text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Barnealdeko materialak dentsoagoak dira, masaren arabera ehuneko hirurogeita hamaika hidrogenoa, ehuneko hogeita lau helioa eta ehuneko bost bestelako elementuak dira. | barn'ealdeko mat'eɾialak dents'oaɣoak diɾ'a, mas'aɾen aɾ'aβeɾa e'uneko 'iɾuɾoɣejta 'amajka 'iðroɣenoa, e'uneko 'oɣejta l'aw 'elioa eta e'uneko β'os best'elako el'ementuak diɾ'a. |
Infragorriak eta ultramoreak erabiliz, ikusi da bentzenoa eta beste hidrokarburoak daudela. | infr'aɣoriak eta ultr'amoɾeak eɾ'aβiliʂ, ik'usi ða βentʂ'enoa eta β'este 'iðrokarbuɾoak dawð'ela. |
Atmosferan dauden hidrogeno eta helio kopuruak Eguzkisistemaren sorrerako nebulosan zeuden portzentajeak lirateke. | atm'osfeɾan dawð'en 'iðroɣeno eta 'elio kop'uɾuak eɣ'uʂkisistemaɾen sor'eɾako neβ'ulosan ʂewð'em portʂ'entaxeak liɾ'ateke. |
Neona, adibidez, hogei parte milioiko baino ez da, gutxi gorabehera Eguzkian dagoenaren hamarren bat. | ne'ona, að'iβiðeʂ, 'oɣej p'arte mil'iojko βaɲo eʂ t'a, ɡ'utʃi ɣoɾ'aβeeɾa eɣ'uʂkian daɣ'oenaɾen 'amarem bat. |
Helioa ere Eguzkian dagoen kopuruaren ehuneko laurogeia da. | 'elioa eɾ'e eɣ'uʂkian daɣ'oen kop'uɾuaɾen e'uneko lawɾ'oɣeʝa ð'a. |
Espektroskopian oinarritua, Saturnok Jupiterren konposizio antzekoa duela uste da, baina Urano eta Neptunok hidrogeno eta helio kopuru txikiagoa dute, eta beste elementu izoztu batzuk ; horregatik deitzen zaie izotzezko erraldoiak. | esp'ektroskopian oɲ'aritua, sat'urnok ɟup'iteren komp'osiʂio antʂ'ekoa ðu'ela 'uste ða, baɲa uɾ'ano eta nept'unok 'iðroɣeno eta 'elio kop'uɾu tʃik'iaɣoa ðut'e, eta β'este el'ementu iʂ'oʂtu β'atʂuk; 'oreɣatik d'ejtʂen ʂaʝ'e iʂ'otʂeʂko er'aldoʝak. |
Eredu teorikoetan oinarrituta, Jupiterrek gaur egun duena baino askoz masa txikiagoa izango balu, bere buruaren gainean kolapsatuko litzatekeela ikusi da. | eɾ'eðu te'oɾikoetan oɲ'arituta, ɟup'iterek ɡ'awr eɣ'un du'ena βaɲo ask'oʂ mas'a tʃik'iaɣoa iʂ'anɡo βal'u, beɾ'e βuɾ'uaɾen ɡaɲ'ean kol'apsatuko litʂ'atekeela ik'usi ða. |
Masa aldaketa txikiagoa balitz, bere erradioa ez zen aldatuko modu nabarmenean, baina bostehun Ma baino gehiago balu barnealdea askoz gehiago konprimatuko litzateke presioaren eraginez eta bere bolumena txikiagotuko litzateke materia gehiago izanda ere. | mas'a ald'aketa tʃik'iaɣoa βal'itʂ, beɾ'e er'aðioa e tʂ'en ald'atuko moð'u naβ'armenean, baɲa βost'eum m'a βaɲo ɣ'eiaɣo βal'u βarn'ealdea ask'oʂ ɡ'eiaɣo kompr'imatuko litʂ'ateke pres'ioaɾen eɾ'aɣiɲeʂ eta βeɾ'e βol'umena tʃik'iaɣotuko litʂ'ateke mat'eɾia ɣ'eiaɣo iʂ'anda eɾ'e. |
Ondorioz, Jupiterrek bere konposizio eta historia ebolutiboa jasan duen planeta batek izan dezakeen diametrorik handiena duela uste da. | ond'oɾioʂ, ɟup'iterek beɾ'e komp'osiʂio eta 'istoɾia eβ'olutiβoa ʝas'an du'em plan'eta βat'ek iʂ'an deʂ'akeen di'ametroɾik 'andiena ðu'ela 'uste ða. |
Masa gehiago gehituz gero, planetaren nukleoa uzkurtzen jarraituko luke, ahalik eta izarigniziora emateko baldintzak izan arte, Jupiterren masa baino berrogeita hamar aldiz gehiago duten nano marroien antzera. | mas'a ɣ'eiaɣo ɣe'ituʂ ɡeɾ'o, plan'etaɾen nukl'eoa uʂk'urtʂen ɟar'ajtuko luk'e, a'alik eta iʂ'aɾiɣniʂioɾa em'ateko βald'intʂak iʂ'an art'e, ɟup'iterem mas'a βaɲo βer'oɣejta 'amar ald'iʂ ɡ'eiaɣo ðut'en nan'o mar'oʝen antʂ'eɾa. |
Jupiterrek hirurogeita hamabost aldiz masiboagoa izan beharko litzateke hidrogenoa fusionatzen hasteko eta izar batean bilakatzeko. | ɟup'iterek 'iɾuɾoɣejta 'amaβost ald'iʂ mas'iβoaɣoa iʂ'am be'arko litʂ'ateke 'iðroɣenoa fus'ionatʂen 'asteko eta iʂ'ar bat'eam biʎ'akatʂeko. |
Hala ere, ezagutzen den nano gorririk txikiena Jupiterren erradioa baino ehuneko hogeita hamar handiagoa baino ez da. | 'ala eɾ'e, eʂ'aɣutʂen den nan'o ɣor'iɾik tʃik'iena ʝup'iteren er'aðioa βaɲo e'uneko 'oɣejta 'amar 'andiaɣoa βaɲo eʂ t'a. |
Jupiterrek bero gehiago irradiatzen du Eguzkitik jasotzen duena baino ; barnealdean sortzen duen beroa Eguzkitik jasotzen duen erradiazioaren antzekoa da. | ɟup'iterek b'eɾo ɣ'eiaɣo ir'aðiatʂen d'u eɣ'uʂkitik ɟas'otʂen du'ena βaɲ'o; barn'ealdean s'ortʂen du'em b'eɾoa eɣ'uʂkitik ɟas'otʂen du'en er'aðiaʂioaɾen antʂ'ekoa ð'a. |
Sortzen duen bero gehigarri hau ka e ele uve i ene hatxe e ele eme hatxe o ele te zeta mekanismoaren ondorioa da, kontrakzioaren bidez sortua. | s'ortʂen du'em b'eɾo ɣe'iɣari 'aw k'a 'e el'e uβ'e 'i en'e 'atʃe 'e el'e em'e 'atʃe 'o el'e t'e ʂet'a mek'anismoaɾen ond'oɾioa ð'a, k'ontrakʂioaɾem bið'eʂ sort'ua. |
Prozesu honen bidez Jupiter bi zentimetro uzkurtzen da urtero. | proʂ'esu 'onem bið'eʂ ɟup'iter b'i ʂent'imetro uʂk'urtʂen d'a urt'eɾo. |
Sortu zenean, beraz, Jupiter gaur egun baino beroagoa zen eta gaur egun duen diametroaren bikoitza zuen. | sort'u ʂen'ean, beɾaʂ, ɟup'iter ɡ'awr eɣ'um baɲo β'eɾoaɣoa ʂ'en eta ɣ'awr eɣ'un du'en di'ametroaɾem bik'ojtʂa ʂu'en. |
Jupiterrek elementu ezberdinak dituen nukleo dentso bat duela uste da. | ɟup'iterek el'ementu eʂb'erdiɲak dit'uen nukl'eo ðents'o βat du'ela 'uste ða. |
Bere inguruan hidrogeno metalikoa eta helioa duen geruza bat egongo litzateke, eta kanpo geruza bat, batez ere hidrogeno molekularrez osatua. | beɾ'e inɡ'uɾuan 'iðroɣeno met'alikoa eta 'elioa ðu'en ɡeɾ'uʂa βat eɣ'onɡo litʂ'ateke, eta k'ampo ɣeɾ'uʂa βat, bat'eʂ eɾ'e 'iðroɣeno mol'ekulareʂ os'atua. |
Nukleoa, adibidez, arrokaz osatuta dagoela esan ohi da, baina bere konposizioa ezezaguna da, baita ere materialen propietateak zeintzuk diren tenperatura eta presio handi horietan. mila bederatziehun eta laurogeita hamazazpian, grabitazio neurketen ondorioz, nukleo bat zegoela proposatu zen, Lurraren halako hamabi eta ... | nukl'eoa, að'iβiðeʂ, ar'okaʂ os'atuta ðaɣ'oela es'an o'i ð'a, baɲa βeɾ'e komp'osiʂioa eʂ'eʂaɣuna ð'a, bajta eɾ'e mat'eɾialem prop'ietateak ʂejntʂ'uk diɾ'en temp'eɾatuɾa eta pres'io 'andi oɾietan. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amaʂaʂpian, ɡraβ'itaʂio newrk'eten ond'oɾioʂ, nukl'eo βat ʂeɣ'oela prop'osatu ʂen, lur'... |
Nukleo bat egotea Jupiterren historiako zatiren batean, gutxienez, planeten formazioereduetan oinarritzen da, beharrezko ikusten baita arroka edo izotzezko nukleo masibo bat egotea bere inguruan hidrogeno eta helio nahiko biltzeko protoeguzkiaren nebulosatik. | nukl'eo βat eɣ'otea ʝup'iteren 'istoɾiako ʂ'atiɾem bat'ean, ɡutʃ'ieneʂ, plan'eten form'aʂioeɾeðuetan oɲ'aritʂen da, be'areʂko ik'ustem bajt'a ar'oka eðo iʂ'otʂeʂko nukl'eo mas'iβo βat eɣ'otea βeɾ'e inɡ'uɾuan 'iðroɣeno eta 'elio na'iko βiltʂ'eko prot'oeɣuʂkiaɾen neβ'ulosatik. |
Onartzen badugu existitzen dela, asko uzkurtuko litzateke bere gainean sortutako hidrogeno metaliko likidoaren konbekzioak nukleo hori urtu eta hainbat material gorantz eramaterakoan. | on'artʂem bað'uɣu eʃ'istitʂen del'a, 'asko uʂk'urtuko litʂ'ateke βeɾ'e ɣaɲ'ean sort'utako 'iðroɣeno met'aliko lik'iðoaɾen komb'ekʂioak nukl'eo oɾi urt'u eta ajmbat mat'eɾial ɣoɾ'antʂ eɾ'amateɾakoan. |
Baliteke, beraz, nukleo hori guztiz desagertua egotea, grabitatearen neurketak ez direlako oraindik ere zehatzak aukera hau guztiz onartzeko. | bal'iteke, beɾaʂ, nukl'eo oɾi ɣuʂt'iʂ des'aɣertua eɣ'otea, ɡraβ'itateaɾen newrk'etak eʂ t'iɾelako oɾ'ajndik eɾ'e ʂe'atʂak awk'eɾa 'aw ɣuʂt'iʂ on'artʂeko. |
Geruza honetan, euritanta itxura duten helio eta neona beherantz eroriko lirateke, elementu hauen ugaritasuna murriztuz goiatmosferan. | ɡeɾ'uʂa 'onetan, 'ewɾitanta itʃ'uɾa ðut'en 'elio eta ne'ona βe'eɾantʂ eɾ'oɾiko liɾ'ateke, el'ementu 'awen uɣ'aɾitasuna mur'iʂtuʂ ɡoʝ'atmosfeɾan. |
Saturno, Urano eta Neptunon bezala diamante eurijasak proposatu dira geruza honetan. | sat'urno, uɾ'ano eta nept'unom beʂ'ala ði'amante 'ewɾiʝasak prop'osatu ðiɾ'a ɣeɾ'uʂa 'onetan. |
Sakonera honetan, presio eta tenperatura hidrogenoaren presio kritikoaren eta tenperatura kritikoaren gainetik daude. | sak'oneɾa 'onetan, pres'io eta temp'eɾatuɾa 'iðroɣenoaɾem pres'io kr'itikoaɾen eta temp'eɾatuɾa kr'itikoaɾen ɡaɲ'etik dawð'e. |
Egoera horretan, ez daude fase likido eta fase gaseosoaren arteko ezberdintasunik eta hidrogenoa fluido superkritiko bat dela esaten da. | eɣ'oeɾa 'oretan, eʂ t'awðe fas'e lik'iðo eta fas'e ɣas'eosoaɾen art'eko eʂb'erdintasunik eta 'iðroɣenoa flujð'o sup'erkritiko βat del'a es'aten da. |
Onuragarria da hidrogenoa gas gisa tratatzea goiko geruzan, lainoen geruzatik mila kilometroko sakoneraraino, eta likido gisa sakonago dauden geruzatan. | on'uɾaɣaria ð'a 'iðroɣenoa ɣ'as ɡ'isa trat'atʂea ɣojk'o ɣeɾ'uʂan, laɲ'oen ɡeɾ'uʂatik miʎ'a kil'ometroko sak'oneɾaɾaɲo, eta lik'iðo ɣ'isa sak'onaɣo ðawð'en ɡeɾ'uʂatan. |
Fisikoki, ez dago muga finkorik euren artean, gasa beroago eta dentsoago egiten da jaisten goazen heinean. | fis'ikoki, eʂ t'aɣo m'uɣa fink'oɾik ewɾ'en art'ean, ɡas'a β'eɾoaɣo eta ðents'oaɣo eɣ'iten da ʝ'ajsten ɡo'aʂen 'eɲean. |
Tenperatura eta presioa etengabe doaz gorantz Jupiterren nukleorantz hurbiltzen garen heinean, ka e ele uve i ene hatxe e ele eme hatxe o ele te zeta mekanismoaren ondorioz. hamar barreko presiopean, tenperatura hirurehun eta berrogei ka ingurukoa da. | temp'eɾatuɾa eta pres'ioa et'enɡaβe ðo'aʂ ɡoɾ'anʂ ɟup'iteren nukl'eoɾantʂ 'urbiltʂen ɡaɾ'en 'eɲean, k'a 'e el'e uβ'e 'i en'e 'atʃe 'e el'e em'e 'atʃe 'o el'e t'e ʂet'a mek'anismoaɾen ond'oɾioʂ. 'amar b'areko pres'iopean, temp'eɾatuɾa 'iɾuɾeun eta βer'oɣej k'a inɡ'uɾukoa ð'a. |
Fasetrantsizioa ematen den eskualdean, non hidrogenoa bere puntu kritikoaren gainetik berotzen den eta metaliko bilakatzen den, kalkulatzen da tenperatura hamar mila ka ingurukoa dela, eta presioa berrehun ge pea. | fas'etrantsiʂioa em'aten den esk'ualdean, n'on 'iðroɣenoa βeɾ'e p'untu kr'itikoaɾen ɡaɲ'etik beɾ'otʂen den eta met'aliko βiʎ'akatʂen den, kalk'ulatʂen da temp'eɾatuɾa 'amar miʎ'a k'a inɡ'uɾukoa ðel'a, eta pres'ioa βer'eun ɡ'e pe'a. |
Nukleoaren mugan egongo litzatekeen tenperatura hogeita hamasei mila ka eta hiru mila lau mila eta bostehun ge pea ingurukoa izango litzateke. | nukl'eoaɾem m'uɣan eɣ'onɡo litʂ'atekeen temp'eɾatuɾa 'oɣejta 'amasej miʎ'a k'a eta 'iɾu miʎ'a l'aw miʎ'a eta βost'eun ɡ'e pe'a inɡ'uɾukoa iʂ'anɡo litʂ'ateke. |
Jupiterrek ez duenez gainazalik, atmosferaren oinarritzat hartzen da presioatmosferikoa ehun ka pe a deneko puntua. | ɟup'iterek eʂ t'ueneʂ ɡaɲ'aʂalik, atm'osfeɾaɾen oɲ'aritʂat 'artʂen da pres'ioatmosfeɾikoa e'un k'a p'e 'a ðen'eko p'untua. |
Hodeien geruza horrek berrogeita hamar kilometroko sakonera baino ez du, eta gutxienez bi mailako hodeiak daude bertan : behe geruza lodi bat eta goiko geruza argiago bat. Baliteke ere egotea urhodeien geruza fin bat amoniako geruzaren azpian. Urhodeiak daudela babesten du tximistak ikusi direla Jupiterren atmosferan. ... | 'oðeʝen ɡeɾ'uʂa 'orek ber'oɣejta 'amar kil'ometroko sak'oneɾa βaɲo eʂ t'u, eta ɣutʃ'ieneʂ b'i maʎ'ako 'oðeʝak dawð'e β'ertan: be'e ɣeɾ'uʂa loð'i βat eta ɣojk'o ɣeɾ'uʂa arɡ'iaɣo βat. bal'iteke eɾ'e eɣ'otea ur'oðeʝen ɡeɾ'uʂa fim b'at am'oniako ɣeɾ'uʂaɾen aʂp'ian. ur'oðeʝak dawð'ela βaβ'esten d'u tʃim'istak ik'usi ðiɾ'ela... |
Hodeien kolore laranja eta marroia Eguzkiaren argi ultramorearekin kolorez aldatzen duten konposatuek ematen dute. | 'oðeʝen kol'oɾe laɾ'anɟa eta mar'oʝa eɣ'uʂkiaɾen arɡ'i ultr'amoɾeaɾekin kol'oɾeʂ ald'atʂen dut'en komp'osatuek em'aten dut'e. |
Zein den efektu zehatza ez da ezaguna, baina uste da fosforoa, sufrea eta hidrokarburoak izango direla. | ʂ'ejn d'en ef'ektu ʂe'atʂa eʂ t'a eʂ'aɣuna, baɲa 'uste ða fosf'oɾoa, sufr'ea eta 'iðrokarbuɾoak iʂ'anɡo ðiɾ'ela. |
Konposatu koloretsu hauek, kromoforo izena dutenak, hodeien beheko alde epelean nahasten dira. | komp'osatu kol'oɾetsu awek, krom'ofoɾo iʂ'ena ðut'enak, 'oðeʝem be'eko ald'e ep'elean na'asten diɾ'a. |
Zonak sortzen dira gorantz doazen konbekzio zelulek amoniakoa kristalizatzen dutenean beheko hodeiak estaliz. | ʂon'ak s'ortʂen diɾ'a ɣoɾ'anʂ do'aʂen komb'ekʂio ʂel'ulek am'oniakoa krist'aliʂatʂen dut'eneam be'eko 'oðeʝak est'aliʂ. |
Jupiterren makurdura axiala baxua da, eta beraz poloek eguzkierradiazio txikiagoa jasotzen duten planetaren ekuatoreak baino. | ɟup'iterem mak'urduɾa aʃ'iala βaʃ'ua ð'a, eta βeɾaʂ pol'oek eɣ'uʂkieraðiaʂio tʃik'iaɣoa ʝas'otʂen dut'em plan'etaɾen ek'uatoɾeak baɲ'o. |
Orban Gorri Handia eta beste zurrunbilo batzuk. | orb'an ɡor'i 'andia eta β'este ʂur'umbiʎo β'atʂuk. |
Izan ere, eguzkisistemako planetaegitura handiena da. | iʂ'an eɾ'e, eɣ'uʂkisistemako plan'etaeɣituɾa 'andiena ð'a. |
Eremu magnetiko izugarri honek karga elektrikodun partikulak Jupiterren poloetara zuzentzen ditu aurora ikusgarriak sortuz. | eɾ'emu maɣn'etiko iʂ'uɣari 'onek karɡ'a el'ektrikoðum part'ikulak ɟup'iterem pol'oetaɾa ʂuʂ'entʂen dit'u awɾ'oɾa ik'usɡariak sort'uʂ. |
Ioko sumendiek jaurtitako partikulek toru bat eratzen dute eta eremu magnetikoak atmosferarentzako fluxu bat eragiten du. | i'oko sum'endiek ɟawrt'itako part'ikulek toɾ'u βat eɾ'atʂen dut'e eta eɾ'emu maɣn'etikoak atm'osfeɾaɾentʂako fluʃ'u β'at eɾ'aɣiten du. |
Barne errotazioak eta elektroien askatasunak korronte elektrikoak sortzen ditu, honek aldi berean eremu magnetikoa sortuz. | barn'e er'otaʂioak eta el'ektroʝen ask'atasunak kor'onte el'ektrikoak s'ortʂen dit'u, 'onek ald'i βeɾ'ean eɾ'emu maɣn'etikoa sort'uʂ. |
Pioneer zundek Jupiterren magnetosferaren lehenengo frogak eman zituzten eta bere intentsitatea neurtu zuten. | pi'oneer ʂund'ek ɟup'iterem maɣn'etosfeɾaɾen le'enenɡo fr'oɣak em'an ʂit'uʂten eta βeɾ'e int'entsitatea newrt'u ʂut'en. |
Hau lurrarena baino hamar aldiz handiagoa da, eta energia lurrarenarena hogei mila beste. | 'aw lur'aɾena βaɲo 'amar ald'iʂ 'andiaɣoa ð'a, eta en'erɡia lur'aɾenaɾena 'oɣej miʎ'a β'este. |
Magnetosferaren buztana Saturnoren orbita baino urrunago hedatzen da. | maɣn'etosfeɾaɾem buʂt'ana sat'urnoɾen orb'ita βaɲo ur'unaɣo 'eðatʂen da. |
Jupiter da planeta bakarra Eguzkiaren orbitaren barizentroa Eguzkiaren bolumenetik kanpo duena, nahiz eta bakarrik Eguzkiaren erradioaren ehuneko zazpi den diferentzia hori. | ɟup'iter d'a plan'eta β'akara eɣ'uʂkiaɾen orb'itaɾem baɾ'iʂentroa eɣ'uʂkiaɾem bol'umenetik k'ampo ðu'ena, n'aiʂ eta βak'arik eɣ'uʂkiaɾen er'aðioaɾen e'uneko ʂ'aʂpi ð'en dif'eɾentʂia oɾi. |
Jupiter eta Eguzkiaren arteko batez besteko distantzia zazpiehun eta hirurogeita hamazortzi milioi kilometrokoa da, gutxi gorabehera Lurraren batez besteko distantziaren bost, bi aldiz gehiago. | ɟup'iter eta eɣ'uʂkiaɾen art'eko βat'eʂ b'esteko ðist'antʂia ʂ'aʂpieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amaʂortʂi mil'ioj kil'ometrokoa ð'a, ɡ'utʃi ɣoɾ'aβeeɾa lur'aɾem bat'eʂ b'esteko ðist'antʂiaɾem b'ost, b'i ald'iʂ ɡ'eiaɣo. |
Ia zehazki Saturnoren orbitaren periodoaren bi bosten da : Eguzkisistemako bi planetarik handienek erresonantzia orbitaletik gertu daude. | 'ia ʂe'aʂki sat'urnoɾen orb'itaɾem peɾ'ioðoaɾem b'i βost'en d'a: eɣ'uʂkisistemako β'i plan'etaɾik 'andienek er'esonantʂia orb'italetik ɡert'u ðawð'e. |
Jupiterren orbitaren eszentrikotasuna zero, zero berrogeita zortzi denez, Eguzkiarekiko duen distantzia hirurogeita hamabost milioi kilometrotan aldatzen da periheliotik afeliora. | ɟup'iteren orb'itaɾen esʂ'entrikotasuna ʂeɾ'o, ʂeɾ'o βer'oɣejta ʂortʂ'i ðen'eʂ, eɣ'uʂkiaɾekiko ðu'en dist'antʂia 'iɾuɾoɣejta 'amaβos mil'ioj kil'ometrotan ald'atʂen da peɾ'ieliotik af'elioɾa. |
Jupiterren makurdura axiala erlatiboki txikia da : hiru, bat hiru A. | ɟup'iterem mak'urduɾa aʃ'iala erl'atiβoki tʃik'ia ð'a: 'iɾu, b'at 'iɾu 'a. |
Ondorioz, ez dago urtaroen aldaketa nabarmenik, Lurrean edo Marten gertatzen den bezala. | ond'oɾioʂ, eʂ t'aɣo urt'aɾoen ald'aketa naβ'armenik, lur'ean eðo mart'en ɡert'atʂen dem beʂ'ala. |
Jupiterren errotazioa planeta guztien artean azkarrena da : bere ardatzaren inguruan errotazio oso bat egiten du hamar orduan behin. | ɟup'iteren er'otaʂioa plan'eta ɣuʂt'ien art'ean aʂk'arena ð'a: beɾ'e ard'atʂaɾen inɡ'uɾuan er'otaʂio os'o βat eɣ'iten du 'amar orduam be'in. |
Planeta esferoide oblatu bat da, ekuatoreko diametroa poloetako diametroa baino handiagoa da. | plan'eta esf'eɾojðe oβl'atu β'at d'a, ek'uatoɾeko ði'ametroa pol'oetako ði'ametroa βaɲo 'andiaɣoa ð'a. |
Jupiterren ekuatoreko diametroa poloetan duena baino bederatzi mila berrehun eta hirurogeita hamabost kilometro handiagoa da. | ɟup'iteren ek'uatoɾeko ði'ametroa pol'oetan du'ena βaɲo βeð'eɾatʂi miʎ'a βer'eun eta 'iɾuɾoɣejta 'amaβos kil'ometro 'andiaɣoa ð'a. |
Atmosfera polarraren errotazioa ekuatoreko atmosferarena baino bost minutu luzeagoa da ; hiru sistema erabiltzen dira erreferentzia marko gisa, atmosferaren ezaugarriak zehaztu behar direnean batikbat. | atm'osfeɾa pol'araɾen er'otaʂioa ek'uatoɾeko atm'osfeɾaɾena βaɲo β'os min'utu luʂ'eaɣoa ð'a; 'iɾu sist'ema eɾ'aβiltʂen diɾ'a er'efeɾentʂia m'arko ɣ'isa, atm'osfeɾaɾen eʂ'awɣariak ʂe'aʂtu βe'ar diɾ'eneam bat'ikbat. |
I Sistema bat zero A ene eta bat zero A ese arteko eremuan erabiltzen da, eta bederatzi hatxe bost zero eme eta hiru zero ese irauten du bertan errotazioak. | 'i sist'ema βat ʂeɾ'o 'a en'e eta β'at ʂeɾ'o 'a es'e art'eko eɾ'emuan eɾ'aβiltʂen da, eta βeð'eɾatʂi 'atʃe β'os ʂeɾ'o em'e eta 'iɾu ʂeɾ'o es'e iɾ'awten du β'ertan er'otaʂioak. |
bigarren Sistemak bere ipar eta hegoaldean dauden latitude guztientzat da, eta bere errotazioak bederatzi hatxe bost bost eme eta berrogei, sei ese irauten ditu. | biɣ'aren sist'emak beɾ'e ip'ar eta 'eɣoaldean dawð'en lat'ituðe ɣuʂt'ientʂat d'a, eta βeɾ'e er'otaʂioak beð'eɾatʂi 'atʃe β'os b'ost em'e eta βer'oɣej, s'ej es'e iɾ'awten dit'u. |
hirugarren Sistema irratiastronomiak zehaztu zuen, eta planetaren magnetosferaren errotazioa du oinarri. | 'iɾuɣaren sist'ema ir'atiastronomiak ʂe'aʂtu ʂu'en, eta plan'etaɾem maɣn'etosfeɾaɾen er'otaʂioa ð'u oɲ'ari. |
hirugarren Sistemaren errotazioa da Jupiterren errotazio ofiziala. | 'iɾuɣaren sist'emaɾen er'otaʂioa ð'a ʝup'iteren er'otaʂio of'iʂiala. |
Jupiterrek hirurogeita hemeretzi satelite natural ezagun ditu. Horietatik hirurogeita hiru txikiak dira, hamar kilometro baino txikiago, mila bederatziehun eta hirurogeita hamabostetik aurrera aurkituak. Lau handienak Lurretik ikus daitezke prismatikoak erabilita gau argi batean. Galilear ilargiak dira : Io, Europa, Ga... | ɟup'iterek 'iɾuɾoɣejta 'emeɾetʂi sat'elite nat'uɾal eʂ'aɣun dit'u. oɾietatik 'iɾuɾoɣejta 'iɾu tʃik'iak diɾ'a, 'amar kil'ometro βaɲo tʃik'iaɣo, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amaβostetik 'awreɾa awrk'ituak. l'aw 'andienak lur'etik ik'us dajt'eʂke prism'atikoak eɾ'aβilita ɣ'aw arɡ'i βat'ean. ɡal'iʎear iʎ'arɡiak diɾ... |
Galileok aurkitutako lau ilargiak Eguzkisistemako sateliterik handienetakoak dira. | ɡal'iʎeok awrk'itutako l'aw iʎ'arɡiak eɣ'uʂkisistemako sat'eliteɾik 'andienetakoak diɾ'a. |
Horietako hiruren orbitek Laplaceren erresonantzia dute euren artean ; Iok egiten dituen lau orbitako, Europak zehazki bi orbita egiten ditu eta Ganimedesek bakarra egiten du. | oɾietako 'iɾuɾen orb'itek lapl'aθeɾen er'esonantʂia ðut'e ewɾ'en art'ean; i'ok eɣ'iten dit'uen l'aw orb'itako, ewɾ'opak ʂe'aʂki β'i orb'ita eɣ'iten dit'u eta ɣan'imeðesek b'akara eɣ'iten du. |
Erresonantzia honen ondorioz, orbitek oso itxura eliptikoa dute, ilargi bakoitzak bultzada gehigarri bat jasotzen duelako zehazki orbitaren puntu berdinean. | er'esonantʂia 'onen ond'oɾioʂ, orb'itek os'o itʃ'uɾa el'iptikoa ðut'e, iʎ'arɡi βak'ojtʂak bultʂ'aða ɣe'iɣari βat ɟas'otʂen du'elako ʂe'aʂki orb'itaɾem p'untu βerd'iɲean. |
Jupiterren itsasaldiaren indarrak, bestetik, orbita horiek ahalik eta zirkularrenak izan daitezen egiten du lan. | ɟup'iteren its'asaldiaɾen ind'arak, b'estetik, orb'ita 'oɾiek a'alik eta ʂirk'ularenak iʂ'an dajt'eʂen eɣ'iten du l'an. |
Urruntzen doazen heinean, itxura esferikoagoa lortzen dute. | ur'untʂen do'aʂen 'eɲean, itʃ'uɾa esf'eɾikoaɣoa l'ortʂen dut'e. |
Fenomeno honen ikuspegirik dramatikoena Ioren sumendi jardueran ikusten da, eta maila txikiagoan Europaren azal gaztean. | fen'omeno 'onen ik'uspeɣiɾik dram'atikoena i'oɾen sum'endi ʝard'ueɾan ik'usten da, eta m'aʎa tʃik'iaɣoan ewɾ'opaɾen aʂ'al ɣaʂt'ean. |
boyagerren ondoren aurkitu diren kanpoko orbitetako ilargi txikiek egoera korapilatu dute. | boʝ'aɣeren ond'oɾen awrk'itu ðiɾ'en kamp'oko orb'itetako iʎ'arɡi tʃik'iek eɣ'oeɾa koɾ'apiʎatu ðut'e. |
Gaur egun sei talde nagusi egiten dira, baina batzuk eta besteak ez dute zertan hain antzeko izan. | ɡ'awr eɣ'un s'ej t'alde naɣ'usi eɣ'iten diɾ'a, baɲa β'atʂuk eta β'esteak eʂ t'ute ʂert'an 'ajn antʂ'eko iʂ'an. |
Oinarrizko sailkapen bat ia Jupiterren ekuatorearen inguruan ia orbita zirkular erregular batean biratzen dutenak talde batean sartzea da. | oɲ'ariʂko sajlk'apem bat 'ia ʝup'iteren ek'uatoɾeaɾen inɡ'uɾuan 'ia orb'ita ʂirk'ular er'eɣular bat'eam biɾ'atʂen dut'enak t'alde βat'ean sartʂ'ea ð'a. |
Hauek Jupiterrekin batera sortu zirenak dira. | awek ɟup'iterekim bat'eɾa sort'u ʂiɾ'enak diɾ'a. |
Beste ilargiak zenbat diren ezezaguna da, plano eliptiko eta oso makurtuak dituzten multzo ezberdinak osatzen dituzte. | b'este iʎ'arɡiak ʂemb'at diɾ'en eʂ'eʂaɣuna ð'a, plan'o el'iptiko eta os'o mak'urtuak dit'uʂtem multʂ'o eʂb'erdiɲak os'atʂen dit'uʂte. |
Uste denez kapturatutako asteroideak edo horien zatiak izango lirateke. | 'uste ðen'eʂ kapt'uɾatutako ast'eɾojðeak eðo oɾien ʂ'atiak iʂ'anɡo liɾ'ateke. |
Talde bat osatzen duten sateliteek orbita antzekoak dituzte, eta beraz jatorri bera izan lezakete, agian kapturatutako ilargi handiago baten zatiak. | t'alde βat os'atʂen dut'en sat'eliteek orb'ita antʂ'ekoak dit'uʂte, eta βeɾaʂ ɟat'ori β'eɾa iʂ'an leʂ'akete, aɣ'ian kapt'uɾatutako iʎ'arɡi 'andiaɣo βat'en ʂ'atiak. |
Planeta gehienen orbitak Jupiterren orbitaren planoan daude kokatuta, eta ez Eguzkiaren plano ekuatorialean. | plan'eta ɣe'ienen orb'itak ɟup'iteren orb'itaɾem plan'oan dawð'e kok'atuta, eta 'eʂ eɣ'uʂkiaɾem plan'o ek'uatoɾialean. |
Merkurio da Eguzkiaren planoan orbitatzen duen planeta bakarra. | merk'uɾio ð'a eɣ'uʂkiaɾem plan'oan orb'itatʂen du'em plan'eta β'akara. |
Asteroide gerrikoan dauden kirwuden hutsuneak batez ere Jupiterren eraginez sortu dira, eta barne Eguzkisistemako bonbardaketa indartsu berantiarra ere Jupiterren mugimenduaren ondorioa izan liteke. | ast'eɾojðe ɣer'ikoan dawð'en kir'uuðen 'utsuneak bat'eʂ eɾ'e ʝup'iteren eɾ'aɣiɲeʂ sort'u ðiɾ'a, eta βarn'e eɣ'uʂkisistemako βomb'ardaketa ind'artsu βeɾ'antiara eɾ'e ʝup'iterem muɣ'imenduaɾen ond'oɾioa iʂ'an lit'eke. |
Ziklorik laburrena duten kometak Jupiterren familiakoak dira ; familia honetan Jupiterren ardatzerdi handia baino txikiagoa dutenak sartzen dira. | ʂikl'oɾik laβ'urena ðut'en kom'etak ɟup'iteren fam'iliakoak diɾ'a; fam'ilia 'onetan ɟup'iteren ard'atʂerdi 'andia βaɲo tʃik'iaɣoa ðut'enak s'artʂen diɾ'a. |
Uste da Jupiter familiako kometak Kuiperren gerrikoan sortu zirela, Neptunoz haraindiko objektu objektu gisa. | 'uste ða ʝup'iter fam'iliako kom'etak kujp'eren ɡer'ikoan sort'u ʂiɾ'ela, nept'unoʂ 'aɾajndiko obʝ'ektu obʝ'ektu ɣ'isa. |
Jupiterrengandik gertu pasatzerakoan, euren orbita aldatzen da eta, ondoren, Eguzkia eta Jupiterren artean mugitzen dira. | ɟup'iterenɡandik ɡert'u pas'atʂeɾakoan, ewɾ'en orb'ita ald'atʂen da et'a, ond'oɾen, eɣ'uʂkia eta ʝup'iteren art'eam muɣ'itʂen diɾ'a. |
Jupiterren masaren magnitudea hain handia izanda, Jupiterren eta Eguzkiaren arteko biraketaren barizentroa Eguzkiaren gainazaletik kanpo geratzen da. | ɟup'iterem mas'aɾem maɣn'ituðea 'ajn 'andia iʂ'anda, ɟup'iteren eta eɣ'uʂkiaɾen art'eko β'iɾaketaɾem baɾ'iʂentroa eɣ'uʂkiaɾen ɡaɲ'aʂaletik k'ampo ɣeɾ'atʂen da. |
Jupiter da Eguzkisisteman bakarra ezaugarri honekin. | ɟup'iter d'a eɣ'uʂkisistemam b'akara eʂ'awɣari 'onekin. |
Batzuetan, Jupiterrek Eguzkisisteman dauden objektuak erakartzen ditu eta planetaren aurka talka egiten dute. | batʂ'uetan, ɟup'iterek eɣ'uʂkisisteman dawð'en obʝ'ektuak eɾ'akartʂen dit'u eta plan'etaɾen awrk'a t'alka eɣ'iten dut'e. |
Planeten artean kometatalka gehien jasaten duen objektua da, Lurrak jasaten dituenak baino berrehun aldiz gehiago. | plan'eten art'ean kom'etatalka ɣe'ien ɟas'aten du'en obʝ'ektua ð'a, lur'ak ɟas'aten dit'uenak baɲo βer'eun ald'iʂ ɡ'eiaɣo. |
Zientzialarien artean eztabaidatzen da ea Jupiterren eraginez Kuiper gerrikoan dauden objektuak Lurrerantz abiatzen diren, edo kontrara, Oorten hodeian dauden objektuetatik babesten ote gaituen. | ʂi'entʂialaɾien art'ean eʂt'aβajðatʂen da e'a ʝup'iteren eɾ'aɣiɲeʂ kujp'er ɡer'ikoan dawð'en obʝ'ektuak lur'eɾantʂ aβ'iatʂen diɾ'en, eðo k'ontraɾa, o'orten 'oðeʝan dawð'en obʝ'ektuetatik baβ'esten ot'e ɣajt'uen. |
Jupiter gaueko zeruko hirugarren objekturik distiratsuena izan ohi da, Ilargia eta Artizarraren ondoren ; batzuetan, Marte Jupiter baino distiratsuago izan daiteke. | ɟup'iter ɡaw'eko ʂ'eɾuko 'iɾuɣaren obʝ'ektuɾik dist'iɾatsuena iʂ'an o'i ð'a, iʎ'arɡia eta art'iʂaraɾen ond'oɾen; batʂ'uetan, m'arte ʝup'iter baɲo ðist'iɾatsuaɣo iʂ'an dajt'eke. |
Jupiterrek Lurrarekiko duen distantzia eta posizioaren arabera, bere itxurazko magnitudea minus bi, laurogeita hamalautik minus bat, hirurogeita seira alda daiteke. | ɟup'iterek lur'aɾekiko ðu'en dist'antʂia eta pos'iʂioaɾen aɾ'aβeɾa, beɾ'e itʃ'uɾaʂko maɣn'ituðea min'us b'i, lawɾ'oɣejta 'amalawtik min'us b'at, 'iɾuɾoɣejta sejɾ'a ald'a ðajt'eke. |
Batez besteko itxurazko magnitudea minus bi, bi izaten da, zero, hogeita hamahiruko desbideratze estandarrarekin. | bat'eʂ b'esteko itʃ'uɾaʂko maɣn'ituðea min'us b'i, b'i iʂ'aten da, ʂeɾ'o, 'oɣejta 'amaiɾuko ðesb'iðeɾatʂe est'andaraɾekin. |
Jupiterren diametro angeluarra berrogeita hamar, batetik hogeita bederatzi, zortzi arkosegundura aldatzen da. | ɟup'iteren di'ametro anɡ'eluara βer'oɣejta 'amar, bat'etik 'oɣejta βeð'eɾatʂi, ʂortʂ'i ark'oseɣunduɾa ald'atʂen da. |
Jupiter oposizioan eta perihelioan dagoenean ikusten da distiratsuenen. | ɟup'iter op'osiʂioan eta peɾ'ielioan daɣ'oenean ik'usten da ðist'iɾatsuenen. |
Hau da, denbora tarte batez, Jupiterrek egindako bidea desegiten du zeruan egiten duen mugimenduan. | 'aw ð'a, d'emboɾa tart'e βat'eʂ, ɟup'iterek eɣ'indako βið'ea ðes'eɣiten du ʂ'eɾuan eɣ'iten du'em muɣ'imenduan. |
Jupiterren orbita Lurraren orbitatik kanpo dagoenez, Jupiterren ez dira faseak ikusten, Ilargian bezala. | ɟup'iteren orb'ita lur'aɾen orb'itatik k'ampo ðaɣ'oeneʂ, ɟup'iteren eʂ t'iɾa fas'eak ik'usten, iʎ'arɡiam beʂ'ala. |
Inoiz ez da planetaren hamaika, bost A baino gehiago iluntzen. | iɲ'ojʂ eʂ t'a plan'etaɾen 'amajka, b'ost 'a βaɲo ɣ'eiaɣo iʎ'untʂen. |
Hau da, Lurrean jarritako teleskopio batek beti ikusiko du Jupiter iaia betea. | 'aw ð'a, lur'ean ɟar'itako tel'eskopio βat'ek b'eti ik'usiko ðu ʝup'iter 'iaʝa βet'ea. |
Lehen espazio misioak egin zirenean ikusi ahal izan zen, lehenengoz, Jupiter erdizka argituta. | le'en esp'aʂio mis'ioak eɣ'in ʂiɾ'enean ik'usi a'al iʂ'an ʂen, le'enenɡoʂ, ɟup'iter erd'iʂka arɡ'ituta. |
Teleskopio txiki batekin Galileoren ilargiak ikus daitezke, eta planeta hodei zerrendak dituela. | tel'eskopio tʃik'i βat'ekin ɡal'iʎeoɾen iʎ'arɡiak ik'us dajt'eʂke, eta plan'eta 'oðej ʂer'endak dit'uela. |
Teleskopio handiagoa behar da Orban Gorri Handia ikusteko Lurrari begira dagoenean. | tel'eskopio 'andiaɣoa βe'ar da orb'an ɡor'i 'andia ik'usteko lur'aɾi βeɣ'iɾa ðaɣ'oenean. |
mila seiehun eta hamarrean Galileo Galileik Jupiterren lau ilargi handienak aurkitu zituen, Galilear ilargiak izenarekin ezagutzen ditugunak, teleskopio bat erabiliz. Uste denez, hau izan zen teleskopio batekin Lurrarenak ez diren beste ilargi bat behatu zen lehen aldia. Galileoren aurkikuntza eta hurrengo egunean Simo... | miʎ'a seʝ'eun eta 'amarean ɡal'iʎeo ɣal'iʎejk ɟup'iteren l'aw iʎ'arɡi 'andienak awrk'itu ʂit'uen, ɡal'iʎear iʎ'arɡiak iʂ'enaɾekin eʂ'aɣutʂen dit'uɣunak, tel'eskopio βat eɾ'aβiliʂ. 'uste ðen'eʂ, 'aw iʂ'an ʂen tel'eskopio βat'ekin lur'aɾenak eʂ t'iɾem b'este iʎ'arɡi βat be'atu ʂen le'en ald'ia. ɡal'iʎeoɾen awrk'ikuntʂa e... |
mila seiehun eta hirurogeiko hamarkadan giobani kasinik teleskopio berri bat erabili zuen Jupiterren orbanak eta banda koloretsuak aurkitzeko, eta ikusi zuen planetak forma oblatua zuela, hau da, poloetan hanpatua dagoela. | miʎ'a seʝ'eun eta 'iɾuɾoɣejko 'amarkaðan ɡi'oβani kas'iɲik tel'eskopio βer'i βat eɾ'aβili ʂu'en ɟup'iteren orb'anak eta βand'a kol'oɾetsuak awrk'itʂeko, eta ik'usi ʂu'em plan'etak form'a oβl'atua ʂu'ela, 'aw ð'a, pol'oetan 'ampatua ðaɣ'oela. |
Planetaren errotazioperiodoa zehazteko gai izan zen ere bat sei bederatzi zeroan aurkitu zuen atmosferaren errotazioa ez zela aldi berean ematen. | plan'etaɾen er'otaʂiopeɾioðoa ʂe'aʂteko ɣ'aj iʂ'an ʂen eɾ'e β'at s'ej βeð'eɾatʂi ʂeɾ'oan awrk'itu ʂu'en atm'osfeɾaɾen er'otaʂioa e tʂ'ela ald'i βeɾ'ean em'aten. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.