text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Oso jakituna zen bere aurkikuntzak berehala argitaratzearen garrantziaz, eta beraz bere lehentasuna finkatzea. | os'o ʝak'ituna ʂ'em beɾ'e awrk'ikuntʂak beɾ'eala arɡ'itaɾatʂeaɾen ɡar'antʂiaʂ, eta βeɾaʂ beɾ'e le'entasuna fink'atʂea. |
Bi urte lehenago, Becquerelek bere aurkikuntza AcadA mie des eszienzesen aurkeztu izan ez balu hurrengo egunean, erradioaktibitatearen aurkikuntzaren kreditua, silbanus tonsonengana joango zen. | b'i 'urte le'enaɣo, bekk'eɾelek beɾ'e awrk'ikuntʂa ak'aða mi'e ð'es esʂ'ienʂesen awrk'eʂtu iʂ'an eʂ p'alu 'urenɡo eɣ'unean, er'aðioaktiβitateaɾen awrk'ikuntʂaɾen kreð'itua, silβ'anus tons'onenɡana ʝ'oanɡo ʂen. |
Hala ere, Becquerelek tonsoni aurrena hartu zion bezala, Marieri aurrena hartu zioten beste aurkikuntza kontatzeko, hots, torioaren izpiak uranioaren modu berean ematen direla ; bi hilabete lehenago Gerhard kar estxmitek bere aurkikuntza argitaratu zuelako Berlinen. | 'ala eɾ'e, bekk'eɾelek tons'oni awr'ena 'artu ʂi'om beʂ'ala, maɾ'ieɾi awr'ena 'artu ʂi'otem b'este awrk'ikuntʂa kont'atʂeko, ots, toɾ'ioaɾen iʂp'iak uɾ'anioaɾem moð'u βeɾ'ean em'aten diɾ'ela; b'i 'iʎaβete le'enaɣo ɣer'ard k'ar estʃm'itek beɾ'e awrk'ikuntʂa arɡ'itaɾatu ʂu'elako βerl'iɲen. |
Sari hau beste bi aldiz irabazi zuen, mila eta bederatziehunean eta ondoren mila bederatziehun eta bian. | saɾ'i 'aw β'este β'i ald'iʂ iɾ'aβaʂi ʂu'en, miʎ'a eta βeð'eɾatʂieunean eta ond'oɾem miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βi'an. |
Beraien aurkikuntzak zalantzarik gabe frogatzeko, Curietarrak polonioa eta radioa forma puruan isolatu nahi zituzten. | b'eɾaʝen awrk'ikuntʂak ʂal'antʂaɾik ɡaβ'e froɣ'atʂeko, kuɾ'ietarak pol'onioa eta r'aðioa form'a puɾ'uan is'olatu na'i ʂit'uʂten. |
pitblende mineral konplexua da, eta osagaien bereizketa kimikoa lan neketsua zen. | pitbl'ende miɲ'eɾal kompl'eʃua ð'a, eta os'aɣaʝem beɾ'ejʂketa k'imikoa l'an nek'etsua ʂ'en. |
Polonioaren aurkikuntza nahiko erraza izan zen ; kimikoki bismuto elementuaren antza du, eta polonioa da mineralen artean bismutoren antzeko substantzia bakarra. | pol'onioaɾen awrk'ikuntʂa na'iko er'aʂa iʂ'an ʂen; k'imikoki βism'uto el'ementuaɾen antʂ'a ð'u, eta pol'onioa ð'a miɲ'eɾalen art'eam bism'utoɾen antʂ'eko suβst'antʂia β'akara. |
Radioa ordea, gogorragoa zen ; kimikoki erlazionatuta dago barioarekin, eta pitblendek bi elementuak ditu. mila zortziehun eta laurogeita hamazortzigarren urterako Curietarrak radio arrasto batzuk lortu zituzten, baina oraindik ere ez ziren iristen barioarekin kutsatu gabeko kantitate nabarmenak izatera. | r'aðioa ordea, ɡoɣ'oraɣoa ʂ'en; k'imikoki erl'aʂionatuta ðaɣ'o βaɾ'ioaɾekin, eta pitbl'endek b'i el'ementuak dit'u. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amaʂortʂiɣaren urt'eɾako kuɾ'ietarak r'aðio ar'asto β'atʂuk lort'u ʂit'uʂten, baɲa oɾ'ajndik eɾ'e e tʂ'iɾen iɾ'istem baɾ'ioaɾekin kuts'atu ɣaβ'eko kant'itate naβ'armenak ... |
Baina inoiz ez zuen polonioa isolatzea lortu. | baɲa iɲ'ojʂ e tʂ'uem pol'onioa is'olatʂea lort'u. |
Gainera, bere bizitza balioa ehun eta hogeita hamazortzi egunekoa bakarrik izaten da. | ɡaɲ'eɾa, beɾ'e βiʂ'itʂa βal'ioa e'un eta 'oɣejta 'amaʂortʂi eɣ'unekoa βak'arik iʂ'aten da. |
mila zortziehun eta laurogeita hamazortzi eta mila bederatziehun eta bi urteen artean, Curietarrek, elkarrekin edo bereizita, hogeita hamabi artikulu zientifiko argitaratu zituzten, horien artean bat iragarriz radioaren eraginpean zeuden zelula gaixoak, tumorezelulak, zelula osasuntsuak baino azkarrago suntsitzen zirel... | miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amaʂortʂi eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta β'i 'urteen art'ean, kuɾ'ietarek, elk'arekin eðo βeɾ'ejʂita, 'oɣejta 'amaβi art'ikulu ʂi'entifiko arɡ'itaɾatu ʂit'uʂten, oɾien art'eam b'at iɾ'aɣariʂ r'aðioaɾen eɾ'aɣimpean ʂewð'en ʂel'ula ɣajʃ'oak, tum'oɾeʂelulak, ʂel'ula os'asuntsuak baɲo aʂk'ara... |
mila eta bederatziehunean, Marie Goi Mailako Eskola Normaleko lehen emakume irakaslea izan zen, eta bere senarra Parisko Unibertsitateko irakasle bilakatu zen. mila bederatziehun eta bian Mariek Poloniara joan zen, aita hil zitzaionean. | miʎ'a eta βeð'eɾatʂieunean, maɾ'ie ɣ'oj maʎ'ako esk'ola norm'aleko le'en em'akume iɾ'akaslea iʂ'an ʂen, eta βeɾ'e sen'ara paɾ'isko un'iβertsitateko iɾ'akasle βiʎ'akatu ʂen. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βi'am maɾ'iek pol'oniaɾa ʝ'oan ʂen, ajt'a 'il ʂitʂ'aʝonean. |
Marieri hitz egitea galarazi zioten, emakumea zelako, eta Pierrek bakarrik eman zuen hitzaldia. | maɾ'ieɾi 'itʂ eɣ'itea ɣal'aɾaʂi ʂi'oten, em'akumea ʂ'elako, eta pi'erek bak'arik em'an ʂu'en 'itʂaldia. |
Bien bitartean, industria berria garatzen hasi zen, radiumean oinarritutaA Curietarrak ez zuten patentatu beraien aurkikuntza, eta ia ez zuten aprobetxatu etekin gero eta handiagoak ematen zituzten negozio hauek. | bi'em bitartean, ind'ustria βer'ia ɣaɾ'atʂen 'asi ʂ'en, rað'iumean oɲ'aritutaa kuɾ'ietarak e tʂ'utem pat'entatu β'eɾaʝen awrk'ikuntʂa, eta 'ia e tʂ'uten apr'oβetʃatu et'ekin ɡeɾ'o eta 'andiaɣoak em'aten ʂit'uʂten neɣ'oʂio awek. |
Mariek eta bere senarrak uko egin zioten Estokolmora joateari saria pertsonalki jasotzeko, lan gehiegi zutela esanda. | maɾ'iek eta βeɾ'e sen'arak uk'o eɣ'in ʂi'oten est'okolmoɾa ʝo'ateaɾi saɾ'ia perts'onalki ʝas'otʂeko, l'an ɡe'ieɣi ʂut'ela es'anda. |
Pierrek zeremonia publikoak ez zituen gustuko, Aeta gero eta gaixoago sentitzen zen. | pi'erek ʂeɾ'emonia puβl'ikoak e tʂ'ituen ɡust'uko, a'eta ɣeɾ'o eta ɣajʃ'oaɣo sent'itʂen ʂen. |
Nobel sariaren eraginez, Pierri Ginebrako Unibertsitateak eskaintza bat egin zion, eta hori ikusita, Parisko Unibertsitateak fisikako katedra eman zion, Curietarrek oraindik laborategi egokia izan ez arren. | noβ'el saɾ'iaɾen eɾ'aɣiɲeʂ, pi'eri ɣiɲ'eβrako un'iβertsitateak esk'ajntʂa βat eɣ'in ʂi'on, eta oɾi ik'usita, paɾ'isko un'iβertsitateak fis'ikako kat'eðra em'an ʂi'on, kuɾ'ietarek oɾ'ajndik laβ'oɾateɣi eɣ'okia iʂ'an 'eʂ ar'en. |
Pierren eskaerei erantzunez, Pariseko Unibertsitateak laborategi berri bat hornitzea adostu zuen, baina ez zen prest egongo mila bederatziehun eta seigarren urtera arte. | pi'eren esk'aeɾej eɾ'antʂuneʂ, paɾ'iseko un'iβertsitateak laβ'oɾateɣi βer'i βat 'ornitʂea að'ostu ʂu'en, baɲa e tʂ'em pr'est eɣ'onɡo miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta sejɣ'aren urt'eɾa art'e. |
Bikotea ospetsu bilakatu zen, eta aurkikuntza horiek zaletasuna piztu zuten zientifiko zein publikoaren aetean. | bik'otea osp'etsu βiʎ'akatu ʂen, eta awrk'ikuntʂa 'oɾiek ʂal'etasuna p'iʂtu ʂut'en ʂi'entifiko ʂ'ejm puβl'ikoaɾen a'etean. |
LoA e Fuller dantzariak ea radioarekin jantzi fosforeszente bat egiten lagundu diezaieken, eta ezetza eman zioten arrazoiak azalduz. | lo'a 'e fuʎ'er d'antʂaɾiak e'a r'aðioaɾekin ɟantʂ'i fosf'oɾesʂente βat eɣ'iten laɣ'undu ði'eʂaʝeken, eta eʂ'etʂa em'an ʂi'oten ar'aʂoʝak aʂ'alduʂ. |
Dantzaria beraien lagun bihurtuko zen, eta behin ikuskizun bat eskaini zien etxean, radioaren gaiari buruzko espektakulu berri bat estreinatu aurretik. mila bederatziehun eta hiruan, Mariek dabi Domina irabazi zuen, hori lortzen lehen emakumea izanik. | d'antʂaɾia β'eɾaʝen laɣ'um bi'urtuko ʂen, eta βe'in ik'uskiʂum bat esk'aɲi ʂi'en etʃ'ean, r'aðioaɾen ɡaʝ'aɾi βuɾ'uʂko esp'ektakulu βer'i βat estr'eɲatu 'awretik. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuan, maɾ'iek daβ'i ðom'iɲa iɾ'aβaʂi ʂu'en, oɾi l'ortʂen le'en em'akumea iʂ'anik. |
Eta hurrengo urtean Matteucci domina jaso zuen. | eta 'urenɡo urt'eam mac'ewkθi ðom'iɲa ʝ'aso ʂu'en. |
mila bederatziehun eta lauko abenduan, Mariek bigarren alaba izan zuen, abe. Poloniar zaintzaile bat kontratatu zuen alabei bertako hizkuntza irakasteko, eta tarteka Poloniara bidaltzen zituen edo beraiekin joaten zen. | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawk'o aβ'enduan, maɾ'iek biɣ'aren al'aβa iʂ'an ʂu'en, aβ'e. pol'oniar ʂajntʂ'aʎe βat kontr'atatu ʂu'en al'aβej βert'ako 'iʂkuntʂa iɾ'akasteko, eta tart'eka pol'oniaɾa βið'altʂen ʂit'uen eðo βeɾ'aʝekin ɟo'aten ʂen. |
Erabateko euritean Rue Dauphine zeharkatzen zegoela, zaldikarro batek jo eta gurpilen azpira erori zen, burezurra apurtuz. | eɾ'aβateko 'ewɾitean ru'e ðawp'iɲe ʂe'arkatʂen ʂeɣ'oela, ʂald'ikaro βat'ek ɟ'o eta ɣurp'iʎen aʂp'iɾa eɾ'oɾi ʂen, buɾ'eʂura ap'urtuʂ. |
Parisko Unibertsitateko lehen emakume katedraduna izan zen, unibertsitatea sortu eta handik seiehun eta berrogeita hamar urtera. | paɾ'isko un'iβertsitateko le'en em'akume kat'eðraðuna iʂ'an ʂen, un'iβertsitatea sort'u eta 'andik seʝ'eun eta βer'oɣejta 'amar urt'eɾa. |
Hala ere, Mariek laborategi berria sortzeko lana ez zen amaitu Parisko Unibertsitatearekin. | 'ala eɾ'e, maɾ'iek laβ'oɾateɣi βer'ia sortʂ'eko lan'a e tʂ'en am'ajtu paɾ'isko un'iβertsitateaɾekin. |
Ondorengo urteetan, Pasteur Institutuak eta Parisko Unibertsitateak sortutako erradioaktibitate Radioa Institutuko laborategiaren buru izan zen. | ond'oɾenɡo 'urteetan, past'ewr ist'itutuak eta paɾ'isko un'iβertsitateak sort'utako er'aðioaktiβitate r'aðioa ist'itutuko laβ'oɾateɣiaɾem buɾ'u iʂ'an ʂen. |
Desengainatuta zegoen Parisko Unibertsitateak ez ziolako Marieri laborategi egoki bat eraikitzen, eta Pasteur Institutura joatea proposatu zion. | des'enɡaɲatuta ʂeɣ'oem paɾ'isko un'iβertsitateak 'eʂ ʂi'olako maɾ'ieɾi laβ'oɾateɣi eɣ'oki βat eɾ'ajkitʂen, eta past'ewr ist'itutuɾa ʝo'atea prop'osatu ʂi'on. |
Orduan bakarrik, Mariek aldentzeko mehatxuarekin amore eman zuen Parisko Unibertsitateak, eta azkenean Curie pabilioia Pariseko Unibertsitatearen eta Pasteur Institutuaren ekimen bateratua bilakatu zen. | orduam bak'arik, maɾ'iek ald'entʂeko me'atʃuaɾekin am'oɾe em'an ʂu'em paɾ'isko un'iβertsitateak, eta aʂk'enean kuɾ'ie paβ'ilioʝa paɾ'iseko un'iβertsitateaɾen eta past'ewr ist'itutuaɾen ek'imem bat'eɾatua βiʎ'akatu ʂen. |
Radioaren masa atomikoa zehazteko, Mariek masa ezaguna zuen radio kloruroa disolbatu zuen, eta ondoren, kloruro ioiak jaurti egin zituen zilar nitratoa gehituz. | r'aðioaɾem mas'a at'omikoa ʂe'aʂteko, maɾ'iek mas'a eʂ'aɣuna ʂu'en r'aðio kloɾ'uɾoa ðis'olβatu ʂu'en, eta ond'oɾen, kloɾ'uɾo i'oʝak ɟawrt'i eɣ'in ʂit'uen ʂiʎ'ar nitr'atoa ɣe'ituʂ. |
Zilarrezko kloruro jaurtiaren masa zehaztuz, klororen eta zilarraren masa atomikoak ezagunaz zirenez, hasierako radio kloruroan zegoen kloroaren masa ondorioztatu ahal izan zen, eta beraz, kenketa soil baten bidez zehaztu radioaren masa atomikoa. | ʂiʎ'areʂko kloɾ'uɾo ʝawrt'iaɾem mas'a ʂe'aʂtuʂ, kloɾ'oɾen eta ʂiʎ'araɾem mas'a at'omikoak eʂ'aɣunaʂ ʂiɾ'eneʂ, 'asieɾako r'aðio kloɾ'uɾoan ʂeɣ'oen kloɾ'oaɾem mas'a ond'oɾioʂtatu a'al iʂ'an ʂen, eta βeɾaʂ, kenk'eta s'ojl βat'em bið'eʂ ʂe'aʂtu r'aðioaɾem mas'a at'omikoa. |
Marie Curie Frantzian lan egiten zuen zientzialari ospetsua izan arren, publikoaren jarrera xenofobiara jo zuen a de erre e i grekoa efe u ese e ene afera ekarri zuen arrazoi beraa eta Curie judutzat jo zuten espekulazio faltsuak. Frantziako Zientzien Akademiaren hauteskundeetan, eskuin muturreko prentsak atzerritarra ... | maɾ'ie kuɾ'ie frantʂ'ian l'an eɣ'iten ʂu'en ʂi'entʂialaɾi osp'etsua iʂ'an ar'en, puβl'ikoaɾen ɟar'eɾa ʃen'ofoβiaɾa ʝ'o ʂu'en 'a ð'e er'e 'e 'i ɣrek'oa ef'e 'u es'e 'e en'e af'eɾa ek'ari ʂu'en ar'aʂoj β'eɾaa eta kuɾ'ie ʝuð'utʂat ɟ'o ʂut'en esp'ekulaʂio falts'uak. frantʂ'iako ʂi'entʂien ak'aðemiaɾen 'awteskundeetan, esk'... |
mila bederatziehun eta hamaikagarren urtean, Marie Curiek emaztearengandik aldenduta zegoen gizon ezkondu batekin, Paul langebin fisikaria Pierre Curien ikasle ohiarekin, urte osoko amodiohistoria bat izan zuela agerian geratu zen. | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amajkaɣaren urt'ean, maɾ'ie kuɾ'iek em'aʂteaɾenɡandik ald'enduta ʂeɣ'oen ɡiʂ'on eʂk'ondu βat'ekin, p'awl lanɡ'eβin fis'ikaɾia pi'ere kuɾ'ien ik'asle o'iaɾekin, 'urte os'oko am'oðioistoɾia βat iʂ'an ʂu'ela aɣ'eɾian ɡeɾ'atu ʂen. |
Itzultzerakoan, haserre zegoen jendetza aurkitu zuen etxe aurrealdean, eta aterpe bila camíl Marbo lagunaren etxera joa behar izan zen alabekin. | itʂ'ultʂeɾakoan, 'asere ʂeɣ'oen ɟ'endetʂa awrk'itu ʂu'en etʃ'e awr'ealdean, eta at'erpe βiʎ'a kam'il marb'o laɣ'unaɾen etʃ'eɾa ʝo'a βe'ar iʂ'an ʂ'en al'aβekin. |
mila bederatziehun eta hamabian, barsobiako Elkarte Zientifikoak barsobian laborategi berri baten zuzendaritza eskaini arren, uko egin zion, mila bederatziehun eta hamalauko abuztuan osatuko zen Radium Institutuaren garapenean buru belarri sartuta zegoelako, eta Rue PierreCurie izeneko kale berri bat irekitzekotan zenb... | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaβian, bars'oβiako elk'arte ʂi'entifikoak bars'oβian laβ'oɾateɣi βer'i βat'en ʂuʂ'endaɾitʂa esk'aɲi ar'en, uk'o eɣ'in ʂi'on, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amalawko aβ'uʂtuan os'atuko ʂen rað'ium ist'itutuaɾen ɡaɾ'apeneam buɾ'u βel'ari sart'uta ʂeɣ'oelako, eta ru'e pi'erekuɾie iʂ'eneko k'ale βer'i ... |
Hasi berria zen Institutuaren garapena gerrak eten egin zuen, eta ikertzaile gehienak Frantziako Armadarako deituak izan zirenean, mila bederatziehun eta hemeretzi arte ez zion berriro ekin jarduerari. | asi βer'ia ʂ'en ist'itutuaɾen ɡaɾ'apena ɣer'ak 'eten eɣ'in ʂu'en, eta 'ikertʂaʎe ɣe'ienak frantʂ'iako arm'aðaɾako ðejt'uak iʂ'an ʂiɾ'enean, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'emeɾetʂi art'e e tʂ'iom ber'iɾo ek'in ɟard'ueɾaɾi. |
Lehen Mundu Gerran, Curiek aitortu zuen zauritutako soldaduak hoberen zerbitzatzen zirela ebakuntza ahalik eta azkarren egiten bazitzaien. | le'em mund'u ɣer'an, kuɾ'iek ajt'ortu ʂu'en ʂawɾ'itutako sold'aðuak 'oβeɾen ʂerb'itʂatʂen ʂiɾ'ela eβ'akuntʂa a'alik eta aʂk'aren eɣ'item baʂ'itʂaʝen. |
Erradiologia, anatomia eta automobilen mekanikaren azterketa azkar baten ondoren, ixa izpien ekipamendua, ibilgailu egokituak, sorgailu laguntzaileak eta erradiografia mugikorreko unitateak garatu zituen, aCuries txikiaka izenarekin ezagun bihurtu zirenak. | er'aðioloɣia, an'atomia eta awt'omoβiʎem mek'anikaɾen aʂt'erketa aʂk'ar bat'en ond'oɾen, iʃ'a iʂp'ien ek'ipamendua, iβ'ilɣaʎu eɣ'okituak, sorɡ'aʎu laɣ'untʂaʎeak eta er'aðioɣrafia muɣ'ikoreko un'itateak ɡaɾ'atu ʂit'uen, ak'uɾies tʃik'iaka iʂ'enaɾekin eʂ'aɣum bi'urtu ʂiɾ'enak. |
Gurutze Gorriaren Erradiologia Zerbitzuko zuzendari bilakatu zen, eta mila bederatziehun eta hamalauko amaieran Frantziako lehenengo erradiologia militarreko zentroa sortu zuen. | ɡuɾ'utʂe ɣor'iaɾen er'aðioloɣia ʂerb'itʂuko ʂuʂ'endaɾi βiʎ'akatu ʂen, eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amalawko am'aʝeɾan frantʂ'iako le'enenɡo er'aðioloɣia mil'itareko ʂentr'oa sort'u ʂu'en. |
Hasieran mediku militar batek eta bere hamazazpi urteko alaba IrA nek lagunduta, Curiek gerraren lehen urtean hogei ibilgailu erradiologiko mugikor eta beste berrehun kanpainako unitate erradiologiko instalatzea lortu zuen. | 'asieɾam m'eðiku mil'itar bat'ek eta βeɾ'e 'amaʂaʂpi urt'eko al'aβa iɾ'a n'ek laɣ'unduta, kuɾ'iek ɡer'aɾen le'en urt'ean 'oɣej iβ'ilɣaʎu er'aðioloɣiko muɣ'ikor eta β'este βer'eun kamp'aɲako un'itate er'aðioloɣiko ist'alatʂea lort'u ʂu'en. |
Geroago, beste emakume laguntzaile batzuk trebatzen hasi zen bat bederatzi bat seian, gidabaimena atera zuen, eta aldianaldian joaten zen Irenekin ixa izpiak egitera landaospitaletara. | ɡeɾ'oaɣo, b'este em'akume laɣ'untʂaʎe β'atʂuk treβ'atʂen asi ʂem b'at beð'eɾatʂi βat seʝ'an, ɡ'iðaβajmena at'eɾa ʂu'en, eta ald'ianaldian ɟo'aten ʂen iɾ'enekin iʃ'a iʂp'iak eɣ'iteɾa land'aospitaletaɾa. |
Halaber, gerra hasi eta berehala Urrezko Nobel Sarien dominak gerrarako donazio bezala eman nahian saiatu zen, baina Frantziako Banku Nazionalak uko egin zion. | alaβer, ɡer'a asi eta βeɾ'eala ur'eʂko noβ'el saɾ'ien dom'iɲak ɡer'aɾako ðon'aʂio βeʂ'ala em'an na'ian saʝ'atu ʂen, baɲa frantʂ'iako β'anku naʂ'ionalak uk'o eɣ'in ʂi'on. |
Eta esan zuen : aDaukadan urre apurra emango dut, eta horri gehituko dizkiot domina zientifikoak, niretzako guztiz alferrak direnak. | eta es'an ʂu'en: að'awkaðan ur'e ap'ura em'anɡo ðut, eta 'ori ɣe'ituko ðiʂk'iot dom'iɲa ʂi'entifikoak, niɾ'etʂako ɣuʂt'iʂ alf'erak diɾ'enak. |
Beste zerbait dago : nagikeriagatik, nire bigarren Nobel sariaren dirua estocolmen utzi nuen, Suediako koroetan. | b'este ʂerb'ajt daɣ'o: naɣ'ikeɾiaɣatik, niɾ'e βiɣ'aren noβ'el saɾ'iaɾen d'iɾua est'okolmen 'utʂi nu'en, su'eðiako koɾ'oetan. |
Hona ekarri nahiko nuke, eta gerra bonoetan inbertitu. | 'ona ek'ari na'iko nuk'e, eta ɣer'a βon'oetan imb'ertitu. |
Era berean, Poloniako kausari laguntzeko Frantzian eratu ziren Poloniako batzordeetako kide ere izan zen. | eɾ'a βeɾ'ean, pol'oniako kaws'aɾi laɣ'untʂeko frantʂ'ian eɾ'atu ʂiɾ'em pol'oniako βatʂ'ordeetako k'iðe eɾ'e iʂ'an ʂen. |
Institutuak zailtasun ekonomikoak zituen, eta mila bederatziehun eta hogeiko hamarkadaren hasierara arte ez zen laguntza handirik sartu institutua garatzeko. | ist'itutuak ʂajlt'asun ek'onomikoak ʂit'uen, eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejko 'amarkaðaɾen 'asieɾaɾa art'e e tʂ'en laɣ'untʂa 'andiɾik sart'u ist'itutua ɣaɾ'atʂeko. |
Minbiziaren aurkako borrokarako radioaren propietate terapeutikoak aurkitu ondoren, radioak industrian gorakada izan zuen, eguneroko produktu askotan erabiliz, hala nola gaztetzekremak, zigarroak, iratzargailuak, etab. | mimb'iʂiaɾen awrk'ako βor'okaɾako r'aðioaɾem prop'ietate teɾ'apewtikoak awrk'itu ond'oɾen, r'aðioak ind'ustrian ɡoɾ'akaða iʂ'an ʂu'en, eɣ'uneɾoko proð'uktu ask'otan eɾ'aβiliʂ, 'ala n'ola ɣaʂt'etʂekremak, ʂiɣ'aroak, iɾ'atʂarɡaʎuak, et'aβ. |
Radio Institutura ikasle eta fisikari ugarik jo zuten, batez ere atzerritarrak, eta horien artean emakume asko, eta horrela emakumearen emantzipazioan laguntzen zuen Frantzian zein atzerrian. | r'aðio ist'itutuɾa ik'asle eta fis'ikaɾi uɣ'aɾik ɟ'o ʂut'en, bat'eʂ eɾ'e atʂ'eritarak, eta oɾien art'ean em'akume 'asko, eta 'orela em'akumeaɾen em'antʂipaʂioan laɣ'untʂen ʂu'en frantʂ'ian ʂ'ejn atʂ'erian. |
mila bederatziehun eta hogeian, radioa aurkitu zuten hogeita bosgarren urteurrena zela eta, Frantziako gobernuak dirulaguntza bat ezarri zion. | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣeʝan, r'aðioa awrk'itu ʂut'en 'oɣejta βosɡ'aren urt'ewrena ʂ'ela et'a, frantʂ'iako ɣoβ'ernuak diɾ'ulaɣuntʂa βat eʂ'ari ʂi'on. |
Horrelako sari bat hartzen lehena luis Pasteur izan zen. mila bederatziehun eta hogeita batean harrera arrakastatsua izan zuen Estatu Batuetan barrena joan zenean, radioa ikertzeko funtsak biltzeko. | 'orelako saɾ'i βat 'artʂen le'ena l'ujs past'ewr iʂ'an ʂen. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta βat'ean 'areɾa ar'akastatsua iʂ'an ʂu'en est'atu βat'uetam bar'ena ʝ'oan ʂen'ean, r'aðioa ik'ertʂeko funts'ak biltʂ'eko. |
William braun melonei andreak, Curie elkarrizketatu ondoren, Marie Curie Radio Funtsa sortu zuen, eta dirua bildu zuen radioa erosteko, bere bidaia ezagutaraziz. | ujʎ'iam br'awm mel'onej andr'eak, kuɾ'ie elk'ariʂketatu ond'oɾen, maɾ'ie kuɾ'ie r'aðio funts'a sort'u ʂu'en, eta ð'iɾua β'ildu ʂu'en r'aðioa eɾ'osteko, beɾ'e βið'aʝa eʂ'aɣutaɾaʂiʂ. |
mila bederatziehun eta hogeita batean, Warren ge jardin AEBetako presidenteak Etxe Zurian hartu zuen, Estatu Batuetan bildutako radio gramo bat aurkezteko, eta Lehen Damak goraipatu egin zuen adibide bezala, emakume profesional garailea izateaz gain emaztea ere izan zelako. Bileraren aurretik, atzerrian zuen ospea gero... | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta βat'ean, u'aren ɡ'e ʝard'in a'eβetako pres'iðenteak etʃ'e ʂuɾ'ian 'artu ʂu'en, est'atu βat'uetam b'ildutako r'aðio ɣram'o βat awrk'eʂteko, eta le'en dam'ak ɡoɾ'ajpatu eɣ'in ʂu'en að'iβiðe βeʂ'ala, em'akume prof'esional ɣaɾ'aʎea iʂ'ateaʂ ɡ'ajn em'aʂtea eɾ'e iʂ'an ʂ'elako. biʎ'eɾaɾen 'awre... |
Curiek gidatuta, Institutuak beste lau Nobel Sari irabazi zituen, besteak beste, bere alaba IrA ne JoliotCurie eta FrA dA ric JoliotCurie suhiak. | kuɾ'iek ɡið'atuta, ist'itutuak b'este l'aw noβ'el saɾ'i iɾ'aβaʂi ʂit'uen, b'esteak b'este, beɾ'e al'aβa iɾ'a n'e ʝol'iotkuɾie eta fr'a ð'a r'ik ʝol'iotkuɾie su'iak. |
Laborategia erradioaktibitateikerketako munduko lau nagusietako bat bihurtu zen, honakoak izanik besteak : kabendis laborategia Ernest Rutherfordekin batera, bienako Radio Ikerketa Institutua, estefan Meyerekin ; eta Kaiser willeln Kimika Institutua Otto jan eta Lise Meitnerrekin. | laβ'oɾateɣia er'aðioaktiβitatejkerketako mund'uko l'aw naɣ'usietako βat bi'urtu ʂen, 'onakoak iʂ'anik b'esteak: kaβ'endis laβ'oɾateɣia ern'es rut'erfordekim bat'eɾa, bi'enako r'aðio ik'erketa ist'itutua, est'efam meʝ'eɾekin; eta kajs'er ujʎ'eln k'imika ist'itutua oc'o ʝ'an eta lis'e mejtn'erekin. |
Frantziara bertakotuta egon arren ezkontzarekin, Marie ese ka a o de o uve bikoitza ese ka a ze u erre i e ka ez zuen inoiz galdu bere Poloniako nortasuna. Era berean, alabei Poloniako hizkuntza irakatsi zien, eta Poloniara eraman zituen hainbat aldiz. Elementu kimikoaren polonio izena ere Marie ese ka a o de o uve bik... | frantʂ'iaɾa βert'akotuta eɣ'on ar'en eʂk'ontʂaɾekin, maɾ'ie es'e k'a 'a 'o ð'e 'o uβ'e βik'ojtʂa es'e k'a 'a ʂe 'u er'e 'i 'e k'a e tʂ'uen iɲ'ojʂ ɡald'u βeɾ'e pol'oniako nort'asuna. eɾ'a βeɾ'ean, al'aβej pol'oniako 'iʂkuntʂa iɾ'akatsi ʂi'en, eta pol'oniaɾa eɾ'aman ʂit'uen ajmbat ald'iʂ. el'ementu k'imikoaɾem pol'onio i... |
Curie mila bederatziehun eta hogeita hamalau hasieran joan zen azken aldiz Poloniara. Hilabete batzuk geroago, mila bederatziehun eta hogeita hamalauko uztailaren lauan, pasiko Sancellemozeko erietxean zendu zen, anemia aplasiko baten ondorioz. Uste da erradiazioaren esposizio luzeek kutsatuta zegoela. | kuɾ'ie miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amalaw 'asieɾan ɟ'oan ʂen aʂk'en ald'iʂ pol'oniaɾa. 'iʎaβete β'atʂuk ɡeɾ'oaɣo, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amalawko uʂt'aʎaɾen law'an, pas'iko sanθ'eʎemoʂeko eɾ'ietʃean ʂend'u ʂen, an'emia apl'asiko βat'en ond'oɾioʂ. 'uste ða er'aðiaʂioaɾen esp'osiʂio luʂ'eek kuts'atuta ʂeɣ'... |
Izan ere, segurtasun neurriak garatu gabe zeuden oraindik. | iʂ'an eɾ'e, seɣ'urtasun n'ewriak ɡaɾ'atu ɣaβ'e ʂewð'en oɾ'ajndik. |
Adibidez, isotopo erradioaktiboak zituzten saiohodiak poltsikoetan gordetzen zituen, eta bere mahaiko tiradera baten gordetzen zituen, substantziak iluntasunean ematen zuen argi urria nabarituz. | að'iβiðeʂ, is'otopo er'aðioaktiβoak ʂit'uʂten s'aʝooðiak polts'ikoetan ɡord'etʂen ʂit'uen, eta βeɾ'e ma'ajko t'iɾaðeɾa βat'en ɡord'etʂen ʂit'uen, suβst'antʂiak iʎ'untasunean em'aten ʂu'en arɡ'i ur'ia naβ'aɾituʂ. |
Erradiazioaren esposizioan hamarkadetan egoteak, gaixotasun kronikoak ekarri zizkion, eta bere heriotza arte, ez zen inoiz konturatu erradiazioaren esposizioak zekarren osasun arriskuaz. | er'aðiaʂioaɾen esp'osiʂioan 'amarkaðetan eɣ'oteak, ɡajʃ'otasun kron'ikoak ek'ari ʂiʂk'ion, eta βeɾ'e 'eɾiotʂa art'e, e tʂ'en iɲ'ojʂ kont'uɾatu er'aðiaʂioaɾen esp'osiʂioak ʂek'aren os'asun ar'iskuaʂ. |
eszeauxeko hilerrian lurperatu zuten, Pierre senarrarekin batera. Hirurogei urte geroago, mila bederatziehun eta laurogeita hamabostean, izan zituzten lorpenen omenez, bien gorpuzkiak Pariseko Panteoira lekuz aldatu zuten. Lehen emakumea izan zen bere merezimenduengatik Panteoian sartzeko ohorea izan zuena. | esʂ'eawʃeko 'iʎerian lurp'eɾatu ʂut'en, pi'ere sen'araɾekim bat'eɾa. 'iɾuɾoɣej 'urte ɣeɾ'oaɣo, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amaβostean, iʂ'an ʂit'uʂten lorp'enen om'eneʂ, bi'en ɡorp'uʂkiak paɾ'iseko pant'eojɾa l'ekuʂ ald'atu ʂut'en. le'en em'akumea iʂ'an ʂem beɾ'e meɾ'eʂimenduenɡatik pant'eoʝan sartʂ'eko o'oɾea... |
mila bederatziehun eta hogeita hamabostean, IrA ne JoliotCurie alaba nagusiak ere Kimikako Nobel saria jaso zuen, erradioaktibitate artifizialaren aurkikuntzarengatik. | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amaβostean, iɾ'a n'e ʝol'iotkuɾie al'aβa naɣ'usiak eɾ'e k'imikako noβ'el saɾ'ia ʝ'aso ʂu'en, er'aðioaktiβitate art'ifiʂialaɾen awrk'ikuntʂaɾenɡatik. |
Bigarren alaba, abe Denise Julie, pianista eta kazetaria izan zen. | biɣ'aren al'aβa, aβ'e ðen'ise ʝ'ulie, pi'anista eta kaʂ'etaɾia iʂ'an ʂen. |
Bere amaren biografia bat idatzi zuen eta mila bederatziehun eta hogeita hamazazpian herrialde askotan argitaratu zen : Frantzia, Ingalaterra, Espainia, Estatu Batuak, Italia eta beste herrialde batzuetan. | beɾ'e am'aɾem bi'oɣrafia β'at ið'atʂi ʂu'en eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amaʂaʂpian 'erialde ask'otan arɡ'itaɾatu ʂen: frantʂ'ia, inɡ'alatera, esp'aɲia, est'atu βat'uak, it'alia eta β'este 'erialde βatʂ'uetan. |
Estreicherrek dioenez, Zituen zintzotasunagatik eta bizimodu apalagatik ezaguna zen. mila zortziehun eta laurogeita hamahiruan beka txiki bat jaso ondoren, mila zortziehun eta laurogeita hamazazpian itzuli zuen, dirua irabazten hasi bezain laster. | estr'ejtʃerek di'oeneʂ, ʂit'uen ʂintʂ'otasunaɣatik eta βiʂ'imoðu ap'alaɣatik eʂ'aɣuna ʂ'en. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amaiɾuam bek'a tʃik'i βat ɟ'aso ond'oɾen, miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amaʂaʂpian itʂ'uli ʂu'en, d'iɾua iɾ'aβaʂten 'asi βeʂ'ajn l'aster. |
Lehen Nobel saritik diru asko lagunei, familiakoei, ikasleei eta ikerlariei eman zien. | le'en noβ'el saɾ'itik d'iɾu 'asko laɣ'unej, fam'iliakoej, ik'asleej eta ik'erlaɾiej em'an ʂi'en. |
Nahiago zuen diruopariak eta sariak bera lanean zebilen erakunde zientifikoei ematea, berari pertsonalki baino. | na'iaɣo ʂu'en d'iɾuopaɾiak eta saɾ'iak b'eɾa lan'ean ʂeβ'iʎen eɾ'akunde ʂi'entifikoej em'atea, b'eɾaɾi perts'onalki βaɲ'o. |
Berak eta bere senarrak sarri egiten zieten uko sariei eta dominei, Ohorezko Legioarekin gertatu zen bezala. | beɾ'ak eta βeɾ'e sen'arak sar'i eɣ'iten ʂi'eten uk'o saɾ'iej eta ð'omiɲej, o'oɾeʂko leɣ'ioaɾekin ɡert'atu ʂem beʂ'ala. |
Albert Einsteinek adierazi zuenez, ziurrenik ospearengatik ustel ez zitekeen pertsona bakarra izan zen. | alβ'ert ejst'eɲek að'ieɾaʂi ʂu'eneʂ, ʂi'urenik osp'eaɾenɡatik ust'el e tʂ'itekeem perts'ona β'akara iʂ'an ʂen. |
Marie Curie Nobel Saria irabazi zuen lehen emakumea izan zen, bi Nobel Sari irabazi zituen lehen pertsona, bi arlotan irabazi zuen emakume bakarra, eta zientzia anitzetan irabazi zuen pertsona bakarra. | maɾ'ie kuɾ'ie noβ'el saɾ'ia iɾ'aβaʂi ʂu'en le'en em'akumea iʂ'an ʂen, b'i noβ'el saɾ'i iɾ'aβaʂi ʂit'uen le'em perts'ona, b'i 'arlotan iɾ'aβaʂi ʂu'en em'akume β'akara, eta ʂi'entʂia an'itʂetan iɾ'aβaʂi ʂu'em perts'ona β'akara. |
Poloniak eta Frantziak bi mila eta hamaika Marie Curieren urtea izendatu zuten, eta Nazio Batuek Kimikaren Nazioarteko Urtea izango zela adierazi zutenEuropar Batasuneko Marie ese ka a o de o uve bikoitza ese ka a ze u erre i e Actions beka programa, atzerriko herrialde batean lan egin nahi duten zientzialari gazteentz... | pol'oniak eta frantʂ'iak b'i miʎ'a eta 'amajka maɾ'ie kuɾ'ieɾen urt'ea iʂ'endatu ʂut'en, eta naʂ'io βat'uek k'imikaɾen naʂ'ioarteko urt'ea iʂ'anɡo ʂel'a að'ieɾaʂi ʂut'enewɾopar bat'asuneko maɾ'ie es'e k'a 'a 'o ð'e 'o uβ'e βik'ojtʂa es'e k'a 'a ʂe 'u er'e 'i 'e akt'ions bek'a proɣr'ama, atʂ'eriko 'erialde βat'ean l'an ... |
mila bederatziehun eta laurogeita hamabostean, Pariseko Panteoian egindako bere merituengatik hilobiratu zuten lehen emakumea izan zenA Curie erradioaktibitate unitate bat, bera eta Pierre senarraren omenez izendatzen da horrela. | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amaβostean, paɾ'iseko pant'eoʝan eɣ'indako βeɾ'e meɾ'ituenɡatik 'iʎoβiɾatu ʂut'en le'en em'akumea iʂ'an ʂen'a kuɾ'ie er'aðioaktiβitate un'itate βat, b'eɾa eta pi'ere sen'araɾen om'eneʂ iʂ'endatʂen da 'orela. |
Polonian, ohorezko doktoregoak jaso zituen ele uve bikoitza a uve bikoitza Politeknikan, A PoznaA Unibertsitatean, KrakA ko Jagiellonian Unibertsitatean, eta barsobiako Politeknikoan A mila bederatziehun eta hogeita batean, AEBetan Iota Sigma Pi emakume zientzialarien elkarteko kide egin zuten sari bezala. mila bederat... | pol'onian, o'oɾeʂko ðokt'oɾeɣoak ɟ'aso ʂit'uen el'e uβ'e βik'ojtʂa 'a uβ'e βik'ojtʂa pol'iteknikan, 'a poʂn'aa un'iβertsitatean, krak'a k'o xaɣ'ieʎonian un'iβertsitatean, eta βars'oβiako pol'iteknikoan 'a miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta βat'ean, a'eβetan i'ota siɣm'a p'i em'akume ʂi'entʂialaɾien elk'arteko k'iðe eɣ'in ... |
ESP. bi mila eta hogeiko urtarrilean Satellogiek, bereizmen handiko Lurraren behaketa irudiak eta analitikak egiten dituen enpresak, AuSat motako mikrosatelite bati Marie Curie izena jarri zioten bere omenez. | 'esp. b'i miʎ'a eta 'oɣejko urt'ariʎean sat'eʎoɣiek, beɾ'ejʂmen 'andiko lur'aɾem be'aketa iɾ'uðiak eta an'alitikak eɣ'iten dit'uen empr'esak, aws'at mot'ako mikr'osatelite βat'i maɾ'ie kuɾ'ie iʂ'ena ʝar'i ʂi'otem beɾ'e om'eneʂ. |
Erakunde ugarik ere bere Aizena dute, Curie bi institutuetatik hasita : Maria ese ka a o de o uve bikoitza ese ka a ze u erre i e Onkologia Institutua, barsobian, eta Institut Curie Parisen. | eɾ'akunde uɣ'aɾik eɾ'e βeɾ'e ajʂ'ena ðut'e, kuɾ'ie β'i ist'itutuetatik asita: maɾ'ia es'e k'a 'a 'o ð'e 'o uβ'e βik'ojtʂa es'e k'a 'a ʂe 'u er'e 'i 'e onk'oloɣia ist'itutua, bars'oβian, eta ist'itut kuɾ'ie paɾ'isen. |
Bera da mila bederatziehun eta berrogeita lauan sortutako Lublineko Maria CurieSkAodowska Unibertsitatearen patroia, eta baita Pierre eta Marie dira Frantziako zientzia unibertsitate ospetsua den Curie Unibertsitatearena, Britainia Handian, gaixo terminalak zaintzeko Marie Curie Cancer ker antolatu zen. | b'eɾa ð'a miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejta law'an sort'utako luβl'iɲeko maɾ'ia kuɾ'ieskaoðowska un'iβertsitateaɾem patr'oʝa, eta βajta pi'ere eta maɾ'ie ðiɾ'a frantʂ'iako ʂi'entʂia un'iβertsitate osp'etsua ð'en kuɾ'ie un'iβertsitateaɾena, brit'aɲia 'andian, ɡajʃ'o term'iɲalak ʂajntʂ'eko maɾ'ie kuɾ'ie kanθ'er k'er ant... |
Curieren irudia munduan zehar billeteetan, zigiluetan eta txanponetan ere agertu da. mila bederatziehun eta laurogeiko hamarkada amaieran Poloniako hogei mila zeta a o te i grekoa ka o billetean agertu zen, baita frantsesaren bostehun frankoko azken billetean ere, euroak frankoa ordezkatu aurretik. | kuɾ'ieɾen iɾ'uðia mund'uan ʂe'ar biʎ'eteetan, ʂiɣ'iʎuetan eta tʃamp'onetan eɾ'e aɣ'ertu ða. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejko 'amarkaða am'aʝeɾam pol'oniako 'oɣej miʎ'a ʂet'a 'a 'o t'e 'i ɣrek'oa k'a 'o βiʎ'etean aɣ'ertu ʂen, bajta frants'esaɾem bost'eun frank'oko aʂk'em biʎ'etean eɾ'e, ewɾ'oak frank'oa ord'eʂkatu 'a... |
Curieren irudia beste hainbat lekuetako zigiluetan ageri izan da, hala nola Mali, Togo, Zambia eta Gineako Errepublika. | kuɾ'ieɾen iɾ'uðia β'este ajmbat l'ekuetako ʂiɣ'iʎuetan aɣ'eɾi iʂ'an d'a, 'ala n'ola mal'i, toɣ'o, ʂamb'ia eta ɣin'eako er'epuβlika. |
bi mila eta hamaikan, Marie Curieren bigarren Nobel sariaren mendeurrena zela eta, mural alegoriko bat margotu zen barsobia jaiotetxeko fatxadan. | b'i miʎ'a eta 'amajkan, maɾ'ie kuɾ'ieɾem biɣ'aren noβ'el saɾ'iaɾem mend'ewrena ʂ'ela et'a, muɾ'al al'eɣoɾiko βat marɡ'otu ʂem bars'oβia ʝaʝ'otetʃeko fatʃ'aðan. |
Maria ese ka a o de o uve bikoitza ese ka a izeneko haurra irudikatu zuen, nagusitu zenean aurkitu zituen radioa eta polonioa irteten zirela eskuan zuen saiohoditik. | maɾ'ia es'e k'a 'a 'o ð'e 'o uβ'e βik'ojtʂa es'e k'a 'a iʂ'eneko awra iɾ'uðikatu ʂu'en, naɣ'usitu ʂen'ean awrk'itu ʂit'uen r'aðioa eta pol'onioa irt'eten ʂiɾ'ela esk'uan ʂu'en s'aʝooðitik. |
Artelan ugarik bere antzekotasunera eginak daude. mila bederatziehun eta hogeita hamabostean, Michalina MoAcicka Poloniako presidente ignazi MoAcickiren emazteak, Marie Curieren estatua bat inauguratu zuen barsobiako Radium Institutuaren aurrean. mila bederatziehun eta berrogeita lauko Bigarren Mundu Gerran, barsobiako... | art'elan uɣ'aɾik beɾ'e antʂ'ekotasuneɾa eɣ'iɲak dawð'e. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amaβostean, mitʃ'aliɲa mo'aθikka pol'oniako pres'iðente iɣn'aʂi mo'aθikkiɾen em'aʂteak, maɾ'ie kuɾ'ieɾen est'atua β'at in'awɣuɾatu ʂu'em bars'oβiako rað'ium ist'itutuaɾen 'awrean. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejta lawk'o βiɣ'arem ... |
Marie Curie hainbat filme biografikoren gaia izan da. | maɾ'ie kuɾ'ie ajmbat film'e βi'oɣrafikoɾen ɡaʝ'a iʂ'an da. |
Azaroaren zazpia gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta hamaikagarren eguna da, hirurehun eta hamabia bisurteetan. berrogeita hamalau egun falta dira urtea amaitzeko. | aʂ'aɾoaɾen ʂ'aʂpia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko 'iɾuɾeun eta 'amajkaɣaren eɣ'una ð'a, 'iɾuɾeun eta 'amaβia βis'urteetan. ber'oɣejta 'amalaw eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Punturik altuena Pagogan mendia da, eta baxuena Zadorra ibaiaren irteera Tresponde baino lehen. | p'untuɾik alt'uena paɣ'oɣam mend'ia ð'a, eta βaʃ'uena ʂað'ora iβ'aʝaɾen irt'eeɾa tresp'onde βaɲo le'en. |
Udalerriko lurraldea laua da hein handi batean, baina badaude Araba erdialde osoan arruntak diren muino lekukoak, hala nola Gasteizkoa bera, Olarizukoa edo Eztarroakoa. | uð'aleriko lur'aldea law'a ð'a 'ejn 'andi βat'ean, baɲa βað'awðe aɾ'aβa erd'ialde os'oan ar'untak diɾ'em muɲ'o lek'ukoak, 'ala n'ola ɣast'ejʂkoa β'eɾa, ol'aɾiʂukoa eðo 'eʂtaroakoa. |
Hegoaldean Gasteiz mendiek erliebe malkartsuagoa osatzen dute, eta Gasteizko lurren eta TrebiA plus minus uren arteko muga osatzen dute. | 'eɣoaldean ɡast'ejʂ mend'iek erl'ieβe malk'artsuaɣoa os'atʂen dut'e, eta ɣast'ejʂko lur'en eta treβ'ia pl'us min'us uɾ'en art'eko m'uɣa os'atʂen dut'e. |
Ipar mendebaldean, Badaia eta Arratoko mendilerro karstikoak zortziehun bederatziehun metro inguruko gailurrez eraturik daude. | ip'ar mend'eβaldean, bað'aʝa eta ar'atoko mend'iʎero karst'ikoak ʂortʂ'ieum beð'eɾatʂieum m'etro inɡ'uɾuko ɣaʎ'ureʂ eɾ'atuɾik dawð'e. |
Zadorra ibaia da Gasteizko hidrologia egituratzen duen elementu nagusia. | ʂað'ora iβ'aʝa ð'a ɣast'ejʂko 'iðroloɣia eɣ'ituɾatʂen du'en el'ementu naɣ'usia. |
Zadorra Uribarri Ganboako urtegia utzi eta Dura aldetik sartzen da udalerrira, eta berau ekialdetik mendebaldera zeharkatu ondoren, Trespondera jaisten da eta azkenerako Ebro ibaira isurtzen ditu bere urak. | ʂað'ora uɾ'iβari ɣamb'oako urt'eɣia 'utʂi eta ðuɾ'a ald'etik s'artʂen da uð'aleriɾa, eta βeɾ'aw ek'ialdetik mend'eβaldeɾa ʂe'arkatu ond'oɾen, tresp'ondeɾa ʝ'ajsten da eta aʂk'eneɾako eβr'o iβ'ajɾa is'urtʂen dit'u βeɾ'e uɾ'ak. |
Hiriaren eta inguruko lurren azpian Gasteizko akuifero kuaternarioa dago. hamar hamabost metroko lodiera duen geruza batez osaturik dago, eta ur askoko garaietan azaleratu egiten da udalerriko zenbait puntutan, esaterako Salburuko hezeguneetan. | 'iɾiaɾen eta inɡ'uɾuko lur'en aʂp'ian ɡast'ejʂko ak'ujfeɾo ku'aternaɾioa ðaɣ'o. 'amar 'amaβos m'etroko loð'ieɾa ðu'en ɡeɾ'uʂa βat'eʂ os'atuɾik daɣ'o, eta 'ur 'askoko ɣaɾ'aʝetan aʂ'aleɾatu eɣ'iten d'a uð'aleriko ʂemb'ajt p'untutan, es'ateɾako salβ'uɾuko 'eʂeɣuneetan. |
Material nagusiak itsasoan jalki ziren material karbonatodunak dira gehienbat : kareharriak, kareharrituparriak, eta tuparriak. | mat'eɾial naɣ'usiak its'asoan ɟalk'i ʂiɾ'em mat'eɾial karb'onatoðunak diɾ'a ɣe'iembat: kaɾ'eariak, kaɾ'earitupariak, eta tup'ariak. |
Udalerriaren iparmendebaldean aipatu hiru materialen txandakatzea agertzen da ; Gasteiz mendietan kareharriak dira nagusi, baina hareharri karetsuak, dolomiak eta kareharri tuparridunak ere ageri dira ; eta bien artean, Lautadaren erdialdea osatuz, kareharrituparriak dira nagusi. | uð'aleriaɾen ip'armendeβaldean ajp'atu 'iɾu mat'eɾialen tʃand'akatʂea aɣ'ertʂen da; ɡast'ejʂ mend'ietan kaɾ'eariak diɾ'a naɣ'usi, baɲa 'aɾeari kaɾ'etsuak, dol'omiak eta kaɾ'eari tup'ariðunak eɾ'e aɣ'eɾi ðiɾ'a; eta βi'en art'ean, lawt'aðaɾen erd'ialdea os'atuʂ, kaɾ'earitupariak diɾ'a naɣ'usi. |
Azken eremu horren gainean material kuaternarioak metatu dira, batez ere ibaibideen haranetan. | aʂk'en eɾ'emu 'oren ɡaɲ'eam mat'eɾial ku'aternaɾioak met'atu ðiɾ'a, bat'eʂ eɾ'e iβ'ajβiðeen 'aɾanetan. |
Landarediaren ikuspuntutik, udalerria bi eskualde biogeografikoren artean dago kokaturik : eskualde eurosiberiarra eta eskualde mediterraneoa. | land'aɾeðiaɾen ik'uspuntutik, uð'aleria β'i esk'ualde βi'oɣeoɣrafikoɾen art'ean daɣ'o kok'atuɾik: esk'ualde ewɾ'osiβeɾiara eta esk'ualde með'iteraneoa. |
Horri esker, bertako flora bereziki aberatsa da. | 'ori esk'er, bert'ako floɾ'a βeɾ'eʂiki aβ'eɾatsa ð'a. |
Haize hezeak normalean iparmendebaldetik datozenez, Gasteizko mendilerroen iparraldeek, batez ere zortziehun metrotik gora, eragin eurosiberiar nabarmena erakusten dute eta pagadiaren erreinua dira. | ajʂe 'eʂeak norm'alean ip'armendeβaldetik dat'oʂeneʂ, ɡast'ejʂko mend'iʎeroen ip'araldeek, bat'eʂ eɾ'e ʂortʂ'ieum m'etrotik ɡoɾ'a, eɾ'aɣin ewɾ'osiβeɾiar naβ'armena eɾ'akusten dut'e eta paɣ'aðiaɾen er'eɲua ðiɾ'a. |
Hegoaldera begira dauden maldetan, berriz, FA hatxe ene efektuaren eraginez haizea lehor iristen da eta landarediak izaera mediterraneoagoa dauka. | 'eɣoaldeɾa βeɣ'iɾa ðawð'em mald'etan, ber'iʂ, f'a 'atʃe en'e ef'ektuaɾen eɾ'aɣiɲeʂ ajʂea le'or iɾ'isten da eta land'aɾeðiak iʂ'aeɾa með'iteraneoaɣoa ðawk'a. |
Hurrengo eraztunean Arabako Lautadan berezkoak diren nekazaritza erabilerak daude, eta hanhemenka eremu honen euskarri diren herrixkak ageri dira. | 'urenɡo eɾ'aʂtunean aɾ'aβako lawt'aðam beɾ'eʂkoak diɾ'en nek'aʂaɾitʂa eɾ'aβiʎeɾak dawð'e, eta 'anemenka eɾ'emu 'onen ewsk'ari ðiɾ'en 'eriʃkak aɣ'eɾi ðiɾ'a. |
Egun, hiriaren osagarri gisa jokatzen duten azpiegiturak eraiki dira bertan : aireportua, industrialdeak, errepide eta trenbideen sarea, etab. | eɣ'un, 'iɾiaɾen os'aɣari ɣ'isa ʝok'atʂen dut'en aʂp'ieɣituɾak eɾ'ajki ðiɾ'a β'ertan: ajɾ'eportua, ind'ustrialdeak, er'epiðe eta tremb'iðeen saɾ'ea, et'aβ. |
Azken gerrikoa Gasteiz mendien, Arrato eta Badaia mendilerroen eta Zadorrako urtegien sistemak osatzen dute. | aʂk'en ɡer'ikoa ɣast'ejʂ mend'ien, ar'ato eta βað'aʝa mend'iʎeroen eta ʂað'orako urt'eɣien sist'emak os'atʂen dut'e. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.