nom stringlengths 1 196 | vi stringlengths 1 852 |
|---|---|
帝皆不咱〇 | đế giai bất thính |
秋九月十七日皇長孫烇七遠歹生立為皇太孫未幾立為東宫皇太子 | thu cửu nguyệt thập thất nhật hoàng trưởng tôn thuyên thất viễn ngạt sinh lập vi hoàng thái tôn vị cơ lập vi đông cung hoàng thái tử |
丁丑五年宋景炎二年元至元十四年春二月帝親征稔羅洞蠻獠生擒部黨千餘人而還〇 | đinh sửu ngũ niên tống cảnh viêm nhị niên nguyên chí nguyên thập tứ niên xuân nhị nguyệt đế thân chinh nẫm bà la động man lạo sinh cầm bộ đảng thiên dư nhân nhi hoàn |
夏四月朔上皇崩于萬壽宫 | hạ tứ nguyệt sóc thượng hoàng băng vu vạn thọ cung |
先是上皇如御堂忽見蜈蚣綠御衣 | tiên thị thượng hoàng như ngự đường hốt kiến ngô công lục ngự y |
上皇驚以手拂之墜地鏗然有聲視之乃鉄釘也占之曰是乃丁年之兆 | thượng hoàng kinh dĩ thủ phất chi truỵ địa keng nhiên hữu thanh thị chi nãi thiết đinh dã chiêm chi viết thị nãi đinh niên chi triệu |
又嘗戲命明字阮墨老内觀驗其休𠧨 | hựu thường hí mệnh minh tự nguyễn mặc lão nội quan nghiệm kì hưu cữu |
墨老明日奉曰見一方函四邉皆有 | mặc lão minh nhật phụng viết kiến nhất phương hàm tứ biên giai hữu |
月字函上有一針一梳 | nguyệt tự hàm thượng hữu nhất châm nhất sơ |
上皇又占曰函棺也四邉月字是四月也針能入物是入棺也梳踈也 | thượng hoàng hựu chiêm viết hàm quan dã tứ biên nguyệt tự thị tứ nguyệt dã châm năng nhập vật thị nhập quan dã sơ sơ dã |
是與汝等相踈也 | thị dữ nhữ đẳng tương sơ dã |
又時當偎𠐞俳謔每有速至初一日番代之語上皇又占曰是初一日晏駕也 | hựu thời đương ổi trỗi bài hước mỗi hữu tốc chí sơ nhất nhật phiên đại chi ngữ thượng hoàng hựu chiêm viết thị sơ nhất nhật yến giá dã |
前年上皇忽一日謂左右曰明年四月予必死 | tiền niên thượng hoàng hốt nhất nhật vị tả hữu viết minh niên tứ nguyệt dư tất tử |
至是果然 | chí thị quả nhiên |
史臣吳士連曰禎祥妖孽唯誠者為䏻先知故易大傳言象事知噐占事知來 | sử thần ngô sĩ liên viết trinh tường yêu nghiệt duy thành giả vi năng tiên tri cố dịch đại truyện ngôn tượng sự tri khí chiêm sự tri lai |
必在説諸心研諸慮之後太宗之知來日占事也 | tất tại thuyết chư tâm nghiên chư lự chi hậu thái tông chi tri lai nhật chiêm sự dã |
苟非理明心誠而因事臆度焉 | câu phi lí minh tâm thành nhi nhân sự ức độ yên |
以取必未有不取禍於其後 | dĩ thủ tất vị hữu bất thủ hoạ ư kì hậu |
也 | dã |
此讖記術数之學所以有異於聖賢𩿨學也五月大水 | thử sấm ký thuật số chi học sở dĩ hữu dị ư thánh hiền chi học dã ru ngũ nguyệt đại thuỷ |
地裂七丈未祥其處畜産魚虫多死〇 | địa liệt thất trượng vị tường kì xứ súc sản ngư trùng đa tử |
冬十月四日塟昭陵廟號太宗謚曰綂天御極隆功荗德顯和佑順神文聖武元孝皇帝 | đông thập nguyệt tứ nhật táng chiêu lăng miếu hiệu thái tông thuỵ viết thống thiên ngự cực long công mậu đức hiển hoà hựu thuận thần văn thánh vũ nguyên hiếu hoàng đế |
史臣吳士連曰裕宗賛太宗詩曰唐越開基两太宗彼稱貞觀我元豊建成誅死安生在廟號𨿽同德不同 | sử thần ngô sĩ liên viết dụ tông tán thái tông thi viết đường việt khai cơ lưỡng thái tông bỉ xưng trinh quán ngã nguyên phong kiến thành tru tử an sinh tại miếu hiệu tuy đồng đức bất đồng |
太宗之德所以至是者𨿽其孝发出於天性亦靈慈國母調 | thái tông chi đức sở dĩ chí thị giả tuy kì hiếu phát xuất ư thiên tính diệc linh từ quốc mẫu điều |
和之也 | hoà chi dã |
其奪兄之妻亦出於靈慈與守度自陷過𠧨既有以導之而隱忍安全又有以導之者 | kì đoạt huynh chi thê diệc xuất ư linh từ dữ thủ độ tự hãm quá cữu ký hữu dĩ đạo chi nhi ẩn nhẫn an toàn hựu hữu dĩ đạo chi giả |
盖其有天資之羙而未𭓇者也 | cái kì hữu thiên tư chi mĩ nhi vị học giả dã |
及春秋髙而理明德進其有得於聖𭓇者也上皇崩之日韶陽公主上皇次女名翠也方坐蓐忽聞鐘聲連響曰得非不諱耶左右紿之不聽乃慟哭長號瞑目而逝 | cập xuân thu cao nhi lí minh đức tiến kì hữu đắc ư thánh học giả dã ru thượng hoàng băng chi nhật thiều dương công chúa thượng hoàng thứ nữ danh thuý dã phương toạ nhục hốt văn chung thanh liên hưởng viết đắc phi bất huý gia tả hữu đãi chi bất thính nãi đỗng khốc trường hiệu minh mục nhi thệ |
先是上皇弗豫公主時已嫁上位文興侯缺名數遣人問起居左右皆以平復無事對 | tiên thị thượng hoàng phất dự công chúa thời dĩ giá thượng vị văn hưng hầu khuyết danh số khiến nhân vấn khởi cư tả hữu giai dĩ bình phục vô sự đối |
及聞鐘聲慟哭長號而逝 | cập văn chung thanh đỗng khốc trường hiệu nhi thể |
國人傷之 | quốc nhân thương chi |
時威文王 | thời uy văn vương |
遂尚尚皇女瑞寶公主 | toại thượng thượng hoàng nữ thuỵ bảo công chúa |
好學䏻詩 | hảo học năng thi |
有詩句云頗笠五湖荣佩印桑麻野勝封侯自號岑樓有岑樓集行于世帝嘗問官家字義封曰五帝官天下三王家天下故曰官家帝嘉其博識不幸早卒年二十四國人惜之戊寅六年宋景炎三年五月以後帝昺祥興元年元至元十五年春二月民多疹痘死〇 | hữu thi câu vân tra lạp ngũ hồ vinh bội ấn tang ma tế dã thắng phong hầu tự hiệu sầm lâu hữu sầm lâu tập hành vu thế đế thường vấn quan gia tự nghĩa phong viết ngũ đế quan thiên hạ tam vương gia thiên hạ cố viết quan gia đế gia kì bác thức bất hạnh tảo tốt niên nhị thập tứ quốc nhân tích chi mậu dần lục niên tống cảnh ... |
時京城民家常夜失火 | thời kinh thành dân gia thường dạ thất hoả |
帝出城觀救火内書家段穹從之 | đế xuất thành quan cứu hoả nội thư gia đoàn khung tòng chi |
帝命點視救火且檢其先至 | đế mệnh điểm thị cứu hoảm thả kiểm kì tiên chí |
者穹皆按其頭目史坐 | giả khung giai án kì đầu mục sử toạ |
點畢奏曰某先至某後至 | điểm tất tấu viết mỗ tiên chí mỗ hậu chí |
帝曰何以知之對曰臣按其頭有汗濡髮而塵灰 | đế viết hà dĩ tri chi đối viết thần án kì đầu hữu hãn nhu phát nhi trần khôi |
匿者是先至而力救者也 | nặc giả thị tiên chí nhi lực cứu giả dã |
頭髮無汗而塵灰揚者是後至不及救者也 | đầu phát vô hãn nhi trần khôi dương giả thị hậu chí bất cập cứu giả dã |
是以知之 | thị dĩ tri chi |
帝以為䏻遂有意擢用英宗時穹為檢法官凣准獄英宗問故事穹必引舊獄為証多至五六案英宗嘉其聰敏而強記寄 | đế dĩ vi năng toại hữu ý trạc dụng anh tông thời khung vi kiểm pháp quan phàm chuẩn ngục anh tông vấn cố sự khung tất dẫn cựu ngục vi chứng đa chí ngũ lục án anh tông gia kì thông mẫn nhi cường kí |
封次子德曄為佐天大王〇 | phong thứ tử đức việp vi tá thiên đại vương |
三月黎輔陳夫人昭聖公主李氏薨 | tam nguyệt lê phụ trần phu nhân chiêu thánh công chúa lí thị hoăng |
昭聖下嫁輔陳二十餘年生男上位侯宗女應瑞公主珪 | chiêu thánh hạ giá phụ trần nhị thập dư niên sinh nam thượng vị hầu tông nữ ứng thuỵ công chúa khuê |
至是年六十一薨〇 | chí thị niên lục thập nhất hoăng |
夏田禾不熟〇 | hạ điền hoà bất thục |
六月有大星南流隕海中小星千餘遀之聲如雷數刻乃已〇 | lục nguyệt hữu đại tinh nam lưu vẫn hải trung tiểu tinh thiên dư tuỳ chi thanh như lôi số khắc nãi dĩ |
秋八月地震三度牛畜死〇 | thu bát nguyệt địa chấn tam độ ngưu súc tử |
冬十月二十二日帝禅位于皇太子昑 | đông thập nguyệt nhị thập nhị nhật đế thiền vị vu hoàng thái tử khâm |
昑即皇帝位稱孝皇尊上皇號曰光堯慈孝太上皇帝尊天感皇后為元聖天感皇太后 | khâm tức hoàng đế vị xưng hiếu hoàng tôn thượng hoàng hiệu viết quang nghiêu từ hiếu thái thượng hoàng đế tôn thiên cảm hoàng hậu vi nguyên thánh thiên cảm hoàng thái hậu |
羣臣上尊號曰法天御極英烈武聖明仁皇帝〇 | quần thần thượng tôn hiệu viết pháp thiên ngự cực anh liệt vũ thánh minh nhân hoàng đế |
元帝聞太宗崩意欲圖我遣禮部尚書柴椿即柴荘鄕來 | nguyên đế văn thái tông băng ý dục đồ ngã khiến lễ bộ thượng thư sài xuân tức sài trang hương lai |
時我國使黎克復回遇元兵平宋道由湖廣還國 | thời ngã quốc sứ lê khắc phục hồi ngộ nguyên binh bình tống đạo do hồ quảng hoàn quốc |
椿𭁈之偕來托以帝不請命而自立為辝諭使入朝 | xuân dữ chi giai lai thác dĩ đế bất thỉnh mệnh nhi tự lập vi từm dụ sử nhập triều |
帝不咱遣鄭廷瓚杜國計如元 | đế bất thính khiến trịnh đình toản đỗ quốc kế như nguyên |
元留廷瓚不遣還 | nguyên lưu đình toản bất khiến hoàn |
仁宗皇帝諱昑聖宗長子母元聖天感皇太后以元豊八年戊午十一月十一日誕生得聖人之精道貌之粹紫磨疑色体質輝全神氣光彩两宫奇之命曰金仙 | nhân tông hoàng đế huý khâm thánh tông trưởng tử mẫu nguyên thánh thiên cảm hoàng thái hậu dĩ nguyên phong bát niên mậu ngọ thập nhất nguyệt thập nhất nhật đản sinh đắc thánh nhân chi tinh đạo mạo chi tuý tử ma nghi sắc thể chất huy toàn thần khí quang thái lưỡng cung kì chi mệnh viết kim tiên |
童子在肩上有點痣故䏻擔當大事焉在位十四年遜位五年出家八年壽五十一歲崩于安子山卧雲庵㱕塟德陵〇 | đồng tử tại khiên thượng hữu điểm chí cố năng đảm đương đại sự yên tại vị thập tứ niên tốn vị ngũ niên xuất gia bát niên thọ ngũ thập nhất tuế băng vu yên tử sơn ngoạ vân am quy táng đức lăng |
帝仁慈和易固結民心重興事業有光前古真陳家之賢君也然游心釋典𨿽曰超詣而非聖人中庸之道也己卯紹寶元年宋祥興二年元至元十六年春正月朔改元 | đế nhân từ hoà dị cố kết dân tâm trùng hưng sự nghiệp hữu quang tiền cổ chân trần gia chi hiền quân dã nhiên du tâm thích điển tuy viết siêu nghệ nhi phi thánh nhân trung dung chi đạo dã kỷ mão thiệu bảo nguyên niên tống tường hưng nhị niên nguyên chí nguyên thập lục niên xuân chính nguyệt sóc cải nguyên |
大赦〇 | đại xá |
占城使制䏻吒葉來貢 | chiêm thành sử chế năng tra diệp lai cống |
制䏻等願留為内臣 | chế năng đẳng nguyện lưu vi nội thần |
不納〇 | bất nạp |
立妃陳氏為皇后〇 | lập phi trần thị vi hoàng hậu |
原人襲宋軍于厓山 | nguyên nhân tập tống quân vu nhai sơn |
敗之宋左丞相陸秀夫負宋帝入海死後宫諸臣從死者甚眾 | bại chi tống tả thừa tướng lục tú phu phụ tống đế nhập hải tử hậu cung chư thần tòng tử giả thậm chúng |
越七日屍浮海上者十餘萬人 | việt thất nhật thi phù hải thượng giả thập dư vạn nhân |
宋帝屍在焉 | tống đế thi tại yên |
星隕于海之應也 | tinh vẫn vu hải chi ứng dã |
是歳宋亡 | thị tuế tống vong |
史臣吳士連曰天地之間陰陽二氣爾 | sử thần ngô sĩ liên viết thiên địa chi gian âm dương nhị khí nhĩ |
人君𦤶中和則天地立焉萬物育焉而其氣和 | nhân quân trí trung hoà tắc thiên địa lập yên vạn vật dục yên nhi kì khí hoà |
苟或陰氣盛而妄于陽則天地必為之示變焉 | câu hoặc âm khí thịnh nhi vọng vu dương tắc thiên địa tất vi chi thị biến yên |
故變示於前而徵應於後 | cố biến thị ư tiền nhi trưng ứng ư hậu |
當是時也日食日盪地裂雨雹星流皆陰盛于陽之氣 | đương thị thời dã nhật thực nhật đãng địa liệt vũ bão tinh lưu giai âm thịnh vu dương chi khí |
非臣子謀君父則夷狄侵中國之兆 | phi thần tử mưu quân phụ tắc di địch xâm trung quốc chi triệu |
凣有國者謹天戒盡人事回天变之道也 | phàm hữu quốc giả cẩn thiên giới tận nhân sự hồi thiên biến chi đạo dã |
宋既天变不可回而我越尋有胡虜之侵幸而君臣協謀兵民戮力卒除北冦而成大定之功 | tống ký thiên biến bất khả hồi nhi ngã việt tầm hữu hồ lỗ chi xâm hạnh nhi quân thần hiệp mưu binh dân lục lực tốt trừ bắc khấu nhi thành đại định chi công |
故曰謹天戒盡人事回天变之道也 | cố viết cẩn thiên giới tận nhân sự hồi thiên biến chi đạo dã |
冬十月以誕日為壽天節 | đông thập nguyệt dĩ đản nhật vi thọ thiên tiết |
庚辰二年元至十七年元春正月分木又絹尺同一樣〇 | canh thìn nhị niên nguyên chí thập thất niên nguyên xuân chính nguyệt phân mộc hựu quyến xích đồng nhất dạng |
二月閲定天下帳籍及諸色役〇 | nhị nguyệt duyệt định thiên hạ trướng tịch cập chư sắc dịch |
冬十月大熟 | đông thập nguyệt đại thục |
快路茶橋田禾两穗杜 | khoái lộ trà kiều điền hoà lưỡng tuệ |
杜克終弟杜天覷七虚切與人訟情理俱屈 | đỗ khắc chung đệ đỗ thiên thứ thất hư thiết dữ nhân tụng tình lí cụ khuất |
其人邀駕陳訴 | kì nhân yêu giá trần tố |
帝問獄官 | đế vấn ngục quan |
對曰獄案已成但刑官退託不准定耳 | đối viết ngục án dĩ thành đản hình quan thoái thác bất chuẩn định nhĩ |
帝曰此畏避克終也 | đế viết thử uý tị khắc chung dã |
即於道上使内書火正掌陳䧺韜兼檢法官准定天覷果曲 | tức ư đạo thượng sử nội thư hoả chính chưởng trần hùng thao kiêm kiểm pháp quan chuẩn định thiên thứ quả khúc |
青衫青衫宦官之稱檢法自䧺韜始 | thanh sam thanh sam hoạn quan chi xưng kiểm pháp tự hùng thao thuỷ |
史臣吳士連曰訟人有屈得輕易陳訴刑官滯 | sử thần ngô sĩ liên viết tụng nhân hữu khuất đắc khinh dị trần tố hình quan đái |
訟不聞詰責之言宦侍内臣濫冒法官之隽帝之此舉三失隨之然而民情得以上達御 | tụng bất văn cật trách chi ngôn hoạn thị nội thần lạm mạo pháp quan chi tuyển đế chi thử cử tam thất tuỳ chi nhiên nhi dân tình đắc dĩ thượng đạt ngự |
下寕失於寬滯訟得以决遣亦見其忠厚之意焉 | hạ ninh thất ư khoan đái tụng đắc dĩ quyết khiến diệc kiến kì trung hậu chi ý yên |
沱江道鄭角密叛 | đà giang đạo trịnh giác mật phản |
命昭文王日燏諭行之 | mệnh chiêu văn vương nhật duật dụ hàng chi |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.