nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
太后󰱒興佛寺前後該百餘所
thái hậu cách hưng phật tự tiền hậu cai bách dư sở
世傳后追悔上陽及其侍女之非辜多起𫢋寺爲之懺雪
thế truyền hậu truy hối thượng dương cập kì thị nữ chi phi cô đa khởi phật tự vi chi sám tuyết
丙申七年宋政和六年夏六月僧徐道幸尸觧於石室山寺石七縣名即今之寕山縣名𫢋跡山乃徐道行來逰時見山洞中素石有人足跡道行以其足跡印之符合俗傳道幸尸觧
bính thân thất niên tống chính hoà lục niên hạ lục nguyệt tăng từ đạo hạnh thi giải ư thạch thất sơn tự thạch thất huyện danh tức kim chi ninh sơn huyện danh phật tích sơn nãi từ đạo hạnh lai du thời kiến sơn động trung tố thạch hữu nhân túc tích đạo hạnh dĩ kì túc tích ấn chi phù hợp tục truyền đạo hạnh thi giải
先是崇賢侯夫人杜氏懷娠至是產難
tiên thị sùng hiền hầu phu nhân đỗ thị hoài thần chí thị sản nan
侯追念道行前日之言使人馳報
hầu truy niệm đạo hạnh tiền nhật chi ngôn sử nhân trì báo
道行即
đạo hạnh tức
易服澡身入巖中尸觧而逝
dị phục tháo thân nhập nham trung thi giải nhi thệ
夫人尋生得男即陽焕也
phu nhân tầm sinh đắc nam tức dương hoán dã
鄕人以其異納尸󰱼中奉事之
hương nhân dĩ kì dị nạp thi khám trung phụng sự chi
今𫢋跡山是其處也
kim phật tích sơn thị kì xứ dã
每歲春三月七日士女會于寺爲一方勝逰後人訛以爲僧忌日
mỗi tuế xuân tam nguyệt thất nhật sĩ nữ hội vu tự vi nhất phương thắng du hậu nhân ngoa dĩ vi tăng kị nhật
其尸至明求樂年間爲明人所焚鄕人再塑像事之如初今存
kì thi chí minh cầu lạc niên gian vi minh nhân sở phần hương nhân tái tố tượng sự chi như sơ kim tồn
丁酉八年宋政和七年
đinh dậu bát niên tống chính hoà thất niên
春正月延成󰞌鈌名
xuân chính nguyệt diên thành hầu khuyết danh
tốt
詔󰰾藏𨷺戲及開賀執卓仍𭛁御府金銀前帛厚賻之
chiếu bãi tàng câu hí cập khai hạ chấp trác nhưng phát ngự phủ kim ngân tiền bạch hậu phụ chi
是月守太堂人献白鹿
thị nguyệt thú thái đường nhân hiến bạch lộc
甘蔗甲人献玄鹿
cam giá giáp nhân hiến huyền lộc
二月甲明盗殺牛令
nhị nguyệt giáp minh đạo sát ngưu lệnh
皇太后曰此者京城鄕邑人多迯
hoàng thái hậu viết thử giả kinh thành hương ấp nhân đa đào
亡以盗牛爲業百姓窮窘數家共耕一牛
vong dĩ đạo ngưu vi nghiệp bách tính cùng quẫn sổ gia cộng canh nhất ngưu
昨嘗以爲言國家已有禁令
tạc thường dĩ vi ngôn quốc gia dĩ hữu cấm lệnh
今之殺牛有甚徃
kim chi sát ngưu hữu thậm vãng
時帝於是詔諸盗殺牛扙八十徒󰍁甲其妻杖八十徒桑室婦并償其牛鄰家不告者杖八十
thời đế ư thị chiếu chư đạo sát ngưu trượng bát thập đồ khao giáp kì thê trượng bát thập đồ tang thất phụ tịnh thường kì ngưu lân gia bất cáo giả trượng bát thập
三月丙辰帝幸章山慶成萬豊成善寳㙮
tam nguyệt bính thìn đế hạnh chương sơn khánh thành vạn phong thành thiện bảo tháp
有皇龍見
hữu hoàng long hiện
又幸應豊今義興行宫省耕公田
hựu hạnh ứng phong kim nghĩa hưng hành cung tỉnh canh công điền
夏五月員外郎吳紹献夏田禾一莖九穗
hạ ngũ nguyệt viên ngoại lang ngô thiệu hiến hạ điền hoà nhất kinh cửu tuệ
駙馬郎楊景通献白鹿
phò mã lang dương cảnh thông hiến bạch lộc
司農州首領何永禄献赤馬生距
tư nông châu thủ lĩnh hà vĩnh lộc hiến xích mã sinh cự
𮦡音岑
sầm âm sầm
作火頭黎兵曹兒並献白禄
tác hoả đầu lê binh tào nhi tịnh hiến bạch lộc
直邪甲人献白麞
trực tà giáp nhân hiến bạch chương
六月帝幸
lục nguyệt đế hạnh
應豊行宫省耕
ứng phong hành cung tỉnh canh
不雨禱於行宫
bất vũ đảo ư hành cung
皇龍見于洞靈祈禱寳臺
hoàng long hiện vu động linh kì đảo bảo đài
忠義侯鈌名卒
trung nghĩa hầu khuyết danh tốt
秋七月二十五日倚蘭皇太后崩火塟仍以侍女三人殉
thu thất nguyệt nhị thập ngũ nhật ỷ lan hoàng thái hậu băng hoả táng nhưng dĩ thị nữ tam nhân tuẫn
上尊諡曰扶聖靈仁皇太后
thượng tôn thuỵ viết phù thánh linh nhân hoàng thái hậu
史臣吳士連曰火塟佛教也殉塟秦俗也仁宗皆行之或者承太后之遺命歟
sử thần ngô sĩ liên viết hoả táng phật giáo dã tuẫn táng tần tục dã nhân tông giai hành chi hoặc giả thừa thái hậu chi di mệnh dư
秋八月塟靈仁皇太后于天德府壽陵
thu bát nguyệt táng linh nhân hoàng thái hậu vu thiên đức phủ thọ lăng
冬十月帝幸啓瑞行宫省歛
đông thập nguyệt đế hạnh khải thuỵ hành cung tỉnh liễm
是夜月重輪
thị dạ nguyệt trùng luân
求宗室子育于宫中
cầu tông thất tử dục vu cung trung
下詔曰朕臨兆民久無後嗣天下重噐伊
hạ chiếu viết trẫm lâm triệu dân cửu vô hậu tự thiên hạ trọng khí y
誰可傳宜育崇賢成慶成廣成昭成興侯之子擇其善者立之
thuỳ khả truyền nghi dục sùng hiền thành khánh thành quảng thành chiêu thành hưng hầu chi tử trạch kì thiện giả lập chi
時崇賢侯子陽焕年方二歲而聰敏上深愛之遂立爲皇太子
thời sùng hiền hầu tử dương hoán niên phương nhị tuế nhi thông mẫn thượng thâm ái chi toại lập vi hoàng thái tử
占成献金花三朶
chiêm thành hiến kim hoa tam đoá
戊戌九年宋重禾元年
mậu tuất cửu niên tống trùng hoà nguyên niên
春正月詔󰱇民兵皇男
xuân chính nguyệt chiếu tuyển dân binh hoàng nam
二月真臘國使朝見
nhị nguyệt chân lạp quốc sứ triều kiến
設春筵宴禮及慶成七寳㙮
thiết xuân diên yến lễ cập khánh thành thất bảo tháp
會詔有司僃儀仗于靈光殿偕引使觀之
hội chiếu hữu ti bị nghi trượng vu linh quang điện giai dẫn sứ quan chi
三月以大黄男壮勇者充玉階興聖都及御龍兵三百五十人
tam nguyệt dĩ đại hoàng nam tráng dũng giả sung ngọc giai hưng thánh đô cập ngự long binh tam bách ngũ thập nhân
户部左侍郎李秀蠲卒
hộ bộ tả thị lang lí tú quyền tốt
夏五月貶禮部右侍郎黎伯玉爲内人書家
hạ ngũ nguyệt biếm lễ bộ hữu thị lang lê bá ngọc vi nội nhân thư gia
旱祈禱得雨
hạn kì đảo đắc vũ
秋七
thu thất
hạ
月中元節罷執卓以遇靈仁太后盂蘭盆日故也
nguyệt trung nguyên tiết bãi chấp trác dĩ ngộ linh nhân thái hậu vu lan bồn nhật cố dã
占城來貢
chiêm thành lai cống
九月辛巳設慶成勝嚴聖壽寺千佛會使占城使觀之
cửu nguyệt tân tị thiết khánh thành thắng nghiêm thánh thọ tự thiên phật hội sử chiêm thành sứ quan chi
丙戌帝御靈光殿觀覧舟設秋筵宴禮
bính tuất đế ngự linh quang điện quan lãm chu thiết thu diên yến lễ
冬十一月遣員外郎阮伯度李寳臣遺白黒犀二及馴象三于宋
đông thập nhất nguyệt khiển viên ngoại lang nguyễn bá độ lí bảo thần di bạch hắc tê nhị cập thuần tượng tam vu tống
是歲甘露降帝手書天下太平聖躬萬歲八字于碑命工𢹂之
thị tuế cam lộ giáng đế thủ thư thiên hạ thái bình thánh cung vạn tuế bát tự vu bi mệnh công huề chi
禁京城内外諸人家奴僕不得刺墨胷脚如禁軍樣及刺龍文於申上犯者沒官
cấm kinh thành nội ngoại chư nhân gia nô bộc bất đắc thứ mặc hung cước như cấm quân dạng cập thích long văn ư thân thượng phạm giả một quan
己亥十年宋宣和元年
kỉ hợi thập niên tống tuyên hoà nguyên niên
春正月帝幸快場捕白象
xuân chính nguyệt đế hạnh khoái trường bổ bạch tượng
四月都曹潘田献白鹿
tứ nguyệt đô tào phan điền hiến bạch lộc
五月設慶成浄慮寺會
ngũ nguyệt thiết khánh thành tịnh lự tự hội
龍見于京師茶肆
long hiện vu kinh sư trà tứ
秋七月造景興清闌二舟
thu thất nguyệt tạo cảnh hưng thanh lan nhị chu
詔諸軍造戰艦治兵甲欲親征麻沙洞也
chiếu chư quân tạo chiến hạm trị binh giáp dục thân chinh ma sa động dã
八月甲申帝御靈光殿觀競舟
bát nguyệt giáp thân đế ngự linh quang điện quan cạnh chu
設秋筵宴禮
thiết thu diên yến lễ
此後每歲八月競舟設宴以爲常
thử hậu mỗi tuế bát nguyệt cạnh chu thiết yến dĩ vi thường
冬十月閲武捷羽林等六兵曹之壮勇者爲玉階興聖捧日廣成武都火頭其下等爲玉階興聖捧日廣城武都御龍兵
đông thập nguyệt duyệt vũ tiệp vũ lâm đẳng lục binh tào chi tráng dũng giả vi ngọc giai hưng thánh bổng nhật quảng thành vũ đô hoả đầu kì hạ đẳng vi ngọc giai hưng thánh bổng nhật quảng thành vũ đô ngự long binh
會天下軍人盟于龍墀
hội thiên hạ quân nhân minh vu long trì
詔曰朕膺一祖二宗之業奄有蒼生是四海兆姓之民均如赤子𦤶異域懷
chiếu viết trẫm ưng nhất tổ nhị tông chi nghiệp yểm hữu thương sinh thị tứ hải triệu tính chi dân quân như xích tử trí dị vực hoài
仁而欵附殊方慕義以來賔
nhân nhi khoản phụ thù phương mộ nghĩa dĩ lai tấn
且麻沙洞丁生於吾之境土而麻沙洞長世作子之藩臣
thả ma sa động đinh sinh ư ngô chi cảnh thổ nhi ma sa động trưởng thế tác tử chi phiên thần
蠢爾庸酋忽負先臣之約忘其歲貢乃鈌故典之常
xuẩn nhĩ dung tù hốt phụ tiên thần chi ước vong kì tuế cống nãi khuyết cố điển chi thường
朕每思之事非得已其以金日朕自将討之
trẫm mỗi tư chi sự phi đắc dĩ kì dĩ kim nhật trẫm tự tương thảo chi
咨爾将師六軍各盡汝心咸聽朕命
tư nhĩ tướng sư lục quân các tận nhữ tâm hàm thính trẫm mệnh
乃頒噐械授将士帝御景興舟𭛁自千秋步旌旗󰰿日劎㦸攅霜虎賁皷譟士氣百倍
nãi ban khí giới thụ tướng sĩ đế ngự cảnh hưng chu phát tự thiên thu bộ tinh kì tế nhật kiếm kích toàn sương hổ bí cổ táo sĩ khí bách bội
是日黃龍見飛逐舟
thị nhật hoàng long hiện phi trục chu
行次龍水峽成慶侯献六眸龜胷上有王字
hành thứ long thuỷ hiệp khành khánh hầu hiến lục mâu quy hung thượng hữu vương tự
花浪又漲
hoa lãng hựu trướng
帝自将擊麻沙洞破之俘其洞長魏滂等數百人獲金幣牛羊不
đế tự tương kích ma sa động phá chi phu kì động trưởng nguỵ bàng đẳng sổ bách nhân hoạch kim tệ ngưu dương bất
可勝數
khả thắng sổ
命偏将入沿邊諸洞招諭逃亡使各㱕業
mệnh thiên tướng nhập duyên biên chư động chiêu dụ đào vong sử các quy nghiệp
十二月朔㱕自麻沙洞献魏滂于太廟
thập nhị nguyệt sóc quy tự ma sa động hiến nguỵ bàng vu thái miếu
大饗将士頒四錢帛有差
đại hưởng tướng sĩ ban tứ tiền bạch hữu sai
庚子天符睿武元年宋宣和二年
canh tí thiên phù duệ vũ nguyên niên tống tuyên hoà nhị niên
春正月朔群臣上表勸加上尊號仍請改元
xuân chính nguyệt sóc quần thần thượng biểu khuyên gia thượng tôn hiệu nhưng thỉnh cải nguyên
𠃔之
yết chi
二月設廣照燈會
nhị nguyệt thiết quảng chiếu đăng hội
三月真臘國來貢
tam nguyệt chân lạp quốc lai cống
夏六月漆作甲主都鄧安献白雀
hạ lục nguyệt tất tác giáp chủ đô đặng an hiến bạch tước