nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
然徃亡猶有迯亡者帝乃嚴加東約捕得迯亡者斬之以徇軍復整
nhiên vãng vong do hữu đào vong giả đế nãi nghiêm gia đông ước bổ đắc đào vong giả trảm chi dĩ tuân quân phục chỉnh
肅如故
túc như cố
時屢經多難軍士疲勞欲得休息皆勸帝與賊和親
thời lũ kinh đa nạn quân sĩ bì lao dục đắc hưu tức giai khuyên đế dữ tặc hoà thân
帝不得已遂以賊将山壽馬騏陳智等伴爲和好以安眾心
đế bất đắc dĩ toại dĩ tặc tướng sơn thọ mã kì trần trí đẳng bạn vi hoà hảo dĩ an chúng tâm
遣親臣黎運黎臻等行成
khiển thân thần lê vận lê trăn đẳng hành thành
明遣内官及户部主事馬盟盤點府州縣倉庫錢糧及命安平伯李安與陳智並以参官鎮地方
minh khiển nội quan cập hộ bộ chủ sự mã minh bàn điểm phủ châu huyện thương khố tiền lương cập mệnh an bình bá lí an dữ trần trí tịnh dĩ tham quan trấn địa phương
癸卯明永樂二十一年
quý mão minh vĩnh lạc nhị thập nhất niên
夏四月十四日帝復領眾回藍山
hạ tứ nguyệt thập tứ nhật đế phục lĩnh chúng hồi lam sơn
明参将陳智内官山壽等多遺牛馬魚盐及榖種農噐以誘之
minh tham tướng trần trí nội quan sơn thọ đẳng đa di ngưu mã ngư diêm cập cốc chủng nông khí dĩ dụ chi
帝亦遣臻等以金銀報而潜爲之
đế diệc khiển trăn đẳng dĩ kim ngân báo nhi tiềm vi chi
bị
智等知帝意外托和親内有掩襲之志乃拘臻等不還
trí đẳng tri đế ý ngoại thác hoà thân nội hữu yểm tập chi chí nãi câu trăn đẳng bất hoàn
帝怒遂絶之
đế nộ toại tuyệt chi
将士𭛁憤皆誓死戰
tướng sĩ phát phẫn giai thệ tử chiến
我國官吏復行朝覲禮仍進須知󰀋
ngã quốc quan lại phục hành triều cận lễ nhưng tiến tu tri sách
流官獨員而有土官者差流官去以别官代管
lưu quan độc viên nhi hữu thổ quan giả sai lưu quan khứ dĩ biệt quan đại quản
流官吏皆被提問𭛁運事畢乃得還職
lưu quan lại giai bị đề vấn phát vận sự tất nãi đắc hoàn chức
惟土官吏放回
duy thổ quan lại phóng hồi
冬十一月二十一日皇子元龍生
đông thập nhất nguyệt nhị thập nhất nhật hoàng tử nguyên long sinh
甲辰明永樂二十二年
giáp thìn minh vĩnh lạc nhị thập nhị niên
春正月明令󰇼銀
xuân chính nguyệt minh lệnh thái ngân
前北惟開金穴
tiền bắc duy khai kim huyệt
至是令󰇼銀未行而止
chí thị lệnh thái ngân vị hành nhi chỉ
秋七月明親征胡㓂𤤻師至𠱋木川大漸遺命傳位皇太子
thu thất nguyệt minh thân chinh hồ khấu ban sư chí du mộc xuyên đại tiềm di mệnh truyền vị hoàng thái tử
十八日辛昴崩匿之至燕京始𭛁䘮年六十五塟長陵廟號
thập bát nhật tân mão băng nặc chi chí yên kinh thuỷ phát tang niên lục thập ngũ táng trường lăng miếu hiệu
成祖謚曰文皇帝
thành tổ thuỵ viết văn hoàng đế
秋八月十五日明太子髙熾即位改元洪熙大赦
thu bát nguyệt thập ngũ nhật minh thái tử cao xí tức vị cải nguyên hồng hi đại xá
詔曰朕惟上天民生愛立君王仁育兆庻咸底於太和統御華夷同躋於熙暭
chiếu viết trẫm duy thượng thiên dân sinh ái lập quân vương nhân dục triệu thứ hàm để ư thái hoà thống ngự hoa di đồng tê ư hi hạo
我先皇奉天撫運治化髙於百王文德武功聲教施於四海
ngã tiên hoàng phụng thiên phủ vận trị hoá cao ư bách vương văn đức vũ công thanh giáo thí ư tứ hải
此緣邉警厪龍御以親征逮及凱還景鼎湖之昇逝
thử duyên biên cảnh cận long ngự dĩ thân chinh đãi cập khải hoàn cảnh đỉnh hồ chi thăng thệ
遺命神噐以付藐躬願哀疚之方深𡸈遵承之遽忽
di mệnh thần khí dĩ phó miểu cung nguyện ai cứu chi phương thâm khởi tuân thừa chi cự hốt
宗親公侯伯駙馬文武臣僚軍民耆老及四夷朝貢之使俯伏闕下奉表勸進以爲天位不可久虚生民不可
tôn thân công hầu bá phò mã văn vũ thần liêu quân dân kì lão cập tứ di triều cống chi sứ phủ phục khuyết hạ phụng biểu khuyên tiến dĩ vi thiên vị bất khả cửu hư sinh dân bất khả
無主長嫡承綂國家
vô chủ trưởng đích thừa thống quốc gia
常經陳辞再三瀝懇勤至
thường kinh trần từ tái tam lịch khẩn cần chí
是以仰遵遺命俯徇輿情以於八月十五日祗告天地宗廟社稷即皇帝位奉宗廟之洪祐仰聖神之永圖
thị dĩ ngưỡng tuân di mệnh phủ tuẫn dư tình dĩ ư bát nguyệt thập ngũ nhật chi cáo thiên địa tông miếu xã tắc tức hoàng đế vị phụng tông miếu chi hồng hựu ngưỡng thánh thần chi vĩnh đồ
兹属涖祚之初宜布維新之命其以明年爲洪熙元年所有合行事宜條示于左一交趾採金銀及󰇼香課等類悉皆停趾
tư thuộc lị tộ chi sơ nghi bố duy tân chi mệnh kì dĩ minh niên vi hồng hi nguyên niên sở hữu hợp hành sự nghi điều thị vu tả nhất giao chỉ thái kim ngân cập thái hương khoả đẳng loại tất giai đình chỉ
所差去内外監督官員限十日以裏起程赴京並不許托故󰏲留虐害軍民
sở sai khứ nội ngoại giám đốc quan viên hạn thập nhật dĩ lí khởi trình phó kinh tịnh bất hứa thác cố kê lưu ngược hại quân dân
於戲君臣一體愛民必務於寬弘賞罰有經爲國必先於明信
ô hí quân thần nhất thể ái dân tất vụ ư khoan hoằng thưởng phạt hữu kinh vị quốc tất tiên ư minh tín
尚頼文
thượng lại văn
武賢弼中外良臣㨿乃忠貞匡輔不逮用承鴻業
vũ hiền bật trung ngoại lương thần cứ nãi trung trinh khuông phụ bất đãi dụng thừa hồng nghiệp
隆國嘉永遠之基嘉惠羣黎廣海宇治平之福
long quốc gia vĩnh viễn chi cơ gia huệ quần lê quảng hải vũ trị bình chi phúc
我國小大衙門委官𦤶祭物及朝賀
ngã quốc tiểu đại nha môn uỷ quan trí tế vật cập triều hạ
秋九月二十日帝分兵象襲多矜堡破之
thu cửu nguyệt nhị thập nhật đế phân binh tượng tập đa căng bảo phá chi
明參政梁汝笏僅脱身走盡獲噐械燒燬堡柵
minh tham chính lương nhữ hốt cẩn thoát thân tẩu tận hoạch khí giới thiêu huỷ bảo sách
明都指揮使阮率英領軍來援堡陷
minh đô chỉ huy sứ nguyễn suất anh lĩnh quân lai viện bảo hãm
英狼狽無㨿帝又破之
anh lang bái vô cứ đế hựu phá chi
走入西都城
tẩu nhập tây đô thành
其所獲妻子帝悉遣還
kì sở hoạch thê tử đế tất khiển hoàn
明召掌交趾布政按察二司事工部上書黃福還
minh triệu chưởng giao chỉ bố chính án sát nhị ti sự công bộ thượng thư hoàng phúc hoàn
勑曰卿國之老成久勞于外朕篤念不忘亟欲
sắc viết khanh quốc chi lão thành cửu lao vu ngoại trẫm đốc niệm bất vong cực dục
見之
kiến chi
見勅至〇馳驛回京以副朕延佇之意其家小應付脚力後來
kiến sắc chí khanh trì dịch hồi kinh dĩ phó trẫm diên trữ chi ý kì gia tiểu ứng phó cước lực hậu lai
明以兵部尚書陳洽來鎮兼掌布政按察二司事
minh dĩ binh bộ thượng thư trần hiệp lai trấn kiêm chưởng bố chính án sát nhị ti sự
仍賛總戎軍政治直󰒜常州府人初爲大理少卿
nhưng tán tổng nhung quân chính trị trực lệ thường châu phủ nhân sơ vi đại lí thiếu khanh
胡開大四年丙戌運粮從軍至𦥷慶三年己丑兵部尚書刘儁敗死於逋姑調洽爲侍郎管事化州平陞兵部尚書
hồ khai đại tứ niên bính tuất vận lương tòng quân chí hưng khánh tam niên kỷ sửu binh bộ thượng thư lưu tuấn bại tử ư bô cô điều hiệp vi thị lang quản sự hoá châu bình thăng binh bộ thượng thư
黄福之召還也奏保土豪爲官者平元父道黄銀鋒知府杜希望子杜㨿盐運同知申伯玦子伯珣等
hoàng phúc chi triệu hoàn dã tấu bảo thổ hào vi quan giả bình nguyên phụ đạo hoàng ngân phong tri phủ đỗ hi vọng tử đỗ cử diêm vận đồng tri thân bá quyết tử bá tuân đẳng
又奏土吏顧恋鄕土寬之則恐違
hựu tấu thổ lại cố luyến hương thổ khoan chi tắc khủng vi
事例拘之則多行迯巤及至蒐捕轉爲盗賊之資
sự lệ câu chi tắc đa hành đào liệp cập chí sưu bổ chuyển vi đạo tặc chi tư
乞詔雲南終身充吏轉入各衙門辨事
khất chiếu vân nam chung thân sung lại chuyển nhập các nha môn biện sự
明帝從之
minh đế tòng chi
帝籍丁壮繕噐械嚴部伍僃粮糗直趨乂安道
đế tịch đinh tráng thiện khí giới nghiêm bộ ngũ bị lương khứu trực xu nghệ an đạo
經葵州蒲獵山一作蒲㨿處遇明指揮同知師祐及土官茶麟州知府琴彭領眾五千邀其前又有明將陳智李安方政葵福引兵継至逼其後
kinh quỳ châu bồ lạp sơn nhất tác bồ cứ xứ ngộ minh chỉ huy đồng tri sư hựu cập thổ quan trà lân châu tri phủ cầm bành lĩnh chúng ngũ thiên yêu kì tiền hựu hữu minh tướng trần trí lí an phương chính quỳ phúc dẫn binh kế chí bức kì hậu
日将暮帝乃於林間伏兵象
nhật tương mộ đế nãi ư lâm gian phục binh tượng
方政等至縱兵擊之
phương chính đẳng chí túng binh kích chi
明人大潰斬都司陳忠及士卒二千餘級獲馬百餘疋
minh nhân đại hội trảm đô ti trần trung cập sĩ tốt nhị thiên dư cấp hoạch mã bách dư sất
明眾退走
minh chúng thoái tẩu
明日行至茶麟州鄭
minh nhật hành chí trà lân châu trịnh
山庄復遇師祐又大破之斬千户張本及士卒千餘人
sơn trang phục ngộ sư hựu hựu đại phá chi trảm thiên hộ trương bản cập sĩ tốt thiên dư nhân
祐僅以身免
hựu cẩn dĩ thân miễn
帝引軍至木󰀋陳智等躡至湛黄山然以屢經敗衂不敢深入退保乂安冬十一月帝使人招諭琴彭
đế dẫn quân chí mộc sách trần trí đẳng niếp chí trạm hoàng sơn nhiên dĩ lũ kinh bại nục bất cảm thâm nhập thoái bảo nghệ an đông thập nhất nguyệt đế sử nhân chiêu dụ cầm bành
彭拒命獨與千餘立柵山嶺待援
bành cự mệnh độc dữ thiên dư lập sách sơn lĩnh đãi viện
帝以兵圍之
đế dĩ binh vi chi
十二月明山壽使阮仕㱕黎臻以求之
thập nhị nguyệt minh sơn thọ sử nguyễn sĩ quy lê trăn dĩ cầu chi
方政山壽等至乂安欲救琴彭而不感進乃遣賫書乞觧圍
phương chính sơn thọ đẳng chí nghệ an dục cứu cầm bành nhi bất cảm tiến nãi khiển tê thư khất giải vi
時琴彭堅守經月不下且聞援至
thời cầm bành kiên thủ kinh nguyệt bất hạ thả văn viện chí
帝召諸將謂曰琴彭困阨政等當急救援今乃逗遛必有怯意
đế triệu chư tướng vị viết cầm bành khốn ách chính đẳng đương cấp cứu viện kim nãi đậu lưu tất hữu khiếp ý
不如陽
bất như dương
許和以觀其势往迨經旬月琴彭必成擒矣
hứa hoà dĩ quan kì thế vãng đãi kinh tuần nguyệt cầm bành tất thành cầm hĩ
仍作書置筏中順洪熙元年
nhưng tác thư trí phiệt trung thuận hồng hi nguyên niên
流而下
lưu nhi hạ
托言欲從其請回清化
thác ngôn dục tòng kì thỉnh hồi thanh hoá
反爲琴彭所遏倘有矜憐幸煩一介暫來和觧以通㱕路
phản vi cầm bành sở át thoảng hữu căng lân hạnh phiền nhất giới tạm lai hoà giải dĩ thông quy lộ
政等見書遣陳德二池告琴彭使之和觧琴彭知援不至開門出降茶麟州平
chính đẳng kiến thư khiển trần đức nhị trì cáo cầm bành sử chi hoà giải cầm bành tri viện bất chí khai môn xuất hàng trà lân châu bình
帝令軍中曰彭以降秋毫勿犯必赦其罪不戮一人
đế lệnh quân trung viết bành dĩ hàng thu hào vật phạm tất xá kì tội bất lục nhất nhân
後琴彭謀反帝乃誅之
hậu cầm bành mưu phản đế nãi tru chi
帝慰撫部落勞賞酋長
đế uý phủ bộ lạc lao thưởng tù trưởng
選丁壮部伍得五千人軍勢益振
tuyển đinh tráng bộ ngũ đắc ngũ thiên nhân quân thế ích chấn
明人文琴彭既降乃復攻茶麟砦
minh nhân văn cầm bành ký hàng nãi phục công trà lân trại
帝又攻破之
đế hựu công phá chi
帝欲攻乂安
đế dục công nghệ an
城而未知情勢
thành nhi vị tri tình thế
會明帝𥘉立使内官山壽以詭詞諭帝
hội minh đế sơ lập sử nội quan sơn thọ dĩ nguỵ từ dụ đế
帝知其意曰敵使誑我〇因其敵間而用之此其時也
đế tri kì ý viết địch sử cuống ngã ngã nhân kì địch gian nhi dụng chi thử kì thời dã
遂復通徃來覘其虚寳以圖襲乂安
toại phục thông vãng lai chiêm kì hư bảo dĩ đồ tập nghệ an
壽等知其計不行又絶使信徃來
thọ đẳng tri kì kế bất hành hựu tuyệt sứ tín vãng lai
於是帝大整兵象進圍乂安城
ư thị đế đại chỉnh binh tượng tiến vi nghệ an thành
軍将行會有信報明人整象馬船隻水陸並進其明日來
quân tương hành hội hữu tín báo minh nhân chỉnh tượng mã thuyền chích thuỷ lục tịnh tiến kì minh nhật lai
帝遂分兵千餘人使黎列等從間道㨿杜家縣
đế toại phân binh thiên dư nhân sử lê liệt đẳng tòng gian đạo cứ đỗ gia huyện
親督大軍㨿險以待之
thân đốc đại quân cứ hiểm dĩ đãi chi
纔三四日明人果至陋舘可留䦕列營下流
tài tam tứ nhật minh nhân quả chí lậu quán khả lưu quan liệt doanh hạ lưu