nom
stringlengths
1
196
vi
stringlengths
1
852
第有盛名
đệ hữu thịnh danh
居官清貧不置田産子孫相繼為官亦以清貧稱杜同賴縣扶?人寓京城機舍宜蠶坊官至御史󰉟司諫廷尉寺卿中都府總?而卒
cư quan thanh bần bất trí điền sản tử tôn tương kế vi quan diệc dĩ thanh bần xưng đỗ đồng lại huyện phù đái nhân ngụ kinh thành cơ xá nghi tàm phường quan chí ngự sử đài tư gián đình uý tự khanh trung đô phủ tổng quản nhi tốt
史臣吳士連曰張杜進不隱言能擧職矣
sử thần ngô sĩ liên viết trương đỗ tiến bất ẩn ngôn năng cử chức hĩ
言至三上能氾顔矣
ngôn chí tam thượng năng phạm nhan hĩ
某不見聽君至荒矣
mỗ bất kiến thính quân chí hoang hĩ
有言責者不得其職則去
hữu ngôn trách giả bất đắc kì chức tắc khứ
杜之進退合乎義矣
đỗ chi tiến thoái hợp hồ nghĩa hĩ
難然忠言常逆於君之耳而每利於君之身於此可鑒
nan nhiên trung ngôn thường nghịch ư quân chi nhĩ nhi mỗi lợi ư quân chi thân ư thử khả giám
夏五月十三日上皇以帝當國難崩立帝長子建德大王暊為嗣郎皇帝位
hạ ngũ nguyệt thập tam nhật thượng hoàng dĩ đế đương quốc nạn băng lập đế trưởng tử kiến đức đại vương phủ vi tự lang hoàng đế vị
稱簡皇改元昌符元年
xưng giản hoàng cải nguyên xương phù nguyên niên
大赦
đại xá
群臣上尊號曰憲天體道欽明仁孝皇帝
quần thần thượng tôn hiệu viết hiến thiên thể đạo khâm minh nhân hiếu hoàng đế
六月十一日占城入㓂
lục nguyệt thập nhất nhật chiêm thành nhập khấu
𥘉上皇聞㓂至命鎮國将軍恭正王師賢守大安海口
sơ thượng hoàng văn khấu chí mệnh trấn quốc tướng quân cung chính vương sư hiền thủ đại an hải khẩu
賊知有僃從天符
tặc tri hữu bị tòng thiên phù
海入直犯京師
hải nhập trực phạm kinh sư
十二日賊又引軍還出大海口遭風溺死甚眾〇
thập nhị nhật tặc hựu dẫn quân hoàn xuất đại hải khẩu tao phong nịch tử thậm chúng
秋九月󰀋上皇女天徽公主實羙為皇后號光鵉〇
thu cửu nguyệt sách thượng hoàng nữ thiên huy công chúa thực mĩ vi hoàng hậu hiệu quang loan
招魂塟熙陵廟號睿宗〇
chiêu hồn táng hi lăng miếu hiệu duệ tông
遣陳廷琛訃于明稱睿宗巡邊溺死且吿以帝為嗣明人辭以畏壓溺有三不吊之禮
khiến trần đình thám phó vu minh xưng duệ tông tuần biên nịch tử thả cáo dĩ đế vi tự minh nhân từ dĩ uý áp nịch hữu tam bất điếu chi lễ
廷琛爭辨以為占人犯順擾邊而睿宗有禦患救民之功何爲不吊明復遣使吊
đình thám tranh biện dĩ vi chiêm nhân phạm thuận nhiễu biên nhi duệ tông hữu ngự hoạn cứu dân chi công hà vi bất điếu minh phức khiến sứ điếu
時明宗方圖我越欲以為釁太師李善長諫曰弟死國患而兄立其子人事如此天命可知事
thời minh tông phương đồ ngã việt dục dĩ vi hấn thái sư lí thiện trường gián viết đệ tử quốc hoạn nhi huynh lập kì tử nhân sự như thử thiên mệnh khả tri sự
遂寝廷琛自進士探花郎歴中書侍郎兼
toại tẩm đình thám tự tiến sĩ thám hoa lang lịch trung thư thị lang kiêm
知審刑院事清化安撫使遷御史中賛權監修國史
tri thẩm hình viện sự thanh hoá an phủ sứ thiên ngự sử trung tán quyền giám tu quốc sử
胡氏篡國陽耳聾為中丞同栻所劾降同監修國史秘書監
hồ thị soán quốc dương nhĩ lung vi trung thừa đồng thức sở hặc giáng đồng giám tu quốc sử bí thư giám
史臣吳士連曰夫士幼而學欲知其事行也状而行行其所學也
sử thần ngô sĩ liên viết phu sĩ ấu nhi học dục tri kì sự hành dã trạng nhi hành hành kì sở học dã
誦詩三百使於四方不辱軍命廷琛有焉
tụng thi tam bách sứ ư tứ phương bất nhục quân mệnh đình thám hữu yên
况時遭僣窃又能自晦以避權位斯可謂之士矣可謂不負所學也
huống thời tao tiếm thiết hựu năng tự hối dĩ tị quyền vị tư khả vị chi sĩ hĩ khả vị bất phụ sở học dã
大越史記本紀全書卷之七終
đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi thất chung
大越史記本紀全書卷之八
đại việt sử ký bản kỷ toàn thư quyển chi bát
陳紀
trần kỷ
廢帝諱晛睿宗長子母嘉慈皇后黎氏以大治四年辛丑三月六日誕生
phế đế huý hiện duệ tông trưởng tử mẫu gia từ hoàng hậu lê thị dĩ đại trị tứ niên tân sửu tam nguyệt lục nhật đản sinh
及睿宗南征而崩藝宗立之
cập duệ tông nam chinh nhi băng nghệ tông lập chi
後降為灵德王尋令縊殺之在位十二年壽二十八塟安排山
hậu giáng vi linh đức vương tầm lệnh ải sát chi tại vị thập nhị niên thọ nhị thập bát táng an bài sơn
帝昏懦不能有爲威權日歸於下社稷傾危身不能保悲夫
đế hôn nhu bất năng hữu vi uy quyền nhật quy ư hạ xã tắc khuynh nguy thân bất năng bảo bi phu
戊午昌符二年明洪武十一年春正月選衛士
mậu ngọ xương phù nhị niên minh hồng vũ thập nhất niên xuân chính nguyệt tuyển vệ sĩ
陳宗玩𬋩天丁軍陳忠孝監保捷軍陳世登監神翊軍裴伯昂監神策軍裴翕監天威軍黄奉世監聖翊軍黎𡧸温監華額軍杜也哥監侍衛軍阮小律
trần tông ngoạn quản thiên đinh quân trần trung hiếu giám bảo tiệp quân trần thế đăng giám thần dực quân bùi bá ngang giám thần sách quân bùi hấp giám thiên uy quân hoàng phụng thế giám thánh dực quân lê mật ôn giám hoa ngạch quân đỗ dã ca giám thị vệ quân nguyễn tiểu luật
監天長軍陳那監龍捷軍阮金鰲監神武軍〇
giám thiên trường quân trần na giám long tiệp quân nguyễn kim ngao giám thần vũ quân
三月以誕日爲光天節〇
tam nguyệt dĩ đản nhật vi quang thiên tiết
詔諸軍造諸戰噐戰船
chiếu chư quân tạo chư chiến khí chiến thuyền
夏五月五日占城引御溝降王朂藝安府僣號以招人民多受僞命者
hạ ngũ nguyệt ngũ nhật chiêm thành dẫn ngự câu hàng vương húc khấu nghệ an phủ tiếm hiệu dĩ chiêu nhân dân đa thụ nguỵ mệnh giả
六月犯大黄江帝命行遣杜子平禦之
lục nguyệt phạm đại hoàng giang đế mệnh hành khiển đỗ tử bình ngự chi
官軍自潰賊遂犯京師擄掠而還
quan quân tự hội tặc toại phạm kinh sư lỗ lược nhi hoàn
安撫使黎桷爲賊所獲逼令桷拜
an phủ sứ lê giốc vi tặc sở hoạch bức lệnh giốc bái
桷曰我大國臣何拜汝爲賊大怒殺之
giốc viết ngã đại quốc thần hà bái nhữ vi tặc đại nộ sát chi
桷罵不絶口
giốc mạ bất tuyệt khẩu
事聞追封桷罵賊忠武侯以其子芮為近侍祗候四局正掌
sự văn truy phong giốc mạ tặc trung vũ hầu dĩ kì tử nhuế vi cận thị chi hậu tứ cục chính chưởng
桷故入内行遣尙書右弼黎括
giốc cố nhập nội hành khiển thượng thư hữu bật lê quát
之子也
chi tử dã
史臣吳士連曰舍生取義有甚於生也
sử thần ngô sĩ liên viết xá sinh thủ nghĩa hữu thậm ư sinh dã
求生而受辱君子不爲也
cầu sinh nhi thụ nhục quân tử bất vi dã
易曰君子致命遂志
dịch viết quân tử trí mệnh toại chí
桷有焉
giác hữu yên
秋七月大水
thu thất nguyệt đại thuỷ
杜子平建議微丁男户輸錢三鏹
đỗ tử bình kiến nghị vi đinh nam hộ thâu tiền tam cưỡng
從之
tòng chi
時軍旅方興帑藏空之子平因建是議
thời quân lữ phương hưng thảng tàng không chi tử bình nhân kiến thị nghị
故事諸鎮有兵役某縣󰀋田額若干出金銀錢絹
cố sự chư trấn hữu binh dịch mỗ huyện sách điền ngạch nhược can xuất kim ngân tiền quyên
若干人兵生者不計死者不除倘有軍旅徭役亦以田數用之
nhược can nhân binh sinh giả bất kế tử giả bất trừ thảng hữu quân lữ dao dịch diệc dĩ điền số dụng chi
諸路有單兵但供徭役世世為
chư lộ hữu đơn binh đản cúng diêu dịch thế thế vi
兵不得出仕
binh bất đắc xuất sĩ
如有田𤱈桑洲漁潭則有税無則否
như hữu điền mẫu tang châu ngư đàm tắc hữu thuế vô tắc phủ
至是子平倣唐庸法行之賦加重矣〇
chí thị tử bình phỏng đường dung pháp hành chi phú gia trọng hĩ
冬十月選諸衛軍勇健通武藝者入為衛士
đông thập nguyệt tuyển chư vệ quân dũng kiện thông võ nghệ giả nhập vi vệ sĩ
以同乳阮八索𬋩鉄鎗軍阮雲兒管鉄甲軍阮罅黎勤𬋩鉄鐮軍阮聖俞管鉄虎軍陳國興管於󰲢軍〇
dĩ đồng nhũ nguyễn bát sách quản thiết sang quân nguyễn vân nhi quản thiết giáp quân nguyễn hách lê cần quản thiết liêm quân nguyễn thánh du quản thiết hổ quân trần quốc hưng quản ư đồ quân
是歲上皇子顒生
thị tuế thượng hoàng tử ngung sinh
即順宗也
tức thuận tông dã
己未三年明洪武十二年春二月以黎季犛爲小司空兼行樞𡧸大使如故
kỷ mùi tam niên minh hồng vũ thập nhị niên xuân nhị nguyệt dĩ lê quý li vi tiểu tư không kiêm hành khu mật đại sứ như cố
季犛薦阮多方為将軍
quý li tiến nguyễn đa phương vi tướng quân
多方師齊之子也
đa phương sư tề chi tử dã
季犛少時學於師齊
quý li thiếu thời học ư sư tề
師齊教於武
sư tề giáo ư vũ
藝因以多方為弟
nghệ nhân dĩ đa phương vi đệ
多方曾為占城所虜後迯㱕
đa phương tằng vi chiêm thành sở lỗ hậu đào quy
至是季犛薦之
chí thị quý li tiến chi
又有主書侍御史范巨論能謀畫季犛薦之為權都事
hựu hữu chủ thư thị ngự sử phạm cự luận năng mưu hoạch quý li tiến chi vi quyền đô sự
時人謂季犛有方圓佐慮〇
thời nhân vị quý li hữu phương viên tá lự
夏旱
hạ hạn
大饑〇
đại cơ
秋八月北江路人阮補稱為唐郎紫衣以法術僣號稱王作亂
thu bát nguyệt bắc giang lộ nhân nguyễn bồ xưng vi đường lang tử y dĩ pháp thuật tiếm hiệu xưng vương tác loạn
伏誅〇
phục tru
九月令軍民󰰻運銅錢藏天健山天健前名地覲俗傳有古松能蟠其上陳太宗建行宫于此〇
cửu nguyệt lệnh quân dân bạt vận đồng tiền tàng thiên kiện sơn thiên kiện tiền danh địa cận tục truyền hữu cổ tùng năng bàn kì thượng trần thái tông kiến hành cung vu thử
冬十月藏諒山可浪龕懲占人焚宫殿之變也
đông thập nguyệt tàng lạng sơn khả lãng khám trừng chiêm nhân phàn cung điện chi biến dã
史臣吳士連曰天子富有四海倉廪府庫莫
sử thần ngô sĩ liên viết thiên tử phú hữu tứ hải thương lẫm phủ khố mạc
非其有也
phi kì hữu dã
當國家閒暇之時明其政刑脩其禮儀徹彼桑土綢繆户牖󰰽得而侮之哉乃懲占城焚掠之變搬運泉貨藏之深山窮谷為避敵之計為致㓂之謀取天下後世非笑
đương quốc gia nhàn hạ chi thời minh kì chính hình tu kì lễ nghi triệt bỉ tang thổ trù mậu hộ dũ thục đắc nhi vũ chi tai nãi trừng chiêm thành phàn lược chi biến ban vận tuyền hoá tàng chi thâm sơn cùng cốc vi tị địch chi kế vi trí khấu chi mưu thủ thiên hạ hậu thế phi tiếu
國可謂無人矣右相國恭信王天澤卒
quốc khả vị vô nhân hĩ hữu tướng quốc cung tín vương thiên trạch tốt
庚申四年明洪武十三年春二月占人誘使新平順化人㓂乂安演州擄掠人〇
canh thân tứ niên minh hồng vũ thập tam niên xuân nhị nguyệt chiêm nhân dụ sử tân bình thuận hoá nhân khấu nghệ an diễn châu lỗ lược nhân
三月㓂清化等處
tam nguyệt khấu thanh hoá đẳng xứ
上皇命黎季犛領水軍杜子平領步軍以禦之
thượng hoàng mệnh lê quý li lĩnh thuỷ quân đỗ tử bình lĩnh bộ quân dĩ ngự chi
至󰔄
chí ngu
江植樁與占人相持〇
giang thực thung dữ chiêm nhân tương trì
夏五月季犛領神武軍将阮金鰲侍衛軍将杜也哥出戰
hạ ngũ nguyệt quý li lĩnh thần võ quân tướng nguyễn kim ngao thị vệ quân tướng đỗ dã ca xuất chiến
金鰲旅舟以避賊鋒
kim ngao lữ chu dĩ tị tặc phong
季犛斬之以徇諸軍
quý li trảm chi dĩ tuẫn chư quân
皷噪而前占主制蓬莪戰敗遁歸
cổ táo nhi tiền chiêm chúa chế bồng nga chiến bại độn quy
子平自是稱疾解兵權
tử bình tự thị xưng tật giải binh quyền
惟季犛專領元戎行海西都統制〇
duy quý li chuyên lĩnh nguyên nhung hành hải tây đô thống chế
冬十一月以杜子平為入内行遣左參知政事領諒江鎮經畧使數年卒
đông thập nhất nguyệt dĩ đỗ tử bình vi nhập nội hành khiển tả tham tri chính sự lĩnh lạng giang trấn kinh lược sứ số niên tốt
贈少保從祀文廟
tặng thiếu bảo tòng tự văn miếu