text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Ondoren tratamendu biologikoa aplikatzen da eta honen xedea da materia organikoa eta oinarrizko elikagaiak degradatzea, mikroorganismoen bidez. | ond'oɾen trat'amendu βi'oloɣikoa apl'ikatʂen da eta 'onen ʃeð'ea ð'a mat'eɾia orɡ'anikoa eta oɲ'ariʂko el'ikaɣaʝak deɣr'aðatʂea, mikr'oorɡanismoem bið'eʂ. |
Ur araztuak ibaira edo itsasora isurtzen dira, ez badira edaterako : desinfektatu egiten dira aurrena, ibaian edo itsasoan inolako aldaketarik eragin ez dezaten. | 'ur aɾ'aʂtuak iβ'ajɾa eðo its'asoɾa is'urtʂen diɾ'a, eʂ p'aðiɾa eð'ateɾako: des'infektatu eɣ'iten diɾ'a awr'ena, iβ'aʝan eðo its'asoan iɲ'olako ald'aketaɾik eɾ'aɣin 'eʂ teʂ'aten. |
Baina, beste araztegi batzuetan, edateko moduko ura ekoizten da, eta hor beste prozesu batzuk aplikatzen dira : oxidazioa ; sedimentazio eta dekantazioa ; iragazketa ; fluorazioa, eta desinfekzioa, azken kasu horretan, kloro eta ozono dosifikazioarekin. | baɲ'a, b'este aɾ'aʂteɣi βatʂ'uetan, eð'ateko moð'uko uɾ'a ek'ojʂten da, eta 'or b'este proʂ'esu β'atʂuk apl'ikatʂen diɾ'a: oʃ'iðaʂioa; seð'imentaʂio eta ðek'antaʂioa; iɾ'aɣaʂketa; flu'oɾaʂioa, eta ðes'infekʂioa, aʂk'en kas'u 'oretan, kloɾ'o eta oʂ'ono ðos'ifikaʂioaɾekin. |
Zenbait instalaziotan izpi ultramoreak ere erabiltzen dira eginkizun horretarako. | ʂemb'ajt ist'alaʂiotan iʂp'i ultr'amoɾeak eɾ'e eɾ'aβiltʂen diɾ'a eɣ'inkiʂun 'oretaɾako. |
bi mila eta hamabost bitartean, bi mila eta seiehun milioi pertsonak lortu dute edateko ura eskuratzeko aukera. | b'i miʎ'a eta 'amaβos bitartean, b'i miʎ'a eta seʝ'eum mil'ioj perts'onak lort'u ðut'e eð'ateko uɾ'a esk'uɾatʂeko awk'eɾa. |
Kalkuluen arabera, ur segurua eskuratzeko aukera duten herrialde garatuetako jendearen proportzioa ehuneko hiru zero etik ehuneko hirurogeita hamaikara igo da mila bederatziehun eta laurogeita hamarrean, eta ehuneko zazpi bederatzi tik ehuneko bi zero zero zero an ehuneko laurogeita laura bi zero zero lau ana bi mila e... | kalk'uluen aɾ'aβeɾa, 'ur seɣ'uɾua esk'uɾatʂeko awk'eɾa ðut'en 'erialde ɣaɾ'atuetako ʝ'endeaɾem prop'ortʂioa e'uneko 'iɾu ʂeɾ'o et'ik e'uneko 'iɾuɾoɣejta 'amajkaɾa 'iɣo ða miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'amarean, eta e'uneko ʂ'aʂpi βeð'eɾatʂi t'ik e'uneko β'i ʂeɾ'o ʂeɾ'o ʂeɾ'o 'an e'uneko lawɾ'oɣejta lawɾ'a β'i ʂeɾ... |
Nazio Batuen bi mila eta seiko txosten baten arabera, Amundu mailan nahikoa ur dago guztiontzatA ', baina lorpena oztopatu egin dute ustelkeriak eta administrazio txarrak. | naʂ'io βat'uem b'i miʎ'a eta sejk'o tʃost'em bat'en aɾ'aβeɾa, am'undu m'aʎan na'ikoa 'ur daɣ'o ɣuʂt'iontʂata', βaɲa lorp'ena oʂt'opatu eɣ'in dut'e ust'elkeɾiak eta aðm'inistraʂio tʃ'arak. |
Munduko Baliabide Hidrikoen Garapenari buruzko Unescoren Txostenean, Baliabide Hidrikoak Ebaluatzeko Munduko Programa, dio datozen hogei urteetan guztientzako eskuragarri dagoen urkantitatea ehuneko hogeita hamarrera jaitsiko dela ; izan ere, munduko biztanleen ehuneko berrogeik edateko ur gutxi du oinarrizko higienera... | mund'uko βal'iaβiðe 'iðrikoen ɡaɾ'apenaɾi βuɾ'uʂko un'eskoɾen tʃost'enean, bal'iaβiðe 'iðrikoak eβ'aluatʂeko mund'uko proɣr'ama, di'o ðat'oʂen 'oɣej 'urteetan ɡuʂt'ientʂako esk'uɾaɣari ðaɣ'oen urk'antitatea e'uneko 'oɣejta 'amareɾa ʝajts'iko ðel'a; iʂ'an eɾ'e, mund'uko βiʂt'anleen e'uneko βer'oɣejk eð'ateko 'ur ɡ'utʃi ... |
Urarekin zerikusia duten nazioarteko hainbat hitzarmen daude, hala nola Desertifikazioaren aurkako Nazio Batuen Konbentzioa, Itsasontziek eragindako kutsadura prebenitzeko nazioarteko hitzarmena, Itsas Zuzenbideari buruzko Nazio Batuen Konbentzioa, Ramsarko Hitzarmena eta Uraren Hitzarmena. Uraren Nazioarteko Eguna mar... | uɾ'aɾekin ʂeɾ'ikusia ðut'en naʂ'ioarteko ajmbat 'itʂarmen dawð'e, 'ala n'ola ðes'ertifikaʂioaɾen awrk'ako naʂ'io βat'uen komb'entʂioa, its'asontʂiek eɾ'aɣindako kuts'aðuɾa preβ'enitʂeko naʂ'ioarteko 'itʂarmena, its'as ʂuʂ'embiðeaɾi βuɾ'uʂko naʂ'io βat'uen komb'entʂioa, rams'arko 'itʂarmena eta uɾ'aɾen 'itʂarmena. uɾ'aɾ... |
Idaztean elementuaren sinboloaren aurrean, azpiindize formatuarekin jarri ohi da, masazenbakiaren azpian. | ið'aʂtean el'ementuaɾen simb'oloaɾen 'awrean, aʂp'iindiʂe form'atuaɾekin ɟar'i o'i ð'a, mas'aʂembakiaɾen aʂp'ian. |
Kristautasuna abrahamdar erlijio monoteista bat da, Jesus Nazaretekoaren bizitza eta irakaspenetan oinarriturik dagoena. | krist'awtasuna aβr'aamdar erl'ixio mon'otejsta βat d'a, xes'us naʂ'aɾetekoaɾem biʂ'itʂa eta iɾ'akaspenetan oɲ'arituɾik daɣ'oena. |
Munduko erlijiorik zabalduena da, bi mila eta laurehun milioi jarraitzaile baino gehiago baititu, gizaki bizien ehuneko A hiru hiru. | mund'uko erl'ixioɾik ʂaβ'alduena ð'a, b'i miʎ'a eta lawɾ'eum mil'ioj ʝar'ajtʂaʎe βaɲo ɣ'eiaɣo βajt'itu, ɡiʂ'aki β'iʂien e'uneko 'a 'iɾu 'iɾu. |
Munduko herrialdeen bi herenetan erlijiorik hedatuena da. | mund'uko 'erialdeem b'i 'eɾenetan erl'ixioɾik 'eðatuena ð'a. |
Haren jarraitzaileen ustez, Jesus Jainkoaren Semea, Logosa eta gizateriaren salbatzailea da ; Bibliako Itun Zaharrean aipatzen zen Mesiasa dela uste dute, eta haren bizipenak Itun Berrian bildurik daude. | 'aɾen ɟar'ajtʂaʎeen ust'eʂ, xes'us ɟ'ajnkoaɾen s'emea, loɣ'osa eta ɣiʂ'ateɾiaɾen salβ'atʂaʎea ð'a; biβl'iako it'un ʂa'arean ajp'atʂen ʂem mes'iasa ðel'a 'uste ðut'e, eta 'aɾem biʂ'ipenak it'um ber'iam b'ilduɾik dawð'e. |
Kristautasunak eta bere etikak paper garrantzitsua izan dute Mendebaldeko zibilizazioaren sorrera eta egituraketan, bereziki Antzinaro Berantiarrean eta Erdi Aroan. | krist'awtasunak eta βeɾ'e et'ikak pap'er ɡar'antʂitsua iʂ'an dut'e mend'eβaldeko ʂiβ'iliʂaʂioaɾen sor'eɾa eta eɣ'ituɾaketan, beɾ'eʂiki antʂ'iɲaɾo βeɾ'antiarean eta erd'i aɾ'oan. |
Esplorazioen Aroan zehar kristautasuna Amerika, Ozeania, Saharaz hegoaldeko Afrika eta munduko beste hainbat lekutara heldu zen misiolari eta kolonialismoaren bidez, eta bere hedapena ziurtatu zuen erlijio gerrekin edo Inkisizioa bezalako erakundeekin. | espl'oɾaʂioen aɾ'oan ʂe'ar krist'awtasuna am'eɾika, oʂ'eania, sa'aɾaʂ 'eɣoaldeko afr'ika eta mund'uko β'este ajmbat l'ekutaɾa eldu ʂem mis'iolaɾi eta kol'onialismoaɾem bið'eʂ, eta βeɾ'e 'eðapena ʂi'urtatu ʂu'en erl'ixio ɣer'ekin eðo ink'isiʂioa βeʂ'alako eɾ'akundeekin. |
Jesusen apostoluek eta haien ondorengoak diren aita apostolikoek euren sinismena hedatu zuten Siria, Europa, Anatolia, Mesopotamia, Transkaukasia, Egipto, Etiopia eta Asian zehar, nahiz eta hasieran jazarpena izan. | xes'usen ap'ostoluek eta 'aʝen ond'oɾenɡoak diɾ'en ajt'a ap'ostolikoek ewɾ'en siɲ'ismena 'eðatu ʂut'en siɾ'ia, ewɾ'opa, an'atolia, mes'opotamia, transk'awkasia, eɣ'ipto, et'iopia eta as'ian ʂe'ar, n'aiʂ eta 'asieɾan ɟaʂ'arpena iʂ'an. |
Konstantino Ia Handia kristautu zenean, erlijioa deskriminalizatu zuen Milango ediktuaren bidez. hirurehun eta hogeita bostean Nizeako Lehen Kontzilioa deitu zuen, non Kristautasun goiztiarra kontsolidatu eta Erromako Inperioaren erlijio ofiziala izatera iritsi zen. | kost'antiɲo 'ia 'andia krist'awtu ʂen'ean, erl'ixioa ðeskr'imiɲaliʂatu ʂu'em mil'anɡo eð'iktuaɾem bið'eʂ. 'iɾuɾeun eta 'oɣejta βost'ean niʂ'eako le'en kontʂ'ilioa ðejt'u ʂu'en, n'on krist'awtasun ɡojʂt'iara konts'oliðatu eta er'omako imp'eɾioaɾen erl'ixio of'iʂiala iʂ'ateɾa iɾ'itsi ʂen. |
Kontzilioak Nizeako Kredoa sortu zuen, eta Elizaren Gurasoek Biblia kristauaren kanonak konpilatu zituzten ube mendean. | kontʂ'ilioak niʂ'eako kreð'oa sort'u ʂu'en, eta el'iʂaɾen ɡuɾ'asoek biβl'ia krist'awaɾen kan'onak komp'iʎatu ʂit'uʂten uβ'e mend'ean. |
Lehen zazpi kontzilio ekumenikoen garaiari Eliza Handiaren garaia deitzen zaio, non Eliza Katolikoak, Eliza Ortodoxoak eta Ekialdeko eliza ortodoxoek komunio osoan bizi ziren zismaren aurretik. | le'en ʂ'aʂpi kontʂ'ilio ek'umenikoen ɡaɾ'aʝaɾi el'iʂa 'andiaɾen ɡaɾ'aʝa ð'ejtʂen ʂaʝ'o, n'on el'iʂa kat'olikoak, el'iʂa ort'oðoʃoak eta ek'ialdeko el'iʂa ort'oðoʃoek kom'unio os'oam b'iʂi ʂiɾ'en ʂism'aɾen 'awretik. |
Ekialdeko eliza ortodoxoak bereizi ziren Kaltzedoniako kontzilioaren ondoren, Kristologian zituzten aldeen ondorioz ; Eliza Ortodoxoa eta Eliza Katolikoa mila eta berrogeita hamalauan bereizi ziren Zisma Nagusian, bereziki aita santuaren primaziaren inguruan zuten desadostasunen ondorioz. | ek'ialdeko el'iʂa ort'oðoʃoak beɾ'ejʂi ʂiɾ'en kaltʂ'eðoniako kontʂ'ilioaɾen ond'oɾen, kr'istoloɣian ʂit'uʂten ald'een ond'oɾioʂ; el'iʂa ort'oðoʃoa eta el'iʂa kat'olikoa miʎ'a eta βer'oɣejta 'amalawam beɾ'ejʂi ʂiɾ'en ʂism'a naɣ'usian, beɾ'eʂiki ajt'a sant'uaɾem prim'aʂiaɾen inɡ'uɾuan ʂut'en des'aðostasunen ond'oɾioʂ. |
Beranduago, Erreforma protestantearen ondorioz, protestantismoa bereizi zen Eliza Katolikotik, eztabaida eklesiologiko eta teologikoen ondorioz. | beɾ'anduaɣo, er'eforma prot'estanteaɾen ond'oɾioʂ, prot'estantismoa βeɾ'ejʂi ʂen el'iʂa kat'olikotik, eʂt'aβajða ekl'esioloɣiko eta te'oloɣikoen ond'oɾioʂ. |
Jakue Zuzena, Petri eta Joanen lidertzapean judukristau komunitate goiztiar bat eratu zen Jerusalemen. | ɟak'ue ʂuʂ'ena, petr'i eta ʝ'oanen lið'ertʂapean ɟuð'ukristaw kom'unitate ɣojʂt'iar bat eɾ'atu ʂen xeɾ'usalemen. |
Hiruek ezagutu zuten Jesus, eta Pauloren arabera Jesukristoren berraragiztatzearen ostean lehenengoz Jakue eta Petriri agertu zitzaien. | 'iɾuek eʂ'aɣutu ʂut'en xes'us, eta pawl'oɾen aɾ'aβeɾa xes'ukristoɾem ber'aɾaɣiʂtatʂeaɾen ost'ean le'enenɡoʂ ɟak'ue eta petr'iɾi aɣ'ertu ʂitʂ'aʝen. |
Juduen kristautasunak laster erakarri zituen Jaungoikoarenbeldurti jentilak ; hauek juduen erlijio ohiturak jarraitu zituzten, lehenengo arazoak ekarriz juduen mandamentuen ondorioz. Paulo Apostoluak egoera konpondu zuen Kristoren partehartzean salbazioa zegoela aipatuz, eta Bere heriotza eta berraragiztatzean sinistea... | ɟuð'uen krist'awtasunak l'aster eɾ'akari ʂit'uen ɟawnɡ'ojkoaɾembeldurti ʝent'iʎak; awek ɟuð'uen erl'ixio o'ituɾak ɟar'ajtu ʂit'uʂten, le'enenɡo aɾ'aʂoak ek'ariʂ ɟuð'uem mand'amentuen ond'oɾioʂ. pawl'o ap'ostoluak eɣ'oeɾa komp'ondu ʂu'en krist'oɾem part'eartʂean salβ'aʂioa ʂeɣ'oela ajp'atuʂ, eta βeɾ'e 'eɾiotʂa eta βer'a... |
bigarren mendean zehar kristautasuna osatzen joan zen, lehen apezpikuekin, kristauentzat apostoluen ondorengo zirenak. ehun eta berrogeita hamargarren urtetik aurrera kristau irakasleak lan teologikoak eta apologetikoak sortzen hasi ziren, euren fedea babesteko. | biɣ'arem mend'ean ʂe'ar krist'awtasuna os'atʂen ɟo'an ʂ'en, le'en ap'eʂpikuekin, krist'awentʂat ap'ostoluen ond'oɾenɡo ʂiɾ'enak. e'un eta βer'oɣejta 'amarɡaren urt'etik 'awreɾa krist'aw iɾ'akasleak l'an te'oloɣikoak eta ap'oloɣetikoak s'ortʂen 'asi ʂiɾ'en, ewɾ'en feð'ea βaβ'esteko. |
Egile horiei Elizako Gurasoak izena ematen zaie, eta euren lanek ikerketari patrologia deritzo. | eɣ'iʎe oɾiej el'iʂako ɣuɾ'asoak iʂ'ena em'aten ʂaʝ'e, eta ewɾ'en lan'ek ik'erketaɾi patr'oloɣia ðeɾ'itʂo. |
Elizako Guraso izan ziren Ignazio Antiokiakoa, Polikarpo, Justino Martir, Ireneo, Tertuliano, Klemente Alexandriakoa eta Origen. | el'iʂako ɣuɾ'aso iʂ'an ʂiɾ'en iɣn'aʂio ant'iokiakoa, pol'ikarpo, ɟust'iɲo mart'ir, iɾ'eneo, tert'uliano, klem'ente al'eʃandriakoa eta oɾ'iɣen. |
Itun Berriaren arabera, kristauek hasieratik jasan zuten judu eta Antzinako Erromako erlijioaren autoritateen jazarpena. | it'um ber'iaɾen aɾ'aβeɾa, krist'awek 'asieɾatik ɟas'an ʂut'en ɟuð'u eta antʂ'iɲako er'omako erl'ixioaɾen awt'oɾitateen ɟaʂ'arpena. |
Tartean zigorrak, baita heriotzazigorra ere, gertatzen ziren ; horren adibide dira Zebedeoren semeak ziren Eztebe eta Done Jakue. | tart'ean ʂiɣ'orak, bajta 'eɾiotʂaʂiɣora eɾ'e, ɡert'atʂen ʂiɾ'en; 'oren að'iβiðe ðiɾ'a ʂeβ'eðeoɾen s'emeak ʂiɾ'en eʂt'eβe eta ðon'e ʝak'ue. |
Erromako bederatzi enperadorek Eliza jazarri zuten, modu zabalean, baina batez ere Dezio eta Dioklezianoren garaian. | er'omako βeð'eɾatʂi emp'eɾaðoɾek el'iʂa ʝaʂ'ari ʂut'en, moð'u ʂaβ'alean, baɲa βat'eʂ eɾ'e ðeʂ'io eta ði'okleʂianoɾen ɡaɾ'aʝan. |
Erromatar Inperiora zabaltzea eta onarpena. | er'omatar imp'eɾioɾa ʂaβ'altʂea eta on'arpena. |
Kristautasuna aramera hitz egiten zuten herritarren artean hedatu zen Mediterraneoko kostaldean, eta barnealderantz Erromatar Inperioan lehenengo eta Partiar Inperioan eta Sasanidar Inperioan beranduago, Mesopotamia barne, bi inperio horiek kontrolpean izan baitzuten historiako une ezberdinetan. | krist'awtasuna aɾ'ameɾa 'itʂ eɣ'iten ʂut'en 'eritaren art'ean 'eðatu ʂem með'iteraneoko kost'aldean, eta βarn'ealdeɾantʂ er'omatar imp'eɾioan le'enenɡo eta part'iar imp'eɾioan eta sas'aniðar imp'eɾioam beɾ'anduaɣo, mes'opotamia βarn'e, b'i imp'eɾio 'oɾiek kontr'olpean iʂ'am bajtʂ'uten 'istoɾiako un'e eʂb'erdiɲetan. |
I mendean bertan Kristautasuna Afrikara heldu zen, lehenengo Egiptora eta bigarren mendea bukatu zenerako Kartagora. | 'i mend'eam b'ertan krist'awtasuna afr'ikaɾa eldu ʂen, le'enenɡo eɣ'iptoɾa eta βiɣ'arem mend'ea βuk'atu ʂen'eɾako kart'aɣoɾa. |
Marko Ebanjelaria hartzen da Alexandriako Elizaren sortzailetzat, berrogeita hirugarren urtean ; beranduago sortutako eliza batzuek aldarrikatzen dute Alexandriakoaren ondorengoak direla, tartean Alexandriako Eliza Ortodoxo Koptikoak. | m'arko eβ'anxelaɾia 'artʂen da al'eʃandriako el'iʂaɾen sortʂ'aʎetʂat, ber'oɣejta 'iɾuɣaren urt'ean; beɾ'anduaɣo sort'utako el'iʂa βatʂ'uek ald'arikatʂen dut'e al'eʃandriakoaɾen ond'oɾenɡoak diɾ'ela, tart'ean al'eʃandriako el'iʂa ort'oðoʃo kopt'ikoak. |
Tertuliano, Klemente Alexandriakoaa, Origen, Zipriano, Atanasio eta Agustin Hiponakoa dira Afrikako kristautasun goiztiarrean eragina izan zuten idazleetako batzuk. | tert'uliano, klem'ente al'eʃandriakoaa, oɾ'iɣen, ʂipr'iano, at'anasio eta aɣ'ustin 'iponakoa ðiɾ'a afr'ikako krist'awtasun ɡojʂt'iarean eɾ'aɣiɲa iʂ'an ʂut'en ið'aʂleetako β'atʂuk. |
berrehun eta batgarren urtea baino lehenago Osroene bilakatu zen lehen estatu kristaua, abgar Handia erregearen agintaldian. hirurehun eta bat eta hirurehun eta hamalau urteen artean dat i uveak Armenia estatu kristau izendatu zuen. | ber'eun eta βatɡ'aren urt'ea βaɲo le'enaɣo osr'oene βiʎ'akatu ʂen le'en est'atu krist'awa, abɡ'ar 'andia er'eɣeaɾen aɣ'intaldian. 'iɾuɾeun eta β'at eta 'iɾuɾeun eta 'amalaw 'urteen art'ean d'at 'i uβ'eak arm'enia est'atu krist'aw iʂ'endatu ʂu'en. |
Ez zen erlijio berria Armenian, izan ere hirugarren mendean jada herrialdean sartu zen erlijioa, agian lehenago ere. | e tʂ'en erl'ixio βer'ia arm'enian, iʂ'an eɾ'e 'iɾuɣarem mend'ean ɟað'a 'erialdean sart'u ʂen erl'ixioa, aɣ'ian le'enaɣo eɾ'e. |
Konstantino Ia Handiak harremana izan zuen kristautasunarekin txikitatik, eta bizitzan zehar babesa eman zion erlijioak haz zedin ; hiltzear zegoela bataioa jaso zuen ohean. | kost'antiɲo 'ia 'andiak 'aremana iʂ'an ʂu'en krist'awtasunaɾekin tʃik'itatik, eta βiʂ'itʂan ʂe'ar baβ'esa em'an ʂi'on erl'ixioak 'aʂ ʂeð'in; 'iltʂear ʂeɣ'oela βat'aʝoa ʝ'aso ʂu'en o'ean. |
Bere erregetzan hirurehun eta hamaikako Nikomediako Tolerantzia Ediktua eta hirurehun eta hamahiruko Milango Ediktua sortu zituen, kristautasunaren pertsekuzioarekin amaituz. | beɾ'e er'eɣetʂan 'iɾuɾeun eta 'amajkako nik'omeðiako tol'eɾantʂia eð'iktua eta 'iɾuɾeun eta 'amaiɾuko mil'anɡo eð'iktua sort'u ʂit'uen, krist'awtasunaɾem perts'ekuʂioaɾekin am'ajtuʂ. |
Mardonio aholkulariaren gomendioz, Konstantinoren iloba zen Juliano Apostata saiatu zen Kristautasuna debekatzen. hirurehun eta laurogeiko otsailaren hogeita zazpian Teodosio Iak, Grazianok eta balentiniano IIak Nizeako Kristautasuna Erromako Inperioaren eliza ofizial izendatu zuten. | mard'onio a'olkulaɾiaɾen ɡom'endioʂ, kost'antiɲoɾen iʎ'oβa ʂ'en xul'iano ap'ostata saʝ'atu ʂen krist'awtasuna ðeβ'ekatʂen. 'iɾuɾeun eta lawɾ'oɣejko ots'aʎaɾen 'oɣejta ʂ'aʂpian te'oðosio 'iak, ɡraʂ'ianok eta βal'entiɲiano i'iak niʂ'eako krist'awtasuna er'omako imp'eɾioaɾen el'iʂa of'iʂial iʂ'endatu ʂut'en. |
Eliza eta estatua elkarri lotuta geratu bezain pronto, kristautasuna aberastu zen ; Elizak aberatsen donazioak jaso zituen eta, hortik aurrera, lurra jabetzan izan zezakeen. | el'iʂa eta est'atua elk'ari lot'uta ɣeɾ'atu βeʂ'ajm pront'o, krist'awtasuna aβ'eɾastu ʂen; el'iʂak aβ'eɾatsen don'aʂioak ɟ'aso ʂit'uen et'a, 'ortik 'awreɾa, lur'a ʝaβ'etʂan iʂ'an ʂeʂ'akeen. |
Konstantinok ere, albo eraginez, Nizeako Lehen Kontzilioa deitzearen ardura zatia izan zuen hirurehun eta hogeita bostean. | kost'antiɲok eɾ'e, alβ'o eɾ'aɣiɲeʂ, niʂ'eako le'en kontʂ'ilioa ðejtʂ'eaɾen ard'uɾa ʂ'atia iʂ'an ʂu'en 'iɾuɾeun eta 'oɣejta βost'ean. |
Bertan arrianismoa kondenatu zuen eta Nizeako Kredoa ezarri zuen, oraindik ere Eliza Katolikoan, Ekialdeko Ortodoxian, Anglikar Komunioan eta Eliza Protestante askotan erabiltzen dena. | b'ertan ar'ianismoa kond'enatu ʂu'en eta niʂ'eako kreð'oa eʂ'ari ʂu'en, oɾ'ajndik eɾ'e el'iʂa kat'olikoan, ek'ialdeko ort'oðoʃian, anɡl'ikar kom'unioan eta el'iʂa prot'estante ask'otan eɾ'aβiltʂen den'a. |
Nizeakoa izan zen kontzilio ekumeniko askotan lehenengoa, Elizaren teologiako elementu kritikoak definitzeko balio izan zuten bilerak, batez ere Kristologiaren eremuan. | niʂ'eakoa iʂ'an ʂen kontʂ'ilio ek'umeniko ask'otan le'enenɡoa, el'iʂaɾen te'oloɣiako el'ementu kr'itikoak def'initʂeko βal'io iʂ'an ʂut'em biʎ'eɾak, bat'eʂ eɾ'e kr'istoloɣiaɾen eɾ'emuan. |
Ekialdeko Elizak ez zuen onartu egindako hirugarren eta ondorengo kontzilio ekumenikoak, eta oraindik ere bereizitzako adarra da. | ek'ialdeko el'iʂak e tʂ'uen on'artu eɣ'indako 'iɾuɣaren eta ond'oɾenɡo kontʂ'ilio ek'umenikoak, eta oɾ'ajndik eɾ'e βeɾ'ejʂitʂako að'ara ð'a. |
Oparotasun eta bizitza kulturalaren ikuspuntutik, Bizantziar Inperioa kristau historia eta zibilizazioaren une gorenetako bat izan zen, eta Konstantinopla izan zen tamainaren, aberastasunaren eta kulturaren ikuspegitik kristau munduko hiririk garrantzitsuena. Garai horretan Antzinako Greziako filosofiaren gaineko inter... | op'aɾotasun eta βiʂ'itʂa kult'uɾalaɾen ik'uspuntutik, biʂ'antʂiar imp'eɾioa krist'aw 'istoɾia eta ʂiβ'iliʂaʂioaɾen un'e ɣoɾ'enetako βat iʂ'an ʂen, eta kost'antiɲopla iʂ'an ʂen tam'aɲaɾen, aβ'eɾastasunaɾen eta kult'uɾaɾen ik'uspeɣitik krist'aw mund'uko 'iɾiɾik ɡar'antʂitsuena. ɡaɾ'aj 'oretan antʂ'iɲako ɣreʂ'iako fil'oso... |
Mendebaldeko Erromatar Inperioaren gainbehera eta erorketarekin aita santua figura politiko garrantzitsuan bilakatu zen, lehen aldiz ikusgai Leon Iak bandalo eta hunoekin izandako tratu diplomatikoetan ; baina baita lehengo probintziatan ezarritako apezpikuen botere berrian ere. Garai honetan eliza misiolari ekintzaldi... | mend'eβaldeko er'omatar imp'eɾioaɾen ɡajmb'eeɾa eta eɾ'orketaɾekin ajt'a sant'ua fiɣ'uɾa pol'itiko ɣar'antʂitsuam biʎ'akatu ʂen, le'en ald'iʂ ik'usɡaj le'on 'iak band'alo eta 'unoekin iʂ'andako tr'atu ðipl'omatikoetan; baɲa βajta le'enɡo proβ'intʂiatan eʂ'aritako ap'eʂpikuem bot'eɾe βer'ian eɾ'e. ɡaɾ'aj 'onetan el'iʂa ... |
bostehungarren urtearen inguruan Benediktok Monakotzaren arauak finkatu zituen, monasterioak sortzeko eta kudeatzeko arau sistema bat sortuz. | bost'eunɡaren urt'eaɾen inɡ'uɾuam ben'eðiktok mon'akotʂaɾen aɾ'awak fink'atu ʂit'uen, mon'asteɾioak sortʂ'eko eta kuð'eatʂeko aɾ'aw sist'ema βat sort'uʂ. |
Monakotza indar garrantzitsua izan zen Europa osoan zehar, lehenengo ikasketa zentroak sortuz. | mon'akotʂa ind'ar ɡar'antʂitsua iʂ'an ʂen ewɾ'opa os'oan ʂe'ar, le'enenɡo ik'asketa ʂentr'oak sort'uʂ. |
zazpigarren mendean musulmanel Siria, Jerusalen barne, Ipar Afrika eta Hispania konkistatu zuten, kristau populazioa Islamera ekarriz eta egoera legal ezberdina emanez musulman ez zirenei. Bizantziar Inperioa gainbeheran zegoen garai horretan, Persiarekin gatazka luzea izan ostean. zortzigarren mendearen hasieran karol... | ʂ'aʂpiɣarem mend'eam mus'ulmanel siɾ'ia, ɟeɾ'usalem barn'e, ip'ar afr'ika eta 'ispania konk'istatu ʂut'en, krist'aw pop'ulaʂioa 'islameɾa ek'ariʂ eta eɣ'oeɾa leɣ'al eʂb'erdiɲa em'aneʂ mus'ulman 'eʂ ʂiɾ'enej. biʂ'antʂiar imp'eɾioa ɣajmb'eeɾan ʂeɣ'oen ɡaɾ'aj 'oretan, pers'iaɾekin ɡat'aʂka luʂ'ea iʂ'an ost'ean. ʂortʂ'iɣar... |
Hala ere, garai honetako kristautasunaren gune neuralgikoa Bizantziar Inperioan zegoen ; bertan ematen ziren eztabaida teologiko eta kristologiko gehienak, Mendebaldeko Erromatar Inperioa izan zen eremuan hauek albotik iristen ziren bitartean. | 'ala eɾ'e, ɡaɾ'aj 'onetako krist'awtasunaɾen ɡun'e newɾ'alɣikoa βiʂ'antʂiar imp'eɾioan ʂeɣ'oen; b'ertan em'aten ʂiɾ'en eʂt'aβajða te'oloɣiko eta kr'istoloɣiko ɣe'ienak, mend'eβaldeko er'omatar imp'eɾioa iʂ'an ʂen eɾ'emuan awek alβ'otik iɾ'isten ʂiɾ'em bitartean. |
Hieriako kontzilioak ikonoak debekatu zituen, Laterango kontzilioak Hieriakoa ukatu zuen eta, azkenik, Nizeako Bigarren Kontzilio Ekumenikoak ikonoak erabiltzea babestu zuen, eztabaida handien ostean. | 'ieɾiako kontʂ'ilioak ik'onoak deβ'ekatu ʂit'uen, lat'eɾanɡo kontʂ'ilioak 'ieɾiakoa uk'atu ʂu'en et'a, aʂk'enik, niʂ'eako βiɣ'aren kontʂ'ilio ek'umenikoak ik'onoak eɾ'aβiltʂea βaβ'estu ʂu'en, eʂt'aβajða 'andien ost'ean. |
Garai honetan ere elizak aldaketa nabarmenak izan zituen. Gregorio Iak dramatikoki eraldatu zuen Elizaren egitura eta kudeaketa. ixa mendearen hasieran Mendebaldeko monasterio kristauek berraktibazio fase bat izan zuten kluniko abadiaren gidaritzapean. Europa osoan zehar erlikien inguruko merkatua sortu zen, erromesald... | ɡaɾ'aj 'onetan eɾ'e el'iʂak ald'aketa naβ'armenak iʂ'an ʂit'uen. ɡreɣ'oɾio 'iak dram'atikoki eɾ'aldatu ʂu'en el'iʂaɾen eɣ'ituɾa eta kuð'eaketa. iʃ'a mend'eaɾen 'asieɾam mend'eβaldeko mon'asteɾio krist'awek ber'aktiβaʂio fas'e βat iʂ'an ʂut'en klun'iko aβ'aðiaɾen ɡið'aɾitʂapean. ewɾ'opa os'oan ʂe'ar erl'ikien inɡ'uɾuko ... |
zazpigarren mendetik hamahirugarren mendera bitartea elizak barne gatazka handiak izan zituen. | ʂ'aʂpiɣarem mend'etik 'amaiɾuɣarem mend'eɾa βit'artea el'iʂak barn'e ɣat'aʂka 'andiak iʂ'an ʂit'uen. |
Ondorioz, EkialdeMendebalde arteko bereizketa eman zen, Zisma Nagusia izena ematen zaiona ; Mendebaldeko edo Eliza Latinoaren eta, batez ere, greziarra zen Ekialdeko Eliza Ortodoxoaren arteko bereizketak gaurdaino iraun du. | ond'oɾioʂ, ek'ialdemendeβalde art'eko βeɾ'ejʂketa em'an ʂen, ʂism'a naɣ'usia iʂ'ena em'aten ʂaʝ'ona; mend'eβaldeko eðo el'iʂa lat'iɲoaɾen et'a, bat'eʂ eɾ'e, ɡreʂ'iara ʂ'en ek'ialdeko el'iʂa ort'oðoʃoaɾen art'eko βeɾ'ejʂketak ɡ'awrdaɲo iɾ'awn du. |
Bi aldeek ezberdintasun nabarmenak zituzten gai administratibo, liturgiko eta doktrinaletan, batez ere aita santuaren primiziaren inguruan. | b'i ald'eek eʂb'erdintasun naβ'armenak ʂit'uʂten ɡ'aj aðm'inistratiβo, lit'urɡiko eta ðoktr'inaletan, bat'eʂ eɾ'e ajt'a sant'uaɾem prim'iʂiaɾen inɡ'uɾuan. |
liongo bigarren kontzilioak eta Firenzeko kontzilioak bi elizak batzeko saiakera egin zuten, baina bi kasuetan Ekialdeko ortodoxoek uko egin zioten erabakiak martxan jartzeari, eta bi elizen arteko zismak dirau. | li'onɡo βiɣ'aren kontʂ'ilioak eta fiɾ'enʂeko kontʂ'ilioak b'i el'iʂak batʂ'eko saʝ'akeɾa eɣ'in ʂut'en, baɲa β'i kas'uetan ek'ialdeko ort'oðoʃoek uk'o eɣ'in ʂi'oten eɾ'aβakiak m'artʃan ɟartʂ'eaɾi, eta β'i el'iʂen art'eko ʂism'ak diɾ'aw. |
Hala ere, Eliza Katolikoak lortu du Ekialdeko eliza txikiago batzuekin batasuna. | 'ala eɾ'e, el'iʂa kat'olikoak lort'u ðu ek'ialdeko el'iʂa tʃik'iaɣo βatʂ'uekim bat'asuna. |
Europa osoan hiribildu berriak sortu ziren garai hartan eta, horrekin batera, eskeko ordenak, monasterioetako bizitza konsakratua hirira eraman zutenak. | ewɾ'opa os'oan 'iɾiβildu βer'iak sort'u ʂiɾ'en ɡaɾ'aj 'artan et'a, 'orekim bat'eɾa, esk'eko ord'enak, mon'asteɾioetako βiʂ'itʂa kons'akratua 'iɾiɾa eɾ'aman ʂut'enak. |
Bi eskeko ordena nagusiak frantziskotarrak eta domingotarrak izan ziren, Frantzisko Asiskoak eta Domingo de GuzmA nek sortutakoak, hurrenez hurren. | b'i esk'eko ord'ena naɣ'usiak frantʂ'iskotarak eta ðom'inɡotarak iʂ'an ʂiɾ'en, frantʂ'isko as'iskoak eta ðom'inɡo ð'e ɣuʂm'a n'ek sort'utakoak 'ureneʂ, 'uren 'uren. |
Bi ordena hauek eginkizun garrantzitsua izan zuten Europako unibertsitateen sorreran. | b'i ord'ena awek eɣ'inkiʂun ɡar'antʂitsua iʂ'an ʂut'en ewɾ'opako un'iβertsitateen sor'eɾan. |
Beste ordena berri batek, zisterkoak, gune basatietan monasterio berriak ireki eta lurralde horien kolonizazioa bultzatu zituen. | b'este ord'ena βer'i βat'ek, ʂist'erkoak, ɡun'e βas'atietam mon'asteɾio βer'iak iɾ'eki eta lur'alde oɾien kol'oniʂaʂioa βultʂ'atu ʂit'uen. |
Garai hartan, eliza berrien eraikuntzak eta arkitekturak altuera irabazi zuen, erromanikotik gotikora pasa ziren eta Europako katedralik handienak eraiki zituzten. | ɡaɾ'aj 'artan, el'iʂa βer'ien eɾ'ajkuntʂak eta ark'itektuɾak alt'ueɾa iɾ'aβaʂi ʂu'en, er'omanikotik ɡot'ikoɾa pas'a ʂiɾ'en eta ewɾ'opako kat'eðralik 'andienak eɾ'ajki ʂit'uʂten. |
mila eta laurogeita hamabostean, Urbano IIaren aitasantutzarekin, Gurutzadak hasi ziren. Lur Santuan eta beste eremu batzuetan egindako kanpaina militar sorta izan zen, Alexio Ia Komneno bizantziar enperadoreak luzatutako eskariari erantzunez, hasiera batean turkiarren hedapena gelditzeko. Gurutzadek ez zuten lortu Isl... | miʎ'a eta lawɾ'oɣejta 'amaβostean, urb'ano i'iaɾen ajt'asantutʂaɾekin, ɡuɾ'utʂaðak asi ʂiɾ'en. l'ur sant'uan eta β'este eɾ'emu βatʂ'uetan eɣ'indako kamp'aɲa mil'itar sort'a iʂ'an ʂen, al'eʃio 'ia komn'eno βiʂ'antʂiar emp'eɾaðoɾeak luʂ'atutako esk'aɾiaɾi eɾ'antʂuneʂ, 'asieɾa βat'ean turk'iaren 'eðapena ɣeld'itʂeko. ɡuɾ'... |
hamahirugarren mendetik aurrera, Jesusen pasioaren inguruko enfasi berria egon zen, batez ere frantziskotarren otoitzetan ; ondorio gisa, fededunek euren arreta juduen gainean jarri zuten, kristauek juduen gainean jartzen zutelako Jesusen heriotzaren errua. | 'amaiɾuɣarem mend'etik 'awreɾa, xes'usem pas'ioaɾen inɡ'uɾuko enf'asi βer'ia eɣ'on ʂen, bat'eʂ eɾ'e frantʂ'iskotaren ot'ojtʂetan; ond'oɾio ɣ'isa, feð'eðunek ewɾ'en 'areta ʝuð'uen ɡaɲ'ean ɟar'i ʂut'en, krist'awek ɟuð'uen ɡaɲ'ean ɟ'artʂen ʂut'elako xes'usen 'eɾiotʂaɾen er'ua. |
Kristauek juduekiko zuten tolerantzia eza ez zen berria, hala ere - Agustin Hiponakoak esan zuen juduei ezin zitzaiela eman kristauek berez zuten hiritar izaera - baina juduen aurkako antipatia izan zen arrazoietako bat juduak herrialde ezberdinetatik botatzeko. | krist'awek ɟuð'uekiko ʂut'en tol'eɾantʂia eʂ'a e tʂ'em ber'ia, 'ala eɾ'e- aɣ'ustin 'iponakoak es'an ʂu'en ɟuð'uej eʂ'in ʂitʂ'aʝela em'an krist'awek beɾ'eʂ ʂut'en 'iɾitar iʂ'aeɾa- baɲa ʝuð'uen awrk'ako ant'ipatia iʂ'an ʂen ar'aʂoʝetako βat ɟuð'uak 'erialde eʂb'erdiɲetatik bot'atʂeko. |
Hori egiten lehena Ingalaterra izan zen, mila berrehun eta laurogeita hamargarren urtean. | oɾi eɣ'iten le'ena inɡ'alatera iʂ'an ʂen, miʎ'a βer'eun eta lawɾ'oɣejta 'amarɡaren urt'ean. |
Instituzio hauen helburua heresien aurka jotzea zen, Kristautasunaren doktrina batasuna ziurtatzen jazarpen eta konbertsioaren bidez. | ist'ituʂio 'awen 'elβuɾua 'eɾesien awrk'a ʝotʂ'ea ʂ'en, krist'awtasunaɾen doktr'ina βat'asuna ʂi'urtatʂen ɟaʂ'arpen eta komb'ertsioaɾem bið'eʂ. |
Erreforma protestantea eta kontraerreforma. | er'eforma prot'estantea eta k'ontraereforma. |
hamabosgarren mendeko Pizkundeak antzinaroko eta garai klasikoetako testuekiko interes berritua ekarri zuen. | 'amaβosɡarem mend'eko piʂk'undeak antʂ'iɲaɾoko eta ɣaɾ'aj kl'asikoetako test'uekiko int'eɾes ber'itua ek'ari ʂu'en. |
Inprimatutako kopiak laster zabaldu ziren Europa osoan zehar. mila bostehun eta hogeita batean worseko ediktuak Lutero eta bere jarraitzaileak kondenatu eta estutu zituen ; ondorioz, Mendebaldeko kristautasunaren zisma gertatu zen, adar berri asko sortuz. | impr'imatutako kop'iak l'aster ʂaβ'aldu ʂiɾ'en ewɾ'opa os'oan ʂe'ar. miʎ'a βost'eun eta 'oɣejta βat'ean u'orseko eð'iktuak lut'eɾo eta βeɾ'e ʝar'ajtʂaʎeak kond'enatu eta est'utu ʂit'uen; ond'oɾioʂ, mend'eβaldeko krist'awtasunaɾen ʂism'a ɣert'atu ʂen, að'ar ber'i 'asko sort'uʂ. |
Dibergentzia Handia bezala ezagutzen zen garaian, mendebaldean, Ilustrazioaren aroa eta iraultza zientifikoak aldaketa sozial handiak ekarri zituztenean, kristautasunak eszeptizismo modu batzuei eta ideologia politiko moderno batzuei aurre egin behar izan zien, sozialismoaren eta liberalismoaren bertsioak kasu. | diβ'erɡentʂia 'andia βeʂ'ala eʂ'aɣutʂen ʂen ɡaɾ'aʝan, mend'eβaldean, il'ustraʂioaɾen aɾ'oa eta iɾ'awltʂa ʂi'entifikoak ald'aketa soʂ'ial 'andiak ek'ari ʂit'uʂtenean, krist'awtasunak esʂ'eptiʂismo moð'u βatʂ'uej eta ið'eoloɣia pol'itiko moð'erno βatʂ'uej 'awre eɣ'im be'ar iʂ'an ʂi'en, soʂ'ialismoaɾen eta liβ'eɾalismoaɾe... |
Gertaerak antiklerikalismo hutsetik hasi eta kristautasunaren aurkako eztanda bortitzetaraino zihoazen, hala nola Frantziaren deskristautasuna Frantziako Iraultzan, Espainiako Gerra Zibila eta mugimendu marxista batzuk, bereziki Errusiako Iraultza eta kristauen jazarpena Sobietar Batasunean Estatu ateismoaren pean. | ɡert'aeɾak ant'ikleɾikalismo 'utsetik asi eta krist'awtasunaɾen awrk'ako 'eʂtanda βort'itʂetaɾaɲo ʂi'oaʂen, 'ala n'ola frantʂ'iaɾen deskr'istawtasuna frantʂ'iako iɾ'awltʂan, esp'aɲiako ɣer'a ʂiβ'iʎa eta muɣ'imendu marʃ'ista β'atʂuk, beɾ'eʂiki er'usiako iɾ'awltʂa eta krist'awen ɟaʂ'arpena soβ'ietar bat'asunean est'atu a... |
Europako herrialde guztietan talde kristau ezberdinak, neurri handiagoan edo txikiagoan, elkarren artean eta Estatuarekin lehian zeuden. | ewɾ'opako 'erialde ɣuʂt'ietan t'alde krist'aw eʂb'erdiɲak, n'ewri 'andiaɣoan eðo tʃik'iaɣoan, elk'aren art'ean eta est'atuaɾekin le'ian ʂewð'en. |
Aldagaiak izendapenen tamaina erlatiboa eta estatuen orientazio erlijioso, politiko eta ideologikoa izan ziren. | ald'aɣaʝak iʂ'endapenen tam'aɲa erl'atiβoa eta est'atuen oɾ'ientaʂio erl'ixioso, pol'itiko eta ið'eoloɣikoa iʂ'an ʂiɾ'en. |
Friburgoko Unibertsitateko Urs Altermattek, Europan dagoen katolizismoari espezifikoki begira, lau eredu identifikatzen ditu Europako nazioentzat. | friβ'urɡoko un'iβertsitateko 'urs alt'ermacek, ewɾ'opan daɣ'oen kat'oliʂismoaɾi esp'eʂifikoki βeɣ'iɾa, l'aw eɾ'eðu ið'entifikatʂen dit'u ewɾ'opako naʂ'ioentʂat. |
Belgika, Espainia eta Austria bezalako gehiengo katolikoa duten herrialdeetan, neurri bateraino, komunitate erlijioso eta nazionalak gutxi gorabehera berdinak dira. | belɣ'ika, esp'aɲia eta awstr'ia βeʂ'alako ɣe'ienɡo kat'olikoa ðut'en 'erialdeetan, n'ewri βat'eɾaɲo, kom'unitate erl'ixioso eta naʂ'ionalak ɡ'utʃi ɣoɾ'aβeeɾa βerd'iɲak diɾ'a. |
Sinbiosi kulturala eta bereizketa Polonian, Irlandako Errepublikan eta Suitzan daude, elkarren artean lehiatzen diren izendapenak dituzten herrialde guztiak. | simb'iosi kult'uɾala eta βeɾ'ejʂketa pol'onian, irl'andako er'epuβlikan eta sujtʂ'an dawð'e, elk'aren art'ean le'iatʂen diɾ'en iʂ'endapenak dit'uʂten 'erialde ɣuʂt'iak. |
Lehia Alemanian dago, Herbehereetan, eta berriro Suitzan, gutxiengo diren populazio katolikoak dituzten herrialde guztiak, neurri handiagoan edo txikiagoan nazioarekin identifikatzen direnak. | le'ia al'emanian daɣ'o, 'erbeeɾeetan, eta βer'iɾo sujtʂ'an, ɡutʃ'ienɡo ðiɾ'em pop'ulaʂio kat'olikoak dit'uʂten 'erialde ɣuʂt'iak, n'ewri 'andiaɣoan eðo tʃik'iaɣoan naʂ'ioaɾekin ið'entifikatʂen diɾ'enak. |
Azkenik, erlijioaren eta Estatuaren arteko banaketa neurri handi batean Frantzian eta Italian dago, non Estatua Eliza Katolikoaren autoritatearen aurka aktiboki agertu zen. | aʂk'enik, erl'ixioaɾen eta est'atuaɾen art'eko βan'aketa n'ewri 'andi βat'ean frantʂ'ian eta it'alian daɣ'o, n'on est'atua el'iʂa kat'olikoaɾen awt'oɾitateaɾen awrk'a akt'iβoki aɣ'ertu ʂen. |
Europan kristau fededun eta praktikanteen kopurua murriztu egin zen modernitatea eta sekularismoa errealitate bihurtu ziren heinean, bereziki Txekiar Errepublikan eta Estonian, Amerikan erlijio konpromisoak orokorrean altuak izan diren bitartean Europarekin alderatuta. | ewɾ'opan krist'aw feð'eðun eta prakt'ikanteen kop'uɾua mur'iʂtu eɣ'in ʂ'em moð'ernitatea eta s'ekulaɾismoa er'ealitate βi'urtu ʂiɾ'en 'eɲean, beɾ'eʂiki tʃek'iar er'epuβlikan eta est'onian, am'eɾikan erl'ixio kompr'omisoak oɾ'okorean alt'uak iʂ'an diɾ'em bitartean ewɾ'opaɾekin ald'eɾatuta. |
hogeigarren mendearen amaierak Hirugarren Munduarekiko eta Hegoaldeko Hemisferioarekiko atxikimendu kristauaren aldaketa erakutsi du oro har, eta Mendebaldea jada ez da kristautasunaren banderadun nagusia. | 'oɣejɣarem mend'eaɾen am'aʝeɾak 'iɾuɣarem mund'uaɾekiko eta 'eɣoaldeko 'emisfeɾioaɾekiko atʃ'ikimendu krist'awaɾen ald'aketa eɾ'akutsi ðu oɾ'o 'ar, eta mend'eβaldea ʝað'a eʂ t'a krist'awtasunaɾem band'eɾaðun naɣ'usia. |
Kristautasuna historian zehar hainbat taldetan banatu da, bai giro kulturalak hala aginduta, baita fede kontutan izan diren bereizketak direla eta. | krist'awtasuna 'istoɾian ʂe'ar ajmbat t'aldetam ban'atu ða, b'aj ɣ'iɾo kult'uɾalak 'ala aɣ'induta, bajta feð'e k'ontutan iʂ'an diɾ'em beɾ'ejʂketak diɾ'ela et'a. |
Kristautasunaren baitan, eta Erreforma Protestantetik aurrera, hiru adar nagusi egon dira. | krist'awtasunaɾem bajt'an, eta er'eforma prot'estantetik 'awreɾa, 'iɾu að'ar naɣ'usi eɣ'on diɾ'a. |
Aspasia Antzinako Greziako emakume ospetsua izan zen. Periklesen emaztea izan zen. | asp'asia antʂ'iɲako ɣreʂ'iako em'akume osp'etsua iʂ'an ʂen. peɾ'iklesen em'aʂtea iʂ'an ʂen. |
Mileton jaioa, Atenasen nabarmendu zen bere edertasun eta adimenagatik. | miʎ'eton ɟaʝ'oa, at'enasen naβ'armendu ʂem beɾ'e eð'ertasun eta að'imenaɣatik. |
Periklesek bere emaztea gaitzetsi zuen Aspasiarekin bizi ahal izateko. Beraien etxean Sokrates, Altzibiades, Fidias eta beste hainbat artista, filosofo eta politikari bildu ohi ziren. | peɾ'iklesek beɾ'e em'aʂtea ɣajtʂ'etsi ʂu'en asp'asiaɾekim b'iʂi a'al iʂ'ateko. b'eɾaʝen etʃ'ean sokr'ates, altʂ'iβiaðes, fið'ias eta β'este ajmbat art'ista, fil'osofo eta pol'itikaɾi β'ildu o'i ʂiɾ'en. |
Aspasiaren bizitza pribatua eta Periklesengan zuen eragina maiz aski poeta komikoen eta komedia atikoaren gaia izan bazen, haren ereduak emakumearen askapena bultzatu zuen. | asp'asiaɾem biʂ'itʂa priβ'atua eta peɾ'iklesenɡan ʂu'en eɾ'aɣiɲa m'ajʂ ask'i po'eta k'omikoen eta kom'eðia at'ikoaɾen ɡaʝ'a iʂ'am baʂ'en, 'aɾen eɾ'eðuak em'akumeaɾen ask'apena βultʂ'atu ʂu'en. |
Helioa elementu kimiko bat da, He ikurra eta bi zenbaki atomikoa dituena. | 'elioa el'ementu k'imiko βat d'a, 'e ik'ura eta β'i ʂemb'aki at'omikoa ðit'uena. |
Ez du kolore, zapore ezta usainik, ez da toxikoa eta ia guztiz inertea da. | eʂ t'u kol'oɾe, ʂap'oɾe 'eʂta us'aɲik, eʂ t'a toʃ'ikoa eta 'ia ɣuʂt'iʂ in'ertea ð'a. |
Elementu guztien artean irakite - eta urtzepuntu txikienak dituena da eta gas egoeran dago ezohiko hotz eta presiopean ez bada. | el'ementu ɣuʂt'ien art'ean iɾ'akite- eta urtʂ'epuntu tʃik'ienak dit'uena ð'a eta ɣ'as eɣ'oeɾan daɣ'o eʂ'oiko 'otʂ eta pres'iopean 'eʂ baða. |
Ezohiko presio eta tenperaturak medio soilik lor liteke helioa elementu gutxi batzuekin konbinatzea. | eʂ'oiko pres'io eta temp'eɾatuɾak m'eðio sojl'ik l'or lit'eke 'elioa el'ementu ɣ'utʃi βatʂ'uekin komb'iɲatʂea. |
mila zortziehun eta hirurogeita zortzigarren urtean Pierre jánsen astronomo frantsesa izan zen helioa lehen aldiz detektatu zuena, eguzki eklipse batean jasoriko eguzkiko argi espektroan ageri zen argi espektral hori baten erregistroaren bidez. | miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'iɾuɾoɣejta ʂortʂ'iɣaren urt'eam pi'ere ʝ'ansen astr'onomo frants'esa iʂ'an ʂen 'elioa le'en ald'iʂ det'ektatu ʂu'ena, eɣ'uʂki ekl'ipse βat'ean ɟ'asoɾiko eɣ'uʂkiko arɡ'i esp'ektroan aɣ'eɾi ʂen arɡ'i esp'ektral oɾi βat'en er'eɣistroaɾem bið'eʂ. |
Estatu Batuetako gas naturalaren erreserbetan dago helio erreserbarik handiena eta AEB da helio ekoizlerik handiena. | est'atu βat'uetako ɣ'as nat'uɾalaɾen er'eserbetan daɣ'o 'elio er'eserbaɾik 'andiena eta a'eb d'a 'elio ek'ojʂleɾik 'andiena. |
Helioak erabilpen anitz ditu, besteak beste kriogenian, murgilketa sakonerako arnas ekipamenduan, iman supereroaleen errefrigerazioan, helio datatze izeneko datatze sisteman, globo aerostatiko eta zeppelinetan sostengatzaile gisa, babeserako gas bezala aplikazio industrial anitzetan. | 'elioak eɾ'aβilpen an'iʂ dit'u, b'esteak b'este kri'oɣenian, murɡ'ilketa sak'oneɾako arn'as ek'ipamenduan, im'an sup'eɾeɾoaleen er'efriɣeɾaʂioan, 'elio ðat'atʂe iʂ'eneko ðat'atʂe sist'eman, ɡloβ'o a'eɾostatiko eta ʂepp'eliɲetan sost'enɡatʂaʎe ɣ'isa, baβ'eseɾako ɣ'as beʂ'ala apl'ikaʂio ind'ustrial an'itʂetan. |
Helioa unibertsoko bigarren elementurik arruntena da, baita bigarren elementurik arinena ere. | 'elioa un'iβertsoko βiɣ'aren el'ementuɾik ar'untena ð'a, bajta βiɣ'aren el'ementuɾik aɾ'iɲena eɾ'e. |
Big Bangean sortu ziren elementuetako bat da. | b'iɣ banɡ'ean sort'u ʂiɾ'en el'ementuetako βat d'a. |
Unibertsoan gaur egun sortzen den heliorik gehiena hidrogeno atomoetatik abiatuz sortzen da izarretako fusio nuklearretan. | un'iβertsoan ɡ'awr eɣ'un s'ortʂen den 'elioɾik ɡe'iena 'iðroɣeno at'omoetatik aβ'iatuʂ s'ortʂen da iʂ'aretako fus'io nukl'earetan. |
Lurrean, helioa zenbait elementu erradioaktiboren desintegrazioan sortzen da. | lur'ean, 'elioa ʂemb'ajt el'ementu er'aðioaktiβoɾen des'inteɣraʂioan s'ortʂen da. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.