text
stringlengths
80
6.25k
text_len
int64
32
3.12k
src
stringclasses
7 values
Tijdens antivirale therapie met entecavir of tenofovir moet de mate van viremie minstens eens per zes maanden ● Na het staken van antivirale therapie wordt gedurende één jaar de mate van viremie om de drie maanden gemeten In de periode daarna vindt de monitoring van de viral load om de zes maanden plaats Een kopie van de originele laboratoriumuitslag (dus niet een vermelding van de uitslag) moet steeds opgestuurd worden naar de Commissie De betrokken medewerker en -indien van toepassing- de werkgever zijn hiervoor verantwoordelijk Zodra bij een meting de mate van viremie groter blijkt dan ## ### IU/mL zie de voorafgaande alinea ● Indien een niet-HBV-immune patiënt is blootgesteld aan bloed van een HBVpositieve medewerker, moet HB-immunoglobuline en HBV-vaccin aan de patiënt ● Indien een redelijk vermoeden bestaat dat zich één of meer gevallen van hepatitis hebben voorgedaan in aansluiting op medische ingrepen, verricht door een HBVgeïnfecteerde gezondheidszorgwerker, adviseert de Commissie om een ‘outbreak management team’ in te stellen en om over te gaan tot een retrospectief onderzoek de mate van viremie moet daarbij regelmatig gecontroleerd worden ● Tijdens en na anti-virale therapie gelden speciale voorschriften voor de mag risicohandelingen verrichten mits hij of zij elk kwartaal getest wordt op HBsAg, ● Na volledige HBV-vaccinatie moet de aanwezigheid van immuniteit bij risicovormers gecontroleerd worden volgens paragraaf <DATUM> en <DATUM> van deze richtlijn, inclusief het nadere onderzoek als de anti-HBs-spiegel lager dan ### IE/L blijkt te niet relevant Revaccinatie is volgens de commissie vooralsnog ook bij risicovormers ● Bij een anti-HBs-respons in het gebied van ## t/m ## IE/L is sprake van een hyporesponder Een hypo-responder kan geïnfecteerd zijn met HBV, omdat HBV-infectie gepaard kan gaan met de aanwezigheid van een lage spiegel anti-HBs (##) Als nader onderzoek conform paragraaf <DATUM> afwezigheid van HBV-infectie uitwijst, wordt een anti-HBs-titer na vaccinatie van ## tot ### IE/L beschouwd als teken van immuniteit gedurende vijf jaar Boostering (gevolgd door titercontrole) na vijf jaar is vooralsnog noodzakelijk; met aansluitend controle conform het stroomschema van ● Bij een anti-HBs-titer na vaccinatie lager dan ## IE/L is sprake van een nonresponder, zie paragraaf <DATUM> ● Na doorgemaakte, genezen HBV-infectie wordt men beschouwd als levenslang immuun en is revaccinatie niet nodig Van doorgemaakte, genezen infectie is onder meer sprake bij het volgende serologische profiel HBsAg is niet aantoonbaar, terwijl antistoffen tegen zowel HBsAg als HB-core aantoonbaar zijn Ook bij geïsoleerde aanwezigheid van anti-HB-core antistoffen kan sprake zijn van immuniteit na doorgemaakte, genezen HBV-infectie Bij dit profiel is controle van de anti-HBsrespons conform paragraaf <DATUM> na éénmalige boostering met HBV-vaccin aangewezen Bij een risicovormer die verbonden is aan een instelling is dit de Een ‘non-responder’ is een persoon die na volledige HBV-vaccinatie een anti-HBs respons vertoont lager dan ## IE/L Een non-responder kan geïnfecteerd zijn met HBV (##) Met betrekking tot deze richtlijn wordt een persoon die na lege artis geïnfecteerd met HBV tot het tegendeel bewezen is Als een gevoelige HBV-DNA.
639
nvog
bij risicovormers ● Bij een anti-HBs-respons in het gebied van ## t/m ## IE/L is sprake van een hyporesponder Een hypo-responder kan geïnfecteerd zijn met HBV, omdat HBV-infectie gepaard kan gaan met de aanwezigheid van een lage spiegel anti-HBs (##) Als nader onderzoek conform paragraaf <DATUM> afwezigheid van HBV-infectie uitwijst, wordt een anti-HBs-titer na vaccinatie van ## tot ### IE/L beschouwd als teken van immuniteit gedurende vijf jaar Boostering (gevolgd door titercontrole) na vijf jaar is vooralsnog noodzakelijk; met aansluitend controle conform het stroomschema van ● Bij een anti-HBs-titer na vaccinatie lager dan ## IE/L is sprake van een nonresponder, zie paragraaf <DATUM> ● Na doorgemaakte, genezen HBV-infectie wordt men beschouwd als levenslang immuun en is revaccinatie niet nodig Van doorgemaakte, genezen infectie is onder meer sprake bij het volgende serologische profiel HBsAg is niet aantoonbaar, terwijl antistoffen tegen zowel HBsAg als HB-core aantoonbaar zijn Ook bij geïsoleerde aanwezigheid van anti-HB-core antistoffen kan sprake zijn van immuniteit na doorgemaakte, genezen HBV-infectie Bij dit profiel is controle van de anti-HBsrespons conform paragraaf <DATUM> na éénmalige boostering met HBV-vaccin aangewezen Bij een risicovormer die verbonden is aan een instelling is dit de Een ‘non-responder’ is een persoon die na volledige HBV-vaccinatie een anti-HBs respons vertoont lager dan ## IE/L Een non-responder kan geïnfecteerd zijn met HBV (##) Met betrekking tot deze richtlijn wordt een persoon die na lege artis geïnfecteerd met HBV tot het tegendeel bewezen is Als een gevoelige HBV-DNA ## afwezigheid van HBV-infectie uitwijst, mag een nonresponder risicohandelingen verrichten, mits hij of zij elk kwartaal getest wordt op Na afronden van vaccinatie van een risicovormer tegen HBV moet na vier tot acht weken de HBV-status vastgesteld worden volgens het schema van paragraaf <DATUM> Dit schema houdt rekening met zeldzame serologische profielen (zoals het voorkomen onopgemerkt zou kunnen blijven Bij personen die risicohandelingen uitvoeren is dit onderzoek nodig om patiënten te beschermen tegen infectie door onopgemerkte HBV-dragers Detectie van HBV-infectie biedt voorts de kans om antivirale therapie in (Dit schema is niet van toepassing op personen die alleen HBV-risico lopen) <PERSOON> is niet geïnfecteerd en wordt beschouwd als immuun gedurende ● De afname, verwerking en verzending van een bloedmonster voor bepaling van de de uitslag aan de Commissie, moeten geschieden niet door de betrokken medewerker zelf, maar onder de verantwoordelijkheid van bijvoorbeeld een ● De HBV-DNA bepaling moet geschieden in een Nederlands geaccrediteerd commercieel verkrijgbare test Uitvoering van de test dient te geschieden volgens een ● Het uitvoerend laboratorium dient minstens éénmaal per jaar deel te nemen aan blinde kwaliteitsrondzendingen van HBV-DNA en hierin goede resultaten te behalen De PCR-test voor de bepaling van aan- of afwezigheid van HBV-infectie moet een minimale gevoeligheid van ## IU/mL HBV-DNA hebben Daarbij is ook paragraaf <DATUM> Indien geconstateerd is dat een gezondheidszorgwerker die risicovormende handelingen verricht, of in de toekomst wil gaan verrichten, geïnfecteerd is met HBV, dient dat aangemeld te worden bij de Commissie De Commissie zal vervolgens.
631
nvog
van HBV-infectie uitwijst, mag een nonresponder risicohandelingen verrichten, mits hij of zij elk kwartaal getest wordt op Na afronden van vaccinatie van een risicovormer tegen HBV moet na vier tot acht weken de HBV-status vastgesteld worden volgens het schema van paragraaf <DATUM> Dit schema houdt rekening met zeldzame serologische profielen (zoals het voorkomen onopgemerkt zou kunnen blijven Bij personen die risicohandelingen uitvoeren is dit onderzoek nodig om patiënten te beschermen tegen infectie door onopgemerkte HBV-dragers Detectie van HBV-infectie biedt voorts de kans om antivirale therapie in (Dit schema is niet van toepassing op personen die alleen HBV-risico lopen) <PERSOON> is niet geïnfecteerd en wordt beschouwd als immuun gedurende ● De afname, verwerking en verzending van een bloedmonster voor bepaling van de de uitslag aan de Commissie, moeten geschieden niet door de betrokken medewerker zelf, maar onder de verantwoordelijkheid van bijvoorbeeld een ● De HBV-DNA bepaling moet geschieden in een Nederlands geaccrediteerd commercieel verkrijgbare test Uitvoering van de test dient te geschieden volgens een ● Het uitvoerend laboratorium dient minstens éénmaal per jaar deel te nemen aan blinde kwaliteitsrondzendingen van HBV-DNA en hierin goede resultaten te behalen De PCR-test voor de bepaling van aan- of afwezigheid van HBV-infectie moet een minimale gevoeligheid van ## IU/mL HBV-DNA hebben Daarbij is ook paragraaf <DATUM> Indien geconstateerd is dat een gezondheidszorgwerker die risicovormende handelingen verricht, of in de toekomst wil gaan verrichten, geïnfecteerd is met HBV, dient dat aangemeld te worden bij de Commissie De Commissie zal vervolgens onder welke voorwaarden Bij de aanmelding moet een kopie van de originele HBVtestresultaten meegestuurd worden, waaronder de mate van HBV-viremie (viral load) * Anonieme melding door bijvoorbeeld een bedrijfsarts is mogelijk, daarbij moet een zodanige codering van de HBV-geïnfecteerde gebruikt worden dat verwisseling van de identiteit in het vervolgtraject niet mogelijk is Anonieme melding van De IGZ wijst er op dat wanneer het advies van de Commissie gevolgen heeft voor de beroepsuitoefening van de betrokkene, de directie van de instelling waar betrokkene werkzaam is, op de hoogte zal worden gesteld van het advies De voorzitter van de Commissie brengt na ontvangst van de melding zo spoedig mogelijk een voorlopig advies uit Het definitieve advies volgt na raadpleging van de voltallige Commissie De secretaris van de Commissie zal volgens een standaardprocedure nagaan of eventueel benodigde periodieke controles op de mate conform het advies van de Commissie worden uitgevoerd Het niet nakomen van de controles kan leiden tot een verbod op het uitvoeren van risicovormende Iedere gezondheidszorgmedewerker die risicovolle handelingen verricht, of wil gaan verrichten, en drager blijkt te zijn van HBV dient gemeld te worden bij de Als de risicovormer werkt in een instelling, is het een gedeelde De melding kan verricht worden door de persoon zelf, of door betrokken De Commissie brengt schriftelijk advies uit of betrokkene risicovolle handelingen mag verrichten en of, c q hoe betrokkene vervolgd moet te worden (monitoring Indien betrokkene vervolgd wordt moet de Commissie iedere zes maanden.
562
nvog
voorwaarden Bij de aanmelding moet een kopie van de originele HBVtestresultaten meegestuurd worden, waaronder de mate van HBV-viremie (viral load) * Anonieme melding door bijvoorbeeld een bedrijfsarts is mogelijk, daarbij moet een zodanige codering van de HBV-geïnfecteerde gebruikt worden dat verwisseling van de identiteit in het vervolgtraject niet mogelijk is Anonieme melding van De IGZ wijst er op dat wanneer het advies van de Commissie gevolgen heeft voor de beroepsuitoefening van de betrokkene, de directie van de instelling waar betrokkene werkzaam is, op de hoogte zal worden gesteld van het advies De voorzitter van de Commissie brengt na ontvangst van de melding zo spoedig mogelijk een voorlopig advies uit Het definitieve advies volgt na raadpleging van de voltallige Commissie De secretaris van de Commissie zal volgens een standaardprocedure nagaan of eventueel benodigde periodieke controles op de mate conform het advies van de Commissie worden uitgevoerd Het niet nakomen van de controles kan leiden tot een verbod op het uitvoeren van risicovormende Iedere gezondheidszorgmedewerker die risicovolle handelingen verricht, of wil gaan verrichten, en drager blijkt te zijn van HBV dient gemeld te worden bij de Als de risicovormer werkt in een instelling, is het een gedeelde De melding kan verricht worden door de persoon zelf, of door betrokken De Commissie brengt schriftelijk advies uit of betrokkene risicovolle handelingen mag verrichten en of, c q hoe betrokkene vervolgd moet te worden (monitoring Indien betrokkene vervolgd wordt moet de Commissie iedere zes maanden Het advies van de Commissie kan gevolgen hebben voor de beroepsuitoefening De gezondheidszorgwerker van het HBV-DNA-gehalte Indien initieel hoogstens ## ### IU/mL HBV-DNA werd aangetoond, kan de gezondheidszorgwerker zijn beroep Indien bij een gezondheidszorgwerker meer dan ## ### IU/mL HBV-DNA wordt aangetoond, mogen geen risicovormende handelingen meer worden verricht Voor sommigen leidt dit tot een beperking van de gebruikelijke beroepsuitoefening, voor anderen leidt dit tot het opgeven van het beroep, omdat het beroep niet uitgeoefend kan worden zonder risicohandelingen te verrichten In veel gevallen maakt het instellen van therapie met moderne antivirale middelen de hervatting van het De behandelmogelijkheden voor HBV-dragers zijn sterk verbeterd sinds de registratie van krachtige HBV-remmers met weinig resistentievorming Op het eerste gezicht lijkt dit de keuze voor een beroep met risicohandelingen te vergemakkelijken voor HBVgeïnfecteerden Hierbij is echter sprake van verschillende bezwaren Bij deze richtlijn heeft de Commissie gekozen voor een benadering waarin de kans op besmetting van een patiënt door een HBV-dragende gezondheidszorgwerker minimaal maar niet nul is (zie hoofdstuk #) De Commissie koos daarbij voor de internationaal gezien relatief hoge grenswaarde van ## ### IU/mL waaronder risicohandelingen verricht mogen worden Hierbij zijn de belangen van HBVgeïnfecteerde professionals meegewogen die hun beroep dreigen te verliezen Met betrekking tot personen die nog een beroep moeten kiezen kan en moet een strengere afweging gemaakt worden De Commissie acht het onjuist als een HBVdrager kiest voor opleiding tot een risicovormend beroep, ook al is er sprake van lage viremie <PERSOON> bene.
560
nvog
voor de beroepsuitoefening De gezondheidszorgwerker van het HBV-DNA-gehalte Indien initieel hoogstens ## ### IU/mL HBV-DNA werd aangetoond, kan de gezondheidszorgwerker zijn beroep Indien bij een gezondheidszorgwerker meer dan ## ### IU/mL HBV-DNA wordt aangetoond, mogen geen risicovormende handelingen meer worden verricht Voor sommigen leidt dit tot een beperking van de gebruikelijke beroepsuitoefening, voor anderen leidt dit tot het opgeven van het beroep, omdat het beroep niet uitgeoefend kan worden zonder risicohandelingen te verrichten In veel gevallen maakt het instellen van therapie met moderne antivirale middelen de hervatting van het De behandelmogelijkheden voor HBV-dragers zijn sterk verbeterd sinds de registratie van krachtige HBV-remmers met weinig resistentievorming Op het eerste gezicht lijkt dit de keuze voor een beroep met risicohandelingen te vergemakkelijken voor HBVgeïnfecteerden Hierbij is echter sprake van verschillende bezwaren Bij deze richtlijn heeft de Commissie gekozen voor een benadering waarin de kans op besmetting van een patiënt door een HBV-dragende gezondheidszorgwerker minimaal maar niet nul is (zie hoofdstuk #) De Commissie koos daarbij voor de internationaal gezien relatief hoge grenswaarde van ## ### IU/mL waaronder risicohandelingen verricht mogen worden Hierbij zijn de belangen van HBVgeïnfecteerde professionals meegewogen die hun beroep dreigen te verliezen Met betrekking tot personen die nog een beroep moeten kiezen kan en moet een strengere afweging gemaakt worden De Commissie acht het onjuist als een HBVdrager kiest voor opleiding tot een risicovormend beroep, ook al is er sprake van lage viremie <PERSOON> bene die weigert een HBV-geïnfecteerde in opleiding te nemen tot een risicovormend Lokaal kan een strenger beleid gelden dan beschreven in deze richtlijn Bijvoorbeeld vanwege de aansprakelijkheid, kan een opleider of opleidende instelling uit gaan van een nul-risico voor de patiënt; en dus een strenger beleid toepassen Deze richtlijn verschaft aan laag-viremische HBV-dragers niet het recht tot opleiding Ten slotte kunnen in de toekomst nieuwe inzichten of Europese voorschriften leiden tot het van kracht worden van een strenger beleid dan beschreven in deze Het uitoefenen van verloskunde, tandheelkunde, orthodontie en mondhygiëne omvat per definitie risicovolle handelingen Deze beroepen zijn dus niet met chronische HBV-infectie met klem af om voor deze beroepen te kiezen, ook degenen met spontane lage viremie of met lage viremie onder antivirale therapie De HBV-status van medische studenten moet in het eerste studiejaar, na vaccinatie, worden vastgesteld Geborgd dient te worden dat een medische student met hoogviremische HBV-infectie tijdens de studie niet in een situatie terecht komt waarbij risicovolle handelingen verricht moeten worden Dit is een gedeelde Commissie is van mening dat een arts met HBV-infectie een specialisatie zonder risicovolle handelingen moet kiezen, ook al is er sprake van lage viremie Er zijn veel medische specialismen zonder risicovolle handelingen De Commissie is van mening dat een medische student met HBV infectie geneeskunde moet kunnen studeren consequenties van de richtlijn ingrijpend, wanneer tijdens hun loopbaan blijkt dat zij HBV-drager zijn Voor nieuw op te leiden risicovormers acht de Commissie het ongewenst dat zij tijdens opleiding of loopbaan met mogelijk ingrijpende consequenties geconfronteerd worden.
573
nvog
tot een risicovormend Lokaal kan een strenger beleid gelden dan beschreven in deze richtlijn Bijvoorbeeld vanwege de aansprakelijkheid, kan een opleider of opleidende instelling uit gaan van een nul-risico voor de patiënt; en dus een strenger beleid toepassen Deze richtlijn verschaft aan laag-viremische HBV-dragers niet het recht tot opleiding Ten slotte kunnen in de toekomst nieuwe inzichten of Europese voorschriften leiden tot het van kracht worden van een strenger beleid dan beschreven in deze Het uitoefenen van verloskunde, tandheelkunde, orthodontie en mondhygiëne omvat per definitie risicovolle handelingen Deze beroepen zijn dus niet met chronische HBV-infectie met klem af om voor deze beroepen te kiezen, ook degenen met spontane lage viremie of met lage viremie onder antivirale therapie De HBV-status van medische studenten moet in het eerste studiejaar, na vaccinatie, worden vastgesteld Geborgd dient te worden dat een medische student met hoogviremische HBV-infectie tijdens de studie niet in een situatie terecht komt waarbij risicovolle handelingen verricht moeten worden Dit is een gedeelde Commissie is van mening dat een arts met HBV-infectie een specialisatie zonder risicovolle handelingen moet kiezen, ook al is er sprake van lage viremie Er zijn veel medische specialismen zonder risicovolle handelingen De Commissie is van mening dat een medische student met HBV infectie geneeskunde moet kunnen studeren consequenties van de richtlijn ingrijpend, wanneer tijdens hun loopbaan blijkt dat zij HBV-drager zijn Voor nieuw op te leiden risicovormers acht de Commissie het ongewenst dat zij tijdens opleiding of loopbaan met mogelijk ingrijpende consequenties geconfronteerd worden situatie voor een nog hogere veiligheid van de patiënt te kiezen Voorafgaand aan elke opleiding tot een risicovormend beroep moet de (documentatie van de) HBV (immuun)-status van de betrokkene gecontroleerd worden De Commissie acht het ongewenst om HBV-dragers op te leiden tot een beroep met risicohandelingen, ook al is er sprake van lage viremie Wat betreft non-responders dient de beroepskeuze heroverwogen te worden, vanwege de mogelijkheid om De oorspronkelijke Commissie preventie iatrogene hepatitis B is ingesteld in februari ### door de IGZ In ### heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) de verantwoordelijkheid voor de Commissie overgedragen aan het <INSTELLING> voor gebied van virologie, epidemiologie, hepatologie, chirurgie, infectiepreventie en arbozorg Een vertegenwoordiger van de IGZ is als waarnemer bij de Commissie betrokken De Commissie heeft primair tot taak te adviseren over al dan niet voortzetting van werkzaamheden door individuele werkers in de gezondheidszorg, bij wie infectie met HBV is geconstateerd en bij wie de kans bestaat op overdracht van Deze derde versie van de richtlijn is - mede aan de hand van de aangeleverde casuïstiek - geschreven door de Commissie en vastgesteld door het Landelijk Overleg Infectieziekten (LOI) De Gezondheidsraad heeft vastgesteld dat deze richtlijn is gemaakt op basis van een verantwoorde analyse van de over dit Commissie menen dat in de toekomst bijstelling van de in de richtlijn genoemde criteria noodzakelijk kan zijn op grond van nieuwe onderzoeksresultaten De richtlijn is uitgangspunt voor het beleid Dit betekent dat de Commissie op grond werkzaamheden kunnen voortzetten.
562
nvog
situatie voor een nog hogere veiligheid van de patiënt te kiezen Voorafgaand aan elke opleiding tot een risicovormend beroep moet de (documentatie van de) HBV (immuun)-status van de betrokkene gecontroleerd worden De Commissie acht het ongewenst om HBV-dragers op te leiden tot een beroep met risicohandelingen, ook al is er sprake van lage viremie Wat betreft non-responders dient de beroepskeuze heroverwogen te worden, vanwege de mogelijkheid om De oorspronkelijke Commissie preventie iatrogene hepatitis B is ingesteld in februari ### door de IGZ In ### heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) de verantwoordelijkheid voor de Commissie overgedragen aan het <INSTELLING> voor gebied van virologie, epidemiologie, hepatologie, chirurgie, infectiepreventie en arbozorg Een vertegenwoordiger van de IGZ is als waarnemer bij de Commissie betrokken De Commissie heeft primair tot taak te adviseren over al dan niet voortzetting van werkzaamheden door individuele werkers in de gezondheidszorg, bij wie infectie met HBV is geconstateerd en bij wie de kans bestaat op overdracht van Deze derde versie van de richtlijn is - mede aan de hand van de aangeleverde casuïstiek - geschreven door de Commissie en vastgesteld door het Landelijk Overleg Infectieziekten (LOI) De Gezondheidsraad heeft vastgesteld dat deze richtlijn is gemaakt op basis van een verantwoorde analyse van de over dit Commissie menen dat in de toekomst bijstelling van de in de richtlijn genoemde criteria noodzakelijk kan zijn op grond van nieuwe onderzoeksresultaten De richtlijn is uitgangspunt voor het beleid Dit betekent dat de Commissie op grond werkzaamheden kunnen voortzetten ‘advies op maat’, mede gezien de algemene aard van de beschrijvingen van risicohandelingen in de richtlijn De Commissie is bereid om in overleg met betrokkene en/of de instelling na te gaan welke oplossingen er mogelijk zijn in de De Commissie heeft in publicaties verslag uitgebracht van haar werkzaamheden vijf Het waarborgen van de veiligheid voor patiënten wordt ontleend aan drie wetten De Kwaliteitswet zorginstellingen vraagt van instellingen garanties voor de patiëntveiligheid en de kwaliteit van de geleverde zorg en eist dat instellingen (kwaliteitssystemen) op basis van onder andere professionele standaarden Ten aanzien van de preventie van overdracht van HBV van personeel naar patiënt beschouwt de IGZ, de aangewezen toezichthouder op het naleven van de Als de IGZ nalatigheden constateert zal de IGZ in eerste instantie waarschuwen en een termijn stellen waarbinnen de preventieve maatregelen op orde dienen te zijn Indien binnen de gestelde termijn het preventiebeleid niet op orde is, kan de IGZ de minister vragen een aanwijzing te geven op grond van de Kwaliteitswet zorginstellingen Beroepsbeoefenaren die niet in een instelling werken dienen eveneens te handelen conform de aanwijzing van de IGZ en de richtlijn van de De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) stelt onder aanmerkelijke kans op schade mogen toebrengen In dat kader dient ook de preventie van transmissie van HBV te worden gezien De IGZ is de toezichthouder op het naleven van de Wet BIG en kan daarmee maatregelen opleggen aan individuele beroepsbeoefenaren Indien nalatigheden worden geconstateerd bij de preventie van.
559
nvog
op maat’, mede gezien de algemene aard van de beschrijvingen van risicohandelingen in de richtlijn De Commissie is bereid om in overleg met betrokkene en/of de instelling na te gaan welke oplossingen er mogelijk zijn in de De Commissie heeft in publicaties verslag uitgebracht van haar werkzaamheden vijf Het waarborgen van de veiligheid voor patiënten wordt ontleend aan drie wetten De Kwaliteitswet zorginstellingen vraagt van instellingen garanties voor de patiëntveiligheid en de kwaliteit van de geleverde zorg en eist dat instellingen (kwaliteitssystemen) op basis van onder andere professionele standaarden Ten aanzien van de preventie van overdracht van HBV van personeel naar patiënt beschouwt de IGZ, de aangewezen toezichthouder op het naleven van de Als de IGZ nalatigheden constateert zal de IGZ in eerste instantie waarschuwen en een termijn stellen waarbinnen de preventieve maatregelen op orde dienen te zijn Indien binnen de gestelde termijn het preventiebeleid niet op orde is, kan de IGZ de minister vragen een aanwijzing te geven op grond van de Kwaliteitswet zorginstellingen Beroepsbeoefenaren die niet in een instelling werken dienen eveneens te handelen conform de aanwijzing van de IGZ en de richtlijn van de De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) stelt onder aanmerkelijke kans op schade mogen toebrengen In dat kader dient ook de preventie van transmissie van HBV te worden gezien De IGZ is de toezichthouder op het naleven van de Wet BIG en kan daarmee maatregelen opleggen aan individuele beroepsbeoefenaren Indien nalatigheden worden geconstateerd bij de preventie van binnen welke tijd de preventieve maatregelen op orde moeten zijn Indien binnen de gestelde termijn het preventiebeleid niet op orde is, kan de IGZ de minister vragen Op grond van de Arbowetgeving, met als toezichthouder de Arbeidsinspectie, is de veiligheid van de werkers in de gezondheidszorg gewaarborgd Hierover hebben de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een circulaire verstuurd (GZB/GZ # #<DATUM> ## dec ###) Sinds ### is de Wet op de medische keuringen van kracht Deze wet stelt, in combinatie met het Besluit Aanstellingskeuringen (###), bepaalde voorwaarden aan ● De functie-eis moet vooraf bekend zijn bij de keuring ● De functie-eis moet in een medisch gezondheidskundig criterium kunnen worden Een werkgever mag een verplichte aanstellingskeuring als onderdeel van de wervingen selectieprocedure beschouwen als er specifieke en objectiveerbare functie-eisen voorhanden zijn die een voorwaarde zijn voor het veilig en naar behoren kunnen uitoefenen van de functie Deze functie-eisen stelt de werkgever op, waarbij de bedrijfsarts adviseert Indien deze functie-eisen in een medisch gezondheidskundig toetsingscriterium vertaald kunnen worden, kan dat opgenomen worden in de eisen voor de verplichte medische keuring De keuring richt zich dan uitsluitend op het vooraf bepaalde gezondheidskundige beoordelingscriterium en vormt onderdeel van de werving- en selectieprocedure De werkgever doet er tevens verstandig aan bij het op te stellen beleid de ondernemingsraad actief te betrekken bij deze besluitvorming Voor risicovormend personeel in de gezondheidszorg kan een geldige HBVvaccinatiestatus of een onderzoek naar HBV-infectie als functie-eis dienen.
566
nvog
binnen welke tijd de preventieve maatregelen op orde moeten zijn Indien binnen de gestelde termijn het preventiebeleid niet op orde is, kan de IGZ de minister vragen Op grond van de Arbowetgeving, met als toezichthouder de Arbeidsinspectie, is de veiligheid van de werkers in de gezondheidszorg gewaarborgd Hierover hebben de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een circulaire verstuurd (GZB/GZ # #<DATUM> ## dec ###) Sinds ### is de Wet op de medische keuringen van kracht Deze wet stelt, in combinatie met het Besluit Aanstellingskeuringen (###), bepaalde voorwaarden aan ● De functie-eis moet vooraf bekend zijn bij de keuring ● De functie-eis moet in een medisch gezondheidskundig criterium kunnen worden Een werkgever mag een verplichte aanstellingskeuring als onderdeel van de wervingen selectieprocedure beschouwen als er specifieke en objectiveerbare functie-eisen voorhanden zijn die een voorwaarde zijn voor het veilig en naar behoren kunnen uitoefenen van de functie Deze functie-eisen stelt de werkgever op, waarbij de bedrijfsarts adviseert Indien deze functie-eisen in een medisch gezondheidskundig toetsingscriterium vertaald kunnen worden, kan dat opgenomen worden in de eisen voor de verplichte medische keuring De keuring richt zich dan uitsluitend op het vooraf bepaalde gezondheidskundige beoordelingscriterium en vormt onderdeel van de werving- en selectieprocedure De werkgever doet er tevens verstandig aan bij het op te stellen beleid de ondernemingsraad actief te betrekken bij deze besluitvorming Voor risicovormend personeel in de gezondheidszorg kan een geldige HBVvaccinatiestatus of een onderzoek naar HBV-infectie als functie-eis dienen weigering om zich te laten vaccineren of het niet mee willen werken aan een test op HBV-infectie kan een afkeuringsgrond vormen De werkgever beslist uiteindelijk of In dit hoofdstuk geeft de Commissie aan op basis van welke publicaties en veronderstellingen de adviezen ter preventie van iatrogene HBV-besmetting tot stand komen In oudere publicaties wordt de mate van HBV-viremie uitgedrukt in HBV-DNA kopieen/mL In dit hoofdstuk wordt de mate van HBV viremie geciteerd met de oorspronkelijk gebruikte eenheid, waarbij geldt dat vijf kopieën HBV-DNA ongeveer De Commissie heeft gekozen voor een benadering waarin de kans op besmetting van een patiënt door een HBV-dragende gezondheidszorgwerker minimaal en dus niet nul is De Commissie veronderstelt dat vooral de mate van viremie (viral load) bepalend is voor de kans op virusoverdracht Hoe hoger de viral load, des te groter wordt de kans op overdracht, waarbij moet worden vastgesteld dat een grenswaarde waaronder geen transmissie van HBV plaatsvindt niet vaststaat Uit de literatuur blijkt echter dat het merendeel der gerapporteerde transmissies voorkomt bij hoogviremische personen, namelijk bij zogenaamd ‘e-antigeen positieve’ HBV-dragers en bij zeer recent geïnfecteerde personen (#,#,##) Bij e-antigeen positieve HBV-dragers Uit Engelse gegevens bleek ook transmissie te hebben plaatsgevonden door een chirurg met een viral load tussen ## en ## HBV-DNA kopieën/mL (##,##) Deze chirurg was één van zes onderzochte e-antigeen negatieve chirurgen, die allen betrokken waren bij transmissie van HBV naar patiënten Opvallend is dat bij alle zes chirurgen dezelfde ‘pre-core mutant’ van het HBV werd aangetroffen.
607
nvog
om zich te laten vaccineren of het niet mee willen werken aan een test op HBV-infectie kan een afkeuringsgrond vormen De werkgever beslist uiteindelijk of In dit hoofdstuk geeft de Commissie aan op basis van welke publicaties en veronderstellingen de adviezen ter preventie van iatrogene HBV-besmetting tot stand komen In oudere publicaties wordt de mate van HBV-viremie uitgedrukt in HBV-DNA kopieen/mL In dit hoofdstuk wordt de mate van HBV viremie geciteerd met de oorspronkelijk gebruikte eenheid, waarbij geldt dat vijf kopieën HBV-DNA ongeveer De Commissie heeft gekozen voor een benadering waarin de kans op besmetting van een patiënt door een HBV-dragende gezondheidszorgwerker minimaal en dus niet nul is De Commissie veronderstelt dat vooral de mate van viremie (viral load) bepalend is voor de kans op virusoverdracht Hoe hoger de viral load, des te groter wordt de kans op overdracht, waarbij moet worden vastgesteld dat een grenswaarde waaronder geen transmissie van HBV plaatsvindt niet vaststaat Uit de literatuur blijkt echter dat het merendeel der gerapporteerde transmissies voorkomt bij hoogviremische personen, namelijk bij zogenaamd ‘e-antigeen positieve’ HBV-dragers en bij zeer recent geïnfecteerde personen (#,#,##) Bij e-antigeen positieve HBV-dragers Uit Engelse gegevens bleek ook transmissie te hebben plaatsgevonden door een chirurg met een viral load tussen ## en ## HBV-DNA kopieën/mL (##,##) Deze chirurg was één van zes onderzochte e-antigeen negatieve chirurgen, die allen betrokken waren bij transmissie van HBV naar patiënten Opvallend is dat bij alle zes chirurgen dezelfde ‘pre-core mutant’ van het HBV werd aangetroffen van de chirurgen varieerde van # x ## tot # x ## HBV-DNA-kopieën/mL Naar aanleiding van het feit dat een chirurg met een viral load van # x ## HBV heeft overgedragen, stelde het <PERSOON> of Health de grenswaarde voor het waarde omdat de spreiding in de meting van HBV-DNA en de variatie van de viral load in de tijd een veiligheidsmarge van een factor ### wenselijk maakt De ## ### IU/mL te blijven hanteren op grond van de volgende overwegingen ● Bij de ongeveer dertig beschrijvingen van HBV-transmissies van arts naar patiënt sinds ### is slechts in één geval sprake van een viral load lager dan ## HBV-DNAkopieën/mL In bijna alle beschreven gevallen is <INSTELLING> e-antigeen-positief (##) wat gebaseerd op onze huidige kennis - gepaard gaat met een viral load van minstens ## HBV-DNA-kopieën/mL Op grond hiervan meent de Commissie dat HBV# transmissie bij een viral load lager dan ## HBV-DNA-kopieën/mL een grote ● Onbekend is de betekenis van het feit dat de beschreven e-antigeen-negatieve chirurgen allen drager waren van hetzelfde pre-core mutant virus De vraag blijft onbeantwoord of de mutatie in verband staat met de opgetreden transmissie van arts naar patiënt Ook kan men speculeren over de vraag of ten tijde van de transmissie naar de patiënt bij de e-antigeen-negatieve chirurg wellicht sprake was van opvlammende HBV-replicatie met een hogere viral load dan de enige tijd later ● Verlaging van de grenswaarde waarboven geen risicohandelingen mogen worden uitgevoerd, heeft consequenties voor het aantal gezondheidszorgwerkers dat geheel.
641
nvog
varieerde van # x ## tot # x ## HBV-DNA-kopieën/mL Naar aanleiding van het feit dat een chirurg met een viral load van # x ## HBV heeft overgedragen, stelde het <PERSOON> of Health de grenswaarde voor het waarde omdat de spreiding in de meting van HBV-DNA en de variatie van de viral load in de tijd een veiligheidsmarge van een factor ### wenselijk maakt De ## ### IU/mL te blijven hanteren op grond van de volgende overwegingen ● Bij de ongeveer dertig beschrijvingen van HBV-transmissies van arts naar patiënt sinds ### is slechts in één geval sprake van een viral load lager dan ## HBV-DNAkopieën/mL In bijna alle beschreven gevallen is <INSTELLING> e-antigeen-positief (##) wat gebaseerd op onze huidige kennis - gepaard gaat met een viral load van minstens ## HBV-DNA-kopieën/mL Op grond hiervan meent de Commissie dat HBV# transmissie bij een viral load lager dan ## HBV-DNA-kopieën/mL een grote ● Onbekend is de betekenis van het feit dat de beschreven e-antigeen-negatieve chirurgen allen drager waren van hetzelfde pre-core mutant virus De vraag blijft onbeantwoord of de mutatie in verband staat met de opgetreden transmissie van arts naar patiënt Ook kan men speculeren over de vraag of ten tijde van de transmissie naar de patiënt bij de e-antigeen-negatieve chirurg wellicht sprake was van opvlammende HBV-replicatie met een hogere viral load dan de enige tijd later ● Verlaging van de grenswaarde waarboven geen risicohandelingen mogen worden uitgevoerd, heeft consequenties voor het aantal gezondheidszorgwerkers dat geheel Concluderend is de Commissie van mening dat verlaging van de grenswaarde tot ## HBV-DNA-kopieën/mL leidt tot minimale reductie van het risico voor de patiënt, terwijl het aantal uit te sluiten gezondheidszorgwerkers onevenredig sterk toeneemt De Commissie stelt daarom de grenswaarde waarboven geen risicohandelingen mogen worden uitgevoerd op ## HBV-DNA kopieën/mL oftewel ## ### IU/mL Resultaten van toekomstig onderzoek kunnen nopen tot bijstelling van deze grenswaarde, maar in de afgelopen jaren zijn geen nieuwe gegevens naar voren gekomen om dit # Onderzoek naar een cluster van hepatitis B-virusbesmettingen in het <PERSOON> hepatitis B in patients in Britain related to previous operations # <PERSOON> AJ, <PERSOON> ND, Banatvala JE Hepatitis B infections # Prentice MB, Flower AJ, <PERSOON> GM, Nicholson KG, <PERSOON> RK et al Infection with hepatitis B virus after open heart surgery BMJ ###; ###(###) ### # Anonymous Surgeons who are hepatitis B carriers <PERSOON> FM, Tormey MP, Sinha SD, Kotsopoulou K et al Transmission of hepatitis B virus to multiple patients from a surgeon without evidence of inadequate infection control <PERSOON> RK et al Transmission of hepatitis B with resultant restriction of surgical practice JAMA ###;.
600
nvog
Concluderend is de Commissie van mening dat verlaging van de grenswaarde tot ## HBV-DNA-kopieën/mL leidt tot minimale reductie van het risico voor de patiënt, terwijl het aantal uit te sluiten gezondheidszorgwerkers onevenredig sterk toeneemt De Commissie stelt daarom de grenswaarde waarboven geen risicohandelingen mogen worden uitgevoerd op ## HBV-DNA kopieën/mL oftewel ## ### IU/mL Resultaten van toekomstig onderzoek kunnen nopen tot bijstelling van deze grenswaarde, maar in de afgelopen jaren zijn geen nieuwe gegevens naar voren gekomen om dit # Onderzoek naar een cluster van hepatitis B-virusbesmettingen in het <PERSOON> hepatitis B in patients in Britain related to previous operations # <PERSOON> AJ, <PERSOON> ND, Banatvala JE Hepatitis B infections # Prentice MB, Flower AJ, <PERSOON> GM, Nicholson KG, <PERSOON> RK et al Infection with hepatitis B virus after open heart surgery BMJ ###; ###(###) ### # Anonymous Surgeons who are hepatitis B carriers <PERSOON> FM, Tormey MP, Sinha SD, Kotsopoulou K et al Transmission of hepatitis B virus to multiple patients from a surgeon without evidence of inadequate infection control <PERSOON> RK et al Transmission of hepatitis B with resultant restriction of surgical practice JAMA ###; Hepatitis B from doctors Lancet ###; ## <PERSOON> DL, <PERSOON> DP, Maynard JE Interruption of hepatitis <PERSOON-##>B, Naeff F Cluster> of hepatitis B transmitted by a physician ## <PERSOON-##> transmission from a cardiac surgeon incubating hepatitis B resulting in chronic antigenemia in four ## <PERSOON-##> MA, Daha TJ, Noordaa vdJ Transmissie te lijf, vijf jaar preventie ## <PERSOON-##> AL, Ijaz S, <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> RJ et al HBV DNA levels and transmission of hepatitis B by health care workers <PERSOON-##> RS, Ijaz S, <PERSOON-##> N, <PERSOON-##> JA, Corden SA, Gilson RJ et al Evidence for a dynamic host-parasite relationship in e-negative hepatitis B carriers J Med Virol ## Corden S HBV DNA levels in healty antenal carriers of <PERSOON-##> AL, Ijaz S, <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> RJ et al <PERSOON-##> and others Transmission of hepatitis B to patiënts from four infected surgeons without hepatitis B e antigen <PERSOON-##> JK Doctor-to-patiënt transmission of viral hepatitis ## <PERSOON-##> H, <PERSOON-##> H et al Hepatitis B virus (HBV) and hepatitis C virus (HCV) infections in health care workers (HCWs).
600
nvog
Lancet ###; ## <PERSOON> DL, <PERSOON> DP, Maynard JE Interruption of hepatitis <PERSOON>B, Naeff F Cluster> of hepatitis B transmitted by a physician ## <PERSOON> transmission from a cardiac surgeon incubating hepatitis B resulting in chronic antigenemia in four ## <PERSOON> MA, Daha TJ, Noordaa vdJ Transmissie te lijf, vijf jaar preventie ## <PERSOON> AL, Ijaz S, <PERSOON> JA, <PERSOON> RJ et al HBV DNA levels and transmission of hepatitis B by health care workers <PERSOON> RS, Ijaz S, <PERSOON-##> N, <PERSOON> JA, Corden SA, Gilson RJ et al Evidence for a dynamic host-parasite relationship in e-negative hepatitis B carriers J Med Virol ## Corden S HBV DNA levels in healty antenal carriers of <PERSOON-##> AL, Ijaz S, <PERSOON> JA, <PERSOON> RJ et al <PERSOON-##> and others Transmission of hepatitis B to patiënts from four infected surgeons without hepatitis B e antigen <PERSOON-##> JK Doctor-to-patiënt transmission of viral hepatitis ## <PERSOON-##> H, <PERSOON-##> H et al Hepatitis B virus (HBV) and hepatitis C virus (HCV) infections in health care workers (HCWs) ## <PERSOON-##> MA, Coutinho RA et al Transmission of hepatitis B virus from a surgeon to his patients during high-risk and low-risk surgical procedures during # years <PERSOON-##> of hepatitis B surface antibodies and surface antigen implications for postvaccination ## <PERSOON-##> on <PERSOON-##> Are booster immunisations ## Brief van de Secretaris van de Gezondheidsraad aan Hoofd Secretariaat van ## LCI Hepatitis B, mei ### In <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> (red); LCI richtlijnen infectieziektebestrijding, <PERSOON-##> of ## <PERSOON-##> JE, <PERSOON-##> HL Hepatitis B virus infected health care workers in <PERSOON-##> Dis ### Augustus ### tijdsperiode titerbepaling anti-hbs aangepast van <DATUM> naar ## weken na laatst vaccinatie De samenstelling van de ‘Commissie preventie iatrogene transmissie van <PERSOON-##>, bedrijfsarts, hoofd Arbodienst, Academisch Medisch • <DATUM> wijziging naam secretaris en adres secretariaat; wijziging <PERSOON-##> of UKAP Advice (Toelichting.
549
nvog
<PERSOON> MA, Coutinho RA et al Transmission of hepatitis B virus from a surgeon to his patients during high-risk and low-risk surgical procedures during # years <PERSOON> of hepatitis B surface antibodies and surface antigen implications for postvaccination ## <PERSOON> on <PERSOON> Are booster immunisations ## Brief van de Secretaris van de Gezondheidsraad aan Hoofd Secretariaat van ## LCI Hepatitis B, mei ### In <PERSOON> JE, <PERSOON> (red); LCI richtlijnen infectieziektebestrijding, <PERSOON> of ## <PERSOON> JE, <PERSOON> HL Hepatitis B virus infected health care workers in <PERSOON-##> Dis ### Augustus ### tijdsperiode titerbepaling anti-hbs aangepast van <DATUM> naar ## weken na laatst vaccinatie De samenstelling van de ‘Commissie preventie iatrogene transmissie van <PERSOON-##>, bedrijfsarts, hoofd Arbodienst, Academisch Medisch • <DATUM> wijziging naam secretaris en adres secretariaat; wijziging <PERSOON-##> of UKAP Advice (Toelichting ‘cutdown’ procedure Hiermee bedoelt men het met een kleine incisie openen van de wand van een bloedvat Deze handeling blijkt ‘exposure prone’ te zijn omdat de incisie in de regel plaatsvindt vlak bij een palperende vinger ) <PERSOON-##> OF <PERSOON-##> has been making recommendations about the working practices of health care workers (HCWs) infected with HIV since the end of ###, and HCWs infected with other blood-borne viruses (BBVs) since September ### Advice for occupational physicians arises from individual queries, cases or general issues which have been referred to the UKAP since its inception Judgements are made by occupational physicians, or in conjunction with the UKAP where doubt or difficulty exists, about whether any procedure is or is not Exposure prone procedures (EPPs) are those where there is a risk that injury to the worker may result in exposure of the patient’s open tissues to the blood of the worker These procedures include those where the worker’s gloved hands may be in contact with sharp instruments, needle tips or sharp tissues (spicules of bone or teeth) inside a patient’s open body cavity, wound or confined anatomical space where the hands or fingertips may not be completely visible at all times Occupational physicians and others who need to make decisions about the working practices of infected HCWs may find the advice helpful In some ## cases this advice may help clarify matters, and in others may direct the reader to seek.
522
nvog
het met een kleine incisie openen van de wand van een bloedvat Deze handeling blijkt ‘exposure prone’ te zijn omdat de incisie in de regel plaatsvindt vlak bij een palperende vinger ) <PERSOON> OF <PERSOON> has been making recommendations about the working practices of health care workers (HCWs) infected with HIV since the end of ###, and HCWs infected with other blood-borne viruses (BBVs) since September ### Advice for occupational physicians arises from individual queries, cases or general issues which have been referred to the UKAP since its inception Judgements are made by occupational physicians, or in conjunction with the UKAP where doubt or difficulty exists, about whether any procedure is or is not Exposure prone procedures (EPPs) are those where there is a risk that injury to the worker may result in exposure of the patient’s open tissues to the blood of the worker These procedures include those where the worker’s gloved hands may be in contact with sharp instruments, needle tips or sharp tissues (spicules of bone or teeth) inside a patient’s open body cavity, wound or confined anatomical space where the hands or fingertips may not be completely visible at all times Occupational physicians and others who need to make decisions about the working practices of infected HCWs may find the advice helpful In some ## cases this advice may help clarify matters, and in others may direct the reader to seek Until now, the UKAP has not favoured issuing guidance about what areas or particular procedures of medical, nursing or midwifery practice involve exposure prone procedures This is because individual working practices may vary between hospitals and between HCWs Advice for one HCW may not always be applicable to another This list must therefore be interpreted with caution, as it is providing <PERSOON> following advice has been given by UKAP in relation to specialties and A + E staff who are restricted from performing EPPs should not provide pre-hospital These staff should not physically examine or otherwise handle acute trauma patients with open tissues because of the unpredictable risk of injury from sharp tissues such as fractured bones Cover from colleagues who are allowed to perform exposure prone procedures would be needed at all times to avoid this eventuality Other exposure prone procedures which may arise in an A+E setting would include rectal examination in presence of pelvic fracture, deep suturing to arrest haemorrhage and internal cardiac massage In addition, situations where risk of biting of health care workers’ fingers is considered significant (such as a violent patient or during an epileptic fit) should be avoided where possible unless the EPP restricted worker is the only person available to provide an immediate life saving intervention Mouth to mouth resuscitation should not be withheld if the EPP restricted worker is the only immediately available person competent to provide this, but ideally should be Procedures performed purely percutaneously are not exposure prone, nor have.
557
nvog
not favoured issuing guidance about what areas or particular procedures of medical, nursing or midwifery practice involve exposure prone procedures This is because individual working practices may vary between hospitals and between HCWs Advice for one HCW may not always be applicable to another This list must therefore be interpreted with caution, as it is providing <PERSOON> following advice has been given by UKAP in relation to specialties and A + E staff who are restricted from performing EPPs should not provide pre-hospital These staff should not physically examine or otherwise handle acute trauma patients with open tissues because of the unpredictable risk of injury from sharp tissues such as fractured bones Cover from colleagues who are allowed to perform exposure prone procedures would be needed at all times to avoid this eventuality Other exposure prone procedures which may arise in an A+E setting would include rectal examination in presence of pelvic fracture, deep suturing to arrest haemorrhage and internal cardiac massage In addition, situations where risk of biting of health care workers’ fingers is considered significant (such as a violent patient or during an epileptic fit) should be avoided where possible unless the EPP restricted worker is the only person available to provide an immediate life saving intervention Mouth to mouth resuscitation should not be withheld if the EPP restricted worker is the only immediately available person competent to provide this, but ideally should be Procedures performed purely percutaneously are not exposure prone, nor have Arterial cutdown involving tissue dissection has been considered exposure prone Skin tunnelling (used in some pain control procedures) may or may not be exposure prone depending on whether the operator’s fingers are at any time concealed in the patient’s tissues in the presence of a sharp instrument It is considered possible to exposure prone, provided cutdown is not performed to obtain vascular access Arterial cutdown involving tissue dissection is considered exposure prone Implantation of permanent pacemakers (for which a skin tunnelling technique is used to site the pacemaker device subcutaneously) may or may not be exposure prone This will depend on whether the operator’s fingers are or are not concealed from view in the patient’s tissues in the presence of sharp instruments during the procedure <PERSOON> majority of procedures in dentistry are exposure prone, with the exception of ENT surgical procedures generally should be regarded as exposure prone with the exception of simple ear or nasal procedures, and procedures performed using endoscopes (flexible and rigid) provided fingertips are always visible Non-exposure prone ear procedures include - stapedectomy/stapedotomy, insertion of ventilation tubes and insertion of a titanium screw for a bone anchored hearing aid Simple endoscopic procedures (eg gastroscopy, bronchoscopy) have not been considered exposure prone but should be avoided by EPP restricted health care workers if a significant risk of biting of the worker’s fingers is deemed to be present In general there is a risk that surgical endoscopic procedures (eg cystoscopy,.
550
nvog
involving tissue dissection has been considered exposure prone Skin tunnelling (used in some pain control procedures) may or may not be exposure prone depending on whether the operator’s fingers are at any time concealed in the patient’s tissues in the presence of a sharp instrument It is considered possible to exposure prone, provided cutdown is not performed to obtain vascular access Arterial cutdown involving tissue dissection is considered exposure prone Implantation of permanent pacemakers (for which a skin tunnelling technique is used to site the pacemaker device subcutaneously) may or may not be exposure prone This will depend on whether the operator’s fingers are or are not concealed from view in the patient’s tissues in the presence of sharp instruments during the procedure <PERSOON> majority of procedures in dentistry are exposure prone, with the exception of ENT surgical procedures generally should be regarded as exposure prone with the exception of simple ear or nasal procedures, and procedures performed using endoscopes (flexible and rigid) provided fingertips are always visible Non-exposure prone ear procedures include - stapedectomy/stapedotomy, insertion of ventilation tubes and insertion of a titanium screw for a bone anchored hearing aid Simple endoscopic procedures (eg gastroscopy, bronchoscopy) have not been considered exposure prone but should be avoided by EPP restricted health care workers if a significant risk of biting of the worker’s fingers is deemed to be present In general there is a risk that surgical endoscopic procedures (eg cystoscopy, been foreseen and may necessitate an open exposure prone procedure <PERSOON> need for cover from a colleague who is allowed to perform exposure prone procedures Exposure prone procedures are rare in General Practice Possible areas where they may be encountered are minor surgery, obstetrics and trauma situations See Open surgical procedures are exposure prone Many minor gynaecological procedures are not considered exposure prone, examples include dilatation & curettage (D&C), suction termination of pregnancy, colposcopy, surgical insertion of and vaginal egg collection provided fingers remain visible at all times when sharp instruments are in use Performing cone biopsies with a scalpel (and with the necessary suturing of the cervix) would be exposure prone Cone biopsies performed with a loop or laser would not in themselves be classified as exposure prone, but if local anaesthetic was administered to the cervix other than under direct vision, ie with fingers concealed in the vagina, then the latter would be an exposure prone Mostly non exposure prone because fingers are never concealed in the patient’s tissues Exceptions are, exposure prone if main trochar inserted using an open procedure, as for example in a patient who has had previous abdominal surgery Also exposure prone if rectus sheath closed at port sites using J-needle, and fingers rather than needle holders and forceps are used In general there is a risk that a therapeutic, rather than a diagnostic, laparoscopy may escalate due to complications which may not have been foreseen necessitating an open exposure prone procedure.
560
nvog
procedure <PERSOON> need for cover from a colleague who is allowed to perform exposure prone procedures Exposure prone procedures are rare in General Practice Possible areas where they may be encountered are minor surgery, obstetrics and trauma situations See Open surgical procedures are exposure prone Many minor gynaecological procedures are not considered exposure prone, examples include dilatation & curettage (D&C), suction termination of pregnancy, colposcopy, surgical insertion of and vaginal egg collection provided fingers remain visible at all times when sharp instruments are in use Performing cone biopsies with a scalpel (and with the necessary suturing of the cervix) would be exposure prone Cone biopsies performed with a loop or laser would not in themselves be classified as exposure prone, but if local anaesthetic was administered to the cervix other than under direct vision, ie with fingers concealed in the vagina, then the latter would be an exposure prone Mostly non exposure prone because fingers are never concealed in the patient’s tissues Exceptions are, exposure prone if main trochar inserted using an open procedure, as for example in a patient who has had previous abdominal surgery Also exposure prone if rectus sheath closed at port sites using J-needle, and fingers rather than needle holders and forceps are used In general there is a risk that a therapeutic, rather than a diagnostic, laparoscopy may escalate due to complications which may not have been foreseen necessitating an open exposure prone procedure Simple vaginal delivery and the use of scissors to make an episiotomy cut are not exposure prone Infiltration of local anaesthetic prior to episiotomy, suturing of an episiotomy and attaching sharp scalp electrodes to baby’s head are considered In the context of GP minor surgery and elsewhere excision of lipomata and sebaceous cysts should not be performed by an EPP restricted HCW Any more complex procedures which are occasionally performed in GPs’ surgeries by doctors with appropriate experience, such as herniorrhaphy, are exposure prone also Health care workers need not refrain from performing exposure prone procedures pending follow up of occupational exposure to an HIV infected source <PERSOON> combined risks of contracting HIV infection from the source patient, and then transmitting this to another patient during an exposure prone procedure is so low as to be considered negligible However in the event of the worker being diagnosed HIV positive, such General nursing procedures do not include exposure prone procedures <PERSOON> duties of operating theatre nurses should be considered individually See also sections on See Midwifery Obstetricians may also perform other surgical procedures, many of which will be obviously exposure prone according to the criteria General duties do not normally include exposure prone procedures With the exception of orbital surgery which is usually performed by maxillo-facial surgeons (who perform many other EPPs), routine ophthalmological surgical procedures are not exposure prone as the operator’s fingers are not concealed in the patient’s tissues Exceptions may occur in some acute trauma cases, which should.
560
nvog
scissors to make an episiotomy cut are not exposure prone Infiltration of local anaesthetic prior to episiotomy, suturing of an episiotomy and attaching sharp scalp electrodes to baby’s head are considered In the context of GP minor surgery and elsewhere excision of lipomata and sebaceous cysts should not be performed by an EPP restricted HCW Any more complex procedures which are occasionally performed in GPs’ surgeries by doctors with appropriate experience, such as herniorrhaphy, are exposure prone also Health care workers need not refrain from performing exposure prone procedures pending follow up of occupational exposure to an HIV infected source <PERSOON> combined risks of contracting HIV infection from the source patient, and then transmitting this to another patient during an exposure prone procedure is so low as to be considered negligible However in the event of the worker being diagnosed HIV positive, such General nursing procedures do not include exposure prone procedures <PERSOON> duties of operating theatre nurses should be considered individually See also sections on See Midwifery Obstetricians may also perform other surgical procedures, many of which will be obviously exposure prone according to the criteria General duties do not normally include exposure prone procedures With the exception of orbital surgery which is usually performed by maxillo-facial surgeons (who perform many other EPPs), routine ophthalmological surgical procedures are not exposure prone as the operator’s fingers are not concealed in the patient’s tissues Exceptions may occur in some acute trauma cases, which should cause injury to the orthodontist’s fingers inside the mouth, and the need for oral examination which may involve the use of sharp instruments, it would be difficult for a worker unfit for EPPs to pursue a career in orthodontics See also Dentistry as some orthodontists perform general dental procedures, the majority of which are exposure Neither general nor neonatal/special care paediatrics has been considered likely to involve any exposure prone procedures, with the exception of cutdown to obtain vascular access (involving tissue dissection) Paediatric surgeons do perform EPPs In contrast to other emergency workers, a paramedic’s primary function is to provide care to patients Direct patient care including intravenous cannulation is not a risk to patients as it is not exposure prone; however, paramedics who are EPP restricted should not perform duties at emergency sites because of risk of injury due to the In the event of injury to an EPP restricted pathologist performing a post mortem examination, the risk to other workers handling the same body subsequently is so For podiatrists who are not trained in and do not perform surgical techniques, routine procedures are not exposure prone EPP restricted podiatrists should not train in surgical techniques, nor should an EPP restricted surgical podiatrist continue to perform surgery Prior to formalising criteria for exposure prone procedures, the UKAP agreed with a representative from the podiatry profession that there was risk that injury to a podiatrist could result in contamination of a patient’s open tissues with.
552
nvog
<PERSOON>, gynaecoloog <INSTELLING>, <PERSOON> door NethOSS ten behoeve van het bijhouden van een Definitie “Beëindigen van de zwangerschap met als doel het leven en/of de gezondheid van de moeder te beschermen, waarbij de kans op neonatale overleving dusdanig klein wordt geacht dat er geen interventies worden gedaan op foetale indicatie, ongeacht de zwangerschapsduur ” Enkele keren per jaar ontstaat er in of door de zwangerschap een dermate gevaarlijke situatie voor de moeder, dat er een reden is om de zwangerschap voortijdig te beëindigen op maternale indicatie om ernstige morbiditeit te reduceren of maternale sterfte te voorkomen# Men spreekt van het beëindigen van de zwangerschap op maternale indicatie indien besloten is tot beëindiging van de zwangerschap, met als doel het leven en/of de gezondheid van de moeder te beschermen, waarbij er geen interventies worden gedaan op foetale indicatie, ongeacht de zwangerschapsduur Interventies op foetale indicatie worden achterwege gelaten omdat de prognose van de ongeboren vrucht (door bijvoorbeeld termijn en/of foetale conditie) als ongunstig wordt verondersteld Dit terwijl de mogelijke maternale nadelen van een op foetale overleving gerichte interventie, deze interventie niet rechtvaardigt De maternale indicaties kunnen zowel een direct gevolg zijn van de zwangerschap (bijv ernstige pre-eclampsie of levensbedreigend bloedverlies bij een placenta praevia) of een indirecte oorzaak hebben (bijv ernstige ARDS (Acute Respiratory Distress Syndrome) ten gevolge van sepsis) In beide situaties kan worden geconcludeerd dat het continueren van de zwangerschap kan leiden tot ernstige schade bij de moeder, of zelfs Volgens de gehanteerde definitie is er geen sprake van het beëindigen van een zwangerschap op maternale indicatie, indien er een beëindiging van de zwangerschap plaats vindt op maternale indicatie waarbij er tevens wordt gestreefd naar een optimale foetale uitkomst (lees inleiding bij ernstige pre-eclampsie waarbij zo nodig wel op foetale indicatie wordt geïntervenieerd) Het wel of niet overlijden van de foetus is niet relevant voor de gehanteerde definitie van een Dit modelprotocol beschrijft de gedragscode hoe een arts dient te handelen in geval van een ernstige aandoening van de moeder, indien wordt overwogen de zwangerschap te beëindigen om ernstige morbiditeit te reduceren of maternale sterfte te voorkomen en er geen interventie wordt gedaan op foetale indicatie Het beschrijft tevens de procedures van de voorbereidingen, de afbreking en de Het beëindigen van de zwangerschap op maternale indicatie zal in principe plaats vinden in één van de tien derdelijns perinatologische centra in <LOCATIE>, die beschikken over een maternale high care Er zijn uitzonderingen waarbij overwogen kan worden om de zwangerschap te beëindigen in de tweede lijn, waarbij overleg met een derdelijns perinatologisch <INSTELLING> uiteraard wel is geïndiceerd gevallen waarbij er een dusdanige spoedsituatie bestaat waarbij de inschatting is dat overplaatsing naar een derdelijns <INSTELLING> niet meer mogelijk is (bijvoorbeeld massaal Artsen die betrokken zijn bij de procedure rond zwangerschapsbeëindiging zijn ieder voor zich verantwoordelijk voor het eigen medisch handelen Er wordt vastgelegd welke arts Een beëindiging van de zwangerschap op maternale indicatie is niet strafbaar op grond van artikel.
566
nvog
of zelfs Volgens de gehanteerde definitie is er geen sprake van het beëindigen van een zwangerschap op maternale indicatie, indien er een beëindiging van de zwangerschap plaats vindt op maternale indicatie waarbij er tevens wordt gestreefd naar een optimale foetale uitkomst (lees inleiding bij ernstige pre-eclampsie waarbij zo nodig wel op foetale indicatie wordt geïntervenieerd) Het wel of niet overlijden van de foetus is niet relevant voor de gehanteerde definitie van een Dit modelprotocol beschrijft de gedragscode hoe een arts dient te handelen in geval van een ernstige aandoening van de moeder, indien wordt overwogen de zwangerschap te beëindigen om ernstige morbiditeit te reduceren of maternale sterfte te voorkomen en er geen interventie wordt gedaan op foetale indicatie Het beschrijft tevens de procedures van de voorbereidingen, de afbreking en de Het beëindigen van de zwangerschap op maternale indicatie zal in principe plaats vinden in één van de tien derdelijns perinatologische centra in <LOCATIE>, die beschikken over een maternale high care Er zijn uitzonderingen waarbij overwogen kan worden om de zwangerschap te beëindigen in de tweede lijn, waarbij overleg met een derdelijns perinatologisch <INSTELLING> uiteraard wel is geïndiceerd gevallen waarbij er een dusdanige spoedsituatie bestaat waarbij de inschatting is dat overplaatsing naar een derdelijns <INSTELLING> niet meer mogelijk is (bijvoorbeeld massaal Artsen die betrokken zijn bij de procedure rond zwangerschapsbeëindiging zijn ieder voor zich verantwoordelijk voor het eigen medisch handelen Er wordt vastgelegd welke arts Een beëindiging van de zwangerschap op maternale indicatie is niet strafbaar op grond van artikel Wellicht ten overvloede hoeft een termijn van # dagen bedenktijd in deze situatie niet te worden aangehouden Alle levensbedreigende aandoeningen van de moeder, waarbij er naar heersend medisch inzicht geen redelijke twijfel bestaat over de diagnose en waarbij het beëindigen van de zwangerschap als doel heeft ernstige maternale morbiditeit te reduceren en mortaliteit te voorkomen, kunnen in aanmerking komen voor een zwangerschapsbeëindiging De volgende maternale indicaties zijn beschreven in zwangerschapsbeëindigingen op maternale indicatie betreft zwangere vrouwen met ernstige vroege pre-eclampsie Er is consensus in de internationale literatuur dat bij vrouwen die vóór zwangerschapsbeëindiging overwogen moet worden Argumenten hiervoor zijn dat een afwachtend beleid grote risico’s voor de moeder met zich mee brengt, terwijl de overlevingskansen voor de foetus klein en de kans op ernstige neonatale morbiditeit groot wordt geschat, met name in het geval van een ernstige foetale groeirestrictie Na ## weken zwangerschapsduur wordt zo mogelijk individueel beleid gemaakt, waarbij de risico’s voor de moeder moeten worden afgewogen tegen de kansen voor het kind Bij die afweging wordt de • Sepsis of Systemic Inflammatory Respons Syndrome bij extreem preterm (( ## weken) • Ernstige verslechtering van de cardiale functie bij cardiale aandoeningen • Maligniteit bij de moeder Een maligniteit in de zwangerschap zal slechts af en toe aanleiding zijn tot het afbreken van de zwangerschap, omdat in het algemeen de meeste oncologische behandelingen kunnen plaatsvinden bij een intacte zwangerschap Er kan een advies worden gevraagd aan de landelijke adviesgroep Kanker en Zwangerschap ((WEBLINK)).
569
nvog
ten overvloede hoeft een termijn van # dagen bedenktijd in deze situatie niet te worden aangehouden Alle levensbedreigende aandoeningen van de moeder, waarbij er naar heersend medisch inzicht geen redelijke twijfel bestaat over de diagnose en waarbij het beëindigen van de zwangerschap als doel heeft ernstige maternale morbiditeit te reduceren en mortaliteit te voorkomen, kunnen in aanmerking komen voor een zwangerschapsbeëindiging De volgende maternale indicaties zijn beschreven in zwangerschapsbeëindigingen op maternale indicatie betreft zwangere vrouwen met ernstige vroege pre-eclampsie Er is consensus in de internationale literatuur dat bij vrouwen die vóór zwangerschapsbeëindiging overwogen moet worden Argumenten hiervoor zijn dat een afwachtend beleid grote risico’s voor de moeder met zich mee brengt, terwijl de overlevingskansen voor de foetus klein en de kans op ernstige neonatale morbiditeit groot wordt geschat, met name in het geval van een ernstige foetale groeirestrictie Na ## weken zwangerschapsduur wordt zo mogelijk individueel beleid gemaakt, waarbij de risico’s voor de moeder moeten worden afgewogen tegen de kansen voor het kind Bij die afweging wordt de • Sepsis of Systemic Inflammatory Respons Syndrome bij extreem preterm (( ## weken) • Ernstige verslechtering van de cardiale functie bij cardiale aandoeningen • Maligniteit bij de moeder Een maligniteit in de zwangerschap zal slechts af en toe aanleiding zijn tot het afbreken van de zwangerschap, omdat in het algemeen de meeste oncologische behandelingen kunnen plaatsvinden bij een intacte zwangerschap Er kan een advies worden gevraagd aan de landelijke adviesgroep Kanker en Zwangerschap ((WEBLINK)) prognose voor de latere gezondheidstoestand van de moeder Ook eventuele bijkomende foetale verschijnselen die het gevolg zijn van de zwangerschap en/of van de aandoening van de moeder (ernstige groeirestrictie, hoeveelheid vruchtwater enz ) worden nauwkeurig gedocumenteerd Naar op dat moment heersend medisch inzicht, wordt het niet zinvol geacht foetale bewaking toe te passen of te interveniëren op foetale indicatie Deze interventies op foetale indicatie worden achterwege gelaten omdat de prognose van de ongeboren vrucht als dermate ongunstig wordt verondersteld of omdat de mogelijke gezondheidsrisico’s van deze interventie voor de moeder deze interventie niet rechtvaardigt In principe wordt er geen foetale bewaking toegepast tijdens een Er wordt zorgvuldig zorg gedragen voor begrijpelijke en volledige voorlichting aan de ouders over de aard en de prognose van de aandoening van de moeder en de te verwachten zeer slechte tot infauste Er wordt altijd, naar het geldende inzicht op dat moment, besproken met de ouders of het verlengen van de zwangerschap tot de mogelijkheden behoort Er worden mogelijkheden aangereikt voor steun In voorkomende gevallen is er geen overleg met de vrouw mogelijk (bijvoorbeeld bij een gesedeerde en geïntubeerde patiënte) Het gesprek zal dan primair plaatsvinden met de partner, of indien niet aanwezig, familie van de patiënte De KNMG (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van Geneeskunde) adviseert dat indien er sprake is van een noodsituatie en toestemming van de patiënt of diens vertegenwoordiger ontbreekt, te handelen in overeenstemming met de professionele De besluitvorming voor het beëindigen van een zwangerschap op maternale indicatie dient plaats te.
567
nvog
latere gezondheidstoestand van de moeder Ook eventuele bijkomende foetale verschijnselen die het gevolg zijn van de zwangerschap en/of van de aandoening van de moeder (ernstige groeirestrictie, hoeveelheid vruchtwater enz ) worden nauwkeurig gedocumenteerd Naar op dat moment heersend medisch inzicht, wordt het niet zinvol geacht foetale bewaking toe te passen of te interveniëren op foetale indicatie Deze interventies op foetale indicatie worden achterwege gelaten omdat de prognose van de ongeboren vrucht als dermate ongunstig wordt verondersteld of omdat de mogelijke gezondheidsrisico’s van deze interventie voor de moeder deze interventie niet rechtvaardigt In principe wordt er geen foetale bewaking toegepast tijdens een Er wordt zorgvuldig zorg gedragen voor begrijpelijke en volledige voorlichting aan de ouders over de aard en de prognose van de aandoening van de moeder en de te verwachten zeer slechte tot infauste Er wordt altijd, naar het geldende inzicht op dat moment, besproken met de ouders of het verlengen van de zwangerschap tot de mogelijkheden behoort Er worden mogelijkheden aangereikt voor steun In voorkomende gevallen is er geen overleg met de vrouw mogelijk (bijvoorbeeld bij een gesedeerde en geïntubeerde patiënte) Het gesprek zal dan primair plaatsvinden met de partner, of indien niet aanwezig, familie van de patiënte De KNMG (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van Geneeskunde) adviseert dat indien er sprake is van een noodsituatie en toestemming van de patiënt of diens vertegenwoordiger ontbreekt, te handelen in overeenstemming met de professionele De besluitvorming voor het beëindigen van een zwangerschap op maternale indicatie dient plaats te beëindiging van de zwangerschap op maternale indicatie besproken in een multidisciplinair teamoverleg waarin minimaal twee gynaecologen (waarvan één als niet-behandelaar), een kinderarts (die zijn afdeling vertegenwoordigt) en zo nodig een deelspecialist (bijvoorbeeld intensivist, cardioloog) zitting hebben In voorkomende gevallen kan er ook overleg plaatsvinden met collega’s uit andere, klinisch verloskundige, verpleegkundige en maatschappelijk werkende een adviesfunctie hebben voor In spoedsituaties (bijvoorbeeld bij een bloedende placenta praevia of in een reanimatie setting) kan besloten worden om geen overleg te voeren De handelingen dienen wel na de bevalling zorgvuldig het beëindigen van de zwangerschap gerechtvaardigd is op basis van de ernst van de aandoening(en) en er naar heersend medisch inzicht geen redelijke twijfel bestaat over de de ouders in voldoende mate zijn voorgelicht over de aard en de ernst van de aandoening en de prognose en of deze informatie door de ouders is begrepen; er overeenstemming is binnen het perinatologisch team (bestaande uit gynaecologen, neonatologen en andere betrokken medisch specialisten) over het postnatale beleid in geval van een beëindiging van de zwangerschap na ## weken en er onverwacht toch een levend het medisch hoofd, c q het plaatsvervangend hoofd van de afdeling geïnformeerd is over de Het wordt geadviseerd het beëindigen van de zwangerschap voorbij ## weken ook te melden aan de De uitkomst van de bespreking van het overlegteam dient gedocumenteerd te worden in het medisch De behandelend gynaecoloog bespreekt zo spoedig mogelijk het resultaat van de besluitvorming met de ouders.
554
nvog
de zwangerschap op maternale indicatie besproken in een multidisciplinair teamoverleg waarin minimaal twee gynaecologen (waarvan één als niet-behandelaar), een kinderarts (die zijn afdeling vertegenwoordigt) en zo nodig een deelspecialist (bijvoorbeeld intensivist, cardioloog) zitting hebben In voorkomende gevallen kan er ook overleg plaatsvinden met collega’s uit andere, klinisch verloskundige, verpleegkundige en maatschappelijk werkende een adviesfunctie hebben voor In spoedsituaties (bijvoorbeeld bij een bloedende placenta praevia of in een reanimatie setting) kan besloten worden om geen overleg te voeren De handelingen dienen wel na de bevalling zorgvuldig het beëindigen van de zwangerschap gerechtvaardigd is op basis van de ernst van de aandoening(en) en er naar heersend medisch inzicht geen redelijke twijfel bestaat over de de ouders in voldoende mate zijn voorgelicht over de aard en de ernst van de aandoening en de prognose en of deze informatie door de ouders is begrepen; er overeenstemming is binnen het perinatologisch team (bestaande uit gynaecologen, neonatologen en andere betrokken medisch specialisten) over het postnatale beleid in geval van een beëindiging van de zwangerschap na ## weken en er onverwacht toch een levend het medisch hoofd, c q het plaatsvervangend hoofd van de afdeling geïnformeerd is over de Het wordt geadviseerd het beëindigen van de zwangerschap voorbij ## weken ook te melden aan de De uitkomst van de bespreking van het overlegteam dient gedocumenteerd te worden in het medisch De behandelend gynaecoloog bespreekt zo spoedig mogelijk het resultaat van de besluitvorming met de ouders overgekomen Indien de toestand van de moeder dit toelaat, krijgen de ouders de tijd om de informatie op zich in te laten werken en in eigen kring te bespreken De behandelend gynaecoloog wijst de ouders op de mogelijkheid om gesprekken te voeren met een maatschappelijk werkende, een geestelijk verzorger en/of een vertrouwenspersoon die zij zelf Nadat de beslissing tot zwangerschapsbeëindiging is genomen, informeert de behandelend gynaecoloog de huisarts, de verloskundige en de verwijzend specialist, tenzij de ouders daartegen In overleg met de behandelend arts en eventueel deelspecialist wordt de meest veilige plaats voor de partus bepaald Dit kan zijn op het verloskamercomplex, maar ook op een high care afdeling, Er wordt gekozen voor de meest veilige methode voor de moeder, gegeven de medische problematiek De ouders worden voorbereid op het feit dat na ## weken het kind nog met enige levenstekenen kan worden geboren, met name indien er sprake is van een sectio (bijvoorbeeld bij een bloedende placenta praevia) Tijdens de uitvoering wordt de uiterste zorg besteed aan continuïteit van zorg en aan de begeleiding van de ouders, waarbij de gynaecoloog te allen tijde de eindverantwoordelijkheid draagt voor wat betreft het medisch inhoudelijke beleid als wel de Ouders dienen in staat te worden gesteld om op passende wijze afscheid te nemen Afhankelijk van de aard en de ernst van de maternale aandoening wordt het beleid voor de moeder Indien de bevalling plaatsvindt voor ## weken zwangerschapsduur hoeft er geen melding gedaan te worden bij de forensisch arts (voorheen gemeentelijk lijkschouwer genoemd) Tevens hoeft er geen.
558
nvog
om de informatie op zich in te laten werken en in eigen kring te bespreken De behandelend gynaecoloog wijst de ouders op de mogelijkheid om gesprekken te voeren met een maatschappelijk werkende, een geestelijk verzorger en/of een vertrouwenspersoon die zij zelf Nadat de beslissing tot zwangerschapsbeëindiging is genomen, informeert de behandelend gynaecoloog de huisarts, de verloskundige en de verwijzend specialist, tenzij de ouders daartegen In overleg met de behandelend arts en eventueel deelspecialist wordt de meest veilige plaats voor de partus bepaald Dit kan zijn op het verloskamercomplex, maar ook op een high care afdeling, Er wordt gekozen voor de meest veilige methode voor de moeder, gegeven de medische problematiek De ouders worden voorbereid op het feit dat na ## weken het kind nog met enige levenstekenen kan worden geboren, met name indien er sprake is van een sectio (bijvoorbeeld bij een bloedende placenta praevia) Tijdens de uitvoering wordt de uiterste zorg besteed aan continuïteit van zorg en aan de begeleiding van de ouders, waarbij de gynaecoloog te allen tijde de eindverantwoordelijkheid draagt voor wat betreft het medisch inhoudelijke beleid als wel de Ouders dienen in staat te worden gesteld om op passende wijze afscheid te nemen Afhankelijk van de aard en de ernst van de maternale aandoening wordt het beleid voor de moeder Indien de bevalling plaatsvindt voor ## weken zwangerschapsduur hoeft er geen melding gedaan te worden bij de forensisch arts (voorheen gemeentelijk lijkschouwer genoemd) Tevens hoeft er geen Indien de bevalling plaatsvindt na ## weken en de vrucht is komen te overlijden, dient de forensisch arts altijd te worden geïnformeerd door de betrokken gynaecoloog Er kan overwogen worden een voormelding te doen op het moment dat besloten is tot het beëindigen van de zwangerschap na ## weken Een verklaring van geen bezwaar van de officier van justitie is noodzakelijk voordat tot Tevens dient er bij een geboorte na ## weken aangifte van de geboorte te worden gedaan in de De betrokken hulpverleners (gynaecoloog, verloskundige, huisarts, maatschappelijk werkende) worden zo spoedig mogelijk na de zwangerschapsbeëindiging geïnformeerd, tenzij de ouders Met de ouders wordt overlegd over de begrafenis c q crematie Voor de begeleiding en nazorg wordt in het ziekenhuis en in de thuissituatie zorggedragen Afhankelijk van de situatie kan deze nazorg verleend worden door bijvoorbeeld de behandelend gynaecoloog, de huisarts, de verloskundige, de De behandelend gynaecoloog biedt de ouders een aantal weken na de zwangerschapsbeëindiging een gesprek aan waarin het gehele proces wordt besproken en waarin aandacht besteed wordt aan de rouwverwerking De ouders worden verder geïnformeerd over de diagnose, het herhalingsrisico en de mogelijkheden van primaire preventie in een eventuele toekomstige zwangerschap In het medisch dossier worden nauwkeurig, gedateerd en chronologisch de volgende gegevens een weergave van de gesprekken met de ouders na het stellen van de diagnose en de het voorgestelde beleid als het kind levend wordt geboren; een weergave van het gesprek met de ouders na het teamoverleg; het verloop van de inleiding, bevalling en uitwendige schouwing;.
555
nvog
vrucht is komen te overlijden, dient de forensisch arts altijd te worden geïnformeerd door de betrokken gynaecoloog Er kan overwogen worden een voormelding te doen op het moment dat besloten is tot het beëindigen van de zwangerschap na ## weken Een verklaring van geen bezwaar van de officier van justitie is noodzakelijk voordat tot Tevens dient er bij een geboorte na ## weken aangifte van de geboorte te worden gedaan in de De betrokken hulpverleners (gynaecoloog, verloskundige, huisarts, maatschappelijk werkende) worden zo spoedig mogelijk na de zwangerschapsbeëindiging geïnformeerd, tenzij de ouders Met de ouders wordt overlegd over de begrafenis c q crematie Voor de begeleiding en nazorg wordt in het ziekenhuis en in de thuissituatie zorggedragen Afhankelijk van de situatie kan deze nazorg verleend worden door bijvoorbeeld de behandelend gynaecoloog, de huisarts, de verloskundige, de De behandelend gynaecoloog biedt de ouders een aantal weken na de zwangerschapsbeëindiging een gesprek aan waarin het gehele proces wordt besproken en waarin aandacht besteed wordt aan de rouwverwerking De ouders worden verder geïnformeerd over de diagnose, het herhalingsrisico en de mogelijkheden van primaire preventie in een eventuele toekomstige zwangerschap In het medisch dossier worden nauwkeurig, gedateerd en chronologisch de volgende gegevens een weergave van de gesprekken met de ouders na het stellen van de diagnose en de het voorgestelde beleid als het kind levend wordt geboren; een weergave van het gesprek met de ouders na het teamoverleg; het verloop van de inleiding, bevalling en uitwendige schouwing; De eindverantwoordelijke gynaecoloog draagt zorg voor melding en verslag conform de daaraan te Per <DATUM> is de nieuwe ‘<PERSOON> beoordelingscommissie late zwangerschap expliciet vermeld dat zwangerschappen die beëindigd worden op maternale indicatie niet gemeld Anders dan bij late zwangerschapsbeëindiging categorie #- en #-gevallen (zie Modelprotocol Handelen bij Late zwangerschapsbeëindiging, <DATUM> ###) is het doel van de behandeling het beschermen van het leven en/of de gezondheid van de moeder in plaats van het laten overlijden van de ongeboren vrucht Hoewel de zwangerschapsbeëindiging bij een maternale indicatie niet is gericht op het laten overlijden van de vrucht, is de (juridische) consequentie bij het overlijden van de vrucht naar aanleiding van het beëindigen van de zwangerschap een niet-natuurlijke dood In die gevallen is artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht (Sr) van toepassing – evenals ### Sr# Het betreft een niet-natuurlijk overlijden waarbij naar de letter van de wet sprake is van een strafbaar feit (art ### jo ##a Sr) Beëindiging van de zwangerschap na ## weken zwangerschapsduur als noodzakelijke en enige mogelijke behandeling van een ernstige aandoening bij de moeder behoort echter tot aanvaardbaar en adequaat, onvermijdbaar medisch handelen Zulk handelen zal in de regel vallen onder de strafuitsluitingsgrond noodtoestand, waardoor de strafbaarheid van het handelen komt te ontvallen Er is geen noodzaak deze gevallen te laten beoordelen in het kader van zwangerschapsbeëindiging die samenhangt met de toestand van het kind en deze gevallen hoeven dus niet te worden gemeld bij de beoordelingscommissie Wel dient, in het geval de vrucht komt te.
589
nvog
en verslag conform de daaraan te Per <DATUM> is de nieuwe ‘<PERSOON> beoordelingscommissie late zwangerschap expliciet vermeld dat zwangerschappen die beëindigd worden op maternale indicatie niet gemeld Anders dan bij late zwangerschapsbeëindiging categorie #- en #-gevallen (zie Modelprotocol Handelen bij Late zwangerschapsbeëindiging, <DATUM> ###) is het doel van de behandeling het beschermen van het leven en/of de gezondheid van de moeder in plaats van het laten overlijden van de ongeboren vrucht Hoewel de zwangerschapsbeëindiging bij een maternale indicatie niet is gericht op het laten overlijden van de vrucht, is de (juridische) consequentie bij het overlijden van de vrucht naar aanleiding van het beëindigen van de zwangerschap een niet-natuurlijke dood In die gevallen is artikel ##a van het Wetboek van Strafrecht (Sr) van toepassing – evenals ### Sr# Het betreft een niet-natuurlijk overlijden waarbij naar de letter van de wet sprake is van een strafbaar feit (art ### jo ##a Sr) Beëindiging van de zwangerschap na ## weken zwangerschapsduur als noodzakelijke en enige mogelijke behandeling van een ernstige aandoening bij de moeder behoort echter tot aanvaardbaar en adequaat, onvermijdbaar medisch handelen Zulk handelen zal in de regel vallen onder de strafuitsluitingsgrond noodtoestand, waardoor de strafbaarheid van het handelen komt te ontvallen Er is geen noodzaak deze gevallen te laten beoordelen in het kader van zwangerschapsbeëindiging die samenhangt met de toestand van het kind en deze gevallen hoeven dus niet te worden gemeld bij de beoordelingscommissie Wel dient, in het geval de vrucht komt te lijkschouwer) Bovendien heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg in deze een toezichthoudende taak Mocht de met het toezicht belaste ambtenaar een ernstige schending van de professionele standaard constateren dan kan hij daarvan melding of aangifte doen bij het Openbaar Ministerie Alleen in dat geval, en in het geval dat de officier van justitie via een andere weg een aangifte of melding ontvangt, heeft het Openbaar Ministerie een rol In alle andere gevallen van late zwangerschapsbeëindiging op maternale indicatie beperkt de rol van de officier van justitie zich tot een beoordeling van het verlof tot begraven of cremeren Bij het tot stand komen van deze nieuwe regeling is met het Ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) afgesproken dat de beroepsgroep zelf zorg zal dragen voor een adequate registratie en analyse van zwangerschapsbeëindiging op maternale indicatie na ## weken Het doel van deze registratie is het verkrijgen van inzicht in indicaties en gevolgde procedures De Vanuit wetenschappelijk oogpunt en gelet op de kwaliteit van zorg is het belangrijk alle zwangerschappen die worden beëindigd op maternale indicatie te analyseren, ongeacht of er sprake was van een zwangerschapsduur na ## weken Door de NVOG (Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie) is besloten dat de registratie zal verlopen via NethOSS (Netherlands Alle casus (zowel in de tweede als derde lijn) van zwangerschapsbeëindiging op maternale indicatie dienen te worden gemeld bij de NethOSS De NethOSS valt onder de Auditcommissie Maternale Sterfte en Morbiditeit (AMSM) van de NVOG.
581
nvog
Het ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS) is een iatrogene, potentieel levensbedreigende complicatie die kan ontstaan bij de behandeling van anovulatie door middel van ovulatie-inductie (OI), en bij de gecontroleerde ovariële hyperstimulatie (COH) als onderdeel van een techniek voor geassisteerde voortplanting In #,<DATUM> van die behandelingen treedt een ernstig OHSS op Het OHSS ontstaat alleen in de luteale fase van de cyclus vooral na stimulatie met gonadotrofinen, met name in combinatie met een GnRH-agonist Het syndroom treedt vrijwel alleen op als hCG wordt toegediend of door een zwangerschap wordt geproduceerd Het OHSS wordt gekenmerkt door klachten van een opgezette buik, buikpijn, dyspneu en algehele malaise als gevolg van vergrote ovaria, ascites en verminderde orgaanperfusie Omdat de oorzaak van het OHSS nog niet bekend is en geen causale therapie kan worden ingesteld, is preventie nodig Preventieve maatregelen kunnen zowel voor als tijdens ovulatie-inductie of gecontroleerde Ondanks de beste voorzorgen is het OHSS niet altijd te vermijden De behandeling van een OHSS bestaat uit symptoombestrijding Treedt het syndroom op, dan moet men beducht zijn voor complicaties, met name Ovulatie-inductie en gecontroleerde ovariële hyperstimulatie die tot een OHSS hebben geleid, hebben met elkaar gemeen dat er multipele follikels zijn gegroeid die tot ovulatie werden aangezet Naast de grootste follikel(s) is het waarschijnlijk vooral het grote aantal middelgrote follikels van ##-## mm doorsnede op de dag van de ovulatie-inducerende hCG-injectie dat verantwoordelijk is voor het OHSS De ontwikkeling van veel follikels gevolgd door de vorming van multipele corpora lutea gaat gepaard met ruime angioneogenese in de ovaria Deze nieuwgevormde vaten vertonen verhoogde permeabiliteit, waardoor water, kleine eiwitten (albumine) en elektrolyten uit het bloed naar de derde ruimte weglekken en de belangrijkste factor vormen in het ontstaan van OHSS Afhankelijk van de omvang van deze verschuivingen ontstaat in meer of mindere mate een OHSS Door het weglekken van water naar de derde ruimte (vooral de buikholte, en verder de pleuraholte, de weefselspleten en soms het pericard) ontstaat intravasculair een hypovolemie Deze leidt tot De hemoconcentratie maakt het bloed viskeus In combinatie met de verhoogde aanmaak van stollingsfactoren door de lever, onder invloed van hoge oestrogeenspiegels, ontstaat er een verhoogde stollingsneiging Deze wordt nog eens versterkt door de reactie van het beenmerg, waardoor vaak een trombocytose ontstaat Meestal is er ook een (hemoconcentratie-onafhankelijke) leukocytose die de indruk kan wekken dat er een infectie bestaat die, bij IVF, het gevolg van de follikelpunctie kan zijn De grootte van de capillaire lekkages bepaalt welke eiwitten weglekken Het zijn vooral de kleine eiwitten die de vaatwanden passeren, o a albumine De ascites die bij een OHSS ontstaat is dus een exsudaat De ontstane hypoalbuminemie veroorzaakt een lagere colloïdosmotische druk met toenemend verlies van water en elektrolyten uit de circulatie en het ontstaan van oedemen Bij het ontstaan van de verhoogde capillaire permeabiliteit lijkt er een hoofdrol weggelegd voor het ovariële prorenine-renine-angiotensinesysteem met als gevolg de productie van allerlei vasoactieve stoffen (bv hyperpermeabiliteit.
565
nvog
ruime angioneogenese in de ovaria Deze nieuwgevormde vaten vertonen verhoogde permeabiliteit, waardoor water, kleine eiwitten (albumine) en elektrolyten uit het bloed naar de derde ruimte weglekken en de belangrijkste factor vormen in het ontstaan van OHSS Afhankelijk van de omvang van deze verschuivingen ontstaat in meer of mindere mate een OHSS Door het weglekken van water naar de derde ruimte (vooral de buikholte, en verder de pleuraholte, de weefselspleten en soms het pericard) ontstaat intravasculair een hypovolemie Deze leidt tot De hemoconcentratie maakt het bloed viskeus In combinatie met de verhoogde aanmaak van stollingsfactoren door de lever, onder invloed van hoge oestrogeenspiegels, ontstaat er een verhoogde stollingsneiging Deze wordt nog eens versterkt door de reactie van het beenmerg, waardoor vaak een trombocytose ontstaat Meestal is er ook een (hemoconcentratie-onafhankelijke) leukocytose die de indruk kan wekken dat er een infectie bestaat die, bij IVF, het gevolg van de follikelpunctie kan zijn De grootte van de capillaire lekkages bepaalt welke eiwitten weglekken Het zijn vooral de kleine eiwitten die de vaatwanden passeren, o a albumine De ascites die bij een OHSS ontstaat is dus een exsudaat De ontstane hypoalbuminemie veroorzaakt een lagere colloïdosmotische druk met toenemend verlies van water en elektrolyten uit de circulatie en het ontstaan van oedemen Bij het ontstaan van de verhoogde capillaire permeabiliteit lijkt er een hoofdrol weggelegd voor het ovariële prorenine-renine-angiotensinesysteem met als gevolg de productie van allerlei vasoactieve stoffen (bv hyperpermeabiliteit growth factor (VEGF) te produceren, een stof die de vasculaire permeabiliteit verhoogt Het OHSS kan vroeg en/of laat in de luteale fase optreden De vroege vorm treedt <DATUM> dagen en de late vorm ##-## dagen na de hCG-injectie op De late vorm treedt meestal op als er een zwangerschap is ontstaan Een vroeg, mild OHSS kan soms, na aanvankelijke genezing, door de hCG-productie van een zwangerschap overgaan in een ernstig(er) OHSS Bij een spontane of geïnduceerde abortus verdwijnt het OHSS snel# Het klinische beeld wordt beheerst door vergrote ovaria en de gevolgen van de verhoogde vasculaire ascitesvorming Op basis van eerder beschreven indelingen werd de classificatie van tabel # opgesteld# De ovaria zijn bij een OHSS na ovulatie-inductie groter dan na IVF Meting van ovariumgrootte is niet zinvol voor de prognose van OHSS noch ter bepaling van het stadium van de ziekte# Omdat een causale therapie ontbreekt, is preventie van groot belang Deze bestaat in het onderkennen van de risicofactoren vooraf, het stimuleren met een aangepaste dosis gonadotrofinen, een adequate bewaking en desnoods het afbreken van de behandeling door de ovulatie-inducerende hCG-injectie te onthouden Het primaire doel van de behandeling van een OHSS is optimalisatie van de intravasculaire toestand Hypovolemie en hemoconcentratie worden bestreden door de vochtinname te verhogen, hypoalbuminemie vereist waar nodig substitutie De consequenties van dit beleid kunnen een toename van de ascites en eventueel een hydrothorax zijn Klachten die hierdoor ontstaan kunnen via een (zo nodig herhaalde).
563
nvog
die de vasculaire permeabiliteit verhoogt Het OHSS kan vroeg en/of laat in de luteale fase optreden De vroege vorm treedt <DATUM> dagen en de late vorm ##-## dagen na de hCG-injectie op De late vorm treedt meestal op als er een zwangerschap is ontstaan Een vroeg, mild OHSS kan soms, na aanvankelijke genezing, door de hCG-productie van een zwangerschap overgaan in een ernstig(er) OHSS Bij een spontane of geïnduceerde abortus verdwijnt het OHSS snel# Het klinische beeld wordt beheerst door vergrote ovaria en de gevolgen van de verhoogde vasculaire ascitesvorming Op basis van eerder beschreven indelingen werd de classificatie van tabel # opgesteld# De ovaria zijn bij een OHSS na ovulatie-inductie groter dan na IVF Meting van ovariumgrootte is niet zinvol voor de prognose van OHSS noch ter bepaling van het stadium van de ziekte# Omdat een causale therapie ontbreekt, is preventie van groot belang Deze bestaat in het onderkennen van de risicofactoren vooraf, het stimuleren met een aangepaste dosis gonadotrofinen, een adequate bewaking en desnoods het afbreken van de behandeling door de ovulatie-inducerende hCG-injectie te onthouden Het primaire doel van de behandeling van een OHSS is optimalisatie van de intravasculaire toestand Hypovolemie en hemoconcentratie worden bestreden door de vochtinname te verhogen, hypoalbuminemie vereist waar nodig substitutie De consequenties van dit beleid kunnen een toename van de ascites en eventueel een hydrothorax zijn Klachten die hierdoor ontstaan kunnen via een (zo nodig herhaalde) # Polycysteuze ovaria verhoogd risico voor OHSS (odds ratio #,# (##%-CI #,<DATUM> #) (bewijskracht niveau <PERSOON> elektrocauterisatie van de ovaria (LEO) bij PCO voorafgaande aan IVF Bij ovulatie-inductie dient in de regel een ‘low dose, step-up'-schema te worden gebruikt# Bij gecontroleerde ovariële hyperstimulatie moet bij een verhoogd risico voor een OHSS worden gestart met een aangepaste dosering FSH (( ### IE) Verhoging van de dosis moet met kleine stapjes (bv ##-##,# E) De gonadotrofinepreparaten (hMG, urinair (hoog gezuiverd) FSH, of rec-FSH) verschillen niet ten aanzien van de preventie van OHSS (bewijskracht niveau A#)<DATUM> Het gebruik van GnRH-antagonisten in plaats van GnRH-agonisten verlaagt de incidentie van OHSS niet significant (bewijskracht niveau <PERSOON>-inductie en gecontroleerde ovariële hyperstimulatie kunnen succesvol worden uitgevoerd door bij de bewaking alleen gebruik te maken van vaginale echoscopie## Snelle oestradiol (E#)-metingen geven tijdens een behandeling aanvullende informatie die dient om patiënten met een verhoogd risico voor een OHSS op te sporen (zie voor ovulatie-inductie ook de NVOG-richtlijn Anovulatie en kinderwens)# Het met slechts weinig hMG/FSH snel ontstaan van veel follikels en dientengevolge snel bereiken van een hoge estradiolspiegel is tekenend voor een high risk-situatie Lage serum-E#-spiegels tijdens stimulatie met rec-FSH bij tegelijkertijd gebruik van een GnRH-agonist, sluiten het ontstaan van OHSS niet uit## Het staken van de stimulatie en het onthouden van de ovulatie-inducerende hCG-toediening is de enige manier om tijdens OI of COH een OHSS te voorkomen Het gebruik van de GnRH-agonist kan ook worden.
626
nvog
verhoogd risico voor OHSS (odds ratio #,# (##%-CI #,<DATUM> #) (bewijskracht niveau <PERSOON> elektrocauterisatie van de ovaria (LEO) bij PCO voorafgaande aan IVF Bij ovulatie-inductie dient in de regel een ‘low dose, step-up'-schema te worden gebruikt# Bij gecontroleerde ovariële hyperstimulatie moet bij een verhoogd risico voor een OHSS worden gestart met een aangepaste dosering FSH (( ### IE) Verhoging van de dosis moet met kleine stapjes (bv ##-##,# E) De gonadotrofinepreparaten (hMG, urinair (hoog gezuiverd) FSH, of rec-FSH) verschillen niet ten aanzien van de preventie van OHSS (bewijskracht niveau A#)<DATUM> Het gebruik van GnRH-antagonisten in plaats van GnRH-agonisten verlaagt de incidentie van OHSS niet significant (bewijskracht niveau <PERSOON>-inductie en gecontroleerde ovariële hyperstimulatie kunnen succesvol worden uitgevoerd door bij de bewaking alleen gebruik te maken van vaginale echoscopie## Snelle oestradiol (E#)-metingen geven tijdens een behandeling aanvullende informatie die dient om patiënten met een verhoogd risico voor een OHSS op te sporen (zie voor ovulatie-inductie ook de NVOG-richtlijn Anovulatie en kinderwens)# Het met slechts weinig hMG/FSH snel ontstaan van veel follikels en dientengevolge snel bereiken van een hoge estradiolspiegel is tekenend voor een high risk-situatie Lage serum-E#-spiegels tijdens stimulatie met rec-FSH bij tegelijkertijd gebruik van een GnRH-agonist, sluiten het ontstaan van OHSS niet uit## Het staken van de stimulatie en het onthouden van de ovulatie-inducerende hCG-toediening is de enige manier om tijdens OI of COH een OHSS te voorkomen Het gebruik van de GnRH-agonist kan ook worden Bij ovulatie-inductie zou geen ovulatoire hCG-dosis mogen worden gegeven wanneer er te veel middelgrote of grote follikels (# of meer follikels )## mm) zijn ontstaan; dan geldt tevens een coïtusverbod# Voor gecontroleerde ovariële hyperstimulatie gaf de ESHRE Capri Workshop aan dat een serum-E# )##,# nmol/l (### pg/ml) en/of meer dan ## follikels met multipele kleine antrale follikels op het moment van de toediening van hCG een hoog risico op een ernstig OHSS geeft## Coasten heeft tot doel de kans op een zwangerschap te behouden en tegelijkertijd de kans op een ernstig OHSS sterk te reduceren Bij coasten wordt de stimulatie gestaakt, de GnRH-analoog gecontinueerd tot de hCG-gift, en de hCG-gift uitgesteld tot de E#-spiegel tot in of net boven het veilige gebied ((## nmol/l = ### pg/ml) is gedaald## Door het onthouden van FSH stagneert de ontwikkeling van FSH-afhankelijke kleine follikels, vermindert de granulosacelproliferatie en daalt de E#-productie## ## De literatuur is niet eenduidig ten aanzien van de E#-spiegel () ###-## ### pg/ml; ##-## nmol/l) of ten aanzien van het aantal dominante follikels () ##-## follikels met een doorsnede van )## mm) waarop tot coasten kan worden besloten ## Er bestaat geen RCT waarbij coasten wordt vergeleken met een controlegroep Er bestaat onvoldoende bewijs dat coasten effect heeft op de incidentie van matig-ernstig OHSS## De kans op een zwangerschap lijkt door De minimaal effectieve dosis van <LOCATIE> hCG lijkt geen effect te hebben op het resultaat van IVF vergeleken.
693
nvog
Bij ovulatie-inductie zou geen ovulatoire hCG-dosis mogen worden gegeven wanneer er te veel middelgrote of grote follikels (# of meer follikels )## mm) zijn ontstaan; dan geldt tevens een coïtusverbod# Voor gecontroleerde ovariële hyperstimulatie gaf de ESHRE Capri Workshop aan dat een serum-E# )##,# nmol/l (### pg/ml) en/of meer dan ## follikels met multipele kleine antrale follikels op het moment van de toediening van hCG een hoog risico op een ernstig OHSS geeft## Coasten heeft tot doel de kans op een zwangerschap te behouden en tegelijkertijd de kans op een ernstig OHSS sterk te reduceren Bij coasten wordt de stimulatie gestaakt, de GnRH-analoog gecontinueerd tot de hCG-gift, en de hCG-gift uitgesteld tot de E#-spiegel tot in of net boven het veilige gebied ((## nmol/l = ### pg/ml) is gedaald## Door het onthouden van FSH stagneert de ontwikkeling van FSH-afhankelijke kleine follikels, vermindert de granulosacelproliferatie en daalt de E#-productie## ## De literatuur is niet eenduidig ten aanzien van de E#-spiegel () ###-## ### pg/ml; ##-## nmol/l) of ten aanzien van het aantal dominante follikels () ##-## follikels met een doorsnede van )## mm) waarop tot coasten kan worden besloten ## Er bestaat geen RCT waarbij coasten wordt vergeleken met een controlegroep Er bestaat onvoldoende bewijs dat coasten effect heeft op de incidentie van matig-ernstig OHSS## De kans op een zwangerschap lijkt door De minimaal effectieve dosis van <LOCATIE> hCG lijkt geen effect te hebben op het resultaat van IVF vergeleken ### IE, maar sluit het ontstaan van OHSS niet uit (bewijskracht niveau B)## Ter overweging inductie ovulatie met een bolus GnRH-agonist i p v hCG Bij hyperstimulatie voor IVF onder het gebruik van een GnRH-antagonist kan de ovulatie worden geïnduceerd met een GnRH-agonist-bolus die een endogene LH-piek doet ontstaan De kans op een doorgaande zwangerschap is hierna significant lager dan met een standaard hCG-injectie (bewijskracht niveau A#) Er bestaan geen gegevens over de incidentie van OHSS na inductie van de ovulatie met een GnRH-agonist## Bij follikelpuncties altijd alle follikels, ook de kleine, leegzuigen Wanneer alle follikels, ook de kleine, worden leeggezogen wordt de hoeveelheid vasoactieve stoffen verminderd en mogelijk daardoor de kans op een OHSS verlaagd Op basis van de bestaande literatuur, hoewel heterogeen, moet worden geconcludeerd dat het toedienen van intraveneus albumine aan high risk-patiënten tijdens de punctie de incidentie van OHSS niet vermindert Ruim drinken en letten op de kleur van de urine; elke ochtend wegen en bij een gewichtsstijging )# kg/dag contact opnemen en de polikliniek bezoeken voor echoscopie en bloedonderzoek Bij gebruik van een GnRH-analoog is luteale fase support noodzakelijk## In high risk-situaties is progesteron Als er op de dag van de embryotransfer bij IVF al klachten zijn die op een OHSS wijzen, kan worden besloten om verder geen luteale support te geven, de embryo's te cryopreserveren en de terugplaatsing uit te stellen De doelmatigheid van routinematige cryopreservatie van embryo's ter preventie van OHSS, als er meer dan.
651
nvog
IE, maar sluit het ontstaan van OHSS niet uit (bewijskracht niveau B)## Ter overweging inductie ovulatie met een bolus GnRH-agonist i p v hCG Bij hyperstimulatie voor IVF onder het gebruik van een GnRH-antagonist kan de ovulatie worden geïnduceerd met een GnRH-agonist-bolus die een endogene LH-piek doet ontstaan De kans op een doorgaande zwangerschap is hierna significant lager dan met een standaard hCG-injectie (bewijskracht niveau A#) Er bestaan geen gegevens over de incidentie van OHSS na inductie van de ovulatie met een GnRH-agonist## Bij follikelpuncties altijd alle follikels, ook de kleine, leegzuigen Wanneer alle follikels, ook de kleine, worden leeggezogen wordt de hoeveelheid vasoactieve stoffen verminderd en mogelijk daardoor de kans op een OHSS verlaagd Op basis van de bestaande literatuur, hoewel heterogeen, moet worden geconcludeerd dat het toedienen van intraveneus albumine aan high risk-patiënten tijdens de punctie de incidentie van OHSS niet vermindert Ruim drinken en letten op de kleur van de urine; elke ochtend wegen en bij een gewichtsstijging )# kg/dag contact opnemen en de polikliniek bezoeken voor echoscopie en bloedonderzoek Bij gebruik van een GnRH-analoog is luteale fase support noodzakelijk## In high risk-situaties is progesteron Als er op de dag van de embryotransfer bij IVF al klachten zijn die op een OHSS wijzen, kan worden besloten om verder geen luteale support te geven, de embryo's te cryopreserveren en de terugplaatsing uit te stellen De doelmatigheid van routinematige cryopreservatie van embryo's ter preventie van OHSS, als er meer dan Alle patiënten die ovulatie-inductie of ovariële hyperstimulatie ondergaan dienen voor hun behandeling over OHSS te worden geïnformeerd De alarmsignalen van het OHSS worden bij het afspreken van de hCG-injectie (en bij IVF ook aansluitend aan de punctie en de transfer) nogmaals besproken, tevens wordt de bereikbaarheid van het behandelteam meegedeeld Met high risk-patiënten kan ook bij voorbaat een controleafspraak worden gemaakt Ruim drinken is een standaardadvies Alle patiënten die ovulatie-inductie of ovariële hyperstimulatie ondergaan dienen voor hun behandeling over OHSS te worden geïnformeerd De alarmsignalen van het OHSS worden bij het afspreken van de hCG-injectie (en bij IVF ook aansluitend aan de punctie en de transfer) nogmaals besproken, tevens wordt de bereikbaarheid van het behandelteam meegedeeld Met high risk-patiënten kan ook bij voorbaat een controleafspraak worden gemaakt Ruim Patiënten moeten altijd direct zonder drempel contact met hun behandelaar of het behandelteam kunnen Een licht tot matig OHSS Advies aan de patiënt • Letten op hoeveelheid en concentratie (kleur) van de urine • Stoppen en overstappen op vaginaal toe te dienen progesteron • (Paracetamol), bij rusten veelal niet meer nodig; NSAID's verlagen de nierperfusie! • Tot verbetering optreedt Ht, leukocyten, trombocyten, albumine, Na, <PERSOON> de zeldzaamheid van een ernstig OHSS en het daarmee veelal ontbreken van ervaring in de optimale behandeling daarvan wordt sterk aangeraden over zulke patiënten in een vroege fase te overleggen en hen samen met of in een (IVF-) <INSTELLING> te behandelen • Nauwkeurige vochtbalans, gewicht, buikomtrek, pols en tensie.
605
nvog
patiënten die ovulatie-inductie of ovariële hyperstimulatie ondergaan dienen voor hun behandeling over OHSS te worden geïnformeerd De alarmsignalen van het OHSS worden bij het afspreken van de hCG-injectie (en bij IVF ook aansluitend aan de punctie en de transfer) nogmaals besproken, tevens wordt de bereikbaarheid van het behandelteam meegedeeld Met high risk-patiënten kan ook bij voorbaat een controleafspraak worden gemaakt Ruim drinken is een standaardadvies Alle patiënten die ovulatie-inductie of ovariële hyperstimulatie ondergaan dienen voor hun behandeling over OHSS te worden geïnformeerd De alarmsignalen van het OHSS worden bij het afspreken van de hCG-injectie (en bij IVF ook aansluitend aan de punctie en de transfer) nogmaals besproken, tevens wordt de bereikbaarheid van het behandelteam meegedeeld Met high risk-patiënten kan ook bij voorbaat een controleafspraak worden gemaakt Ruim Patiënten moeten altijd direct zonder drempel contact met hun behandelaar of het behandelteam kunnen Een licht tot matig OHSS Advies aan de patiënt • Letten op hoeveelheid en concentratie (kleur) van de urine • Stoppen en overstappen op vaginaal toe te dienen progesteron • (Paracetamol), bij rusten veelal niet meer nodig; NSAID's verlagen de nierperfusie! • Tot verbetering optreedt Ht, leukocyten, trombocyten, albumine, Na, <PERSOON> de zeldzaamheid van een ernstig OHSS en het daarmee veelal ontbreken van ervaring in de optimale behandeling daarvan wordt sterk aangeraden over zulke patiënten in een vroege fase te overleggen en hen samen met of in een (IVF-) <INSTELLING> te behandelen • Nauwkeurige vochtbalans, gewicht, buikomtrek, pols en tensie NaCl #,#% <DATUM> # liter per ## uur; géén glucose-zout of andere combinatiezoutoplossingen geven omdat de natrium-input hiermee te gering is en hyponatriëmie dreigt (cave hersenoedeem); de Ht en de urineproductie bepalen het vochtbeleid; tracht de Ht snel onder ##% te laten zakken Al bij opname kan het serumalbumine sterk verlaagd zijn Als gevolg van de hemodilutie door het NaCl-infuus, het verder weglekken van kleine eiwitten en mogelijk ontoereikende albumineproductie daalt het serum albumine soms verder tot gevaarlijk lage waarden Dit geeft een verlaagde colloïdosmotische druk waardoor Bij klinische ascites met tachypneu, kortademigheid, benauwdheid en veelal verminderde nierfunctie is een ascitespunctie aangewezen Bij blijvende dyspneu nadien en (echoscopisch) aangetoonde hydrothorax valt Bij opname starten met een laagmoleculair heparinepreparaat Dit continueren tot er een stabiele toestand met voldoende hemodilutie is bereikt en de patiënt weer is gemobiliseerd NB Denk bij ernstige hoofdpijn en/of verwardheid aan een sinus-sagitalistrombose NB Trombofilie of trombo-embolie in de familie geeft een verhoogde kans op trombo-embolie; overweeg bij Rusten ter preventie van een bloeding in ovariumcyste of een torsie van een vergroot multicysteus ovarium; Zo nodig paracetamol; cave anurie ten gevolge van prerenale vasoconstrictie als gevolg van het gebruik van Alleen bij een dreigende decompensatio cordis t g v een doorgeschoten correctie van de homeostase (te Deze zouden op theoretische gronden kunnen worden aangewend; gezien hun teratogeniteit en de NB Gezien de vrij grote kans op de aanwezigheid van een zwangerschap is in geval van een OHSS.
597
nvog
NaCl #,#% <DATUM> # liter per ## uur; géén glucose-zout of andere combinatiezoutoplossingen geven omdat de natrium-input hiermee te gering is en hyponatriëmie dreigt (cave hersenoedeem); de Ht en de urineproductie bepalen het vochtbeleid; tracht de Ht snel onder ##% te laten zakken Al bij opname kan het serumalbumine sterk verlaagd zijn Als gevolg van de hemodilutie door het NaCl-infuus, het verder weglekken van kleine eiwitten en mogelijk ontoereikende albumineproductie daalt het serum albumine soms verder tot gevaarlijk lage waarden Dit geeft een verlaagde colloïdosmotische druk waardoor Bij klinische ascites met tachypneu, kortademigheid, benauwdheid en veelal verminderde nierfunctie is een ascitespunctie aangewezen Bij blijvende dyspneu nadien en (echoscopisch) aangetoonde hydrothorax valt Bij opname starten met een laagmoleculair heparinepreparaat Dit continueren tot er een stabiele toestand met voldoende hemodilutie is bereikt en de patiënt weer is gemobiliseerd NB Denk bij ernstige hoofdpijn en/of verwardheid aan een sinus-sagitalistrombose NB Trombofilie of trombo-embolie in de familie geeft een verhoogde kans op trombo-embolie; overweeg bij Rusten ter preventie van een bloeding in ovariumcyste of een torsie van een vergroot multicysteus ovarium; Zo nodig paracetamol; cave anurie ten gevolge van prerenale vasoconstrictie als gevolg van het gebruik van Alleen bij een dreigende decompensatio cordis t g v een doorgeschoten correctie van de homeostase (te Deze zouden op theoretische gronden kunnen worden aangewend; gezien hun teratogeniteit en de NB Gezien de vrij grote kans op de aanwezigheid van een zwangerschap is in geval van een OHSS Complicaties die als gevolg van een OHSS ontstaan (bv trombo-embolieën) dienen lege artis te worden # Primaire preventie van OHSS dient op de voorgrond te staan herkennen van de high risk-patiënt, gebruik van een voorzichtig stimulatieschema, adequate en frequente controles # Een laagdrempelige ##-uurs bereikbaarheid van het behandelteam is een noodzaak om geen patient's delay te krijgen en bijtijds de behandeling te kunnen inzetten # Het herstellen en stabiliseren van het intravasculaire milieu met betrekking tot bloedsamenstelling en bloedvolume is het eerste doel bij de behandeling van een ernstig OHSS Hierbij moet worden gestreefd naar een hemodilutie tot Ht £ ##% met behoud van albumine ³ ##-## g/l Het gevolg van dit beleid kan een toename van ascites zijn Deze dient eventueel bij herhaling te worden gedraineerd van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering De Commissie dankt de Werkgroep Voortplantings-endocrinologie en Fertiliteit (VEF) en in het bijzonder <PERSOON> voor het opstellen van de richtlijn Dahl Lyons CA, Weehler CA, Frishman GN, et al Early and late presentation of the ovarian hyperstimulation syndrome two distinct entities with different risk factors <PERSOON> PA Ovarian hyperstimulation syndrome a practical approach In Ovarian endocrinopathies <PERSOON> proceedings of the #th <PERSOON> Symposium, <LOCATIE>, <DATUM> september ###> ###-## <PERSOON> ovarian hyperstimulation syndrome <PERSOON> MC, Session D.
593
nvog
trombo-embolieën) dienen lege artis te worden # Primaire preventie van OHSS dient op de voorgrond te staan herkennen van de high risk-patiënt, gebruik van een voorzichtig stimulatieschema, adequate en frequente controles # Een laagdrempelige ##-uurs bereikbaarheid van het behandelteam is een noodzaak om geen patient's delay te krijgen en bijtijds de behandeling te kunnen inzetten # Het herstellen en stabiliseren van het intravasculaire milieu met betrekking tot bloedsamenstelling en bloedvolume is het eerste doel bij de behandeling van een ernstig OHSS Hierbij moet worden gestreefd naar een hemodilutie tot Ht £ ##% met behoud van albumine ³ ##-## g/l Het gevolg van dit beleid kan een toename van ascites zijn Deze dient eventueel bij herhaling te worden gedraineerd van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering De Commissie dankt de Werkgroep Voortplantings-endocrinologie en Fertiliteit (VEF) en in het bijzonder <PERSOON> voor het opstellen van de richtlijn Dahl Lyons CA, Weehler CA, Frishman GN, et al Early and late presentation of the ovarian hyperstimulation syndrome two distinct entities with different risk factors <PERSOON> PA Ovarian hyperstimulation syndrome a practical approach In Ovarian endocrinopathies <PERSOON> proceedings of the #th <PERSOON> Symposium, <LOCATIE>, <DATUM> september ###> ###-## <PERSOON> ovarian hyperstimulation syndrome <PERSOON> use of laparoscopic ovarian electrocautery in preventing cancellation of in-vitro fertilization treatment cycles due to risk of ovarian hyperstimulation syndrome in women NVOG Richtlijn #, Anovulatie en kinderwens <LOCATIE> NVOG, november ### <PERSOON> menopausal gonadotropin versus recombinant follicle stimulation hormone for ovarian stimulation in assisted reproductive cycles Cochrane FSH for ovulation induction in subfertility associated with polycystic ovary syndrome Cochrane Database Syst Al-<PERSOON>-releasing hormone antagonists for assisted conception <PERSOON> A, et al A follicular scoring system for monitoring ovulation induction in polycystic ovary syndrome patients based solely on ultrasonographic estimation of follicular development Fauser BCJM Follicular development and oocyte maturation in hypogonadotrophic women employing recombinant follicle-stimulating hormone the role of oestradiol <PERSOON-##> EP van 't, <PERSOON-##> SA Early cessation of triptorelin in in vitro fertilization a double-blind, randomized study <PERSOON> ESHRE Capri Workshop Infertility revisited the state of the art today and tomorrow Risks of ovarian García-Velasco JA, <PERSOON-##> for the prevention of ovarian hyperstimulation D'<PERSOON-##> (withholding gonadotrophins) for preventing ovarian hyperstimulation syndrome <PERSOON-##> SG Effect of coasting on cycle outcome during in vitro fertilization/ intracytoplasmic.
542
nvog
<DATUM> Wat zijn de fysiologische veranderingen waardoor de baring op gang komt? <DATUM> Wat zijn definities van de verschillende fases van de bevalling? <DATUM> Wat is het effect van een langdurige ontsluitingsfase op de baringsuitkomst? <DATUM> Wat is het effect van een langdurige uitdrijvingsfase op de baringsuitkomst? <DATUM> Wat is het effect van de volgende interventies tijdens de baring op de baringsuitkomst <DATUM> Wat is het effect van een badbevalling op de baringsuitkomst? # ## Is er plaats voor intra-uteriene drukmeting om de kracht van de weeënactiviteit te meten? # ## Is routinematig (bij hoog- en laagrisico patiënten) actief leiden van het nageboortetijdperk zinvol? # ## Wat zijn handelingen in het nageboortetijdperk die de baringsuitkomst voor moeder en kind verbeteren? # <DATUM> direct huid op huid contact tussen moeder en kind <DATUM> Wat zijn maternale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de baring? <DATUM> Wat zijn foetale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de baring? # Welke maatregelen kunnen de kans op een spontane vaginale baring vergroten? …… pag <DATUM> # uitstellen van actief meepersen zonder gebruik van epidurale anesthesie <DATUM> wat is het effect van epidurale anesthesie op de baringsuitkomst? Deze richtlijn behandelt de tweedelijns zorg voor zwangeren met een eenling in hoofdligging die à terme spontaan in partu komen en in opzet vaginaal bevallen Voor het inleiden van de baring, de foetale bewaking en de begeleiding van de bevalling van vrouwen met een sectiolitteken wordt verwezen naar de desbetreffende NVOG-richtlijnen Er is in <LOCATIE> behoefte aan eenduidigheid in diagnostiek en beleid rondom de baring Het doel van deze richtlijn is om interventies te beschrijven die de kans op een spontane vaginale baring In <LOCATIE> bevallen ongeveer ### ### vrouwen per jaar Ongeveer ## % van alle zwangeren bevalt Hoewel zwangerschap en bevalling in de laagrisico populatie als “natuurlijke processen” (fysiologisch) worden beschouwd, eindigt tussen de ## en ##% van alle doorgaande eerste zwangerschappen van nulliparae met een vaginale kunstverlossing of sectio (#) Van alle zwangerschappen in <LOCATIE> eindigde in ### ongeveer ##% in een spontane vaginale baring (#) Deze richtlijn is gebaseerd op de NICE richtlijn Intrapartum Care uit ### (#) en het beleidsconcept “Proactive support of labor” (PSOL) (#) Aanvullend is gebruikgemaakt van recenter verschenen Omdat eenduidigheid over de diagnose “in partu” duidelijkheid en transparantie geeft aan zowel de patiënt als de verloskundige hulpverlener, adviseert de werkgroep dat objectieve criteria worden gebruikt om de klinische diagnose “in partu” te stellen pijnlijke regelmatige contracties en een volledig verstreken portio of pijnlijke regelmatige contracties in combinatie met spontaan Gezien de beperkte klinische toepassing en het gebrek aan wetenschappelijk bewijs, adviseert de werkgroep om bij de beschrijving van de baring het begrip “latente” fase niet meer te gebruiken Voor de beschrijving van de ontsluitings- en uitdrijvingsfasen is de werkgroep van mening dat er alleen gesproken moet worden van ontsluitingsfase en uitdrijvingsfase.
630
nvog
en de begeleiding van de bevalling van vrouwen met een sectiolitteken wordt verwezen naar de desbetreffende NVOG-richtlijnen Er is in <LOCATIE> behoefte aan eenduidigheid in diagnostiek en beleid rondom de baring Het doel van deze richtlijn is om interventies te beschrijven die de kans op een spontane vaginale baring In <LOCATIE> bevallen ongeveer ### ### vrouwen per jaar Ongeveer ## % van alle zwangeren bevalt Hoewel zwangerschap en bevalling in de laagrisico populatie als “natuurlijke processen” (fysiologisch) worden beschouwd, eindigt tussen de ## en ##% van alle doorgaande eerste zwangerschappen van nulliparae met een vaginale kunstverlossing of sectio (#) Van alle zwangerschappen in <LOCATIE> eindigde in ### ongeveer ##% in een spontane vaginale baring (#) Deze richtlijn is gebaseerd op de NICE richtlijn Intrapartum Care uit ### (#) en het beleidsconcept “Proactive support of labor” (PSOL) (#) Aanvullend is gebruikgemaakt van recenter verschenen Omdat eenduidigheid over de diagnose “in partu” duidelijkheid en transparantie geeft aan zowel de patiënt als de verloskundige hulpverlener, adviseert de werkgroep dat objectieve criteria worden gebruikt om de klinische diagnose “in partu” te stellen pijnlijke regelmatige contracties en een volledig verstreken portio of pijnlijke regelmatige contracties in combinatie met spontaan Gezien de beperkte klinische toepassing en het gebrek aan wetenschappelijk bewijs, adviseert de werkgroep om bij de beschrijving van de baring het begrip “latente” fase niet meer te gebruiken Voor de beschrijving van de ontsluitings- en uitdrijvingsfasen is de werkgroep van mening dat er alleen gesproken moet worden van ontsluitingsfase en uitdrijvingsfase een symptoom van een onderliggende pathofysiologisch mechanisme en is geen diagnose Voor de diagnostiek van een abnormaal baringsverloop is een onderverdeling met retractiefase en De werkgroep adviseert amniotomie te verrichten bij onvoldoende voortgang van de baring Bij onvoldoende vordering van de ontsluiting kan besloten worden tot amniotomie al dan niet tegelijkertijd of later gevolgd door oxytocine, met als doel de ontsluiting te bevorderen Indien bijstimulatie met oxytocine noodzakelijk is lijkt het zinvol om te starten met een dosis oxytocine (bij voorbeeld #mE/minuut), en # mE /min op te hogen met een interval van ##-## minuten, om de kans op een spontane vaginale baring te vergroten Het is wenselijk vrouwen te stimuleren een voor hen aangename positie tijdens de uitdrijving te laten kiezen, wat veelal een verticale positie zal zijn De werkgroep adviseert het gebruik van een partogram met een #-uurs actielijn, omdat dit bijdraagt aan het tijdig signaleren en proactief corrigeren van te langzame ontsluiting en (mogelijk/waarschijnlijk daardoor) leidt tot meer tevredenheid van de patiënt De werkgroep is van mening dat het actief leiden van het nageboortetijdperk zinvol is De werkgroep is van mening dat vroeg afnavelen na een à terme geboorte niet bewezen beter is De werkgroep van mening is dat het wenselijk is huid op huid contact zoveel mogelijk te De werkgroep is van mening dat er sprake is van niet-vorderende ontsluiting als er minder dan # Wat zijn de fysiologische veranderingen waardoor de baring op gang komt?.
600
nvog
van een onderliggende pathofysiologisch mechanisme en is geen diagnose Voor de diagnostiek van een abnormaal baringsverloop is een onderverdeling met retractiefase en De werkgroep adviseert amniotomie te verrichten bij onvoldoende voortgang van de baring Bij onvoldoende vordering van de ontsluiting kan besloten worden tot amniotomie al dan niet tegelijkertijd of later gevolgd door oxytocine, met als doel de ontsluiting te bevorderen Indien bijstimulatie met oxytocine noodzakelijk is lijkt het zinvol om te starten met een dosis oxytocine (bij voorbeeld #mE/minuut), en # mE /min op te hogen met een interval van ##-## minuten, om de kans op een spontane vaginale baring te vergroten Het is wenselijk vrouwen te stimuleren een voor hen aangename positie tijdens de uitdrijving te laten kiezen, wat veelal een verticale positie zal zijn De werkgroep adviseert het gebruik van een partogram met een #-uurs actielijn, omdat dit bijdraagt aan het tijdig signaleren en proactief corrigeren van te langzame ontsluiting en (mogelijk/waarschijnlijk daardoor) leidt tot meer tevredenheid van de patiënt De werkgroep is van mening dat het actief leiden van het nageboortetijdperk zinvol is De werkgroep is van mening dat vroeg afnavelen na een à terme geboorte niet bewezen beter is De werkgroep van mening is dat het wenselijk is huid op huid contact zoveel mogelijk te De werkgroep is van mening dat er sprake is van niet-vorderende ontsluiting als er minder dan # Wat zijn de fysiologische veranderingen waardoor de baring op gang komt? myometrium Er worden genen geactiveerd die coderen voor ‘contraction associated proteins’ (CAP’s), waaronder oxytocine receptoren en connexonen CAP’s zijn eiwitten die in de laatste dagen van de zwangerschap tussen de myometriumcellen worden afgezet Er is voor of tijdens de bevalling geen stijging van oxytocine, maar een stijging van het aantal receptoren Na overschrijding van een drempelwaarde vormen de connexonen in zeer korte tijd prikkelgeleidende verbindingen, de gap junctions Door de vorming van gap junctions komt de baring op gang Er ontstaat elektrische coördinatie van het myometrium, waardoor efficiënte contracties ontstaan die kracht uitoefenen op de cervix, die daardoor verstrijkt en vervolgens ontsluit (#) De effectiviteit van de weeën kan niet beoordeeld worden door palpatie van de uterus (#) of aan de hand van de pijnlijkheid van de contracties en evenmin aan de hand van Montevideo-eenheden (#) De enige relevante parameter om de kwaliteit van weeën te beoordelen is adequate progressie in de baring PSOL (Proactive support of labor) propageert strikte definities alleen elektrisch goed gecoördineerde weeën zijn “efficiënte” weeën, en alleen efficiënte weeën kunnen “effectief” zijn De enige “goede” weeën zijn effectieve weeën leidend tot vordering van de baring (#) De diagnose “in partu” is een klinische diagnose die grote consequenties heeft voor het verdere beleid Voor het vaststellen van het begin van de baring worden verschillende criteria gebruikt De NICE-richtlijn geeft geen eenduidige criteria voor de diagnose van de baring Er zijn beschrijvende studies die het begin van contracties in de definitie betrekken (#-##).
599
nvog
proteins’ (CAP’s), waaronder oxytocine receptoren en connexonen CAP’s zijn eiwitten die in de laatste dagen van de zwangerschap tussen de myometriumcellen worden afgezet Er is voor of tijdens de bevalling geen stijging van oxytocine, maar een stijging van het aantal receptoren Na overschrijding van een drempelwaarde vormen de connexonen in zeer korte tijd prikkelgeleidende verbindingen, de gap junctions Door de vorming van gap junctions komt de baring op gang Er ontstaat elektrische coördinatie van het myometrium, waardoor efficiënte contracties ontstaan die kracht uitoefenen op de cervix, die daardoor verstrijkt en vervolgens ontsluit (#) De effectiviteit van de weeën kan niet beoordeeld worden door palpatie van de uterus (#) of aan de hand van de pijnlijkheid van de contracties en evenmin aan de hand van Montevideo-eenheden (#) De enige relevante parameter om de kwaliteit van weeën te beoordelen is adequate progressie in de baring PSOL (Proactive support of labor) propageert strikte definities alleen elektrisch goed gecoördineerde weeën zijn “efficiënte” weeën, en alleen efficiënte weeën kunnen “effectief” zijn De enige “goede” weeën zijn effectieve weeën leidend tot vordering van de baring (#) De diagnose “in partu” is een klinische diagnose die grote consequenties heeft voor het verdere beleid Voor het vaststellen van het begin van de baring worden verschillende criteria gebruikt De NICE-richtlijn geeft geen eenduidige criteria voor de diagnose van de baring Er zijn beschrijvende studies die het begin van contracties in de definitie betrekken (#-##) contracties gepaard gaan met een volledig verstreken portio, en/of spontaan tekenen en/of spontaan gebroken vliezen Deze definitie is conform het advies van de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte (##) Ontsluiting wordt gedefinieerd als de diameter van het cervicale ostium bij volledig De ontsluiting tussen #-# cm of tussen #-# cm wordt in de meeste literatuur de latente fase genoemd, waarin een langzame progressie van de ontsluiting plaatsvindt met onregelmatige pijnlijke contracties die variëren in kracht en frequentie De latente fase wordt ook wel omschreven als een transitieperiode, die begint met regelmatige pijnlijke contracties en eindigt bij een verstreken cervix en een ontsluiting van <DATUM> cm Dit maakt het concept van de latente fase controversieel de diagnose latente fase is pas retrospectief te stellen als de zogenaamde actieve of acceleratiefase is begonnen bij regelmatige contracties (#) In PSOL (#) worden de methodologie en de conclusies van de studies waarop het concept van de latente fase is gebaseerd, bekritiseerd en het bestaan van de latente fase wordt verworpen Dit wordt ondersteund door recent Amerikaans onderzoek naar het verloop van de baring (n=#<DATUM> , dat met de juiste analysetechniek (repeated-measures analysis) laat zien dat de ontsluiting, bij zowel nullipara als multiparae, een geleidelijke progressie kent zonder een duidelijke overgang van een latente naar een actieve fase (##) Wat zijn definities van de verschillende fases van de bevalling? actieve fase de periode waarin de bevalling voortgaat tot de cervix volledige ontsluiting (VO) bereikt De actieve fase is onder te verdelen in een acceleratie fase en acceleratiefase.
620
nvog
verstreken portio, en/of spontaan tekenen en/of spontaan gebroken vliezen Deze definitie is conform het advies van de Stuurgroep Zwangerschap en Geboorte (##) Ontsluiting wordt gedefinieerd als de diameter van het cervicale ostium bij volledig De ontsluiting tussen #-# cm of tussen #-# cm wordt in de meeste literatuur de latente fase genoemd, waarin een langzame progressie van de ontsluiting plaatsvindt met onregelmatige pijnlijke contracties die variëren in kracht en frequentie De latente fase wordt ook wel omschreven als een transitieperiode, die begint met regelmatige pijnlijke contracties en eindigt bij een verstreken cervix en een ontsluiting van <DATUM> cm Dit maakt het concept van de latente fase controversieel de diagnose latente fase is pas retrospectief te stellen als de zogenaamde actieve of acceleratiefase is begonnen bij regelmatige contracties (#) In PSOL (#) worden de methodologie en de conclusies van de studies waarop het concept van de latente fase is gebaseerd, bekritiseerd en het bestaan van de latente fase wordt verworpen Dit wordt ondersteund door recent Amerikaans onderzoek naar het verloop van de baring (n=#<DATUM> , dat met de juiste analysetechniek (repeated-measures analysis) laat zien dat de ontsluiting, bij zowel nullipara als multiparae, een geleidelijke progressie kent zonder een duidelijke overgang van een latente naar een actieve fase (##) Wat zijn definities van de verschillende fases van de bevalling? actieve fase de periode waarin de bevalling voortgaat tot de cervix volledige ontsluiting (VO) bereikt De actieve fase is onder te verdelen in een acceleratie fase en acceleratiefase deceleratiefase deze fase wordt beschreven als de laatste periode van de actieve fase tot volledige ontsluiting Bovenstaande termen zijn gebaseerd op de klassieke ontsluitingscurve van Friedman (##) Voor deze ‘fysiologische’ curve is echter gebruik gemaakt van een heterogene, pathofysiologische populatie patiënten met oxytocinebijstimulatie, gemelli, een stuitbevalling en forcipale kunstverlossingen; ontsluitingsfase waarbij door middel van uteruscontracties en abdominale geboorte van het kind en de geboorte van de placenta strikte criteria voor de diagnose van de baring (zie boven <DATUM> ; de ontsluiting vordert lineair vanaf het begin met minstens # cm/uur zonder de retractiefase (de eerste # à # cm) waarin de ontsluiting door de kracht van de weeën (dynamica) minstens #cm/uur vordert en de indaling c q de mechanische verhoudingen tussen het caput en het kleine bekken nog geen rol speelt; de wigfase (vanaf # à # cm), waarin het caput dieper moet komen (wigwerking c q mechanica) om de laatste centimeters ontsluiting te bewerkstelligen Voor een succesvolle afronding moet het caput in het kleine bekken passen De wigfase eindigt c q de uitdrijving begint pas als na het bereiken van VO het caput diep de uitdrijvingsfase (persdrang na het bereiken van VO) In de regel is dan de grootste diameter van het caput de bekkeningang gepasseerd zodat de In de literatuur is er geen consensus over de definitie van “normaal”, er zijn geen onderzoeken waarin alle bevallingen zonder interventies op hun beloop werden gelaten De mediane.
594
nvog
deze fase wordt beschreven als de laatste periode van de actieve fase tot volledige ontsluiting Bovenstaande termen zijn gebaseerd op de klassieke ontsluitingscurve van Friedman (##) Voor deze ‘fysiologische’ curve is echter gebruik gemaakt van een heterogene, pathofysiologische populatie patiënten met oxytocinebijstimulatie, gemelli, een stuitbevalling en forcipale kunstverlossingen; ontsluitingsfase waarbij door middel van uteruscontracties en abdominale geboorte van het kind en de geboorte van de placenta strikte criteria voor de diagnose van de baring (zie boven <DATUM> ; de ontsluiting vordert lineair vanaf het begin met minstens # cm/uur zonder de retractiefase (de eerste # à # cm) waarin de ontsluiting door de kracht van de weeën (dynamica) minstens #cm/uur vordert en de indaling c q de mechanische verhoudingen tussen het caput en het kleine bekken nog geen rol speelt; de wigfase (vanaf # à # cm), waarin het caput dieper moet komen (wigwerking c q mechanica) om de laatste centimeters ontsluiting te bewerkstelligen Voor een succesvolle afronding moet het caput in het kleine bekken passen De wigfase eindigt c q de uitdrijving begint pas als na het bereiken van VO het caput diep de uitdrijvingsfase (persdrang na het bereiken van VO) In de regel is dan de grootste diameter van het caput de bekkeningang gepasseerd zodat de In de literatuur is er geen consensus over de definitie van “normaal”, er zijn geen onderzoeken waarin alle bevallingen zonder interventies op hun beloop werden gelaten De mediane centimeter (##, ##) De bij paragraaf <DATUM> genoemde grote retrospectieve studie onderzocht #<DATUM> zwangeren met een eenling in hoofdligging, zonder sectio caesarea in de voorgeschiedenis, waarbij een gezonde neonaat geboren werd Het begin van de partus was niet strikt gedefinieerd en de verblijfsduur op de verlosafdeling derhalve gerekend als duur van de bevalling In dit Amerikaanse onderzoek lag de ##e percentiel van de duur van de ontsluiting bij nulliparae op ## uur (##) De NICE-richtlijn concludeert dat de ontsluitingsfase gemiddeld # uur duurt en zelden langer dan ## uur bij een primigravida en gemiddeld # uur en zelden langer dan ## uur bij een multipara (#, #-##) PSOL (#) beargumenteert dat gezien de asymmetrische verdeling van de ontsluitingsduur niet gesproken mag worden over de gemiddelde normale duur en dat de gerefereerde studies niet conclusief zijn vanwege de onnauwkeurige definitie van het begin van de baring en de gepleegde interventies (epiduraal, bijstimulatie etc ) in de onderzoeksgroepen In plaats van een niet te bepalen referentie voor de “normale duur” hanteert PSOL een klinische norm voor de duur van de bevalling die voor de meeste vrouwen nog acceptabel is, de minste kans op een traumatische ervaring geeft, persoonlijke continuïteit van de begeleiders met minimale dienstwisselingen en overdrachten tijdens de partus mogelijk maakt, de kans op slechte uitkomsten en kunstverlossingen reduceert (zie <DATUM> en een kostenefficiënt gebruik van de verlosafdeling maakt, namelijk ## uur voor de ontsluitingsfase Op basis van de huidige literatuur zijn er geen eenduidige uitspraken te doen over de gemiddelde.
610
nvog
# genoemde grote retrospectieve studie onderzocht #<DATUM> zwangeren met een eenling in hoofdligging, zonder sectio caesarea in de voorgeschiedenis, waarbij een gezonde neonaat geboren werd Het begin van de partus was niet strikt gedefinieerd en de verblijfsduur op de verlosafdeling derhalve gerekend als duur van de bevalling In dit Amerikaanse onderzoek lag de ##e percentiel van de duur van de ontsluiting bij nulliparae op ## uur (##) De NICE-richtlijn concludeert dat de ontsluitingsfase gemiddeld # uur duurt en zelden langer dan ## uur bij een primigravida en gemiddeld # uur en zelden langer dan ## uur bij een multipara (#, #-##) PSOL (#) beargumenteert dat gezien de asymmetrische verdeling van de ontsluitingsduur niet gesproken mag worden over de gemiddelde normale duur en dat de gerefereerde studies niet conclusief zijn vanwege de onnauwkeurige definitie van het begin van de baring en de gepleegde interventies (epiduraal, bijstimulatie etc ) in de onderzoeksgroepen In plaats van een niet te bepalen referentie voor de “normale duur” hanteert PSOL een klinische norm voor de duur van de bevalling die voor de meeste vrouwen nog acceptabel is, de minste kans op een traumatische ervaring geeft, persoonlijke continuïteit van de begeleiders met minimale dienstwisselingen en overdrachten tijdens de partus mogelijk maakt, de kans op slechte uitkomsten en kunstverlossingen reduceert (zie <DATUM> en een kostenefficiënt gebruik van de verlosafdeling maakt, namelijk ## uur voor de ontsluitingsfase Op basis van de huidige literatuur zijn er geen eenduidige uitspraken te doen over de gemiddelde baringsuitkomst onderzocht (#) Er is een significante associatie tussen verlengde ontsluitingfase en # <DATUM> en meer neonaten met een Apgar score ( # na # minuten (RR # ##, ##% CI # <DATUM> De kans op een chorioamnionitis, vaginale kunstverlossing en sectio caesarea is verhoogd bij een abnormaal baringsverloop Tevens zijn er meer opnames op de neonatale intensive care unit (NICU) Een studie uit ### onderzocht ### nulliparae, met een eenling in hoofdligging (##) De mediane duur van de ontsluiting was ##,# uur Vrouwen bij wie de ontsluiting langer dan de ##e percentiel chorioamnionitis (OR #,##; ##% CI #,## – #,##) Van hen beviel ##% alsnog vaginaal Neonataal was er in deze groep een verhoogd risico op opname op de NICU (OR #,##; ##% CI #,## – #,##) Voorts zijn meerdere kleine studies verricht (##-##), waarvan de resultaten niet conclusief zijn Een langdurige ontsluitingsfase is geassocieerd met een minder gunstige uitkomst voor moeder en In de NICE-guideline wordt de uitdrijvingsfase beschreven als de periode na de ontsluitingsfase waarbij door middel van uteruscontracties en abdominale drukverhoging de foetus geboren wordt PSOL voegt aan deze definitie de voorwaarde toe van de aanwezigheid van persdrang bij volledige De uitdrijvingsfase wordt door de NICE-richtlijn onderverdeeld in een passieve fase en een actieve Passieve fase de bevinding van volledige ontsluiting alvorens of in afwezigheid van reflectoire persdrang Volgens enkele buitenlandse richtlijnen wordt een niet-vorderende uitdrijving gedefinieerd als nietvorderende indaling van de benige schedel gedurende # uur bij nulliparae zonder regionale.
658
nvog
Er is een significante associatie tussen verlengde ontsluitingfase en # <DATUM> en meer neonaten met een Apgar score ( # na # minuten (RR # ##, ##% CI # <DATUM> De kans op een chorioamnionitis, vaginale kunstverlossing en sectio caesarea is verhoogd bij een abnormaal baringsverloop Tevens zijn er meer opnames op de neonatale intensive care unit (NICU) Een studie uit ### onderzocht ### nulliparae, met een eenling in hoofdligging (##) De mediane duur van de ontsluiting was ##,# uur Vrouwen bij wie de ontsluiting langer dan de ##e percentiel chorioamnionitis (OR #,##; ##% CI #,## – #,##) Van hen beviel ##% alsnog vaginaal Neonataal was er in deze groep een verhoogd risico op opname op de NICU (OR #,##; ##% CI #,## – #,##) Voorts zijn meerdere kleine studies verricht (##-##), waarvan de resultaten niet conclusief zijn Een langdurige ontsluitingsfase is geassocieerd met een minder gunstige uitkomst voor moeder en In de NICE-guideline wordt de uitdrijvingsfase beschreven als de periode na de ontsluitingsfase waarbij door middel van uteruscontracties en abdominale drukverhoging de foetus geboren wordt PSOL voegt aan deze definitie de voorwaarde toe van de aanwezigheid van persdrang bij volledige De uitdrijvingsfase wordt door de NICE-richtlijn onderverdeeld in een passieve fase en een actieve Passieve fase de bevinding van volledige ontsluiting alvorens of in afwezigheid van reflectoire persdrang Volgens enkele buitenlandse richtlijnen wordt een niet-vorderende uitdrijving gedefinieerd als nietvorderende indaling van de benige schedel gedurende # uur bij nulliparae zonder regionale anesthesie, # uur bij multiparae met regionale anesthesie Afhankelijk van de richtlijn wordt het passieve deel wel (##) of niet (##) bij deze normen opgeteld (##) Uit de LVR-# kan de duur van de uitdrijving geanalyseerd worden in ### was de mediane duur van de uitdrijving bij nullipara ## minuten (SD ##,# minuten), en bij multipara # minuten (SD ##,# Bij PSOL begint de uitdrijving bij reflectoire persdrang na het bereiken van volledige ontsluiting De grootste diameter van het caput is dan in de regel de bekkeningang gepasseerd en een vaginale partus is dan zo goed als zeker mogelijk Er wordt geen tijdslimiet voor de uitdrijving gehanteerd bij progressie Bij PSOL wordt de partus instrumenteel beëindigd indien de grootste diameter de bekkeningang is gepasseerd en er een half uur lang geen vordering meer is, ondanks optimale weeën, bewezen door caput succedaneum en moulage, hetgeen bij nulliparae in de regel adequate Gegevens hierover zijn alleen beschikbaar uit enkele grote retrospectieve cohortonderzoeken Er Engelse studie (n= ###) is de gemiddelde duur van de uitdrijving en de perinatale uitkomst onderzocht (##) Uit deze studie bleek dat een langere uitdrijvingsduur gerelateerd is aan een significante grotere kans op een fluxus postpartum (###–### minuten OR <DATUM> [##% CI <DATUM> - <DATUM> ; ###– uitdrijvingsduur was niet geassocieerd met een verhoogde infectiekans (bij moeder of kind) of lagere Apgar-scores Een systematische review laat zien dat een verlengde uitdrijvingsduur het risico op een kunstverlossing verhoogt (OR <DATUM> (##% CI <DATUM> ##.
692
nvog
anesthesie, # uur bij multiparae met regionale anesthesie Afhankelijk van de richtlijn wordt het passieve deel wel (##) of niet (##) bij deze normen opgeteld (##) Uit de LVR-# kan de duur van de uitdrijving geanalyseerd worden in ### was de mediane duur van de uitdrijving bij nullipara ## minuten (SD ##,# minuten), en bij multipara # minuten (SD ##,# Bij PSOL begint de uitdrijving bij reflectoire persdrang na het bereiken van volledige ontsluiting De grootste diameter van het caput is dan in de regel de bekkeningang gepasseerd en een vaginale partus is dan zo goed als zeker mogelijk Er wordt geen tijdslimiet voor de uitdrijving gehanteerd bij progressie Bij PSOL wordt de partus instrumenteel beëindigd indien de grootste diameter de bekkeningang is gepasseerd en er een half uur lang geen vordering meer is, ondanks optimale weeën, bewezen door caput succedaneum en moulage, hetgeen bij nulliparae in de regel adequate Gegevens hierover zijn alleen beschikbaar uit enkele grote retrospectieve cohortonderzoeken Er Engelse studie (n= ###) is de gemiddelde duur van de uitdrijving en de perinatale uitkomst onderzocht (##) Uit deze studie bleek dat een langere uitdrijvingsduur gerelateerd is aan een significante grotere kans op een fluxus postpartum (###–### minuten OR <DATUM> [##% CI <DATUM> - <DATUM> ; ###– uitdrijvingsduur was niet geassocieerd met een verhoogde infectiekans (bij moeder of kind) of lagere Apgar-scores Een systematische review laat zien dat een verlengde uitdrijvingsduur het risico op een kunstverlossing verhoogt (OR <DATUM> (##% CI <DATUM> (##% CI <DATUM> ## #)), de studies zijn echter heterogeen, hetgeen de analyse bemoeilijkt (##) Na een langdurige uitdrijving treedt er vaker een Een toename in maternale en neonatale complicaties treedt pas op na een tweede tijdperk van meer dan # uur bij nulliparae en # uur bij multiparae (##-##) De kans op een vaginale kunstverlossing neemt daarentegen wel toe na # uur (##), maar dit is mogelijk beïnvloed door subjectieve oordelen van de accoucheur Deze studie beschrijft de kans op een vaginale kunstverlossing onder epidurale anesthesie na resp ) #, # en # uur persen als ##%, ##% en ##% De kans op neonataal trauma neemt na # uur significant toe In de huidige tijd wordt het als een arbitraire beslissing gezien om, bij goede foetale toestand onder foetale bewaking, een vaginale kunstverlossing te verrichten na verloop van een tevoren vastgestelde tijd De foetale toestand is dan immers (nog) goed Een langdurige uitdrijving is geassocieerd met een minder gunstige uitkomst voor moeder en kind <DATUM> Wat is het effect van de volgende interventies tijdens de baring op de baringsuitkomst? Rechtop zitten en rondlopen tijdens de ontsluitingsfase verkort de duur van de ontsluiting en is geassocieerd met een verminderde behoefte aan epidurale analgesie en vermindert de kans op een Bewegen en een verticale positie tijdens de ontsluitingsfase (actief baren) verkort de duur van de bevalling, vermindert de kans op epiduraal anesthesie en op een sectio.
645
nvog
# (##% CI <DATUM> ## #)), de studies zijn echter heterogeen, hetgeen de analyse bemoeilijkt (##) Na een langdurige uitdrijving treedt er vaker een Een toename in maternale en neonatale complicaties treedt pas op na een tweede tijdperk van meer dan # uur bij nulliparae en # uur bij multiparae (##-##) De kans op een vaginale kunstverlossing neemt daarentegen wel toe na # uur (##), maar dit is mogelijk beïnvloed door subjectieve oordelen van de accoucheur Deze studie beschrijft de kans op een vaginale kunstverlossing onder epidurale anesthesie na resp ) #, # en # uur persen als ##%, ##% en ##% De kans op neonataal trauma neemt na # uur significant toe In de huidige tijd wordt het als een arbitraire beslissing gezien om, bij goede foetale toestand onder foetale bewaking, een vaginale kunstverlossing te verrichten na verloop van een tevoren vastgestelde tijd De foetale toestand is dan immers (nog) goed Een langdurige uitdrijving is geassocieerd met een minder gunstige uitkomst voor moeder en kind <DATUM> Wat is het effect van de volgende interventies tijdens de baring op de baringsuitkomst? Rechtop zitten en rondlopen tijdens de ontsluitingsfase verkort de duur van de ontsluiting en is geassocieerd met een verminderde behoefte aan epidurale analgesie en vermindert de kans op een Bewegen en een verticale positie tijdens de ontsluitingsfase (actief baren) verkort de duur van de bevalling, vermindert de kans op epiduraal anesthesie en op een sectio basis van ## geïncludeerde trials (n = ###), dat continue ondersteuning de kans op een spontane met continue ondersteuning de baring minder lang (gemiddelde duur #,## uur korter, ##% CI #,## #,##), wordt de kans op een sectio caesarea (RR #,##, CI #,## – #,##) en vaginale kunstverlossing verlaagd (RR #,##, RR #,## – #,##) Tenslotte wordt de kans op een Apgar score na # minuten onder de # lager (RR #,##, CI #,## – #,##) Subgroepanalyse suggereert dat continue ondersteuning het meest effectief is als de ondersteuner geen lid was van het medisch team of van het sociaal netwerk van de barende en als epiduraal analgesie niet standaard aanwezig was Continue, persoonlijke aandacht en ondersteuning tijdens de baring verbetert de maternale en Een Cochrane review uit ### liet zien dat dieetrestricties geen positief of negatief effect hebben op Definitie active management of labor # op # zorg, strikt objectieve diagnose van in partu zijn (zie <DATUM> , routine vroege amniotomie, iedere # uur vaginaal toucheren en het overwegen van oxytocine bijstimulatie indien de partus trager dan #cm/uur verloopt (##) Een Cochrane review over active management of labor liet zien dat vrouwen bij wie de bevalling actief begeleid wordt, vaker binnen ## uur bevallen zijn (RR # ##, ##% CI # ## - # ##) (##) Er is echter grote variatie in definitie van de duur van de baring De kans op een sectio caesarea lijkt lager in de groep van active management of labor (RR #,##, ##% CI #,## – #,##), maar dit verschil wordt pas.
718
nvog
dat continue ondersteuning de kans op een spontane met continue ondersteuning de baring minder lang (gemiddelde duur #,## uur korter, ##% CI #,## #,##), wordt de kans op een sectio caesarea (RR #,##, CI #,## – #,##) en vaginale kunstverlossing verlaagd (RR #,##, RR #,## – #,##) Tenslotte wordt de kans op een Apgar score na # minuten onder de # lager (RR #,##, CI #,## – #,##) Subgroepanalyse suggereert dat continue ondersteuning het meest effectief is als de ondersteuner geen lid was van het medisch team of van het sociaal netwerk van de barende en als epiduraal analgesie niet standaard aanwezig was Continue, persoonlijke aandacht en ondersteuning tijdens de baring verbetert de maternale en Een Cochrane review uit ### liet zien dat dieetrestricties geen positief of negatief effect hebben op Definitie active management of labor # op # zorg, strikt objectieve diagnose van in partu zijn (zie <DATUM> , routine vroege amniotomie, iedere # uur vaginaal toucheren en het overwegen van oxytocine bijstimulatie indien de partus trager dan #cm/uur verloopt (##) Een Cochrane review over active management of labor liet zien dat vrouwen bij wie de bevalling actief begeleid wordt, vaker binnen ## uur bevallen zijn (RR # ##, ##% CI # ## - # ##) (##) Er is echter grote variatie in definitie van de duur van de baring De kans op een sectio caesarea lijkt lager in de groep van active management of labor (RR #,##, ##% CI #,## – #,##), maar dit verschil wordt pas CI #,## – #,##) Op basis van deze review concluderen de auteurs dat active management of labor een (beperkte maar significante) verlaging geeft van het risico op een sectio caesarea PSOL is geënt op actief management, maar met dit verschil dat er niet routinematig amniotomie plaatsvindt Er zijn verschillende trials een studie in de Verenigde Staten met ### vrouwen in partu (interventie n = ###; controle n = ###) met gemengde etniciteit (##), een Mexicaanse studie met ### nullipara vrouwen (interventie n = ###; controle n = ###) ook met gemengde etniciteit (##) en een Nigeriaanse studie ## (##) met ### nullipara vrouwen (interventie n = ###; controle = ###) met een AfroAmerikaanse samenstelling In ### werd een eerdere meta-analyse verricht (##) De resultaten toonden aan dat active management of labor de kans op een sectio caesarea niet significant verkleint (# trials, RR # ## [##% CI # ## - <DATUM> ) en de kans op een spontane vaginale baring niet significant vergroot (# trials, RR <DATUM> [##% CI # ## - <DATUM> ) De analyse liet ook zien dat active management of labor de duur van de ontsluitingsfase verkort (# trials, WMD −### ## minuten [##% CI −### ## tot −### ## minuten]), maar niet de uitdrijvingsfase (# trials, WMD −<DATUM> minuten [##% CI−# ## tot - # ## minuten] Er was geen verschil in gebruik van epidurale analgesie (# trials, RR <DATUM> [##% CI # ## - # ##]) of neonatale.
827
nvog
CI #,## – #,##) Op basis van deze review concluderen de auteurs dat active management of labor een (beperkte maar significante) verlaging geeft van het risico op een sectio caesarea PSOL is geënt op actief management, maar met dit verschil dat er niet routinematig amniotomie plaatsvindt Er zijn verschillende trials een studie in de Verenigde Staten met ### vrouwen in partu (interventie n = ###; controle n = ###) met gemengde etniciteit (##), een Mexicaanse studie met ### nullipara vrouwen (interventie n = ###; controle n = ###) ook met gemengde etniciteit (##) en een Nigeriaanse studie ## (##) met ### nullipara vrouwen (interventie n = ###; controle = ###) met een AfroAmerikaanse samenstelling In ### werd een eerdere meta-analyse verricht (##) De resultaten toonden aan dat active management of labor de kans op een sectio caesarea niet significant verkleint (# trials, RR # ## [##% CI # ## - <DATUM> ) en de kans op een spontane vaginale baring niet significant vergroot (# trials, RR <DATUM> [##% CI # ## - <DATUM> ) De analyse liet ook zien dat active management of labor de duur van de ontsluitingsfase verkort (# trials, WMD −### ## minuten [##% CI −### ## tot −### ## minuten]), maar niet de uitdrijvingsfase (# trials, WMD −<DATUM> minuten [##% CI−# ## tot - # ## minuten] Er was geen verschil in gebruik van epidurale analgesie (# trials, RR <DATUM> [##% CI # ## - # ##]) of neonatale het protocol in de RCT’s week sterk af van de oorspronkelijke richtlijnen van “active management of labor” Tevens was er in alle RCT’s sprake van aanzienlijke “selection bias” en/of beperkte “compliance” en/of substantiële “crossovers” tussen interventie- en controlegroepen Het blijkt dat in de RCT’s de percentages abdominale en vaginale kunstverlossingen in beide onderzoeksarmen significant lager waren dan in de historische controles In geen van de RCT’s werd een nadelig effect van active management (cq PSOL) gevonden Verschillende prospectieve niet-gerandomiseerde studies met historische controles lieten een significante afname zien van het aantal kunstverlossingen (##-##) Active management of labor verkort de lengte van de ontsluiting en is bij laagrisico zwangeren geassocieerd met minder kans op een sectio caesarea Het is onduidelijk welke van de # onderdelen van het beleid verantwoordelijk zijn voor deze resultaten Een Cochrane review uit ### laat geen effect zien van routinematig amniotomie op de duur van de ontsluiting (gemiddeld verschil -##,## minuten, ##% CI -##,## – ##,##), risico op een sectio caesarea (relatief risico #,##, ##% CI #,## – #,##), maternale tevredenheid (gemiddeld verschil #,##, ##% CI #,## – #,##) of Apgar-score na vijf minuten onder de # (RR #,##, ##% CI #,## – #,##)(##) De auteurs Volgens PSOL worden de vliezen gebroken als na een objectief geverifieerde diagnose “in partu” (zie <DATUM> er binnen # uur geen vordering met # cm in de ontsluiting is (eventueel # cm in # uur).
828
nvog
protocol in de RCT’s week sterk af van de oorspronkelijke richtlijnen van “active management of labor” Tevens was er in alle RCT’s sprake van aanzienlijke “selection bias” en/of beperkte “compliance” en/of substantiële “crossovers” tussen interventie- en controlegroepen Het blijkt dat in de RCT’s de percentages abdominale en vaginale kunstverlossingen in beide onderzoeksarmen significant lager waren dan in de historische controles In geen van de RCT’s werd een nadelig effect van active management (cq PSOL) gevonden Verschillende prospectieve niet-gerandomiseerde studies met historische controles lieten een significante afname zien van het aantal kunstverlossingen (##-##) Active management of labor verkort de lengte van de ontsluiting en is bij laagrisico zwangeren geassocieerd met minder kans op een sectio caesarea Het is onduidelijk welke van de # onderdelen van het beleid verantwoordelijk zijn voor deze resultaten Een Cochrane review uit ### laat geen effect zien van routinematig amniotomie op de duur van de ontsluiting (gemiddeld verschil -##,## minuten, ##% CI -##,## – ##,##), risico op een sectio caesarea (relatief risico #,##, ##% CI #,## – #,##), maternale tevredenheid (gemiddeld verschil #,##, ##% CI #,## – #,##) of Apgar-score na vijf minuten onder de # (RR #,##, ##% CI #,## – #,##)(##) De auteurs Volgens PSOL worden de vliezen gebroken als na een objectief geverifieerde diagnose “in partu” (zie <DATUM> er binnen # uur geen vordering met # cm in de ontsluiting is (eventueel # cm in # uur) In september ### is er een geactualiseerde Cochrane review verschenen over het effect van vroegtijdig amniotomie en start bijstimulatie met oxytocine (##) De geïncludeerde trials werden stagnatie) Analyse van de eerste groep trials toonde een kleine reductie in het aantal sectio caesarea (RR#,##, ##% CI #,## – #,##); bij de groep ‘therapy trials’ werd een niet-significante verlaging gezien van het risico op sectio caesarea (RR #,##, ##% CI #,## – #,##) Binnen het concept van PSOL wordt geadviseerd te starten met oxytocine als amniotomie niet binnen # tot # uur leidt tot progressie van De beschikbare literatuur is van matige kwaliteit en er is een beperkt aantal studies verricht Een startdosis oxytocine (#mE per minuut of hoger) en een ophoogdosering van # mE met een interval tussen ## en ## minuten is geassocieerd met een kortere baringsduur, een verlaagd risico op een sectio caesarea en een verhoogde kans op een spontane baring (##, ##) De Cochrane review hierover gebruikt # trial om deze uitkomstparameter te onderzoeken (##) Deze kleine trial (n = ##) liet zien dat hoge doses oxytocine () #mE/minuut) de baring met gemiddeld #,# uur verkorten (##% CI -#,## - -#,##) Er zijn in deze beperkte studies geen negatieve effecten voor de neonaat aangetoond De systematische review uit ### gebruikte drie studies om het effect van hoge dosis oxytocine op de duur van de baring te analyseren (##) Zij vonden bij de patiënten, die durante partu hoge dosis oxytocine kregen, een relatief risico op een baring van meer dan ## uur van #,## (##% CI #,## – #,##).
800
nvog
van vroegtijdig amniotomie en start bijstimulatie met oxytocine (##) De geïncludeerde trials werden stagnatie) Analyse van de eerste groep trials toonde een kleine reductie in het aantal sectio caesarea (RR#,##, ##% CI #,## – #,##); bij de groep ‘therapy trials’ werd een niet-significante verlaging gezien van het risico op sectio caesarea (RR #,##, ##% CI #,## – #,##) Binnen het concept van PSOL wordt geadviseerd te starten met oxytocine als amniotomie niet binnen # tot # uur leidt tot progressie van De beschikbare literatuur is van matige kwaliteit en er is een beperkt aantal studies verricht Een startdosis oxytocine (#mE per minuut of hoger) en een ophoogdosering van # mE met een interval tussen ## en ## minuten is geassocieerd met een kortere baringsduur, een verlaagd risico op een sectio caesarea en een verhoogde kans op een spontane baring (##, ##) De Cochrane review hierover gebruikt # trial om deze uitkomstparameter te onderzoeken (##) Deze kleine trial (n = ##) liet zien dat hoge doses oxytocine () #mE/minuut) de baring met gemiddeld #,# uur verkorten (##% CI -#,## - -#,##) Er zijn in deze beperkte studies geen negatieve effecten voor de neonaat aangetoond De systematische review uit ### gebruikte drie studies om het effect van hoge dosis oxytocine op de duur van de baring te analyseren (##) Zij vonden bij de patiënten, die durante partu hoge dosis oxytocine kregen, een relatief risico op een baring van meer dan ## uur van #,## (##% CI #,## – #,##) Op grond van ## gerandomiseerde studies van wisselende methodologische kwaliteit is er bewijs dat een houding rechtop of in zijligging in vergelijking met rugligging tijdens de uitdrijving de kans op vaginale kunstverlossing doet afnemen (risk ratio (RR) # ##; ##% CI # ## - # ##), de kans op foetale hartslagafwijkingen vermindert (RR # ##; ##% CI # ## - # ##), een kleinere kans op episiotomie geeft (RR # ##, ##% CI # ## - # ##, een grotere kans op tweedegraads rupturen geeft (RR # ##; ##% CI # ## - # ##), en meer kans op geschat bloedverlies ) ### ml (RR # ##; ##% CI # ## - # ##) (##) Bij zwangeren met epiduraal analgesie is dit effect niet aangetoond (##) Een houding rechtop of zijligging tijdens de uitdrijving halveert mogelijk de kans op afwijkende cortonen en vergroot mogelijk de kans op een spontane vaginale partus <DATUM> Wat is het effect van een badbevalling op de baringsuitkomst? Enkele studies hebben niet kunnen aantonen dat een badbevalling beter of slechter is voor de maternale en neonatale uitkomst Een Cochrane review uit ### toont aan dat een badbevalling tijdens de ontsluitingsperiode geassocieerd is met een verminderde behoefte aan analgesie (risk ratio (RR) # ##; ##% confidence interval (CI) # ## - # ##) (##-##)) Er was in één studie onderzocht wat het effect was van de badbevalling tijdens de uitdrijving Hierin waren, behalve satisfactie (RR # ##;.
781
nvog
Op grond van ## gerandomiseerde studies van wisselende methodologische kwaliteit is er bewijs dat een houding rechtop of in zijligging in vergelijking met rugligging tijdens de uitdrijving de kans op vaginale kunstverlossing doet afnemen (risk ratio (RR) # ##; ##% CI # ## - # ##), de kans op foetale hartslagafwijkingen vermindert (RR # ##; ##% CI # ## - # ##), een kleinere kans op episiotomie geeft (RR # ##, ##% CI # ## - # ##, een grotere kans op tweedegraads rupturen geeft (RR # ##; ##% CI # ## - # ##), en meer kans op geschat bloedverlies ) ### ml (RR # ##; ##% CI # ## - # ##) (##) Bij zwangeren met epiduraal analgesie is dit effect niet aangetoond (##) Een houding rechtop of zijligging tijdens de uitdrijving halveert mogelijk de kans op afwijkende cortonen en vergroot mogelijk de kans op een spontane vaginale partus <DATUM> Wat is het effect van een badbevalling op de baringsuitkomst? Enkele studies hebben niet kunnen aantonen dat een badbevalling beter of slechter is voor de maternale en neonatale uitkomst Een Cochrane review uit ### toont aan dat een badbevalling tijdens de ontsluitingsperiode geassocieerd is met een verminderde behoefte aan analgesie (risk ratio (RR) # ##; ##% confidence interval (CI) # ## - # ##) (##-##)) Er was in één studie onderzocht wat het effect was van de badbevalling tijdens de uitdrijving Hierin waren, behalve satisfactie (RR # ##; Over dit onderwerp is recent een Cochrane Review verschenen met zes studies (### vrouwen), waarbij twee studies gebruikmaken van partogram versus geen partogram en de rest verschillende ontwerpen van partogram onderzocht (##) Er was geen verschil in percentage sectio’s (RR # ##, ##% minuten (RR # ##, ##% CI # ## - <DATUM> tussen beide groepen De auteurs concluderen dat er lokale protocollen horen te zijn waarin consensus is over het type partogram en over het beleid bij Er zijn drie RCT’s die een verschillende actielijn vergelijken De eerste studie omvat ### vrouwen in partu (##) Deze studie vergelijkt de #- en #-uurs actielijn met het gebruik van een #-uurs actielijn Een tweede studie uit Zuid-Afrika vergelijkt bij ### vrouwen een #-uurs actielijn met de WHOactielijn (# uur) (##) Een andere RCT vergeleek de #-uurs actielijn met de #-uurs actielijn (##) Hierin werden ### nulliparae geïncludeerd en de uitkomsten van de partus vergeleken Bevindingen van de eerste RCT laten zien dat gebruik van de #-uurs actielijn vergeleken met de #-uurs actielijn een interventie geeft Er was geen verschil in neonatale uitkomst Gebruik van de #-uurs actielijn vergeleken met de #-uurs actielijn leek een toename in sectio’s te geven (OR <DATUM> [##% CI <DATUM> ), maar niet afzonderlijk voor SC bij foetale nood (OR <DATUM> [##% CI # # - <DATUM> ) of voor niet vorderen (OR <DATUM> [##% CI # # - <DATUM> ) Er was geen verschil in overige interventies, tevredenheid of neonatale uitkomst.
768
nvog
verschenen met zes studies (### vrouwen), waarbij twee studies gebruikmaken van partogram versus geen partogram en de rest verschillende ontwerpen van partogram onderzocht (##) Er was geen verschil in percentage sectio’s (RR # ##, ##% minuten (RR # ##, ##% CI # ## - <DATUM> tussen beide groepen De auteurs concluderen dat er lokale protocollen horen te zijn waarin consensus is over het type partogram en over het beleid bij Er zijn drie RCT’s die een verschillende actielijn vergelijken De eerste studie omvat ### vrouwen in partu (##) Deze studie vergelijkt de #- en #-uurs actielijn met het gebruik van een #-uurs actielijn Een tweede studie uit Zuid-Afrika vergelijkt bij ### vrouwen een #-uurs actielijn met de WHOactielijn (# uur) (##) Een andere RCT vergeleek de #-uurs actielijn met de #-uurs actielijn (##) Hierin werden ### nulliparae geïncludeerd en de uitkomsten van de partus vergeleken Bevindingen van de eerste RCT laten zien dat gebruik van de #-uurs actielijn vergeleken met de #-uurs actielijn een interventie geeft Er was geen verschil in neonatale uitkomst Gebruik van de #-uurs actielijn vergeleken met de #-uurs actielijn leek een toename in sectio’s te geven (OR <DATUM> [##% CI <DATUM> ), maar niet afzonderlijk voor SC bij foetale nood (OR <DATUM> [##% CI # # - <DATUM> ) of voor niet vorderen (OR <DATUM> [##% CI # # - <DATUM> ) Er was geen verschil in overige interventies, tevredenheid of neonatale uitkomst Een andere trial uit Zuid-Afrika (##) liet zien dat een enkele actielijn het aantal SC (RR # ## [##% CI # ## - # ##]), en kunstverlossingen (RR # ## [##% CI # ## - # ##]) vermindert, en een toename geeft in Is er plaats voor intra-uteriene drukmeting om de kracht van de weeënactiviteit te meten? Het is aangetoond dat het routinematig gebruik van een intra-uteriene drukkatheter in vergelijking met uitwendige tocodynamometrie het aantal kunstverlossingen niet verlaagt en de neonatale Is routinematig (bij hoog- en laagrisico patiënten) actief leiden van het nageboortetijdperk Het actief leiden van het nageboortetijdperk met uterotonica is een effectieve manier om de hoeveelheid bloedverlies te verminderen (##) Deze WHO-richtlijn adviseert dit bij alle vrouwen te doen, omdat ook vrouwen zonder risicofactoren een HPP kunnen krijgen Aanvullend onderzoek waarin specifiek laagrisico vrouwen worden beschreven, ondersteunt deze Actief leiden van het nageboortetijdperk vermindert de hoeveelheid bloedverlies tijdens het Na een spontane vaginale baring duurt het nageboortetijdperk bij ##% van alle vrouwen minder dan ## minuten (#) Het actief leiden wordt door de WHO als een combinatie van handelingen beschreven en geadviseerd zowel het geven van oxytocine als het afnavelen van het kind na <DATUM> minuten en bij de eerste contractie (na <DATUM> minuten) onder controlled cord tractie de placenta geboren te laten worden, gevolgd door uterusmassage Recenter zijn echter ook nadelen beschreven met betrekking tot het vroeg afnavelen (##) Een recent onderzoek laat zien dat controlled cord.
694
nvog
trial uit Zuid-Afrika (##) liet zien dat een enkele actielijn het aantal SC (RR # ## [##% CI # ## - # ##]), en kunstverlossingen (RR # ## [##% CI # ## - # ##]) vermindert, en een toename geeft in Is er plaats voor intra-uteriene drukmeting om de kracht van de weeënactiviteit te meten? Het is aangetoond dat het routinematig gebruik van een intra-uteriene drukkatheter in vergelijking met uitwendige tocodynamometrie het aantal kunstverlossingen niet verlaagt en de neonatale Is routinematig (bij hoog- en laagrisico patiënten) actief leiden van het nageboortetijdperk Het actief leiden van het nageboortetijdperk met uterotonica is een effectieve manier om de hoeveelheid bloedverlies te verminderen (##) Deze WHO-richtlijn adviseert dit bij alle vrouwen te doen, omdat ook vrouwen zonder risicofactoren een HPP kunnen krijgen Aanvullend onderzoek waarin specifiek laagrisico vrouwen worden beschreven, ondersteunt deze Actief leiden van het nageboortetijdperk vermindert de hoeveelheid bloedverlies tijdens het Na een spontane vaginale baring duurt het nageboortetijdperk bij ##% van alle vrouwen minder dan ## minuten (#) Het actief leiden wordt door de WHO als een combinatie van handelingen beschreven en geadviseerd zowel het geven van oxytocine als het afnavelen van het kind na <DATUM> minuten en bij de eerste contractie (na <DATUM> minuten) onder controlled cord tractie de placenta geboren te laten worden, gevolgd door uterusmassage Recenter zijn echter ook nadelen beschreven met betrekking tot het vroeg afnavelen (##) Een recent onderzoek laat zien dat controlled cord belangrijkste is ter preventie van een fluxus postpartum (##) Uterusmassage is een effectieve methode om het gebruik van additionele uterotonica te voorkomen maar er is weinig literatuur over de methode en tijdsduur (##, ##) Voor verdere achtergrond over de (preventie van) fluxus Er is een aantal studies met hoge level of evidence verricht in rijke landen die laten zien dat laat afnavelen tot een lagere incidentie van anemie en tot meer hyperbilirubinemie leidt Er zijn studies met hoge level of evidence gedaan in arme landen (met hogere prevalentie van anemie) die laten zien dat laat afnavelen minder anemie geeft In een recente Cochrane meta-analyse werd gekeken naar uitstel van het afnavelen gedurende minstens een minuut Dit vergroot het risico op postpartum bloedingen niet, het kan tot minder neonatale anemie leiden maar ook tot meer hyperbilirubinemie De werkgroep is van mening dat vroeg afnavelen na een à terme geboorte niet bewezen beter is ## Wat zijn handelingen in het nageboortetijdperk die de baringsuitkomst voor moeder en Direct huid op huid contact tussen moeder en kind In de Cochrane review uit ### zijn ## RCT’s geïncludeerd met ### moeder-kind paren Moeders die vroeg huid-op-huid-contact hadden met hun kind gaven vaker borstvoeding, dit effect was statistisch significant tot # maanden postpartum De duur van borstvoeding was langer maar dit effect was niet significant De neonatale glucose postpartum was significant hoger in de interventiegroep De studies waren van beperkte methodologische kwaliteit en toonden veel variatie Omdat er geen studies zijn verricht naar de beste tijd om de postnatale controles te verrichten kan.
626
nvog
een effectieve methode om het gebruik van additionele uterotonica te voorkomen maar er is weinig literatuur over de methode en tijdsduur (##, ##) Voor verdere achtergrond over de (preventie van) fluxus Er is een aantal studies met hoge level of evidence verricht in rijke landen die laten zien dat laat afnavelen tot een lagere incidentie van anemie en tot meer hyperbilirubinemie leidt Er zijn studies met hoge level of evidence gedaan in arme landen (met hogere prevalentie van anemie) die laten zien dat laat afnavelen minder anemie geeft In een recente Cochrane meta-analyse werd gekeken naar uitstel van het afnavelen gedurende minstens een minuut Dit vergroot het risico op postpartum bloedingen niet, het kan tot minder neonatale anemie leiden maar ook tot meer hyperbilirubinemie De werkgroep is van mening dat vroeg afnavelen na een à terme geboorte niet bewezen beter is ## Wat zijn handelingen in het nageboortetijdperk die de baringsuitkomst voor moeder en Direct huid op huid contact tussen moeder en kind In de Cochrane review uit ### zijn ## RCT’s geïncludeerd met ### moeder-kind paren Moeders die vroeg huid-op-huid-contact hadden met hun kind gaven vaker borstvoeding, dit effect was statistisch significant tot # maanden postpartum De duur van borstvoeding was langer maar dit effect was niet significant De neonatale glucose postpartum was significant hoger in de interventiegroep De studies waren van beperkte methodologische kwaliteit en toonden veel variatie Omdat er geen studies zijn verricht naar de beste tijd om de postnatale controles te verrichten kan Niet-vorderende ontsluiting is volgens de NICE-guideline indien de voortgang van de ontsluiting minder dan # cm in # uur is bij nullipara of multipara (#) Niet-vorderende ontsluiting volgens PSOL als de vordering minder is dan gemiddeld ongeveer # De werkgroep is van mening dat er sprake is van niet-vorderende ontsluiting als er minder dan # cm/ Angelsaksische richtlijnen de oorzaken van abnormale duur van de bevalling zijn gerelateerd aan de drie belangrijkste determinanten voor een geslaagde baring effectieve uteriene kracht, grootte en stand van het caput en de afmetingen van het kleine bekken (power, passenger, pelvis) De ACOG-richtlijn “Dystocia and Augmentation of Labor” uit ### noemt de volgende risicofactoren voor een verlengde duur van de ontsluiting hogere maternale leeftijd, nullipariteit, maternale onrust, meerlingzwangerschap, chorioamnionitis (##) Risicofactoren voor een verlengde duur van de uitdrijving zijn epiduraal analgesie, verlengde duur van de ontsluiting, nullipariteit, foetale macrosomie, hoogstaand hoofd bij begin van de uitdrijving, achterhoofd-achter ligging, lengte zwangere ( ### cm, AD ) ## weken en obesitas (##) Een ander onderzoek bij een cohort van ### zwangeren met een niet-vorderende baring bevestigt deze bevindingen (##) Het inleiden van de baring resulteert in een verlengde duur van de ontsluiting; mediane duur #,# uur (p## ##,# uur) De monodisciplinair ontwikkelde standaard niet-vorderende ontsluiting van de KNOV beschrijft het normale en abnormale beloop van de baring De terminologie van de latente en actieve fase wordt hierbij gehanteerd De richtlijn definieert een niet-vorderende ontsluiting bij een latente fase van.
620
nvog
Niet-vorderende ontsluiting is volgens de NICE-guideline indien de voortgang van de ontsluiting minder dan # cm in # uur is bij nullipara of multipara (#) Niet-vorderende ontsluiting volgens PSOL als de vordering minder is dan gemiddeld ongeveer # De werkgroep is van mening dat er sprake is van niet-vorderende ontsluiting als er minder dan # cm/ Angelsaksische richtlijnen de oorzaken van abnormale duur van de bevalling zijn gerelateerd aan de drie belangrijkste determinanten voor een geslaagde baring effectieve uteriene kracht, grootte en stand van het caput en de afmetingen van het kleine bekken (power, passenger, pelvis) De ACOG-richtlijn “Dystocia and Augmentation of Labor” uit ### noemt de volgende risicofactoren voor een verlengde duur van de ontsluiting hogere maternale leeftijd, nullipariteit, maternale onrust, meerlingzwangerschap, chorioamnionitis (##) Risicofactoren voor een verlengde duur van de uitdrijving zijn epiduraal analgesie, verlengde duur van de ontsluiting, nullipariteit, foetale macrosomie, hoogstaand hoofd bij begin van de uitdrijving, achterhoofd-achter ligging, lengte zwangere ( ### cm, AD ) ## weken en obesitas (##) Een ander onderzoek bij een cohort van ### zwangeren met een niet-vorderende baring bevestigt deze bevindingen (##) Het inleiden van de baring resulteert in een verlengde duur van de ontsluiting; mediane duur #,# uur (p## ##,# uur) De monodisciplinair ontwikkelde standaard niet-vorderende ontsluiting van de KNOV beschrijft het normale en abnormale beloop van de baring De terminologie van de latente en actieve fase wordt hierbij gehanteerd De richtlijn definieert een niet-vorderende ontsluiting bij een latente fase van Voorts wordt een Bij PSOL wordt er onderscheid gemaakt tussen dynamische baringspathologie en een mechanische Dit kenmerkt zich door minder vordering dan # cm in # uur na de strikt gedefinieerde gestelde diagnose van de baring Het is een probleem vrijwel alleen voorkomend bij nulliparae De oorzaak is een te trage c q incomplete vorming van het elektrisch geleidingssysteem van gap junctions in het myometrium, hetgeen gecorrigeerd c q versneld kan worden door amniotomie en zo nodig oxytocine Sympaticotonus door angst en onrust kan een rol spelen De kracht van de weeën is voldoende om de eerste <DATUM> cm ontsluiting te bewerkstelligen, doch onvoldoende om het caput dieper te krijgen, waardoor de ontsluiting vertraagt of stagneert Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen nulliparae en multiparae Bij nulliparae betreft het onvoldoende weeënkracht tot het tegendeel bewezen is door optimale weeënstimulatie met oxytocine en het ontstaan van substantieel caput succedaneum en moulage al of niet met standsafwijking Aangezien multiparae die spontaan in partu komen vrijwel altijd efficiënte weeën hebben, kan secundaire stagnatie op een mechanische obstructie duiden door een substantieel groter kind dan het vorige (Cefalo-pelviene disproportie (CPD)) of door een standsafwijking Zodra na het bereiken van VO de persreflex wordt geactiveerd, staat het caput doorgaans voorbij de verhoudingen spelen dan geen rol meer (de zeer zeldzame bekkenuitgangvernauwing uitgezonderd) zodat een vaginale afloop zo goed als zeker is Proactieve tijdige correctie van niet-vorderende uitdrijving en intensieve één op één begeleiding kan uitputting en demotivatie van de vrouw voorkomen.
613
nvog
Voorts wordt een Bij PSOL wordt er onderscheid gemaakt tussen dynamische baringspathologie en een mechanische Dit kenmerkt zich door minder vordering dan # cm in # uur na de strikt gedefinieerde gestelde diagnose van de baring Het is een probleem vrijwel alleen voorkomend bij nulliparae De oorzaak is een te trage c q incomplete vorming van het elektrisch geleidingssysteem van gap junctions in het myometrium, hetgeen gecorrigeerd c q versneld kan worden door amniotomie en zo nodig oxytocine Sympaticotonus door angst en onrust kan een rol spelen De kracht van de weeën is voldoende om de eerste <DATUM> cm ontsluiting te bewerkstelligen, doch onvoldoende om het caput dieper te krijgen, waardoor de ontsluiting vertraagt of stagneert Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen nulliparae en multiparae Bij nulliparae betreft het onvoldoende weeënkracht tot het tegendeel bewezen is door optimale weeënstimulatie met oxytocine en het ontstaan van substantieel caput succedaneum en moulage al of niet met standsafwijking Aangezien multiparae die spontaan in partu komen vrijwel altijd efficiënte weeën hebben, kan secundaire stagnatie op een mechanische obstructie duiden door een substantieel groter kind dan het vorige (Cefalo-pelviene disproportie (CPD)) of door een standsafwijking Zodra na het bereiken van VO de persreflex wordt geactiveerd, staat het caput doorgaans voorbij de verhoudingen spelen dan geen rol meer (de zeer zeldzame bekkenuitgangvernauwing uitgezonderd) zodat een vaginale afloop zo goed als zeker is Proactieve tijdige correctie van niet-vorderende uitdrijving en intensieve één op één begeleiding kan uitputting en demotivatie van de vrouw voorkomen bij nullipara en pas bij onvoldoende effect kan besloten worden tot een vaginale kunstverlossing Bij een multipara komt NVU relatief weinig voor en dient men bij een kunstverlossing voor NVU bedacht Een te lange duur van de baring leidt uiteindelijk tot stapeling van melkzuur in de uterus en tot verlies aan oxytocinereceptoren (##, ##) Hierdoor is te late bijstimulatie minder effectief of het leidt zoals bij alle overbelaste spieren tot een tetanische kramp (hypertonie) met risico op foetale nood Om dit voor te zijn wordt bij PSOL onvoldoende vordering proactief tijdig gecorrigeerd Vers meconium, een bloeding ((partiële) abruptio) of een intra-uteriene infectie kunnen het myometrium “random” prikkelen waardoor de coördinatie van de weeën wordt verstoord en de uterus zich tussen de weeën onvoldoende ontspant (##, ##) Dit kan leiden tot een vicieuze cirkel van onvoldoende vordering en foetale nood Oxytocine kan de situatie acuut verslechteren Een echte baringsobstructie manifesteert zich pas in de wigfase, niet eerder en niet later Bij een echte obstructie wordt de uitdrijvingsfase niet bereikt Het komt slechts in #% van alle bevallingen voor, in #,#% betreft het een CPD en in #,#% een standsafwijking (##) Een sectio caesarea is de enige rationele optie Betreft het een standsafwijking dan is voor de volgende zwangerschap een vaginale <DATUM> Wat zijn maternale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de bevalling Als een vrouw voor de eerste maal vaginaal bevalt, is haar risico op een kunstverlossing groter dan.
582
nvog
bij nullipara en pas bij onvoldoende effect kan besloten worden tot een vaginale kunstverlossing Bij een multipara komt NVU relatief weinig voor en dient men bij een kunstverlossing voor NVU bedacht Een te lange duur van de baring leidt uiteindelijk tot stapeling van melkzuur in de uterus en tot verlies aan oxytocinereceptoren (##, ##) Hierdoor is te late bijstimulatie minder effectief of het leidt zoals bij alle overbelaste spieren tot een tetanische kramp (hypertonie) met risico op foetale nood Om dit voor te zijn wordt bij PSOL onvoldoende vordering proactief tijdig gecorrigeerd Vers meconium, een bloeding ((partiële) abruptio) of een intra-uteriene infectie kunnen het myometrium “random” prikkelen waardoor de coördinatie van de weeën wordt verstoord en de uterus zich tussen de weeën onvoldoende ontspant (##, ##) Dit kan leiden tot een vicieuze cirkel van onvoldoende vordering en foetale nood Oxytocine kan de situatie acuut verslechteren Een echte baringsobstructie manifesteert zich pas in de wigfase, niet eerder en niet later Bij een echte obstructie wordt de uitdrijvingsfase niet bereikt Het komt slechts in #% van alle bevallingen voor, in #,#% betreft het een CPD en in #,#% een standsafwijking (##) Een sectio caesarea is de enige rationele optie Betreft het een standsafwijking dan is voor de volgende zwangerschap een vaginale <DATUM> Wat zijn maternale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de bevalling Als een vrouw voor de eerste maal vaginaal bevalt, is haar risico op een kunstverlossing groter dan van de baring in een volgende zwangerschap (##) In deze studie werd bij ### nullipara die een vaginale kunstverlossing ondergingen, de modus partus in de volgende zwangerschap onderzocht Ten opzichte van de baring bij eerder spontaan bevallen nulliparae was het risico op een kunstverlossing #,# % versus #,# %, (p ( #,##) De reden van de kunstverlossing is hierbij van belang een forceps na mislukte vacuümextractie geeft een OR van <DATUM> (CI <DATUM> , een kunstverlossing De RCOG Guideline No ## “Operative Vaginal Delivery” uit ### wijst op een verhoogd risico op een kunstverlossing tijdens een volgende baring bij een kunstverlossing in de voorgeschiedenis (##) Obesitas geeft een verhoogd risico op een verlengde duur van de ontsluiting, maar lijkt het risico op stagnatie van de uitdrijving niet te verhogen (##-##) De hypothese is dat het myometrium minder Met het stijgen van de maternale leeftijd neemt het risico op een abnormaal baringsverloop toe (##) De mediane uitdrijving bij jonge nulliparae ((<LEEFTIJD> jaar) was ## minuten korter dan die bij oudere nulliparae ( )<LEEFTIJD> jaar), resp ## en ### minuten De hypothese is dat het myometrium minder effectief is en/of minder reageert op oxytocine of prostaglandines bij het stijgen van de maternale leeftijd Een Cochrane review uit ### die partus met en zonder epidurale analgesie vergeleek, toonde aan dat een epiduraal de duur van de uitdrijving verlengt (gemiddelde duur ## ## minuten langer, ##% CI # ## - ## ##).
644
nvog
zwangerschap (##) In deze studie werd bij ### nullipara die een vaginale kunstverlossing ondergingen, de modus partus in de volgende zwangerschap onderzocht Ten opzichte van de baring bij eerder spontaan bevallen nulliparae was het risico op een kunstverlossing #,# % versus #,# %, (p ( #,##) De reden van de kunstverlossing is hierbij van belang een forceps na mislukte vacuümextractie geeft een OR van <DATUM> (CI <DATUM> , een kunstverlossing De RCOG Guideline No ## “Operative Vaginal Delivery” uit ### wijst op een verhoogd risico op een kunstverlossing tijdens een volgende baring bij een kunstverlossing in de voorgeschiedenis (##) Obesitas geeft een verhoogd risico op een verlengde duur van de ontsluiting, maar lijkt het risico op stagnatie van de uitdrijving niet te verhogen (##-##) De hypothese is dat het myometrium minder Met het stijgen van de maternale leeftijd neemt het risico op een abnormaal baringsverloop toe (##) De mediane uitdrijving bij jonge nulliparae ((<LEEFTIJD> jaar) was ## minuten korter dan die bij oudere nulliparae ( )<LEEFTIJD> jaar), resp ## en ### minuten De hypothese is dat het myometrium minder effectief is en/of minder reageert op oxytocine of prostaglandines bij het stijgen van de maternale leeftijd Een Cochrane review uit ### die partus met en zonder epidurale analgesie vergeleek, toonde aan dat een epiduraal de duur van de uitdrijving verlengt (gemiddelde duur ## ## minuten langer, ##% CI # ## - ## ##) Bij deze uitkomstparameters was sprake van substantiële heterogeniciteit, mogelijk vanwege variatie in diagnose van de baring en noodzaak tot bijstimulatie (##) Het moment van starten met epidurale analgesie heeft geen effect op het risico op een kunstverlossing (##) Maternale risicofactoren voor een pathologisch baringsverloop zijn nullipariteit, eerdere kunstverlossing, obesitas, gevorderde leeftijd, lengte van de moeder ( ### cm, epidurale analgesie Wat zijn foetale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de bevalling? Verhoogd geboortegewicht (gewicht ) ### g) geeft een verhoogd risico op een verlengde duur van de baring en verhoogt de kans op een vaginale kunstverlossing of secundaire sectio caesarea Er is een significant hoger percentage secundaire sectio caesarea in de groep met een geboortegewicht ) De duur van de bevalling is significant verlengd indien het foetale caput zich presenteert in achterhoofd achter positie (##) Het risico op een baringsduur ) ## uur is bij het foetale caput in achterhoofd achter ##,#% versus ##,#% indien het achterhoofd zich ventraal bevindt (p ( #,##) Foetale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de bevalling zijn macrosomie (gewicht) # Welke maatregelen kunnen de kans op een vaginale kunstverlossing verminderen? Individuele (één op één) en continue begeleiding van de barende reduceert onder meer het aantal vaginale kunstverlossingen (RR <DATUM> ## % CI <DATUM> – <DATUM> ## trials, ## ### vrouwen) (##) De effecten zijn het sterkst als de intensieve continue één op één begeleiding al vroeg in de ontsluitingsfase Continue, persoonlijke aandacht en één op één begeleiding tijdens de baring verbetert de.
695
nvog
in diagnose van de baring en noodzaak tot bijstimulatie (##) Het moment van starten met epidurale analgesie heeft geen effect op het risico op een kunstverlossing (##) Maternale risicofactoren voor een pathologisch baringsverloop zijn nullipariteit, eerdere kunstverlossing, obesitas, gevorderde leeftijd, lengte van de moeder ( ### cm, epidurale analgesie Wat zijn foetale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de bevalling? Verhoogd geboortegewicht (gewicht ) ### g) geeft een verhoogd risico op een verlengde duur van de baring en verhoogt de kans op een vaginale kunstverlossing of secundaire sectio caesarea Er is een significant hoger percentage secundaire sectio caesarea in de groep met een geboortegewicht ) De duur van de bevalling is significant verlengd indien het foetale caput zich presenteert in achterhoofd achter positie (##) Het risico op een baringsduur ) ## uur is bij het foetale caput in achterhoofd achter ##,#% versus ##,#% indien het achterhoofd zich ventraal bevindt (p ( #,##) Foetale risicofactoren voor een pathologisch verloop van de bevalling zijn macrosomie (gewicht) # Welke maatregelen kunnen de kans op een vaginale kunstverlossing verminderen? Individuele (één op één) en continue begeleiding van de barende reduceert onder meer het aantal vaginale kunstverlossingen (RR <DATUM> ## % CI <DATUM> – <DATUM> ## trials, ## ### vrouwen) (##) De effecten zijn het sterkst als de intensieve continue één op één begeleiding al vroeg in de ontsluitingsfase Continue, persoonlijke aandacht en één op één begeleiding tijdens de baring verbetert de is een integraal onderdeel van PSOL Het verkleint daarmee de kans op een traumatische ervaring Het is onduidelijk of proactieve beperking van de duur van de ontsluitingsfase op zich het aantal kunstverlossingen verlaagt of dat het een indirect gevolg is van de overige bovengenoemde elementen van het totaalconcept active management of labor of PSOL Een meta-analyse uit ### over vroege versus late bijstimulatie met oxytocine laat zien dat indien de diagnose niet-vorderende ontsluiting gesteld wordt, direct starten met oxytocine de kans op een spontane vaginale baring vergroot (RR #,##, ##% CI #,<DATUM> ##) (##) Bij de voorlichting aan vrouwen dient gemeld te worden dat dit beleid gepaard gaat met meer pijn en ongemak en meer kans op Het proactief corrigeren van te langzame ontsluiting vergroot de kans op een spontane vaginale baring Bij de voorlichting aan vrouwen dient gemeld te worden dat dit beleid gepaard gaat met meer pijn en ongemak en meer kans op uterushypertonie In ### verscheen er een meta-analyse naar het effect van direct persen bij volledige ontsluiting in vergelijking met wachten met persen op de kans op een spontane vaginale baring Bij afwachtend beleid lijkt de kans op een spontane vaginale baring vergroot (RR #,## CI #,## – #,##) (##) Een andere systematische review concludeert dat actief meepersen, in vergelijking met passief persen, niet leidt tot minder kunstverlossingen (OR # ##, CI # #<DATUM> , postpartum fluxus en schade aan het perineum Er is geen evidence dat het zinvol is vrouwen actief te laten persen Het is wenselijk de.
668
nvog
Het verkleint daarmee de kans op een traumatische ervaring Het is onduidelijk of proactieve beperking van de duur van de ontsluitingsfase op zich het aantal kunstverlossingen verlaagt of dat het een indirect gevolg is van de overige bovengenoemde elementen van het totaalconcept active management of labor of PSOL Een meta-analyse uit ### over vroege versus late bijstimulatie met oxytocine laat zien dat indien de diagnose niet-vorderende ontsluiting gesteld wordt, direct starten met oxytocine de kans op een spontane vaginale baring vergroot (RR #,##, ##% CI #,<DATUM> ##) (##) Bij de voorlichting aan vrouwen dient gemeld te worden dat dit beleid gepaard gaat met meer pijn en ongemak en meer kans op Het proactief corrigeren van te langzame ontsluiting vergroot de kans op een spontane vaginale baring Bij de voorlichting aan vrouwen dient gemeld te worden dat dit beleid gepaard gaat met meer pijn en ongemak en meer kans op uterushypertonie In ### verscheen er een meta-analyse naar het effect van direct persen bij volledige ontsluiting in vergelijking met wachten met persen op de kans op een spontane vaginale baring Bij afwachtend beleid lijkt de kans op een spontane vaginale baring vergroot (RR #,## CI #,## – #,##) (##) Een andere systematische review concludeert dat actief meepersen, in vergelijking met passief persen, niet leidt tot minder kunstverlossingen (OR # ##, CI # #<DATUM> , postpartum fluxus en schade aan het perineum Er is geen evidence dat het zinvol is vrouwen actief te laten persen Het is wenselijk <PERSOON> werd bij actief meepersen de lengte van Het uitstellen van actief persen door te wachten op reflectoire persdrang bij volledige ontsluiting lijkt de kans op een vaginale kunstverlossing te verlagen Passief meepersen heeft geen positief <DATUM> Wat is het effect van epidurale anesthesie op de baringsuitkomst De toepassing van epidurale anesthesie tijdens de ontsluiting leidt tot meer vaginale bereiken van volkomen ontsluiting leidt niet tot een reductie van het aantal vaginale persdrang door maximaal twee uur uitstellen van het actief meepersen, beperkt het aantal vaginale Epidurale analgesie tijdens de ontsluiting leidt tot meer vaginale kunstverlossingen Het stopzetten van de epiduraal analgesie verlaagt de kans op een kunstverlossing niet Het wachten op reflectoire persdrang bij volledige ontsluiting met epidurale analgesie reduceert de kans op een vaginale Eén relatief kleine studie (n=###) liet zien dat het routinematig stimuleren met oxytocine tijdens de uitdrijving bij vrouwen met epidurale anesthesie geen effect heeft op het aantal vaginale kunstverlossingen Dit wordt bevestigd door een recente Cochrane review (##) Het starten met oxytocine is wel de eerste maatregel bij onvoldoende vorderende uitdrijving bij primiparae (##) Routinematig bijstimuleren met oxytocine tijdens de uitdrijving bij vrouwen met epidurale analgesie geeft geen reductie van de kans op een kunstverlossing Een Cochrane review uit ### laat zien dat fundusexpressie positief noch negatief effect heeft op de baringsuitkomst Deze review is gebaseerd op # studie (n = ###) waarbij een band om de buik werd gebruikt (##) Een later verschenen RCT bevestigt deze bevinding (##).
612
nvog
Wel werd bij actief meepersen de lengte van Het uitstellen van actief persen door te wachten op reflectoire persdrang bij volledige ontsluiting lijkt de kans op een vaginale kunstverlossing te verlagen Passief meepersen heeft geen positief <DATUM> Wat is het effect van epidurale anesthesie op de baringsuitkomst De toepassing van epidurale anesthesie tijdens de ontsluiting leidt tot meer vaginale bereiken van volkomen ontsluiting leidt niet tot een reductie van het aantal vaginale persdrang door maximaal twee uur uitstellen van het actief meepersen, beperkt het aantal vaginale Epidurale analgesie tijdens de ontsluiting leidt tot meer vaginale kunstverlossingen Het stopzetten van de epiduraal analgesie verlaagt de kans op een kunstverlossing niet Het wachten op reflectoire persdrang bij volledige ontsluiting met epidurale analgesie reduceert de kans op een vaginale Eén relatief kleine studie (n=###) liet zien dat het routinematig stimuleren met oxytocine tijdens de uitdrijving bij vrouwen met epidurale anesthesie geen effect heeft op het aantal vaginale kunstverlossingen Dit wordt bevestigd door een recente Cochrane review (##) Het starten met oxytocine is wel de eerste maatregel bij onvoldoende vorderende uitdrijving bij primiparae (##) Routinematig bijstimuleren met oxytocine tijdens de uitdrijving bij vrouwen met epidurale analgesie geeft geen reductie van de kans op een kunstverlossing Een Cochrane review uit ### laat zien dat fundusexpressie positief noch negatief effect heeft op de baringsuitkomst Deze review is gebaseerd op # studie (n = ###) waarbij een band om de buik werd gebruikt (##) Een later verschenen RCT bevestigt deze bevinding (##) fundusexpressie het risico op een episiotomie verhoogt, alsmede het risico op dyspareunie en perineale pijn postpartum (##) In een ander onderzoek werd een verhoging van het risico op het optreden van een totaalruptuur gevonden bij het geven van fundusexpressie (OR <DATUM> (CI # #<DATUM> Fundusexpressie heeft geen gunstig effect op de neonatale uitkomst en mogelijk een ongunstig In een recent verschenen Cochrane review (##) worden een restrictief en routine episiotomiebeleid vergeleken Hieruit blijkt dat een restrictief beleid (alleen episiotomie op indicatie) een lager risico op Er wordt geen verschil gevonden in de incidentie van pijn, dyspareunie en urine-incontinentie bij follow-up Bij een restrictief beleid is er een verhoogd risico op anterior perineaal trauma; RR # ## (##% BI # #<DATUM> , dit gaat echter gepaard met minder morbiditeit dan posterior perineaal trauma Op basis van deze review wordt geconcludeerd dat een restrictief episiotomiebeleid de voorkeur heeft boven een routine episiotomiebeleid Een kosteneffectiviteitsanalyse liet zien dat een restrictief beleid effectiever en minder duur is dan een routine episiotomie Een restrictief beleid ten aanzien van het verrichten van een episiotomie geeft een lager risico op De werkafspraken dienen lokaal protocollair vastgelegd te worden waardoor consistent en duidelijk beleid mogelijk wordt met informed consent NICE geeft hiervoor geen aanknopingspunten PSOL beschrijft een integraal beleidsplan waarvan ieder detail getoetst is aan de “best possible evidence” De werkafspraken dienen volgens de werkgroep ten minste de volgende onderwerpen vast te #.
579
nvog
fundusexpressie het risico op een episiotomie verhoogt, alsmede het risico op dyspareunie en perineale pijn postpartum (##) In een ander onderzoek werd een verhoging van het risico op het optreden van een totaalruptuur gevonden bij het geven van fundusexpressie (OR <DATUM> (CI # #<DATUM> Fundusexpressie heeft geen gunstig effect op de neonatale uitkomst en mogelijk een ongunstig In een recent verschenen Cochrane review (##) worden een restrictief en routine episiotomiebeleid vergeleken Hieruit blijkt dat een restrictief beleid (alleen episiotomie op indicatie) een lager risico op Er wordt geen verschil gevonden in de incidentie van pijn, dyspareunie en urine-incontinentie bij follow-up Bij een restrictief beleid is er een verhoogd risico op anterior perineaal trauma; RR # ## (##% BI # #<DATUM> , dit gaat echter gepaard met minder morbiditeit dan posterior perineaal trauma Op basis van deze review wordt geconcludeerd dat een restrictief episiotomiebeleid de voorkeur heeft boven een routine episiotomiebeleid Een kosteneffectiviteitsanalyse liet zien dat een restrictief beleid effectiever en minder duur is dan een routine episiotomie Een restrictief beleid ten aanzien van het verrichten van een episiotomie geeft een lager risico op De werkafspraken dienen lokaal protocollair vastgelegd te worden waardoor consistent en duidelijk beleid mogelijk wordt met informed consent NICE geeft hiervoor geen aanknopingspunten PSOL beschrijft een integraal beleidsplan waarvan ieder detail getoetst is aan de “best possible evidence” De werkafspraken dienen volgens de werkgroep ten minste de volgende onderwerpen vast te <DATUM> De persoonlijke verpleegkundige ondersteuning (bij voorkeur één op één) vanaf het moment # De wijze van foetale bewaking intermitterende auscultatie dan wel routine CTG-bewaking; # De gewenste vordering in de ontsluiting c q de tijdscriteria voor amniotomie en bijstimulatie; # Bij bijstimulatie de startdosering van oxytocine en de tijdsintervallen en stappen van # De tijdsindicatie bij oncorrigeerbare NVO voor een sectio caesarea; ## De tijdscriteria bij oncorrigeerbare NVU voor een operatieve verlossing; ## De voorlichting die ante partum wordt gegeven en informed consent met de werkafspraken; ## De individuele evaluatie van de partusbeleving zes weken post partum Het bevalplan wordt bij voorkeur, zowel in een verpleegkundig voorlichtingsspreekuur als bij de verloskundige / arts bij ## weken opgesteld en bevat informed consent met het afdelingsbeleidsplan en eventuele epidurale analgesie Het bevalplan legt voorts de individuele wensen en voorkeuren van de zwangere vast Irreële wensen waar de afdeling niet aan kan voldoen worden benoemd om discrepanties tussen verwachting en praktijk te voorkomen Als bijlage # is een voorbeeld van een bevalplan toegevoegd Uiteraard kan dit op lokaal niveau worden aangepast Grote lijnen <LEEFTIJD> jaar <PERSOON> support of labor the challenge of normal childbirth Cambridge, UK ; New York Cambridge University Press; ### Arrabal PP, Nagey DA Is manual palpation of uterine contractions accurate? <PERSOON>.
566
nvog
op één) vanaf het moment # De wijze van foetale bewaking intermitterende auscultatie dan wel routine CTG-bewaking; # De gewenste vordering in de ontsluiting c q de tijdscriteria voor amniotomie en bijstimulatie; # Bij bijstimulatie de startdosering van oxytocine en de tijdsintervallen en stappen van # De tijdsindicatie bij oncorrigeerbare NVO voor een sectio caesarea; ## De tijdscriteria bij oncorrigeerbare NVU voor een operatieve verlossing; ## De voorlichting die ante partum wordt gegeven en informed consent met de werkafspraken; ## De individuele evaluatie van de partusbeleving zes weken post partum Het bevalplan wordt bij voorkeur, zowel in een verpleegkundig voorlichtingsspreekuur als bij de verloskundige / arts bij ## weken opgesteld en bevat informed consent met het afdelingsbeleidsplan en eventuele epidurale analgesie Het bevalplan legt voorts de individuele wensen en voorkeuren van de zwangere vast Irreële wensen waar de afdeling niet aan kan voldoen worden benoemd om discrepanties tussen verwachting en praktijk te voorkomen Als bijlage # is een voorbeeld van een bevalplan toegevoegd Uiteraard kan dit op lokaal niveau worden aangepast Grote lijnen <LEEFTIJD> jaar <PERSOON> support of labor the challenge of normal childbirth Cambridge, UK ; New York Cambridge University Press; ### Arrabal PP, Nagey DA Is manual palpation of uterine contractions accurate? <PERSOON> al Outcomes after internal versus external tocodynamometry for monitoring labor <PERSOON> RK, Jr Characteristics of normal labor <PERSOON> RK, Jr Maternal and neonatal outcomes after prolonged <PERSOON> YW, Shaffer BL, <PERSOON> AS, Caughey AB Length of the first stage of labor and associated perinatal outcomes in nulliparous women <PERSOON> graphic analysis of labor <PERSOON> MJ Influence of fixed and time-dependent factors on duration <PERSOON> length of active labor in normal pregnancies <PERSOON-##> duration of labor in healthy women <PERSOON-##> Een goed begin, veilige zorg rond zwangerschap en <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> KD, et al Contemporary patterns of spontaneous labor with normal neonatal outcomes <PERSOON-##> of difficult vaginal birth and of cesarean section for cephalopelvic disproportion in early labor <PERSOON-##> and maternal morbidity in relation to the length of the second stage of labour <PERSOON-##> relationship between duration of labour, time of delivery,.
485
nvog
<PERSOON> RK, Jr Characteristics of normal labor <PERSOON> RK, Jr Maternal and neonatal outcomes after prolonged <PERSOON> YW, Shaffer BL, <PERSOON> AS, Caughey AB Length of the first stage of labor and associated perinatal outcomes in nulliparous women <PERSOON> graphic analysis of labor <PERSOON> MJ Influence of fixed and time-dependent factors on duration <PERSOON> length of active labor in normal pregnancies <PERSOON> duration of labor in healthy women <PERSOON> Een goed begin, veilige zorg rond zwangerschap en <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> KD, et al Contemporary patterns of spontaneous labor with normal neonatal outcomes <PERSOON-##> of difficult vaginal birth and of cesarean section for cephalopelvic disproportion in early labor <PERSOON-##> and maternal morbidity in relation to the length of the second stage of labour <PERSOON-##> relationship between duration of labour, time of delivery, Guideline No ## Operative Vaginal Delivery ### ACOG Practice Bulletin Number ##, December ### Dystocia and augmentation of labor <PERSOON-##> characteristics of the second stage of labour in ##,### singleton deliveries in the North West <PERSOON-##> CV, Rayburn WF Perinatal outcome after a prolonged second stage of labor <PERSOON-##> WR Influence of the duration of second stage labor on perinatal outcome and Altman <PERSOON-##> MT Prolonged second stage of labor and risk of adverse Rouse DJ, Weiner SJ, Bloom SL, Varner <PERSOON-##> CY, <PERSOON-##> SM, et al Second-stage labor duration in nulliparous women relationship to maternal and perinatal outcomes Am J <PERSOON> YW, Hopkins LM, Caughey AB How long is too long <PERSOON-##> a prolonged second stage of labor in nulliparous women affect maternal and neonatal outcomes? <PERSOON-##> AC Maternal and perinatal outcomes with increasing duration of the second stage of labor Obstet Gynecol ###; ###(#) ###-## <PERSOON-##> association between the length of first stage of labor, mode of delivery, and perinatal outcomes in women undergoing induction of <PERSOON-##> to stop pushing effects of duration of.
494
nvog
Guideline No ## Operative Vaginal Delivery ### ACOG Practice Bulletin Number ##, December ### Dystocia and augmentation of labor <PERSOON> characteristics of the second stage of labour in ##,### singleton deliveries in the North West <PERSOON> CV, Rayburn WF Perinatal outcome after a prolonged second stage of labor <PERSOON> WR Influence of the duration of second stage labor on perinatal outcome and Altman <PERSOON> MT Prolonged second stage of labor and risk of adverse Rouse DJ, Weiner SJ, Bloom SL, Varner <PERSOON> CY, <PERSOON> SM, et al Second-stage labor duration in nulliparous women relationship to maternal and perinatal outcomes Am J <PERSOON> YW, Hopkins LM, Caughey AB How long is too long <PERSOON> a prolonged second stage of labor in nulliparous women affect maternal and neonatal outcomes? <PERSOON> AC Maternal and perinatal outcomes with increasing duration of the second stage of labor Obstet Gynecol ###; ###(#) ###-## <PERSOON-##> association between the length of first stage of labor, mode of delivery, and perinatal outcomes in women undergoing induction of <PERSOON-##> to stop pushing effects of duration of <PERSOON-##> A, <PERSOON-##> positions and mobility during first stage labour <PERSOON-##> support for women during childbirth <PERSOON-##> GM Restricting oral fluid and food intake during labour <PERSOON-##> management of labour the Dublin experience <PERSOON-##> T, <PERSOON-##> of care for active management in labour for reducing caesarean section rates in low-risk women <PERSOON-##> S, et al A clinical trial of active management of labor <PERSOON-##> WF, <PERSOON-##> RA A prospective randomized study of the Tabowei TO, Oboro VO Active management of labour in a district hospital setting <PERSOON-##> LM A randomised controlled trial and meta-analysis of active Turner MJ, Brassil M, <PERSOON-##> management of labor associated with a decrease in the cesarean section rate in nulliparas <PERSOON-##> VD, Pugh PA Active management of labor and Lagrew DC, Jr , <PERSOON-##> MA Decreasing the cesarean section rate in a private hospital <PERSOON-##> T.
515
nvog
<PERSOON> positions and mobility during first stage labour <PERSOON> support for women during childbirth <PERSOON> GM Restricting oral fluid and food intake during labour <PERSOON> management of labour the Dublin experience <PERSOON> T, <PERSOON> of care for active management in labour for reducing caesarean section rates in low-risk women <PERSOON> S, et al A clinical trial of active management of labor <PERSOON> WF, <PERSOON> RA A prospective randomized study of the Tabowei TO, Oboro VO Active management of labour in a district hospital setting <PERSOON-##> LM A randomised controlled trial and meta-analysis of active Turner MJ, Brassil M, <PERSOON-##> management of labor associated with a decrease in the cesarean section rate in nulliparas <PERSOON-##> VD, Pugh PA Active management of labor and Lagrew DC, Jr , <PERSOON-##> MA Decreasing the cesarean section rate in a private hospital <PERSOON-##> T <PERSOON-##> S, Wo BL, Qi HP, <PERSOON-##> H, Luo ZC, <PERSOON-##> C, et al Early amniotomy and early oxytocin for prevention of, or therapy for, delay in first stage spontaneous labour compared with routine <PERSOON-##> dose versus low dose oxytocin for augmentation of delayed labour Cochrane Database Syst Rev ###; (##) CD### <PERSOON-##> SQ, Luo ZC, Qi HP, <PERSOON-##> WD High-dose vs low-dose oxytocin for labor <PERSOON-##> M, et al Oxytocin regimen for labor augmentation, labor progression, and perinatal outcomes <PERSOON-##> LM Perineal techniques during the second stage of labour for reducing perineal trauma <PERSOON-##> in the second stage of labour for women without epidural anaesthesia <PERSOON-##> JG Position in the second stage of labour for women with epidural anaesthesia Cochrane Database Syst Rev ###; # CD### Woodward J, <PERSOON-##> SM A pilot study for a randomised controlled trial of waterbirth versus <PERSOON-##> RE, Tookey PA Perinatal mortality and morbidity among babies delivered in water Cluett ER, Nikodem VC, McCandlish RE, Burns EE Immersion in water in pregnancy, labour and birth.
505
nvog
<PERSOON> S, Wo BL, Qi HP, <PERSOON> H, Luo ZC, <PERSOON> C, et al Early amniotomy and early oxytocin for prevention of, or therapy for, delay in first stage spontaneous labour compared with routine <PERSOON> dose versus low dose oxytocin for augmentation of delayed labour Cochrane Database Syst Rev ###; (##) CD### <PERSOON> SQ, Luo ZC, Qi HP, <PERSOON> WD High-dose vs low-dose oxytocin for labor <PERSOON> M, et al Oxytocin regimen for labor augmentation, labor progression, and perinatal outcomes <PERSOON> LM Perineal techniques during the second stage of labour for reducing perineal trauma <PERSOON> in the second stage of labour for women without epidural anaesthesia <PERSOON> JG Position in the second stage of labour for women with epidural anaesthesia Cochrane Database Syst Rev ###; # CD### Woodward J, <PERSOON-##> SM A pilot study for a randomised controlled trial of waterbirth versus <PERSOON-##> RE, Tookey PA Perinatal mortality and morbidity among babies delivered in water Cluett ER, Nikodem VC, McCandlish RE, Burns EE Immersion in water in pregnancy, labour and birth ###; (#) CD### Lavender T, Hart <PERSOON-##> RM Effect of partogram use on outcomes for women in spontaneous labour at term <PERSOON-##> action line study a randomised trial <PERSOON-##> or expectant management of labour a randomised clinical trial <PERSOON-##> S Effect of different partogram action lines on birth World Health Organization recommendations for the prevention and treatment of <PERSOON-##> AL, <PERSOON-##> M A comparison of active management and expectant management of the third stage of labour a <PERSOON-##> versus expectant management of third stage of labour the Hinchingbrooke randomised controlled trial <PERSOON-##> versus expectant management for women in the third stage of labour <PERSOON-##> M, et al Active management of the third stage of labour with and without controlled cord traction a <PERSOON-##> T, <PERSOON-##> PS Effect of timing of umbilical cord clamping.
484
nvog
###; (#) CD### Lavender T, Hart <PERSOON> RM Effect of partogram use on outcomes for women in spontaneous labour at term <PERSOON> action line study a randomised trial <PERSOON> or expectant management of labour a randomised clinical trial <PERSOON> S Effect of different partogram action lines on birth World Health Organization recommendations for the prevention and treatment of <PERSOON> AL, <PERSOON> M A comparison of active management and expectant management of the third stage of labour a <PERSOON> versus expectant management of third stage of labour the Hinchingbrooke randomised controlled trial <PERSOON> versus expectant management for women in the third stage of labour <PERSOON> M, et al Active management of the third stage of labour with and without controlled cord traction a <PERSOON-##> T, <PERSOON-##> PS Effect of timing of umbilical cord clamping Cochrane Database Syst Rev ###; # Moore ER, <PERSOON-##> skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants Cochrane Database Syst Rev ###; # CD### Piper JM, Bolling <PERSOON-##> ER <PERSOON-##> second stage of labor factors influencing duration Am Sheiner E, <PERSOON-##> risk factors for failure to progress in the first versus the second stage of labor <PERSOON-##> labor and myometrial lactic acidosis <PERSOON-##> of myometrial oxytocin receptors during oxytocin-induced and oxytocin-augmented labour <PERSOON-##> SN, Lakshmanan J, <PERSOON-##> BL, <PERSOON-##> MG Meconium passage in utero mechanisms, consequences, and management Obstet Gynecol Surv ###; ##(#) ##-##; quiz #<DATUM> <PERSOON-##> SP, Croughan-Minihane MS, Kilpatrick SJ Chorioamnionitis and uterine function <PERSOON-##> ME, Van <PERSOON-##> JM, et al A clinical prediction model to assess the risk of operative delivery BJOG ###; ###(#) ###-## Melamed N, Ben-Haroush A, <PERSOON-##> outcome and mode of delivery after a previous operative vaginal delivery Obstet Gynecol ###; ###(#) ###-## Mawdsley SD, Baskett TF.
527
nvog
###; # Moore ER, <PERSOON> skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants Cochrane Database Syst Rev ###; # CD### Piper JM, Bolling <PERSOON> ER <PERSOON> second stage of labor factors influencing duration Am Sheiner E, <PERSOON> risk factors for failure to progress in the first versus the second stage of labor <PERSOON> labor and myometrial lactic acidosis <PERSOON> of myometrial oxytocin receptors during oxytocin-induced and oxytocin-augmented labour <PERSOON> SN, Lakshmanan J, <PERSOON> BL, <PERSOON> MG Meconium passage in utero mechanisms, consequences, and management Obstet Gynecol Surv ###; ##(#) ##-##; quiz #<DATUM> <PERSOON-##> SP, Croughan-Minihane MS, Kilpatrick SJ Chorioamnionitis and uterine function <PERSOON-##> ME, Van <PERSOON-##> JM, et al A clinical prediction model to assess the risk of operative delivery BJOG ###; ###(#) ###-## Melamed N, Ben-Haroush A, <PERSOON-##> outcome and mode of delivery after a previous operative vaginal delivery Obstet Gynecol ###; ###(#) ###-## Mawdsley SD, Baskett TF <PERSOON-##> effects of obesity on <PERSOON-##> NC Effect of obesity on length of labor in Robinson BK, Mapp DC, Bloom SL, Rouse DJ, Spong CY, Varner MW, et al Increasing maternal body mass index and characteristics of the second stage of labor <PERSOON-##> JU Contemporary labor patterns the impact of maternal body mass index <PERSOON-##> MB, <PERSOON-##> ME, <PERSOON-##> length of labor vary by maternal age? <PERSOON-##> ###; ###(#) ### e<DATUM> <PERSOON-##> versus non-epidural or no analgesia in labour <PERSOON-##> LJ, <PERSOON-##> JG Early versus late epidural analgesia and risk of instrumental delivery in nulliparous women a systematic review <PERSOON-##> influence of macrosomia on the duration of labor, the mode of delivery and intrapartum complications Boulet SL, <PERSOON-##> births in the united states determinants, outcomes, and proposed grades of risk <PERSOON-##> fetal occiput posterior position <PERSOON-##> SQ, Luo ZC, <PERSOON-##> WD.
567
nvog
<PERSOON> effects of obesity on <PERSOON> NC Effect of obesity on length of labor in Robinson BK, Mapp DC, Bloom SL, Rouse DJ, Spong CY, Varner MW, et al Increasing maternal body mass index and characteristics of the second stage of labor <PERSOON> JU Contemporary labor patterns the impact of maternal body mass index <PERSOON> MB, <PERSOON> ME, <PERSOON> length of labor vary by maternal age? <PERSOON> ###; ###(#) ### e<DATUM> <PERSOON> versus non-epidural or no analgesia in labour <PERSOON> LJ, <PERSOON-##> JG Early versus late epidural analgesia and risk of instrumental delivery in nulliparous women a systematic review <PERSOON-##> influence of macrosomia on the duration of labor, the mode of delivery and intrapartum complications Boulet SL, <PERSOON-##> births in the united states determinants, outcomes, and proposed grades of risk <PERSOON-##> fetal occiput posterior position <PERSOON-##> SQ, Luo ZC, <PERSOON-##> WD a metaanalysis Obstet Gynecol ###; ###(#) ##<DATUM> Tuuli MG, Frey HA, Odibo AO, Macones GA, Cahill AG Immediate compared with delayed pushing in the second stage of labor a systematic review and meta-analysis <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> E Effect of spontaneous pushing versus Valsalva pushing in the second stage of labour on mother and fetus a systematic review of randomised trials Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie Richtlijn medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de bevalling ### <PERSOON-##> JC, Raynes-Greenow CH Discontinuation of epidural analgesia late in labour for reducing the adverse delivery outcomes associated with epidural analgesia <PERSOON-##> CL, Torvaldsen S, <PERSOON-##> versus early pushing in women with <PERSOON-##> PW A meta-analysis of passive descent versus immediate pushing in nulliparous women with epidural analgesia in the second stage of labor <PERSOON-##> PL, East CE Oxytocin augmentation of labour in women with epidural analgesia for reducing operative deliveries Cochrane Database Syst Rev ###; # CD### Saunders NJ, Spiby H, <PERSOON-##> RB, <LOCATIE> JM, Mutton PM, et al Oxytocin infusion during second stage of labour in primiparous women using epidural analgesia a randomised double <PERSOON-##> EC, <PERSOON-##> JH, Hofmeyr GJ Fundal pressure during the second stage of labour.
560
nvog
Obstet Gynecol ###; ###(#) ##<DATUM> Tuuli MG, Frey HA, Odibo AO, Macones GA, Cahill AG Immediate compared with delayed pushing in the second stage of labor a systematic review and meta-analysis <PERSOON> J, <PERSOON> E Effect of spontaneous pushing versus Valsalva pushing in the second stage of labour on mother and fetus a systematic review of randomised trials Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie Richtlijn medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de bevalling ### <PERSOON> JC, Raynes-Greenow CH Discontinuation of epidural analgesia late in labour for reducing the adverse delivery outcomes associated with epidural analgesia <PERSOON> CL, Torvaldsen S, <PERSOON> versus early pushing in women with <PERSOON> PW A meta-analysis of passive descent versus immediate pushing in nulliparous women with epidural analgesia in the second stage of labor <PERSOON> PL, East CE Oxytocin augmentation of labour in women with epidural analgesia for reducing operative deliveries Cochrane Database Syst Rev ###; # CD### Saunders NJ, Spiby H, <PERSOON> RB, <LOCATIE> JM, Mutton PM, et al Oxytocin infusion during second stage of labour in primiparous women using epidural analgesia a randomised double <PERSOON> EC, <PERSOON-##> JH, Hofmeyr GJ Fundal pressure during the second stage of labour <PERSOON-##> effect of uterine fundal pressure on the duration of the second stage of labor a randomized controlled trial Acta Obstet Gynecol Sartore A, De <PERSOON-##> M, et al <PERSOON-##> effects of uterine fundal pressure (Kristeller maneuver) on pelvic floor function after vaginal delivery <PERSOON-##> for vaginal birth Cochrane Database Syst Rev ###; (#) © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie Deze richtlijn, ontwikkeld door de Activiteit Kwaliteitsdocumenten NVOG, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> te Papendal De richtlijn werd opgesteld door <PERSOON-##>-richtlijnen beschrijven een minimum niveau van zorg te verlenen door een gynaecoloog in geargumenteerd afwijken van een richtlijn wanneer concrete omstandigheden dat noodzakelijk maken Dat kan onder meer het geval zijn wanneer een gynaecoloog tegemoet moet komen aan de objectieve noden en/of subjectieve behoeften van een individuele patiënt richtlijn niet mogelijk is De geldigheid van deze richtlijn eindigt uiterlijk vijf jaar na dagtekening Bijlage # Voorbeeld van een bevalplan (<PERSOON-##> MUMC <LOCATIE>) Een geboorteplan is een schema waarin je beschrijft wat je verwachtingen en wensen zijn rondom de bevalling De verwachtingen en wensen bespreek je met je zorgverlener om deze zo goed mogelijk met elkaar af te stemmen om zo tot een haalbaar voornemen te komen.
571
nvog
of the second stage of labor a randomized controlled trial Acta Obstet Gynecol Sartore A, De <PERSOON> M, et al <PERSOON> effects of uterine fundal pressure (Kristeller maneuver) on pelvic floor function after vaginal delivery <PERSOON> for vaginal birth Cochrane Database Syst Rev ###; (#) © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie Deze richtlijn, ontwikkeld door de Activiteit Kwaliteitsdocumenten NVOG, is vastgesteld in de ###e ledenvergadering d d <DATUM> te Papendal De richtlijn werd opgesteld door <PERSOON>-richtlijnen beschrijven een minimum niveau van zorg te verlenen door een gynaecoloog in geargumenteerd afwijken van een richtlijn wanneer concrete omstandigheden dat noodzakelijk maken Dat kan onder meer het geval zijn wanneer een gynaecoloog tegemoet moet komen aan de objectieve noden en/of subjectieve behoeften van een individuele patiënt richtlijn niet mogelijk is De geldigheid van deze richtlijn eindigt uiterlijk vijf jaar na dagtekening Bijlage # Voorbeeld van een bevalplan (<PERSOON> MUMC <LOCATIE>) Een geboorteplan is een schema waarin je beschrijft wat je verwachtingen en wensen zijn rondom de bevalling De verwachtingen en wensen bespreek je met je zorgverlener om deze zo goed mogelijk met elkaar af te stemmen om zo tot een haalbaar voornemen te komen De wijze waarop je naar je bevalling terugkijkt wisselt sterk De tevredenheid over de bevalling hangt sterk samen met de verwachtingen vooraf Als aan deze verwachtingen niet wordt voldaan zijn vrouwen nadien minder tevreden Het lijkt dus belangrijk de verwachtingen, wensen en angsten vooraf goed helder te bespreken Ten eerste kan hier dan zo goed mogelijk rekening mee worden gehouden Ten tweede kunnen sommige verwachtingen van tevoren worden bijgesteld, al is het maar omdat de bevalling volledig anders kan In het Nederlandse verloskundige zorgsysteem kan meer dan elders in de wereld We gaan van het volgende uit; je kan onder leiding van de verloskundige thuis of in het ziekenhuis of kraamhotel bevallen als het kan en in het ziekenhuis onder leiding van de gynaecoloog als dat moet Een zwangere die een gezonde zwangerschap in een veilige omgeving doormaakt, heeft dus meerdere keuzes Zijn er medische of sociale risicofactoren, dan vindt de bevalling in beginsel in het ziekenhuis Tegenwoordig wil ongeveer # op de # vrouwen voor het eerst zwanger thuis bevallen Bij ongeveer de helft lukt dit ook De andere helft wordt om uiteenlopende redenen tijdens de bevalling naar de gynaecoloog in het ziekenhuis verwezen Bij vrouwen die al eens eerder bevallen zijn, is dit verwijspercentage veel kleiner # op de # vrouwen bevalt na een eerdere vaginale bevalling bij Als vrouwen verwezen worden tijdens de bevalling is het vaak om de wens tot pijnstilling (ongeveer # op #).
518
nvog
waarop je naar je bevalling terugkijkt wisselt sterk De tevredenheid over de bevalling hangt sterk samen met de verwachtingen vooraf Als aan deze verwachtingen niet wordt voldaan zijn vrouwen nadien minder tevreden Het lijkt dus belangrijk de verwachtingen, wensen en angsten vooraf goed helder te bespreken Ten eerste kan hier dan zo goed mogelijk rekening mee worden gehouden Ten tweede kunnen sommige verwachtingen van tevoren worden bijgesteld, al is het maar omdat de bevalling volledig anders kan In het Nederlandse verloskundige zorgsysteem kan meer dan elders in de wereld We gaan van het volgende uit; je kan onder leiding van de verloskundige thuis of in het ziekenhuis of kraamhotel bevallen als het kan en in het ziekenhuis onder leiding van de gynaecoloog als dat moet Een zwangere die een gezonde zwangerschap in een veilige omgeving doormaakt, heeft dus meerdere keuzes Zijn er medische of sociale risicofactoren, dan vindt de bevalling in beginsel in het ziekenhuis Tegenwoordig wil ongeveer # op de # vrouwen voor het eerst zwanger thuis bevallen Bij ongeveer de helft lukt dit ook De andere helft wordt om uiteenlopende redenen tijdens de bevalling naar de gynaecoloog in het ziekenhuis verwezen Bij vrouwen die al eens eerder bevallen zijn, is dit verwijspercentage veel kleiner # op de # vrouwen bevalt na een eerdere vaginale bevalling bij Als vrouwen verwezen worden tijdens de bevalling is het vaak om de wens tot pijnstilling (ongeveer # op #) meconium in het vruchtwater wordt gezien of de vliezen gedurende meer dan ## uur zijn gebroken Gelukkig is er veel minder vaak sprake van een hele grote spoedverwijzing (# op de ## bevallingen) Na een normale zwangerschap kan er ook voor gekozen worden om poliklinisch te bevallen De bevalling begint dan thuis, en meestal wordt er bij ongeveer # centimeter ontsluiting ‘verhuisd’ naar het ziekenhuis Daar bevalt u onder verantwoordelijkheid van uw eigen verloskundige, maar wordt er gebruikgemaakt van de ruimte en het materiaal van het ziekenhuis Uw verloskundige kan u dit soms adviseren op medische gronden <PERSOON> tussentijds overleg met de gynaecoloog is dan mogelijk en als het nodig is, kunnen we u sneller verder helpen Het is belangrijk dat u beseft dat er vele momenten zijn dat de zorg voor u overgedragen kan worden aan een andere hulpverlener Dat kunt u zien in onderstaand schema, waarin alle vrouwen (zowel voor de eerste keer als daarop volgende keren aan het bevallen) van <LOCATIE> zijn weergegeven Van links naar rechts ziet u de intentie (het voorgenomen plan voor de bevalling) en wat er <PERSOON> kunt u worden begeleid door een verloskundige die samenwerkt met een kraamverzorgster In het ziekenhuis wordt u begeleid door uw eigen verloskundige en kraamverzorgster indien u poliklinisch bevalt Indien u in de tweede lijn bevalt, is er een arts-assistent (een arts die wel of niet in opleiding is om gynaecoloog te worden), klinische verloskundige (een verloskundige die alleen in het.
552
nvog
de vliezen gedurende meer dan ## uur zijn gebroken Gelukkig is er veel minder vaak sprake van een hele grote spoedverwijzing (# op de ## bevallingen) Na een normale zwangerschap kan er ook voor gekozen worden om poliklinisch te bevallen De bevalling begint dan thuis, en meestal wordt er bij ongeveer # centimeter ontsluiting ‘verhuisd’ naar het ziekenhuis Daar bevalt u onder verantwoordelijkheid van uw eigen verloskundige, maar wordt er gebruikgemaakt van de ruimte en het materiaal van het ziekenhuis Uw verloskundige kan u dit soms adviseren op medische gronden <PERSOON> tussentijds overleg met de gynaecoloog is dan mogelijk en als het nodig is, kunnen we u sneller verder helpen Het is belangrijk dat u beseft dat er vele momenten zijn dat de zorg voor u overgedragen kan worden aan een andere hulpverlener Dat kunt u zien in onderstaand schema, waarin alle vrouwen (zowel voor de eerste keer als daarop volgende keren aan het bevallen) van <LOCATIE> zijn weergegeven Van links naar rechts ziet u de intentie (het voorgenomen plan voor de bevalling) en wat er <PERSOON> kunt u worden begeleid door een verloskundige die samenwerkt met een kraamverzorgster In het ziekenhuis wordt u begeleid door uw eigen verloskundige en kraamverzorgster indien u poliklinisch bevalt Indien u in de tweede lijn bevalt, is er een arts-assistent (een arts die wel of niet in opleiding is om gynaecoloog te worden), klinische verloskundige (een verloskundige die alleen in het Zowel de artsassistent als klinisch verloskundige verlenen de zorg altijd onder verantwoording van een dienstdoende gynaecoloog Die gynaecoloog begeleidt op de achtergrond, en kan indien dit nodig is erbij geroepen worden Een operatieteam is altijd oproepbaar Na de bevalling kan een kinderarts (in opleiding) indien nodig uw kind opvangen Bij elkaar is het dus een groot team aan hulpverleners die intensief met elkaar samen werken Omdat we onze kennis natuurlijk willen doorgeven aan de hulpverleners van de toekomst, kunnen er stagiaires of co-assistenten aanwezig zijn Zij leren onder Wie zijn er bij de bevalling aanwezig en wanneer komen deze personen erbij? <PERSOON> is belangrijk voor de bevalling De aanwezigheid van sommige personen kan daarbij erg belangrijk zijn Wie heeft u graag in de buurt als u gaat bevallen en wie moet er beslist aan uw zijde staan? Wanneer wilt u uw omgeving inlichten of uitnodigen voor bezoek na de bevalling? U doet er Indien u kinderen heeft, of er huisdieren zijn, dient u een oppas te regelen die op onverwachte momenten in te schakelen is Bespreek dit tijdig zodat u hier geen zorgen over heeft als het zover is <PERSOON> zijn er uiteraard meer mogelijkheden om een voor u zo prettig mogelijke sfeer te creëren In het ziekenhuis kunt u zelf muziek meenemen indien u dit wenst, in sommige kamers is aangepaste verlichting mogelijk U kunt van tevoren eens rondkijken Tijdens het opvangen van de weeën, tijdens het persen en bij de geboorte zelf zijn er verschillende mogelijkheden.
562
nvog
de zorg altijd onder verantwoording van een dienstdoende gynaecoloog Die gynaecoloog begeleidt op de achtergrond, en kan indien dit nodig is erbij geroepen worden Een operatieteam is altijd oproepbaar Na de bevalling kan een kinderarts (in opleiding) indien nodig uw kind opvangen Bij elkaar is het dus een groot team aan hulpverleners die intensief met elkaar samen werken Omdat we onze kennis natuurlijk willen doorgeven aan de hulpverleners van de toekomst, kunnen er stagiaires of co-assistenten aanwezig zijn Zij leren onder Wie zijn er bij de bevalling aanwezig en wanneer komen deze personen erbij? <PERSOON> is belangrijk voor de bevalling De aanwezigheid van sommige personen kan daarbij erg belangrijk zijn Wie heeft u graag in de buurt als u gaat bevallen en wie moet er beslist aan uw zijde staan? Wanneer wilt u uw omgeving inlichten of uitnodigen voor bezoek na de bevalling? U doet er Indien u kinderen heeft, of er huisdieren zijn, dient u een oppas te regelen die op onverwachte momenten in te schakelen is Bespreek dit tijdig zodat u hier geen zorgen over heeft als het zover is <PERSOON> zijn er uiteraard meer mogelijkheden om een voor u zo prettig mogelijke sfeer te creëren In het ziekenhuis kunt u zelf muziek meenemen indien u dit wenst, in sommige kamers is aangepaste verlichting mogelijk U kunt van tevoren eens rondkijken Tijdens het opvangen van de weeën, tijdens het persen en bij de geboorte zelf zijn er verschillende mogelijkheden Er is meestal ook een douche of een bad Ook het persen kan op verschillende manieren Zowel thuis als in het ziekenhuis zijn er verschillende mogelijkheden In het ziekenhuis doen zich soms situaties voor die uw bewegingsvrijheid beperken (bijvoorbeeld een ruggenprik) Ook is een bad-bevalling onder verantwoordelijkheid van het ziekenhuis niet mogelijk, dit heeft te maken met de bewaking van de Pijnbestrijding de duur van een eerste bevalling is vaak langer dan die bij een tweede Gemiddeld duurt een eerste bevalling ##-## uur Tijdens het opvangen van de weeën kan een douche of een bad verlichting van de pijn geven, ook kunnen massage, ademhalingstechnieken en ontspanningsoefeningen helpen In het ziekenhuis kan medicatie gegeven worden De medicatie die in het ziekenhuis wordt gebruikt, is meestal via een ruggenprik Dit is de meest effectieve manier van pijnstilling, er zijn echter wel een aantal voorzorgsmaatregelen bij nodig Deze hebben te maken met mogelijke bloeddrukdaling, en het mogelijk krijgen van koorts als gevolg van de ruggenprik Als u koorts krijgt kunnen we moeilijk het onderscheid maken tussen koorts ten gevolge van de ruggenprik of infectie in de baarmoeder De kinderarts zal dan uw kind ter observatie opnemen en antibiotisch behandelen Alternatieven zijn pethidine (een morfine-achtig middel), of remifentanyl - dit is een kortwerkend morfine-achtig middel dat slechts in enkele ziekenhuizen beschikbaar is Bij de bevallingen die in het ziekenhuis zijn begonnen krijgt ongeveer # op de # vrouwen een ruggenprik.
549
nvog
is meestal ook een douche of een bad Ook het persen kan op verschillende manieren Zowel thuis als in het ziekenhuis zijn er verschillende mogelijkheden In het ziekenhuis doen zich soms situaties voor die uw bewegingsvrijheid beperken (bijvoorbeeld een ruggenprik) Ook is een bad-bevalling onder verantwoordelijkheid van het ziekenhuis niet mogelijk, dit heeft te maken met de bewaking van de Pijnbestrijding de duur van een eerste bevalling is vaak langer dan die bij een tweede Gemiddeld duurt een eerste bevalling ##-## uur Tijdens het opvangen van de weeën kan een douche of een bad verlichting van de pijn geven, ook kunnen massage, ademhalingstechnieken en ontspanningsoefeningen helpen In het ziekenhuis kan medicatie gegeven worden De medicatie die in het ziekenhuis wordt gebruikt, is meestal via een ruggenprik Dit is de meest effectieve manier van pijnstilling, er zijn echter wel een aantal voorzorgsmaatregelen bij nodig Deze hebben te maken met mogelijke bloeddrukdaling, en het mogelijk krijgen van koorts als gevolg van de ruggenprik Als u koorts krijgt kunnen we moeilijk het onderscheid maken tussen koorts ten gevolge van de ruggenprik of infectie in de baarmoeder De kinderarts zal dan uw kind ter observatie opnemen en antibiotisch behandelen Alternatieven zijn pethidine (een morfine-achtig middel), of remifentanyl - dit is een kortwerkend morfine-achtig middel dat slechts in enkele ziekenhuizen beschikbaar is Bij de bevallingen die in het ziekenhuis zijn begonnen krijgt ongeveer # op de # vrouwen een ruggenprik met zich meebrengt Dit kan helaas lang niet altijd aangeboden omdat er onvoldoende hulpverleners Ongeveer # van de # bevallingen verloopt spontaan via de natuurlijke weg Bij de # op # die niet spontaan bevallen zal bij # op de # een keizersnede worden verricht en # op de # een vaginale vaginale kunstverlossing is het kleinst indien u bevalt onder leiding van uw verloskundige Van de vrouwen die bij de verloskundige starten met bevallen eindigt ongeveer # op de ## in een vaginale kunstverlossing en ongeveer # op de ## in een keizersnede Als de bevalling wordt begonnen onder leiding van de gynaecoloog is dit # op # en # op # Deze getallen gaan over vrouwen met een laag Redenen waarom een kunstverlossing wordt verricht zijn verschillend Vaak is het in verband met het stagneren van de bevalling, soms is het vanwege de harttonen zoals die afgelezen worden op het CTG en wordt er gedacht dat de conditie van de baby afwachten niet meer toelaat Het is in ieder geval belangrijk dat u beseft dat de kans op een kunstverlossing hoe dan ook aanwezig is, en dat dit van tevoren lang niet altijd te voorspellen is Meestal krijgt u de baby na de geboorte direct op de buik Dit kan natuurlijk anders zijn indien de baby direct moet worden nagekeken door de zorgverlener, of als u een keizersnede ondergaat In die.
539
nvog
helaas lang niet altijd aangeboden omdat er onvoldoende hulpverleners Ongeveer # van de # bevallingen verloopt spontaan via de natuurlijke weg Bij de # op # die niet spontaan bevallen zal bij # op de # een keizersnede worden verricht en # op de # een vaginale vaginale kunstverlossing is het kleinst indien u bevalt onder leiding van uw verloskundige Van de vrouwen die bij de verloskundige starten met bevallen eindigt ongeveer # op de ## in een vaginale kunstverlossing en ongeveer # op de ## in een keizersnede Als de bevalling wordt begonnen onder leiding van de gynaecoloog is dit # op # en # op # Deze getallen gaan over vrouwen met een laag Redenen waarom een kunstverlossing wordt verricht zijn verschillend Vaak is het in verband met het stagneren van de bevalling, soms is het vanwege de harttonen zoals die afgelezen worden op het CTG en wordt er gedacht dat de conditie van de baby afwachten niet meer toelaat Het is in ieder geval belangrijk dat u beseft dat de kans op een kunstverlossing hoe dan ook aanwezig is, en dat dit van tevoren lang niet altijd te voorspellen is Meestal krijgt u de baby na de geboorte direct op de buik Dit kan natuurlijk anders zijn indien de baby direct moet worden nagekeken door de zorgverlener, of als u een keizersnede ondergaat In die Bedenkt u van tevoren wie er wanneer foto’s gaat maken, en wat er wel en wat niet gefotografeerd Wie knipt de navelstreng door, heeft u bijzondere ideeën over wat er met de placenta gebeurt? Borstvoeding kan het best zo snel mogelijk na de bevalling gestart worden <PERSOON> helpen de verloskundige en de kraamverzorgster u hierbij In het ziekenhuis is dit de verpleegkundige, Soms duurt het enige tijd voordat de placenta komt, of moet er nog gehecht worden In sommige gevallen (# op ##) is hiervoor alsnog een ingreep nodig Bereidt u uw bezoek voor dat zij na de geboorte van de baby niet direct bij de ouders kunnen komen Er wordt een eigen bijdrage gevraagd indien er geen medische indicatie (geen verhoogde kans op medische problemen) is en de zwangere toch in het ziekenhuis wenst te bevallen Deze eigen bijdrage is rond de ### Euro Het kan ook zijn dat de verloskundige de bevalling in het ziekenhuis begeleidt, maar dat hier wel een medische indicatie voor is (een poliklinische partus ofwel en verplaatste thuisbevalling) Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als er een verhoogd risico is op een bloeding na de geboorte van de baby In dit geval is er geen eigen bijdrage nodig Een bevalling in het ziekenhuis door een tweede- of derdelijns professional wordt ook volledig vergoed Nu al deze zaken aan bod zijn geweest, is het tijd om uw vragen te stellen en uw wensen op al deze punten met uw zorgverlener te bespreken Het opstellen van een geboorteplan, rekening houdend.
552
nvog
Is het geven van zuurstof aan vrouwen met een abnormaal CTG zinvol? Het toedienen van zuurstof aan vrouwen met een suboptimaal of abnormaal CTG wordt verricht met als onderliggende gedachte dat dit de metabole conditie van de zuurstofbehoeftige foetus zal doen verbeteren Ook in het ACOG practice bulletin Management of Intrapartum Fetal Heart Rate Tracings (#) wordt maternale zuurstoftoediening in voorgenoemd geval aanbevolen (#) Zuurstoftoediening aan een moeder met een normale (#<DATUM> ) saturatie zou ook nadelige gevolgen kunnen hebben op moeder en foetus ten gevolge van de vorming van vrije zuurstofradicalen (#,#,#) De vraag is of het geven van zuurstof aan vrouwen met een abnormaal CTG Om de uitgangsvraag te kunnen beantwoorden is er een systematische literatuuranalyse verricht naar de Wat is het effect van maternale zuurstoftoediening bij een abnormaal of suboptimaal CTG durante partu op de Navelstreng-pH en Apgar-score na # minuten werden als voor de besluitvorming kritieke uitkomstmaten beschouwd; een vaginale kunstverlossing en sectio caesarea werden voor de besluitvorming als belangrijke Indien van toepassing niet a priori gedefinieerde uitkomstmaten die wel gebruikt werden in de studies, werden In de Medline-database is met relevante zoektermen gezocht naar het effect van maternale zuurstoftoediening bij een abnormaal of suboptimaal CTG durante partu op de neonatale uitkomst De zoekverantwoording is weergegeven in Bijlage # De literatuurzoekactie leverde ### titels op Studies die voldeden aan de volgende selectiecriteria werden opgenomen in de samenvatting van de literatuur beantwoordend aan de wetenschappelijke vraagstelling Na screening op titel en abstract werden twee artikelen geselecteerd die na raadpleging van de volledige tekst definitief opgenomen werden in de literatuuranalyse De belangrijkste studiekarakteristieken en resultaten zijn opgenomen in de evidencetabellen Er werden geen gerandomiseerde onderzoeken naar het effect van maternale zuurstoftoediening bij een abnormaal of suboptimaal CTG durante partu gevonden Wel werd een Cochrane review (#) gevonden, waarin twee gerandomiseerde onderzoeken werden geïncludeerd naar het effect van profylactische zuurstoftoediening Fawole en Hofmeyr beoogden in hun Cochrane review (#) het effect te achterhalen van maternale zuurstoftoediening bij foetale nood en/of het effect van profylactische zuurstoftoediening tijdens de uitdrijving Zij vonden geen gerandomiseerde onderzoeken naar het effect van maternale zuurstoftoediening bij foetale nood Er werden twee wel gerandomiseerde onderzoeken geïncludeerd (#,#) naar het effect van profylactische zuurstoftoediening tijdens de uitdrijving (respectievelijk ## en ### patiënten) <PERSOON>-analyse toonde een significant hoger aantal navelsteng-pH’s (#,## in de groep van vrouwen die zuurstof toegediend kreeg dan in de groep vrouwen die geen zuurstof kreeg (risk ratio # ## [# #<DATUM> ##% CI]) Er is geen adequaat onderzoek gedaan naar het effect van maternale zuurstoftoediening op de neonatale uitkomst bij een abnormaal of suboptimaal De Cochrane review van Fawole en Hofmeyr (#) geeft geen antwoord op de vraag of het geven van zuurstof aan vrouwen met een abnormaal CTG zinvol is; er zijn geen RCT’s waarin dit is onderzocht Er zijn echter aanwijzingen dat profylactische zuurstoftoediening tot een verlaging van de navelstreng-pH kan leiden Uit dierexperimenteel.
586
nvog
geselecteerd die na raadpleging van de volledige tekst definitief opgenomen werden in de literatuuranalyse De belangrijkste studiekarakteristieken en resultaten zijn opgenomen in de evidencetabellen Er werden geen gerandomiseerde onderzoeken naar het effect van maternale zuurstoftoediening bij een abnormaal of suboptimaal CTG durante partu gevonden Wel werd een Cochrane review (#) gevonden, waarin twee gerandomiseerde onderzoeken werden geïncludeerd naar het effect van profylactische zuurstoftoediening Fawole en Hofmeyr beoogden in hun Cochrane review (#) het effect te achterhalen van maternale zuurstoftoediening bij foetale nood en/of het effect van profylactische zuurstoftoediening tijdens de uitdrijving Zij vonden geen gerandomiseerde onderzoeken naar het effect van maternale zuurstoftoediening bij foetale nood Er werden twee wel gerandomiseerde onderzoeken geïncludeerd (#,#) naar het effect van profylactische zuurstoftoediening tijdens de uitdrijving (respectievelijk ## en ### patiënten) <PERSOON>-analyse toonde een significant hoger aantal navelsteng-pH’s (#,## in de groep van vrouwen die zuurstof toegediend kreeg dan in de groep vrouwen die geen zuurstof kreeg (risk ratio # ## [# #<DATUM> ##% CI]) Er is geen adequaat onderzoek gedaan naar het effect van maternale zuurstoftoediening op de neonatale uitkomst bij een abnormaal of suboptimaal De Cochrane review van Fawole en Hofmeyr (#) geeft geen antwoord op de vraag of het geven van zuurstof aan vrouwen met een abnormaal CTG zinvol is; er zijn geen RCT’s waarin dit is onderzocht Er zijn echter aanwijzingen dat profylactische zuurstoftoediening tot een verlaging van de navelstreng-pH kan leiden Uit dierexperimenteel markers van vrije radicalen verhoogt (#,#) met potentieel schadelijke gevolgen voor de neonaat (#) De werkgroep is daarom van mening dat zuurstof niet routinematig toegediend moet worden aan vrouwen met een abnormaal CTG en in afwezigheid van maternale hypoxie De werkgroep is echter wel van mening dat hier sprake is van een De werkgroep is van mening dat er momenteel geen plaats is voor het geven van zuurstof aan vrouwen met een abnormaal CTG en normale maternale oxygenatie durante partu tenzij dit ruimte gelaten voor alternatieve opties Voor “sterk geformuleerde aanbevelingen” zijn bovengenoemde punten in principe meer uitgewerkt dan voor de “zwak geformuleerde aanbevelingen” op het niveau van de organisatie zullen vaak onder verantwoordelijkheid van de ziekenhuisbestuurders vallen Bij het oplossen van barrières op het niveau van het systeem zijn ook andere partijen, zoals de NZA en zorgverzekeraars, van belang Echter, aangezien de richtlijn vaak enkel wordt geautoriseerd door de (participerende) wetenschappelijke verenigingen is het aan de wetenschappelijke verenigingen om deze problemen bij de andere partijen aan te kaarten American College of Obstetricians and Gynecologists Management of intrapartum fetal heart rate tracings ACOG practice bulletin no ### <PERSOON> MS, <PERSOON> BL, Rouse DJ Oxygen for intrauterine resuscitation of unproved <PERSOON> hemodynamic effects of maternal hypo- and Khaw KS, <PERSOON> CC, Ngan <PERSOON> CP, Rogers MS Effects of high inspired oxygen fraction during elective cesarean section under spinal anesthesia on maternal and fetal <PERSOON> GJ.
591
nvog
neonaat (#) De werkgroep is daarom van mening dat zuurstof niet routinematig toegediend moet worden aan vrouwen met een abnormaal CTG en in afwezigheid van maternale hypoxie De werkgroep is echter wel van mening dat hier sprake is van een De werkgroep is van mening dat er momenteel geen plaats is voor het geven van zuurstof aan vrouwen met een abnormaal CTG en normale maternale oxygenatie durante partu tenzij dit ruimte gelaten voor alternatieve opties Voor “sterk geformuleerde aanbevelingen” zijn bovengenoemde punten in principe meer uitgewerkt dan voor de “zwak geformuleerde aanbevelingen” op het niveau van de organisatie zullen vaak onder verantwoordelijkheid van de ziekenhuisbestuurders vallen Bij het oplossen van barrières op het niveau van het systeem zijn ook andere partijen, zoals de NZA en zorgverzekeraars, van belang Echter, aangezien de richtlijn vaak enkel wordt geautoriseerd door de (participerende) wetenschappelijke verenigingen is het aan de wetenschappelijke verenigingen om deze problemen bij de andere partijen aan te kaarten American College of Obstetricians and Gynecologists Management of intrapartum fetal heart rate tracings ACOG practice bulletin no ### <PERSOON> MS, <PERSOON> BL, Rouse DJ Oxygen for intrauterine resuscitation of unproved <PERSOON> hemodynamic effects of maternal hypo- and Khaw KS, <PERSOON> CC, Ngan <PERSOON> CP, Rogers MS Effects of high inspired oxygen fraction during elective cesarean section under spinal anesthesia on maternal and fetal <PERSOON> in fetal plasma adenosine and xanthine concentrations during fetal asphyxia with maternal oxygen <PERSOON> of maternal oxygen supplementation on fetal oxygenation and lipid peroxidation following a single umbilical cord occlusion in fetal <PERSOON> practices in neonatal oxygenation where have we <PERSOON>, gynaecoloog-in-opleiding, <PERSOON-##>, gynaecoloog <PERSOON-##> De KNMG-code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling is gevolgd Alle werkgroepleden hebben schriftelijk verklaard of zij in de laatste drie jaar directe financiële belangen (betrekking bij een commercieel bedrijf, persoonlijke financiële belangen, onderzoeksfinanciering) of indirecte belangen (persoonlijke relaties, reputatiemanagement, kennisvalorisatie) hebben gehad De ondertekende belangenverklaringen zijn op te vragen bij het secretariaat van de NVOG De belangenformulieren zijn besproken binnen de betreffende werkgroep en de NVOG cie Kwaliteitsdocumenten, indien van toepassing Geen van de De geldigheid van deze richtlijnmodule eindigt uiterlijk ### De NVOG sluit iedere aansprakelijkheid uit voor de opmaak en de inhoud van de NVOG-voorlichtingsfolders, -standpunten, -richtlijn(module(s)) etc , alsmede voor de gevolgen die de toepassing hiervan in de patiëntenzorg mocht hebben De NVOG stelt zich daarentegen wel open voor attendering op (vermeende) fouten in de opmaak of inhoud van deze voorlichtingsfolders, standpunten of richtlijnen Neemt u dan contact op met het Bureau van.
526
nvog
Systemische lupus erythematodes (SLE) en zwangerschap kunnen elkaar in ongunstige zin beïnvloeden Dit kan resulteren in een toename van maternale en perinatale morbiditeit en mortaliteit Ernstige problemen die kunnen optreden zijn exacerbatie van SLE met een, al dan niet irreversibele, verslechtering van de nierfunctie, SLE is een multisysteem auto-immuunziekte De aandoening wordt gekenmerkt door de vorming van antistoffen die vooral gericht zijn tegen kernbestanddelen De prevalentie onder zwangere vrouwen is # op ### Klinisch wordt de ziekte vooral gekenmerkt door artralgieën/artritiden, huidafwijkingen, glomerulonefritis De diagnose SLE wordt gesteld indien een patiënt vier van de volgende kenmerken heeft (#) • ANA ANA zijn vrijwel altijd aanwezig bij SLE, maar komt ook voor in de gezonde populatie • Autoantistoffen tegen DNA deze zijn specifieker voor SLE Anti-dsDNA-antistoffen zijn het meest specifiek; ze zijn gerelateerd aan de activiteit van de ziekte • Autoantistoffen tegen nucleoproteïnen (‘extractable nuclear antigens', ENA) deze zijn van belang omdat anti-SSA(Ro) en anti-SSB(<PERSOON>) gerelateerd zijn aan het optreden van neonatale lupus erythematodes en congenitaal hartblok Anti-Sm-antistoffen zijn zeer specifiek voor SLE, maar weinig • Antistoffen tegen lupus-anticoagulans (LAC) en anticardiolipine (aCL) - z g antifosfolipide-antistoffen zijn aanwezig bij resp ## en ##% van de patiënten met SLE Afhankelijk van de activiteit van de ziekte aan het begin van de zwangerschap treedt bij ##-##% van de vrouwen met SLE tijdens de zwangerschap of het kraambed een exacerbatie van SLE op Zo'n exacerbatie kan zich manifesteren als actieve nefritis met proteïnurie en hypertensie, en het onderscheid met pre-eclampsie kan soms moeilijk zijn Indien er sprake is van lupusnefritis worden in het urinesediment Bij ernstige achteruitgang van de nierfunctie kan een nierbiopsie overwogen worden, omdat de uitslag van de nierbiopsie bepalend kan zijn voor de behandeling Is er sprake van diffuse proliferatieve glomerulonefritis, dan moet worden behandeld met corticosteroïden en eventueel additioneel azathioprine SLE-patiënten met pre-existente nierafwijkingen hebben een grotere kans op een exacerbatie dan SLE-patiënten zonder voorafgaande nierafwijkingen Tijdens de zwangerschap gaat bij ##% van de patiënten met pre-existente SLE-nefropathie de nierfunctie verder achteruit, bij ##% is deze verslechtering blijvend Er zijn aanwijzingen dat de nierfunctie minder achteruitgaat bij vrouwen bij wie de SLE in remissie is vóór de De kans op spontane abortus is licht verhoogd In ##-##% van de gevallen wordt de zwangerschap gecompliceerd door zwangerschapshypertensie of pre-eclampsie De kans op foetale sterfte is sterk Van de zwangere SLE-patiënten bevalt ##% vóór de ##e week, meestal als gevolg van obstetrisch ingrijpen Hoewel in het kraambed een exacerbatie van de SLE kan optreden, blijkt uit prospectief onderzoek niet dat de Neonatale lupus erythematodes komt voor bij minder dan #% van de SLE-zwangerschappen In ##-##% van de gevallen van neonatale lupus erythematodes zijn er maternale anti-SSA-antistoffen en in een kleiner percentage anti-SSB-antistoffen Neonatale lupus erythematodes wordt gekenmerkt door huidafwijkingen (congenitaal compleet hartblok, cardiomyopathie) De kans op foetale hartafwijkingen bij patienten met SLE is.
623
nvog
proteïnurie en hypertensie, en het onderscheid met pre-eclampsie kan soms moeilijk zijn Indien er sprake is van lupusnefritis worden in het urinesediment Bij ernstige achteruitgang van de nierfunctie kan een nierbiopsie overwogen worden, omdat de uitslag van de nierbiopsie bepalend kan zijn voor de behandeling Is er sprake van diffuse proliferatieve glomerulonefritis, dan moet worden behandeld met corticosteroïden en eventueel additioneel azathioprine SLE-patiënten met pre-existente nierafwijkingen hebben een grotere kans op een exacerbatie dan SLE-patiënten zonder voorafgaande nierafwijkingen Tijdens de zwangerschap gaat bij ##% van de patiënten met pre-existente SLE-nefropathie de nierfunctie verder achteruit, bij ##% is deze verslechtering blijvend Er zijn aanwijzingen dat de nierfunctie minder achteruitgaat bij vrouwen bij wie de SLE in remissie is vóór de De kans op spontane abortus is licht verhoogd In ##-##% van de gevallen wordt de zwangerschap gecompliceerd door zwangerschapshypertensie of pre-eclampsie De kans op foetale sterfte is sterk Van de zwangere SLE-patiënten bevalt ##% vóór de ##e week, meestal als gevolg van obstetrisch ingrijpen Hoewel in het kraambed een exacerbatie van de SLE kan optreden, blijkt uit prospectief onderzoek niet dat de Neonatale lupus erythematodes komt voor bij minder dan #% van de SLE-zwangerschappen In ##-##% van de gevallen van neonatale lupus erythematodes zijn er maternale anti-SSA-antistoffen en in een kleiner percentage anti-SSB-antistoffen Neonatale lupus erythematodes wordt gekenmerkt door huidafwijkingen (congenitaal compleet hartblok, cardiomyopathie) De kans op foetale hartafwijkingen bij patienten met SLE is patiënt al eerder een kind met een congenitaal hartblok heeft gehad Een congenitaal compleet hartblok heeft ernstige foetale bradycardie ((## sl/min ) tot gevolg In sommige gevallen kan dit leiden tot decompensatio cordis en vervolgens hydrops foetalis Ter voorkoming van een hartblok worden wel corticosteroïden, azathioprine en plasmaferese gegeven, maar het is nog onvoldoende bewezen dat dit nuttig is Preconceptioneel advies dient mede door een obstetricus gegeven te worden Er wordt gestreefd naar remissie van de SLE van minstens # maanden vóór de conceptie en beperking van het gebruik van Hemoglobinegehalte, trombocytenaantal, nierfunctie en urinesediment geven een indruk van de toestand van de patiënt De aanwezigheid van anti-SSA en antifosfolipide-antistoffen is van belang voor de prognose van Bij de zwangerschapscontroles wordt met name gelet op de verergering van de SLE met nierfunctiestoornissen, pre-eclampsie, groeivertraging en verslechtering van de foetale conditie Indien anti-SSA- of anti-SSB-antistoffen aanwezig zijn wordt het foetale hartritme regelmatig beoordeeld Preventief behandelen met corticosteroïden uitsluitend ter verbetering van de zwangerschapsuitkomst heeft geen zin Ter voorkoming van pre-eclampsie en foetale groeivertraging kan het gebruik van een lage dosis aspirine overwogen worden Bij SLE-patiënten met een secundair antifosfolipidesyndroom wordt aangeraden Tijdens de bevalling mag niet vergeten worden corticosteroïden volgens een stress-schema te geven aan patiënten die langdurig behandeld zijn geweest met een hoge dosis corticosteroïden <PERSOON> partum moet het kind worden nagekeken op verschijnselen van neonatale lupus erythematodes a Advies pas zwanger worden als de SLE minimaal # maanden in remissie is b.
590
nvog
congenitaal compleet hartblok heeft ernstige foetale bradycardie ((## sl/min ) tot gevolg In sommige gevallen kan dit leiden tot decompensatio cordis en vervolgens hydrops foetalis Ter voorkoming van een hartblok worden wel corticosteroïden, azathioprine en plasmaferese gegeven, maar het is nog onvoldoende bewezen dat dit nuttig is Preconceptioneel advies dient mede door een obstetricus gegeven te worden Er wordt gestreefd naar remissie van de SLE van minstens # maanden vóór de conceptie en beperking van het gebruik van Hemoglobinegehalte, trombocytenaantal, nierfunctie en urinesediment geven een indruk van de toestand van de patiënt De aanwezigheid van anti-SSA en antifosfolipide-antistoffen is van belang voor de prognose van Bij de zwangerschapscontroles wordt met name gelet op de verergering van de SLE met nierfunctiestoornissen, pre-eclampsie, groeivertraging en verslechtering van de foetale conditie Indien anti-SSA- of anti-SSB-antistoffen aanwezig zijn wordt het foetale hartritme regelmatig beoordeeld Preventief behandelen met corticosteroïden uitsluitend ter verbetering van de zwangerschapsuitkomst heeft geen zin Ter voorkoming van pre-eclampsie en foetale groeivertraging kan het gebruik van een lage dosis aspirine overwogen worden Bij SLE-patiënten met een secundair antifosfolipidesyndroom wordt aangeraden Tijdens de bevalling mag niet vergeten worden corticosteroïden volgens een stress-schema te geven aan patiënten die langdurig behandeld zijn geweest met een hoge dosis corticosteroïden <PERSOON> partum moet het kind worden nagekeken op verschijnselen van neonatale lupus erythematodes a Advies pas zwanger worden als de SLE minimaal # maanden in remissie is b # Indien reeds vóór de zwangerschap SLE gecompliceerd wordt door nierafwijkingen is de kans op zwangerschapscomplicaties groter dan wanneer er geen voorafgaande nierafwijkingen zijn # Bij SLE is de kans op vruchtdood vooral toegenomen indien er antifosfolipide-antistoffen zijn # Indien anti-SSA-antistoffen aanwezig zijn bestaat er kans op het ontstaan van een congenitaal # <PERSOON> AS, Fries JF, et al <PERSOON> ### revised criteria for the classification of systemic lupus # <PERSOON>-control prospective study demonstrating absence of lupus exacerbation during or after pregnancy <PERSOON> study of pregnancy in systemic # <PERSOON> in lupus nephritis and related # <PERSOON> M, <PERSOON> of lupus flare in pregnancy <PERSOON> ThE, Meilof JF, Kallenberg CGM Successful outcome of pregnancy after treatment with immunosuppressive therapy and plasmaferesis Prenat Diagn ###; # Branch DW Autoimmune disease In <PERSOON-##> DK, Steer PJ, Weiner CP, Gonik B, eds High-risk # <PERSOON-##> JHM Behandeling van nefritis bij systemische lupus # <PERSOON-##> JHM Immunologie in de praktijk Lupus erythematodes disseminatus gestoorde apoptose? © ### Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie.
541
nvog
De ontwikkeling van dit standpunt werd gefinancierd uit de Stichting Kwaliteitsgelden Standpunt COVID-## en zwangerschap, bevalling en kraambed d d <DATUM> Dit standpunt biedt concrete aandachtspunten en besluitvormingscriteria voor zwangere vrouwen met COVID-## Omdat de literatuur voornamelijk Engelstalig is en om internationale afstemming te bevorderen, is een groot deel van de tekst in het <PERSOON> geschreven De aanbevelingen zijn ook vertaald naar het Nederlands De in dit standpunt getoonde informatie, zoals teksten en afbeeldingen, of informatie, is gezamenlijk eigendom van de makers De informatie uit het standpunt mag, ongeacht de verschijningsvorm, niet worden gewijzigd, gereproduceerd of gedistribueerd, zonder Dit standpunt is geldig vanaf <DATUM> De hoofdstukken # miskraam en # verticale transmissie zijn toegevoegd op <DATUM> Er zijn op <DATUM> aanpassingen doorgevoerd t a v hoofdstuk # Op <DATUM> zijn hoofdstukken # Badbevalling en # Corticosteroïden in de zwangerschap toegevoegd Tevens is op pag ## een advies ter bescherming van de aanwezige zorgverleners vermeld t a v het dragen van een N##/FFP# masker tijdens alle bevallingen van niet recent geteste of asymptomatische vrouwen Aanpassing doorgevoerd op <DATUM> m b t het eerdere advies ter bescherming van de aanwezige zorgverleners Het advies is nu dat de zorgverleners tenminste een chirurgisch masker IIR en oogbescherming (bril of face-shield) dragen tijdens alle bevallingen van niet recent geteste of asymptomatische vrouwen Dit i p v advies van een N##/FFP# masker Dit standpunt wordt continu bijgewerkt en/of gewijzigd op basis van nieuwe informatie # Pregnancy in women with COVID-## more complications of COVID-## and/or more Hoofdstuk # – Badbevalling bij vrouwen met en zonder COVID-##; Water immersion and <PERSOON>, anesthesioloog, WiIlhelmina Kinderziekenhuis, NVA <PERSOON>, AIOS, <PERSOON>, anesthesioloog, <LOCATIE> <INSTELLING>, NVA <PERSOON>, medisch bioloog, senior beleidsadviseur infectieziekten, <PERSOON>, AIOS, Erasmus MC, NVOG Prof <PERSOON>, <INSTELLING>, NVOG (per januari ###) <PERSOON>, gynaecoloog, Erasmus MC, NVOG <PERSOON> C J M (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, verloskundige, <LOCATIE> <INSTELLING> en <PERSOON-##>, verloskundige (per februari ###) <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <PERSOON-##>, arts microbioloog, Erasmus MC, NVMM Het startdocument (juni ###) is ter consultatie voorgelegd en de volgende personen <PERSOON-##>, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten <PERSOON-##>, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (t/m <PERSOON-##>, junior medisch informatiespecialist Kennisinstituut van de Tot nu toe is er geen bewijs om aan te nemen dat infectie met SARS-CoV-# tijdens de zwangerschap leidt tot meer pre-eclampsie, foetale groeivertraging en/of spontane Ernstige of kritische SARS-CoV-# infectie bij zwangere vrouwen zou een effect kunnen.
619
nvog
een N##/FFP# masker Dit standpunt wordt continu bijgewerkt en/of gewijzigd op basis van nieuwe informatie # Pregnancy in women with COVID-## more complications of COVID-## and/or more Hoofdstuk # – Badbevalling bij vrouwen met en zonder COVID-##; Water immersion and <PERSOON>, anesthesioloog, WiIlhelmina Kinderziekenhuis, NVA <PERSOON>, AIOS, <PERSOON>, anesthesioloog, <LOCATIE> <INSTELLING>, NVA <PERSOON>, medisch bioloog, senior beleidsadviseur infectieziekten, <PERSOON>, AIOS, Erasmus MC, NVOG Prof <PERSOON>, <INSTELLING>, NVOG (per januari ###) <PERSOON>, gynaecoloog, Erasmus MC, NVOG <PERSOON> C J M (<PERSOON>) <PERSOON-##>, verloskundige, <LOCATIE> <INSTELLING> en <PERSOON-##>, verloskundige (per februari ###) <PERSOON-##>, gynaecoloog, <INSTELLING>, <PERSOON-##>, arts microbioloog, Erasmus MC, NVMM Het startdocument (juni ###) is ter consultatie voorgelegd en de volgende personen <PERSOON-##>, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten <PERSOON-##>, adviseur, Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten (t/m <PERSOON-##>, junior medisch informatiespecialist Kennisinstituut van de Tot nu toe is er geen bewijs om aan te nemen dat infectie met SARS-CoV-# tijdens de zwangerschap leidt tot meer pre-eclampsie, foetale groeivertraging en/of spontane Ernstige of kritische SARS-CoV-# infectie bij zwangere vrouwen zou een effect kunnen Daarom adviseren wij om de foetale groei in het derde trimester van de zwangerschap te bewaken met tenminste # echo’s vanaf ## weken zwangerschapsduur met een interval van # weken; indien de uitslag niet verontrustend is In overeenstemming met het recente advies om alle patiënten die zijn opgenomen vanwege COVID-## te behandelen met LMWH, wordt dit ook voor zwangere vrouwen aangeraden Na een ernstige of kritische SARS-CoV-# infectie bij een zwangere vrouw bevelen wij aan om So far, there is no evidence to assume that SARS-CoV-# infection during pregnancy leads to a higher prevalence of preeclampsia, fetal growth restriction and/or spontaneous preterm Based on the hypothesis that severe or critical cases of SARS-CoV-# infection in pregnant women might have an effect on fetal growth, we recommend monitoring of fetal growth in the third trimester of pregnancy (at least two ultrasound scans starting at ## weeks of gestation with a # weeks interval; if reassuring with a longer interval thereafter) According to recent guidelines it is advisable to treat all patients admitted because of COVID-## disease with LMWH, this is recommended for pregnant women as well We recommend for pregnant women after a severe or critical SARS-CoV-# infection to Hoewel een ernstig verloop van COVID-## bij vrouwen in de vruchtbare leeftijdsfase weinig voorkomt, hebben zwangeren met COVID-## meer risico opgenomen te worden op de intensive care en is er bij hen vaker noodzaak tot invasieve beademing Dit geldt Zwangere vrouwen met milde COVID-## moeten behandeld worden zoals gebruikelijk, en.
630
nvog
om de foetale groei in het derde trimester van de zwangerschap te bewaken met tenminste # echo’s vanaf ## weken zwangerschapsduur met een interval van # weken; indien de uitslag niet verontrustend is In overeenstemming met het recente advies om alle patiënten die zijn opgenomen vanwege COVID-## te behandelen met LMWH, wordt dit ook voor zwangere vrouwen aangeraden Na een ernstige of kritische SARS-CoV-# infectie bij een zwangere vrouw bevelen wij aan om So far, there is no evidence to assume that SARS-CoV-# infection during pregnancy leads to a higher prevalence of preeclampsia, fetal growth restriction and/or spontaneous preterm Based on the hypothesis that severe or critical cases of SARS-CoV-# infection in pregnant women might have an effect on fetal growth, we recommend monitoring of fetal growth in the third trimester of pregnancy (at least two ultrasound scans starting at ## weeks of gestation with a # weeks interval; if reassuring with a longer interval thereafter) According to recent guidelines it is advisable to treat all patients admitted because of COVID-## disease with LMWH, this is recommended for pregnant women as well We recommend for pregnant women after a severe or critical SARS-CoV-# infection to Hoewel een ernstig verloop van COVID-## bij vrouwen in de vruchtbare leeftijdsfase weinig voorkomt, hebben zwangeren met COVID-## meer risico opgenomen te worden op de intensive care en is er bij hen vaker noodzaak tot invasieve beademing Dit geldt Zwangere vrouwen met milde COVID-## moeten behandeld worden zoals gebruikelijk, en In geval van ernstig respiratoir falen door COVID-## bij een zwangere vrouw wordt behandeling en beleid door een multidisciplinair team (intensivist en/of anesthesioloog, obstetricus en neonatoloog) aanbevolen Afhankelijk van de ernst van de ziekte en de zwangerschapsduur dient de vrouw naar een derdelijns <INSTELLING> te worden verwezen Although severe illness is uncommon in women of reproductive age, intensive care admission and invasive ventilation is more common in pregnant women with COVID-## This is mainly applicable to the second stage of pregnancy Pregnant women with mild COVID-## should receive care as usual, and referral from primary It is recommended that in cases of severe respiratory failure in pregnant women due to COVID-##, therapy and management should be undertaken in a multidisciplinary team (critical care physician and/or anesthesiologist, obstetrician and neonatologist) Depending on the severity and the gestational age the woman should be referred to a tertiary care De bevalling van een vrouw met milde COVID-## onder leiding van een verloskundige (eerste lijn, thuis of poliklinisch) kan op de voorgenomen locatie plaatsvinden en wij adviseren om de ademhalingsfrequentie extra in de gaten te houden om de klinische conditie van de vrouw te bewaken Hiertoe kan een MEOWS-score worden gebruikt; bij een Bij een ziekenhuisbevalling (tweede of derde lijn) is er bij milde COVID-## geen reden voor intensievere bewaking, maar is de gebruikelijke zorg met regelmatige maternale en foetale Bied bij ernstige ademhalingsproblemen van de barende vrouw hetzelfde ondersteunende Ter bescherming van de aanwezige zorgverleners, is het advies dat zij tenminste een.
595
nvog
door COVID-## bij een zwangere vrouw wordt behandeling en beleid door een multidisciplinair team (intensivist en/of anesthesioloog, obstetricus en neonatoloog) aanbevolen Afhankelijk van de ernst van de ziekte en de zwangerschapsduur dient de vrouw naar een derdelijns <INSTELLING> te worden verwezen Although severe illness is uncommon in women of reproductive age, intensive care admission and invasive ventilation is more common in pregnant women with COVID-## This is mainly applicable to the second stage of pregnancy Pregnant women with mild COVID-## should receive care as usual, and referral from primary It is recommended that in cases of severe respiratory failure in pregnant women due to COVID-##, therapy and management should be undertaken in a multidisciplinary team (critical care physician and/or anesthesiologist, obstetrician and neonatologist) Depending on the severity and the gestational age the woman should be referred to a tertiary care De bevalling van een vrouw met milde COVID-## onder leiding van een verloskundige (eerste lijn, thuis of poliklinisch) kan op de voorgenomen locatie plaatsvinden en wij adviseren om de ademhalingsfrequentie extra in de gaten te houden om de klinische conditie van de vrouw te bewaken Hiertoe kan een MEOWS-score worden gebruikt; bij een Bij een ziekenhuisbevalling (tweede of derde lijn) is er bij milde COVID-## geen reden voor intensievere bewaking, maar is de gebruikelijke zorg met regelmatige maternale en foetale Bied bij ernstige ademhalingsproblemen van de barende vrouw hetzelfde ondersteunende Ter bescherming van de aanwezige zorgverleners, is het advies dat zij tenminste een In midwifery-led care (primary care) and at home we advise additional monitoring of respiratory rate during labour to assess the clinical condition of women with mild <PERSOON> score could be used for this purpose, with a cut-off of ≥ # for referral to hospitalled care During hospital deliveries (secondary or tertiary care), there is no reason to monitor women with mild COVID-## more closely during labour Care as usual with regular maternal and In cases of severe respiratory distress, supportive management should be similar to that in For protection of the caregivers, it is recommended that they wear for their personal protection at least surgical masks IIR and eye protection during all deliveries of not De werkgroep adviseert bij (P)PROM de standaard protocollen te volgen Er kan geen specifiek advies worden gegeven over de timing van de bevalling na (P)PROM bij vrouwen Het advies om het kind geboren te laten worden, wordt gegeven op basis van de klinische Als er tekenen zijn van intra-uteriene infectie adviseren wij dringend om de baring op korte <PERSOON> working group recommends to follow standard protocols in case of (P)PROM No specific advice can be given on the timing of delivery after (P)PROM in women with <PERSOON> advice to deliver should be made based on the clinical condition (maternal as well as If there are any signs of intrauterine infection, we strongly advise prompt delivery Borstvoeding en verzorging van de pasgeborene - nursing of the neonate Een pasgeborene van een symptomatische moeder met COVID-## kan borstvoeding krijgen,.
586
nvog
we advise additional monitoring of respiratory rate during labour to assess the clinical condition of women with mild <PERSOON> score could be used for this purpose, with a cut-off of ≥ # for referral to hospitalled care During hospital deliveries (secondary or tertiary care), there is no reason to monitor women with mild COVID-## more closely during labour Care as usual with regular maternal and In cases of severe respiratory distress, supportive management should be similar to that in For protection of the caregivers, it is recommended that they wear for their personal protection at least surgical masks IIR and eye protection during all deliveries of not De werkgroep adviseert bij (P)PROM de standaard protocollen te volgen Er kan geen specifiek advies worden gegeven over de timing van de bevalling na (P)PROM bij vrouwen Het advies om het kind geboren te laten worden, wordt gegeven op basis van de klinische Als er tekenen zijn van intra-uteriene infectie adviseren wij dringend om de baring op korte <PERSOON> working group recommends to follow standard protocols in case of (P)PROM No specific advice can be given on the timing of delivery after (P)PROM in women with <PERSOON> advice to deliver should be made based on the clinical condition (maternal as well as If there are any signs of intrauterine infection, we strongly advise prompt delivery Borstvoeding en verzorging van de pasgeborene - nursing of the neonate Een pasgeborene van een symptomatische moeder met COVID-## kan borstvoeding krijgen, besmetting te minimaliseren Aan de moeder moet worden uitgelegd dat horizontale Een moeder met COVID-## tijdens de bevalling in de thuissituatie dient instructies te krijgen over handhygiëne en hoe een chirurgisch masker te gebruiken tijdens contactmomenten zoals het voeden Dat masker kan maximaal drie keer gebruikt worden (of # uur achtereen) Dezelfde hygiënische maatregelen worden aanbevolen bij het geven van flesvoeding en bij andere contactmomenten zoals knuffelen Deze aanbevelingen gelden evenzeer voor andere leden van het huishouden indien deze SARS-CoV-# positief zijn Deze hygiënische maatregelen worden toegepast tot de ouder vrij is van COVID-## (# tenminste ## uur na afname van de positieve test bij een asymptomatische infectie of # bij een patiënt tenminste # dagen na de start van de symptomen en die nu voor tenminste ## uur geen symptomen meer heeft (koorts, diarree, spierpijn, keelpijn, benauwdheid of Neonates who are born to symptomatic mothers with COVID-## can be breastfed, provided that additional protective measures are applied to minimize the risk of horizontal transmission It should be explained that horizontal transmission cannot be prevented Women with COVID-## during delivery, who are at home, should be instructed about proper hand hygiene and how to use a surgical mask during contact moments such as feeding of their neonate, and use a mask for a maximum of three times (or # hours consecutively) Similar hygiene measures should be taken in case of formula feeding and other contact moments, such as cuddling.
578
nvog
minimaliseren Aan de moeder moet worden uitgelegd dat horizontale Een moeder met COVID-## tijdens de bevalling in de thuissituatie dient instructies te krijgen over handhygiëne en hoe een chirurgisch masker te gebruiken tijdens contactmomenten zoals het voeden Dat masker kan maximaal drie keer gebruikt worden (of # uur achtereen) Dezelfde hygiënische maatregelen worden aanbevolen bij het geven van flesvoeding en bij andere contactmomenten zoals knuffelen Deze aanbevelingen gelden evenzeer voor andere leden van het huishouden indien deze SARS-CoV-# positief zijn Deze hygiënische maatregelen worden toegepast tot de ouder vrij is van COVID-## (# tenminste ## uur na afname van de positieve test bij een asymptomatische infectie of # bij een patiënt tenminste # dagen na de start van de symptomen en die nu voor tenminste ## uur geen symptomen meer heeft (koorts, diarree, spierpijn, keelpijn, benauwdheid of Neonates who are born to symptomatic mothers with COVID-## can be breastfed, provided that additional protective measures are applied to minimize the risk of horizontal transmission It should be explained that horizontal transmission cannot be prevented Women with COVID-## during delivery, who are at home, should be instructed about proper hand hygiene and how to use a surgical mask during contact moments such as feeding of their neonate, and use a mask for a maximum of three times (or # hours consecutively) Similar hygiene measures should be taken in case of formula feeding and other contact moments, such as cuddling These hygiene measures need to be applied until the parent is free from COVID-## (# at least ## hours after positive testing in case of an asymptomatic infection, or # in a patient at least # days after the start of the symptoms and not having symptoms for more than ## hours (of fever, diarrhea, myalgia, sore throat, shortness of breath or nasal congestion) Tot op heden is er geen bewijs dat een SARS-CoV-# infectie tijdens de zwangerschap leidt tot SARS-CoV-# infectie tijdens de zwangerschap is geen reden om iets te veranderen aan de There is no reason to change the usual antenatal care for women with SARS-CoV-# infection Verticale transmissie en horizontale transmissie vroeg na de geboorte komen voor Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat een vaginale bevalling het risico op verticale transmissie verhoogt ten opzichte van een sectio caesarea Informeer de zwangere hierover Laat de beslissing over de modus partus, het plaatsen van een caput elektrode en het doen van micro-bloedonderzoek niet beïnvloeden door een maternale SARS-CoV-# besmetting It cannot be ruled out that vertical transmission or horizontal transmission early after birth At this point in time there is no reason to assume that vaginal delivery increases the risk of vertical transmission compared to delivery by caesarean section This information should be Decisions about the mode of delivery, application of an electrode on the presenting part and micro blood sampling should not be influenced by maternal SARS-CoV-# infection Het gebruik van een bad tijdens de baring of een badbevalling hoeft niet ontraden te.
594
nvog
is free from COVID-## (# at least ## hours after positive testing in case of an asymptomatic infection, or # in a patient at least # days after the start of the symptoms and not having symptoms for more than ## hours (of fever, diarrhea, myalgia, sore throat, shortness of breath or nasal congestion) Tot op heden is er geen bewijs dat een SARS-CoV-# infectie tijdens de zwangerschap leidt tot SARS-CoV-# infectie tijdens de zwangerschap is geen reden om iets te veranderen aan de There is no reason to change the usual antenatal care for women with SARS-CoV-# infection Verticale transmissie en horizontale transmissie vroeg na de geboorte komen voor Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat een vaginale bevalling het risico op verticale transmissie verhoogt ten opzichte van een sectio caesarea Informeer de zwangere hierover Laat de beslissing over de modus partus, het plaatsen van een caput elektrode en het doen van micro-bloedonderzoek niet beïnvloeden door een maternale SARS-CoV-# besmetting It cannot be ruled out that vertical transmission or horizontal transmission early after birth At this point in time there is no reason to assume that vaginal delivery increases the risk of vertical transmission compared to delivery by caesarean section This information should be Decisions about the mode of delivery, application of an electrode on the presenting part and micro blood sampling should not be influenced by maternal SARS-CoV-# infection Het gebruik van een bad tijdens de baring of een badbevalling hoeft niet ontraden te Badbevalling is niet gecontra-indiceerd bij asymptomatische vrouwen met verdenking op of bevestigde COVID-## of met een negatieve SARS-CoV-# test, mits de zorgverleners Bij verzoek om een badbevalling van een asymptomatische vrouw met verdenking op of • Houd rekening met individuele omstandigheden en voorkeuren van de vrouw en de • Waterbestendige PBM is een noodzakelijke voorwaarde voor het aanbieden van een Bij vrouwen met symptomen van en verdenking op of bevestigde COVID-## wordt een <PERSOON> current evidence does not indicate a need for the cessation of the use of water in labour or waterbirth for all women during the COVID-## pandemic If showering is used for pain relief, care providers should be protected from exposure Water birth is not contraindicated for women with suspected or confirmed COVID-## who are asymptomatic as well as for those that are presumed or confirmed SARS-CoV-# swab negative, providing adequate PPE can be worn by the caregivers If water birth or water immersion is requested by a woman with suspected or confirmed • Perform a risk assessment (for the woman and the staff); • <PERSOON> into account individual circumstances and the preferences of the woman and the • If water immersion/birth is offered, waterproof PPE is required Long gauntlet gloves or wearing ordinary gloves one size too small to improve the seal may be worn by the midwife when providing hands on care in the water (Burns et al, ###) For women who are symptomatic with suspected or confirmed COVID-## water.
594
nvog
Badbevalling is niet gecontra-indiceerd bij asymptomatische vrouwen met verdenking op of bevestigde COVID-## of met een negatieve SARS-CoV-# test, mits de zorgverleners Bij verzoek om een badbevalling van een asymptomatische vrouw met verdenking op of • Houd rekening met individuele omstandigheden en voorkeuren van de vrouw en de • Waterbestendige PBM is een noodzakelijke voorwaarde voor het aanbieden van een Bij vrouwen met symptomen van en verdenking op of bevestigde COVID-## wordt een <PERSOON> current evidence does not indicate a need for the cessation of the use of water in labour or waterbirth for all women during the COVID-## pandemic If showering is used for pain relief, care providers should be protected from exposure Water birth is not contraindicated for women with suspected or confirmed COVID-## who are asymptomatic as well as for those that are presumed or confirmed SARS-CoV-# swab negative, providing adequate PPE can be worn by the caregivers If water birth or water immersion is requested by a woman with suspected or confirmed • Perform a risk assessment (for the woman and the staff); • <PERSOON> into account individual circumstances and the preferences of the woman and the • If water immersion/birth is offered, waterproof PPE is required Long gauntlet gloves or wearing ordinary gloves one size too small to improve the seal may be worn by the midwife when providing hands on care in the water (Burns et al, ###) For women who are symptomatic with suspected or confirmed COVID-## water beademing bij voorkeur met hydrocortison twee maal daags ### mg IV (zonder benzylalcohol oplosmiddel) in plaats van dexamethason, tenzij er een indicatie is voor foetale longrijping vanwege een dreigende vroeggeboorte of hoog risico op een à terme In deze gevallen is het advies om te starten met dexamethason tweemaal daags # mg IV gedurende twee dagen, zowel voor foetale longrijping als ter behandeling van COVID-##, met vervolgens hydrocortison tweemaal daags ### mg IV als de vrouw nog niet bevallen is Na de bevalling kan de normale COVID-## behandeling worden gegeven met dexamethason eenmaal daags # mg IV ( toegediend of korter wanneer er geen noodzaak meer is voor het geven van zuurstof Preferably treat a pregnant woman with hydrocortisone ### mg intravenously twice daily (without the benzylalcohol solvens) instead of dexamethasone, unless fetal lung maturation is required in case of an imminent preterm labor or a high risk for a term In such cases the advice is to start with dexamethasone # mg intravenously twice daily for two days, for both fetal lung maturation and treatment of COVID-##, followed by hydrocortisone ### mg twice daily intravenously when a woman is still pregnant After delivery dexamethasone can be given in a # mg daily doses intravenously like in normal COVID-## treatment (Figure #) Steroids are given for a maximum of ## days or shorter Eind ### werd COVID-##, het ziektebeeld veroorzaakt door het SARS-CoV-# virus voor het eerst gediagnosticeerd in Wuhan, China Inmiddels heeft het virus zich wereldwijd verspreid.
610
nvog
daags ### mg IV (zonder benzylalcohol oplosmiddel) in plaats van dexamethason, tenzij er een indicatie is voor foetale longrijping vanwege een dreigende vroeggeboorte of hoog risico op een à terme In deze gevallen is het advies om te starten met dexamethason tweemaal daags # mg IV gedurende twee dagen, zowel voor foetale longrijping als ter behandeling van COVID-##, met vervolgens hydrocortison tweemaal daags ### mg IV als de vrouw nog niet bevallen is Na de bevalling kan de normale COVID-## behandeling worden gegeven met dexamethason eenmaal daags # mg IV ( toegediend of korter wanneer er geen noodzaak meer is voor het geven van zuurstof Preferably treat a pregnant woman with hydrocortisone ### mg intravenously twice daily (without the benzylalcohol solvens) instead of dexamethasone, unless fetal lung maturation is required in case of an imminent preterm labor or a high risk for a term In such cases the advice is to start with dexamethasone # mg intravenously twice daily for two days, for both fetal lung maturation and treatment of COVID-##, followed by hydrocortisone ### mg twice daily intravenously when a woman is still pregnant After delivery dexamethasone can be given in a # mg daily doses intravenously like in normal COVID-## treatment (Figure #) Steroids are given for a maximum of ## days or shorter Eind ### werd COVID-##, het ziektebeeld veroorzaakt door het SARS-CoV-# virus voor het eerst gediagnosticeerd in Wuhan, China Inmiddels heeft het virus zich wereldwijd verspreid Antenatale controles bij vrouwen die COVID-## hebben (doorgemaakt) tijdens de Voor het opstellen van dit document is gebruik gemaakt van beschikbare wetenschappelijke publicaties en de ervaringen binnen en buiten het ziekenhuis met de behandeling van SARSCoV-# besmette patiënten Het document is ter consultatie voorgelegd aan de volgende wetenschappelijke verenigingen en beroepsorganisaties NVOG, KNOV, NVA, NVK, Patiëntenfederatie <LOCATIE>, Stichting Zelfbewust Zwanger, Stichting Kind en Ziekenhuis, <INSTELLING>, NVMM, BO Geboortezorg, NBVK, V&VN, NFU, NVZ, STU maar die op geen enkel moment aantoonbare symptomen ontwikkelt Presymptomatische COVID-patiënt een besmet persoon in de # tot # dagen direct voordat symptomen duidelijk worden, bij wie het virus reeds uitgescheiden wordt De asymptomatisch en presymptomatisch patiënten worden samengenomen als De meest voorkomende symptomen van COVID-## zijn koorts, vermoeidheid, droge hoest, spierpijn, neusverkoudheid (verstopte neus en loopneus), keelpijn en (minder vaak) diarree Onder patiënten met COVID-## verstaat de werkgroep mensen die één of meer van deze Voor de ernst van de ziekte wordt de volgende indeling aangehouden (<PERSOON> - ie dyspnea, respiratory frequency ≥ ##/min, blood oxygen saturation ≤ ##%, partial pressure of arterial oxygen to fraction of inspired oxygen ratio ( ###, and/or Critical - ie septic shock, respiratory failure, and/or multiple organ failure Zijn er complicaties van COVID-##, met name pulmonale complicaties, die ernstiger zijn bij zwangere vrouwen dan bij niet-zwangere vrouwen (en bij mannen)? Leidt COVID-## tijdens de zwangerschap tot meer complicaties bij de bevalling? Welke aanpassingen zijn nodig voor vrouwen met COVID-## ten tijde van de bevalling.
655
nvog
de Voor het opstellen van dit document is gebruik gemaakt van beschikbare wetenschappelijke publicaties en de ervaringen binnen en buiten het ziekenhuis met de behandeling van SARSCoV-# besmette patiënten Het document is ter consultatie voorgelegd aan de volgende wetenschappelijke verenigingen en beroepsorganisaties NVOG, KNOV, NVA, NVK, Patiëntenfederatie <LOCATIE>, Stichting Zelfbewust Zwanger, Stichting Kind en Ziekenhuis, <INSTELLING>, NVMM, BO Geboortezorg, NBVK, V&VN, NFU, NVZ, STU maar die op geen enkel moment aantoonbare symptomen ontwikkelt Presymptomatische COVID-patiënt een besmet persoon in de # tot # dagen direct voordat symptomen duidelijk worden, bij wie het virus reeds uitgescheiden wordt De asymptomatisch en presymptomatisch patiënten worden samengenomen als De meest voorkomende symptomen van COVID-## zijn koorts, vermoeidheid, droge hoest, spierpijn, neusverkoudheid (verstopte neus en loopneus), keelpijn en (minder vaak) diarree Onder patiënten met COVID-## verstaat de werkgroep mensen die één of meer van deze Voor de ernst van de ziekte wordt de volgende indeling aangehouden (<PERSOON> - ie dyspnea, respiratory frequency ≥ ##/min, blood oxygen saturation ≤ ##%, partial pressure of arterial oxygen to fraction of inspired oxygen ratio ( ###, and/or Critical - ie septic shock, respiratory failure, and/or multiple organ failure Zijn er complicaties van COVID-##, met name pulmonale complicaties, die ernstiger zijn bij zwangere vrouwen dan bij niet-zwangere vrouwen (en bij mannen)? Leidt COVID-## tijdens de zwangerschap tot meer complicaties bij de bevalling? Welke aanpassingen zijn nodig voor vrouwen met COVID-## ten tijde van de bevalling van besmetting tijdens de voeding en verzorging van de pasgeborene? Mogen zij huid Do SARS-CoV-# infections in pregnant women lead to more pregnancy complications like preeclampsia, fetal growth restriction and preterm birth? Which complications are more prevalent among pregnant women with SARS-COV-# Do SARS-CoV-# infections in pregnant women lead to more complications during What precautions do women with SARS-CoV-# infections at the time of delivery need to take to breastfeed their newborn while minimizing the risk of transmission? What is the risk of transmission of the virus during nursing? Is skin to skin contact allowed? <PERSOON> databases PubMed and Embase (via Embase com) were searched with relevant search terms until ## April ### <PERSOON> detailed search strategy is depicted below <PERSOON> initial search also included MERS and SARS However, based on the results of the rapid review by Mullins (###), showing that the consequences of SARS-CoV-# for pregnant women were not comparable to those of MERS and SARS, these papers were not considered further <PERSOON> systematic literature search (limited to COVID-##) initially resulted in ### hits <PERSOON> search was updated on a weekly basis and further supplemented with ### hits, resulting in a total of ### hits During the updating process, other information sources such as Google Scholar, the preprint source medRxiv, and the database of the World Health Organization were searched in addition to the conventional databases Studies were selected based on the following criteria any reports of original clinical data concerning pregnant women with COVID-##.
660
nvog
verzorging van de pasgeborene? Mogen zij huid Do SARS-CoV-# infections in pregnant women lead to more pregnancy complications like preeclampsia, fetal growth restriction and preterm birth? Which complications are more prevalent among pregnant women with SARS-COV-# Do SARS-CoV-# infections in pregnant women lead to more complications during What precautions do women with SARS-CoV-# infections at the time of delivery need to take to breastfeed their newborn while minimizing the risk of transmission? What is the risk of transmission of the virus during nursing? Is skin to skin contact allowed? <PERSOON> databases PubMed and Embase (via Embase com) were searched with relevant search terms until ## April ### <PERSOON> detailed search strategy is depicted below <PERSOON> initial search also included MERS and SARS However, based on the results of the rapid review by Mullins (###), showing that the consequences of SARS-CoV-# for pregnant women were not comparable to those of MERS and SARS, these papers were not considered further <PERSOON> systematic literature search (limited to COVID-##) initially resulted in ### hits <PERSOON> search was updated on a weekly basis and further supplemented with ### hits, resulting in a total of ### hits During the updating process, other information sources such as Google Scholar, the preprint source medRxiv, and the database of the World Health Organization were searched in addition to the conventional databases Studies were selected based on the following criteria any reports of original clinical data concerning pregnant women with <PERSOON> reasons for exclusion are presented in the table ‘Excluded papers with reasons’ below One additional paper was found by searching the references of the review articles This resulted in the Thirty-two papers were included in the analysis of the literature From the identified papers information was extracted regarding all five clinical questions, so no distinction was made between papers identified by the four initial search strategies Important study characteristics are summarized in Table # and results are summarized in Tables # to # Thirty-two papers were included, ## from China, two from the USA, and one from Korea, Honduras, Turkey, Sweden, Italy, Peru, Australia and Iran each Fifteen were case reports, and ## were case series, the number of cases varying from # to ##, median # Assuming that there were no duplicate descriptions of patients in the included papers, these papers report the clinical data of ### pregnant women and ### neonates <PERSOON> majority of the reported cases were admitted in the last trimester of pregnancy, and delivery was mostly by Caesarean section (CS) <PERSOON> indications for the CS were often not reported <PERSOON> sparse information in the literature did not give any indication of an increased risk of pregnancy complications apart from the symptoms of the disease which may lead to fetal distress due to hypoxia, nor of an increased risk of pulmonary complications in pregnant complications during delivery, apart from the symptoms of the disease which may lead to.
617
nvog
in the table ‘Excluded papers with reasons’ below One additional paper was found by searching the references of the review articles This resulted in the Thirty-two papers were included in the analysis of the literature From the identified papers information was extracted regarding all five clinical questions, so no distinction was made between papers identified by the four initial search strategies Important study characteristics are summarized in Table # and results are summarized in Tables # to # Thirty-two papers were included, ## from China, two from the USA, and one from Korea, Honduras, Turkey, Sweden, Italy, Peru, Australia and Iran each Fifteen were case reports, and ## were case series, the number of cases varying from # to ##, median # Assuming that there were no duplicate descriptions of patients in the included papers, these papers report the clinical data of ### pregnant women and ### neonates <PERSOON> majority of the reported cases were admitted in the last trimester of pregnancy, and delivery was mostly by Caesarean section (CS) <PERSOON> indications for the CS were often not reported <PERSOON> sparse information in the literature did not give any indication of an increased risk of pregnancy complications apart from the symptoms of the disease which may lead to fetal distress due to hypoxia, nor of an increased risk of pulmonary complications in pregnant complications during delivery, apart from the symptoms of the disease which may lead to In ## women breast milk samples were tested for the presence of the virus, and in all cases Which complications are more prevalent among pregnant women with SARS-CoV-# Pros and cons of the intervention and the quality of evidence Of the ### pregnant women currently described in the included literature, three women were diagnosed with preeclampsia, nine with gestational hypertension, nine with spontaneous preterm birth and ## with gestational diabetes (Table #) Although not all studies made a clear distinction in spontaneous versus induced or iatrogenic preterm births, it seems that pregnant women with COVID-## more frequently underwent a preterm CS (( ## weeks) due to their worsening maternal condition, but this was rarely One case of stillbirth at ## weeks’ gestational age was described in a patient with a severe ARDS and multi-organ disease caused by <PERSOON> there is a risk of underreporting due to the non-structural data collection and low level of evidence of the selected articles (only retrospective case-reports or case series with small numbers), there is no evidence that the pregnancy complications preeclampsia, fetal growth restriction and preterm birth are more frequent in women with COVID-## compared to healthy pregnant Furthermore, due to the short follow-up period of COVID-## so far and the <INSTELLING> that most of the women presented in the third stage of pregnancy and delivered shortly after the diagnosis or were diagnosed postpartum, nothing can be concluded yet about the possible effects of SARS-CoV-# infections during early pregnancy on the prevalence of preeclampsia.
603
nvog
for the presence of the virus, and in all cases Which complications are more prevalent among pregnant women with SARS-CoV-# Pros and cons of the intervention and the quality of evidence Of the ### pregnant women currently described in the included literature, three women were diagnosed with preeclampsia, nine with gestational hypertension, nine with spontaneous preterm birth and ## with gestational diabetes (Table #) Although not all studies made a clear distinction in spontaneous versus induced or iatrogenic preterm births, it seems that pregnant women with COVID-## more frequently underwent a preterm CS (( ## weeks) due to their worsening maternal condition, but this was rarely One case of stillbirth at ## weeks’ gestational age was described in a patient with a severe ARDS and multi-organ disease caused by <PERSOON> there is a risk of underreporting due to the non-structural data collection and low level of evidence of the selected articles (only retrospective case-reports or case series with small numbers), there is no evidence that the pregnancy complications preeclampsia, fetal growth restriction and preterm birth are more frequent in women with COVID-## compared to healthy pregnant Furthermore, due to the short follow-up period of COVID-## so far and the <INSTELLING> that most of the women presented in the third stage of pregnancy and delivered shortly after the diagnosis or were diagnosed postpartum, nothing can be concluded yet about the possible effects of SARS-CoV-# infections during early pregnancy on the prevalence of preeclampsia may have a higher risk of respiratory failure during pregnancy (particularly in the third trimester) This may be caused by reduced lung volume and the changed cardiopulmonary status of pregnant women Based on a recent living systematic review on COVID-## during pregnancy the odds of admission to the intensive care unit and the need for invasive ventilation appears to be higher among (recently) pregnant women, compared ##% CI # #<DATUM> respectively) <PERSOON> following maternal risk factors are associated with severe COVID-## increasing age, high body mass index, chronic hypertension and preexisting diabetes Furthermore, pre-existing maternal comorbidity is associated with intensive care unit admission and the need for invasive ventilation (Allotey et al , <PERSOON> the Dutch Nethoss data it was found that pregnant women have more severe and critically-ill disease during the third trimester, when older than ## years, having (morbid) obesity, with underlying major diseases or of non-Western ethnicity Values and preferences of patients (and if applicable their caretakers) Women experiencing possible symptoms of COVID-## during pregnancy may be worried about the effects of the disease on themselves and their fetuses For both midwifery-led care and hospital-led care it is important to take this into account and to inform them that based on the above mentioned (limited) data there is no evidence to assume that SARS-CoV# infection during pregnancy leads to a higher prevalence of preeclampsia, fetal growth restriction and/or preterm birth So far, women with only mild symptoms and no need for.
601
nvog
during pregnancy (particularly in the third trimester) This may be caused by reduced lung volume and the changed cardiopulmonary status of pregnant women Based on a recent living systematic review on COVID-## during pregnancy the odds of admission to the intensive care unit and the need for invasive ventilation appears to be higher among (recently) pregnant women, compared ##% CI # #<DATUM> respectively) <PERSOON> following maternal risk factors are associated with severe COVID-## increasing age, high body mass index, chronic hypertension and preexisting diabetes Furthermore, pre-existing maternal comorbidity is associated with intensive care unit admission and the need for invasive ventilation (Allotey et al , <PERSOON> the Dutch Nethoss data it was found that pregnant women have more severe and critically-ill disease during the third trimester, when older than ## years, having (morbid) obesity, with underlying major diseases or of non-Western ethnicity Values and preferences of patients (and if applicable their caretakers) Women experiencing possible symptoms of COVID-## during pregnancy may be worried about the effects of the disease on themselves and their fetuses For both midwifery-led care and hospital-led care it is important to take this into account and to inform them that based on the above mentioned (limited) data there is no evidence to assume that SARS-CoV# infection during pregnancy leads to a higher prevalence of preeclampsia, fetal growth restriction and/or preterm birth So far, women with only mild symptoms and no need for during their pregnancies Attention has to be paid to the <INSTELLING> that the long-term effects on the fetus (especially from an infection in the #st or #nd trimester) are not known yet Rationale of the recommendation weighting of arguments for and against the intervention No reliable answer can be given on the prevalence of preeclampsia, fetal growth restriction and preterm birth in SARS-CoV-# infected pregnant women Based on a low level of evidence, COVID-## seems not to increase the risk of preeclampsia, fetal growth restriction and spontaneous preterm birth More structural data and longer follow-up of COVID-## patients with an ongoing pregnancy is needed to have a final answer on this question and also on the effects of an infection in the #st or #nd trimester For severe or critical cases it is not known whether a period of maternal hypoxemia with need for oxygen has an effect on the fetal growth Because this is not known yet, we consider that in these cases (but not for the mild cases) fetal growth should be monitored in the #rd trimester of pregnancy Furthermore, for severe or critical cases follow-up of the Recent data show that thrombosis and pulmonary embolism plays an important role in severe and critical cases of SARS-CoV-# infections (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###; Cui, ###) As pregnancy is characterized by a state of hypercoagulability, theoretically there might be an increased risk for venous thromboembolism (VTE) in pregnant women with SARS-CoV-# infections <PERSOON> Dutch guideline recommends to treat all hospitalized patients with COVID-##.
623
nvog
paid to the <INSTELLING> that the long-term effects on the fetus (especially from an infection in the #st or #nd trimester) are not known yet Rationale of the recommendation weighting of arguments for and against the intervention No reliable answer can be given on the prevalence of preeclampsia, fetal growth restriction and preterm birth in SARS-CoV-# infected pregnant women Based on a low level of evidence, COVID-## seems not to increase the risk of preeclampsia, fetal growth restriction and spontaneous preterm birth More structural data and longer follow-up of COVID-## patients with an ongoing pregnancy is needed to have a final answer on this question and also on the effects of an infection in the #st or #nd trimester For severe or critical cases it is not known whether a period of maternal hypoxemia with need for oxygen has an effect on the fetal growth Because this is not known yet, we consider that in these cases (but not for the mild cases) fetal growth should be monitored in the #rd trimester of pregnancy Furthermore, for severe or critical cases follow-up of the Recent data show that thrombosis and pulmonary embolism plays an important role in severe and critical cases of SARS-CoV-# infections (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###; Cui, ###) As pregnancy is characterized by a state of hypercoagulability, theoretically there might be an increased risk for venous thromboembolism (VTE) in pregnant women with SARS-CoV-# infections <PERSOON> Dutch guideline recommends to treat all hospitalized patients with COVID-## gestation with a # weeks interval, if reassuring with a longer interval thereafter) compared to non-pregnant women of the same age This is mainly applicable to the second Hoewel een ernstig verloop van COVID-## bij vrouwen in de vruchtbare leeftijdsfase weinig voorkomt, hebben zwangeren met COVID-## meer risico opgenomen te worden op de intensive care en is er bij hen vaker noodzaak tot invasieve beademing Dit geldt vooral in <PERSOON> vast majority of the SARS-CoV-# infected women reported in the included literature who delivered, had a cesarean section (<PERSOON> study with most of the vaginal deliveries was the only study from Italy (Ferrazzi, ###) Twenty-four of the ## COVID-## patients delivered vaginally in this study Most other studies were in Chinese patients with a high percentage of CS Indications for CS were not always mentioned (Table #) In mild cases of COVID-## induction of labor or waiting for the spontaneous onset of labor are feasible options Fetal distress caused by hypoxemia was described in ## cases During the second stage of labour healthcare workers are in close contact with the labouring women who produce aerosols for a period that can last up to several hours This is an equal risk as an aerosol generating procedure (AGP) Women in labour can be asymptomatic en do not wear face masks For protection of the healthcare workers it is recommended to wear at.
603
nvog
with a # weeks interval, if reassuring with a longer interval thereafter) compared to non-pregnant women of the same age This is mainly applicable to the second Hoewel een ernstig verloop van COVID-## bij vrouwen in de vruchtbare leeftijdsfase weinig voorkomt, hebben zwangeren met COVID-## meer risico opgenomen te worden op de intensive care en is er bij hen vaker noodzaak tot invasieve beademing Dit geldt vooral in <PERSOON> vast majority of the SARS-CoV-# infected women reported in the included literature who delivered, had a cesarean section (<PERSOON> study with most of the vaginal deliveries was the only study from Italy (Ferrazzi, ###) Twenty-four of the ## COVID-## patients delivered vaginally in this study Most other studies were in Chinese patients with a high percentage of CS Indications for CS were not always mentioned (Table #) In mild cases of COVID-## induction of labor or waiting for the spontaneous onset of labor are feasible options Fetal distress caused by hypoxemia was described in ## cases During the second stage of labour healthcare workers are in close contact with the labouring women who produce aerosols for a period that can last up to several hours This is an equal risk as an aerosol generating procedure (AGP) Women in labour can be asymptomatic en do not wear face masks For protection of the healthcare workers it is recommended to wear at possibly asymptomatic women to ensure adequate protection and to prevent further Women with (suspicion of) COVID-## need information about the optimal place for delivery, whether their risk of labour complications is increased, and what may be different due to Based on the currently available data (mostly Chinese reports) most women delivered by a CS However, taking into account that in general the percentage of CS is twice as high in China (#<DATUM> %) and Italy (##%) compared to the <PERSOON> ###), the described high percentage of CS in COVID-## patients is presumably not comparable to our setting Only in severe COVID-## cases during pregnancy (severe cases defined as hospital admittance with oxygen therapy or artificial ventilation) it is likely that a woman has a higher chance for a CS on either maternal or fetal indication (fetal distress possibly caused by maternal hypoxemia seems to occur more frequently in severe cases of COVID-##) To detect a potential deteriorating clinical condition of the mother, the MEOWSscore (Modified Early Obstetric Warning Score) (Figure) might be of assistance during labour This may be especially helpful for women with COVID-## delivering in midwifery-led care Since testing for SARS-Cov-# in all labouring women is not possible and not feasible, measures to protect the surrounding personnel is mandatory For protection of the caregivers, it is recommended that they wear for their personal protection at least surgical masks IIR and eye protection during all deliveries of not recently tested or possibly.
589
nvog
with (suspicion of) COVID-## need information about the optimal place for delivery, whether their risk of labour complications is increased, and what may be different due to Based on the currently available data (mostly Chinese reports) most women delivered by a CS However, taking into account that in general the percentage of CS is twice as high in China (#<DATUM> %) and Italy (##%) compared to the <PERSOON> ###), the described high percentage of CS in COVID-## patients is presumably not comparable to our setting Only in severe COVID-## cases during pregnancy (severe cases defined as hospital admittance with oxygen therapy or artificial ventilation) it is likely that a woman has a higher chance for a CS on either maternal or fetal indication (fetal distress possibly caused by maternal hypoxemia seems to occur more frequently in severe cases of COVID-##) To detect a potential deteriorating clinical condition of the mother, the MEOWSscore (Modified Early Obstetric Warning Score) (Figure) might be of assistance during labour This may be especially helpful for women with COVID-## delivering in midwifery-led care Since testing for SARS-Cov-# in all labouring women is not possible and not feasible, measures to protect the surrounding personnel is mandatory For protection of the caregivers, it is recommended that they wear for their personal protection at least surgical masks IIR and eye protection during all deliveries of not recently tested or possibly conditie van de vrouw te bewaken Hiertoe kan een MEOWS score worden gebruikt; bij een There is no valuable literature regarding the clinical course of (P)PROM during SARS-CoV-# infection (only # cases have been described in literature) Since this is too little information to formulate specific recommendations, the working group has the opinion to follow the identical protocol as for women without COVID-## in case of (P)PROM It is well known that (P)PROM increases the risk of intrauterine infection, and this should therefore be monitored Furthermore, maternal deterioration can be a reason to terminate pregnancy If SARS-CoV-# positive women with (P)PROM would be immediately induced instead of watchful waiting, this would have consequences for mother and child after birth Depending on the gestational age at (P)PROM, there is a chance that the child will be admitted to the neonatal ward because of prematurity Since SARS-CoV-# positive parents are not allowed on the neonatal ward, this would mean in some hospitals that parents and child will be Since the advice is to follow standard protocol, acceptability, feasibility and implementation <PERSOON> working group recommends following standard protocols in case of (P)PROM No What precautions do women with SARS-CoV-# infections need to take to breastfeed their newborn while minimizing the risk of transmission? What is the risk of transmission of the virus during nursing? Is skin to skin contact allowed? Literature regarding breastfeeding during maternal SARS-CoV-# infection is sparse and therefore the evidence grade is low Breastmilk samples of ## SARS-CoV-# positive mothers.
605
nvog