text stringlengths 25 5.42k | phonemes stringlengths 19 5.93k |
|---|---|
Erlatibitate orokorra astrofisika modernoan ezinbesteko tresna bilakatu da. | erl'atiβitate oɾ'okora astr'ofisika moð'ernoan eʂ'imbesteko tresn'a βiʎ'akatu ða. |
Zulo beltzen gaur egungo ulermenerako oinarria eskaintzen du, grabitateerakarpena hain indartsua den espazioeskualdeak, non argiak ere ezin duela ihes egin. | ʂul'o βeltʂ'en ɡ'awr eɣ'unɡo ul'ermeneɾako oɲ'aria esk'ajntʂen du, ɡraβ'itateeɾakarpena 'ajn ind'artsua ð'en esp'aʂioeskualdeak, n'on arɡ'iak eɾ'e eʂ'in du'ela i'es eɣ'in. |
Uhin grabitatorioen existentzia erlatibitate orokorraren azpian posible da Lorentzen aldaeragatik, eta horrek grabitatearen interakzio fisikoak hedatzeko abiadura finkoaren kontzeptua dakar. | u'in ɡraβ'itatoɾioen eʃ'istentʂia erl'atiβitate oɾ'okoraɾen aʂp'iam pos'iβle ð'a loɾ'entʂen ald'aeɾaɣatik, eta 'orek ɡraβ'itateaɾen int'eɾakʂio fis'ikoak 'eðatʂeko aβ'iaðuɾa fink'oaɾen kontʂ'eptua ðak'ar. |
Aldiz, uhin grabitatorioak ezin dira grabitatearen teoria Newtoniarrean agertu, grabitatearen interakzio fisikoak abiadura infinituan hedatzen direla postulatzen baitu. A A A A A A A A A A A. | ald'iʂ, u'in ɡraβ'itatoɾioak eʂ'in diɾ'a ɣraβ'itateaɾen te'oɾia newt'oniarean aɣ'ertu, ɡraβ'itateaɾen int'eɾakʂio fis'ikoak aβ'iaðuɾa inf'inituan 'eðatʂen diɾ'ela post'ulatʂem bajt'u. 'a 'a 'a 'a 'a 'a 'a 'a 'a 'a 'a. |
Grabitazio uhinak antzematen lehena, eta zeharka, mila bederatziehun eta hirurogeita hamarreko hamarkadan iritsi zen, orbitazio gertukoa duten neutroi izarretako bikote baten behaketaren bidez, pe ese erre be bat bederatzi bat hiru gehiketaren ikurra hamasei. Beren orbitaren gainbeheraren azalpena, uhin grabitatorioak ... | ɡraβ'itaʂio u'iɲak antʂ'ematen le'ena, eta ʂe'arka, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amareko 'amarkaðan iɾ'itsi ʂen, orb'itaʂio ɣert'ukoa ðut'en newtr'oj iʂ'aretako βik'ote βat'em be'aketaɾem bið'eʂ, p'e es'e er'e βe β'at beð'eɾatʂi βat 'iɾu ɣe'iketaɾen ik'ura 'amasej. beɾ'en orb'itaɾen ɡajmb'eeɾaɾen aʂ'alpena, u'i... |
Ondorioztatu zuen argumentua izan zen, eremu teoria erlatibista orokor bat ezinezkoa dela. | ond'oɾioʂtatu ʂu'en arɡ'umentua iʂ'an ʂen, eɾ'emu te'oɾia erl'atiβista oɾ'okor bat eʂ'iɲeʂkoa ðel'a. |
Uko egin zuen kobarianteen tentsio ekuazioen osotasunean bilatzeari, eta eraldaketa lineal orokorretan soilik aldaezinak izango ziren ekuazioak aurkitu zituen. | uk'o eɣ'in ʂu'en koβ'aɾianteen tents'io ek'uaʂioen os'otasuneam biʎ'atʂeaɾi, eta eɾ'aldaketa liɲ'eal oɾ'okoretan sojl'ik ald'aeʂiɲak iʂ'anɡo ʂiɾ'en ek'uaʂioak awrk'itu ʂit'uen. |
mila bederatziehun eta hamahiruko ekainean, entwurf teoria izan zen ikerketa horien emaitza. | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaiɾuko ek'aɲean, ent'uurf te'oɾia iʂ'an ʂen ik'erketa oɾien em'ajtʂa. |
Izenak dioen bezala, teoria baten zirriborroa zen, erlatibitate orokorra baino zailagoa eta ez hain dotorea, higiduraren ekuazioak zabaleraren baldintza osagarriz finkatuta. | iʂ'enak di'oem beʂ'ala, te'oɾia βat'en ʂir'iβoroa ʂ'en, erl'atiβitate oɾ'okora βaɲo ʂaʎ'aɣoa eta 'eʂ 'ajn dot'oɾea, 'iɣiðuɾaɾen ek'uaʂioak ʂaβ'aleɾaɾem bald'intʂa os'aɣariʂ fink'atuta. |
Bi urte baino gehiagoko lan intentsiboaren ondoren, Einstein konturatu zen zuloaren argumentua oker zegoela, eta mila bederatziehun eta hamabosteko azaroan teoria bertan behera utzi zuen. | b'i 'urte βaɲo ɣ'eiaɣoko l'an int'entsiβoaɾen ond'oɾen, ejst'ejn kont'uɾatu ʂen ʂul'oaɾen arɡ'umentua ok'er ʂeɣ'oela, eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaβosteko aʂ'aɾoan te'oɾia β'ertam be'eɾa 'utʂi ʂu'en. |
Eremu orokorreko ekuazioek unibertsoa dinamikoa zela iragartzen zutela aurkitu zuen, uzkurtuz edo zabalduz. | eɾ'emu oɾ'okoreko ek'uaʂioek un'iβertsoa ðin'amikoa ʂ'ela iɾ'aɣartʂen ʂut'ela awrk'itu ʂu'en, uʂk'urtuʂ eðo ʂaβ'alduʂ. |
Unibertso dinamiko baten behaketa frogak garai hartan ezagutzen ez zirenez, Einsteinek termino berri bat sortu zuen eremuko ekuazioetan, konstante kosmologikoa, teoriak unibertso estatikoa iragartzeko aukera izan dezan. | un'iβertso ðin'amiko βat'em be'aketa fr'oɣak ɡaɾ'aj 'artan eʂ'aɣutʂen 'eʂ ʂiɾ'eneʂ, ejst'eɲek term'ino βer'i βat sort'u ʂu'en eɾ'emuko ek'uaʂioetan, kost'ante kosm'oloɣikoa, te'oɾiak un'iβertso est'atikoa iɾ'aɣartʂeko awk'eɾa iʂ'an deʂ'an. |
Eredu hau Einstein wor edo Einsteinen unibertso estatikoa izenarekin ezagutua izan zen. | eɾ'eðu 'aw ejst'ejn u'or eðo ejst'eɲen un'iβertso est'atikoa iʂ'enaɾekin eʂ'aɣutua iʂ'an ʂen. |
bi mila eta hamahiruko bukaeran, Cormac o erre a i efe e a erre te a i ge hatxe fisikari irlandarrak zuzendutako talde batek frogatu zuen, jublek nebulosaren atzeraldiaren inguruko oharrak ezagutu eta gutxira, Einsteinek unibertsoaren egoera egonkorra zela uste zuela. Ordura arte kontutan hartu gabeko mila bederatziehu... | b'i miʎ'a eta 'amaiɾuko βuk'aeɾan, korm'ak 'o er'e 'a 'i ef'e 'e 'a er'e t'e 'a 'i ɣ'e 'atʃe fis'ikaɾi irl'andarak ʂuʂ'endutako t'alde βat'ek froɣ'atu ʂu'en, ɟuβl'ek neβ'ulosaɾen atʂ'eɾaldiaɾen inɡ'uɾuko o'arak eʂ'aɣutu eta ɣ'utʃiɾa, ejst'eɲek un'iβertsoaɾen eɣ'oeɾa eɣ'onkora ʂ'ela 'uste ʂu'ela. 'orduɾa art'e k'ontutan... |
Dirudienez, Einsteinek hedatu zen unibertsoaren egoera egonkorreko eredua joile, Bondi eta Goldenek baino Aurte asko lehenago hartu zuen. | diɾ'uðieneʂ, ejst'eɲek 'eðatu ʂen un'iβertsoaɾen eɣ'oeɾa eɣ'onkoreko eɾ'eðua ʝoʎ'e, bond'i eta ɣold'enek baɲo awrt'e 'asko le'enaɣo 'artu ʂu'en. |
Hala ere, Einsteinen egoera egonkorreko ereduak oinarrizko akatsa zuen, eta ideia bertan behera utzi zuen. | 'ala eɾ'e, ejst'eɲen eɣ'oeɾa eɣ'onkoreko eɾ'eðuak oɲ'ariʂko ak'atsa ʂu'en, eta ið'eʝa β'ertam be'eɾa 'utʂi ʂu'en. |
Erlatibitate orokorrak espaziodenbora dinamikoa hartzen du barnean, beraz zaila da nola ikusi kontserbatzen den energia eta momentua. Noetherren teorema kantitate horiek zehazteko Lagrangatik aukera ematen du translazioaren aldaerarekin, baina kobariantza orokorrak translazioaren aldaera simetriako txantiloiko zerbaite... | erl'atiβitate oɾ'okorak esp'aʂioðemboɾa ðin'amikoa 'artʂen du βarn'ean, beɾaʂ ʂaʎ'a ð'a n'ola ik'usi konts'erbatʂen d'en en'erɡia eta mom'entua. no'eteren te'oɾema kant'itate 'oɾiek ʂe'aʂteko laɣr'anɡatik awk'eɾa em'aten du transl'aʂioaɾen ald'aeɾaɾekin, baɲa koβ'aɾiantʂa oɾ'okorak transl'aʂioaɾen ald'aeɾa sim'etriako ... |
Einsteinek zioen hori egia dela funtsezko arrazoi batengatik : grabitazio eremua desagertu egin liteke koordenatuen aukera baten bidez. Bere ustez, ezkobariante momentu energetiko sasitentsorea zen, hain zuzen ere, energia momentuaren banaketaren deskribapenik onena eremu grabitatorioan. Planteamendu horri lef Landau, ... | ejst'eɲek ʂi'oen oɾi 'eɣia ðel'a funts'eʂko ar'aʂoj βat'enɡatik: ɡraβ'itaʂio eɾ'emua ðes'aɣertu eɣ'in lit'eke ko'ordenatuen awk'eɾa βat'em bið'eʂ. beɾ'e ust'eʂ, eʂk'oβaɾiante mom'entu en'erɡetiko sas'itentsoɾea ʂ'en, 'ajn ʂuʂ'en eɾ'e, en'erɡia mom'entuaɾem ban'aketaɾen deskr'iβapenik on'ena eɾ'emu ɣraβ'itatoɾioan. plan... |
Ezkobariante objektuen erabilera sasitentsoreak bezalakoak gogor kritikatu zuten mila bederatziehun eta hamazazpian Erwin ese ze hatxe erre a dingerek eta beste ikerlari batzuk. | eʂk'oβaɾiante obʝ'ektuen eɾ'aβiʎeɾa sas'itentsoɾeak beʂ'alakoak ɡoɣ'or krit'ikatu ʂut'em miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaʂaʂpian er'ujn es'e ʂe 'atʃe er'e 'a ðinɡ'eɾek eta β'este ik'erlaɾi β'atʂuk. |
Zizarezulo baten mutur bat positiboki kargatuko balitz, beste muturra negatiboki kargatuko litzateke. | ʂiʂ'aɾeʂulo βat'em mut'ur bat pos'itiβoki karɡ'atuko βal'itʂ, b'este mut'ura neɣ'atiβoki karɡ'atuko litʂ'ateke. |
Propietate horiekin Einsteinek partikula eta antipartikulen pareak modu honetan deskribatu zitezkeela uste zuen. | prop'ietate 'oɾiekin ejst'eɲek part'ikula eta ant'ipartikulem paɾ'eak moð'u 'onetan deskr'iβatu ʂit'eʂkeela 'uste ʂu'en. |
Aldaketa hori Einstein eta Cartanek egin zuten mila bederatziehun eta hogeiko hamarkadan. | ald'aketa oɾi ejst'ejn eta kart'anek eɣ'in ʂut'em miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejko 'amarkaðan. |
Hau Einstein, Infeld eta jofmanek ezarri zuten momentu angelurik gabeko aldizkako objektuetarako, eta roi Kerrek objektu birakarientzako. | 'aw ejst'ejn, inf'eld eta ʝofm'anek eʂ'ari ʂut'em mom'entu anɡ'eluɾik ɡaβ'eko ald'iʂkako obʝ'ektuetaɾako, eta r'oj ker'ek obʝ'ektu β'iɾakaɾientʂako. |
Kuantaren argi hau ia mundu osoan baztertu zuten fisikariek, Max planc eta Niels bor barne. | ku'antaɾen arɡ'i 'aw 'ia mund'u os'oam baʂt'ertu ʂut'en fis'ikaɾiek, m'aʃ pl'ank eta ni'els b'or barn'e. |
Ideia hau unibertsalki mila bederatziehun eta hemeretzian onartu zen, Robert Millikanek efektu fotoelektrikoari buruz egindako esperimentu zehatzekin, eta Comptonen sakabanaketaren neurketarekin. | ið'eʝa 'aw un'iβertsalki miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'emeɾetʂian on'artu ʂen, roβ'ert miʎ'ikanek ef'ektu fot'oelektrikoaɾi βuɾ'uʂ eɣ'indako esp'eɾimentu ʂe'atʂekin, eta kompt'onen sak'aβanaketaɾen newrk'etaɾekin. |
Einsteinek jakin bazekien benetako oszilazioen maiztasuna lortzea zaila izango zela, baina hala ere teoria hau proposatu zuen, mekanika kuantikoek bero arazo zehatza konpon zezaketela frogatzen zuelako. | ejst'eɲek ɟ'akim baʂ'ekiem ben'etako osʂ'iʎaʂioem majʂt'asuna lortʂ'ea ʂaʎ'a iʂ'anɡo ʂel'a, baɲa 'ala eɾ'e te'oɾia 'aw prop'osatu ʂu'en, mek'anika ku'antikoek b'eɾo aɾ'aʂo ʂe'atʂa komp'on ʂeʂ'aketela froɣ'atʂen ʂu'elako. |
Printzipio adiabatikoa eta ekintzaangelu aldagaiak. | printʂ'ipio að'iaβatikoa eta ek'intʂaanɡelu ald'aɣaʝak. |
Ernest Rutherfordek nukleoa aurkitu eta elektroiak planetak bezala orbitatzen zutela proposatu ondoren, Niels borek erakutsi zuen Planckek eta Einsteinek garatutako postulatu mekaniko kuantiko berak, atomoetako elektroien higidura diskretua azalduko zutela, eta baita elementuen taula periodikoa. | ern'es rut'erfordek nukl'eoa awrk'itu eta el'ektroʝak plan'etak beʂ'ala orb'itatʂen ʂut'ela prop'osatu ond'oɾen, ni'els boɾ'ek eɾ'akutsi ʂu'em plankk'ek eta ejst'eɲek ɡaɾ'atutako post'ulatu mek'aniko ku'antiko βeɾ'ak, at'omoetako el'ektroʝen 'iɣiðuɾa ðiskr'etua aʂ'alduko ʂut'ela, eta βajta el'ementuen tawl'a peɾ'ioðiko... |
Einsteinek mila bederatziehun eta hamaikan adierazi zuen printzipio adiabatiko berak erakusten duela edozein mugimendu mekanikoetan kuantizatzen den kantitateak, adiabatiko aldaezina izan behar duela. | ejst'eɲek miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amajkan að'ieɾaʂi ʂu'em printʂ'ipio að'iaβatiko βeɾ'ak eɾ'akusten du'ela eð'oʂejm muɣ'imendu mek'anikoetan ku'antiʂatʂen d'en kant'itateak, að'iaβatiko ald'aeʂiɲa iʂ'am be'ar du'ela. |
mila bederatziehun eta hamazazpian, erlatibitatearen inguruan egindako lanaren gorenean, Einsteinek fisikalistxe zeitkriften artikulu bat argitaratu zuen, emisio estimulatuaren aukera proposatuz, maserra eta laserra ahalbidetzen zituen prozesu fisikoa. Artikulu honek zioenez, argi xurgapenaren eta argiaren emisioaren e... | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaʂaʂpian, erl'atiβitateaɾen inɡ'uɾuan eɣ'indako lan'aɾen ɡoɾ'enean, ejst'eɲek fis'ikalistʃe ʂejtkr'iften art'ikulu β'at arɡ'itaɾatu ʂu'en, em'isio est'imulatuaɾen awk'eɾa prop'osatuʂ, mas'era eta las'era a'alβiðetʂen ʂit'uem proʂ'esu fis'ikoa. art'ikulu 'onek ʂi'oeneʂ, arɡ'i ʃurɡ'apenaɾen eta... |
Garai honetako beste artikulu garrantzitsu batean, Einsteinek uhinekuazioa eman zion de Broglieren uhinei, eta HamiltonJacobi mekanikaren ekuazioa zela proposatuz. | ɡaɾ'aj 'onetako β'este art'ikulu ɣar'antʂitsu βat'ean, ejst'eɲek u'iɲekuaʂioa em'an ʂi'on d'e βroɣl'ieɾen u'iɲej, eta 'amiltonɟakoβi mek'anikaɾen ek'uaʂioa ʂ'ela prop'osatuʂ. |
be o hatxe erre e i ene ese te e i ene eztabaida publikoak, Einstein eta Niels boren mekanika kuantikoaren sortzaileen arteko eztabaidak izan ziren. | b'e 'o 'atʃe er'e 'e 'i en'e es'e t'e 'e 'i en'e eʂt'aβajða puβl'ikoak, ejst'ejn eta ni'els boɾ'em mek'anika ku'antikoaɾen sortʂ'aʎeen art'eko eʂt'aβajðak iʂ'an ʂiɾ'en. |
Zientziaren filosofiarako duten garrantziagatik gogoratzen dira. | ʂi'entʂiaɾen fil'osofiaɾako ðut'en ɡar'antʂiaɣatik ɡoɣ'oɾatʂen diɾ'a. |
Einstein tokian tokiko errealismoari buruz oker bazegoen ere, egindako iragarpen garbia aurkako ezohiko propietateetan, egoera kuantikoko loturak, eraman zuen bere EPReren artikulua fisikal aldizkarian argitaratutako hamar artikulu garrantzitsuenen artean bilakatu zela. informazio kuantikoaren teoria garatzeko ardatz g... | ejst'ejn t'okian t'okiko er'ealismoaɾi βuɾ'uʂ ok'er baʂ'eɣoen eɾ'e, eɣ'indako iɾ'aɣarpen ɡ'arbia awrk'ako eʂ'oiko prop'ietateetan, eɣ'oeɾa ku'antikoko lot'uɾak, eɾ'aman ʂu'em beɾ'e epr'eɾen art'ikulua fis'ikal reβi'u ald'iʂkaɾian arɡ'itaɾatutako 'amar art'ikulu ɣar'antʂitsuenen art'eam biʎ'akatu ʂel'a. inf'ormaʂio ku'a... |
Einsteinek huts egin eta bertan behera utzi zituen beste ikerketa batzuk. | ejst'eɲek 'uts eɣ'in eta β'ertam be'eɾa 'utʂi ʂit'uem b'este ik'erketa β'atʂuk. |
Arlo hauetakoak dira : indarra, supereroankortasuna eta bestelako ikerketak. | 'arlo 'awetakoak diɾ'a: ind'ara, sup'eɾeɾoankortasuna eta βest'elako ik'erketak. |
Denbora luzeko kolaboratzaileez gain, hala nola Leopold Infeld, Nathan Rosen, píter berman eta beste batzuk, Einsteinek noizean behingo kolaborazioak ere izan zituen hainbat zientzialarirekin. | d'emboɾa luʂ'eko kol'aβoɾatʂaʎeeʂ ɡ'ajn, 'ala n'ola le'opold inf'eld, nat'an ros'en, p'iter berm'an eta β'este β'atʂuk, ejst'eɲek nojʂ'eam be'inɡo kol'aβoɾaʂioak eɾ'e iʂ'an ʂit'uen ajmbat ʂi'entʂialaɾiɾekin. |
Einsteinek eta De Haasek frogatu zuten magnetizazioa elektroien higiduragatik dela, gaur egun biraketa bezala ezaguna dena. | ejst'eɲek eta ð'e 'aasek froɣ'atu ʂut'em maɣn'etiʂaʂioa el'ektroʝen 'iɣiðuɾaɣatik del'a, ɡ'awr eɣ'um b'iɾaketa βeʂ'ala eʂ'aɣuna ð'ena. |
Berretsi zuten horrek barra biratzea eragiten zuela, eta elektroiaren momentu angeluarra aldatu egiten zela magnetizazioa aldatzen zelako. | ber'etsi ʂut'en 'orek bar'a βiɾ'atʂea eɾ'aɣiten ʂu'ela, eta el'ektroʝaɾem mom'entu anɡ'eluara ald'atu eɣ'iten ʂ'ela maɣn'etiʂaʂioa ald'atʂen ʂ'elako. |
Esperimentu hau sentikorra izan behar zuen, elektroiekin lotutako momentu angeluarra txikia delako, baina behin betiko finkatu zuen nolabaiteko elektroi higidura magnetizazioaz arduratzen dela. | esp'eɾimentu 'aw sent'ikora iʂ'am be'ar ʂu'en, el'ektroʝekin lot'utako mom'entu anɡ'eluara tʃik'ia ðel'ako, baɲa βe'im bet'iko fink'atu ʂu'en nol'aβajteko el'ektroj 'iɣiðuɾa maɣn'etiʂaʂioaʂ ard'uɾatʂen del'a. |
Einsteinek Erwin ese ze hatxe erre a dingeri iradoki zion BoseEinstein gas baten estatistikak erreproduzitzeko gai zela, kutxa bat kontuan hartuta. Orduan, lauki bateko partikulen higidura kuantiko posible bakoitzari, osziladore harmoniko independente bat lotzen zaio. Osziladore hauek kuantizatuta, maila bakoitzak okup... | ejst'eɲek er'ujn es'e ʂe 'atʃe er'e 'a ðinɡ'eɾi iɾ'aðoki ʂi'om bos'eejstejn ɡ'as bat'en est'atistikak er'eproðuʂitʂeko ɣ'aj ʂ'ela, kutʃ'a βat k'ontuan 'artuta. orduan, lawk'i βat'eko part'ikulen 'iɣiðuɾa ku'antiko pos'iβle βak'ojtʂaɾi, osʂ'iʎaðoɾe 'armoniko ind'ependente β'at l'otʂen ʂaʝ'o. osʂ'iʎaðoɾe awek ku'antiʂatu... |
mila bederatziehun eta hogeita seian, Einsteinek eta LeA ese zeta i ele a erre de bere ikasle ohiak, hozkailua asmatu zuten. Xurgapen hozkailu hau iraultzailea izan zen pieza mugikorrik ez zuelako, eta eragile bezala beroa soilik erabiliz. mila bederatziehun eta hogeita hamarreko azaroan, AEBetako miloi bat zazpiehun e... | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta seʝ'an, ejst'eɲek eta le'a es'e ʂet'a 'i el'e 'a er'e ð'e βeɾ'e ik'asle o'iak 'oʂkaʎua, asm'atu ʂut'en ʃurɡ'apen. 'oʂkaʎu 'aw iɾ'awltʂaʎea iʂ'an ʂem pi'eʂa muɣ'ikorik e tʂ'uelako eta, eɾ'aɣiʎe βeʂ'ala β'eɾoa sojl'ik eɾ'aβiliʂ miʎ'a. βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amareko aʂ'aɾoan a'eβetako, ... |
Bidaiatzen ari zen bitartean, Einsteinek egunero idazten zion Elsa emazteari, eta Margot eta Ilse alabak adoptatu zituzten. Eskutitzak Jerusalemgo Unibertsitate Hebrearrari emandako dokumentuetan bildu ziren. Margotek eskutitz pertsonal horiek jendearen eskura jartzea baimendu zuen, baina bera hil ondoren hogei urte pa... | bið'aʝatʂen aɾ'i ʂem bitartean, ejst'eɲek eɣ'uneɾo ið'aʂten ʂi'on els'a em'aʂteaɾi, eta marɡ'ot eta ils'e al'aβak að'optatu ʂit'uʂten. esk'utitʂak xeɾ'usalemɡo un'iβertsitate 'eβrearaɾi em'andako ðok'umentuetam b'ildu ʂiɾ'en. marɡ'otek esk'utiʂ perts'onal 'oɾiek ɟ'endeaɾen esk'uɾa ʝartʂ'ea βajm'endu ʂu'en, baɲa β'eɾa '... |
Einsteinen eskubideak betearaz daitezke, eta Jerusalemgo Unibertsitate Hebrearra eskubide horien ordezkari esklusiboa da. | ejst'eɲen esk'uβiðeak bet'eaɾaʂ dajt'eʂke, eta xeɾ'usalemɡo un'iβertsitate 'eβreara esk'uβiðe oɾien ord'eʂkaɾi eskl'usiβoa ð'a. |
Richman agentziaren Corbis oinordekoak, unibertsitatearen agente gisa bere izena eta lotutako irudiak erabiltzeko baimena emateko ardura du. | r'oʝer 'itʃman aɣ'entʂiaɾen korb'is oɲ'ordekoak, un'iβertsitateaɾen aɣ'ente ɣ'isa βeɾ'e iʂ'ena eta lot'utako iɾ'uðiak eɾ'aβiltʂeko βajm'ena em'ateko ard'uɾa ð'u. |
Indian jaiotako britaniar idazlea eta kazetaria izan zen. | ind'ian ɟaʝ'otako βrit'aniar ið'aʂlea eta kaʂ'etaɾia iʂ'an ʂen. |
Haren obrak bizitzan zehar izandako bizipen pertsonalen arrastoak ditu : gazte garaian Birmanian ordena kolonialaren ordezko gisan betetako postuaren ondorioz britainiar inperialismoaren aurka garatutako konpromisoa ; Londres eta Pariseko langileriak sufritzen zituen bizibaldintzak ezagutu ondoren, sozialismo demokrati... | 'aɾen oβr'ak biʂ'itʂan ʂe'ar iʂ'andako βiʂ'ipem perts'onalen ar'astoak dit'u: ɡaʂt'e ɣaɾ'aʝam birm'anian ord'ena kol'onialaɾen ord'eʂko ɣ'isam bet'etako post'uaɾen ond'oɾioʂ brit'ajniar imp'eɾialismoaɾen awrk'a ɣaɾ'atutako kompr'omisoa; londr'es eta paɾ'iseko lanɡ'iʎeɾiak sufr'itʂen ʂit'uem b'iʂiβaldintʂak eʂ'aɣutu ond... |
Eric Blair Motiharin jaio zen, Britainiar Inperioaren Indiako kolonia batean, mila bederatziehun eta hiruko ekainaren hogeita bostean. Ama Ida Mabel Limouzin Blair zuen, Birmanian jaioa eta jatorri frantsesekoa, eta aita Richard wallei Blair zen, Indiako gobernu kolonialeko administrazioaren langilea. | eɾ'ik 'arʂur bl'ajr mot'iaɾin ɟaʝ'o ʂen, brit'ajniar imp'eɾioaɾen ind'iako kol'onia βat'ean, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'iɾuko ek'aɲaɾen 'oɣejta βost'ean. am'a ið'a maβ'el lim'owʂim bl'ajr ʂu'en, birm'anian ɟaʝ'oa eta ʝat'ori frants'esekoa, eta ajt'a ritʃ'ard u'aʎej βl'ajr ʂ'en, ind'iako ɣoβ'ernu kol'onialeko aðm'inistraʂ... |
Bi urte zituela, Ingalaterrara joan zen bizitzera, ama eta arreba Marjorierekin batera. | b'i 'urte ʂit'uela, inɡ'alateraɾa ʝ'oan ʂem biʂ'itʂeɾa, am'a eta ar'eβa marʝ'oɾieɾekim bat'eɾa. |
Ez zuen aita berriz ikusi mila bederatziehun eta zazpi arte, hiru hilabetez Ingalaterran bisitan egon zenean, berriz ere Indiara itzuli aurretik. | e tʂ'uen ajt'a βer'iʂ ik'usi miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta ʂ'aʂpi art'e, 'iɾu 'iʎaβeteʂ inɡ'alateram bis'itan eɣ'on ʂen'ean, ber'iʂ eɾ'e ind'iaɾa itʂ'uli 'awretik. |
Orwellek arreba gazteago bat ere bazuen, abril izenekoa. | or'ueʎek ar'eβa ɣaʂt'eaɣo βat eɾ'e βaʂ'uen, aβr'il iʂ'enekoa. |
Birmaniako bizipenak eta lehen eleberriak. | birm'aniako βiʂ'ipenak eta le'en el'eβeriak. |
Arrakastarik gabeko lehen ahalegin batzuen ondoren, eta zenbait lanbidetan aritu ondoren, mila bederatziehun eta hogeita bederatzian gurasoen etxera itzuli zen, Suffolkeko soutwordera, gaixorik eta dirurik gabe. | ar'akastaɾik ɡaβ'eko le'en a'aleɣim batʂ'uen ond'oɾen, eta ʂemb'ajt lamb'iðetan aɾ'itu ond'oɾen, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta βeð'eɾatʂian ɡuɾ'asoen etʃ'eɾa itʂ'uli ʂen, suff'olkeko sowt'uordeɾa, ɡajʃ'oɾik eta ð'iɾuɾik ɡaβ'e. |
Eileen Oxforden ibilitakoa zen eta gero Londreseko unibersiti Collegeen sikologia ikasten. | eʎ'een oʃf'orden iβ'ilitakoa ʂ'en eta ɣeɾ'o londr'eseko un'iβersiti koʎ'eɣeen sik'oloɣia ik'asten. |
Millerrek ideia hori ergelkeria bat zela adierazi zion eta saiatu zen egilearen erabakia aldatzen, alferrik. | miʎ'erek ið'eʝa oɾi erɡ'elkeɾia βat ʂ'ela að'ieɾaʂi ʂi'on eta saʝ'atu ʂen eɣ'iʎeaɾen eɾ'aβakia ald'atʂen, alf'erik. |
Egun horretan bertan alistatu zen miliziano moduan eta POUM alderdi troskistarekin batera aritzea egokitu zitzaion. | eɣ'un 'oretam b'ertan al'istatu ʂem mil'iʂiano moð'uan eta p'owm ald'erdi trosk'istaɾekim bat'eɾa aɾ'itʂea eɣ'okitu ʂitʂ'aʝon. |
mila bederatziehun eta hogeita hamazazpiko urtarrila eta otsaila bitartean Huescan Alcubierreko mendilerroko frontean borrokatu zen. Ondoren, baimen batekin Bartzelonan zela, mila bederatziehun eta hogeita hamazazpiko maiatzeko gertakarietan hartu zuen parte. Mugara itzuli eta Huesca inguruan, maiatzaren hogeian tiro b... | miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amaʂaʂpiko urt'ariʎa eta ots'aʎa βitartean 'ueskan alk'uβiereko mend'iʎeroko front'eam bor'okatu ʂen. ond'oɾen, bajm'em bat'ekim bartʂ'elonan ʂ'ela, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amaʂaʂpiko maʝ'atʂeko ɣert'akaɾietan 'artu ʂu'em p'arte. m'uɣaɾa itʂ'uli eta 'ueska inɡ'uɾuan, maʝ'atʂaɾe... |
Espainiako Gerra Zibilean parte hartu izanak betirako eragina izan zuen haren munduaren ikuspegian. mila bederatziehun eta berrogeita seian idatzi zuen : aEspainiako gerrak eta mila bederatziehun eta hogeita hamasei mila bederatziehun eta hogeita hamazazpiko beste gertakari batzuk gauzak aldatu zituzten eta, orduz gero... | esp'aɲiako ɣer'a ʂiβ'iʎeam p'arte 'artu iʂ'anak bet'iɾako eɾ'aɣiɲa iʂ'an ʂu'en 'aɾem mund'uaɾen ik'uspeɣian. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βer'oɣejta seʝ'an ið'atʂi ʂu'en: a'espaɲiako ɣer'ak eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amasej miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'oɣejta 'amaʂaʂpiko β'este ɣert'akaɾi β'atʂuk ɡ'awʂak ald'atu ʂit'u... |
Orwellen iritziz, mendebaldeko gizarteek, eta horren ondorioz, herrialde kapitalistek, eraldaketa erradikala beharAzuten, baina estalinismoa mehatxu bat zen gizarte horiek oinarritzat zituzten oinarrietarako. | or'ueʎen iɾ'itʂiʂ, mend'eβaldeko ɣiʂ'arteek, eta 'oren ond'oɾioʂ, 'erialde kap'italistek, eɾ'aldaketa er'aðikala βe'aɾaʂuten, baɲa est'aliɲismoa me'atʃu βat ʂ'en ɡiʂ'arte 'oɾiek oɲ'aritʂat ʂit'uʂten oɲ'arietaɾako. |
Kataluniatik Orwell antiestalinista bihurturik itzuli zen, troskismoaren aldeko begikotasunarekin eta bere burua sozialista demokratatzat definituta. | kat'aluniatik or'ueʎ ant'iestaliɲista βi'urtuɾik itʂ'uli ʂen, trosk'ismoaɾen ald'eko βeɣ'ikotasunaɾekin eta βeɾ'e βuɾ'ua soʂ'ialista ðem'okratatʂat def'inituta. |
Rosa Luxemburg poloniar teorilari marxista, filosofo, ekonomialari, gerraren aurkako aktibista eta sozialista iraultzailea izan zen. hogeita zortzi urterekin alemaniar nazionalitatea eskuratu zuen. | ros'a luʃ'emburɡ pol'oniar te'oɾiʎaɾi marʃ'ista, fil'osofo, ek'onomialaɾi, ɡer'aɾen awrk'ako akt'iβista eta soʂ'ialista iɾ'awltʂaʎea iʂ'an ʂen. 'oɣejta ʂortʂ'i 'urteɾekin al'emaniar naʂ'ionalitatea esk'uɾatu ʂu'en. |
Poloniako Erresumako eta Lituaniako Sozialdemokraziako, Alemaniako Alderdi Sozialdemokratako, Alderdi Sozialdemokrata Independenteko eta Alemaniako Alderdi Komunistako kide izan zen bere bizitzako epe ezberdinetan. | pol'oniako er'esumako eta lit'uaniako soʂ'ialdemokraʂiako, al'emaniako ald'erdi soʂ'ialdemokratako, ald'erdi soʂ'ialdemokrata ind'ependenteko eta al'emaniako ald'erdi kom'unistako k'iðe iʂ'an ʂem beɾ'e βiʂ'itʂako ep'e eʂb'erdiɲetan. |
Luxemburgek kritikak egin zizkion Leninismoari eta sozialismoaren eskola sozialdemokratei, eta horregatik iritzi kontrajarriak egon dira bere inguruan ezker politikoaren baitan. | luʃ'emburɡek kr'itikak eɣ'in ʂiʂk'ion len'iɲismoaɾi eta soʂ'ialismoaɾen esk'ola soʂ'ialdemokratej, eta 'oreɣatik iɾ'itʂi kontr'axariak eɣ'on diɾ'a βeɾ'e inɡ'uɾuan eʂk'er pol'itikoaɾem bajt'an. |
Hala ere, Luxemburg eta liebnet martiri komunista gisa omendu zituzten Ekialdeko Alemanian, eta gaur egun ere urtarrileko bigarren igandean manifestazioa egiten da euren omenez Berlinen. | 'ala eɾ'e, luʃ'emburɡ eta li'ebnet mart'iɾi kom'unista ɣ'isa om'endu ʂit'uʂten ek'ialdeko al'emanian, eta ɣ'awr eɣ'un eɾ'e urt'ariʎeko βiɣ'aren iɣ'andeam man'ifestaʂioa eɣ'iten da ewɾ'en om'eneʂ berl'iɲen. |
Bere aita elias Luxemburg metal saltzailea izan zen eta bere ama lain LA wenstein zen. | beɾ'e ajt'a el'ias luʃ'emburɡ met'al saltʂ'aʎea iʂ'an ʂen eta βeɾ'e am'a l'ajn l'a u'estejn ʂ'en. |
Bosgarren eta azken alaba izan zen familian. | bosɡ'aren eta aʂk'en al'aβa iʂ'an ʂen fam'ilian. |
Familiak alemana eta poloniera hitz egiten zuen, eta Luxemburgek errusiera ere ikasi zuen. mila zortziehun eta hirurogeita hamahiruan barsobiara mugitu ziren, hiru urte zituela, bere aitak negozio txar bat izan eta gero. | fam'iliak al'emana eta pol'onieɾa 'itʂ eɣ'iten ʂu'en, eta luʃ'emburɡek er'usieɾa eɾ'e ik'asi ʂu'en. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta 'iɾuɾoɣejta 'amaiɾuam bars'oβiaɾa muɣ'itu ʂiɾ'en, 'iɾu 'urte ʂit'uela, beɾ'e ajt'ak neɣ'oʂio tʃar b'at iʂ'an eta ɣeɾ'o. |
Bost urterekin tuberkulosiarekin lotutako gaixotasun bat izan zuen aldaketan, eta betirako herren geratu zen. | b'ost 'urteɾekin tuβ'erkulosiaɾekin lot'utako ɣajʃ'otasum b'at iʂ'an ʂu'en ald'aketan, eta βet'iɾako 'eren ɡeɾ'atu ʂen. |
Politikaren hasiera Polonian eta Suitzan. | pol'itikaɾen 'asieɾa pol'onian eta sujtʂ'an. |
Ezagutu eta gutxira harreman batekin hasi ziren, eta Rosak garai horretan militantzia politikoari ekin zion, ikasketak albo batera utzi gabe. mila zortziehun eta laurogeita hamabian Jogichesek alderdi politiko poloniar bat sortu zuen, errusiar iraultzaileengandik bereiziz, eta Luxemburgek ez zuen ondo ikusi haustura ha... | eʂ'aɣutu eta ɣ'utʃiɾa 'aremam bat'ekin asi ʂiɾ'en, eta ros'ak ɡaɾ'aj 'oretam mil'itantʂia pol'itikoaɾi ek'in ʂi'on, ik'asketak alβ'o βat'eɾa 'utʂi ɣaβ'e. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amaβian ɟoɣ'itʃesek ald'erdi pol'itiko pol'oniar b'at sort'u ʂu'en, er'usiar iɾ'awltʂaʎeenɡandik beɾ'ejʂiʂ, eta luʃ'emburɡek e tʂ'ue... |
kar Marxek poloniar burujabetzaren inguruan zuen ideiarekin ez zuen bat egiten Luxemburgek : bere ustez nazio sentimenduak langile klasea bereizten zuen, batu beharrean, eta bere ustez poloniar zein errusiar langileek indarrak batu behar zituzten ; pentsamendu honen arabera, poloniar proletargoak ez luke ezer irabaziko... | k'ar marʃ'ek pol'oniar buɾ'uʝaβetʂaɾen inɡ'uɾuan ʂu'en ið'eʝaɾekin e tʂ'uem b'at eɣ'iten luʃ'emburɡek: beɾ'e ust'eʂ naʂ'io sent'imenduak lanɡ'iʎe kl'asea βeɾ'ejʂten ʂu'en, bat'u βe'arean, eta βeɾ'e ust'eʂ pol'oniar ʂ'ejn er'usiar lanɡ'iʎeek ind'arak bat'u βe'ar ʂit'uʂten; pents'amendu 'onen aɾ'aβeɾa, pol'oniar prol'eta... |
mila zortziehun eta laurogeita hamahiruan Jogiches eta Julian marklewskirekin batera ese de ka pe alerdia sortu zuen, Poloniako Erresumako Sozialdemokrazia. Alderdia mila eta bederatziehunean berrizendatu zuten, Poloniako Erresumako eta Lituaniako Sozialdemokrazia izena emanez, lituaniar sozialistekin harremanak egin e... | miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta 'amaiɾuan ɟoɣ'itʃes eta xul'iam markl'ewskiɾekim bat'eɾa es'e ð'e k'a p'e al'erdia sort'u ʂu'en, pol'oniako er'esumako soʂ'ialdemokraʂia. ald'erdia miʎ'a eta βeð'eɾatʂieuneam ber'iʂendatu ʂut'en, pol'oniako er'esumako eta lit'uaniako soʂ'ialdemokraʂia iʂ'ena em'aneʂ, lit'uaniar soʂ'iali... |
Errusiar nazionalitatea edukita, Alemaniatik kanporatua izateko arriskuan zegoen Rosa Luxemburg, arrazoi politikoak zirela eta. | er'usiar naʂ'ionalitatea eð'ukita, al'emaniatik kamp'oɾatua iʂ'ateko ar'iskuan ʂeɣ'oen ros'a luʃ'emburɡ, ar'aʂoj pol'itikoak ʂiɾ'ela et'a. |
Bertan, ese pe de alderdiarekin azkar harremanetan jarri zen, eta bere indar eta inteligentzia politikoa zela eta, laster nabarmendu zen. mila zortziehun eta laurogeita bederatzian Silesia Garaira bidali zuten, Prusiak hamazortzigarren mendean anexionatutako Poloniaren zatia, bertako langile poloniarren artean sozialis... | b'ertan, es'e p'e ð'e ald'erdiaɾekin aʂk'ar 'aremanetan ɟar'i ʂen, eta βeɾ'e ind'ar eta int'eliɣentʂia pol'itikoa ʂ'ela et'a, l'aster naβ'armendu ʂen. miʎ'a ʂortʂ'ieun eta lawɾ'oɣejta βeð'eɾatʂian siʎ'esia ɣaɾ'ajɾa βið'ali ʂut'en, prus'iak 'amaʂortʂiɣarem mend'ean an'eʃionatutako pol'oniaɾen ʂ'atia, bert'ako lanɡ'iʎe p... |
Jogiches eta familiarengandik urrun, bere jarduera politikoan zentratu zen, berlindar bizitza eta bertako antisemitismoari guztiz moldatu gabe. | ɟoɣ'itʃes eta fam'iliaɾenɡandik ur'un, beɾ'e ʝard'ueɾa pol'itikoan ʂentr'atu ʂen, berl'indar biʂ'itʂa eta βert'ako ant'isemitismoaɾi ɣuʂt'iʂ mold'atu ɣaβ'e. |
Alemaniako ese pe den zuen papera zela eta, laster hasi zen kazetari lanetan prentsa sozialistan, itzultzaile gisa eta ese pe deren zentralean irakasle gisa, sozialismoaren historia eta ekonomia klaseak ematen. | al'emaniako es'e p'e ð'en ʂu'em pap'eɾa ʂ'ela et'a, l'aster asi ʂen kaʂ'etaɾi lan'etam prents'a soʂ'ialistan, itʂ'ultʂaʎe ɣ'isa eta es'e p'e ðeɾ'en ʂentr'alean iɾ'akasle ɣ'isa, soʂ'ialismoaɾen 'istoɾia eta ek'onomia kl'aseak em'aten. |
kar kautskirekin eta bere familiarekin harreman handia egin zuen eta Clara Zetkinen lagunmina izan zen. | k'ar kawtsk'iɾekin eta βeɾ'e fam'iliaɾekin 'areman 'andia eɣ'in ʂu'en eta klaɾ'a ʂetk'iɲen laɣ'ummiɲa iʂ'an ʂen. |
Igande Odoltsua eta gero, mila bederatziehun eta bosteko urtarrilaren hogeita bian, mila bederatziehun eta bosteko Errusiako Iraultza hasi zen. | iɣ'ande oð'oltsua eta ɣeɾ'o, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βost'eko urt'ariʎaɾen 'oɣejta βi'an, miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta βost'eko er'usiako iɾ'awltʂa asi ʂen. |
Leo Jogichesek Berlin utzi zuen otsailean eta krakobiara joan zen, ese de ka pe i ele erre e ene argitalpen berria sortuz. | le'o ʝoɣ'itʃesek berl'in 'utʂi ʂu'en ots'aʎean eta krak'oβiaɾa ʝ'oan ʂen, es'e ð'e k'a p'e 'i el'e er'e 'e en'e arɡ'italpem ber'ia sort'uʂ. |
Rosa Luxemburg krakobian bildu zen Jogichesekin udan zehar, ondoren Alemaniara bueltatu zen, eta ondoren berriro ere barsobiara abenduan, identitate faltsu batekin, Poloniako mugimendu intsurrekzionalean parte hartzeko. | ros'a luʃ'emburɡ krak'oβiam b'ildu ʂen ɟoɣ'itʃesekin uð'an ʂe'ar, ond'oɾen al'emaniaɾa βu'eltatu ʂen, eta ond'oɾem ber'iɾo eɾ'e βars'oβiaɾa aβ'enduan, ið'entitate falts'u βat'ekin, pol'oniako muɣ'imendu ints'urekʂionaleam p'arte 'artʂeko. |
Leo Jogichesekin batera atxilotu zuten, eta zorian egon zen heriotzazigorra jasotzeko. | le'o ʝoɣ'itʃesekim bat'eɾa atʃ'ilotu ʂut'en, eta ʂoɾ'ian eɣ'on ʂen 'eɾiotʂaʂiɣora ʝas'otʂeko. |
Denbora horretan bere etxean konfinatu zuten, eta fidantzapean libre utzi zuten alemaniar nazionalitatea zuela eta. | d'emboɾa 'oretam beɾ'e etʃ'ean konf'iɲatu ʂut'en, eta fið'antʂapean liβr'e 'utʂi ʂut'en al'emaniar naʂ'ionalitatea ʂu'ela et'a. |
Berlinera itzuli zen mila bederatziehun eta seiko irailean eta Jogichesekin zuen harreman apurtu zuen. | berl'iɲeɾa itʂ'uli ʂem miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta sejk'o iɾ'aʎean eta ʝoɣ'itʃesekin ʂu'en 'areman ap'urtu ʂu'en. |
Garai berberean, Jogichesekin zuen harremana guztiz hautsita, Rosa Luxemburgek harremana hasi zuen Costia Zetkinekin, Clara Zetkinen semeetako bat, eta bera baino hamabost urte gazteagoa ; euren erlazioak mila bederatziehun eta hamabira arte iraun zuen. | ɡaɾ'aj βerb'eɾean, ɟoɣ'itʃesekin ʂu'en 'aremana ɣuʂt'iʂ 'awtsita, ros'a luʃ'emburɡek 'aremana asi ʂu'en kost'ia ʂetk'iɲekin, klaɾ'a ʂetk'iɲen s'emeetako βat, eta β'eɾa βaɲo 'amaβost 'urte ɣaʂt'eaɣoa; ewɾ'en erl'aʂioak miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaβiɾa art'e iɾ'awn ʂu'en. |
Beraren aburuz, nazio auzia bigarren mailako arazoa da, hau da, arazo taktiko bat eta ez printzipiozkoa. | b'eɾaɾen aβ'uɾuʂ, naʂ'io awʂ'ia βiɣ'arem maʎ'ako aɾ'aʂoa ð'a, 'aw ð'a, aɾ'aʂo takt'iko βat eta 'eʂ printʂ'ipioʂkoa. |
Sozialdemokraziak babestu beharreko autodeterminazio eskubide bakarra, bere ustez, langileklasearena da : bere ikuspuntuaren arabera, nazioarteko iraultza sozialistak dominazio nazionalarekin amaituko du, esplotazioarekin, sexuen arteko desorekarekin eta arrazismoarekin batera. | soʂ'ialdemokraʂiak baβ'estu βe'areko awt'oðeterminaʂio esk'uβiðe β'akara, beɾ'e ust'eʂ, lanɡ'iʎeklaseaɾena ð'a: beɾ'e ik'uspuntuaɾen aɾ'aβeɾa, naʂ'ioarteko iɾ'awltʂa soʂ'ialistak dom'iɲaʂio naʂ'ionalaɾekin am'ajtuko ðu, espl'otaʂioaɾekin, seʃ'uen art'eko ðes'oɾekaɾekin eta ar'aʂismoaɾekim bat'eɾa. |
, Europako gerra arriskuaren aurkako militante sutsua zen Rosa Luxemburg. mila bederatziehun eta hamahiruko irailean alemaniar langileei zuzendutako hitzartze indartsu bat egin zuen franfurten, beste herrialdeetako langileen aurka armak ez hartzeko eskatu zien. | , ewɾ'opako ɣer'a ar'iskuaɾen awrk'ako mil'itante suts'ua ʂ'en ros'a luʃ'emburɡ. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaiɾuko iɾ'aʎean al'emaniar lanɡ'iʎeej ʂuʂ'endutako 'itʂartʂe ind'artsu β'at eɣ'in ʂu'en franf'urten, b'este 'erialdeetako lanɡ'iʎeen awrk'a 'armak 'eʂ 'artʂeko esk'atu ʂi'en. |
Rosa Luxemburgek pasio eta jitjario handiarekin defendatzen zituen bere iritziak, ospe nazionala lortuz, ingurune sozialistetatik harago. | ros'a luʃ'emburɡek pas'io eta ʝitɟ'aɾio 'andiaɾekin def'endatʂen ʂit'uem beɾ'e iɾ'itʂiak, osp'e naʂ'ionala lort'uʂ, inɡ'uɾune soʂ'ialistetatik 'aɾaɣo. |
Garai berean bere abokatuetako batekin hainbat hilabetetako erlazioa izan zuen, Paul lebi sozialistarekin ; aurrerago, lebik bere bizitza eskaini zion Luxemburgek hasitako lan politikoa jarraitzeari eta bere ideiak zabaltzeari. | ɡaɾ'aj βeɾ'eam beɾ'e aβ'okatuetako βat'ekin ajmbat 'iʎaβetetako erl'aʂioa iʂ'an ʂu'en, p'awl leβ'i soʂ'ialistaɾekin; 'awreɾaɣo, leβ'ik beɾ'e βiʂ'itʂa esk'aɲi ʂi'on luʃ'emburɡek asitako l'am pol'itikoa ʝar'ajtʂeaɾi eta βeɾ'e ið'eʝak ʂaβ'altʂeaɾi. |
Luxemburgek urtebeteko kartzela zigorra jaso zuen. mila bederatziehun eta hamalauko martxoan, apelazioaren erantzunaren zain zegoela, beste hitzaldi bat eman zuen, Alemaniako militarrei soldaduak gaizki tratatzea leporatuz : kasu honetan armadaren aurkako irainak egiteaz akusatu zuten. | luʃ'emburɡek urt'eβeteko kartʂ'ela ʂiɣ'ora ʝ'aso ʂu'en. miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amalawko martʃ'oan, ap'elaʂioaɾen eɾ'antʂunaɾen ʂ'ajn ʂeɣ'oela, b'este 'itʂaldi βat em'an ʂu'en, al'emaniako mil'itarej sold'aðuak ɡajʂk'i trat'atʂea lep'oɾatuʂ: kas'u 'onetan arm'aðaɾen awrk'ako iɾ'aɲak eɣ'iteaʂ ak'usatu ʂut'en. |
Milaka babes adierazpen izan zituen eta horri esker epaiketa bertan behera geratu zen. | miʎ'aka βaβ'es að'ieɾaʂpen iʂ'an ʂit'uen eta 'ori esk'er ep'ajketa β'ertam be'eɾa ɣeɾ'atu ʂen. |
Prozesu hauek irauten duten bitartean Rosak bere ideiak zabaltzen jarraitu zuen eta gerraren aurkako militantzia mantendu zuen. | proʂ'esu awek iɾ'awten dut'em bitartean ros'ak beɾ'e ið'eʝak ʂaβ'altʂen ɟar'ajtu ʂu'en eta ɣer'aɾen awrk'ako mil'itantʂia mant'endu ʂu'en. |
Hala ere, Urriko Iraultzaren ostean boltxebikeen politikaren hainbat faktore kritikatu zituen. | 'ala eɾ'e, ur'iko iɾ'awltʂaɾen ost'eam boltʃ'eβikeem pol'itikaɾen ajmbat fakt'oɾe krit'ikatu ʂit'uen. |
Alemaniako sozialdemokraten zuzendarien AoportunismoaA'salatu zuen, eta mentxebike errusiarrena, baita zuten inperialismoaren babesa. | al'emaniako soʂ'ialdemokraten ʂuʂ'endaɾien a'oportunismoaa' sal'atu ʂu'en, eta mentʃ'eβike er'usiarena, bajta ʂut'en imp'eɾialismoaɾem baβ'esa. |
Alde batetik boltxebikeek autodeterminazio eskubideari emandako babesa kritikatu zuen, uste zuelako proletargoa ahultzen zuela eta abertzaletasunak hauspotzen zituela ; boltxebikeek egindako lurren banaketa ere kritikatu zuen, bere ustez horrek lurjabe txikien klase bat sor zezakeelako, iraultzaren etsai izango zirenak... | ald'e βat'etik boltʃ'eβikeek awt'oðeterminaʂio esk'uβiðeaɾi em'andako βaβ'esa krit'ikatu ʂu'en, 'uste ʂu'elako prol'etarɡoa a'ultʂen ʂu'ela eta aβ'ertʂaletasunak 'awspotʂen ʂit'uela; boltʃ'eβikeek eɣ'indako lur'em ban'aketa eɾ'e krit'ikatu ʂu'en, beɾ'e ust'eʂ 'orek lurʝ'aβe tʃik'ien kl'ase β'at s'or ʂeʂ'akeelako, iɾ'aw... |
Rosa Luxemburgoren ikuspegian, AErrusiaren zatikatzeaA'Errusiar inperioaren barruan zeuden nazioen independentzia eskubidea zela eta, Aeuren buruaren jabe izateko herrien eskubideaA'lelopean arazo bat zen, burgesia nazionalen Apolitika antiiraultzailearen tresnaA'izango zirelako. | ros'a luʃ'emburɡoɾen ik'uspeɣian, a'erusiaɾen ʂ'atikatʂeaa' er'usiar imp'eɾioaɾem bar'uan ʂewð'en naʂ'ioen ind'ependentʂia esk'uβiðea ʂ'ela et'a, a'ewɾem buɾ'uaɾen ɟaβ'e iʂ'ateko 'erien esk'uβiðeaa' lel'opean aɾ'aʂo βat ʂ'en, burɡ'esia naʂ'ionalen ap'olitika ant'iiɾawltʂaʎeaɾen tresn'aa' iʂ'anɡo ʂiɾ'elako. |
Azkenik, boltxebikeek demokraziaren aurka hartutako neurriak kritikatu zituen : Clara Zetkin edo fran meringek bezala Batzar Konstituziogilearen disoluzioa babesten zuen, baina ez zuen gogoko ez deitzea hauteskunde berriak : AAskatasuna beti da ezberdin pentsatzen dutenen askatasunaA'leloarekin biribildu zuen. | aʂk'enik, boltʃ'eβikeek dem'okraʂiaɾen awrk'a 'artutako n'ewriak krit'ikatu ʂit'uen: klaɾ'a ʂetk'in eðo fr'am meɾ'inɡek beʂ'ala β'atʂar kost'ituʂioɣiʎeaɾen dis'oluʂioa βaβ'esten ʂu'en, baɲa e tʂ'uen ɡoɣ'oko 'eʂ dejtʂ'ea 'awteskunde βer'iak: a'askatasuna β'eti ð'a eʂb'erdim pents'atʂen dut'enen ask'atasunaa' lel'oaɾekim... |
Bere esanetan, leninismoa Adiktadura bat zen, baina ez proletarioen diktadura, baizik eta politikari gutxi batzuena, hau da, diktadura bat bere esanahi burgeseanA '. ADemokrazia zabalena eta mugagabeenaA'defendatu zuen, prentsa askatasunarekin, bilera eta asoziazio askatasunarekin eta herritar masaren dominazioarekin. | beɾ'e es'anetan, len'iɲismoa að'iktaðuɾa βat ʂ'en, baɲa 'eʂ prol'etaɾioen dikt'aðuɾa, bajʂik eta pol'itikaɾi ɣ'utʃi βatʂ'uena, 'aw ð'a, ðikt'aðuɾa βat beɾ'e es'anai βurɡ'eseana'. að'emokraʂia ʂaβ'alena eta muɣ'aɣaβeenaa' ðef'endatu ʂu'en, prents'a ask'atasunaɾekin, biʎ'eɾa eta as'oʂiaʂio ask'atasunaɾekin eta 'eritar ma... |
Bere ustez, hala ere, Errusiar Iraultza kondenatuta zegoen beste munduko herrietako proletarioek ez bazuten boterearen konkistarako iraultzarik egiten. | beɾ'e ust'eʂ, 'ala eɾ'e, er'usiar iɾ'awltʂa kond'enatuta ʂeɣ'oem b'este mund'uko 'erietako prol'etaɾioek eʂ p'aʂutem bot'eɾeaɾen konk'istaɾako iɾ'awltʂaɾik eɣ'iten. |
Egoera nahasi horretan Alemaniako Alderdi Komunista sortu zen : espartakistek u ese pe detik bereizteko erabakia hartu zuten mila bederatziehun eta hamazortziko abenduaren hogeita hamarrean eta mila bederatziehun eta hemeretzieko urtarrilaren batean eginiko kongresuan. | eɣ'oeɾa na'asi 'oretan al'emaniako ald'erdi kom'unista sort'u ʂen: esp'artakistek 'u es'e p'e ðet'ik beɾ'ejʂteko eɾ'aβakia 'artu ʂut'em miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'amaʂortʂiko aβ'enduaɾen 'oɣejta 'amarean eta miʎ'a βeð'eɾatʂieun eta 'emeɾetʂieko urt'ariʎaɾem bat'ean eɣ'iɲiko konɡr'esuan. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.