text
stringlengths
25
5.42k
phonemes
stringlengths
19
5.93k
Gasteizek berdegune ugari du bere lurretan : bizilaguneko berrogeita bi mA ber bi berdegune, Eraztun Berdea ere sartzen badugu, edo biztanleko hogeita hiru, lau mA ber bi berdegune, hiri barrukoak baizik sartzen ez baditugu.
ɡast'ejʂek berd'eɣune uɣ'aɾi ð'u βeɾ'e lur'etan: biʂ'ilaɣuneko βer'oɣejta β'i m'a β'er b'i βerd'eɣune, eɾ'aʂtum berd'ea eɾ'e s'artʂem bað'uɣu, eðo βiʂt'anleko 'oɣejta 'iɾu, l'aw m'a β'er b'i βerd'eɣune, 'iɾi βar'ukoak bajʂik s'artʂen 'eʂ pað'ituɣu.
Mugakideok ditu : Zigoitia eta ArratzuaUbarrundia iparraldean ; Zuia iparmendebaldean ; Barrundia eta Burgu iparekialdean ; Burgu eta IruraizGauna ekialdean ; TrebiA plus minus u hegoaldean ; Kuartango mendebaldean ; IruA plus minusa Oka hegomendebaldean ; TrebiA plus minus u hegoaldean ; eta azkenik, Bernedo hegoekial...
m'uɣakiðeok dit'u: ʂiɣ'ojtia eta ar'atʂuawβarundia ip'araldean; ʂuʝ'a ip'armendeβaldean; bar'undia eta βurɡ'u ip'aɾekialdean; burɡ'u eta iɾ'uɾajʂɡawna ek'ialdean; treβ'ia pl'us min'us 'u 'eɣoaldean; ku'artanɡo mend'eβaldean; iɾ'ua pl'us min'usa ok'a 'eɣomendeβaldean; treβ'ia pl'us min'us 'u 'eɣoaldean; eta aʂk'enik, be...
Itsasoaren hurbiltasunak eragina du kliman, baina Gasteiz iparraldean dauden mendilerroek ahuldu egiten dute eragin hori.
its'asoaɾen 'urbiltasunak eɾ'aɣiɲa ð'u kl'iman, baɲa ɣast'ejʂ ip'araldean dawð'em mend'iʎeroek a'uldu eɣ'iten dut'e eɾ'aɣin oɾi.
Prezipitazioak zazpiehun eta bederatzi zero zero Amm artekoak dira hirian, eta mila eta berrehun bat hiru zero zero Amm arteraino iristen dira Gasteiz mendietan.
preʂ'ipitaʂioak ʂ'aʂpieun eta βeð'eɾatʂi ʂeɾ'o ʂeɾ'o 'am art'ekoak diɾ'a 'iɾian, eta miʎ'a eta βer'eum b'at 'iɾu ʂeɾ'o ʂeɾ'o 'am art'eɾaɲo iɾ'isten diɾ'a ɣast'ejʂ mend'ietan.
Sasoi lehor laburra gertatzen da uztail inguruan.
sas'oj le'or laβ'ura ɣert'atʂen da uʂt'ajl inɡ'uɾuan.
Tenperaturari dagokionez, urteko batez bestekoa bederatzi eta bat bat AA gradu ze artean dago.
temp'eɾatuɾaɾi ðaɣ'okioneʂ, urt'eko βat'eʂ b'estekoa βeð'eɾatʂi eta βat b'at a'a ɣrað'u ʂe art'ean daɣ'o.
Urritik maiatzera gauez izozteak gertatzeko arriskua dago ; arrisku hori nabarmenagoa da urtarrilaren inguruan.
ur'itik maʝ'atʂeɾa ɣaw'eʂ iʂ'oʂteak ɡert'atʂeko ar'iskua ðaɣ'o; ar'isku oɾi naβ'armenaɣoa ð'a urt'ariʎaɾen inɡ'uɾuan.
Haran baten erdialdean kokaturik dagoenez, ohikoa izaten da oskarbi dagoen egunetan lainoa agertzea eta Gasteizko aireportuan arazoak sortzea.
'aɾam bat'en erd'ialdean kok'atuɾik daɣ'oeneʂ, o'ikoa iʂ'aten da osk'arbi ðaɣ'oen eɣ'unetan laɲ'oa aɣ'ertʂea eta ɣast'ejʂko ajɾ'eportuan aɾ'aʂoak sortʂ'ea.
Gasteizko auzo nagusiak : Abetxuku, Adurtza, Alde Zaharra, a ene ge ele o uve a ese ze o, Arana, Aranbizkarra, Arantzabela, Ariznabarra, ArriagaLakua, Babesgabetuak, Done Jakue, EhariGobeu, Ekialdeko Nekazaritza Eremua, Errekaleor, Errota edo Koroatzea, Gatzalbide, Goikolarra, Hegomendebaldeko Nekazaritza Eremua, Iparm...
ɡast'ejʂko 'awʂo naɣ'usiak: aβ'etʃuku, að'urtʂa, ald'e ʂa'ara, 'a en'e ɣ'e el'e 'o uβ'e 'a es'e ʂe 'o, aɾ'ana, aɾ'ambiʂkara, aɾ'antʂaβela, aɾ'iʂnaβara, ar'iaɣalakua, baβ'esɡaβetuak, don'e ʝak'ue, e'aɾiɣoβew, ek'ialdeko nek'aʂaɾitʂa eɾ'emua, er'ekaleor, er'ota eðo koɾ'oatʂea, ɡatʂ'alβiðe, ɡojk'olara, 'eɣomendeβaldeko ne...
Hiriaren sorreratik hemeretzigarren mendearen bigarren erdira arte, egun Alde Zaharra dena besterik ez zegoen. Sasoi horretan hiriaren hedatzeari ekin zitzaion hegoalderantz, Zabalgunea osatuz. hogeigarren mendearen hasieran hiritartze berriak egin ziren egun Babesgabeak, lobaina, a ene ge ele o uve a ese ze o, Judimen...
'iɾiaɾen sor'eɾatik 'emeɾetʂiɣarem mend'eaɾem biɣ'aren erd'iɾa art'e, eɣ'un ald'e ʂa'ara ð'ena β'esteɾik e tʂ'eɣoen. sas'oj 'oretan 'iɾiaɾen 'eðatʂeaɾi ek'in ʂitʂ'aʝon 'eɣoaldeɾantʂ, ʂaβ'alɣunea os'atuʂ. 'oɣejɣarem mend'eaɾen 'asieɾan 'iɾitartʂe βer'iak eɣ'in ʂiɾ'en eɣ'um baβ'esɡaβeak, loβ'aɲa, 'a en'e ɣ'e el'e 'o uβ'e...
bi milagarren urteko Hiri Antolamenduko Plan Nagusiak hiriaren hazkunde nagusia ekialderantz eta mendebalderantz gertatuko zela zehaztu zuen, hain zuzen Salburua eta Zabalgana izeneko lureremu handietan. Bakoitzean hamar mila etxebizitza inguru eraikitzen ari dira. Salburuan eta Zabalganean eraiki diren sektore berriet...
b'i miʎ'aɣaren urt'eko 'iɾi ant'olamenduko pl'an naɣ'usiak 'iɾiaɾen 'aʂkunde naɣ'usia ek'ialdeɾantʂ eta mend'eβaldeɾanʂ ɡert'atuko ʂel'a ʂe'aʂtu ʂu'en, 'ajn ʂuʂ'en salβ'uɾua eta ʂaβ'alɣana iʂ'eneko luɾ'eɾemu 'andietan. bak'ojtʂean 'amar miʎ'a etʃ'eβiʂitʂa inɡ'uɾu eɾ'ajkitʂen aɾ'i ðiɾ'a. salβ'uɾuan eta ʂaβ'alɣanean eɾ'a...
Gasteizko gainerako eremua, nekazaritzalur eta herrixka gehienak biltzen dituena, hiru esparru handietan banatuta dago, Iparmendebaldeko Nekazaritza Eremua, Hegomendebaldeko Nekazaritza Eremua eta Ekialdeko Nekazaritza Eremua hain zuzen.
ɡast'ejʂko ɣaɲ'eɾako eɾ'emua, nek'aʂaɾitʂalur eta 'eriʃka ɣe'ienak b'iltʂen dit'uena, 'iɾu esp'aru 'andietam ban'atuta ðaɣ'o, ip'armendeβaldeko nek'aʂaɾitʂa eɾ'emua, 'eɣomendeβaldeko nek'aʂaɾitʂa eɾ'emua eta ek'ialdeko nek'aʂaɾitʂa eɾ'emua 'ajn ʂuʂ'en.
Gasteiz hiriaz gain, beste hirurogeita hiru herri txiki ere barruan hartzen ditu udalerriak.
ɡast'ejʂ 'iɾiaʂ ɡ'ajn, b'este 'iɾuɾoɣejta 'iɾu 'eri tʃik'i eɾ'e βar'uan 'artʂen dit'u uð'aleriak.
Historian zehar, Gasteizek inguruko hainbat herrixka anexionatu ditu eta gaur egun duen azalera handia lortu du.
'istoɾian ʂe'ar, ɡast'ejʂek inɡ'uɾuko ajmbat 'eriʃka an'eʃionatu ðit'u eta ɣ'awr eɣ'un du'en aʂ'aleɾa 'andia lort'u ðu.
hemeretzigarren mendean Ehari eta Elorriagako herrixkak anexionatu zituen, eta hogeigarren mendean AriA plus minus iz, Foronda, Otoak eta Mendoza herrixkak.
'emeɾetʂiɣarem mend'ean e'aɾi eta el'oriaɣako 'eriʃkak an'eʃionatu ʂit'uen, eta 'oɣejɣarem mend'ean aɾ'ia pl'us min'us 'iʂ, foɾ'onda, ot'oak eta mend'oʂa 'eriʃkak.
Gasteizko hirurogeita hiru herrien zerrenda hau da : Aberasturi, Amarita, Andetxa, Andollu, Arangiz, Aretxabaleta, ArgandoA plus minusa, Ariniz, Arkaia, Arkauti, Armentia, Artatza Foronda, Askartza, Aztegieta, Berroztegieta, BetoA plus minus u, Billafranka, Bolibar, Ehari, Elorriaga, Erretana, Eskibel, Eztarroa, Forond...
ɡast'ejʂko 'iɾuɾoɣejta 'iɾu 'erien ʂer'enda 'aw ð'a: aβ'eɾastuɾi, am'aɾita, and'etʃa, and'oʎu, aɾ'anɡiʂ, aɾ'etʃaβaleta, arɡ'andoa pl'us min'usa, aɾ'iɲiʂ, ark'aʝa, ark'awti, arm'entia, art'atʂa foɾ'onda, ask'artʂa, aʂt'eɣieta, ber'oʂteɣieta, bet'oa pl'us min'us 'u, biʎ'afranka, bol'iβar, e'aɾi, el'oriaɣa, er'etana, esk'...
Kristo aurreko I mendean zehar erromatarrak iritsi ziren Gasteizera eta bertan bizi izan ziren denbora luzez.
kr'isto awr'eko 'i mend'ean ʂe'ar er'omatarak iɾ'itsi ʂiɾ'en ɡast'ejʂeɾa eta β'ertam b'iʂi iʂ'an ʂiɾ'en d'emboɾa luʂ'eʂ.
mila ehun eta laurogeita batean Nafarroako Antso uve ia Jakitunak noba biktoria hiria sortu zuen Gasteiz herrixka zaharraren gainean. mila eta berrehunean Gaztelako Alfontso uve i i iak hiria konkistatu zuen, Bizkaiko jaun Diego Lopez IIa Harokoaren laguntzarekin, zazpi hilabeteko setio luzearen ondoren.
miʎ'a e'un eta lawɾ'oɣejta βat'ean naf'aroako ants'o uβ'e 'ia ʝak'itunak noβ'a βikt'oɾia 'iɾia sort'u ʂu'en ɡast'ejʂ 'eriʃka ʂa'araɾen ɡaɲ'ean. miʎ'a eta βer'eunean ɡaʂt'elako alf'ontso uβ'e 'i 'i 'iak 'iɾia konk'istatu ʂu'en, biʂk'ajko ʝ'awn di'eɣo lop'eʂ i'ia 'aɾokoaɾen laɣ'untʂaɾekin, ʂ'aʂpi 'iʎaβeteko set'io luʂ'ea...
hamahirugarren mendetik hamazazpigarren mendera arte hirian egitura feudal tipikoa eratu eta sendotu zen.
'amaiɾuɣarem mend'etik 'amaʂaʂpiɣarem mend'eɾa art'e 'iɾian eɣ'ituɾa fewð'al t'ipikoa eɾ'atu eta send'otu ʂen.
hamazazpigarren mendean, egun Andre Maria Zuriarena deitzen dugun plaza sortu zen, eta bertan harresiz kanpoko azokak egiten hasi ziren.
'amaʂaʂpiɣarem mend'ean, eɣ'un andr'e maɾ'ia ʂuɾ'iaɾena ð'ejtʂen duɣ'um pl'aʂa sort'u ʂen, eta β'ertan 'aresiʂ kamp'oko aʂ'okak eɣ'iten 'asi ʂiɾ'en.
hemeretzigarren mendean Gasteizko garapen modernoa hasi zen, eta mila zortziehun eta hirurogeita bian Norteko burdinbidea heldu zen hirira, eta Dato kalea bihurtu zen estaziora joateko eta zabalgune berriaren ardatza.
'emeɾetʂiɣarem mend'ean ɡast'ejʂko ɣaɾ'apem moð'ernoa asi ʂen, eta miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'iɾuɾoɣejta βi'an nort'eko βurd'imbiðea eldu ʂen 'iɾiɾa, eta ðat'o k'alea βi'urtu ʂen est'aʂioɾa ʝo'ateko eta ʂaβ'alɣune βer'iaɾen ard'atʂa.
hogeigarren mendearen bigarren erdialdean, hazkunde ikaragarria izan zuen industrializazioaren eta etorkin oldearen ondorioz.
'oɣejɣarem mend'eaɾem biɣ'aren erd'ialdean, 'aʂkunde ik'aɾaɣaria iʂ'an ʂu'en ind'ustrialiʂaʂioaɾen eta et'orkin old'eaɾen ond'oɾioʂ.
Gasteizek berrehun eta berrogeita hamar mila biztanle inguru zituen bi mila eta hemeretzian. Azken urteetan, urtetik urtera kopuru hori ehuneko zero, bost eta ehuneko bat inguru hazi da. Historian zehar biztanleriak hazkunde itzela izan du. Dena den, hiria, hamabigarren mendean sortua, nahiko txiki mantendu zen hogeiga...
ɡast'ejʂek ber'eun eta βer'oɣejta 'amar miʎ'a βiʂt'anle inɡ'uɾu ʂit'uem b'i miʎ'a eta 'emeɾetʂian. aʂk'en 'urteetan, urt'etik urt'eɾa kop'uɾu oɾi e'uneko ʂeɾ'o, b'ost eta e'uneko βat inɡ'uɾu 'aʂi ða. 'istoɾian ʂe'ar biʂt'anleɾiak 'aʂkunde itʂ'ela iʂ'an du. d'ena ð'en, 'iɾia, 'amaβiɣarem mend'ean sort'ua, na'iko tʃik'i ...
hamahirugarren mende erdialdean Gasteizek hamar mila biztanle inguru zituen, eta harresiez kanpo auzo berriak sortzen hasi ziren.
'amaiɾuɣarem mend'e erd'ialdean ɡast'ejʂek 'amar miʎ'a βiʂt'anle inɡ'uɾu ʂit'uen, eta 'aresieʂ k'ampo 'awʂo βer'iak s'ortʂen 'asi ʂiɾ'en.
hamalaugarren mendean behera etorri zen Gasteizko merkataritza, izurriteak Europa osoan egin zituen triskantza handiengatik, eta biztanle ugari galdu zuen hiriak.
'amalawɣarem mend'eam be'eɾa et'ori ʂen ɡast'ejʂko merk'ataɾitʂa, iʂ'uriteak ewɾ'opa os'oan eɣ'in ʂit'uen trisk'antʂa 'andienɡatik, eta βiʂt'anle uɣ'aɾi ɣald'u ʂu'en 'iɾiak.
Handik aurrera haziz joan zen, harik eta hamazortzigarren mendean hiria Erdi Aroko esparrutik atera eta harresiez kanpoko eremuak hartzen hasi zen arte.
'andik 'awreɾa 'aʂiʂ ɟ'oan ʂen, 'aɾik eta 'amaʂortʂiɣarem mend'ean 'iɾia erd'i aɾ'oko esp'arutik at'eɾa eta 'aresieʂ kamp'oko eɾ'emuak 'artʂen 'asi ʂ'en art'e.
Demografia hazkundea ikusgarria izan zen garai hartan.
dem'oɣrafia 'aʂkundea ik'usɡaria iʂ'an ʂen ɡaɾ'aj 'artan.
hemeretzigarren mendearen erdia arte motel hazi zen hiriko biztanleria Napoleonen osteen aurkako eta liberalen eta karlisten arteko gerrak zirela eta.
'emeɾetʂiɣarem mend'eaɾen erd'ia art'e mot'el 'aʂi ʂen 'iɾiko βiʂt'anleɾia nap'oleonen ost'een awrk'ako eta liβ'eɾalen eta karl'isten art'eko ɣer'ak ʂiɾ'ela et'a.
Bigarren Karlistadaren ondoren, demografia hazkunde nabaria izan zuen Gasteizek.
biɣ'aren karl'istaðaɾen ond'oɾen, dem'oɣrafia 'aʂkunde naβ'aɾia iʂ'an ʂu'en ɡast'ejʂek.
Etorkin gehienak Arabako herrietatik etorri ziren eta Gasteizen egokitu ahala, hustuz joan ziren inguruetako herriak.
et'orkin ɡe'ienak aɾ'aβako 'erietatik et'ori ʂiɾ'en eta ɣast'ejʂen eɣ'okitu a'ala, 'ustuʂ ɟ'oan ʂiɾ'en inɡ'uɾuetako 'eriak.
mila bederatziehun eta berrogeiko hamarkadatik aurrera hiria etengabe hazi da, batez ere Espainiako etorkinak erakarri dituelako. Gasteizek lan eskaintza handia zuen, horretan Mercedes eta beste lantegi handi batzuk hirira etortzeak lagundu egin zuen. mila bederatziehun eta laurogeiko hamarkadatik aurrera hazkundea mot...
miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejko 'amarkaðatik 'awreɾa 'iɾia et'enɡaβe 'aʂi ða, bat'eʂ eɾ'e esp'aɲiako et'orkiɲak eɾ'akari ðit'uelako. ɡast'ejʂek l'an esk'ajntʂa 'andia ʂu'en, 'oretam merθ'eðes eta β'este lant'eɣi 'andi β'atʂuk 'iɾiɾa et'ortʂeak laɣ'undu eɣ'in ʂu'en. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejko 'amarkaðatik 'a...
bi mila eta hemeretzigarren urtean, guztira Gasteizen bizi ziren berrehun eta berrogeita hamabi mila bostehun eta hirurogeita hamaika biztanletatik ehun eta hogeita bederatzi mila bostehun eta zazpi bertan jaioak ziren, berrogeita hemeretzi mila seiehun eta laurogeita zazpi Espainian jaioak ziren, hogeita bost mila eta...
b'i miʎ'a eta 'emeɾetʂiɣaren urt'ean, ɡuʂt'iɾa ɣast'ejʂem b'iʂi ʂiɾ'em ber'eun eta βer'oɣejta 'amaβi miʎ'a βost'eun eta 'iɾuɾoɣejta 'amajka βiʂt'anletatik e'un eta 'oɣejta βeð'eɾatʂi miʎ'a βost'eun eta ʂ'aʂpi β'ertan ɟaʝ'oak ʂiɾ'en, ber'oɣejta 'emeɾetʂi miʎ'a seʝ'eun eta lawɾ'oɣejta ʂ'aʂpi esp'aɲian ɟaʝ'oak ʂiɾ'en, 'oɣ...
Gasteiz nekazaritza eremu aberats bateko hiri nagusia izan da hogeigarren mendearen hasieratik, hogeigarren mendearen erdialdetik aurrera industria garatu den arte.
ɡast'ejʂ nek'aʂaɾitʂa eɾ'emu aβ'eɾas bat'eko 'iɾi naɣ'usia iʂ'an da 'oɣejɣarem mend'eaɾen 'asieɾatik, 'oɣejɣarem mend'eaɾen erd'ialdetik 'awreɾa ind'ustria ɣaɾ'atu ðen art'e.
Merkataritza hiri garrantzitsua izan zen Gasteiz hamahirugarren mendean, Donejakue bidearen ertzean zegoela eta.
merk'ataɾitʂa 'iɾi ɣar'antʂitsua iʂ'an ʂen ɡast'ejʂ 'amaiɾuɣarem mend'ean, don'eʝakue βið'eaɾen ertʂ'ean ʂeɣ'oela et'a.
Merkatari eta funtzionario hiria izan da mendeetan zehar.
merk'ataɾi eta funtʂ'ionaɾio 'iɾia iʂ'an da mend'eetan ʂe'ar.
hamazortzigarren mendean, bi altzari ola eta ehundegi bat zeuden Gasteizen.
'amaʂortʂiɣarem mend'ean, b'i altʂ'aɾi ol'a eta e'undeɣi β'at ʂewð'en ɡast'ejʂen.
hemeretzigarren mendean, burdinbidea bertaraino iristearekin batera, sendotuz joan zen industria, eta mende bukaeran industria ugari ziren Gasteizen, altzairu lantegiak nagusiki.
'emeɾetʂiɣarem mend'ean, burd'imbiðea βert'aɾaɲo iɾ'isteaɾekim bat'eɾa, send'otuʂ ɟ'oan ʂen ind'ustria, eta mend'e βuk'aeɾan ind'ustria uɣ'aɾi ʂiɾ'en ɡast'ejʂen, altʂ'ajɾu lant'eɣiak naɣ'usiki.
mila bederatziehun eta berrogeita hamarreko hamarkadatik aurrera izugarri hazi zen Gasteizko industria alorra. mila bederatziehun eta hirurogeita hamabostean, industria zen ekonomia jarduera nagusia eta guztiz garrantzitsua zen zerbitzuen alorra.
miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejta 'amareko 'amarkaðatik 'awreɾa iʂ'uɣari 'aʂi ʂen ɡast'ejʂko ind'ustria al'ora. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amaβostean, ind'ustria ʂ'en ek'onomia ʝard'ueɾa naɣ'usia eta ɣuʂt'iʂ ɡar'antʂitsua ʂ'en ʂerb'itʂuen al'ora.
Zerbitzuen alorra asko handitu zen Gasteizen, Euskal Autonomia Erkidegoko administrazio, politika, gobernu eta kultura erakunde nagusiak bertan finkatu zirenetik.
ʂerb'itʂuen al'ora 'asko 'anditu ʂen ɡast'ejʂen, ewsk'al awt'onomia erk'iðeɣoko aðm'inistraʂio, pol'itika, ɡoβ'ernu eta kult'uɾa eɾ'akunde naɣ'usiak b'ertan fink'atu ʂiɾ'enetik.
Arabako industria hiri garrantzitsuena da gaur egun ere Gasteiz, Laudiorekin batera. mila bederatziehun eta laurogeita hamaseian sortutako balio erantsiaren ehuneko berrogeita hamazazpi zerbitzuek ekarri zuten, ehuneko sei a eraikuntzak, ehuneko hogeita hamazazpi a industriak, eta gainerakoa lehen sektoreak.
aɾ'aβako ind'ustria 'iɾi ɣar'antʂitsuena ð'a ɣ'awr eɣ'un eɾ'e ɣast'ejʂ, lawð'ioɾekim bat'eɾa. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amaseʝan sort'utako βal'io eɾ'antsiaɾen e'uneko βer'oɣejta 'amaʂaʂpi ʂerb'itʂuek ek'ari ʂut'en, e'uneko s'ej 'a eɾ'ajkuntʂak, e'uneko 'oɣejta 'amaʂaʂpi 'a ind'ustriak, eta ɣaɲ'eɾakoa le'en ...
Industriak, nolanahi ere, gero eta garrantzi handiagoa du Gasteizko egitura ekonomikoan, eta enpleguaren ia erdia hartzen du.
ind'ustriak, nol'anai eɾ'e, ɡeɾ'o eta ɣar'antʂi 'andiaɣoa ð'u ɣast'ejʂko eɣ'ituɾa ek'onomikoan, eta empl'eɣuaɾen 'ia erd'ia 'artʂen du.
Ohiko industriari sektore berriei emana gehitu zaie azken urteotan, bereziki autogintzari, aeronautikari eta ekarpen teknologiko handiko sektoreei.
o'iko ind'ustriaɾi sekt'oɾe βer'iej em'ana ɣe'itu ʂaʝ'e aʂk'en 'urteotan, beɾ'eʂiki awt'oɣintʂaɾi, a'eɾonawtikaɾi eta ek'arpen tekn'oloɣiko 'andiko sekt'oɾeej.
Udalerrian bertan kokatutako industriaguneetan zein, hiriburuaren eraginez, inguruko udalerrietan sortu direnetan aipagarria da MiA plus minus aon sortu den parke teknologikoa, industria asko kokatu du azkenaldian, hiriaren eta eskualdearen egitura ekonomikoa indarberrituz.
uð'aleriam b'ertan kok'atutako ind'ustriaɣuneetan ʂ'ejn, 'iɾiβuɾuaɾen eɾ'aɣiɲeʂ, inɡ'uɾuko uð'alerietan sort'u ðiɾ'enetan ajp'aɣaria ð'a mi'a pl'us min'us a'on sort'u ðem p'arke tekn'oloɣikoa, ind'ustria 'asko kok'atu ðu aʂk'enaldian, 'iɾiaɾen eta esk'ualdeaɾen eɣ'ituɾa ek'onomikoa ind'arberituʂ.
Araba osoan langabeziatasa ehuneko A bederatzi, sei izan zen bi mila eta hamabian.
aɾ'aβa os'oan lanɡ'aβeʂiatasa e'uneko 'a βeð'eɾatʂi, s'ej iʂ'an ʂem b'i miʎ'a eta 'amaβian.
hogeita batgarren mendearen lehen hamarkadan Gasteizko jarduera ekonomikoan garrantzi handiagoa hartu zuten banka eta finantzei lotutako jarduerek, eta oro har zerbitzuen sektoreari lotutakoek, bai eta eraikuntzari lotutakoek ere. Industriak, berriz, garrantzia galdu zuen aurreko jardueren aurrean. Merkataritzak eta ne...
'oɣejta βatɡ'arem mend'eaɾen le'en 'amarkaðan ɡast'ejʂko ʝard'ueɾa ek'onomikoan ɡar'antʂi 'andiaɣoa 'artu ʂut'em bank'a eta fiɲ'antʂej lot'utako ʝard'ueɾek, eta oɾ'o 'ar ʂerb'itʂuen sekt'oɾeaɾi lot'utakoek, b'aj eta eɾ'ajkuntʂaɾi lot'utakoek eɾ'e. ind'ustriak, ber'iʂ, ɡar'antʂia ɣald'u ʂu'en awr'eko ʝard'ueɾen 'awrean....
Maider echebarría da Gasteizko alkatea bi mila eta hogeita hirueko ekainaren hamazazpitik, Gorka Urtaranen tokia hartu ondoren.
majð'er etʃeβar'ia ð'a ɣast'ejʂko alk'atea β'i miʎ'a eta 'oɣejta 'iɾueko ek'aɲaɾen 'amaʂaʂpitik, ɡork'a urt'aɾanen t'okia 'artu ond'oɾen.
e hatxe Bilduk izan zuen garaipena, baina azkenean pe ese e e eko hautagaia izan zen alkate boto kopuruan bigarrena geratu arren.
'e 'atʃe β'ilduk iʂ'an ʂu'en ɡaɾ'ajpena, baɲa aʂk'eneam p'e es'e 'e 'e ek'o 'awtaɣaʝa iʂ'an ʂen alk'ate β'oto kop'uɾuam biɣ'arena ɣeɾ'atu ar'en.
Hauteskundeen ondoren, Maider echebarría hautatu zuten alkate pe ese e e eren eta eusko alderdi jeltzalearen botoei esker.
'awteskundeen ond'oɾen, majð'er etʃeβar'ia 'awtatu ʂut'en alk'ate p'e es'e 'e 'e eɾ'en eta ewsk'o ald'erdi ʝeltʂ'aleaɾem b'otoej esk'er.
Hauek izan dira Gasteizko azken alkateak.
awek iʂ'an diɾ'a ɣast'ejʂko aʂk'en alk'ateak.
mila bederatziehun eta laurogeita seian gasteiztar euskaldunak hamaika mila bostehun eta berrogeita hamaika ziren, hau da, populazio osoaren ehuneko A sei.
miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta seʝ'an ɡast'ejʂtar ewsk'aldunak 'amajka miʎ'a βost'eun eta βer'oɣejta 'amajka ʂiɾ'en, 'aw ð'a, pop'ulaʂio os'oaɾen e'uneko 'a s'ej.
hogeigarren mendeko laurogeiko hamarkadatik aurrera Araban gertatu den euskararen berreskurapenaren ondorioz, bi mila eta hamaikan Gasteizko biztanleen ehuneko A bi bi, bostek, berrogeita hamabi mila berrehun eta laurogeita hamazortzi biztanlek alegia, euskaraz hitz egiten zekien. Beste hirurogei mila zortziehun eta be...
'oɣejɣarem mend'eko lawɾ'oɣejko 'amarkaðatik 'awreɾa aɾ'aβan ɡert'atu ðen ewsk'aɾaɾem ber'eskuɾapenaɾen ond'oɾioʂ, b'i miʎ'a eta 'amajkan ɡast'ejʂko βiʂt'anleen e'uneko 'a β'i β'i, bost'ek, ber'oɣejta 'amaβi miʎ'a βer'eun eta lawɾ'oɣejta 'amaʂortʂi βiʂt'anlek aleɣia, 'ewskaɾaʂ 'itʂ eɣ'iten ʂek'ien. b'este 'iɾuɾoɣej miʎ...
Ezagutzaren hazkundearekin batera, euskararen kaleko erabilera ere handitu egin da, nahiz eta zifra osoa txikia izan. mila bederatziehun eta laurogeita bederatzian kaleko erabilera ehuneko A bi koa zen, eta bi mila eta seian a ehuneko A lau koa. bi mila eta hamaseian egin zen neurketan erabilera ehuneko antena tres, za...
eʂ'aɣutʂaɾen 'aʂkundeaɾekim bat'eɾa, ewsk'aɾaɾen k'aleko eɾ'aβiʎeɾa eɾ'e 'anditu eɣ'in d'a, n'aiʂ eta ʂifr'a os'oa tʃik'ia iʂ'an. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta βeð'eɾatʂian k'aleko eɾ'aβiʎeɾa e'uneko 'a β'i ko'a ʂ'en, eta β'i miʎ'a eta seʝ'an 'a e'uneko 'a l'aw ko'a. b'i miʎ'a eta 'amaseʝan eɣ'in ʂen newrk'etan e...
Gaur egun, gasteiztarrek eskura dituzte hainbat ikastola, bertsoeskola bat eta hainbat euskaltegi.
ɡ'awr eɣ'un, ɡast'ejʂtarek esk'uɾa ðit'uʂte ajmbat ik'astola, b'ertsoeskola βat eta ajmbat ewsk'alteɣi.
Halaber, hirian Araba Euskaraz antolatu dute hainbatetan.
alaβer, 'iɾian aɾ'aβa 'ewskaɾaʂ ant'olatu ðut'e ajmbatetan.
Hiriburuko euskara elkarte nagusia GEU Elkartea da, eta haren eskutik sortu dira ekimen anitz, esaterako irakurle klubak eta mintzalagun proiektuak.
'iɾiβuɾuko 'ewskaɾa elk'arte naɣ'usia ɣ'ew elk'artea ð'a, eta 'aɾen esk'utik sort'u ðiɾ'a ek'imen an'itʂ, es'ateɾako iɾ'akurle kluβ'ak eta mintʂ'alaɣum proʝ'ektuak.
Bestalde, Gasteizko Kafe Antzokia errealitate bihurtzeko helburuz, bi mila eta hamabigarren urtean Gasteizko Kafe Antzokiaren Aldeko Plataforma sortu zen, eta hurrengo urtean Plataformak Lazarraga Kultur Elkartea sortu zuen Gasteizko Kafe Antzokia proiektu kulturala kudeatzeko lanabes gisa. bi mila eta hamalauan sortu ...
bestalde, ɡast'ejʂko kaf'e antʂ'okia er'ealitate βi'urtʂeko 'elβuɾuʂ, b'i miʎ'a eta 'amaβiɣaren urt'ean ɡast'ejʂko kaf'e antʂ'okiaɾen ald'eko plat'aforma sort'u ʂen, eta 'urenɡo urt'eam plat'aformak laʂ'araɣa kult'ur elk'artea sort'u ʂu'en ɡast'ejʂko kaf'e antʂ'okia proʝ'ektu kult'uɾala kuð'eatʂeko lan'aβes ɡ'isa. b'i ...
Gasteiztar euskaldun ezagunen artean daude Erramun Olabide, Odon Apraiz eta Henrike ka ene a erre erre hizkuntzalariak ; Fito Rodriguez, xabiér Montoia, Rikardo arrégi, Edu Zelaieta, Karmele Jaio eta Katixa agírre idazleak ; eta hainbat politikari, kirolari, irakasle, bertsolari eta abar.
ɡast'ejʂtar ewsk'aldun eʂ'aɣunen art'ean dawð'e er'amun ol'aβiðe, oð'on apr'ajʂ eta 'enrike k'a en'e 'a er'e er'e 'iʂkuntʂalaɾiak; fit'o roðr'iɣueθ, ʃaβi'er mont'oʝa, rik'ardo ar'eɣi, eð'u ʂel'aʝeta, karm'ele ʝaʝ'o eta kat'iʃa aɣ'ire ið'aʂleak; eta ajmbat pol'itikaɾi, kiɾ'olaɾi, iɾ'akasle, b'ertsolaɾi eta aβ'ar.
Gasteiz musikaren munduko bi gertakizun garrantzitsuren kokaleku da : Gasteizko jazaldia eta Azkena rok festibal izeneko rok jaialdia.
ɡast'ejʂ mus'ikaɾem mund'uko β'i ɣert'akiʂun ɡar'antʂitsuɾen kok'aleku ð'a: ɡast'ejʂko ʝaʂ'aldia eta aʂk'ena r'ok fest'iβal iʂ'eneko r'ok ɟaʝ'aldia.
Musikagile ezagunak eman ditu hiriak, besteak beste Jesus Guridi, Tomas San migel eta Bingen Mendizabal.
mus'ikaɣiʎe eʂ'aɣunak em'an dit'u 'iɾiak, b'esteak b'este xes'us ɡuɾ'iði, tom'as 'am miɣ'el eta βinɡ'em mend'iʂaβal.
Juanjo Mena orkestra zuzendaria ere bertakoa da, baita Luis Aranburu organojotzailea eta Angel Celada bateriajotzailea ere.
xu'anxo men'a ork'estra ʂuʂ'endaɾia eɾ'e βert'akoa ð'a, bajta l'ujs aɾ'ambuɾu orɡ'anoʝotʂaʎea eta anx'el θel'aða βat'eɾiaʝotʂaʎea eɾ'e.
Halaber, beste batzuen artean Cicatriz, Potato, Hertzainak, Mak, Soziedad Alkoholika, Betagarri, Gasteiz Big Band, Neubat eta Izaki Gardenak taldeak bertan sortutakoak dira.
alaβer, b'este βatʂ'uen art'ean θik'atriʂ, pot'ato, 'ertʂaɲak, m'ak, soʂ'ieðað alk'oolika, bet'aɣari, ɡast'ejʂ b'iɣ b'and, newβ'at eta iʂ'aki ɣard'enak t'aldeak b'ertan sort'utakoak diɾ'a.
Asmo horrekin Gasteizko Mugikortasun Iraunkorraren eta Espazio Publikoaren Plana deritzona prestatu zen, hiriko garraioa osatzen zuten modu guztiak integratzeko.
asm'o 'orekin ɡast'ejʂko muɣ'ikortasun iɾ'awnkoraɾen eta esp'aʂio puβl'ikoaɾem plan'a ðeɾ'itʂona prest'atu ʂen, 'iɾiko ɣar'aʝoa os'atʂen ʂut'em moð'u ɣuʂt'iak int'eɣratʂeko.
Gasteizko garraio publiko nagusia te u uve i ese a enpresa publikoak kudeatzen duen autobus sarea da. Eguneko hamar linea ditu eta gaueko sei. Metroen antzeko sare bat osatuz, autobus aldaketen bidez hiriko edozein auzotara iristea ahalbidetzen du autobusen sareak. Horrez gain, ostiral eta larunbat gauetan Gautxori zer...
ɡast'ejʂko ɣar'aʝo puβl'iko naɣ'usia t'e 'u uβ'e 'i es'e 'a empr'esa puβl'ikoak kuð'eatʂen du'en awt'oβus 'aɾea ð'a. eɣ'uneko 'amar l'inea ðit'u eta ɣaw'eko s'ej. m'etroen antʂ'eko saɾ'e βat os'atuʂ, awt'oβus ald'aketem bið'eʂ 'iɾiko eð'oʂejn 'awʂotaɾa iɾ'istea a'alβiðetʂen du awt'oβusen saɾ'eak. 'oreʂ ɡ'ajn, ost'iɾal ...
bi mila eta seigarren urtean tranbia bat eratzeko obrak hasi ziren, eta bi mila eta zortziko abenduan abian jarri zen.
b'i miʎ'a eta sejɣ'aren urt'ean tramb'ia βat eɾ'atʂeko oβr'ak asi ʂiɾ'en, eta β'i miʎ'a eta ʂortʂ'iko aβ'enduan aβ'ian ɟar'i ʂen.
Gasteizek Euskal Herriko beste ezein hirik baino kirol azpiegitura gehiago dauzka.
ɡast'ejʂek ewsk'al 'eriko β'este eʂ'ejn 'iɾik baɲo kiɾ'ol aʂp'ieɣituɾa ɣ'eiaɣo ðawʂk'a.
Auzo bakoitzean kiroldegi bat dago, igerileku eta bestelako ekipamenduekin.
'awʂo βak'ojtʂean kiɾ'oldeɣi βat daɣ'o, iɣ'eɾileku eta βest'elako ek'ipamenduekin.
Hiriko pertsona ospetsuen artean ditugu, besteak beste, Almudena Cid, Juanito Oiarzabal, Iker Pou, Eneko Pou, Andoni Zubizarreta eta Martin Fiz kirolariak, Karra Elejalde eta unax Ugalde aktoreak, Juanma Bajo Ulloa zinema zuzendaria, Jose Angel Cuerda alkate ohia, Ignacio Aldekoa, xabiér Montoia eta xabiér Izaga idazle...
'iɾiko perts'ona osp'etsuen art'ean dit'uɣu, b'esteak b'este, alm'uðena θ'ið, xu'anito oʝ'arʂaβal, 'iker p'ow, en'eko p'ow, and'oni ʂuβ'iʂareta eta mart'in f'iʂ kiɾ'olaɾiak, kar'a el'eʝalde eta un'aʃ uɣ'alde akt'oɾeak, xu'amma βax'o uʎ'oa ʂin'ema ʂuʂ'endaɾia, xos'e anx'el ku'erda alk'ate o'ia, iɣn'aθio ald'ekoa, ʃaβi'e...
Gasteiz ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago.
ɡast'ejʂ ond'oɾenɡo 'eri eta 'iɾiekin sen'iðetuta ðaɣ'o.
Bizitza basatiaren antolamenduari buruz eta bere bidaian jasotako fosilei esker piztutako jakinmina dela eta, Darwinek espezieen transmutazioari buruz ikertzen hasi zen, eta mila zortziehun eta hogeita hamazortzigarren urtean, hautespen naturalaren eztabaidak plazaratu zituen arren, denbora behar zuen ikerketa sakon ba...
biʂ'itʂa βas'atiaɾen ant'olamenduaɾi βuɾ'uʂ eta βeɾ'e βið'aʝan ɟ'asotako fos'iʎej esk'er p'iʂtutako ʝ'akimmiɲa ðel'a et'a, dar'uɲek esp'eʂieen transm'utaʂioaɾi βuɾ'uʂ ik'ertʂen 'asi ʂ'en, eta miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'oɣejta 'amaʂortʂiɣaren urt'ean, 'awtespen nat'uɾalaɾen eʂt'aβajðak plaʂ'aɾatu ʂit'uen ar'en, d'emboɾa βe'a...
Darwin gizakiaren historiako pertsonaiarik garrantzitsuenetako bat bezala deskribatua izan da, eta bere lanaren aparteko izaera aitortuz, hemeretzigarren mendean erregetzakoa ez zen bost Apertsonaietako bat izan zen estatu hiletekin saritua, eta Westminster Abadian lurperatu zuten, jon jertxel eta Isaac Newtonen ondoan...
dar'ujn ɡiʂ'akiaɾen 'istoɾiako perts'onaʝaɾik ɡar'antʂitsuenetako βat beʂ'ala ðeskr'iβatua iʂ'an da, eta βeɾ'e lan'aɾen ap'arteko iʂ'aeɾa ajt'ortuʂ, 'emeɾetʂiɣarem mend'ean er'eɣetʂakoa e tʂ'em b'ost ap'ertsonaʝetako βat iʂ'an ʂen est'atu 'iʎetekin saɾ'itua, eta u'estmister aβ'aðian lurp'eɾatu ʂut'en, ɟ'on ɟertʃ'el eta...
Robert Darwin enpresari eta mediku aberatsak izandako sei semealabengatik bosgarrena izan zen.
roβ'ert dar'ujn empr'esaɾi eta m'eðiku aβ'eɾatsak iʂ'andako s'ej s'emealaβenɡatik bosɡ'arena iʂ'an ʂen.
Erasmus Darwinen eta josia wedwuden iloba zen.
eɾ'asmus dar'uɲen eta ʝ'osia u'eðuuðen iʎ'oβa ʂ'en.
Robert Darwin librepentsalaria zen eta eliza anglikano batean bataiatu zuen haren semea, nahiz eta amarekin Charles eta bere anaiak ofizio unitaristetara joan. zortzi urterekin, Charlesek, Historia Naturalarekiko eta espezieeredu desberdinen bildumekiko zaletasuna handia zuen.
roβ'ert dar'ujn liβr'epentsalaɾia ʂ'en eta el'iʂa anɡl'ikano βat'eam bat'aʝatu ʂu'en 'aɾen s'emea, n'aiʂ eta am'aɾekin tʃarl'es eta βeɾ'e an'aʝak of'iʂio un'itaɾistetaɾa ʝ'oan. ʂortʂ'i 'urteɾekin, tʃarl'esek, 'istoɾia nat'uɾalaɾekiko eta esp'eʂieeɾeðu ðesb'erdiɲem b'ildumekiko ʂal'etasuna 'andia ʂu'en.
Hori dela eta, mila zortziehun eta hamazazpigarren urtean eguneko eskolan inskribatu zen.
oɾi ðel'a et'a, miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'amaʂaʂpiɣaren urt'ean eɣ'uneko esk'olan inskr'iβatu ʂen.
Erakunde hori historia naturalaren ikasleek osatzen zuten eta bertan egindako debateak materialismo erradikalera bideratzen joan ziren.
eɾ'akunde oɾi 'istoɾia nat'uɾalaɾen ik'asleek os'atʂen ʂut'en eta β'ertan eɣ'indako ðeβ'ateak mat'eɾialismo er'aðikaleɾa βið'eɾatʂen ɟo'an ʂiɾ'en.
Darwinek Robert Edmundek egindako ornogabe itsastarren anatomia eta bizizikloen ikerketetan parte hartu zuen.
dar'uɲek roβ'ert eðm'undek eɣ'indako orn'oɣaβe its'astaren an'atomia eta β'iʂiʂikloen 'ikerketetam p'arte 'artu ʂu'en.
Darwin Robert Jamesonek emandako Historia Naturaleko kurtsoan asko aspertzen zen, geologiaren eta neptunismoaren eta plutonismoren inguruko edukiak lantzen baitzituen. Landareen sailkapena ikasi zuen eta unibertsitateko museoko bildumalanetan lagundu zuen.
dar'ujn roβ'ert ɟam'esonek em'andako 'istoɾia nat'uɾaleko kurts'oan 'asko asp'ertʂen ʂen, ɡe'oloɣiaɾen eta nept'unismoaɾen eta plut'onismoɾen inɡ'uɾuko eð'ukiak l'antʂem bajtʂ'ituen. land'aɾeen sajlk'apena ik'asi ʂu'en eta un'iβertsitateko mus'eoko βild'umalanetan laɣ'undu ʂu'en.
plimout badiatik abiatu zen mila zortziehun eta hogeita hamaikako abenduaren hogeita zazpian, eta Falmouthen porturatu zen mila zortziehun eta hogeita hamaseiko urriaren bian.
plim'owt bað'iatik aβ'iatu ʂem miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'oɣejta 'amajkako aβ'enduaɾen 'oɣejta ʂ'aʂpian, eta falm'owtem port'uɾatu ʂem miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'oɣejta 'amasejko ur'iaɾem bi'an.
fitroik proposatukoari jarraiki, Darwin gazteak bere denbora gehiena ikerketa geologikoei eta bizidun aleen bilketari eskaini zion, Beagle ontziak kosta kartografiatu eta korronte ozeanikoak aztertzen zituen bitartean.
fitr'ojk prop'osatukoaɾi ʝar'ajki, dar'ujn ɡaʂt'eak beɾ'e ð'emboɾa ɣe'iena ik'erketa ɣe'oloɣikoej eta β'iʂiðun al'eem bilk'etaɾi esk'aɲi ʂi'on, be'aɣle ontʂ'iak kost'a kart'oɣrafiatu eta kor'onte oʂ'eanikoak aʂt'ertʂen ʂit'uem bitartean.
Darwinek ohar zehatzak hartu zituen bidaia osoan zehar, eta erregularki bidaltzen zituen haren aurkikuntzak Cambridgera, bere familiarentzako gutuneria luze batekin batera.
dar'uɲek o'ar ʂe'atʂak 'artu ʂit'uem bið'aʝa os'oan ʂe'ar, eta er'eɣularki βið'altʂen ʂit'uen 'aɾen awrk'ikuntʂak kambr'iðɡeɾa, beɾ'e fam'iliaɾentʂako ɣut'uneɾia luʂ'e βat'ekim bat'eɾa.
Nahiz eta geologia, entomologia eta ornogabe itsastarren disekzioaren inguruko ezagutzak izan, ez zen aditua beste hainbat materia zientifikotan.
n'aiʂ eta ɣe'oloɣia, ent'omoloɣia eta orn'oɣaβe its'astaren dis'ekʂioaɾen inɡ'uɾuko eʂ'aɣutʂak iʂ'an, e tʂ'en að'itua β'este ajmbat mat'eɾia ʂi'entifikotan.
Hori dela eta, espezimen ugari bildu zituen, itzulitakoan beste aditu batzuek zehatzago azter zitzaten.
oɾi ðel'a et'a, esp'eʂimen uɣ'aɾi β'ildu ʂit'uen, itʂ'ulitakoam b'este að'itu βatʂ'uek ʂe'atʂaɣo aʂt'er ʂitʂ'aten.
Hala ere, bere ohar gehienak ornogabe itsastarren inguruan idatzi zituen, batutako planktonbilduma zabalaren ingurukoak besteak beste.
'ala eɾ'e, beɾ'e o'ar ɡe'ienak orn'oɣaβe its'astaren inɡ'uɾuan ið'atʂi ʂit'uen, bat'utako plankt'ombilduma ʂaβ'alaɾen inɡ'uɾukoak b'esteak b'este.
Punta Altan eta Monte Hermosoko amildegietan, BahAa Blancatik gertu, Argentinan, lehen mailako aurkikuntza bat egin zuen.
p'unta alt'an eta mont'e 'ermosoko am'ildeɣietan, ba'aa βlank'atik ɡert'u, arx'entinan, le'em maʎ'ako awrk'ikuntʂa β'at eɣ'in ʂu'en.
Aurkikuntza horiek espezieen aldakortasunaren inguruan aurkitu zituen lehen ebidentziak izan ziren, eta hautespen naturalaren inguruko lanketari eman zioten hasiera.
awrk'ikuntʂa 'oɾiek esp'eʂieen ald'akortasunaɾen inɡ'uɾuan awrk'itu ʂit'uen le'en eβ'iðentʂiak iʂ'an ʂiɾ'en, eta 'awtespen nat'uɾalaɾen inɡ'uɾuko lank'etaɾi em'an ʂi'oten 'asieɾa.
Barnealdeko gautxoekin zaldiz ibiltzen zen bitartean, geologia aztertzen eta fosil gehiago biltzen aritu zen.
barn'ealdeko ɣawtʃ'oekin ʂald'iʂ iβ'iltʂen ʂ'em bitartean, ɡe'oloɣia aʂt'ertʂen eta fos'il ɣ'eiaɣo β'iltʂen aɾ'itu ʂ'en.
Horrez gain, bertako natibo eta kriolloen arazo sozialez, politikoez eta antropologikoez jabetu zen.
'oreʂ ɡ'ajn, bert'ako nat'iβo eta kri'oʎoen aɾ'aʂo soʂ'ialeʂ, pol'itikoeʂ eta antr'opoloɣikoeʂ ɟaβ'etu ʂen.
Bertako bi A plus minus andu motak lurralde ezberdinetan bizi zirela ere ikusi zuen, nahiz eta gune batzuetan gainjarri.
bert'ako β'i 'a pl'us min'us and'u mot'ak lur'alde eʂb'erdiɲetam b'iʂi ʂiɾ'ela eɾ'e ik'usi ʂu'en, n'aiʂ eta ɣun'e βatʂ'uetan ɡajnɟ'ari.
Txilen, Darwin lurrikararen lekuko izan zen ConcepciA ene herrian, eta lurraren altxaketa baten zantzuak ikusi zituen.
tʃil'en, dar'ujn lur'ikaɾaɾen lek'uko iʂ'an ʂen konθ'epθia en'e 'erian, eta lur'aɾen altʃ'aketa βat'en ʂantʂ'uak ik'usi ʂit'uen.
Besteak beste, itsas muskuiluzko maskor metaketak, itsasgoraren marra baino altuago.
b'esteak b'este, its'as musk'ujʎuʂko mask'or met'aketak, its'asɡoɾaɾem mar'a βaɲo alt'uaɣo.
Era berean, Andeetako mendietan maskorren hondarrak ere aurkitu zituen, eta baita hondartzan hazitako zuhaitz fosilizatuak.
eɾ'a βeɾ'ean, and'eetako mend'ietam mask'oren 'ondarak eɾ'e awrk'itu ʂit'uen, eta βajta 'ondartʂan 'aʂitako ʂu'ajʂ fos'iliʂatuak.
Horrek pentsarazi zuen, lurraren mailak gora egin ahala, uharte ozeanikoak hondoratzen ari zirela, eta horrela eratu zirela koral arrezifeen atoloiak.
'orek pents'aɾaʂi ʂu'en, lur'aɾem maʎ'ak ɡoɾ'a eɣ'in a'ala, u'arte oʂ'eanikoak 'ondoɾatʂen aɾ'i ʂiɾ'ela, eta 'orela eɾ'atu ʂiɾ'ela koɾ'al ar'eʂifeen at'oloʝak.
Charles liellek hunkitu egin zen Darwinek urriaren hogeita bederatzian ezagutu zuen lehenengo aldian, eta laster aurkeztu zion Richard Owen anatomista, Ingalaterrako Zirujauen Royal Collegeeko instalazioak zituena, Darwinek bildutako fosildutako hezurrekin lan egiteko.
tʃarl'es li'eʎek 'unkitu eɣ'in ʂ'en dar'uɲek ur'iaɾen 'oɣejta βeð'eɾatʂian eʂ'aɣutu ʂu'en le'enenɡo ald'ian, eta l'aster awrk'eʂtu ʂi'on ritʃ'ard ow'en an'atomista, inɡ'alaterako ʂiɾ'uxawen roʝ'al koʎ'eɣeeko ist'alaʂioak ʂit'uena, dar'uɲek b'ildutako fos'ildutako 'eʂurekin l'an eɣ'iteko.
Owenek sailkatu zituen ale harrigarrien artean, desagertutako nagi hatzbiko erraldoienak zeuden, eszelidoteriun ezezagunaren hezurdura ia osoa, hipopotamo baten tamaina zuen karraskaria, kapibar erraldoi baten antzerakoa, eta gliptodon armadilo erraldoi baten oskol zatiak, Darwinek hasieratik suposatu zuen bezala.
ow'enek sajlk'atu ʂit'uen al'e 'ariɣarien art'ean, des'aɣertutako naɣ'i 'atʂbiko er'aldoʝenak ʂewð'en, esʂ'eliðoteɾiun eʂ'eʂaɣunaɾen 'eʂurduɾa 'ia os'oa, 'ipopotamo βat'en tam'aɲa ʂu'en kar'askaɾia, kap'iβar er'aldoj βat'en antʂ'eɾakoa, eta ɣlipt'oðon 'armaðiʎo er'aldoj βat'en osk'ol ʂ'atiak, dar'uɲek 'asieɾatik sup'os...
Gaixotasun kronikoaz kezkatuta, mila zortziehun eta berrogeita bederatzian yeims manbi gulli doktorearen bainuetxera joan zen, eta hidroterapiaren bertuteak harrituta aurkitu zituen.
ɡajʃ'otasun kron'ikoaʂ keʂk'atuta, miʎ'a ʂortʂ'ieun eta βer'oɣejta βeð'eɾatʂian ɟ'ejms mamb'i ɣuʎ'i ðokt'oɾeaɾem baɲ'uetʃeɾa ʝ'oan ʂen, eta 'iðroteɾapiaɾem bert'uteak 'arituta awrk'itu ʂit'uen.
Handik bi urtera, ane hamar urteko alaba maitea gaixotu zenean, bere gaitza hereditarioa izan zitekeen susmoak areagotu egin zitzaizkion Darwini.
'andik b'i urt'eɾa, an'e 'amar urt'eko al'aβa majt'ea ɣajʃ'otu ʂen'ean, beɾ'e ɣajtʂ'a 'eɾeðitaɾioa iʂ'an ʂit'ekeen s'usmoak aɾ'eaɣotu eɣ'in ʂitʂ'ajʂkion dar'uɲi.
Gehiegizko lana, gaixotasuna eta ezkontza.
ɡe'ieɣiʂko lan'a, ɡajʃ'otasuna eta eʂk'ontʂa.
Beagleeko txostenak idazteko eta editatzeko grinaz jarraitzeaz gain, Darwinek aurrerapen nabarmenak egin zituen transmutazioan, aukera guztiak aprobetxatuz naturalista adituei galdetzeko.
be'aɣleeko tʃost'enak ið'aʂteko eta eð'itatʂeko ɣr'iɲaʂ ɟar'ajtʂeaʂ ɡ'ajn, dar'uɲek awr'eɾapen naβ'armenak eɣ'in ʂit'uen transm'utaʂioan, awk'eɾa ɣuʂt'iak apr'oβetʃatuʂ nat'uɾalista að'ituej ɣald'etʂeko.
Eta konbentzioetatik kanpo, hazkuntza selektiboan esperientzia praktikoa zuten pertsonei, esaterako nekazariak eta uso haztegietako arduradunei.
eta komb'entʂioetatik k'ampo, 'aʂkuntʂa sel'ektiβoan esp'eɾientʂia prakt'ikoa ʂut'em perts'onej, es'ateɾako nek'aʂaɾiak eta us'o 'aʂteɣietako ard'uɾaðunej.
Denborarekin, bere ikerketen informazioa senide eta semealabei zabaldu zien, familiako maiordomoari, bizilagunei, baserritarrei eta itsasontziko kide ohiei.
d'emboɾaɾekin, beɾ'e 'ikerketen inf'ormaʂioa sen'iðe eta s'emealaβej ʂaβ'aldu ʂi'en, fam'iliako maʝ'ordomoaɾi, biʂ'ilaɣunej, bas'eritarej eta its'asontʂiko k'iðe o'iej.