src
stringlengths
7
141
tgt
stringlengths
7
141
Tsis txhob zaum ntawm lub thaj
Không ngồi vào gian thờ.
Qhov ntawd yog qhov chaw dawb ceev
Đó là nơi linh thiêng.
Tsis txhob kov tej khoom hawm
Không tự ý chạm đồ thờ.
Thaum noj mov tsis txhob txho rawg rau hauv lub nti
Khi ăn cơm không cắm đũa vào bát.
Ntawm yog ib txoj kev caiv
Đó là điều kiêng kỵ.
Tsis tham qhov tsis zoo
Không nói điều xui xẻo.
Hauv nphua mov
Trong bữa ăn.
Neeg nyob hauv zos tseem ceeb heev rau kev coj ncaj ncees
Người bản rất coi trọng lễ nghĩa.
Qhua coj zoo ces yuav tau xav
Khách lịch sự sẽ được quý.
Cov neeg laus ces tau hwm
Người già được tôn trọng.
Me nyuam yaus tau qhia kom coj zoo
Trẻ con được dạy lễ phép.
Kev li kev cai tau dhau los ntawm ib tiam dhau ib tiam
Văn hóa truyền từ đời này sang đời khác.
Tsis yog los ntawm phau ntawv
Không qua sách vở.
Yog dhau los ntawm lub neej
Mà qua cuộc sống.
Dhau los ntawm kev hais lus
Qua lời kể.
Los ntawm kev ua haujlwm niaj hnub
Qua sinh hoạt hàng ngày.
Qhua tuaj yuav tsum saib xyuas
Khách đến nên quan sát.
Thiab tau hwm
Và tôn trọng.
Tsis txhob luag thia thuam kev li kev cai
Không cười chê phong tục.
Tsis txhob muab piv
Không so sánh hơn thua.
Txhua qhov chaw muaj ib txoj kev ua neej
Mỗi nơi một cách sống.
Ntawm yog qhov muaj nqis
Đó là điều đáng quý.
Kev lis kev cai tsis yog cia ua yeeb yam
Văn hóa không phải để diễn.
Tab sis cia ua neej nyob
Mà để sống.
Qhua yuav nkag siab thiab nyiam dua
Khách hiểu sẽ yêu hơn.
Los lus nyob zoo yog los lus tseem ceeb
Lời chào rất quan trọng.
Cov neeg nyob hauv zos nco tau ntev
Người bản nhớ lâu.
Kev lis kev cai ua tau tib neeg
Văn hóa tạo nên con người.
Tib neeg ua tau Cao Bang
Con người tạo nên Cao Bằng.
Ntawm yog qhov muaj nqis heev tshiaj plaw
Đó là giá trị lớn nhất.
Tsis yog tias teb chaws yog nkauj
Không phải chỉ là cảnh đẹp.
Yog tib neeg
Mà là con người.
Thiab txoj kev ua neej
Và cách sống.
Tsis muaj kev sib pauv kev lis kev cai
Không đánh đổi văn hóa.
Txais cov txiaj ntsig luv luv
Lấy lợi ích ngắn hạn.
Yuav tsum xav ntev
Phải nghĩ lâu dài.
Rau tej me nyuam
Cho con cháu.
Rau zej zos
Cho bản làng.
Rau teb chaws
Cho quê hương.
Kev lis kev cai tshua ces tshua zej zos
Văn hóa còn thì bản còn.
Zej zos tshua ces neeg tshua
Bản còn thì người còn.
Ntawm yog qhov tseem ceeb
Đó là điều quan trọng nhất.
Vam tias cov qhua nkag siab
Mong du khách hiểu điều này.
Thiab pab nrog cov neeg hauv zos khaws cia
Và cùng người dân giữ gìn.
Kev lis kev cai Cao Bang
Văn hóa Cao Bằng.
Hwm heev
Rất đáng trân trọng.
No yog ncuav khao
Đây là bánh khảo.
Ua ntawm hmoov nplej npaum
Bánh làm từ bột nếp.
Muaj tauj huab xeeb thiab thaj qab zib
Có nhân lạc và đường.
Feem ntau siv rau hnub so
Thường dùng ngày lễ.
No yog ncuav qe ntsaus
Đây là bánh trứng kiến.
Tshuaj muaj raw caij
Chỉ có theo mùa.
Qe ntsaus tau nqa hauv hav zoov los
Trứng kiến được lấy trong rừng.
Cov no rog heev
Món này rất béo.
Tab sis tsis dhuav
Nhưng không ngấy.
No yog mov nplej nplaum tsib xim
Đây là xôi ngũ sắc.
Ua los ntawm nplooj hav zoov
Làm từ lá rừng.
Txhua xim muaj lub ntsiab lus
Mỗi màu có ý nghĩa.
Mov nplej nplaum tau ua rau lub caij so
Xôi thường dùng trong lễ.
No yog phej qaub
Đây là phở chua.
Noj laj thiab xis noj heev
Ăn mát và dễ chịu.
Haus rau lub caij ntuj sov
Phù hợp mùa hè.
No yog os ci 7 yam
Đây là vịt quay 7 vị.
Tawv nqhi nqaij muag
Da giòn, thịt mềm.
No yog ntses dej ci
Đây là cá suối nướng.
Ntses me tab sis qab
Cá nhỏ nhưng rất ngọt.
Noj nrog zaub hav zoov
Ăn kèm rau rừng.
No yog ntsuag hav zoov
Đây là măng rừng.
Ntsuag ziab qhuav
Măng phơi khô.
Ua kua qab heev
Nấu canh rất thơm.
Zaub no yog zaub hav zoov xwb
Rau đều là rau rừng.
Tsis siv tshuaj
Không dùng thuốc.
Noj zoo heev
Ăn rất lành.
Neeg hauv zos noj raw caij
Người bản ăn theo mùa.
Tsis yog cia muag
Không phải để bán.
Cia noj ntxhua hnub
Mà để ăn hàng ngày.
Qhua noj ces noj nrog tsev neeg
Khách ăn là ăn cùng gia đình.
Haus cawv ces haus tsawg
Uống rượu thì uống ít.
Cawv pob kws qab heev
Rượu ngô rất nặng.
Haus tsis taus ces tsis yuam
Không uống được thì không ép.
Tseem ceeb yog zoo siab
Quan trọng là vui.
Tsis qaus cawv
Không say xỉn.
Qhua noj qab ces zoo siab laws
Khách ăn ngon là vui rồi.
Tsis yuav qhuav heev
Không cần khen quá.
Tab sis muaj lus pab qhia ces zoo siab heev
Nhưng góp ý thì rất quý.
Cia ua zoo dua
Để làm tốt hơn.
Ntawm yog qhov coj neeg hauv zoo cia siab
Đó là điều người bản mong.
Tsis yog nyiaj
Không phải tiền bạc.
Nco Cao Bang tus ntxiab
Nhớ hương vị Cao Bằng.
Nco npluag mov hauv zos
Nhớ bữa cơm bản.
Nco tib neeg
Nhớ con người.
Leej twg noj kuj nco
Ai ăn cũng nhớ.
Nco ntev
Nhớ lâu.
Nco ntev heev
Nhớ rất lâu.
Cuag li nco ib tus neeg swj
Như nhớ một người quen.
Thaum tawm Cao Bang mus
Khi rời Cao Bằng.
Nyiaj yuav tsis tau
Không mua được bằng tiền.
Hauv npluag mov
Trong bữa cơm.
Hauv pib cawv
Trong chén rượu.
Hauv zaj dab neeg
Trong câu chuyện.