legislatura stringclasses 4 values | id stringclasses 180 values | fecha stringdate 2012-11-20 00:00:00 2023-12-12 00:00:00 | speaker stringclasses 314 values | party stringclasses 11 values | topic stringlengths 0 767 | text stringlengths 3 64.2k | language stringclasses 1 value | url stringclasses 461 values | unique_id stringlengths 9 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10 | 70 | 07.03.2014 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Interpelazioa, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako osasuneko profesionalei egindako agresioei buruz | Eskerrik asko, presidentea. Ea, bada, sailburu jauna, lehenik eta behin eskerrak eman nahi dizkizut azalpenengatik eta nire bozkarioa adierazi Giza Baliabideen zuzendariaren agerraldia izango dugula-eta, oker ulertu ez badizut. Izan ere, hartara, interpelazioetako denbora-esturarik gabe jorratu ahal izango dugu gai hau Osasun eta Kontsumo Batzordean; lasaiago, beraz, eta, seguruenik, sakonago ere bai, ondorioz. Bai, guk ere berariaz aintzatetsi nahi dugu osasun-arloko profesionalen lana; nolanahi ere, egoera horiek salbuespena badira ere –edo, agian, ez zuk hemen adierazi bezain salbuespen–, egoera hori egon, badago, eta ezin zaio muzin egin, beraz; Osasun Sailak ezin dio muzin egin, eta uste dut, izatez, ez diola muzin egiten. Eta zenbait arlotan, protokolo jakina abian jartzeko orduan, esaterako, sailburu jaunak berak esandako moduan, aitzindari izan bagara ere, era berean uste dut, sailburu jauna… Izan ere, badakigu arlo zehatz batzuetan beste autonomia erkidego batzuk azkenaldian gu baino egoera hobean daudela edo osasun-langileen aurkako erasoen gaineko alderdi jakin batzuetan aurrerago jo dutela, aurrerapen hori egin dutela, eta horrek kezka eragiten digu guri. Horrenbestez, horretan, horretan bai, gogoeta egitea eskatzen dizugu. Bestalde, badira, gure ustez, hobetzeko moduko alderdi batzuk ere; hor ditugu erregistroaren gaia, gidarena… Izan ere, sailburu jauna, ederto dago gida egitea, baina alfer-alferrekoa da ezagutzera ematen ez bada. Hortaz, ekintza zehatzen bat garatu beharko da horretarako. Arreta psikologikoari dagokionez, berriki jazotako gertaeraren baten harira hemen esan zitzaigunez, profesionalak babesgabe sentitu omen ziren eta ez omen zuten inolako deirik jaso erasoa jasan ostean. Nire ustez, ondo zaindu beharreko alderdiak dira horiek; izan ere, agerraldi hartan bertan berariaz azpimarratu zitzaigun –eta begi-bistakoa da, gainera– eraso horietako batzuek, tamalez, ondorioak uzten dituztela –ondorio fisikoak, batzuetan, eta ondorio psikologikoak, beste batzuetan–, eta, horrenbestez, gure ustez, berariaz zaindu beharreko alderdiak dira horiek. Prebentzioa eta prestakuntza funtsezkoak dira. Ahalegin berezia egin behar da hor, nire ustez. Datu bat eman duzu zuk, bai: 403 pertsona erregistratu. Zalantzarik gabe, sistema orain nola arbitratzen den kontuan hartuta, salaketa langileak berak jarri behar du bere kabuz, baina horregatik beragatik erregistroan ez dira jasotzen edo baliteke ez jasotzea gertatzen diren eraso guztiak eta, beraz, sistemak ez zenbatzea benetan gertatzen diren eraso guztiak. Labur esanda, sailburu jauna, guri ere guztiz aproposa iruditu zaigu interpelazio hau, Osasun Sistema Nazionaleko profesionalei egindako erasoen gaineko lantaldeak joan den otsailaren 6an argitaratutako txostena aintzat hartuta. Kontuan hartzeko moduko dokumentua da, eta, alde horretatik, Giza Baliabideen zuzendariaren agerraldia izango dugunez, zuzenean galdetuko diogu hari ere ea egokitzat jotzen duen hemen ere neurri zehatzen bat hartzea… Hau da, agerraldi hori izan arte itxarongo dugu, baina, zinez uste dut, sailburu jauna, ezetz… Ederto dago egin den hori guztia; ederto dago aitzindari izatea, baina ezin gara lozorroan geratu, hortxe dugulako errealitate hori eta ezin diogulako ezikusi egin. Nada más. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3901 |
10 | 70 | 07.03.2014 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra) | Interpelazioa, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzako osasuneko profesionalei egindako agresioei buruz | Ea, bada, niri ere, zuri bezalaxe eta seguruenik Legebiltzar honetako pertsona guztiei bezalaxe, kezka handia eragiten dit gai honek. Indarkeriazko gertaera bakar bat jazo izan balitz ere duintasunez lan egiten ari den inoren kontra, arduratuta geundeke jada. Satseren agerraldiaren berri izan genuenerako jada, aste horretan bertan, eskatuta zegoen Giza Baliabideen zuzendariaren agerraldia. Osakidetzaren txostena publikoa da; horrenbestez, eskuratzeko modua duzu, Giza Baliabideen zuzendariak agerraldia egin aurretik eduki nahi baduzu. Guk ekimenez parte hartu dugu ministerioaren gidan, gure jakintza eskainita. Nolanahi ere, gogoan izan hilabete honetan bertan argitaratu dela ministerioaren gida eta, horrenbestez, nekez hitz egin dezakegula aurreko urteetan Osakidetzan gertatutako indarkeria-egoerei buruz, otsailean kaleratutako gida batean oinarrituta. Lehen parte-hartzean jada azaldu dudanez, Osakidetzak neurri ugari hartu ditu 2003tik arrisku-egoerei aurrea hartzeko, kezkatu egiten gaituzte-eta jazoera horiek. Alderdi horretatik, esan liteke norabide berean ari garela lanean sindikatuekin, pazienteen elkarteekin eta langileekin batera. Nolanahi ere, arestian ere azaldu dudan moduan, azken urteotan ez dira areagotu gure langileek jasaten dituzten indarkeria-egoerak. Era berean, hilabeteak daramatzagu lanean gure ekintza-esparruak zabaltzeko eta hobetzeko; izan ere, berriro diot: gure eguneroko jardunbidean ez dira ohikoak izaten horrelako egoerak, baina, jazotzen direnean, garrantzi izugarria dute, eta konponbidea eman behar diegu. Halako egoeraren bat jazotzen denean, Osakidetzak eta Osasun Sailak, ezbairik gabe, erabateko lehentasuna ematen diote langileari, babestuta sentitu dadin eta ahalik eta gehien egin dezagun haren alde. Eta, batik bat, egoera horiei aurre hartzea da lehentasuna, gure esku dagoen neurrian gehien-gehienak behintzat eragozteko. Horregatik, arestian aipatutako babes-ekintzen gainean lanean jarraitzeko asmoa dugu datozen hilabeteotan, eta, horiekin batera, beste ekimen-sorta bat ere jarri gura dugu abian. Hala, kontuan hartuta erasoak arrisku psikosozialeko faktore bat izan daitezkeela Osakidetzako lanpostuetan –zuk ere aipatu duzu–, horren balorazioa egingo da, lanpostu bakoitzaren arrisku psikosozialen ebaluazioaren barruan. Zerbitzu jakin batzuetan, hala nola larrialdietan eta berezi-bereziki buru-osasuneko zerbitzuetan, berariaz jorratuko ditugu langile berriei zuzendutako harrera-protokoloak, pazienteen jarrera jakin batzuei nola aurre egin jakiteko eta, hartara, indarkeriazko gogo-aldarteak saihesteko. Indarkeria-egoerei buruzko galdetegi bat egiten hasi gatzaizkie langileei, hobeto jakin dezaten nola jokatu horrelako egoerak eragozteko eta beren iritzia eman dezaten Osakidetzak erasoen aurrean duen jardunbidearen gainean. Kontsultarako eta parte-hartzerako organoak ere sustatuko ditugu laneko arriskuen prebentzioaren arloan, maila korporatiboan, langileei eta haien ordezkariei zuzenduta, eta laneko indarkeriari lotutako alderdiak jorratuko ditugu beren-beregi. Langileak sentsibilizatzeko kanpaina bat jarriko dugu martxan indarkeria-egoeren arazoaren gainean, inplikazioa sustatzeko eta erregistroa hobetzeko eta, horrekin batera, egoera horiek lantzeko orduan erregistratzen diren datuak bateratzeko. Izan ere, erregistroan, zehatz erreparatzen badiozu, ohartuko zara alde izugarriak daudela zentrotik zentrora eta lurraldetik lurraldera, eta seguruenik erregistroak erakusten duena baino gizarte homogeneoagoa gara jarrera horiei dagokienez. Horrez gain, prestakuntza-ekintza gehiago sartuko ditugu Osakidetzako prestakuntza orokorreko planaren barruan, osasun-profesionalen kontra kanpotik eragiten den indarkeria jorratzeko. Bestalde, orain arte bezala, lege-babesa emango diegu aholkularitza juridikoaren bitartez, behar duten guztiei; langileen prestakuntza osatzen jarraituko dugu, beren segurtasuna bermatzeko, eta ezagutzera ematen zaizkigun indarkeria-egoera guzti-guztiak ikertzen jarraituko dugu; batzorde zehatzak bultzatzen jarraituko dugu, eta gure instalazioak hobetzen jarraituko dugu. Labur esanda, lanean jarraitzen saiatuko gara. Como he señalado anteriormente, además de mantenernos en todo lo que hemos hecho hasta ahora, también vamos a avanzar por otras direcciones, al objeto de hacer frente a las agresiones. Lehen esan dudan bezala, orain arte egin dugun guztia mantentzeaz gain, beste bide batzuk ere jorratuko ditugu agresioen kontra egiteko. Ezin dira onartu eta ez ditugu onartuko. "Eskerrik asko zure begiruneagatik. Gracias por tu respeto" zen kanpaina horren leloa, berariaz azpimarratu nahi baitzuen zeinen garrantzitsua eta beharrezkoa den begirunezko harremana garatzea gizartearen eta haren zerbitzupeko osasun-langileen artean, guztiontzako giro egokia eratzeko, errespetuan eta bizikidetzan oinarrituta beti. Errotu egin behar dugu gure baitan gizartearen eta haren zerbitzupeko profesionalen arteko begirunea. Ezinbestekoa da. Bestearekiko errespetu osoa mantendu behar dugu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3902 | |
10 | 70 | 07.03.2014 | LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA | EH Bildu | Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, mendeko-finantza ekarpenen inguruan Eroskik eta finantza erakundeek lorturiko akordioari buruz | Joan den otsailaren 18an Jon Darpón sailburuak eta Elena Unzueta Kontsumobideko zuzendariak Osasun eta Kontsumo Batzordean egindako agerraldian azaldu zutenez, Eroskik eta finantza-erakundeek mendeko ekarpenen gainean lortutako akordioa ez omen zen Jaurlaritzak nahi zukeen hori, baina, hala ere, babesa eman zioten akordioari eta haren edukiari, aditzera emanda egoera horretan zirenentzat bide judizialera jotzea baino konponbide onuragarriagoa zela akordio hura. Alabaina, Kontsumitzaileen elkarteek gezurtatu egin dituzte akordioa ontzat jotzeko eman ziren datuak. Izan ere, esan liteke berariaz eskatu dizuetela, gobernua zareten heinean, ontzat jo dezazuela trukea maila politikoan eta truke horren aldeko publizitatea egin dezazuela finantza-erakundeen mesedetan. Nik dakidala, baina, beste bat izan behar luke Jaurlaritzaren funtzioak: ekainaren 6an hemen onetsitakoa bete behar luke, eta egoera hori jasaten ari diren pertsonei babesa eman –ez bankuei–. Horregatik luzatu dizugu galdera hau, Darpón jauna, jakin nahi baitugu ea politikoki ontzat jotzen ote duzun truke horretan mendeko produktuak sartzea nahiz eta horrek berriro ere arriskuan jarri pertsona horiek, eskuratu zituzten mendeko produktu horiek mendeko beste produktu batzuekin trukatuta. Horixe jakin nahi dugu. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3903 |
10 | 70 | 07.03.2014 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra) | Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, mendeko-finantza ekarpenen inguruan Eroskik eta finantza erakundeek lorturiko akordioari buruz | Eskerrik asko, presidente anderea. Egun on berriro. Eroskiren AFSi buruz galdetzen didazu. Hala adierazi zenuen joan den ostegunean eta ezer gutxi daukat gehitzeko. Izan ere, Gobernuaren Osasun Sailaren eta Kontsumobideren posizioa argi dago. Argi utzi genuen Kontsumobideko zuzendariak eta nik otsailaren 17an Osasun eta Kontsumo Batzordean egin genuen agerraldian. Adierazi duzu babesa eman diogula akordioari eta haren edukiari eta, horren bidez, aditzera eman dugula bide judiziala baino onuragarriagotzat jotzen dugula aukera hori pertsona horiei begira. Bada, ez kontseilari honek, ez Kontsumobideko zuzendariak ez dugu babestu ez bide bat ez bestea. Berriro diot: ez bat, ez bestea. Hauxe esan dugu uneoro: Eroskik eta finantza-erakundeek proposamen bat egin dietela egoera horretan diren pertsonei, Kontsumobideren lanari esker. Eroskiren mendeko ekarpen finantzarioak hartu zituzten pertsonek nola edo hala arazoa bideratzeko aukerak edukitzea nahi dugu guk. Hori babesten dugu, eta hori babesten jarraituko dugu. Aukerak izatea. Nork bere aukera egin ahal izatea. Ni yo ni la directora de Kontsumobide señalamos cual era la mejor opción. Ez nik ez Konstumobideren zuzendariak ez dugu esan zein den aukerarik onena. Berrikusi nire agerraldiaren transkripzioa, bestela froga ezazu kontrakoa. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3904 | |
10 | 70 | 07.03.2014 | LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA | EH Bildu | Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, mendeko-finantza ekarpenen inguruan Eroskik eta finantza erakundeek lorturiko akordioari buruz | Frogatzea edo ez frogatzea aski erraza da; izan ere, zuen adierazpenean, berariaz azaldu zenuten zer kostu eragingo lukeen bide judizialak; alabaina, elkarteek gezurtatu egin dituzte datu horiek. Horrenbestez, ez bakarrik Euskal Herria Bilduri, gainerako taldeei ere zalantzagarria iruditu zitzaien trukearen aurrean edo trukea egiteko aukeraren aurrean hartu zenuten jarrera, eta zalantza horrek hor jarraituko du, ez baduzue kritikarik egiten norabide horretan edo ez baduzue behar beste datu aurkezten norabide horretan. Politikoki onargarritzat jotzen al duzue, hau da, pertsona horientzako konponbide egokitzat jotzen al duzue –alde batera utzita hartara beste aukera bat ematen zaiela– mendeko produktu bat mendeko beste produktu batekin trukatzea? Erantzun, bai edo ez! Baliozko konponbidetzat al duzue, nahiz eta hartara herritarrak gaitzurrean jarri arrisku handiko finantza-produktuak emanda? Bai edo ez. Gainera, orain, truke hori onartuz gero, pertsona horiek jada ezin esan lezakete ez zekitenik zer ari ziren erosten. Iruzur egin zitzaien, eta zuek orain zer eskainiko iruzur egin zitzaien pertsona horiei konponbiderako aukera modura, eta etorkizunean beste arazo ekonomiko bat eragin diezaieken konponbide-aukera bat, horiek ere mendeko produktuak direlako, eta, gainera, zer esango, eta finantza-erakundeak aterako direla arazo honetatik guztitik onik. Izan ere, itxura batean, ezerezean geratuko da finantza-erakunde horiek eta salmenta-iruzur itzel horren arduradunek izan behar luketen erantzukizun judiziala eta zigor-erantzukizuna, truke horren bidez zuritu egingo baitute beren erantzukizuna, eta arazo handi honetatik onik ateratzea lortuko hartara. Eta zure erantzukizuna ere bada politikoki. Argi utzi beharko zenuke politikoki. Ez da zalantzan jartzen ari Kontsumobideren lana –edo oraingoz ez dut halakorik egin–, sekula ere ez. Eta ez zait txarto iruditzen bestelako aukerak bilatzea; ez zait batere txarto iruditzen. Baina argi eta garbi esan ezazu ondo ala txarto iruditzen zaizun bestelako irtenbide horiek arrisku handiko finantza-produktuetan oinarritzea. Horixe argitzea eskatzen ari natzaizu. Besterik ez. Ea oraingoan erantzuten didazun. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3905 |
10 | 70 | 07.03.2014 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra) | Galdera, Igor López de Munain Ganuza EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, mendeko-finantza ekarpenen inguruan Eroskik eta finantza erakundeek lorturiko akordioari buruz | Begira, hauxe esan nuen batzordean egindako agerraldi hartan –hitzez hitz irakurriko dizut, zu ere bertan zinen arren–: "Alde guztiekin lan egin dugu hasierahasieratik, ahalik eta gehien hurreratzeko % 100 itzultzeko helburuari, baina konponbide hori lortu ahal izan dugu auzi honetako aldeekin. Beste aukera bat da, duela hilabete batzuk ez zegoena, eta ez du inor behartzen. Beste bide bat da, bide judizialaz edo orain arte bakoitzak hartutako jarreraz bestelakoa eta gaur-gaurkoz mahai gainean jarri den bakarra". Ho- rraino aipamena. Galdetu didazu ea Jaurlaritzak oniritzia ematen ote dien arrisku handiko produktuei. Begira, ez sailburu honek, ez Jaurlaritzak ez die ez bermerik, ez oniritzirik ematen mendeko produktuei. Jaurlaritza honek ez du mendeko produkturik ez jaulki, ez merkaturatu, ez erosteko gomendatu, eta ez du ahalmenik mendeko produktuak baliorik gabe uzteko ezta produktu horiek erosi zituztenei diru hori itzultzeko ere. Berriro errepikatuko dizut zehatz-mehatz batzorde hartan esan nuena: "Penatan gara pertsona horietako askok bizi duten egoera dela eta. Kontsumobiden, Osasun Sailean eta Eusko Jaurlaritzan ahalegin guztia egiten ari gara kontsumitzaileak defendatzen saiatzeko eta defendatzeko. Ez gara ari bitartekaritzalanetan. Kasu honetan, bitartekaritza baliabide hutsa izan da, orain artekoaz bestelako irtenbide bat ematen saiatzeko." Eta hauxe ere esan nuen: "Zalantzarik gabe, pertsona guztiei ekarpenen kapitalaren % 100 ordaintzeko akordioa proposatzea gura genukeen guk, baina argi izan ezazue egungo testuinguruan Eroskik eta finantza-erakundeek ez dutela inondik ere aintzat hartu beren proposamenean eskaini duten zenbatekoa baino zenbateko handiagoko irtenbiderik eta ez dutela eskaini mendekoa ez zen bonorik, Kontsumobidek hala eskatu arren". Eta batzordean esandako beste adierazpen bat ekarriko dut amaitzeko: "Ez Osasun Sailak, ez Kontsumobidek, ez dute bat egiten proposamenarekin. Aurreko batean ere esan genuen, eta ez dugu inolako arazorik berriro ere esateko, pozik gaude mahai gainean beste aukera bat jartzeko gai izan garelako. Horixe hain justu, ez gehiago, ez gutxiago. Batzuei aukera interesgarria irudiko zaie, apika, eta beste batzuei ez, baina beste aukera bat da betiere, orain dela hilabete batzuk ez zegoen aukera bat. Eta ez du inor ezertara behartzen". Horixe esan nuen batzordean. Amaitzeko, ikusirik zer gertatzen ari den epaiekin, argitze-autoekin eta jarri diren errekurtsoekin, nire buruari galdetzen diot proposamena, Kontsumobideren esku-hartzearen ostean, ez ote den beste aukera bat baino ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3906 | |
10 | 70 | 07.03.2014 | ZABALLOS DE LLANOS | SV-ES | Galdera, Jesús María Zaballos de Llanos Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, alzheimerdun gaixo batek Gasteizko tranbian jasotako tratuari buruz | Mila esker, presidente andrea. Joan den otsailean, Gasteizko tranbian, isuna jarri zion Euskotreneko inspektore batek hirurogeita hamahiru urteko gasteiztar erretiratu bati, alzheimerduna bera, txartela aldean ez izateagatik, eta tranbiatik kanporatu zuen azken geltokira iritsi zenean. Komunikabideen bitartez jakin genuenez, gizonak eta haren emazteak tranbia hartu zuten Ibaiondoko linean, Txagorritxuko ospitalean izandako kontsulta batetik atera ostean. Emazteak ordaindu zituen bien tiketak, Bat Berezia txartela erabilita, hirurogeita bost urtetik gorakoentzako txartela, alegia, eta diru-zorroan gorde zuen, haren arabera, senarrak ezin duelako ezer eraman aldean, alzheimerraren ondorioz ez dakielako zertarako diren gauzak. Helmugara iritsi zirenean, jende-andana bat zegoen tranbiara igotzeko zain, eta, zorigaitzez, gizona barruan geratu zen bakarrik, ezin kanpora irtenda. Nahasita geratu zen han barruan gizona, galduta, eta tranbian geratu zen azken geltokiraino. Hara iritsita, Euskotreneko inspektoreak jaisteko agindu zion, eta txartela erakusteko eskatu, ibilbidea ordaindu ote zuen jakiteko. Gizonak azalpenak eman arren eta begi-bistakoa izan arren nahasita zegoela, 21,35 euroko isuna jarri zion inspektoreak, txartela aldean ez eramateagatik, eta bakar-bakarrik utzi zuen han, Ibaiondoko geltokian. Zorionez, hortxe geratu zen gertakaria, emazteak senarra topatzea lortu baitzuen, noraezean zebilela handik gertuko zelai batean bakarrik. Eta, sailburu andrea, zorionez esan dut, zuk eta biok ondo dakigulako behin baino gehiagotan gertatu izan dela halako gaixotasunak dituzten pertsonak desagertzea eta, zoritxarrez, batzuetan bestelako amaiera izatea, komunikabideetan agertu izan denez. Sailburu andrea, ia hiru aste behar izan ditu Euskotrenek gaixoaren familiari geratutakoagatik barkamena eskatzeko eta isuna kentzeko. Komunikabideen bidez jendaurrean gertatutakoa salatzea behar izan du Euskotrenek. Joan den otsailaren 27an legebiltzarkide honek ahozko galdera hau Legebiltzarreko Erregistroan aurkeztea behar izan du Euskotrenek. Joan den asteazkenean elkartu zen Ugalde jauna, Euskotreneko zuzendariondokoa, gaixoaren familiarekin, barkamena eskatzeko haien familiartekoei egun hartan emandako tratuarengatik eta gerora jaso zuten gutunarengatik, 21,35 euroko isuna zergatik jarri zitzaion baino ez baitzitzaien adierazi gutun hartan. Joan den ostegunean itzuli zion Ugalde jaunak isuna- ren zenbatekoa eskudirutan gaixoaren familiari, ordurako ordaindu egin behar izan baitzuten zenbateko hori. Oregi andrea, kudeatzaile publikoak garen heinean, gure betebeharra ez da bakarrik zerbitzuak ematea. Zerbitzu horiek kalitatekoak izan behar dute, eta gizabidezkoak ere bai. Horixe da gure betebeharra. Sailburu andrea, erabat seguru nago pertsona hori gure familiartekoa balitz familia horren modura jokatuko genukeela guztiok ere: zuk, nik, Euskotreneko zuzendari nagusiak –Palomino jaunak– eta Legebiltzarreko beste edozein kidek. Dirudienez, Ugalde jaunak berak ere halaxe aitortu zuen bilera hartan; alegia, egoera horretan suertatuz gero berdin-berdin jokatuko zukeela berak ere. Horregatik, sailburu andrea, sozialiston asmoa, ahozko galdera honen bitartez, ez da zaurian piko egitea; ez dugu erabili nahi Jaurlaritzaren aurkako arma politikotzat, gertaera hori berdin-berdin jazo zitekeelako Arriola jauna sailburu genuela López lehendakariaren gobernupean. Hauxe baino ez dugu jakin nahi: zer neurri hartu asmo dituen Euskotrenek aurrerantzean halako gertaerarik gerta ez dadin; langileei prestakuntza bereziren bat ematea erabaki ote duzuen halako gertaerak eragozteko, eta protokoloren bat ezartzeko asmoa ote duzuen alzheimerra, zahartzaroko dementzia edo halako gaixotasunen sintomak dituzten pertsonekin nola jokatu jakiteko. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3907 |
10 | 70 | 07.03.2014 | INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA) | EA-NV | Galdera, Jesús María Zaballos de Llanos Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, alzheimerdun gaixo batek Gasteizko tranbian jasotako tratuari buruz | Sí, muchas gracias, señora presidenta. Zaballos jauna, eleberri itxurako kontakizun lerratua egin diguzu, komunikabide batean azaldutakoari zehatz-mehatz jarraituta. Ez duzu egiaztatu zer gertatu zen; komunikabide horretan jasotako kontakizunera mugatu zara. Bada, nik azalduko dizut zer gertatu zen. Izan ere, gertatutakoaren gainean hitz egin dugu, bai egun hartan tranbian lanean ari zen izurraren kontrako agentearekin, bai, halaber, egun hartan kasualitatez tranbian zegoen segurtasun-zaintzailearekin, bakoitzarekin bereiz, eta bertsio bera eman digute biek ala biek Euskotrenen gertatutakoaren gainean. Eguerdiko ordu bat eta erdietan, Landaberdeko geltokira iritsita, iruzurraren kontrako agenteak, zego- kion txartel-kontrola egiten ari zela, garraio-txartela eskatu zion hirurogeita hamarren bat urteko bidaiari bati. Gizonak agenteari azaldu zion emaztea aurreko geltokian jaitsia zela eta hark zuela bidaia-txartela. Ezin zenez datu hori egiaztatu, ibilbideko 21,35 euroko gehigarria ezarri zion. Bidaiariak hogei euro baino ez zuenez, agenteak bere poltsikotik ordaindu zuen aldea, hogei euro horiekin amaitutzat jotzeko kontua. Ibaiondora iritsita ibilbidea amaitu zenean, iruzurraren kontrako agenteak eta segurtasun-zaindariak, tranbiatik jaistekoak zirela, bidaiariari azaldu zioten tranbiaren informazio-bulegoan (Antso Jakitunaren kalean) txartel balioztatua aurkeztuz gero –txartela balioztatuta baitzegoen haren azalpenen arabera– itzuli egingo ziotela dirua, hots, ordaindutako hogei euroak. Eta, gizonak azaldu zienean pasata zuela bere geltokia, jakinarazi zioten tranbia har zezakeela atzera ere Ibaiondon bertan eta zegokion geltokian jaitsi ("bakarrik utzi zutelako" hori guztia… bada, ez). Eta ez zuen, noski, zertan berriro erosi txartela, oharkabean igarotako geltokira itzultzeko, Euskotreneko agenteekin berbetan zihoalako une hartan. Baina gizonak esan zien Landaberden bizi zela eta oinez itzuliko zela etxera. Agentearen eta segurtasuneko zaintzailearen bertsioaren arabera betiere, bidaiariak, itxuraz, ez omen zuen inolako arazo fisikorik eta burukorik, eta normal-normal omen ziharduen. Gertakizun guztian, erabateko begirunez jokatu zuten denek, eta ez zen inolako eztabaidarik izan. Horixe gertatu zen tranbian. Nolanahi ere, eleberri itxurako bertsio horiek gorabehera tranbiako gertakizunak horiek izan arren, arduratu egiten gaitu gaiak. Arduratu egiten gaitu horrelako gauzak gertatzeak, zerbitzua ematen diegulako herritarrei, ahalik eta zerbitzu gizabidezkoena, baiki. Familiari hurrengo egunean bidali zitzaion gutun horri dagokionez, Euskotrenek finkatutako protokoloetan sartzen da (eta ez da kontu berria, aspalditikoa da); eredu bat da, nolabait, zer gertatu den azaltzeko. Prozeduraren barruan sartzen da. Nolanahi ere, gertatutakoari erreparatuta, zer egin dugun hortik aurrera? Bada, familiarekin elkartu gara, eta protokoloak eta jardunbide-prozedurak berrikusi ditugu, halakorik berriro ez jazotzeko; gainera, harremanetan jarri gara Arabako alzheimerdunen familiartekoen elkartearekin, ohartu garelako gerta daitekeela gaixotasun horrek une batez ez erakustea kanpotik inolako ezaupiderik eta, ondorioz, horrelako egoerak jazotzea. Alzheimerdunen familiartekoen elkartea elkarlanean aritzeko prest azaldu da, Euskotreneko agenteen prestakuntza-planen barruan zenbait alderdi lantzeko, jardunbideak eta prestakuntza hobetze aldera. Hala, jakizu, lasai gera zaitezen, jasota geratuko direla alderdi horiek eta elkarte horren laguntzaz jorratuko ditugula. Horixe da benetan gertatutakoa, El Correo-ko 3. orrian azaldutakoa gorabehera. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3908 |
10 | 70 | 07.03.2014 | ZABALLOS DE LLANOS | SV-ES | Galdera, Jesús María Zaballos de Llanos Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, alzheimerdun gaixo batek Gasteizko tranbian jasotako tratuari buruz | Sí, señora presidenta, con su permiso, desde el escaño. Tamala da alzheimerdunaren familiaren kontakizuna egia den edo ez bilakatzea eztabaidaren muina, eta tamalgarria da sailburuak Euskotreneko langileen azalpenak bakarrik kontuan hartzea eta ez sinestea familiak esandakoa. Nolanahi ere, eskerrik asko, sailburu andrea, zure erantzunarengatik; ea, bada, azaldu dizkiguzun neurriak eraginkorrak gertatzen diren halakorik ez berriro jazotzeko, ez Euskotrenen, ez inolako zerbitzu publikotan. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3909 |
10 | 70 | 07.03.2014 | PRIETO SAN VICENTE | SV-ES | Galdera, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, VIA sozietatearen administrazio-kontseiluan hartutako akordioari buruz | Bai, presidente andrea, legebiltzarkideok, sailburua. Orain dela zenbait egun, VIA elkarteak Gasteizko aireportua sustatzeko egindako akordio baten berri eman zen jendaurrean, eta New Yorkerako zenbait hegaldiren berri izan genuen haren barruan. Akordio horretako partaideetako bat izan zen Eusko Jaurlaritza, eta, esku artean dudan informazioaren arabera, aho batez onartu zen akordio hori, zeinetan, esan dudan bezala, zenbait hegaldi hitzartu baitziren. Horrenbestez, jakin nahi genuke zer hegaldi diren horiek, nola egingo diren, zer kostu izango duten, zer ekarpen egin behar duen Eusko Jaurlaritzak, nolako ekarria eragingo duten gurean eta zer aurreikuspen dagoen hegaldi-mota horrekin etorkizunera begira. Egun apros-aproposa dugu gaurkoa, gainera, zeren eta Gasteizko alkateak joan den eguneko nazioaren egoerari buruzko eztabaidan ezusteko itzela jaso ostean, orduan esandakoaren kontrara, gaur iragarri baita bertan behera geratu dela aireportua hogeita lau orduz irekita edukitzeko asmo hori, beste koska bat estututa aireportu horren egoera kaskarra. Azkenik, ondo legoke jakitea, kontuan hartuta zer-nolako helburuak dituen Jaurlaritzak hegaldi horien bidez, zer iritzi duen estualdi jakin-berri horretaz; izan ere, itxura batean, ahalegin berezia egiten ari den arren Gasteizko aireportuak bizitasun handiagoa izan dezan, zuekin Madrilen hitzartutako akordio hori gorabehera, Sustapen Ministerioak esaten digunez, aireportu horrek jarduera-zailtasunak izaten jarraituko omen du. Hori jakin nahi dugu, beraz. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3910 |
10 | 70 | 07.03.2014 | INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA) | EA-NV | Galdera, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, VIA sozietatearen administrazio-kontseiluan hartutako akordioari buruz | Sí, muchas gracias. Prieto jauna, berriro ere itzuli gara Forondako aireportura. Hala da, bai: otsailaren 20an, Forondako aireportua sustatzeko elkartearen (VIA) administrazio-kontseiluak onespena eman zion bi hegaldi pleitatzeko eta merkaturatzeko planari. Inon adierazi nahi izan da joan-etorriko bi hegaldi zirela, baina bi hegaldi dira, joana eta etorria, Forondatik New Yorkera eta itzulia, irailean. Horixe da akordioa, eta VIA elkartean lantzen ari da hori dena orain, nola garatuko den aztertzeko. Gure iritzia eskatzen didazu. Eusko Jaurlaritzaren aburuz, aurreko galderaren batean ere esan dudanez, eragiketa hori beste urrats bat da, beste urrats bat Forondako aireporturako bultzatzen ari garen helburuak lortzeko; hala, zuk ondo dakizunez, besteak beste ozeanoz haraindiko hegaldiak jarri nahi dira abian epe ertain-luzean, gure autonomia-erkidegoan dauden azpiegiturak elkarren osagarri bilakatuta, hiru terminaleko aireportuaren eredu horren barruan, eta, horrenbestez, lanean ari gara aireportua ordu gehiagoz egon dadin irekita, harik eta aireportuaren jardun-gaitasuna goren-gorenera iristen den arte. Urrats bat da, beraz, gure irudiko. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3911 |
10 | 70 | 07.03.2014 | PRIETO SAN VICENTE | SV-ES | Galdera, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, VIA sozietatearen administrazio-kontseiluan hartutako akordioari buruz | Sailburu andrea, Forondako aireportuak ez badu balio hegaldirik egiteko, gutxienez baliagarria izan dadila eztabaida-gai izateko; horrenbestez, Forondako aireportuaren gainean berbetan jarraitu beharko dugu; izan ere, hor dugu azpiegitura hori; hor dugu logistika hori, eta itxura hutsa baino ez da, ez baitu jarduteko gaitasunik. Gaur gainera, ñabartu egin diguzu albistea, uste baitut bestela azaldu zela bai iritzi publikoan, bai iritzi publikatuan. Lau hegaldi aipatu ziren, eta, orain, joan-etorriko hegaldi bat da; tira, joaneko bat eta etorriko beste bat, bi, beraz, joana eta etorria. Nolanahi ere, azkenean ez diozu erantzun nire galderari. Gaur, berriro ere, duela zenbait egun jasotako ezusteko itzel horren ostean, itxita jarraituko du aireportuak, eta, gainera, apirilaren 3tik aurrera larunbat-igandeetan itxita geratzeko arriskuan da (are jardun murritzagoa, beraz), baina VIA elkarteak –eta haren kidea da Eusko Jaurlaritza– akordio hori egin badu, akordio hori egin badu, aho batez gainera, horrek esan nahiko du akordio horren bidez nolabaiteko indarra, nolabaiteko funtsa eta nolabaiteko mamia ematen zaiola aireportua indarberritzeko asmoari! Horrenbestez, akordio hori egin denez, jakin nahi dugu nondik nora garatuko den, zer kostu izango duen, zer kostu dakarkion Jaurlaritzari –edo ez dion kosturik eragingo–, inbertitzen den dirua bueltan etorriko ote den, operadoreren bat lortu ote den jada, zenbat bidaiari izango dituen… Labur esanda, zer edo zer jakin nahi dugu; bestela, gerta liteke hainbeste iragarpenen ostean, azkenik ez egotea, ez funtsik, ez mamirik, edo zuk ezin daturik ematea... Zertan datza akordioa? Zer eduki jaso du zehazki? Ez badiguzu erantzun nahi, ez diguzu erantzungo, baina orduan berriro galdetuko dizut, idatziz jada, eta zehaztasun guztiak eskatuko dizkizut, ez badidazu erantzuten. Nolanahi ere, Legebiltzarraren kontroleko jardunaldi bat da hau, eta galdera zehatz-zehatza egin dizut. Akordio bat egin duzu, eta ez dut uste horren nekeza denik akordio horren xehetasunak ematea. Ez da izango, bada, ez dakizula zer akordio egin duzun? La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3912 |
10 | 70 | 07.03.2014 | INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA) | EA-NV | Galdera, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, VIA sozietatearen administrazio-kontseiluan hartutako akordioari buruz | Prieto jauna: "Akordio bat egin duzu…". Nik ez dut akordiorik egin. VIA elkarteak egin du akordioa. Guk akordio horretan parte hartu dugu; guk ez dugu akordioa egin. "Hainbeste iragarpen…". Nik ez dut hainbeste iragarpen egin. Ez dakit nork iragarri duen ezer; nik hemen esandakoa baino ez dut esan: bi hegaldi dira, joan-etorria, bi, bi bidaia-aldi. Eta horretan lan egiteko hitzartu da akordioa. Honela zehaztu da egitasmoa: kontratazio-kostua, 500.000 euro gutxi gorabehera (gutxi gorabehera, oraindik ez baitago zehaztuta, zehazte-bidean da, eta horretarakoxe da akordioa, zehazteko), eta VIA elkartea osatzen duten bazkideen ekarpenen bidez finantzatuko litzateke, eta elkarte horretan dira: Eusko Jaurlaritza, Arabako Foru Aldundia, Gasteizko Udala eta Arabako Merkataritza Ganbara. Eragiketa horren irabaziak hegaldiaren plazak merkaturatuta lortuko dira, bidaia-aldi bakoitzak bostehun plaza izango baititu gutxi gorabehera. Horrenbestez, ez da diru-laguntza bat; ez gara sekula hegaldiak diruz laguntzearen alde egon, ondotxo dakigu-eta gauzak nola datozen gero. Horrenbestez, kasu honetan, ez da hegazkin-konpainia bati emango zaion diru-laguntza: VIAk jardungo luke merkaturatzaile, eta hark hartuko lituzke txartelen salmentatik lortutako irabaziak. Eta erabat prest nago galderei erantzuteko, baina eskuartean ditudan datuak baino ezin dizkizut eman. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/5e8cb050-35f0-4db3-9d9a-3130c4ec9e95 | parl_eu_3913 |
10 | 71 | 13.03.2014 | GALLASTEGUI OYARZÁBAL | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, egun on. Oraindik ez dugu zuzenketa sinatu, baina uste dut egingo dugula. Edonola ere, nire hitzaldiari ekingo diot. Nioen moduan, Alderdi Popularraren Gobernuak ez du justizia gustuko. Agian, izango da begiak itxita dituen emakume baten modura irudikatzen delako, eta balantza ezkerrean duelako; izan ere, eskuinean duen ezpata justizia deuseztatzeko ari dira erabiltzen, proposamenez proposamen, murrizketaz murrizketa; haien gehiengo absolutua manu militari aplikatuz. Sozialistok presazko legez besteko proposamen hau ekarri dugu Ganberak bere jarrera ager dezan Alderdi Popularrak justizia unibertsalaren jurisdikzioari buruzko legeria espainiarrari bakar-bakarrik egindako erreformari buruz. Ez da nire asmoa nazioarteko zuzenbideari buruzko eztabaida tekniko bat egitea; aitzitik, printzipio, ideia eta ideologiei buruzko eztabaida bat egin nahi dugu. Izan ere, azken finean, ideologia dago Rajoyren gobernua inposatzen ari zaigun zerbitzu-, eskubideeta askatasun-murrizketa bakoitzaren atzean, beste itxura batekin mozorrotu nahi izan arren... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3914 | |
10 | 71 | 13.03.2014 | GALLASTEGUI OYARZÁBAL | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | (Eskerrik asko, presidente andrea, zure adeitasunagatik.) ... mozorrotu nahi duen arren aipatuz arrazoi teknikoak, ezinbesteko doikuntzak, hain klasikoa den eta hain maitea duten jasotako herentziaren aipamena, edo poz-pozik hartzen ari diren erabaki horiek guztiak behartuak balira bezala mozorrotzeko erabiltzen duten beste edozein eufemismo. Halaxe da jaun-andreok, eta, egia esan, ez dakit zergatik harritzen garen, historiak argi erakusten baitu Alderdi Popularraren gehiengo absolutu bakoitzaren atzean beti egon dela atzeko atetik kanporatu nahi dituzten gauzen programa ezkutu bat. Eta, askotan, ahantzi egiten ditugu duela oso gutxiko kasuak. Alderdi Popularraren gobernu batek eraman zuen Espainia gerra injustu batean, Irakeko gerran, parte hartzera, gezurrak eta azpikeriak erabiliz, eta gehiengo absolutuaz baliatuz. PPren Gobernuak Bush lagunaren eskutik joatea erabaki zuen, "Gerrari ez" oihukatzera kalera irten ginen herritarren gehiengoaren eskutik joan beharrean. Orain, PPren gehiengo absolutua duen beste gobernu bat dugu, zirkulu hori ixtera etorri dena, eta xisteratik beste lege-erreforma bat atera diguna, zeinaren bidez, besteak beste, galaraziko baitu gure auzitegiek ikertzea Iraken hil zuten José Couso telebistako kameralariaren kasua, CIAren hegaldiak edo Guantánamo. Badaezpada, ez dadila laguna haserretu, edo ikerketak ez dezala zipriztindu presidente ohiren bat, zeinari buruz daturen bat gehiago eman ahal baitizut (adibidez, bibotea duela). Baina ez da lehen aldia PPren gobernuak nazioarteko zigor-legeriarekin eta, zehatzago, justizia unibertsalaren printzipioarekin arazoren bat duela. Dagoeneko ahantzi al dugu Aznarren Gobernuari zerion izerdi hotza Londresen Pinochet atxilotu zutenean Baltasar Garzón jaunak Espainian irekitako ikerketari esker? Ez al dugu oroitzen Auzitegi Nazionaleko Eduardo Fungairiño fiskalburuak, Gobernu horrek berak izendatuak, Pinocheten estradizioaren aurkako errekurtsoa aurkeztu zuela, argudiatuz –hitzez hitz– Txilen ez zela genozidiorik izan, eta, izan balitz ere, Espainiak ez lukeela kasu horretan jurisdikziorik izango? Jaun-andreok, PPren Gobernuak eta Rajoy jaunak justizia unibertsalaren printzipioari buruz egingo duten erreforma hau aukera ideologiko bat da, argi eta garbi. Teknika juridikoan oinarrituriko zeinahi berme ez da aitzakia besterik. Erreforma hau Alderdi Popularraren programa ezkutuaren barruan dago, eta programa horrek herritarren gainetik, haien oinarrizko eskubideen gainetik eta familia-ekonomien gainetik jartzen ditu merkatua eta ekonomia handien interesak. Diputatuen Kongresuko Talde Popularraren bozeramaileak berak onartu du beharrezkoa zela justizia unibertsala ezabatzea inora ez doazen eta arazo diplomatikoak besterik sortzen ez dituzten eztabaidak saihesteko. Esperantorako itzulpena: ez ezazu utzi legeriak negozio on bat honda dezan. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3915 | |
10 | 71 | 13.03.2014 | GALLASTEGUI OYARZÁBAL | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko laguntzeagatik, presidente andrea... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3916 | |
10 | 71 | 13.03.2014 | GALLASTEGUI OYARZÁBAL | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Oso gai interesgarria da! Ez dakit zergatik jartzen zareten horrela, jaun-andreok. Bada, esaten ari nintzen bezala, erreforma honen atzetik daude, ustez, Txinako Gobernuak egin dituen presioak gure herriak aurrera jarraitu ez dezan Tíbeteko genozidioari buruzko ikerketekin, zeinen ondorioz Jiang Zemin Txinako presidente ohia atxilotzeko eskatzera iritsiak baitziren. Berriz ere esperantorako itzulpena eginez; erreforma horretan, txinatarren eskuetan dagoen Espainiako zor publikoaren % 20ak eta Txinako enpresa transnazionalen milioi askoko inbertsioek pisu handiagoa izan dute giza eskubideen defentsak baino. Uste dut garrantzitsua dela azpimarratzea, zuek guztiok dakizuen bezala eta ekimen honetan jasotzen den moduan, sozialistok, Ganbera honetako beste talde batzuk bezala, jurisdikzio unibertsalaren printzipioari buruzko nazioarteko legeria egoera berrira egokitzearen alde gaudela. Izatez, 2009an, gobernu sozialistak Botere Judizialaren Lege Organikoaren 23. artikulua erreformatu zuen, nazioz gaindiko jurisdikzioak jasotzeko eta, batez ere, delitu-tipo berriak aurreikusteko. Baina alde handiak daude 2009an gobernu sozialistak egindako aldaketaren eta PPren gobernuak egin nahi duenaren artean. Hasteko, 2009ko erreforma egin aurretik, hausnarketa orokor eta partekatua egin zen. Nazioarteko errealitate berriaren aurrean –besteak beste, nazioarteko gorte penala aipatu behar da–, beharrezkoa zen zaharkituxea geratua zegoen legeria egokitzea, jurisprudentziak esana zuen bezala. Beraz, jurisprudentziaren eskakizun hori jaso zen –inork ez diezadala esan Konstituzio Auzitegiak baliogabetu egin zuenik–, alegia, nazio-mailako interes batekin lotura izateko printzipioa ezartzeko eskakizuna jaso zen. Zehazki, eskatzen zen biktimak espainiarra izan behar zuela edo krimenen ustezko egileak Espainian egon behar zuela. Gogoratu behar da horretan ados geundela PSE-PSOE, EAJ, PP eta CiU, eta halaxe gauzatu zen, 2009ko ekainaren 25eko Diputatuen Kongresuko saioko aktetan jasota dagoen moduan. Halaber, 2009ko erreformaren bidez, zabaldu egin zen Espainiako auzitegiek jurisdikzio unibertsalaren printzipioa aplikatuz jazarri eta auzipetu ditzaketen delituen katalogoa. Aldiz, PPren erreforma hau, jadanik esan dudan bezala eta berriro esango dudan bezala, ez da PPk giza eskubideen alorrean duen programa ezkutuaren ondorioa baino. Lehenik eta behin, dagoeneko salatu den moduan, Alderdi Popularra atzeko atetik saiatu da erreforma hau egiten. Gehiengo absolutuaz baliatuz, presako eta irakurketa bakarreko prozeduraren bidea inposatu dute, alegia, zuzenketak batzordeetan eztabaidatu gabe izapidetu da erreforma, eta are larriagoa dena, organo aholku-emaileen iritzia entzutea saihestu da –besteak beste, Estatu Kontseiluarena eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiarena–, azken garaiotan, askotan agertu badituzte ere zalantzak Rajoy jaunaren gobernuaren beste lege-proiektu batzuen konstituzionaltasunari buruz. Bigarrenik, PPk inposatutako erreforma honek adostasuna lortu du... –garrantzitsua baita adostasuna lortzea– oposizioko talde guztien artean erreforma baztertzeko, eta gizarteko eta nazioarteko hainbat liderrek eta Espainiako epaile askok ere salatu egin dute; beraz, uste dut ez dagoela gehiago esan beharrik. Eta, azkenik, jazarri beharreko delituen katalogoa zabaltzen duen erreforma bat izatetik urrun, mugak eta baldintzak ezartzen ditu jurisdikzio unibertsalaren printzipioa gauzatu ahal izateko; bereziki, giza eskubideen aurkako delitu eta bortxaketa larrienen kasuan. Bai, jaun-andreok, 2009an Alderdi sozialistak egindako erreforma eztabaidatu eta adostuari –besterik gabe, auzitegien jurisprudentziak zioena jasotzen zuenari; alegia, aipatzen nuen lotura-printzipioari– jazarpen-baldintza batzuk ezarri nahi dizkiozue, eta horrek, praktikan, eragotzi egiten du justizia unibertsala aplikatzea, eragotzi egiten die epaile eta auzitegi espainiarrei delitu gaitzesgarri horien aurka egitea. Jaun-andreok, PPren gehiengo absolutuaren ustez, ez da nahikoa ustezko erruduna Espainian egotea; ez da nahikoa biktima espainiarra izatea: ustezko egileak espainiar nazionalitatea ez badu, ohiko bizilekua Espainian izatea eskatzen da, eta, gainera, Espainiako estatuaren, Espainiako agintarien eskumen orotatik kanpo dagoen baldintza bat eskatzen da; alegia, prozesatu nahi den pertsonaren aurkako estradizio-agindu bat ukatu izana. Eta erreforma, oro har, izugarria bada, adibide zehatzek ere erakusten digute nolakoa den. Alderdi Popularraren erreformaren bidez, hainbat delitu jazartzeko (bortxakeria, sexu-abusua, emakumeen genitalen mutilazioa, pederastia, adingabeen sexu-abusuak) jadanik ez da nahikoa izango ustezko egilea Espainian egotea, eta, halaber, ez da nahikoa izango biktimak espainiar nazionalitatea izatea edo ohiko bizilekua Espainian izatea: orain, kereila bat behar da. Nola detektatzen dira? Nola detektatzen dira gurasoek adingabe bati Espainian egindako genitalen mutilazioak? Ablazio baten biktima izan eta gero, epaitegira joango da adingabea? Denok dakizuen moduan eta zentzuak esaten duen moduan, medikuazterketen bidez detektatzen dira; beraz, kereila bat jartzeko baldintza ezarriz, mugatu egiten da, galarazi egiten da, guztiz, Espainian delitu-mota horiek jazartzeko aukera. Eta hori gutxi balitz, xedapen gehigarri hori, nazioarteko jurisdikzioaren bidez Espainian irekitako prozedura guztiak automatikoki artxibatzea ekarriko duen xedapen gehigarria. Laburtuz, José Couso telebistako kameralariaren hilketa, artxibatua; CIAren hegaldiak, artxibatuak; Ruandako genozidioa, artxibatua; Tíbeteko sarraskiak, artxibatuak; Carmelo Soria eta Ignacio Ellacuríaren hilketak, artxibatuak; Saharako ekintzaileen aurkako giza eskubideen urraketakasuak, artxibatuak. Den-dena artxibatua. Dakizuen bezala, artxibatze horiek behin-behinekoak izan arren, azkenean, automatiko bihurtzen dira. Gero adierazpen instituzionalak eskatuz etorriko zarete. Baina gauzak ondo egin behar dira, eta legeizapideak behar bezala egin behar dira. Azken batean, Alderdi Popularraren erreformak, praktikan, ukatu egiten du jurisdikzio unibertsalaren printzipioa aplikatzeko aukera, giza eskubideen aurkako delitu eta bortxaketa larrienen kasuan batez ere. Deuseztatu egiten du jurisdikzio unibertsala gizateriaren aurkako krimen ikaragarrien zigorgabetasunaren alde; azken batean, beste behin ere, erakusten du Alderdi Popularrak beti daukala aurreikusi beharreko programa ezkutu bat; askotan profilaxi deitzen diogun horixe. Alderdi Popularreko jaun-andreok, legebiltzarkideok, Alderdi Popularra letra larriz idatzitako Justiziaren heriotza ziurtatzen ari da. Jurisdikzio unibertsalaren, babes judizial eraginkorraren, herritarrek erreparaziorako duten eskubidearen, memoriarako eskubidearen, giza eskubideen defentsaren heriotza ari da ziurtatzen. Eta, agian, horregatik egongo dira hain pozik, hainbeste gauza ziurtatzen ari direlako, eta horregatik pribatizatu nahiko dute Erregistro Zibila. Baina, ironiak albo batera utziz, kontua da ezin dela horrelakorik onartu, eta horregatik aurkeztu dugu sozialistok legez besteko proposamen hau, presako proposamen gisa izapidetu dadin. Sozialistok beti uste izan dugu justizia pertsona duinen printzipio inspiratzaile horietako bat dela, eta, beraz, baita gizarte duinena ere. Hala, aurkeztu dugun legez besteko proposamenaren zio-azalpenean, oso garrantzitsutzat dugun gauza bat eskatzen dugu: ez dugu gure kontrako jarrera azaldu nahi besterik gabe, baizik eta Konstituzio Auzitegiko Lege Organikoaren 32. artikuluak legitimatzen dituzten horiei eskatzen diegu konstituzio-kontrakotasuneko errekurtsoa aurkezteko. Ez dakit zergatik, baina ez da posible izan. Batez ere, onartuko den izaera exekutiboko neurri bakarra delako, eta oso garrantzitsua iruditzen zaigu hori. Ondo da. Esan bezala –laster amaituko dut–, ez dugu nahi justiziari zintzur egiterik; ez ditugu babesik gabe utzi nahi giza eskubide horiek, ez ditugu babes judizialik gabe utzi nahi, ez behintzat Espainian. Eta, horregatik, jaun-andreok, duintasunaren izenean, eta, batez ere, justiziaren izenean, dei egiten dizuegu hiru taldek behintzat –hala uste dut–, Legebiltzar honen gehiengoak sinatuko dugun erdibideko zuzenketa babesteko. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3917 | |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Funtsean, bat egiten dut Gallastegui andreak emandako azalpenekin. Jurisdikzio unibertsalaren gauzatzeari esker, Espainian, hainbat prozedura martxan jarri eta hainbat ebazpen eman ahal izan dira, krimen ankerrenen zigorgabetasunaren aurka borrokatzen lagundu dutenak eta krimen horien biktimen justizia-eskaerei erantzun dietenak. Baina, Alderdi Popularrari esker, badirudi hori amaitu egingo dela. Alderdi Popularraren gehiengo absolutuak bultzatutako Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari esker, amaitu egingo da hori, Alderdi Popularrak justizia unibertsala akabatzea erabaki duelako. Lehenik eta behin, erreforma hori nola planteatu den aztertu beharko litzateke: presako erreforma gisa izapidetu da, iruzurrezko osoko bilkura batean, eztabaidarik eta aldeko argudiorik eman gabe, irakurketa bakarreko prozeduraren bidez eta organo aholkuemaileei –adibidez, Estatu Kontseiluari eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiari– beren iritzia emateko aukerarik eman gabe. Alderdi Popularrak fartsa ikaragarri bat egin du, auziaren mamiari zein azalari dagokionez. Una absoluta farsa. Gure ustez, erreforma honek Espainiako Konstituzioa urratzen du, eta, zalantzarik gabe –eta guztiok ados egon gaitezke horretan, nabarmena baita–, juridikoak ez diren arrazoiengatik egin da. Arrazoi ekonomikoak, arrazoi politikoak, arrazoi diplomatikoak daude atzean. Justizia unibertsala horrela akabatzeak, fartsa honek, doilorkeria honek zuzenbidezko estatua ahultzen du, nazioarteko zuzenbidea urratzen du, giza eskubideak suntsitzen ditu, biktimen duintasuna arbuiatzen du, baztertu egiten ditu eta ustelen, mafiosoen, genoziden eta tiranoen zigorgabetasuna bermatzen du. Helburu horixe du, helburu horixe izan du eta horixe lortu du Alderdi Popularrak bere gehiengo absolutuaren bidez. Bistakoak dira ad hoc erreforma horren arrazoiak: arrazoi diplomatikoak, arrazoi ekonomikoak, arrazoi politikoak. Espainiak edo, hobeto esanda, Alderdi Popularraren Gobernuak bere burua saldu du txinatar hierarken eta beste herrialde batzuen aurrean. Bere burua saldu du ustel, mafioso, genozida eta tiranoen aurrean. Horrela esanda, gogorra ematen du, baina horrelaxe da: Espainiak bere burua saldu du laurogeiko hamarkadako Tíbeteko genozidioa dela-eta Entzutegi Nazionala Txinako zenbait agintari ohien aurka aurrera eramaten ari den prozesua gerarazi nahi duten txinatar hierarken aurrean. Alderdi Popularraren erreforma guztiz gaitzesgarri horren bidez, ez diete enbarazurik egin nahi txinatar tiranoei. Espainiako Gobernuak dio hori interesatzen zaigula, baina Espainiako herritarroi ez zaigu hori interesatzen, inolaz ere. Adibidez, Espainiako herritarroi Txinako demokrazia indartzea interesatuko litzaiguke, eta ez txinatarrek gure demokrazia ahultzea. PPren erreforma genozida, tirano, kriminal eta ustelen zigorgabetasunarentzat mesedegarria da eta biktimak itxaropenik eta babesik gabe uzten ditu. Alderdi Popularrak bultzatutako lege-erreforma honek genozida eta ustelen zigorgabetasuna bultzatzen du, eta itxaropenik eta babesik gabe uzten ditu biktimak. PPk argudiatzen du Nazioarteko Zigor Auzitegia dagoenez, ez dela beharrezkoa jurisdikzio unibertsala aplikatzea; hala eta guztiz ere, Entzutegi Nazionalak ireki dituen kausetatik hiru bakarrik dira Erromako Estatutua berretsia duten herrialdeen aurkakoak. Beraz, gezurra da Alderdi Popularrak dioena. Berriz diot: erreforma guztiz iruzurti eta bidegabe honen bidez, Alderdi Popularrak amore ematen du txinatar hierarken aurrean, amore ematen du ustelen aurrean, amore ematen du tiranoen aurrean, amore ematen du genoziden aurrean. Alderdi Popularrari esker, zigorrik gabe geratzen dira hainbat kriminal eta babesik gabe uzten dira Tíbeteko biktimak, Guatemalako biktimak, José Cousoren senideak, Carmelo Soriaren senideak, giza eskubideen urraketa larrien biktimak, ehunka saharar, holokaustoaren biktimak, Ruandan eraildakoak, Salvadorko armadak hildako Ignacio Ellacuríaren senideak, Irango errefuxiatuak, Irakeko armadaren biktimak, Afrikako jatorrizko herrialdeetara genitalak mutilatzera eramaten dituzten neskak. Beste behin ere, Alderdi Popularraren beste astakeria baten aurka gaude guztiok; Alderdi Popularraren gehiengoak egindako beste astakeria baten aurka gaude guztiok: zuzenbidearen arloko profesionalak, nazioarteko komunitatea, giza eskubideen erakundeak, Entzutegi Nazionaleko fiskalak. Alderdi Popularraren iruzur, fartsa eta astakeria honen aurka dago Espainiako oposizio demokratiko guztia Laburtuz, doilorkeria hutsa da, txinatar diktadoreei mesede egiteko neurria; ustelei, tiranoei, kriminalei eta genozidei mesede egiten dien erreforma; ez gehiago, eta ez gutxiago. Ehunka biktima babesik gabe uzten dituen neurria. Azken finean, bere burua demokratatzat duen edonork onartu ezin duen doilorkeria hutsa. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3918 |
10 | 71 | 13.03.2014 | VAQUERO MONTERO | EA-NV | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, presidente andrea. Lehendakaria, sailburu eta legebiltzarkideok. Zergatik, zertarako proposatu du Alderdi Popularrak justizia unibertsalaren kontrako lege-erreforma berri hau? Hori da gaur garbi erantzungo diogun galdera. Aipatutako lege-proposamenak justizia unibertsalaren aplikazioan ezartzen dituen mugak hain dira pisuzkoak, jurisdikzio unibertsalaren printzipioa Estatuko ordenamendu juridikotik ezabatzen duela praktikan. Baina hau ez da justizia unibertsalak Estatuan izan duen lehen murriztapena. 2009. urtean, Ofizina Judizialaren Legearen erregulazioa bitarteko, printzipio honen lehen mugak ikusi zituen. Orduan ere, gaur bezalaxe, aplikazioan izan zitezkeen arazoak saihestu nahi ziren. Ez zen orduan kontuan hartu, eta are gutxiago gaur, estatuak baimenduak eta behartuak daudela nazioarteko komunitatearentzat oso larriak diren krimenak argitzera eta epaitzera, krimena non gertatu den eta egilearen eta biktimaren nazionalitatea kontuan hartu gabe. Nazioarteko Zigor Auzitegiaren Erromako Estatutuaren arabera –Espainiak berretsia baitu– nazioarteko komunitatean garrantzitsuak diren krimenik larrienek ez dute geratu behar zigorrik gabe, eta, horretarako, neurriak hartu behar dira estatu-mailan, eta nazioarteko lankidetzak areagotu behar da, krimen horiek justiziaren mende jar daitezen. Botere Judizialaren Lege Organikoaren 23.4 artikuluan, 2009ko erreformaren aurretik, ez zen inolako mugarik jasotzen; ez zen aurreikusten Espainiako interesekiko loturaren beharrik edo akusatua Espainiako lurraldean egoteko baldintzarik. 2009ko erreformaren ondoren, ustezko kriminalak jazarri ahal izateko, ezinbestekoa zen horiek fisikoki Espainian egotea, biktimek Espainiako nazionalitatea izatea edo Espainiarekin lotura garrantzitsuren bat izatea; hala ere, ez zen azaltzen zer nolakoa izan behar zuen lotura horrek, eta, gainera, eskumena zuen herrialde batek edo nazioarteko auzitegi batek, aurrez, egitateen ikerketa edo jazarpen eraginkorra abiatu ez izana eskatzen zen. Eta aldaketa hori bultzatu eta onartu zuten taldeen arabera, aipaturiko artikuluan aldaketa horiek egin zituzten Estatuko auzitegiek modu eraginkorragoan jazarri ahal izan zitzaten delitu larri horiek. "Zertarako balio du genozida baten aurkako prozedura penala hasteak, haren erantzulea gure lurraldean ez badago eta, delitua gure lurraldean egin ez delako, ondo ikertu ezin badugu? ", galdetzen zuen Alderdi Popularreko diputatu batek. Azken finean, Espainiako estatuarentzat ez du ezertarako ere balio. Erreforma horren bidez, lehen urratsa eman zen Estatuaren interesak biktimen eskubideen gainetik jartzeko, legea aplikatzeko hutsune juridikoak ahalbidetuz, eta, horrez gainera, auzitegien subsidiariotasunprintzipioaren oinarriak ezarri ziren, Erromako Estatutuan jasotzen den osagarritasun-printzipioaren ordez. Gaur eztabaidagai dugun justizia unibertsala erreformatzeko lege-proposamenaren zio-azalpenean argi uzten da subsidiariotasun-printzipioa ez dela nahikoa, eta nazioarteko zuzenbidearen muga eta eskakizunetan babesa hartuz –horiek aipatu eta azaldu gabe–, esaten da erreforma horren bidez argi mugatu nahi direla Espainiako jurisdikzioak Estatuaren lurretik kanpoko delituak ikertzeko eta epaitzeko suposamenduak. Alderdi Popularrak proposatutako erreforma horren zio-azalpean ageri denez, legegileak, alegia, Alderdi Popularreko diputatuek zehaztu behar dute Espainiako justiziak atzerrian gertatutako zer delitu jazarri behar dituen, eta zer kasutan eta zer baldintzatan egin behar duen hori. Eta ulertzen denez estatutik kanpo egindako delituek salbuespenezko izaera dutela, prozedurak abian jarri ahal izateko, Ministerio Fiskalak edo delituak kaltea eragindako pertsonak kereila bat aurkezteko baldintza ezartzen da. Erreforma hori proposatu duen alderdi politikoaren ustez, salbuespenezkoa da egin ziren estatutik kanpo gertatutako delituak jazartzea; aldiz, nazioartean halakotzat hartutako krimenak ez dira salbuespenezkoak edo ez dira hain larriak, eta, beraz, aukera zabalagoa uzten du krimen horiek zigorrik gabe geratzeko. Ez du kontuan hartzen nazioarteko krimen handiek (gerra-krimenak, genozidioak) banakako erantzukizun penala sortzen dutela, horiek gertatu diren lurraldea edozein dela. Jurisdikzio unibertsalaren printzipioaren arabera, estatuetako auzitegiek gaitasuna dute nazioarteko komunitatearen aurkako zenbait krimen larri jazarri eta epaitzeko, horiek non gertatu ziren kontuan izan gabe eta egile edo biktimen nazionalitatea kontuan izan gabe (besteak beste, genozidioari, gizateriaren aurkako krimenei, gerra-krimenei, torturari eta desagerketa behartuei buruz ari gara). Nazioarteko komunitatea oso argi mintzatu da: krimen horiek zigortu egin behar dira eta estatu orok jazarri, ikertu eta zigortu edo estraditatu behar ditu horien erantzuleak. Alderdi Popularraren lege-proposamenak, jurisdikzio unibertsalaren mugak galbidean jartzeaz gain, ia erabat desagerrarazten du ordenamendu juridikotik. Eta printzipio hori gauzatzeko mugak jarriz egiten du hori. Estatutik kanpo gertatutako krimenen kasuan, ustezko egileak espainiarra izan behar du, edo, atzerritarra baldin bada, estatuan izan behar du bizilekua eta Espainiako agintariek haren estradizioa ukatua izan behar dute. Baldintza hori Genevako Hitzarmenaren aurkakoa da, zeina aipatzen baita lege-proposameneko zio-azalpenean nazioarteko hitzarmen horren barruan. Hitzarmen horren arabera, kontratuaren alderdi bakoitzak obligazioa izango du urraketa larri bat egiteagatik edo egitea agintzeagatik akusatutako pertsonak bilatzeko, eta auzitegien aurrera eraman beharko ditu, horien nazionalitatea edozein dela ere. Errekurtsoak jartzeko eskumena duten pertsonena da beste muga. Auzitegiek prozesu bat martxan jarri ahal izateko, Ministerio Fiskalak edo kaltea jasan duenak kereila aurkeztu behar dute. Jada ez da onartuko herri-ekimenik; interes kolektiboak defendatzeko eskubidea murrizten da. Halaber, estatuko auzitegiek Nazioarteko Zigor Gortearekiko eta delituen egileek bizilekua izan dezaketen herrialdeetako auzitegiekiko duten subsidiariotasun-printzipioa ezartzen da. Baina legearen zio-azalpenean ez da aipatzen Nazioarteko Zigor Gortea auzitegi iraunkor bat dela, eskumena aitortu dioten estatuek sortua. Ez du eskumenik beste herrialde batzuetan, eta, batez ere, gaur aipatu diren hiru potentzia handietan (Errusia, Txina eta Estatu Batuak), horiek ez baitute sinatu Erromako Hitzarmena. Bestalde, xedapen iragankor bat ezartzen da, zeinaren arabera, legea indarrean jartzean, izapidetan dauden kausak artxibatuta geratuko baitira, ezarritako baldintzak betetzen dituzten ziurtatu arte. Alegia, Tíbeteko kausa artxibatuta geratuko da. Justizia unibertsala benetan gauzatu ahal izateko muga horiez gain, hemen aipatu den beste ezaugarri garrantzitsu bat azpimarratu behar da: forma, erreforma hori aurrera eramateko erabili den prozedura. Prozedura espres horren bidez, ez dago legeaurreproiektu bat egin beharrik, eta, nazioarteko hitzarmenetan araututako gaia izanik, beharrezkoak izango lirateke Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren eta Estatu Kontseiluaren irizpenak. Galdera batekin hasi dut nire hitzaldia: Zergatik eta zertarako egin du Alderdi Popularrak justizia unibertsalaren erreforma hau? 2009ko erreforman jadanik esan zen, jurisdikzio unibertsalaren aplikazioaren eraginez, kalte egiten zitzaiela Estatuak herrialde batzuekin (besteak beste, Estatu Batuak eta Israel) zituen harreman politiko, ekonomiko eta diplomatikoei. 2014an, berriz, esaten da Txinako iraganeko hierarka batzuk Tíbeteko herritarren aurkako krimenengatik jazartzea egonezina sortzen ari dela Txinako Gobernuarekin, alegia, Espainiako zorraren % 20 duen gobernuarekin. Horretatik guztitik, ondorio hau ateratzen da: nazioarteko ordenamenduan tipifikatutako eta adostutako krimenen nazioarteko jazarpena beste interes batzuk defendatzearen azpitik dagoela; krimen larri horien biktimen interesak beste interes batzuen azpitik daudela. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3919 |
10 | 71 | 13.03.2014 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Gallastegui andreak esan duen bezala, Kongresuko eta Senatuko eztabaidak errepikatuz, hemen ez gara ari nazioarteko zuzenbideaz, baizik eta ideologiaz. Eta batzuk ideologiari buruz hitz egitera etorri direnez, bada, bakoitzak ondoen iruditzen zaiona esaten du; gainerakoak berdin du, eta kito. Eta edozertarako balio du. PPren programa ezkutua aipatu duzu; beti PSOEren herentziari buruz hitz egiten dugula. Izan ere, zuek utzitako herentzia..., zer esango dizut bada. PPren programa ezkutuaren kontua atera didazu. Ezin izan genuen gure asmoetako bat ere bete; utzi zeniguten herentziarengatik, hain zuzen ere. Hori aterarazten badidazu, berriz aipatu beharko dizut. Eta Irakeko gerrari eta beste kontu batzuei buruz hitz egiten didazu…, eta, azkenean, guztiok prozedura aipatzen duzue: "prozedura tamalgarria izan da; gehiengo absolutuaz baliatuz Alderdi Popularrak erabili duen prozedura...". Alderdi Popularrak lege-proposamenen prozedura erabili du, guztiok epe bat izan duzue errekurtsoak aurkezteko eta, gutxienez, hiru aldiz eztabaidatu da Kongresuan eta Senatuan. Eta gogoraraziko dizuet prozedura eta txosten falta aipatzen duzuen horiei... Badirudi Talde Popularra dela Kongresuan lege-proposamenak aurkeztu ezin dituen talde bakarra. Gainerako guztiek aurkeztu ditzakete; Talde Popularrak, ez. 2009ko erreforman... Aizue, ez etorri irakaspenak ematera! 2009ko erreforma, justizia unibertsala arautzen duen lege organikoaren erreforma, lege arruntei dagokien errekurtso baten bidez egin zen, eta hain gaizki egin zen dena, Diputatuen Kongresutik ateratako lege-proiektua ez baitzen onartu inongo Ministro Kontseilutan, ez baitzen inolako txostenik egin eta ez baitzen izan errekurtsoak aurkezteko aukerarik. Horixe egin zenuten zuek, gobernuan zeundetela. Eta guri esaten diguzue oso prozedura berezia erabili dugula? Nahi baduzue hitz egingo dugu prozedurari buruz, baina lardaskeria horixe egin zenuten. Eta, noski, guk babestu egin genuen, tira, noizean behin guk ere pentsatzen dugulako, bada, tira, Gobernuari gai hau oso presakoa iruditzen bazaio eta horrela egin behar bada, ba... Noizean behin alderdiren batek erakusten du estatu-zentzua duela. Nahiko genuke Alderdi Sozialistak Gobernuan ez dagoenean estatu-zentzurik balu. Baina ez hitz egin guri prozedurari buruz, eta are gutxiago Alderdi Sozialistatik. Hitz egin dezagun proposatutako erreformari buruz. Erreforma bi helbururekin proposatu da, nagusiki. Jazar daitezkeen delitu-motak zabaltzeko; eta ez dakit zergatik zaudeten horren aurka, baina jakin nahi nuke EAJ, PSOE edo Bildu zergatik dauden aurka, kontuan izanik, justizia unibertsalaren jurisdikzioaren bidez, emakumeen aurkako delituak, adingabeen askatasunaren eta integritate sexualaren aurkako delituak eta nazioarteko transakzio ekonomikoetan gerta- tutako ustelkeriak epaituko direla. Hain zuzen ere, erreforma honetan, zabaldu egiten da Espainiako auzitegiek atzerrian egindako ekintzak jazartzeko duten gaitasuna. Zuetako inori ere ez diot entzun zergatik zaudeten epaile espainiarrek jazar ditzaketen delituak zabaltzearen aurka. Aldiz, badirudi erreformaren bigarren arrazoiaren aurka zaudetela, hau da, segurtasun juridikoa indartzearen aurka; alegia, epaitu daitekeena instruitzearen aurka. Izan ere, zergatik instruitu behar du epaile batek epai bat, inoiz ere ez bada epaituko? Euzko Alderdi Jeltzaleko ordezkariak dio: "Bertan egotea eskatzen zaio...". Baina, aizu, badakizue kasu horietan ezin dela auzi-ihesean dagoen inor ere epaitu, eta, beraz, epaituko denak herrialdean egon behar duela. Espainian epaituko bada, hemen egon beharko du. Zuek epaitzeke daudela diozuen delitu horietatik pertsona bat bakarrik epaitu da... Epaitzeke daude duela hamar eta hamabost urtetatik, eta epaitzeke jarraituko dute beste hogeita hamar, berrogei eta berrogeita hamar urtez; inoiz ere ez direlako ebatziko, inoiz ere ez direlako epaituko. Inoiz ere ez, eta badakizue hori. Espainian egoteko betebeharra ez da berria! Betebehar hori jadanik jasoa zegoen zuek onartutako erreforman. Bai, bai, bai, bai. Noski. Bai. 2009an. Bai, kasu horietan, inor ere ezin baita auzi-ihesean epaitu, eta badakizue hori. Noski, Gallastegui andreak dio: "Ez dugu hitz egingo nazioarteko zuzenbideari buruz, hitz egingo dugu…". Bada, horixe, hitz egin dezagun nahiko genukeenari buruz. Tira, eta esaten duzue... Eta jeltzaleen ordezkariak esaten du Nazioarteko Zigor Auzitegiak ez duela jurisdikziorik Estatu Batuetan, Txinan eta Errusian; baina Espainiak... Eskerrik asko Espainiako Gobernuari eta Espainiako Erresumari eta espainiarrei gaitasun hori aitortzeagatik. Tira, Nazioarteko Zigor Auzitegiak ez du gaitasunik; baina guk bai. Guk edonor epaitu dezakegu, eta. Gainera. kondenak eta zigorrak betearaz diezazkiekegu. Horregatik, 1996tik gaur arte, kondena bakar bat ezarri da, Espainian zegoen militar argentinar bati ezarritakoa, zeinak, gainera, Espainian epai zezaten onartu baitzuen: Scilingo militar argentinarraren aurkako epaiketa izan da hogei urte baino gehiagoan egindako epaiketa eta ezarritako kondena bakarra. Delitu horien biktimak zenbat kezkatzen zaituzten esatera etorri al zarete benetan? Justiziari buruz ari zarete, ala zarata egin nahi duzue, eta berdin zaizue zer gertatuko den? Ez, ez! Guk proposatutako erreforma Espainiak epaitu eta kondenatu dezakeena epaitu eta kondenatu ahal izateko egin da, nazioarteko hitzarmenetan oinarrituta, Gallastegui andrea, bai, Espainiak sinaturiko hitzarmenetan oinarrituta, bete egin behar baititu, Nazio Batuen Gutunaren 2.7 artikulutik hasita. Eta argi dago herrialde batek herrialde horretatik kanpoko jurisdikzioa izatea salbuespenezkoa dela. Argi dago. Argi dago Nazioarteko Zigor Auzitegia delitu bat epaitzen ari bada, bada, ez duela zentzurik Espainiako epaile batek gauza bera egiteak. Eta estradizioa eskatu ez izanaren baldintzari dagokionez, bada, noski: jatorrizko herrialdean epaitzen ari badira, ezin da beste herrialde batean epaitu. Bada, noski! Logikoa da, logikoa da. Izan ere, noiz epaitu dezakete Espainiako epaileek? Jatorrizko herrialdeak epaitzen ez duenean edo epaitzeko gaitasunik ez duenean. Eta nork erabakitzen du hori? Auzitegi Gorenak, proposatutako erreformaren bidez. Hemen ez dago Europako ia herrialde guztietan gai honetan dagoen egokitasun-printzipiorik. Ez dago. Baina zuek esan behar diguzue –Euzko Alderdi Jeltzaleak, Euskadiko Alderdi Sozialistak eta Bilduk– zergatik zaudeten delitu-motak zabaltzearen aurka, zergatik zaudeten sexu-erasoak, sexu-abusuak, adingabeen aurkako sexu-jazarpena... jasotzearen aurka; zergatik zaudeten emakumeen aurkako delituak, etxeko bortxakeria, bortxakeria psikologikoa, jazarpena, indarkeria fisikoa, sexu-indarkeria –bortxaketak barne–, beharturiko ezkontzak, abortuak eta antzutzeak... kontuan hartzearen aurka. Zergatik esaten duzue epaile espainiarrek Espainiatik kanpo gertaturiko delitu horiek jazartzeko gaitasuna zabaltzearen aurka zaudetela? Oraindik ez dizuet zergatirik entzun! Gallastegui andreak esan digu, emakumeen genital-mutilazioaren kasuan, gaur egun jazar daitekeen bakarra izanik, ea neska joango den... Ez dauka neskak joan beharrik; badakizu hori. Fiskalak ere egin dezake; fiskalak ere sala dezake. Salatzea ez da aukera bat: gure legeriarekin, salatzeko obligazioa du. Salatzeko obligazioa du. Beraz, lehenengo hitzaldiko denbora amaitzen ari zaidanez, oso ondo iruditzen zait zuek justizia espainiarrean, epaile espainiarretan eta Entzutegi Nazionalean sinestea, horren aurka ere agertzen baitzarete. Ez da Entzutegi Nazionaletik atera, eta Auzitegi Gorenera eraman behar, erreformarekin egin den moduan. Pozez zoratzen nago Ganbera honetan ordezkatutako alderdi nazionalistek Entzutegi Nazionala auzitegi garrantzitsutzat aldarrikatzen duzuelako, eta Nazioarteko Zigor Auzitegia ere ordezkatu behar duela uste duzuelako, epaile ezin hobeak eta zoragarriak baititugu. Nik ere halaxe pentsatzen dut, eta, beraz, eskumen horiek, Gorenean beharrean, Entzutegi Nazionalean mantendu beharko genituzke. Horixe proposatu nion nire alderdiari Madrilen, eta alderdi nazionalistek –Bilduk barne– Entzutegi Nazionalaren gaitasuna, lan bikaina eta epaitzeko jarduera ezin hobea aitortzen dutela ikusirik, agian, berriz pentsatu beharko genuke horretan. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3920 |
10 | 71 | 13.03.2014 | GALLASTEGUI OYARZÁBAL | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Euskal Sozialistak taldeak aurkezturiko legez besteko proposamen honi eta erdibidekoari aurka egiteko arrazoi interesgarririk eman ez denez, uste dut mantsoago hitz egingo dudala, esan beharreko guztia esateko denbora emango baitit. Lehenik eta behin, prozedura aipatu nahi dut. Uste dut argi dagoela, eta ez dagoela zalantzarik honetan: 2009ko erreformaren bidez, zabaldu egin zen jurisdikzio unibertsalaren printzipioaren bidez jazarri eta epaitu daitezkeen delituen kopurua. Damborenea jaunak aipatu duen gai horretara itzuliko gara; izan ere, zuen lege-proposamenaren izapideetan, zenbait zuzenketa aurkeztu genituen –gehienak artikuluetan kentzekoak–, baina aitortzen dugu zuk aipatzen dituzun suposamendu horiek berariaz jasoak egon beharko luketela. Baina, berez, jadanik araututa zeuden 2011ko maiatzaren 11ko Erromako Hitzarmenean, emakumeen aurkako bortxakeriaren eta etxeko bortxakeriaren prebentziorako eta borrokarako hitzarmen horretan, non aipatzen baitira bortxakeria psikologikoa, jazarpena, mutilazioa, eta abar. Arazoa da zuek egin nahi duzuen murrizketa prozesalaren bidez berdin duela hori dioen arau bat egotea, halaxe jasoak baitaude. Gobernu sozialistaren agintaldian jurisdikzio unibertsalaren legeari egindako aldaketari dagokionez, berriz esan behar da..., esan beharrean nahiz zuzenean jo dezazuela Kongresuko liburura: Parlamentuaren % 90 ados zegoen, eta jurisprudentzia-eskaera hori jaso zen. Eta, Vaquero andrea, aurrerago hitz egingo dugu, zure jarrera azaltzean, atzera egin baituzu onartu zenuten horrekiko. Eta, gainera, irakurri egingo dizut. Lotura-printzipioaren jurisprudentzia-eskaera hori Kongresuak onartu zuen talde guztien % 90en adostasunarekin, eta Parlamentuko izapideak ez dauka zerikusirik irakurketa bakarreko izapidearekin. Hain zuzen ere, izapide bat zen, alegia, lege-proiektu bat aurkeztu zen, eta lege-proiektu horri zuzenketa bat aurkeztu zioten, zeinak beste modu batera jasotzen baitzuen jurisdikzio unibertsala, lotura-printzipioa bete ahal izateko. Zuzenketa bat zen, eta dakizun bezala, Damborenea jauna, zuzenketei buruzko txostenak ez ditu inork ere egiten –ez kontseiluak, ez fiskalek–. Ondo dakizun bezala, Parlamentuko izapide bat da. Vaquero andreak, Euzko Alderdi Jeltzaleak, ez zuen gustuko artikuluetan kentzeko kontu hori. Haren arabera, gobernu sozialistak egindako aldaketaren bidez kendu ziren justizia unibertsalaren printzipio nagusietako batzuk. Bueno, ikus dezagun, nik uste horretan guztiok geundela ados; lortutako akordioa da horren lekuko. Olabarria jaunak hartu zuen parte legearen aldaketa horretan. Honela zioen: "Zer arazo dago kontuan izateko…". Gainera "zerrenda zoragarri hau" aipatu zuen; izan ere, beste herrialde batek epaitu ditzakeen tipo berriak eta gizateriaren aurkako delitu berriak jasotzeaz gain, hirugarren paragrafo etereo bat dago –hain zuzen ere Arzuaga jaunak aipatzen zuen–, zeinaren arabera, Espainiako auzitegiek legitimitatea dute epaitzeko Espainian dauden eta ustez gizateriaren aurkako krimenak egin dituzten pertsonak, edo nazionalitate espainiarreko biktimak eragin dituzten delituak, edo beste kasu batzuk, Espainiarekin lotura garrantzitsuren bat dutela egiaztatu daitekeenean. Kasu honetan zentzu baikorrean erabili den printzipio juridiko zehaztugabe hori. Alegia, Olabarria jaunak esan nahi zuena zen lotura-printzipioa eskatzea guztiz zilegi dela, eta, gainera, lotura garrantzitsuaren berariazko aipamen horrek irekia uzten duela beste delitu-mota batzuk epaitzeko prozedura. Lortutako akordioa da horren lekuko. Izan ere, zuek –zutaz ari naiz, Vaquero andrea–, EAJ, Alderdi Popularraren erreformaren aurka hitz egin duzuenean, artikuluetan kentzeko zuzenketak bakarrik aurkeztu dituzue, eta legea gaur egun dagoen moduan manten dadin eskatu duzue. Alegia, balioa eman diozue 2009an egindako aldaketari. Izan ere, horrekin ados egon ez bazinete, artikuluetan kentzeko zuzenketez gain, gehikuntzazkoak, ordeztekoak... ere aurkeztuko zenituzten; alegia, legebiltzarkide zaren neurrian ezagutuko dituzun parlamentu-izapideen aukera horiek guztiak. Ikus dezagun, jaun-andreok; azken batean, errealitatean, justizia unibertsalarekin lotutako hainbat eta hainbat prozedura daude gaur egun, eta, lege honen bidez, litekeen modurik zabarrenean, alegia, xedapen gehigarri baten bidez, artxibatuta geratuko dira automatikoki. Eta hori ez da jurisdikzio unibertsalari kalte larria eragitea: jurisdikzio unibertsala desagerraraztea da. Eta PPren programa ezkutua aipatzen dut, ni ere Legebiltzar honetan oso sustraituta dauden mania batzuk hartzen ari naizelako, alegia, alderdien hauteskunde-programak irakurtzen ditudalako. Eta kontua da Alderdi Popularraren hauteskunde-programan lau aldiz aipatzen duzuela "unibertsal" terminoa. Adibidez, kasu batean, honela diozue: "ongizate-estatua osatzen duten zerbitzu publikoen izaera unibertsala eta kalitatea mantendu, osasun-prestazioak jasotzeko eskubide unibertsala bermatu". La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3921 | |
10 | 71 | 13.03.2014 | GALLASTEGUI OYARZÁBAL | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Laster amaituko dut, presidente andrea. Justizia unibertsala ez duzue aipatu ere egiten, eta gauza unibertsalak horretarako aipatzen badituzue, tira, hobe aurrerantzean aipatu ere ez egitea. Edonola ere, justizia unibertsalari egiten zaion eraso ikaragarriaren aurrean Ganbera honek, adostasunez, agertzen duen gaitzespenarekin geratzen naiz. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3922 | |
10 | 71 | 13.03.2014 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Sí, gracias de nuevo. Damborenea jauna, prozedura horren bidez egindako lardaskeria konpondu nahi al zenuten? Orduan, presazko sistema hori, irakurketa bakarreko sistema hori lehenago egindako lardaskeria konpontzeko izan da? Bada, uste dut egindako lardaskeria areagotu eta sakondu baino ez duzuela egin. Horraino iristen al da zure arrazoiketa? Galdetzen didazu ea zergatik gauden orain jurisdikzio unibertsalaren barrukotzat hartu ahal izango liratekeen delituak zabaltzearen aurka. Ba, hain zuzen ere, delitu berri horiek aipamenik behar ez duten delitu bakarrak direlako. Jurisdikzio unibertsalak jazar ditzakeen gizateriaren aurkako krimenak sei hitzarmenetan jasotzen dira: 1949ko Genevako Hitzarmena, torturaren aurkako Hitzarmena, desagerketa behartuen aurkako hitzarmena, itsas nabigazioaren aurkako ekintza ez-zilegiak jazartzeko hitzarmena, hegazkintza zibilaren segurtasunerako hitzarmena eta material eta instalazio nuklearrak babesteko hitzarmena; eta, horiez gain, Nazioarteko Zigor Auzitegiaren hitzarmen eratzailea aipatu beharko genuke. Hitzarmen horietan zehazten da, justizia unibertsalaren bidez, zer delitu jazarri beharko liratekeen. Gertatzen dena da zuek, obsesioren bat tarteko, beste delitu batzuk sartu nahi izan dituzuela, nik mugaz haraindikoak deitzen diedanak, egia baita delitu horiek nazioarteko ezaugarriren bat dutela; baina delitu horiek berariazko bideak eta prozedurak dituzte egiaztatzeko, ikertzeko, jazartzeko. Badira estradizio-hitzarmenak, eta, hain zuzen ere, bada Europan euroagindu bat agian zuek gehien obsesionatzen zaituzten delituak lantzeko (horien ar- tean, terrorismo-delituak). Pentsatzen dut, kasu horietan, horixe dela auzitegi espainiarrei jarduteko baldintzarik ez jartzeko arrazoia, baina, hain zuzen ere, gizateriaren aurkako, nazioarteko komunitatearen aurkako delituen kasuan, baldintza-zerrenda bat sartu duzue. Zertarako jarri martxan izapideak? Esan duzu ezin dela epaitu auzi-ihesean daudelako. Bueno, agian jakinaren gainean egongo zara Argentinan kereila bat ari direla izapidetzen, eta ikertzen ari diren eta jazarri nahi dituzten delitu-egileak ez daudela han. Estradizioak izapidetzen, eskatzen ari dira. Beste kontu bat da estatu honek nola jokatzen duen delitu-egile horiek justiziaren esku –justizia unibertsalaren esku– jartzeko. Argentinako auzitegia aktibatzen ari da. Gaizki al dago hori? Entzutegi Nazionalak kasu bakar batean aktibatu zuen: Scilingo kasuan. Kasu bat hobe da batere ez izatea baino. Gaizki al dago hori? Ez; eta, hain zuzen ere, tresnak jarri behar dira horrek aurrera egin ahal izan dezan eta bide horretan sakondu ahal izan dadin. Sistema ez da perfektua; inolaz ere ez. Hobetu liteke, baina zuek sistema hori erabat ezdeus edo aplikaezin bihurtzearen alde egin duzue. Ez dago helburu jakinik; kontua ez da zenbat kasu atera daitezkeen aurrera; balio bat da. Gizateriaren aurkako eskubide-urraketak jasan dituzten biktimei tresnak eta elementuak eman behar zaizkie delitu-egile horiei aurre egin ahal izateko. Eta subsidiariotasun-printzipioaren interpretazio txar bat eginez, esaten duzu, izatekotan, Nazioarteko Auzitegiak ordezkatzen dituela tokiko, bertako auzitegiak. Ez da horrela. Bertako auzitegiek lan egiteko obligazioa dute. Beste kontu bat da egiten ez badute –ezin dutelako edo nahi ez dutelako, hori izaten baita kasu gehienetan gertatzen dena–, orduan, Nazioarteko Auzitegiak jarduten duela. Ziur nago Alderdi Popularraren gehiengoaren arrabol horren bidez egindako erreforma hori konstituzioaren kontrakoa dela, Espainiako estatuak bere gain hartutako –eta, beraz, konstituzio-multzoan dauden, Espainiako estatuko legerian txertatuta dauden eta lotesleak diren– hitzarmen-konpromisoak hausten dituela. Gainera, uste dut konstituzio-kontrakotasuneko errekurtso bat jarri beharko litzatekeela, eta hori egiteko legitimatuta daudenek aukera hori aztertu beharko luketela. Alde horretatik, esan nahi dut, konstituziokontrakoa dela uste badut ere, Legebiltzarreko, Senatuko nahiz Konstituzio Auzitegiko gehiengoek ezustekoak ematen dituztela. Espero dezagun, konstituzio- kontrakotasuneko errekurtso hori aurrera ateratzen bada, ez duela berriz ere zapalduko beste gehiengo batek, hain zuzen ere, Konstituzio Auzitegiko gehiengo kontserbatzaileak. Nada más. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3923 |
10 | 71 | 13.03.2014 | VAQUERO MONTERO | EA-NV | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Muy brevemente. Alderdi Sozialistako ordezkariak proposaturiko konstituzio-kontrakotasuneko errekurtsoari erantzunez, guk ez dugu aukera hori ukatzen, eta ez gaude horren kontra. Gertatzen da ulertzen dugula Legebiltzar honetatik, Legebiltzar honetako hautetsi gisa, ez garela inor beste parlamentu bateko kideei zer egin behar duten esateko. Are gehiago, hemen ordezkatuta gaude taldeok gehiengo nahikoa dugu konstituzio-kontrakotasuneko errekurtso hori aurkeztezko beharrezkoak diren berrogeita hamar diputatuak ordezkatzeko. Alderdi Popularreko ordezkaria, Damborenea jauna, gai honen azpian dagoen eztabaida desbideratzen saiatu da. Gu ez gaude jazar daitezkeen krimenak zabaltzearen aurka, baizik eta krimen horiek –berriak eta, batez ere, lehengoak–, Espainiako estatutik kanpo gertatzen direnean, jazartzeko ezartzen diren mugen aurka gaude. Damborenea jaunak eta Alderdi Popularrak justizia unibertsalaren printzipioari buruz egiten duten interpretazioa ikusirik, ez da ulertzen zergatik jarraitzen duen indarrean printzipio horrek Estatuko ordenamendu juridikoaren barruan; izan ere, guztiz ezaba zezaketen, entzun diogun moduan, printzipio hori ez baita eraginkorra. Zeren diktadore bat bakarrik epaitzeko balio badu, ez zegoen izapide horiek martxan jarri beharrik. Zoritxarrez, justizia unibertsalaren printzipioa dela-eta estatuak elkarren aurka jartzen dituen arazoa ez da, hain zuzen ere, nazioarteko zuzenbidearen aurkako krimenen erantzuleak epaitzeko estatu horiek egiten dituzten ahaleginak, baizik eta justu kontrakoa: krimen horien zigorgabetasuna, estatu-interesen mesederako –batez ere, interes ekonomikoak–, Txinako Gobernuaren kasuan gertatzen den moduan. Eta, 2009ko erreformari dagokionez, eztabaida horretan Euzko Alderdi Jeltzaleko bozeramaileak, Olabarria jaunak, esan zuena irakurri du talderen bateko ordezkariak, baina Bilkura Egunkariatik hartu du hark esandakoa; izan ere, Bulego Judizialaren Legea aldatzeko izapideek oso luze jo zuten, eta Senatuan zuzen- ketak aurkeztu ziren eta Kongresuan adostu gabeko gauzak adostu ziren. Hala, Zubia jaunak, Euzko Alderdi Jeltzaleak Senatuan duen ordezkariak, esan zuen gizateriaren aurkako atala zabaldu egin zela eta horretan ados zeudela. "Noski horren alde gaudela" zioen Zubia jaunak, baina, halaber, esan zuen "gerra-krimenak ere sar daitezen nahi dugu, Diputatuen Kongresuak bidalitako testuan jasotzen den moduan, nahiz eta zuen proiektu-kideek, Alderdi sozialistako jaun-andreok, lortu duten hori desagerraraztea, erdibideko bateratu baten bidez"; beraz, "4. puntu horren segidan, beste bi paragrafo ezarri dira, zeinek nabarmenki hutsaltzen eta mugatzen baitute, delitu batzuen kasuan, printzipio horren, jurisdikzio unibertsalaren, irismena". Eta, 2009ko urrian, azken botazioko izapideetan, honela esan zuen Olabarria jaunak: "Gaiarekiko perspektiba hartuz, baiezko botoa emango dugu, 23. artikuluari izan ezik, eta, presidente andrea, botoa modu bereizian ematea eskatuko dugula iragartzen dut, uste baitugu ez duela zentzurik epaile espainiarrek gizateriaren aurkako delituen arloan jarduteko duten eremu subjektiboa, jurisdikzio unibertsala, murrizteak". Beraz, Euzko Alderdi Jeltzaleak ez zuen eman zuek eta Alderdi Popularrak adostutako erreforma horren aldeko botoa. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3924 |
10 | 71 | 13.03.2014 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Sozialistak legebiltzartaldeak egindako legez beteko proposamena, Espainiako epaileei justizia unibertsaleko auzibideetan esku hartzeko aukerak ezeztatzeko edo larriki mugatzeko egin den Botere Judizialaren Lege Organikoaren erreformari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Gallastegui andrea, badakit zuzenketa bat egiteko ez dela txostenik edo antzekorik behar, baina pentsa ezazu Kongresuko Talde Popularrak Bulego Judizialaren Legearen erreformari egindako zuzenketa bat aurkezten zuela, hain zuzen ere, zuek lege arrunt bati aurkeztu zenioten moduan. Lege organiko bat erreformatzen zuen zuzenketa. Pentsa zer esango zenukeen, Alderdi Popularrak, gehiengo nahikoarekin, zuek egin zenuten gauza bera egin izan balu. Programa ezkutua aipatu duzu, eta programa ezkutuari buruz hitz egiten jarraitzen duzu. Ba bai, hauteskundeetara aurkeztu ginenean, ez genuen pentsatzen espainiar guztientzako osasun unibertsal eta doakoa salbatu beharko genuenik (Murmullos) edo espainiarrentzako hezkuntza unibertsal eta doakoa salbatu beharko genuenik... Ez genuen uste hori guztia programan sartu beharko genuenik. Ez genuen uste. Zuek esandakoa sinetsi egin genuen, pixka bat. Baina, noski, hori guztia egin behar izan dugu bi urte hauetan. Edonola ere, ez larritu, laster ikusiko baituzu nola konpontzen ditugun zuek sortutako beste arazo batzuk. Baina, gaira itzuliz, guk ez dugu erreforma hau proposatu lardaskeria bat konpontzeko. Alderdi Sozialistak 2009an egindako erreformaren bidez, arazoetako batzuk konpondu nahi ziren. Adibidez, inor ere ezin dela epaitu baldin eta Espainian ez badago. Jadanik indarrean dago hori. Eta horren alde agertu zen Euzko Alderdi Jeltzalea, eta Alderdi Sozialistak Diputatuen Kongresuan aurkezteko zuzenketa sinatu zuen. Beraz, orain ez etorri "guk hau egin genuen eta beste hura ez genuen egin" esanez... Ez, ez; sinatu egin zenuten. Eta, noski, Bilduk esaten digu horretarako daude estradizio-hitzarmenak. Nire lehenengo hitzaldian, gauza oso sinple bat galdetu dizuet, alegia, zergatik zaudeten jurisdikzio espainiarrak Espainiatik kanpo hainbat delitu (bortxaketak, abortu eta antzutze behartuak...) epaitzearen aurka...; izan ere, 2009ko erreforman, norbaiti ahaztu egin zitzaion hori sartzea. Ahaztu egin zitzaion... Ablazioa sartu zuen, bai, baina horiek guztiak ez, eta guk kasu horiek guztiak sartzea proposatu dugu. Ez dakit, zuetako inori ere ez diot entzun zergatik zaudeten horren kontra, zergatik eman duzuen botoa espainiar auzitegiek jazar ditzaketen delituak zabaltzearen aurka. Agian izango da, batzuek esan duten moduan –ez dakit fede onez ala fede txarrez izan den– biktimek tresnak izan behar dituztelako. Baina tresna erabilgarriak. Ala biktimei iruzur egitea da kontua? Noski, eskura ditugun tresnek ez badute balio epaitzeko eta azken hogei urteetan Scilingo bakarrik epaitu bada –hemen zegoelako eta epai zezaten baimendu zuelako–, tresna egokia al da hori –epaitegi batean instrukzio bat martxan jarria izatea– biktima batentzat, inoiz ere ez bada inor ere epaituko? Tresna erabilgarria da? Balio du zerbaiterako? Nik uste dut hobe dela biktimei iruzur ez egitea. Baina, agian, nioen moduan... estatuko fiskal nagusi bat aipatu denez, Gallastegui andrea, nik ere beste bat aipatu nahiko nuke, Cándido CondePumpido jauna, zeinak, halabeharrez, 2002an esan baitzuen: "Justizia unibertsala ezin da bihurtu protagonismo bila dabiltzan pertsonentzako jostailu bat". Eta, agian, gaineratu beharko nuke: "ezin da bihurtu justiziaren eraginkortasunaz arduratzen ez direnentzako jostailu bat". Gu kezkatu egiten gaituenez eta jazarri eta epaitu daitezkeen delituak zabaldu egin nahi ditugunez, erreforma horren alde gaude. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3925 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Lehendakari jauna, jaun-andreok, egun on. Otsailaren 21ean, gure taldeak, Legebiltzar Talde Sozialistak, interpelazio bat egin zion lehendakariari enplegurako eta ekonomia suspertzeko plana osatzeko eta inplementatzeko zituen asmoei buruz. Lehendakariak batez ere beste administrazio batzuekin egindako kudeaketak edo ekintzak zerrendatu zituen, baita eragile ekonomiko eta sozialekin egindako ahalegin batzuk ere. Bestalde, hilaren 6ko bilkuran, Ekonomiaren Garapeneko sailburuak, Tapia andreak, aipatu zuen garrantzitsua zela gizarte-elkarrizketa lan-harremanen eta negoziazio kolektiboaren esparru egonkor berri bat izateko lan-tresna gisa. Egia esan, hemen mundu guztiari entzuten diogu gizarte-elkarrizketaren alde, negoziazio kolektiboaren alde, hitz egiten; baina, egia esan, ez ditugu inondik ikusten hartara bideratutako ekintzak eta neurriak. Beraz, horregatik ekarri dugu gaur interpelazio haren ondoriozko mozio hau. Mozio honek zera dio: "Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio zehaztu dezala eragile ekonomiko eta sozialekin itunak egiteko iragarri duen borondatea, eta deitu dezala lehenbailehen bilerara Gizarte Elkarrizketaren Mahaia eragile ekonomiko eta sozialei enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko neurrietan parte harrarazteko, ahalik eta adostasun handienarekin aurrera eraman ahal izan daitezen ekonomia suspertzeko eta enplegurako planean finkatutako helburuak, eta haiek osatzeko eta indartzeko aukerak azter daitezen". Guk, funtsean, Mahaia bilerara lehenbailehen deitzea eskatzen dugu. Hori da, nolabait esatearren, gure mozioaren agindua. Zergatik? Atzo entzun genion Raúl Arza Euskadiko Langileen Batasun Orokorreko idazkari nagusiari esaten elkarrizketa-foro iraunkor bat behar dela gizarte- eta lan-esparruan. Guk uste dugu hori horrela dela, funtsezkoa dela. Eta ados gaude beste gauza batean ere: lan-harremanen esparru propio baten alde egitea negoziazio kolektiboaren alde egitea dela. Horretan ere ados gaude. Hala ere, ikusten dugu –eta gero, legebiltzartaldeen zuzenketak aztertzen ditugunean, ikusiko dugu zein diren jarrerak–, hain zuzen, hori ez dela zehaztu. Ez da zehazten, eta badakigu zergatik: esaten delako denon borondatea behar dela, denek ez badute borondaterik hau ez dela posible… Eta guk erabat ukatzen dugu hori. Negoziazio kolektiborako eskubideak ez du inola ere esan nahi inor negoziatzera behartuta dagoenik –hau da, negoziatu nahi ez duenak ez du negoziatzen–; baina negoziatu nahi dutenen eskubidea sustatu egin behar da, bultzatu egin behar da, eta erraztu egin behar da, eta, ikusten ari garenez, Jaurlaritzak ez du horrelakorik egiten. Baina gaur mozio hau ekarri dugu lotuta dagoelako Euzko Abertzaleak taldeak eta Alderdi Sozialistak iaz sinatu zuten Enplegurako eta Ekonomia Suspertzeko Planarekin; han argi eta garbi esaten zen Eusko Jaurlaritzak bultzada eman behar ziola negoziazio kolektiboari, "behar diren ekimenei, patronalak eta sindikatuek akordioak lor ditzaten Euskadiko negoziazio kolektiboan". Eta, ondoren, biok aldezten ditugun printzipioetan esaten zen: "Ekonomia suspertzea eta enplegua sortzea dira euskal erakundeen eta akordio hau sinatzen dugun alderdion lehentasun nagusia. Printzipio horretan oinarrituta adierazten dugu ezen, Euskadi ekonomikoki indartsua eta sozialki kohesionatua izateko, enpleguak euskal gizarte osoaren eskakizun bat izan behar duela, eta, hortaz, hura bultzatzeak eta hari eusteak eragile ekonomiko eta sozialen konpromiso bat izan behar duela". Hau da, gure ustez, mozioa, baina baita ekonomiaren eta enpleguaren plan hori ere, Gizarte Elkarrizketaren Mahaiari zuzenduta dago premiaz, non eragile ekonomiko eta sozialek parte hartu behar baitute erabakitzeko nola kudeatuko diren programa horretan datozen hiru urteetarako planteatzen diren 6.500 milioi horiek. Hari zuzenduta dago berez eta premiaz. Eta guk ikusten dugu Jaurlaritzak aitortzen duela, lehendakari jauna, gizarte-elkarrizketa beha- rrezkoa dela, konpromisoa hartzen duela aurten gizarte-elkarrizketaren urtea izateko, eta horrek esan nahi du aitortzen duela egin behar den gauza bat dela. Eta egin behar den gauza bat denez, guk hauxe diogu: hara, lehendakari jauna, Legebiltzar honetako taldeok uste dugu Mahai hori, esan bezala, etengabe deitu behar dela bilerara arrazoi askorengatik, baina, gutxienez, sinatu dugun akordio hori egia bihur dadin, eta haren hartzaileek, hots, enpresek eta langileek, osatu ahal izan dezaten, inplementatu ahal izan dezaten, eta Jaurlaritzarekin aho batez erabaki ahal izan ditzaten diru-sail horientzako helburu eta zertarako onenak. Eta, orain, taldeek aurkeztu dituzten zuzenketak aztertzeari ekingo diogu, eta horrek adieraziko digu, esan dudanez, zer jarrera dauden. Batetik, Bildu dugu; haren iritzia da, hain zuzen, ez dadila ezer deitu baldin eta ez badaude denak, eta denak ez dauden bitartean ezin daitekeela deialdirik egin; hau da, gera dadila geldirik. Hori bat dator sindikatu abertzaleek eta nazionalistek planteatzen dituzten tesiekin. Eta beste gauza bat ere eskatzen dio Jaurlaritzari: egin dezala eredu sozioekonomiko oso bat, alajaina. Gu ez gara hainbeste ausartzen, Jaurlaritzari esaten aurkeztu edo egin dezala inoiz ikusi gabeko eredu sozioekonomiko berri bat. Guk eskatzen diogun gauza bakarra da bilerara deitu dezala Gizarte Elkarrizketaren Mahai hori, gurekin dituzten akordioak betetzeko bakarrik bada ere. Eta Euzko Alderdi Jeltzaleak gauza bera esaten du; alegia, gizarte-elkarrizketa ez dadila ekitaldi honetan egin, baizik eta sindikatuetako jaun-andreek erabakitzen dutenean. Eta gu ez gaude horretarako prest. Bai, bai, horixe esaten duzue; zuen zuzenketan esaten duzue. Esaten duzue "baldintzak daudenean", baina baldintza horiek ez dira eguraldiari dagozkionak; izan daitezke ala ez, borondate baten araberakoak dira. Eta, are gehiago, pentsatzen ari bazarete ezen, aurten izango den hauteskunde sindikalaren prozesuaren ondoren, non 450.000 langilek emango baitute botoa –lanpostua galdu dutenek izan ezik–, horrek estrategia horren berrikusketa kritikoa eragingo duela eta aldaketak gertatuko direla, oker zaudete. Izan ere, gertatuko den gauza bakarra da, aurreko ekitaldian ikusten ari garenez, hauteskunde sindikalek azkenean baieztatuko dutela zer indar-korrelazio errepikatzen den etengabe eta sistematikoki sindikatuen esparruan zein esparru politikoan. Beraz, ez da aldaketarik egongo. Eta, ez denez aldaketarik egongo, Jaurlaritzak horren mende utziko al du Mahaia eratzea, eta aurrera eramango al du itunarekin eta gizarte-elkarrizketarekin zerikusia duen guztia? Bada, hemen, kontraesan handi bat dago; izan ere, Jaurlaritzak esaten zuen aurten izango zela, baina nik ez dut uste aurten izango denik, eta ikusiko dugu ea sindikatuek, zeinek horretarako gogorik ez baitute, jarrera aldatzen duten. Beraz, Euzko Alderdi Jeltzaleak argitu behar luke, hain zuzen, ea deialdi hori egingo den denak ados daudenean, edo ekitaldi honetan egingo den. Guk eskatzen dugu ez dezagula denbora galdu hizka-mizkan, hau eta bestea eztabaidatzen. Bilerara deitu dadila orain, gutxienez zentzua eta edukia emateko Enplegurako eta Ekonomia Suspertzeko Planari, zeinak, esan bezala, hartzaile horiek baititu helburu gisa. Ez dugu transakziorik egin, ez dugu akordiorik lortu; izan ere, hemen, puntu honetan, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzeko eskaera horretan, Alderdi Sozialista bakarrik geratu da, eta ez digu axola, enpresa-munduko eta sindikatuen munduko sektore garrantzitsuak ere eskatzen ari baitira. Hori da gure jarrera. Oraingoz, besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3926 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ZULAIKA PORTILLO | EH Bildu | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Egun on denoi. Hau da Elkarrizketa Sozialerako Mahaia deitzeari buruz Legebiltzarrean eztabaidatzen dugun hirugarren aldia. Eta EH Bilduk aurreko eztabaidetan egindako irakurketa berdina mantentzen du, bai pasa den maiatzaren 5ean Enplegu Batzordean egin genuena eta baita urriaren 7ko osoko bilkurakoa. Iazko maiatzean onartutako proposamena ez zen bete, eta gero berriz ere sozialistek urrian aurkeztu zuten eta galdu zuten. Arrazoi horregatik Talde Sozialistak hainbat interpelazio eta galdera zuzendu dizkio Jaurlaritzari. Esan beharra dago EAJ bera joan dela bere diskurtsoa edo ikuspuntua aldatzen gai honetan. Maiatzean, alegia, gaiaz eztabaidatu genuen lehen aldian, sozialistez gain bat egin zenuten Talde Popularrak eta EAJk. Urriko eztabaidan, ordea, aldaketa bat gertatu zen EAJn eta berak aurkeztutako proposamenaren alde bozkatu zen. Batasuna, beraz, bukatu zen. Gaur ere ematen du jeltzaleek zuen zuzenketaren alde bozkatuko duzuela. EAJren norabide-aldaketaz gain, bada beste zerbait harritzen gaituena. PSEkoek, urtarrilean, Jaurlaritzarekin batera Enplegu Plana sinatu zenuten. Aurkezpen hori itzelezko eszenografiarekin egin zenuten, planaren bertuteak lau haizeetara salduz. Orduan esan zenuten eragileen ekarpenak jasotzen zituela planak. Eta orain, sozialisten ekimen hau ikusita, agerian geratu da marketin politikoa egiten ari zinetela, kea sal- tzen bestetan ez. Bada, zer sinatu zenuten? Zuek ari zarete planaren ahulezia nabarmen uzten. Gaur, proposamen honekin, edo honen atzean, Talde Sozialistak orain arte egon den ereduari jarraipena ematea proposatzen digu berriro ere. 2009an, Patxi Lópezek martxan jarri zuen Elkarrizketa Sozialerako Mahaia, jakinda langileen ordezkaritzaren gehiengoa ez zegoela foro horretan. Elkarrizketa sozialean langileak dira subjektu zaurgarrienak, eta zuek aurrera egin nahi izan zenuten, bazenekiten arren euskal langilearen gehiengoa ordezkatzen zuten sindikatuak ez zeudela mahai horretan esertzeko prest. Langileen gehiengoaren ordezkaritza gabe, langileen aldeko onurak lortu nahi zituen mahai horrek? Hori zen helburua? Ba ez zenuten asmatu. Zer neurri hartu ziren austeritate-politikei amaiera emateko? Mahai eraginkorra izan zen benetan garrantzitsuak diren gaiak lantzeko? Gure ikuspuntutik, azken finean, Estatuan eraman den eredu berbera hemen ezartzea ekarri zuen eta, ondorioz, emaitzak ere oso antzekoak izan ziren. EH Bilduk uste du orain arte izandako eredu hori ez dela baliagarria gure herrian behar diren neurriak hartzeko, ezta ere langileak babesteko. Benetako elkarrizketa sozial eraginkor bat nahi bada, beste eredu batean oinarritu behar da elkarrizketa hori, eta hortik doa gure osoko zuzenketa. Lehenengo puntuan adierazten dugu elkarrizketa-mahaian logikoa eta demokratikoena litzatekeela alde bakoitzaren gehiengoa egotea ordezkatuta. Horrela ez balitz, Mahaiak ez luke zilegitasunik izango. Alde bakoitzaren gehiengoa egon behar da. Horregatik esaten dugu Gizarte Elkarrizketaren Mahaian alde bakoitzaren gehiengoak hartu behar duela parte eraginkorra izan dadin; beraz, aldeetako edozeinen ordezkaritzaren gehiengoak parte hartzeko nahikoa baldintza eta bermerik egon ezean, uste dugu ez litzatekeela eratu behar. Azken finean, hori izan behar da sistema demokratiko baten oinarria. Ez duzue horrela ikusten? Eta bigarren puntuan zehazten dugu zein izan beharko den EH Bildurentzat izan behar den Elkarrizketa Sozialerako Mahaiaren helburu nagusia. Zein da, beraz, helburua? "… euskal eredu sozioekonomiko berria bultzatzea, herriaren gehiengoaren onurak bilatuko dituena. Horren ondorioz eta aurreko puntuan azaldutakoa kontuan harturik, Legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatzen dio eredu berri hori gara dezala, besteak beste, lan-harremanetarako eta babes sozialerako eredu propioa eraikitzeko, kalitatezko enplegu duina sortzeko, eremu publikoa indartzeko eta pobrezia eta bazterkeriaren aurkako neurrik zehatzak proposatzeko". Eta helburu horiek lortzeko modua jasotzen ez duen edozein mahai langileen kalterako diren politikei zilegitasuna emateko tresna baino ez da izango. Eta hori horrela izango dela egiaztatzeko ez dugu errepasatu baino urte hauetan, Elkarrizketa Sozialerako Mahaia egon den bitartean, Estatuan eta hemen gertatu dena: langabezi tasa gora igo, EREak eta enpresen itxiera, soldaten beherapenak, eta, oro har, lan-baldintzak ere kaskartu egin dira, baita ere sektore publikoan –eta horren harira gero eztabaidatuko da Legebiltzar honetan–, lan-erreforma aplikatu eta gehien irabazten dutenen eta gutxien irabazten dutenen arteko soldaten diferentzia handitu ere. Hori guztia gertatu da Elkarrizketa Sozialerako Mahaia deiturikoa biltzen ari zen bitartean, eta horregatik gure zuzenketa. Beste eredu bat ezartzea ezinbestekoa da benetan gehiengo sozialarentzako onurak lortu nahi baditugu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3927 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Duela hilabete batzuk, antzeko eztabaida batean, guk zuzenketa bat aurkeztu genuen, gaur errepikatzeko modukoa. Uste dut nahiko konstruktiboa zela, eta, funtsean, patronalari eta euskal sindikatuei eskatzen zien sakondu zezatela leialtasun eta erantzukizun handienarekin gizarte-elkarrizketan eta negoziazioan, eta Jaurlaritzari eskatzen zion bidea eman ziezaiola beharrezko negoziazio-prozesuaren aldeko ingurune bat. Horren guztiaren helburua zen ahalik eta gizartekohesio handiena lortzea, langileen lan-baldintzak ez kaskartzea, eta Euskadiko jarduera ekonomikoa sustatzea. Esan bezala, duela hilabete batzuk antzeko eztabaida batean planteatutako zuzenketa hartan, proposatzen genuen, halaber, bereziki enpresaburuei eskatzea joka zezatela erantzukizunez eta etorkizunean pentsatuz, ez zezatela amaitutzat eman negoziazioprozesua, saia zitezela berriro langileekin akordioa lortzen, eta ez zezatela neurri gabe erabili Espainiako Gobernuaren lan-erreforma bidegabeak eman dien negoziazio-ahalmen berria. Esan dudanez, uste dut zuzenketa konstruktiboa zela, eta bidegabetzat jotzen zuen, baita alferrikakotzat ere, Espainiako Gobernuaren lan-erreforma –hor daude datuak; agian, gero emango dit denbora datu horiek emateko, eta, bestela, erantzunen txandan–, eta denen erantzukizuna eskatu nahi zuen, baita enpresaburuen eta langileen arteko elkarrizketa eta negoziazioa aldeztea ere, helburu hauekin: gizarte-kohesioa aldeztea, langileen baldintzak ez kaskartzea eta Euskadiko jarduera ekonomikoa sustatzea. Adegik proposatutako lan-harremanen eredu berriaren aurrean Jaurlaritzak bere jarrera azaltzeko egin zuen agerraldiaren harira joan den astean izan genuen eztabaidan, antzera mintzatu ginen. Izan ere, zenbait hilabete daramatzagu antzera mintzatzen. Garrantzitsutzat jotzen dugu sindikatuen zeregina, haiek erantzukizunez jokatzea, liskarrerako jarrerak alde batera uztea eta negoziazioaren alde egitea; garrantzitsutzat jotzen dugu sindikatuen eta enpresaburuen negoziazioa eta elkarren arteko konfiantza, alde guztientzako onuragarriak diren akordioak lortzea, langileentzako baldintza duin eta egonkorrak barne; eta, hortaz, garrantzitsutzat jotzen ditugu elkarrizketa eta itun soziala: elkarrizketa soziala, eta Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzea, Talde Sozialistak proposatzen duen bezala, bereziki orain, indarrean dagoen lan-erreformaren mehatxupean gaudenean. Izan ere, Itxaso jaunak bere interpelazioan esaten zuenez, elkarrizketa sozialaren ordezko aukera langileei botere ekonomikoak inposatzea besterik ez da. Ados gaude baieztapen horrekin, eta, hortaz, ados gaude ekimenaren lehenengo zatian proposatzen denarekin. Eta ados gaude, orobat –dena esan behar da–, lehendakariak berak interpelazioan planteatu zituen ideia batzuekin, hots, elkarrizketa soziala eta itun soziala baloratzearekin. Orain, hitzetatik ekintzetara pasatu beharko genuke, Itxaso jaunak proposatzen digunez. Beraz, ados gaude Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzearekin eragile ekonomiko eta sozialei enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko neurrietan parte harrarazteko. Beste gauza bat da Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak adostutako neurriekin ados egotea, hala nola Enplegurako eta Ekonomia Suspertzeko Planarekin. Hor ez gara sartuko, kanpoan geratuko gara; kritikatu egiten dugu. Agian, erdibidekoren batera irits zitezkeen Euzko Alderdi Jeltzalea eta Euskadiko Alderdi Sozialista, baina, azkenean, ez da posible izan; pentsatzen dut Talde Sozialistak eskatzen duelako Gizarte Elkarrizketaren Mahaia lehenbailehen deitzea bilerara, gehiago itxaron gabe. Hargatik gure zuzenketa, eta uste dut zuzenketarik arrazoizkoena dela, eztabaida hauetan ohikoa izaten denez, bestalde. Guk proposatzen genuen Eusko Jaurlaritzari eskatzea aldeztu zezala politika ekonomiko bat kalita- teko enplegu egonkorra eta duina sortzeko, eta entzun zitzala eta har zitzala kontuan legebiltzar-taldeek Legebiltzarrean egin dituzten aldarrikapenak. Proposatzen genuen, halaber, eta proposatzen dugu –hor dago gure zuzenketa– Eusko Jaurlaritzari eskatzea eman dezala aldian-aldian enplegua sortzeko eta ekonomia suspertzeko politiken, planen eta programen emaitzen berri Eusko Legebiltzarrean. Izan ere, gehiegitan ematen du Jaurlaritza honek –eta, oro har, denek; hori ere egia da– gehiago inbertitu ohi duela propagandan enpleguan baino, eta gehiago inbertitu ohi duela propagandan eta publizitatean krisi ekonomikotik ateratzeko bidezko politiketan baino. Hori dela eta, garrantzitsua iruditzen zitzaigun prentsaurreko arranditsuetan etengabe iragartzen diren hainbat eta hainbat planen, programen eta abarren benetako emaitzen berri ematea Jaurlaritzak. Eta hirugarren puntuan proposatzen genuen, berebat, eta proposatzen dugu Eusko Jaurlaritzari eskatzea zehaztu dezala eragile ekonomiko eta sozialekin itunak egiteko iragarri duen borondatea Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deituz. Egia esan, egoera zail eta ezegonkorrean gaude, eta horrek egoera bidegabeak ekar diezazkieke langileei. Eta, azkenaldian, baita joan den asteko eztabaidan ere, luze-zabal hitz egin zen, eta arrazoiz adierazi zen enpresen lehiakortasuna babestu behar dela; baina puntu horretan funtsezkoa da gogoraraztea ezinezkoa dela enpresa lehiakorra izatea baldin eta langileak ez badaude erabat identifikatuta enpresarekin eta ondo tratatuta, enpresa-proiektuan murgilduta, parte hartzen eta informatuta, eta lanbaldintza duin eta egonkorrekin. Izan ere, herrialde lehiakorrenek aldeztu eta bermatu egiten dituzte langileen lan-eskubideak, eta hori ahaztu egiten zaigu gehiegitan. Enpresa bat lehiakorra izango bada, merkatuaren errealitatera moldatu behar du, berritu egin behar du, ikertu, lehiatu, eraberritu, modernizatu, ikusi eta ikasi, teknologia berriak sartu, produktibitatean hobekuntzak egin eta malgua izan, baina horrek ez du ekarri behar lan-baldintzak aldebakarrez aplikatzea. Eta hori guztia agintari publikoek bermatutako esparru egonkor eta bidezko batean. Langileen lan-baldintzak kaskartuz lehiatzen saiatzea bidegabea bakarrik ez, ez-eraginkorra eta alferrikakoa ere bada. Beraz, ez dezagun geure burua engainatu, eta enpresek ez dezatela beren burua engainatu: lan-harremanetan egonkortasunik ez badago, enpresak ezingo dira lehiakorrak izan; langileei laneskubideak eta soldatak murrizten bazaizkie, enpresak ezingo dira lehiakorrak izan; langileak bidegabeki tratatzen badira, enpresak ezingo dira lehiakorrak izan. Eta denoi interesatzen zaigu enpresak lehiakorragoak izatea, eta denoi interesatzen zaigu langileen baldintzak ez kaskartzea, baita enpresei berei ere. Hori dela eta, duela hilabete batzuk enpresaburuei eskatu genien joka zezatela erantzukizunez, eta ez zezatela neurri gabe erabili lan-erreforma bidegabeak ematen dien boterea. Hau da, pentsa dezatela herritarren interes orokorrean eta langileen lan-eskubideetan ere; izan ere, lan-baldintzak kaskartzeak, eta, zehazki, haien soldatak masiboki murrizteak, azkenaldian gertatzen ari den bezala, bidegabea izateaz gain, ekonomia eta gizarte-kohesioa hautsiko lituzke, eta gizartea pobretu egingo luke. Bide batez esanda, hori ari da gertatzen azken hilabeteetan. Gizartea pobretzen ari da, eta langileek lan- eta gizarte-eskubide gutxiago edo okerragoak dituzte. Eta arazo hori oso larria da. Izan ere, soldatak orokorki jaistea euskal ekonomiaren akabera izango litzateke, diru gutxiago biltzea ekarriko luke, eta are gehiago jaitsiko lirateke Gizarte Segurantzari egiten zaizkion kotizazioak, eta horrek arriskuan jarriko luke pentsio-sistema publikoari eustea. Hori dela eta, erantzukizunez jokatzeko, langileekin negoziatzeko eta beren boterea neurri gabe ez erabiltzeko eskatzen genien eta eskatzen diegu. Eta sindikatuei ere eskatzen diegu joka dezatela erantzukizunez –joan den astean ere esan genuen–, eta egin dezatela negoziazioaren alde. Izan ere, hori interesatzen zaie langileei, eta hori interesatzen zaie enpresei ere. Moderniza daitezela; ez dezatela ahaztu, jakina, zein den haien egiteko nagusia, hots, langileen lan-eskubideak defendatzea, baina egin dezatela negoziazioaren alde, ez ordea liskarraren alde; ez dezatela egin aurreko mendeko diskurtso bat, eguneratu dezatela beren diskurtsoa eta negozia dezatela; atera diezaiotela etekina beren lanari, atera diezaietela etekina beren jarrerei –funtsezkoa da hori–, baina egin dezatela elkarrizketaren eta negoziazioaren alde. Tira, gure iritziz, funtsezkoa da negoziazio kolektiboari eustea, negoziazio kolektiboari ekitea, eta Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzea, bai sindikatuek, bai enpresaburuek. Alde guztiei interesatzen zaie. Gizarte osoari interesatzen zaio; herritar guztiei interesatzen zaie. Tira, hor dago, beraz, gure zuzenketa. Ezin izan dugu, hain zuzen, erdibideko batera iritsi, baina ez dugu onartuko Itxaso jauna bakarrik geratzea. Eta, ados egon ez arren, edo haren legez besteko proposamenaren bigarren zatia gure kontua izan ez arren, hark Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzeko beharra nabarmendu baitu, bada, guk, azkenean, ekimen horren alde bozkatuko dugu. Hala, Itxaso jaunak ezin esango du bakarrik geratu denik. Legebiltzarkide umil hau du alboan. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3928 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egun on guztioi. Gaurkoan ere Gizarte Elkarrizketaren Mahaiari buruzko Alderdi Sozialistaren mozioa dugu eztabaidagai. Alderdi Sozialista eta gai honetan bozeramaile den Itxaso jauna tematuta daude gai honekin. 2013ko urrian gai honen inguruan eztabaidatu genuen azkenengoz osoko bilkuran, eta aurretiaz maiatz inguruan, dagokion batzordean, beste bozeramaile batzuek ere aipatu dutenez. Aitortu behar da Itxaso jauna originala izaten saiatzen dela. Gaurko ekimenak ere berrikuntza bat dakar aurrekoekin konparatuz: "enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko" dio. Beraz, mahaia deitu behar da helburu zehatz batekin: enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Saiatu da gaur azaltzen, baita, EAJk eta Alderdi Sozialistak sinatutako akordioan oinarrituta dagoela gaurko eskakizuna. Benetan uste duzu, Itxaso jauna, mahaia deitzeak enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatu eta sendotu egingo dituela? Benetan uste duzu, Itxaso jauna, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzeak enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko balioko duela? Zaude ziur, Itxaso jauna, Mahaia bilerara deitze hutsak jarduera ekonomikoa sustatu ahal izango balu, pittin bat bada ere, Mahai hori jada aspalditik egongo zela bilerara deitua. Gai honi buruz eztabaidatu genuen azken aldian –berriro diot, joan den urrian–, argi geratu zen ez daudela hura deitzeko baldintzak. Sindikatuen ustez, lehentasunezkoa da, eta Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitu aurretik egin beharrekoa, Euskadiko negoziazio kolektiboak bizi duen egoera zaila konpontzea. Horretaz ere hitz egin genuen joan den astean. Beraz, baldintza horietatik abiatuta, zer zentzu dauka Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzeak? Euzko Abertzaleak taldearentzat elkarrizketa behar-beharrezkoa da, guztion arteko elkarrizketa. Adostasunetara heltzeko ezinbestekoa delako hitz egitea, besteen jarrerak entzun eta errespetatzea akordioen bila. Ados gaude akordioetara iritsi behar dela; ezinbestekotzat jotzen dugu adostasunetara iristea krisi ekonomikoaren, enplegu faltaren eta lan-erreformaren ondorio negargarrien ondoriozko arazo guztiei aurre egiteko. Eta Gizarte Elkarrizketaren Mahaia izan daiteke lan-arloko arazoak jorratu daitezkeen foroetako bat, ez ordea bakarra, bertara gonbidatzen baitira patronala, sindikatuak, Administrazioa eta eragile ekonomiko eta sozialak. Berriro diogu denen arteko elkarrizketa behar dela (sindikatuak, enpresaburuak eta eragile ekonomiko eta sozialak), denak norabide berean arraun eginez. Denon esfortzua behar dugu lan-egoera honi buelta emateko. Saiatu gaitezen akordioetara heltzen. Bakoitzak bere postura defenda dezala, baina gutxieneko batzuetan akordioetara heltzea derrigorrezkoa da euskal langileriarentzat. Horretarako, mahaira joan behar da, han norberaren jarrera azaltzeko eta batzen gaituzten puntuetan aurrerapausoak emateko. Baina langileen ordezkariek ez dituztenean mahaira joateko baldintzak argi ikusten, zertarako mahaia deitu? Zer helbururekin? Horrek ez du esan nahi bitartean Gobernua geldi dagoenik. Enplegu eta Gizarte Politiketako Saila buru-belarri ibili da eragile ezberdinekin hartu-emanetan adostasunaren bila, gutxieneko amankomun batzuk bilatu nahian mahaia ofizialki deitu baino lehen. Esfortzu guztiak gutxieneko akordio batzuk lortzera bideratuta egon dira mahaia ofizialki deitu baino lehen, adostasun handiagoen bila, mahaian parte hartu dezakeen inor kanpoan geratu ez dadin, elkarrizketa ez dadin hankamotz hasi. Ados egongo zara gurekin gauza batean, garrantzitsuena aurrera egitea dela, eragileen arteko komunikazio-kanalak zabalik izatea, akordioetara iristeko eta egungo egoera hobetzeko aukera emango digun konfiantza-esparrua sortzea, dela Gizarte Elkarrizketaren Mahaian, dela beste edozein forotan. Horregatik, denok uste dugulako garrantzitsua dela langileen, patronalaren, Administrazioaren eta eragile sozial eta ekonomikoen arteko komunikazio-kanalak zabalik izatea, foroa Gizarte Elkarrizketaren Mahaia edo beste edozein delarik, ados gaude Mahaia bilerara deitzearekin, eta, are gehiago, Ganbera honetako gehiengoak onartutako eskaera bat bada. Baina ezinbestekotzat jotzen dugu akordioetara iristeko aukera emango duten baldintzak egotea aldez aurretik, enpleguaren –zuk esaten zenuen bezala– eta jarduera ekonomikoaren onerako, horrela bakarrik deitu ahal izango baita bilerara, aldez aurretiko baldintzak daudenean, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bere benetako funtziorako: gizarte- eta lan-arloan akordioetara iristea alde guztiekin. Berriro diot, Jaurlaritzarekin hitz egin nahi izan duten enpresa-ordezkariekin eta sindikatuen ordezkariekin lanean ari da Jaurlaritza Gizarte Elkarrizketaren Mahaia ahalik eta eraginkorrena izatea ahalbidetuko duten gutxieneko konfiantza-baldintzak sortzeko. Atzo bertan, Urkullu lehendakariak elkarrizketa batean adierazi zuen aurtengo erronka –eta zuk ere aipatu duzu, Itxaso jauna– gizarte-elkarrizketari bide ematea dela. Argi azaldu genuenez, mahaira joatea edo ez norberaren esku dago; ezin da inor mahaira eraman parte hartu nahi ez badu. Era berean parte hartu nahi ez dutenek ezin dute mahaia oztopatu; horregatik ez gaude ados EH Bilduk aurkeztutako zuzenketarekin. Honek ez du esan nahi joan nahi ez dutenen erabakien menpe gelditzen dela mahaiaren deialdia. Gobernuak lanean jarraitzen du mahaia deitzeko baldintzak ezartzen alde, ezberdinekin elkarrizketa bilateraletan, gutxieneko batzuen bila, denok mahai baten inguruan esertzeko eta gutxieneko adostasun batzuetara heltzeko. Eta ziur gaude lortuko duela: Gizarte Elkarrizketarako Mahaia deitu egingo du Gobernuak. Ez dugu sinesten betoen politikan. Mahaian parte hartzea borondatezkoa da, baina parte ez hartzea askatasunez erabaki duten eragileek ezin dituzte baldintzatu hitz egiteko eta akordioetara iristen saiatzeko hautu askea egin dutenak. Beharrezkotzat jotzen dugu patronalaren, sindikatuen eta eragile ekonomiko eta sozialen arteko elkarrizketa Euskadiko egungo lan-egoera desblokeatuko duten akordioak bilatzeko, eta Jaurlaritza prest dago bitartekari-lanak egiten jarraitzeko, aldeak akordioetara iristeko eta aurrera egiteko behar diren baldintzak eta giroa sortzearren. Elkarrizketaren alde egiten dugu –Mahaian edo beste edozein forotan–, eta eragile guztiek gutxieneko batzuk adostu ditzaten saiatzen jarraitzearen alde egiten dugu. Baina, horretarako, denek elkarrekin esertzea erabaki behar dute gutxienez, eta, une honetan, negoziazio kolektiboaren blokeoak eta lan-harremanen egoerak zaildu egiten dute Mahaian akordioetara iristea. Uste osoa dugu Jaurlaritza, patronala eta sindikatu batzuk (biltzea erabaki dutenak) egiten ari diren lanarekin eta ahaleginarekin laster deitu ahal izango dugula bilerara Gizarte Elkarrizketaren Mahaia. Besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3929 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Buenos días a todos. Itxaso jauna, hemen gaude berriro Gizarte Elkarrizketaren Mahaiari buruz hizketan! Egia esan, niri ez zait axola hitz egitea, enplegua sortzearen gaia garrantzitsua baita; baina, egia esan, honek marmotaren eguna dirudi, eztabaida hau behin eta berriz errepikatzen baita. Konstantzia bidaide ona izan ohi da, jarraikitasuna ez ordea hain ona, baina zurea –eta errespetu osoz esaten dizut, Itxaso jauna– ez da ez konstantzia, ez jarraikitasuna. Obsesio bat izaten hasia da. Obsesio bat da, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzea askotan eztabaidatu baitugu. Egia da zuk interpelazio hau aurkeztu zenuenean beste gai batzuk aipatu zenituela –gai haiek, bestalde, aurreko bilkuran jorratu genituen, enpleguaz hitz egin baikenuen gai horri buruzko agerraldi batean–; beraz, ez dut asko sakonduko. Guk aldi guztietan esan dugu, eta orain errepikatu egingo dugu –gaia Ganbera honetan baitago– erabat ados gaudela beti direla garrantzitsuak negoziazioa, ituna eta eragile ekonomikoen eta sozialen arteko akordioa. Baina, beti badira ere garrantzitsuak, are garrantzitsuagoak dira bizi ditugun garaietan eta egoera ekonomikoan. Eta egia da –otsailaren 21ean esan zenuen– Euskadiko enpleguaren datuak ez direla hain onak, nahiz eta batzuek, Erkoreka jaunak kasu, akuilutzat jotzen duten enplegu-politiketarako; baina, tira, nik uste dut horrek neurriak eskatzen dituela. Eta langabezia horri gehitu behar zaio –egia da– langileen ordezkarien eta enpresaburuen arteko harremanak, bada, ez daudela unerik onenean. Eta egungo egoeran inoiz baino beharrezkoagoa da adostasun-puntuak bilatzeko ahaleginak areagotzea, eta esparruak sortzen inbertitzea, eragile guztiek lagundu dezaten Euskadi berrabiarazten, enplegua sortzea sustatzen, eta akordioetara iristen. Esaten nizunez –eta joan den asteko bilkuran esan genuen–, krisialdian murgilduta gaude, eta ezinbestekoa da lan-harremanen negoziazio-ekintzak areagotzea, eta lan-merkatuari mugigarritasun handiagoa eman behar zaio. Hazi egin behar dugu berriro, enplegua sortu behar dugu berriro, eta, horretarako, behar diren tresna guzti-guztiak jarri behar dira martxan. Lehenik eta behin –eta zuk otsailean aipatu zenuen–, Eusko Jaurlaritzaren esku-hartzea behar da. Eusko Jaurlaritzak ausarta izan behar du, eta aurrea hartu behar du. Enplegu-plan berria iragarri zenean, zeina urtarril-bukaeran onartu baitzen, esan genuen ezen, planaren aurkezpena garrantzitsua bazen ere, planaren gauzarik garrantzitsuena zela hura betetzea, haren helburuak lortzea, planak ezin baitu izan errege ma- goei idatzitako gutun bat, non eskaera batzuk egiten baitira baina ez baitira jasotzen opari guztiak. Aurreko planak askogatik ez zituen bete bere helburuak. Plan honen gauzarik garrantzitsuena da helburuak betetzea. Eta egia da garrantzitsuena dela, Maneiro jaunak esan duenez, hona etortzea egindakoaren berri ematera, izan dituen eraginen berri ematera, eta, hala badagokio, ea politikak aldatu behar diren ikustera. Izan ere, esan bezala, aurrekoak ez zituen bete helburuak: esan zen zenbait enpresa sortuko zirela, baina, ez sortzeaz gain, 1.216 enpresa itxi ziren. Beraz, esaten nizunez, Jaurlaritzaren planak ez daude orriak betetzeko, ez daude aurkezpenak edo prentsaurrekoak egiteko, baizik eta helburuak betetzeko, eta enplegua sortzeko eta enpresa-munduari bultzada emateko behar diren baldintzak sortzeko. Eta, bistan denez –honetan ados nago zurekin, Itxaso jauna–, negoziazio kolektiboa, patronala eta sindikatuak akordioetara iristea, funtsezkoa da. Eta egia da elkarrizketa-mahaia ez dela horrelako akordioetara iristeko tresna bakarra, baina bai tresna horietako bat. Badaude beste kanal batzuk proiektuak, ideiak eta ekimenak aurrez aurre jartzeko; baina, zergatik ez –zuk esan duzunez–, Mahaia horietako bat da. Eta, liskarrez harago –egia da gertatzen direla, eta logikoak direla, nolabait, bakoitzak bere interesak defendatzen dituenean–, bada garaia denon artean lan egiteko, eta ahaleginak batzeko egoera ekonomiko hau itzurtzeko eta ondorioak arintzeko. Guk beti bozkatu izan dugu ekimen honen alde, bai batzordean jorratu zenean, bai bilkuran jorratu zenean, eta –har ezazu hau txantxa gisa, Itxaso jauna–…, nahiz eta behin mehatxu egin nizun berriz aurkezten bazenuen ez nizula berriz bozkatuko, elkarrizketa-mahaia bilerara deitzearen alde bozkatuko dut berriro. Gure ustez, Jaurlaritzak bilerara deitu behar du, eta deitu egin behar du nor doan kontuan hartu gabe. Egia da, Arregi andreak esan duenez, joatea borondatezkoa dela, parte-hartzaileek erabakitzen dutela joan edo ez –inor ez dago behartuta bilera batera joatera, bistan denez–; baina ezin da onartu joaten ez denaren helburua izatea Mahaia ez eratzea, Mahaia ez biltzea. Ezin da onartu eragile sindikal batzuek bilerei boikota egiteko duten asmo hori; ezin da aldeetako baten esku utzi bilera egitea edo ez egitea. Izan ere –zeuk esan duzu, Arregi andrea–, joatea edo ez joatea parte-hartzaileen erabakia da, baina Mahaia bilerara deitzea Eusko Jaurlaritzaren erabakia da, eta guk askotan esan diogu: Eusko Jaurlaritzak bilerara deitu behar du, eta joan nahi ez duena ez dadila joan. Ze- ren ez bada horrela egiten, ez bada bilerara deitzen eragile sindikal batzuek ez dutelako joan nahi, amore ematen dugu zentral sindikal horien txantajearen aurrean. Haien estrategiari jarraitzen diogu. Interpelazioa egin zenean, zuk, Itxaso jauna, sindikatuen jardun legitimoa aipatu zenuen. Bada, gai honetan –utz iezadazu esaten–, ez dakit legitimoa izango den, baina uste dut ez datorrela bat haien berezko zereginarekin. Izan ere, haien egitekoa da langileen interesak ordezkatzea, eta ez, gure iritziz, ideiak aurrez aurre jartzea, nahiz eta ados ez egon; ez da langileen interesak defendatzeko modu on bat, ez baita mesedegarria haientzat. Baina, hara, buelta asko emanagatik, zuk ekimen asko aurkeztuagatik, eta Talde Popularrak zuri babesa ematen jarraituagatik, uste dut kontua ez dela hemen esaten duguna edo hemen adosten duguna. Uste dut Eusko Jaurlaritzari dagokiola. Uste dut Eusko Jaurlaritzak egin behar duela. Elkarrizketa-mahaia bilerara deitu behar du, eta, esan bezala, ez badute joan nahi, bada, ez dira joango; baina hori muturreko jarreretan giltzapetuta daudenen erantzukizuna da, zeinek ez baitakit zer eskubide defendatu nahi dituzten. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3930 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Askotan hitz egin dugu, gero! Ez dakit tematuta nagoen, Arregi andrea; esango dizut, ordea, sozialistok nekaezintasun handiko materialez eginak gaudela, eta, hortaz, behar adina egongo gara gai honetan. Izan ere, azkenean tematu egiten gara, baina mundu guztia ados dagoen gauza batean, hots, gizarte-elkarrizketaren, negoziazio kolektiboaren eta abarren garrantzian. Baina, jakina, gauza bat da zer esaten dugun, eta beste gauza bat da zer egiten den. Guk ere uste osoa dugu Jaurlaritza eta lehendakari jauna ziur daudela planteatzen dugun honek guztiak duen garrantziaz; baina denok dakigu, hain zuzen, zuen zuzenketan elementu atmosferikoak balira bezala planteatzen dituzuen baldintza horiek borondate zehatzak eta estrategia sindikalak direla. Baietz, Llanos andrea, jakina legitimoak direla. Gu ez gatoz guztiz bat haiekin, baina sindikatu-askatasuna eta beste askatasun publikoak erabiltzea aukera-multzo horretara guztira iristen da. Guk esaten dugu estrategia horiek benetan kaltegarriak direla Euskadiren eta langileen, enpresen, ekonomiaren eta enpleguaren helburuentzat eta interesentzat. Esaten dugu Jaurlaritzak –badakigu oso jakitun dela honek guztiak duen garrantziaz– ezin duela pairuan jarraitu, zentral sindikal horien borondatea aldatu zain. Erakutsi behar da, hain zuzen, askatasun horiek erabiltzearen gainetik borondate bat dagoela, Jaurlaritzak planteatzen duen borondate bat. Horretaz ari gara hizketan. Hemen, hain zuzen, Adegiren proposamenari buruz egin ziren aurreko eztabaidak aipatu dira. Bitxia da gehiengoa duen ELA sindikatua, zeinak enpresaitunez hitz egiten baitu eta Gipuzkoan baita nagusi, Adegirekin ados ez jartzea, hark ere horretaz hitz egiten baitu. Bada, has daitezela enpresa-itunak egiten, ea hobetzen diren negoziazio kolektiboaren baldintzak! Baina hori ez da gertatuko, zeren hemen esaten ari gara gauza asko eskatzen direla, baina gero ez dela ezer egiten. Eskertzen dizut, Maneiro jauna, zure babesa. Ez nuen gutxiagorik espero. Zuek, hain zuzen, ez zenuten sinatu akordio hori, eta kontra egiteko arrazoizko zergatiak izan ditzakezue, beste taldeek bezala, baina guk bi hausnarketa egin genituen. Bata, gizarte-elkarrizketaren mahai batek, itunak eta elkarrizketak helburu nagusi gisa izan dezaketen garrantzia. Eta, bestea, garrantzi hori izanagatik ere ez bada bilerara deitzen, ez bada babesten, ez bada sustatzen, ez bada dinamizatzen, behintzat gure taldeak eta gobernuko taldeak formalizatuta dituzten akordio batzuengatik egitea. Horregatik besterik ez balitz ere. Baina plan hori garatzeaz gain –eta uste dugu garrantzitsua dela, jakina, eta horregatik ekarri dugu mozio hau–, zuk, Maneiro jauna, aipatu dituzun beste arrazoi batzuengatik ere bai. Eta Zulaika andreari esango diot, hain zuzen, gu ez gaudela ados –jakina ez gaudela ados!– gehiengo sindikalak –gehiengo zabala badu ere– gutxiengo sindikalek beren eskubidea erabil dezaten saihestearekin. Horixe ez gaudela ados! Pentsatzea ezen, ordezkagarritasunaren babespean, horrek herritaragiria edo nahi dena egiteko baimena ematen duela hain garrantzitsuak ez diren baina ordezkaritza sindikalak izaten jarraitzen duten beste ordezkaritza sindikal batzuek ekintzak egiteko duten edozein aukera baztertzeko, zokoratzeko eta desagerrarazteko… Izan ere, ez gara ari ezinbestean baieztatzen negoziazio kolektibotik hitzarmenak aterako direnik; hitzarmenak egingo dira azkenean negoziazioa eta adostasuna lortzen badira. Baliteke negoziazio kolektibotik hitzarmenik ez ateratzea. Horregatik uste dugu, nolabait esatearren, nahasmen terminologiko bat ere badagoela. Uste dugu ideiak aurrez aurre jartzea ez dela bateraezina elkarrizketarekin; kontrakoa, hori berezkoa du dialektikak. Alegia, zer jartzen da aurrez aurre? Arraroa eta oso susmagarria iruditzen zaigu norbaitek gauzak aurrez aurre jartzeaz hitz egitea eta dialektikaren jolastokira eraman nahi ez izatea bere aldarrikapenen edo bere planteamenduen eztabaida, baizik eta dena pankarta baten atzean ezkutatzea. Hori dela eta, jakina Jaurlaritzari erregutzen eta eskatzen diogula behin eta berriz, uste baitugu funtsezkoa dela ekonomia eta enplegua garatzeko, batez ere egoera honetan, non, Llanos andreak niri aipamena eginez gogorarazi duenez, datuak benetan kezkagarriak baitira. Arrazoi bat gehiago. Arrazoi bat gehiago! Horregatik ekarri dugu gaur berriro gai hau hona. Errepikakorra ote da? Gai asko dira errepikakorrak. Baina egin beharreko gauza bat ere bada, eta, hala den bitartean, guk gai hau ekartzen jarraituko dugu. Besterik ez. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3931 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ZULAIKA PORTILLO | EH Bildu | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Volveré a reiterar dos ideas principales expuestas en el primer turno. Sí al diálogo social, pero debe quedar claro para qué y cómo. Y cuando decimos cómo, tenemos que indicar no solamente quiénes deben estar en dicha Mesa, sino cuál será la voluntad de cada parte. Esaten ari nintzenez, uste dugu garrantzitsua dela gizarte-elkarrizketa, baina oso garrantzitsua dela zer alde dauden ordezkatuta Gizarte Elkarrizketaren Mahai horretan. Eta argi dago herrialde honetako gehiengo sindikalak ez duela gogorik. Bere garaian gogoa izan zutenek ere gaur ez dute oso argi ikusten –UGTz ari naiz–, eta, ildo horretatik, bitxia iruditzen zaidan mezu elektroniko bat irakurriko dut. Mezu elektroniko hau UGTk bidali zien Lanbideko langileei: "Egun on, adiskideok. Dakizuenez, UGT-Lanbidek negoziazioaren alde egin izan du beti. Denbora behar izan dugu elkarrizketa zaila dagoela barneratzeko. Egoera horren aurrean, eta batzarrekiko errespetuz, non askotariko jarrerak eta proposamenak egon baitira, UGT-Lanbidek grebaren alde egiten du, eta askatasuna ematen die bere afiliatuei eta ordezkariei mobilizazioetan parte hartzeko". Alegia, gaur egun, UGTk ere ez du argi ikusten –ez bakarrik mezu horrek esaten duenagatik– Gizarte Elkarrizketaren Mahaian sartzea. Eta hemen asko hitz egin da betoei buruz, alde sindikalari buruz, alde sindikalaren gehiengoari buruz; baina ia ez da aipatu ere egin enpresa-munduaren aldea ordezkatzen duen aldearen, Confebasken, jarrera zein den. Hark oso argi utzi du bere jarrera: lanerreformak ematen dizkion aukera guztiak erabiliko dituela. Beraz, elkarrizketa bai, baina bakarrizketa ez, hori gertatuko bailitzateke gaur egun Gizarte Elkarrizketaren Mahaia martxan jarriko balitz. Y tenemos que pedir al PNV que aclare realmente cuál es el objetivo o qué esperan al respecto. En una entrevista realizada al señor Urkullu en los periódicos del pasado domingo, le preguntaban lo siguiente: "Posible ikusten duzu datozen hilabeteetan, ekonomiak hobera egiten duenean, enpresaburuen eta sindikatuen arteko gizarte-elkarrizketari berrekitea"? Eta lehendakari jaunak hauxe erantzun zuen: "Hori ez da krisia arintzearen araberakoa bakarrik, baita enpresa-erakundeen eta sindikatuen estrategien araberakoa ere. Badirudi, batzuen kritikei erreparatuta, bilerak egiten ez ditugunez Jaurlaritza ez dela mugitzen ari"… Eta orain dator garrantzitsuena: "Helburutzat hartu dut 2014an gizarte-elkarrizketa lortzea. Ikus dezagun ea gutxienez eragile gehienak biltzen ditugun, edozein dela ere haien ordezkagarritasuna". Y esto es lo que no entendemos o lo que para nosotros no es solo un engaño, ¿no? Zer da hori? Zer izango da, konpartsa bat? Zer da euskal gizartearen gehiengoa ordezkatuta ez dagoen mahai bat? Nada más. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3932 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Itxaso jauna, jada hiru legebiltzarkidek bozkatuko dugu zure ekimenaren alde. Beste hogeita hamabost konbentzitu behar dira haren alde bozkatzeko eta hura aurrera ateratzeko. Ez dirudi hala gertatuko denik, baina, nolanahi ere, uste dut, gure kasuan behintzat, garrantzitsuena dela Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzea eskatzea, eta, tira, funtsean horregatik aldezten dugu guk ekimen hau. Interesgarria litzateke gai hau legebiltzar-gerra ez bihurtzea, non talde politiko bakoitzak bere jarrera gutxi-asko historikoak defendatuko bailituzke, eta nolabaiteko gerra sindikal ere ez bihurtzea, ezta sindikatuen eta enpresen arteko gerra ere. Nire ustez, jasaten ari garen datu objektiboak kontuan hartuz, gai izan behar genuke denok batera dugun onena emateko egoera salbatzearren eta egoera honi buelta ematearren. Esan bezala, hor daude datuak, ekimen honen justifikazioan planteatzen diren datuetako batzuk: Euskadin langabezian dauden 175.000 lagunak (% 15eko langabezia). Baina beste datu kezkagarri batzuk ere badaude, gai hau eztabaidatzen dugun bakoitzean gobernu batzuk eta alderdi politiko batzuk ezkutatzen saiatzen direnak: bereziki, Euskadin zein Espainia osoan sortzen den enpleguaren kalitatea. Enplegua kaskartzen ari da, argi eta garbi. Enplegua kalitate txarrekoa da. Mahai gainean dago kontratu mugagabeen arrakasta eskasa. Mahai gainean dago enplegu partziala, baina, gainera, enplegu partzialari aparteko orduen igoera gehitzen zaio, eta horietako batzuk ez dira ordaintzen. Aldi baterako kontratuak bata bestearen atzetik lotzen dira. Behinbehinekotasuna ari gara jasaten, eta hori, bere horretan jarraitzeaz gain, igotzen ari da azkenaldian, batez ere lan-erreforma onartu zenetik. Soldatapeko herritarrak pobretzen ari dira, desparekotasuna handiagotzen ari da, eta dualtasunak bere horretan jarraitzen du. Hortxe daude datuak. Haietako askok Euskadirako zein Espainia osorako balio dute. Eta, bistan denez, guk pentsatzen dugu egoera hau ez dela aldatuko PPren Gobernuak aplikatutako lan-erreforma bidegabea, atzerakoia eta erregresiboa atzera botako duen lan-erreforma berri bat egin ezean. Eta egoera ez da konponduko ekoizpen-eredua aldatu ezean eta egoerari buelta emango dioten politika sozial eta ekonomiko jakin batzuk inplementatu ezean. Esan bezala, hortxe daude datuak: prekarietatea, aldi baterako enpleguaren igoera, aldi baterako kontratuak bata bestearen errenkan egitea, langileen soldata jaistea, eta beste datu batzuk, hala nola Espainian dauden ia 6 milioi langabeen % 55ek bigarren hezkuntza ere ez duela bukatu, edo soldatak jaitsiz gertatzen ari den barne-debaluazioa, nahiz eta azkenaldian enpresa-marjina jakin batzuk handitzen ari diren. Tira, egoera hori dugu aurrean. Eta, egoera horren aurrean, uste dut hedadura-politika ekonomikoak behar direla. Kontratu mugagabe bakarra barnean hartuko duen lan-erreforma berri bat behar da –uste dut azkenaldian gero eta jende gehiagok aldezten duela hori–, eta, zalantzarik gabe, lehenbailehen deitu behar da bilerara Gizarte Elkarrizketaren Mahaia, eta hori da ekimen honen alde bozkatzearen funtsezko arrazoia. Dugun onena emateko gai bagara denok, agian aurrera atera ahal izango dugu egoera hau, buelta eman ahal izango diogu egoera honi. Alderdi politikoek, gobernuek, enpresaburuek eta sindikatuek, denek norabide berean egin behar dute arraun ekoizpen-eredua aldatzeko eta enplegua sortzeko, baina enplegu egonkorra, duina eta kalitatekoa. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3933 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriz ere, legebiltzarburu andrea. Taldeetako ordezkari guztiok mintzatu gara gizarte-elkarrizketaren alde, eta zaude ziur, Itxaso jauna, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deituko dela. Baldintzak aipatzen ditugunean, ez gara ari esaten sindikatu batzuek ez joatea erabakitzen dutela. Ez joatea erabakitzen badute, haien arazoa izango da. Baldintzak aipatzen genituenean, gehiago ari ginen esaten… Zulaika andreak azaldu duenez –mezu elektroniko bat irakurri du–, guri behin baino gehiagotan adierazi zitzaigun ezen, negoziazio kolektiboak bizi zuen egoera ikusirik, ez zutela ikusten zentzurik zuenik Gizarte Elkarrizketaren Mahaia bilerara deitzeak, erabat hautsita baitzeuden negoziatzeko eta akordioren batera iristeko aukerak. Eta horregatik, eta horregatik bakarrik, aritu da Jaurlaritza lanean, Mahaia bilerara deitzea ahalbidetuko duen giro hori, konfiantza hori sortzeko aldebiko bileretan hitz eginez. Eta nahi dutenak joango dira, eta argi dugu denak ez direla joango, prentsan esaten ari direnagatik eta pribatuki adierazten digutenagatik. Baina ez ezazu zalantza izpirik izan Jaurlaritza honek ez duela eragozpenik izango Mahaia bilerara deitzeko, nahiz eta sindikatu batzuk hasieratik ari diren esaten ez direla joango. Hori haien arazoa izango da, eta gizarteak epaitu egingo ditu lan-harremanen arazoei buruz eta langileen arazoei buruz hitz egin nahi ez izateagatik. Hori dela eta, berriro diot, Jaurlaritzak asko aurreratu du ildo horretatik. Hainbat eta hainbat bilera egin ditu patronalarekin, sindikatuekin –berriro diot, bildu nahi izan duten sindikatuekin– eta eragile ekonomiko eta sozialekin. Eta, zuk sinetsi ez arren, Itxaso jauna, uste osoa dugu aurten gizarte-elkarrizketaren urtea izango dela, eta Mahaia berandu baino lehen deituko dela bilerara, nahiz eta zuri jada dena berandu iruditu. Señora Zulaika, creo que nuestra postura es clara. Mahaia deitua izango da eta nahi dutenek parte hartuko dute, argi eta garbi. Mahaiaren deialdia egingo da eta han ikusiko da nork parte hartu nahi duen. Ez duena parte hartu nahi ezin dugu eraman. Ezin da. Zuk esan ahal diozu: "Begira, hau egingo dugu". Eta hitz egiteko eta lan-erlazioei buruz lan egiteko da, eta saiatzeko langileentzat eta enpresentzat eta denentzat, han dauden guztientzat, akordio batzuk, ahalik eta akordio onenak, lortzen". Horretarako deituko da mahaia. Parte hartu nahi ez duena ez da joango. Baina hori ez da izango Gobernuaren erantzukizuna, ez beste aldeen erantzukizuna: parte hartu ez dutenena bakar-bakarrik izango da. Eta horregatik, lehen esan dudan moduan, ez dugu zuen zuzenketa babestuko, ez dugulako betoen politikan sinesten. Y a los demás grupos también… erantzun diet. Ados gaude negoziazioan. Alderdi Popularreko ordezkariak eta UPyDko ordezkariak ere aipatu dute, jakina. Eta, bide batez esanda, Itxaso jaunak esan duenean atzo UGTko idazkari nagusiak esan zuela… Ez zen Gizarte Elkarrizketaren Mahaiari buruz ari; elkarrizketa-foro iraunkor batez ari zen, eta hori zabalik du Jaurlaritzak hitz egin nahi izan duten sindikatu guztiekin. Berriro diot: Gizarte Elkarrizketaren Mahaia –ez zaitez kezkatu, Itxaso jauna– berandu baino lehen deituko da bilerara, parte hartu nahi duten alde guztiekin elkarrizketatzearen alde gaudelako denok. Nahi ez dutenei eta beren burua kanpoan uzten dutenei dagokienez, haien arazoa izango da. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3934 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Mozioa, Bixen Itxaso González Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Gizarte Elkarrizketaren Mahaia irekitzeari buruz, enplegurako eta jarduera ekonomikoa sustatzeko politikak osatzeko eta sendotzeko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur, uste baitut dena esana dagoela. Nik ez dut esan nekaezintasuna txarra denik, ez dut esan, baina egia da zu honekin nekaezina zarela benetan, Itxaso jauna. Nekaezina benetan. Eta ni ados nago zurekin adostasuna lortzeko borondatea behar dela. Ez naiz sartuko hemen planteatu diren gauza askotan, sartu baikinen jada aurreko bilkuran (lehiakortasunaren erlazioari buruz, ea lehiakortasuna garrantzitsua den ala ez…), baina esan beharra dago Espainia osoan aldi baterako kontratazio gehiago egiten direla, duela urtebete baino % 15 gehiago, baina kontratazio finkoak ere, Maneiro jauna, % 6 igo dira. Eta Bilduk beti esaten diguna esan digu gai honi buruz: Mahaia ezin dela bildu parte-hartzeko nahikoa baldintza eta berme ez badaude. Jakina, baina, nork esaten du zein diren baldintza eta berme horiek? Jakina, aldeetako batek esaten du: "Ez daude baldintzak; baldintzak ez daudenez, ez bakarrik ez naiz joango, baizik eta, gainera, eskatzen dut ez dadila bildu Mahaia". Eta, gure ustez, baldintzak ez daudela uste duen alde batek ezin du eragotzi besteok aurrera egitea. Ezin dira onartu honelako muturreko jarrerak: "Edo ni hor egongo naiz, edo ez dago mahairik". Horrek oso gutxirako balio du, eta hori ez da gizarteelkarrizketaren alde egitea; hori ez da gizarte-elkarrizketaren alde egitea. Hori ez da gizarte-elkarrizketaren alde egitea. Eta ni pozten naiz Euzko Alderdi Jeltzaleak, Jaurlaritza babesten duen alderdiak, esatea Mahaia bilerara deituko dela; izan ere –beste batzuetan ere esan dugu–, gu ados egon gintezke, eta beste batzuetan ere esan diogu… Mahaia enplegua sortzeko funtsezko elementua izan eta bilerara ez deitzea besterik ez genuen behar. Ados gaude, halaber, Mahaia ezin dela argazki batera mugatu; hori ere egia da. Baina argazki horretan denak ez egoteak ere ezin du eragotzi Mahaia bilerara deitzea, joan nahi ez dutenen eta jarrera guztiz mugiezinak dituztenen jokoan eroriko baikinateke. Eta alde batzuk ez joateak ez du porrota ekarriko; porrota gertatuko da aldeek ez badute lortzen akordio batera iristea. Baina, lehen esan dudanez, akordio batera iristeko borondatea behar da, eta batzuek ez dute borondaterik; ez dute. Izan ere, batzuentzat, pankarta baten atzean egotea da garrantzitsuena, eta langileak defendatzeko modurik onena pankarta baten atzean egotea da. Tira, bada, langileek jakin egin behar dute hau, kontuan izan behar dute eta ikusi behar dute nork defendatzen dituen ondoen haien interesak: negoziatzera esertzen denak, beste aldearekin borrokatzen denak gizarte-eskubideetan aurrera egin dadin, ala bilera batera joan nahi ez dutenek eta pankarta baten atzean bakarrik egon nahi dutenek. Uste dut, uste dut ez dudala esan beharrik zer jarrera den hobea. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3935 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Egun on guztioi. Jaurlaritzak 2014-2016 Enplegu Plana aurkeztu zuenean, EH Bilduren aldetik irakurketa kritikoa egin genuen. Alde batetik, aurreko puntuan ere esan dugun bezala, eragileen parte-hartzerik gabe egin izana kritikatzen dugu, eta hor ditugu sindikatu guztien iritziak, guztienak, oso kritikoak gainera. Eta, bestetik, orain arte egondako enplegu-planaren jarraipena hutsa da, egiten denaren bilduma bat da, eta hor ere zentratu dugu gure kritika. Bestalde, plan horrek ez du enplegua sortzeko balioko. Eta ez da sinesgarria, Jaurlaritza enplegua suntsitzen ari delako berak ahalmena duen tokian, hau da, sektore publikoan. Jaurlaritza Administrazioan enplegua suntsitzen ari baldin bada, nola sinistuko dugu bere plana eraginkorra izango dela benetan enplegua sortzeko? Planak plan, oraingoak zein aurrekoak ez dute lortu langabezia jaistea eta enplegua sortzea. Egoera oso kezkagarria da, eta pasa den astean ezagutu genituen datuek halaxe erakusten dute: otsailean, Euskadiko Autonomia Elkartea langabezi tasa gehien igo zen Estatuko erkidegoa izan zen. Guztira, jadanik 176.000 langabetu daude gure herrian. Pobrezia handitzen ari da eta egunetik egunera pertsona gehiago daude pobrezi arriskuan. Egun hauetan, gaur bertan ere, hainbat eragile mobilizazioak burutzen ari dira Euskal Herrian pobrezi egoeran jende ugari dagoela salatzeko eta, aldi berean, horri aurre egiteko hartu beharko liratekeen neurriak aldarrikatzeko. Pobreziaren datuek, esan dudan bezala, gora egin dute EAEn. Baldin % 5,7 bazen 2008an, une honetan 7,3tik gora eta % 8ra ere iristen ari garela aitortzen dute azken datuek. Azken batean, azken urteetako igoera % 78koa izan da. Beraz, uste dut bat etorriko garela, gutxienez, egoera larria dela. Langabezi tasa igotzen ari den honetan, pobrezia eta bazterketa soziala handitzen doazenean, sektore publikoa, joera horren kontra egin beharrean, arazoa sakontzen ari da, azken urteotan milaka lanpostu suntsitu baitira administrazioan (Osakidetzan, Hezkuntzan, Administrazio orokorrean, eta abar). Hori dela eta, duela hiru aste, otsailaren 21ean, Herri Administrazio eta Justizia sailburua interpelatu genuen, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Azken batean, jakin nahi genuen zer egiten ari den eta zer egingo duen Jaurlaritzak joera hori iraultzeko. Bere erantzuna ebidentzia ukatzea izan zen. Aurrekontuetan dagoen lanpostu kopurua erabili zuen argudio gisa, esanez hor ez dela lanposturik desagertu. Baina denok dakigu gauza bat aurrekontuetan dagoen plantilla dela, presupostu-plantilla, eta beste bat, eta oso ezberdina, benetan Administrazioaren barnean ari diren langileen kopuru osoa. Adibide argiena Lanbiden dugu. (Gaur, gainera, langileen inguruko beste arazo batzuei buruz ere informazio ugari agertzen da komunikabideetan atzo heldu zitzaigun txostenaren inguruan). Langileei buruz eta plantillei buruz hitz egiterakoan, Lanbiden, aurrekontuetan, urte askotan 575 langile egon dira, baina praktikan ia 900 langile egon dira lanean Lanbiden. Une honetan, aurrekontuetan 814 plaza daude Lanbiderako, baina denok dakigu praktikan une honetan ere hori baino jende gehiago dagoela lanean Lanbiden. Beraz, gauza bat da presupostu-plantilla eta beste bat benetan lanean dauden pertsonen kopurua, langileen kopurua. Enplegu publikoaren galeraz hitz egiterakoan kontuan hartu behar dugu oso garrantzitsua den beste kontu bat ere, egun hauetan asko aipatu dena, ziurrenik martxoaren 8aren inguruan ibili garelako, baina gero oso erraz ahaztu egiten duguna: azken batean, sektore publikoan lan egiten duten pertsonen kopuru handi bat emakumeak dira, Osakidetzan eta bereziki Hezkuntzan. Enplegua suntsitzen, desagertzen bada, edo kontratu partzialak areagotzen badira, emakumeak bidaltzen ari gara etxera; noski, kasu askotan beharrezkoak diren zaintza-lanak egitera. Ondorioz, zaintza eta dependentziarako ez dira beharrezko baliabideak ipintzen, ezta enplegua sortzen. Langabezian dauden emakumeen kopuruak, horren ondorioz, gora egin du, eta pobreziaz hitz egiten badugu, erdaraz esaten den bezala, "la pobreza tiene cada día más rostro de mujer". Jaurlaritzak bere enplegu-plana sinesgarria izatea nahi badu, gure ikuspuntutik –esan dugu aurreko asteetan ere, hemen bertan esan genuen–, etxetik hasi behar du lanean. Sektore publikoan enplegua sortzen hasi behar du, hor urrats praktikoak egiteko ahalmen osoa duelako. Hori da, hain zuzen, gaur aurkeztutako mozioan egiten dugun proposamena: urrats praktikoak egitea Jaurlaritzak ahalmen osoa duen sektore publikoan. Enplegua berreskuratzeko, etxetik hasi behar dela diogu. Eta, horretarako, Jaurlaritzari eskatzen diogu azken urteetan eragin duen enplegu suntsitzeko politika lehenbailehen bertan behera utz dezala; eta, negoziazio kolektiboa bultzatze aldera, dekretazoen bidea alboratu eta hurrengo mahai orokorrera ondoko puntuak jasotzen dituen proposamena eraman dezala. Proposamen hauek ez ditu EH Bilduk asmatu, denok dakigun bezala; besteak beste, sindikatuek ere, kasu honetan guztiek, egiten dituztenak dira eta Legebiltzar honetan beraien ahotik ezagutu izan ditugunak. Lehena sindikatuekin adostuta zegoena berreskuratzea da, urteko lanaldia 1.592 ordukoa izan dadin; orain, azken dekretazoan berriro ere, 1.614 ordu eta 30 minutukoa da urteko lanaldia. Beraz, has gaitezen enplegua sortzen, errekuperatuz adostutako urteko lanaldia (1.592 ordu). Eta, ondorioz, argi dago eta ez dago zalantzarik lanpostuak sortuko genituzkeela sektore publikoan. Ez dago ikusi besterik Osakidetzan azken bi urteetan zer gertatu den: lanpostu-galera. Eta lanpostu-galera ez edozein mailatakoa: esanguratsua, inportantea. Bigarren proposamena: ordezkapenak lehenengo egunetik betetzea. Azken urteotan sisteman egindako aldaketak ikuspegi murriztaile batetik egin dira. Argi dago horrek zerbitzuaren kalitatea bera ere kaltetzen duela, eta hori oso nabarmena da, bereziki irakaskuntzan eta Osakidetzan. Denok dakigu zer gertatzen den irakasle bat gaixorik dagoenean, ikasleek egun batzuk pasatu behar dituztela irakaslerik gabe, beste irakasleen gain lan-zama areagotuz. Edo medikua ez dagoenean, itxaron-zerrendak are luzeago bihurtzen direnean. Arazo horiek guztiak konpontzeko, zerbitzu publikoen kalitatea hobetzeko eta bermatzeko eta galdutako enplegua berreskuratzeko bidean ipintzeko, irtenbidea litzateke ordezkapenak lehen egunetik egitea. Hirugarren proposamena: hutsik geratu diren lanpostuak ez amortizatzea. Erretiroengatik lana uzten dutenean, lanpostu hauek ez amortizatzea, eta kontuan izatea plaza horiek bete behar direla eta hurrengo lan-eskaintza publikoetan ere kontuan hartu behar direla. Laugarren proposamena: langile bati baja medikoa ematen diotenean, lehenengo egunetik bere soldataren % 100 ordaintzea, orain dela gutxi arte egiten zen bezala. Horrela saihestuko genuke azkenaldian gertatzen ari dena: gaixorik dauden langileak lanera joatea, azken batean bajan egonda ez dietelako ordaintzen soldata osoa, eta, gainera, ez dute ordezkorik beren lanpostuan eta beren kideei lanzama areagotzen zaie. Beraz, zertarako gelditu ohean? Ba gaixorik, lanera. Eta ordezkapenetarako ere enplegu asko sortuko litzateke. Horregatik, lehen ordezkapenetan lana egiten zuten asko eta asko gaur egun etxean daude. Hau da, laburbilduz, gaur Legebiltzarrak onartzeko proposatzen duguna. Egia esan, zuzenketak ikusi ondoren, itxaropen gehiegirik ez daukat. Zergatik? UPyDk baztertu egiten ditu hartutako neurriak, orain arte aplikatu diren neurriak, eta politikak aldatzeko eskatzen du; baina ez du definitzen zer proposamenekin eta nola egin behar diren. Alderdi Popularrak ere arrazoizko proposamenak egitea eskatzen du. Ez dakigu oso ondo zer esan nahi duen: orain arte bezala murrizten jarraitzea, orain arte bezala sektore publikoan enplegua suntsitzen jarraitzea… Izan ere, hori egitea arrazoizkotzat jotzen bada, bada, gauza bera egiten jarraitzeko eskatzen da! Alderdi Sozialistaren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen kasuan, esan behar dut oso antzeko proposamenak egin dituztela. Pentsatzen dut ez dela kasualitatea izango. Oso antzekoak dira mahai orokorraren hurrengo bilerarako proposatzen duten gai-zerrendari dagokionez, gai-zerrenda hutsa baita, ez dago besterik, ez dago egin beharreko proposamen zehatzik… Horretaz ari garela, pentsatzen dut gai-zerrenda hori askotan egingo zela Herri Administrazioko mahaietan, eta eztabaida-puntu berberak errepikatuko zirela bata bestearena atzetik bilera guztietan. Baina hemen proposamenak egin behar dira. Hay un problema detrás de esos temas, detrás de ese orden del día, en las propuestas que se deben realizar. Arazoa dago gai horien atzean, zerrenda horren atzean, egin beharreko proposamenetan. Hori da guk zehaztu nahi duguna proposamen honen bitartez. Proposatzen dira, bai batean bai bestean, laneskaintza publikoak. Ni bat nator gauza batekin: laneskaintza publikoek enplegua egonkortzen dute eta kalitatezko enplegua maila batean hobetu dezakete edo bultzatu dezakete. Hori positiboa da, baina ez dute enplegua sortzen. Lan-eskaintza publikoek dagoen enplegua egonkortzen dute, baina berria ez dute sortzen. Gehienez, pertsona batzuk has daitezke lanean beste batzuen truke, baina ez dute enplegua sortzen. Beraz, bi gauza ezberdinez ari gara hitz egiten. Gauza bat da enplegua egonkortzea –bat etor gaitezke, ondo– eta bestea da enplegua sortzea eta neurriak enplegua sortzeko. Eta iruditzen zaigu hori batean eta bestean dagoela. Eta ez dugu ulertzen nola proposatzen dituzuen zuzenketen bidez enplegua sortzen has gaitezkeen sektore publikoan. Horregatik, hasieran esan dut, niretzat behintzat ez dagoela neurri bat, proposamen bat bera ere ez, enplegua sortzeko. Azken batean, aurretik esan dudan bezala, enplegua mantentzen eta sortzen sektore publikotik hastea ezinbestekoa da sektore pribaturako proposatzen dena sinesgarria egiteko. Eta, bestalde, herri honek politika publiko propioak behar ditu, Madrilgo Gobernuak ezartzen dituen murrizketekiko menpekotasunik gabekoak. Herritarrek behar dituzten zerbitzu publikoak jaso ahal izateko politikak behar ditugu. Ez kontuak koadratzeko soilik; langileen lan-baldintzak garatu ahal izateko. Eta horretarako lanpostu publikoak sortu behar ditugu bai edo bai. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3936 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arrondo andreari ez zaio gustatzen gure zuzenketa, baina guri asko gustatzen zaigu gure zuzenketa, eta pentsatzen dugu onena dela, eta pentsatzen dugu adierazten duela zer egin behar litzatekeen ez bakarrik Euskadin, baizik eta Espainia osoan, dagoen egoeratik ateratzeko. Arrondo andreak uste du enplegu publikoa sortzea eta Euskal Herriaren independentzia liratekeela, funtsean, infernutik salbatuko gintuzketen bi neurriak, eta guk ezetz uste dugu, harago joan behar dela, azkenaldian inplementatu diren politika ekonomiko eta sozialen ikuspegi global bat izan behar dela, gehiengoaren eskubideak, eskubide sozialak, langileen eskubideak, bermatzeko, enplegua sortzen hasteko, eta egoeratik ateratzeko. Ez dugu uste, beraz, ez Euskal Herriaren independentziak ez enplegu publikoa sortzeak –besterik gabe–, nahiz eta ez esan nola, gauden egoeratik salbatuko gaituztenik. Horregatik egin dugu zuzenketa, eta, hortaz –tira, ez dakit hor akordiorik egon den edo akordiorik egongo den taldeen artean–, gure zuzenketa defendatzera mugatuko naiz. Zer esaten dugu guk? Pentsatzen dugu Legebiltzar honek baztertu egin behar dituela Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak bultzatu dituzten neurriak, eragin bidegabea izan baitute edo baitute Euskadiko Administrazio publikoko langileen lan- eta soldata-eskubideetan. Proposatzen dugu, halaber, Legebiltzar honek aintzatets dezala –bere garaian aintzatetsi zuen bezala, bide batez esanda– Herri Administrazioko langileek egiten duten lana, zeinak funtsezko zutabea baitira Euskadin ematen diren zerbitzu publikoak emateko. Eta proposatzen dugu Eusko Jaurlaritzari eskatzea defenda dezala enplegu egonkorra, duina eta kalitatekoa sortuko duen politika ekonomiko bat, eta Euskadi modernizatzea, ongizate-estatua murrizketarik gabe indartzea eta egoera kaskarrenean edo sentikorrenean dauden herritarrei arreta ematea lehenetsiko duten politika publiko batzuk. Baliteke baten bati zuzenketa orokorregia iruditzea, baina, tira, zuzenketa hau aurkezteko edo zuzenketa gisa UPyDren programa osoa ere aurkezteko aukera genuen. Iruditu zaigu zuzenketa hau aurkeztea zela arrazoizkoena. Tira, uste dut esan beharra dagoela ez gaudela ados gobernuek egin dituzten murrizketa sozialekin; Espainiako Gobernuak egin dituen murrizketa sozialekin –oraindik haiek jasaten ari gara–, eta Eusko Jaurlaritzak ere egin dituen murrizketekin, zehazki gizarte osoari eta, bereziki, sektore ahulenei eragin dietenekin. Eta hezkuntzan egin diren murrizketez ari gara, Espainiako Gobernuak bultzatu dituen horiez, baina baita Eusko Jaurlaritzak ere bere eskumen autonomikoak erabiltzean. Eta osasungintzan egin diren murrizketez ere ari gara, Espainiako Gobernuak bultzatu dituen horiez –oraindik haiek jasaten ari gara–, baina baita Eusko Jaurlaritzak bere eskumenak erabiltzean bultzatu dituen murrizketez ere. Eta Espainiako Gobernuak Mendekotasun Legean bultzatu dituen murrizketez, eta lan-erreforma atzerakoi eta bidegabeaz, edo osasun-koordainketez, edo pentsioen erreformaz, edo Jaurlaritza honek bere eskumenak erabiltzean dirusarrerak bermatzeko errenta jasotzeko planteatu dituen mugez. Horren guztiaren aurka gaude gu. Eta Administrazioko langileei eragin dieten murrizketen aurka ere bagaude, bidegabeak baitira, alferrikakoak baitira, eta ez baitute balio gauden egoeratik ateratzeko. Aipa dezakegu soldaten murrizketa, aipa dezakegu soldaten izozketa, aipa dezakegu lanaldien luzapena, aipa ditzakegu betetzen ez diren bajak, betetzen ez diren oporrak, edo Administrazioan egin diren beste murrizketa batzuk. Murrizketa horiek Espainiako Gobernuak bultzatu ditu, baita Eusko Jaurlaritzak ere. Langile publikoen baldintzak kaskartzeak zerbitzu publikoak kaskartzea dakar. Langile gutxiago baldin badaude, zerbitzu gutxiago egongo dira, eta, lankarga handiagoa bada, zerbitzuek kalitate txikiagoa izango dute, eta, hortaz, okerragoak izango dira. Eta guk defendatu nahi ditugu –hor daude gure ekimen guztiak– herritar guztien soldata- eta lan-eskubideak zein langile publikoen lan- eta soldata-eskubideak. Zertarako? Haien eskubideak bermatzeko eta ahalik eta zerbitzu publiko onenak bermatzeko, bai hemen, bai Espainia osoan. EH Bilduk esan du ez dagoela proposamen zehatzik enplegu publikoa sortzeko. Guk proposamen sakonak eta errotikakoak planteatu ditugu, Espainia osoak eta Euskadik dituzten arazo nagusien erroari ekiten baitiote. Esan bezala, ez daude zuzenketa honetan, baina etengabe defendatu ditugu, bai hemen, bai Diputatuen Kongresuan. Neurri horietako batzuk Espainiako Gobernuari legozkioke, eta beste hainbat neurri Eusko Jaurlaritzari legozkioke. Espainiako Gobernuak egin lezake estatu autonomikoaren erreforma bat, egin lezake gaur egun indarrean dagoen lan-erreforma atzerakoia desagerraraziko lukeen lan-erreforma berri bat, egin litzake politika ekonomikoak ekoizpen-eredua aldatzeko, baita guk azkenaldian mahai gainean jarri ditugun beste hainbat eta hainbat neurri ere. Eta Eusko Jaurlaritzak neurriak hartu behar lituzke erakunde-sarea berritzeko, bikoiztasunak murrizteko, ez-eraginkortasunak murrizteko… Egin litzake, propagandaz gain, neurri zehatzak sozietate-sektore publikoa arrazionalizatzeko, fiskalitatea aldatzeko, zerga-iruzurraren aurkako borroka aldatzeko edo hobetzeko, inbertsio produktiboen alde egiteko, herritarren kontrako murrizketa-politikak desagerrarazteko. Neurri-multzo hori martxan jarri behar litzateke. Ez da nahikoa esatea enplegu publikoa sortu behar dela, eta Euskal Herriaren independentzia ere ez da defendatu behar horrek egoera hobe batera eramango gaituelako. Ez. Proposamen zehatzak dira, eta alderdi politiko handiek uko egiten diote haiek egiteari. Eta uste dugu hori guztia egin behar litzatekeela. Herrialdearen egoeraren ikuspegi globala izan behar da, gure iritziz aldatu behar litzatekeen hori guztia aldatzeko. Horiek dira, beraz, gure proposamenak, eta, bistan denez, ez dira sartzen hain zabala den gai honetako osoko zuzenketan batean. Langile publikoen eskubideak defendatu behar dira –horren alde egon izan gara hainbat eta hainbat alditan–, eta uste dugu Administrazioko langileen eskubideak defendatzeko aipatu dudan hori guztia egin behar litzatekeela. Hau da, benetan garrantzitsua den horretara bideratu behar lirateke baliabide publikoak; ez alferrikako erakundeak edo organismoak mantentzera, baizik eta ongizate-estatua, gastu soziala, herritarren eskubideak, langile publikoen eskubideak eta abar indartzera, edo funtsezko zerbitzu publikoak ez pribatizatzera. Hori guztia egin behar litzateke. Horregatik egin dugu zuzenketa. Beraz, hori guztia beharrezkoa da ongizateestatua indartzeko eta, oro har, langileen lanbaldintzak bermatzeko, eta, bereziki, langile publikoenak. Horregatik egin dugu zuzenketa. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3937 |
10 | 71 | 13.03.2014 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea; legebiltzarkide jaun-andreok, sailburu jauna. Azkenean, eztabaida bera da; azken batean, Espainiako Gobernua. Eusko Jaurlaritzaz ari gara, baina, tira, helburua beti da Espainiako Gobernua. Baina, tira. Arrondo andreak esan du ez dela baikorra. Egia esan, ezin du izan, zeren, gauzak nola planteatzen dituen ikusita, ezinezkoa da baikorra izatea. Horrelako planteamenduetan guztiz ezinezkoa da baikorra izatea. Gure ustez, aurkeztu den mozioa oso gaizki bideratuta dago. Nik ez dut uste… Ni ez naiz Eusko Jaurlaritzakoa, eta ez dut Eusko Jaurlaritza babesten, ez orain, ez lehen. Benetan esaten dizut: ez dut uste gure Administrazio autonomoak enplegua suntsitzeko politikarik antolatu duenik. Hori da Bilduren diskurtso apokaliptikoa, egunerokoa; jada ohituta gaude. Hara, politika ergela eta bidegabea izango litzateke, batez ere bidegabea, eta, nahiz eta Jaurlaritzak gauza asko gaizki egin, benetan uste dut ez duela enplegua suntsitzeko politikarik antolatzen. Berriro diot: ez honek, ez aurrekoak. Eta, ez dudanez hori uste, ezin dut pentsatu zure ekimena, lehen esan dizudanez, ondo bideratuta dagoela hasieratik. Akordioak lortzeko, Arrondo andrea, oso gaizki planteatuta dago. Eta, pentsatzen dudanez, oso argi dago ekimena guztiz desegokia dela, antzua dela, sektarioa dela eta, nire herrian esaten den bezala, sudurluzea ere badela. Pentsatzen dut sindikatuei ez zitzaiela batere gustatuko zuk planteatu duzun mozio hau. Gainera, haien papera egiten duzula uste dut. Zuk ez duzu negoziazio kolektiboa bultzatu nahi; zuk, zure taldearen ohiko paperean, zuzendu egin nahi duzu, kontrolatu egin nahi duzu inposizioaren bidez negoziazio kolektiboa. Orain, Eusko Jaurlaritza; bihar unibertsitatea izango da, aldundiak, udalak… Alegia, Bildun ohikoa den dirigismoa eta interbentzionismoa. Legebiltzar hau negoziazioaren eta legea ez betetzea bultzatzearen kontrol-ganbera bihurtzea, zuk aurkeztu duzun mozio honetan ikusten den bezala. Baita kontratuak ez betetzea ere, hori eskatzen baituzu. Alegia, legea ez betetzea eta kontratuak ez betetzea. Eta planteatzen diren proposamenak, Arrondo andrea, negoziazio-mahaiaren gainean daude. Han eztabaidatu eta negoziatu behar dira. Gainera, zuk planteatzen dituzun gauza batzuk (orduak, adibidez) mahai gainean daude jada. Bada, eztabaidatu dadila han. Gai horietaz asko hitz egin da hemen. Utz iezaiezue lan egiten enplegu-emaileei eta langileei, eta irits daitezela akordioetara egoera aztertuz, formulak eta adostasun-puntuak bilatuz. Eta, berriro diot, ez zaitez izan dirigista, interbentzionista eta gainbegiralea Legebiltzarrean duzun postutik gai horiei dagokienez. Bildu hemen ez da eragile bat. Utz iezaiezue lan egiten eragileei, utz iezaiezue lan egiten langileen eta Administrazioaren ordezkariei, eta erabaki dezatela haiek zein den funtzionamendu-, antolaketa- eta harreman-beharra. Horixe egin behar duzu. Akordioak lortzeko, Arrondo andrea, oso gaizki planteatuta dago zuk esaten duzuna, eta, pentsatzen dudanez, jartzen duenagatik, EAJk eta PSOEk ez dute babestuko ekimena –zuk obus bat jaurtitzen diozu hari flotazio-marran–; beraz, alde horretatik, guztiz antzua da Ganbera honetan planteatzen duzuna. Guk osoko zuzenketa bat aurkeztu nahi izan dugu. Gure osoko zuzenketa modu irekian dago idatzia, negoziazioan inposiziorik egon ez dadin, dirigismorik egon ez dadin, eta bermeak egon daitezen. Oso argi dago, eta, hain zuzen, gogorarazi duzu guk Eusko Jaurlaritzari eskatu geniola eskain ziezazkiela langileei negoziazio-mahaian arrazoizko proposamenak –horixe eskatu behar diogu Eusko Jaurlaritzari–, akordioen segurtasun juridikoa errespetatuz eta indarrean dagoen legedia errespetatuz, eta, Jaurlaritzak eta negoziazio-mahaiek dituzten eskumen propioak erabiliz eta aplikatuz, berma dezatela hitz egin daitezkeen gai guztiei buruz lortzen diren akordioen segurtasun juridikoa: orduak, egutegiak, lan-eskaintza publikoak, ordezkapenak, familia eta lana uztartzea errazteko neurriak, eta lan-negoziazio arruntaren zati diren gai horiek guztiak. Horrez gain, uste dut badela gauza bat ulertzen ez duzuena, guztiz ulertzen ez duzuena, eta ulertu nahi ez duzuena kontrakoa nahi duzuelako: interbentzionismoa nahi duzue, dirigismoa, etengabeko gainbegiraketa, etengabeko kontrol publikoa. Horrek, azkenean, askatasun-eza dakar, zoritxarrez; baina, nolanahi ere, teoria hori erraztasunez darabilzue. Orain, funtsezkoena ez da kontua eta kondizioa. Funtsezkoena ez da Administrazio honetako ez beste edozein administraziotako enplegu-emailearen kondizioa. Funtsezkoena da aginte publikoek enplegua sortzeko baldintza onenak sortzea, publikoa izan ala ez. Arrondo andrea, nahasi egin zara mozioarekin. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3938 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Buenos días, señor consejero. Egia esan, Barrio jaunak esan dizu zerbait honi buruz; alegia, ondo dakizuenez edo jakiten ari zaretenez, ezin da aurkeztu bilkura-aldi berean gai bat bi aldiz baino gehiago. Eta, jakina, irakurri nuen joan den astean sailburuari egin zenion interpelazioa, eta harritu egin ninduen hasierako planteamenduaren ondoren interpelazioari eman zitzaion edukiak; izan ere, enplegu-planaz hitz egitera etorri ginen, eta enplegu publikoaz hizketan amaitu genuen. Substantiboan zerikusia dute, baina uste dut gainerakoan ekimenaren jatorriko enplegu-planak ez duela zerikusirik zuk bilatzen zenuenarekin. Beraz, nahiko labur hitz egingo dut, uste baitut nahikoa eztabaidatu dugula denok Ganbera honetan. Nire ustez, gai hauek nahiko argi finkatu dituzte talde guztiek, eta, bistan denez, joko-zelai bat ere finkatu behar da, bakar-jokoan tranparik ez egiteko: gure sermoia ematera bakarrik baldin bagatoz, ekarpenik egiteko inolako asmorik gabe, bada, oso ondo; baina uste dut bi gaitan behintzat ezin dugula geure burua engainatu. Hori guztia jada markatuta iristen zaigu, 1. kapitulua ezin baita hazi aurten. Eta beste kontu bat da, gobernu-zereginak ezagutzen dituen edonorentzat –eta uste dut Ganbera honetan gauden guztiontzat horrela dela–, gobernu batek hainbat zerbitzu publiko dituela, hainbat inbertsio, eta, hortaz, zailtasunak dituela esparru horretan jarduteko. Eta joko-zelai horrekin kudeatu behar ditugu langile publikoak eta enplegu publikoa. Ni, behintzat, itzuliko nintzateke –eta interesgarria izan da lehen negoziazio kolektiboari eta gizarteelkarrizketari buruz izan dugun eztabaida–… Nik eskaera bat egiten dut, eta aurkeztu dugun zuzenketan eskatzen dugu has gaitezela berriz sindikatuekin hitz egiten mahai orokorrean, oraintxe bertan hautsita baitago elkarrizketa. Sindikatu batzuk mahaitik altxatzea gutxi ez, eta uste dut Jaurlaritzako buruzagien eta sindikatuen arteko elkarrizketa ere trabatuta dagoela. Eta hor beharrezkoa da konfiantzazko harremana berreskuratzea. Ez du zertan akordioetan islatu, garai zailak baitira akordioetara iristeko; baina egia da sindikatuetako ordezkarien eta Jaurlaritzako ordezkarien arteko konfiantza funtsezkoa dela Administrazioak ondo funtziona dezan eta etorkizuneko akordioak bideratu daitezen. Eta sindikatuen eta Jaurlaritzaren artean dagoen konfiantza falta hori adibide zehatz batekin erakutsiko nuke: Funtzio Publikoak urtero ematen duen araua langile-gastuetan gehiago ez gastatzeko, non jarraibide batzuk ematen baitira lan-pilaketak egiteko, ordezkapenak egiteko eta abar. Sindikatuek jarraibide hori eskatu diote Funtzio Publikoari, eta hark ukatu egin die. Bada, ni harritu egiten nau. Adibide hutsala da, bai, baina argi erakusten du zein den jarrera. Uste dut ez dela jarrerarik egokiena harremanak behar bezalakoak izan daitezen. Arrondo andreak esan du Orbegozo jaunak eta biok gai-zerrenda bat aurkeztu dugula. Tira, zuk, gaizerrenda ez ezik, Jaurlaritzaren plataforma ere aurkeztu duzu. Iruditzen zait gai horiek Jaurlaritzari dagozkiola. Legebiltzarrari Jaurlaritzaren politikak bideratzea dagokio, bakoitzak bere ekimen politikotik, arrakasta handiagoarekin edo txikiagoarekin, eta horixe egiten saiatu gara. Guk urteko lanaldia jarri dugu, uste baitugu beste modu batera aplika daitekeela. Gu horrela ari ginen egiten, eta beste euskal administrazio batzuetan ere urteko lanaldia desberdin aplikatzen da, eta puntu gisa jarri dugu. Nik, behintzat, zure mozioan planteatu duzun eskemari jarraitu diot. Ez zen nire asmoa gai-zerrenda bat egitea, baina zuk horrela interpretatu baduzu… Interesgarriak iruditzen zaizkidan eta Jaurlaritzaren eta sindikatuen artean jorratu behar diren gaiak planteatu besterik ez nuen nahi. Beraz, urteko lanaldia da gai horietako bat; izan ere, gure ustez –eta esan izan dugu–, Espainiako Gobernuak ezartzen duen urteko lanaldia, planteatuta dagoen bezala, bereziki kaltegarria da bi sektorerentzat, baina, zehazki, batentzat, hots, Osakidetzarentzat eta Ertzaintzarentzat. Horren ondorioz, Osakidetzako langileak bereziki ari dira pairatzen lanaldi horren eraginak. Uste dugu leundu daitekeela nolabait; izan ere, urteko lanaldi horri gehitu zaio Osakidetzako langileek egun libre gutxiago izango dituztela –erakundean zuten antzinatasunagatik egun libre horietarako eskubidea zuten–. Beraz, azkenean kaltetuenak zaharrenak dira; izan ere, Osakidetzako langile batzuek egiten dituzten zereginek ahalegin fisikoa eskatzen dute, eta asko sufritzen dute. Ordezkapenen araubidea ere planteatu dugu, eta berriro aipatuko dut Funtzio Publikoaren araua, non Jaurlaritzak ordezkapenen araubidea erabaki baitu. Bistan denez, osasungintzan askoz malguagoa izan behar luke araubideak, Osakidetzan nekagarritasun handi hori jasan ez dadin, eta, horrenbestez, aurreko araubidera itzultzea ekar lezake. Lana eta familia uztartzeko neurriak ere planteatu ditugu, uste baitut aurrera egin behar dela neurri horietan. Uste dut eztabaidatu beharra dagoela ordutegiei eta lana eta familia uztartzeko neurriei buruz. Telelana bultzatzea ere proposatzen dugu; izan ere, badakigu martxan dagoela, baina, guk dakigula, ez da hedatu mota horretako lanak dituen aukera guztiekin. Nik dakidala, sail guztiek, dituzten gaitasun guztiekin, ez dute hedatu edo ezarri telelana, eta gai hori ere interesgarria iruditzen zaigu. Lan-eskaintza publikoen gaia ere hor dugu. Gure ustez, euskal Administrazioak dituen bitartekotasun-tasak jaisten jarraitu behar da, oso altuak baitira beste autonomia-erkidego batzuekin alderatuta. Hori enplegua sortzea da, enplegu egonkorra sortzea. Uste dugu, gainera, Estatuko legediak mugak jartzen dizkigun arren, aukera ematen dutela funtsezko zerbitzuetan, hala nola hezkuntzan, osasungintzan eta polizian, behar diren lan-eskaintza publikoak egiteko. Guri oso eskasa iruditzen zaigu Ertzaintzan egin den lan-eskaintza publikoa. Iruditzen zaigu aurreko legealdian ateratzeke geratu zen lan-eskaintza publikoren bat atera behar litzatekeela Hezkuntzan. Gauza bera Osasungintzan. Eta, Administrazio orokorrari dagokionez, uste osoa dut ordezpen-tasak finkatzen diguna baino gehiago egin dezakegula aurrera. Gainera, kezkatu egiten nau langileen zahartze naturalak, denak batera sartu baitziren oso antzeko adinarekin, eta kezkatzekoa da, halaber, ezagutza asko galduko dugula ez baditugu lan-eskaintza publiko horiek planteatzen eta diseinatzen. Eta uste dut hori negoziatu egin behar dela sindikatuekin eta Lakuako mahai orokorrean. Absentismoaren gaia ere sartu egin dut, gai hori garrantzitsua iruditzen baitzait. Eta sektore pribatuan dagoen absentismo-mailarekin lotzen dut, ezta? Uste dut funtzio publikoa ez dela bereziki nekagarria; sektore batzuetan, ordea, jarduera pribatuko sektoreetan baino handiagoa da absentismoa, non langileen lana bereziki nekagarria baita. Beraz, Administrazioaren erronka bat da absentismoa ez igotzeko neurriak pentsatzea. Eta uste dut oso garrantzitsua dela une bakoitzean Administrazioa zuzentzen dutenek langileekin pentsatzea, inoiz ez baita gertatzen Administrazioaren komunikazioan. Jakinarazi egin behar diete zer helburu ezarri dituzten legealdi horretarako, urte horretarako; motibatu egin behar dituzte… Tira, uste dut tresnak falta direla, eta hori absentismoa burutik kentzeko edo murrizteko tresna izan daitekeela, asmo hori burutik kentzen duten beste tresna batzuez gain. Eta, jakina, uste dut sindikatuek etengabe aldarrikatzen dutela kanpo-kontratazioen gaia –eta Jaurlaritza sozialistan ere asko kezkatu gintuen–. Gobernu Kontseiluak kanpo-kontratazioak kontrolatzeko hartu zuen akordio berarekin jarraitzen du egungo Jaurlaritzak. Uste dugu langile publikoak nahikoa trebatuta daudela, etengabe kanpo-kontrataziora jotzen ibili beharrik gabe. Langile publikoen prestakuntzan inbertsio handia egiten jarraitu behar litzateke, maila eman dezaten eta Jaurlaritzak dituen erronkei erantzuteko eskatzen duen guztia eman dezaten. Laburbilduz, gai horiek jarri ditugu euskal sozialistok mahai gainean zuk planteatutako eskemari jarraikiz; ez gai-zerrenda bat egiteko asmoz, baizik eta Jaurlaritzari zer kezka ditugun esateko asmoz; eta are gutxiago, zuk planteatu duzun bezala, langile publikoentzako plataforma planteatzean Jaurlaritzaren lekua hartzeko asmoz. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3939 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ORBEGOZO URIBE | EA-NV | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente anderea. Egun on, sailburu. Egun on, legebiltzarkideok. Arrondo andereak duela pare bat aste Erkoreka sailburuari interpelazioa egin zion euskal sektore publikoko lanpostu-galerari buruz eta Jaurlaritzaren asmoei buruz horri aurre egiteko. Gaur, aurreko taldekideek aipatu duten moduan, ematen du asmoa izan duela mahai orokorra Administrazioaren esparrutik Legebiltzar Ganberara ekartzeko. Hala ere, esan beharra daukagu aurreko interpelazioan beste behin ere aurpegiratu ziola Jaurlaritza enplegua suntsitzen ari dela sektore publikoan, eta baieztapen hori oinarritzen zuen LAB sindikatuak ezagutarazitako zenbait datutan. Ordea, Erkoreka sailburuak emandako azalpenetan argi utzi zuen datu horiek ez zirela benetakoak eta, norberari komeni zaion moduan manipulatuak izanez gero, egindako baieztapenek sinesgarritasuna galtzen dutela. Gaurkoan, baina, ez da gure asmoa berriz ere datu horien inguruan eztabaidan hastea, baina egia da atentzioa ematen duela Arrondo andereak temati jarraitzeak Jaurlaritza honi leporatzen euskal sektore publikoan lanpostuak suntsitzen ibiltzea. Arrondo anderea, aurreko eztabaida batean ere azaldu genizun euskal sektore publikoa ez dela mugatzen bakarrik Jaurlaritzaren erantzukizunpean diharduten langileetara. Gogoratu Euskal Autonomia Erkidegoan beste administrazio publiko anitz ere baditugula; esaterako, Euskal Herriko Unibertsitateko langileak, Estatuko administrazioetako langileak, udaletako langileak, foru-aldundietakoak, eta abar. Baina tematuta jarraitzen duzu zure kritikak eta zure eskakizunak Jaurlaritzako langileetara mugatuz. Baina gero itzuliko gara kontu horretara. Izan ere, zuk aurkeztutako mozioan eskatzen diozu Jaurlaritzari enplegua suntsitzeko politikak albo batera uzteko, berreskura dezala negoziazio kolektiboa, eta horretarako Administrazioaren mahai orokorrean hainbat neurri, hainbat proposamen aurkez ditzala –zuen esanetan, proposamen konkretuak– politika publiko propioak bideratzeko eta murrizketekiko inongo menpekotasunik gabe jokatzeko, Rajoyren inposaketei ezetz borobila emateko eta lan-harremanen esparru propioa eraikitzeko –gaur ere aipatu duzu hori–. Beraz, zuen mozioan eskatzen duzu azken urteetako enplegua suntsitzeko politikak bertan behera uzteko, negoziaketa bultzatuaz eragile sindikalekin. Eta zuen proposamen zehatzak, enplegurik ez suntsitzeko eta lanpostuak sortzeko, izan dira 1.532 orduak berreskuratzea, ordezkapenak lehenengo egunetik egitea, lanposturik ez amortizatzea, jubilazioak ematen direnean plazak mantentzea, mediku-bajetan % 100 ordaintzea, pribatizazioa amaitzea eta ez azpikontratatzea zerbitzurik. Eta gehitzen duzue Jaurlaritzak, bere enpleguplanak sinesgarritasuna izan dezan nahi badu, neurri horiek aplikatu behar dituela. Ba oso ondo. Guk, zuzenketa aurkezterakoan, koherentzia gorde nahi izan dugu gai berbera aurreko eztabaidetan jorratu dugunean mantendutako jarrerarekin. Argi daukagu Jaurlaritza enplegu publikoa mantentzeko konpromisoa betetzen ari dela, eta egiturazko lanpostuen zerrendak argi jasotzen du hori. Ez da plantilla estrukturalik murriztu, eta Erkoreka sailburuak argi utzi zuen lehengo egunean hori ere. Urteko gehienezko 1.592 ordu efektiboak errespetatzen dira. Jaurlaritzak 1.614,5 orduko lanjardunaldia ezarri du, baina horri hiru egun gehi bat kendu behar zaizkio. Estatuko oinarrizko legediak hiru egun bakarrik uzten zituen urtean aukera askeko moduan hartzeko, eta gutxienez 37,5 ordu ezartzen zituen astean. Beraz, atera kontuak. Aurten, gainera, beste egun bat gehitu zaio. Ondorioz, 10/2000 Legeak, Eskubide Sozialen Agiriak, jasotzen duena errespetatzen da, hain zuzen ere asteko 35 orduak urteko 1.592 ordu efektibora erreferentziatuta baitaude. Denetara, 1.592 ordu baino gutxiagoko jardunaldia onartu da, beraz, Jaurlaritzako langileentzat. Eta gu bat gatoz zuek eskatzen duzuenarekin. Guk ere eskatzen diogu Jaurlaritzari eramateko proposamenak mahai orokorrera. Guk ere nahi dugu jarraitu dezala langile publikoen onerako izan daitezkeen lan-baldintzetan sakontzen. Aurreko urtean ere horrela egin zuen. Lan-jardunaldiaz edo ordu kopuruez aparte, hainbat ekimen proposatu zituen: seme-alabak zaintzeko baimen berriak, bizitza laborala eta familiarra uztartzeko neurriak, aldi baterako inkapazitateen edo ITen araubidea berrikustea, EPEen beharrak aztertzea, errelebo-kontratuak berreskuratzea, eta abar. Guk uste dugu hainbat eta hainbat proposamen eta aukera eskaini daitezkeela langileen baldintzak hobetzeko, eta horiek eragile sindikalekin negoziatu ditzala eskatu nahi diogu, beraz, gure zuzenketarekin. Baina egia da Espainiako Gobernuak ezarritako neurriek eragina dutela eta Jaurlaritza ere mugatzen dutela. Horregatik, zuzenketan esaten dugu adostu beharrekoetan segurtasun juridikoaren printzipioa bermatuta geratu dadila. Eta hori guztia beti defendatu izan dugun jarrera izan da. Guk argi daukagu, nahiz eta ez gatozen bat alde bakarrez ezarritako neurri horiekin, bide politikoak eta ordenamendu juridikoan dauden baliabide eta errekurtsoak erabili behar ditugula gure eskumenak errespeta daitezen aldarrikatzeko. Ez dugu egoki ikusten esperimentuetan edo itxurakerietan oinarritutako neurriak hartzen hastea. Eta, zentzu horretan, guk argi geratzea nahi genuen jarrera hori gure zuzenketan, eta horregatik, nahiz eta beste talde batzuen planteamenduetatik oso gertu egon, erabaki dugu gurea mantentzea. Beraz, dagoeneko Jaurlaritzak hartu ditu hainbat erabaki, hartu ditu hainbat neurri langileen lanbaldintzak hobetzeko. Hor daukagu, adibidez, esan dugun moduan, ITak arautzeko aurten onartu duen dekretua, errelebo-kontratuak berrezartzea, eta abar. Eta bide horretatik jarraitzea nahi izan dugu, aukerak badaudelako eta horretan sakondu behar dela uste dugulako. Baina bukatu nahiko nuke Arrondo andreari esanez, berak aipatzen duenez sinesgarritasun falta daukala Jaurlaritzak aurkeztutako enplegu-planak… Sinesgarritasun faltari buruz hitz egiterakoan eta lanak etxetik hasteari buruz, gogoratzen dut 2013ko azaroaren 14ko eztabaidan, langileen soldaten izozketari buruz, esaten zenuela Jaurlaritzak Madrildik inposatutako murrizketa guztiak onartu dituela eta murrizketa propioak ere inposatu dituela. Murrizketa horiek, nahiz eta injustuak direla esan, aplikatu. Horren aurrean, adibide bezala jartzen zenigun Gipuzkoako Foru Aldundiak esandakoa. 2014an langile publikoen erosahalmena mantenduko zuela, ez zuela soldatarik izoztuko (aurreko urteetan egin zuenaren kontrakoa, alegia), 2012ko aparteko ordainsaria ordaindu zuen moduan. Eta horixe zela bidea. Baieztatu zenuen Gipuzkoako Foru Aldundiak dena ez zuela ondo egiten, baina gauza asko baietz, eta, horien artean, soldata igoko zitzaiela langile publikoei, euskal sektore publikoko langile horiei. Hasiera-pausoa zela Madriletik inposatutakoa ez aplikatzeko. Eta bukatzen zenuen hausnarketa edo galdera batekin. Esaten ote dugun murrizketen kontra gaudela, baina benetako orduan oso ondo etortzen zaigula egoera ekonomiko honetan neurriak hartzeko eta dirua aurrezteko. Ba, begira, hemen bertan daukat Gipuzkoako Foru Administrazioko diputatuaren martxoaren 4ko erantzuna. Eta galdera hau zen: "Gipuzkoako Foru Aldundiko langileen soldatei dagokienez, igoeraren bat aplikatu al du Gipuzkoako Foru Aldundiak 2014ko urtarrileko nominetan? Kasuan, zenbatekoa?". Eta erantzunak –hemen daukat– esaten du: "Urtarrileko nominetan Gipuzkoako Foru Aldundiko langileen soldatei ez zaie igoerarik aplikatu". Beraz, are larriagoa, kontuan izanda pertsona horrek berak baieztatu zuela 2014. urterako langile publikoei soldata igoko zitzaiela ere, erosahalmena berreskura zezaten. Eta, aipatu denez hemen eragile sindikalen babesik gabeko erabakiak hartzen dituela Jaurlaritzak, guri gustatuko litzaiguke zuk erantzutea ea holako erabakiek langileen edo eragile sindikalen oniritzia jaso duten. Besterik gabe, mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3940 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Esan behar dut orain ere ez naizela gehiegi harritu entzundakoa entzunda. Azken batean, hemen zaudeten talde politiko batek baino gehiagok, batzuek eta besteek, ardura zuzenak izan dituzue eta dituzue sektore publikoan egondako enplegu-galeran, bai Madriletik, bai EAEtik. Hori argi utzita, horrela denez eta ukaezina denez, sartuko naiz pixka bat bananbanan hainbat gauza aipatzen. UPyDk dio proposamen zehatzak egiten dituela… Nik esan behar dizut zehatzak gaur mahai gainean jarri ditugun proposamenak direla. Egin daitezke gauza gehiago? Bai, jakina; baina baten batetik hasiko gara. Baten batetik hasiko gara, edo batzuetatik. Eta horiek dira guk mahai gainean jarri ditugun proposamenetako batzuk. Beraz, ez dezagun orokorrean hitz egin, guk ez baitiogu uko egiten enplegua sortzen duten beste balizko proposamen batzuez hitz egiteari. Izan ere, bai, enpleguaz ari gara hizketan, batzuei eta besteei gustatu ez arren; kasu honetan, enplegu publikoaz, hura sortzen laguntzea baitagokigu gehien. Eta, Barrio jauna, ez gara nahasi mozioan, eta gai hauetan noraezean ere ez gabiltza. Murrizketak egon, badaude, esan dudanez, bai Madrilen, bai Gasteizen, baita Iruñean ere. Eta hasieran, erdian eta bukaeran behin eta berriz erabili dituzun kalifikatzaileez harago –ez dute askorako balio, eta ez naiz horiekin hasiko–, errepikatu nahi dizut sindikatu guzti-guztiei –uste osoa dut– gustatuko litzaiekeela Legebiltzar honek neurri hauek onartzea Jaurlaritzak mahai orokorrera eztabaidatzeko eramateko proposamen gisa. Eta uste osoz esaten dut. Eta zuetako bakoitzak ere badakizue, sindikatu horiek guztiak legebiltzar-talde guztiekin bildu baitira proposamen horiek guztiak helarazteko. Beraz, berriro diot, etxe honetatik pasatu dira, legebiltzar-taldeekin hitz egin dute, eta helarazi egin digute. Eta akordioak nahi ditugu; akordioetara iritsi nahi genuke Administrazio publikoan lanpostu gehiago ez galtzeko eta enplegua gure etxetik bertatik sortzen hasteko. Eta horrek balio du Mendia andreak aipatu dituen gauza batzuetarako ere; gainera, hasieran esan du ados zegoela, hein batean, Alderdi Popularrarekin. Legebiltzar honi dagokionaz edo ez dagokionaz hitz egitea iruditzen zait pixka bat… ez dakit. Legebiltzar honek, besteak beste, hogeita hamabost orduak onartu zituen. Hari dagokio ala ez dagokio? Jaurlaritzari dagokio esatea Legebiltzar honek nahi lukeela eta Jaurlaritzari eskatzen diola negozia dezala sindikatuekin proposamen zehatz batzuen arabera? Zergatik ez dagokio? Non dago hori? A este Parlamento le competerá aquello que decida que le compete. Zeren, gainerakoan, zertarako gaude hemen? Nik, behintzat, nahiko argi daukat lan egin nahi nukeela proposamenak, ahal den neurrian, ahalik eta zehatzenak izan daitezen Jaurlaritzari begira. Berriro diot lan-eskaintza publikoak positiboak direla, baina ez dute enplegurik sortzen. Lo que hacen es… Egonkortzen dute dagoen enplegua. Eta EAJri, eta modu laburrean, enplegua sustatzeko –zeren enpleguaz hitz egiten ari gara– etxetik hasi behar da. Eta horregatik esaten dugu, edozein enplegu-proiektu, -plan sinesgarria izateko, Administrazio publikoan hasi behar garela enplegua sortzen eta hori gaur egun ez dela errealitate bat. Esaten duzu hemen dena, murrizketa guztiak, Madriletik datozela. Adibidez, 35 ordukoa Nafarroan ez dute aplikatu. Bilatu dute bide bat hori ez egiteko. Hemen ere hori bera eskatuko genuke. Posible da beste hainbat gauza egitea adostasun handiak baldin badaude, eta herri honetan uste dugu egon badaudela. Uste dugu azken urteetan krisiaren aitzakiaz ezarri diren neurriek, bai arlo publikoan bai pribatuan, enpleguaren suntsiketa ekarri dutela eta zerbitzu publi- koen kalitatearen galera, eta horri aurre egin behar diogula. Eta enplegu publikoa galdu dela ukaezina da, eta, bestela, galdetu diezaiokegu lanean dagoen jendeari, Osakidetzan, irakaskuntzan eta abarreatn. Hor ez dago inolako zalantzarik. Ez dugu hitz egiten plantilla estrukturalari buruz. Tranpa egiten duzue. Hitz egiten ari gara lanean dauden pertsonei buruz, eta ez da plantilla estrukturala soilik. Bukatzeko, banekien Gipuzkoa ezin zela kanpo gelditu historia honetan, inolaz ere ez, eta, beraz, bakarrik esango dut gauza bat. Gipuzkoako Foru Aldundian sindikatu guztiekin, kasu honetan ere, akordio bat dute. Zergatik pentsatzen du Orbegozo jaunak izango dela? Pentsatu dezala pixka bat. Agian, erantzuna berak bere buruarekin asmatuko du. Eta azken esaldia, bukatzeko. Gure ustez, enplegua suntsitzen eta lan-baldintzak okertzen dituzten neurriei Legebiltzar honek ezetz borobila esatea proposatzen dugu, eta pentsatzen dugu, gainera, arduraz jokatuz, esan beharko lukeela. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3941 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eserlekutik, labur-labur, esateko ezin dugula bozkatu EH Bilduk planteatutako mozioa; izan ere, irreala eta demagogikoa izateaz gain, sindikatuen lekua hartu nahi du, beste talde batzuek gogorarazi diotenez. Beraz, gure zuzenketa bozkatuko dugu. Eta, beste zuzenketei dagokienez, esan behar dugu Talde Popularraren zein Euzko Abertzaleak taldearen zein Talde Sozialistaren zuzenketak, irakurrita, arrazoizkoak diruditela; baina, kontuan izanik hiru alderdi politiko horiek direla Euskadin eta Espainia osoan azkenaldian aplikatu diren murrizketa sozialen arduradun nagusiak, bada, jakina, koherentziaz, ez dugu haietako baten alde ere bozkatuko. Eta, bukatzeko, Talde Sozialistako eta Euzko Abertzaleak taldeko ordezkariei galdetu nahi nieke zertan den 2013ko azaroaren 7an Legebiltzar honetan onartu zen erdibideko hura. Zuek sinatu zenuten erdibidekoan proposatzen zenuten, eta halaxe onartu zen, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzea autogobernurako duen ahalmena erabiltzean balia zitzala bere eskura dituen neurri politiko eta juridiko guztiak Espainiako Gobernuak aldebakarrez ezarritako neurriak aplikatu behar ez izateko, hala nola 2014rako iragarritako soldata-izozketa. Galdetu nahi nizueke zer dakigun horretaz; ea propaganda hutsa zen, ala zerbait egin den. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3942 |
10 | 71 | 13.03.2014 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik. Arrondo andrea, zu legebiltzarkide bat zara, ala sindikatuen bozeramaile bat, ala biak? Oso desberdinak dira zereginak. Agian, zuk ez dituzu bereizi nahi edo ezin dituzu bereizi; baina, guk, behintzat, bai. Eta, hara, sindikatu guztiek egin dezatela lan mahai orokorrean. Proposamen arrazoizkoak eta konstruktiboak baldin badira, ziur naiz akordioak lortuko direla; irrealak, legez kanpokoak edo ezinezkoak baldin badira, ez dira lortuko. Zure mozioa interbentzionista eta dirigista da, berriro diot. Eta, bukatzeko, lehen azpimarratu dudan gauza bat: funtsezkoena ez da aginte publikoak enplegatzaile izatea; funtsezkoena da baldintzak sortu behar dituztela enplegua sortzeko, publikoa izan ala ez, batez ere publikoa ez dena. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3943 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, labur-labur, Maneiro jaunari. Tira, uste dut datorren astean izango dela galdera hori egiteko garaia, Legebiltzarrarekiko Harremanen zuzendariaren agerraldian, legez besteko proposamenak betetzeari buruzkoan. Uste dut hura dela galdera horri erantzuteko pertsona egokia. Dena den, aukera izan genuen Legebiltzarreko eztabaidan gai horiei buruz ere hitz egiteko. Arrondo andreari esan behar diot nire hitzaldiaren hasieran esan dudala ados nengoela Alderdi Popularrarekin zuek zentzugabeki erabili duzuela Ganberako Erregelamendua, hark esan baitu ez zuela oso ondo ulertzen zure hitzaldiaren eta hasierako proposamenaren arteko zerikusia; legitimoki erabili duzue, baina baita zentzugabeki ere. Izan ere, zure idatzizko ekimenak, hasieran, Enplegu Planaz hitz egiten zuen, baina zuk enplegu publikoaz hitz egiten bukatu duzu; izenean zerikusia badute ere, bi gai horiek, konturatzen bazara, modu guztiz bereizian jorratzen dira Lege- biltzar honetan. Baina, aizu, eztabaidara ekartzea lortu duzu. Uste dut gaia sobera eztabaidatuta dagoela, eta talde bakoitzaren iritziak oso argi daudela, eta guk geure zuzenketari eutsiko diogu, besteengandik bereizten duten ñabardurak baititu. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3944 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ORBEGOZO URIBE | EA-NV | Mozioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, sektore publikoaren lanpostuen galerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente anderea. Arrondo anderea, zuk ardurak banatzen dizkiozu inori, besteak erdi leloak izango bagina bezala, baina ez duzue zintzo jokatzen. Etxetik hasi behar dela argi dago, baina ez diozu erantzun ordainsariei buruz galdetu dizudanari. Esaten didazu sindikatu guztiekin akordioa lortu duela Gipuzkoako Foru Aldundiak. Seguru zaude horretaz? Bai? Sindikatuek EPSVak ez ordaintzea onartzen dute? Langileen soldataren barne dagoen hori? Sindikatuek aurretiazko jubilazioa indargabetzea onartu dute? Seguru zaude? Begiratu 2013ko urrian hartutako erabakia. Soldatak ez igotzea onartzen dute? Soldatak izoztea onartzen dute? Gipuzkoako Foru Aldundia eredu jarri izan diguzu behin baino gehiagotan –lehen aipatu dizut beste kasu bat– eta horregatik aipatzen dugu guk ere, nahiz eta zuk ez erantzun galdetzen zaizunari. Murrizketei aurre egiteko eta politika beste modu batera egiteko adibide bezala jarri zenigun duela hiru hilabete eskas. Eta oso interesgarria da, zentzu horretan, irakurtzea Funtzio Publikoko zuzendariak, LABeko ordezkari izandakoak –gero esaten didazu pentsatzeko ez dakit zer– eta Toki Administrazio eta Funtzio Publikoko diputatuak esaten dutena aparteko ordainsaria ordaintzeko erabakia hartzeko txostenean. Bitxia, benetan, diskurtsoa! Eta espediente hori publikoa da, 2013ko otsailaren 14an bidali zuen Martin Garitano ahaldun nagusiak berak, eta gomendatzen dizuet hurrengo ekimena aurkeztu aurretik irakurtzea. Horien artean nabarmentzen ditu aurretiazko erretiroa indargabetzea (atienda, por favor), funtzionario izateari borondatez uko egitea, aldi baterako ezintasunaren osagarriak kentzea, balorazio-batzorde teknikoaren lanak kentzea eta, ondorioz, ordainsariak igo ezin ahal izatea –no me lo estoy inventando; esto es, literalmente, lo que ocurre allí–, lanpostuen betetzea eta langileen ordezkapena modu murriztailean berrikustea eta, ondorioz, langileen kostuak gutxitzea, langileen lanpostuak amortizatzeko proposamenak formalizatzea, eta abar. Baina bereziki nabarmentzen du ezen, 20/2011 Errege Dekretua (hori ere Espainiako Gobernuarena, defizit publikoa zuzentzeko presazko neurriena) aplikatzeari dagokionez, esaten duela izoztu egin dela enplegu publikoaren eskaintza –decimos que a consecuencia de ello no se ha generado mucho empleo público–, ez direla igo langileen ordainsariak, eta ez zaiela ekarpenik egin BGAEei. Eta gaineratzen du: "neurri horiek aplikatzeak sakrifizio mingarriak ekarri ditu langileentzat; baina, aldi berean, Gipuzkoako Foru Aldundiaren zorpetzemaila nabarmen jaitsi du. Laburbilduz, neurri guztiak denboran zehar etengabe aplikatzeak emaitza onak eman ditu". Y esto está firmado el 18 de diciembre de 2012. Eta hau dago sinatuta 2012ko abenduaren 18an. Hori guztia esaten du LAB sindikatuko ordezkari izandakoak eta gaur egun Foru Aldundiko diputatua denak. Urquijo jaunak berak ere ez zuen hain sutsuki onartuko Rajoyren neurriak bata bestearen atzetik bete direnik, esaten duenean "con pleno acatamiento a las previsiones legales del Real Decreto Ley 20/2012". Baina okerrena da espediente horretan Gipuzkoako Foru Aldundiko idazkari kontu-hartzailearen txostena ere agertzen dela, eta honek argi esaten du aparteko ordainsariaren ordez beste edozein kopuru ordaintzea legez kontrakoa dela. Baina berdin dio. Gauza da trikimailuren bat asmatzea, edozer esatea, eta ondorioa da, orain bertan, langile publikoek jasotakoa epaitegietan dagoela eta seguruena itzuli beharra izango dutela. Eta hausnarketa da: zuek ez duzue zintzo eta zuzen jokatzen, ez diozue egia esaten ez langile publikoari, ezta gizarteari ere. Horrelakoak ikusita, ez zaizue sinesgarritasunik geratzen. Zergatik pentsatu beharko lukete herritarrek eta langile publikoek Jaurlaritzan erantzukizuna izango bazenute beste modu batera jardungo zenuketela? Ez da serioa. Ispilu aurrean begiratu, eta bada orduan benetako errealitatea zein den ikusi eta horren arabera hitz egiten hasteko, herri honetan aurrera egin nahi badugu behintzat. Besterik gabe. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3945 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, egun on. Zakarretara botatzen da munduan ekoizten diren elikagaien heren bat baino gehiago. Europako Batzordearen arabera, elikagai osasungarrien % 30etik % 50era bitartean zabor bilakatzen dira; hondakin bilakatzen dira, jateko moduan diren arren. Horrek esan nahi du Europan 89 milioi tona elikagai galtzen dela alferrik urtero; 179 kilo pertsonako, alegia. Espainian, 8 milioi tona elikagai galtzen da urtero, eta % 86,4 jatorduetako soberakinak dira. Elikagai gehien alferrik galtzen uzten duten Europako estatuetatik seigarrena da Espainia. Datu ikaragarri horien aurrean, Europako Parlamentuak premiazko neurriak eskatu zizkion Batzordeari, alferrik galtzen diren elikagaiak erdira murriztu zitezen 2015erako, eta, horretarako, arazo horri aurre egiteko ekintza-plan bat eratzea eskatu zion estatu kide bakoitzari. Espainiako Gobernuak iaz egin zuen plana. Europako Parlamentuaren iritziz, elikagaiak erosteko, kontsumitzeko eta kudeatzeko orduan ditugun ohitura txarren ondorioz galtzen dira alferrik elikagaiak, eta ohitura txar horiek eragozteko modukoak dira. Elikagaiak kontsumitzaileengana iritsi arteko fase guztietan gertatzen da galera hori: elikagaiak ekoizteko aldian, ez direlako elikagai guztiak biltzen –dela fenomeno meteorologiko txarren eraginez elikagaiek ez dutelako behar besteko kalitaterik, dela ekoizpena gehiegizkoa izan delako–; elikagaiak kudeatzeko eta biltzeko orduan, berriz, garraio- edo tenperaturaarazoen eraginez jazotzen dira galerak; transformazioaldian, bilgarri desegokia erabiltzeagatik; banaketaaldian, hainbat arrazoirengatik: elikagaiak andeatu egiten direlako, gehiegi eskuztatzen direlako, merkaturatze-estrategia desegokiak erabiltzen direlako edota arazoak sortzen direlako iraungitze-daten edo lehentasuneko kontsumo-epeen ondorioz; etxeetan, berriz, erositakoa txarto kudeatzen eta kontsumitzen delako galtzen dira elikagaiak, eta, ostalaritzan, azkenik, eskaria aurreikustea zaila izaten delako edo elikagaiak erosteko orduan eraginkortasuna falta delako. Legebiltzarkideok, Talde Popularrekook argi dugu gogor lan egin behar dugula elikaduraren eta nekazaritza-industriaren iraunkortasuna bermatzeko, gizarte guztiaren mesedetan baita. Elkarrekin lan egin behar dugu, modu koordinatuan, jarrerak aldatzen laguntzeko, ez dadin halako elikagai pila alferrik galdu. Gainera, alferrik galtzen diren elikagaien ehu- nekoa murrizteko aurrerapausoak lagungarriak izango dira, orobat, FAOren aurreikuspenei ere aurre egiteko, erakunde horren arabera % 70 handitu beharko baita nekazaritza-ekoizpena 2050erako, munduko biztanleria elikatu ahal izateko, handitzen jarraitzen baitu etengabean. Elikagaiak alferrik galtzen uzteko auziak alderdi asko ukitzen ditu: etika, ekonomia, gizartea, elikadura eta ingurumena, besteak beste; hala, konponbideak bilatu behar dira, betiere elikadura-segurtasuna kontuan hartuta uneoro. Krisialdi ekonomikoan gaude gaur egun; une zaila bizi du gizarteak, eta, inguruabar horien eraginez, izugarri ahuldu da pertsona askoren gizarte-egoera; testuinguru horretan, bada, oso garrantzitsua izango litzateke, lehen urrats modura, alferrik galtzen diren elikagaien kopurua murriztea, goseari aurre egiteko eta egoera ahulenean diren herritarren elikadurabaldintzak hobetzeko. Horregatik, Talde Popularrekook beharrezkotzat jotzen dugu Gobernuak elkartasun-sare bat sortzea, elikagai-bankuekin eta elikagaien aprobetxamendu-kateko gizarte-elkarteekin lankidetzan, elikagaiak alferrik galtzea eta hondatzea eragozteko. Kontuan hartuta zer-nolako eragina duen elikagaiak suntsitzeak ingurumenean, elikagai-galera hori murriztuta, askoz kontsumo iraunkorragoa lortuko da, baliabide mugatuei begira, ezin baitugu ahaztu ura, lurra eta itsas baliabideak erabiltzen direla elikagaiak ekoizteko. Hortaz, legebiltzarkideok, Talde Popularrekook argi dugu are ahalegin handiagoa egin behar dugula elikagai-katean esku hartzen duten prozesuen eraginkortasuna hobetzeko eta alferrik galtzen uzten ditugun elikagaien kopurua eraginkortasunez murrizteko. Helburu horri begira, beharrezkoa dugu, batetik, argi eta garbi jakitea zer elikagai-galera gertatzen den elikagai-katearen aldi eta prozesu bakoitzean; horrekin batera, teknologia-zentroekin batera lan egin behar dugu, elikagaien balio-bizitza ikertzen jarraitzeko, eta elikagai-bankuekin ere lan egin behar dugu –behartsuenen aldeko elkartasun eta konpromisoaren adibiderik behinenak baitira zinez– baita bestelako gizarte-erakunde eta -elkarteekin ere, elikagaiak egokiro baliatzeko ekimenak eratzeko eta akordioak lotzeko. Legebiltzarkideok, den-denok dugu zer ekarria. Baliabide naturalak hobeto erabiltzea eta alferrik galtzen diren elikagaiak murriztea guztioi dagokigu, eta guztion erantzukizuna da. Zuzenketak aurkeztu zaizkio Talde Popularrak ekarritako ekimenari, eta nago onuragarriak gertatu zaizkiola, ekintza interesgarriak proposatzen baitituzte. Eskerrik asko, bada, zuren ekarpenengatik, argi erakusten baitute zuek ere heldu diozuela helburu hori; izan ere, konpromisoa behar da, eta, arestian esan bezala, guztiona izan behar du konpromisoak. Erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu, beraz. Hartan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu ekintza bateratuak susta ditzan foru-aldundiekin eta udalekin eta, orobat, elikagaien kateko eragileekin lan eginez, jarrerak, prozedurak eta kudeaketa-sistemak aldatzen laguntzeko, elikagai gutxiago honda eta gal dadin, elikadura-baliabideak hobeto aprobetxatu, gizarte-kooperazioa hobetu eta ingurumenari eragiten zaizkion kalteak murriztu. Landu beharreko ekintzen artean, honako hauek azpimarratu nahi ditugu bere-beregi: elikagaikateko katebegi guztietan elikagai-hondakinak murrizteko ikerketa bultzatzea; elikagaien banaketa-kate laburragoak eta jasangarriagoak sustatzea, eta, arestian esan bezala, elkartasun-sare bat sortzen laguntzea, haren bitartez egokiro kudea daitezen elikagaisoberakinak, elikagai-bankuekin eta elikagaiak aprobetxatzeko katean parte hartzen duten gizarteelkarteekin lankidetzan. Azkenik, gura genuke zuzenketa aurkeztu ez duten taldeek ere babesa eman diezaiotela ekimen honi. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3946 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on guztioi. Alderdi Popularrak alferrik galtzen diren elikagaien inguruan ekimen hau aurkeztea iraingarria dela iruditzen zaigu. Arazo honen erantzule zuek baitzarete, bai zuek Madrilen dituzuen kideak eta baita Bruselan dituzuenak ere. Eta guztiok batera egiten dituzuen politikak dira gaur aurkeztu duzun arazo honen erantzuleak. Izan ere, elikadura-sistema neoliberal bat eraiki duzue eta hori sustatzen ari zarete. Eta sistema horrek berak sistematikoki sortzen ditu alferrik galtzen diren elikagaiak. Elikadura merkantzia soil bat izango balitz bezala tratatzen duzue. Ekoizpenak deslokalizatu egin dira: munduko edozein bazterretan ekoizten da eta edozein lekutara eramaten da; inportazio eta esportazioak, milaka eta milaka kilometro elikagaiek harantz eta honantz egiten dituztenak. Politika guztiak, transformazio-industria, banatzaile eta espekulatzaileen mesedetakoak. Eta, nola ez, ekoizpena eta merkatuak erregulatzeko egon izan diren tresna apurrak deusezten ari zarete, bai Europa mailan egon izan den zerealen banku publikoa eta baita gaur arratsaldean ere hitz egingo dugun esne-kuotei buruzkoa. Eta guzti honetan, beti bezala, galtzaile nagusiak dira elikadura- katearen bi muturretan daudenak, bai ekoizleak eta baita herritarrak ere. Nork hartzen ditu elikaduraren inguruko erabakiak? Hemen bertan ere hartzen ditugu, baina, hemendik plano orokorrago batera joanda, Madriletik, Europako Parlamentutik eta Munduko Merkataritza Erakundean bereziki. Erabaki garrantzitsu eta tratatu inportanteak sinatzen dira Munduko Merkataritza Erakundean, eta berriki, pasa den abenduan, Balin ere akordio garrantzitsu bat sinatu omen zen. Hala, Cañete ministroa behintzat pozik agertu zitzaigun, Balin lortutako akordioa goraipatuaz, eta akordio honi esker elikagaien inportazio eta esportazioak erraztu egingo direla aipatzen zuen Cañetek. Erraztu egingo dira tramiteetan eta burokrazia kontuetan, berriro ere elikagaiak harantz eta honantz erraztasun gehiagorekin ibili ahal izateko. Eta erabakiak hartzen dituzte, noski, lotsa gutxirekin orain dela gutxi gailur ekonomikora Bilbora etorritakoek. Alferrik galtzen diren elikagaien datuak benetan negar egitekoak dira. Ez ditut gehiegi errepikatuko. Aurretik eman dituzun azalpenetan dezente eman dituzu, baina aipagarrienak, bai, nahi nituzke adierazi. Europan ekoizten denaren % 30-% 50 kate osoan zehar alferrik galtzen da. Eta gosetea: munduan 7.000 milioi pertsona bizi gara eta 925 milioi pertsona goseak bizi dira, eta, paradojikoki, hauen erdiak, gainera, nekazariak dira. Hona etortzen bagara, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan 100.000 pertsonatik gora bizi dira elikatzeko arazo larriak dauden etxeetan eta 46.000 pertsona gosea pasatzen den etxeetan bizi dira. Guzti honekin lotuta, elikagaien bankuek paper garrantzitsua jokatzen dute, beharrizan gehien duten pertsonei elikagaiak banatzeaz arduratzen direlako, baina kezka ere sortzen digu elikagaien bankuez zenbaitek egiten duten erabilerak. Izan ere, elikadurasistema neoliberal hau eraiki duten pieza klabeek, beraien aurpegia garbitzeko, gero elikagaien bankuei elikagaiak ematen dizkiete, eta hor guztia desitxuratzeko arriskua ere badago. Munduko gosetea ez da ekoizpen faltagatik, banaketa-arazo bat da gehiago. Eta horregatik iruditzen zaigu bereizi beharra dagoela, alde batetik, pobrezia eta gosetea, eta horiei aurre egiteko beharrezkoak dira aberastasunaren banaketa, lanaren banaketa, elikagaien banaketa eta politika publikoen bidez, gizarte-babeserako sistemaren bidez, aurre egitea. Baina elikagaiak alferrik galtzeari buruz egin behar dena da elikadura-sistema aldatu. Eta, zentzu horretan, arazoaren errora joan nahi dugu. Eta elikadura-sistema hori aldatzeko, gure ikuspegitik, elikadura-burujabetzaren bidetik egin behar dira aldaketak: bai ekoizpen-ereduaren aldaketa, bai transformazio-ereduaren aldaketa eta baita, nola ez, banaketa-ereduaren aldaketa. Eta horregatik iruditzen zaigu tokiko elikadura-sistemak indartu egin behar direla, tokikoak eskaintzen duelako bertan ziklo guztia ixtea, munduan harantz eta honantz elikagaiak eraman eta ekarri egin gabe. Eta nahi nuke, adibide soil bezala, kontsumo-taldeen adibidea azaldu; eta diot adibide bezala, gero inork ez dezan esan gure asmoa dela kontsumo-taldeen bitartez herri hau elikatzea. Kontsumo-taldeetan baserritarrak badaki urtehasieran urte guztian zehar zenbat barazki-saski prestatu beharko dituen, eta horren arabera egiten du bere baratzeko planifikazio eta antolaketa guztia; badaki zer ekoiztu eta zenbat. Eta, urtean zehar, astero-astero ateratzen ditu bere barazkiak; eta asteren batean, gainera, ohikoa baino barazki gehiago baldin badago, barazki gehiago sartzen du saskian, eta akaso errezetaren bat ere bai, gehiago sartu den horrekin, adibidez, mermeladaren bat egiteko edo enbotatzeko. Eta esan dezakegu autoerregulatu egiten dela baserritarraren eta herritarraren artean, sistema horren bitartez elikagaiak autoerregulatu egiten direla. Eta adibide honen bitartez nabarmendu nahi dut bi ereduen desberdintasuna: munduan harantz eta honantz dabiltzan elikagaienak, alferrik galtzeko aukera handiak eskaintzen dituztenak, eta, bestetik, hemen bertatik bertara, motxean, ekoiztu eta jaten direnak. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3947 |
10 | 71 | 13.03.2014 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea, legebiltzarkideok, eguerdi on denei. Laburra izango naiz, ez baitut errepikatu nahi dagoeneko esandakoa. Eta, horrez gain, oro har, uste dut Legebiltzarreko taldeak hasi garela arazoaz jabetzen. Ez da berria, baina orain hasi da arazo izaten. Bestalde, nolabaiteko desinformazioa dago, eta, ondorioz, baita gizartearen zati baten kontzientzia falta ere. Hori dela eta, funtsezkoa da informatzea guztion artean konponbidea bilatzeko. Urte gutxiko epean, oparotasunean bizi zen gizarte batetik gizarte estutu batera igaro gara, bizi izandako zurrunbiloaz jabetu den gizarte batera. Hori ikusi izan dugu Ganbera honetan eztabaidatutako beste gai batzuetan, baina, segur aski, jokabidealdaketarako behar hori ez dugu barneratu beste eremu batzuetan; adibidez, eguneroko otorduen ohituretan eta elikagaien eremuan. Arazoa, izatez, hain korapilatsua izanik, ezin duzu horren bakun azaldu, eta sistema neoliberalak eragindako arazoa dela esan; ezin duzu esan auskalo nork bultzatutako ereduaren ondorioa dela edota elikagai-bankuen ondorioa, eta mundu guztia sistema horren erantzukizunetatik kanpo utzi, kontsumitzaileak berak ere salbuetsita. Guztiak gara egoera honen erantzuleak, guzti-guztiak: nor sistemak horretara bultzatu duelako, nor kontzientziak berak bultzatu duelako; baina guzti-guztiak gara erantzule. Nolanahi ere, ez nuen nik gaur luze eztabaidatzeko asmorik, aski pozik bainago onartuko ei dugun ekimenarekin. Horrenbestez, zenbaki batzuk ematera baino ez nator, inor aspertzeko asmorik gabe, zenbakiren bat dagoeneko aurretiaz entzundakoa izan badaiteke ere. Hemendik 2050era, elikagaien ekoizpena % 70 handitu beharko da munduan. Bien bitartean, munduko ekoizpenaren heren bat, 1.300 milioi tona, alferrik galtzen da; horietatik, 89 milioi tona, Europar Batasunean, arestian ere esan denez. Kate guztian barrena uzten dira elikagaiak hondatzen, elikagaiak ereiten direnetik hasi eta etxean kontsumitu arteko kate guztian; nahiz eta katebegi bakoitzeko ehunekoak aldatu egiten diren, noski, zer herrialde edo zer kontinenteri buruz ari garen. Hala, garabidean diren herrialdeetan, adibidez, industria-herrialdeetan baino askoz elikagai gehiago galtzen da ekoizpenean, uztaldian eta uztaldiaren osteko tartean; industria-herrialdeetan, berriz, elikagaiak eraldatzeko orduan eta, batik bat, etxeetan elikagaiak kontsumitzeko orduan galtzen dira sarrien. Horrenbestez, elikadura-sistema ez da ezinbestean arazoaren erantzule nagusia. Askoz korapilatsuagoa da auzia. Europan, 179 kilo galtzen dira alferrik pertsona bakoitzeko urtero: % 42 etxeetan, % 39 ekoizpenprozesuetan, % 14 ostalaritza eta cateringetan, eta % 5 banaketan. Herrialde aberatsetan, kontsumitzaileek –azken katebegiak– 222 milioi tona elikagai uzten dute urtero alferrik galtzen edo hondatzen; alegia, Saharaz hegoaldeko lurraldeetako elikagai-ekoizpen garbiaren zenbatekotik hurbil-hurbileko elikagai-kopurua, 230 milioi tonako ekoizpena baitute. EBn, 170 milioi tona CO -aren pareko isuria 2 eragiten dute elikagai-hondakinek. Izan ere, kilo bat behi-haragi ekoizteko, burujabetzaz zein ekoizpentaldeetan jardunda ere, 5-10 tona ur behar dira; horrenbestez, kontuan hartuta elikagaien % 30 kontsumitu gabe geratzen dela, horrek esan nahi du alferreko ekoizpen horretan erruz xahutzen direla ur-baliabideak. Europarrek erositako janariaren % 20 botatzen dute batez beste. Erresuma Batuan, esaterako, elikagai-hondarrik ez izatea lortuko balitz, herrialde horretan dabiltzan lau automobiletatik batek igorritako CO -aren adinako CO kantitatea saihestuko litzateke. 2 2 Euskadin, gutxi gorabehera 350 milioi kilo elikagai uzten dugu urtero alferrik galtzen. Hala, Euskadin alferrik galtzen diren elikagaien erosketa-balioa 600 milioi euro baino gehiagokoa da urtero. Etxeetan, berriz, kilo-erdi bat elikagai galtzen dugu, batez beste, pertsona eta aste bakoitzeko; alegia, 60 milioi kilo urtean, Euskadiko biztanle guztien artean. Euskadin, kontsumitzaileen ustez, elikagaien % 4 galtzen da alferrik; baina, izatez, % 18 galtzen da. Etxeetan, ogi eta zerealen % 19,3 galtzen da alferrik, fruta eta barazkien % 16,9, eta esne eta jogurten % 13,3. Arazo horren muinean, beraz, kontzientziatzeauzi bat dago, etika-auzi bat, elikadura-auzi bat eta ingurumen-auzi bat. Horregatik, erakundeen arteko elkarlana behar da, zenbait betekizun garatzeko; esaterako, azterlanak egin behar dira, azaldu berri dudan egoera hori zehaztasun handiagoz adierazteko zenbaki bidez; era berean, jardunbide egokiak sustatu eta zabaldu behar dira; kontzientziazio-kanpainak egin, araudiak berrikusi, ikerketak bultzatu eta elikagaikateko eragile guztien arteko lankidetza sustatu, elikagai-bankuekiko elkarlana ere ahaztu gabe, noski. Nik, amaitzeko, pare bat ideia iradoki nahi dut, arazoaz jabetzen hasteko eta gure jarrera hobetzeari ekiteko eta, arazoa benetan larria bada ere, irudimenapur batez jokatzeko; ez baitigu, ez, kalterik egingo. Nik, esaterako, asmatzaile-lizentzia kenduko nioke behin-behingoz –bi hilabetez baino ez– hestebeteak ontziratzeko ezinezko ontzi horiek bururatu zitzaizkion asmatzaile horri; izan ere, ontzia ireki orduko, edo berehala jaten duzu eduki osoa, edo lehortu egiten zaizu edukiaren % 50. Bestalde, elikagai likido lodiak ontziratzeko orduan, proposatuko nuke alde batera utz daitezela behingoz edukiaren erdia ontzian uzten duten ontziratze-sistemak. Eta, honezkero bazkalaurreko tripa-zorria egin zaidala, burutazio izugarri garrantzitsua etorri zait gogora; izan ere, batzuetan, lagungarria gertatzen da iraganera atzera egitea, etorkizuna bideratzeko; zergatik ez, bada, gure etxeetan horren ohikoa izandako birziklatze-usadioa berreskuratu eta, esate baterako, janari-soberakinekin kroketak edo kaneloiak egiteko ohitura hartu. Oroitzapenak oroitzapen eta asmoak asmo, elikagaien aferan gutxienez argi izan behar genuke ihesi egin behar diogula oparokeriari eta atzera ere emozionalki elkartasunez jokatzen eta eskasiaz ohartzen hasi. Burujabetza ez da konponbidea. Konponbidearen atal bat izan daiteke. Baina konponbiderako lehen urratsa arazoaz kontzientziatzea eta jabetzea da. Léon Bloy idazle frantsesak esana da: gehiegikeria akats bat da. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3948 |
10 | 71 | 13.03.2014 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Legebiltzarkideok, bereizkeriak ezabatzea eta aberastasuna hobeto banatzea da goseari eta pobreziari aurre egiteko bidea –begi-bistakoa da hori–, eta, horretarako, politika barneratzaileak behar dira, ez politika baztertzaileak. Eta hori horrela da, eta seguruenik guztiok jabetu beharko dugu horretaz. Nire aurretik berba egin duten bozeramaleek esandako guztiaz gain, Talde Sozialistak errealitate jakin bat ekarri nahi du hona, are indar handiagoz ari baita hedatzen egungo egoeran; pobreziari eta gizarte-bazterkeriari buruz ari naiz, krisialdiaren ondorio dramatikoenak baitira eta, tamalez, familia askori eragiten ari baitzaie Espainiako estatuan, eta Euskal Autonomia Erkidegoan ere bai, modu apalagoan bada ere. Txirotasunak jada ez die eragiten orain arte estatistiketan adierazi ohi ziren profil jakin horiei bakarrik; izan ere, beste pobrezia-mota bat ari da ernatzen –Euskal Autonomia Erkidegoan ere bai–. Lan egin ohi zuten pertsonak dira, lanik gabe geratu direnak eta langabezia-prestazioa ere agortua dutenak jada; laguntzei esker bizirauten dute –langabezia-sorospena jasotzen dute, diru-sarrerak bermatzeko errenta edota etxebizitzako gastuetako prestazio osagarria–, baina, hala ere, gutxieneko oinarrizko beharrizanak ere ezin ditzakete ase familia horiek (eta elikaduraz eta etxebizitzako gastuez ari naiz). Bestelako pobrezia-modu bat ernatu da, legebiltzarkideok. Ez itzazue itxi begiak; benetakoa da. Ez naiz goseaz ari; premiaz ari naiz. Klase ertaineko pertsonak ziren, klase ertaineko familiak, ongizate-estatuaren barruan –ongizate-estatuaren barruan, bai–; gaur, haatik, pobreziaren atarian daude, eta, lan egiteko adinean egon arren, ez dute erantzunik topatzen lan-merkatuan. Zenbakiak eman behar dira, bai, baina pertsonen gaineko zenbakiak. Euskadin, Pobreziaren eta Gizarte-desberdintasunen 2012ko inkestan jaso zenez –aurreko Eusko Jaurlaritzak argitaratua–, 157.000 pertsona baino gehiago bizi dira pobrezia-arriskuan; alegia, Euskadiko biztanleria guztiaren % 7,3k ez du oinarrizko premiak asetzeko besteko diru-sarrerarik. Hori bada aintzat hartzeko moduko datua: 2008an baino % 78 gehiago da, eta azken hogeita bost urteotako kopururik handiena. Benetan erne egoteko modukoa, nire ustez. Bestelako erakunde batzuek kaleratu berri dituzten txostenetan ere (hor ditugu, esaterako, Cáritas, Unicef eta Save the Children erakundeak) berariaz ohartarazten da egoera horien gainean, eta haurren ongizatean duten eragina azpimarratzen da berezikibereziki. Euskadin, % 3,5ekoa zen haurren pobrezia 2008an, eta 2012an, berriz, % 6,2koa; hala, hamabost urtetik beherako 35.000 haurri eragiten die jada pobreziak, oinarrizko premiak ezin ase ahal izateko arriskuan bizi baitira beren etxeetan. Orain arte, itxura denez, diru-sarrerak bermatzeko sistema onuragarria izan da beren horretan eusteko Euskal Autonomia Erkidegoko pobrezia-tasei, baina, hala ere, Euskadiko etxeen % 17an nekez edo oso nekez iristen dira hilabete-amaierara. Krisialdiaren eraginez, bikoiztu egin da epe laburrean ohiko gastuei aurre egiteko baliabide nahikorik ez duten familien kopurua Euskadin. Elikagaien premia eta oinarrizko beste premia batzuk jada ez dira soilik etxerik gabeko pertsonen arazoa edo gizartetik baztertuta dauden pertsonena; urrakortasun handian diren familiek ere badituzte eskasia latz horiek, pobreziara bultzatzen baititu krisiak. Egoera horretan, gizarte-erakunde batzuek –gizarte-erakunde batzuek, bai, legebiltzarkideok– arazoa salatzeari ekin diote, agerian utziz zenbat eta zenbat elikagai xahutzen diren kontsumitzeko moduan egon arren. Euskal Autonomia Erkidegoan elikagai-soberakinak egokiro aprobetxatzeko zer-nolako estrategiak eratu ari gara lantzen gaur Legebiltzar honetan, eta egia da Europako Parlamentuak 2012an argitaratutako txosten batean zehaztu zirela jada Europar Batasun osoan elikagaiak alferrik ez galtzeko eta elikagaikatearen eraginkortasuna hobetzeko neurriak eta estrategiak. Izan ere, kalkuluen arabera, elikagai osasungarri eta jangarrien % 50era arte galtzen da Europan urtero-urtero. Horregatik proposatu da 2014. urtea, Europan, elikagaien xahuketaren kontrako urtea izatea. Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumen Ministerioaren azken txostenaren arabera, elikagaien banaketa-kate gehien-gehienek (% 78k) bota egiten dituzte iraungitzear diren jakiak; % 20k soilik ematen dizkiete jaki horiek elikagai-bankuei edo jaki horiek baliatuko dituzten beste erakunde batzuei. Elikagai-bankuek eta gizarte-erakundeek sekulako lana egiten dute, berealdiko lana –ezin inork uka– eta aspaldi-aspalditik gainera; baina, gaur egun, ezin diete erantzun sortzen ari diren premia guztiei. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako elikagai-bankuetako presidenteen agerraldia eskatu zuen Talde Sozialistak, zuzen-zuzenean jakin genezan zer egoeratan den Euskadiko Autonomia Erkidegoko gizartea eta nola lor dezakegun elikagai-soberakinak hobeto aprobetxatzea. Iazko abenduan egin zuten agerraldia, eta, aditzera eman zigutenez, egun 70.000 bat pertsonari ematen diete arreta, baina hilero-hilero mila pertsona gehiago dituzte onuradunen zerrendan. Kontuan hartzeko moduko datua, inondik ere. Haien esanean, elikagaien bankuek elikagaipremien eragina leundu dezakete, baina unean-unean eta han edo hemen baino ez; ezin dute ordezkatu Jaurlaritzaren lana. Hala bada, lankidetza handiagoa eskatu zieten erakundeei, eta araudi bat ere bai, supermerkatuek eta elikagai-kateek ez ditzaten halako arinkeriaz xahutu produktu akastunak; era berean, foru-aldundiekin eta udaletako oinarrizko gizartezerbitzuekin koordinatuago lan egitea ere eskatu zuten, banatzen diren produktuen helmuga hobeto kontrolatzeko eta elikagaiak benetan premia hori duten pertsonei iristen zaizkiela bermatzeko. Hala, horiek guztiak kontuan hartuta egin du Euskal Sozialistak taldeak zuzenketa hau, eta honetan datza zehazki: lehenik eta behin, Eusko Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari eskatzen dio berariaz defenda dezan Europako Kontseiluaren barruan eta Europar Batasuneko erakunde eta organismoen aurrean 2014-2020 aldian premia handieneko pertsonei elikagai-laguntza emateko Europako programaren finantzabidea. Bestetik, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eta foru-aldundiei eskatzen die indartu dezaten (indartu) gizarteratzeko kohesio-politiken esparruan elikagai-bankuei ematen zaien laguntza. Era berean, sozialistok Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu elikagai-soberakinak egokiro baliatzeko elkartasun-sare bat era dezan (izugarri garrantzitsua da puntu hau), eta, egitasmo hori garatzeko, beste erakunde batzuk ere lankide har ditzan –foru-aldundiak, udalak, Elikagaien Bankuen Euskadiko Federazioa, elikagai-kateari lotutako eragile ekonomikoak eta elikagaiak aprobetxatzeko kateko gizarte-erakunde eta -elkarteak–, lankidetzarako akordioak eta jarduketak susta daitezen elikagaiak aprobetxatzeko eta egokiro banatzeko arloetan. Puntu hori jasota geratu da, modu laburragoan bada ere, Euskal Sozialistak taldeak ere sinatutako erdibideko zuzenketa horretan. Azkenik, Euskadiko elikagai-bankuen izenean Legebiltzar honetan hitz egin zuten pertsonen aldarriak aintzat hartuta, Talde Sozialistak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio legez arautu dezan Euskal Autonomia Erkidegoaren esparruan elikagai-soberakinak aprobetxatzeko modua eta elkartasun-kate bat sor dezan (elkartasun-katea, ez karitate-katea) elikagaiak egokiro aprobetxatuko direla bermatzeko. Erdibideko akordio hori sinatu dugu, beraz; eta, amaitzeko, berariaz azpimarratu nahi dut helburua ez dela soilik elikagai-soberakinak aprobetxatzea; horrez gain, gero, benetako premia duten pertsonengana iritsi behar dute elikagai horiek; eta, hori lortzeko, ezinbesteko eginkizuna betetzen dute premia hori hautematen duten erakundeek, hots, Euskadiko udaletako oinarrizko gizarte-zerbitzuek, bai, halaber, elikagaiak biltzen eta banatzen parte hartzen duten erakundeek ere: alegia, elikagaien bankuek eta gizarte-erakundeek. Eta horiek guztiak inoiz baino ozenago ari zaizkigu laguntza eske, jaun-andreok; guzti-guztien laguntza behar dute, baita, nola ez, Euskadiko erakundeena ere. Nik, besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3949 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Egiazko datuak eman dituzue guztiok, eta oso hausnarketa interesgarriak egin dituzue, halaber, guztiok. Ea, bada, nire ekarpenek orain arteko argudiobideak osatzeko balio duten. Datu batzuk emango ditut nik –gehientsuenak, apika, aurrez ere aipatuak beste bozeramaleen mintzaldietan–. Europako Batzordeak argitaratutako azterlan baten arabera, ia 89 milioi tona elikagai-hondakin sortzen da urtero Europar Batasuneko hogeita zazpi estatu kideetan –alegia, 179 kilo biztanleko–, eta, egungo joerari eutsiz gero, 126 milioi tonara irits daiteke 2020. urtean, beste bozeramaleren batek ere adierazi duenez. Besteak beste, elikagaien iraungitze-datak edo lehentasuneko kontsumo-epeak gaizki kudeatzen direlako galtzen dira alferrik horrenbeste elikagai. Izan ere, kalkuluen arabera, botatzen diren elikagaien % 20 iraungitze-daten gaineko zalantzengatik botatzen dira. Espainian, 7,7 miloi tona elikagai botatzen da alferrik; hala, Europan janari gehien xahutzen duten herrialdeetatik seigarrena da Espainia, FAOren datuen arabera. Era berean, Nekazaritza Elikadura eta Ingurumen Ministerioaren txosten baten arabera, elikagaien banaketa-kateen % 78k, gutxi gorabehera, bota egiten dute iraungitzear den janaria, eta % 20k bakarrik ematen diote janari hori elikagaien bankuren bati edo GKEren bati, janari hori aprobetxa dadin. Bada, datu horiei kontrajarrita dugu beste hau: Europar Batasunean, 79 milioi pertsona bizi dira pobreziaren atarian, eta horietatik 16 milioik elikatzeko laguntzaren bat jasotzen dute ongintza-erakundeen eskutik. Egoera horri so eta betiere elikagaien bankuek eta beste gizarte-erakunde batzuek egiten duten lan eredugarri horri merezimendurik kendu gabe, ezinbestekoa da botere publikoek neurriak hartzea, herritarrei arrazoizko kontsumo-ohiturak hartzen laguntzeko eta, era berean, elikagaien banaketa-kateek jardunbide egokiak gara ditzaten sustatzeko, elikagaiak ez daitezen alferrik galdu. Norabide horretan, hauxe dio 2011ko uztailaren 28ko 22/2011 Legeak, hondakinei eta lurzoru kutsatuei buruzkoak, 15. artikuluan: administrazio publikoek, nork bere eskumen-eremuan, hondakinak ez sortzeko programak eratu behar dituzte 2013ko abenduaren 12a baino lehen, eta, programa horietan, besteak beste, elikagaiak ez xahutzeko eta arduraz kontsumitzeko neurri zehatzak landu behar dira: esaterako, dendekin akordioak hitzartu elikagai gutxiago iraungitzeko; sobera geratutako elikagaiak aprobetxatzeko jarraibideak ezarri, kontsumitzaileei, sukaldariei eta jantokietako langileei zuzenduta, eta egoera onean diren soberakinak aprobetxatzeko bideak sortu, gizarte-ekimenak sustatuta –hala nola herritarrentzako jantokiak eta elikagaien bankuak–. Guk ez diogu zuzenketarik egin jatorrizko ekimenari. Ontzat jotzen genuen bere horretan, eta, gainera, ederki asko osatu da beste talde batzuek beren zuzenketetan egindako ekarpenei esker. Nolanahi ere, oraintsu, Asturiasen, gai honen gaineko ekimen bat aurkeztu genuen, eta nago han proposatutakoa baliagarria izan daitekeela hemen azaldutako neurriak osatzeko; izan ere, Asturiasko Gobernu autonomikoari eskatzen genion elikagaiak egokiro aprobetxatzeko plan autonomiko bat era zezan arlo horretan esku hartzen duten eragile guztiekin elkarlanean arituta, helburu jakin batzuk lortzeko: batetik, prozesu guztien eraginkortasuna hobetzea eta hartara ahalik eta gehien murriztea kontsumitzeko egokiak izanik ere ezin merkaturatu daitezkeen elikagaiak; bestetik, produktu horien soberakinak gizarte-elkarteei ematea premia handiena duten pertsonen artean banatu ditzaten, eta, horrez gain, elikagaien kate osoa –ekoizleetatik hasi eta kontsumitzaileetaraino– egokiro ohartaraztea zeinen beharrezkoa den kontsumo arduratsua egitea eta botatzen diren elikagaiak ahalik eta gehien murriztea. Era berean, Gobernuari proposatzen genion –Asturiasko Gobernuari, kasu honetan– behar bezala kudea daitezen merkataritza-jarduerak sortutako hondakinak, hondakin horiek murrizteko neurriak hartuta. Azkenik, Gobernuari eskatzen genion behar adina neurri har zitzan baliabiderik ez duten pertsona eta familia guztiek behar bezala garatzeko oinarrizko elikadura nahikoa dutela bermatzeko. Horixe proposatu genuen guk Asturiasen. Oraingo honetan, ez dugu zuzenketarik aurkeztu, ez baitugu beharrezkotzat jo, zuek hitzartu duzuen –eta guk babestuko dugun– erdibideko zuzenketari so; ez dugu, beraz, beharrezkotzat jo zuzenketarik aurkeztea, erdibideko zuzenketan ederki jasota baitago auzi honen gainean egin beharreko guztia. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3950 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Labur-zurrean, lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkiot UPyD taldeari erdibidekoa babesteagatik, eta, bestetik, zehaztapen bat egin, uste baitut ekimen honen xedea elikagai-soberakinak edo elikagai-hondakinak ahal beste eragoztea dela eta ez horrenbeste elikagai-soberakinak arautzea. Gure ustez, elikagai-xahuketa hori eragoztera bideratu behar dugu gure jarduna, arestian azaldu den moduan, elikadura-katearen aldi guztiak aintzat hartuta, ereintzatik hasi eta platereraino. Hamaika eginkizun daude hor. Gure arabera… Normala da hemen nork bere filosofia politikoak azaltzea, eta Bilduk milagarren aldiz azaldu digu zer ikuspegi duen nekazaritza-ekoizpenaren gainean. Eta gu, noski, ez gatoz bat filosofia horrekin, hamaikatxotan azaldu dugun legez. Dena dela, nago beste puntu askoz zehatzago bat izango dugula gaur arratsaldean eztabaidagai eta orduan ere betiko argudiobide berberak errepikatuko dituztela, ohi dutenez; orduantxe erantzungo diegu, bada. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3951 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Hona jaitsi eta ekimenak aurkeztea, edozein ekimen aurkeztea, zilegi da, noski, baina zilegi da, baita ere, bakoitzak bere txanda erabiltzea daukan iritzia azaltzeko. Nik emandako azalpenak ez dira asko gustatu hemen. Eta, segur aski, gosea pasatzen ari diren 46.000 pertsona horiek ere ez dute gustuko lanik gabe egotea, ez dute gustuko prestaziorik gabe egotea, ez dute gustuko zer janik gabe egotea eta aldi berean jakitea Europan ekoizten denaren % 30-% 50 alferrik galtzen dela. Eztabaidan ikusi dugu ez dela gaur egungo elikadura-sistema zalantzan jartzerik nahi eta planteatzen diren partxe txiki hauekin aurrera jarraitu nahi dela, baina, hori bai, kuestionatu gabe inongo momentutan gure elikadura-sistema. Eta esan nahi dut gure zuzenketa gutxi gorabehera jasota dagoela aurkeztu den erdibideko horretan. Edozein kasutan, gure sinadura beste behin ere betatua izan dela, Alderdi Popularrak bere estetika zaindu nahi duelako eta ez duelako nahi EH Bildurekin batera joan. Eta jarraitzen duzuela iraganari lotuta, eta ea behingoz zuen buruak askatzen dituzuen. Guk, edozein kasutan, erdibidekoari gure aldeko boza emango diogu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3952 |
10 | 71 | 13.03.2014 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Labur-labur. Eskerrak eman nahi dizkiot Bilduri, erdibidekoa babesteagatik. Badakit ados daudela, eta ezin naiz isilik geratu Alderdi Popularraren jarreraren aurrean, zeharo tematuta baitago ate hori ez irekitzen. Jarrera hori gaindituko ahal dute arian-arian. Ea zuzendaritza-egitura berriari esker, aurrera egin dezakegun arlo horretan. Bestalde, berriro argitu nahi dut gaurko honetan ez garela hizketan ari aberats eta pobreez, hala badirudi ere eta nahiz eta, izan, badiren oraindik ere aberatsak eta pobreak. Auzia, gaurkoan, beste bat da: guztiok xahutzen ditugu elikagaiak elikadura-kate osoan, oso-osoan, bost kontinenteetan. Bostetan. Ez dugu kontuan hartzen zenbat elikagai galtzen den alferrik, batzuetan arrazoi batzuengatik eta beste batzuetan beste arrazoi batzuengatik: esaterako, gerta daiteke eguraldi txarraren ondorioz uzta-zati bat galtzea, baina beste batzuetan, herrialde aberatsetan –horixe dut ezagunena– ugarikeriagatik galtzen dira elikagaiak, ez garelako jabetzen zenbat eta zenbat xahutzen dugun. Eta, zabaltzen saiatzen ari garen gogoeta horren barruan, ezin dugu atera ondorio txolin-zororik, arduraduna honako hau dela edo konponbidea beste hura dela. Ez da horrela. Konponbidea askoz korapilatsuagoa da, eta arazoaren jatorria ere bai seguru asko, gizakion funts eta mamian baitagoke. Amaitzeko, hauxe da auziaren muina –eta adibide batekin azaltzen saiatuko naiz…–: Azenario ekologiko eta burujabe bat oker samar edo arraro samar ateratzen denean, zaila du merkatuan sartzea; traba handiak ditu, jendea ez dagoelako ohituta. Zein den giltzarria? Zer lortu nahi dugun gaur? Jendeak lasaitasunez jatea azenario hori, eta, ez badu halako azenariorik jan nahi eta, ondorioz, baztertu egiten badu, barne-muinetik jabetzen has dadila elikagaiak alferrik galtzen uzten ari dela jokabide horren erruz. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3953 |
10 | 71 | 13.03.2014 | SARASUA DÍAZ | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Tellería jauna, ez duzu nahi izango aberats eta pobreei buruz hitz egin, baina horixe da errealitatea une honetan. Krisialdiak areagotu egin du gizarte-aldeen arrakala. Elikagaien soberakinak aprobetxatzeaz ari gara –bai, noski–, eta argi eta garbi dago elikagai-kopuru handiak jasotzeko kanpainen helburua elikagai horiek benetako premia dutenei helaraztea dela, noski. Eta jada ez gara ari gosea duten herrialdeei buruz, mundu osoan hedatuta baitago gosea. Dena dela, Euskadiko sozialistok argi eta garbi utzi nahi dugu lan egin behar dela; gogotik lan egin behar da. Udal guztietan ari dira eztabaidatzen elikagaien soberakinei buruz, eta nork bere jarrera du, baina errealitatea bat bera da: elikagaien bankuak ditugu eta gizarte-erakundeak ditugu oinarrizko gizarte-zerbitzuekin elkarlanean, baina, jendea samaldan iristen da egunero-egunero oinarrizko gizarte-zerbitzuetara elikagai eske. Hori horrela da, eta, inork zalantzarik badu, joan dadila bere udalerriko gizarte-zerbitzuetara eta eman dezala goiza bertan, berehala jabetuko da egia dela legebiltzarkide honek esandakoa. Bestalde, behar-beharrezkoa dugu, inoiz baino beharrezkoagoa, elikagai-soberakinak aprobetxatzeko elkartasun-sare bat sortzea, lankidetza estuan jardunda elikagaien bankuekin eta elikagaiak aprobetxatzeko katean parte hartzen duten beste gizarte-erakundeekin, betiere Eusko Jaurlaritza aitzindari dela foru-aldundiekin batera eta Eudelekin elkarlanean diharduela, ez dadin gerta elkarteren bat, irekitako bide horretaz baliaturik, ez jardutea, akaso, behar bezain zuzen eta zorrotz eta ez aritzea oinarrizko gizarte-zerbitzuekin lankidetzan. Izan ere, horrelakoak ere gerta daitezke, eta horiek ere hartu behar dira kontuan. Eta besterik ez. UPyDren ordezkariari esan –gauzak argitze aldera– Asturiasko Gobernuak elika- gaiak aprobetxatzeko plan bat egingo duela, baiki, baina Asturiasko Gobernuak berak iragarri zuela ekimena UPyDren interpelazio baten harira. Proposamena ez zuen UPyDk egin. Nolanahi ere, edozein parlamentutan, beso zabalik jasoko dira –nago ni– indarrak batzeko eta helburu bera lortzeko baliagarriak diren interpelazio guztiak, proposamen guztiak eta ekimen guztiak. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3954 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, elikagai gutxiago hondatzeko eta alferrik galtzeko estrategiak diseinatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, bai. Esku artean ditudan datuen arabera, ekimen bat aurkeztu genuen guk Asturiasko Parlamentuan Asturiasko Gobernuari eskatzeko abian jar zitzan neurri horiek. Uste dut Nacho Prendes jaunak aurkeztu zuela ekimena. Ez dakit hortik aurrera Asturiasko Gobernuak ekimenari oniritzia eman eta ekinean jarri ote zen. Nolanahi ere, Sarasua andrea, hori ez da garrantzitsua. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3955 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. ETAren zigorgabetasunaren kontrako ekimen bat da hau, hots, justiziaren aldeko ekimena, terrorismoaren biktimen aldeko ekimena, gizabidezko gizartearen aldeko ekimena eta, beraz, ETAren eta haren adiskideen gezurren kontrakoa. Joan den abenduaren 28an, ETAko presoen kolektiboak adierazpen bat kaleratu zuen, berariaz aitortzeko gatazkaren ondorioz eragindako oinaze eta kalte aldeaniztuna eta jakitera emateko prest dagoela aztergai hartzeko –haien hitzak dira denak– etxeratzeko prozesua pixkanaka-pixkanaka egin ahal izatea, bana-banako konpromisoen bidez eta behar den denbora emanez. Helburu argia dute, beraz: lehenbailehen irtetea kartzelatik, beren ibilbideari uko egin gabe eta barkamenik eskatu gabe, horixe baita ETAko presoen xede behinena, bai, halaber, albo-alboan dituzten laguntzazerbitzuena ere. Horixe da, funtsean, haien helburua, eta nago gaur egun bat etorriko garela horretan guztiok. Era berean, adierazpen hartan aditzera ematen zuten presoek, apika, onar zezaketela legezko bideak erabiliz ateratzea espetxetik. Adierazpen hartan ziotenez, presoek ontzat hartzen zituzten egungo inguruabarrak, eta berariaz uko egiten zieten iraganean inposizioa, errepresioa eta eskubideen urraketa gainditzeko erabilitako bideei. Eta hauxe ere bazioten: "Gure jarduera politikoaren ondorioz gatazka politikoan izandako ondorioekiko erantzukizun osoa onartzen dugu. Gutako bakoitzaren erantzukizuna aztertzeko prestasuna ere badugu, baldintza eta bermeak dituen prozesu adostu batean". Presoen kolektiboak adierazpen hartan zioenez, "Estatu espainiar eta frantsesaren bahitu politikoak gara, eta egunez egun jasaten dugu kartzela funtzionarioen bidez eta berariaz gu eta gure senide eta lagunak xehatzeko asmatutako kartzela-sistemaren jazarpena", eta, horrenbestez, eskatzen zuten prozedura judizialak berrikustea eta ebaluatzea eta eragin zaien kaltearen ordaina ematea. Esan gabe doa guk ez dugula inor suntsiarazi nahi; Euskadin eta Espainia osoan justizia nagusitzea baino ez dugu nahi. Eta torturak eta espetxe-politika gaitzetsi ondoren, hau ere bazioen adierazpenak: "Euskal Herriaren askatasunaren etsaiek, oraingoan bakearen etsai diren berberek, kartzeletako hormen artean ito nahi dute euskal herritarren partaidetza erabatekoz bururaino eraman behar den prozesu demokratikoa". Esan gabe doa, berriro ere, guk ez dugula inor ito nahi, inon ere ez. Justizia nahi dugu guk: indarrean den legedia betetzea, labur esanda. Presoen kolektiboa, bada, prest agertu zen presoei konponbidea emateko prozesua mailaz mailakoa izateko, norbanako konpromisoen arabera eratzeko eta epe egokietan egiteko. Alegia, espetxetik lehenbailehen ateratzeko. "Ontzat eman dezakegu gure etxeratze-prozesua" (etxeratzea berriro ere, espetxetik ateratzea berriro ere), "Euskal Herriratzea lehentasunez eta kaleratzea ezinbestez, lege-baliabideak erabiliz gauzatzea, guretzat inplizituki zigorraren onarpena dakarren arren". Zigorgabetasuna da, beraz, ETAren helburua. ETAren helburua da presoak lehenbailehen ateratzea espetxetik, egindako kaltea aitortu gabe, terrorismoaren biktimei eta gizarteari barkamenik eskatu gabe eta justiziari lagundu gabe. Tamalez, ez da egia gizarteratu nahi dutenik. Ez genuke guk besterik nahi! Preso horiek benetan gizarteratu nahi izatea; horixe nahi genuke guk, baina ez dute gizarteratu nahi. Zigorgabetasuna baino ez dute nahi, eta espetxetik lehenbailehen ateratzea, bide batez. Hortaz, gure betebeharra da presoei gogora ekartzea –eta Gobernuari ere bai– zer dioen legeak; alegia, zorrotz bete behar dela legeak agindutakoa edozein espetxe-onura jasotzeko. Horixe hain justu. Hauxe ere bazioten: "Adostasun zabala bila dezagun prozesu integral baten barruan gure izaera eta duintasun politikoa zalantzan jarriko ez duen etxeratzea lortzeko" (etxeratzea berriro ere helburu; espetxetik ateratzea berriro ere helburu). Adierazpenari erreparatuta, argi dago ez dutela inolako damurik, biktimei barkamena eskatzeko keinu txikiena ere ez baitute egiten. Alabaina, damu ez badira, barkamena eskatzen ez badute, ezin dira birgizarteratu, eta ezin dute jaso espetxe-onurarik. Damurik gabe eta barkamen eskerik gabe, ez dago birgizarteratzeko modurik. Gezurrez josita dago adierazpena, ETAren munduak betidanik zabaldu izan dituen gezurrez josita; biktimatzat aurkezten du bere burua –jasanezina gizarte demokratikoarentzat– eta preso politikotzat jotzen ditu ETAko presoak, Espainiako eta Frantziako estatuek bahitutako askatasunaren aldeko gudaritzat, hain zuzen, nahiz eta Zigor Kodean tipifikatutako delituengatik dauden espetxeratuta. Hori dena esaten da adierazpen horretan. Bistan da presoen kolektiboa, adierazpen horren bidez –bai, halaber, oro har, ETAren mundua egiten ari den antzezpen eta ekitaldi guztien bidez– presionatzen ari dela Espainiako Gobernua, abantaila politiko gehiago eskatzeko eta –areago noa– legezirrikituak eskatzeko, presoak espetxetik ateratzeko. Ondo dago legezkotasuna onartzea, eta guk legezkotasun hori dena aplikatzea nahi dugu; horixe eskatzen diogu Espainiako Gobernuari. Terroristak ez zigortzeko edo ezarri zaizkien zigorrak murrizteko asmo hori dela-eta aurkeztu du UPyDk ekimen hau Legebiltzarrean, Espainiako Gobernuari eskatzeko, terrorismoagatik zigortutako presoei ezartzen zaien espetxe-politikaren barruan ez dadin gerta inolako zigorgabetasunik edo injustiziarik eta zuzen eta zorrotz betearaz ditzala Zigor Kodea, Espetxeen Lege Orokorra eta Espetxe Araudia (gure ustez, ez baitu hori egin Espainiako Gobernuak); izan ere, presoek, edozein espetxe-onura lortzeko, legez ezarritako eskakizun guztiak bete behar dituzte ezinbestez, inolako salbuespenik egin gabe. Eskakizunak guztiz demokratikoak dira eta aise ulertzekoak: talde terrorista behin betiko utzi; eragin dituen biktimei barkamena eskatu (bide batez esateko, jendaurrean eskatu behar du barkamena; izan ere, eragindako kaltea publikoa izan da, kalte egin baitzaio gizarteari eta kalte egin baitzaie gizarte-bakeari eta bizikidetzari; barkamenak, hortaz, jendaurrekoa izan behar du); zigorraren arrazoi diren ekintzen erantzukizun zibila beren gain hartu, eta agintariei eta justiziari laguntza eman –hala dela frogatzeko eta ziurtatzeko moduan– argitu gabeko delitu terroristak argitzeko, gaur-gaurkoz hirurehun baino gehiago dira-eta. Eskakizunak, beraz, oso arrazoizkoak dira eta aise ulertzeko modukoak. ETAko presoek ez badituzte bete nahi eskakizun horiek, guztiz zentzuzkoa da Espainiako Gobernuari eskatzea ez diezaiela eman inolako espetxeonurarik. Hala gertatu da, haatik: aspaldi honetan, espetxe-onurak eman zaizkie eskakizun horiek bete ez dituzten presoei. Antzeko ekimen bat eztabaidatu zen Legebiltzar honetan UPyDren proposamenez 2012ko ekainean, eta talde bakar batek ere ez zuen babestu. ETAko presoak zigorrik ez izatea lortu nahi dute ETAk eta haren munduak, eta, asmo horien aurrean, ekimen hau jorratu dugu guk, terrorismoaren biktimak babesteko eta justizia defendatzeko, eta, horretarako, indarrean dagoen legedia zorrotz betetzea eskatzen dugu, zuzen eta zorrotz betetzea, azpijokoetarako zirrikiturik utzi gabe; ETAk egindako krimenak argitzen lagunduko luke horrek, gainera. Justizia egin nahi bada, benetan, zigorgabetasuna eragotzi nahi bada eta ETAk egindako krimen guztiak argitu nahi badira, ekimen honen alde bozkatu behar lukete talde guztiek. Abenduaren 28ko adierazpenari erreparatuta eta kontuan hartuta, orobat, presoek gerora espetxetik ateratzeko eta espetxe-onurak jasotzeko egin zuten eskaera hura, bai, halaber, aspaldi honetan gai honen inguruan jasotzen ari garen berri horiek denak, guztiz ezinbestekoa iruditzen zaigu indarrean den legezkotasuna oroitaraztea eta Espainiako Gobernuari gogoraraztea bete egin behar duela indarrean den legedia. Egungo legediaren eskakizunen arabera, ETAko presoek, onurak jaso ahal izateko eta espetxetik atera ahal izateko, behin betiko eten behar dute talde terroristarekiko harremana; barkamena eskatu behar diete biktimei, eta justiziarekin batera lan egin. Eskakizun horiek argiak eta zehatzak dira; ez dira ari oro har sufrimendua onartzeaz edo alde askotatik sortu den oinazea aitortzeaz, adierazpenean egiten den moduan. Baldintzapeko askatasuna da legean aintzat hartutako espetxe-onurarik handiena; epaileek ematen dute, eta espetxera ez itzultzeko aukera ematen du. Baldintzapeko askatasuna lortzeko, baina, eskakizun zehatz batzuk bete behar dira: espetxeko hirugarren graduan egon behar du presoak, zigorraren hiru laurden beteta eduki, jarrera ona azaldu eta birgizarteratzearen aldeko aurreikuspena izan. Zigor Kodearen arabera, preso bat birgizarteratzeko moduan dagoela jotzeko, argi eta garbi egon behar du, zantzu guztiek hala erakutsita, bertan behera utzi dituela jarduera terroristaren helburuak, eta laguntza eman behar die agintariei, delitu terroristen arduradunak identifikatzeko, atzitzeko eta auzipetzeko. Legea, horrenbestez, argia da: presoak justiziari laguntza ematen dioenean erakusten du benetan damu duela, barkamen eskea –halakorik badago– faltsua ez dela eta birgizarteratuta dagoela edo birgizarteratzeko moduan dela; alabaina, egiazki, ia preso bakar batek ere ez du egiten halakorik. Etakide gehien-gehienak ez dira damu; eginak ez zaizkie damu. Uko egiten badiote justiziari laguntzeari, horrek esan nahi du ez daudela birgizarteratuta eta ez dutela birgizarteratu nahi; gainera, egoera horretan, ez dute betetzen legeak espetxe-onurak jasotzeko agindutako eskakizunetako bat. Baldintzapeko askatasuna lortu aurretik, espetxeko hirugarren gradua lortu behar da, eta, gradu horretan, kasurik gehienetan, espetxetik egunero irteteko aukera ematen da, baldintza bakar baten pean: espetxera itzultzea lo egitera. Eta zigorra betetzeko graduen gaineko erabakiak Espetxeetako Zuzendaritzak hartzen ditu. Espetxeen Lege Orokorraren 72.6 artikuluaren arabera, terrorismo-delituengatik edo erakunde kriminalen barruan egindako delituengatik zigortutako pertsonek, zigorra hirugarren graduan betetzeko aukera izateko, Zigor Kodean aurreikusitako eskakizunez gain eta beren erantzukizun zibila ordaintzeaz gain –aurreko atalean ezarritako moduan, unean uneko zein etorkizuneko errenta eta ondarea ordainketa horretara bideratuta–, argi eta garbi erakutsi behar dute bertan behera utzi dituztela jarduera terroristaren helburuak eta bitartekoak eta laguntza eman dietela agintariei. Nago, beraz, aski gardena dela legea. Justiziakontua da, gainera: berariaz bermatu behar da ez dela zigorgabetasunik egongo. Horixe eskatzen dizuegu zuei, eta horixe eskatzen diogu Espainiako Gobernuari, ekimen honen bidez: legea bete dadila eta ez dezagula onar lege-iruzurrik. Ezin dugu onartu Espainiako Gobernuak ETAko presoei espetxe-onurarik ematea –iraganean gertatu izan den moduan–, damurik adierazten ez duten heinean, barkamenik eskatzen ez duten heinean eta justiziari laguntzen ez dioten heinean. Berriz ere diot: uste dut ekimena aski gardena dela eta bidezkoa dela. Hasieran nioenez, zigorgabetasunaren kontrako ekimena da, justiziaren aldekoa, gizabidezko gizartearen aldekoa eta terrorismoaren biktimen aldekoa. Besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3956 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi, berriz ere. Ea, bada, Maneiro jauna, espetxe-politikari buruzko ekimen bat ekarri diguzu. Politika horrek Espetxeen Lege Orokorra eta haren araudia ditu oinarritzat; hala, horien arabera sailkatzen ditu zigortuak espetxegradutan, eta horien arabera ematen ditu espetxehobariak. Hemen esan den moduan, botere legegileak, 1987tik aurrera, irizpide bat erabili nahi izan zuen –2003ko zigor-erreformak berretsia–, preso terroristek eskakizun jakin batzuk bete behar izan zitzaten espetxe-onurak jaso nahi izanez gero: hala, presoak, batetik, beteta izan behar du zigorraren hiru laurden –kontuan hartuta, baina, terrorismo-delituetan, Zigor Kodearen 76. artikuluaren arabera, gehieneko zigorraldia 40 urtekoa dela eta gehieneko zigorraldi horren % 87,5 bete behar duela–; bestetik, jarrera ona erakutsi behar du, eta, gainera, espetxe-aginteak preso bakoitzari buruzko txostena egin behar du, preso hori birgizarteratzeko moduan dela baietsita. Eta espetxe-agintearen iritzia presoa birgizarteratzearen aldekoa izateko, terrorismo-delituengatik zigortuta daudenek Zigor Kodearen 90. artikuluan xedatutakoa bete behar dute ezinbestean: alegia, zigortuak argi eta garbi erakutsi behar du bertan behera utzi dituela jarduera terroristaren helburuak eta baliabideak, eta laguntza eman behar die agintariei, beste deliturik ez gertatzeko, bere delituaren eragina leuntzeko, delitu terroristen arduradunak identifikatzeko, atzitzeko eta auzipetzeko edota taldekide modura zein laguntzaile modura aritu den taldeen jarduna eta garapena eragozteko; hala, jarrera hori egiaztatzeko, berariazko adierazpena egitea eskatuko zaio, bere delituak gaitzesteko, indarkeriari uko egiten diola adierazteko eta berariaz barkamena eskatzeko. Ekimenean eta hemen bertan ere adierazi den moduan, joan den abenduan, ETAko presoen kolektiboak lehen aldiz adierazi zuen prest zegoela legean jasotako bana-banako neurriak onartzeko, espetxeonurak hartu ahal izateko. Itxura batean, bada –itxura batean baino ez–, bazirudien presoak aldentzen hasiak zirela ordura arteko norabidetik, talde terroristaren adar bat –espetxeetako adarra– izateari uzten ziotela; bazirudien ETAko presoek bertan behera uzten zutela hamarkadaz hamarkada espetxe-legeriaren eskakizunei uko eginda hartutako jarrera hori. Ematen zuen, adierazpen hartan nork bere bidea hartzeko askatasuna ematen zitzaiela presoei, norberak erabaki zezan birgizarteratzeko prozesuari ekin edo ez. Izan ere, orain arte, ETAk, aurrekoan ere batzordean esan nuenez, taldetik kanporatu izan ditu –eta erail ere bai; bestela, galdetu Yoyesen familiari– birgizarteratze-politikei heldu nahi izan dieten preso guztiak. Baina, adierazpena sakonetik irakurriz gero, argi dago betikoa baino ez dela. Gezur jasanezinez jositako hizkera hori erabiltzen jarraitzen du, gaurkoan zuk ere, Arzuaga jauna, berriro erabili duzun hizkera lohi hori bera, zeinetan hiltzaileak preso politikotzat jotzen baitira –hots, Espainiako eta Frantziako estatu etsaiek bahitutako preso politikotzat–; hori dena, gainera, inolako damu-zantzurik adierazi gabe eta biktimei barkamena eskatzeko inolako asmorik gabe. Argi utzi dute helburu jakin batekin onartzen dituztela espetxe-onurak: etxera itzultzea lortzeko baino ez, alegia. Eta horretarako zer esango, eta gatazkan izan duten jardunbide politikoaren ondorioen gaineko ardurak onartzeko prest omen daudela. Halako esaldiek, baina, ez dute balio ETA edo indarkeria ukatzeko; beste muturrean daude, hain justu. Izan ere, ez zen jardunbide politikorik egon; jardun kriminala egon zen. Baina beste adierazpen bat ere kaleratu zuten gerora, urtarril-amaiera aldera, eta, hartan, hertsiki eskatzen zitzaion Gobernuari espetxe-politika alda zezan eta amaiera eman ziezaion sakabanaketari. Adierazpenean azaltzen zenez, txarto ulertu omen zen aurreko adierazpena –legezkotasuna onartzeko prest zeudela zioen hura–. Zuzendu egin zuten, beraz, beren burua. Ordurako hilabete bat igaroa zen lehen adierazpenetik, eta, oraindik, ETAko preso bakar batek ez zuen egina banakako eskaera, espetxe-hobariak lortzeko legeak eskatzen dituen baldintzak beteta. Hauxe adierazi nahi omen zuten abenduko adierazpen hartan: ez zutela onartzen egungo Espetxeen Legea eta aldatu egin behar zela legea. Eta eskakizun berberak egiten ari dira, halaber, aski arduragabekeria handiz, itxura batean ETAko presoen kolektiboaren bozeramale izan gura duten beste horiek ere. Eskakizunek, baina, oso bestelakoak izan behar lukete; izan ere, ez litzaioke ezer eskatu behar Gobernuari; eskaerak ETAri eta bere presoei egin behar litzaizkieke. ETAk desagertu behar du, ez besterik; horrenbestez, zintzotasunez nahi bada birgizarteratzearen alde egin, berariaz eskatu behar zaie ETAko presoei bazterrean utz dezatela erakunde hori, uko egin diezaiotela indarkeriari, barkamena eska diezaietela biktimei, eta laguntza eman diezaiotela justiziari, argitzeke dauden hilketa ugari horiek guztiak argitu ahal izateko. Birgizarteratzeko prozesuak, beraz, ezinbestekoa du ETA desagertzea, ETAri bere-beregi eskatzea berehala eta baldintzarik gabe desager dadin eta bere presoei, berriz, birgizarteratzeko legez ezarritako eskakizunak bete ditzatela. Urtarril-amaierako adierazpenean, legedia aldatzea eskatzen zuten, bana-banako konponbideetatik aldenduta, konponbide orokor bat nahi zuten eta. Argi dago, baina, zein den konponbidea; betikoa, alegia: legea eta zuzenbide-estatua betetzea; hau da, legedian jasotako eskakizunak betetzea, arestian esan dudanez. Gainerakoan, pribilegioak ematen arituko ginateke. Legea betetzea da konponbidea, ez legea nork bere interesen arabera interpretatzea, batzuek gura duten bezala. Bere horretan bete behar da legea, pribilegiorik gabe. Gainerakoa propaganda da. Eta jakina zen propaganda egiteari ekingo ziotela komunikabideetan abian jarritako kanpainaren bidez, ohiko jardunbidea izan baita hori beti ETAren munduan, batzuek ETAren eta haren presoen publizitate-euskarri izateko duten grinaz baliaturik; izan ere, batzuk ETAren bozeramale bilakatu dira, espetxe-politika aldatzera hel eginez etengabe, kontuan izan gabe politika horren helburua ETAko presoak birgizarteratzen laguntzea izan dela, hain zuzen, ETAren eta presoen arteko zilborrestea eteten saiatuz elkarrengatik bereizteko; eta, bide batez esateko, gainera, politika horrek buruzagi jeltzale ezagunen oniritzia ere jaso izan du. Espetxe-politika hori ezin da aldatu ETAko presoen adierazpenen kariaz. ETA behin betiko desagertzen denean etorriko da aldaketa, behin betiko desegiten denean, armak entregatzen dituenean, eragindako oinazea aitortzen duenean, justiziari laguntza ematen dionean argitzeko dauden gertaerak argitzeko eta gertaera horiek epaitzen direnean. Aldaketak ez ditu zuzenbide-estatuak egin behar. Horrenbestez, ez iezazkiozue zuzendu zuen eskakizunak zuzenbide-estatuari. Pilota ez dago ez zuzenbide-estatuaren teilatuan, ezta Gobernuarenean ere. Ez. No. ETAko presoek erabaki behar dute erakunde horrekikoak eten nahi dituzten; haiek erabaki behar dute legeari eta, zehazki, legean ezarritako eskakizunei men egingo dieten, betiere pribilegiorik edo graziazko neurririk eskatu gabe, baizik eta legea betez, besterik gabe. Guk aurkeztu dugun zuzenketa zure ekimenaren antz-antzekoa da, Maneiro jauna… Orduan, zergatik egin dugun? Funtsezko bi desberdintasun dituelako. Batetik, ez diolako eskatzen Gobernuari ezer bete dezan, Gobernua ekinean baita dagoeneko. Eta, bestetik, Gobernuari ez zaiolako esan behar zer lege bete behar dituen. Gobernuak ondo baino hobeto daki zer arau bete behar dituen: guztion artean eratutako arauak, hain zuzen. Gobernuak argi dauka zer agintzen duen legediak, eta beti egin izan duen hori egingo du, beti egin izan duena: legea bete, eta zuzenbide-estatua betearazi. Izan ere, beste batzuetan ere esan izan dut hemen, eta berriro esango dut: zuzenbide-estatuak eraman du ETA hondamendira. ETAk ez du erabaki ekintza armatuak bertan behera uztea barrenak edo bihotzak hala agindu diotelako; ez, ez, ez diezaiogun gure buruari iruzur egin. Hor izan dira Estatuko segurtasunindar eta -kidegoen jarduna, epaileen jarduna, legeak eta gizartearen mobilizazioa eta exijentzia; horiei esker irabazi da guda. Era berean, ETA ez da behin betiko desagertuko, exijentzia horiek leuntzen baditugu; haatik, erakunde guztien elkarlana behar da: Espainiako Gobernuarena, Eusko Jaurlaritzarena eta alderdi demokratiko guztiena. Horixe da ETA behingoan desagerrarazteko bidea. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3957 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ARES TABOADA | SV-ES | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok. Lehenik eta behin, Euskadiko sozialiston kezka azaldu nahi dut egungo egoera dela-eta: behin eta berriz datozkigu Legebiltzar honetara eztabaidagai ETAren amaierari buruzko gaiak eta terrorismo-urte luzeen ondorioei buruzko gaiak; baina eztabaida horiek ez dakarte ezer onik, desadostasunak, gatazkak eta liskarrak baino ez, bakoitza bere lubakian geratzen baita tinko. Eta, nire ustez, okerreko norabidea da hori. Kezkatuta gaude, halaber, ikusita nola ugaltzen ari diren arduradun politikoen eta, bereziki, erakundeetako arduradun batzuen adierazpen jakinak; izan ere, halako adierazpenek unean-unean protagonismo-printza bat eman badiezaiekete ere, ez dira inondik ere mesedegarriak konfiantzazko giroa ernatzeko eta elkarrekin adosteko zer politika egin behar dugun ETA behin betiko desagerrarazteko eta bakea, askatasuna eta bizikidetza errotzeko. Horregatik, sozialistok, oposizioan orain, prest gaude, betiko moduan, gobernuekin batera sokari tira egiteko, baina ezinbestekotzat jotzen dugu, aldi berean, gobernuek –bai Eusko Jaurlaritzak, bai Espainiako Gobernuak–, espetxe-politika jorratzeko orduan, arduraz jokatzea, zuhur jardutea, egoerak agintzen duen mailan egotea eta estatu-politika egitea –estatupolitika ere bai, bai–. Ez ETA, ez ETAri horrenbeste denboran laguntza eta babesa eman ziotenak ez ditugu bilakatuko guk ETAren amaieraren protagonista. Ez dugu horretan lagunduko. Ez. Exijitu beharrekoa exijitzen eta irmo jokatzen jarraituko dugu, baina, horrekin batera, adostasunak eta topaguneak bilatzen segituko dugu, beti egin izan dugun legez. Aski ezaguna da gure espetxe-politika: tinko defendatu eta bete genuen Gobernuan ginenean, eta, hari esker, birgizarteratzeko bideari –hots, Langraiz bideari– heldu ahal izan zioten gure espetxe-legediaren baldintzak betetzen zituztenek. Nahi baduzue, Zaballa bidea deituko diogu orain –arazorik ez–, baina, edozelan ere, hor dago presoek egin beharreko bidea, birgizarteratu gura izanez gero, betiere, noski, legeak jasotako eskakizun guztiak beteta. Horrenbestez, Maneiro jauna, ez dugu babestuko zure ekimena, Gobernuak ondo baino hobeto dakielako indarrean den legedia betetzen eta espetxelegedia eta arauak betetzen, eta guk argi eta garbi esan dugu nolako politika gura dugun: legea zorrotz betetzea eskatzen dugu, baina, aldi berean, birgizarteratzeko aukera ematea eskakizunak argiro betetzen dituztenei. Horrenbestez, politika hori bera babesten jarraituko dugu. Ez diogu zertan gogorarazi Gobernuari legeak bete behar dituela. Ondotxo daki Gobernuak legeak bete behar dituela. Amaitu aurretik, argi egin nahi dut EH Bilduren zuzenketaren gaineko zenbait alderditan. Izan ere, legebiltzarkideok, preso politikoak aipatzen dituzue zuen zuzenketan, baina ETAko presoak ez dira preso politikoak. Preso terroristak dira: talde terrorista bateko kideak dira, eta ekintza terroristak egin dituzte; hilketak egin dituzte –hilketak, bai, askok–; beste batzuek, berriz, laguntza eman diote talde terrorista horri ekintza terroristak egiteko. Ez dira, beraz, preso politikoak; terroristak dira. Eta beste argibide bat: espetxe-politika ez da inolako salbuespen-legedia. Langraiz bideari heldutako presoei birgizarteratzeko bidea eman zion legedia da. Eta oraindik espetxean dauden ETAko presoek, gizarteratzeko bidea egiteko, legedi hori onartu beharko dute, haren eskakizun eta baldintza guztiak beteta. Orain, presoen atzetik zoaztela-eta, onuragarria izango litzateke ETAko presoei adorea ematea bananbanan, birgizarteratzeko eskakizun guztiak bete ditzaten, erraz askoak baitira eta argi-argiak ere bai horietako batzuk: eragindako oinazea aitortzea, indarkeriari uko egitea eta birgizarteratzeko borondate erabatekoa erakustea. Betekizun garrantzitsua duzue bide horretan, nire ustez, baina ekarpen eskasa egiten diozue, zuen berbaldietako argudiobideetan preso politikoak edo salbuespen-legediak aipatuta. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3958 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ITURRATE IBARRA | EA-NV | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Oso labur. Euzko Abertzaleak taldearen izenean adierazteko ez ditugula babestuko aurkeztutako legez besteko proposamena eta berari aurkeztutako zuzenketak. Ez du ezer berririk planteatzen, ez du ekarpen berezirik egiten, eta hamaika aldiz errepikatutako debate bati bueltak emateak ez du ezer konpontzen. Gauza bera hamaika aldiz errepikatzearekin ez dira gauzak aldatzen, ez dira gauzak konpontzen. Eta guk, behin eta berriro esan dugunez, ez dugu bide hori jarraituko. Hori bai, gauza batean bat gatoz planteatzen denarekin: legea bete behar da. Denok. Legea bete behar da, denok bete behar dugu legea. Horretan baino ez gatoz bat: legea bete, eta kito. Horretan baino ez gatoz bat. Legea bete, izenlagunik eta izenondorik gehitu gabe: ez "zorroztasun handienaz", ez "irmotasunez", ez "malgutasunez". Legea bete! Baldin eta salbuespen-neurriek sekula zentzuren bat izan bazuten –ez, gure ustez–, baldin eta salbuespen-neurriek inoiz, ETA bete-beteko jardunean zela, zentzuren bat izan bazuten, zentzu guztia galdu zuten ETAk jardun armatua bertan behera utzi ondotik. Hortaz, legea salbuespenez ezartzeari utzi behar zaio, bazterrean utzita unean uneko interes politikoak. Birgizarteratzeko eskubidea dute presoek, preso guztiek, ETAkoek ere bai. Hortaz, bertan behera utzi behar da sakabanaketa; bertan behera urrutiratzea, baldintzarik jarri gabe, zeinahi dela ere presoen jarrera, ez dagoelako salbuespeneko neurri hori justifikatzeko modurik, eta, are gutxiago, kontuan izanda dagoeneko jarduera terroristarik ez dagoela. Beste kontu bat da zer jarrera izan behar den edo zer eskakizun bete behar diren espetxe-onurak lortzeko. Nire ustez, funtsezko eskakizun bat dago: birgizarteratzeko borondate argia izatea, eta presoek birgizarteratzeko borondate hori erakustea. Eta horretarako zer? Bada, ETArekiko harremanak hautsi. ETA behin betiko desagertzea izango litzateke ederrena, baina, hori gertatu artean, zigortuek argi eta garbi eten behar dituzte ETArekiko harremanak, eta eragindako oinazea aitortu. Erraza da; ez da behar, ez "aparteko zorroztasunik", ez…; hori baino ez, hitzerdika aritu gabe, zintzotasunez baizik, eta nork bere bideari helduta; eta, haien esanean, horretarakoxe prest daude. Iruzurrik gabe, baina; alegia, eragindako oinazea aitortzean gezur-malkorik isuri gabe, beste inoiz gertatu izan denez. Ez, ez! Nork bere bideari helduta, beste batzuek aurretik egin duten moduan, nahiz eta aitzindari haiek iraindu egin zituzten horregatixe; hartutako erabakia leporatu zieten, bazterrean utzi eta, inoiz, baita erail ere. Horretan datza gure jarrera eta ez diogu buelta gehiagorik emango. Badaude esparruak Legebiltzar honetan horri buruz hitz egiteko eta politika horietan aurrerapausoak emateko. Eta, bukatzeko, lotsagarria dena, Arzuaga jauna, ez da lehendakariaren edo Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrera kasu honetan. Lotsagarria dena da ezker abertzaleak egin duen presoen erabilera. Lotsagarria dena da nola ezker abertzaleak oztopatu egin duen urteetan eta urteetan preso askoren bergizarteratzea. Hori izan da lotsagarria. Amnistia osoaren aldarrikapen antzu baten aginduarekin nola biharamunera bidali diren presoen eskubideak. Eta "amnistia ez da negoziatzen"etik Durangoko ekitaldira zenbat urte, eta zenbat sufrimendu, eta zenbat odol, eta zenbat negar izan den, ezker abertzaleak hori ekidin barik. Hori da. Hori eta oraintsu Rekarte preso ohiak bizi izan duen erasoa. Hori ere lotsagarria da, eta hori presoen bergizarteratzea oztopatzea da. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3959 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Arzuaga jauna, ez dago preso politikorik. Zigor Kodean zehatz-mehatz tipifikatutako delituak egiteagatik daude preso horiek kartzelan. Ez dago preso politikorik. Betiko lepotik duzue zuek burua: "jarrera arduragabeak" omen daudela, "oztopoak", "traba gehiago", "gero eta eskakizun handiagoak" ETAko presoei legea bete dezaten eskatzeko… Ankerkeria aipatu duzu, krudelkeria, salbuespeneko neurriak… Zergatik da, baina, arraroa, zergatik da bitxia, zergatik antidemokratikoa –legeak halaxe dakarrela kontuan hartuta– ETAko presoei exijitzea barkamena eska dezatela, justiziarekin lan egin dezatela eta talde horrekikoak eten ditzatela, edozein espetxe-onura jaso ahal izateko? Non dago krudelkeria? Eta kontu egin, bozeramale baten baino gehiagoren esanean, eskakizun horiek guztiz legezkoak izateaz gain ezinbestean bete beharrekoak ere badirela. Horixe nahi dugu guk, eta horixe esaten dugu. Itxura denez, legebiltzarreko talde batzuek ontzat dute ETAko presoek hitz egitea, eta mintzaldiak eta prentsaurrekoak antolatzen dituzte, haiek hitz egin orduko; baina, aldi berean, dirudienez, ez dute nahi Legebiltzar honek ezer esatea edo inolako jarrera hartzea auzi honen gainean. Zuen iritziz ere, Iturrate jauna, Ares jauna, legeak argi eta zorrotz bete behar badira, legea betetzea nahi baduzue, ekimen honen alde bozkatu behar duzue. Ekimen honek ez du inolako borrokarik piztu nahi. Eskaera zehatz bat egin nahi dio Espainiako Gobernuari ETAko presoen asmoen aurrean, legea bete gabe atera nahi baitute kartzelatik. Horrenbestez, funtsezko gaia da Euskadin gaur-gaurkoz. Nola ez du, bada, Legebiltzar honek bere jarrera azalduko egoera horren aurrean! Ez gaude inongo lubakitan, Arzuaga jauna; gizartea ez da sekula egon inongo lubakitan. Zuek egon zarete lubaki batean, eta gizarte baketsuari erasoka aritu zarete lubaki horretatik. Zuek bai, zuek. Llanos andrea, Espainiako Gobernua ez da betetzen ari indarrean dagoen legedia; ez da exijitzen ari zorrotz bete daitezela espetxe-onurak emateko bete beharreko eskakizunak, eta ondo baino hobeto dakizu zuk hori. Preso batzuek ez al dituzte, bada, iruzur eginez lortu zigorra murrizteko espetxe-onurak? ETAko preso batzuek ez al dute lortu baldintzapeko askatasuna, justiziari laguntza argi eta frogagarririk eman gabe? ETAko preso batzuek ez al dute lortu hirugarren gradua? Makinatxo batek azken urteotan. Hori da errealitatea, eta biktimen elkarte guztiek eta biktima guztiek onartzen dute hori. Erabat frogatuta dago hala dela. Ez zaie eskatu justiziari laguntza ematea, justizia egiteko eta, zehazki, ETAk egindako krimenak argitzen saiatzeko. Horrenbestez, zorrotzago jokatu behar du Espainiako Gobernuak legea betetzeko orduan. Justizia defendatzeko ekimena da hau, beraz. Eta, nire ustez, bertan behera utzi behar dira behingoz gezur batzuk. Gezurra da ETAk armak utzi nahi bai baina ezin duenik, eta gezurra da, halaber, ETAko presoek birgizarteratu nahi bai baina ezin dutenik. Gezur biribila da hori. Gizarteratu nahi badute, bete ditzatela legean espetxe-onurak jasotzeko ezarritako eskakizunak. Baina nola egongo da, bada, preso bat birgizarteratua, ez badu aitortu nahi eragin duen mina! Ezinezkoa da! Alegia, ez dute nahi. Ez dute nahi. Hori da ondorioa. Justiziaren aldeko eta zigorgabetasunaren kontrako ekimena da hau, beraz, eta, nire ustez, inolako arazorik gabe egin behar lukete haren alde Legebiltzar honetako talde guztiek, talde demokratiko guztiek; izan ere, zuen mintzaldietan ere horixe bera esan duzue: alegia, horixe eskatzen duela legeak eta ETAko presoek legea bete behar dutela. Horrenbestez, inolako arazorik gabe bozkatu beharko zenukete ekimenaren alde. Ekimena zigorgabetasunaren aurkako eta terrorismoaren biktimen eta gizarte zintzoaren eta justiziaren aldeko proposamena da. Nahi dugu legea betetzea, nahi dugu Gobernuak legea betetzea, eta nahi dugu presoek onura penitentziarioak lortzeko legean dauden baldintza guztiak Gobernuak kontuan hartzea eta exijitzea. Hau da guk eskatzen duguna ekimen honekin. Justiziaren diskurtsoa da, betiko diskurtsoa. Eta diskurtsoa ez da agortu, eta ez da agortuko, behintzat UPyDren aldetik. Hau da beti defendatu duguna eta beti defendatuko duguna. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3960 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arzuaga jauna, Maneiro jaunari galdetu diozu ea zer gizartetan bizi zen. Bada, gizarte demokratiko batean. Eta nork irabazi duen guda? Bada, demokraziak. Badakit arrotzak gertatzen zaizkizula halako hitzak, izugarri arrotzak; izan ere, ETAren diktadura gaitzetsi gabe jarraitzen duzue zuek, eta, ondorioz, oso arrotz gertatzen zaizu demokraziaz hitz egitea, gizarte demokratikoaz jardutea. Bada, horixe izango litzateke, hain zuzen, aurrera egitea –horren gustuko duzunez gero aurrera egiteari buruz eta atzera ez begiratzeari buruz hitz egitea–; bada, horixe izango litzateke aurrera egitea: zu, halako batean, demokraziara batzea, gizarte demokratikora batzea eta ETAri eskatzea baldintzarik gabe desager dadin, eragindako oinazea aitor dezan eta barkamena eska diezaien biktimei eragin dien oinazearengatik. Esan dut lohia izan zela abenduaren 28ko adierazpen hura; zuri, baina, bost axola. Zuk zeureari: larderia aipatzen duzu, ankerkeria, krudelkeria. Baina, benetan… Ez zara-eta gai onartzeko zelako larderiaz, krudelkeriaz eta ankerkeriaz jokatu duen ETAk horren luze, eta arduragabekeria egozten diozu zuk inori? Nori, baina? Nork jokatu du arduragabekeriaz? Bada, zuk, zuk zeuk! Zuk zeuk, demokraziara batu nahi ez izateagatik. Aipatu duzu Espetxeen Lege Orokorrak, 3. artikuluan, ez duela onartzen salbuespenik egitea iritzi politikoengatik. Ez dira, baina, iritzi politikoak! ETAko presoek talde antolatu bateko terroristak direlako dute tratabide berezia! Sakabanaketaren salbuespenezko neurria ez dagokie ETAko terroristei soilik; talde antolatu guztiei ezartzen zaie, eta jakizu Europan ere neurri hori berori erabiltzen dela! Neurri hori ez da zigorraren gehigarri bat; talde antolatuen kasuan erabiltzen da, hain zuzen ere taldeak ez dezan izan halako kontrolik bere presoengan. Ez da salbuespeneko legedia! Ezetz, bada! Eta badakizu nola utz liezaioketen…? Legea beteta! Horrela jasoko dituzte espetxe-onurak, legea beteta eta talde terrorista izateari utzita; talde terrorista bateko kide izateari utzita, eta beren iragan terroristari muzin eginda. Kasu horretan, preso terroristak izateari utziko liokete, eta ez lukete bete beharko terroristentzako espetxe-legedia; izan ere, halaxe da, beste legedi batzuk ere badira; baina, kasu honetan, talde antolatua dira, eta Europa osoan daude halako legediak. Aipatu da iraganean ez omen zuela zentzurik sakabanaketa-politikak. Bada, esaldi batzuk irakurriko dizkizuet: "ETAko presoen inguruan gertatzen den hori guztia ez da hemen asmatua. Talde iraultzaile guztien jardunbidea da (dela ETA, dela IRA edo dela RAF)", "Presoen kolektiboa funtsezko bultzagarria da halako mugimenduetan. Faktore eragilea da, lehenik eta behin"; "ETAk batuta eta borrokarako gogoz eduki behar ditu presoak. Horregatik pizten die itxaropena, kartzelatik taldean eta loriaz beterik irtengo direla sinestarazita", "Ez dirudi eskubidetzat jo daitekeenik kolektibo zehatz batek talde bat sortu nahi izatea kartzela batean edo gehiagotan". Ba al dakizue norenak diren esaldi horiek? Xabier Arzalluzenak. Horrenbestez, esatea halako politikak ez duela sekula zentzurik izan… Ez dirudi denek horren garbi izan dutenik beti. Bat nator Maneiro jaunak esandako gauza batzuekin; ez, ordea, Gobernuari buruz esaten duzun horrekin. Ez nago ados. Eta ez zaizu zilegi esatea iruzurrak gertatu omen direla. Bi aldeetatik egiten zaio kritika Alderdi Popularraren Gobernuari: gauza batengatik eta haren kontrakoagatik ere bai. Eta hau ere irakurriko dut: "Hona lehenengo gogoeta: Rajoyren Gobernuak espetxe-politika bere horretan utzi baino, atzera egin du, ez baita inolako baimenik ematen ari. Areago, bere plana ere ez du jarri, 2012an filtratutako hori, preso bakar batek ere ez baitu bat egin plan horrekin". Badakizu norenak diren kritika horiek? Bada, Jesús Loza jaunarenak. Legebiltzarrean kide izandako Jesús Loza jaunarenak. Horrenbestez, Maneiro jauna, gauza batengatik kritikatzea eta kontrakoarengatik ere bai… Tira, egundokoa ei da Mariano Rajoyren Gobernuari kritika egitea; mundu guztiak parte hartzen du horretan. Baina, tira, kritikatuz gero, gutxienez burupez kritikatu dadila. Amaitzeko, bat egin nahi dut Ares jaunak egindako hausnarketa batekin. Egia da: ezin da ETA izan haren amaieraren protagonista; ETAren amaiera ezin du ETAk idatzi, ezta amaiera hori idatzi nahi duten beste batzuek ere. Demokraziak garaitu duelako amaitu da ETA –eta berriro azpimarratu nahi dut hemen: demokraziak garaitu duelako–; horrenbestez, demokraziak idatzi behar du ETAren amaiera. Ondorioz, legea bete behar dute ETAko presoek; ezinbestean bete behar dute legea, ezer lortu nahi izanez gero, arestian esan dudan bezala; hain luzaroan talde terroristarekin lotu dituen zilborrestea eten behar dute ETAko presoek, eta espetxe-onurak onartu nahi badituzte, badakite zer egin: legea bete. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3961 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ARES TABOADA | SV-ES | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arzuaga jauna, nahi beste tematu zaitezkete zu eta zure taldea presoak politikoak direla esanez edo arrazoi politikoak argudiatuz; nahi beste tematu zaitezkete legedia salbuespenekoa dela esanez; nahi beste tematu zaitezkete Batasuneko ohiko berbaldiaz baliatzen ardurak aienatzen saiatzeko, uko eginez iraganean terrorismoari laguntza eta zuribidea emateagatik dituzuen erantzukizunak onartzeari, ETAren historia makabroa ahal beste zuritzeko asmo irmoz; bada, horretan guztian zenbanahi saiatuta ere, ez duzue lortuko, aurrez aurre izango baikaituzue sozialistak. Aurrez aurre edukiko gaituzue sozialistak, gertatutakoaren gaineko egia gailendu dadin, justizia nagusitu dadin eta etorkizuna oinarri etiko eta demokratiko sendoen bermepean eraiki dadin. Prest gaude etorkizunerantz begiratzeko –beste batzuetan ere esan izan dizut– baina ez dizuegu lagunduko zuen erantzukizunei muzin egiten eta ETAk bere erantzukizunei muzin egiten. Eskakizun hori duzue betetzeke, eta, zenbat eta lehenago bete, hainbat eta hobeto; izan ere, bestela, arestian esan dizudan hori jazo dakizueke, gerta baitaiteke ETAko presoak ere zuen aurretik joatea. Egia da oraindik bide luzea dutela aurretik presoek; izan ere, adierazpen kolektiboak ez dira aski; erabakiak bana-banakoa izan behar du; preso bakoitzak hartu behar du erabakia. Preso bakoitzak egin behar du adierazpena; ez du balio ordezkaririk. Horixe da birgizarteratzeko bidea. Egia da, baina, gutxienez halako batean jabetu direla horixe dutela bide bakarra. Erabaki ugari hartu beharko dituzte oraindik, baina, itxura denez, sikiera jabetzen hasiak dira horixe dutela aukera bakarra. Oraindik ere, tarteka-marteka, betiko berba-moldeetara itzultzen zarete: legedia aldatu behar dela, kartzelak hustu behar direla, eta abar. Zuen jendeari zuzendutako berbaera izango da seguru asko, eraginkortasun eta erabilgarritasun txikikoa, edozelan ere; hala bada, zenbat eta arinago aldatu, hainbat eta hobeto, seguruenik horrexek lagunduko duelako arazoak konpontzen. Presoek birgizarteratzeko bidea egiteko baldintza guztiak bete behar dituzte; horixe defendatzen dugu guk, eta Langraiz bidea izena du horrek. Ez dakit zer arazo-klase duzun zuk bide horrekin, Maneiro jauna. Guk ez dugu inolako arazorik orain bide horri Zaballa bidea deitzeko, PNVk hala nahi badu eta zuek hala nahi baduzue. Arazorik ez, hartara samurragoa bada. Nolanahi ere, aurrera egin ahal izateko, adorea eman behar diegu guztiok –zuek batez ere– presoei, bide horri heldu diezaioten. Horixe da garrantzitsuena. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3962 |
10 | 71 | 13.03.2014 | ITURRATE IBARRA | EA-NV | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, terroristek espetxe-onurak jasotzeko ezinbesteko baldintza gisa legeak ezarritako betekizunak zorrotz betetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Antzezpen gutxiago, itxurakeria gutxiago eta trikimailu gutxiago, Llanos andrea: ez itzazu atera Arzalluzen hitzak kapelatik, untxia ateratzen den bezala. Sarritan izan ditugu hitz horiek eztabaidagai. Egibar jaunak berak ere aipatu izan du hori. Badakigu zein izan zen presoen sakabanaketapolitikaren sorburua; badakigu zer asmo zuen eta nora iritsi zen, eta badakigu ez zituela lortu aurreikusitako helburuak, eta Euzko Abertzaleen taldeak jarrera argia eta irmoa izan du aspaldiko urteetatik hona. Hortaz, utz itzazu untxiak kapelan; ondo daude hor, eta ez ditzagun nahas bazterrak behar baino gehiago. Eta bi mezu –aski argiak, nire ustez– gaurko eztabaida honetako bi muturrei zuzenduta. Batetik, Arzuaga jaunari: Sortuko presidenteak, Arraiz jaunak, gaur ireki duen bideari heldu diozu zuk ere, esanez hotz jokatzen omen duela lehendakariak presoen aferan eta abarretan. Begira, hona mezu erraz-erraza, garbi-garbia: zuek denek izan duzuen eskubide bera dute presoek birgizarteratzeko; ezker abertzaleak izan duen eskubide berbera; Sortuk izan duen eskubide bera, eta Arraiz jaunak Sortuko presidente izateko eduki duen eskubide bera. Minutu bat, minutu bat behar izan zen, Sorturen estatutuak Alderdi Politikoen Erregistroan aurkezteko; minutu bat, sarrera-erregistroaren zigilua jasotzeko, eta minutu bat, ETAko presoentzako nahi den bide horretan birgizarteratzeko. Minutu bat, indarrean den legediari ondorio guztiekin men egiteko; Konstituzioari men egiteko… Pilareko amabirjinaren estanpapean men egitea baino ez zitzaizuen falta izan eta! Horrenbestez, ez dakit zergatik bilakarazi behar duzuen bide hori bera gurutze-bide hutsa ETAko presoentzat. Zuek bezalaxe egin dezakete haiek ere; izan ere, zuek men egin zenioten Espainiako legediari, inolako trabarik gabe, inolako salbuespenik jarri jabe, eta minutu bakar bat behar izan zenuten horretarako. Hortaz, ez ezazue egoera areago luza, eta ez iezaiezue uka ETAko presoei zuek bultzatutako eta zuek hartutako bidea. Hori baino ez dizuet eskatzen. Eta besteei, berriz, Alderdi Popularrari eta UPyDri –baina Alderdi Popularrari, berezi-bereziki, gobernu-erantzukizunak dituen heinean– planta gutxiago egizue, nor gogorrago izango erakutsi behar horretan. Izan ere, Llanos andrea, parlamentu bat da hau. Hau ez da John Wayneren ordezkoa edo ondorengoa hautatzeko castinga, nork gogorrago jokatuko eta nor zorrotzago arituko auskalo zer interes defendatzeko orduan. Lana sendo egin, zuhurtasunez jokatu eta akordioak lortu. Horixe behar da hemen. Eta, horretarako, Llanos andrea eta zu ere bai, Ares jauna, badakizue non gauden. Hor duzue zain Bakerako eta Elkarbizitzarako Lantaldea. Besterik ez. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3963 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, entitate finantzario batzuek gauzatutako iruzurraren aurrean hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Buenas tardes a todos. Iazko abenduan, 1.700 milioi euro inguruko isuna jarri zien Europako Batzordeak bost banku handiri (Deutsche Bank, Royal Bank of Scotland, Société Générale, JP Morgan eta Citibanki) eta finantzabitartekari bati (RP Martin). Sinplea da isunaren arrazoia: euribor, tibor eta libor indizeak manipulatu dituzte urte askoan. Se les impuso una multa de 1.700 millones de euros a Deutsche Bank, Royal Bank of Scotland, Société Générale, JP Morgan, Citibank y RP Martin por haber manipulado unos índices económicos. A continuación explicaré brevemente cuáles son dichos índices. Euriborra da Europako bankuarteko eskaintzaren indizea; erreferentzia-indize hori egunero argitaratzen da, eta adierazten du euroaren bankuarteko merkatuan finantza-erakundeak dirua, batez beste, zer interes-tipotan mailegatzeko prest dauden. Tiborra, berriz, erreferentzia-tasaren eguneroko indizea da, eta bankuek Japoniako beste banku batzuei funtsak bermerik gabe mailegatzeko zer interes-tipo aplikatzen duten adierazten du. Libor indizea (London Interbank Offered Rate) eguneroko erreferentzia-tasa da, eta adierazten du zer interes-tasatan eskaintzen dizkien bankuek aseguratu gabeko funtsak beste banku batzuei moneta-merkatu handizkarian edo bankuarteko merkatu britainiarrean. Alegia, banku horiek, beste banku batzuekin batera, Barclays eta UBS bankuekin batera, kartel batean parte hartzen zuten (hala deitu zion Almuniak; nik kriminal kalifikatzailea gehituko nioke); banku horiek kartel kriminal gisa jarduten zuten, boterea erabiltzen baitzuten indize horiek beti beren onurarako kontrolatzeko, onura ekonomikorako, eta, noski, azken batean, herritarren eskubide eta interesen aurka. Europako Batzordeak jarri zien isuna Europar Batasuneko inoizko handiena da; hala ere, txantxa bat baino ez da finantza-erakunde horietako bakoitzak jarduera mafioso horri esker lapurtu dituen milioika euroak kontuan hartuz gero. Gogora dezagun diruaren prezioa adosten zutela, dirua zer preziotan mailegatu adosten zutela. Eta milioi askokoak dira azpijoko horien ondorioak. Por lo tanto, la multa es una insignificancia si la comparamos con todo el dinero que han robado. Pero lo más grave es que la mayor parte de ese dinero se lo han robado a la clase trabajadora, a las familias. Azken batean, lehia askeko mundu hori defendatzen duten horiexek salaketak jasotzen dituzte lehiaren aurkako jardunbidea izateagatik. Paradoxikoa, benetan! Eta kontua da, sistema kapitalistak ez funtzionatzeaz gainera, frogatzen dela ustelkeriaren, iruzurren eta larderiaren iturri dela. Isilpeko informazioa erabili zuten banku horiek, eta kartel moduan funtzionatu zuten –eta Batzordeko presidenteorde eta Lehiakortasunaren arduradun Joaquín Almuniaren hitzak errepikatzen ari naiz–. Eta nik berriro gehituko dut kriminal kalifikatzailea, familiengan izan duen eragina, kasu askotan, penagarria izan baita, eta egiazko gizarte-dramak eragin baititu. Ez dezagun ahaztu, adibidez, hipoteken interesen kalkulua Euriborrari lotuta dagoela. Ordaindu behar ez zen zenbat diru ordaindu da interesetan? Zenbat jendek ordaindu du ordaindu behar zuena baino gehiago interesetan, kartel kriminal horren erruz? Zenbat jendek ezin izan ditu ordaindu ezarri zaizkion interesak, eta, horren ondorioz, etxetik kaleratu dituzte? Hori salatu eta konpondu nahi da gaur hemen. Isuna jartzeko oinarria zen bankuarteko indize horiek manipulatzen zituztela, eta, onura ekonomikoak ez ezik, etekina ateratzen ziotela isilpekoa izan behar zuen informazioa erakunde artean trukatzeari. Uno de los responsables de que esas prácticas o actividades sean posibles somos las instituciones públicas. Hemos de realizar una reflexión profunda, para inventar un instrumento eficaz y concreto, o para poner medidas desde los poderes públicos, para no depender de las instituciones financieras. Oraindik ere finantza-espekulazioarekin jarraitzen du eta familiak eta enpresa txiki eta ertainak krediturik gabe uzten ditu finantza-botere pribatu horrek, sektore horri buruz ari gara; ziur asko, ekonomiasektore indartsuena da, eta berek sortu zuten krisigaraian ez da haien boterea ahuldu, eta, gainera, botere handiagoa lortzen jarraitzen dute ekonomiasektore erreal bakarraren aurrean, eta sektore produktiboaz ari naiz. Euskal Herrian badugu oraindik ere aukera bat Kutxabank banku publiko gisa antolatzeko. Euskal erakundeen eta bankuaren arduradunen eskuetan dago ez saltzea, eta, hala, krisitik ateratzeko dugun finantza-aktibo nagusia ez galtzea. Ezerk ez digu pentsarazten egoera hoberantz joko dugunik finantza-erakunde horiei jarri zaien isunari esker; alderantziz. Albiste hori salbuespena baino ez da; ez ona delako, baizik eta oso gutxitan gertatzen delako. Isunak ez du ondorio kaltegarririk bankuetan, indizeak manipulatuta milioika eta milioika euro irabazi baitzituzten. Ez die ezer eragiten; haien portaeraren ondorioek ez dute ondorio errealik izango haien egunerokoan. Eta ez die ezer eragingo arrazoi batengatik: inork ez duelako sektore hori arautu nahi. Ustez demokratikoak diren gobernuek nahiago dute beste alde batera begiratu, eta ez hasi arazoa oinarritik konpontzen. Nahiago da isun sinboliko bat jarri, praktika horiek gauzatzeko oztopoak jarri baino. Espero dezagun ez izatea behin gertatu den kontua. Arautu egin behar da sektore hori, eta finantza-sektorearen izaera publikoa defendatu, azken batean, sektore estrategikoa baita. Hay que decir claramente que en la mayoría de los casos las autoridades que han estado en el poder han preferido castigar con multas simbólicas las prácticas inadecuadas, en vez de tomar medidas reales. Gaur aurkezten dugunak hasiera izan nahi du, aurrerapauso bat iruzurrezko jardunbide kriminal horien aurrean. Onartzen dugu pauso xumea dela, baina hori izan da lortu ahal izan dugun gehiena; hala ere, uste dugu potentzialtasun handia duela, eta akordio honetako puntuetako bakoitza osorik betez gero sortuko den publizitateari balioa eman nahi diogu. Izan ere, ez dira ergelak herritarrak, eta banku horiek eta antzeko trikimailuetan parte hartu dutenek jasoko duten publizitate negatiboak kalte handia egingo die, agian Europako Batzordearen isunak baino handiagoa. Erdibideko zuzenketa hau sinatu duten talde guztiek egin duten ahalegina nabarmendu nahi dugu, baita agian zuzenketaren alde bozkatuko duten taldeena ere. Osorik irakurriko dizuet adostu dugun zuzenketa, akordioa. "Eusko Legebiltzarrak errefusatzen eta salatzen ditu finantza-sistemak egin dituen iruzurrezko jardunbide guztiak, eta eskatzen du sistema horren inguruko nazioarteko kontrol handiagoa". Bigarren puntua: "Eusko Legebiltzarrak babesten du Europako Batzordeak bost bankuri (Deustche Bank, Royal Bank of Scotland, JP Morgan, Societé Genérale y Citibank) eta RP Martin bitartekari finantzarioari jarri dien isuna, eta halaber babesten du HSBC, Crédit Agricole eta JP Morganek zenbait indize bankario manipulatzeagatik egiten diharduen ikerketa. Era berean, gai honi edo antzeko gaiei buruz etorkizunean egingo dituen ikerketak ere babesten ditu, iruzurrezko praktika bankarioak zigortu eta eragozte aldera". Hirugarrena: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio ziurtagiria egin dezala Europako Batzordearen isuna jaso duten banketxeekin harreman finantzariorik baden zehazte aldera". Laugarrena: "Eusko legebiltzarrak Kontsumobideri eskatzen dio egin dezala zerrenda bat, zeinak jasoko dituen sistema finantzarioak egindako iruzurrezko praktiken harira Kontsumobiden jaso diren erreklamazioak, eta Legebiltzar honetara helarazi dezala. Era berean, eskatzen dio kontsumitzaileen elkarteekin aholkularitza-sistema bat ezarri dezala merkatuan dauden produktu finantzarioen inguruan, horrela zehaztasunez ezagutu ahal izateko, halako produktuen balizko kontratazioen aurretik, bezeroak zer erosiko duen eta zer onura eta arrisku izan ditzakeen". Bosgarren eta azken puntua: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio ezen, Kontsumobideren bitartez, eskura dituen bitarteko guztiekin informazioa hedatu dezala Europako Batzorde ezarritako isunaren inguruan, komunikabide publikoak ere erabiliz, horrela jarduera horiekin kaltetuak izan diren pertsonek jakin dezaten erreklamazioak jartzeko prozedura zein den eta, horrelako prozesuetan jarduten denean bezala, Kontsumoko Euskal Institutuan tramitatu ahal izan dadin". Bost puntu, gaur egun egiten ari den gizarteespoliazioan finantza-sektorearen ardura mahai gainean jartzeko beharrari buruzko hausnarketa sakonagorako abiapuntu. Kontrol handiagoa izateko atea irekitzen duten bost puntu. Etorkizunean garatu be- harko ditugun bost puntu, baina gaur nabarmendu nahi ditugunak; izan ere, ezin dugu askotan esan botere politikoak aurre egiten diola finantza-botereari eta hura kontrolatzeko neurriak hartu, neurri txikian bada ere. Azken batean, akordio ona. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3964 |
10 | 71 | 13.03.2014 | PRIETO SAN VICENTE | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, entitate finantzario batzuek gauzatutako iruzurraren aurrean hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Lehendakari andrea, legebiltzarkideok. Gaur Bilduk hona ekarri duen ekimenak kontatu denari buruzko ohartarazpena egiteko aukera ematen digu, banku-sistemaren zati batean gertatzen ari denari buruzko ohartarazpena; orobat, aukera ematen du banku-sistemaren iruzurrezko jardunbidearen biktima izan daitezkeenei laguntzen ahalegintzeko zenbait neurri hartzeko, eta hausnarketa egiteko banku-politikaren, finantza-politikaren, finantza-burbuilaren eta finantza-sektoretik egin diren hondamendien ondorioz gure herria eta Europako hegoaldeko zenbait herri egoera ekonomiko eta sozial penagarri eta dramatikoa bizitzen eta jasaten ari garen garai honetan, egoera honen jatorria, esan dudan moduan, finantzasistema horretan baitago hein handi batean. Deigarria da, kasu honetan, denbora askoan iruzurrezko jardunbidea izan eta horren karirat onura handiak lortzen aritu diren banku batzuek, milioika herritarri iruzur egin dietenek, isun bat jasotzea; guk babestu egiten dugu isun hori, beharrezkoa deritzogu, baina nahiko kostu txikia du. Eta nahiko txikia bai bere baitan bai Europar Batasunean lehenago izan diren beste isun batzuekin alderatuta. Isunak izan dira telebista-fabrikatzaileen sektorean; isunak izan dira automobil-fabrikatzailearen sektorean. Kasu horietan, banku horiena baino lauzpabost aldiz handiagoak izan dira isunak, eta egoera ekonomikoak, ziur asko, ez dira alderatzeko modukoak. Finantza-sistemaren barruan eta sistema ekonomikoaren barruan, espedienteak ireki zaizkie beste sektore batzuei ere; adibidez, kalifikazio-agentziei edo dibisa-merkatuari. Hor daude espedienteak, izapidetzen ari dira, eta ez dakigu zer emaitza izango duten; baina, nolabait, ikertzen ari dira. Izan ere, uste da beren eskumenetik kanpo zeuden gauzak egiteko baliatu dutela azken hamar-hamabi urteetako egoera ekonomikoa, araututa dagoen sistemaren askatasuna eta joko-arauak urratuz. Bistakoa da iruzurrezko zenbait jardueraren kostua ez dela bera jomuga sektore ekonomiko bat denean edo gizarte-sektore bat denean. Batzuen iritzian gehiegizko zor publikoa zenaren ondorioz, gehiegizko zor pribatua zenaren ondorioz, zutena baino gehiago gastatzearen ondorioz, herri honetan, Europar Batasuneko beste herri batzuetan bezala, diruaren gehiegizko prezioa jasan behar izan dugu (eta jasaten jarraitzen dugu) zor publiko horri eusteko; defizitaren eskaerak onartezinak bilakatu dira; duela hilabete gutxira arte mugarik jarri ez zaien espekulatzaileen joan-etorriak izan ditugu. Eta mugak jartzen hasi eta hobekuntza hauteman da diruaren kostuan, arrisku-primaren kostuan. Egia da jende batek –ekonomia berotu zutenak, eskatzen zutenei ez ezik eskatzen ez zutenei ere kreditua ematen zietenak, eta banku-sistema orekan mantentzeko eta martxan izateko behar besteko kontrolak ezartzeaz ahaztu zirenak–, une honetan, egoera ekonomikoari kaltea eragiteagatik isunak jaso dituela, espedienteak ireki zaizkiela; baina zigor horiek nabarmenak izanagatik, oihartzuna izanagatik, garrantzitsuak izanagatik, oso urrun daude jende horren politika okerrek gizartean eragin duten sufrimendu eta kostutik. Gizarte honek, Espainiako gizarteak, Europako hegoaldeko gizarteek lanpostuekin, enpresekin eta gizarte-estaldurekin ordaindu behar izan dugu finantza-politikaren ondoriozko zorpetze jakin bat izatea; politika publikoekin, azpiegiturekin, inbertsio-aukerekin ordaindu dugu… Egunen batean argituko da nor izan diren egiaz hondamendi horren arduradunak. Baina, hemen, erraz ordaintzen den isun batekin, isun nahiko txiki batekin, ebatzi dute egoera hainbeste denboraz jarrera ekonomiko eta politiko hori izan duten bankuek. Are gehiago, ia joko bikaina egin dute zenbaitek: iruzur egin dute; gero, horren berri eman dute, eta, horren berri eman dutenean, isuna kendu zaie; eta beste batzuk, isun-sistema gainera etorri ondoren, lankidetzan aritu dira, eta, lankidetza horri esker, iruzur horrengatik Europar Batasunean zuten zigorra arindu zaie. Beraz, bada, batzuek erraztasun izugarria dute ekonomia berotzeko, diruarekin espekulatzeko, diruarekin iruzur egiteko, eta gero, salatu, beren burua salatzeko –lankidetzan aritzeko ez bada–, eta, azkenean, gauza batzuk eta besteak direla, isunak, isun horietatik geratzen den bakarra, nahiko kopuru eta neurri mugatukoa izatea. Horregatik uste dut aukera hau, ekimen hau, baliagarria izango dela Europan zer gertatzen ari den gogorarazteko, lehen esan dudan moduan, ikerketapean kasu gehiago daudela gogorarazteko ez ezik, herritarrei jakinarazteko salatu egin behar dela hori, eta neurriak hartu. Halaber, erakundeei eta botere publikoei. Gobernuak bere zerbitzura dituen mekanismoek lagundu egin behar diete kontsumitzaileei, bankuproduktuen bezeroei, zer eskubide dituzten jakin dezaten; lagundu iruzurren edo produktu toxikoren baten biktima izan badira, zer egin dezaketen esaten; baita etorkizunean prebentzio-lan bat izan dadin ere. Finantza-produktu bat hartuko dutenek uste badute ez dutela aholkularitza egokirik, aukera izan dezaten kontsumitzaileak babesteko sistemen bidez, edo egoki diren beste sistema batzuen bidez, aholkularitza jasotzeko, hartzen duten finantza-produktua segurtasun osoz har dezaten, zer helmen duen jakinik. Gainera, erdibideko zuzenketa egitea babestu dugu, eta parte hartu dugu. Ezustekorik ez bada, aho batez onartuko da. Izan ere, uste dut ekimenaren edukia, erdibideko zuzenketarena, egokia dela aho batez onartzeko, eta Legebiltzar honek mezu bat ere helarazteko herritarrei, gizarteari, esanez jazarri egin behar direla iruzurrezko jarduerak, azken ondorioetaraino jazarri, baina, horretaz gain, prebenitu ere egin behar direla, eta Legebiltzar hau adi dagoela gehiegikeria horien aurrean, eta, gehiegikeria horiek gertatzen diren heinean, gure eskumen-maila dena delakoa izanik ere, horri buruzko erabateko ardura dugula, eta horregatik ari garela, halaber, lanean. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3965 |
10 | 71 | 13.03.2014 | GOROSPE ELEZKANO | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, entitate finantzario batzuek gauzatutako iruzurraren aurrean hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arrasti on guztioi. Gure legebiltzar-taldeak baztertu eta salatu egiten ditu sistema finantzarioak egindako praktika iruzurgile guztiak. Baieztapen hori irmotasun osoz egiten dugu. Babestu egiten dugu, inongo zalantzarik gabe, Europako Batzordeak lehen aipatutako bost bankuei (Deutsche Bank, Royal Bank of Scotland, Société Générale, JP Morgan eta Citibank) eta RP Martin brokerrari jarritako isuna. Merkatua manipulatzeak ondorio ilunak dakartza milioika pertsonaren bizitzarentzat. Europar Batasunean ez dago zigor-erregimen komunik. Horrek ahalbidetzen du merkatu-gehiegikeriak egiten dituztenek probetxu ateratzea zenbait estatutan, erregimen zorrotzenak ez direnetan. Balio-merkatuek ondo funtzionatzea eta bezeroen konfiantza funtsezkoak dira bai pertsonen eskubideak babesteko, bai hazkunde ekonomikorako eta baita aberastasuna sortzeko ere. Erreferentzia-indizeen zuzentasuna bermatzeko, gobernantza-mekanismo egokiak jarri behar dituzte haiek kudeatzen dituztenek, interes-gatazkak kontrolatzeko eta zuzentasun hori dagoela adierazteko. 2003/6/EE Direktibak estatuei exijitzen die bermatu dezatela autoritateek behar beste botere izatea merkatuaren gehiegikeriei antzemateko eta horiek ikertzeko. Europar Batasuneko Finantza Ikuskaritzako Goi Mailako Adituen Taldeak uste duenez, ikuskaritzaerregimen eta isun eraginkorrak egon behar dira sektore finantzarioko marko zuhurraren eta jokabide sendokoaren oinarrian. Kide diren estatuen zigor-erregimenak, oro har, ahulak eta heterogeneoak dira. Hori da, behintzat, talde horren ondorioa. Kide diren estatuek isun administratiboa jartzea ez da nahikoa, merkatu-gehiegikeriei aurre egiteko eta hori ekiditeko neurriak betetzea bermatzeko. Funtsezkoa da betearaztea eta horretarako zigor penalak aurreikustea. Horrek gizartearen gaitzespena erakutsiko du, isun administratiboekiko kualitatiboki desberdina den gaitzespena. Zentzu honetan, banku-entitateak kudeatzeko zorroztasun-arauei dagokienez, Europako Parlamentuan hainbat ekimen eta direktiba egon dira. Euretariko garrantzitsuentzat aipatuko genuke 2014ko otsailaren 4an (orain dela hilabete) osoko bilkura orokorrean bozkatutakoa, isunak informazio pribilegiatuz eta merkatua manipulatuz egindako eragiketei jarri dakizkienak. Nioen moduan, otsailaren 4an direktiba bat onartu zuen Europako Parlamentuak, eta indarrean sartu ondoren bi urteko gehienezko epea izango dute estatu kideek beren legedian txertatzeko (alegia, 2016an). Egindako arau-urratze penalaren definizioaren araberako gutxieneko arauak zehaztu dira direktiban. Bere helburua da bermatzea Batasuneko merkatu finantzarioaren integritatea eta mantentzea inbertsiogileen babesa zein merkatuen konfiantza. Direktiba horretan zehazten da zein zigor penal aplikatuko diren banku-sistemak iruzur egiten duenean. Adibidez, informazio pribilegiatuz eta merkatua manipulatuz egindako eragiketetan. Izan ere, ez dezagun ahaztu, direktiba hori onartu aurretik merkatua manipulatzea eta informazio pribilegiatua filtratzea ez zen delitutzat hartzen Europar Batasuneko hainbat herrialdetan. Azken ekimena astelehenean bertan eztabaidatzekoa zen Estrasburgon, Ekonomia eta Gai Monetarioen Batzordean, baina azkenean gai-zerrendatik atera da eta hurrengo legealdirako geldituko da. Europako Parlamentuaren eta Batzordearen erregelamendu-proposamena da, instrumentu finantzarioetan eta kontratu finantzarioetan erreferentzia gisa erabilitako indizeei buruz. Erregelamendu hori erreferentzia-indizeak zehazteko, horri buruzko kalkulu-datuak emateko eta Europar Batasunean erreferentzia-indizeak erabiltzeko aplikatuko zen; oso garrantzitsua eta beharrezkoa da hori gure legebiltzar-taldearen iritziz, eta laster onartzea espero dugu. Insistimos: gure legebiltzar-taldeak errefusatu eta salatu egiten ditu finantza-sistemak egin dituen iruzurrezko jardunbide guztiak. Irmoak gara baieztapen horretan. Esan denez, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu Euzko Abertzaleen, Bilduren eta Alderdi Sozialistaren artean. Eta erdibideko zuzenketan, López de Munain jaunak irakurri duen horretan, nik bi puntu azpimarratuko nituzke: lehenengoa, sistema finantzarioaren praktika iruzurgile guztiak kontrolatzeko neurri gehiago hartzea babesten dugulako (berriro gertatu ez dadin guztiz beharrezkoa da), eta, bereziki, azkena, merkatu-gehiegikeriak jasan dituzten pertsonei laguntzera zuzenduta dagoelako puntu hori. Beste legebiltzar-taldeen aldeko botoa izatea ere eskertuko genuke. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3966 |
10 | 71 | 13.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, entitate finantzario batzuek gauzatutako iruzurraren aurrean hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Nahiko zentzuzkoa iruditzen zait hainbat taldek sinatu duten erdibideko zuzenketa. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3967 |
10 | 71 | 13.03.2014 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, entitate finantzario batzuek gauzatutako iruzurraren aurrean hartu beharreko neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ni ere nahiko... ez naiz Maneiro jauna bezain labur arituko, baina ni ere labur; uste dudalako guztiok onartzen dugula inor ez dela ados, bistan denez, iruzurraren biktima izatearekin, ez bankuak ez inor, eta, beraz, babesa emango diogu adostu den erdibideko zuzenketari. Baina esan diren zenbait gauza zehaztu nahi nituzke. Alegia, bost bankuei isuna jarri zaie sistemak funtzionatu egiten duelako. Honen jatorria ez da Bilduk inon salaketa bat jarri eta salbatu egin gaituela, edo gaur hori Legebiltzar honetan eginez zerbait konponduko dugula. Erakusten du funtzionatu egiten duela sistemak; Europako Batzordeak, gutxienez behin bada ere, funtzionatu egin duela, eta zigortu… Bueno, nik ez dakit zergatik esaten den orain zigorra handia dela, txikia dela. Zuek adostu eta esan duzuen gauzetariko bat da Eusko Legebiltzarrak babestu egiten duela ezarri den zigorra, eta ekimenean bertan jasotzen da jarri den handiena dela. Orduan, ez ditut oso ondo ulertzen hemen entzun ditudan zenbait diskurtso. Funtzionatu egin du Batzordeak, eta behin bederen funtzionatu duenez, zoriondu dezagun; bistakoa baita Europako Batzordeak aurkitu duela iruzurra, eta hark jarri diela isuna bankuei. Hemen gaudenetako inork ez du konpondu halako ezer. Eta ez da egia inork ez duela arautu nahi gai hori. Denok ados bazaudete esaten ari zareten horretan, espero dut Espainiako Gobernua babesten jarraituko duzuela; izan ere, bi urte daramatza bankubatasuna lortu nahian, eta Europan, Europar Batasunean banku arautzaile bakarra izatea, Europako Banku Zentrala, eta banku-erakunde guztiek irizpide, parametro eta berak izan ditzatela. Nik badakit hori ez dela oso abertzalea, eskumenak beste erakunde batzuei eskuordetzeaz hitz egiten baita, baina guztiok badiogu arautu egin behar dela… Izan ere, ohartzen bazarete, bost bankuetatik bat alemana da; bi, ingelesak; bat, frantsesa… Alegia, ezingo zuten hori egin herri bereko bost bankuk, esku hartzeko aukera izango baitzuen herri horretako organo arautzaileak. Beraz, Europako Batasunak eta Batzordeak bitarteko gehiago izan ditzaten, bankubatasuna gauzatu behar da Europan, lehenbailehen. Eta nik, zuek diozuena entzunez, pentsatzen dut noranzko berean goazela guztiok, gauza bera pentsatzen dugula guztiok. Ez da hemen ezer konponduko dugula. Hain zuzen ere, Europar Batasunak onartu zuen direktiba bat, Euzko Alderdi Jeltzalearen ordezkariak esan duen moduan, eta Europan zigor-kodeak homogeneizatzeko araudia onartzen ari da, herri guztietan penalki zigortzeko jarduera horiek. Izan ere, delitu direla pentsa daiteke, edo ez; baina zigor-kodean jasotzen ez badira, ez dira delitu. Beraz, hemen zoriondu egin nahi ditut, Legebiltzar honen historian lehen aldiz bada ere, Europako Batzordea eta Europar Batasuna, funtzionatu egin dutelako. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3968 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, arratsalde on. Talde Popularraren izenean aurkezten dudan ekimen hau esneki-sektoreari buruzkoa da, eta, zehazki, sektore horretan 2015eko apirilean esnekikuota kentzeak izan ditzakeen ondorioei buruzkoa. Hogeita hamar urte daramatza indarrean esnekikuoten sistemak Europar Batasunean, eta desagertu egingo da urtebetean. Oinarrizko sektore den esneki-sektorearentzat hain garrantzitsua den aldaketa horrek haren etorkizunari buruzko nolabaiteko nahasmena eragiten du, eta galdetzen dute, eta dugu, zer erronka izango dituen esneki-sektoreak epe labur, ertain eta luzean; nahikoak ote diren nekazaritza-politika bateratuaren xedapen berriak merkatuan izan litezkeen krisiak saihesteko, eta nola eragingo dien esneki-sektoreko mailei. Hainbat bilera egin dira gai horren inguruan Europan, estatuan nahiz autonomia-erkidegoan, garrantzitsua baita kezka. Tresna garrantzitsuak jartzen ditu esneki-sektorearen esku NPB (Nekazaritza Politika Bateratu) berriak, baina galdetzen da eta zalantzan jartzen da nahikoak izan daitezkeen. Esneki-pakete deritzonak ere (ekoizleen arteko kontratuez eta ekoizleen elkarteek eta lanbide artekoak dituzten lehiakide berriez ari naiz) eskaintzen ditu merkatua planifikatzeko eta kudeatzeko tresnak, eta protagonismo handiagoa ematen dio sektoreari. Espainian defizita dugu esne-ekoizpenean. 6,5 milioi tona ekoizten ditugu, baina ez dio eskaerari erantzuten, 9 milioi tonakoa dela kalkulatzen baita. Espainiako sektoreak nahiz gure autonomia-erkidegokoak ahalegin handia egin dute azken urteetan ustiategien neurria eta lehiakortasuna hobetzeko, betiere administrazioen babespean, kalitatezko produktu segurua eskaintzeko, errentagarritasuna helburu izanik. Eta bide horrek zailtasunak izan ditu une jakinetan. Duela hilabete eskas Espainiako esnekisektoreari buruzko jardunaldia izan zen, 2015etik harago begiratzeko, eta nazioarteko adituek, autonomiaerkidegoek, Europako Batzordeak, ministerioak eta esneki-sektoreko maila guztietako ordezkariek parte hartu zuten. Esneki-kuotak desagertzeak eragin dezakeen egoerari buruzko ondorioek diote, hasiera batean, aukera bat izan daitekeela Espainiarentzat; izan ere, ez dio eskaerari erantzuten ekoizpenak, eta horrek adierazten du eskaeraren irmotasuna alde izango duela. Hala ere, arriskuak izango ditu etorkizun hurbilak, ez badira lantzen lehiakortasuna, eraginkortasuna, kostu-murrizketa, eta ekoizpenaren dibertsifikazioa eta segmentazioa hobetzeko enpresa-estrategiak. Horrek, jarraian esanda, eta oso azkar, eta lau lerro dira zehazki, gaur egoera kritikoan dauden ustiategi asko ixtea eragin dezake. Kuotak desagertzeak, adituen esanean, oso bestelako eragina izan dezake lurralde eta ustiategiereduen arabera, moldatzeko zer aukera duten. Gainera, arrisku handiagoak identifikatu dira mendi-eremuetako ustiategien kasuan. Hori ez da berria; Euskadin beti izan ditugu kontuan eta oso argi zer zailtasun dituzten garraiobideetatik aldenduta dauden ustiategiek, zer zailtasun esnea jasotzeko edo lehengaiak eramateko eremu askotan. Talde Popularraren iritziz, kezkagarriak dira salgaien merkatuetan hegakortasun-uneak itxaronarazten dituzten joera eta zeinuak, ustiategietan abereak elikatzeko oinarrizko lehengaietan izan dezaketen eragina dela eta. Argi dago, legebiltzarkideok, oso sektore ekonomiko garrantzitsua dela esneki-sektorea, eta, gainera –askotan errepikatu dugu, baina berriro aipatzeko beharra ikusten dugu–, beste balio ugari ematen ditu: finkatu egiten du landa-eremuko biztanleria; mantendu paisaia, tradizioak, ohiturak, kultura eta ondarea. Erronka handia du aurrean sektore horrek, eta egoera berriaren eragina ahalik eta txikiena izateko, modernizazio-, moldatze- eta berrikuntzaneurriak jarri behar ditu abian. Espainiako Gobernuak nabarmendu du ekoizleen marjinei eragin diezaieketen arazoei aurre egiteko tresna osagarriak behar direla, eta Espainiak defendatuko du datozen hilabeteetan gai horri buruz Erkidegoan egingo diren eztabaidetan NPB berrian esnekisektorearen segurtasun-sarean neurri osagarriak hartzea. Talde Popularraren ustez, gure autonomia-erkidegoan sakon aztertu behar da nola eragin diezaiokeen esneki-kuotak kentzeak gure esneki-sektoreari, eta, hala, haien beharretara doitzen diren neurriak zehaztu, ekoizpena babesteko eta mantentzeko, eta, ahal izanez gero, handitzeko. Zergatik ez, gaitasuna badugu? Aurkeztu dugun ekimenean eskatzen genuen, nioen moduan, gure autonomia-erkidegoan sakon aztertzeko nola eragin diezaiokeen horrek esnekisektoreari, eta azterketa horretatik abiatuta, gure esneki-sektorea indartu dezaketen neurriak zehazteko, edo, gutxienez, neurrien zerrenda egiteko. Zuzenketak aurkeztu dituzte taldeek, eta erdibideko zuzenketa batera iritsi gara Euzko Abertzaleak taldearekin eta Talde Sozialistarekin, eta akordioa lortzeko prestutasuna eskertu nahi diet. Nire ustez, erdibideko zuzenketa zabal eta trinko horrek gai horretan eskumena duten administrazioei dei egiten die pixka bat, bai Europar Batasunari, bai Espainiako Gobernuari, bai Euskal Autonomia Erkidegoari. Hau diogu erdibideko zuzenketan: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari: eskatzen dio txosten bat egin dezala, jasoko duena bai esne-kuoten erregimena ezabatzeak Euskal Autonomia Erkidegoan izandako ondorioen ebaluazio espezifikoa, bai gure Erkidegoan esne-produkzioa bultzatzeko eta mantentzeko beharrezko neurriak. Hori guztia, foru-aldundiekin eta esnegintza-sektoreko ordezkariekin batera eta hiru hilabeteko epean". Halaber, Legebiltzarrak eskatzen dio Espainiako Gobernuari urtarrilaren 20an eta 21ean sektorekonferentzia egitean esnetarako behi-aziendaren sektorerako ordainketa akoplatuak jasotzeko baldintzen onuradunen definizioan jasotzeko Europar Batasunak baimendu dituen neurriak, orain ezin baita, eta lehentasunez laguntzeko baliabide gutxiko eta mendialdeko esne-ekoizleei, eta berrikuntza eta kalitatea- ren aldeko ekintzak ezartzeko, gazteak esnegintzasektorean sartzeko. Eta Eusko Legebiltzarrak Europar Batasuneko instituzioei eskatzen die lagundu diezaietela esneprodukzio aldetik egoera zailean dauden eskualdeei, bereziki zailtasun erantsiak dituzten eta produkzioaren zatirik handiena ustiategi txikietatik datorren mendialdeetan, eta berrikus dezala egoera, beranduenera ere 2017an (aurreikusita dagoen tarteko ebaluazioa da, baina garrantzitsua iruditzen zaigu nabarmentzea), neurri eta laguntza espezifikoak bultzatuz eta ezarriz baldin eta produkzioa nabarmen jaisten bada. Eta testu hori aurkezten dugu Ganbera honetako kideek bozkatu dezaten. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3969 |
10 | 71 | 13.03.2014 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on. Bueno, azken puntua denez, laburra izaten ahaleginduko naiz. Nire ustez, gaur aztergai dugun ekimenaren helburua da, azken batean, 2015eko apiriletik aurrera Europako araudiaren eraginez esneki-kuota ezabatzeak izan ditzakeen ondorio kaltegarriak ebaluatzea eta neurri batzuk proposatzea. Sozialistok, ekimen horren aurrean, hiru helburu zituen zuzenketa aurkeztu genuen bere garaian. Lehenik, esneki-kuoten araudia kentzea aztertuko zuen txostena egitea, eta, gainera, konpentsazio-neurri zehatzak jasotzea, Euskadin esneki-ekoizpena mantentzeko eta bideragarri izateko. Bigarren helburua zen Estatuari –Rajoyren Gobernuari– eskatzea, batetik, susta ditzala erregimen berrira egokitzeko ekoizleek egin beharko dituzten inbertsioak kalte-ordainen bidez konpentsatzeko neurriak; bestetik, babes-ekintzak ezar ditzala kalitatea eta berrikuntza sustatzeko; eta, halaber, laguntza-planak egin ditzala abeltzain gazteenentzat; betiere Euskadin esne-ekoizpena babesteko eta mantentzeko Estatuak eskura dituen tresnak erabiliz, ekonomian, gizartean eta ingurunean eragin negatiboa izan dezan saihesteko. Eta zuzenketa horren hirugarren helburua zen Europako erakundeei eskatzea babestu ditzala egoera konplexuan gertatuko diren eskualde eta herrialdea; azken batean, berma dezala merkatuaren funtziona- mendu ona, ekoizpenaren zati handiena mendi-eremuetan dagoenean edo ustiategi txikietatik datorrenean, eta, batez ere, babes ditzala ekoizle txikiak, egoera hori berrikusiz, lehenago López de Ocariz andreak esan duen moduan, egoera hori berrikusiz beranduenez 2017an, neurriak garaiz zehaztu ahal izateko, esneki-ekoizpena nabarmen erortzen dela frogatzen bada. Horiek, ordea, ez dira sozialisten ideiak. Europako Parlamentuak 2013ko abenduaren 11n onartu zuen ebazpenetik dator hori zati txiki batean; esnekikuoten erregimena iraungi ondoren, haren helburu nagusia izan zen mendi-eremuetan, alde behartsuetan eta eremu ultraperiferikoetan esneki-ekoizpena mantentzen ahalegintzea. Aurreko urtean eta urte honen hasieran zenbait ekimen aurkeztu ditugu euskal sozialistok Eusko Jaurlaritzaren aurrean, bai esneki-sektorearen laguntzei buruzkoak bai Euskadin esneki-kuoten sistema desagertzeak izango dituen ondorio ekonomikoei buruzkoak, kontuan izanik ustiategien % 56ri eta kuotaren % 12,5i eragingo liokeela esneki-kuota kentzea dakarren sistema berri horrek. Izan ere, esne-sektorea, esneki-sektorea, oso sentibera da, eta zailtasunak izan ditu eta ditu (preziokrisiak, ekoizpen-kostuak... izan baititu), eta horrek zalantzan jarri du haren bideragarritasuna zenbait urtez. Urtebete barru, aldi kritikoa izango du, Euskadiko esneki-ustiategi askorengan izango baitu eragina. Eta are gehiago kontuan hartzen badugu iazko martxoan esneki-kuota zuten 523 ustiategi zeudela Euskadin, eta Eusko Jaurlaritzaren aurreikuspenen arabera, 436 izango direla 2015ean; beraz, desagertu egingo dira ustiategiak, gutxitu. Euskadiko esne-behien sektoreak Euskadiko nekazaritza-ekoizpen osoaren % 15 ekoizten du gutxi gorabehera; esneki-kuota duten ustiategiak aintzat hartuta, kokapenari dagokionez, 523 ustiategitatik hamar alde ez-behartsuetan daude, hamaika, mendi-eremuetan ez dauden alde behartsuetan, eta 492, kopuru handiena, mendi-eremuko alde behartsuetan. Eta Eusko Jaurlaritzak esan zigun urtarrilean aztertzen eta neurtzen ari zela zer eragin izan dezakeen ustiategi horientzat kuota-sistema desagertzeak, eta ardatz nagusitzat hartzen ari zela Nekazaritza Politika Bateratuaren erreforma-esparruan zehaztu litekeen oinarri-ordainketaren erregimena, Nekazaritza Ministerioak oraindik erabat zehaztu ez zuena. Eta Landa Garapenerako Plan berrian sar litezkeen askotariko neurriak ere aztertzen ari zirela. Izan ere, zaila da zehaztea zer eragin izango duen kuotarik gabeko sistemak Euskadin ustiategiak desagertzearekin; eta horri, sistema berriari, gehitzen badizkiogu esneki-sektorearentzat garrantzitsuak diren beste faktore batzuk, edo kontuan hartzen baditugu (adibidez, ustiategien titularren batez besteko adina, ganaduaren elikadura-kostuen bilakaera, esnearen prezioen portaera, produktu horiek ekoizten jarraitzeko egin behar diren inbertsioak, eta, batez ere, finantzaketa lortzeko zailtasuna), bada, erraz ondoriozta dezakegu iristear dagoen egoera ez dela oso itxaropentsua, edo, behintzat, nahiko kezka eragiten du. Horregatik da garrantzitsua eta esanguratsua Europako Legebiltzarrak berak, iazko urte-amaieran, ebazpen hura onartzea, zeinak laguntza eta neurri gehiago eskatzen baitzizkien gobernu- eta erakundemailei esneki-sektoreko ekoizleei laguntzeko esnekikuoten amaierari aurre egiten. Egia da ez dela loteslea ebazpena, baina adierazgarria da kontuan hartzen badugu eurodiputatuek ekintza espezifikoak eskatzen dituztela mendi-eremuetan, alde behartsuetan dauden ustiategietarako, uste baitute, gainera, aukera gutxi izango dutela kuotak kentzean iritsiko den araurik ezaren onurak jasotzeko. Horregatik eskatzen zaie estatu kideei, eskualdeei, eskura dituzten tresnak erabil ditzatela eskualde horietan esne-ekoizpena babesteko eta mantentzeko, eta, hala, eragin negatibo hori saihesteko ekonomian, gizartean eta ingurumenean. Neurriek erregimen berrira egokitzeko egin behar dituzten inbertsioengatik ekoizleak konpentsatzeko kalte-ordainak ez ezik, kalitatea eta berrikuntza sustatzen duten laguntzak ere jaso behar ditu, baita nekazaritza-sektorean beti sor dagoen zerbaitetarako ere: belaunaldi-erreleboari bide emateko. Europako Batzordea mugitzea ere eskatzen du Europako Parlamentuak, egoera konplexuena duten eskualdeak babesteko, eta merkatuaren funtzionamendu egokia bermatzeko ekoizpenaren zati handiena ustiategi txikietatik lortzen duten herrietan. Eta funtsezkoa da iazko uztaileko sektore-biltzarren ondoren sektore horren berezitasunak eta arazoak aztertzeko sortu zen goi-mailako talde teknikoak urriaren 9an erabakitzea esne-behien sektorea lehentasunez sartzea laguntza akoplatu horietan. Gaur egun, Euskadiko esne-behien 464 ustiategik jasotzen dute laguntzaren bat, edo ordainketa bakarra, edo esneki-produktuen araberakoa, esnekisektorearen alde behartsuengatik, sakrifizioagatik, etab.; 440k ordainketa akoplatuak jasotzen dituzte esne-behiengatik, eta Nekazaritza Ministerioaren irizpide berriengatik laguntzen onuradun izateko baldintzek ez dakigu zer eragin izango duten sektore horretan, esne-behien sektorean. Eta horregatik da orain inoiz baino beharrezkoagoa erakunde- eta gobernuadierazpenak izatea, baita Parlamentuenak ere, eta kudeaketa-ekintzak ere gauzatu ditzatela (hori da egiaz garrantzitsua; praktikara eramaten dena), eskumenmaila guztietan, Euskadiko esneki-sektorea ez uzteko bere kasa; izan ere, prestatu egin behar da ziur asko sortuko diren egoera zail eta konplexuak arindu eta konpontzeko. Gustura gaude proposamena egin duen taldearekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin lortu dugun erdibideko zuzenketarekin, eta egiaz baliagarri izatea espero dugu. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3970 |
10 | 71 | 13.03.2014 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señorías, buenas tardes. Nekazaritza-sektorearen kontuen buru izan da askotan esneki-ekoizpena. Esan daiteke esnekisektorea esne-sektorea izan dela. EBn sartzeak nolabaiteko iraulketa ekarri zuen. 1986an, nekazaritzaren azken ekoizpenaren % 24 zen, eta gaur egun, % 15. 1989an 11.000 ustiategik 69.000 abelburu bazituzten, egun 23.000 abelburu dituzte 800 ustiategik. 2012an, 174 milioi kilo esne ekoitzi ziren, eta 2002an, 250 milioi. Hala ere, jaitsi egin den arren, urteko ekoizpenaren balioa 74 milioi eurokoa da; 1.500 langile dituzte esne-behien ustiategiek, eta 18.500 hektarea kudeatzen dituzte. Beraz, sektore garrantzitsua da ekonomiari dagokionez. Ustiategien % 36k esnearen % 90 ekoizten dute, eta, beraz, sektore kontzentratua da, eta ikusten da azken hamar urteetan lau behi baino gutxiagoko ustiategi txikien % 76 desagertu dela. Además de otras medidas y condiciones, como por ejemplo el mercado global y la concentración de empresas, el elemento decisivo de dicha concentración fue la cuota de leche; sin olvidar el hecho de encontrar trabajo fuera del caserío, dejar el caserío, la complejidad de dicho trabajo, etcétera. Hemen zenbait aldiz esan dut ez naizela prebentziozko kuotaren aldekoa, edozein programazio ekonomiko egin aurretik; beraz, ekoizpen-kontsumo erlazioan egiturazko desorekak dituzten nekazaritzaproduktuei buruz ari garela, ezin dut egin hori egonkortuko duten merkatu-erakundeak sortzearen beharra defendatu besterik. En la década de los sesenta hubo excedentes de leche. Frente a ello, la Comunidad Económica Europea de entonces decidió imponer la organización del sector lácteo para proteger al sector. Su aspecto principal era fijar precios mínimos de referencia y retirada. Tuvo unos costes impresionantes; llenaron Europa de piscinas de leche, y, además, no disminuyó la producción. Neurria ez zela eraginkorra ikusita, 1984an erabaki zen ekoizpena murrizteko sistema sortzea, eta gehienezko kopuru bat –esneki-kuota deitu zitzaion; ez da esne-kuota, baizik eta esneki-kuota– ezarri zitzaion estatu bakoitzari. Izan ere, nahasi egiten gaitu, batzuetan, semantikak, lehen esne-pakete entzun baitugu, baina egiaz, esneki-paketea da. Terminologiarekin nahasteak izan ditzakegu. Hasiera batean, esneki-kuota bost urterako aurreikusi bazen ere, luze iraun du, 2015era arte. Dena den, orekatze- eta egituratze-funtzioa bete du ekoizpen-kuotak, zenbait eragin negatibo ere izan dituen arren; ez gara ados jarriko horietan, ondorio negatiboak mendekotasun handia baitu aztertzen duenaren profil sozioideologikoarekiko. Kuota desagertuta, EBko Eskualdeen Batzordeak gomendatu du azterketa batzuk egitea, eta, gainera, nabarmentzen da –nik nabarmenduko nuke– mendi-eremuetarako beste landa- eta esne-garapenerako proiektu bat egiteko, eta hor gaude gu funtsean. Eta hori eskatzen diegu guk, hein batean, Euskadiko nekazaritza-erakundeei, Espainiako Ministerioari eta EBko erakundeei, neurri aringarriak adosteaz gainera, eta egiaz zer gertatuko den zain egotea; ez baitakigu zer gertatuko den, baina, hasiera batean, ez du dirudi ezer onik ekarriko duenik. Eta Suitzak esnekikuota bertan behera utzi zuenean ekoizpena % 7 igo bazen, eta, batez besteko prezioak % 20-30 artean jaitsi, badugu non begiratu. Gure kasuan, behinbehineko datuek adierazten dute % 5 igoko dela ekoizpena, eta % 10 jaitsi prezioak. Esneki-sektorean gerta daitekeena funtsezkoa da Euskadiko nekazaritzaren ondorio orokorrerako, eta estualdian jar dezake esneki-sektorea baino gehiago, nekazaritzako eta industriako azpisektore ugariren sektore gidari eta laguntzailea baita. Azken batean, nekazaritza-sektorearen zati handi bat jartzen da arriskuan, eta, hala, berriz jarri beharko da mahai gainean zer eragin izan dezakeen nekazaritzarik ez izateak horretan sinesten duen herri batentzat. Eta globalizazioak, mekanizazioak eta kuotek ustiategiak desagertzearen ondorio kaltegarria ekarri bazuten (kontraesana bada ere, errealitatea da), kuotak desagertzea eta prezioak desegonkortzea are suntsitzaileagoa izan daiteke, eta esneki-ekoizpena are gehiago jaitsi; gainera, kuota txikieneko ustiategi txikiei eragingo die batez ere, eta, zalantzarik gabe, lurraldea orekatuko du. Euskadiko esneki-ekoizpenaren nekazaritzaekoizpenaren sistema intentsifikazioan oinarritzen da sistema eraginkorrenetan, baina eraginkorrak diren eta lurrarekin loturik dauden ustiategi txikien sistemekin konbinatu behar du hori. Areago gure herrian, nagusiki menditsua izatean, hainbeste defizit natural izanik, konpentsatu egin behar direnean. El sector lácteo de Euskadi está capacitado para asumir tanto explotaciones productivas eficientes como otras más pequeñas. Para que el sector no desaparezca, hay que tener en cuenta unos elementos mínimos: monitorización permanente de todo lo que ocurra, un plan de ayuda para paliar el efecto inicial de la desaparición de cuotas y una visión concreta para zonas de montaña. Horretarako, etor daitekeen nolabaiteko kaosa baliatu behar da (jakina da entropiaren ostean, kaosa datorrela, eta, gero, beti ordena), ustiategiei laguntzeko neurriak zehazteaz gainera, arloaren alderdiak berriro antolatzeko; adibidez, ustiategi txikiak berreskuratzea, bertako esneari balioa ematea eta produktu eraldatuak egitea. Dena den, amaitu aurretik, eta kalamatrika honen ondoren amaitu egingo dut, Frisia eta Frisiako behiak omendu nahi nituzke berriro, esne-ekoizle handiak baitira, eta, ziur asko, haiei ere eragingo die esneki-kuota desagertzeak. Dena den, betiko, lurzorua jarduera ekonomiko jasangarriekin eta elikagaiak ekoizten dituztenekin hartzeak egingo du Euskadi marka koherenteago, jasangarriago, arduratsuago eta dibertsifikatuago. Izan ere, nekazaritza-lurzorua uztea gizarte osoaren porrota da. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3971 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Arratsalde on guztioi. Goizeko interbentzioa bezala, interbentzio hau ere hasi behar dut esanez iraingarria iruditzen zaigula Alderdi Popularraren aldetik orain arduratuta agertzea esne-kuotak desagertu egingo direlako. Nork kenduko ditu esne-kuotak? Nork erabaki du esne-kuotak kentzea? Zuen Madrileko eta Bruselako kideak eta orain dela gutxi Bilbora gailur ekonomikora etorri ziren lotsa gutxiko jende guzti hori izan dira erabakia hartu dutenak. Esne-kuotak 80ko hamarkadan jarri ziren martxan, eta helburua izan zen ekoizpena eta merkatua erregulatzea, soberakinak ekiditea. Eta 92. urtean ezarri ziren kuotak modu definitibo batean, eta hor, urte batzuetan (80ko hamarkadan, 92. urtera arte), ezarri edo asignatutako esne-kuota baino gehiago ekoiztu zuten zenbait baserritarrek, esne beltza bezala ezagutu izan zena. Eta 92. urtean, gainera, ilegalenak izan zirenak sarituak izan ziren, ekoiztu zuten esne beltz hori gero kuotetan itzuli zitzaielako. Edozein kasutan, Aznar Gobernura iritsi zen, eta zer egingo eta esne-kuoten merkatu librea sortu zuen; hau da, ahalmen gehien zeukanak kuota gehien erosi ahal izateko kapitalismoaren printzipio gordina. Hor esan behar da sekulako kuota-salerosketa bizi izan zela urte horietan. Ondoren Zapatero etorri zen eta Zapateroren Gobernuak mugatu zuen kuoten salerosketa. Eta hurrengo daukaguna, 2015, kuotak desagertuko diren epea. Eta hau elikadura-burujabetzaren kontrako neurri bezala ulertzen dugu. Askotan aipatu izan dugu elikadura-burujabetzaren oinarrietatik beharrezko ikusten dugula bai ekoizpena eta bai merkatuak erregulatzea. Eta egon izan dira horretarako tresnak, esnekuotak adibide, eta hauek ere desagertzera doaz. Eta honen ondorioa izango da ekoizpena kontzentratu egingo dela produktibitate handienak dauden guneetara, eta badakigu kontzentratutako ekoizpenak zer ingurugiro-arazo izaten dituen. Hona etortzen baldin bagara, Araba, Bizkai eta Gipuzkoara, esnetako baserri baten batez besteko kuota 400.000 kilokoa da. Estatu espainiarreko eta Europako kuotaren batez bestekoaren gainetik kokatzen da eta gure tankerako parajeak diren Galizia, Asturias eta Kantabriako batez besteko esne-kuota baino dezente altuagoa daukagu hemen. Baina esne-kuotaz aparte, oso interesgarria da Kaiku kooperatibak orain dela bi, hiru urte Lursaili aginduta egindako azterketa, non esaten den Araba, Bizkai eta Gipuzkoako esne-ukuiluak direla Europa mailan dauden ukuilurik intentsifikatuenak, hau da, hektarea bakoitzeko ganadu-karga, ganadu kopuru altuena hementxe daukagula Europa osoan, eta –ez hori bakarrik– ustialeku hauek, ukuilu hauek direla Europan menpekotasun handiena daukatenak kanpoko lehengaiekiko (beraz, esnearen prezioarekin sekulako dependentzia daukate hemengo ustiategiek). Aktibitatea, gainera, guztiz espezializatua da hemen; esnetako ukuiluetan ez da haragirik ekoizten, ez dira beste nekazaritza-jardun batzuk lantzen. Eta hemen askotan esan dugu eta esan beharrean egongo gara intentsifikazio eta espezializazioan EAJ maisu bat dela. Datuek erakusten dute. Begiratu dezakegu Irlandara, adibidez, kuota desagertzen denean Irlandan zer gertatuko den. Irlan- dako Gobernuak dagoeneko badauka gobernu-plan bat bere esne-ekoizpena % 50 hazteko. Posible dute? Segur aski, bai. Irlandako behi batek 700 kilo pentsu jaten ditu eta hemengo batek, 5.000. Beraz, guk baino dezente produkzio-kostu baxuagoetan ekoiztu ahal izango dute esnea. Austriara begiratzen badugu, Austrian esneukuilu txikiak dira, prezio ona ordaintzen da eta, inguruko merkatuari begira, hor lortu dute beraien arrakasta. Frantzia eta Alemania. Hauek salmenta-puntuak kontrolatzen dituzte. Lasai egoteko moduan daude. Eta guk ikusten duguna da merkatu globalean hemen jai dugula, ezin garela lehiatu beste herrialde batzuetan ekoizten den esnearekin. Eta aurrera jarraitu nahi badugu, desberdindu beharra daukagula, ingurumen-ikuspegi bat jarri behar zaiola, balio erantsi bat, bertako merkatuari zuzendu behar gatzaizkiola. Eta sinatu duzuen erdibidekoa irakurrita, hiru puntu jasotzen dituen erdibideko hori, dira diru-laguntzak, diru-laguntzak, diru-laguntzak. Ez da beste ezer aipatzen. Eta diru-laguntzak, noski, beharrezkoak dira, baina nahitaezkoa da ingurumen-ikuspegi bat gehitzea, eta zuen erdibideko horretan ingurumen hitza aipatu ere ez duzue egiten. Beraz, datorkigun errealitatea ez da txantxetakoa. Eta zuek egiten duzuen hautua da orain artean egin izan dena egiten jarraitzea hemendik aurrera ere. Eta hori ez da nahikoa izango; tamalez, ez da nahikoa izango. Horregatik iruditzen zaigu begiak zabaltzeko unea badela, eta, begiak bakarrik ez, trantsizio bati atea irekitzeko unea ere badela. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3972 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Labur-labur, oso urrun baitaude Bildu taldearen eta Ganberako gainerako taldeen jarrerak, eta zinez uste dut ez dela hurbiltzerik, jarrerak erabat kontrakoak baitira. Baina atera banaiz izan da kuota-merkatuaren liberalizazioaz hitz egin duzulako, eta harrigarria egin zait; agian, horretaz hitz egiteko, kideren bat ekar baitezakezu, kuoten merkatua liberalizatu zenean, azkar joan zena kuotak saltzera, eta diru-kopuru handia eskuratu zuena, ezta? Zuen politika da besteei esatea zer egin behar duten, baina zuek ez praktikatzea, eta eman dizkizut beste zenbait adibide beste kasu batzuetan. Eta deigarria da hona etorri eta dotrina bat ematea, eta gero zuek hori praktikan jartzeko gai ez izatea. Praktikan jartzeko gai ez izatea. Inguruan dituzue egin behar ez denaren adibide onenak, eta gero dotrina ematera etortzen zarete hona? Begira, mesedez, errespetu pixka bat, autonomia-erkidego honetan bikain ezagutzen baitugu elkar, eta badakigu zer egiten duen bakoitzak. Beraz, ez dakit nor engainatu nahi duzun. Ez dakit nor engainatu nahi duzun. Austriaz hitz egin diguzu. Baina badakizu nolakoak diren Austriako mendietako esne-ukuiluak? Badakizu nolakoak diren, eta zertaz bizi diren ukuilu horien jabeak? Ez esne-ukuiluetatik. Mendi-eremuko errepide guztiak mantentzeko dituzten lan-elkarteetatik bizi dira; nagusiki, eski-estazioei ematen dizkieten zerbitzuetatik bizi dira; ez dira bizi mendiko ganadutegietatik, zeinak paisaia-estanpa hutsa baitira, eta ez baitira ez produktiboak ez errentagarriak. Ganbera honetako legebiltzarkideok joan eta ikusteko aukera izan dugu; beraz, ez jarri adibide hori, ez baitu zerikusirik gaur mintzagai ditugun ustiategiekin. Izan ere, ekoizpen ekonomikoko ustiategiez ari gara, errentagarriak direnez, eta, gainera, lehen aipatu dizkizudan beste balio batzuk ematen dituztenez: paisaiaren, ingurumenaren babesa. Baina nola esan behar dizugu? Uste dut nahiko oinarrizkoa dela, eta sistematikoki errepikatzen dugula. Eta gutxieneko errentagarritasuna duten ustiategiak nahi ditugula, ekoizleak berek egiten duten lanetik bizi daitezen. Horretaz ari gara. Baina zuek ez zarete horretaz ari; zuek ez zarete errentagarritasunaz ari. Nondik biziko dira, orduan, ekoizleak? Nondik biziko dira, ustiategiak ez badira produktiboak, ez badira errentagarriak? Oso bestelako eredua duzue zuek. Zuentzat bai dela garrantzitsua neurria. Txikia, oso txikia, tokikoa... Bada tokikoa ez den esne-ekoizpenik? Guztia da tokikoa, herrikoa, eremukoa, ingurukoa. Bai, noski! Baina zuek, zinez, lekurik ez duen istorioa saltzen duzue hemen. Lau jarraitzaile izango dituzue, baina ez du lekurik horrek, eta ez da Euskadiko ekoizpen-estanpa. No es. Zerbait irrealaz hitz egiten duzue zuek. Beraz, zaila da ados jartzea. Izan ere, zuen interesgunea da nola bildu hondakinak eta nola zintzilikatu han eta hemen, eta gu beste ekoizpen-mota batez ari gara, ez hondakinen bilketatik bizitzeaz, zuek nahi duzuen moduan. Ez, hori ez da gure eredua. No es. Beraz, Lazarobaster, zuen eredua; hasteko, ez zarete aplikatzeko gai, ez zarete aplikatzeko gai, eta, gero, ez da autonomia-erkidegoaren adierazgarria. Sektoreko ezer ez da lotzen edo kokatzen zuek bezala. Teoria hori ez da aplikatzen. Orduan, uste dut esan dizugula askotan, modu batera eta bestera, eta hemen azaltzeko askatasuna duzu; baina, nire ustez, agortuta dago. Uste dut frogatu dugula, modu batera eta bestera, zuen sistema ezin dela aplikatu, ez duela funtzionatzen, ez dela errentagarria eta ez duela aukerarik autonomiaerkidego honetan. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3973 |
10 | 71 | 13.03.2014 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur, Euskal Herria Bilduren ordezkariaren mintzaldiaren ondoren airean gelditu dela iruditu zaidan konturen bat argitzeko. Ikus dezagun: 2015eko apirilaren 1ean, hogeita hamaika urte irago ondoren, lehen aldiz Europar Batasuneko esneki-sektoreak esneki-kuoten sistemarik gabe funtzionatuko badu, eta, gainera, espero bada egoera berri horrek asaldurak sortzea esneki-sektorean, zerbait egin beharko da. Izan ere, ongi dago filosofatzea, hausnartzea, ekoizpen-ereduak aztertzea, oso interesgarria da; baina foroetan egoera horiek aztertzen dituztenenean esaten denean... Bueno, hemen denetarik dago, botikan bezala: ekoizpen intentsiboko ereduaren alde egiten duten nekazaritza-sindikatu eta -erakundeak batetik; eta, bestetik, eredu hori zalantzan jartzen duten nekazaritza-sindikatu eta -erakundeak, zeinek uste baitute esne-behien sektoreari kalte atzeraezina egin zaiola, eta lurrari lotutako ekoizpen-ereduaren alde egiten baitute, esneki-industriaren interesetatik urrun daudenen alde, industria hori baita ekoizpen-sektorea urte gutxian hondoratzen duena. Orduan, bi eredu ditugu aurrez aurre, eta, egiaz, askotarikoa da Euskadin esneki-ekoizpenaren eredua. Askotarikoa da. Esan dezagun ekoizpen-eredu intentsiboak kontzentrazio handiagoa izan dezakeela, baina ereduak ez dira baztertzaileak. Ez dira baztertzaileak. Eta bada zuk aipatzen zenuen kontu bat, Lazarobaster jauna. Hau esan duzu: "Noski, inor ez da gogoratu ingurumen-arazoez". Ez da egia. Zuk badakizu proposatu dugula, eta, gainera, gure zuzenketan jasotzen zen ulertzen dugula gobernu- eta erakundekonpromisoak behar direla, hain zuzen, besteak beste, ekonomia- eta ingurumen-ondorio negatiboak arintzeko neurriak eta ekintzak hartzeko... eta argi adierazten dugu hori. Beraz, nire taldea behintzat ez da ahaztu ingurumen-auziaz. Eta hau ere esan duzu: "Begiak eta atea ireki behar dira trantsiziorantz". Zer trantsiziotarantz? Elika- dura-burujabetzarantz? Hori da, nolabait esatearren, hemen dugun aukera bakarra? Ez da erdibiderik? Izan ere, noski, zuk esaten badidazu ekoizpeneredu batzuen bidez elikadura-burujabetza bideragarria eta eraginkorra dela, bada, ongi etorria izango da. Jar dezagun adibidea, eta, agian, kopiatzea da kontua; izan ere, bada, dena asmatuta dago. Baina ez da ekoizpen-eredurik, eta zuk badakizu, ehuneko ehunean erakusten duenik bideragarritasuna eta eraginkortasuna. Orduan, itxura oso filosofikoa, idealista, duten diskurtsoak egin ditzakegu; baina praktikoa eta errealista izan nahi duen zuzenketa bat iristen denean, ezin da baztertu esanez laguntzak soilik proposatzen dituela, sektoreak, esneki-sektoreak, ziur asko egoera zail eta konplexuei aurre egin beharko dienean. Beraz, arduragabekeria izango litzateke hori gure aldetik erakundeok proposatuko ez bagenu bitartekaritza-lana egiteko gobernu- edo erakunde-konpromisorik, ondorio negatibo horiek benetan arintzeko neurriak, ekintzak eta laguntzak zehazteko. Nire ustez Bilduk…, edo hitz egitean egindako gehiegikeria bat izan da (nire ustez, ez zen hori izango, ziur asko, zure asmoa), baina oso arraroa da esatea laguntzak soilik proposatu ditugula. Ez, ez! Laguntzak baino gehiago dago. Ekintzen eta neurrien gobernu-konpromisoak dira. Eta, nire ustez, hori da garrantzitsuena. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3974 |
10 | 71 | 13.03.2014 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Muy rapidito. Oso azkar, jada... Egia esan, poztu besterik ez dut nahi Talde Sozialistak, Talde Popularrak eta hirurok lortu dugun erdibideko zuzenketarengatik. Denei eman diezu egurra, eta ez duzu autokritika zirkinik ere egin! Hiru urte baino gehiago daramatzazue Gipuzkoako Foru Aldundian, eta Gipuzkoako esneki-sektoreak bere horretan jarraitzen du, ez duzue neurririk hartu ez dakit zer eredutarantz jotzeko. Dena den, berriro gogora ekarri nahi dut: kontuz semantikarekin. Ez dira gauza bera esnekiak eta esnea. Ez dira gauza bera. Eta esneki-sektoreari dagokionez, oraingoz ez da esne-planik. Y lo suyo menos. Orokortasuna baizik ez da zurea; orokortasuna da gurea, baina zen- bait espezifikotasun ere baditu. Nahiko nuke esnekisektorearen barruan esne-plan bat izatea. Eta ez dugu halakorik informazioa falta zaigulako, ez dakigulako zer gertatuko den. Informazioa dugun heinean, berrikusketak egin ahal izango ditugu, 2017an, dirulaguntzetan, mendiko nekazaritza-plana egin ahal izango dugu... Horiek dira zehaztapenak; gainerakoak, orokortasunak dira. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3975 |
10 | 71 | 13.03.2014 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Euskal Autonomia Erkidegoan esnekuotek izandako eraginen ebaluazioari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Zuei entzunda, ekartzen dudan inpresioa da naizela hona planteamendu arraroak egitera datorren bat eta ez dakit nondik natorrela. Baina ni baserritarra naiz, baserritarren planteamenduekin nator hona, eta ezagutzen ditut baserritarren beharrak, eta errealitateak ere bai. Eta, López de Ocariz anderea, aipatzen duzunean konkretuki batek zer egin duen, bai, onartzen dut. Segur aski, kolore guztietako jendeak egin du denetarik, baina hemen kontua da 30 urte daramatzala EAJk bere eredu intentsibo eta espezializatua alde guztietatik aplikatzen (jazartzen esatera ere ausartuko nintzateke). Eta normala da sektoreak 30 urtean egin duen ibilbidea ez izatea denontzat desiragarria. Baina badirudi nik hemen esan ditudan datuak ez dituzuela entzun. Esan dut hemen dauzkagun esneustiategiak direla Europan dauden intentsiboenak; Europako intentsiboenak, berriz diot. Eta ez garela bizi leku baten non produktibitatea edo larre lauak dauzkagun, ekoizpen-kostu baxuak. Ez, guztiz kontrakoa da; Europan, gara salbuespen bat. Eta zuen planteamendua da beste aldera begiratu eta aurrera jarraitu. Jarriko ditut bi adibide egoera honetan egin daitekeenaz. Bat, adibide espainol bat, eta bestea, Holandakoa. Adibide espainola. No hace mucho dijo el ministro Cañete: "Esneki-produktu jasangarriak". Hori da Estatuan 14 esne-industria eta 9 banaketa-enpresarekin sortu duen bereizgarri bat; tartean daude Eroski eta Iparlat. Esneki guztiek eramango dute zigilu hori. ¿Y qué se necesita para ser "esneki jasangarriak"? Espainola izatea, besterik ezer ez. Si al menos fuera "espainiar esnekiak"… ¿Pero "jasangarriak", de qué? Bigarren adibidea: Holanda. Frisian daude esne-transformazioko industria handi dezente. Holandan egin dutena izan da esne-kate iraunkorra, esneindustriek bat egin dute Holandako esnea babesteko. Ez espainol erara. Egin dutena izan da kontuan hartu ardatz nagusi batzuk: bat, energia- eta klimaikuspegia; bi, animalien osasuna eta ongizatea; hiru, behiak larrera ateratzea, larratzea, jaio, bizi eta hil ukuilutik atera gabe egin ez dezaten; eta laugarrena, bioaniztasuna eta paisaiaren kontserbazioa. Hor daude bi eredu desberdin: espainola eta Holandakoa. Eta bukatuko dut Beizamako artzain batek orain dela denbora dezente ja esaten zuen gauza batekin: "Hemen nahi duguna da Dinamarkan bezala ekoiztu" (produkzio-bolumen altua, ekoiztu Dinamarkan bezala), "eta gero nahi dugu Austrian bezala saldu" (Austriako prezioan). Eta hori ezinezkoa da. Eta zuen erdibidekoan orain artekoarekin jarraitzea onartzen duzue; diru-laguntzen bitartez, jarraitu eta jarraitu. Eta ingurumena ez da aipatu ere egiten, bertako kontsumoa ez da aipatu ere egiten. Eta horregatik, guk ezetz esango diogu. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/570147c0-3433-42e8-84cc-a12ef889a596 | parl_eu_3976 |
10 | 72 | 20.03.2014 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on, presidente andrea. Lehendakari jauna, sailburuok, jaun-andreok. Mozio hau aurkezten dut Talde Popularraren izenean, hilaren 7an interpelazioa aurkeztu baikenion sailburu andreari ekoizpen ekologikoa sustatzeari eta merkaturatzeari laguntzeko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz. Eta interpelazio hura aurkeztu genuen ekoizpen ekologikoa ez zelako agertzen ez aurrekontuetan, ez aurrekontuen memorian, ezta Jaurlaritzak legealdi honetarako planteatu zituen planetan ere. Beraz, arrazoi horrek bultzatu gintuen interpelazioa aurkeztera. Poztu egin gintuen sailburu andreak esateak, hain zuzen, bazutela asmoa nekazaritza ekologikoaren sustapenean lan egiteko, eta, hortaz, askoz errazagoa izango da dena, uste baitut, oro har, ados gaudela gehienok. Interpelazioan, Talde Popularretik adierazi genuen ekoizpen ekologikoa sektore gaztea dela, hogeita hamar urte eskaseko garapena duena, eta, Espainiako gainerako erkidegoetan goraldi handia izan badu ere, ez dela berdin gertatzen Euskadin. Eta zer arrazoirengatik ez du gora egiten ekoizpen ekologikoak Euskadin? Hainbat faktorek dute eragina, interpelazioan esaten genuenez. Ez ditut denak errepikatuko, baina Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluko ordezkariek agerraldia egin zuten Ganbera honetan, eta argi eta garbi azaldu zituzten. Ekoizpen-sektoreak bere ekoizpen-egiturak eta ekoizpen-mota hori egiteko duen modua profesionalizatzerantz eboluzionatu badu ere –eta hori argi eta garbi ikusten da haren produktuek, ekoizpenen bolumenak, kalitateak eta itxurak izan duten bilakaeran–, zailtasun handiak ditu bere produktuari balio erantsi handiagoa emango dioten neurrietan aurrera egiteko; horrez gain, gabeziak ditu produktua merkaturaketarako multzokatzeko eta egokitzeko egitura iraunkorretan, baita eraldaketa-egituretan ere. Argi dago Euskadin badagoela produktu ekologikoaren eskaria. Eskaria eskaintza baino handiagoa da, eta ez dugu produkturik… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3977 |
10 | 72 | 20.03.2014 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Esaten ari nintzenez, ez dugu nahikoa produktu ekologiko Autonomia Erkidegoan dagoen eskaria asetzeko, batik bat elikadura osasungarriagoa, hurbilekoagoa eta kalitate handikoa bilatzen duten kontsumitzaile horien eskaria asetzeko. Interpelazioan esaten nuenez, ekoizpen ekologikoa indartzeko beharrezkoak diren neurrietako batzuk aipatu genituen, batez ere prestakuntza eta ikerketa; hazi eta arraza autoktonoen ikerketan sakontzea, hobeto ekoizten baitira gure lurrean eta gure ingurunean; merkaturatzeko behar diren ekipamenduak; nola multzokatu produktua gero eraldatzeko eta merkaturatzelerroetara ateratzeko… Ekoizleek erakundeen arteko koordinazioa eskatzen ziguten; izan ere, ekoizpen ekologikoan, alderdi batzuk foru-aldundien mende daude, eta beste batzuk Jaurlaritzaren mende, eta, hortaz, koordinazioa funtsezkoa da. Eta horregatik esaten genuen beharrezkoa dela ardatz nagusi bat, estrategia bat, plan bat… Ez diogu esaten Jaurlaritzari nola deitu behar dion, baina neurri guztiak uztartuko dituen ardatz nagusi bat eskatzen diogu, koordinazio hori egon dadin eta ekoizpen ekologikoari sendotasuna eman diezaiogun, azken batean horixe ari baitzaizkigu eskatzen. Ekoizpen ekologikoa sektore garrantzitsua iruditzen zaigu, dibertsifikatu egiten baitu ekoizpen tradizionala. Izan ere, ondo egiten duten bitartean, beste ekoizle batzuk erakarriko dituzte ekoizpen-mota horretara. Eta ekoizleek esaten ziguten bazela ekoizpen ekologikoa egiten hasi eta, zailtasunak tarteko, utzi egin behar izan duenik. Eta hori ezin dugu onartu, frustrazio handia baita uneren batean ekoizpen ekologikoa egiten hasteko asmoa edo bultzada izan eta, zailtasunak tarteko, lortu ez dutenentzat. Beraz, gure ustez, administrazioek, eskumenak dituzten heinean eta sektorearekin koordinatuz, neurriak ezarri behar dituzte ekoizpen ekologikoaren sektorea indartzeko. Horregatik aurkeztu dugu mozioa; funtsean esaten du aurkeztu dezala Jaurlaritzak hiru hilabeteko epean Euskadiko ekoizpen ekologikoari laguntzeko estrategia bat, administrazio eskudunekin eta sektoreko erakundeekin koordinatuz. Bigarren puntuan esaten dugu estrategia horrek jaso ditzala berariazko neurriak ekoizpen ekologikoaren bilakaerari eta sendotzeari laguntzeko, kontsumoa sustatzeko, produktu ekologikoak eraldatzeko egiturak eta merkaturaketa hobetzeko, eta sektore egituraketa indartzeko. Jaurlaritzak nekazaritza eta abeltzaintzari buruz egiten dituen ikerketetan eta estatistiketan, bistaratu daitezela maila berean ekoizpen ekologikoaren datuak eta gainerako nekazaritza-ekoizpenak. Estrategia horrez gain, sor dadila programatutako laguntzalerroen segimendua eta ebaluazioa egiteko sistema bat, eta eman dadila lortutako emaitzen berri urtean bi aldiz. Aurten egin behar den landa-garapen jasangarriaren planak jaso dezala nekazaritza ekologikoko ekoizleei laguntzeko berariazko lerro bat. Mozio honi gehitze-zuzenketak aurkeztu dizkio Talde Sozialistak, hots, 6. eta 7. puntuak, eta jaso egin dira, eta ziur naiz Corcuera andreak azalduko dituela bere hitzaldian. Bilduko bozeramaile Lazarobaster jaunak, berriz, jarduera-ildo batzuk aurkeztu ditu, baina iruditzen zaigu jasota daudela, nolabait, 2. puntuan, bueno, gure mozioko puntuetan, eta uste dugu jasota daudela jada botoetara jarriko den erdibideko zuzenketaren testuan. Eta eskerrak ematen dizkiogu… Ez dakit UPyDk ekimen hau babestuko duen, baina babesteko eskatuko nioke; izan ere, denok gaude ados eta adostasun handia du, eta, horrez gain, Ganbera honetako gehiengoak onartzea gustatuko litzaiguke, uste baitugu horrelako babesa izatea eskatu zigutela ekoizleek. Beraz, erdibideko zuzenketa hau bozkatzeko eskatzen dizuet guztiei. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3978 |
10 | 72 | 20.03.2014 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Egun on guztioi. Interesgarria da gaur Ganbera honetan nekazaritza ekologikoa sustatzearen inguruko eztabaida edukitzea. Eta ezertan hasi baino lehen, zer da nekazaritza ekologikoa? Hori azaltzeko, adibide xinple-xinple batekin saiatuko naiz: porruekin. Porruak udan landatzen dira eta gero neguan jasotzen dira. Eta nekazaritza ekologikoan, udan porruak sartzen direnean, ondorengo hilabeteetan bi aldiz jorratu egiten dira, gutxienez bi aldiz belarrak kentzen zaizkie. Nekazaritza ez ekologikoan, porruak landatzen direnean, gero gainetik botatzen zaie herbizida bat. Herbizida horrek egiten duena da belarrik ez ateratzea lur horretan. Eta negua iristen denean porru horiek jasotzen dira. Osasun ikuspuntu batetik ikusten duguna da baserritarraren osasuna bermatzen dela nekazaritza ekologikoan, ez-ekologikoan produktu kimikoekin lan egiten duelako, lurrak produktu kimiko hori xurgatzen duelako eta lur horretatik jaten duen porruak eta gero porruak jaten duen pertsonak ere nolabait hor geratzen diren sustantzia kimikoak jaten dituelako. Horregatik diogu nekazaritza ekologikoak, bai baserritarraren osasunean, bai ingurugiroaren osasunean eta baita herritarren osasunean berme gehien eskaintzen dituen nekazaritza dela. Hortik abiatuta, eta badirudi Ganbera honetan guztiok gaudela nekazaritza ekologikoa sustatzeko asmoarekin eta gogoarekin, zein da nekazaritza ekologikoaren errealitatea? Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan nekazaritza lurren % 1,7 dago nekazaritza ekologikora zuzenduta. Eta ingurura begiratuta Estatu espainiarrean, Estatu frantsesean eta, Europako batez bestekoen azpitik gaude hemen. Eta zergatik iritsi gara egoera honetara? Zergatik daukagu hain ekoizpen ekologiko gutxi gure lur hauetan? Begiratu behar dugu azkeneko 30 urteetan Euzko Alderdi Jeltzalearen gobernu desberdinetatik eraman diren politikak izan direla nekazaritza eredu espezializatu eta intentsibo batera begirakoak. Eta horretan, gainera, maisuak izan dira EAJko gobernu desberdinak, izan ere, aurreko astean aipatzen genuen bezala, hementxe dauzkagu Europako esne ukuilu intentsiboenak. Eta nekazaritza ekologikoa, gainera, lotuta daukagu hemen, nolabait, nekazaritza sektorearen inguruan azken 30 urte hauetan sortu diren makina bat erakunde publiko edo semipublikorekin. Eta aipatuko dut Kalitatea fundazioa edo Eusko Labela. Adierazi zaigu Eusko Labela dela kalitate gorena, eta horretarako baliabide ekonomiko asko eta asko bideratu dira; gutxi gora behera, urtero 6 milioi euro joan dira Eusko Labelera, eta gutxi gora behera ere urtero 2 milioi euro gastatu dira Eusko Labelaren marketinean, gure buruetan sartzeko Eusko Labela dela kalitate gorena. Eta hau izan da azkenengo urte askotan egin den apustu bakarra. Eta herritarrei azaldu zaienean Eusko Labela dela kalitate gorena, ekologikoa, ekoizpen ekologikoa non kokatzen da hor? Hau da, gorena Labela denean, ekologikoa non kokatzen da? Ba ekologikoa ez da existitzen. Eta hori da errealitatea, orain artean hemen ekologikoa ez da existitu, apustu bakarra izan delako Eusko Labela. Eta horrek ekartzen gaitu % 1,7 horretara. Eta administrazioetatik egon den babes falta horrek nekazaritza sektorean bertan ere ekarri du baserritar askoren aldetik nolabaiteko kontrako jarrera ekologikoarekiko; hau da, ekologiko hori ez da serioa, horiek ez dira baserritarrak, ez dira profesionalak, hippy batzuk dira. Hori izan da sektorean elikatu izan den iritzia. Eta, alde batetik, Administraziotik eragin den bazterketa hori, eta sektorean jaso den bezala jasota, ba gaur egunean daukagu % 1,7. Baina edozein kasutan, mundua aldatzen doa eta gure eskuetan ez da egoten gainera askotan aldaketa hori, eta hemen diskurtsoak moldatzen joan izan dira. Eta hor daukagu krisi iruzur hau, ingurugiroa geroz eta gehiago aipatzen da, osasuna ere geroz eta gehiago, gertukoa, ekonomia lokala, eta ekologikoaren kontsumoa ere gehitzen doa. Eta nahiz eta sinesmenetatik izan ez, barneratzen doa nekazaritza ekologikoa sustatu behar dela. Eta kontua da, orain arteko ibilbide hau izanda, aurrera nola egiten dugun. Eta aurrera egin behar da, nekazaritza ekologikoaren aldeko konpromiso sendo batekin. Alperrik galdutako denbora ezingo da berreskuratu, baina aurrera konbentzimenduarekin eta konpromiso sendoekin egin behar da. Eta Alderdi Popularretik aurkeztu den mozioan plan bat eskatzen da eta Landa Garapen Programan nekazaritza ekologikoari lerro bat eskaintzea, eta ondo dago. Gero PSEtik gehitzeko zuzenketa bat aurkeztu da eta planari bi puntu eransten zaizkio, eta hori ere ondo dago. Baina guretzat ez da nahikoa. Aurkeztu dugun gure zuzenketan, eta aipatu duzu, López de Ocariz anderea, gure zuzenketa erdibidekoan jasota datorrela, ez nator inondik inora bat horrekin. Gure zuzenketan jasotzen duguna da Jaurlaritzak dituen sail desberdinen artean plan integral bat burutzea nekazaritza ekologikoa sustatzeko, eta plan integral honek askoz ere dimentsio handiagoa dauka zuek proposatzen duzuen planarekin alderatuta. Eta gure plan integral proposamen honetan, gainera, jasotzen dugu hainbat eta hainbat ildo desberdin, plan horren garapenean kontutan hartu beharrekoak. Hortaz, bi planen abiapuntuak oso-oso desberdinak dira, bai dimentsio aldetik eta bai eduki aldetik ere. Hortaz, guk gure zuzenketaren alde egingo dugu eta, kasu honetan, erdibideko horretan abstentziora joko dugu. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3979 |
10 | 72 | 20.03.2014 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on. 1988an, lehenengo urratsa egin zen Espainian ekoizpen ekologikoaren metodoari izaera juridikoa emateko, gaia 759. Errege Dekretu bidez arautu zenean, eta, hala, aurrea hartu genion Europar Batasunaren erabakiari, zeinak 1991n argitaratu baitzuen lehen aldiz nekazaritza-ekoizpenari eta ekoizpen ekologikoari buruzko erkidegoko araudi bat. 2004an, Elena Espinosaren ministerioak Espainiako ekoizpen ekologikoarentzako lehenengo plan estrategikoa jarri zuen martxan. Gero, berriz ere José Luis Rodríguez Zapateroren Gobernuko ministro sozialista batek, Rosa Aguilar andreak, Espainian nekazaritza ekologikoa sustatzeko ekintzen bigarren plan integrala, 2007-2010 denboraldikoa, egin eta betearazi zuen. Duela egun batzuk, ekoizpen ekologikoari laguntzeko estrategia aurkeztu da Madrilen, eta, ziurrenik, Europako Batzordeak berak nekazaritza ekologikoari buruzko araudi berria eta ekintza-plan bat aurkeztuko ditu aurten. Horrela bada, 1988az geroztik, administrazioek eta erakunde publikoek lan handia egin dute eta balio handia eman diote ekoizpen ekologikoari, eta horrek zerikusi zuzena du nekazaritza ekologikoak Espainian izan duen bilakaera positiboarekin; izan ere, askoz azalera handiagoa bideratzen da ekoizpen-mota horretara, eta operadoreen kopuruak, bai nekazarienak, bai abeltzainenak, gora egin du, eta produktu horiek gehiago egin eta merkaturatzen dira; ondorioz, ekoizpen ekologikoak sekulako datuak ditu mundu-mailan, argi eta garbi. Munduan, 37,5 milioi hektarea bideratzen dira nekazaritza ekologikora, 1.800.000 ekoizleri ematen diete lana, eta lankidetzan diharduten 64.300 saltokiri ematen diete lehengaia. Produktu horien munduko merkatua 66.500 milioi dolarretan dago. Eta, testuinguru horretan, ekoizpen ekologikora azalera gehien bideratzen duen munduko bosgarren herrialdea eta Europar Batasuneko lehenengo herrialdea da Espainia, nahiz eta merkatu-kuotan hamargarren postuan egon. Beraz, hazteko marjina oso handia da oraindik. Arreta Euskadin jartzen badugu, ordea, lehen Lazarobaster jaunak eta López de Ocariz andreak esaten zutenez, ekoizpen-eredu horren ezarpen-maila nahiko apala da oraindik, nekazaritza-azaleraren % 1,7 bakarrik lantzen baita ekologiko izenaz ezagutzen dugun horretarako. Azken lau urteetan, Euskadin ekoizpen-eredu horretan lan egiten dutenen kopurua % 60 igo da, eta, duela bi aste, Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluko kideek esan ziguten 389 operadore eta enpresa daudela, 474 ekoizpen-errolda daudela, eta 2.627 hektarea nekazaritza-azalera daudela erregistratuta. Euskadin, operadore erregistratuak eta nekazaritza ekologikoaren azalera erabilgarria % 8 igo dira azken urtean. Baina, zenbakizko edo portzentajezko datuez harago –erakusten dute Euskadiko ekoizpen ekologikoak bide luzea duela oraindik aurretik–, egiazta daiteke Euskadin, ekoizpen-eredu horri dagokionez, giro ona dagoela, adostasun handia dagoela, ekoizpen-eredu horrek oso ospe ona duela, eta denon artean baloratu eta bultzatu egin behar dugula. Izan ere, ekoizpen ekologikoaren ereduak pizten du gaur egun interesik handiena nekazaritza-sektorera hurbiltzen diren gazteen artean, eta krisi ekonomiko honen urterik txarrenetan ere ikusi dugu eta ikusten ari gara elikagai ekologikoen merkatua gorantz doala. Ekoizpen ekologikoa gorabidean dagoen sektore ekonomiko bat da, zalantzarik gabe, eta oso erakargarria da prestakuntza-esparruentzat ere, hala nola nekazaritza-eskolentzat, horixe eskatu baitute. Gainera, bere alde du profesionalizatze-maila altua izatea, eta nekazaritza ekologikoan diharduten pertsonek eta enpresek konpromiso handia eta gardentasunbermeak izatea. Eta, gainera, printzipio edo balio horiek eragin zuzena dute kontsumitzaileen konfiantzan. Sektore anizkoitza eta askotarikoa da, hiru lurraldeetan kokatua, eta bostehun nekazaritza-produktu baino gehiago ditu egiaztatuta; ekoizle eta egile txikiek artisau-metodoak erabiltzen dituzte ekoizpenerako, eta nagusitasun handia duten kontsumo-taldeei zuzenean saltzen dien hurbileko merkatu batentzat egiten dute lan, eta, gainera, kontsumo ekologikoan espezializatutako saltoki tradizionalentzat egiten dute lan. Beraz, sektore horrek nutrizio-kalitatearen, kalitate organoleptikoaren eta ingurumen-kalitatearen eskaintza ezin hobea du. Eta ekoizpen hori gardentasunaren, informazioaren, ebaluazioaren eta etengabeko hobekuntzaren printzipio eta konpromisoetan oinarritzen da, eta, gainera, berme ugari ematen dizkie kontsumitzaileei. Horrez gain, ekoizpen ekologikoak tradizioa, berrikuntza eta zientzia uztartzen ditu, lurzoruen osasuna, ekosistemak eta, jakina, pertsonak babesteko printzipioak oinarri hartuta. Hori dela eta, araudiak zeregin sozial garrantzitsua aitortzen dio mota horretako nekazaritzari. Beraz, alderdi horiek guztiak positiboak dira, eta nekazaritza ekologikoaren, biologikoaren edo organikoaren ekoizpena barnean hartzen dute, zeina, gainera, garabidean eta gorabidean baitago; baina horrek ez du esan nahi aitortu behar ez dugunik sektoreak arazoak dituela, beharrak dituela, eta, horiek konponduz gero, bada, bultzada handia eman dakiokeela ekoizpen-eredu horren etorkizunari. Hori dela eta, funtsean ados gaudenez aurkeztutako ekimenarekin, sozialistok gehitze-zuzenketa bat aurkeztu dugu, irizpide hauetan oinarrituta. Batetik, Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuak joan den martxoaren 7an adierazi zuen Euskadiko nekazaritza ekologikoari buruzko plan estrategiko bat ari zela egiten Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluarekin, foru-aldundiekin eta lurraldeetako gainerako administrazioekin, baita sektoreko beste eragile batzuekin ere, ekoizpen ekologikoa lehentasunezko helburua baita landa-garapenaren hurrengo planaren programazioan. Eta, plan bat egitea ondo iruditzen bazaigu ere, are egokiagoa iruditzen zaigu hura egiteko epe bat jartzea eta helburu argi batzuk ezartzea, eta, horiez gain, beteko diren estrategia-ildo batzuk eta estrategia-ildo horiek garatuko dituzten berariazko ekintzak eta neurriak egitea. Sozialiston ustez, ezinbestekoa da plan horren eta haren neurrien eraginkortasuna eta emaitzak ebaluatu ahal izatea, eta, horrez gain, ildo eta neurri horiek ager daitezkeen egoera berrietara egokitu ahal izatea, batez ere benetan eraginkorrak izan daitezen. Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseiluko ordezkariek beren errealitatearen eta nekazaritza ekologikoak gaur egun dituen erronken berri eman ziguten, eta beren beharrak azaldu zizkiguten: funtsean, dinamizazioa eta aholkularitza teknikoa, eta baliabide ekonomiko iraunkorrak izatea diru-laguntzak edo aurrekontu-egonkortasuna ez izateagatik analisikopurua murriztu ez zedin, besteak beste. Tokiko elikagai ekologikoei buruzko mezua argi eta garbi zabaldu behar zen, diskurtsoan, adibidez, ekoizpen ekologikoaren tokiko ekoizpena aipatu gabe ez uzteko, norma- lean ez baitzen aipatzen. Esparru ekologikoan diskriminazio positiborako politikak ezarri behar ziren, marjinalak (ekoizpen gutxitua) izateari utzi behar zitzaion, eta, funtsean, emaitzak ebaluatzeko adierazleak eta ekintza-planak behar ziren. Eta sozialiston zuzenketak ase egin nahi izan ditu ekimenean gutxi zehaztuta zeuden edo anbiguoak izan zitezkeen behar horiek. Horregatik proposatu dugu gehitzea baliabide ekonomiko iraunkorrak eta administrazioek ekoizpen ekologikoari buruzko dibulgazioan eta komunikazioan ahalegina egitea. Garrantzitsua eta funtsezkoa iruditzen zitzaigun, eta Lazarobaster jaunak ere aipatu du tribuna honetan. Azkenik, ez nuke aukera hau galdu nahi adierazteko ezen, administrazio publikoek lan asko badute ere aurretik horrelako ekoizpena, alegia, elikadura eta ekoizpen ekologikoa bultzatzeko eta sustatzeko, sektore hori benetan garrantzitsua izango bada euskal nekazaritza-esparruan, uste dut ekoizpen-mota horretan esku hartzen duten erakundeek ere (ekoizleek, operadoreek, enpresek) ezin dituztela zelaian ateak jarri merkaturaketa-zirkuitu laburrak bakarrik ezartzeari dagokionez. Kontsumitzaileok kontsumo-ohiturak aldatzen ari gara, eta gero eta gehiago interesatzen zaizkigu kalitatea eta produktuen aniztasuna, baina ingurumenaren aldetik jasangarria den garapen batean konplizeak eta alde aktiboa izatea ere interesatzen zaigu, eta, esparru horretan, nekazaritza ekologikoak eta kontsumitzaileok asko dugu esateko eta egiteko. Uste dut benetan bat gatozela ekoizpen ekologikoari buruzko analisian, eta ez gaudela hain urrun sustatu eta bultzatu beharreko neurriei buruzko adostasunak lortzetik. Agian bestelako interes batzuk daudelako eta gai jakin batzuk konpontzen ez direlako ezin izan da lortu aho bateko adostasuna ekoizpen ekologikoaren gaian; baina uste dut benetan ez dagoela hainbesteko desberdintasunik erdibideko zuzenketak proposatzen duenaren eta proposamena egin duen Bildu taldeak bere zuzenketarekin lortu nahi zuenaren artean. Zuriaren eta beltzaren artean erdibide bat dago, erdibideko jarrera bat dago, eta uste dut hura dela garrantzitsuena, eta gaur gertatu egingo dela, hots, ekoizpen ekologikorako plan bat. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3980 |
10 | 72 | 20.03.2014 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu anderea, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Garrantzizko beste nekazaritza-gai bat dugu esku artean, nahiz eta, nekazaritza-ekonomia errealean duen pisuagatik, oraingoz garrantzi erlatiboa izan. Nolanahi ere garrantzitsua da, batetik, etorkizunerako izan dezakeen proiekzioagatik, eta bestetik, nahiz eta produkzio mota horrek ez duen zertan kalitate handiagoko produktuak lortu, ingurugiroa askoz hobeto babesten duelako eta zalantzarik gabe produktu osasungarriagoak lortzen dituelako. Besteek emandako datuak ez ditut errepikatuko, ez zait gustatzen behin eta berriz gauzak errepikatzea. Edonola ere, uste dut merezi duela zerbait nabarmentzea. Euskadin nekazaritza eta abeltzaintza ekologikoak oso txikiak dira eta pisu ekonomiko txikia dute nekazaritza produkzio osoarekiko. Horren ondorioz, besteak beste, Europako balioetatik urrun gaude, alegia, nahi ditugun balioetatik urrun. Egia da, halaber, azken bost urteetan nekazaritza eta abeltzaintza ekologikoko produktuen kontsumoa ez gora ez behera dagoela Europan. Arrazoiak konplexuak dira; ez naiz haiekin hasiko. Baina, nolanahi ere, Euskadin lan asko dugu aurretik Europan ez gora ez behera dauden zenbaki horietara iristeko behinik behin. Beharbada ez zen nahikoa sustatuko horrelako produktuen kontsumoa, baina egia da, orobat, sektorea motel mugitu dela, eta horren arrazoietako bat izan daiteke sektoreak lehentasun handiagoa eman diola jarrera sozialari merkatu-hobi berriak bilatzeari baino. Nekazaritza ekologikoa, bestelako nekazaritzasektore edo -ekoizpenen antzera, ezinbesteko jarrera gisa jo daiteke, izateko modu gisa edo gizarteko kide izateko modu gisa; aldarrikapenezko jarrera gisa ere plantea daiteke, eta hori erabat errespetagarria da. Hala ere –eta zenbakiei helduko diet–, ez da nahikoa izan Euskadiko gizarte moderno, aurreratu eta sentsibilizatuan nabaritasun duinagoa izan behar lukeen sektore bat mobilizatzeko. Horregatik guztiagatik, arrazoizkoa dirudi seriotasunez eta sektorearekin berarekin ekitea plangintza estrategiko bati, nekazaritza ekologikoa dagokion lekuan koka dezan, sektore-egituraketaren ikuspegiarekin, merkatu-ikuspegia duten enpresak sortzen lagunduz, eta kontsumoa sustatuz. Hori esanda, hona iritsi garen moduari buruzko azterketa txiki bat egingo dut. Otsailaren 28an Euskadiko Produkzio Ekologikoko Kontseilua etorri zen, berak eskatuta, Legebiltzarrera, Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Batzordera. Nahiz eta batzuk saiatu ziren azaleratzen zuzen- daritzaren eta Jaurlaritzaren arteko balizko deserosotasun batzuk, dena normaltasunez joan zen. Presidenteak azaldu zuenez, Jaurlaritzarekin elkarlanean dihardute nekazaritza ekologikoari buruzko plan bat egiten. Agerraldi hartan, López de Ocariz andreak jakinarazi zuen gai horri buruzko interpelazio bat aurkeztuko ziola adarreko sailburuari. Esan eta egin: martxoaren 7an, interpelazioa egin zuen. Eta esaldiren bat irakurriko dut hemen. Arantza Tapia sailburuak honela hasi zuen bere agerraldia: "López de Ocariz andrea, guztiz ados nago eman dizkiguzun datu batzuetan". Ikusten duzuenez, hasteko, datuetan ere ados zeuden. Jarraian, esan zuen: "Gaur egun, Euskadiko nekazaritza ekologikoaren plan estrategiko bat ari da egiten saila ENEEK Nekazaritza Kontseiluarekin, egoera horri aurre egin ahal izateko, eta egon nahi dugun esparruetan, zenbakietan eta kuotetan kokatzeko". Eta jarraitzen zuen: "Lan egin nahi dugu eta lanean ari gara programa hori gainerako administrazioekin, foru-aldundiekin eta sektoreko beste eragile batzuekin idazteko, eta Eskualdeak Garatzeko hurrengo Planean lehentasunezkoa izango den ekoizpeneredu bat ezartzeko". Hortik aurrera, izango dugun plan horren eduki batzuk aipatu nahi ditut. Plan honetan lanean diharduten eragile guztien ustez funtsezkoa da indartzea aholkularitza eta formakuntza zerbitzuen estruktura, eta ekimenak bultzatzea hainbat merkaturatze zirkuitu sustatzeko, bai zirkuitu txikikoak zein handikoak, gehiengoari zuzendutakoak. Eta gehiago: "Laguntza zuzenak bilatuko ditugu produktu ekologikoen ekoizlea konpentsatzeko, benetan ekoizpen ezberdina da eta. Ohiko ekoizpenaren desberdina delako eta horrez gain oraindik ere nahiko berria ere badelako, horrela hazkundea ematea ahalbidetuko dugu". Eta are gehiago esan zuen: "Eta lehenengo zirriborroa egiten dugunean, Legebiltzarreko talde guztiei banatuko diegu, jakina, eta hura hobetuz joango gara etorkizuneko garapena bermatuta izan dezagun". Horrekin guztiarekin, zure proposameneko 1. eta 2. puntuak eta 5.aren zati bat konponduta geratzen ziren. Baina zuk hitza hartu zenuen, eta gero sailburu andreak, eta, besteak beste, zera esan zuen: "Erabat ados nago esan duzunarekin". Adostasun paregabea zegoen. Eta esan zuen: "Aintzat hartuko dut esan didazuna; hots, nekazaritza ekologikoak estatistikan egon behar duela. Ados nago". Zure 3. puntua, konponduta. Eta jarraitu zuen: "Jakina, esaten nizun Eskualdeak Garatzeko Planaren barruan ekintza-ardatz ga- rrantzitsuenetako bat izango zela, uste baitugu egin beharra dugula, uste baitugu ardatz garrantzitsua dela". Punto 5, remachadito. Eta gehiago: "Plan estrategikoa egiteari dagokionez, badakizu gai honekin, hain justu, maniatiko samarra naizela eta egiten dugun guztia ebaluatzea gustatzen zaidala, eta, plan on orok bezala, ebaluazioa eta bere hobekuntza-metodologia izango ditu, jakina. Ez daukat zalantza izpirik horrela izango dela". Sailburuak esandako horrekin, zure proposameneko 4. puntua eskoratuta geratu zen. Gauza gehiago ere esan zituen; adibidez "Marka dibulgatu behar dugu, eta kultura dibulgatu behar dugu" –zure proposamenak ere hori jartzen du–. Alderdi Sozialistarekin adostutako gehigarrietan, informazio-politika argiak zertxobait errepikakorra dirudi. Eta marka dibulgatzeaz eta kultura dibulgatzeaz esandakoaz ari naiz. Nekazaritza Ekologikoaren Kontseiluari dagokionez, sailburuak zera esan zuen: "Nekazaritza Ekologikoaren Kontseiluari babesa eman behar zaio bere zeregin guztietan, uste baitugu esparru horrek ekoizle guztiak edo gehienak biltzen dituela, eta, gainera, erreferentzia gisa balio dezake". Horrela, esplizituki ematen zaio babesa kontseiluari. Aurrekontuari dagokionez –bide batez esanda, Alderdi Sozialistak zein Alderdi Popularrak hura onartzen lagundu zuten–, 2014. urtean, kontseiluak bakarrik 220.000 euro jasoko ditu. Pentsatzen dugu oraingoz nahikoa izan daitekeela, eta, sektorea hazten den heinean, espero dut aurrekontua ere igo egingo dela. Bada, zure interpelazioaren harira sailburuak erantzun bazizun Jaurlaritzak egin egingo duela zuk eskatzen duzun guztia, bada, egia esan, ez diot zentzu handirik ikusten mozio honi; izan ere, argi eta garbi dago. Hori dela eta, guk baiezko botoa emango diogu –ezin daiteke beste aukerarik egon– zure proposamen osoari, erdibideko proposamenari. Zuk proposatzeagatik baino gehiago –horregatik ere bai–, gure asmoetako bat delako, eta Jaurlaritza jada lantzen ari delako. Ez dago gaizki Legebiltzarreko Bilkuran nekazaritza ekologikoaz eztabaidatzea, horrek informazio publikoaren aurre-aurrean kokatzen baitu, eta aho batekoa izan behar lukeen sentsibilitate politiko bat helarazten baitu; baina hortik ebidentzia bat ekartzera, Jaurlaritzari eskatzea egin dezala Jaurlaritzak egiten ari dela esan duen zerbait, bada, tira, aspaldiko egia dirudi pixka bat. Dena den, ongi etorria izan dadila gaur egun jarduera gutxitua den eta hazi egin behar lukeen nekazaritza ekologikoaz hitz egitea; ez bakarrik Jaurlaritza tematu dadin, baita sektoreak bere profesionalizatze-erronkak har ditzan ere. Gure ikuspuntutik, hazkunde-hasiera Charles Reade nobelagile ingelesak adierazitako zentzuan etor daiteke: "erein ezazu ekintza bat, eta ohitura bat bilduko duzu; erein ezazu ohitura bat, eta izaera bat bilduko duzu; erein ezazu izaera bat, eta etorkizun bat bilduko duzu". Horrela planteatu behar da plan estrategiko hori. Gaurkoa, nekazaritza ekologikoari dagokiona, begi-bistakoa izateagatik eta egiten ari dena egitea eskatzen dugulako, mozioa baino gehiago emozioa izan liteke. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3981 |
10 | 72 | 20.03.2014 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, eserlekutik hitz egiteko asmoa nuen, baina, Tellería jauna tematuta dagoenez interpelazioaren eta sailburuak egiten ari zela esan zuenaren alderdi batzuk errepikatzearekin… Jaurlaritzak legealdi honetarako duen plan estrategikoen egutegiari helduko diot. Dokumentu horretan, zera esaten digu: helburuak: ekoizpen-sektoreari laguntzea, lehen sektoreko enpresak, belaunaldi-erreleboa, nekazaritza-sektoreari osoki laguntzeko plana, ingurumenaren jasangarritasuna, gobernantza hobetzea, arrantzako ekoizpen-sektorea garatzea, eta akuikultura sustatzea. Kito. Zortzi puntu. Nekazaritza ekologikoa edo ekoizpen ekologikoa ez dira agertzen. Baina, hara, niri harrigarria egiten zait, batetik, Jaurlaritza egingo zuela esan ez zuen hura egiten aritzea, eta, bestetik, egingo zuela esan zuena ez egitea. Baina ez dut horrekin jarraitu nahi, ni alderdi positiboarekin geratuko bainaiz. Eta une honetan Jaurlaritza ekoizpen ekologikoaren plan bat lantzen aritzea, edo lantzen ari dela esatea, garrantzitsua iruditzen zait, eta hor jarriko dut arreta. Esan behar dizut, halaber, aldundiei oraindik ez zaiela iritsi honi buruzko informaziorik. Beraz… Baina nik ez dut zalantzan jarriko Jaurlaritzaren jarrera. Sinetsi egingo diot sailburu andreari, sinesten dut interpelazioan esan zidana, eta, hala, dena izango da askoz errazagoa. Beraz, pozten gara Ganbera honetako adostasunaz. Eta Lazarobaster jaunari esaten diot erdibideko zuzenketa gehienek babestuko dutela, eta, hortaz, ezin izango duela bozkatu bere zuzenketa. Esaten dut esan duzulako zure zuzenketa bozkatuko duzula: ezin bozkatu ahal izango duzu. Eta nik benetan eskatzen dizut bozka dezazula erdibideko zuzenketa, zuk hemen esan duzuna jaso- tzen baitu. Eta, gainera, zalantzarik baldin baduzu ere, lehenengo puntuan esaten badugu Eusko Jaurlaritzak, aldundiek eta sektoreko ordezkariek egin dezatela plan hori, estrategia hori, nik ez dut zalantzarik sektoreak eramango duela zuk esan duzuna eta askoz gauza gehiago. Claro. Baina zuk aztarnaren bat utziko diozu sektoreari lantalde horretara eraman dezan, plana garatzeko. Beraz, esan ezazu ez duzula alde bozkatu nahi, baina desadostasunik ez duzu bat ere. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3982 |
10 | 72 | 20.03.2014 | LAZAROBASTER BADIOLA | EH Bildu | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Erraza da esatea erdibidekoan gure zuzenketa osoa jasota dagoela, sartu gabe gure zuzenketak zer esaten duen. Eta ikusten dut badagoela hemen, bai, goazen plan bat martxan jartzera, baina plan horrek zer barnebildu behar duen hor ez gara sartuko. Eta ez gara sartuko, gure iritziz behintzat, zuen aldetik nekazaritza ekologikoa sustatzeko dagoen konpromisoa erdipurdikoa delako. Ze nik nahi nuke jakitea zuen iritzia zein den gure zuzenketan, adibidez, jasotzen dugunean hirugarren puntuan: "Lur publikoen erabilera nekazaritza ekologikora progresiboki bideratzen joateko neurriak". Ze iritzi daukazue horren inguruan? Edo ze iritzi daukazue: "Elikagaien erosketa publikoko kontratazio deialdietan bertako produktu ekologikoak erabiltzeari lehentasuna emateko neurriak". Zein iritzi daukazue, adibidez, bi puntu konkretu horien inguruan. Eta beste galdera bat ere bai, ze hemen aipatu da nekazaritza ekologikotik datorrenak ez duela kalitatea bermatzen edo zalantzan jartzen da kalitatea. Eta argi utzi nahi nuke, EH Bilduren ikuspuntutik, osasun ikuspegi batetik nekazaritza ekologikoa da berme gehien ematen dituena. Eta galdetzen dizuet zuei: zuek ere uste duzue osasun ikuspegi batetik nekazaritza ekologikoa dela berme gehien ematen dituena? Baditut lagun eta ezagunak, larriki gaixorik egon izan direnean, Osakidetzako medikuak esan diela: jan garbi, jan ekologikoa. Osakidetzako medikuak izan dira. Eta jende hori da gero baserritarrengana hurbiltzen dena elikagai ekologikoen bila. Errealitate hori badago. Eta kontua da Osakidetzak bere baitan, herritarrei bizitza osasuntsu bat jarraitzeko bide horretan, zergatik ez duen ere elikadura osasuntsu baten aldeko aldarria egiten? Eta bertako ekologikoaren kontsumoa, ekologikoa jateko, Osakidetzatik bertatik zergatik ez da hori sustatzen? Zergatik gure gaixoak ospitaletan daudenean jaten dute auskalo zer. Zergatik hezkuntza sisteman bertan ez zaie ikastetxeetatik bertatik gure gaztetxoei elikaduraren ingu- ruan, osasunaren inguruan, nekazaritza ekologikoak dituen onurei buruz ezer irakasten. Eta are eta gehiago, zergatik ikastetxeetako jantokietan jaten da ere auskalo zer, munduko edozein lekutatik ekarritakoa? Gure zuzenketan kolpe egin diegu horrelako gaiei, eta zuek egin duzuena da plan baten atzean ezkutatu. Ez duzue nahi gai hauek eztabaidatzerik. Eta zergatik ez duzue nahi? Bertigoa daukazuelako, elikadura sistema aldatzeari bertigoa diozue. Eta ez da bertigo garaia. Diskurtsoetatik harago, konpromiso sendoak hartzeko garaia da. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3983 |
10 | 72 | 20.03.2014 | CORCUERA LEUNDA | SV-ES | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, zure baimenarekin, eserlekutik, bi gauza argi uzten saiatzeko. Batetik, tira, uko egitea hona hain begi-bistakoak diren ekimenak ekartzeari txandako sailburuak esan duelako ados dagoela interpelazioarekin, ez zait onargarria iruditzen. Lege bat egiteko ez ezik, Jaurlaritzaren jarduna bultzatzeko eta kontrolatzeko gaude hemen, eta mozio honek hori bilatzen du. Ez dago zertan itsu-itsuan sinetsi sailburu batek interpelazio baten erantzunean esaten duena, baizik eta egin nahi dituela esaten digun ekintza horiek betetzea sustatu behar da, baldintza jakin batzuekin, eta hori lortu nahi izan da ekimen honen eta itxuraz gaur hemen lortuko dugun adostasunaren bitartez. Lehenik eta behin esan nahi dut Talde Sozialistak ez diola batere bertigorik kontsumo-sistema aldatzeari. Nire lehen hitzaldian esan dut. Uste dut kontsumo-ohiturak aldatzen ari direla, kontsumitzaileok elikadura askoz osasungarriago baterantz goazela; uste dut, gainera, ekoizpen ekologikoa ere norabide horretan doala, bat gatozen printzipio batzuk errespetatuz, gainera. Eta, horrez gain, ez dago arazorik; izan ere, Talde Sozialistak zenbait erakundetan (Gipuzkoako Batzar Nagusietan) sustatu dugu ekoizpen ekologikoa eta elikadura ekologikoa zaharren egoitzetako eta erakunde horiek zuzendutako zentro publikoetako jangeletako baldintza-agirietara iristea. Beraz, batere bertigorik ez alde horretatik. Nire ustez, gaur, hemen –eta horregatik iruditzen zait eskertzekoa dela Bildu taldearen abstentzioa–, plan bat behar da. Ez dakit plan integrala edo plan estrategikoa izan behar duen, baina bistakoa da plan bat behar dela. Eta plan horrek, gainera, Euskadiko Elikadura Ekologikoaren Kontseiluak planteatu zizkigun beharrentzako irtenbide bat jaso behar izatea ere egoki iruditzen zait. Eta uste dut neurri hauek aintzat hartzen dutela aukera hori. Tira, zentzugabea da…, zaila da erdibideko zuzenketa batean planteatzea zenbat lerro izan behar dituen plan integral batek. Ezinezkoa egingo litzaiguke benetan! Baina uste dut gaur adostu dugun zuzenketa hau, ekimen hau, bide horretatik doala, eta bide onetik doala. Beste gauza bat da ekimen bati gehiago edo gutxiago eskatu ahal izatea. Hori dela eta, pozten naiz gaur ekoizpen ekologikoaren gaiak zentzua aurkituko duelako, eta Euskadiko Elikadura Ekologikoaren Kontseiluak planteatu ziguna islatuko duelako. Eta uste dut oraindik bide luzea dugula aurretik. Espero dugu lehenengo urratsa ona, mesedegarria eta behin betikoa izana. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3984 |
10 | 72 | 20.03.2014 | TELLERÍA ORRIOLS | EA-NV | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan nekazaritza ekologikoa bultzatzeari eta sustatzeari dagokienez Jaurlaritzak dituen irizpide eta asmoei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro. Ea, itsu-itsuan, itsu-itsuan… Nik ere ez diet-eta itsu-itsuan sinesten sailburuei! Sinesten diet sailburuei; baina, itsu-itsuan, neure buruari ere ez. Esan dudan gauza bakarra da mozioak interpelazioen ondorio direla, eta sailburuak jada esan zuen mozioan gauza batzuk egingo zituela, eta, nire ustez, egingo duenaren konpromiso publiko bat hartu zuen Ganbera honetan. Baina, horren aurretik, astebete lehenago, Nekazaritza Ekologikoaren Kontseiluak gauza berbera esan zigun, elkarrekin ari zirela plan bat lantzen. Bada, ez dakit, horregatik esaten dut… Dena den, berriro adierazten dut erdibideko zuzenketaren alde nagoela erabat. Beste gauza bat da begi-bistako zerbait izatea. Eta, berriro diot, begibistako gauza bat da. Izan ere, bide batez esanda, bai, ez zegoen planetan, planen katalogoan, López de Ocariz andrea;, baina 2012-2016 denboraldirako gobernu-programan, ingurumenaren jasangarritasuna hobetzeko legealdiko helburuetan, agertzen zen jada nekazaritza ekologikoa sustatzeko ekimen bat. Beste gauza bat da esatea bat-bateko plan bat dela, hori ere gertatzen baita. Sektorea Jaurlaritzara joan eta esaten dionean "Aizu, bihur dezagun sustapen hori plan", bada, plan bihurtzen dute. Sektoreak esaten du: "Plan bat egingo dugu Jaurlaritzarekin"; Jaurlaritzak esaten du: "Plan bat egingo dugu sektorearekin". Eta, orain, guk esaten dugu: "Aizue, egin ezazue plan bat elkarrekin". Oso ondo, jada ados gaude denok. Baina errepikapen bat da, besterik ez. Eta, begira, Lazarobaster jauna, Ganbera honetan ziurrenik ni izango naiz hogei urte nituenetik digestio-aparatutik gehien sufritu duena, eta inoiz ez didate gomendatu –baina horrek ez du esan nahi sendatzen ez duenik– produktu ekologikoa jatea. Gomendatu didate koipeak ez jatea, zabor-janik ez jatea, eta, ziurrenik, horregatik nago alferrik galdua, horregatik, eta horregatik geratu naiz txiki, ziurrenik; baina, nolanahi ere, ondo iruditzen zait zuek hori egitea. Eta jada esan dut nik: produktu ekologikoa, ingurumenari dagokionez, askoz arrazoizkoagoa da, eta, osasunari dagokionez, askoz osasungarriagoa. Kalitatea, berriz, eztabaidatu beharreko gai bat da. Ez dut nik esango kalitate okerragokoa denik. Produktu ekologikoan denetik egongo da, kalitate ona eta txarra, gainerako produktuetan bezala. Eta, horretaz ari garela, hain tematuta zaudenez Kalitatearekin, Kalitatearen katalogo guztietan produktu ekologikoa agertzen da. Kalitatearen katalogo guztietan agertzen da produktu ekologikoa. Alegia, ez dut eztabaidatzeko bertigorik. Zure zuzenketaren arazoa da erdibidekoaren oso antzekoa dela, hori egia da; baina zuk planaren gidoia egiten duzu. Plan bat egiteko eskatzen duzu, baina gidoia egiten diezu. Utz iezaiozu Jaurlaritzari zerbait egiten! Egin dezatela gidoia, eta, gainera, Jaurlaritzak konpromisoa hartu du hona eztabaidatzera ekartzeko. Eztabaidatu dezagun Jaurlaritzarekin, eta, hor, denok izango dugu bertigoa hari esateko ados gauden ala ez, baina utz iezaiozu gidoia egiten, eta ez ezazue gidoi bat egin esanez zer lehentasun izan behar den nekazaritza ekologikoaren zoru publikoan, zer lehentasun izan behar duten nekazaritza ekologikoko politika publikoek… Zergatik? Eztabaidatu dezagun zergatik; baina planean, ez lehenago. Utz iezaiozue Jaurlaritzari gauzak egiten. Jaurlaritzak esan du egin egingo duela, eta sektoreak esan du Jaurlaritzarekin batera egingo duela: eman diezaiegun denbora. Hitzeman digute etorriko direla, eta, etortzen direnean, orduan bertigoa sentituko dugu, edo laguntasuna, edo sudur-puntan jartzen zaiguna. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3985 |
10 | 72 | 20.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Sailburu andrea. Duela egun batzuk, interpelazio bat egin genion hemen dagoen sailburu andreari EITBn martxan jarri nahi den euskara-planari buruz, eta, interpelazio horretatik eta sailburuak planteatutako argudioetatik abiatuta, guk mozio bat aurkeztu dugu, gaurko eztabaidan aurkezten duguna. Mozio honek planteatzen zuen Legebiltzarrak EITBko zuzendaritzari eskatzea baztertu zezala 2013-2016 denboraldirako ekintza-plana, non nahitaezko euskara-eskakizunak ezartzen baitira erakundearen zerbitzura dauden langile guztientzat, baita beste enpresa azpikontratatu batzuetakoak izan arren EITBren egoitzetan lan egiten dutenentzat ere. Bereziki proposatzen dugu Legebiltzar honek erakunde publikoari eskatzea ez dezala nahitaezkotzat jo euskara jakitea beren irratsaioak gaztelania hutsean egiten dituzten irratietako lanpostuetan, hala nola Radio Euskadi eta Radio Vitoriakoetan. Eta proposatzen dugu Legebiltzar honek EITBri eskatzea datorren udazkenerako aurreikusitako LEPean ez dezala nahitaezko baldintza gisa jarri euskara jakitea egin beharreko lana behar bezala egiteko euskara erabiltzea ezinbestekoa ez den lanpostuetan. Uste dut plana denok ezagutzen dugula; jarrerak finkatuta daude. Ederki asko dakigu zertaz ari garen hizketan; badakigu zein diren Jaurlaritzaren helburuak; gutako bakoitzak badakigu gai honen inguruan zer helburu edo lehentasun ditugun. Beraz, tira, uste dut ez duela merezi hemen zehazki aztertzea zer esaten duen planak, baina gogorarazi eta adierazi behar da EITBk ez digula aurkezten erakundea bera arrazionalizatzeko edo birdimentsionatzeko planik; ez digu planik aurkezten erakundea bera bideragarri egiteko, eraginkor egiteko, etorkizunean jasangarri egiteko. EITBk ez digu planik aurkezten bere programazioaren kalitatea hobetzeko, edo erakundea bera profesionalago egiteko, edo bere profesionaltasuna hobetzeko, edo bere informazio-neutraltasuna edo pluraltasuna ziurtatzeko. Bere ikusle-kopurua hobetzeko planik ere ez digu aurkeztu EITBk. Eta, jakina, nazionalismoa- ren zerbitzura dagoen tresna bat izateari uzteko planik ere ez digu aurkezten EITBk, horixe izan baita historikoki eta, batez ere, legealdi honetako hilabete hauetan, zenbait taldek azkenaldian behin eta berriz salatu dugunez. Ez digu planik aurkezten EITBk gure ustez aurre egin behar liekeen erronka nagusiak lortzeko edo haiek egia bihurtzeko. Hizkuntza inposatzeko plan bat aurkezten digu, zeina lekuz kanpoko gehiegikeriaz eta inposizioz beteta baitago. Eta horregatik proposatzen genuen eta proposatzen dugu, agian Alderdi Sozialistak bat egingo duen erdibideko bat egoteaz harago, plan hori baztertzea. Esan bezala, aukera legoke PPrekin ez ezik Alderdi Sozialistarekin ere erdibideko bat sinatzeko, Jaurlaritzari eskatzeko, EITBri eskatzeko, birformula dezala plan hori. Talde Sozialistak esaten digunaren zain gauden bitartean, guk, hasiera batean, eutsi egingo diogu Alderdi Popularrarekin sinatu dugun eta gero azalduko dudan erdibideko zuzenketa honi. Esan dudanez, ezagutzen dugu plana; han adierazten dira haren ildo estrategikoak, helburuak eta ekintzak. Tira, esan dezakegu helburu batzuk arrazoizkoak direla; esan dezakegu, halaber, planteatzen diren ekintza batzuk ulergarriak direla, Legebiltzarreko gehiengoak babestu ditzakeela, Ganberako talde guztiek aldeztu ditzaketela. Ildo estrategiko batzuk, beharbada helburu batzuk, ekintza batzuk. Baina, egia esan, funtsezkoenean gu ezin gara ados egon: bereziki, hizkuntza-eskakizun batzuk inposatzea lanpostu jakin batzuetarako, non hizkuntza-eskakizun horiek ez baitira inola ere beharrezkoak lana behar bezala egiteko. Plan honetan, gai anekdotiko batzuk planteatzen dira; tira, batzuek beti izan dituzten obsesioak hizkuntza-politikari dagokionez eta euskarari dagokionez. Hizkuntza-tutorearen figura sartzen da, esaten denez, eta tutore-ikasle bikoteak antolatuko dira, bat kafea hartzera joaten denean euskaraz hitz egiten jarraitu ahal izan dezan. Etorri-berrientzat ongietorriprotokolo bat ezartzen da, haiei jakinarazteko EITBn euskararen alde egin dela. Ez da protokolorik ezartzen haiei azaltzeko EITBn ahalik eta kalitate onena bermatzen dela, edo bermatzeko informazio-neutraltasuna ezartzen dela, ez; protokolo bat ezartzen da etorriberriei ongietorria emateko, eta esateko EITBk euskararen alde egiten duela. Kanporanzko harremanetan, lehen hitza euskaraz egingo da, eta abar. Tira, mota horretako ekintza asko guri, behintzat, ez zaizkigu inola ere lehentasunezkoak iruditzen. Baina garrantzitsuena hizkuntza-eskakizunen gaia da. Garrantzitsuena eta guk irmoki gaitzesten duguna da erakundeko langileei hizkuntza-eskakizun batzuk inposatu nahi izatea, jakinik denek ez dutela euskara behar beren lana behar bezala egiteko. Kategoria guztietarako, oro har, C1 maila ezartzen da; kazetarientzat eta hizkuntzalarientzat C2 maila ezartzen da; eta EITBn muinekoak ez diren postuetarako, B2 maila ezartzen da. Oposaketa bidez sartu ziren langileei errespetatu egingo zaie sartzean zuten euskara-maila, baina ezin izango dute erakundebarnean postu hobea lortu baldin eta maila hori ez badator bat euskara-plan honetan eskatzen den mailarekin. Lan-poltsan dauden langileek poltsa berritu arteko epea dute hizkuntza-eskakizuna frogatzeko. Bekadunei eta praktiketako ikasleei kontratatu diren postuko eskakizuna eskatzen zaie. Oposaketetan, eskakizuna frogatu beharko da hautaketa-prozesuan jarraitzeko. Kanpoko kontratuetan, zerbitzua EITBren egoitzetan eman behar denean, kontratuz eskatuko zaie beren langileek hizkuntza-eskakizuna betetzea. Tira, eta gu batere ados ez gauden beste hainbat eta hainbat proposamen. Guk argi daukagu zer helburu eta zer erronka dituen EITBk gaur egun. Gure ustez, hauek dira EITBren helburuak eta erronkak: kalitatea hobetzea, ematen den zerbitzu publikoa hobetzea, ikus-entzuleak irabaztea –nahiz eta zerbitzu publiko bat izan, helburuak beti izan behar du ahalik eta ikus-entzule gehien lortzea–, profesionaltasuna hobetzea, erakundea eta hango langileak profesionalago bihurtzea, haren informazio-neutraltasuna ziurtatzea… Helburu horiek lehenetsi behar lituzke EITBk, hizkuntza-politikari behin eta berriz ekin beharrean eta erakundeko langileak birrindu beharrean, batere beharrezkoa ez denean. Uste dut EITBk aurre egin behar liekeela gaur egun dituen arazo handiei, hots, bere sektakeriari, bereziki azkenaldian –oro har, beti jokatu izan du modu sektarioan nazionalismoaren interesen mesedetan, baina, bereziki azken hilabeteetan–. Arazo handi horiek zuzendu behar ditu: utz diezaiola nazionalismoaren zerbitzura dagoen tresna bat izateari, eta bihur dadila gizarte osoarentzako zerbitzu publiko. Horiek dira erronka nagusiak; horiek dira zuzendu behar dituen arazo nagusiak; horiek dira helburu nagusiak. Hau da, EITBk dituen erronkak eta helburuak dira kalitate-irudi bat ematea, profesionaltasun-irudi bat ematea, informazio-neutraltasunaren irudia, zerbitzu publikoarena, pluraltasunarena; ikus-entzuleak irabaztea, eta abar. Horiek dira helburu nagusiak; ez irudi euskaldun bat ematea, adierazten den bezala, baizik eta, batez ere, kalitate-irudi bat ematea. Ezin dugu ahaztu, halaber, zenbat ikus-entzule dituen. Euskal herritar gehienek gaztelaniaz entzuten dute irratia eta ikusi eta entzuten dute telebista publikoa. Hor daude ikus-entzuleen datuak; hori gertatzen da. Beraz, gehiegikeria zeharo onartezina iruditzen zaigu erakundeko langile guztiei euskara jakitea eskatzea. Lekuz kanpo dago, eta erakundeak ahalik eta zerbitzu publiko onena emateko benetan behar duenaz kanpo dago. Horregatik egin dugu mozioa. Esan behar dut Talde Popularrak egin duen osoko zuzenketa oso egokia eta zentzuzkoa iruditzen zitzaigula eta iruditzen zaigula, baita Talde Sozialistak bere zuzenketan planteatzen duena ere. Guk erdibideko bat sinatu dugu, edo sinatzeko zorian gaude, Talde Popularrarekin, eta honela dio: "Eusko Legebiltzarrak EITBko zuzendaritzari eskatzen dio baztertu dezala 2013-2016 denboraldirako Euskara Plana lanpostu bakoitzeko hizkuntza-beharrak aztertu arte, lanpostu horietako bakoitzaren espezifikotasunak kontuan izanik. Azterketa hori aurtengo urtea bukatu baino lehen burutu beharko da. "Bereziki, Eusko Legebiltzarrak EITB erakunde publikoari eskatzen dio ez dezala nahitaezko baldintza gisa ezarri euskal hizkuntza jakitea beren irratsaioak gaztelania hutsean egiten dituzten irratietako lanpostuetarako" –uste dugu hori oso ulergarria eta zentzuzkoa dela–. Proposatzen dugu Legebiltzar honek EITBko Zuzendaritza Orokorrari eskatzea "sar ditzala bere Euskara Planean euskara jakiteko eskakizunik gabe beren postua lortu zuten langileentzako berariazko prestakuntza-programak, zerbitzu publikoa ematearen beharretara" (baina benetako beharretara) "eta erabilgarritasun ekonomikora egokitutako helburu eta epeekin". Proposatzen dugu Legebiltzar honek EITBko Zuzendaritza Orokorrari eskatzea "bere plan estrategikoa aplikatzean errespeta ditzala EITBko langileek beren postua lortu zutenean zituzten baldintzak, eta ez dezala inor baztertu, hizkuntza-arrazoiak direla eta, profesionalki garatzeko eta aurrera egiteko duen eskubidetik". Eta, azkenik, proposatzen dugu Legebiltzar honek EITBri eskatzea "hurrengo LEPean ez dadila nahitaezkoa izan euskara jakitea beren lana gaztelania hutsean egiten duten edo euskara ezinbestekoa ez den lanpostuetarako". Tira, uste dugu gai horiek zentzuzkoak direla. Lehenengo puntuan, aukera legoke "2013-2016 denboraldirako Euskara Plana baztertu" dioen lekuan "2013-2016 denboraldirako Euskara Plana birformulatu" jartzeko. Talde Sozialista ados egongo balitz aldaketa horrekin, guk atsegin handiz zuzenduko genuke erdibideko hau Talde Sozialista ere bertan sartzeko. Erdibidekoaren helburua da herritarren hizkuntzaaskatasuna defendatzea, haien eskubideak defendatzea, nazionalismoak etengabe planteatzen dituen hizkuntza-ezagutzen gehiegizko eskakizunak desage- rraraztea edo, behintzat, haiei aurre egitea, eta arreta garrantzitsua den horretan jartzea. Eta garrantzitsuena da EITBk kalitateko produktu bat eskaintzea; garrantzitsuena da EITBk euskal nazionalismoaren zerbitzura dagoen tresna bat izateari uztea; garrantzitsuena da EITBren informazio-neutraltasuna bermatzea, haren objektibotasuna bermatzea. Hori da garrantzitsuena; erronka nagusi horiei egin behar die aurre EITBk. Ez du euskararen arazorik; hor ez dago arazorik. Euskal nazionalismoaren betiko obsesioak dira, zeinak euskara inposatu nahi baitio gizarte osoari. Guk arrazoizkoa den hori defendatzearen alde egiten dugu: EITB kalitateko zerbitzu publiko bat izatea; gaur egun dituen eta hurrengo urteetan izango dituen erronka nagusiei aurre egitea. Besterik ez. Bakarrik, eskerrak eman nahi dizkiot Talde Popularrari erdibideko hau sinatzeagatik, Talde Sozialistak zehazki zer egingo duen jakiteko zain. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3986 |
10 | 72 | 20.03.2014 | ISASI BALANZATEGI | EH Bildu | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarreko presidente anderea, sailburua anderea, legebiltzarkideok. Maneiro jauna, lehengo batean Hizkuntza Politika sailburuordeak esan zizun eman zeniezaiokeela bultzada handia euskarari haren aldeko keinu xume bat egingo bazenu. Nago ezetz, euskararen alde zuk egindako ezerk sinesgarritasunik izango ez zukeelako. Lasai beraz, saiatzeak ez baitu merezi. Aztertu ditut zure ekimenak Legebiltzarreko osoko bilkuretan eta ikusi dut nahiko arreta jartzen diozula hizkuntzaren auziari. Hain zuzen ere, zu zara euskararen gaia maizen jorratzen duen legebiltzarkideetako bat. Eskertzekoa da zinez hizkuntzarekiko kezka hori. Hotz-hotzean pentsaturik, zure ekimenen ondorioak ikusirik, nahikoa egiten duzu euskararen alde. Emaitzekin erreparatuta, berriz, zu zara euskaltzale mamiaren gatzagia, zu zara euskaltzale sutsuak sortzeko makina. Badakit nahi gabe egiten duzula, jakina, baina zure ekimen bakoitzean lortzen duzu euskararen aldeko jarrera zabaltzea eta trinkotzea. Bekizu. Ez da zure asmoa, baina horrela da. Espero dut interpelazioaren ondoriozko mozio honekin eztabaidaren ondorioak bide beretik etorriko zaizkizula. Badakigu, nabarmena baita, injustizia eta bazterkeria sentimendua piztu nahi duzula erdaldunen artean. Diskurtso suhar eta beroa erabiltzen duzu, euskarak kalteturik milaka izango bailiran, erdaldunak babesgabeko ezjakinak izango bailiran. Hala ere, arrakasta handirik ez duzu lortzen, erdaldun koittadu zapalduen diskurtsoa faltsua delako, errotik faltsua alegia. Erdaldunak oro har ez baitira zuk uste bezain ezjakin babesgabe eta orokorrean oso lasai eta ondo bizi baitira Euskal Herrian. Politikagintzan harrokeriak eta probokazioak une jakinetan balio dezakete, beti erabiliz gero, ostera, antzuak eta aspergarriak bilakatzen dira. Are gehiago, ohartzen ez bazara ere, sarri askotan harrokeria eta probokazio horiek zure kalterako bihurtzen dira. Nahiko zenuke euskaltzale ororen zigorra izatea, baina ez duzu lortzen. Aitzitik, lortu duzu euskaltzaleen eguneroko ogiaren legamia izatea. Inarrosten gaituzu, zure proposamen sarri hauekin gure arrazoibideak hobetzen eta zorrozten etengabe behartzen gaituzu eta. Oro har, oso abegikorrak gara zurekiko, abegikorregiak merezi duzunagatik. Baduzu Legebiltzarreko organoen babesa. Hori berez ondo dago, baina askotan ibiltzen zaituzte oker hezitako umea izango baitzinan. Hori ez da zuzena, osoko bilkurara ekartzen dituzun gaiak gainerakooi ez baitigute uzten hona ekartzen eta batzordeetara zokoratuta isilarazten gaituzte. Ez dakit zergatik, baina agintariak saiatzen dira zuregana hurbiltzen, zure jarrera onargarria izan bailitzan, zure diskurtsoak zentzu punturen bat izango bailuen. Guk ez, ez dugu uste zure diskurtsoak inolako funtsik duenik. Gatazka piztu eta zabaldu besterik ez duzu nahi. Gatazkak botoak ekarriko dizkizulakoan, zenbat eta gogorrago, orduan eta hobeto. Horrela dira gauzak. Aurkezten diguzun interpelazioaren ondoriozko mozioan, eskatzen diozu EITBko zuzendaritzari ez ezartzea euskaraz ezagutzeko nahitaezkotasunik udazkeneko lan-eskaintzan publikoan. Ez duzu ezer esaten gaztelaniaz jakiteko nahitaezkotasunaz. Esan gabe doa nahitaezkotasun horrekin bat zatozela, gaztelaniaren nahitaezkotasun hori bai, beharrezkoa ez den lanpostuetan ere bai. EITBren xedea euskararen normalizazioa lortzea izan da. Hasieran behinik behin horrela zen. 1982. urtean EITB sortu zutenean, Ramon Labayen garaiko Kultura sailburu jeltzale eta euskaltzalea, euskararen aldeko jarrera argia erakutsi zuen. Labayen jaunak, dudarik ez dago, euskararen normalizazioaren aldeko irrati-telebista eraiki nahi zuen. Urteak joan eta urteak etorri, jatorrizko xede hura euskararen normalizazioa lekutan geratu da tamalez. Jatorriz, sortzez euskaldunentzako zena hedabide multzo erdalduna bihurtu dute. Dagoeneko euskarazko hedabideak EITBko egitura erraldoiaren meneko atal xumeak besterik ez dira. Orain sortutako egitura horri eutsi behar diogu baliabide publiko handiekin, eta eutsi ez eze langile erraldoi horiek euskaldundu behar dira. Gastuak biderkatu egiten dira. Kon- tua da askozaz garestiagoa dela sortutako Herri Administrazioko langileak euskalduntzea lanpostu berriak behargin euskaldunez osatzea baino. Euskararen normalizazioa lortuko balitz, EITB oso-osorik euskalduna izatea gertaera guztiz naturala izango litzateke, baina EITBren norabidea, zoritxarrez, normalizazioaren aurkakoa izan da erabat. Eta gaurgaurkoz auzia alderantzizkoa da. euskararen normalizazioa lortu ahal izateko, lehenago EITB oso-osorik euskaldundu egin beharra dago. Galdera, interpelazio, mozio eta legez besteko proposamen ugari aurkeztu beharko duzu, Maneiro jauna, bide zuzenetik goazenaren seinaleak izango bailirateke. Seguru gaude zure ekarpenak izango ditugula. Kudeaketa, legeak ezagutzea eta betearaztea neurri batean politikarien jarduerak dira. Baina batez ere politikariok egin behar duguna da legeak egitea, aldatzea eta herriaren aurrerapenak lortzeko bitartekoak bilatzea. Ikuspegi horretatik bada, hizkuntza politikak aldaketak sorrarazi behar ditu herritarren hizkuntza ezagumenduetan eta erabileran. Ez daukat itxaropenik moziogileak ezer ulertuko duenik. Barkatu, ulertu agian bai, baina ez dut uste onartuko nahi duenik. Hezkuntza politikan, adibidez, aspaldian ikasi genuen hezkuntza herritar guztien eskubidea zela, XX. mendeko lorpena zen hura. Horregatik, hain zuzen ere, 16 urte bitarteko derrigorrezko eskolaldia ezarri zen. Gurasoak eta neska-mutil guztiak behartuta daude eskoletara joaten geografia, matematikak, gramatika eta bestelako jakintza arloak ikasteko. Behartuta, bai. Ikasle guztiek ikusi behar dituzte gutxieneko batzuk, gustatu ala ez gustatu, haien geroko lanerako ezagumenduak beharrezkoak izan ala ez. Hezkuntza, Maneiro jauna, pertsona ororen eskubidea baita, herritar guztiek izan behar baitute ezagumenduak eskuratzeko aukera. Jakitea, ikastea, eskubidea baita. Ez jakitea edo ez ikastea, ordea, ez da eskubidea, gabezia ezin izan badaiteke eskubide izan. Euskalduna zara, ez dakit nola, non eta noiz ikasi duzun euskaraz. Ez dakit inposatu dizuten edo gogoz ikasi duzun zure kabutan. Baina ez dut ulertzen zuk lortu duzuna zergatik ukatu nahi diozun inori. Zure rrresumako Konstituzioak behartzen gaitu gaztelaniaz egiten. Guk, ordea, uste dugu euskal herritar guztiok daukagula eskubidea euskaraz ikasteko eta erabiltzeko. Horregatik, uste dugu Euskal Herriko herri administrazioen erantzukizuna dela eskubide hori aitortzea, errespetatzea, errespetaraztea eta betetzeko bitartekoak jartzea. Beharbada zuretzat erakunde publikoek kontratatzen dituzten langileei ez zitzaizkien eskatu behar irakurtzen eta idazten jakitea, lanpostuko jardunean beharrezkoa ez delako. Ez ninduke harrituko inoiz eskatuko bazenu holakorik, euskararekin antzeko proposamena egiten duzu eta. Zure diskurtsoa, azken buru, euskaldunenganako xenofoboa eta baztertzailea da. Dakigun neurrian, EITBko lanpostu guztietako langile guztiek dakite gaztelaniaz ulertzen, mintzatzen, irakurtzen eta idazten, ondo baino hobeto egiten dute gazteleraz. Euskarari dagokionez, EH Bildukook gauza berbera eskatzen dugu: EITBko lanpostu guztietako langile guztiek euskaraz jakin dezatela ulertzen, mintzatzen, irakurtzen eta idazten, gaztelaniaz bezain ondo egin dezatela. Justiziazkoa delako, ez gara espaloitik jaitsiko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3987 |
10 | 72 | 20.03.2014 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea, jaun-andreok. Talde Popularra bat dator proposamena egin duen taldearekin, UPyDrekin, mozio honetan, zeinak EITBren zuzendaritzari eskatzen baitio baztertu dezala edo, behintzat, birformula dezala 2013-2016 denboraldirako ekintza-planaren proposamena. Plan horren bitartez, nahitaezko euskara-eskakizunak ezartzen dira; euskara-eskakizuna inposatzen zaie erakunde publikoaren eta haren enpresen zerbitzura dauden langile guztiei, baita erakundeak azpikontratatutako beste elkarte batzuetako langileei ere. Alegia, kasu honetan berritasun bat gehitu da: euskara-eskakizuna ez zaie erakundeko langile guztiei bakarrik inposatzen, edozein kanal edo irratitan lan egiten dutela ere, baizik eta, orain, euskal irrati-telebistako azpikontratetako edozein langileri inposatzen zaio. Eta eskakizun hori inposatuko litzaieke, esan dudanez, langile guztiei, edozein postutan lan egiten dutela ere (egungo langileei eta etorkizunekoei), edozein postutan eta kanaletan lan egiten dutela ere, baita euskara –uste dut hau dela kontu honen gakoa– beharrezkoa ez denean ere beren lana egiteko, baita lanhizkuntza gaztelania denean ere. Talde Popularrak, besteetan bezala, uste du –eta batzordean ere adierazi dizugu– erakunde publikoaren zuzendaritzak gutxienez birformulatu egin behar duela plan hori –hala uste dugu–, aintzat hartuz sen ona eta langileen askatasunarekiko errespetua, beren lanpostuko behar propioetatik kanpo dauden esparruei dagokienean, esan dizudanez, eta, gainera, gizarte-adostasun handiagoa lortze aldera. Sailburua gaur hemen denez, uste dugu, besteetan bezala, gai honetan aintzat hartu behar litzatekeela ez bakarrik sen ona eta etxeko benetako beharrak, baizik eta puntu honetan adostasun handiagoa lortzeko lan egin behar litzatekeela. Popularrok hizkuntza-esparruko inposaketa-politikak gaitzesten jarraitzen dugu; sarritan adierazi dugu jada. Uste osoa dugu ahalbidetu daitekeela euskarazko harremanak sarritzea eta euskara lan-hizkuntza gisa gehiago erabiltzea baldin eta pertsonen eskubideak eta haien askatasun pertsonala errespetatuz sustatzen bada euskara. Uste dugu hori dela bidea: denen eskubideak errespetatzea, langileen eskubideak errespetatzea, eta haien askatasun pertsonala errespetatzea administrazioetan, komunikabideetan edo enpresetan euskara lan-hizkuntza gisa sustatzean; baina benetan uste dugu euskara lan-hizkuntza gisa sustatzen saiatzeko bide hori hartu behar dela, ez inposizio-politiken bidea. Premiazkotzat jotzen dugu behar diren neurriak hartzea hurrengo LEPak eskubide horiek ez dituela urratuko bermatzeko. Gainera, gure ustez, ez du zentzurik, sailburu andrea –hemen zaudenez gero–, ez du zentzurik euskara nahitaezko baldintza gisa inposatzea beren lana gaztelania hutsean egiten duten lanpostuetarako. Ez du zentzurik, hala baztertu egingo bailirateke gaur egun LEP hori beren lanpostua finkatzeko aukera gisa ikusten duten langile asko. Ez du zentzurik beren lan profesionalean euskara erabili beharrik izango ez duten langile batzuk baztertzea; ez du zentzurik lanpostu bat lortzea edo beren lanpostuari eustea eragotziko dien barrera bat izatea hori. Plan honek bi ildo estrategiko ditu…; gehiago ere baditu, baina bi: bata, esaten duena ETBren egitekoa dela gure gizartearen irudi euskaldun bat ematea –eta hori irmoki eskatzen zaio EITBri–, eta, bestea, euskara dela erakundeko nahitaezko lan-hizkuntza. Biak saiatzen dira, gure ustez, erakunde publikoan nahitaezko euskalduntze-eredu bat sustatzen, baina hori ez dator bat ez egungo beharrekin, ez gizarteak eskatzen duenarekin, ezta sen onaren irizpideekin ere. Badirudi ildo estrategiko horiek eta helburu horiek –helburuak ere garatzen baitituzte– kontraesanean daudela gaztelaniazko kanalei eta irratiei eustearekin. Agian hori eztabaidatzen hasi behar dugu! Hemen entzun dugu zein den normalizazioaren definizioa: normalizatzeko exijitu behar da EITB euskaraz bakarrik izatea. Agian hori da eztabaida! Tira, bada, orduan, eztabaidaren sakonean sartu beharko dugu. Euskaraz bakarrik nahi dugu EITB? Gaztelaniazko kanalak eta irratiak kendu egin nahi ditugu? Eztabaidatu nahi dugu ea une honetan Radio Euskadi, Radio Vitoria eta ETB-2 sobera dauden, ea irrati eta kanal horiek euskarazko irrati eta kanal bihurtu behar diren? Horixe da eztabaida! Uste dut Jaurlaritzak, ausardiaz, aurre egin behar diola eztabaida horri, eta gu, Talde Popularrekook, prest gaude eztabaida horri aurre egiteko. Eta, agian, ondorioztatuko dugu hemen EITBk euskara hutseko irrati-telebista izan behar duela, eta orduan arrazoizkotzat joko dugu LEPetan erakundeko langileei hizkuntza-eskakizuna nahitaez frogatzeko eskatzea, jakina. Orduan, bai. Eta guk ez dugu arrazoirik izango hona etorri eta zalantzan jartzeko bere lana Radio Vitorian edo Radio Euskadin gaztelania hutsean egin behar duen profesional bati euskararen maila jakin bat eskatzea bere lanpostua lortu ahal izateko. Hori da eztabaida honen kontraesana! Eta eztabaidari sen onez egiten badiogu aurre, esango genuke: "Aizu, ETB-2 euskaraz izango bada eta Radio Euskadi euskara hutsean izango bada, arrazoi duzue, plan hori baldintza horietan eraman behar da aurrera". Baina kontraesan bat da gaztelaniazko kanalei eta irratiei eustea, eta, aldi berean, langileei euskara menderatzea eskatzea kontuan izan gabe zer lanpostuz ari garen hizketan. Izan ere, hain zuzen, lehendabizi esango diguzue langileak sobera daudela, eta gero esango diguzue kanalak sobera daudela. Agian hori da eztabaida? Bada, uste dut hori egin behar dugula ausardiaz. Uste dut hori egin behar duela Jaurlaritzak, eztabaida horri aurre egin, edo Bilduk ekar dezala eztabaida hori tribuna honetara, eta eztabaidatu ahal izan dezagula horri buruz. Dena den, lehenengo ondorioa ate-joka dugu: aurtengo udazkenerako aurreikusitako LEPa; hori da langile askok begi-artean duten horizontea; euskara nahitaezko baldintza gisa LEPan sartu ahal izateko… Gure ustez, behintzat, hori ez da bidea. Horregatik baliatuko dugu aukera hau Jaurlaritzari eta sailari eskatzeko errespeta ditzatela langileak erakundean sartu ziren baldintzak; izan ere, baliteke bere garaian eskatu ez zitzaizkien baldintzak gaur egun aldatu ahal izatea, eta horrek, gure ustez, bazterkeria argia ekarriko luke daukaten lanposturako hautagai izaterakoan. Defini dadila argi eta garbi euskara jakiteko eta erabiltzeko benetako beharra. Uste dugu hori dela eztabaida; uste dugu hori eskatu behar zaiola Jaurlaritzari: argi eta garbi definitzea zein diren benetako beharrak, EITBko lanpostu bakoitzean dauden benetako hizkuntza-beharrak. Hori da egin behar dugun lehe- nengo gauza, eta eskakizun hori planteatu behar diogu Jaurlaritzari: erakundeko langile bakoitzaren, erakundeko lanpostu bakoitzaren zereginak betetzeko behar diren benetako eskakizunak definitzea, eta horren ondorioz jokatzea, onartu gabe, esaten nizunez, ezein langilek diskriminazioa edo bazterkeria jasatea hizkuntza-arrazoiengatik. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3988 |
10 | 72 | 20.03.2014 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos, señores consejeros. EITBk euskararekin duen arazoa ez da hango profesionalek euskara jakitea. El problema del euskera en EITB es que cierta parte de la población que dice ser una mayoría bilingüe y tener un firme compromiso con el euskera no opta por la programación que EITB ofrece en esta lengua. Eta EITBren zuzendaritzaren ildo estrategikoetako bat normalizazioa bada, eta eragile aktibo bat izatea euskal hizkuntza bistaratzeko eta hari prestigioa emateko, herritarrei eskaintzen dienaz arduratu behar du lehendabizi. En cuanto al euskera, la dirección de EITB debe preocuparse por la audiencia, que no sube, aunque haya hecho un notable esfuerzo para que la radiotelevisión sea en euskera. Eta hori da zuzendaritzak egin behar duen lehenengo galdera: EITBko enpresek euskaraz dituzten eskaintza guztietatik, zergatik da Euskadi Gaztea, liderra ez bada, gaztelaniazko beste irrati-formulekiko lehiakorra den irrati-formula bakarra? Egunez egun presoen gatazkaz eta, Soziometroaren arabera, euskal herritarren % 2ri bakarrik interesatzen zaizkion gauza horietaz hitz egiten ez dioten entzuleria gazteari zuzentzen zaiolako izango da agian? Eta euskarazko irratiaren apustu handiak, Euskadi Irratiak, 63.000 entzule bakarrik izatea, gehienak gipuzkoarrak –eta hori gaztelaniazko apustu handiaren, Radio Euskadiren, herena da–, haurrei, ia % 100ean euskaldunak diren herritarrei, zuzendutako telebista-kanala haur euskaldunen azken aukera delako izango da agian? Izan dezake zerikusirik saio zaharrak eta errepikatuak ematen dituela, eta, besterik gabe, ez zaizkiela gustatzen, eta kanala aldatzen dutela? 800.000 lagunek beren burua euskalduntzat duten eta beste milioi-erdi batek euskal hizkuntza ulertzen duen gizarte batean, zergatik da telebistan euskaraz duten aukera bakarra eskura dituzten beste guztietatik gutxien aukeratzen dutena? Esos son los problemas del euskera en EITB, y se propone un plan de objetivos sin haberse planteado previamente estas preguntas, para que el personal de esta entidad cumpla dentro de dos años unas condiciones que no se ajustan a la realidad social. Eta zuzendariak autokonplazentziazko balantzeak egiten jarraitzen badu, entzule-kopurua ondo doala eta horrek ez dituela kezkatzen baieztatzen badu, zifrak manipulatzen jarraitzen badu ez dagoenaren itxura emateko, eta Jaurlaritzarengandik arnasketa lagundua hartzen jarraitzen badu bere zenbakiak koadratzeko eta bere burua salbatzeko, ez da konponduko aipatutako galdera bat ere. Eta, aldi berean, zuzendaritzak gaiak planteatzen baditu gutxieneko adostasunak bilatu gabe, haiek betetzeko bermerik gabe, eta erakundeko profesionalen artean zalantzak sortuz eta beste esparru batzuetan mesfidantza eraginez, gatazka besterik ez du piztuko patxadaz eta adostasunarekin jorratu behar ditugula uste dudan gaietan, hala nola hizkuntza-normalizazioan. Nosotros no pedimos que se rechace el plan, porque queremos que haya un plan. UPyDk bere jatorrizko proposamenean proposatzen zuenaren aldean –nahiz eta erdibideko zuzenketan birformulatu egin duten eta plana birformulatzea aipatzen duten–, gero azalduko dut nola ikusten ditugun euskal sozialistok gaur Ganbera honetan proposatu diren erdibideko zuzenketak. Guk uste dugu lanpostu guztiak aztertu behar direla, eta benetako beharrak baloratu behar direla, haiei lortzeko moduko helburuak jartzeko; langileen ordezkariekin aztertu behar dira, haien adostasuna eta lankidetza bilatu behar dira, eta, jakina, helburu horiek betetzeko tresnak eman behar dira, ekonomikoki ahal den heinean. Eta ez euskal sozialistok esaten dugulako, baizik eta egin diren eta Ganbera honetara ekarri diren ebaluazio eta balorazioek esaten dutelako; hala ere, uste dut gero Kultura Sailak tiradera batean sartu dituela Administrazioko eta sektore publikoko hizkuntza-eskakizunei dagokienez. Ezin dira jarri helburu lortezinak. Ezin da erabaki bi urte barru langileen % 90 gizartearen eta Administrazioko beste edozein esparruren hizkuntza-eboluzioarekin bat ez datozen hizkuntza-eskakizun jakin batzuetara moldatzea. Eta ezin da atera EITB herrialdearen errealitatetik, ezta normalizazio-planen ebaluazioetatik ere. Eta, lehen esaten nuenez, ebaluazio horiek agerian uzten dute eskakizunak lanpostua betetzeko beharretara moldatu behar direla. Eta EITBren zuzendaritzak birdiseinatu egin du bere plan estrategikoa, eta erabaki du bi urte barru erredakzio bakarra egongo dela, hizkuntza batean bezala bestean lan egiten duten langileekin eta euskararen presentziaren helburu batzuekin, hots, euskal hizkuntzan ematen den saio bakoitzaren hamarrenak gehitzea. Eta hori erabaki du lan-eskubideei jaramonik egin gabe, beren postua euskararen eskakizunik gabe lortu zuten langileek karrera profesionalean gora egiteko duten eskubidea barne. Eta erabaki du –eta asmo hau Legebiltzarrean baieztatu du zuzendariak berak, baita zuk ere, sailburu andrea– euskal hizkuntzaren prestigioa irabaziko dela euskara gero eta gehiago sartuz gaztelaniazko saioetan. Agian, egunen batean norbaitek galdetuko du ea euskara bistaratzeak hainbeste kanalen gastua merezi ote duen. Izan ere, jada ez dira bi izango; bost izango dira. Euskara-plan hau, beraz, hankamotz jaio da. EITBren egungo zuzendaritzak onartu duen euskaraplana –aurreko ezein zuzendaritzak ez baitzuen inoiz onartu– errealitate sozial, laboral eta profesionalarekin bat ez datorren boluntarismo batetik jaio da, eta adierazi ez den helburu batekin jaio da: agintaldi bat hizkuntza-helburuetan bakarrik oinarrituta justifikatzen saiatzea, gainerako helburuak ez baitituzue beteko. Irrati-telebistaren zerbitzu publiko moderno, anizkoitz, entretenigarri eta informaziozko bat, bere moldaketan euskal gizartearen euskara-ezagutza handiagora egokituko dena, diseinatzeko ideiarik eza disimulatzeko asmoarekin jaio da. Y esta es la cuestión que se debe abordar: la oferta que esta dirección quiere hacer a la ciudadanía que quiere una radiotelevisión en euskera pero que no la eligen porque no les gusta la oferta que hay. Gure zuzenketan eskatzen dugu –eta horri eutsiko diogu– erakundeko hizkuntza-normalizazioan sakonduko duen plan bat; arrazoizko helburuak ezartzea; planak langileen aldeko jarrera izatea, ez baitaude behartuta euskara ikastera; ez ditzala aldatu, jakina, erakunde barruan lanpostu hobea lortzeko eskubideak; eta, batez ere, balio dezala herritarrek behar duten zerbitzua emateko. Ez dugu sinatuko Alderdi Popularraren eta UPyDren erdibideko zuzenketa, ez baikaude ados han esaten diren gauza batzuekin. Ez dugu uste plana birformulatu behar denik; uste dugu lanpostuen azterketa serio eta sakon bat egin behar dela, eta, horretarako, urte honen amaierarainoko epea jartzen dugu. Ez dugu uste, halaber…; eta harritu egiten nau, batez ere, Alderdi Popularrak zuzenketa hori sinatzea, batez ere bere azken muturrean, azken paragrafoan, azken LEPa egiteari dagokionez; izan ere, nik, benetan, zalantza juridiko handiak ditut LEP hori egin ahal izango ote den, besterik gabe Estatuko Aurrekontu Orokorrak betetzeari dagokionez, haren 20. xedapen gehigarrian espresuki debekatzen baita, gogoratzen dudanez, sektore publikoan lan-eskaintza publikoak egitea, non eta ez dagoen aurretiko merkataritza-loturarik sektore publiko horrekin. Euzko Abertzaleak eta EH Bildu taldeek proposatutako zuzenketa ere ez dugu sinatuko, ez baitugu uste erakundeko zuzendaritzak benetako borondaterik duenik proposatu zenidaten zuzenketan jartzen zuena betetzeko –ez dakit azkenean zuzenketa hori sinatuko duzuen, ala beste bat–. Eta ez dugu uste benetako borondaterik dagoenik, hain justu, Legebiltzar honetan bertan hala adierazi zutelako bai sailburuak, bai erakundeko zuzendariak. Orain gai batzuetan amore emateko hain prest baldin bazaudete, ez dakigu zergatik ez zenuten adierazi bere garaian administrazio-kontseiluan, zergatik ez zenuten adierazi Legebiltzar honetan agerraldia egin zenutenean eta gai horiei buruz galdetu zitzaizuenean. Beraz, gure zuzenketari eutsiko diogu, uste dugulako lanpostuen beharrak aztertu behar direla; uste dugulako erakundeko langileen eskubide bat dela, euskara-plan horren garapena betetzeko, beren burua askatzeko aukera izatea euskara eskatzen zaien mailetan ezagutzeko eta ikasteko, eta, orobat, ez dugulako nahi zuzendaritzak onartutako plan estrategikoa aplikatzean, non erredakzio bakarra, erredakzio multimedia bat baita helburu, ez dugulako nahi kudeaketa horretan –ez duzue oso ondo azaldu nola gauzatuko duzuen, eta zailtasun ugari ditu– euskara-plan horrekin euskara behar bezala menderatzen ez duten profesionalak beren garapen profesionaletik baztertzea sinatzea edo lortzea. Beraz, gure zuzenketari eutsiko diogu. Uste dugu hori behar duela erakundeak, ez beste ezer. Gainerakoen kontra bozkatuko dugu. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3989 |
10 | 72 | 20.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Hain zuzen, hori da egoera, eta guk aldatu egin nahi dugu. Ez gara gehiengoa, bistan denez, baina horregatik ez gara isilik geratuko edo ez diegu "bai, bwana" esango euskal nazionalismo osoaren gehiegikeria eta zentzugabekeria guztiei. Ekimen hau, beste hainbat bezala, ez da euskarari buruzkoa; gizarte osoa euskalduntzeko ala ez, eta nola euskalduntzeko aplikatzen den hizkuntza-politikari eta hizkuntza-arloko erabakiei buruzkoa da. Ez da euskararen alde dauden eta euskararen kontra dauden pertsonen ekimen bat. Bistakoa da hori ezin dela horrela izan. Aski da gu guztiok behatzea, batzuek besteak behatzea. Kontua ez da hori; kontua ez da euskara. Kontua da azkenaldian zer hizkuntza-politika aplikatu diren elkarbizitza errazteko eta hizkuntza-askatasuna errazteko. Isasi jauna, nik oso ondo ulertzen ditut EH Bilduren helburuak; oso ondo ulertzen ditut. Tira, hain dira sinpleak, non ez baita ahalegin eta meritu handirik behar haiek ulertzeko; baina oso ondo ulertzen ditut. Gainera, zuk gaztelaniaz edo euskaraz hitz egin, ondo baino hobeto ulertzen ditut. Eta horregatik egiten diet aurre; horregatik egiten diegu aurre. Eta HBren diskurtsoa inposizioaren diskurtsoa da, errespetu faltaren diskurtsoa, gehiegikerien diskurtsoa, bazterkerien diskurtsoa. Eta, hain zuzen, zure hitzaldian, besteetan bezala, oso ondo laburbildu dituzu zure zentzugabekeria, zure obsesioak, zure izaera totalitarioa eta euskal gizartearen hizkuntza-eskubideei diezun errespetu falta. Ez gaitu harritzen; oso ondo ezagutzen dugu. Hara, Isasi jauna, nik nahi nuelako ikasi nuen, askatasunez, nahi nuelako; erabaki pertsonal bat. Izan ere, oraindik ikasten jarraitzen dut. Eta euskaraz hitz egiten dut beharrezko iruditzen zaidanean, hitz egin behar dudala iruditzen zaidanean. Eta, bide batez esanda, egunero hitz egiten dut, nahi dudan tokian eta nahi dudanean. Baina ez gara ari horretaz eztabaidatzen. Eztabaidatzen ari gara zer erabaki hartzen dituzten Jaurlaritzak eta EITBk hizkuntza-arloan, eta zer gehiegikeria, baita eskubide-urraketa ere, gerta daitezkeen politika horien ondorioz. Bai Mendia andreak, bai Oyarzabal jaunak, UPyDrenen antzeko argudioak planteatu dituzte kasuren batean. Zu tematuta zaude UPyDrekin; pentsatzen duzu eraso egiten diogula euskarari, baina sekulako faltsukeria da hori. Antzeko argudioak erabili ditu Oyarzabal jaunak, baita Mendia andreak ere kasuren batean. Eta zu bezain euskaldunak gara. Ez ezazu errespetua galdu. Eta argudio horiek guztiz ulergarriak eta arrazoizkoak dira, eta zentzu guzti-guztia dute, eskubideez eta jendearen askatasunaz ari baikara, eta uko egiten diogu erabat eta uko egingo diogu zuek, Euzko Alderdi Jeltzalearen eskutik, zeharo onartezina den inposizio-politika bat aurrera eramateari. Bistan denez, Euzko Alderdi Jeltzalearentzat, haiei aurka egiten ausartzen den talde politiko orok hika-mika bilatzen du, taktika politikoa da, eta gainerako guztia. Euzko Alderdi Jeltzalearen planteamenduekin bat egiten ez duen oro zalantzan jartzen da, haren euskaltasuna ere arriskuan dago, edo hika-mika bilatzen du. Bada, ez! Zenbait taldek Ganbera honetan planteatu ditugun argudioak oso arrazoizkoak dira, eta oso ondo uler ditzakete herritar gehienek, baita –esaten ausartzen naiz– zuen legebiltzarkide batzuk ere. Hori esaten ere ausartzen naiz. Plana inposizio bat da; EITBko langile guztiak euskaldundu nahi ditu, baita beren lana behar bezala egiteko euskara jakin behar ez dutenak ere. Hori da kontua, eta horregatik eskatzen dugu plan hau atzera botatzeko. Hauek dira EITBren helburuak, erronkak eta xedeak. Profesionaltasuna, aniztasuna, neutraltasuna, kalitatea, audientzia handitu, EITB modernizatu, EITB birdimentsionatu, aritutako gaiak dibertsifikatu, sektarismoa baztertu edo abertzaletasunaren aldeko tresna bat izateari uztea. Hauek dira gure ustez, helburuak, erronkak eta xedeak. Eta horien alde gaude. Ente publikoko langile guztiak euskaldundu nahi izatea gehiegikeria, bidegabekeria eta inposizio hutsa da, eta horregatik gure mozioa eta gure transakzioa. Mozio, horregatik, zentzuduna, askatasun, normaltasun eta lasaitasunaren aldekoa, abertzaleen obsesioen aurrean. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3990 |
10 | 72 | 20.03.2014 | ISASI BALANZATEGI | EH Bildu | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Legebiltzarkideok, presidente anderea, lehendakari, sailburua. Inposizioaz hitz egiterakoan hizkuntza politikan, nik dudarik ez daukat eta ez dut zalantzan jartzen euskararekiko jarrera inorena ere. Egin dudan azterketa eta esan dudanean lehen talde mistoko legebiltzarkidea dela gai hau, alegia hizkuntza politikarena, maizen ekarri duena konstatazio bat besterik ez da. Eta hizkuntza politikaz hitz egiterakoan, parlamentario horrek, beste batzuekin batera, hizkuntza politika erregresiboa, atzerakoia, inposatzailea eta baztertzailea, hori da proposatzen duena. Aurrerabidea, azken buru, hemen hizkuntzaz hitz egiten dugunean…, hizkuntza, inorena izan gabe, guztiona den zerbait da. Hizkuntza politika progresiboa nahi dugu. Guk nahi dugu mundu guztiak euskara jakitea. Hori ez da inposatzea. Aurrerabidea… eta lehen esan dut ironia puntu batekin, atrebentzia bada ere, ez dela ulertzen, eta komunikazio eta informazio teknologia berrien erabilera bezala, etorri izan zirenean, gobernuetatik planak egin ziren herritarren artean erabilera sustatzeko, konputagailuak merkeago erosi ahal izateko, zabaltzeko egin izan ziren formazio planak, irakaskuntza erregelatuan sartu ziren. Eta horri ez zaio inposizio esaten. Horri esaten zaio aurrerapena. Guk euskararako aurrerapena nahi dugu, aurrera begira. Euskal Herria euskalduna izango da eta Euskal Herriko herritar guztiek euskara jakingo dute. Besteak beste, nola? Planak egingo ditugulako 16 urte bitarteko eskolaldian… Ez atzo Madrilgo ministroak esan zuen moduan, debekatu nahi duela euskara eskoletan. Gure planteamendua da euskara guztiontzat. Eta 16 urte bitarteko eskolaldian posible da herritar guztiak euskalduntzea. Ahaleginak egingo ditugu alderdi honetan. Mendia anderea, euskaldunok euskal telebista bakarra daukagu. Beraz, gure askatasuna hautatzeko da ETB1 edo ETBren lehenengo katearen artean, puntu. Eskaintzen digutena eskaintzen digutela, hori da gure eskaintza publikoa. Izugarria izan da euskararen batasuna abian jarri zenetik, ja 1984-1988 urtean, egin izan dena. Proportzionalki, irakurleen artean eta teleikusle garenak, eta 800.000ra ez gara iristen, oso tasak altuak dira, batez ere irakurleen artean, ez horrenbeste teleikusleen artean. Baina horrek zerikusirik badauka kalitatearekin eta horretan bat nator. Nolanahi ere, 60.000 entzule izatea Euskadi Irratiak ez da makala eta hobetu daitezke. Baina intentsiboa izan behar da. Politika aurrerakoiak behar ditu hizkuntza politikak, eta horretan nik uste sozialistekin lortu beharko genituzkeela akordio zabalagoak. Eta horretan eskertu nahi dut Luke UribeEtxebarria jeltzaleak egindako ahaleginak adostasun bilatzeko. Eta gu prest geunden, nahiz eta zenbait kasutan konpartitu, ez sozialisten puntuak onartzeko. Ez naiz sartuko zer dagoen jarrera horren atzean ez onartzeko. Bai, ostera, hizkuntza politika aurrera begira beharko genukeela muinetan…, eta euskal telebistari buruz asko hitz daiteke, baina galdera da: non nahi duzue euskara gizarte honetan? Eta zer egin behar dugu herri hau euskalduna izan ahal izateko? Normaltasunez bizi nahi dugunok euskaraz, eskubidea izan ez eze, nahi duguna da plan bat ere hartarako iristeko. Ez diogu inori ere ezer kendu nahi, ez hizkuntzarik ez hizkuntza bat edo bestea erabiltzeko eskubiderik. Nahi duguna da guk gure eskubideak izatea eta errespetaraztea. Nahi dugu euskaldun bizi. Sinatu duguna bozka egingo dugu eta bien bitartean ez gara espaloitik jaitsiko. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3991 |
10 | 72 | 20.03.2014 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ez dugu inor entzun hona euskarazko kanalen, euskarazko irratien eztabaida ekartzen. No. Plan horri eutsi egin behar zaiola ari gara esaten. Denok gaude ados, gehienak behintzat, definitu egin behar direla, hain zuzen, Uribe-Etxebarria jauna, lanpostu bakoitzaren hizkuntza-beharrak, eta eskaera hori egin behar dio aldez aurretik sailak EITBren zuzendaritzari: lanpostu bakoitzaren beharrak argi eta garbi definitzea eskakizunak planteatu baino lehen; erraztu dadila erakundeko langileek euskara ikastea, eta ez dakizkiola inori aldatu euskal irrati-telebista publikoan sartu zeneko baldintzak. Gauza horietan ados gaude, eta plan hau nolabait birformulatzea dakarte. EH Bilduk planteatu digu euskararen normalizazioa lortzeko EITB oso-osorik euskaldundu behar dela. Zergatik? Euskara normalizatzeko oso-osorik euskaldundu behar da EITB? Lehendabizi EITB, administrazioak, enpresak, saltokiak, gure etxeak, gure bizitza… Hori da normalizatzea? Hori da normalizatzea? Normalizatzea ez zen gure bizitza euskaraz edo gaztelaniaz egin ahal izatea, pertsonen askatasuna errespetatuz? Ez da hori normalizatzea? Ez, normalizatzea inposatzea da. Zuentzat, normalizatzea inposatzea da, bi hizkuntzetako baten erabilera inposatzea. Hori da normalizatzea? Hori ez da normalizatzea. Baina ados baldin bagaude, Mendia andrea, zer proposamen egin behar diren, eskakizuna definitu behar dela, planaren helburuetako batzuk birformulatu egin behar direla, zer esanik ez hizkuntza-komisarioaren figurak agertzea… Etorri berrientzat ongietorriprotokolo bat ezartzen da! Aizue, jaun-andreok, etorri berrientzat ongietorri-protokolo bat ezartzen da, haiei jakinarazteko EITBn euskararen alde egin dela! Aizu, EITBren kartelak, promozioak, euskara hutsean… Horrelako helburuak arrazoizkoak dira? Ez dira pentsatu behar? Lehenengo hitza euskaraz egingo dela, EITBren produktuak euskara hutsean eskainiko direla… Hizkuntza-tutorearen figura sartzen da! Tutore-ikasle bikoteak antolatuko dira kafearen orduan elkarrekin egon daitezen! Baina, tira! Ez dira pentsatu behar gauzatxo horiek? Guk baietz uste dugu, baina Alderdi Sozialistak erabaki du, kantuak dioen bezala, "ez zurekin, ez zu gabe". Eta nik ez dakit ea hori errazena zen gaur, baina ausardia gutxienekoa da. Kantua bezala –hemen atzean kantu bat entzun dugu duela minutu bat–, "Ez zurekin, ez zu gabe" kantua bezala. Hainbat bertsio daude; ni Fangoriaren bertsioarekin akordatzen naiz, eta honela zioen: "Ez sufritzeko, ez zurekin, ez zu gabe". Eta hau ere esaten zuen: "Ez aurrera, ez atzera, nahiz eta berriro estropezu egin", "Ez aurrera, ez atzera, nahiz eta berriro estropezu egin". Uste dut gai honetan Alderdi Sozialistak alde batera utzi behar lituzkeela bere konplexuak, eta "ez zurekin, ez zu gabe" esatetik pasatu behar lukeela pertsonen eskubideak, pertsonen askatasuna eta, kasu honetan, langileen eskubideak ausardiaz defendatzera; inposizioa baztertzen duten eta euskara komunikabideen bidez edo administrazio publikoetako politiken bidez sustatzea defendatzen duten hizkuntza-politikak defendatzera. Baina euskara defendatzea ez da aplikatzea…, kontraesanean dago inposizio-politikak aplikatzearekin. Uste dut sen oneko eztabaida baten aurrean gaudela. Ez dirudi onargarria bere lanpostuan, bere lanean, gaztelania bakarrik erabili behar duenari nahitaez euskara mendera dezan eskatzea, zehaztu gabe zer-nolako lanpostua duen eta zer kanal edo irratitan lan egiten duen. Eta nik nahi dut EAJ tribuna honetara jaistea –honekin bukatzen dut, presidente andrea–, eta esatea ea prest dagoen Radio Euskadiko eta ETB-2ko langile guztiei euskara jakiteko obligazioa eta inposizioa ekarriko lizkiekeen plan honekin jarraitzeko, eta, bereziki, hemen esatea ea eskakizun hori izaten jarraituko duten Radio Vitoriako langile guztiek. Gustatuko litzaidake zu hona jaistea eta esatea ea errespetatuko diren ala ez Radio Vitoriako langileak sartu zireneko baldintzak, eta, halaber, ea Radio Vitoriako langile guztiei euskara mendera dezaten eskatzen jarraituko den. Hori, zalantzarik gabe, ez litzateke bat etorriko, berriro ere, lurralde bakoitzeko errealitate soziolinguistikoa errespetatzeko arauarekin. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3992 |
10 | 72 | 20.03.2014 | MENDIA CUEVA | SV-ES | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Hasteko, Oyarzabal jauna, asko pozten naiz azken administrazio-kontseiluan aurkeztu zen EITBren euskalduntze- eta normalizazio-planari buruz Talde Popularraren izenean eman dituzun iritziak entzuteaz; izan ere, zoritxarrez, zure legebiltzar-taldeak kontseilu horretan dituen ordezkarien ahotik ez nuen hitz bakar bat ere entzun gai hauei buruz. Gu ados gaude normalizazio-plan bat behar dela, lidergoa behar dela, eta zuk naiftzat jo dituzun gauza horiek (hizkuntza-paisaia, harrera egiten duen norbait egotea…, tira, gauza horiek) Administrazio osoan egiten dira, sektore publiko osoan, eta, adituen arabera, transmisio-lidergo bat ezartzen dute, eta hori ohikoa eta normala izaten da, bai plan honetan, bai sektore publikoan egiten diren beste askotan. Eta ez dugu sinatu zuen erdibideko zuzenketa, nahiz eta guk proposatu ditugun hainbat gauza jaso dituzuen, uste dugulako Radio Euskadi zein Radio Vitoria euskal sektore publikoaren barruan daudela, eta, gaztelaniaz bakarrik emititzen duten irratiak izan arren, tira, euskara apur bat jakin behar dute hango langileek. Beraz, horregatik eskatzen dugu guk, batetik, ez daitezela geratu karrera profesionalik gabe, eta, bestetik, eman dakizkiela behar diren bitartekoak hizkuntza ikas dezaten. Eta, horretaz ari garela, EITBn hurrengo LEPa egin ahal izango bada Alderdi Popularrak eta Espainiako Gobernuak hala esaten dutelako, guk uste dugu eskatu egin behar dela hizkuntza-eskakizuna. Bai! Iraganean ez zen eskatu, baina orain bai. Beraz, horiek dira arrazoiak. Eta Luke Uribe-Etxebarria jaunak esan du: "Plan hau adostasun handiarekin onartu da". Bada, aizu, enpresa-batzordearen adostasun handiarekin izango da –ez dut zalantzarik–, baina nik hitz egin dudan langileak, behintzat, ez daude inola ere plan honen adostasunean. Eta, egia esan, deitoragarria da, berriro ere, Euzko Alderdi Jeltzalea… Zuekin goitik behera ados ez gaudenean, pose politikoa deitzen diozu; baina, benetan, gure jarrera da hori. Aizu, izan eta euts dakioke, ezta? Ala ez? Ala herrialde honetan ezin daitezke eduki jarrera propioak, alegia, beti egon behar dugu batzuekin ala besteekin? Bada, ez. Besterik gabe, gure jarrera da, eta hala defendatu dugu eta jarraituko dugu defendatzen. Beraz, hika-mikarik, bat ere ez. Esan duzun esaera oso adierazgarri batek eman dit atentzioa, Jaurlaritzaren eta erakundeko zuzendariaren kudeaketarekin bat datorren esaldi batek: "Aurrera jarraituko dugu kosta ahala kosta; berdin zaigu zuek zer esaten diguzuen eta Legebiltzar honek zer esaten duen". Horregatik jartzen dugu zalantzan zuen benetako borondatea. Eta esan duzu: "Ez duzue gurekin adostu nahi gauza txiki batzuk tarteko". Tira, uste dut zure hitzaldiak, Uribe-Etxebarria jauna, erakusten duela zuek gaur bilatzen zenuten gauza bakarra zela Euskadiko Alderdi Sozialistaren abala EH Bilduko jaun-andreekin EITBrako duzuen proiekturako. Besterik gabe. Izan ere, azken urtean –esan beharra dut, eta badakizu–, ez duzue inoiz Talde Sozialistaren adostasunik bilatu EITBri buruzko ezein gaitan, eta, gainera, horretaz harrotu zarete, ez bakarrik kontseiluan, baita Legebiltzar honetan ere. Beraz, ez dugu sinatuko ez garelako fidatzen; duela urtebete adostu genuena, hots, indarrean dagoen legedia betetzea besterik ez, ez duzuelako bete. Orduan, zer arrazoi daude gaur Talde Sozialistari sinetsarazteko bete egingo duzuela gaur Ganbera honetan onartuko dena? Eta zuk, gainera, talde honen abala nahi duzu erredakzio bakarrerako, eta gu ezin gara ados egon erredakzio bakarrarekin, ez baita zehazten –esan genion zuzendariari bileraren batean, plan estrategikoa egiten ari zirenean–, ez baita argitzen nola kudeatzen den erredakzio bakar horretarako bidea. Eta, beldur garenez ez ote den izango langileen eskubideen kontura, horregatik ezin dugu… Eta zu –egia da Talde Sozialistaren zuzenketa jaso duzula– lehenengo paragrafoaren amaierako oharrean jada automatikoki eragozten ari zara hirugarren, laugarren eta bosgarren paragrafoetako helburuak betetzea, esaten baituzu "… erredakzio multimedia moderno eta funtzional bat sortzeko", eta barne-antolaketa profesionala aipatzen duzu. Ez naiz hasiko kontratazio administratiboen kontuarekin, gaur goizean luze-zabal eztabaidatu baitugu guk biok, eta niri zalantza ugari sortzen baitizkit, eta, gainera, kudeaketa nahiko opakua ari baita izaten. Beraz, gaur ez diguzue arrazoi berririk eman guk zuen alde egiteko. Hori dela eta, gure zuzenketari eutsiko diogu. Gure jarrera da, eta biziki deitoratzen dugu Euzko Alderdi Jeltzaleak sinestea, beste behin, talde batek bere jarrera propioari eusten dionean hikamika bilatzen ari dela. Ezta gutxiagorik ere. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3993 |
10 | 72 | 20.03.2014 | URIBE ETXEBARRIA APALATEGI | Mozioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, EITBko enpresetan hizkuntzaeskakizunak ezartzeko proposamenari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Lehenik eta behin, gure eskerrak Isasi jau- nari, EH Bildu taldearen ordezkariari, izan duen jarreragatik eta azkenean erdibideko testu hau lortu izan dugulako. Arazoa da, Maneiro jauna, euskara normalizatzearen gaian gertatzen den edozein hobekuntza edo aurrerapauso beti iruditzen zaizuela obsesio baztertzailea eta sekulako gehiegikeria. Guk nahi duguna da, kasu honetan eta, oro har, euskararekin, gizarte eleanitza lortzea, non euskara, haren ezagutza eta hura benetan erabiltzeko aukerak gainerako hizkuntzen baldintza beretan egongo baitira. Jendearen askatasuna errespetatu behar da, bai, eta euskararen arloan jendearen askatasuna errespetatzea da pertsona horiek aukera izatea euskaraz hitz egiteko eta hizkuntza hori erabiliz bizitzan moldatzeko; eta ez ezazu ahaztu: gure hizkuntza da, euskaldunen hizkuntza propioa, Estatutuaren arabera. Frantsesez, ingelesez edo italieraz hitz egin diezazuket, Maneiro jauna. Alegia, ez iezazkidazu jarri aurpegi horiek, esanez bezala guk txapelaren bat janzten dugula. No. Zuk muturreko argudioak erabiltzen dituzu, argudio zeharo erradikalak, eta horrek definitzen zaitu: mutur erradikaleko argudioak. Eta, hain zuzen, birdimentsionatzeaz ari gara. Eta birdimentsionatzeaz ari garenean, erredakzio multimedia baterantz joateaz ari gara, hori baita modernoena. Bidea egiteke dago, baina harantz joan behar da, Mendia andrea. Eta zer iruditzen zaizu zuri, birdimentsionatzea eskatzen ari zaren horri, Maneiro jauna, EITB erakundeko prentsaurreko bat ematen duzunean bost lagun joatea? Logikoa iruditzen zaizu? Ez, ezta? Ez zaizu logikoa irudituko bost lagun joatea zure prentsaurrekoaren berri ematera, ezta? Tira, horretaz ari gara hizketan, hain praktikoak diren gai horietaz. Eta normalizatzea da –zeuk definitu duzu, Oyarzabal jauna– bi hizkuntzak erabili ahal izatea, eta, hortaz, badago eskubidea eguneroko lanean, dela euskal Administrazioan, dela EITBn, euskara erabili ahal izateko. Zergatik ez? Une honetan, aurkako egoera batean gaude: gaztelania erabil daiteke; baina euskara ez, batzuek ez dakitelako. Dena den, argi dago sortze-fase luzea izan duen plan honen aplikazioa, haren zuzendari… Uste dut sailburuak zehatz-mehatz zehaztu zuela plan honen egutegia eta sortze-fasearen kronologia, eta Surio jaunaren zuzendaritzapean onartu zen lehendabizikoz. Tira, bada, sen onarekin eta malgutasunez aplikatuko da, baina aurrera eginez, argi eta garbi. Zergatik egiten diozue uko egindako lanari, Mendia andrea? Zergatik egiten diozue uko aurreko legealdian eta aurreko zuzendaritzaren pean hasitako lanari? Ez dakit noraezean zabiltzaten hika-mikagatik; baina hori dirudi, eta hori erakusten duzu. Nik ez dizut eskatzen nirea goitik behera onartzeko. Izan ere, nik onartu dut zurea goitik behera, hain justu! Zure puntu guztiak hitzez hitz sartu ditut erdibideko zuzenketaren proposamenean, ia-ia ukitu gabe, gehigarriren batekin, ideia jakin bat indartzeko. Zuek idazten duzuenaz ere ez zarete fidatzen? Esan duzu ez zaretela fidatzen. Tira, zuek aurkeztu duzuen testu bati atxiki gatzaizkio gu, eta ez zarete fidatzen. Tira, bada, horretarako daude, azken batean, talde politikoen arteko harremanak, legebiltzar-taldeen artekoak, alderdi politikoen artekoak, eta zuek badituzue harremanak, kasu honetan EITB erakundearekin, kontrolatzeko eta monitorizatzeko nola ari diren ematen pauso horiek, eta elkarrekin lan egiteko eta lankidetzan aritzeko. Eta berriro diot, Oyarzabal jauna: zuk planteatu duzun konturen bati dagokionez, guk erdibideko zuzenketaren hitzez-hitzezkotasunari heltzen diogu. Beraz, serioa izateko eskatzen dizut, baita arduratsua izateko ere –horretara ausartzen naiz–, eta irakur dezazula zehazki zer onartuko dugun, eta aplika dezazula errealitatean, beldurtu nahi duen edo planteamendu demagogikoetatik ere gertu dagoen edozein motatako aldarrietatik urrunduz. Euskara guztiona da, horretan nik uste dut inork ez dugula zalantzarik, eta denen ardura da euskararen normalizazioa bultzatzea eta gauzatzea, jakinda zein den abiapuntua, noski. Guk badakigu zein den errealitatea. Baina aurrerapauso efektiboak emanez, eta horretan gaude eta horretan dabil baita EITB ere. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3994 | |
10 | 72 | 20.03.2014 | BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, garraio-txartel bakarraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker eta egun on guztioi. Txartel bakarrari buruzko ekimen hau ekarri nahi izan dugu plenora eztabaidagai uste dugulako urrats gehiago eman aurretik gauzak argitu egin behar direla, eta hitz horiek erabiltzen ditugunean, txartel bakarra alegia, zertaz ari garen argi esan eta ikusi behar dugulako ea gauza berari buruz ari ote garen guztiok. Horregatik esan genezake gure proposamena dela aldi berean zehatza eta aldi berean orokorra. Zehatza, argitu nahi duelako zein oinarri jotzen ditugun ardatz txartel bakarra helmuga dugula, eta orokorra, ez garelako sistema jakin eta itxi baten inguruko erabakia hartzea eskatzen ari, panorama argitzea baizik. Guk argi hitz egin nahi dugu eta argia da zentzu horretan gure proposamena. Garraioa eskubide modura ulertzen dugu. Eta hortaz, gure mugikortasunerako garraioa erabiltzea eskubidea dela aitortzen baldin badugu, berau erabiltzea edo erabiltzeko ahalbidetu beharrean gaude, herritar guztiei ahalbidetu alegia. Hori egiteko bitartekoak jarri behar dira, eta txartel bakarra izan daiteke horretarako bide ezin hobea. Baina gure ustetan motz geratuko ginateke alderdi jeltzaleak master planaren bitartez proposatzen duen interoperatibitatera mugatuko bagina. Nik eskuartean ditudan hiru txartel hauek euskal herritarrok egun garraioa ordaintzeko ditugun hiru sistemak dira: Mugi da Gipuzkoakoek duguna, Barik da bizkaitarrek dutena eta Bat Arabakoek, Nafarroa eta Ipar Euskal Herrian horretara ere tamalez ez baitira iristen. Elkarreragingarritasunak –hitzak berak ere badu berea–, alegia interoperatibitateak, emango lidake niri Mugirekin Bizkaia edo Araban ordaintzeko, Barikekin Bizkaia ez den gainerako bi herrialdeetan ordaintzeko eta gauza bera egin nezake Batekin horretara iritsiko bagina, alegia bai Bizkaian edo bai Gipuzkoan erabiltzera ere has gaitezke. Beste euskarri bat izan ordez, alegia nik hirurak erosita edo eskuratuta izan ordez, daukadanarekin ordaintzeko modua izango nuke. Eta hori bera ez da helburu txarra, baina motz geratzen da, hori baino gehiago behar dugu. Hori lortzeak erakutsiko digu, herrialde bakoitzak orain arte bere bidea egin duen arren, posible dela elkarrekin hemendik aurrera bidea egitea, halako edo bestelako teknologia aukeratu baldin bada ere badagoela hau gainditzeko modua, teknologia bera ez dela oztopoa urratsik ez egiteko, eta beraz, gainerako guztia borondatearen esku geratuko litzateke. Garrantzitsua den zerbait hori ere, badela borondate kontua eta ez hainbeste gaindiezinezko oztopo bat. Baina horrekin batera, berriro diot, garraioa eskubidea dela abiapuntua hartuta, beharrezkoa jotzen dugu egungo anabasarekin amaitzea batetik, eta bestetik erabiltzailearen egoera ez dadila oztopoa izan garraioa erabili ahal izateko. Anabasa diogunean, egun erabiltzaileok aurki genezakeen egoerari buruz ari naiz. Egun Bizkaian adibidez, bidaiarik laburrena Bilbobusekin 64 zentimo ordaintzen da, 73 Euskotranen kasuan, 82 Metroaren kasuan, 97 Bizkaibusekin, 1 euro Euskotrenekin eta Renferekin berriz 1,06 zentimo. Guztietan Barik txartela erabiliz ordaindu dezaket baina egoera nahiko kaotikoa dago tarifei begiratzen baldin badiet. Ondorioz, ibilbide bera ezberdin ordaintzera iris gaitezke, baita interoperatibitatea lortuta ere, eta horrek ez du garraioaren antolaketa egokian laguntzen ez bada behintzat operadoreen arteko konpetentzian. Horregatik, uste dugu beharrezkoa dela, edozein delarik ere erabiltzen den garraiobidea, edozein delarik ere zerbitzua ematen duen operadorea, ibilbide berak kostu bera izatea. Baina ez hori bakarrik. Gure ustez denok garraioa erabiltzeko eskubide bera izan dezagun, kontuan hartu behar da zein bitarteko ditugun gutako bakoitzak horretarako. Eta beraz, txartel bakarraren helburu garrantzitsuenetakoa jotzen dugu tarifa bera izatea garraiobide ezberdinetan eta horiei oinarritutako deskontu politika bat aplikatzea. Eta gure ustez deskontu politikak bi ardatz izan beharko lituzke lortu nahi ditugun helburuetarako. Batetik, gutxien dutenek garraioa eskuragarri izateko errenta kontuan hartzea, eta beraz errenta oztopo bat ez izatea garraioa erabiltzeko, eta beraz modua izatea gutxiago ordainduz erabiltzeko. Eta bestetik, garraioaren erabilpena sustatzeko gehien erabiltzen dutenak saritzea, horrela, lortu dezakegulako ere joerak aldatzea eta norberaren autoaren ordez garraio kolektiboaren alde egitea. Hori da gure ustez txartel bakarra. Eta ezin da nahastu ordainketa elektronikorako txartela –izan bat, izan hiru–, denok bera erabiliko bagenu ere, hori ezin dugu nahastu txartel bakarrekin, ze uste dugu bien artean ezberdintasun esanguratsuak daudela. Txartel elektronikoaren helburu bakarra ordainketa modu bat edo erosoago bat eskaintzea da, eta txartel bakarrak gure ustez baditu beste betebehar sozial batzuk esango dugu, eta horretan guk indarra jartzen dugu. Eta denak termino hauetaz ari ote garen txartel bakarra aipatzen dugunean, hori da egiten dugun galdera. Eta galdera egitearekin batera, gaur hona erantzun bila ere bagatozela esan beharko genuke, egiteko hori duten agintariek jakin dezaten zer den zehazki Legebiltzar honetan eta alderdi politikoen artean gehiengoak eskatzen duena. Eta hori zein sistema zehatzeko egin behar da?, galdetuko du norbaitek. Gu ez gara zehaztasun horietan sartu gure proposamenean ikusi duzuen moduan, uste dugulako oinarriak finkatuta eskuduntza duenak ikusi beharko duela formulazioa zein den, guztien interesak batuko diren puntua zein den, baina beti ere adostutako printzipio horiei gure ustetan, gehiengoak hala babestuko balitu behintzat, iskin egin gabe. Eta baten batek beste galdera bat egingo dit: eta hori zer da, Gipuzkoako egungo sistema beste herrialdeetara zabaltzea? Eta garbi esango diot: ez derrigor, litekeena da, baina ez derrigor. Egian da egun Gipuzkoa dela txartel berarekin, zonalde banaketa berarekin, tarifa, deskontu eta hobari berberekin, trasbordoen abantailekin antolatutako garraio sistema bakarra Euskal Herria. Urtebete da sistema martxan jarri zela eta emaitzak oso onak dira: zerbitzuaren erabilerak gora egin du, bidaia gehienak ordaintzen dira txartel bidez, lehen sei hilabeteetan bi milioi euro baino gehiagoko hobariak izan dira, beraz badago errentaren arabera beharra duena, garraioen arteko aldaketen onura ere 99.000 erabiltzaileek erabili dute. Badaude datu batzuk hor erakusten dituztenak abantailak. Egia da konplexuena errenta baieztatzea eta horren araberako ordainketa sistema bat ezartzea dela, baina garbi dago datuei begiratuta, eta datuak dio lehen sei hilabeteetan % 76k hala egin ahal izan duela, agerian geratzen da datu honekin, nioen, posible izan badela eta erabiltzailearentzat abantaila dakarrela. Beraz, berriro diot gure proposamena ez da Gipuzkoa aplikatzea, baizik eta ikustea eskuduntza duten administrazioen artean zein behar den izan aplikazio zehatza, formulazio ezberdinak egon daitezkeelako. Abiapuntua ezin hobea da, egun Barik eta Mugi jende askok erabiltzen du. Baten kasuan, egia esan, oraindik gehiago bide luzeagoa geratzen da egiteko, bereziki Arabako garraioaren antolaketa ikuspegitik ere bai, baina ez da hori gaurko gure gaia, eta zer esanik ez gainerako euskal lurraldeetan. Barik txartelaren datuak ere kontuan hartzekoak dira, 625.000 txartel egin direlako urtebetean, beraz jendearentzat erosoa eta erakargarria da txartela erabiltzea garraioa ordaintzeko, merkeagoa ere badelako, txartel soltea erosita garestiago ordaindu behar delako garraioa, eta neurri handi batean horrelako tresna bat izatea eta tresna horrekin ordainketan abantailak izatea, bi elementu horiek zerikusi zuzena dute arrakastarekin. Horrez gain, orain arte egin denaz gain, bestelako onurak eskainiko balira, abantaila gehiago izango balituzte erabiltzaileek, oraindik eta urrats gehiago emango genuke. Eta ez hori bakarrik, batzuentzat seguruenenera garraioa ordaintzeko modua izatea edo ez izatea ekar dezake horrelako izaera soziala duten neurriak ezartzeak. Horregatik diogu, Gipuzkoak urrats garrantzitsua eman du denen artean egin beharreko bidean, ez dago zertan hori kopiatu, beste formulazio batzuk ere izan daitezke. Eta guk proposatzen duguna da oinarriak aintzat hartu ditzagula eta formulazioa horren arabera egingarria badela adibide batek frogatzen duela eta, beraz, oztopoak ez daudela. Ez bada behintzat ez dugula irizpideetan bat egiten edo ez daukagula norabide horretan bidea egiteko borondatea. Kontziente gara, jakitun gara pausoka egin beharko den bide bat dela, denbora eta dirua eskatuko dituena, baina, berriro diot, borondatea egonez gero egingarria. Gaur gehiengo batek honen alde egiten baldin badu, helmuga zein den behintzat argitu egingo genuke, ahalbidetuko genuke lanean jarri behar duten eta dagoeneko ari diren erakundeek zein norabidetan aritu behar duten hemendik aurrera. Eta modu honetara, bakoitzak bere aldetik urrats gehiago eman aurretik, gero zuzentzeko zailtasunak ekar ditzaketenak, bihartik bertatik hasteko moduan izango lirateke helmugara gerturatuko dituzten urrats horiek ematen eta bestelakoak baztertuz. Hori eskuduntza dutenek elkarlanean egin beharreko bidea da. Guk horren ardura bere gain har dezaten eskatu baino ez dugu egiten. Eta Talde Sozialistaren zuzenketaren bitartez erdibidekoan erantsi dugun puntuaren bitartez, uztaila bitartean lehen akordio bat egitea ere eskatzen dugu, zehaztasun hori ere eskatzen dugu. Amaitu aurretik, esan nahi nuke eskerrak eman nahi dizkiodala zalantzarik gabe Talde Sozialistari akordiorako borondatea erakutsi duelako. Gainerakoei, noski, aldeko bozka eskatzea, herritarren eskubidea, garraio eskubidea, aitortzeko eta gauzatzeko bidean urrats garrantzitsua eman daitekeela uste dugulako. Eta guk uste dugu, hala ulertzen dugu behintzat, herritarren beharrak asetzeko eta herritarren beharrei erantzuteko gaude hemen, eta norabide horretan egindako proposamena da. Eta badakit eskuduntza ez dagokiola Legebiltzar honi, baina egunero ari gara eskuduntza dutenei hau edo beste eskatzen egin dezaten proposatzen, guri ere hori badagokigulako, jakitun eskuduntza dutenek ere egingo dituztela proposamenak. Gaur dago, hain justu ere, Euskal Autonomia Erkidegoko Garraio Agintaritzaren bilera eta guk jakin badakigu Gipuzkoako Foru Aldundiak horrelako proposamen bat eramango duela. Ez duela eramango bere sistema aplikatzeko proposamena, baina bai benetako txartel bakarraren alde egiteko, printzipio batzuetan oinarritutako izaera sozial hori izango duen txartel baten aldeko autua egiteko proposamena eramango duela. Elementu bat gehiago erantsiz, nik nioen orain arte egin den bidean, oraindik badagoela bateratzeko modurik urratsak, norabide ezberdinetan egitea saihesten baldin badugu. Eta txartelak interoperatibitaterako batean edo besteak erabili ahal izateko, nik nioen hirukote hau erabili ordez, bakarrarekin beste herrial- deetan ere ordaindu ahal izateko helburu hori betetzeko ere, inbertsioak egingo baldin badira eta dirua eskatuko badu, motz geratuko litzateke eta gehiegizko inbertsioa litzateke, soilik horretarako egingo bagenu, ze ariko ginateke txartel bakarraren autua egiten. Eta ni seguru nago honek asko errazten duela, hiru ordez bat izateak, berdin zait zein, asko erraztuko lukeela, baina ni seguru nago ere herritar bati bihar galdetuko bagenio gutako edozeinek txartelarekin ordaintzea nahiago duen gaur egun dagoen egoeran, batez ere Gipuzkoan ez badago, edo nahiago duen txartelik ez eduki, diruz ordaindu, baina ahal dela bere errealitatearen arabera ordaindu, eta bitarteko gutxi baldin baditu, merkeago ordaindu garraioa eta hortaz benetan garraioa erabili ahal izatea, seguru nago txartela etxean uzteko prest herritar oro leudekeela. Beraz, oker geundeke txartel bakarraz hitz egiten dugunean, bakarrik euskarri batez ariko bagina eta euskarri bakarraz hiru herrialdeetarako, etorkizunean nik behintzat zazpi herrialdeetarako ere nahi nuke, baina, tira, oker geundeke bakarrik horretan pentsatuko bagenu, eta ez benetan, garraioa eskuragarri eta eskubide izango bada, erantsi beharreko beste horretan, eta da eskubidea gauzatuko bada, zuk, nik, hark eta besteak, denok, garraio hori erabiltzeko aukera berdintasuna eduki behar dugula, eta errentak askotan aukera hori kendu egiten digu. Eta hori da, funtsean, gure ustez garrantzitsuak diren puntuak. Berriro diot, nik jakin nahi dut ea denok puntu horiek garrantzitsu jotzen ditugun eta gero dagokionak formulatuko du hori. Normalean holakotan ez da formulazio bakarra egoten, bat baino gehiago egoten da. Baina gutxienez begira dezagun, urrats gehiago eman aurretik, termino berberetan hitz egiten dugun, gauza berberaz ari ote garen, eta printzipio berberak adosteko gehiengo bat horiek adosteko gai garen edo ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3995 |
10 | 72 | 20.03.2014 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, garraio-txartel bakarraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Beitialarrangoitia andrea, pentsatzen dut erdibideko honen alde bozkatuko dutela hura egin eta negoziatu duten bi taldeek. Hau da, erdibideko honen alde bozkatuko dute hura adostu duten bi taldeek; pentsatzen dut besteek ez dutela bozkatuko. Nik bozeramaile sozialistaren mezu bat jaso nuen azalduz erdibideko horretara iritsi zinetela. Bada, zuek bakarrik sinatuko duzue erdibideko hori, ez beste inork. Pentsatzen dut beste inork ez duela aldeztuko erdibideko hori. Izan ere, gure kasuan, gainera, gero azalduko dudanez, ez gaude ados erdibideko horretan planteatutako puntu batzuekin. Oker ez banago, uste dut Talde Sozialistako bozeramaileari berari azaldu niola zerekin ez geunden ados erdibideko horretan. Tira, erantzunik ere ez nuen jaso. Agian, gaurko eztabaidan, akordioa dela eta, bada, azaldu ahal izango dit bozeramaile sozialistak zuek sinatu duzuen erdibidekoaren puntu bakoitza. Gai hau antzinakoa da, zaharra, aspaldi-aspaldikoa; urteak dira. Aurten hogeita hamar urte betetzen dira norbaitek Legebiltzar honetan gai honi buruz hitz egin zuen lehenengo alditik. Hogeita hamar urte! 1984an, gai horretaz hitz egiten zen jada Legebiltzar honetan. Hogeita hamar urte geroago, erakundesarearen ondorioz, borondate politikorik ezaren ondorioz, eta gobernuek arazo tekniko gisa planteatu dituzten aitzakien ondorioz, eta gobernu asko gai ez direnez eskumenak goragoko gobernu bati lagatzeko, edo beste gobernu batzuei arrazoi ez ematearren, bada, hara nola gauden. Hogeita hamar urte geroago, gauza berberaz hitz egiten jarraitzen dugu. Egia esan, 2010ean, talde guztiek (Euzko Alderdi Jeltzaleak, Euskadiko Alderdi Sozialistak, Alderdi Popularrak, Aralarrek, Ezker Batuak, Eusko Alkartasunak eta UPyDk) bozkatutako erdibideko bat onartu eta adostu zen. Proposatzen zen Eusko Jaurlaritzari eskatzea aurkeztu zezala 2011rako EAEko edozein garraiobide publikotan egiten diren bidaiak ordaintzeko txartel bakar bat ezartzeko ekintza-plan bat. Jaurlaritzari eskatzen zitzaion plan horrek zehaztu zitzala txartel bakarra ezartzeko epeak, zegozkien aurrekontu-esleipenak, garraio publikoa gehiago erabiltzeagatik ezarri behar zen hobari-sistema, baita tarifaintegrazioa lortzeko jarraitu beharreko urratsak ere. Eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen zitzaion azter zitzala txartel bakarra ezartzeko planean jasotakoa garraio publikoarekin erkidego mugakideetara egindako bidaietara hedatzeko aukerak. Eta hori UPyDren ekarpen bat izan zen. Denok ados geunden gai horretan. Lau urte geroago, zerbait aurreratu da, zerbait aurreratu da lurralderen batean; baina, egia esan, guk ere aldezten dugun txartel bakar hori gabe jarraitzen dugu. Eztabaida hartan, orduan Aralarrekoa zen Maeztu jaunak gogorarazi zuen 1984an Eusko Jaurlaritzako Garraio zuzendariak esan zuela nolabaiteko txartel bakarra ezarri behar zela. 1984an. Hau da, hogeita hamar urte daramatzagu honetaz hitz egiten, eta duela lau urte Maeztu jaunak galdetu zuen zergatik ez ziren lehengaiak mahai gainean jartzen eta erakunde guztien artean txartel bakarra ezartzea adosten. Guk txartel bakar hori aldezten jarraitzen dugu, eta hori jaso dugu gure osoko zuzenketan, eta hori bozkatuko dugu guk. Zein dira gure printzipioak? Hain zuzen, garraio-txartel bakarra, ez bateragarriak diren zenbait txartel; ez zenbait txartel, bakoitza lurralde historiko bakoitzari dagokiona, nahiz eta bateragarriak izan. Ez; nolabait esatearren, erkidegoko txartel bakar bat, kasu honetan, Euskadi guztirako, EAEko edozein garraiobidetan erabil daitekeena, eta hobariak edo deskontuak dituena gehien erabiltzen dutenentzat eta jende behartsuenarentzat. Eta, bistan denez, hor kontuan hartu behar litzateke, funtsezkoa bailitzateke, erabiltzaileen errenta-maila. Horiek dira gure printzipioak, eta hori aldezten dugu guk, eta hori islatu nahi izan dugu gure osoko zuzenketan, eta nahiago izango genuen hori adostu ahal izan bagenu printzipio horiek berak dituen Ganberako talderen batekin; printzipio horiek adostu, aldeztu, lehenbailehen jar daitezen martxan. Bistan denez, hori hogeita hamar urte geroago lortzeko, Euskadin lurraldeen arteko borrokengatik bere horretan jarraitzen duten erreparo politikoak gainditu behar lirateke, eta aurre egin eta gainditu egin behar lirateke jasaten dugun erakunde-sarearen ondorioz dauden arazoak ere, eta, bistan denez –eta, ziurrenik, hau izango da gutxienekoa–, gainditu egin behar lirateke iraganean egon diren, gaur egun egon daitezkeen edo etorkizunean egon ahal diren arazo teknikoak. Baina hauek dira gure printzipioak: Euskadi guztirako txartel bakar bat, EAEko edozein garraiobidetan erabil daitekeena, eta hobariak edo deskontuak dituena gehien erabiltzen dutenentzat eta jende behartsuenarentzat. Nik ez dakit kontu zehatz horrekin ados gauden ala ez talde gehienok, ez dakit; izan ere, batzuetan, ez dakit denbora faltagatik edo borondate politikorik ezagatik, ezin da talde batzuekin hitz egin gai horiei buruz. Dena den, erantzunen txandan, azaldu diezadatela taldeek ea honekin ados gauden ala ez. Uste dut jarrera hori nahiko arrazoizkoa dela. Eta, orain, Talde Sozialistak eta EH Bildu taldeak adostutako erdibidekoari helduko diot. Ados gaude lehenengo puntuarekin, eta ados gaude bigarren puntuarekin. Hirugarren puntuari dagokionez, berriz, eta txartel bakarrak izan behar dituela planteatzen den helburuei dagokienez, ados gaude lehenengo puntuarekin, baina ez gaude ados bigarrenarekin. Hau da, ibilbide berak kostu bera izatea edozein garraiobide erabiltzen dela ere, edozein operadorek ematen duela ere zerbitzua, ez zaigu arrazoizkoa iruditzen. Agian sinetsaraz diezagukezue kontrakoa, baina ez zaigu arrazoizkoa iruditzen ibilbide berak prezio bera izatea edozein garraiobide erabiltzen dela ere. Ez dugu ulertzen, eta ez dakigu zergatik planteatzen duzuen ere, eta uste dut, gainera, puntu horretan bat gatozela Euzko Alderdi Jeltzalearen planteamenduekin, hitz egin ahal izan dugunagatik –Euzko Abertzaleak taldearekin hitz egin ahal izan dugu–. Eta, hirugarren puntuari dagokionez, ados gaude haren lehenengo zatiarekin, hots, tarifa bateratua edukitzearekin; alegia, tarifa bera izan dadila garraiobide desberdinetan… Hori ez, hobeto esanda, lehenengo zati hori ez. Ados gaude, ordea, bigarren zatiarekin: erabiltzaileei deskontu-politika zehatz bat aplikatzea beren errenta-mailan eta erabilera-maiztasunean oinarrituta, gutxien dutenek garraioa erabili ahal izan dezaten, eta garraio publikoa asko erabiltzen dutenak saritu daitezen. Tira, espero dut ondo azalduko nuela. Hori da gure jarrera; printzipio horiek aldezten ditugu; uste dut horrek eginda behar zuela jada. Ez da posible izan borondate politikorik ezagatik, erakunde-sareagatik eta, agian, arazo informatikoengatik; baina uste dut hori egin behar litzatekeela. Eta, esan bezala, zuek sinatu duzuen erdibideko horri dagokionez, ados gaude puntu batzuekin, baina ez beste batzuekin. Beraz, gure osoko zuzenketa bozkatuko dugu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3996 |
10 | 72 | 20.03.2014 | ZABALLOS DE LLANOS | SV-ES | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, garraio-txartel bakarraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, sailburu andrea. Administrazio publikook barneratu dugu mugigarritasun jasangarriaren aldeko ekintzak egin behar ditugula, batez ere norberaren autoa erabiltzean oinarritutako hiri-garraioaren ereduaren ondorioz eragin dugun ingurumen- eta gizarte-arazoagatik dugun kezkagatik. Mugigarritasun jasangarria sustatzeko politikek zenbait helburu izan behar dituzte. Lehena, garraioeredu eraginkorrago bat konfiguratzea sistemaren lehiakortasuna hobetzeko; bigarrena, herritarrak hobeto gizarteratzea, irisgarritasun unibertsalago bat emanez; hirugarrena, herritarren bizi-kalitatea hobetzea; laugarrena, herritarren osasun-baldintzak arriskuan ez jartzea; eta, azkena, joan-etorrietan segurtasun handiagoa ematea. Helburu horiek lortu nahi dituen ekintza oro ona da, hala nola Euskadiko garraio publikoan txartel bakarra sortzea. Baina, euskal sozialiston ustez, txartel bakarra ezin da izan ordainketa-euskarri komun bat bakarrik; ezin da izan, besterik gabe, Euskadiko garraio-operadoreetan bidaiatzeko aukera ematen duen txartel adimendun bat. Ezin da izan elkarreragingarritasunaren aldeko tresna bat bakarrik, Eusko Jaurlaritzak nahi duen bezala. Alderdi Sozialistarentzat, txartel bakarrak, garraioaren erabilera ordaindu ahal izateko txartel kargagarria izateaz gain, Euskadiko garraiobide publiko guztien tarifa-integrazioa ekarri behar du, Renferena eta Aldirietakoena barne. Euskadi guztirako definitutako eremu eta saltoetatik abiatuta Euskadi osoan tarifa berak aplikatzeko balio behar du, edozein garraiobide erabiltzen dela ere joateko eta etortzeko. Babes handiagoa merezi duten kolektiboak saritzeko tresna bat izan behar du, hala nola gazteak eta ikasleak, langabeak, gizarte-bazterketa jasateko arriskuan daudenak, desgaituak eta erretiratuak, errentaren eta erabilera-maiztasunaren araberako progresibitate-premisetan oinarrituta, garraioa ohiz erabiltzen duten eta diru-sarrera gutxien dituzten erabiltzaileek gutxiago ordaindu dezaten. Horrez gain, garraio-mota desberdinen eskaintza koordinatzea eta behar bezala bultzatzea sustatu behar du, herritar guztientzat ahalik eta eraginkorrenak izan daitezen. Txartel bakar bat sortzen badugu premisa horiek betez, mugigarritasun jasangarriaren estrategia bat benetan sustatzea eta herritarrek ibilgailu pribatua gero eta gutxiago erabiltzea lortuko dugu. Ikuspuntu funtzional eta operatibotik, txartel bakarrak ematen du aukera operadore guztiak ordainketa-euskarri berean integratzeko, eta horri elkarreragingarritasuna deitzen zaio. Baina ez dezagun geure burua engainatu: hori egin nahi du Eusko Jaurlaritzak, eta halaxe esan zigun Ingurumeneko sailburuak Jaurlaritza kontrolatzeko batzorde batean; baina, guretzat, baldintza hori ez da nahikoa berekin ez badakar tarifaintegrazioa, eta, horretarako, erakundeen lankidetza handia behar da. Eusko Jaurlaritzak planteatzen duen txartel bakarra Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako garraiobide guztiak erabiltzeko aukera emango lukeen txanpontxartel bat izango litzateke, baina ez gehiago, ez baititu tarifa berak aplikatuko garraiobide horietan. Txartelak aukera eman behar digu erabiltzaileoi jakiteko zenbat balioko duen egin beharreko bidaiak, edozein garraiobide hautatzen dugula ere. Hobari- eta deskontu-politika bat aplikatuko duen tresna bat eduki behar dugu, edozein garraiobide erabiltzen dugula ere. Horixe eskatzen dugu euskal sozialistok, eta ez du zerikusirik Eusko Jaurlaritzak planteatzen duenarekin, Eusko Jaurlaritzak txartel bakar deitzen dionarekin; txartel horrekin euskal herritarrok lortuko dugun gauza bakarra baita txartel berarekin ordaintzea, baina ez hobari-tarifa integratu baten arabera, baizik eta erabiltzen duten garraiobide bakoitzaren tarifaren arabera, eta garraiobide desberdinetan egindako bidaiak ez dira kontuan hartuko garraio publikoa erabiltzeagatiko hobarietan. Jakin dugu iragan otsailaren 13an bilera bat egin zela, eta txartel bakarra egia bihurtzeko oinarriak finkatu zirela han. Hiru probintzietako Garraio Partzuergoak, foru-aldundiak eta Eusko Jaurlaritza dokumentu bat lantzen ari dira arabarrek Bat txartelarekin, gipuzkoarrek Mugi txartelarekin eta bizkaitarrek Barik txartelarekin, Beitialarrangoitia andreak esan duenez, Euskadiko edozein garraiobidetan ordaindu ahal izateko aukera emango duen proiektua definitzeko. Baina, jaun-andreok, hori ez da nahikoa. Horrekin, ibilbide berentzat prezio desberdinak izaten jarraituko dugu, zer garraiobide erabiltzen den gorabehera, eta lehia zuzena sustatuko da operadoreen artean. Hori dela eta, jaun-andreok, jar dezagun erremedioa, eta egin dezagun hasieratik tarifa-integrazioa izango duen txartel bakar bat, diru-sarrera gutxien dituztenek gutxiago ordaindu dezaten, baita garraio publikoa sarri erabiltzen dutenek ere. Horixe eskatzen dugu, Maneiro jauna, EH Bilduk eta Alderdi Sozialistak sinatu duten erdibideko zuzenketarekin, eta horregatik eskatzen dugu babesa. Eta, erantzutea nahi baduzu, zuk planteatzen dituzun errenta-mailaren eta erabileraren printzipioen barruan, bat zatoz EH Bilduren zein Alderdi Sozialistaren jarrerarekin. Beraz, ez dut ulertzen zergatik ez duzun puntu horren alde bozkatuko. Txartel bakarraren puntuari dagokionez, Jaurlaritzak ez du planteatzen txartel bakarra sortzea, baizik eta planteatzen du hiru txartelekin hiru lurraldeetan ordaindu ahal izatea. Beraz, horrekin ere ez zaude ados, baina ados zaude gure jarrerarekin. Eta 2. eta 3. puntuei dagokienez, esaten dute, adibidez, prezioa bera izatea egiten diren ibilbide guztietan, eta horren arrazoia da agian herritar bati hobeto datorkiokeela Donostialdeako topoaren edo metroaren geltokia autobusarena baino, baina, agian, metroaren prezioa askoz handiagoa da, eta, azkenean, bidaia horren prezioak eragingo du pertsona hori bere etxetik askoz urrutiago dagoen geltoki batera joatea garraiobide jakin bat hartzeko. Beraz, erraztu behar da herritarrek erabili nahi duten garraiobidea erabili ahal izatea, eta txartelaren prezioa ez izatea oztopo. Beraz, horixe planteatzen dugu; alegia, jendeak edozein garraiobide erabili nahi duela ere, edozein erabilera ematen diela ere, herritarrek txartel bakarra edukitzea, eta gutxiago ordaindu ahal izatea erabileraren arabera eta errenten arabera. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3997 |
10 | 72 | 20.03.2014 | VAQUERO MONTERO | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, garraio-txartel bakarraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on guztioi. Mila esker, presidente andrea, lehendakari, sailburu eta legebiltzarkide guztioi. "Garraio publikoan mugikortasuna modu orekatuan sustatzeko, lurralde bakoitzaren eta herri bakoitzaren beharrak eta berezitasunak kontutan hartu behar dira, ez baikara abiatzen zerotik lurralde eta herri guztietan. Garraio publikoaren planifikazioan eta antolamenduan konpetentzia duten herri administrazio guztien arteko koordinazioa behar-beharrezkoa da". Hitz horiekin hasi nuen 2010. urteko urriaren 28an Legebiltzar honetan txartel bakarraren inguruan izandako eztabaida. Urte horretan, gaur ez bezala, talde politiko guztiak adostasuna lantzearen aldekoak izan ginen eta aho batez onartutako erdibidekoa defendatu genuen. Gaur, adostasuna baino, desadostasuna azpimarratu nahi izan da eta pleno hau erabiliko da gaur ospatuko den lan bilera baten inguruan Euskal Herria Bilduk bere estrategia politikoa markatzeko, eta ez, tamalez, garraio publikoaren mesederako politika adosteko. Eta horretarako bidelagun Alderdi Sozialista izango du. Euskadiko garraio agintaritzaren mandatuz, eta garraio eskumena duten Foru Aldundi zein udalerrien koordinazioarekin, Eusko Jaurlaritza, Bat, Barik eta Mugi tarifa sistema automatikoen arteko elkarrerabilgarritasuna bermatzeko master plana diseinatzen ari da, hau da, txartel bakarra Euskadin martxan jartzeko jarraituko den ibilbide orria. Master planak txartel bakarraren inplementaziorako burutu beharreko ekimenak jasoko ditu eta landu beharreko adostasunak ere azpimarratu egingo ditu. Txartel bakarra helburu izanik, elkarrerabilgarritasuna eta ondorioz tarifen integrazioa soilik eman ahal izango da garraio eskumena duten erakunde guztien elkarlana eta adostasuna ematen bada. Abiapuntua ezberdina da, ze azken urteotan lurralde bakoitzean sistema ezberdinak jorratu dira eta erabaki ezberdinak hartu izan dira. Hori horrela izanik, elkarrerabilgarritasuna bermatu behar da erakunde publiko bakoitzaren konpetentziak errespetatuz eta horretarako eratutako Euskadiko Garraio Agintaritzan Erkidego osorako garraio politika diseinatuz. Eta 2010. urteko debatea izan genuenetik ere, lurraldeen arteko tartea, abiapuntua, oraindik ere urrundu egin da. Abiapuntua ezberdina izanik, beraz, interoperabilitatea edo elkarrerabilgarritasuna bermatzea lehen betebehar ezinbestekoa da jarraian adostu diren erabakiak inplementatzeko. Lehen fase batean, Bat, Barik eta Mugi lurralde guztietan eta modu guztietan erabilgarria izatea izango da, non txartelaren teknologia kontutan hartuta, txartela gonbidatuaren operazioak nola inplementatuko diren, nola sistemen arteko konpentsazioak adostuko diren, eta zailtasun hauei guztiei aurre egiteko martxan jarri beharreko ekimenak zehaztuko dira. Interoperabilitatea lehen helburua da, lehen fasea, nahiz eta gure planteamendua etorkizunerako hiru lurraldetan txartel bakarra eta berdina izateko adostasuna lortzea izango den. Planteatzen duguna, errealitatean oinarritutako proiektua aurrera eramatea da, pausoz pauso, adostasunak landu eta lortzen diren heinean inplementatuko dena. Aipatutako master plana diseinatzerakoan, Eusko Jaurlaritzak Euskadiko Agintaritzaren 2013ko ekainean adostu bezala, bi irizpide nagusi kontutan hartu ditu. Lehenik eta hasiera batean, lurralde bakoitzeko txartelak, Mugi, Bat eta Barik, beste lurraldeetan erabilgarriak izatea, eta horretarako egin beharreko inbertsioak eta aurrekontuak aurkeztuko dira. Eta bigarrenik, integrazioa eta interoperabilitatea handituko duten eta lurralde ezberdinen arteko agintaritza, zein konsortzio zein diputazioek adostutako ekimenak babestuko ditu, hau da, Gobernuak, konpetentzia duten horien adostasunak babestu egingo ditu. Txartel bakarra errealitate bihur dadin, beraz, eta planteamendu errealistetatik abiatu nahi badugu, zenbait aspektu kontutan izan behar ditugu. Garraio publikoei dagokionez, konpetentzia erakunde ezberdinen eskuetan daudela: Estatua, Eusko Jaurlaritza, foru aldundi, udalak. Bi, erakunde bakoitzak eskumen duen garraio modu horietan ordainketa modu, teknologia edo txartel propioak dituela. Eta hirugarrena, lurralde bakoitzaren txartelaren tarifikazio sistema ezberdina dela, garatu duen politika tarifarioa ezberdina izan dela. Aspektu hauek kontutan hartuta, ezinbestekoa da denen arteko akordioak lortzea txartel bakarra martxan jarri nahi bada, hitzetatik ekintzetara pasatzeko. Eta akordioak dagokion eta horretarako sortu ditugun erakundeetan eman behar dira, mahaiaren inguruan. Eseri aurretik ez da ulergarria besteak oraindik aurkeztu ez duen plana salatzea, gutxiestea. Inposaketa honetan ere ez da bidea. Euskal Herria Bilduk gobernatzen duen Diputaziotik bere garraio politika beste lurraldeekin partekatu eta adostasunetara iritsi nahi badu, ez du bide egokiena hartu. Elkarreragingarritasuna ezinbesteko baldintza da txartel bakarra egia bihurtzeko, eta, beraz, hori lortzeko nahiz tarifen integrazio handiagoan aurrera egiteko, akordioak lortu behar dira; ez dira, ziur asko, goizetik gauera lortuko, bestelako errealitateak baititugu abiapuntu. Batetik, aldea dago lurralde bakoitzaren antolakuntza- eta funtzio-errealitatean, lurraldeetako bakoitzak zehaztutako tarifa-politiketan, eta garraiobideen eskumenak erakunde desberdinenak izateaz gainera, operadoreak ere desberdinak dira. Horren guztiaren berri du Alderdi Sozialistak, agintean zegoenean baldintza teknikoen agiria eskatu baitzuen Euskadiko garraio-txartelen elkarreragingarritasunaren azterketa kontratatzeko, eta, azkenean, Idomek egin zuen azterketa. Eta EH Bildu Gipuzkoako Foru Aldundian eta Alderdi Sozialista Eusko Jaurlaritzan batera agintean egon ziren bi urteetan, halabeharrez, ez zuten akordiorik lortu, eta ez zuten martxan jarri. Zergatik? Guztiok dakigulako zailtasun handiak daudela, eta guztiaren oinarria akordioa izango dela. Beraz, gure abiapuntua da adostea nola orekatuko diren moduen eta operadoreen arteko aldeak. Hitz egin beharreko kontua da nork konpentsatuko duen, eta nola, txartel arruntaren eta diru-laguntzak jasotzen dituen txanpon-txartelaren prezioaren arteko aldea. Zer adinetatik aurrera ordaindu zehazten duten tarifa-aldeez ari gara: bost edo sei urtetik aurrera (aldeak daude lurraldeen artean). Taldeen, deskontuen, bonuen trataera desberdinaz ari gara. Txartelmotak adosteaz (anonimoa, pertsonalizatua…). Kargatzeko gutxienezko kopuruaz, gehieneko saldoaz, haren iraungipenaz ari gara. Erroldatuta egotearen beharraz, edo ez egotearenaz. Ez gara ari elkarreragingarritasunaz soilik. Beraz, argi utzi nahi dugu, batetik, harrigarria egiten zaigula Alderdi Sozialistak Euskal Herria Bildurekin adostu izana, eta lurraldeei estrategia politiko bat inposatzen edo lurraldeei eredu jakin bat inposatzen saiatzea. Eta nabarmendu nahi dugu, UPyDren ordezkariak esan duen moduan, guk ere ez dugula uste ibilbide berak kostu bera izan behar duenik erabiltzen den garraiobidea erabiltzen dela, zerbitzua ematen duen operadorea edozein dela; garraiobide guztiek ez baitute kostu bera, eta, beraz, uste dugu ezin zaiela modu berean jasanarazi. Eta ez du hala egiten EH Bilduk ere agintean den foru-aldundian; izan ere, prezio bera dute Donostia eta Pasaia arteko sei kilometroek eta Urnieta eta Donostia arteko hamabi kilometroek. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3998 |
10 | 72 | 20.03.2014 | ITURMENDI MAGUREGUI | PV-ETP | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, garraio-txartel bakarraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok, lehendakaria, sailburuak (sailburu andreak, kasu honetan). Esan zuen Sémper jaunak 2010ean ez zela erraza izango, errealitate konplexua baitugu Euskadin, aberatsaz gainera. Baina gure jarreraren berri eman zuen orduan, gure taldearen jarreraren berri, eta gure jarrera da txartel bakarra sortzea babestea eta sustatzea. Beharrezkoa zen bide hori egitea, garraioa sustatzeko ez ezik, baita, hark zioen moduan, jendeari bizitza errazteko ere. Eta egia da konplexutasun bat dagoela Euskadin, konplexutasun hirukoitz bat, gai honetan esku hartzen duten erakunde eskudunen esparrua dela eta (Estatua, Autonomia Erkidegoa, lurralde historikoak eta/edo udalak), eta horietako bakoitzak zerbitzu jakin batzuk ematen ditu garraiobide-mota desberdinekin. Baina garraioaren koordinazioa ordenatzeko erabaki irmoa ere bada, beste funtzio batzuk koordinatzeaz gainera, Garraio Agintaritza izenpean antolatutako organo bereziak sortuta. Hori bai, haietako bakoitzak bere izaera juridikoa du. "Arlo horretan esku hartzen duten administrazioen aniztasunak, bakoitza bere eskumen-mailarekin eta bakoitzak zehaztu dituen irizpideekin, zaildu egiten du, eta kontuan izan behar da hori Euskadin osoko garraio-sistema ezartzeko helburua duen garapen jasangarrirako politika garatzeko orduan; sistema hori herritarrentzako sarea izango da, eta informazioa, zerbitzuak eta prezioak osorik eta koherentziaz jaso behar dituzte". Hala hasten zen Bizkaiko lurralde historikoko egungo garraio-sistemaren egoerari buruzko Uría eta Menéndezen txosten teknikoa. Legebiltzarkideok, guztiok dakigunez, Euskadiko Garraio Agintaritza ere badugu gure autonomia-erkidegoan, 5/2003 Legearen bidez sortua; EAEko Administrazio Orokorreko kide anitzeko organoa da, eta garraio-arloan eskumenak dituen sailera atxikia dago. Eta organo horri zehaztu zaizkion funtzioak dira antolakuntza, plangintza, koordinazioa, goi-mailako ikuskaritza eta kontsulta. Organo horrek lantalde bat du txartel bakarra lortzeko ibilbide-orria lantzeko, eta, hain zuzen, gaur –jada esan da–, martxoaren 20an, osoko bilkura egingo du, eta txartel bakarra da gai-zerrendako gaietako bat. Eta hori esanda, gaurko esparrua zehaztuta, gaur eztabaidatzeko aurkeztu zaigun proposamenari erreparatuko diot. Esan dudan moduan, hitz egin dugu proposamen horri buruz Ganbera honetan (duela hogeita hamar urte, esan du Maneiro jaunak), eta azalpenak ere eman zituen sailburuak berrikiago, 2013ko ekainean. Txartel bakarra Araba, Gipuzkoa eta Bizkairako. Bada, bistan denez, legegintzaldi honetako erronka nagusietako bat da, eta aurrerapausoak egiten ari da. Ez, agian, behar lukeen erritmoan, baina guztiok dakigu oso gai konplexua dela. Badakigu hiru lurraldeak, dagozkien eskumenei jarraikiz, ildo horretan lanean ari direla; izan ere, hiru sistema ditugu, foru-aldundiek sortuak dagokien lurraldean. Beraz, erabat ezinbestekoa da erakundeen arteko lankidetza txartel bakarra ezartzeko. Badakigu, jada adierazi den moduan, lantalde espezifiko bat sortu zela Garraio Agintaritzan. Eta badakigu helburu hori lantzen ari dela bi fasetan: lehen fasean, Arabaren eta Bizkaiaren arteko elkarreragingarritasuna (Bat-Barik); eta, bigarren fasean, Gipuzkoarekiko elkarreragingarritasuna (Bat-Barik eta Mugi). Eta bistakoa da Euskadin txartel bakarra ezartzeak garraio publikoa sustatuko duela, eta hori onuragarria izango da herritarrentzat, mugikortasun jasangarriaren ikuspegitik. Gure taldeak, 2010ean egin zuen moduan, babestu egingo du Garraio Agintaritzak koordinatzea (adostea) Eusko Jaurlaritza, batetik, eta udal eskudunak, foru-aldundiak eta gai horretan estatu-eskumenak dituzten erakundeak, bestetik, eta Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarako txartel bakarra izateko lanean jarraitzea. Txartel hori edozein lurralde eta udalerritan, zeinahi garraiobide eta operadorerekin erabili ahal izango da; gure taldeak babestu egingo du, halaber, eskumenak errespetatuz, hobari-politika eraginkor eta zuzena aplikatzea. Lehen txanda honetan nire harridura adierazi nahi dut, batzuetan aterantz egiten baita Legebiltzar honetan. Izan ere, 2010ean, jada esan den moduan –baina nabarmendu egin nahi dut–, 2010ean Legebiltzar osoa ados bazegoen, zer gertatzen ari da gaur? Komeni da distantzia batzuk markatzea? Komeni da lurralderen batean zenbait bandera hartzea? Besterik ez; eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_3999 |
10 | 72 | 20.03.2014 | BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, garraio-txartel bakarraren inguruan. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila ezker. Iturmendi anderearekin hasiko naiz. Gezurra dirudi atzerakako gauzak aipatzen hastea, duela bi hilabete erdibideko bat babestu zuenenean batzorde batean, hain justu gaurko eztabaidaren abiapuntua izan zen eztabaida hartan, eta bertan esaten zen eta gazteleraz idatzi eta adostu zenez hala irakurriko dut. Decía lo siguiente: "Hobari sozialak izan ditzaten lurralde historiko bakoitzeko garraioko tarifa-sistema bateratuan, haien dirusarrerak, adina eta lan-egoera kontuan hartuta, eta txartel bakarra abian jartzen den arteko neurri iragankor gisa". Alegia, orduan bai, errenta aintzat hartu behar zen eta beraz errekurtso gutxien zeuzkatenak aintzat hartu behar ziren, baina gaur ez, ze 2010ean horrelakorik ere ez zen esaten. Beraz, Iturmendi andereak atzerapausoa ikusten duen tokian, nik aurrerapausoa ikusten dut herritarren ikuspegitik eta bereziki errekurtso gutxien duen herritarrak bere eskubidea, gainerakoena bezala, errespetatzen dela ikuste aldera. Konturatu naiz denek irakurmena asko lantzen duzuela, aurreko plenoetan hitz egindakoak irakurtzekoa ohitura daukazuela. Hobe litzateke entzumena ere maila berean landuko bagenu. Eta oso ondo dago diskurtso bat egina ekartzea, baina gero entzuten denaren arabera, Vaquero andrea, egokitzen ere jakin behar da. Zailtasunak daudela eta errealitate diferenteetatik abiatzen direla, neronek esan dut. Ez gatozela sistema bat errepikatzea eskatzera, neronek esan dut. Adostasuna eskuduntza dutenek lortu behar dutela, neronek esan dut. Baina hemen alderdioi tokatzen zaiguna da, gure ustez, egin behar den lan hori zein printzipioren arabera egin behar den esatea. Eta Euzko Alderdi Jeltzaleak esaten ez duena eta gaur ere esango ez duena da, edo esango duena da ezezkoa proposamenari. Errentaren arabera ordaindu behar da, bai ala ez? Ondorioztatzen dut, hainbeste buelta eta jira eman ondoren, ezezkoa dela erantzuna. Ze, klaro, Gipuzkoakoari akatsak bilatu nahian zuzena ez den zerbait esan duzu. Guk esan duguna ez da Donostiatik Urnietara joateko edo Pasaiara joateko berdin pagatu behar dela kilometro ezberdinak egon arren. Esaten ari garena da Urnietatik Donostiara, trenez eta autobusez joan banaiteke, bietan tarifa bera pagatu behar dudala, ze gero badakigu, aldagarria da gaur egun dagoen sailkapena, herrialde guztietan zonaka banatzen ditugula tarifak erabakitzeko. Eta aldagarria da, akaso zonak ez dira egin behar eta egin behar da. Adostu behar dutenek adostuko dute adostu behar duten tokian, ze seguruenera Gipuzkoakoak badu zer mejoratua ere. Baina prest gaude errentaren arabera deskontuak egiteko? Prest gaude gehiago erabiltzearen ondorioz deskontu handiagoak egiteko? Edo hori defenditzea estrategia politikoa da, eta aldiz pertsonak helburu direla esan eta beraien alde egin behar dela ez da estrategia politikoa? Edo bestela, estrategia politikoa zer da, gaur prentsan irakurri dugun iragarkia irakurtzea? Hau dio: "Lehenengo iritsi nahi dudalako, erosotasun eta segurtasun handiz bidaiatu nahi dudalako, denbora eta dirua aurreztu nahi dudalako". Hau irakurrita, baten batek esango luke: "Garraio publikoa sustatzeko iragarpena". Ez ba. Jendeari kotxe pribatua eta Supersur erabil dezala iragartzeko eta eskatzeko eta bultzatzeko iragarkia. Lotsagarria. Badakit, 922 milioiko zorra pagatzea espero baino % 60 gutxiagok erabiltzen duenean latza behar du izan. Baina garraioa sustatu ordez, kotxe pribatuaren erabilera sustatzeak erakusten dit ez dagoela benetako borondaterik garraio publiko iraunkor bat benetan sustatzeko, eta hori egia izango bada, errentaren arabera ordaindu ahal izateko, ze hori da bilatzen dena. Ze nik eduki dezaket txartel berbera herrialde guztietan, eta inportantea da, baina oso garestia bazait eta bitartekorik ez badaukat garraioa erabiltzeko, ez dut erabiliko. Eta hori bai da inposaketa, eskubide bat gauzatu ahal izateko ezintasunaren inposaketa, hori da. Ze hitz hori gehiegitan erabiltzen duzue, eta hutsal geratzen ari zaizue. Hemen inork ez du ezer inposatu. Hemen proposamen bat egitera gatoz, printzipio batzuen arabera. Eta esan dugu: eskuduntza dutenek adostu dezatela. Baina zer gertatzen da? Batzuek noizbait eraiki duzuen adostasuna norbaitek ezberdin pentsatzen badu ezin duela inoiz hautsi? Zer da adostasuna, helburu bat ala bitarteko bat? Eta adostasunak moldatu behar badira herritarren eskubideak hobeto betetzeko, zergatik ez dugu adostasun hori urratu nahi izango, beste adostasun berri batzuk lortzeko? Edo jarrera guztiak mugiezinak dira bizitza osorako? Ba hori ere ez dut uste zilegi denik. Eta Maneiro jaunak dio, klaro, sinatu dugunok bakarrik babestuko dugula, bueno, eguneroko errealitateari muzin eginez, ze hemen batzuk sinatu eta beste batzuk babestu egunero egiten da. Baina hainbesteko tema daukanez azken aldi honetan, berriro esango diot: hurrengoan, gauza bat adosteko moduan daukagunean, Maneiro jauna, deituko zaitut erdibidekoa egiteko. Ni prest. Zu ikaratu igual egingo zara, telefonoak hozka egiten dizunean, ez duzulako gurekin ezer jakin nahi. Eta zuk esplikatu beharko duzu kalean beharra daukan jendeari zergatik ez den finkatu Parlamentu honetan gaur txartel bakarrak deskontu politika izan behar duela bidai kopuruan eta errentak oinarrituta. Ze hori ez bada adosten, ez da adostuko, Euzko Alderdi Jeltzalea ez dagoelako ados; PPek ere ez dakit zer defenditzen duen, ze gaur A dio eta orain dela bi hilabete B; eta zerorrek daukazulako daukazun jarrera. Ze besteok defenditzen duguna defendituko. Gaur gehiengoa ez izanda ere, defendituko dugu bihar eta defendituko dugu etzi. Eta noizbait, seguru nago, ez dakit 30 urte barru, espero dut lehenago, herritarrek benetan garraioa erabiliko dute, benetan sustatu delako beraien bitartekoen edo diruaren proportzioan eta ahalmenen arabera ordainduz, eta inor ez da garraioa erabili gabe geratuko bitartekorik ez daukalako. Hori da gaur ezarri nahi zen oinarria hemen, eta bakoitzak jakingo du oinarri horri zergatik esan dion ezezkoa. Baina ez da tokatzen proposamena egin duenari leporatzea akordioetara ez iristea, norberak galarazten dionean akordiora ez iristea, edo ez dakit zer inposatu nahi izatea. Proposamenak, proposamenak dira, eta bakoitzak eman dezala bere jarrera. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/2f98cd88-123b-4730-86b8-bfd3680ec3ee | parl_eu_4000 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.