nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
詔諸賣田池不得倍錢還贖違者有罪
chiếu chư mại điền trì bất đắc bồi tiền hoàn thục vi giả hữu tội
秋七月太師張伯玉卒
thu thất nguyệt thái sư trương bá ngọc tốt
冬十二月設度人會迎𠎣堂
đông thập nhị nguyệt thiết độ nhân hội nghênh tiên đường
設慶成大醮于延生殿
thiết khánh thành đại tiếu vu diên sinh điện
造日鼎清瀾延明三舟
tạo nhật đỉnh thanh lan diên minh tam chu
丙辰四年宋紹興六年
bính thìn tứ niên tống thiệu hưng lục niên
春正月開延光圜于冷涇鄕
xuân chính nguyệt khai diên quang viên vu lãnh kinh hương
洪鍾見
hồng chung kiến
二月成興候鈌名卒
nhị nguyệt thành hưng hầu khuyết danh tốt
三月太尉劉慶覃卒
tam nguyệt thái uý lưu khánh đàm tốt
帝病篤醫治不效
đế bệnh đốc y trị bất hiệu
僧明空治之愈拜爲國師
tăng minh không trị chi dũ bái vi quốc sư
蠲户數百世傳僧徐道行将尸觧時病中以藥咒付弟子阮至誠即明空日後二十年見國王遭奇疾即治之盖此事由也
quyên hộ sổ bách thế truyền tăng từ đạo hạnh tương thi giải thời bệnh trung dĩ dược chú phó đệ tử nguyễn chí thành tức minh không nhật hậu nhị thập niên kiến quốc vương tao kì tật tức trị chi cái thử sự do dã
夏四月皇婆吕阿買病卒
hạ tứ nguyệt hoàng bà lã a mãi bệnh tốt
史臣吳士連曰諸帝之編未有書皇󰜏卒而神宗之世两見焉盖帝之於保姆特加恩賜之厚故史從而書之歟
sử thần ngô sĩ liên viết chư đế chi biên vị hữu thư hoàng bà tốt nhi thần tông chi thế lưỡng kiến yên cái đế chi ư bảo mẫu đặc gia ân tứ chi hậu cố sử tòng nhi thư chi dư
皇長子天祚生
hoàng trưởng tử thiên tộ sinh
群臣進金銀錢幣上表賀
quần thần tiến kim ngân tiền tệ thượng biểu hạ
六月以左司郎中李公信爲少師列明字秩
lục nguyệt dĩ tả ti lang trung lí công tín vi thiếu sư liệt minh tự trật
秋九月諫議大夫牟俞都󰰾
thu cửu nguyệt gián nghị đại phu mâu du đô bãi
冬十月太尉楊英珥卒
đông thập nguyệt thái uý dương anh nhĩ tốt
十二月立春日帝御崇淵殿群臣上表賀
thập nhị nguyệt lập xuân nhật đế ngự sùng uyên điện quần thần thượng biểu hạ
其日遇國忌故復設是禮
kì nhật ngộ quốc kị cố phục thiết thị lễ
左興聖都火頭蘇武献神龜胷中有籒文
tả hưng thánh đô hoả đầu tô vũ hiến thần quy hung trung hữu trựu văn
群臣辨之成一天永聖四字
quần thần biện chi thành nhất thiên vĩnh thánh tứ tự
帝幸
đế hạnh
清化府捕象
thanh hoá phủ bổ tượng
丁巳五年宋紹興一年春正月乂安州驛奏真臘将破蘇棱㓂本州
đinh tị ngũ niên tống thiệu hưng nhất niên xuân chính nguyệt nghệ an châu dịch tấu chân lạp tướng phá tô lăng khấu bản châu
詔太尉李公平将兵擊之
chiếu thái uý lí công bình tương binh kích chi
二月乂安州地震江水如血
nhị nguyệt nghệ an châu địa chấn giang thuỷ như huyết
公平差内人火頭鄧慶鄕還京師以状文
công bình sai nội nhân hoả đầu đặng khánh hương hoàn kinh sư dĩ trạng văn
公平敗真臘人
công bình bại chân lạp nhân
三月大僚𤤻阮公陶献白龜
tam nguyệt đại liêu ban nguyễn công đào hiến bạch quy
帝幸報天寺禮法雲佛祈雨是夜大雨
đế hạnh báo thiên tự lễ pháp vân phật kì vũ thị dạ đại vũ
夏四月皇弟三子鈌名生
hạ tứ nguyệt hoàng đệ tam tử khuyết danh sinh
五月少師李公信献生金一塊重四十七兩
ngũ nguyệt thiếu sư lí công tín hiến sinh kim nhất khối trọng tứ thập thất lượng
六月旱詔阮公陶詣南雩𡊨祈武
lục nguyệt hạn chiếu nguyễn công đào nghệ nam vu đàn kì vũ
秋九月設慶成靈感寺會赦天
thu cửu nguyệt thiết khánh thành linh cảm tự hội xá thiên
下罪人
hạ tội nhân
詔京城内外三家爲寳察諸朝𤤻官職都不得以其子與他人養育倚托權勢家
chiếu kinh thành nội ngoại tam gia vi bảo sát chư triều ban quan chức đô bất đắc dĩ kì tử dữ tha nhân dưỡng dục ỷ thác quyền thế gia
無官蔭自犯者收捕奏文不能察者同罪
vô quan ấm tự phạm giả thu bổ tấu văn bất năng sát giả đồng tội
冬十月壬午帝幸蒞仁行宮省歛
đông thập nguyệt nhâm ngọ đế hạnh lị nhân hành cung tỉnh liễm
乙丑皇第二女生候封瑞天公主
ất sửu hoàng đệ nhị nữ sinh hậu phong thuỵ thiên công chúa
十二月帝還京師
thập nhị nguyệt đế hoàn kinh sư
以守清化府御庫書家楊掌爲員外郎
dĩ thú thanh hoá phủ ngự khố thư gia dương chưởng vi viên ngoại lang
戊午六年十月元年以後英宗紹明宋紹𦥷八年
mậu ngọ lục niên thập nguyệt nguyên niên dĩ hậu anh tông thiệu minh tống thiệu hưng bát niên
夏五月内人火頭許炎献生金一塊重六十六兩
hạ ngũ nguyệt nội nhân hoả đầu hứa viêm hiến sinh kim nhất khối trọng lục thập lục lượng
六月旱使入内左司郎中魏國寳召臣僚會議
lục nguyệt hạn sử nhập nội tả ti lang trung nguỵ quốc bảo triệu thần liêu hội nghị
諸衛范信言
chư vệ phạm tín ngôn
請赴雩壇祈雨從之
thỉnh phó vu đàn kì vũ tòng chi
秋七月不雨
thu thất nguyệt bất vũ
帝命有司祈于雩壇及報天寺
đế mệnh hữu ti kì vu vu đàn cập báo thiên tự
頒賜群臣冬衣
ban tứ quần thần đông y
九月帝弗豫
cửu nguyệt đế phất dự
立皇長子天祚爲皇太子
lập hoàng trưởng tử thiên tộ vi hoàng thái tử
初帝既立天祿爲嗣至是寝疾
sơ đế ký lập thiên lộc vi tự chí thị tẩm tật
感聖日奉奉聖三夫人育改立乃遣人賂參知政事徐文通曰如受帝命草遺詔幸無棄三夫人
cảm thánh nhật phụng phụng thánh tam phu nhân dục cải lập nãi khiển nhân lộ tham tri chính sự từ văn thông viết như thụ đế mệnh thảo di chiếu hạnh vô khí tam phu nhân
文通許諾
văn thông hứa nặc
及帝疾篤命撰詔文通雖受帝命而志在三夫人但秉筆不書
cập đế tật đốc mệnh soạn chiếu văn thông tuy thụ đế mệnh nhi chí tại tam phu nhân đản bỉnh bút bất thư
俄而三夫人至哽音粳悲塞也咽流涕曰妾等聞之古之嗣位立嫡不立󰱃
nga nhi tam phu nhân chí ngạnh âm canh bi tắc dã yết lưu thế viết thiếp đẳng văn chi cổ chi tự vị lập đích bất lập thứ
天祿嬖人之子苟使嗣位其母必僣則妬害
thiên lộc bế nhân chi tử cẩu sử tự vị kì mẫu tất tiếm tắc đố hại
之情生如此則妾之母子能免於難乎帝因下詔曰皇子天祚年雖幼冲乃是嫡子天下皆知宜嗣朕業太子天祿可封明道王
chi tình sinh như thử tắc thiếp chi mẫu tử năng miễn ư nan hồ đế nhân hạ chiếu viết hoàng tử thiên tộ niên tuy ấu xung nãi thị đích tử thiên hạ giai tri nghi tự trẫm nghiệp thái tử thiên lộc khả phong minh đạo vương
二十六日帝崩于永光殿殯于殿之西陛
nhị thập lục nhật đế băng vu vĩnh quang điện tẫn vu điện chi tây bệ
群臣上尊號曰廣仁崇孝文武皇帝廟號神宗
quần thần thượng tôn hiệu viết quảng nhân sùng hiếu văn vũ hoàng đế miếu hiệu thần tông
冬十月朔皇太子天祚即位于柩〇年方三歲改元紹明元年
đông thập nguyệt sóc hoàng thái tử thiên tộ tức vị vu cữu tiền niên phương tam tuế cải nguyên thiệu minh nguyên niên
大赦
đại xá
尊母感聖夫人黎氏爲皇太后
tôn mẫu cảm thánh phu nhân lê thị vi hoàng thái hậu
會國人盟于龍墀
hội quốc nhân minh vu long trì
遣使訃于宋
khiển sứ phó vu tống
史臣吳士連曰神宗乘盛業於先王爲太平之
sử thần ngô sĩ liên viết thần tông thừa thịnh nghiệp ư tiên vương vi thái bình chi
天子其舍嫡長之乳抱欲立庶孽之長君盖懲日童心之失卒之志不獲
thiên tử kì xá đích trưởng chi nhũ bão dục lập thứ nghiệt chi trưởng quân cái trừng tiền nhật đồng tâm chi thất tốt chi chí bất hoạch
遂者徐文通之賂彰
toại giả từ văn thông chi lộ chương
三夫人之辝直也惜乎不立召社稷大臣委以托孤之寄耳
tam phu nhân chi từ trực dã tích hồ bất lập triệu xã tắc đại thần uỷ dĩ thác cô chi ký nhĩ
鳴呼邪臣與内庭交好以致敗人事者自古有之
minh hô tà thần dữ nội đình giao hảo dĩ trí bại nhân sự giả tự cổ hữu chi
徐文通三夫人此事不猶愈於教之以衛王請命耶雖然傳世以嫡古今通義苟得賢輔如伊尹周公輔太甲成王終有辭於永世矣
từ văn thông tam phu nhân thử sự bất do dũ ư giáo chi dĩ vệ vương thỉnh mệnh da tuy nhiên truyền thế dĩ đích cổ kim thông nghĩa cẩu đắc hiền phụ như y doãn chu công phụ thái giáp thành vương chung hữu từ ư vĩnh thế hĩ
大越史記本紀全書卷之三終
đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi tam chung
大越史記本紀全書卷之四
đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi tứ
李紀
lí kỷ
英宗皇帝
anh tông hoàng đế
諱天祚神宗嫡長子也其母黎氏皇后以天彰宝嗣四年丙辰四月誕生戊午年九月立爲皇太子神宗崩遂登大宝在位三十七年壽四十歲崩于瑞光殿臣之廢立不惑婦人之言寄託能得賢可謂無愧於負荷矣然憸邪莫辨刑罰不明所以天災示警㓂盗並興紀綱紊舛可勝言哉
huý thiên tộ thần tông đích trưởng tử dã kì mẫu lê thị hoàng hậu dĩ thiên chương bảo tự tứ niên bính thìn tứ nguyệt đản sinh mậu ngọ niên cửu nguyệt lập vi hoàng thái tử thần tông băng toại đăng đại bảo tại vị tam thập thất niên thọ tứ thập tuế băng vu thuỵ quang điện thần chi phế lập bất hoặc phụ nhân chi ngôn ký thác...
己未紹明二年宋紹興九年宋封帝爲交趾郡王
kỉ mùi thiệu minh nhị niên tống thiệu hưng cửu niên tống phong đế vi giao chỉ quận vương
庚申三年二年月以候大定元宋紹興十年春正月真登州牧黎法圓献白鹿
canh thân tam niên nhị niên nguyệt dĩ hậu đại định nguyên tống thiệu hưng thập niên xuân chính nguyệt chân đăng châu mục lê pháp viên hiến bạch lộc
二月改元大定元年
nhị nguyệt cải nguyên đại định nguyên niên
三月玉陛
tam nguyệt ngọc bệ
員外郎阮義明献玄鹿
viên ngoại lang nguyễn nghĩa minh hiến huyền lộc
以杜英武爲宫殿令知内外事
dĩ đỗ anh vũ vi cung điện lệnh tri nội ngoại sự
英武杜太后弟黎太后親用之故授是職
anh vũ đỗ thái hậu đệ lê thái hậu thân dụng chi cố thụ thị chức
夏四月以誕日爲壽寧節
hạ tứ nguyệt dĩ đản nhật vi thọ ninh tiết
自春徂夏不武
tự xuân tồ hạ bất vũ
五月雨
ngũ nguyệt vũ
冬十月大熟
đông thập nguyệt đại thục
卜者申利自謂仁宗子率其黨與由水路抵太原州出西農州道過陸令州入據上原州下農州招納亡命召募土兵有眾八百餘人同謀作亂
bốc giả thân lợi tự vị nhân tông tử suất kì đảng dữ do thuỷ lộ để thái nguyên châu xuất tây nông châu đạo quá lục lệnh châu nhập cứ thượng nguyên châu hạ nông châu chiêu nạp vong mệnh triệu mộ thổ binh hữu chúng bát bách dư nhân đồng mưu tác loạn
辛酉大定二年宋紹興十一年
tân dậu đại định nhị niên tống thiệu hưng thập nhất niên
春正月申利僣號平王立其妻妾爲皇后夫人子爲王侯賜其黨與官爵各
xuân chính nguyệt thân lợi tiếm hiệu bình vương lập kì thê thiếp vi hoàng hậu phu nhân tử vi vương hầu tứ kì đảng dữ quan tước các
有差
hữu sai
是時申利黨僅千餘人一所至揚言利善兵術以脅邉鄙沿邉溪峒人皆震懾無敢敵者
thị thời thân lợi đảng cẩn thiên dư nhân nhất sở chí dương ngôn lợi thiện binh thuật dĩ hiếp biên bỉ duyên biên khê động nhân giai chấn nhiếp vô cảm địch giả
二月吏上書告急詔諫議大夫劉禹你領兵出陸赂太傅許炎領兵泝水道討之
nhị nguyệt lại thượng thư cáo cấp chiếu gián nghị đại phu lưu vũ nhĩ lĩnh binh xuất lục lộ thái phó hứa viêm lĩnh binh tố thuỷ đạo thảo chi
時禹你使先鋒将侍衛都蘇漸宣明寨主都陳蟾進次博沱江遇利水軍合戰漸敗爲利所殺利還㨿上原州築隘于博茹縣以拒官軍
thời vũ nhĩ sử tiên phong tướng thị vệ đô tô tiềm tuyên minh trại chủ đô trần thiềm tiền tiến thứ bác đà giang ngộ lợi thuỷ quân hợp chiến tiềm bại vị lợi sở sát lợi hoàn cứ thượng nguyên châu trúc ải vu bác nhự huyện dĩ cự quan quân
禹你攻拔博茹隘進至蒲汀遇利水軍大戰禹你敗績将士死者過半遂還
vũ nhĩ công bạt bác nhự ải tiến chí bồ đinh ngộ lợi thuỷ quân đại chiến vũ nhĩ bại tích tướng sĩ tử giả quá bán toại hoàn
夏四月戊辰禹你至京師
hạ tứ nguyệt mậu thìn vũ nhĩ chí kinh sư
辛未利出㨿西農州使上原
tân mùi lợi xuất cứ tây nông châu sử thượng nguyên