nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
辛卯三年宋皇祐三年
tân mão tam niên tống hoàng hựu tam niên
春正月置内外隨車龍軍命左驍衛將軍陳稔領之
xuân chính nguyệt trí nội ngoại tuỳ xa long quân mệnh tả kiêu vệ tướng quân trần nẫm lĩnh chi
定文武官年深無過犯者陞職爵有差
định văn võ quan niên thâm vô quá phạm giả thăng chức tước hữu sai
秋八月大酺賜民幣帛銀錢有差
thu bát nguyệt đại bồ tứ dân tệ bạch ngân tiền hữu sai
冬十一月開廪港
đông thập nhất nguyệt khai lẫm cảng
壬辰四年宋皇祐四年
nhâm thìn tứ niên tống hoàng hựu tứ niên
春正月封諸皇子為王侯皇女為公主
xuân chính nguyệt phong chư hoàng tử vi vương hầu hoàng nữ vi công chúa
三月鑄洪鍾于龍墀令民有寃抑不達者撞之以聞
tam nguyệt chú hồng chung vu long trì lệnh dân hữu oan ức bất đạt giả tràng chi dĩ văn
夏四月儂智髙叛僣稱仁惠皇帝
hạ tứ nguyệt nùng trí cao phản tiếm xưng nhân huệ hoàng đế
國號大南寇宋境破横山寨陷邕横貴藤梧康端龔潯等州遂至廣州城傳城攻之五旬不下乃還
quốc hiệu đại nam khấu tống cảnh phá hoành sơn trại hãm ung hoành quý đằng ngô khang đoan cung tầm đẳng châu toại chí quảng châu thành truyền thành công chi ngũ tuần bất hạ nãi hoàn
再入于邕殺宋將佐三千餘人虜生口萬計
tái nhập vu ung sát tống tướng tá tam thiên dư nhân lỗ sinh khẩu vạn kế
所過焚蕩無遺
sở quá phần đãng vô di
宋君臣以為憂
tống quân thần dĩ vi ưu
樞密副使狄青抗章請行
khu mật phó sứ địch thanh kháng chương thỉnh hành
宋帝命青以宣徽使都大提󰁮總其節鉞討之
tống đế mệnh thanh dĩ tuyên huy sứ đô đại đề cử tổng kì tiết việt thảo chi
癸巳五年宋皇祐五年春正月初五日地震三度
quý tị ngũ niên tống hoàng hựu ngũ niên xuân chính nguyệt sơ ngũ nhật địa chấn tam độ
十日有雲不雨黄龍見于端明閣
thập nhật hữu vân bất vũ hoàng long hiện vu đoan minh các
群臣稱賀惟僧法語云龍𢒎在天今乃下見不祥也
quần thần xưng hạ duy tăng pháp ngữ vân long bưu tại thiên kim nãi hạ hiện bất tường dã
狄青帥三將兵至邕州㱕人鋪
địch thanh soái tam tướng binh chí ung châu quy nhân phố
智髙出拒戰為青所敗走十餘
trí cao xuất cự chiến vi thanh sở bại tẩu thập dư
其腹心將黄師宓𭁈其下五十七人死于陣
kì phúc tâm tướng hoàng sư mật dữ kì hạ ngũ thập thất nhân tử vu trận
宋所追殺二千二百餘人
tống sở truy sát nhị thiên nhị bách dư nhân
智髙焚城夜遁
trí cao phần thành dạ độn
秋七月至八月大水
thu thất nguyệt chí bát nguyệt đại thuỷ
冬十月智髙使梁珠來乞師
đông thập nguyệt trí cao sử lương châu lai khất sư
詔指揮使武珥将兵援之
chiếu chỉ huy sứ vũ nhị tương binh viện chi
狄青又破智髙
địch thanh hựu phá trí cao
智髙奔大理
trí cao bôn đại lí
大理斬髙函其首献于宋
đại lí trảm cao hàm kì thủ hiến vu tống
儂氏遂滅
nùng thị toại diệt
先是智髙寇宋邊宋命樞𡧸直𭓇士孫沔入内押𤤻石全彬同本路經畧使余靖經制盗賊
tiên thị trí cao khấu tống biên tống mệnh khu mật trực học sĩ tôn miện nhập nội áp ban thạch toàn bân đồng bản lộ kinh lược sứ dư tịnh kinh chế đạo tặc
帝請出師助討
đế thỉnh xuất sư trợ thảo
宋以便宜許之
tống dĩ tiện nghi hứa chi
及狄青為大將遂奏曰假外兵以除内寇非我利也
cập địch thanh vi đại tướng toại tấu viết giả ngoại binh dĩ trừ nội khấu phi ngã lợi dã
以一智髙两廣力不䏻制乃假外境
dĩ nhất trí cao lưỡng quảng lực bất năng chế nãi giả ngoại cảnh
兵其或因而起亂何以禦之是年宋有詔止我援兵
binh kì hoặc nhân nhi khởi loạn hà dĩ ngự chi thị niên tống hữu chiếu chỉ ngã viện binh
及智髙乞師又𠃔其請
cập trí cao khất sư hựu doãn kì thỉnh
宋都監潇注從特磨道襲獲智髙母阿儂殺之
tống đô giám tiêu chú tòng đặc ma đạo tập hoạch trí cao mẫu a nùng sát chi
甲午六年九月以平元年
giáp ngọ lục niên cửu nguyệt dĩ bình nguyên niên
後聖宗竜瑞太宋至和元年
hậu thánh tông long thuỵ thái tống chí hoà nguyên niên
秋七月
thu thất nguyệt
詔皇太子日尊視朝聽政
chiếu hoàng thái tử nhật tôn thị triều thính chính
史臣吳士連曰詳下文九月書帝弗豫則是月詔太子視朝聽政為不得已之事
sử thần ngô sĩ liên viết tường hạ văn cửu nguyệt thư đế phất dự tắc thị nguyệt chiếu thái tử thị triều thính chính vi bất đắc dĩ chi sự
九月戊寅帝弗豫
cửu nguyệt mậu dần đế phất dự
冬十月一日帝崩于長春殿
đông thập nguyệt nhất nhật đế băng vu trường xuân điện
太子即位于柩前改元竜瑞太平元年
thái tử tức vị vu cữu tiền cải nguyên long thuỵ thái bình nguyên niên
追尊大
truy tôn đại
行皇帝謚庙號太宗母枚氏為金天皇太后
hành hoàng đế thuỵ miếu hiệu thái tông mẫu mai thị vi kim thiên hoàng thái hậu
建國號曰大越
kiến quốc hiệu viết đại việt
賜東宫舊臣官爵有差以裴佑為文明殿𭓇士
tứ đông cung cựu thần quan tước hữu sai dĩ bùi hựu vi văn minh điện học sĩ
史臣吳士連曰史稱帝仁哲通慧文武大畧六藝無不精諳
sử thần ngô sĩ liên viết sử xưng đế nhân triết thông tuệ văn võ đại lược lục nghệ vô bất tinh am
惟其有此才德故䏻有為
duy kì hữu thử tài đức cố năng hữu vi
然拘於君臣燕亨之禮當哀而樂𦤶孝道之有𧇊
nhiên câu ư quân thần yến hanh chi lễ đương ai nhi lạc trí hiếu đạo chi hữu khuy
惑於浮屠慈愛之説肆赦叛臣則仁流於姑息此其失也
hoặc ư phù đồ từ ái chi thuyết tứ xá phản thần tắc nhân lưu ư cô tức thử kì thất dã
大越史記本紀全書卷之二終
đại việt sử ký bản kỷ toàn thư tuyển chi nhị chung
大越史記本紀全書卷之三
đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi tam
李紀
lí kỷ
聖宗皇帝
thánh tông hoàng đế
諱日尊太宗長子也其母金天太后枚氏初夢月入懷因有娠以順天十四年癸亥二月二十五日生于龍德宮天成元年󰀋爲東宫太子太宗崩遂登太寳在位十七年壽五十歲崩于會僊殿
huý nhật tôn thái tông trưởng tử dã kì mẫu kim thiên thái hậu mai thị sơ mộng nguyệt nhập hoài nhân hữu thần dĩ thuận thiên thập tứ niên quý hợi nhị nguyệt nhị thập ngũ nhật sinh vu long đức cung thiên thành nguyên niên sách vi đông cung thái tử thái tông băng toại đăng thái bảo tại vị thập thất niên thọ ngũ thập tuế băng vu hội tiên điện
帝善於繼承誠心愛民重農恤刑柔遠䏻邇置博士科厚養廉禮文脩武備海内謐寕足爲良主然疲民力以築報天之塔費民財以造霪潭之宫此其所短也
đế thiện ư kế thừa thành tâm ái dân trọng nông tuất hình nhu viễn năng nhĩ trí bác sĩ khoa hậu dưỡng liêm lễ văn tu vũ bị hải nội mật ninh túc vi lương chủ nhiên bì dân lực dĩ trúc báo thiên chi tháp phí dân tài dĩ tạo dâm đàm chi cung thử kì sở đoản dã
乙未龍瑞太平二年宋至和二年
ất mùi long thuỵ thái bình nhị niên tống chí hoà nhị niên
春正月修大内諸殿宇二月以誕日爲承天聖節
xuân chính nguyệt tu đại nội chư điện vũ nhị nguyệt dĩ đản nhật vi thừa thiên thánh tiết
占城來貢
chiêm thành lai cống
冬十
đông thập
月大寒
nguyệt đại hàn
帝謂左右曰朕深居宫中御嘼炭襲狐䘮猶寒如此念囚人在囹圄中縲紲之苦曲直未分食不克膓衣不盖體爲風󰓜所逼或死非辜朕甚憫之
đế vị tả hữu viết trẫm thâm cư cung trung ngự thú thán tập hồ tang do hàn như thử niệm tù nhân tại linh ngữ trung luy tiết chi khổ khúc trực vị phân thực bất khắc trường y bất cái thể vi phong hàn sở bức hoặc tử phi cô trẫm thậm mẫn chi
其令有司發衾席及飯日二次給之
kì lệnh hữu ti phát khâm tịch cập phạn nhật nhị thứ cấp chi
宋封帝爲交趾郡王
tống phong đế vi giao chỉ quận vương
丙申三年宋嘉祐元年
bính thân tam niên tống gia hựu nguyên niên
春正月真臘國來貢
xuân chính nguyệt chân lạp quốc lai cống
夏四月下勸農詔
hạ tứ nguyệt hạ khuyến nông chiếu
造崇慶報天寺發銅萬二千斤鑄洪鍾
tạo sùng khánh báo thiên tự phát đồng vạn nhị thiên cân chú hồng chung
帝親製銘文
đế thân chế minh văn
丁酉四年宋嘉祐二年
đinh dậu tứ niên tống gia hựu nhị niên
春正月築大勝資天寳塔高數
xuân chính nguyệt trúc đại thắng tư thiên bảo tháp cao sổ
十丈其制爲十二層即報天㙮也
thập trượng kì chế vi thập nhị tầng tức báo thiên tháp dã
遣使遺異獸于送曰麟
khiển sứ di dị thú vu tống viết lân
司馬光曰使是真麟非時自至不以爲瑞若僞爲遠方之笑
tư mã quang viết sử thị chân lân phi thời tự chí bất dĩ vi thuỵ nhược nguỵ vi viễn phương chi tiếu
願厚賜遣還
nguyện hậu tứ khiển hoàn
冬十二月起天福天壽二寺
đông thập nhị nguyệt khởi thiên phúc thiên thọ nhị tự
以黃金鑄梵王帝釋二像奉事之
dĩ hoàng kim chú phạn vương đế thích nhị tượng phụng sự chi
陳朝行謁寺禮即此
trần triều hành yết tự lễ tức thử
戊戌五年宋嘉祐三年
mậu tuất ngũ niên tống gia hựu tam niên
春修祥符門
xuân tu tường phù môn
己亥彰聖嘉慶元年宋嘉祐四年
kỉ hợi chương thánh gia khánh nguyên niên tống gia hựu tứ niên
春三月伐宋欽州耀兵而還惡宋之反福也
xuân tam nguyệt phạt tống khâm châu diệu binh nhi hoàn ố tống chi phản phúc dã
秋八月帝御水晶殿朝百官令戴幞頭著鞾方許入朝
thu bát nguyệt đế ngự thuỷ tinh điện triều bách quan lệnh đái phốc đầu trước ngoa phương hứa nhập triều
戴幞頭著鞾自此始
đái phốc đầu trước ngoa tự thử thuỷ
定軍號曰御龍武勝龍翼神電俸聖寳勝䧺畧萬捷等號皆分左右額並黥天子軍三字
định quân hiệu viết ngự long vũ thắng long dực thần điện bổng thánh bảo thắng hùng lược vạn tiệp đẳng hiệu giai phân tả hữu ngạch tịnh kình thiên tử quân tam tự
庚子二年宋嘉祐五年
canh tí nhị niên tống gia hựu ngũ niên
春諒州牧申紹太捕迯亡兵入宋境獲指揮使楊保材及士卒牛馬而還
xuân lạng châu mục thân thiệu thái bổ đào vong binh nhập tống cảnh hoạch chỉ huy sứ dương bảo tài cập sĩ tốt ngưu mã nhi hoàn
秋七月宋兵來侵不克乃遣使部侍郎余靖赴邕州會議
thu thất nguyệt tống binh lai xâm bất khắc nãi khiển sứ bộ thị lang dư tịnh phó ung châu hội nghị
帝遣費嘉祐往
đế khiển phí gia hựu vãng
靖厚遺嘉祐及移書請請還保材不許
tĩnh hậu di gia hựu cập di thư thỉnh thỉnh hoàn bảo tài bất hứa
八月繙占城樂曲及節皷音使樂工歌之
bát nguyệt phiên chiêm thành nhạc khúc cập tiết cổ âm sử nhạc công ca chi
造行宫于霪潭之側觀魚
tạo hành cung vu dâm đàm chi trắc quan ngư
辛丑三年宋嘉祐六年
tân sửu tam niên tống gia hựu lục niên
春二月選民間女十二人入後
xuân nhị nguyệt tuyển dân gian nữ thập nhị nhân nhập hậu
cung