text
stringlengths
25
5.42k
phonemes
stringlengths
19
5.93k
Presio partzial handietan arnasten denean, nitrogenoa agente anestesikoa da ; nitrogeno narkosia eragiten du, oxido nitrosoaren intoxikazioaren antzeko urritasun mentalaren aldi baterako egoera.
pres'io partʂ'ial 'andietan arn'asten den'ean, nitr'oɣenoa aɣ'ente an'estesikoa ð'a; nitr'oɣeno nark'osia eɾ'aɣiten du, oʃ'iðo nitr'osoaɾen int'oʃikaʂioaɾen antʂ'eko ur'itasum ment'alaɾen ald'i βat'eɾako eɣ'oeɾa.
Nitrogenoa odolean eta gorputzeko gantzetan disolbatzen da.
nitr'oɣenoa oð'olean eta ɣ'orputʂeko ɣantʂ'etan dis'olβatʂen da.
Deskonpresio azkarrak deskonpresio gaixotasuna deritzon gaixotasun potentzial bat ekar dezake odolean, nerbiotan, artikulaziotan eta beste eremu sentikor edo bizietan nitrogenoburbuilak sortzen direnean.
desk'ompresio aʂk'arak desk'ompresio ɣajʃ'otasuna ðeɾ'itʂon ɡajʃ'otasum pot'entʂial βat ek'ar deʂ'ake oð'olean, nerb'iotan, art'ikulaʂiotan eta β'este eɾ'emu sent'ikor eðo β'iʂietan nitr'oɣenoβurbuʎak s'ortʂen diɾ'enean.
Beste gas geldoen burbuilek efektu berak eragiten dituzte ; beraz, arnasteko gasetan, nitrogenoa ordezkatzeak nitrogenoaren narkosia ekidin dezake, baina ez du deskonpresio gaixotasuna eragozten.
b'este ɣ'as ɡeld'oem burb'uʎek ef'ektu βeɾ'ak eɾ'aɣiten dit'uʂte; beɾaʂ, arn'asteko ɣas'etan, nitr'oɣenoa ord'eʂkatʂeak nitr'oɣenoaɾen nark'osia ek'iðin deʂ'ake, baɲa eʂ t'u ðesk'ompresio ɣajʃ'otasuna eɾ'aɣoʂten.
Likido kriogeniko gisa, nitrogeno likidoa arriskutsua izan daiteke kontaktuan erredura hotzak eraginez, nahiz eta Leidenfrost efektuak esposizio laburrerako babesa ematen duen. Nitrogeno likidoa hartzeak barnekalte larriak eragin ditzake. Esaterako, bi mila eta hamabian, Ingalaterrako emakume gazte bati, urdaila kendu ...
lik'iðo kri'oɣeniko ɣ'isa, nitr'oɣeno lik'iðoa ar'iskutsua iʂ'an dajt'eke kont'aktuan er'eðuɾa 'otʂak eɾ'aɣiɲeʂ, n'aiʂ eta lejð'enfrost ef'ektuak esp'osiʂio laβ'ureɾako βaβ'esa em'aten du'en. nitr'oɣeno lik'iðoa 'artʂeak barn'ekalte lar'iak eɾ'aɣin ditʂ'ake. es'ateɾako, b'i miʎ'a eta 'amaβian, inɡ'alaterako em'akume ɣa...
Nitrogenoaren likidoaren eta gasaren hedapenerlazioa bat : seiehun eta laurogeita hamalau denez hogei A gradu ze te a ene, indar izugarria sor daiteke espazio itxi batean nitrogeno likidoa azkar lurruntzen bada. bi mila eta seiko urtarrilaren hamabian Texasko A eta eme Unibertsitatean gertatutako gertakari batean, nitr...
nitr'oɣenoaɾen lik'iðoaɾen eta ɣas'aɾen 'eðapenerlaʂioa β'at: seʝ'eun eta lawɾ'oɣejta 'amalaw ðen'eʂ 'oɣej 'a ɣrað'u ʂe t'e 'a en'e, ind'ar iʂ'uɣaria s'or dajt'eke esp'aʂio itʃ'i βat'ean nitr'oɣeno lik'iðoa aʂk'ar lur'untʂem baða. b'i miʎ'a eta sejk'o urt'ariʎaɾen 'amaβian teʃ'asko 'a eta em'e un'iβertsitatean ɡert'atu...
Leherketaren indarra hain izan zen handia, ezen depositua sabaitik atera zen, azpian zegoen hormigoi armatuzko habe bat apurtuz eta laborategiko zimenduen hormak botatzeko.
le'erketaɾen ind'ara 'ajn iʂ'an ʂen 'andia, eʂen dep'ositua saβ'ajtik at'eɾa ʂen, aʂp'ian ʂeɣ'oen 'ormiɣoj arm'atuʂko 'aβe β'at ap'urtuʂ eta laβ'oɾateɣiko ʂim'enduen ormak bot'atʂeko.
Nitrogeno likidoa erraz lurruntzen da nitrogeno gaseosoa sortzeko, eta, horregatik, nitrogeno gaseosoarekin lotutako neurriak nitrogeno likidoari ere aplikatzen zaizkio.
nitr'oɣeno lik'iðoa er'aʂ lur'untʂen d'a nitr'oɣeno ɣas'eosoa sortʂ'eko, et'a, 'oreɣatik, nitr'oɣeno ɣas'eosoaɾekin lot'utako n'ewriak nitr'oɣeno lik'iðoaɾi eɾ'e apl'ikatʂen ʂajʂk'io.
Adibidez, oxigenosentsoreak batzuetan segurtasun neurri gisa erabiltzen dira nitrogeno likidoarekin lan egiten dutenean, langileak espazio mugatu batean gas isurien berri emateko.
að'iβiðeʂ, oʃ'iɣenosentsoɾeak batʂ'uetan seɣ'urtasun n'ewri ɣ'isa eɾ'aβiltʂen diɾ'a nitr'oɣeno lik'iðoaɾekin l'an eɣ'iten dut'enean, lanɡ'iʎeak esp'aʂio muɣ'atu βat'ean ɡ'as is'uɾiem ber'i em'ateko.
Horrelako ontzi bateko likidoa gero eta gehiago aberasten da oxigenoz nitrogenoa lurrundu ahala, eta material organikoaren oxidazio bortitza eragin dezake.
'orelako ontʂ'i βat'eko lik'iðoa ɣeɾ'o eta ɣ'eiaɣo aβ'eɾasten da oʃ'iɣenoʂ nitr'oɣenoa lur'undu a'ala, eta mat'eɾial orɡ'anikoaɾen oʃ'iðaʂio βort'itʂa eɾ'aɣin deʂ'ake.
Oxigenogabeziaren monitoreak oxigenomaila neurtzeko erabiltzen dira espazio mugatuetan eta nitrogeno gasa edo likidoa gordetzen edo erabiltzen den edozein lekutan.
oʃ'iɣenoɣaβeʂiaɾem mon'itoɾeak oʃ'iɣenomaʎa newrtʂ'eko eɾ'aβiltʂen diɾ'a esp'aʂio muɣ'atuetan eta nitr'oɣeno ɣas'a eðo lik'iðoa ɣord'etʂen eðo eɾ'aβiltʂen den eð'oʂejn l'ekutan.
Nitrogenoihes bat gertatuz gero eta oxigenoa aurrez ezarritako alarmamailara murrizten bada, oxigenogabeziaren monitore bat programatu daiteke alarma entzumenezkoak eta bisualak abiarazteko, eta horrela gerta daitekeen arriskuaren jakinarazpena emanez.
nitr'oɣenojes bat ɡert'atuʂ ɡeɾ'o eta oʃ'iɣenoa awr'eʂ eʂ'aritako al'armamaʎaɾa mur'iʂtem baða, oʃ'iɣenoɣaβeʂiaɾem mon'itoɾe β'at proɣr'amatu ðajt'eke al'arma entʂ'umeneʂkoak eta βis'ualak aβ'iaɾaʂteko, eta 'orela ɣert'a ðajt'ekeen ar'iskuaɾen ɟak'iɲaɾaʂpena em'aneʂ.
Gehienetan, langileei ohartarazteko oxigenomaila ehuneko hemeretzi, bostetik behera jaisten denean izaten da.
ɡe'ienetan, lanɡ'iʎeej o'artaɾaʂteko oʃ'iɣenomaʎa e'uneko 'emeɾetʂi, bost'etik be'eɾa ʝ'ajsten den'ean iʂ'aten da.
OSHAk zehazten du atmosfera arriskutsu batek oxigenokontzentrazioa ehuneko hemeretzi, bostetik beherakoa edo ehuneko hogeita hiru, bostetik gorakoa denean izan daitekeela Oxigenogabeziaren monitoreak finkatu, horman muntatu eta gogor kableatu daitezke eraikinaren elikaduraiturrira, edo, besterik gabe, korrontehartune b...
os'ak ʂe'aʂten du atm'osfeɾa ar'iskutsu βat'ek oʃ'iɣenokontʂentraʂioa e'uneko 'emeɾetʂi, bost'etik be'eɾakoa eðo e'uneko 'oɣejta 'iɾu, bost'etik ɡoɾ'akoa ðen'ean iʂ'an dajt'ekeela oʃ'iɣenoɣaβeʂiaɾem mon'itoɾeak fink'atu, ormam munt'atu eta ɣoɣ'or kaβl'eatu ðajt'eʂke eɾ'ajkiɲaɾen el'ikaðuɾajturiɾa, eð'o, b'esteɾik ɡaβ'e...
Taula periodikoan, hamaseigarren taldean eta bigarren periodoan kokatuta dago.
tawl'a peɾ'ioðikoan, 'amasejɣaren t'aldean eta βiɣ'arem peɾ'ioðoan kok'atuta ðaɣ'o.
Oxigenoaren balentziari dagokionez, arruntena a bi da, baina beste batzuk ere baditu.
oʃ'iɣenoaɾem bal'entʂiaɾi ðaɣ'okioneʂ, ar'untena 'a β'i ð'a, baɲa β'este β'atʂuk eɾ'e βað'itu.
Oxigenoa ezmetala da eta elementu gehienekin erraz erreakzionatzen du, gas nobleekin, metal geldoekin eta halogenoekin izan ezik.
oʃ'iɣenoa eʂm'etala ð'a eta el'ementu ɣe'ienekin er'aʂ er'eakʂionatʂen d'u, ɡ'as noβl'eekin, met'al ɣeld'oekin eta 'aloɣenoekin iʂ'an eʂik.
Halaber, oxidatzaile sendoa eta elektronegatibotasun handieneko bigarren elementua da fluorraren ondoren.
alaβer, oʃ'iðatʂaʎe send'oa eta el'ektroneɣatiβotasun 'andieneko βiɣ'aren el'ementua ð'a flu'oraɾen ond'oɾen.
Oxigenoaren masan oinarrituz, unibertsoko hirugarren elementurik ugariena da, hidrogenoaren eta helioaren ondoren, eta lurrazalaren elementurik aberatsena da. Atmosferan, oxigenoa elementu aske bezala aurkitzea posible da, fotosintesia egiten duten organismoek etengabe hornitzen dituztelako. Fotosintesirik ez balego, o...
oʃ'iɣenoaɾem mas'an oɲ'arituʂ, un'iβertsoko 'iɾuɣaren el'ementuɾik uɣ'aɾiena ð'a, 'iðroɣenoaɾen eta 'elioaɾen ond'oɾen, eta lur'aʂalaɾen el'ementuɾik aβ'eɾatsena ð'a. atm'osfeɾan, oʃ'iɣenoa el'ementu ask'e βeʂ'ala awrk'itʂea pos'iβle ð'a, fot'osintesia eɣ'iten dut'en orɡ'anismoek et'enɡaβe 'ornitʂen dit'uʂtelako. fot'o...
Izaki bizidun gehienentzat nahitaezkoa da. Izaki bizidunetako egiturazko molekula mota guztiek, hala nola proteinek, karbohidratoek edo gantzek, oxigenoa daukate osagaitzat. Era berean, animalien maskor, hortz eta hezurrak osatzen dituzten konposatu inorganiko gehienek ere oxigenoa daukate. Zianobakterioek, algek eta l...
iʂ'aki β'iʂiðun ɡe'ienentʂat na'itaeʂkoa ð'a. iʂ'aki β'iʂiðunetako eɣ'ituɾaʂko mol'ekula mot'a ɣuʂt'iek, 'ala n'ola prot'eɲek, karb'oiðratoek eðo ɣantʂ'ek, oʃ'iɣenoa ðawk'ate os'aɣajtʂat. eɾ'a βeɾ'ean, an'imaliem mask'or, 'ortʂ eta 'eʂurak os'atʂen dit'uʂten komp'osatu iɲ'orɡaniko ɣe'ienek eɾ'e oʃ'iɣenoa ðawk'ate. ʂi'a...
Egoera estandarretan, oxigenoa gas diatomikoa, kolorgea, usaingabea eta zaporegabea da, likido - eta solidoegoeran, ostera, urdina. Dioxigenoa a bat zortzi hiru AA gradu ze te a ene isurkari bihurtzen da, eta a bi bat zortzi AA gradu ze te a ene solidotu egiten da. Loturari dagokionez, oxigeno atomoak lotura kobalente ...
eɣ'oeɾa est'andaretan, oʃ'iɣenoa ɣ'as di'atomikoa, kol'orɡea, us'ajnɡaβea eta ʂap'oɾeɣaβea ð'a, lik'iðo- eta sol'iðoeɣoeɾan, ost'eɾa, urd'iɲa. di'oʃiɣenoa a β'at ʂortʂ'i 'iɾu a'a ɣrað'u ʂe t'e 'a en'e is'urkaɾi βi'urtʂen da, eta 'a β'i β'at ʂortʂ'i a'a ɣrað'u ʂe t'e 'a en'e sol'iðotu eɣ'iten d'a. lot'uɾaɾi ðaɣ'okioneʂ,...
Egoera horretan, molekula paramagnetikoa da, orbital molekularrean bi elektroi desparekatu agertzen direlako. Ondorioz, dioxigeno molekulak kanpoko eremu magnetikoaren eragina handitzen du ; hots, iman batek bezala jokatuko du. Oxigeno likidoak laborategian egindako esperimentuetan oso magnetismo handia duela demostrat...
eɣ'oeɾa 'oretan, mol'ekula paɾ'amaɣnetikoa ð'a, orb'ital mol'ekulaream b'i el'ektroj ðesp'aɾekatu aɣ'ertʂen diɾ'elako. ond'oɾioʂ, di'oʃiɣeno mol'ekulak kamp'oko eɾ'emu maɣn'etikoaɾen eɾ'aɣiɲa 'anditʂen du; ots, im'am bat'ek beʂ'ala ʝok'atuko ðu. oʃ'iɣeno lik'iðoak laβ'oɾateɣian eɣ'indako esp'eɾimentuetan os'o maɣn'etis...
Oxigeno elementuaren alotroporik ohikoena dioxigenoa da.
oʃ'iɣeno el'ementuaɾen al'otropoɾik o'ikoena ði'oʃiɣenoa ð'a.
Dioxigenoa izaki bizidunen arnasketa prozesuan erabiltzen da eta atmosferako konposizioan garrantzi handia dauka.
di'oʃiɣenoa iʂ'aki β'iʂiðunen arn'asketa proʂ'esuan eɾ'aβiltʂen da eta atm'osfeɾako komp'osiʂioan ɡar'antʂi 'andia ðawk'a.
Loturaordena bi da, loturadistantzia bat, bi bat AA eta loturaenergia lau bederatzi zortzi a ka jota molkoa.
lot'uɾaordena β'i ð'a, lot'uɾaðistantʂia βat, b'i β'at a'a eta lot'uɾaenerɡia l'aw βeð'eɾatʂi ʂortʂ'i 'a k'a ʝ'ota molk'oa.
Gasegoeran, kolorgea, usain gabekoa, paramagnetikoa, egonkorra eta uretan nahiko disolbaezina da.
ɡas'eɣoeɾan, kol'orɡea, us'ajn ɡaβ'ekoa, paɾ'amaɣnetikoa, eɣ'onkora eta uɾ'etan na'iko ðis'olβaeʂiɲa ð'a.
Likidoegoeran, kolore urdin argia du eta lehergarria da.
lik'iðoeɣoeɾan, kol'oɾe urd'in arɡ'ia ð'u eta le'erɡaria ð'a.
Dioxigenoa lortzeko bi iturri natural daude, biotikoa eta abiotikoa.
di'oʃiɣenoa lortʂ'eko β'i it'uri nat'uɾal dawð'e, bi'otikoa eta aβ'iotikoa.
Iturri abiotikoan, eguzkiko argi ultramorearen bitartez ze o biak jasaten duen fotodisoziazioaren ondorioz sortzen da dioxigenoa eta iturri biotikoan, landareen fotosintesiaren bitartez sortzen da.
it'uri aβ'iotikoan, eɣ'uʂkiko arɡ'i ultr'amoɾeaɾem bit'arteʂ ʂe 'o βi'ak ɟas'aten du'en fot'oðisoʂiaʂioaɾen ond'oɾioʂ s'ortʂen da ði'oʃiɣenoa eta it'uri βi'otikoan, land'aɾeen fot'osintesiaɾem bit'arteʂ s'ortʂen da.
Trioxigenoa, ozono gisa ezagutzen den eta oso toxikoa eta erreaktiboa den oxigeno elementuaren alotropoa da. Trioxigenoa estratosferan sortzen da dioxigenoak erradiazioa xurgatzearen ondorioz. Dioxigenoak espektro elektromagnetikoaren erradiazio ultramorea xurgatzean, molekula disoziatu eta disoziatutako atomo bakoitza...
tri'oʃiɣenoa, oʂ'ono ɣ'isa eʂ'aɣutʂen den eta os'o toʃ'ikoa eta er'eaktiβoa ð'en oʃ'iɣeno el'ementuaɾen al'otropoa ð'a. tri'oʃiɣenoa estr'atosfeɾan s'ortʂen da ði'oʃiɣenoak er'aðiaʂioa ʃurɡ'atʂeaɾen ond'oɾioʂ. di'oʃiɣenoak esp'ektro el'ektromaɣnetikoaɾen er'aðiaʂio ultr'amoɾea ʃurɡ'atʂean, mol'ekula ðis'oʂiatu eta ðis'...
Oxigenoaren beste forma alotropikoak oxigeno atomikoa eta oxozonoa dira.
oʃ'iɣenoaɾem b'este form'a al'otropikoak oʃ'iɣeno at'omikoa eta oʃ'oʂonoa ðiɾ'a.
Oxigeno atomikoa dioxigenoaren disozioaren ondorioz tenperatura altuetan sortzen da.
oʃ'iɣeno at'omikoa ði'oʃiɣenoaɾen dis'oʂioaɾen ond'oɾioʂ temp'eɾatuɾa alt'uetan s'ortʂen da.
Oxozonoa bi mila eta batgarren urtean aurkitu zen horrek egitura metaegonkorra du eta tenperatura baxuetan bi dioxigenoen arteko interakzioaren ondorioz sortzen da.
oʃ'oʂonoa β'i miʎ'a eta βatɡ'aren urt'ean awrk'itu ʂen 'orek eɣ'ituɾa met'aeɣonkora ð'u eta temp'eɾatuɾa βaʃ'uetam b'i ði'oʃiɣenoen art'eko int'eɾakʂioaɾen ond'oɾioʂ s'ortʂen da.
Lurrazaleko elementurik ugariena da, biosferan, airean, itsasoan eta lurzoruan.
lur'aʂaleko el'ementuɾik uɣ'aɾiena ð'a, bi'osfeɾan, ajɾ'ean, its'asoan eta lurʂ'oɾuan.
Halaber, unibertsoko hirugarren elementurik ugariena da, hidrogeno eta helio elementuen atzetik.
alaβer, un'iβertsoko 'iɾuɣaren el'ementuɾik uɣ'aɾiena ð'a, 'iðroɣeno eta 'elio el'ementuen 'atʂetik.
Eguzkiaren masaren ehuneko A zero, bederatzi oxigenoa da, jorre gain, lurrazalaren ehuneko A lau bederatzi, bi eta lurreko ozeanoen osagai nagusia da, ehuneko A zortzi zortzi, zortzi.
eɣ'uʂkiaɾem mas'aɾen e'uneko 'a ʂeɾ'o, beð'eɾatʂi oʃ'iɣenoa ð'a, ɟor'e ɣ'ajn, lur'aʂalaɾen e'uneko 'a l'aw βeð'eɾatʂi, b'i eta lur'eko oʂ'eanoen os'aɣaj naɣ'usia ð'a, e'uneko 'a ʂortʂ'i ʂortʂ'i, ʂortʂ'i.
Itsasoetan, tenperatura txikietan oxigeno kantitatea handitu egiten da ; izan ere, tenperatura altuetan O bi kantitatea txikitzen da, oxigeno atomikoa sortzeko disoziatzen delako.
its'asoetan, temp'eɾatuɾa tʃik'ietan oʃ'iɣeno kant'itatea 'anditu eɣ'iten d'a; iʂ'an eɾ'e, temp'eɾatuɾa alt'uetan 'o β'i kant'itatea tʃik'itʂen da, oʃ'iɣeno at'omikoa sortʂ'eko ðis'oʂiatʂen del'ako.
Oxigenoa gas egoeran, atmosferako bigarren osagairik nagusiena da, bolumenaren ehuneko A bi zero, zortzi eta masaren ehuneko A bi hiru, bata hartzen duelako.
oʃ'iɣenoa ɣ'as eɣ'oeɾan, atm'osfeɾako βiɣ'aren os'aɣajɾik naɣ'usiena ð'a, bol'umenaɾen e'uneko 'a β'i ʂeɾ'o, ʂortʂ'i eta mas'aɾen e'uneko 'a β'i 'iɾu, bat'a 'artʂen du'elako.
Lurra eguzkisistemako oxigenokontzentrazio handiena duen planeta da ; adibidez, Martek ehuneko A zero, bateko kontzentrazioa du eta Artizarrak are gutxiago.
lur'a eɣ'uʂkisistemako oʃ'iɣenokontʂentraʂio 'andiena ðu'em plan'eta ð'a; að'iβiðeʂ, m'artek e'uneko 'a ʂeɾ'o, bat'eko kontʂ'entraʂioa ð'u eta art'iʂarak aɾ'e ɣutʃ'iaɣo.
Mugimendu hori planetaren zonalde nagusietan gertatzen da : atmosferan, biosferan eta litosferan.
muɣ'imendu oɾi plan'etaɾen ʂon'alde naɣ'usietan ɡert'atʂen da: atm'osfeɾan, bi'osfeɾan eta lit'osfeɾan.
Landareen fotosintesiaren ondorioz, oxigenoa askatzen da, arnasketa eta deskonposizioprozesuek, ostera, ezabatzen dute.
land'aɾeen fot'osintesiaɾen ond'oɾioʂ, oʃ'iɣenoa ask'atʂen da, arn'asketa eta ðesk'omposiʂioproʂesuek, ost'eɾa, eʂ'aβatʂen dut'e.
Berez erretzen ez bada ere, oxigenoa da errekuntzak mantentzen dituen eragile nagusia ; oxigenorik gabe ez legoke errekuntzarik.
beɾ'eʂ er'etʂen 'eʂ baða eɾ'e, oʃ'iɣenoa ð'a er'ekuntʂak mant'entʂen dit'uen eɾ'aɣiʎe naɣ'usia; oʃ'iɣenoɾik ɡaβ'e e l'eɣoke er'ekuntʂaɾik.
Oxigenoa oso elektronegatiboa da eta elementu ia guztiekin erreakzionatzen du, erreakzio horri errekuntza deritzo. Errekuntza erreakzio kimiko bat da, non oxigenoa erregai batekin elkartzen den, beroa eta oxidoa kanporatuz. Oxigeno gaseosoak alkalino eta lurralkalinoekin erreakzionatzen du girotenperaturan, eta tenpera...
oʃ'iɣenoa os'o el'ektroneɣatiβoa ð'a eta el'ementu 'ia ɣuʂt'iekin er'eakʂionatʂen d'u, er'eakʂio 'ori er'ekuntʂa ðeɾ'itʂo. er'ekuntʂa er'eakʂio k'imiko βat d'a, n'on oʃ'iɣenoa er'eɣaj βat'ekin elk'artʂen den, b'eɾoa eta oʃ'iðoa kamp'oɾatuʂ. oʃ'iɣeno ɣas'eosoak alk'alino eta lur'alkaliɲoekin er'eakʂionatʂen d'u ɣ'iɾotem...
Oxigenoa josep priestlei ingeles kimikariak eta kar willeln estxilek aurkitu zuten mila zazpiehun eta hirurogeita hamaikan, bakoitzak bere aldetik, baina, normalean, priestleiri ematen zaio lehentasuna, aurkikuntza argitaratzen lehena izan zelako.
oʃ'iɣenoa ʝos'ep pri'estlej inɡ'eles k'imikaɾiak eta k'ar ujʎ'eln estʃ'iʎek awrk'itu ʂut'em miʎ'a ʂ'aʂpieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amajkan, bak'ojtʂak beɾ'e ald'etik, baɲ'a, norm'alean, pri'estlejɾi em'aten ʂaʝ'o le'entasuna, awrk'ikuntʂa arɡ'itaɾatʂen le'ena iʂ'an ʂ'elako.
Robert Hookek, Ole Borchek, Mijail lomonosobek eta Pierre Bayenek oxigenoa ekoiztu zuten hamazazpigarren eta hamazortzigarren mendeetan egin ziren hainbat esperimentutan, baina horietako inork ez zuen elementutzat antzeman.
roβ'ert 'ookek, ol'e βortʃ'ek, miʝ'ajl lom'onosoβek eta pi'ere βaʝ'enek oʃ'iɣenoa ek'ojʂtu ʂut'en 'amaʂaʂpiɣaren eta 'amaʂortʂiɣarem mend'eetan eɣ'in ʂiɾ'en ajmbat esp'eɾimentutan, baɲa oɾietako iɲ'ork e tʂ'uen el'ementutʂat antʂ'eman.
Izan ere, hori da garai horretan konbustioa eta korrosioa azaltzeko erabiltzen zen teoria nagusia.
iʂ'an eɾ'e, oɾi ð'a ɣaɾ'aj 'oretan komb'ustioa eta kor'osioa aʂ'altʂeko eɾ'aβiltʂen ʂen te'oɾia naɣ'usia.
Teoria hau mila seiehun eta hirurogeita zazpian sortu zuen joan Joachim Becher kimikari alemaniarrak eta Georg estalek birmoldatu zuen mila zazpiehun eta hogeita hamaikan. Teoria horren arabera, konbustioa emateko gai diren material guztiak bi zatiz osatuta daude : flogisto izeneko zati bat, substantzia erretzean airer...
te'oɾia 'aw miʎ'a seʝ'eun eta 'iɾuɾoɣejta ʂ'aʂpian sort'u ʂu'en ɟ'oan ɟo'atʃim betʃ'er k'imikaɾi al'emaniarak eta ɣe'orɡ est'alek birm'oldatu ʂu'em miʎ'a ʂ'aʂpieun eta 'oɣejta 'amajkan. te'oɾia 'oren aɾ'aβeɾa, komb'ustioa em'ateko ɣ'aj ðiɾ'em mat'eɾial ɣuʂt'iak b'i ʂ'atiʂ os'atuta ðawð'e: floɣ'isto iʂ'eneko ʂ'ati β'at,...
Sukoiak diren eta hondar gutxi uzten duten materialak, hala nola egurra edo ikatza, flogistoz eratuta zeudela uste zuten batik bat. Sukoiak ez diren burdina bezalako materialak, ostera, flogisto gutxi zutela. Teoria horren faltsutasunaren aztarnetako bat metalek oxidazioa jasatean pisua irabazten zutela izan zen.
suk'oʝak diɾ'en eta 'ondar ɡ'utʃi 'uʂten dut'em mat'eɾialak, 'ala n'ola eɣ'ura eðo ik'atʂa, floɣ'istoʂ eɾ'atuta ʂewð'ela 'uste ʂut'em bat'ik bat. suk'oʝak eʂ t'iɾem burd'iɲa βeʂ'alako mat'eɾialak, ost'eɾa, floɣ'isto ɣ'utʃi ʂut'ela. te'oɾia 'oren falts'utasunaɾen aʂt'arnetako βat met'alek oʃ'iðaʂioa ʝas'ateam p'isua iɾ'...
Bien bitartean, mila zazpiehun eta hirurogeita hamalauko abuztuaren batean, josep priestlei elizgizon britaniarrak esperimentu bat egin zuen, zeinetan eguzkiargia merkurio oxidoaren gainean enfokatzen zuen kristalezko hodi baten barnean. Esperimentuan gas bat kanporatu zen Aaire desflogistikatuA'izena eman ziona. Gas h...
bi'em bitartean, miʎ'a ʂ'aʂpieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amalawko aβ'uʂtuaɾem bat'ean, ɟos'ep pri'estlej el'iʂɡiʂom brit'aniarak esp'eɾimentu β'at eɣ'in ʂu'en, ʂeɲ'etan eɣ'uʂkiarɡia merk'uɾio oʃ'iðoaɾen ɡaɲ'ean enf'okatʂen ʂu'en krist'aleʂko 'oði βat'em barn'ean. esp'eɾimentuan ɡas b'at kamp'oɾatu ʂen a'ajɾe ðesfl'oɣistikatua...
Garai hartan zalantzan jarria izan zen arren, laboisierrek oxidazioari buruzko lehenengo esperimentu kuantitatibo egokiak aurrera eraman zituen, eta konbustioaren funtzionamenduaren inguruko lehenengo azalpen zuzena eman zuen. mila zazpiehun eta hirurogeita hamalauan hasitako esperimentu horiek eta antzeko beste esperi...
ɡaɾ'aj 'artan ʂal'antʂan ɟar'ia iʂ'an ʂen ar'en, laβ'ojsierek oʃ'iðaʂioaɾi βuɾ'uʂko le'enenɡo esp'eɾimentu ku'antitatiβo eɣ'okiak 'awreɾa eɾ'aman ʂit'uen, eta komb'ustioaɾen funtʂ'ionamenduaɾen inɡ'uɾuko le'enenɡo aʂ'alpen ʂuʂ'ena em'an ʂu'en. miʎ'a ʂ'aʂpieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amalawan asitako esp'eɾimentu 'oɾiek eta an...
Oxigenoaren oxidazioegoera a bi da ezagutzen diren oxigeno konposatu gehienetan.
oʃ'iɣenoaɾen oʃ'iðaʂioeɣoeɾa 'a β'i ð'a eʂ'aɣutʂen diɾ'en oʃ'iɣeno komp'osatu ɣe'ienetan.
Hala ere, badira minus bat oxidazioegoera duten konposatu batzuk, hala nola peroxidoak.
'ala eɾ'e, bað'iɾa min'us b'at oʃ'iðaʂioeɣoeɾa ðut'en komp'osatu β'atʂuk, 'ala n'ola peɾ'oʃiðoak.
Beste oxidazioegoera bat duten konposatuak ez dira ohikoak : a bat bi, a bat hiru, zero, gehiketaren ikurra bat bi, gehiketaren ikurra bat eta gehiketaren ikurra bi.
b'este oʃ'iðaʂioeɣoeɾa βat dut'en komp'osatuak eʂ t'iɾa o'ikoak: a β'at b'i, a β'at 'iɾu, ʂeɾ'o, ɡe'iketaɾen ik'ura β'at b'i, ɡe'iketaɾen ik'ura β'at eta ɣe'iketaɾen ik'ura β'i.
Oxido eta beste konposatu inorganiko batzuk.
oʃ'iðo eta β'este komp'osatu iɲ'orɡaniko β'atʂuk.
Lurrazala eratzen duten arroken zati handi bat oxido desberdinez eratuta daude, hala nola silizio dioxidoz, dialuminio trioxidoz, diburdin trioxidoz eta kaltzio karbonatoz.
lur'aʂala eɾ'atʂen dut'en ar'oken ʂ'ati 'andi β'at oʃ'iðo ðesb'erdiɲeʂ eɾ'atuta ðawð'e, 'ala n'ola sil'iʂio ði'oʃiðoʂ, di'alumiɲio tri'oʃiðoʂ, diβ'urdin tri'oʃiðoʂ eta kaltʂ'io karb'onatoʂ.
Gainerako lurrazala oxigenodun beste konposatu batzuez ere eratuta dago, bereziki zenbait silikato bereziz.
ɡaɲ'eɾako lur'aʂala oʃ'iɣenoðum b'este komp'osatu βatʂ'ueʂ eɾ'e eɾ'atuta ðaɣ'o, beɾ'eʂiki ʂemb'ajt sil'ikato βeɾ'eʂiʂ.
Lurraren mantuan, zeinak lurrazalak baino askoz masa handiagoa duen, burdinaren eta magnesioaren silikatoak ugaritzen dira.
lur'aɾem mant'uan, ʂeɲ'ak lur'aʂalak baɲo ask'oʂ mas'a 'andiaɣoa ðu'en, burd'iɲaɾen eta maɣn'esioaɾen sil'ikatoak uɣ'aɾitʂen diɾ'a.
Uretan disolbagarriak diren silikatoak, Na lau SiO lau, Na bi SiO hiru eta ANa bi Si bi O bost formula molekularrak dituztenak, garbigarri eta eranskailu bezala erabiltzen dira. Oxigenoak, horrez gain, estekatzaile bezala jokatzen du trantsiziometalekin, adibidez, O bi loturak eratuz iridio atomoarekin baska konplexua ...
uɾ'etan dis'olβaɣariak diɾ'en sil'ikatoak, n'a l'aw si'o l'aw, n'a β'i si'o 'iɾu eta an'a β'i s'i β'i 'o β'os form'ula mol'ekularak dit'uʂtenak, ɡ'arbiɣari eta eɾ'anskaʎu βeʂ'ala eɾ'aβiltʂen diɾ'a. oʃ'iɣenoak, 'oreʂ ɡ'ajn, est'ekatʂaʎe βeʂ'ala ʝok'atʂen du trants'iʂiometalekin, að'iβiðeʂ, 'o β'i lot'uɾak eɾ'atuʂ iɾ'iði...
Dihidrogeno dioxidoa edo dioxidanoa, ura izenez ezaguna dena, oxigenoaren konposaturik arruntena da.
di'iðroɣeno ði'oʃiðoa eðo ði'oʃiðanoa, uɾ'a iʂ'eneʂ eʂ'aɣuna ð'ena, oʃ'iɣenoaɾen komp'osatuɾik ar'untena ð'a.
Baina, horrez gain, ondoko molekulako oxigenoarekin erakarpen indar bat jasaten du ; erakarpen indar horiei hidrogenoloturak deritze.
baɲ'a, 'oreʂ ɡ'ajn, ond'oko mol'ekulako oʃ'iɣenoaɾekin eɾ'akarpen ind'ar bat ɟas'aten du; eɾ'akarpen ind'ar oɾiej 'iðroɣenolotuɾak deɾ'itʂe.
Molekulen artean ohikoak dira ban der Waals indarrak.
mol'ekulen art'ean o'ikoak diɾ'a β'an d'er u'aals ind'arak.
Oxigenoa duten konposatu organikoen talde garrantzitsuenak ondorengoak dira : alkoholak, eterrak, zetonak, aldehidoak, azido karboxilikoak, esterrak, anhidrido azidoak eta amidak a ene erre bi.
oʃ'iɣenoa ðut'en komp'osatu orɡ'anikoen t'alde ɣar'antʂitsuenak ond'oɾenɡoak diɾ'a: alk'oolak, et'erak, ʂet'onak, ald'eiðoak, aʂ'iðo karb'oʃilikoak, est'erak, an'iðriðo aʂ'iðoak eta am'iðak 'a en'e er'e β'i.
Bestalde, oxigenoa duten disolbatzaile organiko ugari daude, esaterako : azetona, metanola, etanola, alkohol isopropilikoa, furanoa, tetrahidrofuranoa, eter etilikoa, dioxanoa, etil etanoatoa, dimetilformamida, dimetilsulfoxidoa, azido azetikoa eta azido formikoa. Azetona ze hatxe hiru eta fenola beste substantzia batz...
bestalde, oʃ'iɣenoa ðut'en dis'olβatʂaʎe orɡ'aniko uɣ'aɾi ðawð'e, es'ateɾako: aʂ'etona, met'anola, et'anola, alk'ool is'opropilikoa, fuɾ'anoa, tetr'aiðrofuɾanoa, et'er et'ilikoa, di'oʃanoa, et'il et'anoatoa, dim'etilformamiða, dim'etilsulfoʃiðoa, aʂ'iðo aʂ'etikoa eta aʂ'iðo form'ikoa. aʂ'etona ʂe 'atʃe 'iɾu eta fen'ola...
Oxigenoa duten beste konposatu organiko garrantzitsu batzuk honako hauek dira : glizerola, formaldehidoa, glutaraldehidoa eta azetamida.
oʃ'iɣenoa ðut'em b'este komp'osatu orɡ'aniko ɣar'antʂitsu β'atʂuk 'onako awek diɾ'a: ɡliʂ'eɾola, form'aldeiðoa, ɡlut'aɾaldeiðoa eta aʂ'etamiða.
Epoxidoak eter mota batzuk dira, zeinetan oxigeno atomoak hiru atomoko eraztuna osatzen duen.
ep'oʃiðoak et'er mot'a β'atʂuk diɾ'a, ʂeɲ'etan oʃ'iɣeno at'omoak 'iɾu at'omoko eɾ'aʂtuna os'atʂen du'en.
Oxigenoak giro tenperaturan edo tenperatura baxuagoetan, konposatu organiko askorekin berez erreakzionatzen du, autooxidazio izeneko prozesu baten ondorioz.
oʃ'iɣenoak ɡ'iɾo temp'eɾatuɾan eðo temp'eɾatuɾa βaʃ'uaɣoetan, komp'osatu orɡ'aniko 'askoɾekim beɾ'eʂ er'eakʂionatʂen d'u, awt'ooʃiðaʂio iʂ'eneko proʂ'esu βat'en ond'oɾioʂ.
Oxigenoa duten konposatu organiko gehienak ez dira O biarekin zuzenean erreakzionatuz sortzen.
oʃ'iɣenoa ðut'en komp'osatu orɡ'aniko ɣe'ienak eʂ t'iɾa 'o βi'aɾekin ʂuʂ'enean er'eakʂionatuʂ s'ortʂen.
Industria eta merkataritzan konposatu organiko garrantzitsuenak oxidazioz sortzen dira, eta horretarako, etilenoa edo azido perazetikoa erabiltzen dira aitzindari bezala.
ind'ustria eta merk'ataɾitʂan komp'osatu orɡ'aniko ɣar'antʂitsuenak oʃ'iðaʂioʂ s'ortʂen diɾ'a, eta 'oretaɾako, et'iʎenoa eðo aʂ'iðo peɾ'aʂetikoa eɾ'aβiltʂen diɾ'a ajtʂ'indaɾi βeʂ'ala.
Oxigeno elementua biziarentzat ezinbestekoak diren biomolekula garrantzitsu ia gehienetan aurkitzen da.
oʃ'iɣeno el'ementua β'iʂiaɾentʂat eʂ'imbestekoak diɾ'em bi'omolekula ɣar'antʂitsu 'ia ɣe'ienetan awrk'itʂen da.
Eskualeno edo karoteno bezalako biomolekula konplexuek soilik ez dute oxigenorik.
esk'ualeno eðo kaɾ'oteno βeʂ'alako βi'omolekula kompl'eʃuek sojl'ik eʂ t'ute oʃ'iɣenoɾik.
Biologikoki garrantzitsuak diren konposatu organikoen artean, karbohidratoek dute oxigeno proportziorik handiena masan.
bi'oloɣikoki ɣar'antʂitsuak diɾ'en komp'osatu orɡ'anikoen art'ean, karb'oiðratoek dut'e oʃ'iɣeno prop'ortʂioɾik 'andiena mas'an.
Lipido, gantz azido, aminoazido eta proteina guztiek ere oxigenoa dute.
lip'iðo, ɡ'antʂ aʂ'iðo, am'inoaʂiðo eta prot'eina ɣuʂt'iek eɾ'e oʃ'iɣenoa ðut'e.
Biologikoki garrantzitsuak diren eta energia garraiatzen duten fosfato taldean ere aurkitzen da, a te pe eta a de pe molekuletan zehazki.
bi'oloɣikoki ɣar'antʂitsuak diɾ'en eta en'erɡia ɣar'aʝatʂen dut'en fosf'ato t'aldean eɾ'e awrk'itʂen da, 'a t'e p'e eta 'a ð'e p'e mol'ekuletan ʂe'aʂki.
Horrez gain, bizkarrezurrean, purinetan eta hezurretan ere agertzen da.
'oreʂ ɡ'ajn, biʂk'areʂurean, puɾ'iɲetan eta 'eʂuretan eɾ'e aɣ'ertʂen da.
Oxigenoa era naturalean sortzen den molekula diatomikoa da, eta prozesu natural desberdinen bitartez lortzen da.
oʃ'iɣenoa eɾ'a nat'uɾalean s'ortʂen dem mol'ekula ði'atomikoa ð'a, eta proʂ'esu nat'uɾal desb'erdiɲem bit'arteʂ l'ortʂen da.
Bertan, landareek oxigenoa sortzen dute argiak duen energia xurgatuz eta beste molekula batzuk erreakzionaraziz.
b'ertan, land'aɾeek oʃ'iɣenoa s'ortʂen dut'e arɡ'iak du'en en'erɡia ʃurɡ'atuʂ eta β'este mol'ekula β'atʂuk er'eakʂionaɾaʂiʂ.
Beste era natural bat fotodisoziazioa da.
b'este eɾ'a nat'uɾal β'at fot'oðisoʂiaʂioa ð'a.
Erreakzio horretan, fotosintesiaren antzeko erreakzio bat ematen da.
er'eakʂio 'oretan, fot'osintesiaɾen antʂ'eko er'eakʂio βat em'aten da.
Hau da, argiaren energia xurgatzen da beste molekula batzuk sortzeko.
'aw ð'a, arɡ'iaɾen en'erɡia ʃurɡ'atʂen d'a β'este mol'ekula β'atʂuk sortʂ'eko.
Hain zuzen ere, karbono dioxidoak eguzkiko argi ultramorea xurgatzen du karbono monoxido eta oxigenoan disoziatuz.
'ajn ʂuʂ'en eɾ'e, karb'ono ði'oʃiðoak eɣ'uʂkiko arɡ'i ultr'amoɾea ʃurɡ'atʂen d'u karb'ono mon'oksiðo eta oʃ'iɣenoan dis'oʂiatuʂ.
Ozonoaren disoziazioaren bitartez ere oxigenoa sortzeko aukera dago.
oʂ'onoaɾen dis'oʂiaʂioaɾem bit'arteʂ eɾ'e oʃ'iɣenoa sortʂ'eko awk'eɾa ðaɣ'o.
Estratosferan, ozonoak erradiazio ultramorea xurgatzen du eta ozono molekula oxigeno bilakatzen da.
estr'atosfeɾan, oʂ'onoak er'aðiaʂio ultr'amoɾea ʃurɡ'atʂen d'u eta oʂ'ono mol'ekula oʃ'iɣeno βiʎ'akatʂen da.
Prozesu naturalez gain, badaude beste hainbat erreakzio oxigenoa lortzeko.
proʂ'esu nat'uɾaleʂ ɡ'ajn, bað'awðe β'este ajmbat er'eakʂio oʃ'iɣenoa lortʂ'eko.
Industria mailan airearen destilazioa erabiltzen da oxigenoa lortzeko.
ind'ustria m'aʎan ajɾ'eaɾen dest'iʎaʂioa eɾ'aβiltʂen da oʃ'iɣenoa lortʂ'eko.
Izan ere, gutxi gorabehera airearen ehuneko A bi bat oxigenoa da.
iʂ'an eɾ'e, ɡ'utʃi ɣoɾ'aβeeɾa ajɾ'eaɾen e'uneko 'a β'i β'at oʃ'iɣenoa ð'a.
Dioxigenoak aplikazio desberdinak ditu aurkitzen den egoeraren arabera.
di'oʃiɣenoak apl'ikaʂio ðesb'erdiɲak dit'u awrk'itʂen den eɣ'oeɾaɾen aɾ'aβeɾa.
Gasegoeran dagoenean, erabilera desberdinak ditu.
ɡas'eɣoeɾan daɣ'oenean, eɾ'aβiʎeɾa ðesb'erdiɲak dit'u.
Sortutako azidoa ongarriak sortzeko erabiltzen da.
sort'utako aʂ'iðoa onɡ'ariak sortʂ'eko eɾ'aβiltʂen da.
Likidoegoeran dagoenean, ordea, beste aplikazio batzuk ditu ; adibidez : erregai bezala suziri eta misiletan, medikuntzan arnasketa arazoentzat, urpekaritzan, etab.
lik'iðoeɣoeɾan daɣ'oenean, ordea, b'este apl'ikaʂio β'atʂuk dit'u; að'iβiðeʂ: er'eɣaj βeʂ'ala suʂ'iɾi eta mis'iʎetan, með'ikuntʂan arn'asketa aɾ'aʂoentʂat, urp'ekaɾitʂan, et'aβ.
O bi gaseosoa toxikoa izan ahal da presio partzial handietan, konbultsio edo bestelako osasunarazoak sortuz.
'o β'i ɣas'eosoa toʃ'ikoa iʂ'an a'al d'a pres'io partʂ'ial 'andietan, komb'ultsio eðo βest'elako os'asunaɾaʂoak sort'uʂ.
Normalean, toxikotasuna presio partziala berrogeita hamar ka pe a baino handiagoa denean agertzen da edo itsas mailan, O biak duen presio partziala bi, bost aldiz handiagoa bada.
norm'alean, toʃ'ikotasuna pres'io partʂ'iala βer'oɣejta 'amar k'a p'e 'a βaɲo 'andiaɣoa ðen'ean aɣ'ertʂen da eðo its'as m'aʎan, 'o βi'ak du'em pres'io partʂ'iala β'i, b'ost ald'iʂ 'andiaɣoa βaða.
Hori ez da arazo izaten, aireztatze mekanikoa duten gaixoentzat izan ezik.
oɾi eʂ t'a aɾ'aʂo iʂ'aten, ajɾ'eʂtatʂe mek'anikoa ðut'en ɡajʃ'oentʂat iʂ'an eʂik.
Izan ere, oxigenomaskaretatik ematen zaien gasaren ehuneko hiru zero gidoia ehuneko berrogeita hamar besterik ez da O bi bolumenaren proportzioa.
iʂ'an eɾ'e, oʃ'iɣenomaskaɾetatik em'aten ʂaʝ'en ɡas'aɾen e'uneko 'iɾu ʂeɾ'o ɣið'oʝa e'uneko βer'oɣejta 'amar b'esteɾik eʂ t'a 'o β'i βol'umenaɾem prop'ortʂioa.
Baina bertan behera utzi zen ume batzuek ikusmena galdu ondoren.
baɲa β'ertam be'eɾa 'utʂi ʂen 'ume βatʂ'uek ik'usmena ɣald'u ond'oɾen.
Erabilera espazialean O bi puruaren arnasketak, hala nola zenbait jantzi espazial moderno edo espazioontzietan, ez du kalterik sortzen, erabiltzen den presio totala oso baxua dela bide.
eɾ'aβiʎeɾa esp'aʂialean 'o β'i puɾ'uaɾen arn'asketak, 'ala n'ola ʂemb'ajt ɟantʂ'i esp'aʂial moð'erno eðo esp'aʂioontʂietan, eʂ t'u kalt'eɾik s'ortʂen, eɾ'aβiltʂen dem pres'io tot'ala os'o βaʃ'ua ðel'a βið'e.
Jantzi espazialen kasuan, O biaren presio partziala arnasten den airean, hogeita hamar ka pe a inguruan aurkitzen da.
ɟantʂ'i esp'aʂialen kas'uan, 'o βi'aɾem pres'io partʂ'iala arn'asten d'en ajɾ'ean, 'oɣejta 'amar k'a p'e 'a inɡ'uɾuan awrk'itʂen da.
Oxigenoaren toxikotasuna birika eta nerbiosistema zentralean, sakonera handietan igeri egitean edo urpeko igeriketa profesionalean gerta daiteke. hirurogei ka pe a baino presio partzial handiagoa duen O bia duen airea denbora luzez arnasten bada, biriketako fibrosi iraunkorra sortzera hel daiteke. ehun eta hirurogei ka...
oʃ'iɣenoaɾen toʃ'ikotasuna βiɾ'ika eta nerb'iosistema ʂentr'alean, sak'oneɾa 'andietan iɣ'eɾi eɣ'itean eðo urp'eko iɣ'eɾiketa prof'esionalean ɡert'a ðajt'eke. 'iɾuɾoɣej k'a p'e 'a βaɲo pres'io partʂ'ial 'andiaɣoa ðu'en 'o βi'a ðu'en ajɾ'ea ð'emboɾa luʂ'eʂ arn'astem baða, biɾ'iketako fiβr'osi iɾ'awnkora sortʂ'eɾa 'el da...
Toxikotasun akutua eman daiteke ehuneko A bi bateko edo gehiagoko O bia duen airea arnasten bada hirurogeita sei metro edo gehiagoko sakoneran.
toʃ'ikotasun ak'utua em'an dajt'eke e'uneko 'a β'i βat'eko eðo ɣ'eiaɣoko 'o βi'a ðu'en ajɾ'ea arn'astem baða 'iɾuɾoɣejta s'ej m'etro eðo ɣ'eiaɣoko sak'oneɾan.
Sute eta leherketa arriskuak oxidatzaile kontzentratuak eta erregaiak gertuegi jartzen direnean gertatzen dira.
sut'e eta le'erketa ar'iskuak oʃ'iðatʂaʎe kontʂ'entratuak eta er'eɣaʝak ɡert'ueɣi ʝ'artʂen diɾ'enean ɡert'atʂen diɾ'a.
Hala ere, bai bero bai txinparta bidezko ignizioa beharrezkoa da konbustioari hasiera emateko.
'ala eɾ'e, b'aj β'eɾo β'aj tʃimp'arta βið'eʂko iɣn'iʂioa βe'areʂkoa ð'a komb'ustioaɾi 'asieɾa em'ateko.