id
int64
1
27.7k
verse_id
stringlengths
7
10
translation
dict
25,501
PRO_15_25
{ "fra": "Le Seigneur détruit la maison de l'orgueilleux, mais il protège le terrain de la veuve.", "lua": "Yehowa udi usasula nsubu wa badi badisue, kadi udi ujadika mukalu wa buloba bua mukashi wa mu lufuila." }
25,502
PRO_15_26
{ "fra": "Le Seigneur déteste les mauvaises intentions. Seules les paroles inspirées par la bonté sont irréprochables.", "lua": "Meji a malu mabi adi atondesha Yehowa, kadi mei a disanka adi makane kudiye." }
25,503
PRO_15_27
{ "fra": "L'homme avide d'argent attire la ruine sur sa famille. Celui qui ne se laisse pas acheter jouira d'une longue vie.", "lua": "Muntu udi ne lukuka lua luhetu udi ukengesha ba mu nsubu muandi, kadi udi ukina mbueshilu neikale ne muoyo." }
25,504
PRO_15_28
{ "fra": "Le juste réfléchit avant de répondre, mais le méchant s'empresse de répandre des calomnies.", "lua": "Mutshima wa muntu muakane udi welangana meji a bualu budiye mua kukudimuna, kadi mukana mua bantu babi mudi muhatula malu mabi." }
25,505
PRO_15_29
{ "fra": "Le Seigneur ne s'intéresse pas aux méchants, mais il écoute la prière des justes.", "lua": "Yehowa udi kule ne bantu babi, kadi udi unvua kulomba kua bantu bakane." }
25,506
PRO_15_3
{ "fra": "Le Seigneur dirige ses regards partout; il observe aussi bien les bons que les mauvais.", "lua": "Mesu a Yehowa adi kuonso, adi alama bantu babi ne bantu bimpe." }
25,507
PRO_15_30
{ "fra": "Un regard bienveillant donne de la joie et une bonne nouvelle ranime les forces.", "lua": "Ntangidilu wa musangelu udi usankisha mutshima, lumu luimpe ludi lusangasha mifuba." }
25,508
PRO_15_31
{ "fra": "Celui qui tend l'oreille à une critique salutaire a sa place parmi les sages.", "lua": "Udi ne matshu adi ateleja mibelu ya muoyo neashikame munkatshi mua bena meji." }
25,509
PRO_15_32
{ "fra": "Qui refuse d'être éduqué néglige sa propre vie, mais celui qui tient compte des réprimandes acquiert du caractère.", "lua": "Udi ubenga diyisha udi uhetula muoyo wandi, kadi udi unvua dî dia bamubedi udi uheta lungenyi." }
25,510
PRO_15_33
{ "fra": "Reconnaître l'autorité du Seigneur est une école de sagesse . Avant d'accéder aux honneurs, il convient d'être humble.", "lua": "Ditshina dia Yehowa didi diyisha dia meji, ne kudihuekesha kudi kuya ku mpala kua butumbi." }
25,511
PRO_15_4
{ "fra": "Une parole réconfortante est comme un arbre de vie , une parole cruelle est démoralisante.", "lua": "Ludimi ludi luamba mei a kalolo ludi bu mutshi wa muoyo, kadi ludi luamba mei a buhidia ludi lunyanga mutshima." }
25,512
PRO_15_5
{ "fra": "L'imbécile méprise les avertissements de son père, qui accepte les réprimandes est avisé.", "lua": "Muhote udi uhetula diyisha dia tatuʼandi, kadi udi unvuila bamubedi udi ne budimu." }
25,513
PRO_15_6
{ "fra": "Le juste vit dans l'abondance. Les profits malhonnêtes attirent le malheur.", "lua": "Mu nsubu wa muntu muakane mudi tshibutshilu tshinene, kadi luhetu lua bantu babi ludi lujimina." }
25,514
PRO_15_7
{ "fra": "Les paroles des sages diffusent le savoir, tandis que la tête des sots ne vaut rien.", "lua": "Mishiku ya bena meji idi itangalasha lungenyi, kadi mitshima ya bahote kayena yenza nunku." }
25,515
PRO_15_8
{ "fra": "Le Seigneur déteste les sacrifices offerts par les méchants, mais il reçoit favorablement la prière des hommes droits.", "lua": "Mulambu udi bantu babi bafila udi utondesha Yehowa, kadi ditendelela dia bantu bakane didi dimusankisha." }
25,516
PRO_15_9
{ "fra": "Le Seigneur déteste la conduite des méchants, mais il aime ceux qui pratiquent la justice.", "lua": "Bienzedi bia muntu mubi bidi bitondesha Yehowa, kadi yeye udi unanga muntu udi ulonda buakane." }
25,517
PRO_16_1
{ "fra": "Les hommes forment des projets, mais c'est le Seigneur qui a le dernier mot.", "lua": "Malu adi bantu bahangidisha mu mitshima adi afuma kudibo, kadi dî didi ludimi lukudimuna didi difuma kudi Yehowa." }
25,518
PRO_16_10
{ "fra": "Le roi parle avec une autorité divine, il ne se trompe pas quand il prononce un jugement.", "lua": "Dikosa dia bualu dia tshijila didi ku mishiku ya mukelenge; mukana muandi kamuena mushiha mikenji hakoseye nsambu." }
25,519
PRO_16_11
{ "fra": "Le Seigneur veut que les balances soient justes, il fixe la valeur des poids.", "lua": "Tshiamu ne malonga bidi biteta bujitu biakane mbia Yehowa; mabulu onso a mu tshibombi mbintu biakuenzeye." }
25,520
PRO_16_12
{ "fra": "Le roi déteste qu'on agisse mal , car seule la pratique de la justice maintient son pouvoir.", "lua": "Bienza bakelenge malu mabi, badi banyanguke, bualu bua nkuasa wa bukelenge udi ujadikibua ku buakane." }
25,521
PRO_16_13
{ "fra": "Le roi apprécie qu'on lui parle honnêtement, il aime ceux qui disent la vérité.", "lua": "Mishiku idi yamba mei makane idi isankisha bakelenge, badi bananga muntu udi wamba dî diakane." }
25,522
PRO_16_14
{ "fra": "Un roi en colère peut envoyer quelqu'un à la mort. Un homme sage fait tout pour l'apaiser.", "lua": "Tshiji tshia mukelenge tshidi messager wa lufu, muntu udi ne meji neatshitalashe." }
25,523
PRO_16_15
{ "fra": "Un sourire sur le visage du roi est promesse de vie, sa bonté est comme une pluie rafraîchissante.", "lua": "Mpala wa musangelu wa mukelenge udi uvuisha muoyo, diakalengele didi muntu uheta kudiye didi bu matutu adi avuisha nvula mishishe." }
25,524
PRO_16_16
{ "fra": "Mieux vaut acquérir la sagesse que de l'or, l'intelligence que de l'argent .", "lua": "Mona mudi diheta dia meji dihita tshiamu tshia or bulengele! Bulelela, kuheta dijingulula dia mianda kudi kuhita kusungula kua tshiamu tshia argent bulengele." }
25,525
PRO_16_17
{ "fra": "Les hommes droits se détournent du mal, car surveiller sa conduite, c'est veiller sur sa vie.", "lua": "Nshila wa bantu bakane nkuehuka ku malu mabi, muntu udi ulama muoyo wandi udi utangile kudiye uya." }
25,526
PRO_16_18
{ "fra": "L'orgueil conduit à la faillite et l'arrogance à la ruine.", "lua": "Kudisua kudi kuya ku mpala kua dibutuka, mutshima wa kudibandisha udi uya ku mpala kua dihona." }
25,527
PRO_16_19
{ "fra": "Mieux vaut vivre modestement avec des pauvres que partager un riche butin avec des gens orgueilleux.", "lua": "Kuikala ne mutshima muhuekele diatshimue ne badihuekeshi kudi kutamba kuabanyangana bintu binyenga mu nvita ne badisu buimpe." }
25,528
PRO_16_2
{ "fra": "Chacun pense agir toujours correctement, mais le Seigneur examine le fond du cœur.", "lua": "Nshila yonso idi muntu wendela idi mitoke ku mesu kuandi, kadi Yehowa udi uteta mioyo ya bantu." }
25,529
PRO_16_20
{ "fra": "Qui est habile en affaires s'en trouve bien , mais celui qui fait confiance au Seigneur connaît le bonheur.", "lua": "Udi unvua dî ne ntema neahete diakalengele; udi weyemena Yehowa neikale ne disanka." }
25,530
PRO_16_21
{ "fra": "Un homme à l'esprit sage est intelligent. Plus une parole est aimable, plus elle est convaincante.", "lua": "Badi babikila muena meji ne, Mujinguludi wa mianda; bulengele bua mei a ku mishiku budi buitabushisha bantu." }
25,531
PRO_16_22
{ "fra": "Le bons sens procure la vie à ceux qui le possèdent. Les imbéciles sont punis par leur propre bêtise.", "lua": "Lungenyi ludi bu mushimi wa mai a muoyo kudi muntu udi nʼalu, dikengesha dia bahote mbuhote buabo." }
25,532
PRO_16_23
{ "fra": "L'homme à l'esprit sage réfléchit avant de parler et rend ainsi ses paroles plus convaincantes.", "lua": "Mutshima wa muena meji udi uyisha mukana muandi lungenyi, udi uhetamu bukole bua kuitabushisha bantu." }
25,533
PRO_16_24
{ "fra": "Des paroles aimables sont pareilles au miel, qui est agréable au goût et bon pour la santé.", "lua": "Mei malengele adi bu dikatshi dia buitshi, adi mashemakane ku muoyo ne adi asangulusha mubidi." }
25,534
PRO_16_25
{ "fra": "Il arrive qu'un homme estime sa conduite droite alors que finalement elle le mène à la mort .", "lua": "Nshila udiku udi mululame ku mesu kua muntu, kadi nshikidilu wandi udi lufu." }
25,535
PRO_16_26
{ "fra": "La faim oblige le travailleur à se donner de la peine, son appétit l'y pousse.", "lua": "Muoyo wa muena mudimu udi usamina bia kudia udi umuenzesha mudimu, bualu bua mukana muandi mudi mumuenzesha bua kukuata mudimu." }
25,536
PRO_16_27
{ "fra": "Le vaurien projette le mal, sa langue est brûlante de méchanceté.", "lua": "Muntu mulembakana udi umbuila bantu dijimba dia dikenga; mei a ku mishiku yandi adi bu kahia kadi kashidisha." }
25,537
PRO_16_28
{ "fra": "L'homme rusé provoque des disputes, et le calomniateur détruit l'amitié.", "lua": "Muena mashimi udi utudisha matandu; muena mukoso udi uhandulula balunda banangangane." }
25,538
PRO_16_29
{ "fra": "L'homme violent trompe les autres et les entraîne sur une mauvaise pente.", "lua": "Muena tshimbambila udi uteya muena mutumba nʼandi, udi umulombola mu nshila udi kayi muimpe." }
25,539
PRO_16_3
{ "fra": "Expose ton activité au Seigneur et tu réaliseras tes projets.", "lua": "Teka mudimu webe mu bianza bia Yehowa, ne malu awahangidisha nealubuluke." }
25,540
PRO_16_30
{ "fra": "Celui qui ferme les yeux et serre les lèvres pour préparer un mauvais coup l'a déjà réalisé.", "lua": "Udi ubuikila mesu andi bua kuhangidisha malu a bunsonge, udi ubuta mishiku yandi, wakumana kuvuisha malu mabi." }
25,541
PRO_16_31
{ "fra": "Les cheveux blancs sont une parure qui couronne celui qui a suivi les traces de la justice.", "lua": "Nsuki mitoke tô idi tshifulu tshia butumbi, nebatshihete mu nshila wa buakane." }
25,542
PRO_16_32
{ "fra": "Le héros véritable est celui qui vainc sa colère. Il vaut mieux être maître de soi que maître d'une ville.", "lua": "Udi kayi ukuata tshiji lubilu udi uhita muena bukitu buimpe, udi ukokesha muoyo wandi udi uhita munyengi wa musoko kutumba." }
25,543
PRO_16_33
{ "fra": "On jette les dés pour connaître l'avenir , mais c'est le Seigneur qui détermine la réponse.", "lua": "Badi belela nshobo ha bibelu, kadi dikosa dionso dia bualu didi difuma kudi Yehowa." }
25,544
PRO_16_4
{ "fra": "Le Seigneur a tout fait dans une intention précise, même les méchants pour le jour de leur malheur.", "lua": "Yehowa wakafuka tshintu tshionso ne kafukila katshi; e, wakalongoluela muntu mubi dituku dia dikenga." }
25,545
PRO_16_5
{ "fra": "Le Seigneur déteste les hommes orgueilleux; on peut être sûr qu'ils ne seront pas impunis.", "lua": "Muntu yonso udi ne kudisua mu mutshima udi utondesha Yehowa, manya bimpe ne, Kena uhanga kukengeshibua." }
25,546
PRO_16_6
{ "fra": "Par la bonté et la fidélité on peut réparer un tort. En respectant le Seigneur on évite d'agir mal.", "lua": "Luse lujalame ne lulamatu lua ku bushuwa bidi bibuikila malu mabi, ne bua ditshina diabo dia Yehowa bantu badi bahanduka mu dikenga." }
25,547
PRO_16_7
{ "fra": "Lorsque le Seigneur approuve la conduite de quelqu'un, il réconcilie avec lui ses ennemis eux-mêmes.", "lua": "Bikala bienzedi bia muntu bisankishe Yehowa, yeye udi umulengeshisha ne bena lukuna bandi." }
25,548
PRO_16_8
{ "fra": "Mieux vaut un maigre salaire gagné honnêtement que de gros revenus tirés d'affaires louches.", "lua": "Kuikala ne bintu bibale ne buakane kudi kuhita kuikala ne luhetu luvule ne kulumbulula kubi buimpe." }
25,549
PRO_16_9
{ "fra": "L'homme élabore des plans, le Seigneur en dirige la réalisation.", "lua": "Mutshima wa muntu udi uhangidisha bua kuya ku luendu, kadi Yehowa udi ulombola makasa andi." }
25,550
PRO_17_1
{ "fra": "Mieux vaut manger en paix un croûton de pain sec que participer à un banquet dans une maison où l'on se dispute.", "lua": "Kuikala ne diampa diume ne ditalala nkutamba kuikala ne nsubu mule tente ne munyinyi ne diyoyo buimpe." }
25,551
PRO_17_10
{ "fra": "Un reproche a plus d'influence sur un homme intelligent que cent coups de bâton sur un sot.", "lua": "Dî dia mibelu didi dibuela mu mutshima wa muena lungenyi didi dihita mikumu lukama hamʼbidi ha muhote." }
25,552
PRO_17_11
{ "fra": "Le méchant ne cherche qu'à nuire et déchaîne ainsi contre lui les forces du malheur.", "lua": "Muntu mubi udi ukeba kutomboka, nunku nebamutumine messager wa lukisu bua kumukuata." }
25,553
PRO_17_12
{ "fra": "Mieux vaut rencontrer une ourse privée de ses petits qu'un sot tout plein de sa bêtise.", "lua": "Kusangakana ne nkashama udi ne bana bandi banyengibue kudiye kudi kutamba kusangakana ne muhote mu buhote buandi buimpe." }
25,554
PRO_17_13
{ "fra": "Le malheur ne quitte pas la maison de l'homme qui rend le mal pour le bien.", "lua": "Bi uhingisha muntu malu mabi ku malu mimpe, malu mabi kaena umuka mu nsubu muandi." }
25,555
PRO_17_14
{ "fra": "Commencer une dispute c'est ouvrir une digue. Arrête-toi avant que la querelle ne se déchaîne.", "lua": "Tshibangidilu tshia matandu tshidi bu kuhatuka kua mai; nunku diambedi matandu kâyi manze kuhatuka, lekela difuilangana." }
25,556
PRO_17_15
{ "fra": "Le Seigneur déteste autant celui qui déclare innocent un coupable que celui qui condamne un innocent.", "lua": "Udi ubingisha muntu mubi ne udi uhisha muntu muakane, bubidi buabo badi batondesha Yehowa." }
25,557
PRO_17_16
{ "fra": "A quoi peut servir l'argent dans la main d'un sot? A se procurer la sagesse? Mais il n'a pas de tête!", "lua": "Bua tshinyi muhote udi ne mushinga mu tshianza tshiandi bua kusumba nʼau meji, hadiye kayi ujingulula mianda?" }
25,558
PRO_17_17
{ "fra": "Un ami montre son affection en toutes circonstances. Un frère est là pour partager les difficultés.", "lua": "Mulunda utu wananga mu bikondo bionso, muanʼetu utu walesha bulela mu tshikondo tshia dikenga." }
25,559
PRO_17_18
{ "fra": "Seul un insensé se rend responsable de la dette d'autrui en tapant dans la main de quelqu'un .", "lua": "Muntu udi kayi ne lungenyi udi uhunga tshihungidi, udi weyeka tshieya ku mesu kua muena mutumba nʼandi." }
25,560
PRO_17_19
{ "fra": "Qui aime la querelle aime causer du tort. Qui fait l'important cherche sa ruine.", "lua": "Udi unanga bubi udi unanga matandu, udi ubisha tshibi tshiandi kulu udi ukeba dibutuka." }
25,561
PRO_17_2
{ "fra": "Un serviteur compétent prendra la place du fils indigne et recevra une part de l'héritage familial.", "lua": "Muhika udi wenza mudimu wandi ne meji neakokeshe muana mulume wa mu tshiota udi wenza mianda ya bundu, neikale ne tshituha tshia buhianyi munkatshi mua bana ba mu tshiota." }
25,562
PRO_17_20
{ "fra": "Qui a l'esprit rusé ne connaît pas le bonheur, et le malheur s'abat sur celui qui a une mauvaise langue.", "lua": "Udi ne mutshima wa mashimi kena uheta diakalengele, udi ne ludimi ludi luamba mei a buhidia ludi bibuela mu dikenga." }
25,563
PRO_17_21
{ "fra": "Qui donne naissance à un sot n'a que du chagrin. Toute joie est refusée au père d'un homme stupide.", "lua": "Udi ulela muana muhote udi ne kanyinganyinga; tatu wa muhote kena ne disanka." }
25,564
PRO_17_22
{ "fra": "La bonne humeur favorise la guérison, mais la tristesse fait perdre toute vitalité.", "lua": "Mutshima wa disanka udi buanga hudi busangasha bimpe, kadi muoyo wa muntu udi ne majia udi inuisha mifuba." }
25,565
PRO_17_23
{ "fra": "Les gens malhonnêtes acceptent les cadeaux offerts pour dévier le cours de la justice.", "lua": "Muntu mubi udi witabusha mbueshilu misokoka muinshi mua tshivualu bua kuhumbisha kulumbulula kuakane." }
25,566
PRO_17_24
{ "fra": "L'homme intelligent ne perd jamais de vue ce qui est sage, mais les regards du sot se portent vers des buts inaccessibles.", "lua": "Mujinguludi wa mianda udi utangisha mpala wandi ku meji, kadi mesu a muhote adi akenzakana tô ne kunfudilu kua buloba." }
25,567
PRO_17_25
{ "fra": "Le sot donne du chagrin à son père et des regrets à celle qui l'a mis au monde.", "lua": "Muana mulume muhote udi uvuisha tatuʼandi kanyinganyinga, udi bu tshintu tshia bululu kudi mamu wakamulela." }
25,568
PRO_17_26
{ "fra": "Il n'est pas bien d'infliger une amende à un innocent et il est injuste de punir quelqu'un de respectable.", "lua": "Kembimpe bua kufutshisha muntu muakane tshibau, anyi bua kukuma bantu baneme bua buakane buabo." }
25,569
PRO_17_27
{ "fra": "Quelqu'un d'expérimenté évite de trop parler et quelqu'un de raisonnable prend le temps de réfléchir.", "lua": "Udi ukanda mei andi udi ne lungenyi, udi ne muoyo muhole udi mujinguludi wa mianda." }
25,570
PRO_17_28
{ "fra": "Quand il se tait, même un imbécile paraît sage. Lorsque ses lèvres sont fermées on peut le croire intelligent.", "lua": "Muhote mene, biahuweye biandi, udi mubadibue bu muena meji; habuteye mishiku yandi, badi bamubala bu muena budimu." }
25,571
PRO_17_3
{ "fra": "L'or et l'argent sont testés par le feu, et c'est le Seigneur qui éprouve la valeur des hommes.", "lua": "Luesu ludiku lua kulengesha tshiamu tshia argent, tshikutu tshidiku tshia kulengeshila tshiamu tshia or; kadi Yehowa udi uteta mitshima." }
25,572
PRO_17_4
{ "fra": "L'homme malintentionné prête l'oreille aux paroles malveillantes et le menteur écoute les mauvaises langues.", "lua": "Muenji wa malu mabi udi uteleja matshu andi ku mishiku idi ihatula mei mabi; muena mashimi udi uteleja matshu andi ku ludimi ludi luamba mei adi ataha bantu." }
25,573
PRO_17_5
{ "fra": "Qui se moque des pauvres outrage celui qui les a faits. Celui qui rit du malheur d'autrui ne sera pas impuni.", "lua": "Muntu udi useka muhele udi uhenda Mufuki wandi, udi usanka bua dikenga dia mukuabo kena uhanga kukengeshibua." }
25,574
PRO_17_6
{ "fra": "Les gens âgés sont fiers de leurs petits-enfants, et les enfants sont fiers de leurs parents.", "lua": "Bikulu badi tshifulu tshia butumbi tshia bantu banunu; butumbi bua bana mbatatu babo." }
25,575
PRO_17_7
{ "fra": "Un langage distingué ne convient pas à un homme vulgaire, encore moins le mensonge à un dirigeant.", "lua": "Mei a buneme kaena akumbana kudi muhote; mishiku idi yamba mashimi kayena itamba kukumbana muntu muneme." }
25,576
PRO_17_8
{ "fra": "Certains pensent qu'offrir un cadeau porte bonheur et assure la réussite de toutes les entreprises.", "lua": "Diha didi bu dibue dia mushinga mukole ku mesu kua muenʼadi; kuonso kudiye utangisha mpala wandi udi ne diakalengele." }
25,577
PRO_17_9
{ "fra": "Oublier un tort favorise l'amitié, mais en reparler sans cesse la rend impossible.", "lua": "Udi ubuikidila dihanga dia muntu udi ukeba dinanga, kadi udi wambulula mianda udi uhandulula balunda banangangane." }
25,578
PRO_18_1
{ "fra": "Celui qui ne cherche que son intérêt s'isole des autres, il s'irrite quand on lui propose de l'aide.", "lua": "Udi udihandulula kudi banga bantu udi ukeba anu bualu budiye musue, ne udi uhatula mei a tshiji tshikole bua kuhidia meji makane." }
25,579
PRO_18_10
{ "fra": "Le Seigneur est une forteresse. L'homme juste accourt près de lui et il est en sécurité.", "lua": "Dina dia Yehowa didi tshibumba tshikole; mundi muakane udi unyemenaku, udi uhanduka." }
25,580
PRO_18_11
{ "fra": "La fortune du riche lui tient lieu de citadelle, dans son coffre-fort elle le protège comme un rempart élevé.", "lua": "Biuma bia mundi mubanji bidi musoko wandi wa ngumbu, bidi bu lumbu lule mu meji andi." }
25,581
PRO_18_12
{ "fra": "L'orgueil de l'homme le conduit à la faillite. Avant d'accéder aux honneurs, il convient d'être humble.", "lua": "Mutshima wa kudisua udi uya ku mpala kua dibutuka; kudihuekesha kudi kuya ku mpala kua butumbi." }
25,582
PRO_18_13
{ "fra": "Qui répond avant d'avoir écouté montre sa bêtise et se couvre de ridicule.", "lua": "Biakudimuma mundi dî kayi muanze kuteleja matshu diambedi, bualu ebu budi bulua buhote ne bundu kudiye." }
25,583
PRO_18_14
{ "fra": "La volonté de vivre soutient l'homme malade, mais qui peut rétablir une volonté défaillante?", "lua": "Muoyo wa mundi neumukoleshe mu butekete buandi, kadi udi mua kujula mutshima wa kanyinganyinga kulu nganyi?" }
25,584
PRO_18_15
{ "fra": "Celui qui réfléchit acquiert des connaissances, le sage cherche à entendre des paroles instructives.", "lua": "Mutshima wa mujinguludi wa mianda udi uheta lungenyi; matshu a bena meji adi ukeba lungenyi." }
25,585
PRO_18_16
{ "fra": "Offrir un cadeau ouvre bien des portes et permet de rencontrer des gens haut placés.", "lua": "Kuha kua mundi kudi kumuhetesha muaba, kudi kumuvuisha ku mpala kua bantu banene." }
25,586
PRO_18_17
{ "fra": "Le premier à plaider une cause semble avoir raison jusqu'au moment où son adversaire le contredit.", "lua": "Udi udianjila kuamha tshilumbu tshiandi udi umueneka bu mubinga; kadi halua muena tshilumbu nʼandi, udi ukononona buluba buandi." }
25,587
PRO_18_18
{ "fra": "Jeter les dés fait cesser les querelles et tranche le débat entre les plaideurs .", "lua": "Kuela kua nshobo kudi kukosesha matandu, kudi kukosa tshilumbu tshidi tshihandulula bantu bakole." }
25,588
PRO_18_19
{ "fra": "Un frère offensé est plus difficile à aborder qu'une forteresse. Les disputes sont aussi tenaces que les verrous d'un château .", "lua": "Kulengesha ne muanʼabo wakenzelabo bibi kudi kuhita kunyenga kua musoko wa ngumbu bukole; matandu adi bu biamu bidibo bakanga nʼabi bibi bia mbalasa mukole." }
25,589
PRO_18_2
{ "fra": "Ce qui intéresse le sot n'est pas de comprendre, mais de faire étalage de son opinion.", "lua": "Muntu muhote kena ne disanka mu dijingulula dia mianda, kadi udi usanka anu hiasokolola mutshima wandi meji adiye nʼau." }
25,590
PRO_18_20
{ "fra": "Un homme peut assurer sa nourriture par ses paroles; ce qu'il dit lui permet de gagner sa vie.", "lua": "Muntu udi ukuta mamuma adi mukana muandi mukuama, udi ukuta bintu bidi mishiku yandi ikuama." }
25,591
PRO_18_21
{ "fra": "Les paroles peuvent être source de vie ou de mort. Qui aime parler doit en accepter les conséquences.", "lua": "Lufu ne muoyo bidi mu bukokeshi bua ludimi; badi bananga kuakula nʼalu nebadie mamuma adilu lukuama." }
25,592
PRO_18_22
{ "fra": "Celui qui trouve une compagne, trouve le bonheur. Il a obtenu l'approbation du Seigneur.", "lua": "Udi uheta mukashi udi uheta disanka, ndiakalengele didiye uheta kudi Yehowa." }
25,593
PRO_18_23
{ "fra": "Le pauvre parle en suppliant, le riche répond avec dureté.", "lua": "Muntu muhele udi wakula mei a disengelela, kadi muntu mubanji udi ukudimuna ne mei makole." }
25,594
PRO_18_24
{ "fra": "Il y a des amis qui mènent au malheur . Un ami véritable est plus loyal qu'un frère.", "lua": "Muntu udi ne balunda ba bungi udi udibutuisba, kadi kudi mulunda udi uhita muanʼabo ne muntu kumulamata." }
25,595
PRO_18_3
{ "fra": "La méchanceté amène avec elle le mépris, et la honte accompagne l'affront.", "lua": "Halua muntu mubi, dihetu didi dilua kabidi; bihendu ne bundu bidi bilua diatshimue." }
25,596
PRO_18_4
{ "fra": "Les paroles de l'homme peuvent être profondes comme l'océan, vivifiantes comme un torrent et source de sagesse .", "lua": "Mei a mukana mua muntu adi bu mai adi ne ndondo; mpokolo wa meji udi kasulu ka mai kadi kahueka." }
25,597
PRO_18_5
{ "fra": "Il n'est pas bien de favoriser le coupable en refusant de faire justice à l'innocent.", "lua": "Kembimpe bua kunemeka muntu mubi, anyi bua kukonyangasha kulumbulula kua bantu bakane." }
25,598
PRO_18_6
{ "fra": "Les paroles du sot entraînent des disputes, ce qu'il dit provoque la bagarre.", "lua": "Mishiku ya muhote idi ivuisha matandu; mukana muandi mudi mumubikidila mitutu." }
25,599
PRO_18_7
{ "fra": "Quand le sot parle, il cause sa ruine; il est pris au piège de ses propres paroles.", "lua": "Mukana mua muhote mudi ku butuka kuandi, mishiku yandi idi buteyi ku muoyo wandi." }
25,600
PRO_18_8
{ "fra": "Les calomnies sont comme des friandises, elles s'insinuent jusqu'au fond de soi-même.", "lua": "Mei a umena bunsonge adi bu tuhesa tua bia kudia bilengele; adi abuela tô ne munda mua mubidi," }