text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Probabilitateazterketek inbertsioen portaera aurreikusteko aukera ematen digute, eta hori oso baliagarria da inbertitzeko momentua eta nola egin erabakitzeko. | proβ'aβilitateaʂterketek imb'ertsioem port'aeɾa awr'ejkusteko awk'eɾa em'aten diɣ'ute, eta oɾi os'o βal'iaɣaria ð'a imb'ertitʂeko mom'entua eta n'ola eɣ'in eɾ'aβakitʂeko. |
Soziologia gizartearen eta gizabanakoen portaera sozialak aztertzen dituen gizarte zientzia da. | soʂ'ioloɣia ɣiʂ'arteaɾen eta ɣiʂ'aβanakoem port'aeɾa soʂ'ialak aʂt'ertʂen dit'uen ɡiʂ'arte ʂi'entʂia ð'a. |
Teorialari gehienez aburuz, gaur egungo soziologiaren baitan lau marko teoriko nagusi bereiz daitezke, nahiz eta hauen baitan korronte ugari desberdintzen diren. | te'oɾialaɾi ɣe'ieneʂ aβ'uɾuʂ, ɡ'awr eɣ'unɡo soʂ'ioloɣiaɾem bajt'an l'aw m'arko te'oɾiko naɣ'usi βeɾ'ejʂ dajt'eʂke, n'aiʂ eta 'awem bajt'an kor'onte uɣ'aɾi ðesb'erdintʂen diɾ'en. |
Funtzionalismoak gizartea sistema gisa ikusten du ; sistemek, aldi berean, azpisistemak izango dituzte, eta gizartearen osagai bakoitzak bere funtzioa izango du. | funtʂ'ionalismoak ɡiʂ'artea sist'ema ɣ'isa ik'usten du; sist'emek, ald'i βeɾ'ean, aʂp'isistemak iʂ'anɡo ðit'uʂte, eta ɣiʂ'arteaɾen os'aɣaj βak'ojtʂak beɾ'e funtʂ'ioa iʂ'anɡo ðu. |
Funtzionalismoaren baitan hiru korronte nagusi bereiz daitezke : Malinowskiren funtzionalismo absolutua, Mertonen funtzionalismo erlatibizatua eta Parsonsen estrukturalfuntzionalismoa. | funtʂ'ionalismoaɾem bajt'an 'iɾu kor'onte naɣ'usi βeɾ'ejʂ dajt'eʂke: mal'iɲowskiɾen funtʂ'ionalismo abs'olutua, mert'onen funtʂ'ionalismo erl'atiβiʂatua eta pars'onsen estr'uktuɾalfuntʂionalismoa. |
Funtzionalismoak gizartearen oreka eta izaera harmoniatsua defendatuko du. Gizarteratzearen bidez gizabanakoek gizartea bereganatuko dute. Bere kontzeptu nagusiak funtzioa, errola nahiz estatusa izango dira, besteak beste. | funtʂ'ionalismoak ɡiʂ'arteaɾen oɾ'eka eta iʂ'aeɾa 'armoniatsua ðef'endatuko ðu. ɡiʂ'arteɾatʂeaɾem bið'eʂ ɡiʂ'aβanakoek ɡiʂ'artea βeɾ'eɣanatuko ðut'e. beɾ'e kontʂ'eptu naɣ'usiak funtʂ'ioa, er'ola n'aiʂ est'atusa iʂ'anɡo ðiɾ'a, b'esteak b'este. |
Estrukturalismoak gizartearen egituraren garrantzia azpimarratzen du. Subjektuek euren ekintzei ematen dioten zentzua, horrela, kulturaren testuinguruan aztertu behar da. Hots, estrukturalismoak gizarte ekintzak kulturaren barnean sortzen eta bersortzen direla azpimarratzen du. Ondorioz, ikerketa estrukturalistek hainb... | estr'uktuɾalismoak ɡiʂ'arteaɾen eɣ'ituɾaɾen ɡar'antʂia aʂp'imaratʂen du. subʝ'ektuek ewɾ'en ek'intʂej em'aten di'oten ʂentʂ'ua, 'orela, kult'uɾaɾen test'ujnɡuɾuan aʂt'ertu βe'ar d'a. ots, estr'uktuɾalismoak ɡiʂ'arte ek'intʂak kult'uɾaɾem barn'ean s'ortʂen eta βers'ortʂen diɾ'ela aʂp'imaratʂen du. ond'oɾioʂ, ik'erketa e... |
Estrukturalismoaren autore garrantzitsuenetariko eta lehenengoetarikoa LA uve i ese te erre a u ese ese etnologoa da. | estr'uktuɾalismoaɾen awt'oɾe ɣar'antʂitsuenetaɾiko eta le'enenɡoetaɾikoa l'a uβ'e 'i es'e t'e er'e 'a 'u es'e es'e etn'oloɣoa ð'a. |
Honek, mila bederatziehun eta berrogeita hamarreko hamarkadan, kulturaren fenomenoa mitologiaren eta ahaidetasunaren testuinguruan aztertu zuen, besteak beste. | 'onek, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejta 'amareko 'amarkaðan, kult'uɾaɾen fen'omenoa m'itoloɣiaɾen eta a'ajðetasunaɾen test'ujnɡuɾuan aʂt'ertu ʂu'en, b'esteak b'este. |
Bourdieuren ikuspegiari estrukturalfuntzionalismoa deitu izan zaio. | bowrd'iewɾen ik'uspeɣiaɾi estr'uktuɾalfuntʂionalismoa ðejt'u iʂ'an ʂaʝ'o. |
Hau mikrosoziologian eta gizarte sikologian erabiltzen den ikuspegia da gehienbat. | 'aw mikr'osoʂioloɣian eta ɣiʂ'arte sik'oloɣian eɾ'aβiltʂen den ik'uspeɣia ð'a ɣe'iembat. |
AEBetako pragmatismoan eta yortx Herbert Meaden teorietan oinarritzen da. | a'eβetako praɣm'atismoan eta ʝ'ortʃ 'erbert me'aðen te'oɾietan oɲ'aritʂen da. |
Bere iritziz, pertsonak beraiek produktu sozialak izateaz gain, helburudun zerbait sortzaileak dira. | beɾ'e iɾ'itʂiʂ, perts'onak beɾ'aʝek proð'uktu soʂ'ialak iʂ'ateaʂ ɡ'ajn, 'elβuɾuðun ʂerb'ajt sortʂ'aʎeak diɾ'a. |
Herbert Blumerrek honela azaldu zuen : gizakiek gauzekiko edo besteekiko duten harremana beraien zentzu eta esanahiean oinarritzen da. | 'erbert blum'erek 'onela aʂ'aldu ʂu'en: ɡiʂ'akiek ɡawʂ'ekiko eðo β'esteekiko ðut'en 'aremana β'eɾaʝen ʂentʂ'u eta es'anaiean oɲ'aritʂen da. |
Esanahi hori gizarte elkarrekintzatik sortzen da, eta horri egiten zaion interpretazioak alda dezake. | es'anai oɾi ɣiʂ'arte elk'arekintʂatik s'ortʂen da, eta 'ori eɣ'iten ʂaʝ'on int'erpretaʂioak ald'a ðeʂ'ake. |
Elkarrekintza sinbolikoaren jarraitzaileek metodo kualitatiboak erabili ohi dituzte, pertsonek beraien ekintzei ematen dieten zentzua ulertzeko teknikak baitira. | elk'arekintʂa simb'olikoaɾen ɟar'ajtʂaʎeek met'oðo ku'alitatiβoak eɾ'aβili o'i ðit'uʂte, perts'onek b'eɾaʝen ek'intʂej em'aten di'eten ʂentʂ'ua ul'ertʂeko tekn'ikak bajt'iɾa. |
Soziologiak, gainontzeko gizarte zientziek bezala, erabiltzen dituen ikerketa teknikak bi multzo handitan banatu ohi dira : metodo kuantitatiboak eta kualitatiboak. | soʂ'ioloxiak, ɡaɲ'ontʂeko ɣiʂ'arte ʂi'entʂiek beʂ'ala, eɾ'aβiltʂen dit'uen ik'erketa tekn'ikak b'i multʂ'o 'anditam ban'atu o'i ðiɾ'a: met'oðo ku'antitatiβoak eta ku'alitatiβoak. |
Bakoitzak errealitatearen ikuspegi bat azpimarratzen badu ere, bakoitza ezin da paradigma itxitzat hartu, bata bestearekin nahasi ohi diren tresna gisa baino. | bak'ojtʂak er'ealitateaɾen ik'uspeɣi β'at aʂp'imaratʂem bað'u eɾ'e, bak'ojtʂa eʂ'in da paɾ'aðiɣma itʃ'itʂat 'artu, bat'a β'esteaɾekin na'asi o'i ðiɾ'en tresn'a ɣ'isa βaɲ'o. |
Metodo kuantitatiboen bidez, errealitatearen ezaugarri eta joera orokorrak ikertu ohi dira. | met'oðo ku'antitatiβoem bið'eʂ, er'ealitateaɾen eʂ'awɣari eta ʝo'eɾa oɾ'okorak ik'ertu o'i ðiɾ'a. |
Errealitate zenbagarriak kontuan hartuz, inkesta bezalako teknikak erabili ohi dira. | er'ealitate ʂemb'aɣariak k'ontuan 'artuʂ, ink'esta βeʂ'alako tekn'ikak eɾ'aβili o'i ðiɾ'a. |
Halaber, lagin handiak izanez gero, metodo kuantitatiboak aukeratu ohi dira. | alaβer, laɣ'in 'andiak iʂ'aneʂ ɡeɾ'o, met'oðo ku'antitatiβoak awk'eɾatu o'i ðiɾ'a. |
Metodo kualitatiboen bidez, errealitate zenbagarrietan arreta jarri baino, errealitateen esangurak eta kausa aztertu nahi dira. Horrela, lagin handiak aukeratu beharrean, lagin txikiago baina esanguratsuak aukeratu ohi dira. Horrela, sakoneko elkarrizketak edo eztabaida taldeak dira gehien erabilitako ikerketa teknikak... | met'oðo ku'alitatiβoem bið'eʂ, er'ealitate ʂemb'aɣarietan 'areta ʝar'i βaɲ'o, er'ealitateen es'anɡuɾak eta kaws'a aʂt'ertu na'i ðiɾ'a. 'orela, laɣ'in 'andiak awk'eɾatu βe'arean, laɣ'in tʃik'iaɣo βaɲa es'anɡuɾatsuak awk'eɾatu o'i ðiɾ'a. 'orela, sak'oneko elk'ariʂketak eðo eʂt'aβajða t'aldeak diɾ'a ɣe'ien eɾ'aβilitako ik... |
Soziologiaren kasuan, gizarte eremu zehatzak aztertzen dituzten soziologiaren adarrak dira. | soʂ'ioloɣiaɾen kas'uan, ɡiʂ'arte eɾ'emu ʂe'atʂak aʂt'ertʂen dit'uʂten soʂ'ioloɣiaɾen að'arak diɾ'a. |
Oorten hodeia, ApikOorten hodeia ere deitua, ers Apik eta yan Oorten omenez, ustez eguzkisistemaren mugan dagoen eta transneptunotar objektuak dituen hodei esferiko bat da. | o'orten 'oðeʝa, ap'ikoorten 'oðeʝa eɾ'e ðejt'ua, 'ers ap'ik eta ʝ'an o'orten om'eneʂ, ust'eʂ eɣ'uʂkisistemaɾem m'uɣan daɣ'oen eta transn'eptunotar obʝ'ektuak dit'uen 'oðej esf'eɾiko βat d'a. |
Eguzkitik ia argiurte batera kokaturik dago, hau da, guregandik hurbilen dagoen Proxima Centauri izarrera dagoen distantziaren laurden batera. | eɣ'uʂkitik 'ia arɡ'iurte βat'eɾa kok'atuɾik daɣ'o, 'aw ð'a, ɡuɾ'eɣandik 'urbiʎen daɣ'oem proʃ'ima θent'awɾi iʂ'areɾa ðaɣ'oen dist'antʂiaɾen lawrd'em bat'eɾa. |
Hodei hau oraindik ez da zuzenean behatua izan eta, horregatik, oraindik ezin izan da frogatu bere existentzia. | 'oðej 'aw oɾ'ajndik eʂ t'a ʂuʂ'eneam be'atua iʂ'an et'a, 'oreɣatik, oɾ'ajndik eʂ'in iʂ'an d'a froɣ'atu βeɾ'e eʃ'istentʂia. |
Eguzkitik urrunen dauden objektu multzoak, hala nola, Kuiper gerrikoa, transneptunotar objektuak eta disko sakabanatua, Oorten hodeia baino ehun aldiz hurbilago daude Eguzkitik. | eɣ'uʂkitik ur'unen dawð'en obʝ'ektu multʂ'oak, 'ala n'ola, kujp'er ɡer'ikoa, transn'eptunotar obʝ'ektuak eta ð'isko sak'aβanatua, o'orten 'oðeʝa βaɲo e'un ald'iʂ 'urbiʎaɣo ðawð'e eɣ'uʂkitik. |
Azkeneko estatistikek diotenez, hodei honek bilioi bat eta ehun bilioi objektu artean eduki ditzake ; hori horrela bada, Lurrak duen masa halako bost izango luke hodeiakA. | aʂk'eneko est'atistikek di'oteneʂ, 'oðej 'onek bil'ioj βat eta e'um bil'ioj obʝ'ektu art'ean eð'uki ðitʂ'ake; oɾi 'orela βaða, lur'ak du'em mas'a 'alako β'ost iʂ'anɡo luk'e 'oðeʝaka. |
Oorten hodeiak bi gune desberdin ditu : kanpoaldeko Oorten hodeiak forma esferikoa du, eta barnealdeko Oorten hodeiak, jilsen hodeia ere deituak, disko itxura. | o'orten 'oðeʝak b'i ɣun'e ðesb'erdin dit'u: kamp'oaldeko o'orten 'oðeʝak form'a esf'eɾikoa ð'u, eta βarn'ealdeko o'orten 'oðeʝak, ɟils'en 'oðeʝa eɾ'e ðejt'uak, d'isko itʃ'uɾa. |
Hodeiaren barnean dauden objektuak izotzez, metanoz eta amoniakoz osatuak dira, beste substantzia batzuen artean. | 'oðeʝaɾem barn'ean dawð'en obʝ'ektuak iʂ'otʂeʂ, met'anoʂ eta am'oniakoʂ os'atuak diɾ'a, b'este suβst'antʂia βatʂ'uen art'ean. |
Oorten hodeia oraindik ezin izan da zuzenean behatu. | o'orten 'oðeʝa oɾ'ajndik eʂ'in iʂ'an d'a ʂuʂ'eneam be'atu. |
Hala ere, astronomoek uste dute bertan egon daitekeela jallei eta periodo luzeko beste kometa guztien eta, beharbada, hainbat zentauro eta Jupiterren kometaren jatorria. | 'ala eɾ'e, astr'onomoek 'uste ðut'e β'ertan eɣ'on dajt'ekeela ʝaʎ'ej eta peɾ'ioðo luʂ'eko β'este kom'eta ɣuʂt'ien et'a, be'arbaða, ajmbat ʂent'awɾo eta ʝup'iteren kom'etaɾen ɟat'oria. |
Oorten hodeiaren kanpoaldean egon daitezkeen objektuak, seguraski, grabitazionalki ez dira oso lotuak egongo Eguzkiarekin eta beraz, inguruko izarren eta Esne Bidearen eraginez, eguzkisistemaren barnealdera jaurtiak izaten dira. | o'orten 'oðeʝaɾen kamp'oaldean eɣ'on dajt'eʂkeen obʝ'ektuak, seɣ'uɾaski, ɡraβ'itaʂionalki eʂ t'iɾa os'o lot'uak eɣ'onɡo eɣ'uʂkiaɾekin eta βeɾaʂ, inɡ'uɾuko iʂ'aren eta esn'e βið'eaɾen eɾ'aɣiɲeʂ, eɣ'uʂkisistemaɾem barn'ealdeɾa ʝawrt'iak iʂ'aten diɾ'a. |
Periodo motzeko kometa gehienen sorlekua disko sakabanatuan dagoen arren, astronomoek uste dute Oorten hodeian dutela bakan batzuek beraien sorlekua. | peɾ'ioðo motʂ'eko kom'eta ɣe'ienen sorl'ekua ð'isko sak'aβanatuan daɣ'oen ar'en, astr'onomoek 'uste ðut'e o'orten 'oðeʝan dut'ela βak'am batʂ'uek b'eɾaʝen sorl'ekua. |
Kuiper gerrikoan eta disko sakabanatuan hainbat objektu aurkitu diren bitartean, Oorten hodeiaren kide diren bost objektu baino ez ditugu ezagutzen : Sedna, bi mila ze erre bat zero bost, bi mila eta sei ese ku hiru zazpi bi, bi mila eta zortzi ka uve lau bi etaA bi mila eta hamabi uve pe bat bat hiru. | kujp'er ɡer'ikoan eta ð'isko sak'aβanatuan ajmbat obʝ'ektu awrk'itu ðiɾ'em bitartean, o'orten 'oðeʝaɾen k'iðe ðiɾ'em b'ost obʝ'ektu βaɲo eʂ t'ituɣu eʂ'aɣutʂen: seðn'a, b'i miʎ'a ʂe er'e βat ʂeɾ'o β'ost, b'i miʎ'a eta s'ej es'e k'u 'iɾu ʂ'aʂpi β'i, b'i miʎ'a eta ʂortʂ'i k'a uβ'e l'aw β'i et'aa β'i miʎ'a eta 'amaβi uβ'e ... |
Kometen orbitak oso ezegonkorrak dira, hauen dinamikak erabiltzen du beraz, Eguzkiarekin edo planeta batekin talka egingo duten edo ez. | kom'eten orb'itak os'o eʂ'eɣonkorak diɾ'a, 'awen din'amikak eɾ'aβiltʂen du βeɾaʂ, eɣ'uʂkiaɾekin eðo plan'eta βat'ekin t'alka eɣ'inɡo ðut'en eðo 'eʂ. |
Eguzkisistematik kanpora jaurtiak ere izan daitezke, planeten grabitazioaren eraginez. | eɣ'uʂkisistematik kamp'oɾa ʝawrt'iak eɾ'e iʂ'an dajt'eʂke, plan'eten ɡraβ'itaʂioaɾen eɾ'aɣiɲeʂ. |
Gainera, kometak izotzez eta bestelako material lurrunkorrez osaturik daudenez, material hauek polikipoliki kanporatuak izaten dira, erradiazio elektromagnetikoaren ondorioz. | ɡaɲ'eɾa, kom'etak iʂ'otʂeʂ eta βest'elako mat'eɾial lur'unkoreʂ os'atuɾik dawð'eneʂ, mat'eɾial awek pol'ikipoliki kamp'oɾatuak iʂ'aten diɾ'a, er'aðiaʂio el'ektromaɣnetikoaɾen ond'oɾioʂ. |
Azkenean, kometa zatitu egiten da, bere lurrunketa geldituko duen gainazal isolatzaile bat lortzen ez badu. | aʂk'enean, kom'eta ʂat'itu eɣ'iten d'a, beɾ'e lur'unketa ɣeld'ituko ðu'en ɡaɲ'aʂal is'olatʂaʎe βat l'ortʂen 'eʂ pað'u. |
Esandakoa aipatuz, Oortek erantsi zuen kometen sorlekua ezinezkoa zela gaur egun duten lekua izatea, eta horrela, ondoren Oorten hodeia deituko zen eremu bat egon beharko zuela proposatu zuen. | es'andakoa ajp'atuʂ, o'ortek eɾ'antsi ʂu'en kom'eten sorl'ekua eʂ'iɲeʂkoa ʂ'ela ɣ'awr eɣ'un dut'en l'ekua iʂ'atea, eta 'orela, ond'oɾen o'orten 'oðeʝa ðejt'uko ʂen eɾ'emu βat eɣ'om be'arko ʂu'ela prop'osatu ʂu'en. |
Eremu honetan kometen biltegi erraldoi bat existitu beharko zuela ere esan zuen eta polikipoliki lehen aipatutako indar grabitazionalen ondorioz, eguzkisistemaren barnealdera erakarriak izan beharko zutela. | eɾ'emu 'onetan kom'etem bilt'eɣi er'aldoj β'at eʃ'istitu βe'arko ʂu'ela eɾ'e es'an ʂu'en eta pol'ikipoliki le'en ajp'atutako ind'ar ɡraβ'itaʂionalen ond'oɾioʂ, eɣ'uʂkisistemaɾem barn'ealdeɾa eɾ'akariak iʂ'am be'arko ʂut'ela. |
Bi kometa mota existitzen dira : periodo motzekoak, hamar UA baino orbita txikiagoak dituzte kometa hauek, eta periodo luzeko kometak, hauen orbitak mila UA baino handiagoak izan ohi dira. | b'i kom'eta mot'a eʃ'istitʂen diɾ'a: peɾ'ioðo motʂ'ekoak, 'amar u'a βaɲo orb'ita tʃik'iaɣoak dit'uʂte kom'eta awek, eta peɾ'ioðo luʂ'eko kom'etak, 'awen orb'itak miʎ'a u'a βaɲo 'andiaɣoak iʂ'an o'i ðiɾ'a. |
Oortek ia isotropikoak ziren kometak aztertu zituen eta aurkitu zuen kometa hauetatik gehienek hogei mila UAko afelioa izan ohi zutela. | o'ortek 'ia is'otropikoak ʂiɾ'en kom'etak aʂt'ertu ʂit'uen eta awrk'itu ʂu'en kom'eta 'awetatik ɡe'ienek 'oɣej miʎ'a u'ako af'elioa iʂ'an o'i ʂut'ela. |
Azterketa honek Oorten hodeiaren teoria indartu zuen. hamar mila UA inguruko afelioa zuten kometak, une batean Eguzkitik oso hurbil pasa zirela pentsatu zuen Oortek, baina bidaia honetan, bidean aurkitu zituzten planetek beraien orbitak txikiarazi zituzten, beraien indar grabitazionalen ondorioz. | aʂt'erketa 'onek o'orten 'oðeʝaɾen te'oɾia ind'artu ʂu'en. 'amar miʎ'a u'a inɡ'uɾuko af'elioa ʂut'en kom'etak, un'e βat'ean eɣ'uʂkitik os'o 'urbil pas'a ʂiɾ'ela pents'atu ʂu'en o'ortek, baɲa βið'aʝa 'onetan, bið'ean awrk'itu ʂit'uʂtem plan'etek b'eɾaʝen orb'itak tʃik'iaɾaʂi ʂit'uʂten, b'eɾaʝen ind'ar ɡraβ'itaʂionalen o... |
Gaur egun uste da Oorten hodeia Eguzkitik bi mila edo bost mila UAra hasten dela eta berrogeita hamar mila UAra amaitzen dela. | ɡ'awr eɣ'un 'uste ða o'orten 'oðeʝa eɣ'uʂkitik b'i miʎ'a eðo β'os miʎ'a u'aɾa 'asten del'a eta βer'oɣejta 'amar miʎ'a u'aɾa am'ajtʂen del'a. |
Hala ere, iturri batzuen arabera, ehun mila eta berrehun mila UA bitartean egon beharko litzake hodei honen bukaerak. | 'ala eɾ'e, it'uri βatʂ'uen aɾ'aβeɾa, e'um miʎ'a eta βer'eum miʎ'a u'a βitartean eɣ'om be'arko litʂ'ake 'oðej 'onem buk'aeɾak. |
Lehen aipatu dugun bezala, Oorten hodeia bi eremuetan zatitu daiteke, barne Oorten hodeia eta kanpo Oorten hodeia. | le'en ajp'atu ðuɣ'um beʂ'ala, o'orten 'oðeʝa β'i eɾ'emuetan ʂat'itu ðajt'eke, barn'e o'orten 'oðeʝa eta k'ampo o'orten 'oðeʝa. |
Kanpo Oorten hodeiak ez du lotura handirik Eguzkiarekin, eta periodo luzeko kometa gehienen jatorria da. | k'ampo o'orten 'oðeʝak eʂ t'u lot'uɾa 'andiɾik eɣ'uʂkiaɾekin, eta peɾ'ioðo luʂ'eko kom'eta ɣe'ienen ɟat'oria ð'a. |
Bestalde, barne Oorten hodeiak edo jilsen hodeiak astronomoen ustetan, kanpoaldekoak baino askoz objektu gehiago eduki beharko lituzke ; zehazki, dozenaka edo ehunka objektu gehiago eduki beharko lituzkeela pentsatzen dute. | bestalde, barn'e o'orten 'oðeʝak eðo ʝils'en 'oðeʝak astr'onomoen 'ustetan, kamp'oaldekoak baɲo ask'oʂ obʝ'ektu ɣ'eiaɣo eð'uki βe'arko lit'uʂke; ʂe'aʂki, doʂ'enaka eðo e'unka obʝ'ektu ɣ'eiaɣo eð'uki βe'arko lit'uʂkeela pents'atʂen dut'e. |
Dirudienez, jilsen hodeiak kanpoaldeko hodeiari kometak itzultzen dizkio, hauen indarra asko gutxitzen denean eta ezin dutenean beraien kabuz beraien hasierako lekura iritsi, hau da, kanpoaldeko Oorten hodeira. | diɾ'uðieneʂ, ɟils'en 'oðeʝak kamp'oaldeko 'oðeʝaɾi kom'etak itʂ'ultʂen diʂk'io, 'awen ind'ara 'asko ɣutʃ'itʂen den'ean eta eʂ'in dut'eneam b'eɾaʝen kaβ'uʂ b'eɾaʝen 'asieɾako l'ekuɾa iɾ'itsi, 'aw ð'a, kamp'oaldeko o'orten 'oðejɾa. |
Gaur egun uste da Oorten hodeiak guztira bat, hiru kilometroko diametroa baino handiagoa duten hainbat bilioi objektu dituela bere eremuan orbitatzen. | ɡ'awr eɣ'un 'uste ða o'orten 'oðeʝak ɡuʂt'iɾa β'at, 'iɾu kil'ometroko ði'ametroa βaɲo 'andiaɣoa ðut'en ajmbat bil'ioj obʝ'ektu ðit'uela βeɾ'e eɾ'emuan orb'itatʂen. |
Gainera, gehiketaren ikurra bat zero, bederatziko magnitude absolutua baino txikiagoa duten bostehun mila milioi objektu inguru ere eduki beharko lituzke. | ɡaɲ'eɾa, ɡe'iketaɾen ik'ura β'at ʂeɾ'o, beð'eɾatʂiko maɣn'ituðe abs'olutua βaɲo tʃik'iaɣoa ðut'em bost'eum miʎ'a mil'ioj obʝ'ektu inɡ'uɾu eɾ'e eð'uki βe'arko lit'uʂke. |
Objektuen kopurua handia den arren, bakoitza dozenaka milioi kilometroko distantziek bananduko lituzkete, bataz beste. | obʝ'ektuen kop'uɾua 'andia ð'en ar'en, bak'ojtʂa ðoʂ'enaka mil'ioj kil'ometroko ðist'antʂiek ban'anduko lit'uʂkete, bat'aʂ b'este. |
Oraindik Oorten hodeiaren masa ezagutzen ez den arren, jallei kometa oinarritzat hartuta, gutxi gorabehera, hiru ixa bat zero bi bost koa izan beharko luke, hau da, Lurraren masa halako bost. | oɾ'ajndik o'orten 'oðeʝaɾem mas'a eʂ'aɣutʂen 'eʂ t'en ar'en, ɟaʎ'ej kom'eta oɲ'aritʂat 'artuta, ɡ'utʃi ɣoɾ'aβeeɾa, 'iɾu iʃ'a βat ʂeɾ'o β'i β'os ko'a iʂ'am be'arko luk'e, 'aw ð'a, lur'aɾem mas'a 'alako β'ost. |
Orain dela gutxi arte, hodei honen masa Lurrarena halako hirurehun eta laurogei zela pentsatzen zen, baina jallei bezalako periodo luzeko kometen banaketaren konpresioak baliopenak murriztu ditu. | oɾ'ajn del'a ɣ'utʃi art'e, 'oðej 'onem mas'a lur'aɾena 'alako 'iɾuɾeun eta lawɾ'oɣej ʂ'ela pents'atʂen ʂen, baɲa ʝaʎ'ej βeʂ'alako peɾ'ioðo luʂ'eko kom'etem ban'aketaɾen kompr'esioak bal'iopenak mur'iʂtu ðit'u. |
Esan dugun guztiaren gainetik, adierazi behar da ez dela ziurtasunez ezagutzen zein den Oorten hodeiaren masa. | es'an duɣ'un ɡuʂt'iaɾen ɡaɲ'etik, að'ieɾaʂi βe'ar d'a eʂ t'ela ʂi'urtasuneʂ eʂ'aɣutʂen ʂ'ejn d'en o'orten 'oðeʝaɾem mas'a. |
Aztertu diren kometak Oorten hodeian dauden gainerako kometen antzekoak badira, gehiengoak izotzez, metanoz, etanoz, karbono monoxidoz eta azido zianhidrikoz osaturiko egon beharko luke. | aʂt'ertu ðiɾ'en kom'etak o'orten 'oðeʝan dawð'en ɡaɲ'eɾako kom'eten antʂ'ekoak bað'iɾa, ɡe'ienɡoak iʂ'otʂeʂ, met'anoʂ, et'anoʂ, karb'ono mon'oʃiðoʂ eta aʂ'iðo ʂi'aniðrikoʂ os'atuɾiko eɣ'om be'arko luk'e. |
Karbonozko eta nitrogenozko isotopoen azterketek erakutsi dute Oorten hodeian dauden kometak eta Jupiterren kometak deritzenak oso antzekoak direla, beraien artean dauden distantziak ikaragarriak diren arren. | karb'onoʂko eta nitr'oɣenoʂko is'otopoen aʂt'erketek eɾ'akutsi ðut'e o'orten 'oðeʝan dawð'en kom'etak eta ʝup'iteren kom'etak deɾ'itʂenak os'o antʂ'ekoak diɾ'ela, b'eɾaʝen art'ean dawð'en dist'antʂiak ik'aɾaɣariak diɾ'en ar'en. |
Esandakoa Oorten hodeian dauden kometak aztertu dituzten hainbat ikerketak eta erakundek ere onartzen dute. bederatzi pe Tempel bat kometaren talken inguruan egin ziren ikerketek ere ontzat hartzen dute goian adierazitakoa. | es'andakoa o'orten 'oðeʝan dawð'en kom'etak aʂt'ertu ðit'uʂten ajmbat ik'erketak eta eɾ'akundek eɾ'e on'artʂen dut'e. beð'eɾatʂi p'e temp'el βat kom'etaɾen talk'en inɡ'uɾuan eɣ'in ʂiɾ'en 'ikerketek eɾ'e ontʂ'at 'artʂen dut'e ɣoʝ'an að'ieɾaʂitakoa. |
Onartuen dagoen hipotesiak dio Oorten hodeiko objektuak Eguzkitik oso hurbil sortu zirela, gainerako planeta eta asteroide guztiak sortu ziren une berdinean. | on'artuen daɣ'oen 'ipotesiak di'o o'orten 'oðejko obʝ'ektuak eɣ'uʂkitik os'o 'urbil sort'u ʂiɾ'ela, ɡaɲ'eɾako plan'eta eta ast'eɾojðe ɣuʂt'iak sort'u ʂiɾ'en un'e βerd'iɲean. |
Objektu txiki horiek planeta berri gazteekin, adibidez, Jupiter eta Saturno bezalako gasezko erraldoiekin, izan zituzten topaketen erruz, objektu txiki horiek eguzkisistemaren barnealdetik kanpora bidali zituzten planeten grabitazio indarren bidez, orbita eliptiko eta parabolikoak egitera behartuz. | obʝ'ektu tʃik'i 'oɾiek plan'eta βer'i ɣaʂt'eekin, að'iβiðeʂ, ɟup'iter eta sat'urno βeʂ'alako ɣas'eʂko er'aldoʝekin, iʂ'an ʂit'uʂten top'aketen er'uʂ, obʝ'ektu tʃik'i 'oɾiek eɣ'uʂkisistemaɾem barn'ealdetik kamp'oɾa βið'ali ʂit'uʂtem plan'eten ɡraβ'itaʂio ind'arem bið'eʂ, orb'ita el'iptiko eta paɾ'aβolikoak eɣ'iteɾa βe'a... |
Oorten hodeiaren sorrerari buruzko hainbat simulazio egin dira, eta horiek erakutsi dute, hodei honek inoiz izan duen masarik handiena, sortu eta handik zortziehun milioi urtera lortu zuela. | o'orten 'oðeʝaɾen sor'eɾaɾi βuɾ'uʂko ajmbat sim'ulaʂio eɣ'in diɾ'a, eta 'oɾiek eɾ'akutsi ðut'e, 'oðej 'onek iɲ'ojʂ iʂ'an du'em mas'aɾik 'andiena, sort'u eta 'andik ʂortʂ'ieum mil'ioj urt'eɾa lort'u ʂu'ela. |
Julio Angel FernA dez astronomo uruguaitarrak egin dituen ikerketek adierazten digute disko sakabanatua eguzkisistemako kometa periodikoen iturri nagusia dela, eta agian, Oorten hodeian dauden objektuen iturria ere izan daiteke. | xul'io anx'el fern'a d'eʂ astr'onomo uɾ'uɣuajtarak eɣ'in dit'uen 'ikerketek að'ieɾaʂten diɣ'ute ð'isko sak'aβanatua eɣ'uʂkisistemako kom'eta peɾ'ioðikoen it'uri naɣ'usia ðel'a eta, aɣ'ian o'orten, 'oðeʝan dawð'en obʝ'ektuen it'uria eɾ'e iʂ'an dajt'eke dajt'eke. |
Bere ikerketek diotenez, objektu sakabanatuen erdiek Oorten hodeira bidaiatzen dute, laurden bat Jupiterren inguruan orbitatzen geratzen da, harrapatuta, eta beste laurdena barne eguzkisistematik kanporatuak edo jaurtiak izaten dira, orbita parabolikoetan. | beɾ'e 'ikerketek di'oteneʂ, obʝ'ektu sak'aβanatuen erd'iek o'orten 'oðejɾa βið'aʝatʂen dut'e, lawrd'em bat ɟup'iteren inɡ'uɾuan orb'itatʂen ɡeɾ'atʂen da, 'arapatuta, eta β'este lawrd'ena βarn'e eɣ'uʂkisistematik kamp'oɾatuak eðo ʝawrt'iak iʂ'aten diɾ'a, orb'ita paɾ'aβolikoetan. |
Agian, disko sakabanatua oraindik Oorten hodeia elikatzen ari da, objektu berriak hara bidaliz. | aɣ'ian, d'isko sak'aβanatua oɾ'ajndik o'orten 'oðeʝa el'ikatʂen aɾ'i ð'a, obʝ'ektu βer'iak 'aɾa βið'aliʂ. |
Ordenagailuekin egin diren ikerketek erakutsi dute kometen hondakinek elkarren aurka egiten dituzten talkek uste genuena baino garrantzi handiagoa dutela. | ord'enaɣaʎuekin eɣ'in diɾ'en 'ikerketek eɾ'akutsi ðut'e kom'eten 'ondakiɲek elk'aren awrk'a eɣ'iten dit'uʂten talk'ek 'uste ɣen'uena βaɲo ɣar'antʂi 'andiaɣoa ðut'ela. |
Kalkuluak eginez, barne eguzkisistematik kanporatu zen masa, zehazki, Lurraren masa halako berrogeita hamar eta ehun artean, ez dago osotasunean Oorten hodeian, baizik eta zati txiki bat baino ez. | kalk'uluak eɣ'iɲeʂ, barn'e eɣ'uʂkisistematik kamp'oɾatu ʂem mas'a, ʂe'aʂki, lur'aɾem mas'a 'alako βer'oɣejta 'amar eta e'un art'ean, eʂ t'aɣo os'otasunean o'orten 'oðeʝan, bajʂik eta ʂ'ati tʃik'i βat baɲo 'eʂ. |
Kometek gainerako izarrekin dituzten elkarrekintzek eta marea galaktikoak, haien orbita aldatzen dute, biribilago bihurtuz. Horrek kanpoaldeko Oorten hodeiaren forma esferikoa azal lezake. Bestalde, barnealdeko Oorten hodeiak, Eguzkiarekin harreman gehiago duenez, oraindik ez du aipatutako forma lortu. Azkeneko ikerket... | kom'etek ɡaɲ'eɾako iʂ'arekin dit'uʂten elk'arekintʂek eta maɾ'ea ɣal'aktikoak, 'aʝen orb'ita ald'atʂen dut'e, biɾ'iβiʎaɣo βi'urtuʂ. 'orek kamp'oaldeko o'orten 'oðeʝaɾen form'a esf'eɾikoa aʂ'al leʂ'ake. bestalde, barn'ealdeko o'orten 'oðeʝak, eɣ'uʂkiaɾekin 'areman ɡ'eiaɣo ðu'eneʂ, oɾ'ajndik eʂ t'u ajp'atutako form'a lor... |
Gaur egun uste da kometak eguzkisistemako bi puntu ezberdinetan sortu zirela. | ɡ'awr eɣ'un 'uste ða kom'etak eɣ'uʂkisistemako β'i p'untu eʂb'erdiɲetan sort'u ʂiɾ'ela. |
Periodo motzeko kometa gehienak Kuiper gerrikoan edo disko sakabanatuan sortu ziren, hau da, Plutonen orbitatik hasita Eguzkitik ehun UAra bitarteko gune horretan. | peɾ'ioðo motʂ'eko kom'eta ɣe'ienak kujp'er ɡer'ikoan eðo ð'isko sak'aβanatuan sort'u ʂiɾ'en, 'aw ð'a, plut'onen orb'itatik asita eɣ'uʂkitik e'un u'aɾa βit'arteko ɣun'e 'oretan. |
Bestalde, periodo luzeko kometak, hatxe a ele e be o pe pe kometa bezalakoak, beraien orbita betetzeko milaka urte behar dituzten kometa hauek, Oorten hodeian sortu zirela uste da. | bestalde, peɾ'ioðo luʂ'eko kom'etak, 'atʃe 'a el'e 'e β'e 'o p'e p'e kom'eta βeʂ'alakoak, b'eɾaʝen orb'ita βet'etʂeko miʎ'aka 'urte βe'ar dit'uʂten kom'eta awek, o'orten 'oðeʝan sort'u ʂiɾ'ela 'uste ða. |
Kuiper gerrikoak bere orbita egonkorraren ondorioz kometa gutxi sortzen dituen bitartean, diska sakabanatua askoz aktiboagoa da kometak sortzeko orduan. | kujp'er ɡer'ikoak beɾ'e orb'ita eɣ'onkoraɾen ond'oɾioʂ kom'eta ɣ'utʃi s'ortʂen dit'uem bitartean, disk'a sak'aβanatua ask'oʂ akt'iβoaɣoa ð'a kom'etak sortʂ'eko orduan. |
Kometek disko sakabanatutik ihes egiten dutenean, gasezko erraldoien mende geratzen dira, eta kometa horiei zentauro deitzen zaie. | kom'etek d'isko sak'aβanatutik i'es eɣ'iten dut'enean, ɡas'eʂko er'aldoʝem mend'e ɣeɾ'atʂen diɾ'a, eta kom'eta oɾiej ʂent'awɾo ð'ejtʂen ʂaʝ'e. |
Zentauro horiek polikipoliki eguzkisistemaren barnealdera bidaliak izaten dira, periodo motzeko kometa bihurtuz. | ʂent'awɾo 'oɾiek pol'ikipoliki eɣ'uʂkisistemaɾem barn'ealdeɾa βið'aliak iʂ'aten diɾ'a, peɾ'ioðo motʂ'eko kom'eta βi'urtuʂ. |
Periodo motzeko kometak bi azpiataletan bereiz daitezke : Jupiterren familiakoak eta jalleiren familiakoak. | peɾ'ioðo motʂ'eko kom'etak b'i aʂp'iataletam beɾ'ejʂ dajt'eʂke: ɟup'iteren fam'iliakoak eta ʝaʎ'ejɾen fam'iliakoak. |
Beraien arteko ezberdintasun nagusia periodoan dago, lehenengoek hogei urte baino gutxiago behar dituzte betetzeko eta bost UA inguruko ardatzerdi handiak dituzte. | b'eɾaʝen art'eko eʂb'erdintasun naɣ'usia peɾ'ioðoan daɣ'o, le'enenɡoek 'oɣej 'urte βaɲo ɣutʃ'iaɣo βe'ar dit'uʂte βet'etʂeko eta β'ost u'a inɡ'uɾuko ard'atʂerdi 'andiak dit'uʂte. |
Bigarrenek aldiz, hogei urte baino gehiago behar dituzte periodo bukatzeko eta beraien ardatzerdi handia hamar UA baino handiagoa izan ohi da. | biɣ'arenek ald'iʂ, 'oɣej 'urte βaɲo ɣ'eiaɣo βe'ar dit'uʂte peɾ'ioðo βuk'atʂeko eta β'eɾaʝen ard'atʂerdi 'andia 'amar u'a βaɲo 'andiaɣoa iʂ'an o'i ð'a. |
tiseranden parametroa ere erabili daiteke bi kometa familiak ezberdintzeko, hurrena da bien arteko banaketa muga : formula beheko gidoia bat, hala eta guztiz ere, parametro honen eraginkortasuna zalantzan dago. | tis'eɾandem paɾ'ametroa eɾ'e eɾ'aβili ðajt'eke β'i kom'eta fam'iliak eʂb'erdintʂeko, 'urena ð'a βi'en art'eko βan'aketa m'uɣa: form'ula βe'eko ɣið'oʝa β'at, 'ala eta ɣuʂt'iʂ eɾ'e, paɾ'ametro 'onen eɾ'aɣinkortasuna ʂal'antʂan daɣ'o. |
Hortaz gain, Jupiterren familiako kometek makurdura orbital txikia eduki ohi dute, bataz beste bat zero A gradu. | ortaʂ ɡ'ajn, ɟup'iteren fam'iliako kom'etek mak'urduɾa orb'ital tʃik'ia eð'uki o'i ðut'e, bat'aʂ b'este β'at ʂeɾ'o 'a ɣrað'u. |
jallei familiako kometek aldiz, makurdura orbital oso desberdinak dituzte, hala ere gehienak handiak izan ohi dira, lau bat A gradu ingurukoak. | ɟaʎ'ej fam'iliako kom'etek ald'iʂ, mak'urduɾa orb'ital os'o ðesb'erdiɲak dit'uʂte, 'ala eɾ'e ɣe'ienak 'andiak iʂ'an o'i ðiɾ'a, law β'at 'a ɣrað'u inɡ'uɾukoak. |
Pentsatzen da azkeneko kometa hauek garai batean periodo luzeko kometak izan zirela, baina planeten grabitatearen eraginez, eguzkisistemaren barnealdera bidaliak izan zirela. | pents'atʂen da aʂk'eneko kom'eta awek ɡaɾ'aj βat'eam peɾ'ioðo luʂ'eko kom'etak iʂ'an ʂiɾ'ela, baɲa plan'eten ɡraβ'itateaɾen eɾ'aɣiɲeʂ, eɣ'uʂkisistemaɾem barn'ealdeɾa βið'aliak iʂ'an ʂiɾ'ela. |
yan Oort konturatu zen bere ereduan ezarri zuen kometen kantitatea benetako kantitatea baino handiagoa zela, arazo hau oraindik ezin izan da konpondu. | ɟ'an o'ort kont'uɾatu ʂem beɾ'e eɾ'eðuan eʂ'ari ʂu'en kom'eten kant'itatea βen'etako kant'itatea βaɲo 'andiaɣoa ʂ'ela, aɾ'aʂo 'aw oɾ'ajndik eʂ'in iʂ'an d'a komp'ondu. |
Hainbat hipotesik diote, kometa batzuk itsasaldiaren indarren bidez deuseztatu zirela edo elkarren arteko talken ondorioz suntsitu zirela ; beste batzuek aldiz, kometek zituzten material lurrunkorrak deuseztatu zirela, edo kometek beraien gainazalean lurrunkorrak ez ziren materialekin eginiko estalki bat sortu zutela i... | ajmbat 'ipotesik di'ote, kom'eta β'atʂuk its'asaldiaɾen ind'arem bið'eʂ dews'eʂtatu ʂiɾ'ela eðo elk'aren art'eko talk'en ond'oɾioʂ sunts'itu ʂiɾ'ela; b'este βatʂ'uek ald'iʂ, kom'etek ʂit'uʂtem mat'eɾial lur'unkorak dews'eʂtatu ʂiɾ'ela, eðo kom'etek b'eɾaʝen ɡaɲ'aʂalean lur'unkorak e tʂ'iɾem mat'eɾialekin eɣ'iɲiko est'a... |
Egin diren behaketa batzuek adierazi dute, kanpoplanetek kometekin gertakari gehiago izaten dituztela barneplanetek baino. | eɣ'in diɾ'em be'aketa βatʂ'uek að'ieɾaʂi ðut'e, k'ampoplanetek kom'etekin ɡert'akaɾi ɣ'eiaɣo iʂ'aten dit'uʂtela βarn'eplanetek baɲ'o. |
Seguruenik, hau jazotzearen erruduna Jupiter planeta da, bere grabitazio indarraren bidez ezkutu bat bezala jarduten duelako kometen aurrean, planeta honek kometak harrapatuko lituzke eta azkenean bere aurka talka egingo lukete. | seɣ'uɾuenik, 'aw ʝaʂ'otʂeaɾen er'uðuna ʝup'iter plan'eta ð'a, beɾ'e ɣraβ'itaʂio ind'araɾem bið'eʂ eʂk'utu β'at beʂ'ala ʝard'uten du'elako kom'eten 'awrean, plan'eta 'onek kom'etak 'arapatuko lit'uʂke eta aʂk'eneam beɾ'e awrk'a t'alka eɣ'inɡo luk'ete. |
Itsasaldiaren indarrak, distantzia murrizten duen objektu baten grabitatearen ondorioz gertatzen dira. | its'asaldiaɾen ind'arak, dist'antʂia mur'iʂten du'en obʝ'ektu βat'en ɡraβ'itateaɾen ond'oɾioʂ ɡert'atʂen diɾ'a. |
Itsaldiaren indarrak edo mareaindarrak guregandik hurbil ditugu, Ilargiak horixe bera egiten baitie Lurreko ozeanoei. | its'aldiaɾen ind'arak eðo maɾ'eajndarak ɡuɾ'eɣandik 'urbil dit'uɣu, iʎ'arɡiak 'oɾiʃe β'eɾa eɣ'item bajt'ie lur'eko oʂ'eanoej. |
Itsasoak ozeano hauek igoarazi edo jatsiarazi egiten ditu berarekiko duten hurbiltzailearen arabera. | its'asoak oʂ'eano awek 'iɣoaɾaʂi eðo ʝats'iaɾaʂi eɣ'iten dit'u β'eɾaɾekiko ðut'en 'urbiltʂaʎeaɾen aɾ'aβeɾa. |
Esne Bideak berdina egiten du Oorten hodeiarekin, bere eraginarengatik desitxuratze txikiak eragiten baitizkio, galaxiaren erdigune aldera ABarne eguzkisisteman ordea, itsasaldiindar hauek baliorik gabekoak dira, Eguzkiaren grabitatea delako indar nagusia. | esn'e βið'eak berd'iɲa eɣ'iten du o'orten 'oðeʝaɾekin, beɾ'e eɾ'aɣiɲaɾenɡatik des'itʃuɾatʂe tʃik'iak eɾ'aɣitem bajt'iʂkio, ɡal'aʃiaɾen erd'iɣune ald'eɾa aβ'arne eɣ'uʂkisisteman ordea, its'asaldiindar awek bal'ioɾik ɡaβ'ekoak diɾ'a, eɣ'uʂkiaɾen ɡraβ'itatea ðel'ako ind'ar naɣ'usia. |
Hala ere, Eguzkitik urruntzen joan ahala, gero eta indar gehiago hartzen dute marea galaktiko hauek. | 'ala eɾ'e, eɣ'uʂkitik ur'untʂen ɟo'an a'ala, ɡeɾ'o eta ind'ar ɡ'eiaɣo 'artʂen dut'e maɾ'ea ɣal'aktiko awek. |
Dirudienez, indar txiki hauek nahikoak dira Oorten hodeiko hainbat objektu aztoratzeko eta Eguzkiarenganantz bidaltzeko. | diɾ'uðieneʂ, ind'ar tʃik'i awek na'ikoak diɾ'a o'orten 'oðejko ajmbat obʝ'ektu aʂt'oɾatʂeko eta eɣ'uʂkiaɾenɡananʂ bið'altʂeko. |
Aditu batzuek diote, marea galaktiko hauek afelio handia duten planetesimal batzuen perihelioa handitzeko gai direla eta beraz, Oorten hodeia handitzen laguntzen dutela. Marea galaktikoen ondorioak oso konplexuak dira, eta askotan sistema planetarioko objektu bakoitzak modu ezberdinean jokatzen du. Bestalde, orokorrean... | að'itu βatʂ'uek di'ote, maɾ'ea ɣal'aktiko awek af'elio 'andia ðut'em plan'etesimal βatʂ'uem peɾ'ielioa 'anditʂeko ɣ'aj ðiɾ'ela eta βeɾaʂ, o'orten 'oðeʝa 'anditʂen laɣ'untʂen dut'ela. maɾ'ea ɣal'aktikoen ond'oɾioak os'o kompl'eʃuak diɾ'a, eta ask'otan sist'ema plan'etaɾioko obʝ'ektu βak'ojtʂak moð'u eʂb'erdiɲean ɟok'atʂ... |
Eguzkiak, Esne Bidearen erdigunea ardatz gisa harturik, haren inguruan orbitatzen du eta noizean behin plano galaktikotik igarotzen da. | eɣ'uʂkiak, esn'e βið'eaɾen erd'iɣunea ard'aʂ ɡ'isa 'artuɾik, 'aɾen inɡ'uɾuan orb'itatʂen d'u eta nojʂ'eam be'im plan'o ɣal'aktikotik iɣ'aɾotʂen da. |
Gure astroa plano galaktikotik kanpora kokatzen denean, galaxiak eragindako mareaindarra ahulagoa da ; era berdinean, plano galaktikoa zeharkatzen dabilenean, mareaindarrak indartsuen dauden unera iristen dira, Oorten hodeian asaldatze handiagoa eraginez eta ondorioz, barne eguzkisistemara kometa gehiago bidaliz. | ɡuɾ'e astr'oa plan'o ɣal'aktikotik kamp'oɾa kok'atʂen den'ean, ɡal'aʃiak eɾ'aɣindako maɾ'eajndara a'ulaɣoa ð'a; eɾ'a βerd'iɲean, plan'o ɣal'aktikoa ʂe'arkatʂen daβ'iʎenean, maɾ'eajndarak ind'artsuen dawð'en un'eɾa iɾ'isten diɾ'a, o'orten 'oðeʝan as'aldatʂe 'andiaɣoa eɾ'aɣiɲeʂ eta ond'oɾioʂ, barn'e eɣ'uʂkisistemaɾa kom'... |
Eguzkia hogei eta hogeita bost milioi urtean behin igarotzen da plano galaktikotik. | eɣ'uʂkia 'oɣej eta 'oɣejta β'os mil'ioj urt'eam be'in iɣ'aɾotʂen da plan'o ɣal'aktikotik. |
Astrono batzuek diote ordea, mareindarrek bakarrik ezin dutela azaldu Oorten hodeiko asaldatze hau, une honetan Eguzkia plano galaktikotik hurbil dagoela eta azkeneko iraungipena duela hamabost milioi urte gertatu zela aipatzen dute beraien hipotesia babesteko. | astr'ono βatʂ'uek di'ote ordea, maɾ'ejndarek bak'arik eʂ'in dut'ela aʂ'aldu o'orten 'oðejko as'aldatʂe 'aw, un'e 'onetan eɣ'uʂkia plan'o ɣal'aktikotik 'urbil daɣ'oela eta aʂk'eneko iɾ'awnɡipena ðu'ela 'amaβos mil'ioj 'urte ɣert'atu ʂel'a ajp'atʂen dut'e β'eɾaʝen 'ipotesia βaβ'esteko. |
Lehen aipatu dugun teoria ordezkatzeko, errudunak beso kiribilak direla esaten dute. | le'en ajp'atu ðuɣ'un te'oɾia ord'eʂkatʂeko, er'uðunak bes'o kiɾ'iβiʎak diɾ'ela es'aten dut'e. |
Beso hauek Oorten hodeia asaldatzen duten molekula laino handiak edukitzeaz gain, erraldoi urdin batzuk ere badituzte, izar hauen bizitza oso motza da, haien erregaia azkar agortzen delako eta beraz, milioi urte batzuen bueltan indar handiz lehertzen dira, supernobak sortuz. | bes'o awek o'orten 'oðeʝa as'aldatʂen dut'em mol'ekula laɲ'o 'andiak eð'ukitʂeaʂ ɡ'ajn, er'aldoj urd'im b'atʂuk eɾ'e βað'ituʂte, iʂ'ar 'awem biʂ'itʂa os'o motʂ'a ð'a, 'aʝen er'eɣaʝa aʂk'ar aɣ'ortʂen del'ako eta βeɾaʂ, mil'ioj 'urte βatʂ'uem bu'eltan ind'ar 'andiʂ le'ertʂen diɾ'a, sup'ernoβak sort'uʂ. |
Marea galaktikoaz gain, badira beste era batzuk kometak eguzkisistemaren barnealdera bidaltzeko, hala nola, hurbil dauden izarren grabitazio eremuak eta molekula laino handiak. Eguzkia galaxian zehar orbitatzen dabilen bitartean, batzuetan, beste izar sistemak guregandik hurbil igarotzen dira, Oorten hodeien perturbazi... | maɾ'ea ɣal'aktikoaʂ ɡ'ajn, bað'iɾa β'este eɾ'a β'atʂuk kom'etak eɣ'uʂkisistemaɾem barn'ealdeɾa βið'altʂeko, 'ala n'ola, 'urbil dawð'en iʂ'aren ɡraβ'itaʂio eɾ'emuak eta mol'ekula laɲ'o 'andiak. eɣ'uʂkia ɣal'aʃian ʂe'ar orb'itatʂen daβ'iʎem bitartean, batʂ'uetan, b'este iʂ'ar sist'emak ɡuɾ'eɣandik 'urbil iɣ'aɾotʂen diɾ'a... |
mila bederatziehun eta laurogeita lauean, Richard A Muller, Piet Hut eta Marc dabisek Eguzkiak bere inguruan orbitatzen zuen bidelagun bat eduki zezakeela proposatu zuten. Ustezko izar honek Nemesis izena jaso zuen, izatekotan, seguruenik, Oorten hodeitik hurbil orbitatzen duen nano marroi bat izango da. Nemesisek orbi... | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta law'ean, ritʃ'ard 'a muʎ'er, pi'et 'ut eta m'ark daβ'isek eɣ'uʂkiak beɾ'e inɡ'uɾuan orb'itatʂen ʂu'em bið'elaɣum bat eð'uki ʂeʂ'akeela prop'osatu ʂut'en. ust'eʂko iʂ'ar 'onek nem'esis iʂ'ena ʝ'aso ʂu'en, iʂ'atekotan, seɣ'uɾuenik, o'orten 'oðejtik 'urbil orb'itatʂen du'en nan'o mar'oj... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.