text
stringlengths
25
5.42k
phonemes
stringlengths
19
5.93k
Jakina, bere jatorrizko esanahia ahaztuta, zaldien jainkosatzat hartu izan da, eta horregatik agertzen da bere irudia ukuiluetan.
ɟak'iɲa, beɾ'e ʝat'oriʂko es'anaia a'aʂtuta, ʂald'ien ɟ'ajnkosatʂat 'artu iʂ'an d'a, eta 'oreɣatik aɣ'ertʂen da βeɾ'e iɾ'uðia uk'ujʎuetan.
Frantsesez, erlijio terminoaren erabilera, zer egin eta zer sinetsi gomendatzen duten erakundeak izendatzeko, hamaseigarren mendearen amaieran zabaltzen hasi zen, bereziki Montaigneren lumapean, honen idazkiek, hogeita hamaikagarren mendearen esanahi berria orokortzen laguntzen dutelarik. Erlijioei buruz pentsatzeko mo...
frants'eseʂ, erl'ixio term'inoaɾen eɾ'aβiʎeɾa, ʂ'er eɣ'in eta ʂ'er sin'etsi ɣom'endatʂen dut'en eɾ'akundeak iʂ'endatʂeko, 'amasejɣarem mend'eaɾen am'aʝeɾan ʂaβ'altʂen 'asi ʂ'en, beɾ'eʂiki mont'ajɣneɾen lum'apean, 'onen ið'aʂkiek, 'oɣejta 'amajkaɣarem mend'eaɾen es'anai βer'ia oɾ'okortʂen laɣ'untʂen dut'elaɾik. erl'ixio...
hogeigarren mendean, erlijioaren ikuspegi ezberdinak garatu dira soziologiarekin, antropologiarekin, sikologiarekin eta historiarekin bereziki. Gaur egun, erlijioaren zientzietan, erlijioa aztergai gisa nola eratu zen sortzen da. Badirudi definizio bakar bat ere ez dela egokia erlijio gisa ikasten den guztirako edo era...
'oɣejɣarem mend'ean, erl'ixioaɾen ik'uspeɣi eʂb'erdiɲak ɡaɾ'atu ðiɾ'a soʂ'ioloɣiaɾekin, antr'opoloɣiaɾekin, sik'oloɣiaɾekin eta 'istoɾiaɾekim beɾ'eʂiki. ɡ'awr eɣ'un, erl'ixioaɾen ʂi'entʂietan, erl'ixioa aʂt'erɡaj ɣ'isa n'ola eɾ'atu ʂen s'ortʂen da. bað'iɾuði ðef'iniʂio β'akar bat eɾ'e eʂ t'ela eɣ'okia erl'ixio ɣ'isa ik...
Erlijioa eta haren ondorioak ere ohikoak dira eguneroko hizkeran, Johan kruif Herbehereetako futbolari ospetsuak esan baitzuen.
erl'ixioa eta 'aɾen ond'oɾioak eɾ'e o'ikoak diɾ'a eɣ'uneɾoko 'iʂkeɾan, ɟo'an kr'ujf 'erbeeɾeetako futb'olaɾi osp'etsuak es'am bajtʂ'uen.
hemeretzigarren mendeko eta hogeigarren mendearen hasierako zenbait pentsalarik, aurreko mendeetako humanismoak eraginda, gertaera erlijiosoaren aurrean kritikoki erreakzionatu zuten, eta gizarte garaikidean eragina izan dute eta dute.
'emeɾetʂiɣarem mend'eko eta 'oɣejɣarem mend'eaɾen 'asieɾako ʂemb'ajt pents'alaɾik, awr'eko mend'eetako 'umanismoak eɾ'aɣinda, ɡert'aeɾa erl'ixiosoaɾen 'awrean kr'itikoki er'eakʂionatu ʂut'en, eta ɣiʂ'arte ɣaɾ'ajkiðean eɾ'aɣiɲa iʂ'an dut'e eta ðut'e.
Susmoaren maisu bezala ezagutzen dira, euren idazkiekin, Jainkoari eta erlijioari buruzko guztiarekiko susmo eta zalantza giroa sortu zutelako.
s'usmoaɾem m'ajsu βeʂ'ala eʂ'aɣutʂen diɾ'a, ewɾ'en ið'aʂkiekin, ɟ'ajnkoaɾi eta erl'ixioaɾi βuɾ'uʂko ɣuʂt'iaɾekiko s'usmo eta ʂal'antʂa ɣ'iɾoa sort'u ʂut'elako.
Erlijioa benetan kritikatzen dutenean kristautasuna kritikatzen dute, bi arrazoirengatik.
erl'ixioa βen'etan krit'ikatʂen dut'enean krist'awtasuna krit'ikatʂen dut'e, b'i ar'aʂojɾenɡatik.
a Uste dute gizateria gehien engainatzen duena dela, eta kristautasuna askatzeak gainerako erlijioak desestaliko dituela.
'a 'uste ðut'e ɣiʂ'ateɾia ɣe'ien enɡ'aɲatʂen du'ena ðel'a, eta krist'awtasuna ask'atʂeak ɡaɲ'eɾako erl'ixioak des'estaliko ðit'uela.
Ludwig Feuerbach filosofo alemaniarra izan zen, eta eragin handia izan zuen kar Marxengan eta beste filosofo batzuengan.
luð'ujɣ few'erbatʃ fil'osofo al'emaniara iʂ'an ʂen, eta eɾ'aɣin 'andia iʂ'an ʂu'en k'ar marʃ'enɡan eta β'este fil'osofo βatʂ'uenɡan.
Teologia ikasi zuen Feuerbachek, erlijioaren kritika ikuspegi filosofiko, antropologiko eta sikologikotik egiten du, ateismoaren aita gisa ezagutua dela.
te'oloɣia ik'asi ʂu'en few'erbatʃek, erl'ixioaɾen kr'itika ik'uspeɣi fil'osofiko, antr'opoloɣiko eta sik'oloɣikotik eɣ'iten du, at'ejsmoaɾen ajt'a ɣ'isa eʂ'aɣutua ðel'a.
Gizon erlijiosoak uste du ez duela ezertaz kezkatu behar, beste bizitzan mugagabea izango delako.
ɡiʂ'on erl'ixiosoak 'uste ðu eʂ t'uela eʂ'ertaʂ keʂk'atu βe'ar, b'este βiʂ'itʂam muɣ'aɣaβea iʂ'anɡo ðel'ako.
mar sozialismo marxistaren eta komunismoaren aita teorikoa izan zen, eta Friedrich Engelsekin batera, gizartea eta politika garaikidea ulertzeko funtsezko figura historikotzat jotzen dute.
m'ar soʂ'ialismo marʃ'istaɾen eta kom'unismoaɾen ajt'a te'oɾikoa iʂ'an ʂen, eta fri'eðritʃ enɡ'elsekim bat'eɾa, ɡiʂ'artea eta pol'itika ɣaɾ'ajkiðea ul'ertʂeko funts'eʂko fiɣ'uɾa 'istoɾikotʂat ɟ'otʂen dut'e.
Friedrich willeln nietztxe filosofo alemaniarra izan zen.
fri'eðritʃ ujʎ'eln ni'etʃe fil'osofo al'emaniara iʂ'an ʂen.
nietxek Mendebaldeko kulturaren, erlijioaren eta filosofiaren kritika sakona egin zuen, haiek osatzen dituzten kontzeptuen deseraikuntzaren bidez, jarrera moralen azterketan oinarrituta. Horrela, ikuspegi filosofiko batetik kritika eginez, nietxek defendatzen du pertsona izateak bizitzaz gozatzea esan nahi duela, eta k...
ni'etʃek mend'eβaldeko kult'uɾaɾen, erl'ixioaɾen eta fil'osofiaɾen kr'itika sak'ona eɣ'in ʂu'en, aʝek os'atʂen dit'uʂten kontʂ'eptuen des'eɾajkuntʂaɾem bið'eʂ, ɟar'eɾa moɾ'alen aʂt'erketan oɲ'arituta. 'orela, ik'uspeɣi fil'osofiko βat'etik kr'itika eɣ'iɲeʂ, ni'etʃek def'endatʂen du perts'ona iʂ'ateak biʂ'itʂaʂ ɡoʂ'atʂe...
Sigmund froid Austriako neurologoa izan zen.
siɣm'und fr'ojð awstr'iako newɾ'oloɣoa iʂ'an ʂen.
Dioenez, erlijiotasuna biologikoki lotuta dago haurrek jasaten duten babesgabetasun luzearekin eta asistentzia premia etengabearekin.
di'oeneʂ, erl'ixiotasuna βi'oloɣikoki lot'uta ðaɣ'o awrek ɟas'aten dut'em baβ'esɡaβetasun luʂ'eaɾekin eta as'istentʂia pr'emia et'enɡaβeaɾekin.
Haur horiek jada helduak direnean, bizitzaren indarren aurrean duten ahulezia sumatzen dute, eta erlijioan bilatzen dute gurasoek haurtzaroan jaso zuten babesa.
awr 'oɾiek ɟað'a elduak diɾ'enean, biʂ'itʂaɾen ind'aren 'awrean dut'en a'uleʂia sum'atʂen dut'e, eta erl'ixioam biʎ'atʂen dut'e ɣuɾ'asoek 'awrtʂaɾoan ɟ'aso ʂut'em baβ'esa.
Adierazpen horren arabera, erlijio askatasunak estatuen gobernuaren bermea izan behar du.
að'ieɾaʂpen 'oren aɾ'aβeɾa, erl'ixio ask'atasunak est'atuen ɡoβ'ernuaɾem berm'ea iʂ'am be'ar d'u.
Herrialde batek estatuerlijioa badu, erlijioaskatasuna gobernuak ofiziala ez den beste edozein erlijio edo kultu praktikatzeko ematen duena da.
'erialde βat'ek est'atuerliʝioa βað'u, erl'ixioaskatasuna ɣoβ'ernuak of'iʂiala eʂ t'em b'este eð'oʂejn erl'ixio eðo kult'u prakt'ikatʂeko em'aten du'ena ð'a.
Erlijio askatasuna lotuta dago, baina ez da gauza bera erlijio tolerantzia, Eliza eta Estatua bereiztea eta laikotasuna.
erl'ixio ask'atasuna lot'uta ðaɣ'o, baɲa eʂ t'a ɣ'awʂa β'eɾa erl'ixio tol'eɾantʂia, el'iʂa eta est'atua βeɾ'ejʂtea eta lajk'otasuna.
Erlijio askatasuna, munduko estatu gehienetan, nahiko kontzeptu berria da.
erl'ixio ask'atasuna, mund'uko est'atu ɣe'ienetan, na'iko kontʂ'eptu βer'ia ð'a.
Duela hamarkada gutxi arte, erlijio gutxituak zituzten talde edo herrien genozidio eta sarraski masiboak eragin zituen intolerantzia erlijiosoak.
du'ela 'amarkaða ɣ'utʃi art'e, erl'ixio ɣutʃ'ituak ʂit'uʂten t'alde eðo 'erien ɡen'oʂiðio eta sar'aski mas'iβoak eɾ'aɣin ʂit'uen int'oleɾantʂia erl'ixiosoak.
Gaur egun, erlijio intolerantzia oraindik presente dago, hainbat gradutan, estatu islamiko edo komunista batzuetan.
ɡ'awr eɣ'un, erl'ixio int'oleɾantʂia oɾ'ajndik pres'ente ðaɣ'o, ajmbat ɡrað'utan, est'atu 'islamiko eðo kom'unista βatʂ'uetan.
Norbanakoaren esparruan, erlijiotolerantzia gainerako gizabanakoen erlijioak onartzeko jarrera gisa definitzen da.
norb'anakoaɾen esp'aruan, erl'ixiotoleɾantʂia ɣaɲ'eɾako ɣiʂ'aβanakoen erl'ixioak on'artʂeko ʝar'eɾa ɣ'isa ðef'initʂen d'a.
Tolerantzia horrek ez du esan nahi pertsonak uste duenik beste erlijioak baliozkoak direla edo baliozkoak direla ; aitzitik, herritar bakoitzak bere erlijioa edo lehentasunsinesmena izateko eta praktikatzeko eskubidea emango die gainerakoei.
tol'eɾantʂia 'orek eʂ t'u es'an na'i perts'onak 'uste ðu'enik b'este erl'ixioak bal'ioʂkoak diɾ'ela eðo βal'ioʂkoak diɾ'ela; ajtʂitik, 'eritar bak'ojtʂak beɾ'e erl'ixioa eðo le'entasunsiɲesmena iʂ'ateko eta prakt'ikatʂeko esk'uβiðea em'anɡo ði'e ɣaɲ'eɾakoej.
Erlijioaren ezagutza, beren praktikatzaileen arabera, buruzagi erlijiosoetatik, testu sakratuetatik edo errebelazio pertsonalaren bidez lortzen da.
erl'ixioaɾen eʂ'aɣutʂa, beɾ'em prakt'ikatʂaʎeen aɾ'aβeɾa, buɾ'uʂaɣi erl'ixiosoetatik, test'u sakr'atuetatik eðo er'eβelaʂio perts'onalaɾem bið'eʂ l'ortʂen da.
Erlijio batzuek uste dute ezagutza erlijiosoa mugagabea dela eta edozein galdera ebazteko gai dela ; beste batzuek, berriz, rol mugatuagoa ematen diote, fenomeno fisikoen behaketarekin batera joan behar dena.
erl'ixio βatʂ'uek 'uste ðut'e eʂ'aɣutʂa erl'ixiosoa muɣ'aɣaβea ðel'a eta eð'oʂejn ɡ'aldeɾa eβ'aʂteko ɣ'aj ðel'a; b'este βatʂ'uek, ber'iʂ, r'ol muɣ'atuaɣoa em'aten di'ote, fen'omeno fis'ikoem be'aketaɾekim bat'eɾa ʝ'oam be'ar d'ena.
Erlijioetan, maiz, azterketa filosofikoak garatu izan dira doktrina erlijiosoaren eta giza arrazoimenak hornitutako munduaren pertzepzioaren arteko itxurazko kontraesanak argitzeko edo bateratzeko. Erlijio teistetan, garapen honi teologia deitzen zaio, edo Jainkoaren azterketari eskainitako diziplina. Ekialdean, filoso...
erl'ixioetan, m'ajʂ, aʂt'erketa fil'osofikoak ɡaɾ'atu iʂ'an diɾ'a ðoktr'ina erl'ixiosoaɾen eta ɣiʂ'a ar'aʂojmenak 'ornitutako mund'uaɾem pertʂ'epʂioaɾen art'eko itʃ'uɾaʂko kontr'aesanak arɡ'itʂeko eðo βat'eɾatʂeko. erl'ixio tejst'etan, ɡaɾ'apen 'oni te'oloɣia ð'ejtʂen ʂaʝ'o, eðo ʝ'ajnkoaɾen aʂt'erketaɾi esk'aɲitako ðiʂ...
a Panteismoa errealitate osoak izaera jainkotiarra duen ikuspuntu filosofikoa da : mundua eta Jainkoa gauza bera direlako ustea da ; beraz, baztertu egiten da entitate sakratu baten edo jainko pertsonal baten ideia.
'a pant'ejsmoa er'ealitate os'oak iʂ'aeɾa ʝajnk'otiara ðu'en ik'uspuntu fil'osofikoa ð'a: mund'ua eta ʝ'ajnkoa ɣ'awʂa β'eɾa ðiɾ'elako 'ustea ð'a; beɾaʂ, baʂt'ertu eɣ'iten d'a ent'itate sakr'atu βat'en eðo ʝ'ajnko perts'onal βat'en ið'eʝa.
Ekialdeko erlijioak, japoniar sintoismoa edo txinatar daoismea kasu, panteistak dira neurri handi batean.
ek'ialdeko erl'ixioak, ɟap'oniar sint'ojsmoa eðo tʃiɲ'atar da'ojsmea kas'u, pant'ejstak diɾ'a n'ewri 'andi βat'ean.
a Monismoa ikuspuntu filosofiko bat da, existitzen den guztiaren batasuna azpimarratzen duena, edozein zatiketa ukatzen duten errealitatearen azpiko legeak baieztatuz.
'a mon'ismoa ik'uspuntu fil'osofiko βat d'a, eʃ'istitʂen d'en ɡuʂt'iaɾem bat'asuna aʂp'imaratʂen du'ena, eð'oʂejn ʂat'iketa uk'atʂen dut'en er'ealitateaɾen aʂp'iko l'eɣeak baʝ'eʂtatuʂ.
Monismoaren jatorriak, greziar filosofoak dira, Tales Miletokoa, Pitagoras, Parmenides edo Enpedokles kasu.
mon'ismoaɾen ɟat'oriak, ɡreʂ'iar fil'osofoak diɾ'a, tal'es miʎ'etokoa, pit'aɣoɾas, parm'eniðes eðo emp'eðokles kas'u.
Ekialdeko pentsamendu osoaren ikuspegi nahiko arrunta ere bada.
ek'ialdeko pents'amendu os'oaɾen ik'uspeɣi na'iko ar'unta eɾ'e βaða.
Materia eta gogoa, ongia eta gaizkia eta beste kontzeptu batzuk aurkakotu gisa agertzen dira, indibiduoaren baitan ebatzi beharrekoak, ezagutzabide oso esperientzial bati lehentasuna emanez.
mat'eɾia eta ɣoɣ'oa, onɡ'ia eta ɣajʂk'ia eta β'este kontʂ'eptu β'atʂuk awrk'akotu ɣ'isa aɣ'ertʂen diɾ'a, ind'iβiðuoaɾem bajt'an eβ'atʂi βe'arekoak, eʂ'aɣutʂaβiðe os'o esp'eɾientʂial βat'i le'entasuna em'aneʂ.
nostizismoak eragin nabarmena izan zuen kristautasunaren lehen garapenetan, gainontzeko garapenak ekialdeko adar kristauetan daudelarik.
nost'iʂismoak eɾ'aɣin naβ'armena iʂ'an ʂu'en krist'awtasunaɾen le'en ɡaɾ'apenetan, ɡaɲ'ontʂeko ɣaɾ'apenak ek'ialdeko að'ar krist'awetan dawð'elaɾik.
a Fundamentalismoak, kontzeptu filosofiko gisa, idazkeren edo beste idazki sakratu batzuen izaera literala baieztatzen du, esanahi sinboliko edo sikologikoak baztertuz.
'a fund'amentalismoak, kontʂ'eptu fil'osofiko ɣ'isa, ið'aʂkeɾen eðo β'este ið'aʂki sakr'atu βatʂ'uen iʂ'aeɾa lit'eɾala βaʝ'eʂtatʂen d'u, es'anai simb'oliko eðo sik'oloɣikoak baʂt'ertuʂ.
Adibidez, Bibliako kreazionismoa, eboluzioaren teoriaren aurka azken mendean adierazia, bi modutan aurkezten da : eboluzioaren teoriaren erabateko ukazioa eta sorkuntzaren doktrinaren onarpena zazpi egunetan ; edo sorkuntzaren zazpi egunen parekatzea eboluzioaren etapa gisa.
að'iβiðeʂ, biβl'iako kre'aʂionismoa, eβ'oluʂioaɾen te'oɾiaɾen awrk'a aʂk'em mend'ean að'ieɾaʂia, b'i moð'utan awrk'eʂten da: eβ'oluʂioaɾen te'oɾiaɾen eɾ'aβateko uk'aʂioa eta sork'untʂaɾen doktr'inaɾen on'arpena ʂ'aʂpi eɣ'unetan; eðo sork'untʂaɾen ʂ'aʂpi eɣ'unem paɾ'ekatʂea eβ'oluʂioaɾen et'apa ɣ'isa.
a Ateismoak jainkorik ez dagoela baieztatzen du, edo onartu egiten ditu, baina pertsonarekin zuzenean aktiboa den papera ukatzen die. Ateismoa budismoan eta daoismean existitzen da. Budismoaren aldaera batzuetan jainkoen gurtza existitzen da, paper sikologikoa, errituala edo sinbolikoa duten arren, baina beti behinbehi...
'a at'ejsmoak ɟ'ajnkoɾik eʂ t'aɣoela βaʝ'eʂtatʂen d'u, eðo on'artu eɣ'iten dit'u, baɲa perts'onaɾekin ʂuʂ'enean akt'iβoa ð'em pap'eɾa uk'atʂen di'e. at'ejsmoa βuð'ismoan eta ða'ojsmean eʃ'istitʂen d'a. buð'ismoaɾen ald'aeɾa βatʂ'uetan ɟ'ajnkoen ɡurtʂ'a eʃ'istitʂen d'a, pap'er sik'oloɣikoa, er'ituala eðo simb'olikoa ðut...
a Determinismoa doktrina filosofiko bat da, baieztatzen duena gertaera guztiak, giza pentsamendua eta ekintzak barne, kausa - eta ondoriokate batek lehenesten dituela.
'a ðet'erminismoa ðoktr'ina fil'osofiko βat d'a, baʝ'eʂtatʂen du'ena ɣert'aeɾa ɣuʂt'iak, ɡiʂ'a pents'amendua eta ek'intʂak barn'e, kaws'a- eta ond'oɾiokate βat'ek le'enesten dit'uela.
Erlijioetan, jarrera filosofiko hori predestinazioaren doktrinaren barruan kokatzen da.
erl'ixioetan, ɟar'eɾa fil'osofiko oɾi preð'estiɲaʂioaɾen doktr'inaɾem bar'uan kok'atʂen da.
Ikuspuntu honek suposatzen du jainko ahalguztidun batek edo lege absolutu batek ez duela ezer uzten zoriaren esku.
ik'uspuntu 'onek sup'osatʂen du ʝ'ajnko a'alɣuʂtiðum bat'ek eðo l'eɣe abs'olutu βat'ek eʂ t'uela eʂ'er 'uʂten ʂoɾ'iaɾen esk'u.
Hinduismoan edo budismoan, berraragitzearen sinesmena doktrina honen adierazpen gisa ikus daiteke.
'indujsmoan eðo βuð'ismoan, ber'aɾaɣitʂeaɾen siɲ'esmena ðoktr'ina 'onen að'ieɾaʂpen ɡ'isa ik'us dajt'eke.
a Sinkretismoa ikuspuntu desberdinak edo kontrajarriak bateratzen dituen filosofia bat da, edo bi erlijio edo gehiagoren elementuak barneratzen edo bereganatzen dituela frogatzen duena.
'a sinkr'etismoa ik'uspuntu ðesb'erdiɲak eðo kontr'axariak bat'eɾatʂen dit'uen fil'osofia βat d'a, eðo β'i erl'ixio eðo ɣ'eiaɣoɾen el'ementuak barn'eɾatʂen eðo βeɾ'eɣanatʂen dit'uela froɣ'atʂen du'ena.
Sinkretismo errituala erlijioen bilakaeran presente egon da bere historian zehar, batzuk besteekin harremanetan egon direnean.
sinkr'etismo er'ituala erl'ixioem biʎ'akaeɾam pres'ente eɣ'on da βeɾ'e 'istoɾian ʂe'ar, b'atʂuk b'esteekin 'aremanetan eɣ'on diɾ'enean.
Gaur egun, erlijio sinkretikotzat hartzen dira Karibeko eta Amerikako kultuak, katolizismoa eta erlijio tribalen antzinako praktikak nahasten dituztenak.
ɡ'awr eɣ'un, erl'ixio sinkr'etikotʂat 'artʂen diɾ'a kaɾ'iβeko eta am'eɾikako kult'uak, kat'oliʂismoa eta erl'ixio triβ'alen antʂ'iɲako prakt'ikak na'asten dit'uʂtenak.
Ekialdean sinkretismo bat egin da herri mailan, daoisme edo budismoa arbasoen gurtza praktikekin lotuz.
ek'ialdean sinkr'etismo βat eɣ'in da 'eri m'aʎan, da'ojsme eðo βuð'ismoa arb'asoen ɡurtʂ'a prakt'ikekin lot'uʂ.
Gatazka dago ikuspuntu erlijioso teisten eta zientziaren artean, batez ere arlo oso zehatzetan, hala nola eboluzioan eta ekintza eta partaidetza jainkotiarrean munduan, bereziki pentsamendu kristauan.
ɡat'aʂka ðaɣ'o ik'uspuntu erl'ixioso tejst'en eta ʂi'entʂiaɾen art'ean, bat'eʂ eɾ'e 'arlo os'o ʂe'atʂetan, 'ala n'ola eβ'oluʂioan eta ek'intʂa eta part'ajðetʂa ʝajnk'otiaream mund'uan, beɾ'eʂiki pents'amendu krist'awan.
Gatazkaren muturrean daude sorkuntzaren kontakizun biblikoa unibertsoaren eta beste aldearen jatorriaren azalpen literal gisa defendatzen duten pertsonak, eboluzioaren teoriaren defendatzaileak gertaera egiaztagarri gisa.
ɡat'aʂkaɾem mut'urean dawð'e sork'untʂaɾen kont'akiʂum biβl'ikoa un'iβertsoaɾen eta β'este ald'eaɾen ɟat'oriaɾen aʂ'alpen lit'eɾal ɣ'isa ðef'endatʂen dut'em perts'onak, eβ'oluʂioaɾen te'oɾiaɾen def'endatʂaʎeak ɡert'aeɾa eɣ'iaʂtaɣari ɣ'isa.
Hala ere, badira beste batzuk bi posizioen arteko oreka aurkitzen saiatzen direnak, sorkuntzaren zientzia proposatzen dutenak kasu, Genesiaren kontakizun biblikoa azalpen sinboliko eta ez literaltzat hartzen dutenak, non sorkuntzaren zazpi egunak prozesu ebolutiboei dagozkien.
'ala eɾ'e, bað'iɾa β'este β'atʂuk b'i pos'iʂioen art'eko oɾ'eka awrk'itʂen saʝ'atʂen diɾ'enak, sork'untʂaɾen ʂi'entʂia prop'osatʂen dut'enak kas'u, ɡen'esiaɾen kont'akiʂum biβl'ikoa aʂ'alpen simb'oliko eta 'eʂ lit'eɾaltʂat 'artʂen dut'enak, n'on sork'untʂaɾen ʂ'aʂpi eɣ'unak proʂ'esu eβ'olutiβoej ðaɣ'oʂkien.
Bahaismoak, bestalde, zientziak eta erlijioak harmonian egon behar dutela proposatzen du.
ba'ajsmoak, bestalde, ʂi'entʂiak eta erl'ixioak 'armonian eɣ'om be'ar dut'ela prop'osatʂen du.
Haren sortzaileak adierazi zuen erlijioa eta zientzia ezin direla aurka jarri, eta, beraz, zientziak kontraesaten dituen erlijioirakaskuntzak ez direla onartu behar, Jainkoak gizadiari arrazoitzeko ahalmena eman baitzion egia aurkitu zuelako.
'aɾen sortʂ'aʎeak að'ieɾaʂi ʂu'en erl'ixioa eta ʂi'entʂia eʂ'in diɾ'ela awrk'a ʝar'i, et'a, beɾaʂ, ʂi'entʂiak k'ontraesaten dit'uen erl'ixiojɾakaskuntʂak eʂ t'iɾela on'artu βe'ar, ɟ'ajnkoak ɡiʂ'aðiaɾi ar'aʂojtʂeko a'almena em'am bajtʂ'ion 'eɣia awrk'itu ʂu'elako.
Sekularismoaren tesiaren arabera, zientzia eta teknologia, alde batetik, eta erlijioa, bestetik, alderantziz erlazionatzen dira ; hau da, lehenengoak gora egitean, bigarrenak behera egiten du.
s'ekulaɾismoaɾen t'esiaɾen aɾ'aβeɾa, ʂi'entʂia eta tekn'oloɣia, ald'e βat'etik, eta erl'ixioa, b'estetik, ald'eɾantʂiʂ erl'aʂionatʂen diɾ'a; 'aw ð'a, le'enenɡoak ɡoɾ'a eɣ'itean, biɣ'arenak be'eɾa eɣ'iten du.
Hala ere, Notre Dameko Unibertsitateko Filosofia Saileko albin Plantingak tesi hori zalantzan jartzen du, hogeigarren mendean, zientzia eta teknologia azkar hazi diren mendean, munduko hainbat tokitan erlijio sentimenduaren gorakada ere egiaztatu baita.
'ala eɾ'e, notr'e ðam'eko un'iβertsitateko fil'osofia saʎ'eko alβ'im plant'inɡak t'esi oɾi ʂal'antʂan ɟ'artʂen du, 'oɣejɣarem mend'ean, ʂi'entʂia eta tekn'oloɣia aʂk'ar 'aʂi ðiɾ'em mend'ean, mund'uko ajmbat t'okitan erl'ixio sent'imenduaɾen ɡoɾ'akaða eɾ'e eɣ'iaʂtatu βajt'a.
Azterketa hau, hala ere, beste arrazoi batzuengatik azal daiteke.
aʂt'erketa 'aw, 'ala eɾ'e, b'este ar'aʂoj βatʂ'uenɡatik aʂ'al dajt'eke.
Erlijioak, gizarte guztietan presente dagoen elementu gisa, historikoki paper garrantzitsua jokatu du herrialde eta inperio desberdinen egitura eta antolaketa politikoan.
erl'ixioak, ɡiʂ'arte ɣuʂt'ietam pres'ente ðaɣ'oen el'ementu ɣ'isa, 'istoɾikoki pap'er ɡar'antʂitsua ʝok'atu ðu 'erialde eta imp'eɾio ðesb'erdiɲen eɣ'ituɾa eta ant'olaketa pol'itikoan.
Teokrazia terminoak, zuzenean jainko batek edo pertsona batek egikaritutako gobernua izendatzen du, zeinaren autoritatea, jainko edo pertsona horrekiko harreman berezi baten baldintzapean ematen zaion.
te'okraʂia term'inoak, ʂuʂ'enean ɟ'ajnko βat'ek eðo perts'ona βat'ek eɣ'ikaɾitutako ɣoβ'ernua iʂ'endatʂen du, ʂeɲ'aɾen awt'oɾitatea, ɟ'ajnko eðo perts'ona 'orekiko 'aremam beɾ'eʂi βat'em bald'intʂapean em'aten ʂaʝ'on.
Teokrazia hitzaren lehen aipamena Josegandik datorrela dirudi, juduen gobernu historikoaren forma garaiko gainontzeko gobernu formekin azaldu eta kontrastatuko zukeena : monarkia, oligarkia eta errepublika.
te'okraʂia 'itʂaɾen le'en ajp'amena xos'eɣandik dat'orela ðiɾ'uði, ɟuð'uen ɡoβ'ernu 'istoɾikoaɾen form'a ɣaɾ'ajko ɣaɲ'ontʂeko ɣoβ'ernu form'ekin aʂ'aldu eta k'ontrastatuko ʂuk'eena: mon'arkia, ol'iɣarkia eta er'epuβlika.
Teokrazia Antzinaroko zibilizazio askotan agertu zen ; antzinako Egipto adibide bat da, non faraoiei jainko edo erdi binitat izaera ematen zitzaien.
te'okraʂia antʂ'iɲaɾoko ʂiβ'iliʂaʂio ask'otan aɣ'ertu ʂen; antʂ'iɲako eɣ'ipto að'iβiðe βat d'a, n'on faɾ'aoʝej ʝ'ajnko eðo erd'i βiɲ'itat iʂ'aeɾa em'aten ʂitʂ'aʝen.
Beste kultura batzuetan, Mexikon kasu, apaiklaseak paper garrantzitsua zuen erabakiak hartzeko garaian eta hezkuntzan, azteken enperadorea kide ez zen arren.
b'este kult'uɾa βatʂ'uetan, meʃ'ikon kas'u, ap'ajklaseak pap'er ɡar'antʂitsua ʂu'en eɾ'aβakiak 'artʂeko ɣaɾ'aʝan eta 'eʂkuntʂan, aʂt'eken emp'eɾaðoɾea k'iðe e tʂ'en ar'en.
Europan, Erdi Aroan eta hemeretzigarren mendera arte, erlijioak garrantzi handia izan zuen politikan, eta estatu askotan ofizialtasun - eta babesizaera izan zuen, non, adibidez, erlijiokode moralak lege zibil edo konstituzionalen zati ziren.
ewɾ'opan, erd'i aɾ'oan eta 'emeɾetʂiɣarem mend'eɾa art'e, erl'ixioak ɡar'antʂi 'andia iʂ'an ʂu'em pol'itikan, eta est'atu ask'otan of'iʂialtasun- eta βaβ'esiʂaeɾa iʂ'an ʂu'en, n'on, að'iβiðeʂ, erl'ixiokoðe moɾ'alak l'eɣe ʂiβ'il eðo kost'ituʂionalen ʂ'ati ʂiɾ'en.
AEBak izan ziren Elizaren eta Estatuaren arteko banaketa esplizitua formulatu zuen lehen nazioa, konstituzioari egindako lehen zuzenketan.
a'eβak iʂ'an ʂiɾ'en el'iʂaɾen eta est'atuaɾen art'eko βan'aketa espl'iʂitua form'ulatu ʂu'en le'en naʂ'ioa, kost'ituʂioaɾi eɣ'indako le'en ʂuʂ'enketan.
Izendapen hori Thomas Jeffersoni dagokio, eta bataiatzaile talde bati zuzendutako gutun batean, lehen zuzenketari buruz hitz egin zuenean, honako hau esan zuen.
iʂ'endapen oɾi tom'as ɟeff'ersoni ðaɣ'okio, eta βat'aʝatʂaʎe t'alde βat'i ʂuʂ'endutako ɣut'um bat'ean, le'en ʂuʂ'enketaɾi βuɾ'uʂ 'itʂ eɣ'in ʂu'enean, 'onako 'aw es'an ʂu'en.
Historian zehar izan diren erlijio gehienen funtsezko ezaugarriak atal hauetara bil daitezke : sinesmenak, ohikuneak, jokaeraarauak eta erakundeak.
'istoɾian ʂe'ar iʂ'an diɾ'en erl'ixio ɣe'ienen funts'eʂko eʂ'awɣariak at'al 'awetaɾa β'il dajt'eʂke: sin'esmenak, o'ikuneak, ɟok'aeɾaaɾawak eta eɾ'akundeak.
Erlijio orok oinarrizko sinesmen jakin batzuk ditu, eta horren arabera halako ohikune jakin batzuk konplitzen dituzte horren jarraitzaileek. Sinesmenak, ordea, izan daitezke mitoen erakoak, edo izan daitezke dogma izaera dutenak. Erlijioen funtsezko ezaguerak eta kontzeptuak kredo edo fedezko aitorpen batean biltzen di...
erl'ixio oɾ'ok oɲ'ariʂko siɲ'esmen ɟ'akim b'atʂuk dit'u, eta 'oren aɾ'aβeɾa 'alako o'ikune ʝ'akim b'atʂuk kompl'itʂen dit'uʂte 'oren ɟar'ajtʂaʎeek. sin'esmenak, ordea, iʂ'an dajt'eʂke m'itoen eɾ'akoak, eðo iʂ'an dajt'eʂke ðoɣm'a iʂ'aeɾa ðut'enak. erl'ixioen funts'eʂko eʂ'aɣueɾak eta kontʂ'eptuak kreð'o eðo feð'eʂko ajt...
Erlijio sinesmenak eta sentimenduak erlijio mota bakoitzak dituen ohikune eta ekintza sakratuen bidez adierazten dira.
erl'ixio sin'esmenak eta sent'imenduak erl'ixio mot'a βak'ojtʂak dit'uen o'ikune eta ek'intʂa sakr'atuem bið'eʂ að'ieɾaʂten diɾ'a.
Hala, budismoan ere, Budak berak horren aurka eginagatik, era askotako ohikuneak sortu ziren.
'ala, buð'ismoan eɾ'e, buð'ak beɾ'ak 'oren awrk'a eɣ'iɲaɣatik, eɾ'a 'askotako o'ikuneak sort'u ʂiɾ'en.
Erlijioa zerbait bizia da, eta pertsonak zerbait bizi duenean, ohikune eta ospakizun bilakarazten du.
erl'ixioa ʂerb'ajt b'iʂia ð'a, eta perts'onak ʂerb'ajt b'iʂi ðu'enean, o'ikune eta osp'akiʂum biʎ'akaɾaʂten du.
Hori dela eta, era askotako ohikuneak daude ; badira jainkotasunaren ohoretan egiten diren ohikuneak, hiletaohikuneak, bendeinkapen eta alabantzazkoak, eta beste hainbat eta hainbat.
oɾi ðel'a et'a, eɾ'a 'askotako o'ikuneak dawð'e; bað'iɾa ʝ'ajnkotasunaɾen o'oɾetan eɣ'iten diɾ'en o'ikuneak, 'iʎetaoikuneak, bend'ejnkapen eta al'aβantʂaʂkoak, eta β'este ajmbat eta ajmbat.
Erlijio gehienek dituzte apaizak edo ministroak, eta ohikuneak ospatzea eta jainkoari gurtza egitea da horien eginkizunik behinena.
erl'ixio ɣe'ienek dit'uʂte ap'ajʂak eðo min'istroak, eta o'ikuneak osp'atʂea eta ʝ'ajnkoaɾi ɣurtʂ'a eɣ'itea ð'a oɾien eɣ'inkiʂunik be'iɲena.
Otoitzen bidez eskaintzak eta sakrifizioak eginez gurtzen da Jainkoa erlijio gehienetan.
ot'ojtʂem bið'eʂ esk'ajntʂak eta sakr'ifiʂioak eɣ'iɲeʂ ɡ'urtʂen da ʝ'ajnkoa erl'ixio ɣe'ienetan.
Sakratutzat hartzen diren lekuetan egin ohi dira ohikuneak, garai jakinetan, eta direndirenean irauten dute denboran luzez.
sakr'atutʂat 'artʂen diɾ'en l'ekuetan eɣ'in o'i ðiɾ'a o'ikuneak, ɡaɾ'aj ʝ'akiɲetan, eta ðiɾ'endiɾenean iɾ'awten dut'e ð'emboɾan luʂ'eʂ.
Bestalde, erlijio gehienek jokabide jakin bat, jokaera lege jakin bat finkatua dute Jainkoari eta gizonari buruz ; erlijio bakoitzak ereduzko jarraibide bat ezarrita du, eta moral hori betetzera behartzen ditu bere jarraitzaileak. Hala, Jainkoa gurtzera, adoratzera, hari otoitz egitera eta zenbait erlijiotan maitatzera...
bestalde, erl'ixio ɣe'ienek ɟok'aβiðe ʝ'akim bat, ɟok'aeɾa l'eɣe ʝ'akim bat fink'atua ðut'e ʝ'ajnkoaɾi eta ɣiʂ'onaɾi βuɾ'uʂ; erl'ixio βak'ojtʂak eɾ'eðuʂko ʝar'ajβiðe βat eʂ'arita ð'u, eta moɾ'al oɾi βet'etʂeɾa βe'artʂen dit'u βeɾ'e ʝar'ajtʂaʎeak. 'ala, ɟ'ajnkoa ɣurtʂ'eɾa, að'oɾatʂeɾa, 'aɾi ot'ojtʂ eɣ'iteɾa eta ʂemb'ajt...
Ia erlijio guztiek erakunde jakin batzuk eta apaizak badituzte, beren dogmak, legeak eta aginduak betearazteko ; adibidez, kristauen elizak, apaizak, apezpikuak, etab.
'ia erl'ixio ɣuʂt'iek eɾ'akunde ʝ'akim b'atʂuk eta ap'ajʂak bað'ituʂte, beɾ'en doɣm'ak, l'eɣeak eta aɣ'induak bet'eaɾaʂteko; að'iβiðeʂ, krist'awen el'iʂak, ap'ajʂak, ap'eʂpikuak, et'aβ.
Erlijio erakunde horietako asko jarraitzaileen jokaerak arautu eta epaitzera heltzen dira, eta epaitegiak, zigorrak eta bestelakoak jartzen dituzte horretarako.
erl'ixio eɾ'akunde oɾietako 'asko ʝar'ajtʂaʎeen ɟok'aeɾak aɾ'awtu eta ep'ajtʂeɾa 'eltʂen diɾ'a, eta ep'ajteɣiak, ʂiɣ'orak eta βest'elakoak ɟ'artʂen dit'uʂte 'oretaɾako.
Erakunde horiek taxu eta nortasun berezia ematen die sinestunei gizarteko talde gisa.
eɾ'akunde 'oɾiek taʃ'u eta nort'asum beɾ'eʂia em'aten di'e siɲ'estunej ɣiʂ'arteko t'alde ɣ'isa.
Erakunde horiek, beraz, gizonen artean beharrezko den erlijioaren kanpoko azala eratzen dute ; fedea, berriz, erlijioaren barneko izpiritua da, funtsezko mamia.
eɾ'akunde 'oɾiek, beɾaʂ, ɡiʂ'onen art'eam be'areʂko ð'en erl'ixioaɾen kamp'oko aʂ'ala eɾ'atʂen dut'e; feð'ea, ber'iʂ, erl'ixioaɾem barn'eko iʂp'iɾitua ð'a, funts'eʂko mam'ia.
ixa gehiketaren ikurra a berdin be motako ekuazioen soluzioa, non a eta be zenbaki osoak diren, zenbaki osoa izango da.
iʃ'a ɣe'iketaɾen ik'ura 'a βerd'im b'e mot'ako ek'uaʂioen sol'uʂioa, n'on 'a eta β'e ʂemb'aki os'oak diɾ'en, ʂemb'aki os'oa iʂ'anɡo ða.
Zenbaki arrunten kasuan ez da esaterako gauza bera gertatzen.
ʂemb'aki ar'unten kas'uan eʂ t'a es'ateɾako ɣ'awʂa β'eɾa ɣert'atʂen.
Zorrotzago, zenbaki osoen multzoak, batuketa eta biderketa eragiketak definitu ondoren, eraztun trukakorra osatzen duela esan behar da.
ʂor'otʂaɣo, ʂemb'aki os'oem multʂ'oak, bat'uketa eta βið'erketa eɾ'aɣiketak def'initu ond'oɾen, eɾ'aʂtun truk'akora os'atʂen du'ela es'am be'ar d'a.
Zenbaki osoen kopurua infinitua da, infinito zenbakigarria, zehazki.
ʂemb'aki os'oen kop'uɾua inf'initua ð'a, inf'iɲito ʂemb'akiɣaria, ʂe'aʂki.
Zenbaki negatiboak beharrezkoak dira horrelako eragiketak egiteko.
ʂemb'aki neɣ'atiβoak be'areʂkoak diɾ'a 'orelako eɾ'aɣiketak eɣ'iteko.
Kenkizuna Kenkaria baino txikiagoa denean, kenketa ezin da egin zenbaki arruntekin.
kenk'iʂuna kenk'aɾia βaɲo tʃik'iaɣoa ðen'ean, kenk'eta eʂ'in da eɣ'in ʂemb'aki ar'untekin.
Hala ere, egoera batzuetan erabilgarria da zenbaki negatiboen kontzeptua, hala nola irabazi eta galerei dagokienez.
'ala eɾ'e, eɣ'oeɾa βatʂ'uetan eɾ'aβilɣaria ð'a ʂemb'aki neɣ'atiβoen kontʂ'eptua, 'ala n'ola iɾ'aβaʂi eta ɣal'eɾej ðaɣ'okieneʂ.
Adibidea : Gizon bat erruletara jolasten ari da bi egun jarraian. Lehenengoak bi mila irabazten baditu eta hurrengo egunean mila galtzen baditu, gizonak mila irabaziko du guztira. Hala ere, lehenengo egunean bostehuna irabazi eta hurrengoan bi mila galtzen baditu, guztira bi mila a bostehun berdin mila eta bostehuna ga...
að'iβiðea: ɡiʂ'om bat er'uletaɾa ʝol'asten aɾ'i ð'a β'i eɣ'un ɟar'aʝan. le'enenɡoak b'i miʎ'a iɾ'aβaʂtem bað'itu eta 'urenɡo eɣ'uneam miʎ'a ɣ'altʂem bað'itu, ɡiʂ'onak miʎ'a iɾ'aβaʂiko ðu ɣuʂt'iɾa. 'ala eɾ'e, le'enenɡo eɣ'uneam bost'euna iɾ'aβaʂi eta 'urenɡoam b'i miʎ'a ɣ'altʂem bað'itu, ɡuʂt'iɾa β'i miʎ'a 'a βost'eum b...
Zeroa ez da ez positiboa ez negatiboa, eta zeinurik gabe idatz daiteke ; zeroa batu edo kentzea ezer ez egitea bezalakoa baita.
ʂeɾ'oa eʂ t'a 'eʂ pos'itiβoa 'eʂ neɣ'atiβoa, eta ʂeɲ'uɾik ɡaβ'e ið'aʂ dajt'eke; ʂeɾ'oa βat'u eðo kentʂ'ea eʂ'er 'eʂ eɣ'itea βeʂ'alakoa βajta.
Politika estatuak, hiriak edo nazioak gobernatzeko praktika da.
pol'itika est'atuak, 'iɾiak eðo naʂ'ioak ɡoβ'ernatʂeko prakt'ika ð'a.
Politika izena grekerazko bigarren II bigarren II I terminotik dator apolitikA sa, ahiritarraa, zibila edo hiriaren antolakuntzari dagokiona esan nahi duena.
pol'itika iʂ'ena ɣrek'eɾaʂko βiɣ'arem biɣ'arem biɣ'arem biɣ'aren 'i term'inotik dat'or ap'olitika s'a a'iɾitaraa ʂiβ'iʎa, eðo, 'iɾiaɾen ant'olakuntʂaɾi ðaɣ'okiona es'an na'i ðu'ena ðu'ena ðu'ena.
Politikak giza ekintza aztertzen du gizartearentzat probetxuzkoa izan dadin, Aristoteles greziar filosofoak zioen politikaren helburua zoriontasuna dela, gizarte osoaren zoriontasuna zehatzago.
pol'itikak ɡiʂ'a ek'intʂa aʂt'ertʂen du ɣiʂ'arteaɾentʂat proβ'etʃuʂkoa iʂ'an dað'in, aɾ'istoteles ɡreʂ'iar fil'osofoak ʂi'oem pol'itikaɾen 'elβuɾua ʂoɾ'iontasuna ðel'a, ɡiʂ'arte os'oaɾen ʂoɾ'iontasuna ʂe'atʂaɣo.
Errealitate politikoa ikertzen duen gizartezientzia, zientzia politikoa da.
er'ealitate pol'itikoa ik'ertʂen du'en ɡiʂ'arteʂientʂia, ʂi'entʂia pol'itikoa ð'a.
Esan daiteke mendebaldeko filosofia politikoa Sokratesekin hasten dela. Sokrates izan zen etika sekularraren sortzailea, Sokratesen ustez bertutea jakintzan oinarritzen baita. Bertutea jakintzan datzan heinean arrazoiari men egiten dio eta sistema politikoa bertutezkoa izateko arrazionala izan beharko luke. Aldi berean...
es'an dajt'eke mend'eβaldeko fil'osofia pol'itikoa sokr'atesekin 'asten del'a. sokr'ates iʂ'an ʂen et'ika s'ekularaɾen sortʂ'aʎea, sokr'atesen ust'eʂ bert'utea ʝak'intʂan oɲ'aritʂem bajt'a. bert'utea ʝak'intʂan datʂ'an 'eɲean ar'aʂoʝaɾi m'en eɣ'iten di'o eta sist'ema pol'itikoa βert'uteʂkoa iʂ'ateko ar'aʂionala iʂ'am b...
Sokratesen aurrean, sofistak egon ziren. Hauek diruaren truke erretorika, dialektika, eristika. klaseak eskaintzen zituzten Atenasko hiritarrei, Agoran mintzatzerako orduan beste hiritarrak konbentzitzeko hizkuntza eta argudiaketa erabiliz.
sokr'atesen 'awrean, sof'istak eɣ'on ʂiɾ'en. awek d'iɾuaɾen truk'e er'etoɾika, di'alektika, eɾ'istika. kl'aseak esk'ajntʂen ʂit'uʂten at'enasko 'iɾitarej, aɣ'oɾam mintʂ'atʂeɾako orduam b'este 'iɾitarak komb'entʂitʂeko 'iʂkuntʂa eta arɡ'uðiaketa eɾ'aβiliʂ.
Klase banaketa hau bermatzeko Platonek hezkuntza sistema elitista proposatzen du, non agintariek bakarrik jasoko luketen hezkuntza osoa eta bestelakoek haien esparruetan izango litzateke aditu.
kl'ase βan'aketa 'aw βerm'atʂeko plat'onek 'eʂkuntʂa sist'ema el'itista prop'osatʂen du, n'on aɣ'intaɾiek bak'arik ɟ'asoko luk'eten 'eʂkuntʂa os'oa eta βest'elakoek 'aʝen esp'aruetan iʂ'anɡo litʂ'ateke að'itu.
Bestalde, aipagarria da agintarien eta gudarien klaseek jabetza pribaturik gabeko erregimen sozial batean biziko liratekela, honi Komunismo Platonikoa deitu izan zaio.
bestalde, ajp'aɣaria ð'a aɣ'intaɾien eta ɣ'uðaɾien kl'aseek ɟaβ'etʂa priβ'atuɾik ɡaβ'eko er'eɣimen soʂ'ial βat'eam b'iʂiko liɾ'atekela, 'oni kom'unismo plat'onikoa ðejt'u iʂ'an ʂaʝ'o.
Aristotelesen ustez, gizaki guztiek haien omurakoa dena bilatzen dutela, ongiarako joera dauka gizakiak ; etika eta politika lotuta daude beraz, politikaren helburua zoriontasuna izanik.
aɾ'istotelesen ust'eʂ, ɡiʂ'aki ɣuʂt'iek 'aʝen om'uɾakoa ð'ena βiʎ'atʂen dut'ela, onɡ'iaɾako ʝo'eɾa ðawk'a ɣiʂ'akiak; et'ika eta pol'itika lot'uta ðawð'e βeɾaʂ, pol'itikaɾen 'elβuɾua ʂoɾ'iontasuna iʂ'anik.
Aristotelesek beraz, defendatzen du politika ezagutza praktikoaren adarrean kokatzen dela eta ez ezagutza teorikoarenean, politika praxia litzateke.
aɾ'istotelesek beɾaʂ, def'endatʂen du pol'itika eʂ'aɣutʂa prakt'ikoaɾen að'arean kok'atʂen del'a eta 'eʂ eʂ'aɣutʂa te'oɾikoaɾenean, pol'itika praʃ'ia litʂ'ateke.
Aristotelesen politika ulertzeko beharrezkoa da hiritarraren inguruan ematen duen definizioa : hiritarra Aristotelesen ustez, estatu baten administrazio judizialean edo estatuaren erabakitze prozesuan parte hartu dezakeen gizabanakoa litzateke.
aɾ'istotelesem pol'itika ul'ertʂeko βe'areʂkoa ð'a 'iɾitaraɾen inɡ'uɾuan em'aten du'en def'iniʂioa: 'iɾitara aɾ'istotelesen ust'eʂ, est'atu βat'en aðm'inistraʂio ʝuð'iʂialean eðo est'atuaɾen eɾ'aβakitʂe proʂ'esuam p'arte 'artu ðeʂ'akeen ɡiʂ'aβanakoa litʂ'ateke.
Errenazimendu garaian zenbait gertakariek garrantzi politiko sakona izango dute.
er'enaʂimendu ɣaɾ'aʝan ʂemb'ajt ɡert'akaɾiek ɡar'antʂi pol'itiko sak'ona iʂ'anɡo ðut'e.
Azkenik, pentsamendu humanistak izango du garapen handia, Erasmo Rotterdamgoaren esku besteak beste, eta Grezia eta Erroma klasikoetako filosofiara itzuli egingo da.
aʂk'enik, pents'amendu 'umanistak iʂ'anɡo ðu ɣaɾ'apen 'andia, eɾ'asmo roc'erdamɡoaɾen esk'u β'esteak b'este, eta ɣreʂ'ia eta er'oma kl'asikoetako fil'osofiaɾa itʂ'uli eɣ'inɡo ð'a.
makiabeloren obra era askotan interpretatu da bere heriotza eta gero.
mak'iaβeloɾen oβr'a eɾ'a ask'otan int'erpretatu ða βeɾ'e 'eɾiotʂa eta ɣeɾ'o.
Antonio granziren ustez, makiabelok bere lanean azaltzen digu era zientifiko eta logiko batean printze batek nolako jarrera izan behar duen herria estatu berri baten eraketara gidatzeko, makiabelo bera herria bihurtzen da bere lanaren bitartez.
ant'onio ɣranʂ'iɾen ust'eʂ, mak'iaβelok beɾ'e lan'ean aʂ'altʂen diɣ'u eɾ'a ʂi'entifiko eta loɣ'iko βat'eam printʂ'e βat'ek n'olako ʝar'eɾa iʂ'am be'ar du'en 'eria est'atu βer'i βat'en eɾ'aketaɾa ɣið'atʂeko, mak'iaβelo β'eɾa 'eria βi'urtʂen da βeɾ'e lan'aɾem bit'arteʂ.