nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
史臣吳士連曰婦人謂嫁曰歸則夫家迺其家也
sử thần ngô sĩ liên viết phụ nhân vị giá viết quy tắc phu gia nãi kì gia dã
王女既嫁雅郎盍歸諸夫家乎何爲循嬴秦贅壻之俗以𦤶敗亡哉右趙越王起戊辰終庚寅凣二十三年
vương nữ ký giá nhã lang hạp quy chư phu gia hồ hà vi tuần doanh tần chuế tế chi tục dĩ trí bại vong tai hữu triệu việt vương khởi mậu thìn chung canh dần phàm nhị thập tam niên
後李紀
hậu lí kỷ
後李南帝
hậu lí nam đế
在位三十二年
tại vị tam thập nhị niên
帝用詐術以併國望賊風而先降終始所行皆非義也
đế dụng trá thuật dĩ tịnh quốc vọng tặc phong nhi tiên hàng chung thuỷ sở hành giai phi nghĩa dã
帝姓李諱佛子前南帝族將也逐趙越王襲南帝位號都嗚鳶遷峯州
đế tính lí huý phật tử tiền nam đế tộc tướng dã trục triệu việt vương tập nam đế vị hiệu đô ô diên thiên phong châu
辛卯元年陳大建三年
tân mão nguyên niên trần đại kiến tam niên
帝渝盟舉兵攻趙越王
đế du minh cử binh công triệu việt vương
越王初不覺其意倉卒督兵披兜鍪立以待
việt vương sơ bất giác kì ý thương tốt đốc binh phi đâu mâu lập dĩ đãi
帝兵益進趙越王自知勢屈不能禦乃携其女子南奔欲擇險地匿跡所至帝兵皆踵後
đế binh ích tiến triệu việt vương tự tri thế khuất bất năng ngự nãi huề kì nữ tử nam bôn dục trạch hiểm địa nặc tích sở chí đế binh giai chủng hậu
越王引馬奔至大鴉海口阻水歎曰吾窮矣遂投于海
việt vương dẫn mã bôn chí đại nha hải khẩu trở thuỷ thán viết ngô cùng hĩ toại đầu vu hải
帝躡至沙然不知所之乃還
đế niếp chí sa nhiên bất tri sở chi nãi hoàn
趙氏亡
triệu thị vong
後人以其靈異立祠于大鴉海口奉事之
hậu nhân dĩ kì linh dị lập từ vu đại nha hải khẩu phụng sự chi
大鴉今大安縣是也
đại nha kim đại an huyện thị dã
史臣吳士連曰以覇術觀之
sử thần ngô sĩ liên viết dĩ bá thuật quan chi
後南帝之攻趙越王爲計得矣以王道覌之曾犬彘之不若也
hậu nam đế chi công triệu việt vương vi kế đắc hĩ dĩ vương đạo quan chi tằng khuyển trệ chi bất nhược dã
則前南帝在屈獠時以軍事委越王
tắc tiền nam đế tại khuất lạo thời dĩ quân sự uỷ việt vương
王收殘卒㨿夜澤沮洳之險當覇先一世之䧺竟獲其將楊孱北人爲之退師
vương thu tàn tốt cứ dạ trạch tự như chi hiểm đương bá tiên nhất thế chi hùng cánh hoạch kì tướng dương sàn bắc nhân vi chi thoái sư
時帝竄居夷中圖脱虎口而已
thời đế thoán cư di trung đồ thoát hổ khẩu nhi dĩ
幸而覇先北歸天寳繼沒乃舉兵攻越王譎計請和約爲婚姻
hạnh nhi bá tiên bắc quy thiên bảo kế một nãi cử binh công việt vương quyệt kế thỉnh hoà ước vi hôn nhân
王以誠待之割地居之所行皆出於正交好有道朝聘以時𡸈非久安長治之道邪顧乃用雅郎之邪謀拂人倫之正道㥯功利滅仁義攻取其國雖曰得之而雅郎先子身不免爲侼虜𡸈爲利乎
vương dĩ thành đãi chi cát địa cư chi sở hành giai xuất ư chính giao hảo hữu đạo triều sính dĩ thời khởi phi cửu an trường trị chi đạo tà cố nãi dụng nhã lang chi tà mưu phất nhân luân chi chính đạo cấp công lợi diệt nhân nghĩa công thủ kì quốc tuy viết đắc chi nhi nhã lang tiên tử thân bất miễn vi bột lỗ khởi vi lợi h...
壬戌三十二年隋文帝楊堅仁壽元年
nhâm tuất tam thập nhị niên tuỳ văn đế dương kiên nhân thọ nguyên niên
帝遣其兄子代權㨿龍編城別帥李普鼎㨿嗚鳶城時帝都峯州
đế khiển kì huynh tử đại quyền cứ long biên thành biệt soái lí phổ đỉnh cứ ô diên thành thời đế đô phong châu
隋楊素薦瓜州刺史長安劉方有將帥之畧
tuỳ dương tố tiến qua châu thứ sử trường an lưu phương hữu tướng soái chi lược
隋帝詔以爲交州道行軍縂管統二十七營來侵
tuỳ đế chiếu dĩ vi giao châu đạo hành quân tổng quản thống nhị thập thất doanh lai xâm
方軍令嚴肅有犯必斬
phương quân lệnh nghiêm túc hữu phạm tất trảm
然性仁愛士卒有疾病者親臨撫養士卒亦以此懷其德而畏其威
nhiên tính nhân ái sĩ tốt hữu tật bệnh giả thân lâm phủ dưỡng sĩ tốt diệc dĩ thử hoài kì đức nhi uý kì uy
至都隆嶺遇草賊擊破之進軍臨帝營先諭以禍福
chí đô long lĩnh ngộ thảo tặc kích phá chi tiến quân lâm đế doanh tiên dụ dĩ hoạ phúc
帝惧請降北歸薨
đế cụ thỉnh hàng bắc quy hoăng
民爲立祠于小鴉海口以對趙越王祠
dân vi lập từ vu tiểu nha hải khẩu dĩ đối triệu việt vương từ
史臣吳士連曰南北強弱各以其時
sử thần ngô sĩ liên viết nam bắc cường nhược các dĩ kì thời
當北方之
đương bắc phương chi
弱則我強北方強則我亦爲之渃
nhược tắc ngã cường bắc phương cường tắc ngã diệc vi chi nhược
天下大勢然也
thiên hạ đại thế nhiên dã
若夫有國家者脩爾甲兵整爾車徒預備無󰔄設險守國事大以禮字小以人
nhược phù hữu quốc gia giả tu nhĩ giáp binh chỉnh nhĩ xa đồ dự bị vô ngu thiết hiểm thủ quốc sự đại dĩ lễ tự tiểu dĩ nhân
及其暇日申之以孝悌忠信使國人知親上死長之義
cập kì hạ nhật thân chi dĩ hiếu đễ trung tín sử quốc nhân tri thân thượng tử trượng chi nghĩa
或見侵陵修之以文吿之以辭將之以玉帛之禮
hoặc kiến xâm lăng tu chi dĩ văn cáo chi dĩ từ tương chi dĩ ngọc bạch chi lễ
猶不免焉雖至於困背城一戰誓以死守與社稷俱存亡然後爲無愧
do bất miễn yên tuy chí ư khốn bối thành nhất chiến thệ dĩ tử thủ dữ xã tắc cụ tồn vong nhiên hậu vi vô quý
安有賊人臨境兵内未接乃惧而請降之理哉帝既柔懦而當時將相曾無一言及之可謂國無人矣
an hữu tặc nhân lâm cảnh binh nội vị tiếp nãi cụ nhi thỉnh hàng chi lí tai đế ký nhu noạ nhi đương thời tướng tướng tăng vô nhất ngôn cập chi khả vị quốc vô nhân hĩ
右後南帝起辛卯終壬戌凣三十二年通計前南帝趙越王合六十二年
hữu hậu nam đế khởi tân mão chung nhâm tuất phàm tam thập nhị niên thông kế tiền nam đế triệu việt vương hợp lục thập nhị niên
大越史記外紀全書卷之四終
đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi tứ chung
大越史記外紀全書卷之五
đại việt sử ký ngoại kỷ toàn thư quyển chi ngũ
属隋唐紀
thuộc tuỳ đường kỷ
癸亥隋仁壽二年
quý hợi tuỳ nhân thọ nhị niên
劉方妆獲後南帝舊將目為桀點皆斬之
lưu phương trang hoạch hậu nam đế cựu tướng mục vi kiệt điểm giai trảm chi
乙丑隋煬帝廣大業元年
ất sửu tuỳ dạng đế quảng đại nghiệp nguyên niên
春正月劉方新平我土隋群臣有言林邑多奇寶者
xuân chính nguyệt lưu phương tân bình ngã thổ tuỳ quần thần hữu ngôn lâm ấp đa kì bảo giả
隋帝乃授方驩州道行軍總𬋩經畧林邑
tuỳ đế nãi thụ phương hoan châu đạo hành quân tổng quản kinh lược lâm ấp
方遣欽州刺史寗長真等以步騎萬餘出越裳
phương khiển khâm châu thứ sử nịnh trường chân đẳng dĩ bộ kị vạn dư xuất việt thường
方親率大將軍張愻蘇困切等以舟師出比境漢縣属日南郡隋置比境郡
phương thân suất đại tướng quân trương tốn tô khốn thiết đẳng dĩ chu sư xuất tỉ cảnh hán huyện thuộc nhật nam quận tuỳ trí tỉ cảnh quận
是月軍至海口
thị nguyệt quân chí hải khẩu
三月林邑王梵
tam nguyệt lâm ấp vương phạn
志遣兵守險劉方擊走之
chí khiển binh thủ hiểm lưu phương kích tẩu chi
師度闍黎江
sư độ chà lê giang
林唈兵乘巨象四靣而至方戰不利乃多掘小坑草襨其上以兵挑之既戰佯比
lâm ấp binh thừa cự tượng tứ diện nhi chí phương chiến bất lợi nãi đa quật tiểu khanh thảo phức kì thượng dĩ binh khiêu chi ký chiến dương tỉ
林邑人逐之象多陷坑顛躓轉將驚駭軍遂乱
lâm ấp nhân trục chi tượng đa hãm khanh điên chí chuyển tướng kinh hãi quân toại loạn
方以弩射象却走躁其陣
phương dĩ nỗ xạ tượng khước tẩu tháo kì trận
因以銳師繼之
nhân dĩ nhuệ sư kế chi
林邑大敗俘馘萬計
lâm ấp đại bại phu quắc vạn kế
方進追之屢戰皆捷過馬援銅柱南八日至其國都
phương tiến truy chi lũ chiến giai tiệp quá mã viện đồng trụ nam bát nhật chí kì quốc đô
夏四月梵志棄城走入海
hạ tứ nguyệt phạn chí khí thành tẩu nhập hải
方入城獲廟主十八皆鑄金為之有國十八葉也
phương nhập thành hoạch miếu chủ thập bát giai chú kim vi chi hữu quốc thập bát diệp dã
刻石紀功而還
khắc thạch kỷ công nhi hoàn
士卒腫足死者十四五
sĩ tốt thũng túc tử giả thập tứ ngũ
方亦得疾死于道
phương diệc đắc tật tử vu đạo
史臣吳士連曰林邑自取敗亡有由來矣
sử thần ngô sĩ liên viết lâm ấp tự thủ bại vong hữu do lai hĩ
自范胡達之𨺻日南九真寇交州為晋杜瑗擊破曾不是懲
tự phạm hồ đạt chi thao nhật nam cửu chân khấu giao châu vi tấn đỗ viện kích phá tằng bất thị trừng
今年寇九真明年寇交州
kim niên khấu cửu chân minh niên khấu giao châu
杜慧度又破之所殺過半矣
đỗ tuệ độ hựu phá chi sở sát quá bán hĩ
陽邁又寇九德宋檀和之討服其罪
dương mại hựu khấu cửu đức tống đàn hoà chi thảo phục kì tội
雖遣使入貢而盜寇如初
tuy khiển sứ nhập cống nhi đạo khấu như sơ
宗慤和之長驅克林邑
tông xác hoà chi trường khu khắc lâm ấp
陽邁幸脱虎口挺身而走
dương mại hạnh thoát hổ khẩu đĩnh thân nhi tẩu
自是南海澄波󰱃幾求戒矣
tự thị nam hải đăng ba thứ cơ cầu giới hĩ
范志繼立又寇日南范脩破于九德終後南帝之世不敢北窺中州而其國亦段富矣
phạm chí kế lập hựu khấu nhật nam phạm tu phá vu cửu đức chung hậu nam đế chi thế bất cảm bắc khuy trung châu nhi kì quốc diệc đoàn phú hĩ
至是隋人貪其寶貨興師伐之踣其國
chí thị tuỳ nhân tham kì bảo hoá hưng sư phạt chi bặc kì quốc
都汙其室宫雖曰貪暴之師而蠻夷猾夏者亦可以懲矣
đô ô kì thất cung tuy viết tham bạo chi sư nhi man di hoạt hạ giả diệc khả dĩ trừng hĩ
戊寅唐髙祖李渊武德元囝
mậu dần đường cao tổ lí uyên vũ đức nguyên niên
夏四月欽州刺史寗長真以鬱林始安之地附於蕭銑
hạ tứ nguyệt khâm châu thứ sử nịnh trường chân dĩ uất lâm thuỷ an chi địa phụ ư tiêu tiển
漢陽太守馮盎以蒼梧髙要珠崖番禺之地附於林士弘
hán dương thái thú phùng áng dĩ thương ngô cao yếu châu nhai phiên ngung chi địa phụ ư lâm sĩ hoằng
銑士弘各遣人招交州太守丘和和不從
tiển sĩ hoằng các khiến nhân chiêu giao châu thái thú khâu hoà hoà bất tòng
銑遣長真帥領南兵自海道攻和
tiển khiển trường chân soái lĩnh nam binh tự hải đạo công hoà
和欲出迎之
hoà dục xuất nghênh chi
司法書佐髙士廉説和曰長真兵數雖多懸軍遠來粮少不䏻持久
tư pháp thư tá cao sĩ liêm thuyết hoà viết trường chân binh số tuy đa huyền quân viễn lai lương thiểu bất năng trì cửu
城中勝兵足以當之柰何望風受制於人
thành trung thắng binh túc dĩ đương chi nại hà vọng phong thụ chế ư nhân
和從之以士廉為
hoà tòng chi dĩ sĩ liêm vi
行軍司馬將水陸諸營逆擊破之
hành quân tư mã tương thuỷ lục chư doanh nghịch kích phá chi
長真僅以身免盡俘其眾
trường chân cẩn dĩ thân miễn tận phù kì chúng
和乃築子城城内小城也周回九百步以禦之
hoà nãi trúc tử thành thành nội tiểu thành dã chu hồi cửu bách bộ dĩ ngự chi
及隋亡納欵於唐
cập tuỳ vong nạp khoản ư đường
唐詔李道祐持節授和交州太總管爵譚國公
đường chiếu lí đạo hựu trì tiết thụ hoà giao châu đại tổng quản tước đàm quốc công
和遣士廉奉表請入朝
hoà khiển sĩ liêm phụng biểu thỉnh nhập triều
詔𭛁師迎之
chiếu phát sư nghênh chi
是歲隋亡
thị tuế tuỳ vong
壬午唐武德五年
nhâm ngọ đường vũ đức ngũ niên
初隋末丘和為交趾太守恃隋威勢廵邊徼諸溪洞居州凡六十年餘林邑諸國遣和明珠文犀今寶故和富埒王者
sơ tuỳ mạt khâu hoà vi giao chỉ thái thú thị tuỳ uy thế tuần biên khiếu chư khê động cư châu phàm lục thập niên dư lâm ấp chư quốc khiển hoà minh châu văn tê kim bảo cố hoà phú liệt vương giả
是歳唐改交趾曰安南都護府
thị tuế đường cải giao chỉ viết an nam đô hộ phủ