text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Egun ere, euskaldunen zati handi bat aherena ingurua giputza da. | eɣ'un eɾ'e, ewsk'aldunen ʂ'ati 'andi β'at a'eɾena inɡ'uɾua ɣip'utʂa ð'a. |
Gainera, antzinatik, Hegoaldeko euskal literaturan giputz ereduak itzal luzea izan du eta euskaltzainei zentzuzkoa iruditu zitzaien joera horri jarraitzea. | ɡaɲ'eɾa, antʂ'iɲatik, 'eɣoaldeko ewsk'al lit'eɾatuɾan ɡip'utʂ eɾ'eðuak itʂ'al luʂ'ea iʂ'an du eta ewsk'altʂaɲej ʂentʂ'uʂkoa iɾ'uðitu ʂitʂ'aʝen ɟo'eɾa 'ori ʝar'ajtʂea. |
Bestalde, erabakiak hartu behar direnean, euskal literaturaren tradizio osoa hartzen da kontuan, eta ez bakarrik Gipuzkoakoa. | bestalde, eɾ'aβakiak 'artu βe'ar diɾ'enean, ewsk'al lit'eɾatuɾaɾen trað'iʂio os'oa 'artʂen da k'ontuan, eta 'eʂ bak'arik ɡip'uʂkoakoa. |
Lapurdin jaio zen literatura tradizioa ere oso kontuan hartzekoa da, guztietan zaharrena eta oparoena baita. | lap'urdin ɟaʝ'o ʂen lit'eɾatuɾa trað'iʂioa eɾ'e os'o k'ontuan 'artʂekoa ð'a, ɡuʂt'ietan ʂa'arena eta op'aɾoena βajta. |
Bigarren kritikari dagokionez, erantzuna begibistakoa da : eguneroko eskarmentuak behin eta berriz erakusten du euskalkien arerioa ez dela euskara batua, inguruko bi erdarak baizik. | biɣ'aren kr'itikaɾi ðaɣ'okioneʂ, eɾ'antʂuna βeɣ'iβistakoa ð'a: eɣ'uneɾoko esk'armentuak be'in eta βer'iʂ eɾ'akusten du ewsk'alkien aɾ'eɾioa eʂ t'ela 'ewskaɾa βat'ua, inɡ'uɾuko β'i 'erdaɾak bajʂ'ik. |
Haren ustez, horrelako esaldi xelebreek euskaldun zaharrak euskara idatzitik uxatzen dituzte. | 'aɾen ust'eʂ, 'orelako es'aldi ʃel'eβreek ewsk'aldun ʂa'arak 'ewskaɾa ið'atʂitik uʃ'atʂen dit'uʂte. |
Horrek, azkenean, jendea euskara batuarekin ez identifikatzera darama, eta bide horretatik joanez gero, egunez egun, euskaldunen eguneroko hizkera eta idatziz ageri dena, elkarrengandik gero eta urrunago geratuko dira. | 'orek, aʂk'enean, ɟ'endea 'ewskaɾa βat'uaɾekin 'eʂ ið'entifikatʂeɾa ðaɾ'ama, eta βið'e 'oretatik ɟ'oaneʂ ɡeɾ'o, eɣ'uneʂ eɣ'un, ewsk'aldunen eɣ'uneɾoko 'iʂkeɾa eta ið'atʂiʂ aɣ'eɾi ðen'a, elk'arenɡandik ɡeɾ'o eta ur'unaɣo ɣeɾ'atuko ðiɾ'a. |
Italiera eta alemana bezalako hizkuntza indartsuek euren batasun prozesuak abiatu zituzten hemeretzigarren mende amaieran, euskarak egin baino mende bete lehenago. Kasu horietan, hizkuntzaren batasuna bi nazioestatuen sorrerarekin batera ageri da. Denbora horri esker eta begibistako faktoreak direlaeta, mintzaira horie... | it'alieɾa eta al'emana βeʂ'alako 'iʂkuntʂa ind'artsuek ewɾ'em bat'asum proʂ'esuak aβ'iatu ʂit'uʂten 'emeɾetʂiɣarem mend'e am'aʝeɾan, 'ewskaɾak eɣ'im baɲo mend'e βet'e le'enaɣo. kas'u oɾietan, 'iʂkuntʂaɾem bat'asuna β'i naʂ'ioestatuen sor'eɾaɾekim bat'eɾa aɣ'eɾi ða. d'emboɾa 'ori esk'er eta βeɣ'iβistako fakt'oɾeak diɾ'e... |
Azkenik, aragoieraren kasua oso esanguratsua da : hizkuntza horrek ez du ofizialtasunik, ez eredu estandar finkorik. | aʂk'enik, aɾ'aɣoʝeɾaɾen kas'ua os'o es'anɡuɾatsua ð'a: 'iʂkuntʂa 'orek eʂ t'u of'iʂialtasunik, 'eʂ eɾ'eðu est'andar fink'oɾik. |
Azken urteotan, hizkuntza batua sortzeko ekimenak ezinbestekotzat jo izan dituzte aragoieraren aldeko kulturgileek, mintzairaren erabilera behin betiko itzal ez dadin. | aʂk'en 'urteotan, 'iʂkuntʂa βat'ua sortʂ'eko ek'imenak eʂ'imbestekotʂat ɟ'o iʂ'an dit'uʂte aɾ'aɣoʝeɾaɾen ald'eko kult'urɡiʎeek, mintʂ'ajɾaɾen eɾ'aβiʎeɾa βe'im bet'iko itʂ'al eʂ t'aðin. |
Prozesuak, hala ere, ez du erabateko batasunik lortu, eta zailtasun horri aurre egin behar izango diote. | proʂ'esuak, 'ala eɾ'e, eʂ t'u eɾ'aβateko βat'asunik lort'u, eta ʂajlt'asun 'ori 'awre eɣ'im be'ar iʂ'anɡo ði'ote. |
Antzeko kasu batean, erromantxerarenean, esan dezakegu mintzaira ofiziala eta batua izan arren, hiztunen galera oraindik ere etengabekoa dela eta bestelako faktoreek eragin handiagoa daukatela. | antʂ'eko kas'u βat'ean, er'omantʃeɾaɾenean, es'an deʂ'akeɣu mintʂ'ajɾa of'iʂiala eta βat'ua iʂ'an ar'en, 'iʂtunen ɡal'eɾa oɾ'ajndik eɾ'e et'enɡaβekoa ðel'a eta βest'elako fakt'oɾeek eɾ'aɣin 'andiaɣoa ðawk'atela. |
Koperniko matematikari, astronomo, legegizon, fisikari, kalonje katoliko, gobernadore, administratzaile, buruzagi militar, diplomatiko eta ekonomista izan zela esan dezakegu. Bere erantzukizun askorekin batera, astronomia bere afizioetako bat baino besterik ez zen izan. Astronomiaren alorrean egindako ekarpen handia de... | kop'erniko mat'ematikaɾi, astr'onomo, l'eɣeɣiʂon, fis'ikaɾi, kal'onɟe kat'oliko, ɡoβ'ernaðoɾe, aðm'inistratʂaʎe, buɾ'uʂaɣi mil'itar, dipl'omatiko eta ek'onomista iʂ'an ʂel'a es'an deʂ'akeɣu. beɾ'e eɾ'antʂukiʂun 'askoɾekim bat'eɾa, astr'onomia βeɾ'e af'iʂioetako βat baɲo β'esteɾik e tʂ'en iʂ'an. astr'onomiaɾen al'orean ... |
Heliozentrismoa mendebaldeko zientziaren historiaren teoria garrantzitsuenetako gisa kontsideratua da. | 'elioʂentrismoa mend'eβaldeko ʂi'entʂiaɾen 'istoɾiaɾen te'oɾia ɣar'antʂitsuenetako ɣ'isa konts'iðeɾatua ð'a. |
Nikolasek hamar urte zituelarik, bere aita hil zen eta osaba, Lukas Watzenrode, izan zen bere hezkuntzaz arduratu zen bakarra. mila laurehun eta laurogeita hamaikan krakobiara joan zen wocietx Brudzewski matematikariaren ildoak jarraitzen zituelarik ; beranduago, Italiara bideratu eta bertan egin zituen medikuntza, gre... | nik'olasek 'amar 'urte ʂit'uelaɾik, beɾ'e ajt'a 'il ʂen eta os'aβa, luk'as u'atʂenroðe, iʂ'an ʂem beɾ'e 'eʂkuntʂaʂ ard'uɾatu ʂem b'akara. miʎ'a lawɾ'eun eta lawɾ'oɣejta 'amajkan krak'oβiaɾa ʝ'oan ʂen u'oθieʃ bruðʂ'ewski mat'ematikaɾiaɾen 'ildoak ɟar'ajtʂen ʂit'uelaɾik; beɾ'anduaɣo, it'aliaɾa βið'eɾatu eta β'ertan eɣ'in... |
nisako dukerrian eta nisatik hamar kilometrora zegoen Koperniki herriko herritarrei ematen zitzaien izena zen. | nis'ako ðuk'erian eta nis'atik 'amar kil'ometroɾa ʂeɣ'oen kop'erniki 'eriko 'eritarej em'aten ʂitʂ'aʝen iʂ'ena ʂ'en. |
Eta Paduan, aldiz, aNicolaus Copernika gisa, eta aurrerago aCoppernicusa gisa. | eta pað'uan, ald'iʂ, an'ikolaws kop'ernika ɣ'isa, eta 'awreɾaɣo ak'oppernikusa ɣ'isa. |
Aita hil ondoren, Lucas Watzenrode Gaztea osaba izan zen haren ikasketen arduradun. | ajt'a 'il ond'oɾen, luk'as u'atʂenroðe ɣaʂt'ea os'aβa iʂ'an ʂen 'aɾen ik'asketen ard'uɾaðun. |
Watzenrodek harreman estua zeukan Poloniako hainbat intelektualekin, eta Filippo Buonaccorsi italiar humanistaren laguna zen. | u'atʂenroðek 'areman est'ua ʂewk'am pol'oniako ajmbat int'elektualekin, eta fil'ippo βu'onakkorsi it'aliar 'umanistaɾen laɣ'una ʂ'en. |
Geroago, Wloclawekeko Eskola katedratikora joan zen, eta han prestatu zen krakobiako Unibertsitatean sartzeko. | ɡeɾ'oaɣo, ul'oklawekeko esk'ola kat'eðratikoɾa ʝ'oan ʂen, eta 'am prest'atu ʂen krak'oβiako un'iβertsitatean sartʂ'eko. |
krakobiako ikasketek jakintza eman zioten astronomia matematikoetan eta filosofian zein natur zientzietan. | krak'oβiako ik'asketek ɟak'intʂa em'an ʂi'oten astr'onomia mat'ematikoetan eta fil'osofian ʂ'ejn nat'ur ʂi'entʂietan. |
Aristoteles eta aberroes irakurri zituen, eta kultura humanistikorako interesa piztu zitzaion. | aɾ'istoteles eta aβ'eroes iɾ'akuri ʂit'uen, eta kult'uɾa 'umanistikoɾako int'eɾesa p'iʂtu ʂitʂ'aʝon. |
krakobian iragan zituen lau urteek garrantzia handia izan zuten bere gaitasun kritikoaren garapenean. | krak'oβian iɾ'aɣan ʂit'uen l'aw 'urteek ɡar'antʂia 'andia iʂ'an ʂut'em beɾ'e ɣajt'asun kr'itikoaɾen ɡaɾ'apenean. |
Hori izan zen Kopernikoren teoriaren sorreraren lehen urratsa. | oɾi iʂ'an ʂen kop'ernikoɾen te'oɾiaɾen sor'eɾaɾen le'en ur'atsa. |
mila laurehun eta laurogeita hamaseian, Koperniko Boloniara iritsi zen, eta geroago izena eman zuen hango unibertsitatean. | miʎ'a lawɾ'eun eta lawɾ'oɣejta 'amaseʝan, kop'erniko βol'oniaɾa iɾ'itsi ʂen, eta ɣeɾ'oaɣo iʂ'ena em'an ʂu'en 'anɡo un'iβertsitatean. |
Baina humanitateak ere ikasi zituen, eta, bereziki, astronomia. | baɲa 'umanitateak eɾ'e ik'asi ʂit'uen, et'a, beɾ'eʂiki, astr'onomia. |
Han ezagutu zuen Domanico Maria nobara da Ferrara ordu hartan ospetsua zen astronomoa, eta haren laguntzaile bihurtu zen. | 'an eʂ'aɣutu ʂu'en dom'aniko maɾ'ia noβ'aɾa ð'a fer'aɾa 'ordu 'artan osp'etsua ʂ'en astr'onomoa, eta 'aɾen laɣ'untʂaʎe βi'urtu ʂen. |
Kopernikok ideia berriak garatu zituen, yortx bon Peuerbach eta yojanes Regiomantanusen lanetan oinarrituta. | kop'ernikok ið'eʝa βer'iak ɡaɾ'atu ʂit'uen, ɟ'orʃ b'om pew'erbatʃ eta ʝoʝ'anes reɣ'iomantanusen lan'etan oɲ'arituta. |
Izar hori da Taurus konstelazioko izar distiragarriena, eta Ilargiak ezkutatzen zuen. | iʂ'ar oɾi ð'a tawɾ'us kost'elaʂioko iʂ'ar dist'iɾaɣariena, eta iʎ'arɡiak eʂk'utatʂen ʂu'en. |
Halaber, asko irakurri zuen lehengo sistema astronomikoei eta kosmologikoei eta egutegi sistemei buruz. | alaβer, 'asko iɾ'akuri ʂu'en le'enɡo sist'ema astr'onomikoej eta kosm'oloɣikoej eta eɣ'uteɣi sist'emej βuɾ'uʂ. |
Medikuntza ikasketa haietako zati garrantzitsua izan zen astrologia. | með'ikuntʂa ik'asketa 'aʝetako ʂ'ati ɣar'antʂitsua iʂ'an ʂen astr'oloɣia. |
Paduan garatu bide duzuen Greziako hizkuntza eta kulturarekiko interesa. | pað'uan ɡaɾ'atu βið'e ðuʂ'uen ɡreʂ'iako 'iʂkuntʂa eta kult'uɾaɾekiko int'eɾesa. |
Bitartean, geldialdi txiki bat egin zuen Ferraran, eta zuzenbide kanonikoan doktore gradua lortu zuen. | bitartean, ɡeld'ialdi tʃik'i βat eɣ'in ʂu'en fer'aɾan, eta ʂuʂ'embiðe kan'onikoan dokt'oɾe ɣrað'ua lort'u ʂu'en. |
Kopernikok Merkurio, Artizarra, Marte, Jupiter eta Saturno planetak begiratu zituen, bakoitza hiruzpalau aldiz. | kop'ernikok merk'uɾio, art'iʂara, m'arte, ɟup'iter eta sat'urno plan'etak beɣ'iɾatu ʂit'uen, bak'ojtʂa 'iɾuʂpalaw ald'iʂ. |
Horrez gain, Ilargiak ezkutatutako Aldebaran izarra ikusi zuen, eta baita ere Saturnoren eta Ilargiaren juntatze bat, mila eta bostehuneko martxoaren hiruan. | 'oreʂ ɡ'ajn, iʎ'arɡiak eʂk'utatutako ald'eβaɾan iʂ'ara ik'usi ʂu'en, eta βajta eɾ'e sat'urnoɾen eta iʎ'arɡiaɾen ɟ'untatʂe β'at, miʎ'a eta βost'euneko martʃ'oaɾen 'iɾuan. |
Ilargi eklipse bat ere begiratu zuen, mila eta bostehuneko azaroaren seian. | iʎ'arɡi ekl'ipse βat eɾ'e βeɣ'iɾatu ʂu'en, miʎ'a eta βost'euneko aʂ'aɾoaɾen seʝ'an. |
mila bostehun eta batean bere aberrira itzuli zen eta Frauenburgoko katedraleko kalonje izendatu zuten, osaba Lukasen laguntzaz, beti ere. | miʎ'a βost'eun eta βat'eam beɾ'e aβ'eriɾa itʂ'uli ʂen eta fraw'emburɡoko kat'eðraleko kal'onɟe iʂ'endatu ʂut'en, os'aβa luk'asen laɣ'untʂaʂ, b'eti eɾ'e. |
Bere osaba, emerlango apezpikua, zendu zenean mota askotako lanak egin zituen : gobernadore militar, mediku, epaile eta abar. | beɾ'e os'aβa, em'erlanɡo ap'eʂpikua, ʂend'u ʂen'eam mot'a 'askotako lan'ak eɣ'in ʂit'uen: ɡoβ'ernaðoɾe mil'itar, m'eðiku, ep'aʎe eta aβ'ar. |
Diruaren birbaloraketaren alde jo eta ke egin zuen lan, Zaldun Teutonikoen kudeaketa txarra zelaeta. | d'iɾuaɾem birb'aloɾaketaɾen ald'e ʝ'o eta k'e eɣ'in ʂu'en l'an, ʂald'un tewt'onikoen kuð'eaketa tʃ'ara ʂ'elaeta. |
Hala, mila bostehun eta hamazazpian emerlango kudeatzaile orokorra izendatu zuten eta Allesteinera joan zen bizitzera. | 'ala, miʎ'a βost'eun eta 'amaʂaʂpian em'erlanɡo kuð'eatʂaʎe oɾ'okora iʂ'endatu ʂut'en eta aʎ'esteɲeɾa ʝ'oan ʂem biʂ'itʂeɾa. |
Bere herrialdean definitiboki instalaturik zegoenean, Warmiako elizbarrutiko administrazioan egin zuen lan, medikuntzan jardun zuen eta bere astronomiaren inguruko lan sakon eta garrantzitsua amaitu zuen. | beɾ'e 'erialdean def'initiβoki ist'alatuɾik ʂeɣ'oenean, u'armiako el'iʂbarutiko aðm'inistraʂioan eɣ'in ʂu'en l'an, með'ikuntʂan ɟard'un ʂu'en eta βeɾ'e astr'onomiaɾen inɡ'uɾuko l'an sak'on eta ɣar'antʂitsua am'ajtu ʂu'en. |
mila bostehun eta berrogeita hiruko maiatzaren hogeita lauan hil zen Fromborken, gaurko Polonian. bi mila eta bostean arkeologo talde batek bere gorpuzkiak herriko elizan aurkitu zituztela adierazi zuten eta bi mila eta zortzian teoria frogatu egin zen. | miʎ'a βost'eun eta βer'oɣejta 'iɾuko maʝ'atʂaɾen 'oɣejta law'an 'il ʂen fromb'orken, ɡawrk'o pol'onian. b'i miʎ'a eta βost'ean ark'eoloɣo t'alde βat'ek beɾ'e ɣorp'uʂkiak 'eriko el'iʂan awrk'itu ʂit'uʂtela að'ieɾaʂi ʂut'en eta β'i miʎ'a eta ʂortʂ'ian te'oɾia froɣ'atu eɣ'in ʂ'en. |
Bere hortz baten eta garezur zati baten de ene a alderatu zituzten eskuizkribu batean aurkitutako ile batekin eta bat zetozela ikusi zuten. | beɾ'e 'orʂ bat'en eta ɣaɾ'eʂur ʂ'ati βat'en d'e en'e 'a ald'eɾatu ʂit'uʂten esk'ujʂkriβu βat'ean awrk'itutako iʎ'e βat'ekin eta β'at ʂet'oʂela ik'usi ʂut'en. |
bi mila eta hamarreko maiatzaren hogeita bian Jozef kowalzizkek zuzendutako meza baten bitartez bigarren hileta bat jaso zuen. Bere gorpuzkiak leku berean izan ziren lurperatuak, Fromborko katedralean. Granito beltzezko hilarri batek identifikatzen du orain teoria heliozentrikoaren fundatzaile gisa. Hilarriak Koperniko... | b'i miʎ'a eta 'amareko maʝ'atʂaɾen 'oɣejta βi'an ɟoʂ'ef kow'alʂiʂkek ʂuʂ'endutako m'eʂa βat'em bit'arteʂ biɣ'aren 'iʎeta β'at ɟ'aso ʂu'en. beɾ'e ɣorp'uʂkiak l'eku βeɾ'ean iʂ'an ʂiɾ'en lurp'eɾatuak, fromb'orko kat'eðralean. ɡran'ito βeltʂ'eʂko 'iʎari βat'ek ið'entifikatʂen du oɾ'ajn te'oɾia 'elioʂentrikoaɾen fund'atʂaʎe... |
Kopernikoren ikasketen artean, uste da latina eta alemaniera erraztasun berarekin hitz egitea lortu zuela. | kop'ernikoɾen ik'asketen art'ean, 'uste ða lat'iɲa eta al'emanieɾa er'aʂtasum b'eɾaɾekin 'itʂ eɣ'itea lort'u ʂu'ela. |
Horretaz gain polakera, grekoa eta italieraz hitz egiten zuen. | 'oretaʂ ɡ'ajm pol'akeɾa, ɡrek'oa eta it'alieɾaʂ 'itʂ eɣ'iten ʂu'en. |
Biziraun duten Kopernikoren lan gehienak latineraz daude idatziak, hau izan baitzen bere bizitzan zehar Europako akademiako hizkuntza. | b'iʂiɾawn dut'en kop'ernikoɾen l'an ɡe'ienak lat'iɲeɾaʂ dawð'e ið'atʂiak, 'aw iʂ'am bajtʂ'em beɾ'e βiʂ'itʂan ʂe'ar ewɾ'opako ak'aðemiako 'iʂkuntʂa. |
Latina ere bazen Eliza Katoliko Erromatarra eta Poloniako gorte errealaren hizkuntza ofiziala, arrazoi honengatik, Kopernikok buruzagi polakoekin zuen oinordekotza guztia latineraz dago idatzia. | lat'iɲa eɾ'e βaʂ'en el'iʂa kat'oliko er'omatara eta pol'oniako ɣort'e er'ealaɾen 'iʂkuntʂa of'iʂiala, ar'aʂoj 'onenɡatik, kop'ernikok buɾ'uʂaɣi pol'akoekin ʂu'en oɲ'ordekotʂa ɣuʂt'ia lat'iɲeɾaʂ daɣ'o ið'atʂia. |
mila bostehun eta hogeita hamahiruan, joan albret widmansteterek gutun sail bat bidali zuen Erromara, Kopernikoren teoriak labur eta garbi azalduz. | miʎ'a βost'eun eta 'oɣejta 'amaiɾuan, ɟ'oan alβr'et ujðm'asteteɾek ɡut'un sajl β'at bið'ali ʂu'en er'omaɾa, kop'ernikoɾen te'oɾiak laβ'ur eta ɣ'arbi aʂ'alduʂ. |
Interes handiz entzun zituzten Klemente uve i ia aita santuak eta hainbat kardinal katolikoek. mila bostehun eta hogeita hamaseirako Kopernikoren teoria forma definitiboa hartzeko gertu zegoen eta zurrumurruak Europa osoan zabaldu ziren, Kopernikok kontinentearen leku ezberdinetatik publikatu behar izan zuen. | int'eɾes 'andiʂ entʂ'un ʂit'uʂten klem'ente uβ'e 'i 'ia ajt'a sant'uak eta ajmbat kard'iɲal kat'olikoek. miʎ'a βost'eun eta 'oɣejta 'amasejɾako kop'ernikoɾen te'oɾia form'a ðef'initiβoa 'artʂeko ɣert'u ʂeɣ'oen eta ʂur'umuruak ewɾ'opa os'oan ʂaβ'aldu ʂiɾ'en, kop'ernikok kont'inenteaɾen l'eku eʂb'erdiɲetatik puβl'ikatu β... |
mila bostehun eta hogeita hamaseiko gutun batean, Nikolaus Cardinal bon ese ze hatxe a berg, Capuako artzapezpikuak bere ideiak era zabalago batean komunikatzea eskatu zion Kopernikori eta beretzako kopia bat bidaltzeko. Batzuen esanetan gutun honek susmagarri egin zuen, beste batzuek ordea honek elizak haren ideiak pu... | miʎ'a βost'eun eta 'oɣejta 'amasejko ɣut'um bat'ean, nik'olaws kard'iɲal β'on es'e ʂe 'atʃe 'a β'erɡ, kap'uako artʂ'apeʂpikuak beɾ'e ið'eʝak eɾ'a ʂaβ'alaɣo βat'ean kom'unikatʂea esk'atu ʂi'on kop'ernikoɾi eta βeɾ'etʂako kop'ia β'at bið'altʂeko. batʂ'uen es'anetan ɡut'un 'onek susm'aɣari eɣ'in ʂu'en, b'este βatʂ'uek ord... |
Talde ezberdinengandik presioa jaso izan arren Nikolasek asko atzeratu zuen liburuaren argitalpena, baliteke kritikaren beldur izanagatik. Historialari batzuen esanetan, horrela izan bazen, mundu zientifikoan eragin zezakeen inpaktoak mundu erlijiosoan eragin zezakeenak baino gehiago kezkatzen. | t'alde eʂb'erdiɲenɡandik pres'ioa ʝ'aso iʂ'an ar'en nik'olasek 'asko atʂ'eɾatu ʂu'en liβ'uɾuaɾen arɡ'italpena, bal'iteke kr'itikaɾem beld'ur iʂ'anaɣatik. 'istoɾialaɾi βatʂ'uen es'anetan, 'orela iʂ'am baʂ'en, mund'u ʂi'entifikoan eɾ'aɣin ʂeʂ'akeen imp'aktoak mund'u erl'ixiosoan eɾ'aɣin ʂeʂ'akeenak baɲo ɣ'eiaɣo keʂk'atʂe... |
Erdi Aroko ideologia erlijiosoarekiko suposa zezakeen hausturak zalantzak sortu zizkion Kopernikori bere lana publikatzeko garaian, konturatzen baitzen Erromatar Eliza Katolikoarekin izan zitzakeen arazoez. | erd'i aɾ'oko ið'eoloɣia erl'ixiosoaɾekiko sup'osa ʂeʂ'akeen 'awstuɾak ʂal'antʂak sort'u ʂiʂk'ion kop'ernikoɾi βeɾ'e lan'a puβl'ikatʂeko ɣaɾ'aʝan, kont'uɾatʂem bajtʂ'en er'omatar el'iʂa kat'olikoaɾekin iʂ'an ʂitʂ'akeen aɾ'aʂoeʂ. |
Heriotza ekarri zion gaixotasun batek, eta ez zuen bere lana argitaratua ikusi. | 'eɾiotʂa ek'ari ʂi'on ɡajʃ'otasum bat'ek, eta e tʂ'uem beɾ'e lan'a arɡ'itaɾatua ik'usi. |
Kopernikoren lanaren garrantzia hain zuzen ere bere izaera iraultzailean datza, aldaketa zientifiko askoren aitzindaria delarik. | kop'ernikoɾen lan'aɾen ɡar'antʂia 'ajn ʂuʂ'en eɾ'e βeɾ'e iʂ'aeɾa iɾ'awltʂaʎean datʂ'a, ald'aketa ʂi'entifiko 'askoɾen ajtʂ'indaɾia ðel'aɾik. |
Izaera hau ez da bakarrik haren idatzietan aurkitzen, honetaz gain pentsamenduaren mugak apurtuko dituzten bide batzuk martxan jartzen baititu. | iʂ'aeɾa 'aw eʂ t'a βak'arik 'aɾen ið'atʂietan awrk'itʂen, 'onetaʂ ɡ'ajm pents'amenduaɾem m'uɣak ap'urtuko ðit'uʂtem bið'e β'atʂuk m'artʃan ɟ'artʂem bajt'itu. |
Ezin dugu ahaztu Kopernikoren lanak Antzinako Munduari lotuta jarraitzen duela, premisa platoniko askok indarrean jarraitzen baitute bere pentsamenduan, uniformitate eta zirkularitatearen printzipio handiek bezala. | eʂ'in duɣ'u a'aʂtu kop'ernikoɾen lan'ak antʂ'iɲako mund'uaɾi lot'uta ʝar'ajtʂen du'ela, prem'isa plat'oniko 'askok ind'arean ɟar'ajtʂem bajt'ute βeɾ'e pents'amenduan, un'iformitate eta ʂirk'ulaɾitateaɾem printʂ'ipio 'andiek beʂ'ala. |
Hala ere, bere obran modernitateko beste ideia garrantzitsu bat finkatzen da : naturak bere izaera teologikoa galtzen du, gizakia jada ez da unibertsoaren zentroa, baizik eta Kopernikok mugikortasun posizio batean kokatzen du, edozein planetakoarena bezalakoa. | 'ala eɾ'e, beɾ'e oβr'am moð'ernitateko β'este ið'eʝa ɣar'antʂitsu βat fink'atʂen da: nat'uɾak beɾ'e iʂ'aeɾa te'oloɣikoa ɣ'altʂen du, ɡiʂ'akia ʝað'a eʂ t'a un'iβertsoaɾen ʂentr'oa, bajʂik eta kop'ernikok muɣ'ikortasum pos'iʂio βat'ean kok'atʂen du, eð'oʂejm plan'etakoaɾena βeʂ'alakoa. |
Kopernikotik aurrera arrazoiak gizakia gobernatzen duen ideia agertuko da, hau haren gaitasuna izango delarik, unibertsoaren ordenamenduan parte hartzea ahalbidetzen diona. | kop'ernikotik 'awreɾa ar'aʂoʝak ɡiʂ'akia ɣoβ'ernatʂen du'en ið'eʝa aɣ'ertuko ða, 'aw 'aɾen ɡajt'asuna iʂ'anɡo ðel'aɾik, un'iβertsoaɾen ord'enamenduam p'arte 'artʂea a'alβiðetʂen di'ona. |
Horrela, gizakia autonomoa bilakatuko da, bere autonomia arrazoitzeko gaitasunean datzala. | 'orela, ɡiʂ'akia awt'onomoa βiʎ'akatuko ða, beɾ'e awt'onomia ar'aʂojtʂeko ɣajt'asunean datʂ'ala. |
Giza arrazoia orain Naturaren jabe egin daiteke, dominatu eta kontrolatuz. | ɡiʂ'a ar'aʂoʝa oɾ'ajn nat'uɾaɾen ɟaβ'e eɣ'in dajt'eke, dom'iɲatu eta kontr'olatuʂ. |
Hemendik aurrera munduari aurre egiten diogu, ez behatuz, baizik eta gizakiaren gaitasunen bitartez hipotesiak eraikitzen, naturarekin kontrastatuz ontzat emango direnak ala ez. | 'emendik 'awreɾa mund'uaɾi 'awre eɣ'iten di'oɣu, 'eʂ be'atuʂ, bajʂik eta ɣiʂ'akiaɾen ɡajt'asunem bit'arteʂ 'ipotesiak eɾ'ajkitʂen, nat'uɾaɾekin k'ontrastatuʂ ontʂ'at em'anɡo ðiɾ'enak ala 'eʂ. |
Aristotelesek teoria literarioa, politiko, etiko, metafisiko, logiko, meteorologiko, fisiko, biologiko, astronomiko guztia koherenteki integratu zuen, beste guztia erasotu gabe zati bat kritikatzea zailtzen zuelarik. | aɾ'istotelesek te'oɾia lit'eɾaɾioa, pol'itiko, et'iko, met'afisiko, loɣ'iko, met'eoɾoloɣiko, fis'iko, bi'oloɣiko, astr'onomiko ɣuʂt'ia ko'eɾenteki int'eɣratu ʂu'en, b'este ɣuʂt'ia eɾ'asotu ɣaβ'e ʂ'ati βat krit'ikatʂea ʂ'ajltʂen ʂu'elaɾik. |
Hau bere munduaren ikuspegiak bi mila urtetan zehar iraun izanaren funtsezko arrazoia da. | 'aw βeɾ'e mund'uaɾen ik'uspeɣiak b'i miʎ'a 'urtetan ʂe'ar iɾ'awn iʂ'anaɾen funts'eʂko ar'aʂoʝa ð'a. |
Honetaz gain bere aurkikuntza eta gero, Erdi Aroan sistema hau Akinoko Tomasen lanaren bitartez kristautzen joan zela eta horrela eliza katolikoak onartu zuela kontuan hartzen badugu, hobe ulertuko dugu bere ganditzeari aurka egin zion erresistentziak zein punturaino determinatu zuen ez soilik astronomiaren historia, b... | 'onetaʂ ɡ'ajm beɾ'e awrk'ikuntʂa eta ɣeɾ'o, erd'i aɾ'oan sist'ema 'aw ak'iɲoko tom'asen lan'aɾem bit'arteʂ krist'awtʂen ɟ'oan ʂel'a eta 'orela el'iʂa kat'olikoak on'artu ʂu'ela k'ontuan 'artʂem bað'uɣu, 'oβe ul'ertuko ðuɣ'u βeɾ'e ɣand'itʂeaɾi awrk'a eɣ'in ʂi'on er'esistentʂiak ʂ'ejm p'untuɾaɲo ðet'erminatu ʂu'en 'eʂ so... |
Umezurtz geratu eta osaba kanonigoak hartu zuen, gero apezpiku egingo zelarik. | 'umeʂurʂ ɡeɾ'atu eta os'aβa kan'oniɣoak 'artu ʂu'en, ɡeɾ'o ap'eʂpiku eɣ'inɡo ʂ'elaɾik. |
Osaba Lucas arduratu zen bere heziketa akademikoaz ospe handiko unibertsitateetara bidaliz eta bere jakinduria zabalduz. | os'aβa luk'as ard'uɾatu ʂem beɾ'e 'eʂiketa ak'aðemikoaʂ osp'e 'andiko un'iβertsitateetaɾa βið'aliʂ eta βeɾ'e ʝak'induɾia ʂaβ'alduʂ. |
Elizak Kopernikoren obra kondenatu zuen, baina Eliza Katolikoa izan zen bidea zabaldu ziona. | el'iʂak kop'ernikoɾen oβr'a kond'enatu ʂu'en, baɲa el'iʂa kat'olikoa iʂ'an ʂem bið'ea ʂaβ'aldu ʂi'ona. |
Teoria kopernikarraren difusioa testuinguru politiko eta historiko batean ematen da, zeinetan mila bostehun eta hamazazpitik aurrera luteranismoaren ezusteko sartzearekin arazo erlijiosoak funtsezko garrantzia duen. mila bostehun eta berrogeita bostean Trentoko Kontzilioari hasiera eman zitzaion, hiru saio ondoren, ber... | te'oɾia kop'ernikaraɾen dif'usioa test'ujnɡuɾu pol'itiko eta 'istoɾiko βat'ean em'aten da, ʂeɲ'etam miʎ'a βost'eun eta 'amaʂaʂpitik 'awreɾa lut'eɾanismoaɾen eʂ'usteko sartʂ'eaɾekin aɾ'aʂo erl'ixiosoak funts'eʂko ɣar'antʂia ðu'en. miʎ'a βost'eun eta βer'oɣejta βost'ean trent'oko kontʂ'ilioaɾi 'asieɾa em'an ʂitʂ'aʝon, 'i... |
Espezialista gehienen ustetan, Kopernikok De rebolutionibus bukatuta zuen mila bostehun eta hogeita hamar aldera, baina ez zuen argitaratu nahi izan. Zergatik ote? hogei urtez egindako lana eta zalantzatan argitaratzeko orduan? Liburua mila bostehun eta berrogeita hiruko udaberrian atera zen eta Osianderrek idatzitako ... | esp'eʂialista ɣe'ienen 'ustetan, kop'ernikok d'e reβ'olutioniβus buk'atuta ʂu'em miʎ'a βost'eun eta 'oɣejta 'amar ald'eɾa, baɲa e tʂ'uen arɡ'itaɾatu na'i iʂ'an. ʂerɡ'atik ot'e? 'oɣej urt'eʂ eɣ'indako lan'a eta ʂal'antʂatan arɡ'itaɾatʂeko orduan? liβ'uɾua miʎ'a βost'eun eta βer'oɣejta 'iɾuko uð'aβerian at'eɾa ʂen eta os... |
PAo bak eta Gregorio XIIIak mila bostehun eta hirurogeita seia eta mila bostehun eta laurogeita bost tartean, hamaseigarren mendearen bigarren erdian, eliza katolikoaren errekuperazio prozesua burutuko dute, Kopernikoren ideia nagusia, barne haustura eta hierarkia arazoak konponduz. | pa'o β'ak eta ɣreɣ'oɾio ʃi'iiak miʎ'a βost'eun eta 'iɾuɾoɣejta seʝ'a eta miʎ'a βost'eun eta lawɾ'oɣejta β'os tart'ean, 'amasejɣarem mend'eaɾem biɣ'aren erd'ian, el'iʂa kat'olikoaɾen er'ekupeɾaʂio proʂ'esua βuɾ'utuko ðut'e, kop'ernikoɾen ið'eʝa naɣ'usia, barn'e 'awstuɾa eta 'ieɾarkia aɾ'aʂoak komp'onduʂ. |
Ezagutza eklesiastikoa zabaltzen dute eta sinesmen protestanteak indarra hartu zuen herrialdeetan garrantzia eta eragina berreskuratzen dute. | eʂ'aɣutʂa ekl'esiastikoa ʂaβ'altʂen dut'e eta siɲ'esmem prot'estanteak ind'ara 'artu ʂu'en 'erialdeetan ɡar'antʂia eta eɾ'aɣiɲa βer'eskuɾatʂen dut'e. |
Baina zeruetan egondako gertakariek hamaseigarren mendeko amaieran eta Kopernikok hauen inguruan egin zituen behaketek astronomia tolemaikoak sostengatzen zuen filosofiaren sinesgarritasuna eta autoritatea hondatu zituen. | baɲa ʂ'eɾuetan eɣ'ondako ɣert'akaɾiek 'amasejɣarem mend'eko am'aʝeɾan eta kop'ernikok 'awen inɡ'uɾuan eɣ'in ʂit'uem be'aketek astr'onomia tol'emajkoak sost'enɡatʂen ʂu'en fil'osofiaɾen siɲ'esɡaritasuna eta awt'oɾitatea 'ondatu ʂit'uen. |
Eliza katolikoak egoeraren aurrean amore eman zuen pixkanaka eta haren heliozentrismoarekiko oposizioa desagertzen da. | el'iʂa kat'olikoak eɣ'oeɾaɾen 'awrean am'oɾe em'an ʂu'em piʃk'anaka eta 'aɾen 'elioʂentrismoaɾekiko op'osiʂioa ðes'aɣertʂen da. |
Hala ere, beranduago, egoerari buelta emanez, mendearen amaieratik aurrera eliza katolikoa izango da inkisizioaren bidezko boterea erabili zuena heliozentrismoa etsaia bihurtuz. | 'ala eɾ'e, beɾ'anduaɣo, eɣ'oeɾaɾi βu'elta em'aneʂ, mend'eaɾen am'aʝeɾatik 'awreɾa el'iʂa kat'olikoa iʂ'anɡo ða ink'isiʂioaɾem bið'eʂko βot'eɾea eɾ'aβili ʂu'ena 'elioʂentrismoa ets'aʝa βi'urtuʂ. |
Kopernikoren ideia nagusia, Antzinako ideia eta printzipioak mantentzea izan zen, baina beste hipotesi batekin : Lurraren mugimendua. | kop'ernikoɾen ið'eʝa naɣ'usia, antʂ'iɲako ið'eʝa eta printʂ'ipioak mant'entʂea iʂ'an ʂen, baɲa β'este 'ipotesi βat'ekin: lur'aɾem muɣ'imendua. |
Unibertso finitu eta itxia aurkezten digu, baina infinituki urruntzen diren izarrez osatua ere. | un'iβertso fin'itu eta itʃ'ia awrk'eʂten diɣ'u, baɲa inf'inituki ur'untʂen diɾ'en iʂ'areʂ os'atua eɾ'e. |
Izar guztiak eguzkiaren inguruan daude bueltaka, honakoa haien biraketa zentroa delarik, eta eguzkia munduaren zentrotik gertu dago ; paralaxiaren auzia gainditzen du, izarrak lehen uste zena baino distantzia askoz handiago batean daudela pentsatzen badugu. | iʂ'ar ɡuʂt'iak eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuan dawð'e βu'eltaka, 'onakoa 'aʝem b'iɾaketa ʂentr'oa ðel'aɾik, eta eɣ'uʂkia mund'uaɾen ʂentr'otik ɡert'u ðaɣ'o; paɾ'alaʃiaɾen awʂ'ia ɣajnd'itʂen du, iʂ'arak le'en 'uste ʂen'a βaɲo ðist'antʂia ask'oʂ 'andiaɣo βat'ean dawð'ela pents'atʂem bað'uɣu. |
Gainera, izarren esferan gertatu dela iruditzen den edozein mugimendua ez da horrelakoa izan, baizik eta Lurra da mugitzen dena. | ɡaɲ'eɾa, iʂ'aren esf'eɾan ɡert'atu ðel'a iɾ'uðitʂen den eð'oʂejm muɣ'imendua eʂ t'a 'orelakoa iʂ'an, bajʂik eta lur'a ð'a muɣ'itʂen den'a. |
Modu honetan, eguzkiaren mugimendua ez da eguzkiaren baitan ematen, baizik eta Lurran datza, honek bere inguruan egiten duelarik biraketa, gainontzeko planetek bezala ; eta planeten mugimendu atzerakoi eta zuzenak ez dira haiengatik gertatzen, baizik eta Lurraren mugimenduagatik. | moð'u 'onetan, eɣ'uʂkiaɾem muɣ'imendua eʂ t'a eɣ'uʂkiaɾem bajt'an em'aten, bajʂik eta lur'an datʂ'a, 'onek beɾ'e inɡ'uɾuan eɣ'iten du'elaɾik b'iɾaketa, ɡaɲ'ontʂeko plan'etek beʂ'ala; eta plan'etem muɣ'imendu atʂ'eɾakoj eta ʂuʂ'enak eʂ t'iɾa 'aʝenɡatik ɡert'atʂen, bajʂik eta lur'aɾem muɣ'imenduaɣatik. |
Hortaz, ikus dezakegu Lurra mugitzen dela dioen hipotesia planteatzeak unibertsoaren mugimenduen irregularitate asko azaltzeko balio duela : auzi zaharrak eta ekuanteak bezalako herraminta konplexuak ezabatzen ditu, baita zeruko esferak ere, etab. | ortaʂ, ik'us deʂ'akeɣu lur'a muɣ'itʂen del'a ði'oen 'ipotesia plant'eatʂeak un'iβertsoaɾem muɣ'imenduen ir'eɣulaɾitate 'asko aʂ'altʂeko βal'io ðu'ela: awʂ'i ʂa'arak eta ek'uanteak beʂ'alako 'eraminta kompl'eʃuak eʂ'aβatʂen dit'u, bajta ʂ'eɾuko esf'eɾak eɾ'e, et'aβ. |
Koperniko astronomia modernoaren aitzindaria kontsideratzen da, honek egindako ekarpenek hurrengo astronomoei ahalbidetu baitzien iraultza astronomikoari amaiera ematea. | kop'erniko astr'onomia moð'ernoaɾen ajtʂ'indaɾia konts'iðeɾatʂen da, 'onek eɣ'indako ek'arpenek 'urenɡo astr'onomoej a'alβiðetu βajtʂ'ien iɾ'awltʂa astr'onomikoaɾi am'aʝeɾa em'atea. |
Hasieran Erromako elizak eta Eliza Protestanteak ere deitoratu zuten, Martin eta Joan Kalbin tartean. | 'asieɾan er'omako el'iʂak eta el'iʂa prot'estanteak eɾ'e ðejt'oɾatu ʂut'en, mart'in l'uθer eta ʝ'oan kalβ'in tart'ean. |
Geroago Kepler astronomo, astrologo eta matematikoak Kopernikoren teoria birmoldatu zuen eta Galileok mila seiehun eta hamarran, Artizarrak Eguzkiaren inguruan egiten zuela bira ohartu zenean, teoria egiaztatu zuen. | ɡeɾ'oaɣo kepl'er astr'onomo, astr'oloɣo eta mat'ematikoak kop'ernikoɾen te'oɾia βirm'oldatu ʂu'en eta ɣal'iʎeok miʎ'a seʝ'eun eta 'amaran, art'iʂarak eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuan eɣ'iten ʂu'ela β'iɾa o'artu ʂen'ean, te'oɾia eɣ'iaʂtatu ʂu'en. |
horren guztiaren bukatzailea zen, unibertso geozentriko batetik kosmos heliozentriko batera pasatzean eta aurretik zegoen kosmosarekiko ikuspegia goitik behera aldatzean. | ni'uton 'oren ɡuʂt'iaɾem buk'atʂaʎea ʂ'en, un'iβertso ɣe'oʂentriko βat'etik kosm'os 'elioʂentriko βat'eɾa pas'atʂean eta 'awretik ʂeɣ'oen kosm'osaɾekiko ik'uspeɣia ɣojt'ik be'eɾa ald'atʂean. |
Hortaz, Iraultza Kopernikarratzat ezagutzen dena, haren teoria heliozentrikoaren formulazioa da, honen arabera Lurra eta bestelako astroek eguzkiaren inguruan biraka dabiltzalarik. | ortaʂ, iɾ'awltʂa kop'ernikaratʂat eʂ'aɣutʂen den'a, 'aɾen te'oɾia 'elioʂentrikoaɾen form'ulaʂioa ð'a, 'onen aɾ'aβeɾa lur'a eta βest'elako astr'oek eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuam b'iɾaka ðaβ'iltʂalaɾik. |
Europa Ipar hemisferioan eta, batez ere, ekialdeko hemisferioan dagoen kontinente bat da. | ewɾ'opa ip'ar 'emisfeɾioan et'a, bat'eʂ eɾ'e, ek'ialdeko 'emisfeɾioan daɣ'oen kont'inente βat d'a. |
Iparraldean Ozeano Artikoa, mendebaldean Ozeano Atlantikoa, hegoaldean Mediterraneo itsasoa eta ekialdean Asia ditu mugakide. | ip'araldean oʂ'eano art'ikoa, mend'eβaldean oʂ'eano atl'antikoa, 'eɣoaldeam með'iteraneo its'asoa eta ek'ialdean as'ia ðit'u m'uɣakiðe. |
Europa Asiatik Ural mendiek, Ural ibaiak, Kaspiar itsasoak, Kaukaso Handiak, Itsaso Beltzak eta Turkiar itsasarteek banatzen dutela esaten da. | ewɾ'opa as'iatik uɾ'al mend'iek, uɾ'al iβ'aʝak, kasp'iar its'asoak, kawk'aso 'andiak, its'aso β'eltʂak eta turk'iar its'asarteek b'anatʂen dut'ela es'aten da. |
Muga honen zati bat lehorrekoa den arren, Europari kontinente osoaren estatusa ematen zaio bere tamaina fisikoagatik eta historiaren eta tradizioaren pisuagatik. | m'uɣa 'onen ʂ'ati β'at le'orekoa ð'en ar'en, ewɾ'opaɾi kont'inente os'oaɾen est'atusa em'aten ʂaʝ'o βeɾ'e tam'aɲa fis'ikoaɣatik eta 'istoɾiaɾen eta trað'iʂioaɾem p'isuaɣatik. |
Europak hamar miloi ehun eta laurogei mila kilometro karratu hartzen ditu, edo lurrazalaren ehuneko bi, eta horrek seigarren kontinente handiena bihurtzen du. | ewɾ'opak 'amar miʎ'oj e'un eta lawɾ'oɣej miʎ'a kil'ometro kar'atu 'artʂen dit'u, eðo lur'aʂalaɾen e'uneko β'i, eta 'orek sejɣ'aren kont'inente 'andiena βi'urtʂen du. |
Politikoki, Europa berrogeita hamar estatu subiranotan banatuta dago, horietatik Errusiar Federazioa handiena eta populatuena delarik, kontinentearen azalreraren ehuneko hogeita hemeretzi eta bere biztanleriaren ehuneko hamabost hartzen duelarik. | pol'itikoki, ewɾ'opa βer'oɣejta 'amar est'atu suβ'iɾanotam ban'atuta ðaɣ'o, oɾietatik er'usiar feð'eɾaʂioa 'andiena eta pop'ulatuena ðel'aɾik, kont'inenteaɾen aʂ'alreɾaɾen e'uneko 'oɣejta 'emeɾetʂi eta βeɾ'e βiʂt'anleɾiaɾen e'uneko 'amaβos 'artʂen du'elaɾik. |
Europako klimari neurri handi batean eragiten diote Atlantikoko korronte beroek, kontinentearen zati handi batean neguak eta udak arintzen baitituzte, baita Asia eta Ipar Amerikako klima latza den latitudeetan ere. | ewɾ'opako kl'imaɾi n'ewri 'andi βat'ean eɾ'aɣiten di'ote atl'antikoko kor'onte β'eɾoek, kont'inenteaɾen ʂ'ati 'andi βat'ean neɣ'uak eta uð'ak aɾ'intʂem bajt'ituʂte, bajta as'ia eta ip'ar am'eɾikako kl'ima latʂ'a ð'en lat'ituðeetan eɾ'e. |
Itsasotik haratago, urtaroen arteko aldeak kostaldetik gertu baino nabarmenagoak dira. | its'asotik 'aɾataɣo, urt'aɾoen art'eko ald'eak kost'aldetik ɡert'u βaɲo naβ'armenaɣoak diɾ'a. |
Argien Mendeak, ondorengo Frantziako Iraultzak eta Napoleondar Gerrek kontinenteari forma eman zioten hamazazpigarren mendearen amaieratik hemeretzigarren mendearen lehen erdialdera arte, ikuspuntu kultural, politiko eta ekonomikotik. Industria Iraultza Britainia Handian hasi zen hamazortzigarren mendearen amaieran, et... | arɡ'iem mend'eak, ond'oɾenɡo frantʂ'iako iɾ'awltʂak eta nap'oleondar ɡer'ek kont'inenteaɾi form'a em'an ʂi'oten 'amaʂaʂpiɣarem mend'eaɾen am'aʝeɾatik 'emeɾetʂiɣarem mend'eaɾen le'en erd'ialdeɾa art'e, ik'uspuntu kult'uɾal, pol'itiko eta ek'onomikotik. ind'ustria iɾ'awltʂa βrit'aɲia 'andian asi ʂen 'amaʂortʂiɣarem mend'... |
Estatu batzuen integrazio europarrak Europar Batasuna eratzea ekarri zuen, konfederazio baten eta federazio baten artean dagoen entitate politiko banandua. | est'atu βatʂ'uen int'eɣraʂio ewɾ'oparak ewɾ'opar bat'asuna eɾ'atʂea ek'ari ʂu'en, konf'eðeɾaʂio βat'en eta feð'eɾaʂio βat'en art'ean daɣ'oen ent'itate pol'itiko βan'andua. |
Europar Batasuna mendebaldeko Europan sortu zen, baina mila bederatziehun eta laurogeita hamaikan Sobietar Batasuna erori zenetik ekialderantz hedatu da. | ewɾ'opar bat'asuna mend'eβaldeko ewɾ'opan sort'u ʂen, baɲa miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amajkan soβ'ietar bat'asuna eɾ'oɾi ʂen'etik ek'ialdeɾantʂ 'eðatu ða. |
Europar Batasuneko herrialde gehienen moneta, euroa, europarren artean gehien erabiltzen dena da ; eta e beko estxengen eremuak estatu kide gehienen arteko mugako eta immigrazioko kontrolak ezabatzen ditu. | ewɾ'opar bat'asuneko 'erialde ɣe'ienem mon'eta, ewɾ'oa, ewɾ'oparen art'ean ɡe'ien eɾ'aβiltʂen d'ena ð'a; eta 'e βek'o estʃ'enɡen eɾ'emuak est'atu k'iðe ɣe'ienen art'eko m'uɣako eta im'iɣraʂioko kontr'olak eʂ'aβatʂen dit'u. |
Europako Neolitoa, nekazaritza eta abeltzaintza ekarri, herrisedentarioen kopurua handitu eta eltzegintza ekarri zuen iraultza, orain dela bederatzi mila urte inguru hasi zen Grezian eta Balkanetan, ziurrenik Ekialde Hurbileko Anatoliatik eragina. Balkanetatik hedatu zen Danubioan eta Rhinean zehar eta Mediterraneoko k... | ewɾ'opako ne'olitoa, nek'aʂaɾitʂa eta aβ'eltʂajntʂa ek'ari, 'eriseðentaɾioen kop'uɾua 'anditu eta eltʂ'eɣintʂa ek'ari ʂu'en iɾ'awltʂa, oɾ'ajn del'a βeð'eɾatʂi miʎ'a 'urte inɡ'uɾu asi ʂen ɡreʂ'ian eta βalk'anetan, ʂi'urenik ek'ialde 'urbiʎeko an'atoliatik eɾ'aɣiɲa. balk'anetatik 'eðatu ʂen dan'uβioan eta riɲ'ean ʂe'ar e... |
Burdin Aroko kolonizazio nagusiak greziarrek eta feniziarrek egin zituzten, Mediterraneoko hiriak sortuz. | burd'in aɾ'oko kol'oniʂaʂio naɣ'usiak ɡreʂ'iarek eta fen'iʂiarek eɣ'in ʂit'uʂten, með'iteraneoko 'iɾiak sort'uʂ. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.