text
stringlengths
2
914
छिमेकीहरुले शंकालु नजरले परबाट चियाउन थालेका छन् । भयभित आँखाहरुमा परैबाट कोरोना सारिदेला कि भन्ने भाव हुन्छ । छिमेकीको यस्तो बदलिएको स्वभावले अचम्ममा पर्छन् लेखक/साहित्यकार खगेन्द्र संग्रौला । हो, आजको श्रृंखलाका पुस्तक सिफारिसकर्ता खगेन्द्रलाई हेर्ने छिमेकीको नजर फेरिएको छ । किनकि उनी हालै अमेरिकाबाट फर्केका हुन् ।
मुटुमाथि ढुङ्गा राखी हाँस्नु पर्‍या छ...
भूपेन्द्र खड्का
को–कति कट्टर पञ्च (अल्ट्रा रोयलिस्ट) को जुँगाको लडाइ चलिरहेका बेला कालीप्रसाद रिजालले यो गीत लेखेका थिए । उनी सूचना विभागका निर्देशक थिए । घन्टाघर जामे मस्जिदको छेउमा थियो, सूचना विभागको कार्यालय ।
‘ज्वरोको उपचार नपाएर श्रीमान्‌को मृत्यु भयो, न्याय नपाएसम्म शव उठाउँदिनँ’
सन्जु पौडेल
बुटवलको धागो कारखानास्थित कोरोना अस्पतालमा भर्ना भएका बेला बाबुराम थापा छिनछिनमा श्रीमती रीतालाई ‘भिडियो कल’ गर्थे र ‘निको भएर फर्किन्छु’ भन्थे । आफू बसेको शय्या र वरिपरि देखाउँथे । ‘खाना रुच्दैन,’ उनी भन्थे ।
निस्फिक्री गाउँ
पूर्ण पी राई
शुक्रबारे बजार एकदुई साता नलागेर के भो र ? जिल्ला सदरमुकाम भोजपुर बजारबाट १२ किलोमिटर पश्चिम मध्यपहाडी लोकमार्गले छातीबाटै चिरेको दाँवाबजार र आसपासमा राँगा, सुँगर, खसी काट्ने र मासुमा झुत्तिने क्रम उस्तै छ ।
दृष्टिविहीनको लकडाउन : भोलि उठी के खाने केही थाहा छैन !
जनकराज सापकोटा
लकडाउन अघिसम्म कपन छेउ हुँदै काठमाडौंका केन्द्रतिर सोझिएर बग्ने धोबीखोला उत्पातै गन्हाउँथ्यो । लकडाउनपछि खोला कम गन्हाएको छ । खोलाछेउका रेष्टुरेन्ट बन्द भएर होला कि मान्छे नै फोहोर फाल्न त्यतातिर धाउन छाडेर होला ?
चैत्र १८, २०७६
संकटमा विकल्प: 'वर्क फ्रम होम'
राजु घिसिङ
सरकारले देशव्यापी लकडाउन घोषणा गरेको ठिक एक साता भयो। मजदुर र कर्मचारी जहाँ छन्, त्यहीँ बस्नुपरेपछि उद्योग र कार्यालयहरूमा ताल्चा लागेको छ। तर, यही संकटमा केही कम्पनी/कार्यालयले भने ‘वर्क फ्रम होम’ को अवधारण पछ्याउँदै लकडाउन उल्लंघन नगरी घरबाटै निरन्तर काम गरिरहेका छन्। म्यासेन्जर, भाइवर, ह्वाट्सएप लगायतमा भर्चुअल्ली म...
‘लकडाउन’लाई कुमार नगरकोटीका पुस्तक सिफारिस
रीना मोक्तान
‘लकडाउन’ अवधि थपिएको छ । पक्कै तपाईं आफ्नै घरभित्र लक भएर बस्नु भएको छ । तर आजका पुस्तक सिफारिसकर्ताको लकडाउन अनुभव केही फरक छ । हुन त उनी बेलाबेला पोखरा पुगिरहन्छन् ।
उतिबेलाको महामारी
जनकराज सापकोटा
राणा प्रधानमन्त्री जगंबहादुर राणाले आजभन्दा एक सय ६५ बर्ष पहिले विसं १९१०, १९११ र १९१३ मा तीन सहर भनिने काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरमा जनगणना गराएका थिए ।
‘लकडाउन’ मा यसरी भइरहेको छ विद्युत्‌को काम
कुलमान घिसिङ
कलंकीको स्युचाटारस्थित प्रणाली सञ्चालन विभागमा विद्युत् प्राधिकरणका १२ जना इन्जिनियर क्वारेन्टाइनमा बसेजसरी काम गरिरहेका छन् । जहाँबाट मुलुकभरको विद्युत् उत्पादन र खपतको तथ्यांक आउने गर्छ । अर्थात् सबै नियन्त्रण यहींबाट हुन्छ ।
लकडाउनमा प्रोफेसर : मण्डिखाटार डायरी
अभि सुवेदी
यसै पनि एक्लै काम गरिबस्ने बानी छ, मेरो । धेरैपटक सम्पर्कहरूबाट टाढा बसेर काम गरेका अनुभव छन् । यसपालिको कोरोना महामारीको कारणले परेको लकडाउन एउटा अर्कै विषय रहेछ, अर्कै किसिमको अनुभव रहेछ ।
जब आफ्‍नैले हात छोडिदिए, उनीहरू ‘लकडाउन’ मा परे
बिनु सुवेदी
घटना कति वर्षअघिको हो, उनको स्मरणमा छैन । तर स्मृतिमा आउँछ बाआमा, भाइ र आफूले खेलेको आँगन । काभ्रेका सन्तोष प्रधान सानै छँदा बुवा अकालमै बिते, बुवा बितेको एकाध वर्षमै आमा अर्कै बिहे गरेर गइन । बाआमा नै नभएको घर सन्तोषलाई घरजस्तो लागेन, भाइ बोकेर काठमाडौं हानिए । बेढंगका ढुंगा कुँदेर सुन्दर मूर्ति बनाउन सिके, तिनै बेचेर...
चैत्र १७, २०७६
विश्‍वप्रकाश शर्माको लकडाउन डायरी : रुटिनमा चल्छ घर
कान्तिपुर संवाददाता
सरकारले लकडाउन घोषणा गरेकै दिन कांग्रेस प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले आफैद्वारा रचित ‘माया गरौं मान्छेले मान्छेलाई’ बोलको गीत बजारमा ल्याए। गीतमा प्रमोद खरेल र शीतल मोक्तानले आवाज दिएका छन्। उक्त गीतको सार छ, मान्छेभन्दा पर अर्को चिज पनि छ– प्रकृति।
कोरोना भाइरसबाट संक्रमित भएपछि...
अर्जुन शाह
देउता घरमा साँझबिहान दियो जल्थ्यो । जुठोसुतकलगायत असुद्धबाहेक हरेक बिहान आँगन छेउको तुलसी मठमा पूजा पनि हुन्थ्यो । तर दुई दिन भयो, घर अध्याँरो छ । आँगन अगाडीको पोलको बत्ति बाल्दिने हिम्मत पनि कसैलाई छैन ।
लकडाउनमा पढ्ने पुस्तक : आजको सिफारिस कल्पना बान्तवाको
रीना मोक्तान
आज लकडाउनको सातौं दिन । पक्कै तपाईँलाईमध्ये कतिलाई फेरिएको यो दैनिकी प्रिय लाग्न थाल्यो होला । घरभित्र थुनिएर पनि पुस्तकमा रमाउनेहरुका लागि त सातौं दिन थप पुस्तक पढ्ने अवसर हो । यो समयलाई कस्ता पुस्तक ठीक होलान् त?
अल्ट्राधावक मिरा राईको लकडाउन डायरी
कान्तिपुर संवाददाता
लकडाउन हुनुभन्दा तीन दिनअघि साथी अनुपमा मगर (तेह्रौं साफमा कराँतेको गोल्डमेडलिष्ट) र म झापा सुरुङ्गास्थित घर आइपुगेका थियौं । खास काम थिएन, भेटघाट गर्न, इलामतिर डुल्ने योजना थियो । साथीको घरचाहिँ उदयपुर । हाम्रो सम्बन्ध माओवादी जनयुद्धदेखिकै हो । काठमाडौंमा सँगै बस्न थालेको पनि ५/६ वर्षै भयो ।
महामारी रोक्न चीनले चालेका ७ कदम : नेपालले के सिक्यो?
गंगा बीसी
कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) को महामारी फैलिएपछि चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले यसविरुद्ध 'जनयुद्ध' घोषणा गरे। भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले २१ दिन देश लकडाउन गर्दै कोरोनाविरुद्धको लडाइँलाई 'महाभारत' को युद्धसँग तुलना गरे।
अवसर हुन सक्छ लकडाउन
घनश्याम खड्का
‘दिन कसरी बित्दै छ ?’ मित्रहरू सोध्ने गर्छन्, ‘वाक्क लागिसक्यो मलाई त, घरमा बस्दा बस्दा ।’यो निस्सासिँदो परिवेशमा मान्छेका मन अत्तालिनु स्वाभाविक हो । इटाली र स्पेनका भयावह दृश्य भाइरल भइरहँदा, दिनहुँ कोरोना संक्रमित बढिरहँदा र संसारभर भटाभट आवागमन रोकिन पुग्दा दिग्दारी लाग्छ नै । त्यसमाथि घरभित्रै थन्किनु परेपछि मन रम...
चैत्र १६, २०७६
क्रिकेटर पारस खड्काको लकडाउन डायरी : ‘खेलकुदभन्दा मानव जीवन ठूलो’
पारस खड्का
म परिवारसँग घरमै छु । कोभिड–१९ संक्रमणको जोखिम भएका बेला सबैले गर्नुपर्ने यही हो । टीभी हेरेर, अलि–अलि एक्सरसाइज गरेर र परिवारजनसँग गफ गर्दै समय कटाइरहेको छु । हामी सरकारले दिएको सन्देशलाई पालना गरेर बसेका छौं । घरबाट कोही निस्किएका छैनौं । दूरी कायम गरी गफ गर्दै बसेका छौं ।
कलाकार रवीन्द्र श्रेष्ठको लकडाउन डायरी
कान्तिपुर संवाददाता
ढिला सुतेर ढिलै उठ्ने बानी छ मेरो । लकडाउनमा पनि परिवर्तन भएको छैन । कामको प्रकृति र विषयवस्तुलाई भने कोरोना भाइरसको त्रासले प्रभाव पारेको छ ।
लकडाउनमा व्यस्त विश्वविद्यालयका प्राध्यापक
सुदीप कैनी
लकडाउन छ । सबै विश्वविद्यालय बन्द छन् । यति बेला त्यहाँ पढाउनेहरू फुर्सदिला होलान् भनेर अनुमान गरियो भने सही नहुन सक्छ । जस्तो– काठमाडौं विश्वविद्यालयका उपप्राध्यापक विकास अधिकारी । उनी चार दिनदेखि अनलाइनबाटै विद्यार्थीलाई पढाइरहेका छन् । ‘स्नातकोत्तर तहका विद्यार्थीलाई स्काइपबाट दिनमा दुई घण्टा पढाउँछु’ उनले सुनाए ।
दिल्लीको क्‍वारेन्टाइन अनुभव : ‘भारतमा जति कडा, नेपाललाई उति राम्रो’
प्रकाशसिंह बोगटी
भारतको राजधानी नयाँदिल्लीस्थित राजीव गान्धी अस्पतालमा भाइको क्यान्सर रोगको उपचार चलिरहेको छ । त्यही भएर दिल्ली आइरहनुपर्छ । अलि अगाडि आउने भन्दाभन्दै २१ मार्चको मात्र इन्डिगोको टिकट पाइयो । काठमाडौंमा हुँदा नै कोरोनालाई लिएर निकै सजग थिएँ । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा कुनै समस्या थिएन । भीडभाड पनि थिएन ।
सुनसान छ मुम्बई नगरी
पूर्ण कुमाल
रंगीन दुनियाँको रुपमा चिरपरिचित मुम्बई नगरी यतिबेला यस्तो सुनसान छ, जुन मुम्बई बसाइको १८ वर्षको अनुभवमा कहिल्यै देखेको थिइनँ । बलिउड फिल्मको हब मुम्बईमा जे जति स्टारहरू छन्, अहिले उनीहरू सबै घरभित्रै थुनिएका छन् । फिल्म, टेलिफिल्म कुनै पनि सुटिङ भएको छैन न कुनै चलचित्र हल चलेका छन् । सबका सब बन्द छन्, केबल अत्यावश्यक प...
लकडाउनमा कुन पुस्तक पढ्ने : आजको सिफारिस शिवानीसिंह थारुको
रीना मोक्तान
लकडाउनको छेठौं दिन, पक्कै तपाईं सातौं दिनको कल्पना गर्दै हुनुहुन्छ । तर, कोरोना भाइरसको संक्रमण संख्या बढेसँगै धेरैले लकडाउन समय पनि बढ्ने आँकलन गरिसकेका छन् । यो फुर्सदिलो समय कस्ता पुस्तकले तपाईंलाई व्यस्त गराउला त, कुन पुस्तक उपयुक्त होलान् ?
‘लेखक र किताब दुवै क्‍वारेन्टाइनमा’
देवेन्द्र भट्टराई
आख्यानकार ध्रुवचन्द्र गौतमले २०२४ सालमा छापिएको आफ्नो पहिलो उपन्यास ‘अन्त्यपछि’ को अन्तिम हरफमा लेखेका थिए— ‘वार’ त चलिरहेकै छ तर शत्रु भने ‘इन्भिजिबल’ छ ।
स्वास्थ्यकर्मी नै त्रासमा : ‘फोनबाट सोध्‍नु, अस्पताल आउनु पर्दैन’
डीआर पन्त
अजयमेरु गाउँपालिकाका हरिदत्त भट्ट सामान्य ज्वरो आएपछि डडेलधुरा अस्पताल पुगेका थिए । कोरोना महामारीका कारण सुनसान रहेको अस्पतालमा भेटिएका एक जना चिकित्सकले उनलाई जाँचेपछि अस्पताल आउनुभन्दा आफ्नो समस्याबारे टेलिफोनबाट सोध्न आग्रह गरे ।
‘असीमित अवसरहरूको देश’ मा एकजोडी नेपाली
हरि अधिकारी
म विगत दुई वर्षभन्दा केही बढी समयदेखि संयुक्त राज्य अमेरिकाको राजधानी वाशिङ्टन डीसी नजिक पर्ने उत्तरी भर्जिनियाको सेन्ट्रल्भिल् भनिने उपनगरमा बसोबास गरिरहेको छु ।
चैत्र १५, २०७६
'झिल्को त उठिसक्यो, डढेलो लाग्यो भने?’
मोहन बुढाऐर
पहेँलिँदै गएको घाम सुदूरपश्चिमबाट पनि अझ पश्चिम झर्दै थियो। शुक्रबार एकाएक सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा खबर फैलियो- कोरोनाका नयाँ संक्रमित धनगढीका युवा ।
सांसद राईको लकडाउन डायरी- जनतालाई ढाडस दिने काम गरौँ
मोहम्मद इस्तियाक राई
कोरोना भाइरस (कोभिड-१९)को संक्रमण फैलिन नदिन सरकारले मुलुकलाई लकडाउन गर्नु पहिले नै म नेपालगन्ज आइसकेको थिएँ । कोरोनाको त्रास यहाँ फैलिइसकेको थियो ।
नियात्रा : जाने होइन हजुर काबुल ?
मोहन मैनाली
जाने होइन दाइ आलापोट ? सर्जक मंजुलले लेखेको यो नामको यात्रा संस्मरणको किताब मैले २०४७ साल भदौमा छापेको थिएँ । आलापोट अर्का स्रष्टा आभाषको काठमाडौँ उपत्यकाको उत्तरी भेगमा पर्ने गाउँ हो ।
गायिका अन्जु पन्तको लकडाउन डायरी
कान्तिपुर संवाददाता
कोरोनाको महामारी फैलिएपछि अन्य देशले ‘लकडाउन’ र ‘कर्फ्यू’ लगायो । तर, हाम्रो सरकारलाई किन चिन्ता भएन भन्ने भइरहेको थियो । तर, सरकारले चैत ११ देखि ‘लकडाउन’ गरेपछि खुशी भएँ ।
चैत्र १४, २०७६
बाहिर निस्के महामारी, घरमा भोकमरी
बिनु सुवेदी
सहर कोलाहलयुक्त हुने समय थियो भने बिहान नौ बजेपछि नै उनीहरुको टोल शान्त हुन्थ्यो, सबैका घरमा ताला झुन्डिन्थ्यो । चर्किंदै गएको चैतको घाममा कोही तरतरी पसिना चुहाउँदै भारी बोकिरहेका हुन्थे, कोही घर बनाइरहन्थे । सबै जना केही न केही काम गर्थे, कोही खाली बस्दैनथे ।
पीपीई बनाउँदै डाक्टर
कलेन्द्र सेजुवाल
कोरोना भाइरसको त्रास बढेपछि स्वास्थ्यकर्मीको साझा चिन्ता छ– उपचार गर्दा लगाउने पीपीई (पर्सनल प्रोटेक्टिभ इक्विपमेन्ट) छैन, कसरी काम गर्ने ?
लकडाउन : के गर्दै छन् नेकपाका नेता ?