text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Marken ordez, sinboloak erabiltzen hasi ziren, zerga - eta jabetzaerregistroak zenbatzeko. | mark'en ord'eʂ, simb'oloak eɾ'aβiltʂen 'asi ʂiɾ'en, ʂerɡ'a- eta ʝaβ'etʂaereɣistroak ʂemb'atʂeko. |
Hasieran, erregistro horiek zenbatzeko, buztinezko fitxak erabiltzen ziren, baina denbora pasa ahala, buztinezko oholtxoetan hasi ziren idazten zenbakiak, sinbolo desberdinak erabiliz. | 'asieɾan, er'eɣistro 'oɾiek ʂemb'atʂeko, buʂt'iɲeʂko fitʃ'ak eɾ'aβiltʂen ʂiɾ'en, baɲa ð'emboɾa pas'a a'ala, buʂt'iɲeʂko o'oltʃoetan asi ʂiɾ'en ið'aʂten ʂemb'akiak, simb'olo ðesb'erdiɲak eɾ'aβiliʂ. |
Hala ere, metodo horiek merkatal edo kontabilitate gaietan bakarrik erabili ziren, nahiz eta lurneurketan eta astronomian ere oso erabilgarriak izan, esate baterako, mugimendu planetarioak erregistratzeko. | 'ala eɾ'e, met'oðo 'oɾiek merk'atal eðo kont'aβilitate ɣaʝ'etam bak'arik eɾ'aβili ʂiɾ'en, n'aiʂ eta lurn'ewrketan eta astr'onomian eɾ'e os'o eɾ'aβilɣariak iʂ'an, es'ate βat'eɾako, muɣ'imendu plan'etaɾioak er'eɣistratʂeko. |
Amerikan, hogei oinarriko zenbaki sistemen lehenengo adierazpena Ka hirugarren mendekoa da. Olmeka, Mexiko hegoaldeko zibilizazioko biztanleria, hilarri batean zeroaren eta ordenaren kontzeptuak ageri dira. Maiek, aldiz, zeroa adierazteko lau ikur asmatu zituzten. Garrantzitsuenak bi dira : batetik, zero matematikoa ad... | am'eɾikan, 'oɣej oɲ'ariko ʂemb'aki sist'emen le'enenɡo að'ieɾaʂpena k'a 'iɾuɣarem mend'ekoa ð'a. olm'eka, meʃ'iko 'eɣoaldeko ʂiβ'iliʂaʂioko βiʂt'anleɾia, 'iʎari βat'ean ʂeɾ'oaɾen eta ord'enaɾen kontʂ'eptuak aɣ'eɾi ðiɾ'a. maʝ'ek, ald'iʂ, ʂeɾ'oa að'ieɾaʂteko l'aw ik'ur asm'atu ʂit'uʂten. ɡar'antʂitsuenak b'i ðiɾ'a: bat'e... |
Zeroaren lehen erabilera aritmetikoa bramagupta indiar matematikari eta astronomoari dagokio, seiehun eta hogeita zortzigarren urtean. | ʂeɾ'oaɾen le'en eɾ'aβiʎeɾa aɾ'itmetikoa βram'aɣupta ind'iar mat'ematikaɾi eta astr'onomoaɾi ðaɣ'okio, seʝ'eun eta 'oɣejta ʂortʂ'iɣaren urt'ean. |
Zero zenbaki gisa tratatu eta parte hartzen zuen eragiketak eztabaidatu zituen, zatiketa barne. | ʂeɾ'o ʂemb'aki ɣ'isa trat'atu eta p'arte 'artʂen ʂu'en eɾ'aɣiketak eʂt'aβajðatu ʂit'uen, ʂat'iketa βarn'e. |
Garaiko dokumentuek argi adierazten dute kontzeptuak azkar hartu zuela indarra, eta gerora Txinara eta mundu islamiarrera zabaldu zela. | ɡaɾ'ajko ðok'umentuek arɡ'i að'ieɾaʂten dut'e kontʂ'eptuak aʂk'ar 'artu ʂu'ela ind'ara, eta ɣeɾ'oɾa tʃin'aɾa eta mund'u 'islamiareɾa ʂaβ'aldu ʂel'a. |
Matematikaartearen bederatzi kapituluak obra matematiko txinatarrak figuren azalerak neurtzeko metodoak biltzen ditu, bertan zenbaki negatiboen ahintzindaria landuz ; koefiziente positiboak adierazteko barra gorriak erabiltzen dira, eta koefiziente negatiboak adierazteko beltzak. | mat'ematikaarteaɾem beð'eɾatʂi kap'ituluak oβr'a mat'ematiko tʃiɲ'atarak fiɣ'uɾen aʂ'aleɾak newrtʂ'eko met'oðoak b'iltʂen dit'u, b'ertan ʂemb'aki neɣ'atiβoen a'intʂindaɾia land'uʂ; ko'efiʂiente pos'itiβoak að'ieɾaʂteko βar'a ɣor'iak eɾ'aβiltʂen diɾ'a, eta ko'efiʂiente neɣ'atiβoak að'ieɾaʂteko β'eltʂak. |
bramaguptak, bigarren mailako ekuazioen soluzioetan bi erroak hartu zituen kontuan, nahiz eta horietako bat negatiboa edo irrazionala izan zitekeen. | bram'aɣuptak, biɣ'arem maʎ'ako ek'uaʂioen sol'uʂioetam b'i er'oak 'artu ʂit'uen k'ontuan, n'aiʂ eta oɾietako βat neɣ'atiβoa eðo ir'aʂionala iʂ'an ʂit'ekeen. |
be erre a hatxe eme a ese pe hatxe u te a ese i de de hatxe a ene te a obran, agertu ziren lehenengoz zenbaki positiboen, negatiboen eta zeroaren aritmetika sistematizatuta. | b'e er'e 'a 'atʃe em'e 'a es'e p'e 'atʃe 'u t'e 'a es'e 'i ð'e ð'e 'atʃe 'a en'e t'e 'a oβr'an, aɣ'ertu ʂiɾ'en le'enenɡoʂ ʂemb'aki pos'itiβoen, neɣ'atiβoen eta ʂeɾ'oaɾen aɾ'itmetika sist'ematiʂatuta. |
Zenbaki negatiboak, entitate isolatu bezala ere erabili zituen, geometria aipatu gabe. | ʂemb'aki neɣ'atiβoak, ent'itate is'olatu βeʂ'ala eɾ'e eɾ'aβili ʂit'uen, ɡe'ometria ajp'atu ɣaβ'e. |
Nahiz eta Leonardo Fibonaccik zor gisa interpreta zitezkeen finantzaarazoei irtenbide negatiboak onartu, Nicolas Chuquet, hamabosgarren mendea Frantzian, izan zen lehena zenbaki negatiboak erabiltzen. | n'aiʂ eta le'onardo fiβ'onakθik ʂ'or ɡ'isa int'erpreta ʂit'eʂkeen fin'antʂaaɾaʂoej irt'embiðe neɣ'atiβoak on'artu, nik'olas tʃuk'et, 'amaβosɡarem mend'ea frantʂ'ian, iʂ'an ʂen le'ena ʂemb'aki neɣ'atiβoak eɾ'aβiltʂen. |
Bere lanean berretzailetzat agertu izan ziren zenbaki negatiboak, baina emaitza hauek zenbaki absurdotzat jo zituen. | beɾ'e lan'eam ber'etʂaʎetʂat aɣ'ertu iʂ'an ʂiɾ'en ʂemb'aki neɣ'atiβoak, baɲa em'ajtʂa awek ʂemb'aki abs'urdotʂat ɟ'o ʂit'uen. |
hamazortzigarren mendean ere, Leonhard Euler matematikari suizar ezagunak zenbaki negatiboak infinitua baino handiagoak zirela uste zuen, eta ohikoa zen ekuazioren batek emaniko emaitza negatiboa izanez gero hau alde batera uztea, esanguratsuak ez zirelakoan, hau egin izan ohi zuen RenA Descartesek ere koordenatu siste... | 'amaʂortʂiɣarem mend'ean eɾ'e, le'onard ewl'er mat'ematikaɾi sujʂ'ar eʂ'aɣunak ʂemb'aki neɣ'atiβoak inf'initua βaɲo 'andiaɣoak ʂiɾ'ela 'uste ʂu'en, eta o'ikoa ʂ'en ek'uaʂioɾem bat'ek em'aniko em'ajtʂa neɣ'atiβoa iʂ'aneʂ ɡeɾ'o 'aw ald'e βat'eɾa uʂt'ea, es'anɡuɾatsuak 'eʂ ʂiɾ'elakoan, 'aw eɣ'in iʂ'an o'i ʂu'en ren'a ðesk... |
Papiro hori, Ka. bi milagarren eta Ka. mila eta zortziehungarren urteen artekoa da. | pap'iɾo oɾi, k'a. b'i miʎ'aɣaren eta k'a. miʎ'a eta ʂortʂ'ieunɡaren 'urteen art'ekoa ð'a. |
Hala ere, zatiki unitarioak soilik hartzen zituzten kontuan, hau da, zenbaki naturalen alderantzizkoak zirenak, formula beheko gidoia zazpi, eta obalo batekin adierazten zituzten. | 'ala eɾ'e, ʂ'atiki un'itaɾioak sojl'ik 'artʂen ʂit'uʂten k'ontuan, 'aw ð'a, ʂemb'aki nat'uɾalen ald'eɾantʂiʂkoak ʂiɾ'enak, form'ula βe'eko ɣið'oʝa ʂ'aʂpi, eta oβ'alo βat'ekin að'ieɾaʂten ʂit'uʂten. |
Bazeuden beste sinbolo bereziekin adierazten zituzten frakzioak, hala nola. | baʂ'ewðem b'este simb'olo βeɾ'eʂiekin að'ieɾaʂten ʂit'uʂten frakʂ'ioak, 'ala n'ola. |
Zenbaki konplexuak hamaseigarren mendean agertu ziren matematikari italiarren eskutik, bi eta hirugarren graduko ekuazioak aztertzean. | ʂemb'aki kompl'eʃuak 'amasejɣarem mend'ean aɣ'ertu ʂiɾ'em mat'ematikaɾi it'aliaren esk'utik, b'i eta 'iɾuɣaren ɡrað'uko ek'uaʂioak aʂt'ertʂean. |
Dena dela, gutxitan onartzen ziren ekuazio hauen soluzio gisa eta ia inoiz ez koefiziente modura, garai hartan zenbaki nebatiboak ere ez baitzeuden oso onartuak. | d'ena ðel'a, ɡ'utʃitan on'artʂen ʂiɾ'en ek'uaʂio 'awen sol'uʂio ɣ'isa eta 'ia iɲ'ojʂ 'eʂ ko'efiʂiente moð'uɾa, ɡaɾ'aj 'artan ʂemb'aki neβ'atiβoak eɾ'e eʂ p'ajtʂewðen os'o on'artuak. |
Beste nahasmen iturrietako bat zenbaki konplexuen erabilera aljebraikoak sorturiko arazoak ziren. | b'este na'asmen it'urietako βat ʂemb'aki kompl'eʃuen eɾ'aβiʎeɾa alx'eβrajkoak sort'uɾiko aɾ'aʂoak ʂiɾ'en. |
Gaur egun badakigu ekuazio hau ez dela betetzen zenbaki konplexuentzako, eta zailtasun hau izan zen Leonhard Euler zenbaki irudikarientzako sinbolo berri bat sortzera eraman zuena formula beheko gidoia bat lau. | ɡ'awr eɣ'um bað'akiɣu ek'uaʂio 'aw eʂ t'ela βet'etʂen ʂemb'aki kompl'eʃuentʂako, eta ʂajlt'asun 'aw iʂ'an ʂen le'onard ewl'er ʂemb'aki iɾ'uðikaɾientʂako simb'olo βer'i βat sortʂ'eɾa eɾ'aman ʂu'ena form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'at l'aw. |
Indukzio matematikoaren aurrekaria indukzio osoa izeneko frogapen metodoa da. Pascalek indukzio matematikoaren metodoa erabili zuen, gaur egun ezagutzen dugun moduan, bere izena daraman zenbaki triangeluari dagozkion propietateak frogatzeko. Indukzioaren bidezko frogapenek bi zati dituzte beti : oinarrizko urratsa eta ... | ind'ukʂio mat'ematikoaɾen awr'ekaɾia ind'ukʂio os'oa iʂ'eneko fr'oɣapem met'oðoa ð'a. pask'alek ind'ukʂio mat'ematikoaɾem met'oðoa eɾ'aβili ʂu'en, ɡ'awr eɣ'un eʂ'aɣutʂen duɣ'um moð'uan, beɾ'e iʂ'ena ðaɾ'aman ʂemb'aki tri'anɡeluaɾi ðaɣ'oʂkiom prop'ietateak froɣ'atʂeko. ind'ukʂioaɾem bið'eʂko fr'oɣapenek b'i ʂ'ati ðit'uʂ... |
formula beheko gidoia bat bederatzi zenbaki arrunten azpimultzoa bada eta formula beheko gidoia bederatzi elementu bakoitzak formula beheko gidoia bi bi propietatea betetzen badu non. | form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'at beð'eɾatʂi ʂemb'aki ar'unten aʂp'imultʂoa βaða eta form'ula βe'eko ɣið'oʝa βeð'eɾatʂi el'ementu βak'ojtʂak form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'i β'i prop'ietatea βet'etʂem bað'u n'on. |
Beraz, formula beheko gidoia bat bederatzi berdin formula beheko gidoia bi zero, hau da, edozein formula beheko gidoia bederatzi zenbaki arruntak formula beheko gidoia bi bi propietatea betetzen du. | beɾaʂ, form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'at beð'eɾatʂi βerd'in form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'i ʂeɾ'o, 'aw ð'a, eð'oʂejn form'ula βe'eko ɣið'oʝa βeð'eɾatʂi ʂemb'aki ar'untak form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'i β'i prop'ietatea βet'etʂen du. |
Intuizioz, indukzioa domino efektu gisa ulertzen da. | int'ujʂioʂ, ind'ukʂioa ðom'ino ef'ektu ɣ'isa ul'ertʂen da. |
Domino fitxen errenkada infinitua dugula suposatuz, oinarrizko urratsa lehenengo fitxa jaurtitzean datza ; bestalde, urrats induktiboak frogatzen du fitxaren bat erortzen bada, hurrengo fitxa ere eroriko dela. | dom'ino fitʃ'en er'enkaða inf'initua ðuɣ'ula sup'osatuʂ, oɲ'ariʂko ur'atsa le'enenɡo fitʃ'a ʝawrt'itʂean datʂ'a; bestalde, ur'ats ind'uktiβoak froɣ'atʂen du fitʃ'aɾem bat eɾ'ortʂem baða, 'urenɡo fitʃ'a eɾ'e eɾ'oɾiko ðel'a. |
Horren ondorioa errenkada horretako fitxa guztiak bota daitezkeela da. | 'oren ond'oɾioa er'enkaða 'oretako fitʃ'a ɣuʂt'iak b'ota ðajt'eʂkeela ð'a. |
Multzoen teoriak zenbaki arruntak eta zenbaki errealak zenbaki konplexuek zenbaki errealen multzora hedatzen zituzten modu ezberdinez zabaltzeko modu asko eta askotarikoak iradoki zituen. | multʂ'oen te'oɾiak ʂemb'aki ar'untak eta ʂemb'aki er'ealak ʂemb'aki kompl'eʃuek ʂemb'aki er'ealem multʂ'oɾa 'eðatʂen ʂit'uʂtem moð'u eʂb'erdiɲeʂ ʂaβ'altʂeko moð'u 'asko eta ask'otaɾikoak iɾ'aðoki ʂit'uen. |
Multzoaren ideia elementukopuru ez finitu batekin atzemateko saiakerak zenbaki transfinituen aritmetikara eraman zuen, zenbaki naturalak orokortzen baitituzte, baina ez zenbaki osoak. | multʂ'oaɾen ið'eʝa el'ementukopuɾu 'eʂ fin'itu βat'ekin atʂ'emateko saʝ'akeɾak ʂemb'aki transf'iɲituen aɾ'itmetikaɾa eɾ'aman ʂu'en, ʂemb'aki nat'uɾalak oɾ'okortʂem bajt'ituʂte, baɲa 'eʂ ʂemb'aki os'oak. |
Analisi ezestandarrean erabilitako zenbaki hipererrealek zenbaki errealak orokortzen dituzte, baina ez zenbaki konplexuak. | an'alisi eʂ'estandarean eɾ'aβilitako ʂemb'aki 'ipeɾerealek ʂemb'aki er'ealak oɾ'okortʂen dit'uʂte, baɲa 'eʂ ʂemb'aki kompl'eʃuak. |
Zenbaki hipererrealak dirudien arren, ez dute emaitza matematiko interesgarririk ematen analisi errealean lor daitezkeenetatik haratago doazenik, frogapen eta froga matematiko batzuek sinpleagoak dirudite zenbaki hipererrealen formalismoan, eta, beraz, ez daude garrantzi praktikotik salbuetsita. | ʂemb'aki 'ipeɾerealak diɾ'uðien ar'en, eʂ t'ute em'ajtʂa mat'ematiko int'eɾesɡariɾik em'aten an'alisi er'ealean l'or dajt'eʂkeenetatik 'aɾataɣo ðo'aʂenik, fr'oɣapen eta fr'oɣa mat'ematiko βatʂ'uek simpl'eaɣoak diɾ'uðite ʂemb'aki 'ipeɾerealen form'alismoan, et'a, beɾaʂ, eʂ t'awðe ɣar'antʂi prakt'ikotik salβ'uetsita. |
hemeretzigarren mendearen erdialdera arte matematikariak zenbakien ulermen intuitiboarekin konformatzen ziren eta euren propietate sinpleak ez ziren logikoki hemeretzigarren mendera arte ezarriak izan. | 'emeɾetʂiɣarem mend'eaɾen erd'ialdeɾa art'e mat'ematikaɾiak ʂemb'akien ul'ermen int'ujtiβoaɾekin konf'ormatʂen ʂiɾ'en eta ewɾ'em prop'ietate simpl'eak e tʂ'iɾen loɣ'ikoki 'emeɾetʂiɣarem mend'eɾa art'e eʂ'ariak iʂ'an. |
Azterketan zorroztasuna sartzeak agerian utzi zuen zenbaki errealen sistemaren argitasunik eza eta zehaztasunik eza, eta oinarri aritmetikoen gainean egituratze logikoa eskatzen zuen. | aʂt'erketan ʂor'oʂtasuna sartʂ'eak aɣ'eɾian 'utʂi ʂu'en ʂemb'aki er'ealen sist'emaɾen arɡ'itasunik eʂ'a eta ʂe'aʂtasunik eʂ'a, eta oɲ'ari aɾ'itmetikoen ɡaɲ'ean eɣ'ituɾatʂe lox'ikoa esk'atʂen ʂu'en. |
Bolzanok zenbaki errealak zenbaki arrazionalen segidetan oinarrituta eraikitzeko saiakera bat egin zuen, baina bere teoria oharkabean igaro zen eta mila bederatziehun eta hirurogeita bira arte ez zen argitaratu. Hamiltonek saiakera bat egin zuen, denbora magnitudeari erreferentzia eginez, zenbaki arrazionalen banaketet... | bolʂ'anok ʂemb'aki er'ealak ʂemb'aki ar'aʂionalen seɣ'iðetan oɲ'arituta eɾ'ajkitʂeko saʝ'akeɾa βat eɣ'in ʂu'en, baɲa βeɾ'e te'oɾia o'arkaβean iɣ'aɾo ʂen eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuɾoɣejta β'iɾa art'e e tʂ'en arɡ'itaɾatu. 'amiltonek saʝ'akeɾa βat eɣ'in ʂu'en, d'emboɾa maɣn'ituðeaɾi er'efeɾentʂia eɣ'iɲeʂ, ʂemb'aki a... |
Zenbaki errealetatik zenbaki konplexuak lortzeko eraikuntzak eta horiek planoko antzeko transformazioen multzoarekin duten loturak zenbaki hiperkonplexuak izenez ezagutzen diren antzeko beste orokortze batzuk iradoki zizkien matematikari batzuei. | ʂemb'aki er'ealetatik ʂemb'aki kompl'eʃuak lortʂ'eko eɾ'ajkuntʂak eta 'oɾiek plan'oko antʂ'eko transf'ormaʂioem multʂ'oaɾekin dut'en lot'uɾak ʂemb'aki 'iperkompleʃuak iʂ'eneʂ eʂ'aɣutʂen diɾ'en antʂ'eko β'este oɾ'okortʂe β'atʂuk iɾ'aðoki ʂiʂk'iem mat'ematikaɾi βatʂ'uej. |
Orokortze horietan guztietan zenbaki konplexuak zenbakisistema berri horien azpimultzo bat dira, nahiz eta orokortze horiek aljebraegitura matematikoa izan gorputz baten gainean, baina haietan biderkatzeeragiketa ez da kommutatiboa. | oɾ'okortʂe oɾietan ɡuʂt'ietan ʂemb'aki kompl'eʃuak ʂemb'akisistema βer'i oɾien aʂp'imultʂo β'at diɾ'a, n'aiʂ eta oɾ'okortʂe 'oɾiek alx'eβraeɣituɾa mat'ematikoa iʂ'an ɡ'orpuʂ bat'en ɡaɲ'ean, baɲa 'aʝetam bið'erkatʂeeɾaɣiketa eʂ t'a kom'utatiβoa. |
Zenbaki motarik ezagunenan zenbaki arruntak dira, askotan zenbaki oso ere deituak : bat, bi, hiru eta ondoren doazen guztiak. | ʂemb'aki mot'aɾik eʂ'aɣunenan ʂemb'aki ar'untak diɾ'a, ask'otan ʂemb'aki os'o eɾ'e ðejt'uak: b'at, b'i, 'iɾu eta ond'oɾen do'aʂen ɡuʂt'iak. |
Tradizionalki zerrenda hau bat zenbakiarekin hasi da, zero ez baitzen kontsideratzen zenbaki bat Antzinako Grezian. | trað'iʂionalki ʂer'enda 'aw β'at ʂemb'akiaɾekin asi ða, ʂeɾ'o eʂ p'ajtʂen konts'iðeɾatʂen ʂemb'aki βat antʂ'iɲako ɣreʂ'ian. |
Hala ere, hemeretzigarren mendetik aurrera multzoteoriaren garatzaileek eta matematikariek zero gehitzen hasi ziren zenbaki arrunte barnean. | 'ala eɾ'e, 'emeɾetʂiɣarem mend'etik 'awreɾa multʂ'oteoɾiaɾen ɡaɾ'atʂaʎeek eta mat'ematikaɾiek ʂeɾ'o ɣe'itʂen 'asi ʂiɾ'en ʂemb'aki ar'unte βarn'ean. |
Gaur egun, matematikariek bi multzoak izendatzeko erabiltzen dute zenbaki arruntak, zero barnebildu edo ez. | ɡ'awr eɣ'un, mat'ematikaɾiek b'i multʂ'oak iʂ'endatʂeko eɾ'aβiltʂen dut'e ʂemb'aki ar'untak, ʂeɾ'o βarn'eβildu eðo 'eʂ. |
Matematikan zenbaki hauek izendatzeko erabiltzen den sinboloa ene da, baita formula beheko gidoia hiru zortzi idatzia, eta batzuetan formula beheko gidoia hiru bederatzi edo formula beheko gidoia lau zero beharrezkoa denean adieraztea zero edo bat zenbakitik hasten diren. | mat'ematikan ʂemb'aki awek iʂ'endatʂeko eɾ'aβiltʂen den simb'oloa en'e ð'a, bajta form'ula βe'eko ɣið'oʝa 'iɾu ʂortʂ'i ið'atʂia, eta βatʂ'uetan form'ula βe'eko ɣið'oʝa 'iɾu βeð'eɾatʂi eðo form'ula βe'eko ɣið'oʝa l'aw ʂeɾ'o βe'areʂkoa ðen'ean að'ieɾaʂtea ʂeɾ'o eðo β'at ʂemb'akitik 'asten diɾ'en. |
ixa gehiketaren ikurra a berdin be motako ekuazioen soluzioa, non a eta be zenbaki osoak diren, zenbaki osoa izango da. Zenbaki arrunten kasuan ez da esaterako gauza bera gertatzen. Zorrotzago, zenbaki osoen multzoak, batuketa eta biderketa eragiketak definitu ondoren, eraztun trukakorra osatzen duela esan behar da. | iʃ'a ɣe'iketaɾen ik'ura 'a βerd'im b'e mot'ako ek'uaʂioen sol'uʂioa, n'on 'a eta β'e ʂemb'aki os'oak diɾ'en, ʂemb'aki os'oa iʂ'anɡo ða. ʂemb'aki ar'unten kas'uan eʂ t'a es'ateɾako ɣ'awʂa β'eɾa ɣert'atʂen. ʂor'otʂaɣo, ʂemb'aki os'oem multʂ'oak, bat'uketa eta βið'erketa eɾ'aɣiketak def'initu ond'oɾen, eɾ'aʂtun truk'akora... |
Zenbakien ezaugarrien ikerketari esker, bitxiak diren zenbakiak aurkitu dira, matematikoki balio berezirik izan ez arren. | ʂemb'akien eʂ'awɣarien ik'erketaɾi esk'er, bitʃ'iak diɾ'en ʂemb'akiak awrk'itu ðiɾ'a, mat'ematikoki βal'io βeɾ'eʂiɾik iʂ'an 'eʂ ar'en. |
Erreal diren zenbakien artean, ekuazio aljebraikoen soluzio ez direnak tranzendenteak deritzegu ; adibidez, Pi eta e. | er'eal diɾ'en ʂemb'akien art'ean, ek'uaʂio alx'eβrajkoen sol'uʂio eʂ t'iɾenak tranʂ'endenteak deɾ'itʂeɣu; að'iβiðeʂ, p'i eta 'e. |
Hizkuntza naturalek eta zifren bidez idazten diren zenbakiek arazoak izan ohi dituzte kopuru handiak adierazteko. | 'iʂkuntʂa nat'uɾalek eta ʂifr'em bið'eʂ ið'aʂten diɾ'en ʂemb'akiek aɾ'aʂoak iʂ'an o'i ðit'uʂte kop'uɾu 'andiak að'ieɾaʂteko. |
Hori konpontzeko, matematika arloan oinarri aritmetiko bezala ezagutzen dena erabiltzen hasi zen, hau da, edozein zenbaki beste baten batuketaren edo biderketaren bidez adierazi zen. | oɾi komp'ontʂeko, mat'ematika 'arloan oɲ'ari aɾ'itmetiko βeʂ'ala eʂ'aɣutʂen d'ena eɾ'aβiltʂen 'asi ʂ'en, 'aw ð'a, eð'oʂejn ʂemb'aki β'este βat'em bat'uketaɾen eðo βið'erketaɾem bið'eʂ að'ieɾaʂi ʂen. |
Adibidez, hamahiru mila bostehun eta hirurogeita zortzi zenbaki arabiarra horrela banakatzen da. | að'iβiðeʂ, 'amaiɾu miʎ'a βost'eun eta 'iɾuɾoɣejta ʂortʂ'i ʂemb'aki aɾ'aβiara 'orela βan'akatʂen d'a. |
zortziak, azken zifra denez, unitateak adierazten ditu ; seiak, hamarrekoak ; bostak, ehunekoak ; hiruak, milakoak ; eta batak, hamar milakoak. | ʂortʂ'iak, aʂk'en ʂifr'a ðen'eʂ, un'itateak að'ieɾaʂten dit'u; seʝ'ak, 'amarekoak; bost'ak, e'unekoak; 'iɾuak, miʎ'akoak; eta βat'ak, 'amar miʎ'akoak. |
Hizkuntza askok oinarri hamartarra erabiltzen dute, sistema arabiarrak bezala, beste hainbat hizkuntzatan, aldiz, ohikoa da hogei oinarriko sistemak erabiltzea. | 'iʂkuntʂa 'askok oɲ'ari 'amartara eɾ'aβiltʂen dut'e, sist'ema aɾ'aβiarak beʂ'ala, b'este ajmbat 'iʂkuntʂatan, ald'iʂ, o'ikoa ð'a 'oɣej oɲ'ariko sist'emak eɾ'aβiltʂea. |
Hizkuntza naturalek izenak erabiltzen dituzte hatz bidezko zenbaketan oinarritutako zenbakietarako. | 'iʂkuntʂa nat'uɾalek iʂ'enak eɾ'aβiltʂen dit'uʂte 'aʂ bið'eʂko ʂemb'aketan oɲ'aritutako ʂemb'akietaɾako. |
Horregatik, hizkuntza gehienek hamar oinarriko edo hogei oinarriko zenbakisistemak erabiltzen dituzte. | 'oreɣatik, 'iʂkuntʂa ɣe'ienek 'amar oɲ'ariko eðo 'oɣej oɲ'ariko ʂemb'akisistemak eɾ'aβiltʂen dit'uʂte. |
Britainia Handiak eta haren koloniek martxoaren hogeita bosta erabili zuten mila zazpiehun eta berrogeita hamabi arte, azkenean egutegi gregorianoa hartu zuten arte. | brit'aɲia 'andiak eta 'aɾen kol'oniek martʃ'oaɾen 'oɣejta βost'a eɾ'aβili ʂut'em miʎ'a ʂ'aʂpieun eta βer'oɣejta 'amaβi art'e, aʂk'enean eɣ'uteɣi ɣreɣ'oɾianoa 'artu ʂut'en art'e. |
Beste kultura askok, hala nola Iranen edo Etiopian, martxoan Urte Berriaren hasiera ospatzen jarraitzen dute, adibidez Noruz festa. | b'este kult'uɾa 'askok, 'ala n'ola iɾ'anen eðo et'iopian, martʃ'oan 'urte βer'iaɾen 'asieɾa osp'atʂen ɟar'ajtʂen dut'e, að'iβiðeʂ noɾ'uʂ f'esta. |
Martxoa udaberriko lehen hilabetea da Ipar hemisferioan eta udazkeneko lehen hilabetea Hego hemisferioan. | martʃ'oa uð'aβeriko le'en 'iʎaβetea ð'a ip'ar 'emisfeɾioan eta uð'aʂkeneko le'en 'iʎaβetea 'eɣo 'emisfeɾioan. |
Antzinako Erroman martxoan egiten ziren ospakizunen artean zeuden Agonium Martiale, martxoaren batean, hamalauan eta hamazazpian ; Matronalia ere martxoaren batean ospatzen zen, Junonalia martxoaren zazpian eta Equirria martxoaren hamalauan. | antʂ'iɲako er'omam martʃ'oan eɣ'iten ʂiɾ'en osp'akiʂunen art'ean ʂewð'en aɣ'onium 'artiale, martʃ'oaɾem bat'ean, 'amalawan eta 'amaʂaʂpian; matr'onalia eɾ'e martʃ'oaɾem bat'ean osp'atʂen ʂen, ɟun'onalia martʃ'oaɾen ʂ'aʂpian eta ek'iria martʃ'oaɾen 'amalawan. |
Mamuralia martxoaren hamalauan edo hamabostean ospatzen zen, Hilaria martxoaren hamabostean eta berriro ere martxoaren hogeita bitik hogeita zortzira. | mam'uɾalia martʃ'oaɾen 'amalawan eðo 'amaβostean osp'atʂen ʂen, 'iʎaɾia martʃ'oaɾen 'amaβostean eta βer'iɾo eɾ'e martʃ'oaɾen 'oɣejta βit'ik 'oɣejta ʂortʂ'iɾa. |
Argei martxoaren hamasei eta hamazazpian ospatzen zen, Liberalia eta Bacchanalia martxoaren hamazazpian, martxoaren hemeretzitik hogeita hirura eta Tubilustrium martxoaren hogeita hiruan. | arɡ'ej martʃ'oaɾen 'amasej eta 'amaʂaʂpian osp'atʂen ʂen, liβ'eɾalia eta βaktʃ'analia martʃ'oaɾen 'amaʂaʂpian, kink'uatria martʃ'oaɾen 'emeɾetʂitik 'oɣejta 'iɾuɾa eta tuβ'iʎustrium 'artʃoaɾen 'oɣejta 'iɾuan. |
Ekainaren bata gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamabigarren eguna da, bat bost hiru garrena bisurteetan. berrehun eta hamahiru egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾem bat'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'amaβiɣaren eɣ'una ð'a, b'at b'os 'iɾu ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta 'amaiɾu eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren bia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamahirugarren eguna da, bat bost lau garrena bisurteetan. berrehun eta hamabi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾem bi'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'amaiɾuɣaren eɣ'una ð'a, b'at b'os l'aw ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta 'amaβi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hirua gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamalaugarren eguna da, bat bost bost garrena bisurteetan. berrehun eta hamaika egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'iɾua ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'amalawɣaren eɣ'una ð'a, b'at b'os b'os ɡar'ena βis'urteetan. ber'eun eta 'amajka eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren laua gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamabosgarren eguna da, bat bost sei garrena bisurteetan. berrehun eta hamar egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen law'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'amaβosɡaren eɣ'una ð'a, b'at b'os s'ej ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta 'amar eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren bosta gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamaseigarren eguna da, bat bost zazpi garrena bisurteetan. berrehun eta bederatzi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾem bost'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'amasejɣaren eɣ'una ð'a, b'at b'os ʂ'aʂpi ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta βeð'eɾatʂi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren seia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamazazpigarren eguna da, bat bost zortzi garrena bisurteetan. berrehun eta zortzi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen seʝ'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'amaʂaʂpiɣaren eɣ'una ð'a, b'at b'os ʂortʂ'i ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta ʂortʂ'i eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren zazpia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamazortzigarren eguna da, bat bost bederatzi garrena bisurteetan. berrehun eta zazpi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen ʂ'aʂpia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'amaʂortʂiɣaren eɣ'una ð'a, b'at b'os beð'eɾatʂi ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta ʂ'aʂpi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren zortzia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hemeretzigarren eguna da, bat sei zero garrena bisurteetan. berrehun eta sei egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen ʂortʂ'ia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta βer'oɣejta 'emeɾetʂiɣaren eɣ'una ð'a, b'at s'ej ʂeɾ'o ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta s'ej eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren bederatzia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeigarren eguna da, bat sei bat garrena bisurteetan. berrehun eta bost egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾem beð'eɾatʂia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejɣaren eɣ'una ð'a, b'at sej β'at ɡar'ena βis'urteetan. ber'eun eta β'ost eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamarra gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita batgarren eguna da, bat sei bi garrena bisurteetan. berrehun eta lau egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amara ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta βatɡ'aren eɣ'una ð'a, b'at s'ej β'i ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta l'aw eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamaika gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita bigarren eguna da, bat sei hiru garrena bisurteetan. berrehun eta hiru egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amajka ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta βiɣ'aren eɣ'una ð'a, b'at s'ej 'iɾu ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eta 'iɾu eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamabia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hirugarren eguna da, bat sei lau bisurteetan. berrehun eta bi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amaβia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'iɾuɣaren eɣ'una ð'a, b'at s'ej l'aw βis'urteetan. ber'eun eta β'i eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamahirua gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita laugarren eguna da, bat sei bost garrena bisurteetan. berrehun eta bat egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amaiɾua ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta lawɣ'aren eɣ'una ð'a, b'at s'ej β'os ɡar'ena βis'urteetan. ber'eun eta β'at eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamalaua gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita bosgarren eguna da, bat sei sei garrena bisurteetan. berrehun egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amalawa ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta βosɡ'aren eɣ'una ð'a, b'at s'ej s'ej ɣar'ena βis'urteetan. ber'eun eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamabosta gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita seigarren eguna da, bat sei zazpi garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hemeretzi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amaβosta ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta sejɣ'aren eɣ'una ð'a, b'at s'ej ʂ'aʂpi ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'emeɾetʂi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamaseia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita zazpigarren eguna da, bat sei zortzi garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamazortzi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amaseʝa ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta ʂ'aʂpiɣaren eɣ'una ð'a, b'at s'ej ʂortʂ'i ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amaʂortʂi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamazazpia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita zortzigarren eguna da, bat sei bederatzi garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamazazpi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amaʂaʂpia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta ʂortʂ'iɣaren eɣ'una ð'a, b'at s'ej βeð'eɾatʂi ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amaʂaʂpi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hamazortzia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita bederatzigarren eguna da, bat zazpi zero garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamasei egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'amaʂortʂia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta βeð'eɾatʂiɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi ʂeɾ'o ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amasej eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hemeretzia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamargarren eguna da, bat zazpi bat garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamabost egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'emeɾetʂia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amarɡaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi βat ɡar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amaβost eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamaikagarren eguna da, bat zazpi bi garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamalau egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣeʝa ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amajkaɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi β'i ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amalaw eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita bata gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamabigarren eguna da, bat zazpi hiru garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamahiru egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta βat'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amaβiɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi 'iɾu ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amaiɾu eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita hirua gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamalaugarren eguna da, bat zazpi bost garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamaika egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta 'iɾua ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amalawɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi β'os ɡar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amajka eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita laua gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamabosgarren eguna da, bat zazpi sei garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita hamar egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta law'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amaβosɡaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi s'ej ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta 'amar eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita bosta gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamaseigarren eguna da, bat zazpi zazpi garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita bederatzi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta βost'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amasejɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi ʂ'aʂpi ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta βeð'eɾatʂi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita seia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamazazpigarren eguna da, bat zazpi zortzi garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita zortzi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta seʝ'a ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amaʂaʂpiɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi ʂortʂ'i ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta ʂortʂ'i eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita zazpia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hamazortzigarren eguna da, bat zazpi bederatzi garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita zazpi egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta ʂ'aʂpia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'amaʂortʂiɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂ'aʂpi βeð'eɾatʂi ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta ʂ'aʂpi eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita zortzia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita hemeretzigarren eguna da, bat zortzi zero garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita sei egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta ʂortʂ'ia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta 'iɾuɾoɣejta 'emeɾetʂiɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂortʂ'i ʂeɾ'o ɣar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta s'ej eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita bederatzia gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta laurogeigarren eguna da, bat zortzi bat garrena bisurteetan. ehun eta laurogeita bost egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta βeð'eɾatʂia ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta lawɾ'oɣejɣaren eɣ'una ð'a, b'at ʂortʂ'i βat ɡar'ena βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta β'ost eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Ekainaren hogeita hamarra gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta laurogeita batgarren eguna da, ehun eta laurogeita bia bisurteetan. ehun eta laurogeita lau egun falta dira urtea amaitzeko. | ek'aɲaɾen 'oɣejta 'amara ɣreɣ'oɾiotar eɣ'uteɣiaɾen urt'eko e'un eta lawɾ'oɣejta βatɡ'aren eɣ'una ð'a, e'un eta lawɾ'oɣejta βi'a βis'urteetan. e'un eta lawɾ'oɣejta l'aw eɣ'un f'alta ðiɾ'a urt'ea am'ajtʂeko. |
Zenbaki arruntak multzo bateko elementuak zenbatzeko erabiltzen diren zenbakiak dira : zero, bat, bi, hiru, lau, bost, sei. | ʂemb'aki ar'untak multʂ'o βat'eko el'ementuak ʂemb'atʂeko eɾ'aβiltʂen diɾ'en ʂemb'akiak diɾ'a: ʂeɾ'o, b'at, b'i, 'iɾu, l'aw, b'ost, s'ej. |
Matematikari batzuek zero arrunta ez dela deritzote, baina beste batzuk ez dira uste berekoak. Entziklopedia honetan, zero arrunta dela kontuan hartuko dugu. | mat'ematikaɾi βatʂ'uek ʂeɾ'o ar'unta eʂ t'ela ðeɾ'itʂote, baɲa β'este β'atʂuk eʂ t'iɾa 'uste βeɾ'ekoak. entʂ'iklopeðia 'onetan, ʂeɾ'o ar'unta ðel'a k'ontuan 'artuko ðuɣ'u. |
Zenbaki arruntak zer diren edonork dakien arren, haren definizioa ez da inolaz ere erraza. Peanoren axiomak zenbaki arrunten multzoa, formula beheko gidoia bat, adiera bakarreko moduan deskribatzen dute. | ʂemb'aki ar'untak ʂ'er diɾ'en eð'onork dak'ien ar'en, 'aɾen def'iniʂioa eʂ t'a iɲ'olaʂ eɾ'e er'aʂa. pe'anoɾen aʃ'iomak ʂemb'aki ar'untem multʂ'oa, form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'at, að'ieɾa β'akareko moð'uan deskr'iβatʂen dut'e. |
Zenbaki natural baten berdinak edo txikiagoak diren zenbaki natural guztien multzoa formula beheko gidoia lau, hau daformula beheko gidoia bost, segida natural baten segmentua deitzen da eta formula beheko gidoia sei edo formula beheko gidoia zazpi moduan idatzi ohi da. | ʂemb'aki nat'uɾal βat'em berd'iɲak eðo tʃik'iaɣoak diɾ'en ʂemb'aki nat'uɾal ɣuʂt'iem multʂ'oa form'ula βe'eko ɣið'oʝa l'aw, 'aw ðaf'ormula βe'eko ɣið'oʝa β'ost, seɣ'iða nat'uɾal βat'en seɣm'entua ð'ejtʂen da eta form'ula βe'eko ɣið'oʝa s'ej eðo form'ula βe'eko ɣið'oʝa ʂ'aʂpi moð'uan ið'atʂi o'i ð'a. |
Kantitateen adierazpenerako zenbaki arruntak existitu baino lehen, kontatzeko beste metodo batzuk erabiltzen ziren, horretarako zenbait objektu ezberdin erabiliz aibidez ; harriak, makilak edota eskuetako hatzak. | kant'itateen að'ieɾaʂpeneɾako ʂemb'aki ar'untak eʃ'istitu βaɲo le'en, kont'atʂeko β'este met'oðo β'atʂuk eɾ'aβiltʂen ʂiɾ'en, 'oretaɾako ʂemb'ajt obʝ'ektu eʂb'erdin eɾ'aβiliʂ ajβ'iðeʂ; 'ariak, mak'iʎak eðota esk'uetako 'atʂak. |
Hala nola, Mesopotamian izan zen Ka. laurehungarren urtearen inguruan non zenbakien lehen aztarnak agertu ziren. | 'ala n'ola, mes'opotamian iʂ'an ʂen k'a. lawɾ'eunɡaren urt'eaɾen inɡ'uɾuan n'on ʂemb'akien le'en aʂt'arnak aɣ'ertu ʂiɾ'en. |
Hauek, buztinezko taulatxo txikietan egindako marka edo seinaleak ziren, horretarako, makil puntadun txikiak erabiliz. | awek, buʂt'iɲeʂko tawl'atʃo tʃik'ietan eɣ'indako mark'a eðo s'eɲaleak ʂiɾ'en, 'oretaɾako, mak'il p'untaðun tʃik'iak eɾ'aβiliʂ. |
Zenbaketa sistema hau beranduago barneratu zen ; hala ere, beste sinbolo grafiko ezberdin batzuekin, Antzineko Grezian eta Antzineko Erroman. | ʂemb'aketa sist'ema 'aw βeɾ'anduaɣo βarn'eɾatu ʂen; 'ala eɾ'e, b'este simb'olo ɣr'afiko eʂb'erdim batʂ'uekin, antʂ'iɲeko ɣreʂ'ian eta antʂ'iɲeko er'oman. |
Antzineko Grezian, haien alfabetoaren letrak erabiltzen zituzten soilik, Antzinako Erroman ordez, letrez gain, simbolo batzuk ere erabili ziren. | antʂ'iɲeko ɣreʂ'ian, 'aʝen alf'aβetoaɾen letr'ak eɾ'aβiltʂen ʂit'uʂten sojl'ik, antʂ'iɲako er'oman ord'eʂ, letr'eʂ ɡ'ajn, simb'olo β'atʂuk eɾ'e eɾ'aβili ʂiɾ'en. |
Richard Dedekind izan zen zenbaki arrunten multzoa gero eta sendoago bilakatzen ari zen oinarri batean finkatu zituena, hemeretzigarren mendean. | ritʃ'ard deð'ekind iʂ'an ʂen ʂemb'aki ar'untem multʂ'oa ɣeɾ'o eta send'oaɣo βiʎ'akatʂen aɾ'i ʂ'en oɲ'ari βat'ean fink'atu ʂit'uena, 'emeɾetʂiɣarem mend'ean. |
Honek, axioma batzuen serie batetik deribatu zituen, eta horrek inplikatzen zuen zenbaki arrunten multzoaren existentzia egia zela. | 'onek, aʃ'ioma βatʂ'uen seɾ'ie βat'etik deɾ'iβatu ʂit'uen, eta 'orek impl'ikatʂen ʂu'en ʂemb'aki ar'untem multʂ'oaɾen eʃ'istentʂia 'eɣia ʂ'ela. |
Hala ere, beranduago Peanok, bigarren ordeneko logika baten barnean gehiago zehaztu zituen, horrela Peanoren bost axioma famatuak ateraz. | 'ala eɾ'e, beɾ'anduaɣo pe'anok, biɣ'aren ord'eneko lox'ika βat'em barn'ean ɡ'eiaɣo ʂe'aʂtu ʂit'uen, 'orela pe'anoɾem b'ost aʃ'ioma fam'atuak at'eɾaʂ. |
Frege aurreko biak baino haratago joan zen, eta zenbaki arrunten existentzia frogatu zuen, printzipio sendoago batzuetatik hasita. | freɣ'e awr'eko βi'ak baɲo 'aɾataɣo ʝ'oan ʂen, eta ʂemb'aki ar'unten eʃ'istentʂia froɣ'atu ʂu'en, printʂ'ipio send'oaɣo βatʂ'uetatik asita. |
Hala ere, Fregeren teoriak bere sinesgarritasuna galdu egin zuen, eta beste metodo berri bat bilatu behar izan zen. | 'ala eɾ'e, freɣ'eɾen te'oɾiak beɾ'e siɲ'esɡaritasuna ɣald'u eɣ'in ʂu'en, eta β'este met'oðo βer'i βat biʎ'atu βe'ar iʂ'an ʂen. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.