text
stringlengths
80
6.25k
text_len
int64
32
3.12k
src
stringclasses
7 values
pancreas dysplasia and the potential for glucagon-producing neuroendocrine tumors <PERSOON> R, et al A critical analysis of the clinical use of incretin-based therapies Are the <PERSOON> HJ, et al Liraglutide reverses pronounced insulin-associated weight gain, improves glycaemic control and decreases insulin dose i...
625
fms
als ondanks intensieve insulinetherapie met optimale titratie, het HbA#c )## mmol/mol boven de individuele streefwaarde blijft, en er geen sprake is van een van de volgende condities Stop de proefbehandeling met een SGLT-#-remmer in geval van een of meer risicofactoren voor het optreden Intensieve insulinetherapie (al...
643
fms
patiënten dat door toevoegen van een SGLT-#-remmer een HbA#c van ## mmol/mol (#%) of lager haalde, ruim ##% hoger ten opzichte van de placebogroep Deze effecten zijn zowel in het eerste half jaar van de behandeling gevonden, waarin een stabiele insulinebehandeling werd gehanteerd, als in de vervolgperiode tot <LEEFTI...
635
fms
en volume gerelateerde bijwerkingen, zoals hypotensie, dehydratie en duizeligheid Het risico op perifeer oedeem daalde daarentegen Er is geen eenduidig verschil gevonden tussen starten van de behandeling, maar op langere termijn lijkt het effect op nieruitkomsten juist gunstiger (<PERSOON> geïncludeerde studies blek...
633
fms
(CANVAS-trial <PERSOON>, ###) Bij dit laatste onderzoek is onlangs een disbalans geconstateerd ten aanzien van het aantal voet- en beenamputaties ten nadele van canagliflozine (CANVAS-trial <PERSOON> eerdere amputatie en perifeer vaatlijden waren beide voorspellers voor deze uitkomst De FDA en EMA hebben naar aanle...
630
fms
maar dat wordt uit de studies niet duidelijk Dit zou een argument kunnen zijn om een Concluderend is de werkgroep van oordeel dat toevoeging van een SGLT-#-remmer aan intensieve meermaal daagse insulinetherapie te weinig voordelen biedt voor de patiënt om dit standaard aan te bevelen Hoewel er geen kosteneffectivite...
611
fms
daagse) insulinetherapie leidt tot een iets grotere reductie in HbA#c bij behandeling gedurende <DATUM> weken van personen met type # diabetes die onvoldoende reageren op geen uitspraak worden gedaan over eventuele verschillen tussen individuele SGLT-#remmers daagse) insulinetherapie niet leidt tot een verandering in ...
645
fms
de relatieve kosten en kostenef f ectiviteit van De literatuur zoekactie levert vier relevante RCT’s op (<PERSOON> zijn geen studies gevonden naar toevoeging van SGLT-#-remmers aan een intensieve insulinetherapie op basis van menginsuline of bifasisch insuline De geïncludeerde RCT’s hebben een parallel design, zi...
705
fms
hanteren hierbij verschillende ### en ###) <PERSOON> (###) sluit hiermee alleen patiënten uit met ernstige nierinsufficiëntie, terwijl Rosenstock De RCT’s hanteren verschillende inclusiecriteria voor totale insulinedosering en insuline-regime Patiënten beperkt zich tot patiënten met een basaal-bolus insuline-re...
710
fms
veranderingen in insulinebehandeling Alle vier de RCT’s geven een statistisch significant ### patiënten), een statistisch significant en klinisch relevant verschil in het voordeel van de SGLT-#-remmers De effectschattingen (##% betrouwbaarheidsinterval) in drie van de vier RCT’s en na pooling overlappen echter m...
729
fms
definitie voor hypoglykemische episodes, terwijl in <PERSOON> (### en ###) geen onderscheid wordt gemaakt tussen (bevestigde) symptomatische en niet-symptomatische hypoglykemie Rosenstock (###) hanteert de gebruikelijke definitie voor bevestigde symptomatische hypoglykemie, maar gebruikt een relatief hoge bloedglucose...
715
fms
met betrekking tot diabetes-gerelateerde complicaties Omvang en looptijd van de RCT’s zijn onvoldoende om een uitspraak te kunnen doen over de effectiviteit van SGLT-#remmers in relatie tot micro- en macrovasculaire morbiditeit en mortaliteit De veiligheid van SGLT-#-remmers is ook in een breder perspectief geanaly...
738
fms
vrouwen dan mannen (# tot ##% in vergelijking met # tot ##% bij mannen) Het risico op luchtweginfecties (bovenste luchtwegen) lijkt niet verhoogd (# tot #% versus #% in placebo; Wilding, SGLT-#-remmers kunnen leiden tot osmotische diurese en daarmee samenhangende AE’s <PERSOON> (###) rapporteert een hogere frequent...
739
fms
te staken Door de stringente inclusie- en exclusiecriteria van de RCT’s, en hun geringe omvang en korte looptijd kan geen betrouwbare uitspraak worden gedaan over het risico op zeldzame (ernstige) en/of lange termijn AE’s bij behandeling met SGLT-#-remmers in vergelijking met intensieve insulinetherapie De veilig...
687
fms
Vanwege de grote klinische heterogeniteit, en het ontbreken van head-to-head vergelijkingen tussen individuele SGLT-#remmers kan geen uitspraak worden gedaan over verschillen tussen individuele SGLT-#-remmers placebo op verandering in lichaamsgewicht ten opzichte van baseline Gemiddeld groepsverschil (MD, mean differen...
760
fms
Het groepsverschil is statistisch significant in <PERSOON> (###; groepsverschil MD= -#,# mmHg, ##%BI= [-#,#; -#,#]) en Rosenstock (###; MD= -#,# mmHg, ##%BI=[-#,#; #,#]) De diastolische bloeddruk is #,# tot #,# mmHg lager bij patiënten behandeld met SGLT-#-remmer, het groepsverschil is alleen statistisch significant ...
761
fms
# Frequente bijwerkingen (genitale infecties) de bewijskracht is niet verlaagd vanwege RoB, inconsistentie, indirectheid, imprecisie of publicatiebias Indirectheid met betrekking tot samenstelling van de studiepopulaties leidt mogelijk tot enige bias in de frequentie van bijwerkingen, maar gezien het grote # Freque...
630
fms
onder het tabblad Verantwoording De literatuurzoekactie leverde ### treffers op Studies werden geselecteerd op grond van de volgende selectiecriteria volwassenen met type # diabetes, onvoldoende resultaat bij behandeling met intensieve (meermaal daagse) insulinetherapie (basaal-bolus insuline of meermaal daags mengi...
625
fms
<PERSOON> NG, et al Long-term efficacy of dapagliflozin in patients with type # diabetes mellitus receiving high doses of insulin a randomized trial <PERSOON> Med ###;###(#) ###-## doi ## ###/###-##<DATUM> #-#<TELEFOONNUMMER>### PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Voeg geen GLP-# receptor agonist toe als adjunct bij ...
647
fms
te beantwoorden Een belangrijk bezwaar van beide onderzoeken is echter dat zowel bij de uitgangssituatie als gedurende het onderzoek twijfel bestaat over de optimalisatie van de insulinetherapie De facto wordt in beide studies het toevoegen van een GLP-# receptor agonist bij een niet-optimaal ingestelde patiënt verg...
654
fms
receptor agonist op harde eindpunten valt op grond van deze twee studies niets te zeggen Drie grote gedurende # tot <LEEFTIJD> jaar geassocieerd te zijn met lagere incidentie van cardiovasculaire events en mortaliteit ten opzichte van placebo (Marso, ###a en ###b) In hoeverre dit resultaat het positieve effect is van...
642
fms
intensive insulinetherapie te weinig voordelen biedt voor de patiënt om dit te adviseren, mede gelet op het feit dat het een extra injectie betreft De mate van HbA#c-daling en gewichtsdaling wegen hier volgens de werkgroep niet voldoende tegenop Hoewel er geen kosteneffectiviteitsonderzoek beschikbaar is, acht de co...
614
fms
insulinetherapie niet leidt tot een verandering in het risico op nieternstige symptomatische hypoglykemie bij behandeling gedurende ## weken van personen met type # diabetes die onvoldoende reageren op intensieve (meermaal daagse) De beschikbare data laten geen conclusie toe over het risico op ernstige hypoglykemie Do...
637
fms
gedurende ## weken van personen met type # De literatuur zoekactie levert twee relevante RCT’s op (Lind, ###; Lane, ###) Deze RCT’s verschillen aanzienlijk in studieopzet, studieomvang en kwaliteit Lind (###) is een Zweedse multicenter RCT, placebogecontroleerd, dubbelblind en met parallel design De RCT heeft ee...
704
fms
volwassenen met type # diabetes die, ondanks intensieve insulinebehandeling, hun HbA#c streefwaarde niet behalen Opmerkelijk is dat in Lane (###) al personen worden geïncludeerd vanaf een HbA#c van #,#% (## mmol/mol) (#,#% [## mmol/mol] in Lind ###; zie later in de tekst) Patiënten met een klinisch significante voo...
695
fms
hyperglykemie optrad (nuchter glucose )##,# mmol/l) Dit gaf mogelijk een bias ten nadele van de controlegroep die minder ruimte had om de insulinedosering te verhogen In de studie van Lane (###) bestond de mogelijkheid de insulinedosering aan te passen bij de drie follow-up bezoeken, op basis van de American Diabetes...
674
fms
van deze resultaten moet rekening worden gehouden met het verschil in uitgangs-HbA#c in het algemeen zal bij een lager HbA#c ook minder daling bewerkstelligd kunnen worden Deze resultaten suggereren een enigszins verhoogde effectiviteit van behandeling in termen van reductie van het HbA#c gedurende ## weken, door toe...
678
fms
vrijwel afwezig Er overlijden geen deelnemers tijdens de loopduur van de RCT’s In Deze resultaten laten geen conclusie toe met betrekking tot diabetes-gerelateerde complicaties Langetermijn diabetes-gerelateerde complicaties zijn daarom ook in een breder perspectief geanalyseerd in een aparte De rapportage van adv...
665
fms
op bias) en laat een gemiddeld voordeel van de GLP-# receptor agonist De kleine RCT van Lane (###) is van lagere kwaliteit en laat een verschil van #,# kg in het voordeel van GLP-# receptor agonist zien Gelet op het nadelig psychologisch effect van gewichtsstijging is de werkgroep van mening dat de voorkeur dient uit...
654
fms
door de aard van het protocol de insulinedosering in de placeboarm feitelijk niet veranderen De gerapporteerde verandering in insulinedosering in significant grotere afname in totale insulinedosering in de GLP-# receptor agonist groep (Gemiddeld ruimere titratiemogelijkheid in de controle-arm tot een groter verschil i...
643
fms
Deze resultaten laten een statistisch significante verbetering zien in patiënttevredenheid, in het voordeel van behandeling met GLP-# receptor agonist Het groepsverschil benadert een halve standaarddeviatie, de GRADE default grens voor klinische relevantie bij continue uitkomstmaten (zie het onderdeel Relevante uitko...
623
fms
relevantie) De bewijskracht is LAAG type # diabetes die onvoldoende reageren op insulinetherapie (tweemaal daags mixinsuline, basaal-bolus insulinetherapie of insulinepomptherapie), al dan niet in combinatie met metformine en/of sulfonylureum en als percentage responders (groepsverschil; proportie met HbA#c ≤#% [#...
622
fms
in Patients with Type # Diabetes and <PERSOON> AE, et al Effects of glucagon-like peptide-# receptor agonists on weight loss systematic Hoe moet het doorverwijs- en terugverwijsbeleid tussen eerste lijn en tweede lijn worden vormgegeven? indien twijfel bestaat over de diagnose type # diabetes c q er verdenking besta...
609
fms
een voornamelijk proximale aandoening, overwegend motorische klachten of snelle Hierbij is de aanname dat de huisarts in staat is de vereiste zorg te leveren bij stabiele glucoseregulatie individuele HbA#c-streefwaarden gehaald of dalend onder therapie of niet indien dyslipidemie gereguleerd, dalend onder therapie of ...
590
fms
In het bijzonder geldt dit voor bepaalde behandelstrategieën (instellen op insuline en/of instellen op basaalbolusschema) De huisarts stelt in samenspraak met de patiënt een individueel behandelplan op waarbij de zorgvraag van de patiënt centraal staat Jaarlijks vindt een herevaluatie plaats van de individuele str...
565
fms
controle blijft in de tweede lijn wordt aanbevolen dat de internist jaarlijks, en bij nieuw beleid tussentijds, Bij de beslissing van (terug)verwijzen houden huisarts en internist rekening met specifieke patiëntkenmerken, zoals leefsituatie, levensverwachting, het effect van de interventie op de lange termijn, complic...
594
fms
behandeld Terugverwijzing vindt alleen plaats als de vereiste zorg in de huisartspraktijk kan worden geleverd De werkgroep spreekt de verwachting uit dat de hieronder gegeven aanbevelingen regionaal (door huisartsen en internisten) nader worden ingevuld en omgezet in concrete werkafspraken Het merendeel van de type-...
592
fms
<PERSOON> patiënt naar een diëtist gespecialiseerd in diabetes, wanneer er sprake is van onder andere mogelijke problemen op het gebied van voeding in relatie tot diabetesregulatie of -medicatie; instelling op een basaal-bolusschema voor uitleg over de relatie tussen koolhydraatinname en de aanwezigheid van complica...
600
fms
met verschillende gradaties van insulinedeficiëntie en insulineresistentie De internist wordt aangeraden op het moment van verwijzing te verifiëren of de classificatie van de diabetes mellitus als type # wel klopt In de eerste plaats omdat de verwijzing in zichzelf soms een uiting is van een atypisch beloop, zelfs ...
601
fms
Hoewel intensieve leefstijlverbetering in trials niet aantoonbaar tot minder hart- en vaatziekten leidt (Look AHEAD Research Group ###), wordt de glucoseregulatie sterk beïnvloed door diverse leefstijlfactoren Dieetadvies door geregistreerde diëtisten verlaagt het HbA#c van mensen met type # (NDF, ###a) staan deze d...
583
fms
###) Onregelmatige diensten kunnen een stabiele Vooral bij patiënten met een verhoogd risico op ernstige hypoglykemie, bijvoorbeeld bij hypoglykemie unawareness, dient de afwezigheid van een huisgenoot of partner die hulp kan verlenen meegewogen te worden bij het inschatten van het risico op een ongewenste uitkomst e...
569
fms
gebruik van NPH-insuline dient tevens nagegaan te worden of patiënt bekend is dat de insulinesuspensie gehomogeniseerd dient te worden door rollen/zwenken Alle patiënten dienen daarom te Hoewel bij het gebruik van alleen orale middelen het nut van zelf controle niet is aangetoond, is het bij gebruik van insuline een...
581
fms
van een scherpe glucoseregulatie Indien verminderde awareness voor hypoglykemieën de voornaamste reden voor een ernstige hypoglykemie was, kan die periode in het algemeen worden beperkt tot # tot # weken, omdat dat voldoende is om de awareness te verbeteren (Dagogo-<PERSOON>, ###) In andere gevallen kan de glucosereg...
578
fms
de Nederlandse situatie en nauwelijks onderzoekbaar is De aanbevelingen zijn gebaseerd op <PERSOON> SM, et al Nutritional intervention in patients with type # diabetes who are hyperglycaemic despite optimised drug treatment--Lifestyle Over and Above Drugs in Diabetes (LOADD) study randomised controlled trial Dagogo...
596
fms
a Pearson ER, Liddell WG, Shepherd M, et al Sensitivity to sulphonylureas in patients with hepatocyte nuclear factor-#alpha gene mutations evidence for pharmacogenetics in diabetes <PERSOON> and type # diabetes A review <PERSOON> JE, <PERSOON> SJ, et al <PERSOON> incidence of mild and severe hypoglycaemia in pati...
621
fms
Diabetes Care ###;##(#) ###-# PubMed PMID Hoe kan de adviesfunctie (consultatie) richting eerste lijn het beste worden vormgegeven? een eenmalig behandeladvies bij het starten van langdurige of intermitterende behandeling met een eenmalig behandeladvies over behandeling van cardiale risicofactoren anders dan diabete...
598
fms
niet door de internist in persoon gezien wordt, blijft het hoofdbehandelaarschap belangrijk te weten wie welke verantwoordelijkheid draagt voor de diabetesbehandeling In ### heeft de werkgroep Landelijke transmurale afspraken diabetes mellitus type # over consultatie het volgende Bij consultatie door de huisarts van d...
569
fms
de LTA en Zorgstandaard moet worden Het merendeel van de personen met type # diabetes wordt in <LOCATIE> in de eerste lijn behandeld (NHG, ###) Een klein gedeelte wordt vanwege lastige instelling op glucoseverlagende medicatie of vanwege ernstige diabetische complicaties langdurig in de tweede lijn behandeld Bij pati...
586
fms
en vaardigheden In het geval van diabetes dient educatie de patiënt inzicht te geven in welke bijdrage hij zelf aan de behandeling kan leveren en hoeveel verantwoordelijkheid hij kan nemen, zodat hij in staat wordt gesteld zijn zelfmanagement te ontwikkelen en in te zetten Elementen bij diabeteseducatie omvatten gez...
588
fms
educatie herhaald moet worden Er worden meerdere aanbevelingen gedaan over de gewenste opzet van gestructureerde educatieprogramma’s waarbij een voorkeur wordt uitgesproken voor groepsvoorlichting Het belang van goed getrainde Er zijn verschillende meta-analyses gedaan naar het effect van gestructureerde educatiepr...
601
fms
leven en aspecten van zelfmanagement en verminderde het de progressie van diabetescomplicaties en diabetes gerelateerde stress en depressie Tot slot zou DSME/S kosteneffectief zijn door het verminderen van ziekenhuisopnames en door een lager risico op complicaties zelfmanagement educatieprogramma in groepsverband voo...
595
fms
Onderzoek uit Amerika heeft laten zien dat goed uitgevoerde educatie aan personen met type # diabetes effectief is op belangrijke patiëntspecifieke en klinische uitkomsten en tevens kostenbesparend werkt Dergelijk onderzoek ontbreekt in <LOCATIE>, maar veel van de aspecten die in het Amerikaanse educatieprogramma wor...
604
fms
Cardiovasculair risicomanagement bij ouderen met diabetes mellitus type # (DM#) Dyslipidemie en statines bij ouderen met diabetes mellitus type # (DM#) Glykemische behandeling bij ouderen met diabetes mellitus type # (DM#) Dipeptidyl-peptidase-# (DPP-#)-remmers bij de behandeling van ouderen met diabetes mellitus type ...
621
fms
de verschillende De behandeling van risicofactoren voor hart- en vaatziekten bij ouderen met diabetes mellitus type # De behandeling van diabetes type # bij ouderen met de zogenaamde ‘nieuwe middelen’ (DPP-#remmers, GLP-#-receptoragonisten, SGLT-#-remmers) De organisatie van de zorg voor ouderen met diabetes melli...
601
fms
gekozen behandeling en de voorkeuren van mensen met diabetes De belangrijkste effecten van een keuzehulp zijn dus te verwachten op kennis en betrokkenheid van patiënten Naar mening van de werkgroep zijn dit belangrijke pluspunten Daarnaast heeft een keuzehulp het voordeel van Er bestaat (internationaal) consensus d...
588
fms
(veel) belangrijker voor haar is dan een langere levensduur of kleinere kans op toekomstige complicaties, zoals een nieuw herseninfarct Dan ligt het voor de hand om gehoor te geven aan haar wens en de carbasalaatcalcium te stoppen Als dezelfde mevrouw echter aangeeft dat levensduur of voorkómen van complicaties voor...
571
fms
en zijn specifieke wensen een grote rol spelen (Nederlandse Diabetes Federatie ###) Dit is met name van belang bij ouderen met diabetes Ouderen met diabetes worden immers vanwege comorbiditeit frequent voor meerdere aandoeningen tegelijkertijd behandeld met als gevolg dat soms een groot aantal (preventieve) geneesmid...
608
fms
effect op tegenstrijdige Patiënten met diabetes zijn door het gebruik van een keuzehulp actiever betrokken bij de Gebruik van een keuzehulp bij personen met diabetes heeft geen effect op de gekozen De Cochrane-review includeerde voor de periode tot en met juni ### in totaal ### RCT’s over keuzehulpen voor ## verschi...
679
fms
het gebruik van een statine (Mann ###; Weymiller ###) en één RCT over de keuze van bloedsuikerverlagende middelen (Mullan, ###) Bij het aanvullend literatuuronderzoek door de werkgroep voor de periode vanaf juni ### tot en met maart ### werden nog eens vier RCT’s gevonden die betrekking hadden op diabetes mellitus...
722
fms
jaar met een gemiddelde leeftijd van <LEEFTIJD> jaar (## interventiegroep, ## controlegroep) Dit betreft een subgroep van een grotere RCT Deelnemers in de interventiegroep hadden (na de interventie) licht minder belangstelling voor prostaatkankerscreening dan in de controlegroep (p=#,###) In de interventiegroep werd...
662
fms
en controlegroep niet gerapporteerd) De deelnemers in de interventiegroep hadden (na de interventie) meer algemene kennis over de betreffende aandoening, waren vaker op de hoogte van hun eigen risico, hadden minder tegenstrijdige gevoelens over hun beslissing en werden vaker door hun arts bij de besluitvorming betrokk...
604
fms
patiëntvoorkeuren Er werd gerandomiseerd op praktijkniveau Geïncludeerd werden patiënten die twee of meer orale glucoseverlagende middelen gebruikten in de hoogste verdraagbare dosis en een HbA#c hadden van ≥## mmol/mol (#,#%), of recent het advies hadden gekregen om over te gaan op insuline Bij follow-up na # ...
619
fms
de controlegroep Bij follow-up na drie maanden was het percentage deelnemers in de interventie- en controlegroep dat een statine gemiddeld HbA#c van ## mmol/mol (#,#%) ook het effect van de keuzehulp Statin Choice (Weymiller, ###) Anders dan bij Weymiller waren de deelnemers in deze studie hoofdzakelijk afkomstig uit...
627
fms
(Denig ###) in ## Nederlandse huisartsenpraktijken De keuzehulp bevat op de persoon geen verschil tussen de interventie- en controlegroep in door de patiënt gerapporteerde uitkomsten De studies bij patiënten met diabetes waren heterogeen in het type keuzehulp dat werd gebruikt en in de uitkomsten die werden gemeten ...
640
fms
kind, of voor een wilsonbekwame naaste Studies waarin personen alleen voor een hypothetische keuze werden gesteld werden geëxcludeerd; In de studie werd het effect van een keuzehulp geëvalueerd Hierbij werd een keuzehulp gedefinieerd als een interventie ontwikkeld om mensen te ondersteunen om een welomschreven en w...
649
fms
en # De werkgroep heeft de zoekstrategie van de Cochrane-review herhaald voor de periode vanaf juli ### tot en met American Geriatrics Society Expert Panel on the Care of Older Adults with Multimorbidity Guiding Principles for the Care of Older Adults with <PERSOON> for <PERSOON> Soc ###;## E#-## DOI <DATUM> j <TE...
607
fms
et al ; <PERSOON>) Collaboration Developing a quality criteria framework for patient decision aids online international Delphi consensus process <PERSOON> A, et al Improving decision making for feeding options in advanced dementia a randomized, <PERSOON> G, et al Comparison of community health worker-led diabetes...
600
fms
VM, <PERSOON> ND, Christianson TJ, <PERSOON> SC, Guyatt GH, et al <PERSOON> diabetes mellitus medication choice <PERSOON> AJ Aanpassen medicatie voorkeur oudere patie¨nt telt mee <PERSOON> FM, Denig P Het nut van een persoonlijke keuzehulp bij diabetes Ned Tijdschr Snyder EA, Caprio AJ, Wessell K, <PERSOON> FC, ...
642
fms
In een prospectieve cohortstudie <PERSOON> (###) werden ### ouderen van <LEEFTIJD> jaar en zonder cardiovasculaire ziekte gedurende <LEEFTIJD> jaar gevolgd In deze studie bleek de gemodificeerde Framingham risicoscore die is gebaseerd op geslacht, systolische bloeddruk, totaal en HDL-cholesterol, diabetes, roken en li...
615
fms
voor ouderen met diabetes, maar stelt dat patiënten met diabetes in het algemeen net zo moeten worden behandeld als patiënten zonder diabetes, met als uitgangspunt de individuele risicoscore Bij bepaling van de individuele risicoscore moet voor patiënten met <PERSOON> cardiovascular medications at a syncope clinic ...
569
fms
clinical trial results into gain in healthy life expectancy for individual patients BMJ ### Mar ##;### i### doi <PERSOON> JF Orthostatic hypotension and anti-hypertensive therapy in the elderly <PERSOON> L, et al Hypertension, orthostatic hypotension, and the risk of falls in a community-dwelling elderly populat...
568
fms
Heart ###; ## ###​<DATUM> Staessen JA, Fagard R, <PERSOON> L, et al Randomised double-blind comparison of placebo and active treatment for older <PERSOON> PD, Corsini A, et al ; European Atherosclerosis Society Consensus Panel Statin-associated muscle symptoms impact on statin therapy-European Atherosclerosis So...
548
fms
Het advies van de Verenso-richtlijn is dan ook om behandeling met acetylsalicylzuur bij oudere diabetespatiënten te overwegen indien er sprake is van hart- en vaatziekten in de voorgeschiedenis Het advies van de richtlijn CVRM is om acetylsalicylzuur in deze groep altijd voor te schrijven tenzij er een indicatie is v...
566
fms
ouderen van hoge leeftijd zijn biologisch relatief jong en hebben nog een aanzienlijke resterende <LEEFTIJD>-jarige man <LEEFTIJD> jaar (zie tabel) Deze levensverwachting is zelfs nog een aantal jaar langer als er geen of slechts geringe comorbiditeit bestaat Voor vrouwen geldt dit eens te meer De levensverwachting ...
610
fms
comorbiditeit is in de spreekkamer echter wel een goede indruk te krijgen De werkgroep is van mening dat bij een individuele persoon een redelijke indruk van de resterende levensverwachting kan worden verkregen door zijn mate van comorbiditeit te combineren met de veel comorbiditeit enkele jaren korter zijn en van een...
618
fms
is daarom van mening dat de werkwijze omzichtig toegepast moet worden en niet als enige overweging bij de keuze voor een beleid gebruikt moet worden De werkgroep is tegelijkertijd echter van mening dat deze werkwijze een verbetering is van de bestaande praktijk waarin meestal alleen wordt gesproken over vitaal/niet-vi...
581
fms
onderzocht in een aantal studies waaronder twee gerandomiseerde placebogecontroleerde onderzoeken bij incidentie van peptische ulcera na ## weken in de interventiegroep kleiner dan in de placebogroep (Yeomans gevonden (<PERSOON>, ###) De auteurs van deze meta-analyse vonden echter ook aanwijzingen voor auteurs conclud...
589
fms
bijwerkingen of een (sterk) verkorte levensverwachting Hiervoor wordt verwezen naar de Multidisciplinaire Richtlijn Polyfarmacie bij ouderen (NHG, Op grond van deze overwegingen volgt de werkgroep voor de behandeling met acetylsalicylzuur bij ouderen met diabetes de aanbevelingen van de Verenso-richtlijn (###) en de r...
577
fms
Als uitgangspunt dienden de in ### verschenen multidisciplinaire richtlijn Diabetes, verantwoorde diabeteszorg bij kwetsbare ouderen thuis en in oudere patiënt met diabetes koos de werkgroep voor de behandeling met thrombocytenaggregatieremmers en de behandeling van dyslipidemie (statines) en hypertensie De werkgroep...
553
fms
een uitzondering gemaakt voor kwetsbare ouderen Volgens de richtlijn moet aan deze groep alleen een statine van de medicatie acceptabel geacht worden De aanbevelingen in de richtlijn CVRM om een risico-inventarisatie te verrichten impliceert daarentegen dat (bijna) alle ouderen )<LEEFTIJD> jaar met diabetes in aanmer...
566
fms
een lange resterende levensverwachting waarschijnlijk ook op (zeer) hoge leeftijd nog een relevante reductie van het (absolute) risico op nieuwe cardiovasculaire incidenten bereikt kan worden In die groep kan preventie met een statine dan ook zinvol zijn Daar staat tegenover dat preventie met een statine waarschijnli...
659
fms
vergeleken met een lage dosis (in totaal voor de meta-analyse N=##<DATUM> ##% met diabetes; mediane followup #,<LEEFTIJD> jaar; <DATUM> cardiovasculaire incidenten/jaar) In deze meta-analyse werd gevonden dat een statine als primaire preventie het (absolute) risico op een ernstig cardiovasculair incident verlaagde m...
664
fms
De werkwijze is een ruwe inschatting van de levens verwachting en heeft bij individuele personen waarschijnlijk een ruime marge van onzekerheid De werkgroep is daarom van mening dat de werkwijze omzichtig toegepast moet worden en niet als enige overweging bij de keuze om wel of geen statine voor te schrijven gebruikt ...
610
fms
de details wordt hier verwezen naar de betreffende tekst maar de belangrijke elementen zijn (achtereenvolgens) opnieuw voorschrijven van de statine na daling van het serum CK tot normale waarden, hetzij als rechallenge om het verband tussen statinegebruik en spierklachten nader te onderzoeken, hetzij als behandeling o...
623
fms
##%BI #,## tot #,##) In het algemeen was het effect bij mensen mét en zónder diabetes Hiervoor wordt verwezen naar het stappenplan statinetherapie in de richtlijn CVRM (NHG, ###) De eerste stap Op grond van deze overwegingen volgt de werkgroep voor statinebehandeling bij ouderen met diabetes de ontwikkelde Addendum...
618
fms
verhoogd is ()## mmol/l) kan advies bij een internist worden ingewonnen in verband met het risico van pancreatitis Als het nodig wordt gevonden om meer dan een statine te geven raadpleeg dan een internist Het meten van de lipidenstatus bij kwetsbare ouderen heeft doorgaans geen klinische consequenties De richtlijn C...
605
fms
alcoholmisbruik of bekende leverfunctiestoornissen kan het zinvol zijn om voorafgaand aan de Wat is het beleid rond hypertensie in het cardiovasculair risicomanagement bij ouderen met diabetes? Overweeg bij een beperkte levensverwachting, uitgebreide comorbiditeit, polyfarmacie of bijwerkingen een hogere streefwaarde v...
571
fms
bloeddruk Dit hangt samen met een belangrijk verschil tussen de doelgroepen van beide richtlijnen leeftijd die veelal chronisch ziek zijn en kwetsbaar (<PERSOON> in deze groep hebben vaak uitgebreide comorbiditeit en toegenomen hulpbehoefte De doelgroep van de richtlijn CVRM wordt daarentegen gevormd door de algemen...
612
fms
##-<LEEFTIJD> jaar en ≥<LEEFTIJD> jaar (NHG, ###) Voor mensen van ##-<LEEFTIJD> jaar wordt een grenswaarde van ### mmHg en een streefwaarde van ### mmHg aanbevolen Voor mensen van ≥<LEEFTIJD> jaar wordt een grenswaarde van ### mmHg en een streefwaarde van (ongeveer) ### mmHg aanbevolen, hetgeen overeenkomt met de...
632
fms
(in een enkele studie wordt een kleinere risicoreductie gevonden (Staessen, ###), of een bloeddrukdaling Dit betekent dat antihypertensieve behandeling bij iemand met een levensverwachting van drie jaar leidt tot een totale (absolute) risicoreductie van #,# à #%, en bij iemand met een levensverwachting van zes jaar t...
613
fms
bestaande aandoeningen (waaronder diabetes mellitus) of andere medicatie Daarnaast is het aannemelijk dat stoppen van antihypertensiva de klachten kan verminderen (Alsop, ###; Fotherby, ###) Verder zijn er aanwijzingen dat met name ouderen met uitgebreide comorbiditeit èn ouderen die eerder gevallen zijn een verhoog...
610
fms
een verband bestaat tussen een zeer lage diastolische bloeddruk en (licht) versnelde hersenatrofie (addendum CVRM bij kwetsbare ouderen ###) Tenslotte meent de werkgroep dat orthostatische hypotensie geen (harde) contra-indicatie is voor antihypertensieve behandeling mits systematische controle van orthostase en daara...
621
fms
en regulier tenminste eenmaal per jaar Het is van belang de elektrolyten voorafgaand aan de De CVRM-richtlijn zegt over de behandeling van hypertensie bij oudere patiënten ()<LEEFTIJD> jaar) SBD antihypertensieve medicatie Continuering van eerder gestarte behandeling van hypertensie is Bij een SBD )### mmHg en een ...
660
fms
###; Stettler, ###) Oudere patienten zijn kwetsbaar voor hypoglykemieën zij hebben een verminderd contraregulatiesysteem waardoor een hypoglykemie een ernstiger beloop kan hebben, de symptomen van hypoglykemie zijn bij ouderen minder specifiek en worden daardoor niet altijd herkend, en patienten met cognitieve stoor...
637
fms
Voor het gebruik van de bekende orale middelen (zoals metformine en SU-derivaat) en insuline bij De werkgroep heeft ervoor gekozen om hier alleen in te gaan op de indicaties om deze middelen bij ouderen met diabetes voor te schrijven Daarnaast kunnen er echter redenen zijn om eerder voorgeschreven behandeling te stopp...
647
fms
<PERSOON> in <PERSOON> R, et al Linagliptin for patients aged ## years or older with type # diabetes inadequately <PERSOON> EM, et al Efficacy and tolerability of sitagliptin monotherapy in elderly patients with type # Batsis JA, <PERSOON> TA, Barre LK, et al Sarcopenia, sarcopenic obesity and mortality in older adu...
705
fms
ACP Journal Club Review DPP-# inhibitors are less effective than metformin for reducing HbA(#c) in type # Chien MN, <PERSOON>, CC, <PERSOON> WC, et al Effect of sitagliptin as add-on therapy in elderly type # diabetes patients with College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), Summary of Product Characteristics ...
726
fms
with SGLT# inhibitors for diabetes <DATUM> EMA, Summary of product characteristics information canagliflozine, (WEBLINK), oktober ### FDA FDA Drug Safety Communication FDA revises label of diabetes drug canagliflozin (Invokana, Invokamet) to include updates on bone fracture risk and new information on decreased bo...
683
fms
### <PERSOON> LA Orthostatic hypotension in the elderly diagnosis and treatment <PERSOON> P, et al Efficacy and Tolerability of Sitagliptin Compared with Glimepiride in Elderly Patients with Type # Diabetes Mellitus and <PERSOON>, Non-Inferiority Trial Drugs Heerspink HJ, Perkins BA, Fitchett DH, et al Sodium glu...
640
fms
# diabetes treated with metformin and a sulfonylurea <PERSOON> MS, Briscoe VJ, <PERSOON> N et al Diabetes in older adults a consensus report <PERSOON> Soc ### Knudsen LB, Madsen LW, Andersen S, et al Glucagon-like peptide-# receptor agonists activate rodent thyroid C-cells <PERSOON> S, et al Safety and tolerabil...
643
fms