text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Azken aldian egindako teoria baten arabera, nukleoaren magnetismoan dauden ezegonkortasunek hainbat fluktuazio sortzen dituzte berrogeita bat mila edo ehun mila urtero. | aʂk'en ald'ian eɣ'indako te'oɾia βat'en aɾ'aβeɾa, nukl'eoaɾem maɣn'etismoan dawð'en eʂ'eɣonkortasunek ajmbat flukt'uaʂio s'ortʂen dit'uʂte βer'oɣejta βat miʎ'a eðo e'um miʎ'a urt'eɾo. |
Eguzkiak bere bizitza egonkorraren erdia egin duela kalkulatzen da. | eɣ'uʂkiak beɾ'e βiʂ'itʂa eɣ'onkoraɾen erd'ia eɣ'in du'ela kalk'ulatʂen da. |
Ez da dramatikoki aldatu azken lau mila milioi urtetan, eta nahiko egonkor mantenduko da hurrengo bost mila milioi urtetan ere. | eʂ t'a ðram'atikoki ald'atu aʂk'en l'aw miʎ'a mil'ioj 'urtetan, eta na'iko eɣ'onkor mant'enduko ða 'urenɡo β'os miʎ'a mil'ioj 'urtetan eɾ'e. |
Hala ere, bere nukleoan dagoen hidrogenoaren fusioa amaitzen denean, Eguzkiak aldaketa dramatikoak izango ditu, bai barnealdean zein kanpoaldean ere. | 'ala eɾ'e, beɾ'e nukl'eoan daɣ'oen 'iðroɣenoaɾen fus'ioa am'ajtʂen den'ean, eɣ'uʂkiak ald'aketa ðram'atikoak iʂ'anɡo ðit'u, b'aj βarn'ealdean ʂ'ejn kamp'oaldean eɾ'e. |
Eguzkia sekuentzia nagusiarenerdi bidean dago, gutxi gorabehera. Fase honetan hidrogenoa helioan bilakatzen da bere nukleoan ematen diren erreakzio nuklearren ondorioz. Segundo bakoitzean lau milioi tona materia energian bilakatzen dira Eguzkiaren nukleoan, neutrinoak eta eguzki erradiazioa sortuz. Abiadura horretan, E... | eɣ'uʂkia sek'uentʂia naɣ'usiaɾenerdi βið'ean daɣ'o, ɡ'utʃi ɣoɾ'aβeeɾa. fas'e 'onetan 'iðroɣenoa 'elioam biʎ'akatʂen da βeɾ'e nukl'eoan em'aten diɾ'en er'eakʂio nukl'earen ond'oɾioʂ. seɣ'undo βak'ojtʂean l'aw mil'ioj ton'a mat'eɾia en'erɡiam biʎ'akatʂen diɾ'a eɣ'uʂkiaɾen nukl'eoan, newtr'iɲoak eta eɣ'uʂki er'aðiaʂioa so... |
Eguzkiak ez du masa nahikorik supernoba baten gisa lehertzeko. Horren ordez, sekuentzia nagusia utziko du hemendik bost mila milioi urte inguru eta erraldoi gorri batean bilakatuko da. Erraldoi gorri gisa, Eguzkia hazi egingo da Merkurio, Artizarra eta, ziurrenik, Lurra irentsiz. | eɣ'uʂkiak eʂ t'u mas'a na'ikoɾik sup'ernoβa βat'en ɡ'isa le'ertʂeko. 'oren ord'eʂ, sek'uentʂia naɣ'usia 'utʂiko ðu 'emendik b'os miʎ'a mil'ioj 'urte inɡ'uɾu eta er'aldoj ɣor'i βat'eam biʎ'akatuko ða. er'aldoj ɣor'i ɣ'isa, eɣ'uʂkia 'aʂi eɣ'inɡo ð'a merk'uɾio, art'iʂara et'a, ʂi'urenik, lur'a iɾ'entsiʂ. |
Erraldoi gorri bilakatu aurretik ere, Eguzkiaren distira bikoiztuko da, eta Lurrak jasoko duen eguzkiargia Artizarrak gaur egun jasotzen duenaren parekoa izango da. Behin nukleoko hidrogenoa agortuta, hemendik bost mila eta laurehun milioi urtera, Eguzkia hedatuko da azpierraldoi fasera, eta bere tamaina bikoiztuko du ... | er'aldoj ɣor'i βiʎ'akatu 'awretik eɾ'e, eɣ'uʂkiaɾen dist'iɾa βik'ojʂtuko ð'a, eta lur'ak ɟ'asoko ðu'en eɣ'uʂkiarɡia art'iʂarak ɡ'awr eɣ'un ɟas'otʂen du'enaɾem paɾ'ekoa iʂ'anɡo ða. be'in nukl'eoko 'iðroɣenoa aɣ'ortuta, 'emendik b'os miʎ'a eta lawɾ'eum mil'ioj urt'eɾa, eɣ'uʂkia 'eðatuko ða aʂp'ieraldoj fas'eɾa, eta βeɾ'e... |
Eguzkiaren erraldoi gorriaren fasearen ostean ehun eta hogei milioi urte inguru geratzen zaizkio Eguzkiari, baina gertakari ugari emango dira. | eɣ'uʂkiaɾen er'aldoj ɣor'iaɾen fas'eaɾen ost'ean e'un eta 'oɣej mil'ioj 'urte inɡ'uɾu ɣeɾ'atʂen ʂajʂk'io eɣ'uʂkiaɾi, baɲa ɣert'akaɾi uɣ'aɾi em'anɡo ðiɾ'a. |
Lehenengo eta behin, nukleoa, helio degeneratuz betea dagoena, bortizki eztanda egingo du, helio flax deituriko fenomenoarekin. | le'enenɡo eta βe'in, nukl'eoa, 'elio ðeɣ'eneɾatuʂ bet'ea ðaɣ'oena, bort'iʂki 'eʂtanda eɣ'inɡo ðu, 'elio fl'aʃ dejt'uɾiko fen'omenoaɾekin. |
Une horretan nukleoaren ehuneko sei baina Eguzkiaren masaren ehuneko berrogei karbonoan bilakatuko da minutu batzuetan, alfahirukoitz prozesuaren bidez. | un'e 'oretan nukl'eoaɾen e'uneko s'ej βaɲa eɣ'uʂkiaɾem mas'aɾen e'uneko βer'oɣej karb'onoam biʎ'akatuko ða min'utu βatʂ'uetan, alf'aiɾukojʂ proʂ'esuaɾem bið'eʂ. |
Eguzkia, ondoren, gaur egungo tamaina baino hamar aldiz txikiagoa egingo da, baina berrogeita hamar aldiz distiratsuago, gaur egungo tenperatura baino baxuagoarekin. | eɣ'uʂkia, ond'oɾen, ɡ'awr eɣ'unɡo tam'aɲa βaɲo 'amar ald'iʂ tʃik'iaɣoa eɣ'inɡo ða, baɲa βer'oɣejta 'amar ald'iʂ dist'iɾatsuaɣo, ɡ'awr eɣ'unɡo temp'eɾatuɾa βaɲo βaʃ'uaɣoaɾekin. |
Une horretan multzokatze gorria edo adar horizontalera iritsiko da, baina Eguzkiaren masa duen izar batek ez du bidea egingo urdinerantz adar horizontalean. | un'e 'oretam multʂ'okatʂe ɣor'ia eðo að'ar 'oɾiʂontaleɾa iɾ'itsiko ða, baɲa eɣ'uʂkiaɾem mas'a ðu'en iʂ'ar bat'ek eʂ t'u βið'ea eɣ'inɡo urd'iɲeɾantʂ að'ar 'oɾiʂontalean. |
Horren ordez, handitzen doa, pixkanaka, eta distiratsuago egiten hurrengo ehun milioi urtetan nukleoko helioa erretzen duen bitartean. | 'oren ord'eʂ, 'anditʂen do'a, piʃk'anaka, eta ðist'iɾatsuaɣo eɣ'iten 'urenɡo e'um mil'ioj 'urtetan nukl'eoko 'elioa er'etʂen du'em bitartean. |
Helioa amaitzen denean, Eguzkiak hidrogenoarekin izandako espantsio bera egingo du, baina oraingoan askoz azkarrago, eta Eguzkia oraindik handiago eta distiratsuago bilakatuko da. | 'elioa am'ajtʂen den'ean, eɣ'uʂkiak 'iðroɣenoaɾekin iʂ'andako esp'antsio β'eɾa eɣ'inɡo ðu, baɲa oɾ'ajnɡoan ask'oʂ aʂk'araɣo, eta eɣ'uʂkia oɾ'ajndik 'andiaɣo eta ðist'iɾatsuaɣo βiʎ'akatuko ða. |
Honi adar asintotiko erraldoi deitzen zaio, eta Eguzkiak hidrogenoa erreko du geruza batean eta helioa sakonagoko beste geruza batean. hogei milioi urte emango ditu adar asintotiko erraldoian, eta Eguzkia geroz eta ezegonkorragoa izango da, masa azkar galduz eta pultsu termalekin bere tamaina eta argitasuna handituz me... | 'oni að'ar as'intotiko er'aldoj ð'ejtʂen ʂaʝ'o, eta eɣ'uʂkiak 'iðroɣenoa er'eko ðu ɣeɾ'uʂa βat'ean eta 'elioa sak'onaɣoko β'este ɣeɾ'uʂa βat'ean. 'oɣej mil'ioj 'urte em'anɡo ðit'u að'ar as'intotiko er'aldoʝan, eta eɣ'uʂkia ɣeɾ'oʂ eta eʂ'eɣonkoraɣoa iʂ'anɡo ða, mas'a aʂk'ar ɡald'uʂ eta pults'u term'alekim beɾ'e tam'aɲa ... |
Pultso termal horiek geroz eta bortitzagoak eta handiagoak izango dira, eta azkenek gaur egun duen distira baino bost mila aldiz gehiago emango dute, eta tamaina Lurraren distantzia gaindituko du. bi mila eta zortzian garatutako eredu baten arabera, Lurraren orbita geroz eta txikiagoa izango da mareen indarren ondorioz... | pults'o term'al 'oɾiek ɡeɾ'oʂ eta βort'itʂaɣoak eta 'andiaɣoak iʂ'anɡo ðiɾ'a, eta aʂk'enek ɡ'awr eɣ'un du'en dist'iɾa βaɲo β'os miʎ'a ald'iʂ ɡ'eiaɣo em'anɡo ðut'e, eta tam'aɲa lur'aɾen dist'antʂia ɣajnd'ituko ðu. b'i miʎ'a eta ʂortʂ'ian ɡaɾ'atutako eɾ'eðu βat'en aɾ'aβeɾa, lur'aɾen orb'ita ɣeɾ'oʂ eta tʃik'iaɣoa iʂ'anɡo ... |
Milioi bat eta hiru, zortzi milioi urte lehenago Artizarrak eta Merkuriok prozesu bera izango zuten. | mil'ioj βat eta 'iɾu, ʂortʂ'i mil'ioj 'urte le'enaɣo art'iʂarak eta merk'uɾiok proʂ'esu β'eɾa iʂ'anɡo ʂut'en. |
Ereduak aldakorrak dira masa galderaren abiadura eta kopuruaren arabera. | eɾ'eðuak ald'akorak diɾ'a mas'a ɣ'aldeɾaɾen aβ'iaðuɾa eta kop'uɾuaɾen aɾ'aβeɾa. |
Ereduek erakusten dute masa galdera handiagoarekin erraldoi gorri adarrak izar txikiago eta ez hain distiratsuak sortzen dituela ; gaur egungoa baino bi mila aldiz distiratsuago eta berrehun aldiz handiago. | eɾ'eðuek eɾ'akusten dut'e mas'a ɣ'aldeɾa 'andiaɣoaɾekin er'aldoj ɣor'i að'arak iʂ'ar tʃik'iaɣo eta 'eʂ 'ajn dist'iɾatsuak s'ortʂen dit'uela; ɡ'awr eɣ'unɡoa βaɲo β'i miʎ'a ald'iʂ dist'iɾatsuaɣo eta βer'eun ald'iʂ 'andiaɣo. |
Eguzkiarentzat lau pultsu termal aurreikusten dira bere kanpo geruza guztia galdu baino lehen eta berriro ere nebulosa planetario bat sortzen hasi arte. | eɣ'uʂkiaɾentʂat l'aw pults'u term'al awr'ejkusten diɾ'a βeɾ'e k'ampo ɣeɾ'uʂa ɣuʂt'ia ɣald'u βaɲo le'en eta βer'iɾo eɾ'e neβ'ulosa plan'etaɾio βat s'ortʂen 'asi art'e. |
Adar asintotiko erraldoiaren osteko fasea oraindik ere azkarragoa da. Argitasuna konstantea izaten hasiko da eta tenperatura handitzen joango da, Eguzkiak jaurti duen masaren erdi hori ionizatuz nebulosa planetario batean. Nukleo biluziak hogeita hamar mila kelbineko tenperatura izango du. Nukleo biluzi horrek, nano zu... | að'ar as'intotiko er'aldoʝaɾen ost'eko fas'ea oɾ'ajndik eɾ'e aʂk'araɣoa ð'a. arɡ'itasuna kost'antea iʂ'aten 'asiko ð'a eta temp'eɾatuɾa 'anditʂen ɟo'anɡo ð'a, eɣ'uʂkiak ɟawrt'i ðu'em mas'aɾen erd'i oɾi i'oniʂatuʂ neβ'ulosa plan'etaɾio βat'ean. nukl'eo βiʎ'uʂiak 'oɣejta 'amar miʎ'a kelβ'iɲeko temp'eɾatuɾa iʂ'anɡo ðu. nu... |
Eguzkia Esne Bidean kokaturik dago, ehun mila argi urte inguruko diametroa duen galaxia espiral barratu bat. Esne Bidean ehun mila milioi izar daude. Eguzkia Esne Bidearen kanpoko espiraletako baten adarrean dago, Orionen Besoa gisa ezagutzen dena. Eguzkia Zentro Galaktikotik hogeita bost mila eta hogeita zortzi mila a... | eɣ'uʂkia esn'e βið'ean kok'atuɾik daɣ'o, e'um miʎ'a arɡ'i 'urte inɡ'uɾuko ði'ametroa ðu'en ɡal'aʃia esp'iɾal βar'atu β'at. esn'e βið'ean e'um miʎ'a mil'ioj iʂ'ar dawð'e. eɣ'uʂkia esn'e βið'eaɾen kamp'oko esp'iɾaletako βat'en að'arean daɣ'o, oɾ'ionem bes'oa ɣ'isa eʂ'aɣutʂen den'a. eɣ'uʂkia ʂentr'o ɣal'aktikotik 'oɣejta ... |
Eguzkiak Esne Bidean duen posizioak biziaren eboluzioan garrantzia izan duela uste da. | eɣ'uʂkiak esn'e βið'ean du'em pos'iʂioak b'iʂiaɾen eβ'oluʂioan ɡar'antʂia iʂ'an du'ela 'uste ða. |
Bere orbita ia zirkularrak adar espiralen abiadura ia berbera du eta, beraz, gutxitan gurutzatzen du beso horietako bat. | beɾ'e orb'ita 'ia ʂirk'ularak að'ar esp'iɾalen aβ'iaðuɾa 'ia βerb'eɾa ð'u et'a, beɾaʂ, ɡ'utʃitan ɡuɾ'utʂatʂen du βes'o oɾietako βat. |
Beso espiralak supernoben kontzentrazio guneak dira, baita desegonkortasun grabitazionalena eta erradiazioarena, baina Eguzkisistemak gutxitan jasan ditu horiek eta, horregatik, Lurrak bizitza mantendu ahal izan du denbora luzez. | bes'o esp'iɾalak sup'ernoβen kontʂ'entraʂio ɣun'eak diɾ'a, bajta ðes'eɣonkortasun ɡraβ'itaʂionalena eta er'aðiaʂioaɾena, baɲa eɣ'uʂkisistemak ɡ'utʃitan ɟas'an dit'u 'oɾiek et'a, 'oreɣatik, lur'ak biʂ'itʂa mant'endu a'al iʂ'an du ð'emboɾa luʂ'eʂ. |
Esne Bidearen zentrotik urrun egoteak ere egonkortasuna eman dio bizitzari, grabitate, erradiazioa eta partikulen erasoa ekidin duelako. | esn'e βið'eaɾen ʂentr'otik ur'un eɣ'oteak eɾ'e eɣ'onkortasuna em'an di'o βiʂ'itʂaɾi, ɡraβ'itate, er'aðiaʂioa eta part'ikulen eɾ'asoa ek'iðin du'elako. |
Uste da GHodeiaren auzoan dagoela, baina ez dakigu Eguzkisistema Izarrarteko Hodei Lokalaren parte den, edo azken hau GHodeiarekin batera dagoen eremuan ote dagoen. | 'uste ða ɣoð'eʝaɾen 'awʂoan daɣ'oela, baɲa eʂ t'akiɣu eɣ'uʂkisistema iʂ'ararteko 'oðej lok'alaɾem p'arte ð'en, eðo aʂk'en 'aw ɣoð'eʝaɾekim bat'eɾa ðaɣ'oen eɾ'emuan ot'e ðaɣ'oen. |
Izarrarteko Hodei Lokala hodei dentsoagoa duen eremu bat da, Burbuila Lokala deitzen den eremu nahiko hutsaren barruan, hirurehun argiurte inguru dituen hutsune moduko bat. | iʂ'ararteko 'oðej lok'ala 'oðej ðents'oaɣoa ðu'en eɾ'emu βat d'a, burb'uʎa lok'ala ð'ejtʂen den eɾ'emu na'iko 'utsaɾem bar'uan, 'iɾuɾeun arɡ'iurte inɡ'uɾu ðit'uen 'utsune moð'uko βat. |
Burbuilaren barruan tenperatura altuko plasma dago, eta horregatik supernobak gertatu direla pentsatzen da. | burb'uʎaɾem bar'uan temp'eɾatuɾa alt'uko plasm'a ðaɣ'o, eta 'oreɣatik sup'ernoβak ɡert'atu ðiɾ'ela pents'atʂen da. |
Gertuena Alpha Centauri izarsistema hirukoitza da, Eguzkitik lau, lau argi urtera. | ɡert'uena alp'a θent'awɾi iʂ'arsistema 'iɾukojtʂa ð'a, eɣ'uʂkitik l'aw, l'aw arɡ'i urt'eɾa. |
Alpha Centauri A eta be elkarrekiko gertu dagoen Eguzkiaren tamaina antzeko bikote bat da, Proxima Centauri nano gorri bat da, bikotearengandik zero, bi argiurtera orbitatzen duena. bi mila eta hamaseian bizitzarako gai izan daitekeen exoplaneta bat aurkitu zen Proxima Centaurin, Proxima Centauri be izena eman zaiona, ... | alp'a θent'awɾi 'a eta β'e elk'arekiko ɣert'u ðaɣ'oen eɣ'uʂkiaɾen tam'aɲa antʂ'eko βik'ote βat d'a, proʃ'ima θent'awɾi nan'o ɣor'i βat d'a, bik'oteaɾenɡandik ʂeɾ'o, b'i arɡ'iurteɾa orb'itatʂen du'ena. b'i miʎ'a eta 'amaseʝam biʂ'itʂaɾako ɣ'aj iʂ'an dajt'ekeen eʃ'oplaneta βat awrk'itu ʂem proʃ'ima θent'awɾin, proʃ'ima θ... |
Hurrengo izarrik gertuenak Barnarden izarra, Wolf hirurehun eta berrogeita hemeretzi eta Lalande hogeita bat mila ehun eta laurogeita bost dira. | 'urenɡo iʂ'arik ɡert'uenak b'arnarden iʂ'ara, u'olf 'iɾuɾeun eta βer'oɣejta 'emeɾetʂi eta lal'ande 'oɣejta βat miʎ'a e'un eta lawɾ'oɣejta β'os diɾ'a. |
Gertuen dagoen izarrik handiena Sirius da, sekuentzia nagusiko izar bat, Eguzkitik zortzi, sei argi urtera eta bere masaren bikoitza duena. Siriusen inguruan Sirius be izeneko nano zuri bat dago orbitan. Gertuen dagoen nano marroia luman hamasei sistema bitarra da, sei, sei argi urtera. Hamar argi urtera dauden izarren... | ɡert'uen daɣ'oen iʂ'arik 'andiena siɾ'ius d'a, sek'uentʂia naɣ'usiko iʂ'ar b'at, eɣ'uʂkitik ʂortʂ'i, s'ej arɡ'i urt'eɾa eta βeɾ'e mas'aɾem bik'ojtʂa ðu'ena. siɾ'iusen inɡ'uɾuan siɾ'ius b'e iʂ'eneko nan'o ʂuɾ'i β'at daɣ'o orb'itan. ɡert'uen daɣ'oen nan'o mar'oʝa lum'an 'amasej sist'ema βit'ara ð'a, s'ej, s'ej arɡ'i urt'... |
Eguzkiak Lurrean duen efektu ikaragarria historiaurretik ezagunak izan dira, eta Eguzkia jainko gisa hartu izan da kultura askotan. | eɣ'uʂkiak lur'ean du'en ef'ektu ik'aɾaɣaria 'istoɾiawretik eʂ'aɣunak iʂ'an diɾ'a, eta eɣ'uʂkia ʝ'ajnko ɣ'isa 'artu iʂ'an d'a kult'uɾa ask'otan. |
Eguzkiaren jainko eta jainkosek paper garrantzitsua jokatzen dute erlijio askotan eta munduko mitologiak ezberdinetan. Antzinako sumertarrek uste zuten Eguzkia Utu zela, justiziaren jainkoa eta inanaren anaia, Zeruaren Jainkosa, Artizarrarekin lotzen zena. Beranduago Utu ekialdeko herri semitikoen xamas jainkoarekin lo... | eɣ'uʂkiaɾen ɟ'ajnko eta ʝ'ajnkosek pap'er ɡar'antʂitsua ʝok'atʂen dut'e erl'ixio ask'otan eta mund'uko m'itoloɣiak eʂb'erdiɲetan. antʂ'iɲako sum'ertarek 'uste ʂut'en eɣ'uʂkia ut'u ʂel'a, ɟust'iʂiaɾen ɟ'ajnkoa eta iɲ'anaɾen an'aʝa, ʂ'eɾuaɾen ɟ'ajnkosa, art'iʂaraɾekin l'otʂen ʂen'a. beɾ'anduaɣo ut'u ek'ialdeko 'eri sem'i... |
Belatz baten burua eguzkidisko baten gainean eta suge batez inguratuta marrazten zen. | bel'aʂ bat'em buɾ'ua eɣ'uʂkiðisko βat'en ɡaɲ'ean eta suɣ'e βat'eʂ inɡ'uɾatuta mar'aʂten ʂen. |
Egiptoko Inperio Berrian Eguzkia kakalardo pilotagilearekin lotzen hasi zen, gorotzekin sortzen zituen pilotek Eguzkiaren zuten antza zela eta. | eɣ'iptoko imp'eɾio βer'ian eɣ'uʂkia kak'alardo pil'otaɣileaɾekin l'otʂen 'asi ʂ'en, ɡoɾ'otʂekin s'ortʂen ʂit'uem p'iʎotek eɣ'uʂkiaɾen ʂut'en antʂ'a ʂ'ela et'a. |
Aten eguzkidiskoaren forman berriro ere agertu zen Amarna Periodoan ; garai horretan Akenaton araoiak Eguzkia izendatu zuen jainko nagusi edo bakarra. | at'en eɣ'uʂkiðiskoaɾen form'am ber'iɾo eɾ'e aɣ'ertu ʂen am'arna peɾ'ioðoan; ɡaɾ'aj 'oretan ak'enaton aɾ'aoʝak eɣ'uʂkia iʂ'endatu ʂu'en ɟ'ajnko naɣ'usi eðo β'akara. |
Biblian AZuzentasunaren EguzkiaA'edo AJustiziaren EguzkiaA'agertzen da aipatua Malakiasen liburuan. | biβl'ian aʂ'uʂentasunaɾen eɣ'uʂkiaa' eðo aʝ'ustiʂiaɾen eɣ'uʂkiaa' aɣ'ertʂen da ajp'atua mal'akiasen liβ'uɾuan. |
Eguzkiaren argiaren ikurra izan zen kristauek paganismotik hartutako elementuetako bat, ziurrenik tradizio judutik ez datorren elementu nagusia. | eɣ'uʂkiaɾen arɡ'iaɾen ik'ura iʂ'an ʂen krist'awek paɣ'anismotik 'artutako el'ementuetako βat, ʂi'urenik trað'iʂio ʝuð'utik eʂ t'atoren el'ementu naɣ'usia. |
Paganismoan Eguzkia biziaren iturria zen, gizateriari beroa eta argitasuna ematen zion argizagia. | paɣ'anismoan eɣ'uʂkia β'iʂiaɾen it'uria ʂ'en, ɡiʂ'ateɾiaɾi β'eɾoa eta arɡ'itasuna em'aten ʂi'on arɡ'iʂaɣia. |
Erromatarren artean ohikoa zen errezoak egitea eguzkiaren irteerarekin, eta lehen argiizpiak jasotzen saiatzea. | er'omataren art'ean o'ikoa ʂ'en er'eʂoak eɣ'itea eɣ'uʂkiaɾen irt'eeɾaɾekin, eta le'en arɡ'iiʂpiak ɟas'otʂen saʝ'atʂea. |
Jai hau kristau ohituretara Eguberri gisa igaro da. | ɟ'aj 'aw krist'aw o'ituɾetaɾa eɣ'uβeri ɣ'isa iɣ'aɾo ða. |
Kristauen elizak ere Eguzkia ateratzen deneko punturantz lerrokatu dira, kongregazioa egunsentirantz errezatzeko helburuarekin. | krist'awen el'iʂak eɾ'e eɣ'uʂkia at'eɾatʂen den'eko p'untuɾanʂ ler'okatu ðiɾ'a, konɡr'eɣaʂioa eɣ'unsentiɾantʂ er'eʂatʂeko 'elβuɾuaɾekin. |
Azteken eguzkijainkoa tonatiu zen, normalki ezkutua eta geziak heltzen marrazten zena, eta giza sakrifizioaren praktikarekin oso lotuta zegoen. Amaterasu eguzkijainkosa Xintoismoaren jainkorik garrantzitsuena da, eta Japoniako enperadore guztien arbasoa dela esaten da. | aʂt'eken eɣ'uʂkiʝajnkoa ton'atiu ʂ'en, norm'alki eʂk'utua eta ɣeʂ'iak 'eltʂem mar'aʂten ʂen'a, eta ɣiʂ'a sakr'ifiʂioaɾem prakt'ikaɾekin os'o lot'uta ʂeɣ'oen. am'ateɾasu eɣ'uʂkiʝajnkosa ʃint'ojsmoaɾen ɟ'ajnkoɾik ɡar'antʂitsuena ð'a, eta ʝap'oniako emp'eɾaðoɾe ɣuʂt'ien arb'asoa ðel'a es'aten da. |
Eguzkia gurtu duten kultura asko egon dira giza historian zehar. | eɣ'uʂkia ɣurt'u ðut'en kult'uɾa 'asko eɣ'on diɾ'a ɣiʂ'a 'istoɾian ʂe'ar. |
Gizakiak Eguzkiaren inguruan izan zuen lehen ezagutza, eta garrantzitsuena, da Eguzkia zeruan dagoen objektu distiratsu bat dela, eta bera ortzimugatik gora dagoenean eguna dela eta ez dagoenean gaua. | ɡiʂ'akiak eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuan iʂ'an ʂu'en le'en eʂ'aɣutʂa, eta ɣar'antʂitsuena, d'a eɣ'uʂkia ʂ'eɾuan daɣ'oen obʝ'ektu ðist'iɾatsu βat del'a, eta β'eɾa ortʂ'imuɣatik ɡoɾ'a ðaɣ'oenean eɣ'una ðel'a eta 'eʂ daɣ'oenean ɡaw'a. |
Antiznarokokultura askotan Eguzkia eguzkijainko bat edo bestelako entitate supernatural bat zela uste zuten. | ant'iʂnaɾokokultuɾa ask'otan eɣ'uʂkia eɣ'uʂkiʝajnko βat eðo βest'elako ent'itate sup'ernatuɾal βat ʂ'ela 'uste ʂut'en. |
Eguzkia gurtzea jarduera zentrala zen Antzinako Egiptoko biztanleentzat, Inkentzat edo Aztekentzat. | eɣ'uʂkia ɣurtʂ'ea ʝard'ueɾa ʂentr'ala ʂ'en antʂ'iɲako eɣ'iptoko βiʂt'anleentʂat, ink'entʂat eðo aʂt'ekentʂat. |
Hinduismoa bezalako erlijioetan Eguzkia oraindik ere jainkotzat hartzen da. | 'indujsmoa βeʂ'alako erl'ixioetan eɣ'uʂkia oɾ'ajndik eɾ'e ʝ'ajnkotʂat 'artʂen da. |
Antzinaroko monumentu asko eguzkiarekin lerrokatzeko eraiki ziren ; adibidez, hainbat megalitok zehaztasunez markatzen zuten udako eta neguko solstizioak. | antʂ'iɲaɾoko mon'umentu 'asko eɣ'uʂkiaɾekin l'erokatʂeko eɾ'ajki ʂiɾ'en; að'iβiðeʂ, ajmbat meɣ'alitok ʂe'aʂtasuneʂ mark'atʂen ʂut'en uð'ako eta neɣ'uko solst'iʂioak. |
Horren adibidez dira Nabta Playako megalitoak, Egipton, najdra Maltan edo estoneenge Ingalaterran ; newgrange, gizakiak historiaurrean sortutako mendixka bat Irlandan, neguaren hasiera noiz zen markatzeko eraiki zen ; El Castillo piramidea, ChichA ene ItzA ene udaberriko zein udazkeneko ekinoziotan igotzen ari den suge... | 'oren að'iβiðeʂ diɾ'a nabt'a plaʝ'ako meɣ'alitoak, eɣ'ipton, naʝdr'a malt'an eðo est'oneenɡe inɡ'alateran; newɡr'anɡe, ɡiʂ'akiak 'istoɾiawrean sort'utako mend'iʃka β'at irl'andan, neɣ'uaɾen 'asieɾa n'ojʂ ʂ'em mark'atʂeko eɾ'ajki ʂen; 'el kast'iʎo piɾ'amiðea, tʃitʃ'a en'e itʂ'a en'e uð'aβeriko ʂ'ejn uð'aʂkeneko ek'iɲoʂi... |
Ka. lehenengo milurtekoan, Babiloniako astronomoek ikusi zuten Eguzkiaren mugimendua ekliptikan zehar ez zela uniformea, baina ez zuten jakin zergatia bilatzen ; gaur egun badakigu Lurrak Eguzkiaren inguruan duen mugimendu eliptikoaren ondorio dela, eta Eguzkia azkarrago mugitzen dela Eguzkitik gertuago dagoenean perih... | k'a. le'enenɡo miʎ'urtekoan, baβ'iloniako astr'onomoek ik'usi ʂut'en eɣ'uʂkiaɾem muɣ'imendua ekl'iptikan ʂe'ar e tʂ'ela un'iformea, baɲa e tʂ'uten ɟ'akin ʂerɡ'atia βiʎ'atʂen; ɡ'awr eɣ'um bað'akiɣu lur'ak eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuan du'em muɣ'imendu el'iptikoaɾen ond'oɾio ðel'a, eta eɣ'uʂkia aʂk'araɣo muɣ'itʂen del'a eɣ'uʂkit... |
Eguzkiaren inguruko azalpen zientifiko eta filosofiko bat eman zuen lehen pertsonen artean Anaxagoras greziar filosofoa egon zen. | eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuko aʂ'alpen ʂi'entifiko eta fil'osofiko β'at em'an ʂu'en le'em perts'onen art'ean an'aʃaɣoɾas ɡreʂ'iar fil'osofoa eɣ'on ʂen. |
Heliosen gurdia baino Eguzkia metalezko suzko bola erraldoi bat zela proposatu zuen, Peloponesoa bera baino handiagoa, eta Ilargiak ematen zuen argia Eguzkiaren argiaren isla baino ez zela. | 'eliosen ɡurd'ia βaɲo eɣ'uʂkia met'aleʂko suʂk'o βol'a er'aldoj β'at ʂ'ela prop'osatu ʂu'en, pel'oponesoa β'eɾa βaɲo 'andiaɣoa, eta iʎ'arɡiak em'aten ʂu'en arɡ'ia eɣ'uʂkiaɾen arɡ'iaɾen 'isla βaɲo e tʂ'ela. |
Heresia hau irakasteagatik kartzelara sartu zuten eta heriotza zigorra jaso zuen, nahiz eta beranduago askatu zuten Periklesen interbentzioaren ondorioz. | 'eɾesia 'aw iɾ'akasteaɣatik kartʂ'elaɾa sart'u ʂut'en eta 'eɾiotʂa ʂiɣ'ora ʝ'aso ʂu'en, n'aiʂ eta βeɾ'anduaɣo ask'atu ʂut'em peɾ'iklesen int'erbentʂioaɾen ond'oɾioʂ. |
hirugarren mendean estimatu zuen Lurraren eta Eguzkiaren arteko distantzia A komatxo lau zero zero miriada eta laurogei mila estadiokoaA'zela, baina itzulpena oso zaila duen terminoa da : izan daiteke lau miloi laurogei mila estadio edo zortziehun eta lau miloi estadio ; azken balioa zehatza da ehuneko txiki batzuetako... | 'iɾuɣarem mend'ean est'imatu ʂu'en lur'aɾen eta eɣ'uʂkiaɾen art'eko ðist'antʂia 'a kom'atʃo l'aw ʂeɾ'o ʂeɾ'o miɾ'iaða eta lawɾ'oɣej miʎ'a est'aðiokoaa' ʂ'ela, baɲa itʂ'ulpena os'o ʂaʎ'a ðu'en term'inoa ð'a: iʂ'an dajt'eke l'aw miʎ'oj lawɾ'oɣej miʎ'a est'aðio eðo ʂortʂ'ieun eta l'aw miʎ'oj est'aðio; aʂk'em bal'ioa ʂe'at... |
I mendean, tolomeok estimatu zuen distantzia Lurraren erradioa baino mila berrehun eta hamar aldiz handiagoa izan beharko zela, gutxi gorabehera zazpi, hirurogeita hamaika milioi kilometro. | 'i mend'ean, tol'omeok est'imatu ʂu'en dist'antʂia lur'aɾen er'aðioa βaɲo miʎ'a βer'eun eta 'amar ald'iʂ 'andiaɣoa iʂ'am be'arko ʂ'ela, ɡ'utʃi ɣoɾ'aβeeɾa ʂ'aʂpi, 'iɾuɾoɣejta 'amajka mil'ioj kil'ometro. |
Eguzkia Unibertsoaren zentroa dela eta planetek inguruan biratzen dutenaren teoria heliozentrismoa da. | eɣ'uʂkia un'iβertsoaɾen ʂentr'oa ðel'a eta plan'etek inɡ'uɾuam biɾ'atʂen dut'enaɾen te'oɾia 'elioʂentrismoa ð'a. |
hirugarren mendean, eta ondoren Seleuko Seleuziakoak babestu zuen. | 'iɾuɣarem mend'ean, eta ond'oɾen sel'ewko sel'ewʂiakoak baβ'estu ʂu'en. |
Txinako astronomoek, Han dinastian zehar lehen aldiz eguzkiorbanak ikusi zituzten, eta euren erregistroa mendeetan zehar egin zituzten. | tʃin'ako astr'onomoek, 'an din'astian ʂe'ar le'en ald'iʂ eɣ'uʂkiorbanak ik'usi ʂit'uʂten, eta ewɾ'en er'eɣistroa mend'eetan ʂe'ar eɣ'in ʂit'uʂten. |
hamazazpigarren mendearen hasieran teleskopioa askatu zuenean Thomas Harriot, Galileo Galileik eta beste astronomo batzuek eguzkiorban hauek zehatzago ikusteko aukera izan zuten. | 'amaʂaʂpiɣarem mend'eaɾen 'asieɾan tel'eskopioa ask'atu ʂu'enean tom'as 'ariot, ɡal'iʎeo ɣal'iʎejk eta β'este astr'onomo βatʂ'uek eɣ'uʂkiorban awek ʂe'atʂaɣo ik'usteko awk'eɾa iʂ'an ʂut'en. |
Galileok proposatu zuen orban horiek Eguzkiaren azalean zeudela, eta ez zirela Lurraren eta Eguzkiaren artean igarotzen ziren objektu txikiak. | ɡal'iʎeok prop'osatu ʂu'en orb'an 'oɾiek eɣ'uʂkiaɾen aʂ'alean ʂewð'ela, eta 'eʂ ʂiɾ'ela lur'aɾen eta eɣ'uʂkiaɾen art'ean iɣ'aɾotʂen ʂiɾ'en obʝ'ektu tʃik'iak. |
Artizarra Lurretik gertuago dagoela Eguzkia baino ondorioztatu zuen. mila seiehun eta hirurogeita hamabian giobani kasinik eta Jean Richerrek Marterekiko dagoen distantzia neurtzea lortu zuten, eta horrekin Eguzkiarekiko dagoen distantzia kalkulatzea posible izan zen. | art'iʂara lur'etik ɡert'uaɣo ðaɣ'oela eɣ'uʂkia βaɲo ond'oɾioʂtatu ʂu'en. miʎ'a seʝ'eun eta 'iɾuɾoɣejta 'amaβian ɡi'oβani kas'iɲik eta ʝe'an ritʃ'erek m'arteɾekiko ðaɣ'oen dist'antʂia newrtʂ'ea lort'u ʂut'en, eta 'orekin eɣ'uʂkiaɾekiko ðaɣ'oen dist'antʂia kalk'ulatʂea pos'iβle iʂ'an ʂen. |
mila seiehun eta hirurogeita seian Isaac Newtonek Eguzkia prisma baten bidez ikusi zuen, eta erakutsi zuen kolore askotako argiz osatuta dagoela. mila eta zortziehunean William jertxelek ikusi zuen eguzkiaren espektroak bazuela ere argi infragorria. | miʎ'a seʝ'eun eta 'iɾuɾoɣejta seʝ'an is'aak newt'onek eɣ'uʂkia prism'a βat'em bið'eʂ ik'usi ʂu'en, eta eɾ'akutsi ʂu'en kol'oɾe 'askotako arɡ'iʂ os'atuta ðaɣ'oela. miʎ'a eta ʂortʂ'ieunean ujʎ'iam ʝertʃ'elek ik'usi ʂu'en eɣ'uʂkiaɾen esp'ektroak baʂ'uela eɾ'e arɡ'i infr'aɣoria. |
hemeretzigarren mendean espektroskopiak aurrerapen handiak izan zituen ; josep bon Fraunhoferrek espektroan dauden seiehun absortzio lerro baino gehiago identifikatu zituen, horietako indartsuenak Fraunhofer lerroak deitzen dira gaur egun. | 'emeɾetʂiɣarem mend'ean esp'ektroskopiak awr'eɾapen 'andiak iʂ'an ʂit'uen; ɟos'ep b'on frawn'oferek esp'ektroan dawð'en seʝ'eun abs'ortʂio l'ero βaɲo ɣ'eiaɣo ið'entifikatu ʂit'uen, oɾietako ind'artsuenak frawn'ofer l'eroak d'ejtʂen diɾ'a ɣ'awr eɣ'un. |
kelbin eta jerman bon Helmholtzek proposatu zuten grabitazio kontrakzio mekanismo bat energia horren jatorria azaltzeko, baina estimatutako adina hogei milioi urtekoa zen, garaiko aurkikuntza geologikoek proposatzen zuten hirurehun milioi urte baino askoz gutxiago. mila zortziehun eta laurogeita hamarran josep locierre... | kelβ'in eta ʝerm'am b'on 'elmoltʂek prop'osatu ʂut'en ɡraβ'itaʂio k'ontrakʂio mek'anismo βat en'erɡia 'oren ɟat'oria aʂ'altʂeko, baɲa est'imatutako að'iɲa 'oɣej mil'ioj urt'ekoa ʂ'en, ɡaɾ'ajko awrk'ikuntʂa ɣe'oloɣikoek prop'osatʂen ʂut'en 'iɾuɾeum mil'ioj 'urte βaɲo ask'oʂ ɡutʃ'iaɣo. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'a... |
Ernest Rutherfordek proposatu zuen Eguzkiaren emaria barne beroiturri baten ondorio zela, eta desintegrazio erradioaktiboa proposatu zuen iturri gisa. | ern'es rut'erfordek prop'osatu ʂu'en eɣ'uʂkiaɾen em'aɾia βarn'e β'eɾojturi βat'en ond'oɾio ʂ'ela, eta ðes'inteɣraʂio er'aðioaktiβoa prop'osatu ʂu'en it'uri ɣ'isa. |
Hala ere, Albert Einsteinek eman zuen pista nagusia Eguzkiaren energiaren jatorriaren inguruan, masa eta energiaren ekibalentzia ezarri zuenean, bere formula famatuaren bidez, formula beheko gidoia lau. mila bederatziehun eta hogeian Sir edintonek proposatu zuen Eguzkiaren nukleoan zeuden presio eta tenperaturen ondori... | 'ala eɾ'e, alβ'ert ejst'eɲek em'an ʂu'em pist'a naɣ'usia eɣ'uʂkiaɾen en'erɡiaɾen ɟat'oriaɾen inɡ'uɾuan, mas'a eta en'erɡiaɾen 'ekiβalentʂia eʂ'ari ʂu'enean, beɾ'e form'ula fam'atuaɾem bið'eʂ, form'ula βe'eko ɣið'oʝa l'aw. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣeʝan s'ir 'arʂur eð'intonek prop'osatu ʂu'en eɣ'uʂkiaɾen nukl'eoan ʂewð... |
Cecilia painek mila bederatziehun eta hogeita bostean hidrogenoa Eguzkiaren gehiengoa zela demostratu zuen, megnad Saha indiar fisikariak garatutako ionizazio teoria erabilita. mila bederatziehun eta hogeita hamarreko hamarkadan fusioaren kontzeptu teorikoa garatu zuten subramanan Chandrasekhar eta jans Bethe astrofisi... | θeθ'ilia paɲ'ek miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta βost'ean 'iðroɣenoa eɣ'uʂkiaɾen ɡe'ienɡoa ʂ'ela ðem'ostratu ʂu'en, meɣn'að sa'a ind'iar fis'ikaɾiak ɡaɾ'atutako i'oniʂaʂio te'oɾia eɾ'aβilita. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amareko 'amarkaðan fus'ioaɾen kontʂ'eptu te'oɾikoa ɣaɾ'atu ʂut'en suβr'amanan tʃandr'asekar eta ... |
jans Bethek Eguzkiaren energia iturri nagusi diren bi erreakzio nuklearren energiaprodukzioaren xehetasunak kalkulatu zituen. mila bederatziehun eta berrogeita hamazazpian Margaret Burbridgek, jofrei Burbridgek, William Fowlerrek eta Fred joilek demostratu zuten Unibertsoan dauden elementu gehienak izarren barruko erre... | ɟ'ans bet'ek eɣ'uʂkiaɾen en'erɡia it'uri naɣ'usi ðiɾ'em b'i er'eakʂio nukl'earen en'erɡiaproðukʂioaɾen ʃe'etasunak kalk'ulatu ʂit'uen. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejta 'amaʂaʂpiam marɡ'aɾet burbr'iðɡek, ɟofr'ej βurbr'iðɡek, ujʎ'iam fowl'erek eta fr'eð ʝoʎ'ek dem'ostratu ʂut'en un'iβertsoan dawð'en el'ementu ɣe'ienak ... |
Eguzkia aztertzeko diseinatutako lehenengo satelite artifizialak NASAren Pioneer programako bost, sei, zazpi, zortzi eta bederatzi izan ziren, mila bederatziehun eta berrogeita hemeretzia eta mila bederatziehun eta hirurogeita zortzi artean espazioratu zirenak. | eɣ'uʂkia aʂt'ertʂeko ðis'eɲatutako le'enenɡo sat'elite art'ifiʂialak nas'aɾem pi'oneer proɣr'amako β'ost, s'ej, ʂ'aʂpi, ʂortʂ'i eta βeð'eɾatʂi iʂ'an ʂiɾ'en, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejta 'emeɾetʂia eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuɾoɣejta ʂortʂ'i art'ean esp'aʂioɾatu ʂiɾ'enak. |
Satelite hauek Eguzkiaren inguruan biratzen ziren, Lurraren distantzia antzekora, eta Eguzkiaren haizeen zein eremu magnetikoaren lehen neurketak egin zituzten. | sat'elite awek eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuam biɾ'atʂen ʂiɾ'en, lur'aɾen dist'antʂia antʂ'ekoɾa, eta eɣ'uʂkiaɾen ajʂeen ʂ'ejn eɾ'emu maɣn'etikoaɾen le'en newrk'etak eɣ'in ʂit'uʂten. |
Pioneer bederatzi misioa bereziki luzea izan zen, mila bederatziehun eta laurogeita hiruko maiatzera arte. | pi'oneer beð'eɾatʂi mis'ioa βeɾ'eʂiki luʂ'ea iʂ'an ʂen, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta lawɾ'oɣejta 'iɾuko maʝ'atʂeɾa art'e. |
Misio honetako datuei esker zientzialariek hainbat erupzio mota aztertu ahal izan zituzten, eta demostratu zuten jarduera maximoko eskualdeetatik urrun zeuden koroak eremuak uste baino askoz dinamikoak eta aktiboagoak zirela. | mis'io 'onetako ðat'uej esk'er ʂi'entʂialaɾiek ajmbat eɾ'upʂio mot'a aʂt'ertu a'al iʂ'an ʂit'uʂten, eta ðem'ostratu ʂut'en ɟard'ueɾa maʃ'imoko esk'ualdeetatik ur'un ʂewð'en koɾ'oak eɾ'emuak 'uste βaɲo ask'oʂ din'amikoak eta akt'iβoaɣoak ʂiɾ'ela. |
yoko eguzkiziklo oso bat aztertu zuen, baina estanbi egoeran jarri zen bi mila eta bateko eguzkieklipse batek Eguzkiarekin zuen lotura hautsi zuenean. bi mila eta bostean suntsitu zen atmosferan sartu ostean. | ɟok'o eɣ'uʂkiʂiklo os'o β'at aʂt'ertu ʂu'en, baɲa est'ambi eɣ'oeɾan ɟar'i ʂem b'i miʎ'a eta βat'eko eɣ'uʂkieklipse βat'ek eɣ'uʂkiaɾekin ʂu'en lot'uɾa 'awtsi ʂu'enean. b'i miʎ'a eta βost'ean sunts'itu ʂen atm'osfeɾan sart'u ost'ean. |
Orain arte aipatutako satelite eta zunda guztiak ekliptikaren planotik aztertu dute Eguzkia, beraz detaile handiarekin ekuatoreko eskualdeak baino ez dira ikertu. | oɾ'ajn art'e ajp'atutako sat'elite eta ʂund'a ɣuʂt'iak ekl'iptikaɾem plan'otik aʂt'ertu ðut'e eɣ'uʂkia, beɾaʂ det'aʎe 'andiaɾekin ek'uatoɾeko esk'ualdeak baɲo eʂ t'iɾa ik'ertu. |
Lehenengo Jupiterreraino joan zen, eta bertan orbita aldatu eta ekliptikatik ateratzeko abiadura hartu zuen. | le'enenɡo ʝup'itereɾaɲo ʝ'oan ʂen, eta β'ertan orb'ita ald'atu eta ekl'iptikatik at'eɾatʂeko aβ'iaðuɾa 'artu ʂu'en. |
ulisesek bere orbita egokia hartu zuenean eguzkihaizea eta eremumagnetikoa aztertzeari ekion zion ; haizea goiko latitudeetan zazpiehun eta berrogeita hamar kilometro segundoko abiaduran mugitzen zela ikusi zuen, uste zena baino gutxiago, eta latitude altuetatik ateratzen ziren uhin magnetiko handiak zeudela ere, izpi ... | ul'isesek beɾ'e orb'ita eɣ'okia 'artu ʂu'enean eɣ'uʂkiajʂea eta eɾ'emumaɣnetikoa aʂt'ertʂeaɾi 'ekion ʂi'on; ajʂea ɣojk'o lat'ituðeetan ʂ'aʂpieun eta βer'oɣejta 'amar kil'ometro seɣ'undoko aβ'iaðuɾam muɣ'itʂen ʂel'a ik'usi ʂu'en, 'uste ʂen'a βaɲo ɣutʃ'iaɣo, eta lat'ituðe alt'uetatik at'eɾatʂen ʂiɾ'en u'im maɣn'etiko 'an... |
Fotosferak elementuen ugaritasuna ondo ezagutzen da, batez ere espektroskopia ikerketak direla eta, baina Eguzkiaren barnealdearen konposizioa ez da ondo ezagutzen. Eguzkihaizeen lagin bat hartu zuen misioa diseinatu zen, Genesis izenekoa, material horren konposaketa zuzenean neurtu ahal izateko. | fot'osfeɾak el'ementuen uɣ'aɾitasuna 'ondo eʂ'aɣutʂen da, bat'eʂ eɾ'e esp'ektroskopia ik'erketak diɾ'ela et'a, baɲa eɣ'uʂkiaɾem barn'ealdeaɾen komp'osiʂioa eʂ t'a 'ondo eʂ'aɣutʂen. eɣ'uʂkiajʂeen laɣ'im b'at 'artu ʂu'em mis'ioa ðis'eɲatu ʂen, ɡen'esis iʂ'enekoa, mat'eɾial 'oren komp'osaketa ʂuʂ'enean newrt'u a'al iʂ'ate... |
bi mila eta hogei inguruan India ehun kilogramoko satelitea erabiliko du Eguzkia ikertzeko. adita izenarekin, bere instrumentu nagusiak Eguzkiaren koroko dinamikak aztertzeko koronografo bat da. | b'i miʎ'a eta 'oɣej inɡ'uɾuan ind'ia e'un kil'oɣramoko sat'elitea eɾ'aβiliko ðu eɣ'uʂkia ik'ertʂeko. að'ita iʂ'enaɾekin, beɾ'e istr'umentu naɣ'usiak eɣ'uʂkiaɾen koɾ'oko ðin'amikak aʂt'ertʂeko koɾ'onoɣrafo βat d'a. |
Eguzkiaren argia begi hutsez ikusteak mina sor dezake ; hala ere, denbora tarte labur batez begiratzea ez da arriskutsua begininia dilataturik ez badago. | eɣ'uʂkiaɾen arɡ'ia βeɣ'i 'utseʂ ik'usteak miɲ'a s'or deʂ'ake; 'ala eɾ'e, d'emboɾa tart'e laβ'ur bat'eʂ beɣ'iɾatʂea eʂ t'a ar'iskutsua βeɣ'iɲiɲia ðiʎ'atatuɾik eʂ p'aðaɣo. |
Eguzkia zuzenean begiratzen bada fosfeno izeneko artefaktu bisualak sortzen dira, eta denbora laburreko itsutasuna. lau miliwatt igortzen dira ere zuzenean erretinara, berotzen eta distira horri modu egokian erantzun ezin dioten begietan kalteak sortuz. | eɣ'uʂkia ʂuʂ'eneam beɣ'iɾatʂem baða fosf'eno iʂ'eneko art'efaktu βis'ualak s'ortʂen diɾ'a, eta ð'emboɾa laβ'ureko its'utasuna. l'aw mil'iuac iɣ'ortʂen diɾ'a eɾ'e ʂuʂ'enean er'etiɲaɾa, beɾ'otʂen eta ðist'iɾa 'ori moð'u eɣ'okian eɾ'antʂun eʂ'in di'otem beɣ'ietan kalt'eak sort'uʂ. |
Eguzkiaren argi ultramoreak begien horitzea dakar urteen poderioz, eta uste denez begilausoen sorreran eragiten du, baina honek ultramoreen kopuruaren araberakoa izango da, eta ez da Eguzkiari zuzenean begiratzeagatik. | eɣ'uʂkiaɾen arɡ'i ultr'amoɾeak beɣ'ien oɾitʂea ðak'ar 'urteem poð'eɾioʂ, eta 'uste ðen'eʂ beɣ'iʎawsoen sor'eɾan eɾ'aɣiten du, baɲa 'onek ultr'amoɾeen kop'uɾuaɾen aɾ'aβeɾakoa iʂ'anɡo ða, eta eʂ t'a eɣ'uʂkiaɾi ʂuʂ'eneam beɣ'iɾatʂeaɣatik. |
Eguzkia begi hutsez denbora luzez begiratzen bada argi ultramorearen eta eguzkierredura moduko lesioak sortzen dira erretinan, ehun segundotik aurrera, bereziki u uve argia indartsua den eremuetan ; kondizio horiek okerrago dira gazteen begietan edo lenteak erabiltzen dituztenentzat, Eguzkia zenitean dagoenean edo oso ... | eɣ'uʂkia βeɣ'i 'utseʂ d'emboɾa luʂ'eʂ beɣ'iɾatʂem baða arɡ'i ultr'amoɾeaɾen eta eɣ'uʂkiereðuɾa moð'uko les'ioak s'ortʂen diɾ'a er'etiɲan, e'un seɣ'undotik 'awreɾa, beɾ'eʂiki 'u uβ'e arɡ'ia ind'artsua ð'en eɾ'emuetan; kond'iʂio 'oɾiek ok'eraɣo ðiɾ'a ɣaʂt'eem beɣ'ietan eðo lent'eak eɾ'aβiltʂen dit'uʂtenentʂat, eɣ'uʂkia ʂ... |
Eguzkisistema da Eguzkiaren inguruan orbita ezberdinetan jirabiran dabiltzan objektu ezberdinak biltzen dituen Unibertsoaren zatia. | eɣ'uʂkisistema ð'a eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuan orb'ita eʂb'erdiɲetan xiɾ'aβiɾan daβ'iltʂan obʝ'ektu eʂb'erdiɲak b'iltʂen dit'uen un'iβertsoaɾen ʂ'atia. |
Zentzu hertsian, Eguzkia eta bere inguruan grabitazioak itxita biratzen duten gorputzen multzoa da, eta biraketa hori zuzenekoa edo zeharkakoa izan daiteke. | ʂentʂ'u 'ertsian, eɣ'uʂkia eta βeɾ'e inɡ'uɾuan ɡraβ'itaʂioak itʃ'ita βiɾ'atʂen dut'en ɡ'orputʂem multʂ'oa ð'a, eta β'iɾaketa oɾi ʂuʂ'enekoa eðo ʂe'arkakoa iʂ'an dajt'eke. |
Eguzkiaren inguruan zuzenean biratzen duten objekturik handienak zortzi planetak dira. | eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuan ʂuʂ'eneam biɾ'atʂen dut'en obʝ'ektuɾik 'andienak ʂortʂ'i plan'etak diɾ'a. |
Beste objektuak nabarmen txikiagoak dira, izan planeta nano edo Eguzkisistemako gorputz txikiak. | b'este obʝ'ektuak naβ'armen tʃik'iaɣoak diɾ'a, iʂ'am plan'eta nan'o eðo eɣ'uʂkisistemako ɣ'orpuʂ tʃik'iak. |
Modu ez zuzenean Eguzkiaren inguruan biratzen ari diren objektuetatik, planeten ilargiak, bi planetarik txikiena den Merkurio baino handiagoak dira. | moð'u 'eʂ ʂuʂ'enean eɣ'uʂkiaɾen inɡ'uɾuam biɾ'atʂen aɾ'i ðiɾ'en obʝ'ektuetatik, plan'eten iʎ'arɡiak, b'i plan'etaɾik tʃik'iena ð'em merk'uɾio βaɲo 'andiaɣoak diɾ'a. |
Sistemaren masaren zatirik handiena Eguzkian dago eta, ondoren, geratzen denaren gehiengoa Jupiterren. | sist'emaɾem mas'aɾen ʂ'atiɾik 'andiena eɣ'uʂkian daɣ'o et'a, ond'oɾen, ɡeɾ'atʂen den'aɾen ɡe'ienɡoa ʝup'iteren. |
Barneko lau planetak, Merkurio, Artizarra, Lurra eta Marte planeta telurikoak dira, batez ere arroka eta metalez osatuak. | barn'eko l'aw plan'etak, merk'uɾio, art'iʂara, lur'a eta m'arte plan'eta tel'uɾikoak diɾ'a, bat'eʂ eɾ'e ar'oka eta met'aleʂ os'atuak. |
Beste lau planetak planeta erraldoiak dira, telurikoak baino nabarmen handiago. | b'este l'aw plan'etak plan'eta er'aldoʝak diɾ'a, tel'uɾikoak baɲo naβ'armen 'andiaɣo. |
Bi handienak, Jupiter eta Saturno gasezko erraldoiak dira, batez ere hidrogeno eta helioz osatuak. | b'i 'andienak, ɟup'iter eta sat'urno ɣas'eʂko er'aldoʝak diɾ'a, bat'eʂ eɾ'e 'iðroɣeno eta 'elioʂ os'atuak. |
Kanpoko bi planetak, Urano eta Neptuno izotzezko erraldoiak dira, batez ere ura, amoniako eta metanoz osatuak. | kamp'oko β'i plan'etak, uɾ'ano eta nept'uno iʂ'otʂeʂko er'aldoʝak diɾ'a, bat'eʂ eɾ'e uɾ'a, am'oniako eta met'anoʂ os'atuak. |
Zortzi planetek orbita ia zirkularrak dituzte, ekliptika deitzen den planoa ia laua jarraituz. | ʂortʂ'i plan'etek orb'ita 'ia ʂirk'ularak dit'uʂte, ekl'iptika ð'ejtʂen dem plan'oa 'ia law'a ʝar'ajtuʂ. |
Ihesabiadura grabitateak lotzen duen edozein objekturi eman behar zaion abiadura da, gorputz batetik behin betiko urruntzeko. | i'esaβiaðuɾa ɣraβ'itateak l'otʂen du'en eð'oʂejn obʝ'ektuɾi em'am be'ar ʂaʝ'on aβ'iaðuɾa ð'a, ɡ'orpuʂ bat'etik be'im bet'iko ur'untʂeko. |
Ihesabiadura gorputz edo sistema masiboaren masaren eta gorputzaren eta urruntzen ari den objektuaren masazentroak lotzen dituen distantziaren araberakoa da. | i'esaβiaðuɾa ɣ'orputʂ eðo sist'ema mas'iβoaɾem mas'aɾen eta ɣ'orputʂaɾen eta ur'untʂen aɾ'i ð'en obʝ'ektuaɾem mas'aʂentroak l'otʂen dit'uen dist'antʂiaɾen aɾ'aβeɾakoa ð'a. |
Termino orokorragoetan, ihesabiadura honako baldintza betetzen duen abiadura da : objektu baten energia zinetikoaren eta energia potentzialaren arteko batura zero da. | term'ino oɾ'okoraɣoetan, i'esaβiaðuɾa 'onako βald'intʂa βet'etʂen du'en aβ'iaðuɾa ð'a: obʝ'ektu βat'en en'erɡia ʂiɲ'etikoaɾen eta en'erɡia pot'entʂialaɾen art'eko βat'uɾa ʂeɾ'o ð'a. |
Objektu horren ihesabiadura gorputz masibo baten gainazalaren kontrako norabidean doalarik, gorputzetik urrunduko da, etengabe motelduz. | obʝ'ektu 'oren i'esaβiaðuɾa ɣ'orpuʂ mas'iβo βat'en ɡaɲ'aʂalaɾen kontr'ako noɾ'aβiðean do'alaɾik, ɡ'orputʂetik ur'unduko ða, et'enɡaβe mot'elduʂ. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.