nom stringlengths 1 196 | vi stringlengths 1 852 |
|---|---|
聖宗皇帝諱晃太宗適長子也母顯慈順天皇太后李氏因太宗夢上帝授以寶劎后遂有娠以天應正平九年庚子九月二十五日午時誕生尋立為皇太子太宗遜位遂𡸈大寶在位二十一年遜位十年壽五十一歲崩于仁壽宫塟裕陵 | thánh tông hoàng đế huý hoảng thái tông thích trưởng tử dã mẫu hiển từ thuận thiên hoàng thái hậu lí thị nhân thái tông mộng thượng đế thụ dĩ bảo kiếm hậu toại hữu thần dĩ thiên ứng chính bình cửu niên canh tí cửu nguyệt nhị thập ngũ nhật ngọ thời đản sinh tầm lập vi hoàng thái tử thái tông tốn vị toại khởi đại bảo tại... |
帝三忠孝人恕尊賢重道父作於前子述扵後陳定基業固矣然優游三昧探 | đế tam trung hiếu nhân thứ tôn hiền trọng đạo phụ tác ư tiền tử thuật ư hậu trần định cơ nghiệp cố hĩ nhiên ưu du tam muội thám trách nhất thừa phi đế vương chi thiện trị dã kỷ mùi thiệu long nhị niên tống khai khánh nguyên niên xuân chính nguyệt trần thủ độ phu nhân linh từ quốc mẫu trần thị hoăng |
?一乘非帝王之善治也紀未紹隆二年宋開慶元年春正月陳守度夫人靈慈國母陳氏薨陳氏稱國母者本前吳夫人號即后 | trần thị xưng quốc mẫu giả bản tiền ngô phu nhân hiệu tức hậu |
也 | dã |
太宗以靈慈嘗為李惠宗后不忍以公主稱故封為國母亦后之别 | thái tông dĩ linh từ thường vi lí huệ tông hậu bất nhẫn dĩ công chúa xưng cố phong vi quốc mẫu diệc hậu chi biệt |
各其輿服僕御視后 | các kì dư phục bộc ngự thị hậu |
史臣吳士連曰靈慈𥘉㱕李惠宗非正也後㱕陳守度失節也 | sử thần ngô sĩ liên viết linh từ sơ quy lí huệ tông phi chính dã hậu quy trần thủ độ thất tiết dã |
然而其女昭皇禪陳順天又為太宗后生聖宗 | nhiên nhi kì nữ chiêu hoàng thiền trần thuận thiên hựu vi thái tông hậu sinh thánh tông |
安生與太宗生釁靈慈調之使和再為兄弟如𥘉 | an sinh dữ thái tông sinh hấn linh từ điều chi sử hoà tái vi huynh đệ như sơ |
及元人間道入冦京城失守靈慈在黄江保眾皇太子宫嬪妃主及諸將妻子免於盗賊又按驗諸家舟船之匿車噐者盡送于軍 | cập nguyên nhân gian đạo nhập khấu kinh thành thất thủ linh từ tại hoàng giang bảo chúng hoàng thái tử cung tần phi chủ cập chư tướng thê tử miễn ư đạo tặc hựu án nghiệm chư gia chu thuyền chi nặc xa khí giả tận tống vu quân |
其相陳家内治之功為多而報李氏則 | kì tương trần gia nội trị chi công vi đa nhi báo lí thị tắc |
蔑如也 | miệt như dã |
是知天之生靈慈乃所以啓陳跡似𡍼山興夏而德則非也 | thị tri thiên chi sinh linh từ nãi sở dĩ khải trần tích tự đồ sơn hưng hạ nhi đức tắc phi dã |
天之變道有如此者微哉〇 | thiên chi biến đạo hữu như thử giả vi tai |
夏六月以阮介勳為大行遣尚書左輔黎輔陳為水軍大将軍〇 | hạ lục nguyệt dĩ nguyễn giới huân vi đại hành khiển thượng thư tả phụ lê phụ trần vi thuỷ quân đại tướng quân |
秋七月拜謁山陵 | thu thất nguyệt bái yết sơn lăng |
置山陵官及封先帝宫嬪以奉祀〇 | trí sơn lăng quan cập phong tiên đế cung tần dĩ phụng tự |
九月以誕日為興天節〇 | cửu nguyệt dĩ đản nhật vi hưng thiên tiết |
冬十月四日上皇御北宫即聖慈宫百官朝賀 | đông thập nguyệt tứ nhật thượng hoàng ngự bắc cung tức thánh từ cung bách quan triều hạ |
庚申三年宋景定元年元世祖忽必烈中綂元年春三月戊辰朔日食二十五日日重暈内經黄色 | canh thân tam niên tống cảnh định nguyên niên nguyên thế tổ hốt tất liệt trung thống nguyên niên xuân tam nguyệt mậu thìn sóc nhật thực nhị thập ngũ nhật nhật trùng vựng nội kinh hoàng sắc |
辛酉四年宋景定二年元中綂二年春正月選諸路丁壮為兵 | tân dậu tứ niên tống cảnh định nhị niên nguyên trung thống nhị niên xuân chính nguyệt tuyển chư lộ đinh tráng vi binh |
餘𠑽各省院局色役及各府路縣選鋒隊〇 | dư xung các tỉnh viện cục sắc dịch cập các phủ lộ huyện tuyển phong đội |
試吏員以書筭中者𠑽内令史掾吏太醫太祝各司考試精通本藝者除本職〇 | thí lại viên dĩ thư toán trúng giả xung nội lệnh sử duyên lại thái y thái chúc các ti khảo thí tinh thông bản nghệ giả trừ bản chức |
夏六月元遣禮步郎中孟甲員外郎李文俊齎書來諭 | hạ lục nguyệt nguyên khiến lễ bộ lang trung mạnh giáp viên ngoại lang lí văn tuấn tê thư lai dụ |
其畧曰安南官僚士凣衣冠禮樂風俗百事一依本國舊例不須更改况髙麗國北遣使來請已下詔悉例此例除戒雲南边将不得𢫔興兵甲侵撂疆埸撓乱人民宴尔國官僚士 | kì lược viết an nam quan liêu sĩ thứ phàm y quan lễ lạc phong tục bách sự nhất y bản quốc cựu lệ bất tu canh cải huống cao li quốc bắc khiến sứ lai thỉnh dĩ hạ chiếu tất lệ thử lệ trừ giới vân nam biên tướng bất đắc chen hưng binh giáp xâm lược cương dịch nhiễu loạn nhân dân yến nhĩ quốc quan liêu sĩ thứ các nghi an tr... |
?各宜安治如故孟甲等于聖慈宫遣通侍大夫陳奉公諸衛寄班阮琛貟外郎阮演齎書如元通好 | nguyên phong đế vi an nam quốc vương tứ dĩ tây cẩm tam kim thục cẩm lục |
元封帝為安南國王賜以西錦三金熟錦六〇 | dĩ chiêu minh đại vương quang khải vi thái uý |
以昭明大王光啓為太尉時帝兄 | thời đế huynh |
國康年長然乃常才故相光啓 | quốc khang niên trưởng nhiên nãi thường tài cố tướng quang khải |
史臣吳士連曰陳家之制王侯皆居鄕第朝覲赴京事畢還第如國峻之於萬刼守度之於玃鄕國頊之於至靈是也 | sử thần ngô sĩ liên viết trần gia chi chế vương hầu giai cư hương đệ triều cận phó kinh sự tất hoàn đệ như quốc tuấn chi ư vạn kiếp thủ độ chi ư quắc hương quốc chẩn chi ư chí linh thị dã |
及入為相始總天下事 | cập nhập vi tướng thuỷ tổng thiên hạ sự |
然但持大綱權㱕行遣 | nhiên đản trì đại cương quyền quy hành khiển |
輕者反重而重者反輕然而不重煩以事亦保全之意 | khinh giả phản trọng nhi trọng giả phản khinh nhiên nhi bất trùng phiền dĩ sự diệc bảo toàn chi ý |
且如元豊丁巳胡虜入冦王侯亦率家僮及鄕兵土豪為勤王之師 | thả như nguyên phong đinh tị hồ lỗ nhập khấu vương hầu diệc suất gia đồng cập hương binh thổ hào vi cần vương chi sư |
天定之变又率村庄人為龍袋之迎亦壮維城之勢也 | thiên định chi biến hựu suất thôn trang nhân vi long đại chi nghênh diệc tráng duy thành chi thế dã |
壬戌五年宋景定三年元中綂三年春二月上皇御即墨行宫 | nhâm tuất ngũ niên tống cảnh định tam niên nguyên trung thống tam niên xuân nhị nguyệt thượng hoàng ngự tức mặc hành cung |
大酺鄕老自六十歲以上各賜爵二資婦人絹二疋 | đại bồ hương lão tự lục thập tuế dĩ thượng các tứ tước nhị tư phụ nhân quyến nhị thất |
改即墨鄕為天長府宫曰重光宫又别構嗣君來朝所御之宫曰重華宫 | cải tức mặc hương vi thiên trường phủ cung viết trùng quang cung hựu biệt cấu tự quân lai triều sở ngự chi cung viết trùng hoa cung |
又建佛寺于重光之西曰普明寺 | hựu kiến phật tự vu trùng quang chi tây viết phổ minh tự |
是後諸帝遜位皆御是宫因置两宫色役以僃供奉又置留守官掌之〇 | thị hậu chư đế tốn vị giai ngự thị cung nhân trí lưỡng cung sắc dịch dĩ bị cung phụng hựu trí lưu thủ quan chưởng chi |
三月詔諸軍造戰噐戰船水陸習陣于白鶴江九浮沙〇 | tam nguyệt chiếu chư quân tạo chiến khí chiến thuyền thuỷ lục tập trận vu bạch hạc giang cửu phù sa |
秋九月錄囚北冦來時降元者不原〇 | thu cửu nguyệt lục tù bắc khấu lai thời hàng nguyên giả bất nguyên |
占城來貢〇 | chiêm thành lai cống |
冬十一月元使馬合部等十人來問慶賀禮〇 | đông thập nhất nguyệt nguyên sứ mã hợp bộ đẳng thập nhân lai vấn khánh hạ lễ |
十二月 | thập nhị nguyệt |
大風雨 | đại phong vũ |
癸亥六年宋景定四年元中綂四年春正月遣殿前指揮使范巨地陳喬如元 | quý hợi lục niên tống cảnh định tứ niên nguyên trung thống tứ niên xuân chính nguyệt khiến điện tiền chỉ huy sứ phạm cự địa trần kiều như nguyên |
元帝優詔許三年一貢〇 | nguyên đế ưu chiếu hứa tam niên nhất cống |
二月雨雹〇 | nhị nguyệt vũ bão |
三月大震天安殿〇 | tam nguyệt đại chấn thiên an điện |
夏四月以黎居為清化寨主〇 | hạ tứ nguyệt dĩ lê cư vi thanh hoá trại chủ |
秋七月守度廵諒山江元九 | thu thất nguyệt thủ độ tuần lạng sơn giang nguyên |
九月疫作〇 | cửu nguyệt dịch tác |
冬十二月暴風大雨〇 | đông thập nhị nguyệt bạo phong đại vũ |
宋思明府土官黄炳進方物仍将部属千二人來附 | tống tư minh phủ thổ quan hoàng bính tiến phương vật những tương bộ thuộc thiên nhị nhân lai phụ |
甲子七年宋景定五年元至元元年春正月太師陳守度卒 | giáp tí thất niên tống cảnh định ngũ niên nguyên chí nguyên nguyên niên xuân chính nguyệt thái sư trần thủ độ tốt |
年七十一贈尚父太師忠武大王 | niên thất thập nhất tặng thượng phụ thái sư trung vũ đại vương |
守度𨿽無學問然才畧 | thủ độ tuy vô học vấn nhiên tài lược |
過人仕李朝為眾所推 | quá nhân sĩ lí triều vi chúng sở suy |
太宗之得天下者皆其謀力也 | thái tông chi đắc thiên hạ giả giai kì mưu lực dã |
故為國倚重權移人主 | cố vi quốc ỷ trọng quyền di nhân chủ |
時有劾之者見太宗垂涕曰陛下幼冲而守度權移人主将如社稷何太宗即命駕幸守度第仍執劾者從具以所言諭之 | thời hữu hặc chi giả kiến thái tông thuỳ thế viết bệ hạ ấu xung nhi thủ độ quyền di nhân chủ tương như xã tắc hà thái tông tức mệnh giá hạnh thủ độ đệ những chấp hặc giả tòng cụ dĩ sở ngôn dụ chi |
守度對曰誠如所言 | thủ độ đối viết thành như sở ngôn |
即以錢帛與之 | tức dĩ tiền bạch dữ chi |
靈慈國母嘗坐肩輿過禁階為軍校所遏 | linh từ quốc mẫu thường toạ khiên dư quá cấm giai vi quân hiệu sở át |
回第泣謂守度曰媪為公婦而軍校輕慢如此 | hồi đệ khấp vị thủ độ viết ẩu vi công phụ nhi quân hiệu khinh mạn như thử |
守度怒令捉之 | thủ độ nộ lệnh tróc chi |
軍校以為必死 | quân hiệu dĩ vi tất tử |
及至守度靣詰之 | cập chí thủ độ diện cật chi |
軍校具以實對 | quân hiệu cụ dĩ thực đối |
守度曰汝居卑職而䏻守法我有何言 | thủ độ viết nhữ cư ti chức nhi năng thủ pháp ngã hữu hà ngôn |
賞以金帛而遣 | thưởng dĩ kim bạch nhi khiến |
之 | chi |
嘗定戶口國母私求一丁為勾當守度頷之户感切以頭點應也識其姓名貫址 | thường định hộ khẩu quốc mẫu tư cầu nhất đinh vi câu đương thủ độ hàm chi hộ cảm thiết dĩ đầu điểm ứng dã thức kì tính danh quán chỉ |
及閲定其社問某何在其人欣然趍進 | cập duyệt định kì xã vấn mỗ hà tại kì nhân hân nhiên xu tiến |
守度曰汝以公主故得為勾當非他勾當可比當則一足趾使與他别 | thủ độ viết nhữ dĩ công chúa cố đắc vi câu đương phi tha câu đương khả tỉ đương tắc nhất túc chỉ sử dữ tha biệt |
其人哀呼請辝久之乃釋 | kì nhân ai hô thỉnh từ cửu chi nãi thích |
自是無敢私謁者 | tự thị vô cảm tư yết giả |
太宗嘗欲以守度兄安國為相 | thái tông thường dục dĩ thủ độ huynh an quốc vi tướng |
守度曰安國臣兄也如以為賢則臣請𦤶仕如以臣賢於安國則安國不可 | thủ độ viết an quốc thần huynh dã như dĩ vi hiền tắc thần thỉnh trí sĩ như dĩ thần hiền ư an quốc tắc an quốc bất khả cử |
若兄弟並相則朝廷之事将如之何乃止 | nhược huynh đệ tịnh tướng tắc triều đình chi sự tương như chi hà nãi chỉ |
守度𨿽為宰相而凣事罔不加意 | thủ độ tuy vi tể tướng nhi phàm sự võng bất gia ý |
以此䏻輔成王業而令終也 | dĩ thử năng phụ thành vương nghiệp nhi lệnh chung dã |
太宗 | thái tông |
嘗製生祠碑文以寵異之 | thường chế sinh từ bi văn dĩ sủng dị chi |
然而弑君烝后之罪難逃於後世矣〇 | nhiên nhi thích quân chừng hậu chi tội nan đào ư hậu thế hĩ |
二月彗星見東北〇 | nhị nguyệt tuệ tinh hiện đông bắc |
三月以欽天大王日皎為相國太尉總天下事 | tam nguyệt dĩ khâm thiên đại vương nhật hiệu vi tướng quốc thái uý tổng thiên hạ sự |
時帝拜日皎太師固辝不受盖慙寫船舷之事也 | thời đế bái nhật hiệu thái sư cố từ bất thụ cái tàm tả thuyền huyền chi sự dã |
帝𨿽𠃔其辝太師之請而加相國二字為相國太尉〇 | đế tuy doãn kì từ thái sư chi thỉnh nhi gia tướng quốc nhị tự vi tướng quốc thái uý |
秋七月六日上皇宴群臣於延賢殿 | thu thất nguyệt lục nhật thượng hoàng yến quần thần ư diên hiền điện |
宴未終忽有彗星見東北長竟天 | yến vị chung hốt hữu tuệ tinh hiện đông bắc trường cánh thiên |
上皇出視之曰予觀其光芒甚大其尾甚長非我國之灾 | thượng hoàng xuất thị chi viết dư quan kì quang mang thậm đại kì vĩ thậm trường phi ngã quốc chi tai |
復命終宴 | phục mệnh chung yến |
是年冬十月宋帝崩 | thị niên đông thập nguyệt tống đế băng |
乙酉八年宋度宗禥淳元年元至元二年春二月占城國遣使 | ất dậu bát niên tống độ tông cơ hàm thuần nguyên niên nguyên chí nguyên nhị niên xuân nhị nguyệt chiêm thành quốc khiến sứ |
來貢〇 | lai cống |
三月改京師評泊司曰大安撫使 | tam nguyệt cải kinh sư bình bạc ti viết đại an phủ sứ |
𥘉制安撫使歷任各路满考則入為天長安撫使又餘考則餘帶審刑院事水得為京師安撫使〇 | sơ chế an phủ sứ lịch nhiệm các lộ mãn khảo tắc nhập vi thiên trường an phủ sứ hựu dư khảo tắc dư đái thẩm hình viện sự thuỷ đắc vi kinh sư an phủ sứ |
秋七月大水决機舍坊 | thu thất nguyệt đại thuỷ quyết cơ xá phường |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.