text
stringlengths
0
20.2k
(1901)
haitza mintzo zitzaion behin ihiari
«ai zein ezdeusa haizen ene aldean hi
beha zak to zein naukan handiagoa ni
hi hain herbail eta txar haut nik urrikari»
ihardetsi zioen haitzari ihiak
«jainkoak egin gaitu zu eta ni biak
harentzat berdin dire handi ta ttikiak
iguzki berak gaitu argitzen guziak»
—«ez diagu berdinik deusik hik eta nik
hi denmendren haizeak hauka hor etzanik
ni ordean niagok kaskoa gorarik
ez diat hik bezala jainko axolarik»
hola mintzo zelarik ihiari haitza
horra nun altxatzen den kalerna bat gaitza
hedoi itsusi batzu airean dabiltza
laster dute zerua ezartzen beltz beltza
haitz hura hedoieri hurbilago baitzen
ihurtzuria zaio gainerat erortzen
haize zirimolak du bihurriki jotzen
bai eta erroz gora krisk krask aurdikitzen
ihi gaixoa zagon hantxet ukhurtua
gero ikhusi nuen berriz xutitua
bere mendretasunaz beraz salbatua
horra jende xehea zure etsenplua
__________
tripota
(1889)
jende beharrak ziren pello ikhatzkina
eta haren emazte koxepa martina
beren etxola zuten phezoinez egina
eta janhari hotza thalo ta xardina
neguko arrats batez senhar emazteak
nakhaizturik zaduzkan xardina jateak
«gu bethi miserian asean bertzeak
makhur dire zioten holako legeak»
sorgin bat sartzen zaie leihotik barnera
«heldu naiz hiru gauzen zuei ematera
galda zatzue hirur berex bat bedera
nahi den bezein handi deus ez zait sobera»
pello ohiuz hasten da supazter zokhotik
«ai nik tripot bat banu jan niro gogotik»
tripot bat erortzen da panp ximiniatik
jan on bat egin dezan pellok oraikotik
martinak senharrari «zer pelloa haizen
ez hakiena zerbeit hoberik galdetzen
balinba tripot hori dena den hoin gizen
sudurretik dilindan balitzaik gelditzen»
martinak hitz horiek athera orduko
tripota sudurrera pellori doako
khendu nahiz ari da debru ta karako
sudurrarekin beizik ez du atherako
haur guziak ondotik zakhurrak saingaka
lau zehe sudur hoiez nola ez ahalka
etxean ere nola andrea balaka
ez diro ixilaraz han haren kalaka
azkenekotz pellori burura zaio jin
hirugarren galderik ez dutela egin
sudur soberakin hoi dio suntsi dadin
tripota suntsitzen da orai du atsegin
alegia hortarik zer dagerin huna
askoren gutizien funtsgabetasuna
bil ez badezakegu handi den fortuna
dugun goza bederen guttien duguna
__________
elhez ez nahiz bai
(1888)
duela ehun urthe neskatxa bat bazen
ezkondu nahi zela baitzuen ukhatzen
nahia ez da aski ez bada bat baizen
bi nahien eskasik ez zuen aithortzen
berrogoi urthetara zoala jadanik
«bai hobe dut zioen egonik hola nik»
bainan loriatu zen galdea izanik
manex panplan ezkila joilearen ganik
oilo pare batekin doa mariana
herriko jaun erretor xaharraren gana
eta erraten dio «hauxe da hau lana