text
stringlengths
80
6.25k
text_len
int64
32
3.12k
src
stringclasses
7 values
#-year summary Fernandez, et al (###) Multivariate Analysis of Risk Factors for <PERSOON> and Mortality of Roux-enY Gastric Bypass for <PERSOON> of #,### Consecutive Open Cases by a Single among Medicare beneficiaries undergoing bariatric surgical procedures JAMA Oct ##;###(##), Hutter, et al (###) Laparoscopic Versus Open Gastric Bypass for <PERSOON> the National Surgical Quality Improvement <PERSOON>, et al (###) <PERSOON> Long-term Effects of Gastric Bypass on <PERSOON>, H et al (###) Male Gender is a Predictor of Morbidity and <PERSOON> a Predictor of Mortality for <PERSOON>;###(#), p Lujan et al (###) Laparoscopic Versus Open Gastric Bypass in het Treatment of <PERSOON> pouch size matter? Obes Surg Mar;##(#), p Murr, M M , <PERSOON-##>, S (###) A state-wide review of contemporary outcomes of gastric bypass in Florida does <PERSOON-##>, K , <PERSOON-##>, D , <PERSOON-##> of size of proximal gastric pouch and short-term weight loss following routine upper gastrointestinal contrast O'<PERSOON-##>, E A et al (###) Lack of correlation between variation in small-volume gastric pouch size and weight loss after laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass Surg Obes Relat Dis #(#), p Pinheiro, J S et al (###) Long-long limb Roux-en-Y gastric bypass is more efficacious in treatment of type # diabetes and lipid disorders in super obese patients Surg Obes Relat Dis #(#), p #<DATUM> <PERSOON-##> matters gastric pouch size correlates with weight loss after laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass <PERSOON-##> in bariatric surgical procedures Savassi-Rocha, aL et al Influence of Jejunoileal and Common Limb Length on Weight Loss Shikora, S A , <PERSOON-##> gastric bypass results and learning curve of a high-volume academic program Arch Surg pr;###(#), p <PERSOON-##>-modulation and bariatric surgery for type # diabetes mellitus <PERSOON-##> bypass for morbid obesity a standard surgical <PERSOON-##>, W E.
532
nvmdl
, <PERSOON> of size of proximal gastric pouch and short-term weight loss following routine upper gastrointestinal contrast O'<PERSOON>, E A et al (###) Lack of correlation between variation in small-volume gastric pouch size and weight loss after laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass Surg Obes Relat Dis #(#), p Pinheiro, J S et al (###) Long-long limb Roux-en-Y gastric bypass is more efficacious in treatment of type # diabetes and lipid disorders in super obese patients Surg Obes Relat Dis #(#), p #<DATUM> <PERSOON> matters gastric pouch size correlates with weight loss after laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass <PERSOON> in bariatric surgical procedures Savassi-Rocha, aL et al Influence of Jejunoileal and Common Limb Length on Weight Loss Shikora, S A , <PERSOON> gastric bypass results and learning curve of a high-volume academic program Arch Surg pr;###(#), p <PERSOON>-modulation and bariatric surgery for type # diabetes mellitus <PERSOON> bypass for morbid obesity a standard surgical <PERSOON>, W E , <PERSOON> between surgeon and hospital volume and readmission after bariatric operation Surg Endosc Dec;##(##), p ###<DATUM> Uitgangsvraag Wat is de positie van de gastric sleeve resectie in de behandeling van In ### werd voor het eerst melding gemaakt van een sleeve resectie van de maag als #e fase van een duodenal switch (Regan, ###) De duodenal switch werd in eerste instantie open verricht Bij het overstappen naar de laparoscopische techniek bleek het operatie risico met name in de super-superobese patiënten (BMI ) ## kg/m#) sterk verhoogd (Regan, ###) De observatie dat een patiënt met alleen een sleeve resectie een significant gewichtsverlies vertoonde leidde tot het idee de duodenal switch operatie bij de extreem zware patiënten in # fasen uit te voeren, te beginnen met de sleeve Op basis van de goede resultaten van de sleeve op zichzelf zijn daarna verschillende chirurgen overgestapt op het toepassen van de sleeve resectie van de maag als "stand-alone" procedure ook bij patiënten met een lagere BMI Door een aantal chirurgen wordt deze ingreep inmiddels als een standaard bariatrische ingreep beschouwd Echter, op dit moment ontbreken de lange termijn resultaten om dit te kunnen onderbouwen De langste follow-up werd gerapporteerd door Himpens et al (###) In die studie bleek dat binnen <LEEFTIJD> jaar ruim ##% van de patiënten een nieuwe ingreep nodig hadden in verband met complicaties of toename in gewicht De recente "position statement".
556
nvmdl
<PERSOON> between surgeon and hospital volume and readmission after bariatric operation Surg Endosc Dec;##(##), p ###<DATUM> Uitgangsvraag Wat is de positie van de gastric sleeve resectie in de behandeling van In ### werd voor het eerst melding gemaakt van een sleeve resectie van de maag als #e fase van een duodenal switch (Regan, ###) De duodenal switch werd in eerste instantie open verricht Bij het overstappen naar de laparoscopische techniek bleek het operatie risico met name in de super-superobese patiënten (BMI ) ## kg/m#) sterk verhoogd (Regan, ###) De observatie dat een patiënt met alleen een sleeve resectie een significant gewichtsverlies vertoonde leidde tot het idee de duodenal switch operatie bij de extreem zware patiënten in # fasen uit te voeren, te beginnen met de sleeve Op basis van de goede resultaten van de sleeve op zichzelf zijn daarna verschillende chirurgen overgestapt op het toepassen van de sleeve resectie van de maag als "stand-alone" procedure ook bij patiënten met een lagere BMI Door een aantal chirurgen wordt deze ingreep inmiddels als een standaard bariatrische ingreep beschouwd Echter, op dit moment ontbreken de lange termijn resultaten om dit te kunnen onderbouwen De langste follow-up werd gerapporteerd door Himpens et al (###) In die studie bleek dat binnen <LEEFTIJD> jaar ruim ##% van de patiënten een nieuwe ingreep nodig hadden in verband met complicaties of toename in gewicht De recente "position statement" vroeg is de sleeve resectie als standaard operatie te beschouwen (SOARD, ###) Er is een duidelijke plaats voor de sleeve resectie als #e fase van een DS in patiënten met een extreem hoge BMI (##-## kg/m#), in alle andere gevallen moet de ingreep nog als experimenteel worden beschouwd Het advies van de ASMBS is de ingreep alleen in studie verband uit te voeren Een goede samenvatting van de recente literatuur is terug te vinden in de position statement van de ASMBS[#] In totaal worden ## studies gerapporteerd met ### patiënten De langste follow-up duur is ## maanden In ## studies betreft het procedures bij hoog risico patiënten waarin de sleeve resectie als eerste fase is toegepast De overige studies betreffen sleeve resecties van de maag als primaire procedure Het % excess weight loss (%EWL) over de totale groep was ##,#% Dit was ##,#% in de hoog risico groep en ##,#% in de primaire groep Het percentage complicaties was in #,##% Lekkages kwamen voor in #,#% in de hoog risico en #,#% in de primaire groep Een Cochrane review uit ### toont een # tal gerandomiseerde studies die acceptabele resultaten tonen vergelijkbaar met de lapband en de gastric bypass (Colquitt, ###) Met betrekking tot de techniek heeft Dapri et al (###) aangetoond dat overhechten of verstevigen van de nietjes rij wel het aantal bloedingen vermindert maar geen effect heeft op het optreden van lekkages Verschillende studies.
638
nvmdl
sleeve resectie als standaard operatie te beschouwen (SOARD, ###) Er is een duidelijke plaats voor de sleeve resectie als #e fase van een DS in patiënten met een extreem hoge BMI (##-## kg/m#), in alle andere gevallen moet de ingreep nog als experimenteel worden beschouwd Het advies van de ASMBS is de ingreep alleen in studie verband uit te voeren Een goede samenvatting van de recente literatuur is terug te vinden in de position statement van de ASMBS[#] In totaal worden ## studies gerapporteerd met ### patiënten De langste follow-up duur is ## maanden In ## studies betreft het procedures bij hoog risico patiënten waarin de sleeve resectie als eerste fase is toegepast De overige studies betreffen sleeve resecties van de maag als primaire procedure Het % excess weight loss (%EWL) over de totale groep was ##,#% Dit was ##,#% in de hoog risico groep en ##,#% in de primaire groep Het percentage complicaties was in #,##% Lekkages kwamen voor in #,#% in de hoog risico en #,#% in de primaire groep Een Cochrane review uit ### toont een # tal gerandomiseerde studies die acceptabele resultaten tonen vergelijkbaar met de lapband en de gastric bypass (Colquitt, ###) Met betrekking tot de techniek heeft Dapri et al (###) aangetoond dat overhechten of verstevigen van de nietjes rij wel het aantal bloedingen vermindert maar geen effect heeft op het optreden van lekkages Verschillende studies Uit deze studies blijkt dat er een goede verbetering is van de DM vergelijkbaar met de gastric bypass, een effect dat vooral gerelateerd is aan het bereikte gewichtsverlies (<PERSOON> literatuur wordt de sleeve resectie van de maag ook beschreven als revisie operatie o a voor een falende maagband In kleine series wordt getoond dat deze ingreep mogelijk is maar met meer Het is aannemelijk dat op de korte termijn de resultaten van de sleeve resectie van de maag op gebied van gewichtsverlies en herstel van metabole afwijkingen (DM) vergelijkbaar zijn met die van de maagband en de gastric bypass Het is aannemelijk dat de sleeve resectie van de maag een goede eerste fase is in de De werkgroep is van mening dat de sleeve resectie van de maag niet geschikt is als Hoewel de gastric sleeve resectie als een veilige operatie kan worden beschouwd met een relatief lage mortaliteit is het belangrijk te realiseren dat complicaties van de sleeve resectie vaak moeilijk te behandelen zijn Met name de lekkage, reflux en passage klachten kunnen voor grote problemen zorgen Op de lange termijn blijkt uit de beperkt beschikbare literatuur het aantal patiënten dat een revisie operatie nodig heeft zeer aanzienlijk te zijn () ##% na <DATUM> jaar) Ook is het belangrijk te realiseren dat de sleeve resectie van de maag een onomkeerbare procedure is De laparoscopische sleeve resectie van de maag is als eerste fase van een Duodenal Switch bij patiënten met een BMI ) ## kg/m# aan te raden.
608
nvmdl
verbetering is van de DM vergelijkbaar met de gastric bypass, een effect dat vooral gerelateerd is aan het bereikte gewichtsverlies (<PERSOON> literatuur wordt de sleeve resectie van de maag ook beschreven als revisie operatie o a voor een falende maagband In kleine series wordt getoond dat deze ingreep mogelijk is maar met meer Het is aannemelijk dat op de korte termijn de resultaten van de sleeve resectie van de maag op gebied van gewichtsverlies en herstel van metabole afwijkingen (DM) vergelijkbaar zijn met die van de maagband en de gastric bypass Het is aannemelijk dat de sleeve resectie van de maag een goede eerste fase is in de De werkgroep is van mening dat de sleeve resectie van de maag niet geschikt is als Hoewel de gastric sleeve resectie als een veilige operatie kan worden beschouwd met een relatief lage mortaliteit is het belangrijk te realiseren dat complicaties van de sleeve resectie vaak moeilijk te behandelen zijn Met name de lekkage, reflux en passage klachten kunnen voor grote problemen zorgen Op de lange termijn blijkt uit de beperkt beschikbare literatuur het aantal patiënten dat een revisie operatie nodig heeft zeer aanzienlijk te zijn () ##% na <DATUM> jaar) Ook is het belangrijk te realiseren dat de sleeve resectie van de maag een onomkeerbare procedure is De laparoscopische sleeve resectie van de maag is als eerste fase van een Duodenal Switch bij patiënten met een BMI ) ## kg/m# aan te raden ingreep voor morbide obesitas Indien deze wordt toegepast is het advies dit in onderzoek verband te doen en in alle gevallen de resultaten prospectief te registreren Het wordt afgeraden de sleeve resectie van de maag als revisie operatie van een maagband toe te <PERSOON> and <PERSOON> and short-term outcomes of laparoscopic sleeve gastrectomy as a revisional approach for failed laparoscopic adjustable gastric banding in the treatment of morbid obesity <PERSOON> for obesity <PERSOON> the staple line during laparoscopic sleeve gastrectomy prospective randomized clinical study comparing three different techniques <PERSOON>, et al (###) Sleeve gastrectomy as revisional procedure for failed gastric banding or gastroplasty Surg Obes Relat Dis;#(#), p ###-## <PERSOON>, G B (###) A prospective randomized study between laparoscopic gastric banding and laparoscopic isolated sleeve gastrectomy results after # and # <PERSOON>, K , <PERSOON>, Y C , <PERSOON-##>, J J , <PERSOON-##>, J C , <PERSOON-##> sleeve gastrectomy for diabetes treatment in nonmorbidly obese patients Peterli, R.
512
nvmdl
voor morbide obesitas Indien deze wordt toegepast is het advies dit in onderzoek verband te doen en in alle gevallen de resultaten prospectief te registreren Het wordt afgeraden de sleeve resectie van de maag als revisie operatie van een maagband toe te <PERSOON> and <PERSOON> and short-term outcomes of laparoscopic sleeve gastrectomy as a revisional approach for failed laparoscopic adjustable gastric banding in the treatment of morbid obesity <PERSOON> for obesity <PERSOON> the staple line during laparoscopic sleeve gastrectomy prospective randomized clinical study comparing three different techniques <PERSOON>, et al (###) Sleeve gastrectomy as revisional procedure for failed gastric banding or gastroplasty Surg Obes Relat Dis;#(#), p ###-## <PERSOON>, G B (###) A prospective randomized study between laparoscopic gastric banding and laparoscopic isolated sleeve gastrectomy results after # and # <PERSOON>, K , <PERSOON>, Y C , <PERSOON>, J J , <PERSOON-##>, J C , <PERSOON-##> sleeve gastrectomy for diabetes treatment in nonmorbidly obese patients <PERSOON-##> in glucose metabolism after bariatric surgery comparison of laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass and laparoscopic sleeve gastrectomy a <PERSOON-##>, M , Pomp, <PERSOON-##> experience with two-stage laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass as an alternative in the super-super-obese <PERSOON-##> of the American Society for Metabolic and Bariatric Surgery (###) Updated position statement on sleeve gastrectomy as a bariatric procedure Surg Obes Uitgangsvraag Wat is de positie van de Biliopancreatische diversie en Duodenal Switch in Na de ontwikkeling van de gastric bypass als geschikte operatie voor de behandeling van morbide obesitas en het definitief afkeuren van de jejuno-ileale bypass op basis van slechte lange termijn resultaten volgde in ### de eerste studie over de operatie volgens Scopinaro, de biliopancreatisch diversie (BPD) (Scopinaro, ###) Deze operatie is vooral een malabsorptieve ingreep met ### cm alimentaire darmlis, ## cm gemeenschappelijk kanaal en de rest als biliaire darmlis Bij deze ingreep wordt ook een distale maagresectie gedaan om problemen met ulcera te verminderen en ook in meer of minder mate beperking van de intake te bewerkstelligen Dit laatste kwam vooral tot uiting in de laatste stap van de ontwikkeling van de BPD waarbij Scopinaro de zogenaamde ad hoc maag resectie beschreef (kleinere restmaag bij hoge koolhydraat consumptie, bijv.
501
nvmdl
, <PERSOON> in glucose metabolism after bariatric surgery comparison of laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass and laparoscopic sleeve gastrectomy a <PERSOON>, M , Pomp, <PERSOON> experience with two-stage laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass as an alternative in the super-super-obese <PERSOON> of the American Society for Metabolic and Bariatric Surgery (###) Updated position statement on sleeve gastrectomy as a bariatric procedure Surg Obes Uitgangsvraag Wat is de positie van de Biliopancreatische diversie en Duodenal Switch in Na de ontwikkeling van de gastric bypass als geschikte operatie voor de behandeling van morbide obesitas en het definitief afkeuren van de jejuno-ileale bypass op basis van slechte lange termijn resultaten volgde in ### de eerste studie over de operatie volgens Scopinaro, de biliopancreatisch diversie (BPD) (Scopinaro, ###) Deze operatie is vooral een malabsorptieve ingreep met ### cm alimentaire darmlis, ## cm gemeenschappelijk kanaal en de rest als biliaire darmlis Bij deze ingreep wordt ook een distale maagresectie gedaan om problemen met ulcera te verminderen en ook in meer of minder mate beperking van de intake te bewerkstelligen Dit laatste kwam vooral tot uiting in de laatste stap van de ontwikkeling van de BPD waarbij Scopinaro de zogenaamde ad hoc maag resectie beschreef (kleinere restmaag bij hoge koolhydraat consumptie, bijv De gevolgen van deze operatie zijn dat het opnemen van macro-nutriënten en micro-nutriënten grotendeels beperkt is tot dit ## cm gemeenschappelijke kanaal waar biliopancreatische enzymen zich kunnen mengen met voedsel in de alimentaire poot Postoperatief gewichtsverlies komt vooral door koolhydraat en vet Later werd in Canada een variant op de BPD ontwikkeld de Duodenal Switch (DS) (<PERSOON> & <PERSOON>, ###) Bij deze operatie wordt de maag in de lengte richting versmald (Sleeve resectie) en omdat dit meer restrictie geeft werd het gemeenschappelijke kanaal verlengt van ## naar #<DATUM> cm (Marceau, ###) Laparoscopische BPD/DS operaties werden voor het eerst uitgevoerd in ### (Renn, ###) Het risico op mortaliteit en morbiditeit bij de laparoscopische ingreep is vooral verhoogd bij Bijkomend voordeel van met name de BPD-DS is de mogelijkheid de operatie in # fasen uit te voeren bij zeer extreem zware patiënten Indien er onvoldoende ruimte is in de buik als gevolg van een zeer adipeus mesenterium van de darm is het niet veilig een gastric bypass of BPD-DS in één fase uit te voeren vanwege grote tractie op de naden In dat geval kan eerst een sleeve resectie van de maag worden verricht, en minimaal # maanden later de #e fase, de bypass Resultaten van deze operaties zijn zeer goed met een lange termijn gewichtsverlies tot ##% van het overgewicht (Excess Weight Loss / EWL) In de meta-analyse van Buchwald kwam de BPD / BPD-DS ook als beste uit het overzicht met een mediaan %EWL van ##%.
579
nvmdl
De gevolgen van deze operatie zijn dat het opnemen van macro-nutriënten en micro-nutriënten grotendeels beperkt is tot dit ## cm gemeenschappelijke kanaal waar biliopancreatische enzymen zich kunnen mengen met voedsel in de alimentaire poot Postoperatief gewichtsverlies komt vooral door koolhydraat en vet Later werd in Canada een variant op de BPD ontwikkeld de Duodenal Switch (DS) (<PERSOON> & <PERSOON>, ###) Bij deze operatie wordt de maag in de lengte richting versmald (Sleeve resectie) en omdat dit meer restrictie geeft werd het gemeenschappelijke kanaal verlengt van ## naar #<DATUM> cm (Marceau, ###) Laparoscopische BPD/DS operaties werden voor het eerst uitgevoerd in ### (Renn, ###) Het risico op mortaliteit en morbiditeit bij de laparoscopische ingreep is vooral verhoogd bij Bijkomend voordeel van met name de BPD-DS is de mogelijkheid de operatie in # fasen uit te voeren bij zeer extreem zware patiënten Indien er onvoldoende ruimte is in de buik als gevolg van een zeer adipeus mesenterium van de darm is het niet veilig een gastric bypass of BPD-DS in één fase uit te voeren vanwege grote tractie op de naden In dat geval kan eerst een sleeve resectie van de maag worden verricht, en minimaal # maanden later de #e fase, de bypass Resultaten van deze operaties zijn zeer goed met een lange termijn gewichtsverlies tot ##% van het overgewicht (Excess Weight Loss / EWL) In de meta-analyse van Buchwald kwam de BPD / BPD-DS ook als beste uit het overzicht met een mediaan %EWL van ##% Deze resultaten blijven over een zeer lange termijn gehandhaafd (Buchwald, ###) Ook het effect op obesitas gerelateerde comorbiditeit is zeer goed, met ##-###% remissie van type # DM, ##-##% van eventueel operatie in # fasen Eerst gastric sleeve resectie en op latere termijn (minimaal # Revisie na eerdere gefaalde bariatrische ingreep (aanpasbare maagband, sleeve resectie van de # weken, # weken, # maanden, # maanden, ## maanden en vervolgens minimaal #x/ jaar De follow-up zou gedurende het #e jaar na de operatie tenminste elke # maanden dienen plaats te vinden, beginnend # maand postoperatief Gedurende het #e jaar zou de patiënt tweemaal gezien moeten worden, daarna is éénmaal per jaar voldoende (Fried, ###) PPI/H# blokkers moeten het gehele #e postoperatieve jaar gebruikt worden (in principe Na # maanden #e controle lab Hb, TE, Albumine, leverfunctie testen, Ca, PTH, vit <PERSOON>, Vit D#, <PERSOON> Op indicatie uitbreiden met Mg, Zn, overige vitaminen De parameters die minimaal in de gaten moeten worden gehouden voor de voedingsstatus zijn bot alkalisch fosfatase, transferrine, creatinine, protrombine tijd (PTT) (Fried, ###) Bij iedereen is suppletie met <DATUM> gram/per dag Ca en ##-## µgram per dag vit D (wateroplosbaar) noodzakelijk in de meeste gevallen ook # maandelijkse injecties vit B## Het grote gewichtsverlies gaat helaas gepaard met aanzienlijke morbiditeit en operatie mortaliteit Het gerapporteerde operatie risico is met een mortaliteit van <DATUM> #% het hoogst van alle bariatrische ingrepen en met name de metabole complicaties op de lange termijn zijn niet onbelangrijk.
679
nvmdl
resultaten blijven over een zeer lange termijn gehandhaafd (Buchwald, ###) Ook het effect op obesitas gerelateerde comorbiditeit is zeer goed, met ##-###% remissie van type # DM, ##-##% van eventueel operatie in # fasen Eerst gastric sleeve resectie en op latere termijn (minimaal # Revisie na eerdere gefaalde bariatrische ingreep (aanpasbare maagband, sleeve resectie van de # weken, # weken, # maanden, # maanden, ## maanden en vervolgens minimaal #x/ jaar De follow-up zou gedurende het #e jaar na de operatie tenminste elke # maanden dienen plaats te vinden, beginnend # maand postoperatief Gedurende het #e jaar zou de patiënt tweemaal gezien moeten worden, daarna is éénmaal per jaar voldoende (Fried, ###) PPI/H# blokkers moeten het gehele #e postoperatieve jaar gebruikt worden (in principe Na # maanden #e controle lab Hb, TE, Albumine, leverfunctie testen, Ca, PTH, vit <PERSOON>, Vit D#, <PERSOON> Op indicatie uitbreiden met Mg, Zn, overige vitaminen De parameters die minimaal in de gaten moeten worden gehouden voor de voedingsstatus zijn bot alkalisch fosfatase, transferrine, creatinine, protrombine tijd (PTT) (Fried, ###) Bij iedereen is suppletie met <DATUM> gram/per dag Ca en ##-## µgram per dag vit D (wateroplosbaar) noodzakelijk in de meeste gevallen ook # maandelijkse injecties vit B## Het grote gewichtsverlies gaat helaas gepaard met aanzienlijke morbiditeit en operatie mortaliteit Het gerapporteerde operatie risico is met een mortaliteit van <DATUM> #% het hoogst van alle bariatrische ingrepen en met name de metabole complicaties op de lange termijn zijn niet onbelangrijk voorbehouden aan patiënten met zeer extreem overgewicht (super-obese patiënten met een BMI ≥ Ook wordt de BPD vaker toegepast als revisie operatie na een eerder gefaalde bariatrische ingreep (aanpasbare maagband, sleeve resectie van de maag) en ook bij die operaties is er sprake van een verhoogd operatie risico De procedure kan resulteren in een ernstige eiwit malabsorptie waarvoor chirurgische verlenging van het gemeenschappelijke kanaal nodig kan zijn De steatorrhea na BPD In geval van overmatige flatulentie, een vol gevoel en een afwijkende stoelgang zijn de aanbevolen behandelingen oraal neomycine of metronidazole of pancreas enzymen (<PERSOON>, ###; In #% van de patiënten ontstaat een ernstige eiwitdeficiëntie ondanks een eiwitrijk dieet, terwijl ook in een aanzienlijk percentage van de patiënten tekorten van vitaminen en micronutriënten ontstaan (vitamine D deficiëntie ontstaat bijna altijd, en in de eerste twee jaar postoperatief ontstaat regelmatig een deficiëntie van zink, foliumzuur vitamine A & B en In geval van een langer bestaand eiwit tekort kan leverschade ontstaan met in het ergste geval lever cirrhose Een eiwit rijk dieet met tenminste ## gram eiwit per dag wordt aangeraden Indien een ernstig eiwit tekort is ontstaan is opname en parenterale toediening van voeding noodzakelijk.
591
nvmdl
aan patiënten met zeer extreem overgewicht (super-obese patiënten met een BMI ≥ Ook wordt de BPD vaker toegepast als revisie operatie na een eerder gefaalde bariatrische ingreep (aanpasbare maagband, sleeve resectie van de maag) en ook bij die operaties is er sprake van een verhoogd operatie risico De procedure kan resulteren in een ernstige eiwit malabsorptie waarvoor chirurgische verlenging van het gemeenschappelijke kanaal nodig kan zijn De steatorrhea na BPD In geval van overmatige flatulentie, een vol gevoel en een afwijkende stoelgang zijn de aanbevolen behandelingen oraal neomycine of metronidazole of pancreas enzymen (<PERSOON>, ###; In #% van de patiënten ontstaat een ernstige eiwitdeficiëntie ondanks een eiwitrijk dieet, terwijl ook in een aanzienlijk percentage van de patiënten tekorten van vitaminen en micronutriënten ontstaan (vitamine D deficiëntie ontstaat bijna altijd, en in de eerste twee jaar postoperatief ontstaat regelmatig een deficiëntie van zink, foliumzuur vitamine A & B en In geval van een langer bestaand eiwit tekort kan leverschade ontstaan met in het ergste geval lever cirrhose Een eiwit rijk dieet met tenminste ## gram eiwit per dag wordt aangeraden Indien een ernstig eiwit tekort is ontstaan is opname en parenterale toediening van voeding noodzakelijk Een ander vaker voorkomend probleem is het optreden van een Ca en/of vit D deficiëntie Door het meten van PTH kan dit vroegtijdig worden opgespoord Suppletie met, bij voorkeur wateroplosbare, vit D en Ca is noodzakelijk bij een stijging van de PTH Veranderde bacterieflora kan ook optreden door het hoge aanbod van onverteerde nutriënten in het colon Een korte kuur met antibiotica (Metronidazol) kan dan verbetering De biliopancreatische diversie en de BPD met duodenal switch zijn een bewezen Het is van groot belang dat de patiënt postoperatief de juiste supplementen De biliopancreatische diversie en zijn variant de duodenal switch zijn operaties die bij patiënten met zeer extreem overgewicht moeten worden overwogen Ook in geval van een ernstige dyslipidemie verdienen deze malabsorptieve operaties de voorkeur De patiënt dient zich wel zeer bewust te zijn van het hogere operatie risico en op de lange termijn grotere kans op deficiënties van macro en Bij patiënten met zeer extreem overgewicht is de BPD of BPD-DS een goede behandel optie, indicatie <PERSOON> en vit B##, de eiwit inname dient tenminste ## gram/dag te bedragen <PERSOON> E, et al (###) Bariatric surgery a systematic review and metaanalysis JAMA ###(##), p ###-## <PERSOON> L, et al (###) A clinical and nutritional comparison of biliopancreatic diversion with and without duodenal switch <PERSOON> ###(#), p #<DATUM> <PERSOON> DW (###) Biliopancreatic diversion with duodenal switch.
545
nvmdl
Een ander vaker voorkomend probleem is het optreden van een Ca en/of vit D deficiëntie Door het meten van PTH kan dit vroegtijdig worden opgespoord Suppletie met, bij voorkeur wateroplosbare, vit D en Ca is noodzakelijk bij een stijging van de PTH Veranderde bacterieflora kan ook optreden door het hoge aanbod van onverteerde nutriënten in het colon Een korte kuur met antibiotica (Metronidazol) kan dan verbetering De biliopancreatische diversie en de BPD met duodenal switch zijn een bewezen Het is van groot belang dat de patiënt postoperatief de juiste supplementen De biliopancreatische diversie en zijn variant de duodenal switch zijn operaties die bij patiënten met zeer extreem overgewicht moeten worden overwogen Ook in geval van een ernstige dyslipidemie verdienen deze malabsorptieve operaties de voorkeur De patiënt dient zich wel zeer bewust te zijn van het hogere operatie risico en op de lange termijn grotere kans op deficiënties van macro en Bij patiënten met zeer extreem overgewicht is de BPD of BPD-DS een goede behandel optie, indicatie <PERSOON> en vit B##, de eiwit inname dient tenminste ## gram/dag te bedragen <PERSOON> E, et al (###) Bariatric surgery a systematic review and metaanalysis JAMA ###(##), p ###-## <PERSOON> L, et al (###) A clinical and nutritional comparison of biliopancreatic diversion with and without duodenal switch <PERSOON> ###(#), p #<DATUM> <PERSOON> DW (###) Biliopancreatic diversion with duodenal switch ###– Magee CJ, <PERSOON> J, et al (###)Outcome of laparoscopic duodenal switch for morbid <PERSOON> RA, et al (###) Biliopancreatic Diversion with a New Type of <PERSOON> results of laparoscopic biliopancreatic diversion with duodenal switch a case series of ## consecutive patients Obes Surg (##), p ### –### <PERSOON> bypass for obesity <PERSOON-##> CA, et al (###) Twenty-four-hour energy and nutrient balance in weight stable postobese patients after biliopancreatic diversion Nutrition (##), p ### –### Uitgangsvraag op welke manier kan gewichtsreductie na bariatrische chirurgie het beste Er bestaan vele maten om gewichtsreductie, na bariatrische chirurgie, uit te drukken De meest Gewichtsverlies (WL, %WL) het percentage gewichtsverlies in kilo’s of het aantal kilo’s dat (m)# en geeft dus de verhouding weer tussen lichaamsgewicht en -lengte BMI wordt met name veel gebruikt bij indicatiestelling voor bariatrische chirurgie Na bariatrische chirurgie kan het verschil in BMI weergegeven worden percentage BMI verlies (%BMIL) Een andere maat is percentage excess BMI loss (%EBMIL), waarbij excess BMI gezien wordt als BMI ) ## (Deitel, ###; Deitel, ###) Zie hieronder voor berekeningen Een oude benaming voor • Excess Weight Loss (EWL, %EWL) is het percentage overgewicht dat iemand verliest, berekend aan de hand van de Metropolitan Insurance Height and Weight Tables Deze tabel,.
652
nvmdl
<PERSOON> J, et al (###)Outcome of laparoscopic duodenal switch for morbid <PERSOON> RA, et al (###) Biliopancreatic Diversion with a New Type of <PERSOON> results of laparoscopic biliopancreatic diversion with duodenal switch a case series of ## consecutive patients Obes Surg (##), p ### –### <PERSOON> bypass for obesity <PERSOON> CA, et al (###) Twenty-four-hour energy and nutrient balance in weight stable postobese patients after biliopancreatic diversion Nutrition (##), p ### –### Uitgangsvraag op welke manier kan gewichtsreductie na bariatrische chirurgie het beste Er bestaan vele maten om gewichtsreductie, na bariatrische chirurgie, uit te drukken De meest Gewichtsverlies (WL, %WL) het percentage gewichtsverlies in kilo’s of het aantal kilo’s dat (m)# en geeft dus de verhouding weer tussen lichaamsgewicht en -lengte BMI wordt met name veel gebruikt bij indicatiestelling voor bariatrische chirurgie Na bariatrische chirurgie kan het verschil in BMI weergegeven worden percentage BMI verlies (%BMIL) Een andere maat is percentage excess BMI loss (%EBMIL), waarbij excess BMI gezien wordt als BMI ) ## (Deitel, ###; Deitel, ###) Zie hieronder voor berekeningen Een oude benaming voor • Excess Weight Loss (EWL, %EWL) is het percentage overgewicht dat iemand verliest, berekend aan de hand van de Metropolitan Insurance Height and Weight Tables Deze tabel, afzonderlijk afhankelijk van iemands postuur Onderstaande berekening heeft een accuraatheid van #% voor het berekenen van EWL (Deitel, ###; Deitel, ###) Ideaal gewicht = Vrouw # ft = ### lb, + # lb voor iedere extra inch Het verschil tussen actueel gewicht en ideaal gewicht obv de berekening is het excess weight Het aantal verloren kilo’s gedeeld door het excess weight (kg) geeft het percentage excess % Excess Weight = (Gewichtsverlies na Chirurgie / Excess Weight) x ### Voor het uitgangsgewicht of preoperatieve gewicht kan het gewicht op de dag van operatie gekozen worden of het maximaal behaalde gewicht ooit Standaardisering van de uitkomstmaten is van Er zijn meerdere criteria om de effectiviteit van chirurgie te meten Internationaal is er geen Het succes van de ingreep kan worden weergegeven middels de volgende criteria, waarbij de Hoewel deze criteria nog wel worden gebruikt houden deze geen rekening met de echt belangrijke uitkomsten zoals kwaliteit van leven en het verbeteren of genezen van de co-morbiditeit Er wordt dan ook niet geadviseerd deze criteria te gebruiken Het rapporteren van gewichtsverlies in kilo’s of in procent wanneer geen uitgangsgewicht bekend is, is lastig interpreteerbaar Patiënten met extreem overgewicht zullen eerder een flink aantal kilo’s BMI is een accurate methode voor het vergelijken van de ernst van obesitas (Oria, ###; Deitel, ###; Oria, ###) met name %BMIL en %EBMIL zijn goede maten voor het weergeven van postoperatieve gewichtsreductie (Deitel ,###; Bray, ###; Deitel, ###) Een potentieel probleem is.
656
nvmdl
van iemands postuur Onderstaande berekening heeft een accuraatheid van #% voor het berekenen van EWL (Deitel, ###; Deitel, ###) Ideaal gewicht = Vrouw # ft = ### lb, + # lb voor iedere extra inch Het verschil tussen actueel gewicht en ideaal gewicht obv de berekening is het excess weight Het aantal verloren kilo’s gedeeld door het excess weight (kg) geeft het percentage excess % Excess Weight = (Gewichtsverlies na Chirurgie / Excess Weight) x ### Voor het uitgangsgewicht of preoperatieve gewicht kan het gewicht op de dag van operatie gekozen worden of het maximaal behaalde gewicht ooit Standaardisering van de uitkomstmaten is van Er zijn meerdere criteria om de effectiviteit van chirurgie te meten Internationaal is er geen Het succes van de ingreep kan worden weergegeven middels de volgende criteria, waarbij de Hoewel deze criteria nog wel worden gebruikt houden deze geen rekening met de echt belangrijke uitkomsten zoals kwaliteit van leven en het verbeteren of genezen van de co-morbiditeit Er wordt dan ook niet geadviseerd deze criteria te gebruiken Het rapporteren van gewichtsverlies in kilo’s of in procent wanneer geen uitgangsgewicht bekend is, is lastig interpreteerbaar Patiënten met extreem overgewicht zullen eerder een flink aantal kilo’s BMI is een accurate methode voor het vergelijken van de ernst van obesitas (Oria, ###; Deitel, ###; Oria, ###) met name %BMIL en %EBMIL zijn goede maten voor het weergeven van postoperatieve gewichtsreductie (Deitel ,###; Bray, ###; Deitel, ###) Een potentieel probleem is anders zijn dan een individu met een uitgangs BMI van ## kg/m# (Baltasar ###) Ondanks dat %EWL gebaseerd is op een zeer oude tabel, is deze maat nog steeds een van de meest gebruikte en daardoor zeer indicatief (Oria, ###; Deitel, ###; Oria, ###; Deitel, ###) Het is niet verstandig het resultaat alleen aan de hand van %EWL te rapporteren (Deitel ###) Gewichtsreductie na bariatrische chirurgie dient bij voorkeur uitgedrukt te worden in absoluut De werkgroep adviseert als uitgangsgewicht het hoogste gewicht ooit en het gewicht ten tijde van Afgeraden wordt gewichtsreductie enkel in kilo’s uit te drukken <PERSOON> loss reporting (letter to the editor) Obes Surg (##) p ##<DATUM> Bray GA, et al (###) Is it time to change the way we report and discuss weight loss? <PERSOON> comment Surg Obes Relat Dis Oct ## Deitel M, et al, (###) Recommendations for reporting weight loss Obes Surg Apr;##(#), p ###-## Montero PN, et al (###) Reported excess weight loss after bariatric surgery could vary significantly depending on calculation method a plea for standardization Surg Obes Relat Dis Jul-Aug;#(#), Oria HE, et al (###) Guidelines for weight calculations and follow-up in bariatric surgery Surg Obes Oria HE, et al (###) Guidelines for reporting results in bariatric surgery Standards Committee, Uitgangsvraag Welke chirurgische (of medische?) nazorg dient te worden aangeboden aan Morbide obesitas is een chronische ziekte.
688
nvmdl
met een uitgangs BMI van ## kg/m# (Baltasar ###) Ondanks dat %EWL gebaseerd is op een zeer oude tabel, is deze maat nog steeds een van de meest gebruikte en daardoor zeer indicatief (Oria, ###; Deitel, ###; Oria, ###; Deitel, ###) Het is niet verstandig het resultaat alleen aan de hand van %EWL te rapporteren (Deitel ###) Gewichtsreductie na bariatrische chirurgie dient bij voorkeur uitgedrukt te worden in absoluut De werkgroep adviseert als uitgangsgewicht het hoogste gewicht ooit en het gewicht ten tijde van Afgeraden wordt gewichtsreductie enkel in kilo’s uit te drukken <PERSOON> loss reporting (letter to the editor) Obes Surg (##) p ##<DATUM> Bray GA, et al (###) Is it time to change the way we report and discuss weight loss? <PERSOON> comment Surg Obes Relat Dis Oct ## Deitel M, et al, (###) Recommendations for reporting weight loss Obes Surg Apr;##(#), p ###-## Montero PN, et al (###) Reported excess weight loss after bariatric surgery could vary significantly depending on calculation method a plea for standardization Surg Obes Relat Dis Jul-Aug;#(#), Oria HE, et al (###) Guidelines for weight calculations and follow-up in bariatric surgery Surg Obes Oria HE, et al (###) Guidelines for reporting results in bariatric surgery Standards Committee, Uitgangsvraag Welke chirurgische (of medische?) nazorg dient te worden aangeboden aan Morbide obesitas is een chronische ziekte verantwoordelijk voor de behandeling van comorbiditeiten voor en na de operatie en voor nazorg na de operatie De chirurg is verantwoordelijk voor alle aan de operatie gerelateerde complicaties op de korte en lange termijn Het multidisciplinaire team, dit kan een internist, chirurg of zelfs Nurse Practitior zijn, is verantwoordelijk voor de lange-termijn postchirurgische follow-up en behandeling van obesitas en obesitas gerelateerde aandoeningen en operatie gerelateerde niet chirurgische gevolgen De uitkomst van de behandeling is grotendeels afhankelijk van de therapietrouw van de patiënt (Fried, ###) Alle patiënten hebben levenslange follow-up nodig na bariatrische chirurgie In de richtlijn ’Diagnostiek en behandeling van morbide obesitas bij volwassenen en kinderen, (CBO) werd directe postoperatieve medische nazorg en lange termijn nazorg door een multidisciplinair team bestaande uit minimaal een chirurg, internist, diëtiste en psycholoog beschreven Deze richtlijn adviseert ook een multidisciplinaire behandeling in het nazorgtraject De Europese richtlijnen van Fried, ### en Sauerland, ### en de Amerikaanse bariatrische chirurgie richtlijn werden gebruikt om de overige onderdelen nazorg en follow-up te beschrijven Ter preventie van complicaties horen alle patiënten die een bariatrische ingreep ondergaan profylactisch behandeld te worden tegen het optreden van trombose en eventuele longembolieën Het is ook in het nazorgtraject van belang rekening te houden met het eventueel optreden van deze Profylaxe tegen diepe veneuze trombose wordt aanbevolen bij alle patiënten en moet vervolgd worden totdat patiënten weer volledig mobiel zijn Het wordt aanbevolen om patiënten snel weer Op indicatie (geschiedenis van DVT of longembolie, langdurige ingreep, BMI ) ## kg/m#) wordt.
658
nvmdl
en na de operatie en voor nazorg na de operatie De chirurg is verantwoordelijk voor alle aan de operatie gerelateerde complicaties op de korte en lange termijn Het multidisciplinaire team, dit kan een internist, chirurg of zelfs Nurse Practitior zijn, is verantwoordelijk voor de lange-termijn postchirurgische follow-up en behandeling van obesitas en obesitas gerelateerde aandoeningen en operatie gerelateerde niet chirurgische gevolgen De uitkomst van de behandeling is grotendeels afhankelijk van de therapietrouw van de patiënt (Fried, ###) Alle patiënten hebben levenslange follow-up nodig na bariatrische chirurgie In de richtlijn ’Diagnostiek en behandeling van morbide obesitas bij volwassenen en kinderen, (CBO) werd directe postoperatieve medische nazorg en lange termijn nazorg door een multidisciplinair team bestaande uit minimaal een chirurg, internist, diëtiste en psycholoog beschreven Deze richtlijn adviseert ook een multidisciplinaire behandeling in het nazorgtraject De Europese richtlijnen van Fried, ### en Sauerland, ### en de Amerikaanse bariatrische chirurgie richtlijn werden gebruikt om de overige onderdelen nazorg en follow-up te beschrijven Ter preventie van complicaties horen alle patiënten die een bariatrische ingreep ondergaan profylactisch behandeld te worden tegen het optreden van trombose en eventuele longembolieën Het is ook in het nazorgtraject van belang rekening te houden met het eventueel optreden van deze Profylaxe tegen diepe veneuze trombose wordt aanbevolen bij alle patiënten en moet vervolgd worden totdat patiënten weer volledig mobiel zijn Het wordt aanbevolen om patiënten snel weer Op indicatie (geschiedenis van DVT of longembolie, langdurige ingreep, BMI ) ## kg/m#) wordt opsporing en tijdige behandeling zijn nodig om ernstige gevolgen te voorkomen Bij elke operatie waarbij hechtingen (AGB) worden geplaatst en/of anastomosen tussen maag en darm of tussen dunne darm lissen worden gemaakt is er een risico op het ontstaan van lekkage en bloedingen (Byrne, ###) Klinische verschijnselen zoals koorts, tachycardie en tachypneu zijn goede voorspellers van snelle aanpak bij verdenking op een bloeding of lekkage met een lage drempel om een relaparoscopie of re-laparotomie te verrichten (Weiner, ###) Vaak kan lekkage behandeld worden met Bloedingen op de hechtnaad met matig of ernstig bloedverlies kunnen meestal conservatief In een multicenter cohort onderzoek uitgevoerd in Amerikaanse <INSTELLING>’s door <PERSOON> et al (<PERSOON>, Bij restrictieve procedures (n=##), werd ##% laparoscopisch uitgevoerd zonder conversie met een overall complicatie percentage van <DATUM> , een heropname percentage van <DATUM> en Bij een gastric bypass procedure (n=###), werd ##% van de ingrepen laparoscopisch uitgevoerd met een conversie percentage van <DATUM> en een overall complicatie percentage van ##%, een anastomotisch lekkage percentage van <DATUM> , een heropname percentage na ## Na bariatrische chirurgie is het belangrijk om patiënten te monitoren wat betreft de De aanwezigheid van een tachycardie van meer dan ### slagen per minuut gedurende meer dan # Een oriënterende laparotomie/laparoscopie wordt aanbevolen bij een grote klinische verdenking De postoperatieve urine output moet in de gaten gehouden worden, met een doelvolume van ## De indicaties voor bloedtransfusie na bariatrische chirurgie zijn hetzelfde als voor andere Wanneer spierafbraak wordt vermoed, moeten creatine kinase niveaus en myoglobine bepaald worden, direct post operatief.
629
nvmdl
om ernstige gevolgen te voorkomen Bij elke operatie waarbij hechtingen (AGB) worden geplaatst en/of anastomosen tussen maag en darm of tussen dunne darm lissen worden gemaakt is er een risico op het ontstaan van lekkage en bloedingen (Byrne, ###) Klinische verschijnselen zoals koorts, tachycardie en tachypneu zijn goede voorspellers van snelle aanpak bij verdenking op een bloeding of lekkage met een lage drempel om een relaparoscopie of re-laparotomie te verrichten (Weiner, ###) Vaak kan lekkage behandeld worden met Bloedingen op de hechtnaad met matig of ernstig bloedverlies kunnen meestal conservatief In een multicenter cohort onderzoek uitgevoerd in Amerikaanse <INSTELLING>’s door <PERSOON> et al (<PERSOON>, Bij restrictieve procedures (n=##), werd ##% laparoscopisch uitgevoerd zonder conversie met een overall complicatie percentage van <DATUM> , een heropname percentage van <DATUM> en Bij een gastric bypass procedure (n=###), werd ##% van de ingrepen laparoscopisch uitgevoerd met een conversie percentage van <DATUM> en een overall complicatie percentage van ##%, een anastomotisch lekkage percentage van <DATUM> , een heropname percentage na ## Na bariatrische chirurgie is het belangrijk om patiënten te monitoren wat betreft de De aanwezigheid van een tachycardie van meer dan ### slagen per minuut gedurende meer dan # Een oriënterende laparotomie/laparoscopie wordt aanbevolen bij een grote klinische verdenking De postoperatieve urine output moet in de gaten gehouden worden, met een doelvolume van ## De indicaties voor bloedtransfusie na bariatrische chirurgie zijn hetzelfde als voor andere Wanneer spierafbraak wordt vermoed, moeten creatine kinase niveaus en myoglobine bepaald worden, direct post operatief Ernstige obesitas gaat vaak gepaard met cardiologische problemen (Messerli, ###; Alpert, ###) zoals bijvoorbeeld atherosclerose (Manson, ###; Manson, ###) Bariatrische chirurgie en het daarop volgende gewichtsverlies kan een aantal cardiale problemen sterk verbeteren idiopathische cardiomyopathie, (Ivengar & Leier, ###), dyslipidemie, hypertensie, slaap-apnoe geïnduceerde hartritmestoornissen en de kans op myocardinfarct (Sampalis, ###) en sterfte door myocardinfarct hartziekten en een hoog perioperatief risico zouden opgenomen moeten worden op een medium en/of intensive care afdeling gedurende de eerste ## tot ## uur postoperatief Een belangrijke comorbiditeit is het obesitas-geïnduceerde hypoventilatie syndroom dat gepaard gaat met chronische hypoxie en hypercapnie met name tijdens de slaap (Obstructief Slaap Apnoe Syndroom) Het ontstaat vooral door de verhoogde intra-abdominale druk waardoor het diagfragma omhoog komt en de longen worden samengedrukt (<PERSOON> na bariatrische chirurgie is geassocieerd met het verdwijnen van obesitas-geïnduceerde hypoventilatie (<PERSOON> postoperatieve fase bestaat het gevaar dat door gebruik van Een goede pulmonaire behandeling bestaat uit zuurstoftoediening na de operatie en continue Patiënten met het slaap apnoe syndroom (OSAS) is ## uur O# bewaking aangeraden Gebruik van opiaten en sederende medicatie moet zoveel mogelijk worden vermeden lekkage van de anastomose; hierop moet de patiënt onmiddellijk worden onderzocht <PERSOON>, SC , et al (###) Long-term mortality following gastric bypass Byrne, TK (###) Complications of surgery for obesity Surg Clin North Am ##, p ###–### <PERSOON>, H.
657
nvmdl
vaak gepaard met cardiologische problemen (Messerli, ###; Alpert, ###) zoals bijvoorbeeld atherosclerose (Manson, ###; Manson, ###) Bariatrische chirurgie en het daarop volgende gewichtsverlies kan een aantal cardiale problemen sterk verbeteren idiopathische cardiomyopathie, (Ivengar & Leier, ###), dyslipidemie, hypertensie, slaap-apnoe geïnduceerde hartritmestoornissen en de kans op myocardinfarct (Sampalis, ###) en sterfte door myocardinfarct hartziekten en een hoog perioperatief risico zouden opgenomen moeten worden op een medium en/of intensive care afdeling gedurende de eerste ## tot ## uur postoperatief Een belangrijke comorbiditeit is het obesitas-geïnduceerde hypoventilatie syndroom dat gepaard gaat met chronische hypoxie en hypercapnie met name tijdens de slaap (Obstructief Slaap Apnoe Syndroom) Het ontstaat vooral door de verhoogde intra-abdominale druk waardoor het diagfragma omhoog komt en de longen worden samengedrukt (<PERSOON> na bariatrische chirurgie is geassocieerd met het verdwijnen van obesitas-geïnduceerde hypoventilatie (<PERSOON> postoperatieve fase bestaat het gevaar dat door gebruik van Een goede pulmonaire behandeling bestaat uit zuurstoftoediening na de operatie en continue Patiënten met het slaap apnoe syndroom (OSAS) is ## uur O# bewaking aangeraden Gebruik van opiaten en sederende medicatie moet zoveel mogelijk worden vermeden lekkage van de anastomose; hierop moet de patiënt onmiddellijk worden onderzocht <PERSOON>, SC , et al (###) Long-term mortality following gastric bypass Byrne, TK (###) Complications of surgery for obesity Surg Clin North Am ##, p ###–### <PERSOON>, N , <PERSOON> for Surgery for Severe (Morbid) Obesity Obesity Surgery Goode, LR , Brolin, RE , Chowdhury, HA et al (###) Bone and gastric bypass surgery effects of <PERSOON>, CV (###) Rescue bariatric surgery for obesity-induced cardiomyopathy <PERSOON>, S Jr , Kirkland, ML , Schuricht, AL (###) Routine postoperative barium swallow Manson, JE , Colditz, GA , Stampfer, MJ , et al (###) A prospective study of obesity and risk of coronary heart disease in women <PERSOON> J Med;(###), p ###– ### Manson, JE , Willett, WC , Stampfer, MJ , et al (###) Body weight and mortality among women <PERSOON> wetenschappelijke raad van het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg (CBO) (###) Richtlijn diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen, p<DATUM> <PERSOON-##> of acute bleeding after <PERSOON-##>, BM (###) Early gastrointestinal hemorrhage after laparoscopic <PERSOON-##>, NT , <PERSOON-##>, M , et al (###) Result of a national audit of bariatric surgery performed at academic centers a ### <PERSOON-##> results of laparoscopic biliopancreatic diversion with duodenal switch.
642
nvmdl
<PERSOON>, N , <PERSOON> for Surgery for Severe (Morbid) Obesity Obesity Surgery Goode, LR , Brolin, RE , Chowdhury, HA et al (###) Bone and gastric bypass surgery effects of <PERSOON>, CV (###) Rescue bariatric surgery for obesity-induced cardiomyopathy <PERSOON>, S Jr , Kirkland, ML , Schuricht, AL (###) Routine postoperative barium swallow Manson, JE , Colditz, GA , Stampfer, MJ , et al (###) A prospective study of obesity and risk of coronary heart disease in women <PERSOON> J Med;(###), p ###– ### Manson, JE , Willett, WC , Stampfer, MJ , et al (###) Body weight and mortality among women <PERSOON> wetenschappelijke raad van het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg (CBO) (###) Richtlijn diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen, p<DATUM> <PERSOON> of acute bleeding after <PERSOON>, BM (###) Early gastrointestinal hemorrhage after laparoscopic <PERSOON>, NT , <PERSOON-##>, M , et al (###) Result of a national audit of bariatric surgery performed at academic centers a ### <PERSOON-##> results of laparoscopic biliopancreatic diversion with duodenal switch Obes Surg (##), p ###–### <PERSOON-##> of bariatric surgery on cardiovascular and Serafini, F , <PERSOON-##> utility of contrast studies and drains in the management of patients after Roux-en-Y gastric bypass <PERSOON-##> biliopancreatic diversion with duodenal switch Three different duodeno-ileal anastomotic Uitgangsvraag Welke metabole nazorg en follow-up dient te worden aangeboden aan Mogelijke tekorten, zoals vitaminetekort, eiwittekort of een tekort aan andere Aanpassing van de behandeling van obesitas gerelateerde comorbiditeit zoals diabetes of Alle patiënten hebben levenslange follow-up nodig na bariatrische chirurgie (Fried, ###) Verbeteringen in hyperglycemie worden bijna onmiddellijk gezien na RYGB en BDP/<PERSOON-##>, ###) of vanwege het vrijkomen van een onbekende insuline sensitizer De plasma glucose levels gemeten in een vastende status keren terug naar normaal waardes nog voor ontslag uit het ziekenhuis of gewichtsverlies (<PERSOON-##>, ###; Long, ###; Muscelli, ###; Wickremeskera, ###) Patiënten die werden behandeld hebben een duidelijk merkbare verminderde behoefte aan insuline, waarbij het merendeel van de patiënten na # weken kan stoppen met insuline gebruik (Herbst, ###; Rubino, ###) en waarbij zelfs soms voor ontslag uit het ziekenhuis al met insuline gestopt kan worden na RYGB en BPD/DS.
602
nvmdl
Obes Surg (##), p ###–### <PERSOON> of bariatric surgery on cardiovascular and Serafini, F , <PERSOON> utility of contrast studies and drains in the management of patients after Roux-en-Y gastric bypass <PERSOON> biliopancreatic diversion with duodenal switch Three different duodeno-ileal anastomotic Uitgangsvraag Welke metabole nazorg en follow-up dient te worden aangeboden aan Mogelijke tekorten, zoals vitaminetekort, eiwittekort of een tekort aan andere Aanpassing van de behandeling van obesitas gerelateerde comorbiditeit zoals diabetes of Alle patiënten hebben levenslange follow-up nodig na bariatrische chirurgie (Fried, ###) Verbeteringen in hyperglycemie worden bijna onmiddellijk gezien na RYGB en BDP/<PERSOON>, ###) of vanwege het vrijkomen van een onbekende insuline sensitizer De plasma glucose levels gemeten in een vastende status keren terug naar normaal waardes nog voor ontslag uit het ziekenhuis of gewichtsverlies (<PERSOON>, ###; Long, ###; Muscelli, ###; Wickremeskera, ###) Patiënten die werden behandeld hebben een duidelijk merkbare verminderde behoefte aan insuline, waarbij het merendeel van de patiënten na # weken kan stoppen met insuline gebruik (Herbst, ###; Rubino, ###) en waarbij zelfs soms voor ontslag uit het ziekenhuis al met insuline gestopt kan worden na RYGB en BPD/DS gewichtsverlies tot remissie lijdt (Pories, ###; Pories, ###; Schauer, ###; Pories, ###) LAGB wordt ook geassocieerd met de remissie van type # diabetes mellitus, echter, hierbij duurt het langer voordat dit bereikt is dan bij RYGB, BPD of BPD/DS en dit is afhankelijk van gewichtsverlies (O’ In een literatuur review toonden Rubino & Gagner aan dat na RYGB en BPD duurzame gunstige effecten op de glycemische controle ontstonden bij ## tot ###% van de patiënten met type # Het wordt aanbevolen om bij patiënten met type # diabetes, periodiek de bloed glucose concentratie in de vastende status te bepalen Thuismetingen met een vingerprik zijn Medicijnen die insuline productie stimuleren (SU derivaten, thiasolidinederivaten, GLP analogen) Biguanides (metformine) kunnen postoperatief eventueel worden gehandhaafd, maar moeten peri-operatief (## uur voor tot ## uur na) ook worden gestaakt vanwege het risico op Bij patiënten die in het ziekenhuis zijn opgenomen maar niet op de intensive-care, moet de bloedsuiker tussen # en ## mmol/L gehouden worden middels een #x daags subcutaan insuline Op de intensive care, moet de bloed glucose concentratie tussen de # en ## mmol/L gehouden Insuline afhankelijke patiënten dienen postoperatief frequent gecontroleerd te worden door Hypertensie door te veel vochtverlies postoperatief kan hypotensie optreden, aanpassen van antihypertensieve medicatie is dan noodzakelijk Dumping dumpingklachten dienen dietair behandeld te worden echter door braken kunnen De nazorg dient verricht te worden in een multidisciplinair team De teksten hieronder zijn voornamelijk gebaseerd op een Europese richtlijnen (Fried, ###) en gedeeltelijk op een Nederlandse.
605
nvmdl
remissie lijdt (Pories, ###; Pories, ###; Schauer, ###; Pories, ###) LAGB wordt ook geassocieerd met de remissie van type # diabetes mellitus, echter, hierbij duurt het langer voordat dit bereikt is dan bij RYGB, BPD of BPD/DS en dit is afhankelijk van gewichtsverlies (O’ In een literatuur review toonden Rubino & Gagner aan dat na RYGB en BPD duurzame gunstige effecten op de glycemische controle ontstonden bij ## tot ###% van de patiënten met type # Het wordt aanbevolen om bij patiënten met type # diabetes, periodiek de bloed glucose concentratie in de vastende status te bepalen Thuismetingen met een vingerprik zijn Medicijnen die insuline productie stimuleren (SU derivaten, thiasolidinederivaten, GLP analogen) Biguanides (metformine) kunnen postoperatief eventueel worden gehandhaafd, maar moeten peri-operatief (## uur voor tot ## uur na) ook worden gestaakt vanwege het risico op Bij patiënten die in het ziekenhuis zijn opgenomen maar niet op de intensive-care, moet de bloedsuiker tussen # en ## mmol/L gehouden worden middels een #x daags subcutaan insuline Op de intensive care, moet de bloed glucose concentratie tussen de # en ## mmol/L gehouden Insuline afhankelijke patiënten dienen postoperatief frequent gecontroleerd te worden door Hypertensie door te veel vochtverlies postoperatief kan hypotensie optreden, aanpassen van antihypertensieve medicatie is dan noodzakelijk Dumping dumpingklachten dienen dietair behandeld te worden echter door braken kunnen De nazorg dient verricht te worden in een multidisciplinair team De teksten hieronder zijn voornamelijk gebaseerd op een Europese richtlijnen (Fried, ###) en gedeeltelijk op een Nederlandse type implantaat dat gebruikt is (indien van toepassing), dit tezamen met een beschrijving van De medische follow-up dient gedurende het #e jaar na de operatie tenminste # x per jaar plaats te vinden, beginnend # maand postoperatief, totdat een klinisch aanvaardbare mate van gewichtsverlies is bereikt, zo nodig met herhaalde bandvullingen Daarna moet de follow-up minimaal #x per jaar De metabole status en voedingsstatus moeten goed in de gaten gehouden worden om vitaminetekorten te voorkomen en om adequate supplementen voor te schrijven Daarnaast moet om de reactie op chirurgie en gewichtsverlies in de gaten gehouden worden en moet medicatie • In overeenstemming met het gewichtsverlies van de patiënt en het type implantaat • Door getrainde medische of paramedische staf met voldoende ervaring (zoals De medische follow-up dient #x per jaar plaats te, beginnend # maand postoperatief Na de eerste Orale vitamine en micronutriënt supplementen moeten routinematig voorgeschreven worden om te compenseren voor de mogelijk verminderde inname en absorptie Laboratoriumtesten om de metabole situatie en voedingsstatus in de gaten te houden moeten preoperatief en na een half jaar, na <LEEFTIJD> jaar en daarna jaarlijks plaatsvinden Hierbij moet specifiek gedacht worden aan nuchter glucose (HbA#c bij diabetes patiënten), lever functie testen, nierfunctie, vitamine B##, ##-(OH) vitamine D#, ferritine, calcium, schildklierhormoon, albumine, Hb, magnesium, zink foliumzuur en albumine De uitslagen van deze testen kunnen er op wijzen dat het nodig is om tekorten te compenseren door parenterale toediening van vitamines en micronutriënten.
627
nvmdl
(indien van toepassing), dit tezamen met een beschrijving van De medische follow-up dient gedurende het #e jaar na de operatie tenminste # x per jaar plaats te vinden, beginnend # maand postoperatief, totdat een klinisch aanvaardbare mate van gewichtsverlies is bereikt, zo nodig met herhaalde bandvullingen Daarna moet de follow-up minimaal #x per jaar De metabole status en voedingsstatus moeten goed in de gaten gehouden worden om vitaminetekorten te voorkomen en om adequate supplementen voor te schrijven Daarnaast moet om de reactie op chirurgie en gewichtsverlies in de gaten gehouden worden en moet medicatie • In overeenstemming met het gewichtsverlies van de patiënt en het type implantaat • Door getrainde medische of paramedische staf met voldoende ervaring (zoals De medische follow-up dient #x per jaar plaats te, beginnend # maand postoperatief Na de eerste Orale vitamine en micronutriënt supplementen moeten routinematig voorgeschreven worden om te compenseren voor de mogelijk verminderde inname en absorptie Laboratoriumtesten om de metabole situatie en voedingsstatus in de gaten te houden moeten preoperatief en na een half jaar, na <LEEFTIJD> jaar en daarna jaarlijks plaatsvinden Hierbij moet specifiek gedacht worden aan nuchter glucose (HbA#c bij diabetes patiënten), lever functie testen, nierfunctie, vitamine B##, ##-(OH) vitamine D#, ferritine, calcium, schildklierhormoon, albumine, Hb, magnesium, zink foliumzuur en albumine De uitslagen van deze testen kunnen er op wijzen dat het nodig is om tekorten te compenseren door parenterale toediening van vitamines en micronutriënten of gebruik te maken van oraal lactase In geval van ‘early dumping syndrome’ is vochttoediening voor maaltijden geadviseerd en wordt het gebruik van maïszetmeel supplementen overwogen In geval van ‘late dumping syndrome’ moet gedacht worden aan hypoglycemie en moet de patiënt Minimale eisen voor follow-up na operaties die de absorptie van nutriënten verminderen De follow-up zou gedurende het #e jaar na de operatie tenminste elke # maanden dienen plaats te vinden, beginnend # maand postoperatief Gedurende het #e jaar zou de patiënt tweemaal gezien moeten worden, daarna is éénmaal per jaar voldoende Laboratoriumtesten zijn nodig om het verloop van de metabole situatie en voedingsstatus in de gaten te houden en om gebruik van supplementen en medicijnen hierop aan te passen De parameters die minimaal in de gaten moeten worden gehouden voor de voedingsstatus zijn vitamine B##, ##-(OH), vitamine D#, PTH, bot alkalisch fosfatase, ferritine, calcium, albumine, transferrine, creatinine, protrombine tijd (PTT), foliumzuur, ijzer, TSH en de Pre-operatieve tekorten (zoals frequent een vitamine D tekort) dienen eerst aangevuld te worden Patiënten moeten supplementen van vitamines en micronutriënten innemen om te compenseren voor verminderde inname en overeenkomstige labwaardes Deze vitamines zijn calcium (### mg # x dag), vitamine D (### IU # x dag), multivitamine (#x dag), foliumzuur voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd (#,# mg/dag), ferrofumaraat voor menstruerende vrouwen (### mg), vitamine C Bij een preventief beleid kunnen deze supplementen oraal worden ingenomen Bij correcties voor tekorten moeten de supplementen parenteraal toegediend worden, dit geldt alleen niet voor calcium.
636
nvmdl
dumping syndrome’ is vochttoediening voor maaltijden geadviseerd en wordt het gebruik van maïszetmeel supplementen overwogen In geval van ‘late dumping syndrome’ moet gedacht worden aan hypoglycemie en moet de patiënt Minimale eisen voor follow-up na operaties die de absorptie van nutriënten verminderen De follow-up zou gedurende het #e jaar na de operatie tenminste elke # maanden dienen plaats te vinden, beginnend # maand postoperatief Gedurende het #e jaar zou de patiënt tweemaal gezien moeten worden, daarna is éénmaal per jaar voldoende Laboratoriumtesten zijn nodig om het verloop van de metabole situatie en voedingsstatus in de gaten te houden en om gebruik van supplementen en medicijnen hierop aan te passen De parameters die minimaal in de gaten moeten worden gehouden voor de voedingsstatus zijn vitamine B##, ##-(OH), vitamine D#, PTH, bot alkalisch fosfatase, ferritine, calcium, albumine, transferrine, creatinine, protrombine tijd (PTT), foliumzuur, ijzer, TSH en de Pre-operatieve tekorten (zoals frequent een vitamine D tekort) dienen eerst aangevuld te worden Patiënten moeten supplementen van vitamines en micronutriënten innemen om te compenseren voor verminderde inname en overeenkomstige labwaardes Deze vitamines zijn calcium (### mg # x dag), vitamine D (### IU # x dag), multivitamine (#x dag), foliumzuur voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd (#,# mg/dag), ferrofumaraat voor menstruerende vrouwen (### mg), vitamine C Bij een preventief beleid kunnen deze supplementen oraal worden ingenomen Bij correcties voor tekorten moeten de supplementen parenteraal toegediend worden, dit geldt alleen niet voor calcium In geval van overmatige flatulentie, een vol gevoel en een afwijkende stoelgang zijn de aanbevolen behandelingen oraal neomycine of metronidazole of pancreas enzymen (<PERSOON> et al , ###; Coates, ###; Shaker, ###) chirurgie leidt tot meer gewichtsverlies en tijdig ingrijpen bij eventuele Het lijkt waarschijnlijk dat nazorg moet worden afgestemd op het specifieke Voor een optimale zorg lijkt het aan te bevelen één arts als primair verantwoordelijke aan te Follow-up dient te bestaan uit medische en voedingskundige nazorg Voor een optimale zorg lijkt het aan te bevelen één arts als primair verantwoordelijke aan te wijzen voor de follow-up Het is daarom meestal de chirurg of de voedingskundige die de informatie De klinische en wetenschappelijke rapportage van het postoperatieve verloop zou zich niet alleen moeten richten op het gewicht Daarnaast moet ook het klinische verloop van comorbiditeit goed in de gaten gehouden worden en moet hun kwaliteit van leven uitgevraagd worden, zoals in ### aanbevolen door het Amerikaanse National Institute of Health congres (NIH, ###) Voor het uitvragen van kwaliteit van leven zijn diverse gevalideerde instrumenten voorhanden en deze zouden gebruikt moeten worden (Moorehead, ###; Oria & Moorehead, ###; <PERSOON>, ###) In ### werden door.
588
nvmdl
en een afwijkende stoelgang zijn de aanbevolen behandelingen oraal neomycine of metronidazole of pancreas enzymen (<PERSOON> et al , ###; Coates, ###; Shaker, ###) chirurgie leidt tot meer gewichtsverlies en tijdig ingrijpen bij eventuele Het lijkt waarschijnlijk dat nazorg moet worden afgestemd op het specifieke Voor een optimale zorg lijkt het aan te bevelen één arts als primair verantwoordelijke aan te Follow-up dient te bestaan uit medische en voedingskundige nazorg Voor een optimale zorg lijkt het aan te bevelen één arts als primair verantwoordelijke aan te wijzen voor de follow-up Het is daarom meestal de chirurg of de voedingskundige die de informatie De klinische en wetenschappelijke rapportage van het postoperatieve verloop zou zich niet alleen moeten richten op het gewicht Daarnaast moet ook het klinische verloop van comorbiditeit goed in de gaten gehouden worden en moet hun kwaliteit van leven uitgevraagd worden, zoals in ### aanbevolen door het Amerikaanse National Institute of Health congres (NIH, ###) Voor het uitvragen van kwaliteit van leven zijn diverse gevalideerde instrumenten voorhanden en deze zouden gebruikt moeten worden (Moorehead, ###; Oria & Moorehead, ###; <PERSOON>, ###) In ### werden door Op de lange termijn is het belangrijk om niet alleen het postoperatieve gewicht, maar ook het klinische verloop van comorbiditeit(en) en kwaliteit van leven te controleren <PERSOON> status seven years after Roux-en-Y gastric Baltasar, A , <PERSOON> hepatic impairment after the <PERSOON>, JE et al (###) Nutritional deficiencies following bariatric Boylan, LM , Sugerman, HJ , Driskell, JA (###( Vitamin E, vitamin B-#, vitamin B-##, and folate Brolin, RE , Gorman, JH , Gorman, RC et al (###) Are vitamin B## and folate deficiency clinically Cannizzo, F Jr , Kral, JG (###) Obesity surgery a model of programmed undernutrition Curr Opin Coates, PS , Fernstrom, JD , Fernstrom, MH et al (###) Gastric bypass surgery for morbid obesity leads to an increase in bone turnover and a decrease in bone mass <PERSOON>-jejunal bypass for the treatment of type # diabetes in patients with body mass index of ##–## kg/m# a report of Cummings, DE , <PERSOON>, KE (###) Gastric bypass for obesity mechanisms of weight loss and diabetes resolution <PERSOON>;(##), p ### –### Cummings, DE , <PERSOON>, KE , Carlson, MJ.
563
nvmdl
niet alleen het postoperatieve gewicht, maar ook het klinische verloop van comorbiditeit(en) en kwaliteit van leven te controleren <PERSOON> status seven years after Roux-en-Y gastric Baltasar, A , <PERSOON> hepatic impairment after the <PERSOON>, JE et al (###) Nutritional deficiencies following bariatric Boylan, LM , Sugerman, HJ , Driskell, JA (###( Vitamin E, vitamin B-#, vitamin B-##, and folate Brolin, RE , Gorman, JH , Gorman, RC et al (###) Are vitamin B## and folate deficiency clinically Cannizzo, F Jr , Kral, JG (###) Obesity surgery a model of programmed undernutrition Curr Opin Coates, PS , Fernstrom, JD , Fernstrom, MH et al (###) Gastric bypass surgery for morbid obesity leads to an increase in bone turnover and a decrease in bone mass <PERSOON>-jejunal bypass for the treatment of type # diabetes in patients with body mass index of ##–## kg/m# a report of Cummings, DE , <PERSOON>, KE (###) Gastric bypass for obesity mechanisms of weight loss and diabetes resolution <PERSOON>;(##), p ### –### Cummings, DE , <PERSOON>, KE , Carlson, MJ proximal intestine in the anti-diabetic effects of bariatric surgery Surg Obes Relat Dis;(#), p ### <PERSOON> development of the surgical treatment of morbid obesity <PERSOON>, E (###) Effect of vertical banded gastroplasty on diabetes in the <PERSOON>, PE , Playfair, J , et al (###) Adjustable gastric banding and conventional therapy for type # diabetes a randomized controlled trial JAMA;(###), p ### –### <PERSOON-##>, ME et al (###) Severe protein- calorie malnutrition after bariatric <PERSOON-##>, ME , <PERSOON-##>, JJ (###) Severe protein-calorie malnutrition after bariatric procedures Obes Surg( ##), p ###– <PERSOON-##>, PE , Dixon, JB (###) Patient management after LAP-BAND placement Am Halverson, JD (###) Micronutrient deficiencies after gastric bypass for morbid obesity Am Surg; Halverson, JD (###) Metabolic risk of obesity surgery and long term follow-up <PERSOON-##>, PF (###) Calcium metabolism in the morbidly obese Obes Hamoui, N , <PERSOON-##>, G et al (###) <PERSOON-##> significance of elevated levels of parathyroid hormone in patients with morbid obesity before and after bariatric surgery Arch Surg; (###), p Herbst, CA , Hughes, TA , Gwynne, JT.
664
nvmdl
effects of bariatric surgery Surg Obes Relat Dis;(#), p ### <PERSOON> development of the surgical treatment of morbid obesity <PERSOON>, E (###) Effect of vertical banded gastroplasty on diabetes in the <PERSOON>, PE , Playfair, J , et al (###) Adjustable gastric banding and conventional therapy for type # diabetes a randomized controlled trial JAMA;(###), p ### –### <PERSOON>, ME et al (###) Severe protein- calorie malnutrition after bariatric <PERSOON>, ME , <PERSOON>, JJ (###) Severe protein-calorie malnutrition after bariatric procedures Obes Surg( ##), p ###– <PERSOON>, PE , Dixon, JB (###) Patient management after LAP-BAND placement Am Halverson, JD (###) Micronutrient deficiencies after gastric bypass for morbid obesity Am Surg; Halverson, JD (###) Metabolic risk of obesity surgery and long term follow-up <PERSOON>, PF (###) Calcium metabolism in the morbidly obese Obes Hamoui, N , <PERSOON>, G et al (###) <PERSOON> significance of elevated levels of parathyroid hormone in patients with morbid obesity before and after bariatric surgery Arch Surg; (###), p Herbst, CA , Hughes, TA , Gwynne, JT (###) Gastric bariatric operation in Hickey, MS , Pories, WJ , MacDonald, KG Jr , et al (###) A new paradigm for type # diabetes mellitus could it be a disease of the foregut [with discussion]? <PERSOON-##>;(###), p ##<DATUM> Jensen, K , <PERSOON-##>, E , <PERSOON-##> in the postoperative hypoglycemic and antihypertensive medication requirements in morbidly obese patients after VBG [abstract] <PERSOON-##>, G et al (###) Recommendations Regarding Obesity Surgery Ledikwe, JH , Smiciklas-Wright, H , <PERSOON-##>, DC et al (###) Dietary patterns of rural older adults are associated with weight and nutritional status <PERSOON-##> Soc; (##), p ##<DATUM> Long, <PERSOON-##>, KG Jr , et al (###) Weight loss in severely obese subjects prevents the progression of impaired glucose tolerance to type II diabetes a longitudinal MacLean, LD , <PERSOON-##>, HN (###) Nutrition after vertical banded gastroplasty <PERSOON-##>, AV , et al (###) Reversibility of insulin resistance in obese <PERSOON-##>, S , et al (###) Differential effect of weight loss on insulin <PERSOON-##>, PE , Dixon, JB , <PERSOON-##>, C , et al (###) Treatment of mild to moderate obesity with Pories, WJ , Swanson, MS , MacDonald, KG , et al (###) Who would have thought it? <PERSOON-##>.
738
nvmdl
Gastric bariatric operation in Hickey, MS , Pories, WJ , MacDonald, KG Jr , et al (###) A new paradigm for type # diabetes mellitus could it be a disease of the foregut [with discussion]? <PERSOON>;(###), p ##<DATUM> Jensen, K , <PERSOON>, E , <PERSOON> in the postoperative hypoglycemic and antihypertensive medication requirements in morbidly obese patients after VBG [abstract] <PERSOON>, G et al (###) Recommendations Regarding Obesity Surgery Ledikwe, JH , Smiciklas-Wright, H , <PERSOON>, DC et al (###) Dietary patterns of rural older adults are associated with weight and nutritional status <PERSOON> Soc; (##), p ##<DATUM> Long, <PERSOON>, KG Jr , et al (###) Weight loss in severely obese subjects prevents the progression of impaired glucose tolerance to type II diabetes a longitudinal MacLean, LD , <PERSOON>, HN (###) Nutrition after vertical banded gastroplasty <PERSOON>, AV , et al (###) Reversibility of insulin resistance in obese <PERSOON-##>, S , et al (###) Differential effect of weight loss on insulin <PERSOON-##>, PE , Dixon, JB , <PERSOON-##>, C , et al (###) Treatment of mild to moderate obesity with Pories, WJ , Swanson, MS , MacDonald, KG , et al (###) Who would have thought it? <PERSOON-##>, WJ , MacDonald, KG Jr , Flickinger, EG , et al (###) Is type II diabetes mellitus (NIDDM) Rabkin, RA , Rabkin, JM , Metcalf, B , et al (###) Nutritional markers following duodenal switch <PERSOON-##>, BA , et al (###) VitaminB-## deficiency after gastric surgery for <PERSOON-##> of surgery for curing type # diabetes mellitus <PERSOON-##> response in patients receiving concentrated infusions of glucose and casein hydrolysate for complete parenteral nutrition <PERSOON>;(###), p ###–### <PERSOON-##>, S , et al (###) Effect of laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass on type # diabetes mellitus <PERSOON>;(###), p ###– ### Schilling, RF , Gohdes, PN , Hardie, GH (###) Vitamin B## deficiency after gastric bypass surgery Shaker, JL , Norton, AJ , Woods, MF et al (###) Secondary hyperparathyroidism and osteopenia in women following gastric exclusion surgery for obesity Osteoporos Int; (#), p ##<DATUM> <PERSOON-##>, K et al (###) Impact of patient follow-up on weight loss after <PERSOON-##>, S et al (###) Hematologic complications of gastric bypass for <PERSOON-##>, K et al (###) Comparison of nutritional.
733
nvmdl
<PERSOON>, WJ , MacDonald, KG Jr , Flickinger, EG , et al (###) Is type II diabetes mellitus (NIDDM) Rabkin, RA , Rabkin, JM , Metcalf, B , et al (###) Nutritional markers following duodenal switch <PERSOON>, BA , et al (###) VitaminB-## deficiency after gastric surgery for <PERSOON> of surgery for curing type # diabetes mellitus <PERSOON> response in patients receiving concentrated infusions of glucose and casein hydrolysate for complete parenteral nutrition <PERSOON>;(###), p ###–### <PERSOON>, S , et al (###) Effect of laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass on type # diabetes mellitus <PERSOON>;(###), p ###– ### Schilling, RF , Gohdes, PN , Hardie, GH (###) Vitamin B## deficiency after gastric bypass surgery Shaker, JL , Norton, AJ , Woods, MF et al (###) Secondary hyperparathyroidism and osteopenia in women following gastric exclusion surgery for obesity Osteoporos Int; (#), p ##<DATUM> <PERSOON>, K et al (###) Impact of patient follow-up on weight loss after <PERSOON>, S et al (###) Hematologic complications of gastric bypass for <PERSOON>, K et al (###) Comparison of nutritional <PERSOON-##>, CB , Goodman, GN (###) Changes in diabetic management after Roux-en-<PERSOON-##>, GH , Ren, CJ , Siegel, N et al (###) Serum fat-soluble vitamin deficiency and abnormal calcium metabolism after malabsorptive bariatric surgery <PERSOON-##>; (#), p ##-## <PERSOON-##>, RS (###) Loss of insulin resistance after Roux-en-Y gastric bypass surgery a time course study Obes Surg;(##), p ### Uitgangsvraag Wat is de rol van het dieetadvies in de direct postoperatieve fase en in de De voedingsadviezen na bariatrische chirurgie kunnen worden onderverdeeld in de direct postoperatieve fase, die meestal tot # weken na de operatie duurt, en de latere postoperatieve fase, Voedingsadviezen in de direct postoperatieve fase dienen om de patiënt te begeleiden in het wennen aan de veranderde anatomie en om de veranderde anatomie te beschermen tegen schade door mechanische factoren zoals overmatige uitzetting, gasophoping, hoge drukken door braken etc (Shikora, ###; Ziegler, ###; Heber, ###) Tijdens de eerste # weken ligt de nadruk vooral op de inname van voldoende eiwit en vocht Eiwitrijke dranken of supplementen kunnen hierbij van nut zijn De geringe intake in de eerste dagen na een operatie is hierbij een gegeven, angst voor ondervoeding is gezien de niet-zieke uitgangsituatie niet gerechtvaardigd Voedselintolerantie en klachten bepalen het uitbreiden van de hoeveelheid en consistentie In het algemeen geldt dat patiënt kleine frequente maaltijden neemt, langzaam eet en goed kauwt en eten en drinken scheidt Het.
688
nvmdl
Changes in diabetic management after Roux-en-<PERSOON>, GH , Ren, CJ , Siegel, N et al (###) Serum fat-soluble vitamin deficiency and abnormal calcium metabolism after malabsorptive bariatric surgery <PERSOON>; (#), p ##-## <PERSOON>, RS (###) Loss of insulin resistance after Roux-en-Y gastric bypass surgery a time course study Obes Surg;(##), p ### Uitgangsvraag Wat is de rol van het dieetadvies in de direct postoperatieve fase en in de De voedingsadviezen na bariatrische chirurgie kunnen worden onderverdeeld in de direct postoperatieve fase, die meestal tot # weken na de operatie duurt, en de latere postoperatieve fase, Voedingsadviezen in de direct postoperatieve fase dienen om de patiënt te begeleiden in het wennen aan de veranderde anatomie en om de veranderde anatomie te beschermen tegen schade door mechanische factoren zoals overmatige uitzetting, gasophoping, hoge drukken door braken etc (Shikora, ###; Ziegler, ###; Heber, ###) Tijdens de eerste # weken ligt de nadruk vooral op de inname van voldoende eiwit en vocht Eiwitrijke dranken of supplementen kunnen hierbij van nut zijn De geringe intake in de eerste dagen na een operatie is hierbij een gegeven, angst voor ondervoeding is gezien de niet-zieke uitgangsituatie niet gerechtvaardigd Voedselintolerantie en klachten bepalen het uitbreiden van de hoeveelheid en consistentie In het algemeen geldt dat patiënt kleine frequente maaltijden neemt, langzaam eet en goed kauwt en eten en drinken scheidt Het leert allerlei energierijde drankjes te gebruiken Met name over deze direct postoperatieve fase is Bij de maagband moet de patiënt wennen aan de obstructie van de voedselpassage door de maagband en de kleine resterende maagpouch van ## ml boven de maagband De patiënt moet begeleid worden om complicaties, zoals een vroege bandslippage, fundusherniatie of pouchdilatatie, te voorkomen De maagband is na de operatie in principe leeg en sommige chirurgen maken een passagefoto ter controle Postoperatief worden verschillende diëten aangeraden, variërend van een liberaal dieet gevolgd tot een dik vloeibare voeding gedurende <DATUM> weken, bestaande uit melk(producten), kwark, gepureerd fruit, gepureerde soep en een gepureerde warme maaltijd met het aanvullen van vocht tot minimaal ### ml Koolzuurhoudende dranken niet zijn toegestaan Belangrijk is het aanraden van kleine borden en eventueel bestek, kleine maaltijden, kleine happen en slokken, eten aan de eettafel zonder andere bezigheden tijdens de maaltijd, niet teveel spreken tijdens de maaltijd vanwege het luchthappen, stoppen met eten zowel bij vol zitten, als bij pijnklachten of misselijkheid Ook dient de patiënt niet eindeloos door te blijven eten (maximaal ## minuten per maaltijd) en wat overblijft niet weg te zetten voor later Over het algemeen is het beter dat de patiënt direct een normaal gevarieerd dieet gebruikt, echter het voedsel moet dan wel zeer goed gekauwd worden Adviezen bij de gastric sleeve (als eerste deel van de biliopancreatische diversie) De gastric sleeve operatie als onderdeel van de biliopancreatische diversie met duodenal switch.
603
nvmdl
leert allerlei energierijde drankjes te gebruiken Met name over deze direct postoperatieve fase is Bij de maagband moet de patiënt wennen aan de obstructie van de voedselpassage door de maagband en de kleine resterende maagpouch van ## ml boven de maagband De patiënt moet begeleid worden om complicaties, zoals een vroege bandslippage, fundusherniatie of pouchdilatatie, te voorkomen De maagband is na de operatie in principe leeg en sommige chirurgen maken een passagefoto ter controle Postoperatief worden verschillende diëten aangeraden, variërend van een liberaal dieet gevolgd tot een dik vloeibare voeding gedurende <DATUM> weken, bestaande uit melk(producten), kwark, gepureerd fruit, gepureerde soep en een gepureerde warme maaltijd met het aanvullen van vocht tot minimaal ### ml Koolzuurhoudende dranken niet zijn toegestaan Belangrijk is het aanraden van kleine borden en eventueel bestek, kleine maaltijden, kleine happen en slokken, eten aan de eettafel zonder andere bezigheden tijdens de maaltijd, niet teveel spreken tijdens de maaltijd vanwege het luchthappen, stoppen met eten zowel bij vol zitten, als bij pijnklachten of misselijkheid Ook dient de patiënt niet eindeloos door te blijven eten (maximaal ## minuten per maaltijd) en wat overblijft niet weg te zetten voor later Over het algemeen is het beter dat de patiënt direct een normaal gevarieerd dieet gebruikt, echter het voedsel moet dan wel zeer goed gekauwd worden Adviezen bij de gastric sleeve (als eerste deel van de biliopancreatische diversie) De gastric sleeve operatie als onderdeel van de biliopancreatische diversie met duodenal switch Over de gehele lengte van de maag is een chirurgische naad aangelegd De patiënt moet wennen aan de verminderde maaginhoud en de naad moet worden beschermd tegen potentiële ruptuur De eerste <DATUM> dagen krijgen patiënten het advies dun vloeibare voeding te gebruiken bestaande uit melk (producten), gepureerd fruit en gepureerde soep met soms eiwitpreparaten ter aanvulling van het eiwitgehalte in de voeding Over het algemeen is het beter dat de patiënt direct een normaal gevarieerd dieet gebruikt, echter het voedsel moet dan wel zeer goed gekauwd Hierbij wordt geadviseerd kleine maaltijden, kleine happen en slokken te nuttigen, niet tegelijk eten en drinken, eten aan de eettafel zonder andere bezigheden tijdens de maaltijd, niet teveel spreken tijdens de maaltijd vanwege het luchthappen, en stoppen met eten zowel bij vol zitten, als in geval Bij de gastric bypass blijft een zeer kleine restmaag over van minder dan ## ml en bij de Scopinaro biliopancreatische diversie een restmaag van ### ml die aansluit op een lis van het jejunum Patiënten moeten hierbij wennen aan de ontbrekende reservoirfunctie van de maag, aan vroege en late dumping effecten (zie onder hoofdstuk <DATUM> #) en eventuele lactose intolerantie De operatie kent vele naden die tegen eventuele dehiscentie moeten worden beschermd De vroege fase van de eerste <DATUM> dagen na de operatie worden gekenmerkt door een dun vloeibare voeding in kleine hoeveelheden, bestaande uit melk (producten), gepureerd fruit en gepureerde soep met eiwitpreparaten ter aanvulling van het eiwitgehalte in de voeding Zoals in hoofdstuk <DATUM> # gesteld is.
585
nvmdl
de maag is een chirurgische naad aangelegd De patiënt moet wennen aan de verminderde maaginhoud en de naad moet worden beschermd tegen potentiële ruptuur De eerste <DATUM> dagen krijgen patiënten het advies dun vloeibare voeding te gebruiken bestaande uit melk (producten), gepureerd fruit en gepureerde soep met soms eiwitpreparaten ter aanvulling van het eiwitgehalte in de voeding Over het algemeen is het beter dat de patiënt direct een normaal gevarieerd dieet gebruikt, echter het voedsel moet dan wel zeer goed gekauwd Hierbij wordt geadviseerd kleine maaltijden, kleine happen en slokken te nuttigen, niet tegelijk eten en drinken, eten aan de eettafel zonder andere bezigheden tijdens de maaltijd, niet teveel spreken tijdens de maaltijd vanwege het luchthappen, en stoppen met eten zowel bij vol zitten, als in geval Bij de gastric bypass blijft een zeer kleine restmaag over van minder dan ## ml en bij de Scopinaro biliopancreatische diversie een restmaag van ### ml die aansluit op een lis van het jejunum Patiënten moeten hierbij wennen aan de ontbrekende reservoirfunctie van de maag, aan vroege en late dumping effecten (zie onder hoofdstuk <DATUM> #) en eventuele lactose intolerantie De operatie kent vele naden die tegen eventuele dehiscentie moeten worden beschermd De vroege fase van de eerste <DATUM> dagen na de operatie worden gekenmerkt door een dun vloeibare voeding in kleine hoeveelheden, bestaande uit melk (producten), gepureerd fruit en gepureerde soep met eiwitpreparaten ter aanvulling van het eiwitgehalte in de voeding Zoals in hoofdstuk <DATUM> # gesteld is voedsel moet dan wel zeer goed gekauwd worden Hierbij worden algemene adviezen gegeven zoals het gebruik van kleine maaltijden met kleine happen en slokken, het niet tegelijkertijd eten en drinken maar met een tussenpoos van ##-## minuten, eten aan de eettafel zonder andere bezigheden tijdens de maaltijd, niet teveel spreken tijdens de maaltijd vanwege het luchthappen en het stoppen met eten zowel bij vol zitten, als in geval van pijnklachten of misselijkheid Bij alle operaties moet rekening gehouden worden met een niet-volwaardig samengestelde voeding door de verminderde voedselinname al dan niet gecombineerd met effecten van malabsorptie (Heber, ###; Shikora, ###) Aandacht voor het eiwitgehalte en voor suppletie van mineralen en vitamines is daarom noodzakelijk De behoefte aan eiwit wordt vaak als percentage van de energie inname weergegeven, in <LOCATIE> geldt de aanbeveling voor eiwit van ##-##% van de totale energie inname De eiwitbehoefte per dag is echter een constante ongeacht de energie inname en zal dus een hoger aandeel hebben van de totale energie bij lage energie intake en een lager aandeel bij een hoge energie inname De absolute behoefte van #,# g/kg lichaamsgewicht is daarom een nauwkeuriger maat, al blijft de discussie of als gewichtsmaat het actuele, het optimale of het spiermassa gewicht genomen moet worden Bij gebruik van het ideale lichaamsgewicht wordt <DATUM> # g/kg aangehouden In het algemeen wordt ##-### g eiwit per dag aanbevolen Zeker bij de gastric bypass en de meestal na <DATUM> maanden, door de combinatie van intolerantie voor eiwitrijke voeding en.
598
nvmdl
voedsel moet dan wel zeer goed gekauwd worden Hierbij worden algemene adviezen gegeven zoals het gebruik van kleine maaltijden met kleine happen en slokken, het niet tegelijkertijd eten en drinken maar met een tussenpoos van ##-## minuten, eten aan de eettafel zonder andere bezigheden tijdens de maaltijd, niet teveel spreken tijdens de maaltijd vanwege het luchthappen en het stoppen met eten zowel bij vol zitten, als in geval van pijnklachten of misselijkheid Bij alle operaties moet rekening gehouden worden met een niet-volwaardig samengestelde voeding door de verminderde voedselinname al dan niet gecombineerd met effecten van malabsorptie (Heber, ###; Shikora, ###) Aandacht voor het eiwitgehalte en voor suppletie van mineralen en vitamines is daarom noodzakelijk De behoefte aan eiwit wordt vaak als percentage van de energie inname weergegeven, in <LOCATIE> geldt de aanbeveling voor eiwit van ##-##% van de totale energie inname De eiwitbehoefte per dag is echter een constante ongeacht de energie inname en zal dus een hoger aandeel hebben van de totale energie bij lage energie intake en een lager aandeel bij een hoge energie inname De absolute behoefte van #,# g/kg lichaamsgewicht is daarom een nauwkeuriger maat, al blijft de discussie of als gewichtsmaat het actuele, het optimale of het spiermassa gewicht genomen moet worden Bij gebruik van het ideale lichaamsgewicht wordt <DATUM> # g/kg aangehouden In het algemeen wordt ##-### g eiwit per dag aanbevolen Zeker bij de gastric bypass en de meestal na <DATUM> maanden, door de combinatie van intolerantie voor eiwitrijke voeding en Vlees kan hierbij veel klachten blijven geven en moet er naar andere eiwitbronnen of eiwitsupplementen worden gezocht Ook frequent braken in de eerste maanden verdient aandacht Hierdoor kan een vitamine B# tekort ontstaan en moet soms B# gesuppleerd worden, ook zou een Wernicke encefalopathie kunnen ontstaan (<PERSOON> & <PERSOON>, ###; Chaves, ###) Ook moet de vochtinname worden geëvalueerd Dehydratie is een punt van zorg omdat patiënten in eerste instantie mogelijk bang zijn om teveel te drinken Bovenstaande adviezen van de direct postoperatieve fase blijven gelden, adviezen voor goed kauwen en het niet eten en drinken tegelijkertijd zijn nu extra belangrijk (Ziegler, ###) Ook wordt gewaarschuwd voor het niet passeren van diverse voedingsmiddelen door de maagband zoals rood vlees, wit brood, stokbrood, pasta, rijst, mandarijnenpartjes, asperges en rabarber etc Bij overmatig boeren en refluxklachten moet lucht slikken door praten tijdens de maaltijd, het slurpen van hete drank en soep, gebruik van kauwgum en koolzuurhoudende dranken worden nagegaan Bij klachten van retrosternale pijn, braken en passage belemmering moet obstructie door te grote brokken of inname van te grote hoeveelheden worden uitgesloten In de follow-up wordt de maagband bijgesteld en moeten patiënten soms tijdelijk terug naar de adviezen van de direct postoperatieve fase, omdat ze dan pas weer het obstructie moment ervaren Patiënten zouden na de operatie zo snel mogelijk weer een normaal dieet moeten gebruiken met de nadruk op goed kauwen, kleine maaltijden, niet drinken en eten tegelijkertijd, om ongewenste.
600
nvmdl
Vlees kan hierbij veel klachten blijven geven en moet er naar andere eiwitbronnen of eiwitsupplementen worden gezocht Ook frequent braken in de eerste maanden verdient aandacht Hierdoor kan een vitamine B# tekort ontstaan en moet soms B# gesuppleerd worden, ook zou een Wernicke encefalopathie kunnen ontstaan (<PERSOON> & <PERSOON>, ###; Chaves, ###) Ook moet de vochtinname worden geëvalueerd Dehydratie is een punt van zorg omdat patiënten in eerste instantie mogelijk bang zijn om teveel te drinken Bovenstaande adviezen van de direct postoperatieve fase blijven gelden, adviezen voor goed kauwen en het niet eten en drinken tegelijkertijd zijn nu extra belangrijk (Ziegler, ###) Ook wordt gewaarschuwd voor het niet passeren van diverse voedingsmiddelen door de maagband zoals rood vlees, wit brood, stokbrood, pasta, rijst, mandarijnenpartjes, asperges en rabarber etc Bij overmatig boeren en refluxklachten moet lucht slikken door praten tijdens de maaltijd, het slurpen van hete drank en soep, gebruik van kauwgum en koolzuurhoudende dranken worden nagegaan Bij klachten van retrosternale pijn, braken en passage belemmering moet obstructie door te grote brokken of inname van te grote hoeveelheden worden uitgesloten In de follow-up wordt de maagband bijgesteld en moeten patiënten soms tijdelijk terug naar de adviezen van de direct postoperatieve fase, omdat ze dan pas weer het obstructie moment ervaren Patiënten zouden na de operatie zo snel mogelijk weer een normaal dieet moeten gebruiken met de nadruk op goed kauwen, kleine maaltijden, niet drinken en eten tegelijkertijd, om ongewenste Misselijkheidsklachten en braken onstaat bij een derde van de patienten en vereist een zorgvuldige opbouw van de hoeveelheid en consistentie van de voeding (<PERSOON> aandacht is hier gewenst voor de eiwit-, vitamine B#- en B#-status, zeker bij chronisch brakende patiënten Patiënten zouden na de operatie zo snel mogelijk weer een normaal dieet moeten gebruiken Daarnaast krijgen ze uitdrukkelijke adviezen van goed kauwen, kleine maaltijden, niet drinken en eten tegelijkertijd met een pauze tussen eten en drinken van ##-## minuten om vroege dumping te voorkomen Patiënten moeten hierbij wennen aan de ontbrekende reservoirfunctie van de maag en aan de vroege en late dumping effecten en een eventuele lactose intolerantie (Ukleja, ###, Heber, ###; Collene & Hertzler, ###; Shuster & Vazquez, ###; Ziegler, ###) Bovendien wordt bij deze operatie het duodenum gebypassed met gevolgen voor de opname van calcium, ijzer en foliumzuur In de kleine restmaag ontbreekt de zuursecretie en de secretie van intrinsic factor en de eerste fase van de eiwitafbraak en het emulgeren van vet in de maag vindt niet plaats Dit heeft gevolgen voor de afsplitsing van calcium, ijzer en vitamine B## uit de eiwitverbindingen, voor de vitamine B##intrinsic factor-complex vorming, voor de omzetting van non-haem ijzer naar tweewaardig ijzer en voor de absorptie van vet en vet-oplosbare vitamines (<PERSOON> klachten worden onderscheiden naar vroege en late dumping (<PERSOON> dumping treedt op binnen ##-## minuten en ontstaat door de.
600
nvmdl
van de patienten en vereist een zorgvuldige opbouw van de hoeveelheid en consistentie van de voeding (<PERSOON> aandacht is hier gewenst voor de eiwit-, vitamine B#- en B#-status, zeker bij chronisch brakende patiënten Patiënten zouden na de operatie zo snel mogelijk weer een normaal dieet moeten gebruiken Daarnaast krijgen ze uitdrukkelijke adviezen van goed kauwen, kleine maaltijden, niet drinken en eten tegelijkertijd met een pauze tussen eten en drinken van ##-## minuten om vroege dumping te voorkomen Patiënten moeten hierbij wennen aan de ontbrekende reservoirfunctie van de maag en aan de vroege en late dumping effecten en een eventuele lactose intolerantie (Ukleja, ###, Heber, ###; Collene & Hertzler, ###; Shuster & Vazquez, ###; Ziegler, ###) Bovendien wordt bij deze operatie het duodenum gebypassed met gevolgen voor de opname van calcium, ijzer en foliumzuur In de kleine restmaag ontbreekt de zuursecretie en de secretie van intrinsic factor en de eerste fase van de eiwitafbraak en het emulgeren van vet in de maag vindt niet plaats Dit heeft gevolgen voor de afsplitsing van calcium, ijzer en vitamine B## uit de eiwitverbindingen, voor de vitamine B##intrinsic factor-complex vorming, voor de omzetting van non-haem ijzer naar tweewaardig ijzer en voor de absorptie van vet en vet-oplosbare vitamines (<PERSOON> klachten worden onderscheiden naar vroege en late dumping (<PERSOON> dumping treedt op binnen ##-## minuten en ontstaat door de met vocht, en het niet gedoseerd afgeven van voeding naar de dunne darm Het gevolg hiervan is het storten (mede geholpen door de zwaartekracht) van geconcentreerde hyperosmolaire voedingsbrokken in de dunne darm, die acuut uitzet met intestinale verschijnselen van dumping (krampen, misselijkheid, braken, opgezet gevoel en diarree) Door intraluminele hydrolyse van voedingsmiddelen onder invloed van verteringssappen wordt de osmolaliteit verder verhoogd neurotensine, enteroglucagon en pancreas polypeptide (PP) verhoogd vrijgemaakt Hormonen zoals VIP (vaso-active intestinal peptide), gastrine en motiline spelen geen rol In het streven naar isotonociteit worden grote hoeveelheden vocht uit het vaatstelsel aangetrokken en komen vasoactieve stoffen zoals bradykinine, kinine en serotonine vrij, leidend tot de cardiovasculaire effecten van vroege dumping (hartkloppingen, duizeligheid, zwaktegevoel, bloeddrukdaling, transpireren en neiging tot collaps) De late dumping, <DATUM> uur na de maaltijd, ontstaat door het ontbreken van gedoseerde afgifte van glucose aan de dunne darm, maar in plaats hiervan een acuut stijgende bloedglucose spiegel na de opname van glucose uit de maaltijd Hierop geënte ontstaat een afgifte van insuline, die traag op gang komt en laat doorijlt zonder dat er glucose in het maagdarm stelsel voor opname aanwezig blijft en die wordt gestimuleerd door de stijging van het GIP en GLP# (glucagon-like peptide-#) De gevolgen zijn die van een hypoglycemie Tevens moet men bij deze operatie rekening houden met een lactose intolerantie die merendeels berust op een versnelde passage over een verkort darmdeel of die kan berusten op een tevoren aanwezige lactase deficiëntie die vanwege de gereguleerde afgifte van lactose vanuit de maag naar het duodenum niet klinisch manifest geworden is.
605
nvmdl
darm Het gevolg hiervan is het storten (mede geholpen door de zwaartekracht) van geconcentreerde hyperosmolaire voedingsbrokken in de dunne darm, die acuut uitzet met intestinale verschijnselen van dumping (krampen, misselijkheid, braken, opgezet gevoel en diarree) Door intraluminele hydrolyse van voedingsmiddelen onder invloed van verteringssappen wordt de osmolaliteit verder verhoogd neurotensine, enteroglucagon en pancreas polypeptide (PP) verhoogd vrijgemaakt Hormonen zoals VIP (vaso-active intestinal peptide), gastrine en motiline spelen geen rol In het streven naar isotonociteit worden grote hoeveelheden vocht uit het vaatstelsel aangetrokken en komen vasoactieve stoffen zoals bradykinine, kinine en serotonine vrij, leidend tot de cardiovasculaire effecten van vroege dumping (hartkloppingen, duizeligheid, zwaktegevoel, bloeddrukdaling, transpireren en neiging tot collaps) De late dumping, <DATUM> uur na de maaltijd, ontstaat door het ontbreken van gedoseerde afgifte van glucose aan de dunne darm, maar in plaats hiervan een acuut stijgende bloedglucose spiegel na de opname van glucose uit de maaltijd Hierop geënte ontstaat een afgifte van insuline, die traag op gang komt en laat doorijlt zonder dat er glucose in het maagdarm stelsel voor opname aanwezig blijft en die wordt gestimuleerd door de stijging van het GIP en GLP# (glucagon-like peptide-#) De gevolgen zijn die van een hypoglycemie Tevens moet men bij deze operatie rekening houden met een lactose intolerantie die merendeels berust op een versnelde passage over een verkort darmdeel of die kan berusten op een tevoren aanwezige lactase deficiëntie die vanwege de gereguleerde afgifte van lactose vanuit de maag naar het duodenum niet klinisch manifest geworden is Adviezen ten aanzien van de vroege dumping zijn het nuttigen van frequente, kleine maaltijden zonder vocht, en eventueel bij ernstige klachten gaan liggen na de maaltijd om zo het effect van de zwaartekracht te verminderen Inname van energiedichte voeding en drank wordt ontraden Vocht is buiten de maaltijdmomenten toegestaan <PERSOON> hydrolyseerbare voedingsstoffen zoals disacchariden kunnen door hydrolyse bijdragen aan de hypertoniciteit en worden daarom ontraden Acarbose, dat de α-glycosidische hydrolyse remt en zo de koolhydraatvertering en –opname remt, kan ook worden voorgeschreven in een dosering van ## mg bij de maaltijd Een eiwitrijk en vetrijk dieet met beperking van de snel resorbeerbare koolhydraten geeft minder afgifte van hormonale peptiden Koolhydraten in de vorm van fermenteerbare en oplosbare vezels hoeven niet te worden beperkt de gelvormende, visceuze en viscositeitsverhogende eigenschappen van pectine (## g) of van guargom (# maal daags # g) geven minder uitstorting van hormonale peptiden en minder hoge bloedglucose waarden Over de rol van de hypertoniciteit in de etiologie van de vroege dumping bestaat wel enige twijfel gezien de reactie op somatostatine en de synthetische vorm Octreotide Somatostatine blijkt de maagontlediging en intestinale passage te vertragen en de afgifte van insuline, neurotensine en PP te vertragen Bij ernstige vroege dumping kan men somatostatine (Octreotide) # maal daags ## mcg subcutaan ## minuten voor de maaltijd overwegen (<PERSOON>, ###) Bij aanwezigheid van zowel vroege en late dumping zijn vaak hogere doses (###.
579
nvmdl
ten aanzien van de vroege dumping zijn het nuttigen van frequente, kleine maaltijden zonder vocht, en eventueel bij ernstige klachten gaan liggen na de maaltijd om zo het effect van de zwaartekracht te verminderen Inname van energiedichte voeding en drank wordt ontraden Vocht is buiten de maaltijdmomenten toegestaan <PERSOON> hydrolyseerbare voedingsstoffen zoals disacchariden kunnen door hydrolyse bijdragen aan de hypertoniciteit en worden daarom ontraden Acarbose, dat de α-glycosidische hydrolyse remt en zo de koolhydraatvertering en –opname remt, kan ook worden voorgeschreven in een dosering van ## mg bij de maaltijd Een eiwitrijk en vetrijk dieet met beperking van de snel resorbeerbare koolhydraten geeft minder afgifte van hormonale peptiden Koolhydraten in de vorm van fermenteerbare en oplosbare vezels hoeven niet te worden beperkt de gelvormende, visceuze en viscositeitsverhogende eigenschappen van pectine (## g) of van guargom (# maal daags # g) geven minder uitstorting van hormonale peptiden en minder hoge bloedglucose waarden Over de rol van de hypertoniciteit in de etiologie van de vroege dumping bestaat wel enige twijfel gezien de reactie op somatostatine en de synthetische vorm Octreotide Somatostatine blijkt de maagontlediging en intestinale passage te vertragen en de afgifte van insuline, neurotensine en PP te vertragen Bij ernstige vroege dumping kan men somatostatine (Octreotide) # maal daags ## mcg subcutaan ## minuten voor de maaltijd overwegen (<PERSOON>, ###) Bij aanwezigheid van zowel vroege en late dumping zijn vaak hogere doses (### Zelden komt een ernstige onbehandelbare hypoglycemie voor waarbij het van belang is dat de patiënt zich wendt tot de behandelend arts en/of dietist (<PERSOON>, subtotale of totale pancreatectomie kan dan geïndiceerd zijn Kellogg c s beschrijven echter gunstige uitkomsten en symptoomverbetering bij de helft van hun patiënten op een laag-koolhydraat Sommige patiënten kunnen geen lactose verdragen na de operatie en lactose-beperkende maatregelen of eliminatie van lactosebevattende levensmiddelen zijn dan aangewezen Lactosevrije melk of het gebruik van lactase bevattende preparaten kan dan worden aanbevolen Vaak kunnen korstkazen, yoghurt, karnemelk en kwark wel worden verdragen of treedt tolerantie hiervoor alsnog later in het verloop op <PERSOON> aandacht verdient de voeding op eiwitinname en de compliance wat betreft de inname van supplementen (Faintuch, ###) Consumptie van citrusvruchten, perziken en asperges kan soms een risico op enteroliet-vorming geven indien de partjes/vezels worden Bij deze vorm van bariatrische chirurgie kunnen niet behandelbare hypoglycemie of eiwit ondervoeding voorkomen waarbij artificiële voeding is aangewezen Men zal hier altijd eerst voor de enterale weg kiezen en bij uitzondering op parenterale voeding aangewezen zijn Bij de biliopancreatische diversie met duodenal switch zal vroege dumping door het handhaven van de pylorus functie niet optreden Bovendien dicteert hier de aanwezigheid van de gastric sleeve de diarree) moeten mono- en disacchariden en vetten worden vermeden tevens is de kans op eiwitondervoeding bij deze operatie het hoogst, waardoor de eiwitadviezen van ### g/d hier hoger.
560
nvmdl
hypoglycemie voor waarbij het van belang is dat de patiënt zich wendt tot de behandelend arts en/of dietist (<PERSOON>, subtotale of totale pancreatectomie kan dan geïndiceerd zijn Kellogg c s beschrijven echter gunstige uitkomsten en symptoomverbetering bij de helft van hun patiënten op een laag-koolhydraat Sommige patiënten kunnen geen lactose verdragen na de operatie en lactose-beperkende maatregelen of eliminatie van lactosebevattende levensmiddelen zijn dan aangewezen Lactosevrije melk of het gebruik van lactase bevattende preparaten kan dan worden aanbevolen Vaak kunnen korstkazen, yoghurt, karnemelk en kwark wel worden verdragen of treedt tolerantie hiervoor alsnog later in het verloop op <PERSOON> aandacht verdient de voeding op eiwitinname en de compliance wat betreft de inname van supplementen (Faintuch, ###) Consumptie van citrusvruchten, perziken en asperges kan soms een risico op enteroliet-vorming geven indien de partjes/vezels worden Bij deze vorm van bariatrische chirurgie kunnen niet behandelbare hypoglycemie of eiwit ondervoeding voorkomen waarbij artificiële voeding is aangewezen Men zal hier altijd eerst voor de enterale weg kiezen en bij uitzondering op parenterale voeding aangewezen zijn Bij de biliopancreatische diversie met duodenal switch zal vroege dumping door het handhaven van de pylorus functie niet optreden Bovendien dicteert hier de aanwezigheid van de gastric sleeve de diarree) moeten mono- en disacchariden en vetten worden vermeden tevens is de kans op eiwitondervoeding bij deze operatie het hoogst, waardoor de eiwitadviezen van ### g/d hier hoger inname van ##-### g eiwit per dag te besteden, zeker bij veelvuldig braken, waarbij ook de Het wordt aanbevolen om postoperatief bij vroege en late dumpingklachten de voeding aan te passen en bij persisterende klachten de toediening van acarbose, pectine, guar gom of subcutaan Het wordt aanbevolen om de voeding, die onvolwaardig is door energiebeperking en door de operatie minder verteerd en opgenomen wordt, aan te vullen met supplementen van vitamines, Carvajal, SH , Mulvihill, SJ (###) Postgastrectomy syndromes dumping and diarrhea <PERSOON>, FA (###) A cluster of polyneuropathy and Collene, AL , <PERSOON> outcomes of gastric bypass Nutr Clin Pract Apr;##(#), p <PERSOON>, <INSTELLING> (###) Octreotide therapy in dumping syndrome Analysis of <PERSOON>, ME , <PERSOON>, MM , Teivelis, MP , Garrido, AB Jr , et al (###) Severe Gray, JL , Debas, HT , Mulvihill, SJ (###) Control of dumping symptoms by somatostatin analogue <PERSOON>, LM , Livingston, E , <PERSOON> and nutritional management of the post-bariatric surgery patient an Endocrine Society Clinical Kellogg, TA , Bantle, JP , <PERSOON-##>, T , et al (###) Postgastric bypass hyperinsulinemic hypoglycemia syndrome characterization and response to a modified <PERSOON-##>, WS , Tichansky, <PERSOON-##>, CA (###) Vitamin and trace mineral levels.
607
nvmdl
braken, waarbij ook de Het wordt aanbevolen om postoperatief bij vroege en late dumpingklachten de voeding aan te passen en bij persisterende klachten de toediening van acarbose, pectine, guar gom of subcutaan Het wordt aanbevolen om de voeding, die onvolwaardig is door energiebeperking en door de operatie minder verteerd en opgenomen wordt, aan te vullen met supplementen van vitamines, Carvajal, SH , Mulvihill, SJ (###) Postgastrectomy syndromes dumping and diarrhea <PERSOON>, FA (###) A cluster of polyneuropathy and Collene, AL , <PERSOON> outcomes of gastric bypass Nutr Clin Pract Apr;##(#), p <PERSOON>, <INSTELLING> (###) Octreotide therapy in dumping syndrome Analysis of <PERSOON>, ME , <PERSOON>, MM , Teivelis, MP , Garrido, AB Jr , et al (###) Severe Gray, JL , Debas, HT , Mulvihill, SJ (###) Control of dumping symptoms by somatostatin analogue <PERSOON>, LM , Livingston, E , <PERSOON> and nutritional management of the post-bariatric surgery patient an Endocrine Society Clinical Kellogg, TA , Bantle, JP , <PERSOON>, T , et al (###) Postgastric bypass hyperinsulinemic hypoglycemia syndrome characterization and response to a modified <PERSOON>, WS , Tichansky, <PERSOON-##>, CA (###) Vitamin and trace mineral levels , <PERSOON-##> en metabole gevolgen van maagoperaties is er een praktische handreiking op het gebied van de voeding? Ned Tijdschr Dietisten;##(#), p ##-## <PERSOON-##>, JJ , Nauck, MA , Butler, PC (###) Comment to Patti, ME , McMahon, G , Mun, EC et al (###) Severe hypoglycaemia post-gastric bypass requiring partial pancreatectomy evidence for inappropriate insulin secretion and pancreatic islet hyperplasia Diabetologia ## ###-### Patti, ME , <PERSOON-##>, JJ , Goldsmith, J , et al (###) Severe hypoglycaemia post-gastric bypass requiring partial pancreatectomy evidence for inappropriate insulin secretion and pancreatic islet hyperplasia Diabetologia Nov;##(##), p ###-## <PERSOON-##>, NV , MacLean, LD (###) Iron absorption and therapy after <PERSOON-##>, GB , Service, FJ , Andrews, JC , Collazo-Clavell, ML , <PERSOON-##>, RV (###) Hyperinsulinemic hypoglycemia with nesidioblastosis after gastric-bypass surgery <PERSOON-##>, SA , <PERSOON-##>, JJ , Tarnoff, ME (###) Nutrition and gastrointestinal complications of bariatric Shuster, MH , Vazquez, JA (###) Nutritional concerns related to Roux-en-Y gastric bypass what every clinician needs to know Crit Care Nurs Q Jul;##(#), p ###-## <PERSOON-##> encephalopathy after obesity surgery a systematic review Snyder-Marlow G, <PERSOON-##> care for patients undergoing laparoscopic sleeve <PERSOON-##> syndrome.
712
nvmdl
, <PERSOON> en metabole gevolgen van maagoperaties is er een praktische handreiking op het gebied van de voeding? Ned Tijdschr Dietisten;##(#), p ##-## <PERSOON>, JJ , Nauck, MA , Butler, PC (###) Comment to Patti, ME , McMahon, G , Mun, EC et al (###) Severe hypoglycaemia post-gastric bypass requiring partial pancreatectomy evidence for inappropriate insulin secretion and pancreatic islet hyperplasia Diabetologia ## ###-### Patti, ME , <PERSOON>, JJ , Goldsmith, J , et al (###) Severe hypoglycaemia post-gastric bypass requiring partial pancreatectomy evidence for inappropriate insulin secretion and pancreatic islet hyperplasia Diabetologia Nov;##(##), p ###-## <PERSOON>, NV , MacLean, LD (###) Iron absorption and therapy after <PERSOON>, GB , Service, FJ , Andrews, JC , Collazo-Clavell, ML , <PERSOON>, RV (###) Hyperinsulinemic hypoglycemia with nesidioblastosis after gastric-bypass surgery <PERSOON>, SA , <PERSOON>, JJ , Tarnoff, ME (###) Nutrition and gastrointestinal complications of bariatric Shuster, MH , Vazquez, JA (###) Nutritional concerns related to Roux-en-Y gastric bypass what every clinician needs to know Crit Care Nurs Q Jul;##(#), p ###-## <PERSOON> encephalopathy after obesity surgery a systematic review Snyder-Marlow G, <PERSOON-##> care for patients undergoing laparoscopic sleeve <PERSOON-##> syndrome Nutr Clin Pract Oct;##(#), p <PERSOON-##> follow-up after bariatric surgery nutritional and drug issues General recommendations for the prevention and Uitgangsvraag Welke psychologische follow-up dient te worden aangeboden aan patiënten het behoud van langdurig succesvol excess weight loss percentage is blijvende gedragsverandering noodzakelijk Langdurige psychologische nazorg na bariatrische chirurgieis daarvoor een vereiste (<PERSOON-##>, ###) Toch zijn er op dit moment maar weinig studies waarin duidelijk aangegeven wordt welke psychologische en/of gedragsproblemen zich na bariatrische chirurgie voordoen en welke specifieke interventies geïndiceerd zijn Ook is de literatuur weinig consistent over psychologische uitkomstmaten Tegenover de mening dat een as-I-stoornis van de DSM-IV# geassocieerd is met meer medische en psychiatrische complicaties na operaties, staat de Standaard postoperatieve nazorg bij bariatrische patiënten is niet vanzelfsprekend <PERSOON-##> (###) laat bijvoorbeeld zien dat in slechts # van de ## onderzochte Nederlandse ziekenhuizen waar bariatrische chirurgie wordt uitgevoerd, postoperatieve psychologische begeleiding wordt aangeboden Dit is ongeacht de psychopathologische complicaties, zoals depressie, sociale remming, impulsiviteit en vijandigheid, die het slagen van de behandeling in de weg kunnen staan Christiansen et al (###) benadrukken het belang van nazorg Slechts ##% van de ### morbide obese patiënten die een intensieve multidisciplinaire behandeling hebben gevolgd (in een conservatieve setting), is – vier jaar na behandeling – in staat een gereduceerd gewicht van ##% of meer zelfstandig te behouden.
679
nvmdl
Nutr Clin Pract Oct;##(#), p <PERSOON> follow-up after bariatric surgery nutritional and drug issues General recommendations for the prevention and Uitgangsvraag Welke psychologische follow-up dient te worden aangeboden aan patiënten het behoud van langdurig succesvol excess weight loss percentage is blijvende gedragsverandering noodzakelijk Langdurige psychologische nazorg na bariatrische chirurgieis daarvoor een vereiste (<PERSOON>, ###) Toch zijn er op dit moment maar weinig studies waarin duidelijk aangegeven wordt welke psychologische en/of gedragsproblemen zich na bariatrische chirurgie voordoen en welke specifieke interventies geïndiceerd zijn Ook is de literatuur weinig consistent over psychologische uitkomstmaten Tegenover de mening dat een as-I-stoornis van de DSM-IV# geassocieerd is met meer medische en psychiatrische complicaties na operaties, staat de Standaard postoperatieve nazorg bij bariatrische patiënten is niet vanzelfsprekend <PERSOON> (###) laat bijvoorbeeld zien dat in slechts # van de ## onderzochte Nederlandse ziekenhuizen waar bariatrische chirurgie wordt uitgevoerd, postoperatieve psychologische begeleiding wordt aangeboden Dit is ongeacht de psychopathologische complicaties, zoals depressie, sociale remming, impulsiviteit en vijandigheid, die het slagen van de behandeling in de weg kunnen staan Christiansen et al (###) benadrukken het belang van nazorg Slechts ##% van de ### morbide obese patiënten die een intensieve multidisciplinaire behandeling hebben gevolgd (in een conservatieve setting), is – vier jaar na behandeling – in staat een gereduceerd gewicht van ##% of meer zelfstandig te behouden nazorg na een interventie om het gewicht te verminderen teneinde de motivatie, steun en daarmee de kans op gewichtshandhaving te verhogen Ook het National Institute of Health (###) onderstreept het belang van continuïteit van de behandeling De summiere literatuur laat zien dat postoperatieve psychologische begeleiding zich primair moet richten op het stellen van realistische doelen en het aanleren van nieuw gedrag Patiënten die deelnemen aan postoperatieve groepsbijeenkomsten of psychotherapie bereikten iets meer gewichtsverlies en een betere kwaliteit van leven dan patiënten die hier niet aan deelnamen (<PERSOON> zijn psychische, sociale en cosmetische redenen, en meestal niet de gezondheidsrisico’s, drijfveren voor obesen om zich voor behandeling aan te melden Uit onderzoek van Foster et al (###), naar de verwachtingen onder ### obese personen komt naar voren dat een medisch relevant gewichtsverlies van ongeveer ##% als teleurstellend wordt ervaren Patiënten met de hoogste BMI-waarden bleken de meest irreële verwachtingen te hebben Onderzoek van White et al (###) laat zien dat streef-BMI-waarden bij ### ondervraagde patiënten die bariatrische chirurgie ondergingen, liggen onder ## kg/m# Volgens patiënten wordt een goed resultaat behaald bij een BMI van ## kg/m# en een acceptabel resultaat bij BMI van ## kg/m# Dit is niet in overeenstemming met de resultaten bereikt met een operatie zodat het van groot belang is de patiënt vooraf duidelijk te maken wat een realistische verwachting is (BMI Volgens Hayward et al (###) is sociale ondersteuning door de psycholoog/psychiater noodzakelijk.
608
nvmdl
verminderen teneinde de motivatie, steun en daarmee de kans op gewichtshandhaving te verhogen Ook het National Institute of Health (###) onderstreept het belang van continuïteit van de behandeling De summiere literatuur laat zien dat postoperatieve psychologische begeleiding zich primair moet richten op het stellen van realistische doelen en het aanleren van nieuw gedrag Patiënten die deelnemen aan postoperatieve groepsbijeenkomsten of psychotherapie bereikten iets meer gewichtsverlies en een betere kwaliteit van leven dan patiënten die hier niet aan deelnamen (<PERSOON> zijn psychische, sociale en cosmetische redenen, en meestal niet de gezondheidsrisico’s, drijfveren voor obesen om zich voor behandeling aan te melden Uit onderzoek van Foster et al (###), naar de verwachtingen onder ### obese personen komt naar voren dat een medisch relevant gewichtsverlies van ongeveer ##% als teleurstellend wordt ervaren Patiënten met de hoogste BMI-waarden bleken de meest irreële verwachtingen te hebben Onderzoek van White et al (###) laat zien dat streef-BMI-waarden bij ### ondervraagde patiënten die bariatrische chirurgie ondergingen, liggen onder ## kg/m# Volgens patiënten wordt een goed resultaat behaald bij een BMI van ## kg/m# en een acceptabel resultaat bij BMI van ## kg/m# Dit is niet in overeenstemming met de resultaten bereikt met een operatie zodat het van groot belang is de patiënt vooraf duidelijk te maken wat een realistische verwachting is (BMI Volgens Hayward et al (###) is sociale ondersteuning door de psycholoog/psychiater noodzakelijk herstructurering, voor bewustwording van emotionele processen die aan het eetgedrag ten grondslag liggen, en het eigen maken van oplossingsstrategieën zoals het controleren van de omgeving (externe eters), het controleren van impulsen en ‘cue-exposure’ (emotionele eters) Tevens is positieve sociale ondersteuning nodig van de sociale omgeving; dit maakt het integreren van de nieuwe leefstijl en identiteit in het dagelijks leven mogelijk <PERSOON> & Kirschenbaum (###) stellen op basis van onderzoek bij ### obese volwassenen dat volwassenen stress en depressie ervaren gedurende pogingen om af te vallen <PERSOON> (###) kan psychologische begeleiding gericht op reductie hiervan tot betere uitkomsten van de behandeling leiden Het pleidooi voor psychologische nazorg ligt in lijn met de opvatting om obesitas ook als gedragsprobleem te beschouwen In de richtlijn ’Diagnostiek en behandeling van morbide obesitas bij volwassenen en kinderen, (CBO, ###) zijn enkele psychologische i c cognitiefgedragstherapeutische behandelinterventies genoemd Ook <PERSOON> et al (###) laten in een overzichtsartikel over obesitas zien dat met name cognitief gedragstherapeutische interventies bestaande uit ‘exposure met responspreventie’ en cognitieve herstructurering tot substantiële verbetering van het eetgedrag lijden Het geciteerde onderzoek had weliswaar betrekking op obese patiënten die een conservatieve behandeling kregen, maar er is geen enkele reden om niet te veronderstellen dat deze interventies niet ook bij post-operatieve eetbuien effectief zouden zijn Aangezien professionele lange termijn zorg voor de meeste obese patiënten ontbreekt, is door de psycholoog Latner onderzoek gedaan naar de effecten van (na)zorg door middel van lotgenotencontact (Latner et al ###) Resultaten van dit onderzoek laten zien dat deze vorm van.
632
nvmdl
eetgedrag ten grondslag liggen, en het eigen maken van oplossingsstrategieën zoals het controleren van de omgeving (externe eters), het controleren van impulsen en ‘cue-exposure’ (emotionele eters) Tevens is positieve sociale ondersteuning nodig van de sociale omgeving; dit maakt het integreren van de nieuwe leefstijl en identiteit in het dagelijks leven mogelijk <PERSOON> & Kirschenbaum (###) stellen op basis van onderzoek bij ### obese volwassenen dat volwassenen stress en depressie ervaren gedurende pogingen om af te vallen <PERSOON> (###) kan psychologische begeleiding gericht op reductie hiervan tot betere uitkomsten van de behandeling leiden Het pleidooi voor psychologische nazorg ligt in lijn met de opvatting om obesitas ook als gedragsprobleem te beschouwen In de richtlijn ’Diagnostiek en behandeling van morbide obesitas bij volwassenen en kinderen, (CBO, ###) zijn enkele psychologische i c cognitiefgedragstherapeutische behandelinterventies genoemd Ook <PERSOON> et al (###) laten in een overzichtsartikel over obesitas zien dat met name cognitief gedragstherapeutische interventies bestaande uit ‘exposure met responspreventie’ en cognitieve herstructurering tot substantiële verbetering van het eetgedrag lijden Het geciteerde onderzoek had weliswaar betrekking op obese patiënten die een conservatieve behandeling kregen, maar er is geen enkele reden om niet te veronderstellen dat deze interventies niet ook bij post-operatieve eetbuien effectief zouden zijn Aangezien professionele lange termijn zorg voor de meeste obese patiënten ontbreekt, is door de psycholoog Latner onderzoek gedaan naar de effecten van (na)zorg door middel van lotgenotencontact (Latner et al ###) Resultaten van dit onderzoek laten zien dat deze vorm van effecten heeft op de eigen effectiviteitsverwachting en de gewichtsreductie Patiënten in dit onderzoek gaven aan belangrijke toegevoegde waarde van het lotgenotencontact te ervaren in de steun en positieve bekrachtiging die lotgenoten van elkaar ontvangen en in de continuïteit die de behandeling op deze manier krijgt Dit resulteerde in een verhoogd vertrouwen in zichzelf en in het Het lijkt waarschijnlijk dat een psycholoog ondersteuning kan bieden bij het Het lijkt aannemelijk dat psychologische nazorg leidt tot meer gewichtsverlies en <PERSOON>, ### Het wordt aanbevolen om psychologische begeleiding en/of lotgenoten contact te faciliteren in Het wordt aanbevolen om in een psychologisch nazorgtraject de cognitief-gedragstherapeutische interventies te laten uitvoeren door daarvoor specifiek opgeleide behandelaren in gespecialiseerde Byrne, TK (###) Complications of surgery for obesity Surg Clin North Am( ##), p ###–### CBO Diagnostiek en behandeling van morbide obesitas bij volwassenen en kinderen, ### <PERSOON> loss maintenance in severely Foster, GD , Wadden, TA , Phelan, S et al (###) Obese patients’ perceptions of treatment outcomes and the factors that influence them Arch Intern Med;(###), p ###<DATUM> Hayward, LM , Nixon, C , <PERSOON> process of restructuring and the treatment of <PERSOON> of participation in bariatric support group after Roux-en-Y gastric <PERSOON> J J , et al.
606
nvmdl
effecten heeft op de eigen effectiviteitsverwachting en de gewichtsreductie Patiënten in dit onderzoek gaven aan belangrijke toegevoegde waarde van het lotgenotencontact te ervaren in de steun en positieve bekrachtiging die lotgenoten van elkaar ontvangen en in de continuïteit die de behandeling op deze manier krijgt Dit resulteerde in een verhoogd vertrouwen in zichzelf en in het Het lijkt waarschijnlijk dat een psycholoog ondersteuning kan bieden bij het Het lijkt aannemelijk dat psychologische nazorg leidt tot meer gewichtsverlies en <PERSOON>, ### Het wordt aanbevolen om psychologische begeleiding en/of lotgenoten contact te faciliteren in Het wordt aanbevolen om in een psychologisch nazorgtraject de cognitief-gedragstherapeutische interventies te laten uitvoeren door daarvoor specifiek opgeleide behandelaren in gespecialiseerde Byrne, TK (###) Complications of surgery for obesity Surg Clin North Am( ##), p ###–### CBO Diagnostiek en behandeling van morbide obesitas bij volwassenen en kinderen, ### <PERSOON> loss maintenance in severely Foster, GD , Wadden, TA , Phelan, S et al (###) Obese patients’ perceptions of treatment outcomes and the factors that influence them Arch Intern Med;(###), p ###<DATUM> Hayward, LM , Nixon, C , <PERSOON> process of restructuring and the treatment of <PERSOON> of participation in bariatric support group after Roux-en-Y gastric <PERSOON> J J , et al psychology general overview and the Dutch approach Obes Surg;(##), p ###-## <PERSOON>, F A , <PERSOON>, A , <PERSOON>, S (###) Waarom <PERSOON> relationship between support group attendance and one-year postoperative weight loss in gastric banding patients Surg Obes Relat Kalarchian, M A , <PERSOON-##> of psychiaric disorders to #-month outcomes after gastric bypass Surg Kolakowski, S , Jr , Kirkland, ML , Schuricht, AL (###) Routine postoperative barium swallow Latner, JD , Stunkard, AJ , <PERSOON-##>, GT , <PERSOON-##> perceived effectiveness of continuing care and group support in the long-term self-help treatment of obesity Obesity Medisch wetenschappelijke raad van het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg (CBO) Richtlijn diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen, ### p<DATUM> <PERSOON-##>, MD (###) Laparoscopic adjustable gastric banding essential role NIH## Anonymous (###) Clinical guidelines on the identification, evaluation and treatment of overweight and obesity in adults <PERSOON-##> evidence report <INSTELLING> National Institute of Health Rabner, JG , Greenstein, RJ (###) Antiobesity surgery.
580
nvmdl
general overview and the Dutch approach Obes Surg;(##), p ###-## <PERSOON>, F A , <PERSOON>, A , <PERSOON>, S (###) Waarom <PERSOON> relationship between support group attendance and one-year postoperative weight loss in gastric banding patients Surg Obes Relat Kalarchian, M A , <PERSOON> of psychiaric disorders to #-month outcomes after gastric bypass Surg Kolakowski, S , Jr , Kirkland, ML , Schuricht, AL (###) Routine postoperative barium swallow Latner, JD , Stunkard, AJ , <PERSOON>, GT , <PERSOON> perceived effectiveness of continuing care and group support in the long-term self-help treatment of obesity Obesity Medisch wetenschappelijke raad van het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg (CBO) Richtlijn diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen, ### p<DATUM> <PERSOON>, MD (###) Laparoscopic adjustable gastric banding essential role NIH## Anonymous (###) Clinical guidelines on the identification, evaluation and treatment of overweight and obesity in adults <PERSOON> evidence report <INSTELLING> National Institute of Health Rabner, JG , Greenstein, RJ (###) Antiobesity surgery with duodenal switch a case series of ## consecutive patients Obes Surg (##), p #<DATUM> <PERSOON-##>, EH , Kirschenbaum, <PERSOON-##> associated with weight control in older adults White, MA , Masheb, RM , Rothschild, BS , et al (###) Do patients’ unrealistic weight goals have In <LOCATIE> wordt de komende jaren een groei verwacht van het aantal bariatrische procedures, waaronder vooral de laparoscopische gastric bypass Deze operaties stellen hoge eisen aan de operateurs, maar ook aan de overige leden van het behandelteam en de instelling Recent onderzoek toont een duidelijke relatie tussen uitkomsten en volume per chirurg en per instelling Hierbij versterken ziekenhuisvolume en chirurgenvolume elkaar, zowel wat betreft het De kwaliteit van zorg wordt mede bepaald door de gekozen zorgprogramma’s, de aanwezige faciliteiten, de ervaring en competentie van de chirurg, van de overige leden van het behandelteam, De leden van de werkgroep Bariatrische Chirurgie van de NVGIC hebben op basis van bovenstaande uitgangspunten de wenselijkheid uitgesproken minimumeisen te formuleren voor chirurgen en instellingen die zich met bariatrische chirurgie bezighouden Op grond van deze eisen moet in de nabije toekomst een systeem van certificering en visitatie worden gerealiseerd Tijdens een bijeenkomst van de werkgroep bariatrische chirurgie in februari ### is consensus bereikt wat betreft de onderstaande eisen, welke aansluiten op de initiatieven met betrekking tot accreditatie van bariatrische centra van de ‘American Society for Metabolic and Bariatric Surgery’ Door het stellen van kwalitatieve en kwantitatieve eisen op het gebied van volume, faciliteiten en.
585
nvmdl
duodenal switch a case series of ## consecutive patients Obes Surg (##), p #<DATUM> <PERSOON>, EH , Kirschenbaum, <PERSOON> associated with weight control in older adults White, MA , Masheb, RM , Rothschild, BS , et al (###) Do patients’ unrealistic weight goals have In <LOCATIE> wordt de komende jaren een groei verwacht van het aantal bariatrische procedures, waaronder vooral de laparoscopische gastric bypass Deze operaties stellen hoge eisen aan de operateurs, maar ook aan de overige leden van het behandelteam en de instelling Recent onderzoek toont een duidelijke relatie tussen uitkomsten en volume per chirurg en per instelling Hierbij versterken ziekenhuisvolume en chirurgenvolume elkaar, zowel wat betreft het De kwaliteit van zorg wordt mede bepaald door de gekozen zorgprogramma’s, de aanwezige faciliteiten, de ervaring en competentie van de chirurg, van de overige leden van het behandelteam, De leden van de werkgroep Bariatrische Chirurgie van de NVGIC hebben op basis van bovenstaande uitgangspunten de wenselijkheid uitgesproken minimumeisen te formuleren voor chirurgen en instellingen die zich met bariatrische chirurgie bezighouden Op grond van deze eisen moet in de nabije toekomst een systeem van certificering en visitatie worden gerealiseerd Tijdens een bijeenkomst van de werkgroep bariatrische chirurgie in februari ### is consensus bereikt wat betreft de onderstaande eisen, welke aansluiten op de initiatieven met betrekking tot accreditatie van bariatrische centra van de ‘American Society for Metabolic and Bariatric Surgery’ Door het stellen van kwalitatieve en kwantitatieve eisen op het gebied van volume, faciliteiten en # Binnen een kliniek dient overeenstemming te bestaan tussen betrokken disciplines over de te behandelen patiënten categorieën Er zijn protocollen voor de chirurgische behandeling van Professionals betrokken bij de zorg voor patiënten met morbide obesitas zijn voldoende # Beschikbaarheid van afdeling Interne Geneeskunde ( endocrinologie) en MDL-ziekten, met # Beschikbaarheid van getrainde anesthesiologen met ervaring in de behandeling van bariatrische patiënten Er zijn duidelijke werkafspraken met de afdeling anesthesiologie # Beschikbaarheid van afdeling Radiologie met expertise op gebied van interventies # Beschikbaarheid van cardiologen en longartsen voor consultatieve diensten # Beschikbaarheid van een multidisciplinair team voor de intake, indicatiestelling en begeleiding van patiënten Van het team maakt tenminste een internist/endocrinoloog, diëtist(e), psycholoog, chirurg en verpleegkundig specialist/nurse practitioner deel uit Op # Er is een vast contact met referentiecentrum voor verwijzing of overleg # Acute/complicatie chirurgie wordt uitgevoerd door eigen chirurgen met voldoende ervaring in de electieve setting, dan wel zijn er afspraken met referentiecentrum m b t ## Ten behoeve van de continuïteit van zorg bestaat er binnen de chirurgische groep een ## Beschikbaarheid van basisvoorzieningen, materialen en instrumenten t b v morbide obese patiënten, zoals wachtruimten, stoelen, bedden, weegschalen en recovery room en intensive ## De afdeling onderhoudt een digitale database waarin behandelgegevens, uitkomsten van zorg en complicaties van alle behandelde patiënten worden geregistreerd # Per instituut vinden jaarlijks gemiddeld (gemeten over een aaneensluitende periode van # #.
602
nvmdl
Binnen een kliniek dient overeenstemming te bestaan tussen betrokken disciplines over de te behandelen patiënten categorieën Er zijn protocollen voor de chirurgische behandeling van Professionals betrokken bij de zorg voor patiënten met morbide obesitas zijn voldoende # Beschikbaarheid van afdeling Interne Geneeskunde ( endocrinologie) en MDL-ziekten, met # Beschikbaarheid van getrainde anesthesiologen met ervaring in de behandeling van bariatrische patiënten Er zijn duidelijke werkafspraken met de afdeling anesthesiologie # Beschikbaarheid van afdeling Radiologie met expertise op gebied van interventies # Beschikbaarheid van cardiologen en longartsen voor consultatieve diensten # Beschikbaarheid van een multidisciplinair team voor de intake, indicatiestelling en begeleiding van patiënten Van het team maakt tenminste een internist/endocrinoloog, diëtist(e), psycholoog, chirurg en verpleegkundig specialist/nurse practitioner deel uit Op # Er is een vast contact met referentiecentrum voor verwijzing of overleg # Acute/complicatie chirurgie wordt uitgevoerd door eigen chirurgen met voldoende ervaring in de electieve setting, dan wel zijn er afspraken met referentiecentrum m b t ## Ten behoeve van de continuïteit van zorg bestaat er binnen de chirurgische groep een ## Beschikbaarheid van basisvoorzieningen, materialen en instrumenten t b v morbide obese patiënten, zoals wachtruimten, stoelen, bedden, weegschalen en recovery room en intensive ## De afdeling onderhoudt een digitale database waarin behandelgegevens, uitkomsten van zorg en complicaties van alle behandelde patiënten worden geregistreerd # Per instituut vinden jaarlijks gemiddeld (gemeten over een aaneensluitende periode van <DATUM> patiënten Hiertoe worden gerekend patiënten met een ASA classificatie ≤ #, geen grote buikoperaties in de voorgeschiedenis, leeftijd ( <LEEFTIJD> jaar en een maximale BMI van ## Aanbevolen wordt de eerste # tot <LEEFTIJD> jaar geen super-obese patiënten (BMI ) ## kg/m#) te behandelen en geen technisch complexe ingrepen uit te voeren totdat voldoende ervaring # Revisie chirurgie dient uitsluitend plaats te vinden indien jaarlijks gemiddeld (gemeten over een aaneensluitende periode van <LEEFTIJD> jaar) meer dan ### bariatrische procedures duodenal switch en sleeve resecties worden pas uitgevoerd nadat voldoende ervaring is opgedaan met eenvoudiger procedures (minimaal ### LAGB) en de professionals # Chirurg is lid van een maatschap waarbinnen tenminste # chirurgen de bariatrische # Chirurg voldoet aan de door de NVGIC geaccordeerde minimale eisen om de # Chirurg is bereid tot een langdurige follow-up () <LEEFTIJD> jaar) van patiënten # Certificering van chirurgen zal plaats vinden op basis van een jaarlijks minimaal aantal van ## bariatrische procedures uitgevoerd, dan wel geassisteerd, en een jaarlijks aantal Carbonell, AM , Lincourt, AE , Matthews, BD et al (###) National study of the effect of <PERSOON>, G et al (###) <PERSOON> relationship of surgeon and hospital volume to outcome after gastric bypass surgery in Pennsylvania a #-year summary Surgery; Flum, <PERSOON> of Gastric Bypass Operation on Survival a population based Flum, <PERSOON>, JA et al.
617
nvmdl
Module <DATUM> Aanvullende beeldvorming bij aangetoonde metastasen op afstand ## Module <DATUM> Besluitvorming bij ouderen en andere kwetsbare patiëntengroepen ## Module <DATUM> Aanvullende lokale excisie of rectumresectie na poliepectomie ### Module <DATUM> Neoadjuvante of inductietherapie bij het vroege rectumcarcinoom ### Module <DATUM> Neoadjuvante therapie intermedair stadium rectumcarcinoom ### Module # ## Watchful waiting na neoadjuvante therapie met resectie als aanvankelijke Module <DATUM> Locale behandeling bij recidief metastase na locale behandeling ### Module <DATUM> Inductiebehandeling bij potentieel resectabele metastasen ### Module <DATUM> Systemische behandeling bij permanent irresectabele metastasen ### Module <DATUM> Symptomatische behandeling bij permanent irresectabele metastasen ### Module <DATUM> Preoperatieve interventies ter preventie LARS bij rectumcarcinoom ### Module <DATUM> Signalering en behandeling van de gevolgen van colorectaal carcinoom ### Module <DATUM> Delen van data voor kwaliteitsregistraties en wetenschappelijk onderzoek### ongeveer <DATUM> nieuwe patiënten met colorectaal carcinoom gediagnostiseerd, waarvan ongeveer ### gelokaliseerd in de endeldarm Tot ### werd een stijging in de incidentie gezien, maar sindsdien neemt de incidentie gering af ((WEBLINK)) Dit ondanks het bevolkingsonderzoek darmkanker wat in ### van start is gegaan Colorectaal carcinoom komt iets meer bij mannen voor en wordt veelal boven de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar behandelingen worden steeds verder verfijnd Ook wordt steeds duidelijker dat colorectaal carcinoom eigenlijk uit verschillende vormen bestaat Samen met de verschillen die er tussen patiënten zijn is de zorg voor darmkanker daarom steeds complexer geworden Deze herziene richtlijn darmkanker speelt in op de trend naar geïndividualiseerde zorg, waarbij zoveel mogelijk aansluiting wordt gezocht bij de huidige stand van de wetenschap en De richtlijn colorectaal carcinoom richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met darmkanker In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan De richtlijn colorectaal carcinoom is een grote multidisciplinaire oncologische richtlijn Het betreft een grote, heterogene patiëntenpopulatie, met snelle ontwikkeling in het De richtlijn is op te delen in een groot aantal uitgangsvragen/deelvragen, en eventueel hieruit voortvloeiende zoekvragen, die in de oude richtlijn slechts gedeeltelijk waren.
585
nvmdl
bij rectumcarcinoom ### Module <DATUM> Signalering en behandeling van de gevolgen van colorectaal carcinoom ### Module <DATUM> Delen van data voor kwaliteitsregistraties en wetenschappelijk onderzoek### ongeveer <DATUM> nieuwe patiënten met colorectaal carcinoom gediagnostiseerd, waarvan ongeveer ### gelokaliseerd in de endeldarm Tot ### werd een stijging in de incidentie gezien, maar sindsdien neemt de incidentie gering af ((WEBLINK)) Dit ondanks het bevolkingsonderzoek darmkanker wat in ### van start is gegaan Colorectaal carcinoom komt iets meer bij mannen voor en wordt veelal boven de leeftijd van <LEEFTIJD> jaar behandelingen worden steeds verder verfijnd Ook wordt steeds duidelijker dat colorectaal carcinoom eigenlijk uit verschillende vormen bestaat Samen met de verschillen die er tussen patiënten zijn is de zorg voor darmkanker daarom steeds complexer geworden Deze herziene richtlijn darmkanker speelt in op de trend naar geïndividualiseerde zorg, waarbij zoveel mogelijk aansluiting wordt gezocht bij de huidige stand van de wetenschap en De richtlijn colorectaal carcinoom richt zich op wat volgens de huidige maatstaven de beste zorg is voor patiënten met darmkanker In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan De richtlijn colorectaal carcinoom is een grote multidisciplinaire oncologische richtlijn Het betreft een grote, heterogene patiëntenpopulatie, met snelle ontwikkeling in het De richtlijn is op te delen in een groot aantal uitgangsvragen/deelvragen, en eventueel hieruit voortvloeiende zoekvragen, die in de oude richtlijn slechts gedeeltelijk waren onhanteerbaar was, achterliep bij de huidige stand van wetenschap en praktijk en geen structuur bevatte die in de toekomst snelle updates mogelijk maken Het erkennen van deze problematiek binnen de commissie viel samen met de meer breed geuite wens tot optimaliseren van het proces van maken en onderhouden van richtlijnen die beter aansluit bij de dagelijkse praktijk Omdat er nog geen duidelijk format was voor dynamisch modulair richtlijnonderhoud, is er in de eerste helft van ### door de richtlijncommissie gewerkt aan een werkwijze om een grote oncologische richtlijn zoals die van het colorectaal carcinoom modulair te onderhouden In de Verantwoording wordt deze Het beschrijven van het beleid bij patiënten met een colorectaal carcinoom gestandaardiseerd en op hun wensen afgestemd in alle fasen van de ziekte Patiënten met een colorectaal carcinoom in de tweede en derde lijn Omdat het coloncarcinoom en rectumcarcinoom eigenlijk beschouwd moeten worden als twee aparte entiteiten, is in de richtlijn zoveel mogelijk onderscheid gemaakt tussen deze hoofdgroepen op basis van lokatie van de tumor Verder onderscheid in type colorectaal carcinoom en stadium wordt per module gemaakt op basis van relevantie voor het te bespreken onderwerp Onderscheid op basis van patiëntkenmerken wordt voor zover dit beleids- of organisatorische consequenties heeft gemaakt per module Door de richtlijn heen wordt specifiek de oudere fragiele patiëntgroep beschreven, met aandacht voor begeleiding en behandeling van deze patiënten die een colorectaal carcinoom hebben naast behandeling van het colorectaal carcinoom het locoregionale recidief, de ziektevrije overleving, de ziekte-specifieke overleving en de totale overleving Niet voor elke.
568
nvmdl
wetenschap en praktijk en geen structuur bevatte die in de toekomst snelle updates mogelijk maken Het erkennen van deze problematiek binnen de commissie viel samen met de meer breed geuite wens tot optimaliseren van het proces van maken en onderhouden van richtlijnen die beter aansluit bij de dagelijkse praktijk Omdat er nog geen duidelijk format was voor dynamisch modulair richtlijnonderhoud, is er in de eerste helft van ### door de richtlijncommissie gewerkt aan een werkwijze om een grote oncologische richtlijn zoals die van het colorectaal carcinoom modulair te onderhouden In de Verantwoording wordt deze Het beschrijven van het beleid bij patiënten met een colorectaal carcinoom gestandaardiseerd en op hun wensen afgestemd in alle fasen van de ziekte Patiënten met een colorectaal carcinoom in de tweede en derde lijn Omdat het coloncarcinoom en rectumcarcinoom eigenlijk beschouwd moeten worden als twee aparte entiteiten, is in de richtlijn zoveel mogelijk onderscheid gemaakt tussen deze hoofdgroepen op basis van lokatie van de tumor Verder onderscheid in type colorectaal carcinoom en stadium wordt per module gemaakt op basis van relevantie voor het te bespreken onderwerp Onderscheid op basis van patiëntkenmerken wordt voor zover dit beleids- of organisatorische consequenties heeft gemaakt per module Door de richtlijn heen wordt specifiek de oudere fragiele patiëntgroep beschreven, met aandacht voor begeleiding en behandeling van deze patiënten die een colorectaal carcinoom hebben naast behandeling van het colorectaal carcinoom het locoregionale recidief, de ziektevrije overleving, de ziekte-specifieke overleving en de totale overleving Niet voor elke oncologische uitkomstmaten belangrijk zijn verschilt afhankelijk van de vraagstelling Overleving is lange tijd vrijwel de enige belangrijke uitkomstmaat geweest binnen de oncologie, maar omdat overleving voor veel tumorsoorten sterk is verbeterd, zijn steeds meer de gevolgen van kankerbehandeling en kwaliteit van leven belangrijk geworden in het evalueren van zorg voor kankerpatiënten Daarbij spelen ook de concurrerende doodsoorzaken een belangrijke rol in de relatief oudere populatie met colorectaal Verbetering van overleving van colorectaal carcinoom is nog steeds een belangrijke doelstelling, ook vanuit het patiëntenperspectief Maar zeker voor de vroegere stadia waar deze overleving niet veel meer verbeterd kan worden, is het accent verschoven naar morbiditeit en toxiciteit, zowel op de korte als de lange termijn In toenemende mate is er aandacht voor specifieke functionele uitkomst na behandeling van colorectaal carcinoom, in het bijzonder rectumcarcinoom Het gaat daarbij om darmfunctiestoornissen, blaasdysfunctie, en seksuele dysfunctie Ook het hebben van een stoma is in het bijzonder bij rectumcarcinoom een belangrijk onderdeel in de evaluatie van de consequenties van behandeling, zowel voor wat betreft een tijdelijk stoma als een permanent stoma In dit kader is orgaansparende behandeling van het rectumcarcinoom een belangrijke ontwikkeling, die ook in deze richtlijn ruime aandacht krijgt Complicaties van behandeling en functionele beperkingen kunnen een belangrijke impact hebben op kwaliteit van leven in algemenere zin of binnen specifieke domeinen Ook na Tot slot zijn kosten ook tot op zekere hoogte belangrijk bij sommige uitgangsvragen, met name indien er sprake is van vergelijkbare effectiviteit en morbiditeit van bepaalde behandelingsopties.
540
nvmdl
belangrijk zijn verschilt afhankelijk van de vraagstelling Overleving is lange tijd vrijwel de enige belangrijke uitkomstmaat geweest binnen de oncologie, maar omdat overleving voor veel tumorsoorten sterk is verbeterd, zijn steeds meer de gevolgen van kankerbehandeling en kwaliteit van leven belangrijk geworden in het evalueren van zorg voor kankerpatiënten Daarbij spelen ook de concurrerende doodsoorzaken een belangrijke rol in de relatief oudere populatie met colorectaal Verbetering van overleving van colorectaal carcinoom is nog steeds een belangrijke doelstelling, ook vanuit het patiëntenperspectief Maar zeker voor de vroegere stadia waar deze overleving niet veel meer verbeterd kan worden, is het accent verschoven naar morbiditeit en toxiciteit, zowel op de korte als de lange termijn In toenemende mate is er aandacht voor specifieke functionele uitkomst na behandeling van colorectaal carcinoom, in het bijzonder rectumcarcinoom Het gaat daarbij om darmfunctiestoornissen, blaasdysfunctie, en seksuele dysfunctie Ook het hebben van een stoma is in het bijzonder bij rectumcarcinoom een belangrijk onderdeel in de evaluatie van de consequenties van behandeling, zowel voor wat betreft een tijdelijk stoma als een permanent stoma In dit kader is orgaansparende behandeling van het rectumcarcinoom een belangrijke ontwikkeling, die ook in deze richtlijn ruime aandacht krijgt Complicaties van behandeling en functionele beperkingen kunnen een belangrijke impact hebben op kwaliteit van leven in algemenere zin of binnen specifieke domeinen Ook na Tot slot zijn kosten ook tot op zekere hoogte belangrijk bij sommige uitgangsvragen, met name indien er sprake is van vergelijkbare effectiviteit en morbiditeit van bepaalde behandelingsopties een afgewogen manier de meerwaarde van deze zorg worden geëvalueerd Deze richtlijn is geschreven voor alle leden van de beroepsgroepen die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met colorectaal carcinoom in de tweede en derde lijn Chemotherapie die na een in opzet genezende operatie gegeven anus, het rectum en het S-vormige gedeelte van de dikke darm doorgegeven aan het nageslacht De BCRA genen zijn betrokken bij Een zorgverlener die als vast aanspreekpunt fungeert voor de verhoogd niveau van CEA in het bloed kan mogelijk duiden op de (mesocolon) met daarin de lymfklieren in zijn geheel wordt omzetten van een laparoscopische ingreep naar een open ingreep CytoReductieve chirurgie is een ingreep waarbij alle zichtbare Een Japans classificatiesysteem van een aantal niveaus waarin kunnen ontstaan bij het gebruik van bepaalde middelen tijdens DPYD genotypering Het vaststellen van mutaties in de dihydropyrimidine Diffusion Weighted Imaging is een methode om met behulp van een MRI (zie MRI) beelden te vormen op basis van de diffusie van Endoscopische Mucosale Resectie, een techniek voor het lokaal verwijderen van een afwijking in het maagdarmstelsel met een De Quality of life Questionnaire-## van de European Organisation for Research and Treatment of Cancer is een vragenlijst de specifiek de kwaliteit van leven bij mensen met een colorectaal carcinoom versneld herstel van de operatie bevorderen <PERSOON> wordt lokaal verwijderen van een afwijking in het maagdarmstelsel met Het verwijderen van de levator ani spier tijdens een abdomino De diepte van de tumor invasie buiten de spierwand (muscularis.
535
nvmdl
manier de meerwaarde van deze zorg worden geëvalueerd Deze richtlijn is geschreven voor alle leden van de beroepsgroepen die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met colorectaal carcinoom in de tweede en derde lijn Chemotherapie die na een in opzet genezende operatie gegeven anus, het rectum en het S-vormige gedeelte van de dikke darm doorgegeven aan het nageslacht De BCRA genen zijn betrokken bij Een zorgverlener die als vast aanspreekpunt fungeert voor de verhoogd niveau van CEA in het bloed kan mogelijk duiden op de (mesocolon) met daarin de lymfklieren in zijn geheel wordt omzetten van een laparoscopische ingreep naar een open ingreep CytoReductieve chirurgie is een ingreep waarbij alle zichtbare Een Japans classificatiesysteem van een aantal niveaus waarin kunnen ontstaan bij het gebruik van bepaalde middelen tijdens DPYD genotypering Het vaststellen van mutaties in de dihydropyrimidine Diffusion Weighted Imaging is een methode om met behulp van een MRI (zie MRI) beelden te vormen op basis van de diffusie van Endoscopische Mucosale Resectie, een techniek voor het lokaal verwijderen van een afwijking in het maagdarmstelsel met een De Quality of life Questionnaire-## van de European Organisation for Research and Treatment of Cancer is een vragenlijst de specifiek de kwaliteit van leven bij mensen met een colorectaal carcinoom versneld herstel van de operatie bevorderen <PERSOON> wordt lokaal verwijderen van een afwijking in het maagdarmstelsel met Het verwijderen van de levator ani spier tijdens een abdomino De diepte van de tumor invasie buiten de spierwand (muscularis informatie en voorlichting verstrekt door de arts, zodat de patiënt een geïnformeerde en afgewogen keuze tot toestemming kan Een chirurgische techniek waarbij het rectum laag bij de kringspier in het vlak tussen de interne en externe sfincters wordt verwijderd in de longen die met beeldvormende technieken ontdekt worden Een systeem om de invasiediepte van sessiele poliepen mee te Laag Anterieure Resectie, een chirurgische techniek waarbij het deel van het rectum met de tumor wordt verwijderd Syndrome) is een verzamelnaam voor verschillende klachten na een disciplines gewaarborgd Betrokken disciplines in het zorgtraject van Mismatch Repair (MMR) is een lichaamseigen systeem om mutaties bij het delen van DNA op te sporen en te repareren om eiwitten van de Lynch genen aan te tonen De Mesorectale Fascia (MRF) is een bindweefselplaat die het rectum Een mutatie van het MSH# gen die kan worden doorgegeven aan het nageslacht Het MSH# gen is betrokken bij de reparatie van Microsatelliet Instabiel, een tumor type waarbij er een defect is in het herstel van schade aan het DNA, al dan niet in het kader van een Het chirurgisch samen verwijderen van meerdere organen in één Een richtlijn van het National Institute for Health Care Excellence De Odds Ratio is een associatiemaat die in de statistiek wordt gebruikt waarin twee ‘odds’ tegenover elkaar worden afgezet in een onderzoek van het verwijderde orgaan waarin de tumor zich bevond Een dwarse snede in de buikwand juist boven het schaambeen, die kan worden gebruikt door de chirurg voor verwijdering van een stuk.
544
nvmdl
de arts, zodat de patiënt een geïnformeerde en afgewogen keuze tot toestemming kan Een chirurgische techniek waarbij het rectum laag bij de kringspier in het vlak tussen de interne en externe sfincters wordt verwijderd in de longen die met beeldvormende technieken ontdekt worden Een systeem om de invasiediepte van sessiele poliepen mee te Laag Anterieure Resectie, een chirurgische techniek waarbij het deel van het rectum met de tumor wordt verwijderd Syndrome) is een verzamelnaam voor verschillende klachten na een disciplines gewaarborgd Betrokken disciplines in het zorgtraject van Mismatch Repair (MMR) is een lichaamseigen systeem om mutaties bij het delen van DNA op te sporen en te repareren om eiwitten van de Lynch genen aan te tonen De Mesorectale Fascia (MRF) is een bindweefselplaat die het rectum Een mutatie van het MSH# gen die kan worden doorgegeven aan het nageslacht Het MSH# gen is betrokken bij de reparatie van Microsatelliet Instabiel, een tumor type waarbij er een defect is in het herstel van schade aan het DNA, al dan niet in het kader van een Het chirurgisch samen verwijderen van meerdere organen in één Een richtlijn van het National Institute for Health Care Excellence De Odds Ratio is een associatiemaat die in de statistiek wordt gebruikt waarin twee ‘odds’ tegenover elkaar worden afgezet in een onderzoek van het verwijderde orgaan waarin de tumor zich bevond Een dwarse snede in de buikwand juist boven het schaambeen, die kan worden gebruikt door de chirurg voor verwijdering van een stuk Measures) zijn uitkomstmaten die door de patiënt zelf worden aangegeven Bijvoorbeeld, wanneer een patiënt zelf een vragenlijst over zijn/haar kwaliteit van leven invult is dit een Patiënt Een verwijdering van de tumor waarbij er op het oog van de chirurg een onderzoeksopzet waarin over het algemeen wordt aangenomen radiogolven gebruikt om weefsels te verhitten en zodoende te gestimuleerd met als doel om stoornissen van onder andere de techniek voor het lokaal verwijderen van een afwijking in de Een systeem om het ziektestadium te classificeren door een op neoadjuvante therapie waarin periodieke controles plaats vinden om eventuele teruggroei van de tumor zo vroeg mogelijk te Voor het beoordelen van de actualiteit van deze richtlijn is de werkgroep in stand gehouden voor een periode van <LEEFTIJD> jaar, met optionele verlenging van <LEEFTIJD> jaar De werkgroep zal halfjaarlijks bijeenkomen voor een herbeoordeling van de geldigheid van de modules in deze richtlijn De geldigheid van richtlijnmodules zal bij herbeoordeling komen te vervallen wanneer nieuwe ontwikkelingen aanleiding geven om een herzieningstraject te starten De Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) is regiehouder van deze richtlijn en eindverantwoordelijke op het gebied van de actualiteitsbeoordeling van de richtlijnmodules De andere aan deze richtlijn deelnemende wetenschappelijke verenigingen of gebruikers van de richtlijn delen de verantwoordelijkheid en informeren de regiehouder over relevante ontwikkelingen binnen hun vakgebied Per module is aangegeven welke wetenschappelijke vereniging de eerstverantwoordelijke is voor de actualiteitsbeoordeling (zie de Algemene Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) De financier heeft geen enkele invloed gehad.
541
nvmdl
die door de patiënt zelf worden aangegeven Bijvoorbeeld, wanneer een patiënt zelf een vragenlijst over zijn/haar kwaliteit van leven invult is dit een Patiënt Een verwijdering van de tumor waarbij er op het oog van de chirurg een onderzoeksopzet waarin over het algemeen wordt aangenomen radiogolven gebruikt om weefsels te verhitten en zodoende te gestimuleerd met als doel om stoornissen van onder andere de techniek voor het lokaal verwijderen van een afwijking in de Een systeem om het ziektestadium te classificeren door een op neoadjuvante therapie waarin periodieke controles plaats vinden om eventuele teruggroei van de tumor zo vroeg mogelijk te Voor het beoordelen van de actualiteit van deze richtlijn is de werkgroep in stand gehouden voor een periode van <LEEFTIJD> jaar, met optionele verlenging van <LEEFTIJD> jaar De werkgroep zal halfjaarlijks bijeenkomen voor een herbeoordeling van de geldigheid van de modules in deze richtlijn De geldigheid van richtlijnmodules zal bij herbeoordeling komen te vervallen wanneer nieuwe ontwikkelingen aanleiding geven om een herzieningstraject te starten De Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) is regiehouder van deze richtlijn en eindverantwoordelijke op het gebied van de actualiteitsbeoordeling van de richtlijnmodules De andere aan deze richtlijn deelnemende wetenschappelijke verenigingen of gebruikers van de richtlijn delen de verantwoordelijkheid en informeren de regiehouder over relevante ontwikkelingen binnen hun vakgebied Per module is aangegeven welke wetenschappelijke vereniging de eerstverantwoordelijke is voor de actualiteitsbeoordeling (zie de Algemene Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS) De financier heeft geen enkele invloed gehad Carcinoom”, zodat het beleid bij patiënten met een colorectaal carcinoom gestandaardiseerd en op hun wensen is afgestemd in alle fasen van de ziekte zorg voor patiënten met colorectaal carcinoom te maken hebben (zie hiervoor de • Prof <PERSOON> J (<PERSOON>) <PERSOON>, gastrointestinaal en oncologisch chirurg, <LOCATIE> <INSTELLING> • Prof <PERSOON>) <PERSOON>, gastrointestinaal en oncologisch chirurg, <PERSOON> (<PERSOON>) <PERSOON>, oncologisch chirurg, Erasmus MC, <LOCATIE>, NVvH • <PERSOON>, chirurg, <PERSOON-##> J A (<PERSOON>) <PERSOON-##>, internist-oncoloog, <LOCATIE> <INSTELLING> locatie <INSTELLING>, • <PERSOON-##> J A (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, internist oncoloog, <INSTELLING> <LOCATIE>, • <PERSOON-##> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, MDL-arts, <INSTELLING>, <LOCATIE>, NVMDL • Prof <PERSOON> G H (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, radioloog, Nederlands Kanker Instituut, <LOCATIE>, • <PERSOON-##> P W (<PERSOON-##>) Intven, radiotherapeut, <INSTELLING>, <LOCATIE>, NVRO • Prof <PERSOON> A M (<PERSOON-##>) Marijnen, radiotherapeut, Leids Universiteit Medisch <INSTELLING>, • <PERSOON-##> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, interventieradioloog, <LOCATIE> <INSTELLING> locatie VUmc, • Prof <PERSOON> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, abdominaal radioloog, <LOCATIE> <INSTELLING> locatie <INSTELLING>, • <PERSOON-##> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, abdominaal radioloog, Erasmus MC, <LOCATIE>, NVvR (vanaf • Prof <PERSOON> D (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, patholoog, <PERSOON-##>) Snaebjornsson, patholoog, Nederlands Kanker Instituut, <LOCATIE>, NVvP • <PERSOON-##> E.
764
nvmdl
carcinoom gestandaardiseerd en op hun wensen is afgestemd in alle fasen van de ziekte zorg voor patiënten met colorectaal carcinoom te maken hebben (zie hiervoor de • Prof <PERSOON> J (<PERSOON>) <PERSOON>, gastrointestinaal en oncologisch chirurg, <LOCATIE> <INSTELLING> • Prof <PERSOON>) <PERSOON>, gastrointestinaal en oncologisch chirurg, <PERSOON> (<PERSOON>) <PERSOON>, oncologisch chirurg, Erasmus MC, <LOCATIE>, NVvH • <PERSOON>, chirurg, <PERSOON-##> J A (<PERSOON>) <PERSOON-##>, internist-oncoloog, <LOCATIE> <INSTELLING> locatie <INSTELLING>, • <PERSOON-##> J A (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, internist oncoloog, <INSTELLING> <LOCATIE>, • <PERSOON-##> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, MDL-arts, <INSTELLING>, <LOCATIE>, NVMDL • Prof <PERSOON> G H (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, radioloog, Nederlands Kanker Instituut, <LOCATIE>, • <PERSOON-##> P W (<PERSOON-##>) Intven, radiotherapeut, <INSTELLING>, <LOCATIE>, NVRO • Prof <PERSOON> A M (<PERSOON-##>) Marijnen, radiotherapeut, Leids Universiteit Medisch <INSTELLING>, • <PERSOON-##> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, interventieradioloog, <LOCATIE> <INSTELLING> locatie VUmc, • Prof <PERSOON> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, abdominaal radioloog, <LOCATIE> <INSTELLING> locatie <INSTELLING>, • <PERSOON-##> (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, abdominaal radioloog, Erasmus MC, <LOCATIE>, NVvR (vanaf • Prof <PERSOON> D (<PERSOON-##>) <PERSOON-##>, patholoog, <PERSOON-##>) Snaebjornsson, patholoog, Nederlands Kanker Instituut, <LOCATIE>, NVvP • <PERSOON-##> E • <PERSOON-##>) <PERSOON-##>, nucleair geneeskundige, <PERSOON-##> Ziekenhuis, ’sHertogenbosch, NVNG • C M J (<PERSOON-##>) <PERSOON-##> MSc , verpleegkundig specialist, <PERSOON-##> (<PERSOON-##>) MSc , verpleegkundig specialist, <PERSOON-##>, De werkgroep heeft bij aanvang van het richtlijnontwikkelingstraject geconstateerd dat sommige werkgroepleden betrokken zijn bij wetenschappelijk onderzoek dat wordt het laatste geval unrestricted scientific grants) Om te voorkomen dat indirecte belangen kunnen beïnvloeden, heeft de werkgroep besloten dat geen van de modules/aanbevelingen worden opgesteld door één werkgroeplid met dergelijke indirecte belangen Tenminste één ander werkgroeplid met hetzelfde specialisme of tenminste één ander werkgroeplid met vergelijkbare inhoudelijke kennis van het betreffende onderwerp zijn verantwoordelijk voor onbedoelde beïnvloeding door belangenverstrengeling ten aanzien van de onderwerpen die Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door het uitnodigen van de Stichting voor Patiënten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal (SPKS) voor de invitational werkgroep van feedback vanuit het patiëntenperspectief voorzien De conceptrichtlijn is tevens ter commentaar voorgelegd aan SPKS en NFK implementatie van de herziene richtlijnmodules en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de richtlijn in de praktijk kunnen bevorderen of belemmeren Het implementatieplan is te vinden bij de aanverwante producten De werkgroep heeft geen interne kwaliteitsindicatoren ontwikkeld, omdat interne en externe kwaliteitsindicatoren al ontwikkeld worden binnen de Dutch Colorectal Audit (DCRA), de clinical audit board betreffend colorectaal carcinoom onder de adviseurs de knelpunten De werkgroep beoordeelde de aanbevelingen uit de eerdere.
812
nvmdl
<PERSOON>) <PERSOON>, nucleair geneeskundige, <PERSOON> Ziekenhuis, ’sHertogenbosch, NVNG • C M J (<PERSOON>) <PERSOON> MSc , verpleegkundig specialist, <PERSOON> (<PERSOON>) MSc , verpleegkundig specialist, <PERSOON>, De werkgroep heeft bij aanvang van het richtlijnontwikkelingstraject geconstateerd dat sommige werkgroepleden betrokken zijn bij wetenschappelijk onderzoek dat wordt het laatste geval unrestricted scientific grants) Om te voorkomen dat indirecte belangen kunnen beïnvloeden, heeft de werkgroep besloten dat geen van de modules/aanbevelingen worden opgesteld door één werkgroeplid met dergelijke indirecte belangen Tenminste één ander werkgroeplid met hetzelfde specialisme of tenminste één ander werkgroeplid met vergelijkbare inhoudelijke kennis van het betreffende onderwerp zijn verantwoordelijk voor onbedoelde beïnvloeding door belangenverstrengeling ten aanzien van de onderwerpen die Er werd aandacht besteed aan het patiëntenperspectief door het uitnodigen van de Stichting voor Patiënten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal (SPKS) voor de invitational werkgroep van feedback vanuit het patiëntenperspectief voorzien De conceptrichtlijn is tevens ter commentaar voorgelegd aan SPKS en NFK implementatie van de herziene richtlijnmodules en de praktische uitvoerbaarheid van de aanbevelingen Daarbij is uitdrukkelijk gelet op factoren die de invoering van de richtlijn in de praktijk kunnen bevorderen of belemmeren Het implementatieplan is te vinden bij de aanverwante producten De werkgroep heeft geen interne kwaliteitsindicatoren ontwikkeld, omdat interne en externe kwaliteitsindicatoren al ontwikkeld worden binnen de Dutch Colorectal Audit (DCRA), de clinical audit board betreffend colorectaal carcinoom onder de adviseurs de knelpunten De werkgroep beoordeelde de aanbevelingen uit de eerdere De werkgroep stelde vervolgens een long list met knelpunten op en prioriteerde de knelpunten op basis van (#) klinische relevantie, (#) de beschikbaarheid van nieuwe evidence, (#) en de te verwachten impact op de kwaliteit van zorg, patiëntveiligheid en (macro)kosten Tevens zijn er knelpunten aangedragen door verschillende partijen via een invitational conference Een verslag hiervan is opgenomen Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse zijn door de voorzitter en richtlijnherzieningstraject heeft de werkgroep de definitieve uitgangsvragen in een hernieuwd raamwerk (de inhoudsopgave, zie ook de algemene inleiding) van de richtlijn uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken De werkgroep baseerde de keuze voor uitkomstmaten mede op basis van de “core outcome set” gepubliceerd door Zerillo (###) De werkgroep waardeerde welke verschillen zij klinisch (patiënt) relevant vonden Hiervoor sloot de werkgroep zich, waar mogelijk, aan bij de grenzen voor klinische besluitvorming volgens de PASKWIL criteria uit ### Wanneer er geen grenzen voor klinische besluitvorming conform de PASKWIL werden de standaard GRADE grenzen gehanteerd, tenzij anders vermeld De werkgroep raadpleegde voor de afzonderlijke uitgangsvragen reeds gepubliceerde systematische reviews (SRs) SRs kwamen in aanmerking indien i) systematisch was gezocht in één of meerdere databases; ii) transparante in- en exclusiecriteria zijn toegepast en iii) idealiter de kwaliteit van de geïncludeerde literatuur was beoordeeld De voor de eveneens geraadpleegd Overige literatuur, waar niet systematisch naar werd gezocht, is als Relevante beschikbare populatiegegevens uit <LOCATIE> werden gebruikt voor het bepalen.
606
nvmdl
De werkgroep stelde vervolgens een long list met knelpunten op en prioriteerde de knelpunten op basis van (#) klinische relevantie, (#) de beschikbaarheid van nieuwe evidence, (#) en de te verwachten impact op de kwaliteit van zorg, patiëntveiligheid en (macro)kosten Tevens zijn er knelpunten aangedragen door verschillende partijen via een invitational conference Een verslag hiervan is opgenomen Op basis van de uitkomsten van de knelpuntenanalyse zijn door de voorzitter en richtlijnherzieningstraject heeft de werkgroep de definitieve uitgangsvragen in een hernieuwd raamwerk (de inhoudsopgave, zie ook de algemene inleiding) van de richtlijn uitkomstmaten voor de patiënt relevant zijn, waarbij zowel naar gewenste als ongewenste effecten werd gekeken De werkgroep baseerde de keuze voor uitkomstmaten mede op basis van de “core outcome set” gepubliceerd door Zerillo (###) De werkgroep waardeerde welke verschillen zij klinisch (patiënt) relevant vonden Hiervoor sloot de werkgroep zich, waar mogelijk, aan bij de grenzen voor klinische besluitvorming volgens de PASKWIL criteria uit ### Wanneer er geen grenzen voor klinische besluitvorming conform de PASKWIL werden de standaard GRADE grenzen gehanteerd, tenzij anders vermeld De werkgroep raadpleegde voor de afzonderlijke uitgangsvragen reeds gepubliceerde systematische reviews (SRs) SRs kwamen in aanmerking indien i) systematisch was gezocht in één of meerdere databases; ii) transparante in- en exclusiecriteria zijn toegepast en iii) idealiter de kwaliteit van de geïncludeerde literatuur was beoordeeld De voor de eveneens geraadpleegd Overige literatuur, waar niet systematisch naar werd gezocht, is als Relevante beschikbare populatiegegevens uit <LOCATIE> werden gebruikt voor het bepalen De (risk of bias) kwaliteitsbeoordelingen van de individuele studies uit de gebruikte SRs werden gebruikt, tenzij deze afwezig waren of onbruikbaar waren voor het beoordelen van de kracht van het wetenschappelijke bewijs Indien afwezig of onbruikbaar werd aangenomen dat er een risico op bias aanwezig zou kunnen zijn In enkele gevallen, wanneer studies informatie verschaften over de cruciale uitkomstma(a)t(en), werd er een nieuwe De relevante onderzoeksgegevens van de geselecteerde SRs werden weergegeven in ‘Summary of Findings’ tabellen De belangrijkste bevindingen uit de literatuur werden kort meta-analyses”) en onder “Overwegingen” Bestaande meta-analyses uit de gebruikte systematische reviews werden beschreven Bij een voldoende aantal studies en bestaat over de literatuurconclusie (Schünemann, ###) Het resultaat van de gradering van er is redelijke zekerheid dat het ware effect van behandeling dichtbij het geschatte effect *in ### heeft het Dutch GRADE Network bepaalt dat de voorkeursformulering voor de op een na hoogste In de gehanteerde generieke GRADE-methode werden de basisprincipes van de GRADE methodiek toegepast het benoemen en prioriteren van de klinisch (patiënt) relevante maakten de balans op van elke interventie (overall conclusie) Bij het opmaken van de balans werden de gunstige en ongunstige effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij een van de cruciale uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de spelen, werd afgezien van een overall conclusie In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies samen met alle aanvullende argumenten gewogen.
604
nvmdl
(risk of bias) kwaliteitsbeoordelingen van de individuele studies uit de gebruikte SRs werden gebruikt, tenzij deze afwezig waren of onbruikbaar waren voor het beoordelen van de kracht van het wetenschappelijke bewijs Indien afwezig of onbruikbaar werd aangenomen dat er een risico op bias aanwezig zou kunnen zijn In enkele gevallen, wanneer studies informatie verschaften over de cruciale uitkomstma(a)t(en), werd er een nieuwe De relevante onderzoeksgegevens van de geselecteerde SRs werden weergegeven in ‘Summary of Findings’ tabellen De belangrijkste bevindingen uit de literatuur werden kort meta-analyses”) en onder “Overwegingen” Bestaande meta-analyses uit de gebruikte systematische reviews werden beschreven Bij een voldoende aantal studies en bestaat over de literatuurconclusie (Schünemann, ###) Het resultaat van de gradering van er is redelijke zekerheid dat het ware effect van behandeling dichtbij het geschatte effect *in ### heeft het Dutch GRADE Network bepaalt dat de voorkeursformulering voor de op een na hoogste In de gehanteerde generieke GRADE-methode werden de basisprincipes van de GRADE methodiek toegepast het benoemen en prioriteren van de klinisch (patiënt) relevante maakten de balans op van elke interventie (overall conclusie) Bij het opmaken van de balans werden de gunstige en ongunstige effecten voor de patiënt afgewogen De overall bewijskracht wordt bepaald door de laagste bewijskracht gevonden bij een van de cruciale uitkomstmaten Bij complexe besluitvorming waarin naast de conclusies uit de spelen, werd afgezien van een overall conclusie In dat geval werden de gunstige en ongunstige effecten van de interventies samen met alle aanvullende argumenten gewogen op geldigheid De werkgroep heeft aanbevelingen gehandhaafd die als nog steeds geldig werden beschouwd De werkgroep heeft deze aanbevelingen tekstueel opgefrist met als doel de implementeerbaarheid te vergroten De aanbevelingen zijn niet inhoudelijk veranderd De werkgroep heeft in het modulair onderhoudsschema vastgesteld wanneer herziening van deze modules gepland is De werkgroep verwacht dat eind ### de gehele Er werden geen interne kwaliteitsindicatoren ontwikkeld om het toepassen van de richtlijn in de praktijk te volgen en te versterken De werkgroep conformeert zich aan de SONCOS De conceptrichtlijn werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen en patiëntorganisaties voorgelegd ter commentaar De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptrichtlijn aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve organisaties voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd <PERSOON> II advancing guideline development, reporting and evaluation in health care Canadian Medical Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen stappenplan Kennisinstituut van <PERSOON> of Evidence and Strength of Recommendations GRADE.
485
nvmdl
De werkgroep heeft aanbevelingen gehandhaafd die als nog steeds geldig werden beschouwd De werkgroep heeft deze aanbevelingen tekstueel opgefrist met als doel de implementeerbaarheid te vergroten De aanbevelingen zijn niet inhoudelijk veranderd De werkgroep heeft in het modulair onderhoudsschema vastgesteld wanneer herziening van deze modules gepland is De werkgroep verwacht dat eind ### de gehele Er werden geen interne kwaliteitsindicatoren ontwikkeld om het toepassen van de richtlijn in de praktijk te volgen en te versterken De werkgroep conformeert zich aan de SONCOS De conceptrichtlijn werd aan de betrokken (wetenschappelijke) verenigingen en patiëntorganisaties voorgelegd ter commentaar De commentaren werden verzameld en besproken met de werkgroep Naar aanleiding van de commentaren werd de conceptrichtlijn aangepast en definitief vastgesteld door de werkgroep De definitieve organisaties voorgelegd voor autorisatie en door hen geautoriseerd dan wel geaccordeerd <PERSOON> II advancing guideline development, reporting and evaluation in health care Canadian Medical Ontwikkeling van Medisch Specialistische Richtlijnen stappenplan Kennisinstituut van <PERSOON> of Evidence and Strength of Recommendations GRADE recommendations for diagnostic tests and strategies <PERSOON>, T (###) How to identify existing literature on patients' knowledge, views, and values the development of a validated search filter Journal of the Medical Library Association JMLA, ###(#), Zerillo JA, <PERSOON> EB, Finlayson SRG, <PERSOON> C, <PERSOON> AC, Mamon HJ, McAllister PK, Minsky BD, Ngeow J, Abu <PERSOON> of the International Consortium for Health Outcomes Outcomes Measurement Set for Colorectal Cancer JAMA Oncol ### <PERSOON> #;#(#) ##<DATUM> doi De aanbevelingen in deze module zijn overgenomen uit de ### richtlijn en in ### door de werkgroep beoordeeld als actueel De aanbevelingen zijn eventueel tekstueel Verricht een coloscopie voor het aantonen (met bij voorkeur een histologische bevestiging) Tatoeëer routinematig de tumor of verwijderde poliep met verdenking maligniteit tijdens poliepectomie Duidelijkheid is gewenst over de rol van CT-colografie als alternatieve techniek voor de detectie van colorectaal carcinoom bij specifieke groepen patiënten met klachten verdacht voor colorectaal carcinoom Hierbij gaat het om patiënten met (relatieve) contraindicaties voor coloscopie en om patiënten met een incomplete coloscopie Wat is de plaats van CT-colografie bij de detectie van colorectale neoplasma’s bij.
452
nvmdl
<PERSOON>, T (###) How to identify existing literature on patients' knowledge, views, and values the development of a validated search filter Journal of the Medical Library Association JMLA, ###(#), Zerillo JA, <PERSOON> EB, Finlayson SRG, <PERSOON> C, <PERSOON> AC, Mamon HJ, McAllister PK, Minsky BD, Ngeow J, Abu <PERSOON> of the International Consortium for Health Outcomes Outcomes Measurement Set for Colorectal Cancer JAMA Oncol ### <PERSOON> #;#(#) ##<DATUM> doi De aanbevelingen in deze module zijn overgenomen uit de ### richtlijn en in ### door de werkgroep beoordeeld als actueel De aanbevelingen zijn eventueel tekstueel Verricht een coloscopie voor het aantonen (met bij voorkeur een histologische bevestiging) Tatoeëer routinematig de tumor of verwijderde poliep met verdenking maligniteit tijdens poliepectomie Duidelijkheid is gewenst over de rol van CT-colografie als alternatieve techniek voor de detectie van colorectaal carcinoom bij specifieke groepen patiënten met klachten verdacht voor colorectaal carcinoom Hierbij gaat het om patiënten met (relatieve) contraindicaties voor coloscopie en om patiënten met een incomplete coloscopie Wat is de plaats van CT-colografie bij de detectie van colorectale neoplasma’s bij voor detectie CRC en voor poliepen (≥ ##mm, # tot #mm), patiënt belasting, verandering <PERSOON>, specificiteit, negatief voorspellende waarde, positief voorspellende waarde In de ### NICE richtlijn over de diagnostiek en behandeling van colorectaal carcinoom (met partiële updates tot juli ###) wordt aangegeven dat CT-colografie overwogen moet worden als alternatief voor coloscopie en sigmoïdoscopie Bij verdenking op een colorectaal carcinoom bij CT-colografie moet – als er geen contraindicaties zijn – coloscopie met biopsie worden aangeboden voor bevestiging van de bevinding Bij incomplete coloscopie moet de In de SIGN richtlijn (###, revisie ###) wordt geconcludeerd dat CT-colografie een sensitief en veilig alternatief is voor coloscopie voor de diagnose colorectaal carcinoom en dat de patiëntbelasting lager is dan voor coloscopie In kwetsbare ouderen dient een CT colografie Gastrointestinal and Abdominal Radiology concluderen dat bij symptomatische patiënten met contraindicaties voor coloscopie of waarbij een coloscopie niet kan worden uitgevoerd, Bij incomplete coloscopie kan deze herhaald worden als de darmvoorbereiding inadequaat was Bij moeilijke anatomie of obstructie als oorzaak van incomplete <PERSOON> analyse van diagnostische accuratesse studies laat zien dat CT-colografie net zo accuraat is als coloscopie voor de detectie van colorectaal carcinoom (Pickhardt, ###) In een systematische review was er (in vergelijking met coloscopie) bij CT-colografie binnen # tot <LEEFTIJD> jaar geen toename in post CT-colografie colorectaal carcinoom (Obaro, ###) <PERSOON>-analyses over poliepen laten zien dat voor grote poliepen(≥ ##mm) de accuratesse op patiënt-basis hoog is, voor poliepen # tot #mm ligt dit lager (Halligan ###; Chaparro, ###).
602
nvmdl
detectie CRC en voor poliepen (≥ ##mm, # tot #mm), patiënt belasting, verandering <PERSOON>, specificiteit, negatief voorspellende waarde, positief voorspellende waarde In de ### NICE richtlijn over de diagnostiek en behandeling van colorectaal carcinoom (met partiële updates tot juli ###) wordt aangegeven dat CT-colografie overwogen moet worden als alternatief voor coloscopie en sigmoïdoscopie Bij verdenking op een colorectaal carcinoom bij CT-colografie moet – als er geen contraindicaties zijn – coloscopie met biopsie worden aangeboden voor bevestiging van de bevinding Bij incomplete coloscopie moet de In de SIGN richtlijn (###, revisie ###) wordt geconcludeerd dat CT-colografie een sensitief en veilig alternatief is voor coloscopie voor de diagnose colorectaal carcinoom en dat de patiëntbelasting lager is dan voor coloscopie In kwetsbare ouderen dient een CT colografie Gastrointestinal and Abdominal Radiology concluderen dat bij symptomatische patiënten met contraindicaties voor coloscopie of waarbij een coloscopie niet kan worden uitgevoerd, Bij incomplete coloscopie kan deze herhaald worden als de darmvoorbereiding inadequaat was Bij moeilijke anatomie of obstructie als oorzaak van incomplete <PERSOON> analyse van diagnostische accuratesse studies laat zien dat CT-colografie net zo accuraat is als coloscopie voor de detectie van colorectaal carcinoom (Pickhardt, ###) In een systematische review was er (in vergelijking met coloscopie) bij CT-colografie binnen # tot <LEEFTIJD> jaar geen toename in post CT-colografie colorectaal carcinoom (Obaro, ###) <PERSOON>-analyses over poliepen laten zien dat voor grote poliepen(≥ ##mm) de accuratesse op patiënt-basis hoog is, voor poliepen # tot #mm ligt dit lager (Halligan ###; Chaparro, ###) complementerende coloscopie Een pre-operatieve CT-colografie is dan niet geïndiceerd CT-colografie is een accurate techniek voor het vaststellen van een colorectaal carcinoom en grote poliepen bij patiënten met symptomen verdacht voor colorectaal carcinoom, indien de leercurve is doorlopen (Liedenbaum, ### en Atkin, ###) Het onderzoek kan met beperkte darmvoorbereiding worden uitgevoerd wat de belasting beperkt (Liedenbaum, ### en von Hoewel CT-colografie een accurate techniek is voor colorectaal carcinoom en grote poliepen en minder patiëntbelasting dan coloscopie, is het niet de techniek van voorkeur bij alle symptomatische patiënten omdat er geen biopten en poliepectomieën mogelijk zijn en er beperkingen zijn bij kleinere poliepen (<PERSOON>, ###) Dat laatste zal minder van belang zijn bij oudere patiënten, terwijl juist bij deze patiënten en bij kwetsbare patiënten de lagere belasting van CT-colografie een voordeel is Dit maakt dat CT-colografie soms een goed alternatief kan zijn bij oudere en kwetsbare patiënten (Keeling, ###) Echter, indien CTcolografie wordt overwogen omdat patiënt te kwetsbaar lijkt voor colonoscopie, is het belangrijk voorafgaand aan diagnostiek te overwegen wat de eventuele consequenties van de uitkomst van diagnostiek zullen zijn en of dit opweegt tegenover de belasting Hoewel vaak geadviseerd wordt om bij incomplete coloscopie al preoperatief een CTcolografie te doen, lijkt dit op basis van een zeer kleine kans op beleidswijziging in de praktijk niet standaard noodzakelijk Derhalve is geadviseerd om in voorkomende gevallen Er zijn geen Nederlandse studies specifiek naar symptomatische oudere of kwetsbare patiënten of bij incomplete coloscopie Er zijn geen redenen om aan te nemen dat de.
655
nvmdl
Een pre-operatieve CT-colografie is dan niet geïndiceerd CT-colografie is een accurate techniek voor het vaststellen van een colorectaal carcinoom en grote poliepen bij patiënten met symptomen verdacht voor colorectaal carcinoom, indien de leercurve is doorlopen (Liedenbaum, ### en Atkin, ###) Het onderzoek kan met beperkte darmvoorbereiding worden uitgevoerd wat de belasting beperkt (Liedenbaum, ### en von Hoewel CT-colografie een accurate techniek is voor colorectaal carcinoom en grote poliepen en minder patiëntbelasting dan coloscopie, is het niet de techniek van voorkeur bij alle symptomatische patiënten omdat er geen biopten en poliepectomieën mogelijk zijn en er beperkingen zijn bij kleinere poliepen (<PERSOON>, ###) Dat laatste zal minder van belang zijn bij oudere patiënten, terwijl juist bij deze patiënten en bij kwetsbare patiënten de lagere belasting van CT-colografie een voordeel is Dit maakt dat CT-colografie soms een goed alternatief kan zijn bij oudere en kwetsbare patiënten (Keeling, ###) Echter, indien CTcolografie wordt overwogen omdat patiënt te kwetsbaar lijkt voor colonoscopie, is het belangrijk voorafgaand aan diagnostiek te overwegen wat de eventuele consequenties van de uitkomst van diagnostiek zullen zijn en of dit opweegt tegenover de belasting Hoewel vaak geadviseerd wordt om bij incomplete coloscopie al preoperatief een CTcolografie te doen, lijkt dit op basis van een zeer kleine kans op beleidswijziging in de praktijk niet standaard noodzakelijk Derhalve is geadviseerd om in voorkomende gevallen Er zijn geen Nederlandse studies specifiek naar symptomatische oudere of kwetsbare patiënten of bij incomplete coloscopie Er zijn geen redenen om aan te nemen dat <PERSOON> is er een retrospectieve Nederlandse studie met ### symptomatische patiënten waarbij bij follow-up (kankerregistratie) de miss rate van CT-colografie #,#% was (<PERSOON> R, Yao G, <PERSOON> D, <PERSOON> investigators Computed tomographic colonography versus colonoscopy for investigation of patients with symptoms suggestive of colorectal cancer (SIGGAR) a multicentre randomised trial Lancet ### Apr #;###(###) ###<DATUM> doi <DATUM> <PERSOON> of computed tomographic colonography for the detection of polyps and colorectal tumors a systematic review and meta-analysis Digestion ###;##(#) #-## doi <DATUM> <PATIENTNUMMER>## <PERSOON> DG, <PERSOON> JJ, Bartram CI, Atkin W CT colonography in the detection of colorectal polyps and cancer systematic review, meta-analysis, and proposed minimum data set for study level reporting <PERSOON> M, <PERSOON-##> MJ, Morrin MM Limited-preparation CT colonography in frail elderly patients a feasibility study <PERSOON-##> ### <PERSOON-##>;###(#) ###-##.
572
nvmdl
Wel is er een retrospectieve Nederlandse studie met ### symptomatische patiënten waarbij bij follow-up (kankerregistratie) de miss rate van CT-colografie #,#% was (<PERSOON> R, Yao G, <PERSOON> D, <PERSOON> investigators Computed tomographic colonography versus colonoscopy for investigation of patients with symptoms suggestive of colorectal cancer (SIGGAR) a multicentre randomised trial Lancet ### Apr #;###(###) ###<DATUM> doi <DATUM> <PERSOON> of computed tomographic colonography for the detection of polyps and colorectal tumors a systematic review and meta-analysis Digestion ###;##(#) #-## doi <DATUM> <PATIENTNUMMER>## <PERSOON> DG, <PERSOON> JJ, Bartram CI, Atkin W CT colonography in the detection of colorectal polyps and cancer systematic review, meta-analysis, and proposed minimum data set for study level reporting <PERSOON> M, <PERSOON> MJ, Morrin MM Limited-preparation CT colonography in frail elderly patients a feasibility study <PERSOON> MS, <PERSOON-##> CC, van der <PERSOON-##> of a standardized CT colonography training program for novice readers Radiology ### Feb;###(#) ###-## doi <DATUM> radiol <PATIENTNUMMER># <PERSOON-##> AF, <PERSOON-##> J CT colonography with minimal bowel preparation evaluation of tagging quality, patient acceptance and diagnostic accuracy in two Epub ### Aug ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> Obaro AE, Plumb <INSTELLING>, Fanshawe TR, Torres US, Baldwin-Cleland R, <PERSOON-##>-imaging colorectal cancer or interval cancer rates after CT colonography a systematic review and meta-analysis Feb ## Erratum in Lancet Gastroenterol Hepatol ### <PERSOON-##>;#(#) e# PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Park SH, <PERSOON> JH, <PERSOON> SS, <PERSOON-##> JC, <PERSOON-##> CS, <PERSOON-##> BD, <PERSOON-##> MJ, <PERSOON-##> AY, Ha HK CT colonography for detection and characterisation of synchronous proximal colonic lesions in patients with stenosing colorectal cancer Gut ### Dec;##(##) ###-## doi <DATUM> gutjnl-###-### Epub ### Nov ## PubMed PMID Pickhardt PJ, <PERSOON-##> cancer CT colonography and colonoscopy for detectionsystematic review and meta-analysis Radiology ### <PERSOON-##>;###(#) ##<DATUM> doi <PERSOON-##> ML Miss rate of colorectal cancer at CT.
626
nvmdl
<PERSOON> of a standardized CT colonography training program for novice readers Radiology ### Feb;###(#) ###-## doi <DATUM> radiol <PATIENTNUMMER># <PERSOON> AF, <PERSOON> J CT colonography with minimal bowel preparation evaluation of tagging quality, patient acceptance and diagnostic accuracy in two Epub ### Aug ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> Obaro AE, Plumb <INSTELLING>, Fanshawe TR, Torres US, Baldwin-Cleland R, <PERSOON>-imaging colorectal cancer or interval cancer rates after CT colonography a systematic review and meta-analysis Feb ## Erratum in Lancet Gastroenterol Hepatol ### <PERSOON>;#(#) e# PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Park SH, <PERSOON> JH, <PERSOON> SS, <PERSOON> JC, <PERSOON> CS, <PERSOON> BD, <PERSOON> MJ, <PERSOON> AY, Ha HK CT colonography for detection and characterisation of synchronous proximal colonic lesions in patients with stenosing colorectal cancer Gut ### Dec;##(##) ###-## doi <DATUM> gutjnl-###-### Epub ### Nov ## PubMed PMID Pickhardt PJ, <PERSOON-##> cancer CT colonography and colonoscopy for detectionsystematic review and meta-analysis Radiology ### <PERSOON>;###(#) ##<DATUM> doi <PERSOON-##> ML Miss rate of colorectal cancer at <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> SA, <PERSOON-##> of Gastrointestinal Endoscopy; European Society of Gastrointestinal and Abdominal Radiology Clinical indications for computed tomographic colonography European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) and European Society of Gastrointestinal and Abdominal Radiology (ESGAR) Guideline Endoscopy ### Oct;##(##) ##<DATUM> doi <DATUM> s-#<TELEFOONNUMMER> <PERSOON-##> E CT-colografie in de dagelijkse praktijk (CT colonography in daily practice) <PERSOON-##> Patient acceptability and psychologic consequences of CT colonography compared with those of colonoscopy results from a multicenter randomized controlled trial of symptomatic patients Radiology ### <PERSOON-##>;###(#) ###-## doi <DATUM> radiol <PATIENTNUMMER># Epub ### Mar ## PubMed PMID Should CT-colonography be used to diagnose colorectal lesions (polyps or cancer) in patients b About ##% of the population was representative for a screening setting, while about ##% of the population was disease enriched (probably c Specificity was not reported in this SR because most included studies reported the specificity for all lesions (including polyps) and not Should Colonoscopy be used to diagnose colorectal lesions (polyps or cancer) in patients suspected a All ## studies were at risk for repeat colonoscopy.
648
nvmdl
<PERSOON> D, <PERSOON> SA, <PERSOON> of Gastrointestinal Endoscopy; European Society of Gastrointestinal and Abdominal Radiology Clinical indications for computed tomographic colonography European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) and European Society of Gastrointestinal and Abdominal Radiology (ESGAR) Guideline Endoscopy ### Oct;##(##) ##<DATUM> doi <DATUM> s-#<TELEFOONNUMMER> <PERSOON> E CT-colografie in de dagelijkse praktijk (CT colonography in daily practice) <PERSOON> Patient acceptability and psychologic consequences of CT colonography compared with those of colonoscopy results from a multicenter randomized controlled trial of symptomatic patients Radiology ### <PERSOON>;###(#) ###-## doi <DATUM> radiol <PATIENTNUMMER># Epub ### Mar ## PubMed PMID Should CT-colonography be used to diagnose colorectal lesions (polyps or cancer) in patients b About ##% of the population was representative for a screening setting, while about ##% of the population was disease enriched (probably c Specificity was not reported in this SR because most included studies reported the specificity for all lesions (including polyps) and not Should Colonoscopy be used to diagnose colorectal lesions (polyps or cancer) in patients suspected a All ## studies were at risk for repeat colonoscopy c <PERSOON> authors state that specificity was not reported in this SR because most included studies reported the specificity for all lesions (including MRI is de modaliteit van keuze bij primaire stadiëring van rectumtumoren Endo-echografie kan helpen bij stadiering van oppervlakkige tumoren, maar wordt niet standaard in <LOCATIE> toegepast Van belang is een gestandaardiseerde beoordeling van MRI rectum met gestructureerde verslaglegging, wat bijdraagt aan kwaliteit van zorg, registratie, en rectumcarcinoom, en volgens welke criteria dient dit te worden beoordeeld en Is er naast MRI als standaard modaliteit nog plaats voor endo-echografie voor cTstadiëring, en bij welke patiënten? Hoe wordt het rectum gedefinieerd op basis van MRI, en op basis van welke criteria O accuratesse ten opzichte van de gouden standaard (pT stadium), verandering in beleid In de ESGAR internationale richtlijn is consensus verkregen over de items die in een rapport behoren te staan, en deze zijn in de bijlage MRI Proforma toegevoegd (<PERSOON>, ###) Voor wat betreft definitie van het rectum is er een recente Internationale, Expert-Based Op CT of MRI wordt het rectum gedefinieerd vanaf de anorectale overgang tot aan de sigmoid take-off Deze kan worden geïdentificeerd op axiale en sagittale opnamen Axiaal is de ventrale projectie van het sigmoid, daar waar het bovenste mesorectum vasthangt aan het sacrum bij de rectosacrale, prefasciale fascia, de transities naar het mesocolon Sagittaal kan deze projectie worden geidentificeerd als de horizontale knik in de darmlis Er werd uiteindelijk consensus verkregen voor het gebruik van deze op beeldvorming gebaseerde.
575
nvmdl
c <PERSOON> authors state that specificity was not reported in this SR because most included studies reported the specificity for all lesions (including MRI is de modaliteit van keuze bij primaire stadiëring van rectumtumoren Endo-echografie kan helpen bij stadiering van oppervlakkige tumoren, maar wordt niet standaard in <LOCATIE> toegepast Van belang is een gestandaardiseerde beoordeling van MRI rectum met gestructureerde verslaglegging, wat bijdraagt aan kwaliteit van zorg, registratie, en rectumcarcinoom, en volgens welke criteria dient dit te worden beoordeeld en Is er naast MRI als standaard modaliteit nog plaats voor endo-echografie voor cTstadiëring, en bij welke patiënten? Hoe wordt het rectum gedefinieerd op basis van MRI, en op basis van welke criteria O accuratesse ten opzichte van de gouden standaard (pT stadium), verandering in beleid In de ESGAR internationale richtlijn is consensus verkregen over de items die in een rapport behoren te staan, en deze zijn in de bijlage MRI Proforma toegevoegd (<PERSOON>, ###) Voor wat betreft definitie van het rectum is er een recente Internationale, Expert-Based Op CT of MRI wordt het rectum gedefinieerd vanaf de anorectale overgang tot aan de sigmoid take-off Deze kan worden geïdentificeerd op axiale en sagittale opnamen Axiaal is de ventrale projectie van het sigmoid, daar waar het bovenste mesorectum vasthangt aan het sacrum bij de rectosacrale, prefasciale fascia, de transities naar het mesocolon Sagittaal kan deze projectie worden geidentificeerd als de horizontale knik in de darmlis Er werd uiteindelijk consensus verkregen voor het gebruik van deze op beeldvorming gebaseerde specificity Echter bij het gebruik van hoge resolutie MRI-techniek en # # T MRI was er een significante verschil met ERUS (P=#,## and #,##, respectively) ten voordele van MRI (<PERSOON>, Gebruik voor primaire locoregionale stadiering van alle tumoren in het rectum MRI met Overweeg een endorectale echografie (ERUS) als toevoeging aan MRI voor differentiatie tussen cT# en cT# stadium bij beschikbare expertise Noem een mesorectale fascie vrij als op MRI de afstand tussen tumor en mesorectale Definieer het rectum op basis van de ‘sigmoid take-off’ en benoem tumoren waarvan de onderrand distaal van dit niveau is gelegen als rectumcarcinoom Hanteer bij zichtbare lymfklieren in het mesorectum op MRI de volgende criteria om deze Een lymfklier met een korte as diameter van # tot # mm, gecombineerd met minstens # Een lymfklier met korte as diameter ( # mm, gecombineerd met alle drie maligne Afwezigheid van lymfklieren in het mesorectum en extramesorectaal of klieren ( De aanwezigheid van maximaal # voor metastase verdachte lymfklieren op basis De aanwezigheid van minstens # voor metastase verdachte lymfklieren op basis Bij twijfel tussen N# en N# stadium moet het laagste stadium (N#) toegekend Men moet zich realiseren dat de resultaten van ERUS studies enigszins beïnvloed zijn door het feit dat er een selectie bias kan zijn opgetreden waarbij voornamelijk hoge en stenoserende, voor ERUS moeilijk toegankelijke tumoren, niet zijn bestudeerd Veel geïncludeerde ERUS-studies zijn verricht in expertcentra Uit de studie van Marusch blijkt dat de ERUS-resultaten afhankelijk zijn van de expertise van het <INSTELLING> (Marusch,.
603
nvmdl
Echter bij het gebruik van hoge resolutie MRI-techniek en # # T MRI was er een significante verschil met ERUS (P=#,## and #,##, respectively) ten voordele van MRI (<PERSOON>, Gebruik voor primaire locoregionale stadiering van alle tumoren in het rectum MRI met Overweeg een endorectale echografie (ERUS) als toevoeging aan MRI voor differentiatie tussen cT# en cT# stadium bij beschikbare expertise Noem een mesorectale fascie vrij als op MRI de afstand tussen tumor en mesorectale Definieer het rectum op basis van de ‘sigmoid take-off’ en benoem tumoren waarvan de onderrand distaal van dit niveau is gelegen als rectumcarcinoom Hanteer bij zichtbare lymfklieren in het mesorectum op MRI de volgende criteria om deze Een lymfklier met een korte as diameter van # tot # mm, gecombineerd met minstens # Een lymfklier met korte as diameter ( # mm, gecombineerd met alle drie maligne Afwezigheid van lymfklieren in het mesorectum en extramesorectaal of klieren ( De aanwezigheid van maximaal # voor metastase verdachte lymfklieren op basis De aanwezigheid van minstens # voor metastase verdachte lymfklieren op basis Bij twijfel tussen N# en N# stadium moet het laagste stadium (N#) toegekend Men moet zich realiseren dat de resultaten van ERUS studies enigszins beïnvloed zijn door het feit dat er een selectie bias kan zijn opgetreden waarbij voornamelijk hoge en stenoserende, voor ERUS moeilijk toegankelijke tumoren, niet zijn bestudeerd Veel geïncludeerde ERUS-studies zijn verricht in expertcentra Uit de studie van Marusch blijkt dat de ERUS-resultaten afhankelijk zijn van de expertise van het <INSTELLING> (Marusch, Tot op heden is er geen betrouwbare methode om de lymfklierstatus preoperatief te bepalen Bij primaire stagering is de grootte van de klieren op beeldvorming minder voorspellend Er bestaat geen betrouwbare cut off diameter voor maligniteit Wel is bekend dat wanneer een klier ≥ # mm in korte as diameter is, de kans op tumorinvasie ##% bedraagt (<PERSOON>, ###) Voor kleinere klieren is dit lastiger, een lymfklier die op de MRI tussen # en # mm groot is, heeft in ##% een tumormetastase in de klier Andere morfologische criteria zoals irregulaire begrenzing, heterogene textuur en ronde vorm van de klier zijn meer Het is echter zo dat deze morfologische criteria niet altijd goed te beoordelen zijn op MRI, vooral bij kleinere klieren (≤ # mm diameter) De combinatie van grootte en maligne Het onderscheid tussen N# en N# is niet accuraat te maken met MRI, gezien de lage accuratesse voor het detecteren van kleine metastatische klieren Daarnaast zijn er aanwijzingen dat het de patiëntenzorg ten goede komt als naast de radioloog ook de chirurg en de radiotherapeut de MRI beelden kan interpreteren Het ideale Voor eenduidigheid in interpretatie van de richtlijn, dagelijkse praktijkvoering, gestandaardiseerde definitie te hebben van het rectum Vervolgens kan op basis van deze definitie worden bepaald wat beschouwd wordt al een rectumcarcinoom In het verleden werd vaak de afstand van de onderrand tot de anus gehanteerd op basis van endoscopie (tot.
590
nvmdl
Tot op heden is er geen betrouwbare methode om de lymfklierstatus preoperatief te bepalen Bij primaire stagering is de grootte van de klieren op beeldvorming minder voorspellend Er bestaat geen betrouwbare cut off diameter voor maligniteit Wel is bekend dat wanneer een klier ≥ # mm in korte as diameter is, de kans op tumorinvasie ##% bedraagt (<PERSOON>, ###) Voor kleinere klieren is dit lastiger, een lymfklier die op de MRI tussen # en # mm groot is, heeft in ##% een tumormetastase in de klier Andere morfologische criteria zoals irregulaire begrenzing, heterogene textuur en ronde vorm van de klier zijn meer Het is echter zo dat deze morfologische criteria niet altijd goed te beoordelen zijn op MRI, vooral bij kleinere klieren (≤ # mm diameter) De combinatie van grootte en maligne Het onderscheid tussen N# en N# is niet accuraat te maken met MRI, gezien de lage accuratesse voor het detecteren van kleine metastatische klieren Daarnaast zijn er aanwijzingen dat het de patiëntenzorg ten goede komt als naast de radioloog ook de chirurg en de radiotherapeut de MRI beelden kan interpreteren Het ideale Voor eenduidigheid in interpretatie van de richtlijn, dagelijkse praktijkvoering, gestandaardiseerde definitie te hebben van het rectum Vervolgens kan op basis van deze definitie worden bepaald wat beschouwd wordt al een rectumcarcinoom In het verleden werd vaak de afstand van de onderrand tot de anus gehanteerd op basis van endoscopie (tot patiënten In analogie aan de klinische TNM stadiëring was er binnen de groep van experts consensus dat beeldvorming ook voor de definitie van het rectum de modaliteit van Uiteindelijk werd consensus verkregen over de zogenaamde ‘sigmoid take-off’ op MRI of CT om het onderscheid tussen colon en rectum te maken Binnen deze consensus meeting werd geen uitspraak gedaan hoe dit vertaald moet worden naar de definitie van een rectumcarcinoom De werkgroep heeft een rectumcarcinoom gedefinieerd als een tumor waarvan de onderrand distaal van het niveau van de ‘sigmoid take-off’ ligt <PERSOON> DMJ, <PERSOON> C, <PERSOON> J, <PERSOON> SA, Torkzad <PERSOON> resonance imaging for clinical management of rectal cancer Updated recommendations from the ### European Society of Gastrointestinal and Abdominal Radiology (ESGAR) consensus meeting Eur Radiol ### Apr;##(#) ###-### doi <DATUM> s###-###-##<DATUM> Epub ### Oct ## Review Erratum in <PERSOON> Tot <LOCATIE> MPM, d'<PERSOON> R, West <PERSOON> RO, Quadros C, <PERSOON-##> KY, Madiba TE, <PERSOON-##> of the <PERSOON-##>-based <PERSOON-##>.
555
nvmdl
de groep van experts consensus dat beeldvorming ook voor de definitie van het rectum de modaliteit van Uiteindelijk werd consensus verkregen over de zogenaamde ‘sigmoid take-off’ op MRI of CT om het onderscheid tussen colon en rectum te maken Binnen deze consensus meeting werd geen uitspraak gedaan hoe dit vertaald moet worden naar de definitie van een rectumcarcinoom De werkgroep heeft een rectumcarcinoom gedefinieerd als een tumor waarvan de onderrand distaal van het niveau van de ‘sigmoid take-off’ ligt <PERSOON> DMJ, <PERSOON> C, <PERSOON> J, <PERSOON> SA, Torkzad <PERSOON> resonance imaging for clinical management of rectal cancer Updated recommendations from the ### European Society of Gastrointestinal and Abdominal Radiology (ESGAR) consensus meeting Eur Radiol ### Apr;##(#) ###-### doi <DATUM> s###-###-##<DATUM> Epub ### Oct ## Review Erratum in <PERSOON> Tot <LOCATIE> MPM, d'<PERSOON> R, West <PERSOON> RO, Quadros C, <PERSOON> KY, Madiba TE, <PERSOON-##> of the <PERSOON-##>-based <PERSOON-##> doi # ###/SLA <TELEFOONNUMMER>### [Epub ahead of print] PubMed PMID <PATIENTNUMMER># <PERSOON-##> GL, <PERSOON-##> RG High-resolution MR imaging for nodal staging in rectal cancer are there any criteria in addition to the size? <PERSOON-##> ### Oct;##(#) ##-## PubMed PMID <PERSOON-##> rectal tumor staging with magnetic resonance imaging, computed tomography, and endoluminal ultrasound A meta-analysis Medicine (Baltimore) ### <PERSOON-##> use of transrectal ultrasound in rectal carcinoma results of a prospective multicenter study Endoscopy ### <PERSOON-##> Z, <PERSOON-##> G, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> Z, <PERSOON-##> of neoplastic foci and lymph node micrometastasis within the mesorectum Langenbecks Arch Surg ### Aug;###(#) #<DATUM> Epub Should MRI versus EUS be used to diagnose the T-stage of rectal carcinomas in patients with cT<DATUM> a Unclear risk of bias in about ##% of all included studies High risk of bias for patient selection in about ##% of all included studies and about b High concerns for patients selection regarding applicability in about ##% of all included studies c <PERSOON-##> authors state that the analysis for publication bias resulted in a statistically significant effect (for publication bias), p=# ## EUS studies.
598
nvmdl
doi # ###/SLA <TELEFOONNUMMER>### [Epub ahead of print] PubMed PMID <PATIENTNUMMER># <PERSOON> GL, <PERSOON> RG High-resolution MR imaging for nodal staging in rectal cancer are there any criteria in addition to the size? <PERSOON> ### Oct;##(#) ##-## PubMed PMID <PERSOON> rectal tumor staging with magnetic resonance imaging, computed tomography, and endoluminal ultrasound A meta-analysis Medicine (Baltimore) ### <PERSOON> use of transrectal ultrasound in rectal carcinoma results of a prospective multicenter study Endoscopy ### <PERSOON> Z, <PERSOON> G, <PERSOON> Y, <PERSOON> Z, <PERSOON-##> of neoplastic foci and lymph node micrometastasis within the mesorectum Langenbecks Arch Surg ### Aug;###(#) #<DATUM> Epub Should MRI versus EUS be used to diagnose the T-stage of rectal carcinomas in patients with cT<DATUM> a Unclear risk of bias in about ##% of all included studies High risk of bias for patient selection in about ##% of all included studies and about b High concerns for patients selection regarding applicability in about ##% of all included studies c <PERSOON-##> authors state that the analysis for publication bias resulted in a statistically significant effect (for publication bias), p=# ## EUS studies In <LOCATIE> wordt voor het aantonen of uitsluiten van metastasen op afstand bij de diagnose van een primair colorectaal carcinoom meestal een X-thorax en een spiraal CT van het abdomen gemaakt Eventueel wordt aanvullend een MRI van de lever of een target echo gemaakt Per <INSTELLING> wisselt echter de inzet van een X-thorax of een CT-thorax als eerste Wat is de plaats van CT-abdomen, CT-thorax, X-thorax, echografie lever, en MRI lever ten tijde van diagnostiek van de primaire tumor om synchrone metastasen te detecteren? Wat te doen bij twijfel over de aard van een leverlaesie op de CT? P patiënten met primaire diagnose CRC en op CT een onduidelijke afwijking in de lever; De NICE richtlijn beveelt aan om ter stadiering van alle patiënten met een colorectaal carcinoom een CT-thorax, abdomen en bekken met contrast te verrichten De SIGN richtlijn beveelt ter stadiering voor patiënten met een colorectaal carcinoom aan om een CT-thorax/abdomen met contrast te maken Tenzij toediening van intraveneus De rol van de CT-thorax blijft in de literatuur omstreden vanwege de lage kans op synchrone longmetastasen nadat ze eerst levermetastasen hebben gekregen De totale kans op synchrone longmetastasen varieert in de literatuur van # tot # % Echter, de kans op longmetastasen is ## tot ##% bij patiënten met een rectumcarcinoom (zelfs bij afwezigheid Een MRI lever toont bij meta-analyses en reviews de hoogste sensitiviteit voor de diagnose van levermetastasen vergeleken PET, CT en echo (<PERSOON-##> ###).
609
nvmdl
In <LOCATIE> wordt voor het aantonen of uitsluiten van metastasen op afstand bij de diagnose van een primair colorectaal carcinoom meestal een X-thorax en een spiraal CT van het abdomen gemaakt Eventueel wordt aanvullend een MRI van de lever of een target echo gemaakt Per <INSTELLING> wisselt echter de inzet van een X-thorax of een CT-thorax als eerste Wat is de plaats van CT-abdomen, CT-thorax, X-thorax, echografie lever, en MRI lever ten tijde van diagnostiek van de primaire tumor om synchrone metastasen te detecteren? Wat te doen bij twijfel over de aard van een leverlaesie op de CT? P patiënten met primaire diagnose CRC en op CT een onduidelijke afwijking in de lever; De NICE richtlijn beveelt aan om ter stadiering van alle patiënten met een colorectaal carcinoom een CT-thorax, abdomen en bekken met contrast te verrichten De SIGN richtlijn beveelt ter stadiering voor patiënten met een colorectaal carcinoom aan om een CT-thorax/abdomen met contrast te maken Tenzij toediening van intraveneus De rol van de CT-thorax blijft in de literatuur omstreden vanwege de lage kans op synchrone longmetastasen nadat ze eerst levermetastasen hebben gekregen De totale kans op synchrone longmetastasen varieert in de literatuur van # tot # % Echter, de kans op longmetastasen is ## tot ##% bij patiënten met een rectumcarcinoom (zelfs bij afwezigheid Een MRI lever toont bij meta-analyses en reviews de hoogste sensitiviteit voor de diagnose van levermetastasen vergeleken PET, CT en echo (<PERSOON> kleine intrapulmonale longnoduli (IPN) vanwege de hoge incidentie als benigne, en boek deze pas uit als longmetastasen bij groei of het ontstaan van nieuwe longleasies Herhaal CT-thorax na # tot # maanden Zorg ervoor dat IPN geen vertraging geven in de aanbevolen als primair diagnosticum voor stadiëring van een colorectaal carcinoom, omdat bij CT het hele abdomen in kaart wordt gebracht, de sensitiviteit van MRI gevoeliger is voor kwaliteitsverschillen, en de craniale delen van de lever moeilijker met MRI gevisualiseerd longmetastasen van CT-thorax vergeleken een X-thorax vele malen hoger () ## % versus ##%) (<PERSOON>, ###) Het probleem is dat de CT-thorax in #% tot ##% van de patiënten kleine intra pulmonale nodulen (IPN) toont, die verder niet goed te karakteriseren zijn (Parnaby, ###) De definitie van IPN wisselt in de literatuur, maar meestal wordt een doorsnede van ( # cm aangehouden De meeste long noduli op een CT-thorax zullen benigne zijn Het is daarom belangrijk om kleine IPN op de CT-thorax niet te snel uit te boeken als longmetastasen In een studie van <PERSOON> (###) werd bij initiële stadiering een CT-thorax verricht bij ### patiënten met colorectaal carcinoom zonder levermetastasen Van deze groep hadden ### (##,#%) patiënten een IPN waarvan uiteindelijk bij ## (## % van de ###) patiënten dit een longmetastase bleek te zijn Dus een IPN mag geen vertraging geven in de kliermetastasen, of een rectum carcinoom (<PERSOON>, ###), hebben een verhoogde kans dat gedetecteerde IPN met CT-thorax toch metastasen zijn Daarbij zijn meer dan # IPN ook.
646
nvmdl
de hoge incidentie als benigne, en boek deze pas uit als longmetastasen bij groei of het ontstaan van nieuwe longleasies Herhaal CT-thorax na # tot # maanden Zorg ervoor dat IPN geen vertraging geven in de aanbevolen als primair diagnosticum voor stadiëring van een colorectaal carcinoom, omdat bij CT het hele abdomen in kaart wordt gebracht, de sensitiviteit van MRI gevoeliger is voor kwaliteitsverschillen, en de craniale delen van de lever moeilijker met MRI gevisualiseerd longmetastasen van CT-thorax vergeleken een X-thorax vele malen hoger () ## % versus ##%) (<PERSOON>, ###) Het probleem is dat de CT-thorax in #% tot ##% van de patiënten kleine intra pulmonale nodulen (IPN) toont, die verder niet goed te karakteriseren zijn (Parnaby, ###) De definitie van IPN wisselt in de literatuur, maar meestal wordt een doorsnede van ( # cm aangehouden De meeste long noduli op een CT-thorax zullen benigne zijn Het is daarom belangrijk om kleine IPN op de CT-thorax niet te snel uit te boeken als longmetastasen In een studie van <PERSOON> (###) werd bij initiële stadiering een CT-thorax verricht bij ### patiënten met colorectaal carcinoom zonder levermetastasen Van deze groep hadden ### (##,#%) patiënten een IPN waarvan uiteindelijk bij ## (## % van de ###) patiënten dit een longmetastase bleek te zijn Dus een IPN mag geen vertraging geven in de kliermetastasen, of een rectum carcinoom (<PERSOON>, ###), hebben een verhoogde kans dat gedetecteerde IPN met CT-thorax toch metastasen zijn Daarbij zijn meer dan # IPN ook IPN worden meestal pas bij groei of ontstaan van nieuwe longleasies in de literatuur uitgeboekt als zijnde longmetastasen Verkalkte longnoduli zijn benigne Een nadeel is dat er soms een lange follow-up nodig is Een PET-CT heeft gezien hoge fout negatieven in de literatuur weinig meerwaarde voor differentiatie van deze kleine IPN Ook biopsie is vanwege kleine afmeting IPN niet wenselijk Primaire tumor eigenschap zoals ontbreken van het mismatch repair status heeft ook geen relatie met detectie van IPN Indien target echo van de lever inconclusief, is kan een MRI lever met extracellulair gadolinium contrast worden gemaakt Indien radiologen voorkeur hebben om meteen MRI lever met lever specifieke contrast middelen (Primovist) te maken is dat ook prima Sommige artikelen waarschuwen dat hemangiomen soms lastiger gekarakteriseerd kunnen worden bij primovist door pseudo washout en minder arteriele aankleuring (Goodwin, ### en Thian, ###) Echter er zijn andere artikelen die zeggen dat je op basis andere MRI kenmerken hier meestal geen last van hebt (Motosugi, ### en Zech; ###) Scan daarom <PERSOON> J, <PERSOON> indeterminate lung lesions reported on staging CT scans influence the management of patients with colorectal cancer? <PERSOON> SH, <PERSOON> SY, Park SH, <PERSOON> KW, <PERSOON> JY, <PERSOON> SS, <PERSOON> MG Diagnostic performance of CT, gadoxetate disodiumenhanced MRI, and PET/CT for the diagnosis of colorectal liver metastasis Systematic review and metaanalysis <PERSOON>.
641
nvmdl
IPN worden meestal pas bij groei of ontstaan van nieuwe longleasies in de literatuur uitgeboekt als zijnde longmetastasen Verkalkte longnoduli zijn benigne Een nadeel is dat er soms een lange follow-up nodig is Een PET-CT heeft gezien hoge fout negatieven in de literatuur weinig meerwaarde voor differentiatie van deze kleine IPN Ook biopsie is vanwege kleine afmeting IPN niet wenselijk Primaire tumor eigenschap zoals ontbreken van het mismatch repair status heeft ook geen relatie met detectie van IPN Indien target echo van de lever inconclusief, is kan een MRI lever met extracellulair gadolinium contrast worden gemaakt Indien radiologen voorkeur hebben om meteen MRI lever met lever specifieke contrast middelen (Primovist) te maken is dat ook prima Sommige artikelen waarschuwen dat hemangiomen soms lastiger gekarakteriseerd kunnen worden bij primovist door pseudo washout en minder arteriele aankleuring (Goodwin, ### en Thian, ###) Echter er zijn andere artikelen die zeggen dat je op basis andere MRI kenmerken hier meestal geen last van hebt (Motosugi, ### en Zech; ###) Scan daarom <PERSOON> J, <PERSOON> indeterminate lung lesions reported on staging CT scans influence the management of patients with colorectal cancer? <PERSOON> SH, <PERSOON> SY, Park SH, <PERSOON> KW, <PERSOON> JY, <PERSOON> SS, <PERSOON> MG Diagnostic performance of CT, gadoxetate disodiumenhanced MRI, and PET/CT for the diagnosis of colorectal liver metastasis Systematic review and metaanalysis <PERSOON> ###<DATUM> doi <DATUM> jmri ### <PERSOON> of imaging modalities in diagnosis of liver metastases from colorectal cancer a systematic review and meta-analysis <PERSOON> ### <PERSOON>;##(#) ##-## doi <DATUM> jmri ### Review PubMed PMID Goodwin MD, Dobson JE, <PERSOON> BG, <PERSOON-##> DL Diagnostic challenges and pitfalls in MR imaging with hepatocyte-specific contrast agents Radiographics ### Oct;##(#) ###-## doi <DATUM> rg <PATIENTNUMMER>## Kaltenbach TE, <PERSOON-##> of benign focal liver lesions ultrasound investigation of ##,### hospital patients Abdom Radiol (NY) ### <PERSOON>;##(#) ### doi <DATUM> s###-#<DATUM> # PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> <PERSOON> HY, <PERSOON> SJ, <PERSOON-##> L, <PERSOON> SA, <PERSOON-##> DK, <LOCATIE> PL, <PERSOON> JJ, <LOCATIE> JC, <PERSOON-##> HK, <PERSOON> YH Should preoperative chest CT be recommended to all colon cancer patients? <PERSOON-##> hepatic metastasis from hemangioma using gadoxetic acid-enhanced magnetic resonance imaging <PERSOON-##> pulmonary nodules at colorectal cancer staging a systematic review of predictive parameters for malignancy <PERSOON-##> ### Nov;##(##).
650
nvmdl
doi <DATUM> jmri ### <PERSOON> of imaging modalities in diagnosis of liver metastases from colorectal cancer a systematic review and meta-analysis <PERSOON> ### <PERSOON>;##(#) ##-## doi <DATUM> jmri ### Review PubMed PMID Goodwin MD, Dobson JE, <PERSOON> BG, <PERSOON> DL Diagnostic challenges and pitfalls in MR imaging with hepatocyte-specific contrast agents Radiographics ### Oct;##(#) ###-## doi <DATUM> rg <PATIENTNUMMER>## Kaltenbach TE, <PERSOON> of benign focal liver lesions ultrasound investigation of ##,### hospital patients Abdom Radiol (NY) ### <PERSOON>;##(#) ### doi <DATUM> s###-#<DATUM> # PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> <PERSOON> HY, <PERSOON> SJ, <PERSOON> L, <PERSOON> SA, <PERSOON-##> DK, <LOCATIE> PL, <PERSOON> JJ, <LOCATIE> JC, <PERSOON-##> HK, <PERSOON> YH Should preoperative chest CT be recommended to all colon cancer patients? <PERSOON-##> hepatic metastasis from hemangioma using gadoxetic acid-enhanced magnetic resonance imaging <PERSOON-##> pulmonary nodules at colorectal cancer staging a systematic review of predictive parameters for malignancy <PERSOON-##> ### Nov;##(##) doi <DATUM> s###-###-###-y <PERSOON-##> CN, <PERSOON-##> FA, <PERSOON-##> AJ Pulmonary staging in colorectal cancer a review Colorectal Dis ### <PERSOON>;##(#) ###-## doi <DATUM> j <TELEFOONNUMMER>## ### x Review PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Quyn AJ, Matthews A, <PERSOON-##> T, <PERSOON-##> clinical significance of radiologically detected indeterminate pulmonary nodules in colorectal cancer Colorectal Dis ### Jul;##(#) ###-## doi Thian YL, Riddell AM, Koh DM Liver-specific agents for contrast-enhanced MRI role in oncological imaging Cancer Imaging ### Dec ##;##(#) ###-## doi <DATUM> ###-### ### ### <PERSOON-##> T, <PERSOON> MJ, Tanomkiat W, <PERSOON-##> study group Randomized multicentre trial of gadoxetic acid-enhanced MRI versus conventional MRI or CT in the staging of colorectal cancer liver metastases <PERSOON-##> ### <PERSOON-##>;###(#) ###-## doi <DATUM> bjs ### Epub ### Mar ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> Should CT-thorax be used to diagnose synchronous metastases in patients with colorectal a Parnaby ### included # studies (Povoski ### and Kronawitter ###) from the same institution that used chest CT after chest x-ray <PERSOON-##> patients in Povoski ### were also included in Kronawitter ###.
766
nvmdl
doi <DATUM> s###-###-###-y <PERSOON> CN, <PERSOON> FA, <PERSOON> AJ Pulmonary staging in colorectal cancer a review Colorectal Dis ### <PERSOON>;##(#) ###-## doi <DATUM> j <TELEFOONNUMMER>## ### x Review PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Quyn AJ, Matthews A, <PERSOON> T, <PERSOON> clinical significance of radiologically detected indeterminate pulmonary nodules in colorectal cancer Colorectal Dis ### Jul;##(#) ###-## doi Thian YL, Riddell AM, Koh DM Liver-specific agents for contrast-enhanced MRI role in oncological imaging Cancer Imaging ### Dec ##;##(#) ###-## doi <DATUM> ###-### ### ### <PERSOON> T, <PERSOON> MJ, Tanomkiat W, <PERSOON> study group Randomized multicentre trial of gadoxetic acid-enhanced MRI versus conventional MRI or CT in the staging of colorectal cancer liver metastases <PERSOON-##> ### <PERSOON-##>;###(#) ###-## doi <DATUM> bjs ### Epub ### Mar ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> Should CT-thorax be used to diagnose synchronous metastases in patients with colorectal a Parnaby ### included # studies (Povoski ### and Kronawitter ###) from the same institution that used chest CT after chest x-ray <PERSOON-##> patients in Povoski ### were also included in Kronawitter ### c Unclear what reference standard was used If diagnosis with CT was confirmed by biopsy or progression of lesions on follow-up films, it is then unclear which proportion of patients were diagnosed with biopsy and which with follow-up films Follow-up films might not be considered as a golden standard for the detection No mentioning of blinded test result assessment (unclear) Should MRI with a hepatocyte-specific contract agent be used to diagnose liver laesions in patients a Authors appraised all included studies by using the QUADAS-# tool From all included studies, about ##% had an unclear flow and timing, about ##% had a high risk and about ##% had an unclear risk of bias for the reference standard, and about ##% had an unclear risk of bias for b Heterogeneity for sensitivity (I^# = ## ##%) and specificity (I^# = ## ##%) was found Confidence intervals of some studies do not overlap b Heterogeneity for sensitivity (I^# = ## ##%) and specificity (I^# = ## ##%) was found Confidence intervals of some studies do not overlap We are unsure if PET/CT is able to detect liver laesions, b Heterogeneity for sensitivity (I^# = ## ##%) and specificity (I^# = ## ##%) was found Confidence intervals of some studies do not overlap c <PERSOON-##> confidence interval in considered imprecise If the true sensitivity is # ## (i e the lower border of the confidence interval) the sensitivity Module #.
750
nvmdl
c Unclear what reference standard was used If diagnosis with CT was confirmed by biopsy or progression of lesions on follow-up films, it is then unclear which proportion of patients were diagnosed with biopsy and which with follow-up films Follow-up films might not be considered as a golden standard for the detection No mentioning of blinded test result assessment (unclear) Should MRI with a hepatocyte-specific contract agent be used to diagnose liver laesions in patients a Authors appraised all included studies by using the QUADAS-# tool From all included studies, about ##% had an unclear flow and timing, about ##% had a high risk and about ##% had an unclear risk of bias for the reference standard, and about ##% had an unclear risk of bias for b Heterogeneity for sensitivity (I^# = ## ##%) and specificity (I^# = ## ##%) was found Confidence intervals of some studies do not overlap b Heterogeneity for sensitivity (I^# = ## ##%) and specificity (I^# = ## ##%) was found Confidence intervals of some studies do not overlap We are unsure if PET/CT is able to detect liver laesions, b Heterogeneity for sensitivity (I^# = ## ##%) and specificity (I^# = ## ##%) was found Confidence intervals of some studies do not overlap c <PERSOON> confidence interval in considered imprecise If the true sensitivity is # ## (i e the lower border of the confidence interval) the sensitivity Module # Bij de primaire diagnose of tijdens de follow-up van een colorectaal carcinoom kunnen op een CT thorax en/of abdomen long, lever, peritoneaal of andere metastasen worden gevonden Om de behandelingsmogelijkheden en de intentie van behandeling vast te stellen kan er een indicatie zijn voor aanvullende beeldvorming zoals een MRI van de lever of een FDG PET-CT De rol van specifieke aanvullende beeldvorming voor het identificeren van de juiste patiënten voor de juiste behandeling is een actueel onderwerp gezien de toenemende Wat is de plaats van CT thorax, MRI lever en FDG PETCT bij bepaling van lokale Welke beeldvorming dient verricht te worden bij aangetoonde levermetastasen ter Welke beeldvorming dient verricht te worden bij aangetoonde longmetastasen ter Welke beeldvorming dient verricht te worden bij aangetoonde peritoneaal metastasen ter bepaling van resectabiliteit of indicatiestelling van andere lokale Veranderingen in beleid, progressie vrije overleving, totale overleving, kosten P patiënten met een colorectaal carcinoom en aangetoonde levermetastasen op CT I MRI lever met DWI en primovist of standaard contrastmiddel; O percentage veranderingen in beleid (preoperatief afzien van resectie, aanvullende peroperatieve behandeling, peroperatief afzien van resectie), progressie vrije overleving, P patiënten met een colorectaal carcinoom en aangetoonde longmetastasen op CT thorax O percentage veranderingen in beleid, progressie vrije overleving, totale overleving, kosten P patiënten met een colorectaal carcinoom met aangetoonde peritoneaal metastasen op CT O percentage veranderingen in beleid (achterwege laten laparoscopie ter bepaling PCI, afzien van CRS/HIPEC op basis van peroperatief te hoge PCI), progressie vrije overleving, P.
632
nvmdl
diagnose of tijdens de follow-up van een colorectaal carcinoom kunnen op een CT thorax en/of abdomen long, lever, peritoneaal of andere metastasen worden gevonden Om de behandelingsmogelijkheden en de intentie van behandeling vast te stellen kan er een indicatie zijn voor aanvullende beeldvorming zoals een MRI van de lever of een FDG PET-CT De rol van specifieke aanvullende beeldvorming voor het identificeren van de juiste patiënten voor de juiste behandeling is een actueel onderwerp gezien de toenemende Wat is de plaats van CT thorax, MRI lever en FDG PETCT bij bepaling van lokale Welke beeldvorming dient verricht te worden bij aangetoonde levermetastasen ter Welke beeldvorming dient verricht te worden bij aangetoonde longmetastasen ter Welke beeldvorming dient verricht te worden bij aangetoonde peritoneaal metastasen ter bepaling van resectabiliteit of indicatiestelling van andere lokale Veranderingen in beleid, progressie vrije overleving, totale overleving, kosten P patiënten met een colorectaal carcinoom en aangetoonde levermetastasen op CT I MRI lever met DWI en primovist of standaard contrastmiddel; O percentage veranderingen in beleid (preoperatief afzien van resectie, aanvullende peroperatieve behandeling, peroperatief afzien van resectie), progressie vrije overleving, P patiënten met een colorectaal carcinoom en aangetoonde longmetastasen op CT thorax O percentage veranderingen in beleid, progressie vrije overleving, totale overleving, kosten P patiënten met een colorectaal carcinoom met aangetoonde peritoneaal metastasen op CT O percentage veranderingen in beleid (achterwege laten laparoscopie ter bepaling PCI, afzien van CRS/HIPEC op basis van peroperatief te hoge PCI), progressie vrije overleving, P De NICE richtlijn (uit ###) indien de CT levermetastasen toont moet het multidisciplinaire overleg (MDO) beslissen of extra beeldvorming nodig is Als de CT mogelijk extra-hepatische metastasen toont dan moet het MDO beslissen of een FDG PET-CT nodig is SIGN-richtlijn Echo en MRI lever zijn van waarde voor karakteriseren van twijfelachtige laesies gevonden op de CT Daarbij kan een MRI lever accuraat levermetasen identificeren en is van toegevoegde waarde als een resectie of RFA wordt overwogen Een FDG PET-CT kan worden overwogen voor de start van chemotherapie bij patiënten met lever- of longmetastasen (primair of bij follow up) die in aanmerking komen voor resectie De identificatie van occulte metastasen kan namelijk het beleid van de patiënt veranderen Expert consensus voor de multidisciplinaire behandeling van long metastasen (<PERSOON> diagnose van longmetastasen is het aanbevolen om een hoge resolutie CT thorax of een CT thorax met contrast te maken (deze laatste voor detectie van mediastinale /hilaire kliermetastasen) Bij patiënten die alleen levermetastasen als extrapulmonaire metastasen hebben zou een CT van het hele abdomen en een MRI lever moeten worden gemaakt voor FDG PET-CT moet alleen worden verricht indien het onduidelijk is wat de origine van de long en extrapulmonaire afwijkingen zijn FDG PET-CT is vooral van waarde bij longlaesies ) #cm De systematische review van <PERSOON> (###) toont dat de MRI lever met primovist de hoogste sensitiviteit voor de diagnose van levermetastasen heeft vergeleken met FDG PET-CT en CT.
565
nvmdl
indien de CT levermetastasen toont moet het multidisciplinaire overleg (MDO) beslissen of extra beeldvorming nodig is Als de CT mogelijk extra-hepatische metastasen toont dan moet het MDO beslissen of een FDG PET-CT nodig is SIGN-richtlijn Echo en MRI lever zijn van waarde voor karakteriseren van twijfelachtige laesies gevonden op de CT Daarbij kan een MRI lever accuraat levermetasen identificeren en is van toegevoegde waarde als een resectie of RFA wordt overwogen Een FDG PET-CT kan worden overwogen voor de start van chemotherapie bij patiënten met lever- of longmetastasen (primair of bij follow up) die in aanmerking komen voor resectie De identificatie van occulte metastasen kan namelijk het beleid van de patiënt veranderen Expert consensus voor de multidisciplinaire behandeling van long metastasen (<PERSOON> diagnose van longmetastasen is het aanbevolen om een hoge resolutie CT thorax of een CT thorax met contrast te maken (deze laatste voor detectie van mediastinale /hilaire kliermetastasen) Bij patiënten die alleen levermetastasen als extrapulmonaire metastasen hebben zou een CT van het hele abdomen en een MRI lever moeten worden gemaakt voor FDG PET-CT moet alleen worden verricht indien het onduidelijk is wat de origine van de long en extrapulmonaire afwijkingen zijn FDG PET-CT is vooral van waarde bij longlaesies ) #cm De systematische review van <PERSOON> (###) toont dat de MRI lever met primovist de hoogste sensitiviteit voor de diagnose van levermetastasen heeft vergeleken met FDG PET-CT en CT ##,#%, ##,#% en ##,#% MRI en FDG PET-CT hadden een gelijkwaardige specificiteit namelijk ##,#% voor de MRI en ##,#% voor de FDG PET-CT versus ##,#% voor de gewone CT Het review artikel van Daza (###) onderzocht de impact van FDG PET(-CT) in vergelijking met conventioneel onderzoek op disease free survival (DFS), OS, veranderingen in chirurgisch beleid en het aantal futiele resecties in deze patiëntengroep Er was geen meerwaarde voor de genoemde uitkomstwaarden gevonden wanneer een FDG PET(-CT) Er zijn geen recente systematische reviews of meta-analyses beschikbaar over de waarde van aanvullende beeldvorming bij aangetoonde longmetastasen die op basis van CT in Er zijn geen meta-analyses over de waarde van aanvullende beeldvorming bij peritoneale metastasen van een colorectaal carcinoom op CT abdomen die in aanmerking komen voor chirurgische behandeling (CRS/HIPEC) De meta-analyses die er zijn gaan over peritoneaal metastasen in het algemeen, met heterogene inclusie van verschillende primaire tumoren Overweeg een MRI lever bij alle patiënten met levermetastasen die in aanmerking komen Maak een MRI lever met DWI opnames, en gebruik standaard contrastmiddel of Maak niet routinematig FDG PET-CT als aanvulling op CT-thorax abdomen ter detectie van eventuele occulte metastasen bij patiënten die in aanmerking komen voor lokale Door de MRI lever worden extra levermetastasen gevonden wat mogelijk leidt tot betere selectie van patiënten die baat hebben bij lokale behandeling, of wat vermindering kan geven van re-resecties Met name na inductie chemotherapie lijkt dit relevant, omdat de sensitiviteit en specificiteit voor detectie van levermetastasen van de CT daalt na chemotherapie (<PERSOON>, ###).
604
nvmdl
PET-CT hadden een gelijkwaardige specificiteit namelijk ##,#% voor de MRI en ##,#% voor de FDG PET-CT versus ##,#% voor de gewone CT Het review artikel van Daza (###) onderzocht de impact van FDG PET(-CT) in vergelijking met conventioneel onderzoek op disease free survival (DFS), OS, veranderingen in chirurgisch beleid en het aantal futiele resecties in deze patiëntengroep Er was geen meerwaarde voor de genoemde uitkomstwaarden gevonden wanneer een FDG PET(-CT) Er zijn geen recente systematische reviews of meta-analyses beschikbaar over de waarde van aanvullende beeldvorming bij aangetoonde longmetastasen die op basis van CT in Er zijn geen meta-analyses over de waarde van aanvullende beeldvorming bij peritoneale metastasen van een colorectaal carcinoom op CT abdomen die in aanmerking komen voor chirurgische behandeling (CRS/HIPEC) De meta-analyses die er zijn gaan over peritoneaal metastasen in het algemeen, met heterogene inclusie van verschillende primaire tumoren Overweeg een MRI lever bij alle patiënten met levermetastasen die in aanmerking komen Maak een MRI lever met DWI opnames, en gebruik standaard contrastmiddel of Maak niet routinematig FDG PET-CT als aanvulling op CT-thorax abdomen ter detectie van eventuele occulte metastasen bij patiënten die in aanmerking komen voor lokale Door de MRI lever worden extra levermetastasen gevonden wat mogelijk leidt tot betere selectie van patiënten die baat hebben bij lokale behandeling, of wat vermindering kan geven van re-resecties Met name na inductie chemotherapie lijkt dit relevant, omdat de sensitiviteit en specificiteit voor detectie van levermetastasen van de CT daalt na chemotherapie (<PERSOON>, ###) accuratesse, zijn er maar enkele (vaak kleinere) studies die ook hebben gekeken naar verandering in chirurgisch beleid Daarbij is de vraag wat de meerwaarde van MRI nog is als Een sub-analyse uit de meta-analyse van Vreugdenburg uit ### toont dat MRI primovist enige verandering geeft op het maken van een behandelplan vergeleken met de CT Deze meta-analyse heeft maar # studies gevonden met totaal ### patiënten die ook naar de verandering in chirurgisch behandelplan hebben gekeken Deze studies laten zien dat bij ##,#% (<DATUM> het chirurgisch behandelplan veranderde door MRI primovist Een prospectieve studie van <PERSOON> (###) vindt na toevoeging van MRI lever met primovist na de CT bij patiënten met colorectale levermetastasen een verandering in chirurgisch behandelplan van #,#% (#/##) Een vergelijkende studie met CT en met MRI primovist bij patiënten die chemotherapie hadden gekregen vanwege colorectale levermetastasen suggereert dat mogelijk de helft van de patiënten een ander behandelplan zou kunnen krijgen door detectie van additionele leverlaesies na MRI (Jahveri, ###) Echter er lijkt geen MRI primovist heeft de hoogste sensitiviteit voor de detectie van levermetastasen en met name voor kleine levermetastasen (( # cm) (Floriani, ###; Jhaveri, ###; <PERSOON>, ###; <PERSOON> ###) Er zijn echter weinig tot geen studies die MRI primovist en een MRI met standaard contrastmiddelen hebben vergeleken Dus hier kan geen zekere uitspraak over worden gedaan De gerandomiseerde studie van Zech (###) toont wel voordeel van MRI primovist vergeleken met gewone CT lever (Zech ,###) Ook de retrospectieve studie van Seo (###).
657
nvmdl
die ook hebben gekeken naar verandering in chirurgisch beleid Daarbij is de vraag wat de meerwaarde van MRI nog is als Een sub-analyse uit de meta-analyse van Vreugdenburg uit ### toont dat MRI primovist enige verandering geeft op het maken van een behandelplan vergeleken met de CT Deze meta-analyse heeft maar # studies gevonden met totaal ### patiënten die ook naar de verandering in chirurgisch behandelplan hebben gekeken Deze studies laten zien dat bij ##,#% (<DATUM> het chirurgisch behandelplan veranderde door MRI primovist Een prospectieve studie van <PERSOON> (###) vindt na toevoeging van MRI lever met primovist na de CT bij patiënten met colorectale levermetastasen een verandering in chirurgisch behandelplan van #,#% (#/##) Een vergelijkende studie met CT en met MRI primovist bij patiënten die chemotherapie hadden gekregen vanwege colorectale levermetastasen suggereert dat mogelijk de helft van de patiënten een ander behandelplan zou kunnen krijgen door detectie van additionele leverlaesies na MRI (Jahveri, ###) Echter er lijkt geen MRI primovist heeft de hoogste sensitiviteit voor de detectie van levermetastasen en met name voor kleine levermetastasen (( # cm) (Floriani, ###; Jhaveri, ###; <PERSOON>, ###; <PERSOON> ###) Er zijn echter weinig tot geen studies die MRI primovist en een MRI met standaard contrastmiddelen hebben vergeleken Dus hier kan geen zekere uitspraak over worden gedaan De gerandomiseerde studie van Zech (###) toont wel voordeel van MRI primovist vergeleken met gewone CT lever (Zech ,###) Ook de retrospectieve studie van Seo (###) CT+MR gemaakt met standaard contrastmiddelen Alleen deze laatste studie heeft geen diffusie gewogen opnames (DWI) gebruikt DWI is heel gevoelig voor detectie van het aantal metastasen Een andere studie (N=###) laat zien dat intra-operatieve echo met contrast echo in ##-##% van de patiënten het chirurgisch beleid verandert door detectie van extra levermetastasen die niet waren gezien met MRI met primovist/CT (Arita, ###) Een pitfall van MR met primovist is dat de detectie van levermetastasen daalt bij patiënten die een obstructieve sinusoidale obstructie syndroom door chemotherapie ontwikkeld hebben Hierdoor wordt de opname van primovist en aankleuring van de lever erg De huidige MRI lever (al dan niet met primovist) heeft veel dunnere coupes en betere diffusie gewogen opnames (DWI) met hogere B-waardes, waardoor de externe validiteit van wat oudere studies beperkt is Daarom wordt aanbevolen om een MRI lever met i v contrast en DWI (met hoge B-waardes tenminste tot B###) te maken Een recente gerandomiseerde studie liet zien dat er slechts een beperkte waarde is van FDG PET-CT op het chirurgisch beleid bij patiënten met colorectale levermetastasen, waarbij de auteurs concluderen dat er geen meerwaarde is van FDG PET-CT in de preoperatieve workup In de gerandomiseerde studie van Serrano (###) werd gekeken naar verandering in beleid en kosten bij de diagnostische work-up met en zonder FDG PET-CT In de FDG PET-CT groep was er in #% van de gevallen een verandering in chirurgisch beleid en bij #,#% werd een laparotomie voorkomen Er werd geen kostenbesparing gevonden door het gebruik van FDG.
657
nvmdl
deze laatste studie heeft geen diffusie gewogen opnames (DWI) gebruikt DWI is heel gevoelig voor detectie van het aantal metastasen Een andere studie (N=###) laat zien dat intra-operatieve echo met contrast echo in ##-##% van de patiënten het chirurgisch beleid verandert door detectie van extra levermetastasen die niet waren gezien met MRI met primovist/CT (Arita, ###) Een pitfall van MR met primovist is dat de detectie van levermetastasen daalt bij patiënten die een obstructieve sinusoidale obstructie syndroom door chemotherapie ontwikkeld hebben Hierdoor wordt de opname van primovist en aankleuring van de lever erg De huidige MRI lever (al dan niet met primovist) heeft veel dunnere coupes en betere diffusie gewogen opnames (DWI) met hogere B-waardes, waardoor de externe validiteit van wat oudere studies beperkt is Daarom wordt aanbevolen om een MRI lever met i v contrast en DWI (met hoge B-waardes tenminste tot B###) te maken Een recente gerandomiseerde studie liet zien dat er slechts een beperkte waarde is van FDG PET-CT op het chirurgisch beleid bij patiënten met colorectale levermetastasen, waarbij de auteurs concluderen dat er geen meerwaarde is van FDG PET-CT in de preoperatieve workup In de gerandomiseerde studie van Serrano (###) werd gekeken naar verandering in beleid en kosten bij de diagnostische work-up met en zonder FDG PET-CT In de FDG PET-CT groep was er in #% van de gevallen een verandering in chirurgisch beleid en bij #,#% werd een laparotomie voorkomen Er werd geen kostenbesparing gevonden door het gebruik van FDG De minderheid van de patiënten (# tot #% coloncarcinoom en rond ##% bij rectumcarcinoom) hebben alleen longmetastasen (<PERSOON>, ###) Het is vooral prognostisch van belang hoeveel longmetastasen, Wegens het ontbreken van goede literatuur moet het MDO beslissen of er aanvullende diagnostiek nodig is bij patiënten met colorectaal carcinoom en aangetoonde longmetastasen die in aanmerking komen voor lokale therapie CT kan de exacte uitgebreidheid onderschatten volgens de peritonitis carcinomatosa index (PCI), met name bij leasies ( #cm en bij mesenteriale leasies (Dresen, ###) Als met beeldvorming betrouwbaar een hoge PCI index (in de literatuur wisselt dit tussen ) ## of ) ##) kan worden vastgesteld, kan dit een onnodig diagnostische laparoscopie of exploratieve laparotomie voorkomen Enkele studies laten zien dat MRI van de hele buik met goede DWI (DW-MRI) opnames en contrast beter de uitgebreidheid kan bepalen dan CT Een studie van ##/## patiënten een te hoge PCI index, en dit was maar #/## bij CT Ook in de studie van ‘t Sant (###) (N=## patiënten) lijkt MRI beter te zijn dan CT om de PCI te bepalen Er ontbreken goede studies die de waarde van FDG PET-CT voor het bepalen van de PCI hebben onderzocht en beschikbare PET-studies hebben vaak op patiënt niveau in plaats van per anatomische regio gekeken (Low, ###; Dresen, ###) Vooral mucineuze metastasen en leasies op de darmen zijn lastiger te detecteren met FDG PET-CT Bij het ontbreken van.
634
nvmdl
minderheid van de patiënten (# tot #% coloncarcinoom en rond ##% bij rectumcarcinoom) hebben alleen longmetastasen (<PERSOON>, ###) Het is vooral prognostisch van belang hoeveel longmetastasen, Wegens het ontbreken van goede literatuur moet het MDO beslissen of er aanvullende diagnostiek nodig is bij patiënten met colorectaal carcinoom en aangetoonde longmetastasen die in aanmerking komen voor lokale therapie CT kan de exacte uitgebreidheid onderschatten volgens de peritonitis carcinomatosa index (PCI), met name bij leasies ( #cm en bij mesenteriale leasies (Dresen, ###) Als met beeldvorming betrouwbaar een hoge PCI index (in de literatuur wisselt dit tussen ) ## of ) ##) kan worden vastgesteld, kan dit een onnodig diagnostische laparoscopie of exploratieve laparotomie voorkomen Enkele studies laten zien dat MRI van de hele buik met goede DWI (DW-MRI) opnames en contrast beter de uitgebreidheid kan bepalen dan CT Een studie van ##/## patiënten een te hoge PCI index, en dit was maar #/## bij CT Ook in de studie van ‘t Sant (###) (N=## patiënten) lijkt MRI beter te zijn dan CT om de PCI te bepalen Er ontbreken goede studies die de waarde van FDG PET-CT voor het bepalen van de PCI hebben onderzocht en beschikbare PET-studies hebben vaak op patiënt niveau in plaats van per anatomische regio gekeken (Low, ###; Dresen, ###) Vooral mucineuze metastasen en leasies op de darmen zijn lastiger te detecteren met FDG PET-CT Bij het ontbreken van work-up voor CRS-HIPEC, conform de huidige praktijkvoering in <LOCATIE> Er zijn geen Nederlandse populatie data die op dit gebied van belang zijn voor de <PERSOON>-specific <PERSOON> Not Exclude the Necessity of Contrast-enhanced Intraoperative Ultrasound in Hepatic Resection for <PERSOON> ### Dec;###(#) ###-## doi <PERSOON> SH, <PERSOON> SY, Park SH, <PERSOON> KW, <PERSOON> JY, <PERSOON> SS, <PERSOON> MG Diagnostic performance of CT, gadoxetate disodiumenhanced MRI, and PET/CT for the diagnosis of colorectal liver metastasis Systematic review and metaanalysis <PERSOON> ### <PERSOON>;##(#) ###<DATUM> doi <DATUM> jmri ### <PERSOON-##> CA, Belley-Cote EP, Levine MN, Serrano PE A meta-analysis exploring the role of PET and PET-CT in the management of potentially resectable colorectal cancer liver metastases <PERSOON-##> ### Aug;##(#) ###-### doi <DATUM> j ejso ##<DATUM> ### Epub ### Dresen RC, De Vuysere S, De <PERSOON-##> R, De <PERSOON-##>-body diffusion-weighted MRI for operability assessment in patients with colorectal cancer and peritoneal metastases Cancer Imaging ### <PERSOON> #;##(#) # doi <PERSOON> ### <PERSOON>;##(#) ##-## doi <DATUM> jmri ### <PERSOON-##> SE, Hosseini-<PERSOON-##> CE.
695
nvmdl
data die op dit gebied van belang zijn voor de <PERSOON>-specific <PERSOON> Not Exclude the Necessity of Contrast-enhanced Intraoperative Ultrasound in Hepatic Resection for <PERSOON> ### Dec;###(#) ###-## doi <PERSOON> SH, <PERSOON> SY, Park SH, <PERSOON> KW, <PERSOON> JY, <PERSOON> SS, <PERSOON> MG Diagnostic performance of CT, gadoxetate disodiumenhanced MRI, and PET/CT for the diagnosis of colorectal liver metastasis Systematic review and metaanalysis <PERSOON> ### <PERSOON>;##(#) ###<DATUM> doi <DATUM> jmri ### <PERSOON> CA, Belley-Cote EP, Levine MN, Serrano PE A meta-analysis exploring the role of PET and PET-CT in the management of potentially resectable colorectal cancer liver metastases <PERSOON-##> ### Aug;##(#) ###-### doi <DATUM> j ejso ##<DATUM> ### Epub ### Dresen RC, De Vuysere S, De <PERSOON-##> R, De <PERSOON-##>-body diffusion-weighted MRI for operability assessment in patients with colorectal cancer and peritoneal metastases Cancer Imaging ### <PERSOON-##> #;##(#) # doi <PERSOON> ### <PERSOON-##>;##(#) ##-## doi <DATUM> jmri ### <PERSOON-##> SE, Hosseini-<PERSOON-##> CE of gadoxetic acid-enhanced liver MRI and contrast-enhanced CT with histopathological correlation for preoperative detection of colorectal liver metastases following chemotherapy and potential impact on surgical plan HPB (Oxford) ### Nov;##(##) ##<DATUM> doi <DATUM> j hpb ##<DATUM> ### Epub ### Jul <PERSOON> HJ, <PERSOON> SS, Byun JH, <PERSOON> JC, <PERSOON-##> CS, Park SH, <PERSOON> AY, Ha HK Incremental value of liver MR imaging in patients with potentially curable colorectal hepatic metastasis detected at CT a prospective comparison of diffusion-weighted imaging, gadoxetic acid-enhanced MR imaging, and a combination of both MR techniques Radiology ### Mar;###(#) ###-## doi <DATUM> radiol <PATIENTNUMMER># <PERSOON-##> FK, Chandrakumaran K, <PERSOON-##> liver-specific imaging prior to pre-operative chemotherapy for colorectal liver metastases reduces intra-hepatic recurrence and the need for a repeat hepatectomy HPB (Oxford) ### <PERSOON>;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ###-### ### ### x Epub ### Feb ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> <PERSOON-##> Y, <PERSOON> J, Park JK, <PERSOON> H, Cho JY, Kang SB, Ahn S, <PERSOON> KJ, <PERSOON> KH Limited detection of small (≤ ## mm) colorectal liver metastasis at preoperative CT in patients undergoing liver resection PLoS One ### Dec <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> X, <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> D, He J, <PERSOON-##> J, Ba Y, Bai C, Bai L, Bai W, Bi F, Cai K, Cai.
801
nvmdl
acid-enhanced liver MRI and contrast-enhanced CT with histopathological correlation for preoperative detection of colorectal liver metastases following chemotherapy and potential impact on surgical plan HPB (Oxford) ### Nov;##(##) ##<DATUM> doi <DATUM> j hpb ##<DATUM> ### Epub ### Jul <PERSOON> HJ, <PERSOON> SS, Byun JH, <PERSOON> JC, <PERSOON> CS, Park SH, <PERSOON> AY, Ha HK Incremental value of liver MR imaging in patients with potentially curable colorectal hepatic metastasis detected at CT a prospective comparison of diffusion-weighted imaging, gadoxetic acid-enhanced MR imaging, and a combination of both MR techniques Radiology ### Mar;###(#) ###-## doi <DATUM> radiol <PATIENTNUMMER># <PERSOON> FK, Chandrakumaran K, <PERSOON> liver-specific imaging prior to pre-operative chemotherapy for colorectal liver metastases reduces intra-hepatic recurrence and the need for a repeat hepatectomy HPB (Oxford) ### <PERSOON>;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> j ###-### ### ### x Epub ### Feb ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <INSTELLING><PATIENTNUMMER> <PERSOON> Y, <PERSOON> J, Park JK, <PERSOON> H, Cho JY, Kang SB, Ahn S, <PERSOON> KJ, <PERSOON> KH Limited detection of small (≤ ## mm) colorectal liver metastasis at preoperative CT in patients undergoing liver resection PLoS One ### Dec <PERSOON> Y, <PERSOON> F, <PERSOON-##> X, <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> D, He J, <PERSOON> J, Ba Y, Bai C, Bai L, Bai W, Bi F, Cai K, Cai C, Fu Q, Gu Y, He Y, <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> P, <PERSOON-##> E, <PERSOON-##> D, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> M, <PERSOON-##> S, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> Z, <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> Y, Pan H, Pan Z, <PERSOON-##> Z, <PERSOON-##> Y, Tao M, <PERSOON> C, <PERSOON> H, <PERSOON> J, <PERSOON> S, <PERSOON> X, <PERSOON> X, <PERSOON-##> N, Xia L, <PERSOON-##> B, <PERSOON> J, <PERSOON> J, <PERSOON> N, <PERSOON> R, <PERSOON> Z, <PERSOON-##> Y, <PERSOON> Y, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> consensus on multidisciplinary therapy of colorectal cancer with lung metastases (### edition) <PERSOON-##> ### Feb ##;##(#) ## doi <DATUM> s###-#<DATUM> # <PERSOON-##> MRI in patients undergoing cytoreductive surgery and HIPEC History, clinical applications, and implementation <PERSOON-##> ### Feb ## pii S###-###(##)###<DATUM> doi <DATUM> j ejso ##<DATUM-##> ### (Epub ahead of print) Review PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#.
826
nvmdl
Q, Gu Y, He Y, <PERSOON> K, <PERSOON> M, <PERSOON> P, <PERSOON> E, <PERSOON> D, <PERSOON> J, <PERSOON> L, <PERSOON> M, <PERSOON> S, <PERSOON> Y, <PERSOON> Y, <PERSOON> Z, <PERSOON> F, <PERSOON> Y, Pan H, Pan Z, <PERSOON> Z, <PERSOON> Y, Tao M, <PERSOON> C, <PERSOON> H, <PERSOON> J, <PERSOON> S, <PERSOON> X, <PERSOON> X, <PERSOON> N, Xia L, <PERSOON-##> B, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> N, <PERSOON-##> R, <PERSOON-##> Z, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> Y, <PERSOON-##> J, <PERSOON-##> consensus on multidisciplinary therapy of colorectal cancer with lung metastases (### edition) <PERSOON-##> ### Feb ##;##(#) ## doi <DATUM> s###-#<DATUM> # <PERSOON-##> MRI in patients undergoing cytoreductive surgery and HIPEC History, clinical applications, and implementation <PERSOON-##> ### Feb ## pii S###-###(##)###<DATUM> doi <DATUM> j ejso ##<DATUM> ### (Epub ahead of print) Review PubMed PMID <PATIENTNUMMER># Hendler AL, <PERSOON-##> KY, Finch T, <PERSOON-##> JA, Levine MN, Gallinger S Effect of PET before liver resection on surgical management for colorectal adenocarcinoma metastases a randomized clinical trial JAMA ### <PERSOON-##> ##;###(##) ###<DATUM> doi <DATUM> jama ### ### PubMed PMID Seo N, Park MS, <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> KH, Park <PERSOON-##> JY, <PERSOON-##> YE, <PERSOON-##> MJ Magnetic Resonance Imaging for Colorectal Cancer Metastasis to the Liver Comparative Effectiveness Research for the Choice of Contrast Agents Cancer Res Treat ### <PERSOON-##>;##(#) ##-## doi ## ###/crt ##<DATUM> Epub ### Mar ## PubMed Serrano PE, Gafni A, Gu CS, Gulenchyn KY, <PERSOON-##> JA, <PERSOON-##> AL, <PERSOON-##> MN Positron Emission Tomography-Computed Tomography (PET-CT) Versus No PET-CT in the Management of Potentially Resectable Colorectal Cancer Liver Metastases Cost Implications of a <PERSOON-##> ### Jul;##(#) e###-## doi <DATUM> <PERSOON-##> Gde L Jr, <PERSOON-##> R How uncommon are isolated lung metastases in colorectal cancer? A review from database of ### patients over # years <PERSOON-##> ### Apr;##(#) ##<DATUM-##> doi <DATUM> s<PATIENTNUMMER><DATUM-##> # Epub ### Dec ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER># van 't <PERSOON-##> MJ Diffusion-weighted MRI assessment of the peritoneal cancer index before cytoreductive surgery.
805
nvmdl
S Effect of PET before liver resection on surgical management for colorectal adenocarcinoma metastases a randomized clinical trial JAMA ### <PERSOON> ##;###(##) ###<DATUM> doi <DATUM> jama ### ### PubMed PMID Seo N, Park MS, <PERSOON> K, <PERSOON> KH, Park <PERSOON> JY, <PERSOON> YE, <PERSOON> MJ Magnetic Resonance Imaging for Colorectal Cancer Metastasis to the Liver Comparative Effectiveness Research for the Choice of Contrast Agents Cancer Res Treat ### <PERSOON>;##(#) ##-## doi ## ###/crt ##<DATUM> Epub ### Mar ## PubMed Serrano PE, Gafni A, Gu CS, Gulenchyn KY, <PERSOON> JA, <PERSOON> AL, <PERSOON> MN Positron Emission Tomography-Computed Tomography (PET-CT) Versus No PET-CT in the Management of Potentially Resectable Colorectal Cancer Liver Metastases Cost Implications of a <PERSOON-##> ### Jul;##(#) e###-## doi <DATUM> <PERSOON-##> Gde L Jr, <PERSOON> R How uncommon are isolated lung metastases in colorectal cancer? A review from database of ### patients over # years <PERSOON-##> ### Apr;##(#) ##<DATUM> doi <DATUM> s<PATIENTNUMMER><DATUM> # Epub ### Dec ## PubMed PMID <PATIENTNUMMER># van 't <PERSOON-##> MJ Diffusion-weighted MRI assessment of the peritoneal cancer index before cytoreductive surgery ### Mar;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> bjs ### Epub ### Oct Vreugdenburg TD, Ma N, <PERSOON-##> JK, Riitano D, <PERSOON-##> AL, Maddern GJ Comparative diagnostic accuracy of hepatocyte-specific gadoxetic acid (Gd-EOB-DTPA) enhanced MR imaging and contrast enhanced CT for the detection of liver metastases a systematic review and meta-analysis <PERSOON-##> row CT be used to diagnose colorectal liver metastases in patients with a Authors of the systematic review performed the risk of bias assessment with the QUADAS-II There are concerns about the flow and timing (about ##% unclear), reference standard (about ##% high risk and ##% unclear), index test (about ##% high risk and ##% unclear), and b Confidence intervals do not seem to overlap for all included studies Heterogeneity in the magnitude of the sensitivity might not be explained by whether (neo) adjuvant therapy status or image review method One factor was shown by the authors to controbite significantly to the heterogeneity; Neoadjuvant chemotherapy status (no CTx versus Mixed+CTx), Although this might not explain the whole heterogeneity c <PERSOON-##> upper and lower bounds of the ##%CI represented as normalized frequencies may lead to different conclusions d Eyeballing the forest plot, there seems no serious heterogeneity <PERSOON-##> authors report no factors that contributed significantly to heterogeneity.
691
nvmdl
### Mar;###(#) ##<DATUM> doi <DATUM> bjs ### Epub ### Oct Vreugdenburg TD, Ma N, <PERSOON> JK, Riitano D, <PERSOON> AL, Maddern GJ Comparative diagnostic accuracy of hepatocyte-specific gadoxetic acid (Gd-EOB-DTPA) enhanced MR imaging and contrast enhanced CT for the detection of liver metastases a systematic review and meta-analysis <PERSOON> row CT be used to diagnose colorectal liver metastases in patients with a Authors of the systematic review performed the risk of bias assessment with the QUADAS-II There are concerns about the flow and timing (about ##% unclear), reference standard (about ##% high risk and ##% unclear), index test (about ##% high risk and ##% unclear), and b Confidence intervals do not seem to overlap for all included studies Heterogeneity in the magnitude of the sensitivity might not be explained by whether (neo) adjuvant therapy status or image review method One factor was shown by the authors to controbite significantly to the heterogeneity; Neoadjuvant chemotherapy status (no CTx versus Mixed+CTx), Although this might not explain the whole heterogeneity c <PERSOON> upper and lower bounds of the ##%CI represented as normalized frequencies may lead to different conclusions d Eyeballing the forest plot, there seems no serious heterogeneity <PERSOON> authors report no factors that contributed significantly to heterogeneity Number of results per #,### patients tested (##% Number of b Moderate heterogeneity was found while eyeballing the forest plot Heterogeneity analyses by the authors of the systematic review show that the study design (prospective versus retrospective) and neoadjuvant therapy status (no CTx versus Mixed+CTx) were significant c <PERSOON> upper and lower bounds of the ##%CI represented as normalized frequencies might not lead to different conclusions d Eyeballing the forest plot the seems to be low-to-moderate heterogeneity Two factors contributed significantly to the heterogeneity following a meta-regression by the authors of the systematic review types of reference standards (pathology versus combined) and study quality (low Should PET/CT be used to diagnose colorectal liver metastases in patients with colorectal cancer? b Eyeballing the forrest plot there seems to bee moderate heterogeneity <PERSOON> authors of the systematic review found no factors significantly d Eyeballing the forrest plot most ##%CIs seem to overlap <PERSOON> authors of the systematic review found one significant factor in their metaregression types of reference standard (pathology versus combined) PET / PET-CT after conventional imaging compared to conventional imaging alone (i e CT and/or MRI) for patients with liver metastases that were deemd resectable by conventional Patient or population patients with liver metastases that were deemd resectable by conventional imaging Moderate certainty We are moderately confident in the effect estimate <PERSOON> true effect is likely to be close to the estimate of the effect, but a.
599
nvmdl
was found while eyeballing the forest plot Heterogeneity analyses by the authors of the systematic review show that the study design (prospective versus retrospective) and neoadjuvant therapy status (no CTx versus Mixed+CTx) were significant c <PERSOON> upper and lower bounds of the ##%CI represented as normalized frequencies might not lead to different conclusions d Eyeballing the forest plot the seems to be low-to-moderate heterogeneity Two factors contributed significantly to the heterogeneity following a meta-regression by the authors of the systematic review types of reference standards (pathology versus combined) and study quality (low Should PET/CT be used to diagnose colorectal liver metastases in patients with colorectal cancer? b Eyeballing the forrest plot there seems to bee moderate heterogeneity <PERSOON> authors of the systematic review found no factors significantly d Eyeballing the forrest plot most ##%CIs seem to overlap <PERSOON> authors of the systematic review found one significant factor in their metaregression types of reference standard (pathology versus combined) PET / PET-CT after conventional imaging compared to conventional imaging alone (i e CT and/or MRI) for patients with liver metastases that were deemd resectable by conventional Patient or population patients with liver metastases that were deemd resectable by conventional imaging Moderate certainty We are moderately confident in the effect estimate <PERSOON> true effect is likely to be close to the estimate of the effect, but a b <PERSOON> authors of the systematic review originally subtracted one level for imprecision However, the confidence interval of the pooled effect estimate crosses both the standard borders of clinical significance (i e # ## and # ##) and therefore two levels were subtracted c In concordance with the authors of the systematic review, only one level for imprecision was subtracted <PERSOON> confidence interval of the pooled effect estimate crosses one standard border of clinical relevance (i e # ##) d <PERSOON> authors of the systematic review did not rate down for imprecision We follow this judgement, because a ##% confidence of +/-#% around #% change in surgical management seems relatively precise e Although I^# was ##%, we did not rate down for inconsistency because confidence intervals overlap and the results do not seem De communicatie tussen arts en patiënt is een integraal onderdeel van de zorg voor een patiënt Adequate voorlichting draagt eraan bij dat patiënten een helder beeld vormen van wat de ziekte en behandeling inhouden en maakt het mogelijk dat de patiënt en arts de voor- en nadelen van verschillende behandelopties tegen elkaar afwegen om zo samen te komen tot een passend behandelplan In Module <DATUM> zal uitgebreider ingegaan worden op de besluitvorming bij ouderen en andere kwetsbare patiëntengroepen Welke informatie dient minimaal verstrekt te worden aan de patiënt in het Voor deze deelvraag heeft er geen systematische literatuur zoekactie en literatuur selectiefase plaats gevonden De deelvraag leent zich in mindere mate om beantwoord te worden op basis van internationale wetenschappelijke literatuur.
595
nvmdl
However, the confidence interval of the pooled effect estimate crosses both the standard borders of clinical significance (i e # ## and # ##) and therefore two levels were subtracted c In concordance with the authors of the systematic review, only one level for imprecision was subtracted <PERSOON> confidence interval of the pooled effect estimate crosses one standard border of clinical relevance (i e # ##) d <PERSOON> authors of the systematic review did not rate down for imprecision We follow this judgement, because a ##% confidence of +/-#% around #% change in surgical management seems relatively precise e Although I^# was ##%, we did not rate down for inconsistency because confidence intervals overlap and the results do not seem De communicatie tussen arts en patiënt is een integraal onderdeel van de zorg voor een patiënt Adequate voorlichting draagt eraan bij dat patiënten een helder beeld vormen van wat de ziekte en behandeling inhouden en maakt het mogelijk dat de patiënt en arts de voor- en nadelen van verschillende behandelopties tegen elkaar afwegen om zo samen te komen tot een passend behandelplan In Module <DATUM> zal uitgebreider ingegaan worden op de besluitvorming bij ouderen en andere kwetsbare patiëntengroepen Welke informatie dient minimaal verstrekt te worden aan de patiënt in het Voor deze deelvraag heeft er geen systematische literatuur zoekactie en literatuur selectiefase plaats gevonden De deelvraag leent zich in mindere mate om beantwoord te worden op basis van internationale wetenschappelijke literatuur werkgroep beantwoordt deze vraag op basis van andere bronnen P volwassenen patiënten met colorectaal carcinoom die keuzes moeten maken over I keuzehulp (dat wil zeggen interventie specifiek ontworpen om te ondersteunen bij het O eigenschappen van de gemaakte keuze (zoals kennis, accurate risicoperceptie, et cetera) en eigenschappen van de besluitvorming (zoals het geïnformeerd zijn over de keuzes en de voor- en nadelen, duidelijk zijn over wat voor hen de belangrijkste eigenschappen zijn), proceseigenschappen, gedrag, gezondheidswinst, uitkomstmaten van belang voor de De Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst stelt dat de hulpverlener de patiënt op duidelijke wijze, en desgevraagd schriftelijk dient in te lichten over het voorgenomen onderzoek en de voorgestelde behandeling en over de ontwikkelingen omtrent het onderzoek, de behandeling en de gezondheidstoestand van de patiënt Het gaat daarbij om datgeen wat de patiënt redelijkerwijze dient te weten ten aanzien van de aard en het doel van het onderzoek of de behandeling die noodzakelijk wordt de staat van en de vooruitzichten met betrekking tot diens gezondheid voor wat betreft het terrein van het onderzoek of de behandeling verstrekken daarvan achterwege, behoudens voor zover het belang dat de patiënt daarbij heeft niet opweegt tegen het nadeel dat daaruit voor hemzelf of anderen kan voortvloeien Er werden geen internationale richtlijnen en/of consensusdocumenten geselecteerd voor ontstaan van de mogelijke uitkomsten en in hoeverre deze aansluiten bij de informatie gegeven moet worden over de potentiele winst en belasting van de verschillende behandelopties, waarbij steeds geverifieerd moet worden of patiënt één.
583
nvmdl
werkgroep beantwoordt deze vraag op basis van andere bronnen P volwassenen patiënten met colorectaal carcinoom die keuzes moeten maken over I keuzehulp (dat wil zeggen interventie specifiek ontworpen om te ondersteunen bij het O eigenschappen van de gemaakte keuze (zoals kennis, accurate risicoperceptie, et cetera) en eigenschappen van de besluitvorming (zoals het geïnformeerd zijn over de keuzes en de voor- en nadelen, duidelijk zijn over wat voor hen de belangrijkste eigenschappen zijn), proceseigenschappen, gedrag, gezondheidswinst, uitkomstmaten van belang voor de De Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst stelt dat de hulpverlener de patiënt op duidelijke wijze, en desgevraagd schriftelijk dient in te lichten over het voorgenomen onderzoek en de voorgestelde behandeling en over de ontwikkelingen omtrent het onderzoek, de behandeling en de gezondheidstoestand van de patiënt Het gaat daarbij om datgeen wat de patiënt redelijkerwijze dient te weten ten aanzien van de aard en het doel van het onderzoek of de behandeling die noodzakelijk wordt de staat van en de vooruitzichten met betrekking tot diens gezondheid voor wat betreft het terrein van het onderzoek of de behandeling verstrekken daarvan achterwege, behoudens voor zover het belang dat de patiënt daarbij heeft niet opweegt tegen het nadeel dat daaruit voor hemzelf of anderen kan voortvloeien Er werden geen internationale richtlijnen en/of consensusdocumenten geselecteerd voor ontstaan van de mogelijke uitkomsten en in hoeverre deze aansluiten bij de informatie gegeven moet worden over de potentiele winst en belasting van de verschillende behandelopties, waarbij steeds geverifieerd moet worden of patiënt één trials als ook de optie van uitsluitend best supportive care Er werden geen systematische reviews en/of meta-analyses geselecteerd voor deze plaatsvinden, eerst erkend moet worden dat er een keuze gemaakt moet worden, daarnaast moet er zowel bij patiënt als arts bereidheid zijn tot het nemen van een beslissing Dit vraagt om informatieverstrekking ten aanzien van gezondheidswinst, risico’s en onzekerheden van elke behandeloptie Hierna dient de arts de patiënt te ondersteunen bij, en tijd te geven voor het wegen van de behandelopties, uitgaande van hun prioriteiten en doelen Een Cochrane review (<PERSOON>, ###) laat zien dat door het gebruik van keuzehulpmiddelen, patiënten beter op de hoogte zijn van hun mogelijkheden, zich beter geïnformeerd voelen en duidelijker voor ogen hebben wat voor hen de belangrijkste afwegingen zijn in een behandelbeslissing Zij hebben accuratere verwachtingen van de winst en risico’s van behandelopties en zijn waarschijnlijk actiever betrokken bij de besluitvorming (zie Summary Een systematisch review over keuzehulpmiddelen bij gedeelde besluitvorming in geval van ernstige ziekte toont aan dat het gebruik hiervan de kennis en het bewustzijn van de patiënt ten aanzien van behandelopties doet toenemen (<PERSOON>, ###) Dit betrof hulpmiddelen voor het bespreken van de behandeldoelen, advance care planning en palliatieve zorg Geen van deze keuzehulpmiddelen was specifiek ontwikkeld voor patiënten met colorectaal carcinoom en daarom is deze studie niet uitgewerkt in een summary of findingstabel Currie (###) beschrijft acht gevalideerde instrumenten bedoeld om de patiëntvoorkeuren ten aanzien van een bepaald aspect van de behandeling van colorectaal carcinoom te verhelderen.
581
nvmdl
ook de optie van uitsluitend best supportive care Er werden geen systematische reviews en/of meta-analyses geselecteerd voor deze plaatsvinden, eerst erkend moet worden dat er een keuze gemaakt moet worden, daarnaast moet er zowel bij patiënt als arts bereidheid zijn tot het nemen van een beslissing Dit vraagt om informatieverstrekking ten aanzien van gezondheidswinst, risico’s en onzekerheden van elke behandeloptie Hierna dient de arts de patiënt te ondersteunen bij, en tijd te geven voor het wegen van de behandelopties, uitgaande van hun prioriteiten en doelen Een Cochrane review (<PERSOON>, ###) laat zien dat door het gebruik van keuzehulpmiddelen, patiënten beter op de hoogte zijn van hun mogelijkheden, zich beter geïnformeerd voelen en duidelijker voor ogen hebben wat voor hen de belangrijkste afwegingen zijn in een behandelbeslissing Zij hebben accuratere verwachtingen van de winst en risico’s van behandelopties en zijn waarschijnlijk actiever betrokken bij de besluitvorming (zie Summary Een systematisch review over keuzehulpmiddelen bij gedeelde besluitvorming in geval van ernstige ziekte toont aan dat het gebruik hiervan de kennis en het bewustzijn van de patiënt ten aanzien van behandelopties doet toenemen (<PERSOON>, ###) Dit betrof hulpmiddelen voor het bespreken van de behandeldoelen, advance care planning en palliatieve zorg Geen van deze keuzehulpmiddelen was specifiek ontwikkeld voor patiënten met colorectaal carcinoom en daarom is deze studie niet uitgewerkt in een summary of findingstabel Currie (###) beschrijft acht gevalideerde instrumenten bedoeld om de patiëntvoorkeuren ten aanzien van een bepaald aspect van de behandeling van colorectaal carcinoom te verhelderen instrumenten, waarvan de meerderheid niet online beschikbaar is maar uitsluitend in de betreffende artikelen uit de review terug te vinden Deze kwalitatieve review is niet Engelhardt (###) beschrijft in hun systematische review ## instrumenten – bijvoorbeeld een nomogram – ter ondersteuning van behandelbeslissingen bij gemetastaseerd colorectaal carcinoom Zij stellen dat er te weinig evidence is ten aanzien van het discriminerend vermogen als ook de kalibratie van deze instrumenten om routinematig Informeer elke patiënt met een colorectaal carcinoom gedurende het hele zorgtraject eerlijk, volledig en op een voor de patiënt begrijpelijke wijze over zijn/haar ziekte en over alternatieve methoden van onderzoek of behandeling die in aanmerking komen, hoofdbehandelaar is; bij voorkeur wordt de patiënt hierover zowel mondeling als schriftelijk geïnformeerd Maak daarnaast voor de patiënt duidelijk wie de casemanager is Geef de patiënt de tijd om over de behandelbeslissing na te denken Draag zorg voor uniformiteit in de patiënteninformatie en -voorlichting Zorg ervoor dat informatie van verschillende zorgverleners op elkaar afgestemd is, bij voorkeur gedoseerd <PERSOON> patiënten die behoefte hebben aan aanvullende informatie en ondersteuning in hun besluitvorming naar erkende websites zoals thuisarts nl of naar een patiëntenvereniging Eventueel kan ook gebruik worden gemaakt van een Streef naar gezamenlijke besluitvorming tussen patiënt en diens behandelend specialist Er is sprake van gezamenlijke besluitvorming als aan de volgende voorwaarden is voldaan zowel patiënt als arts uiten hun preferenties ten aanzien van de betreffende er wordt een behandelingsbeslissing genomen waarmee zowel patiënt als arts.
580
nvmdl
meerderheid niet online beschikbaar is maar uitsluitend in de betreffende artikelen uit de review terug te vinden Deze kwalitatieve review is niet Engelhardt (###) beschrijft in hun systematische review ## instrumenten – bijvoorbeeld een nomogram – ter ondersteuning van behandelbeslissingen bij gemetastaseerd colorectaal carcinoom Zij stellen dat er te weinig evidence is ten aanzien van het discriminerend vermogen als ook de kalibratie van deze instrumenten om routinematig Informeer elke patiënt met een colorectaal carcinoom gedurende het hele zorgtraject eerlijk, volledig en op een voor de patiënt begrijpelijke wijze over zijn/haar ziekte en over alternatieve methoden van onderzoek of behandeling die in aanmerking komen, hoofdbehandelaar is; bij voorkeur wordt de patiënt hierover zowel mondeling als schriftelijk geïnformeerd Maak daarnaast voor de patiënt duidelijk wie de casemanager is Geef de patiënt de tijd om over de behandelbeslissing na te denken Draag zorg voor uniformiteit in de patiënteninformatie en -voorlichting Zorg ervoor dat informatie van verschillende zorgverleners op elkaar afgestemd is, bij voorkeur gedoseerd <PERSOON> patiënten die behoefte hebben aan aanvullende informatie en ondersteuning in hun besluitvorming naar erkende websites zoals thuisarts nl of naar een patiëntenvereniging Eventueel kan ook gebruik worden gemaakt van een Streef naar gezamenlijke besluitvorming tussen patiënt en diens behandelend specialist Er is sprake van gezamenlijke besluitvorming als aan de volgende voorwaarden is voldaan zowel patiënt als arts uiten hun preferenties ten aanzien van de betreffende er wordt een behandelingsbeslissing genomen waarmee zowel patiënt als arts een begrijpelijke en zo volledig mogelijke wijze informeren over de voorgestelde behandeling Onder behandeling worden alle medische verrichtingen verstaan die de arts uitvoert, inclusief onderzoek en nazorg Duidelijk moet zijn wat de aard en het doel zijn van de behandeling, wat de diagnose en prognose zijn voor de patiënt, welke risico’s aan de Informatieverstrekking aan patiënten moet nauw aansluiten bij de behoeften en problemen van patiënten, waarbij ook de verwerkingsstrategieën dienen te worden betrokken De behoefte aan informatie bij patiënten is groot, zowel voor als na de behandeling en wordt door artsen soms onderschat (Jenkins, ###) De arts wordt door patiënten gezien als de De hoeveelheid en soort informatie die kankerpatiënten willen hebben varieert en wordt onder andere beïnvloed door de coping-stijl van de patiënt (informatie zoeken of informatie mijden) en de fase van de ziekte (<PERSOON>, ###) Belangrijk is daarbij om na te gaan of de patiënt de aangeboden informatie ook heeft begrepen (Gilligan, ###) Het ondersteunen van mondelinge voorlichting met schriftelijke en audiovisuele hulpmiddelen blijkt effectief bij het onthouden en verwerken van de verstrekte informatie (<PERSOON>, ###) Als positief neveneffect blijkt het gebruik van audiovisuele middelen de communicatie tussen arts en zorgverlener wanneer verantwoordelijk is voor het informeren van de patiënt en dat voor de patiënt steeds duidelijk is wie de hoofdbehandelaar is en (indien betrokken) wie de Veel aandacht is er in de literatuur voor wat wordt genoemd ‘gezamenlijke besluitvorming' meest wenselijk bij ernstige ziekten zoals kanker, in situaties waarin er meer dan één.
592
nvmdl
de voorgestelde behandeling Onder behandeling worden alle medische verrichtingen verstaan die de arts uitvoert, inclusief onderzoek en nazorg Duidelijk moet zijn wat de aard en het doel zijn van de behandeling, wat de diagnose en prognose zijn voor de patiënt, welke risico’s aan de Informatieverstrekking aan patiënten moet nauw aansluiten bij de behoeften en problemen van patiënten, waarbij ook de verwerkingsstrategieën dienen te worden betrokken De behoefte aan informatie bij patiënten is groot, zowel voor als na de behandeling en wordt door artsen soms onderschat (Jenkins, ###) De arts wordt door patiënten gezien als de De hoeveelheid en soort informatie die kankerpatiënten willen hebben varieert en wordt onder andere beïnvloed door de coping-stijl van de patiënt (informatie zoeken of informatie mijden) en de fase van de ziekte (<PERSOON>, ###) Belangrijk is daarbij om na te gaan of de patiënt de aangeboden informatie ook heeft begrepen (Gilligan, ###) Het ondersteunen van mondelinge voorlichting met schriftelijke en audiovisuele hulpmiddelen blijkt effectief bij het onthouden en verwerken van de verstrekte informatie (<PERSOON>, ###) Als positief neveneffect blijkt het gebruik van audiovisuele middelen de communicatie tussen arts en zorgverlener wanneer verantwoordelijk is voor het informeren van de patiënt en dat voor de patiënt steeds duidelijk is wie de hoofdbehandelaar is en (indien betrokken) wie de Veel aandacht is er in de literatuur voor wat wordt genoemd ‘gezamenlijke besluitvorming' meest wenselijk bij ernstige ziekten zoals kanker, in situaties waarin er meer dan één waarop individuele patiënten mogelijke voor- en nadelen waarderen sterk kan variëren (<PERSOON>-Engelman, ###) Het is belangrijk dat de patiënt voldoende tijd en ruimte ervaart Bij elke significante verandering in het ziekteproces dienen de prioriteiten en voorkeuren van patiënt opnieuw geëvalueerd te worden en meegewogen worden in het behandelplan De proportionaliteit van de behandeling is hierbij een belangrijke afweging Keuzehulpmiddelen kunnen arts en patiënt hierbij ondersteunen Er is echter nog onvoldoende evidence om een specifiek keuzehulpmiddel te adviseren of ontraden in de gedeelde besluitvorming bij colorectaal carcinoom Bovendien zijn niet alle in wetenschappelijke literatuur beschreven keuzehulpmiddelen online beschikbaar Voor (https //mlds keuzehulp nl/) Eventueel kan een patiënt ook via de patiëntenverenigingen Een ander aspect dat van belang is bij het proces van besluitvorming, is het anticiperend handelen en informeren Op basis van de diagnose, ziektebeloop, comorbiditeit en prognose dient de arts een inschatting te maken van de te verwachten symptomatologie Door hierop te anticiperen, wordt het vertrouwen in de behandeling vergroot en wordt de kwaliteit van aandacht te zijn voor patiënten uit sommige, vooral niet-westerse, culturen De waarden en normen van deze groep over de autonomie van de patiënt en het recht op volledige informatie verschillen van dat wat in de westerse cultuur gebruikelijk is Dit kan gevolgen hebben voor de besluitvorming In sommige, vooral niet-westerse, culturen kan het vertellen van de waarheid als bedreigend en onverantwoord worden ervaren, in plaats van als eerlijk en principieel Voor meer informatie wordt verwezen naar de Handreiking.
597
nvmdl
(<PERSOON>-Engelman, ###) Het is belangrijk dat de patiënt voldoende tijd en ruimte ervaart Bij elke significante verandering in het ziekteproces dienen de prioriteiten en voorkeuren van patiënt opnieuw geëvalueerd te worden en meegewogen worden in het behandelplan De proportionaliteit van de behandeling is hierbij een belangrijke afweging Keuzehulpmiddelen kunnen arts en patiënt hierbij ondersteunen Er is echter nog onvoldoende evidence om een specifiek keuzehulpmiddel te adviseren of ontraden in de gedeelde besluitvorming bij colorectaal carcinoom Bovendien zijn niet alle in wetenschappelijke literatuur beschreven keuzehulpmiddelen online beschikbaar Voor (https //mlds keuzehulp nl/) Eventueel kan een patiënt ook via de patiëntenverenigingen Een ander aspect dat van belang is bij het proces van besluitvorming, is het anticiperend handelen en informeren Op basis van de diagnose, ziektebeloop, comorbiditeit en prognose dient de arts een inschatting te maken van de te verwachten symptomatologie Door hierop te anticiperen, wordt het vertrouwen in de behandeling vergroot en wordt de kwaliteit van aandacht te zijn voor patiënten uit sommige, vooral niet-westerse, culturen De waarden en normen van deze groep over de autonomie van de patiënt en het recht op volledige informatie verschillen van dat wat in de westerse cultuur gebruikelijk is Dit kan gevolgen hebben voor de besluitvorming In sommige, vooral niet-westerse, culturen kan het vertellen van de waarheid als bedreigend en onverantwoord worden ervaren, in plaats van als eerlijk en principieel Voor meer informatie wordt verwezen naar de Handreiking Arora NK, McHorney CA Patient preferences for medical decision making who really wants to participate? Med <PERSOON> AK, Hanson LC Tools to Promote Shared Decision Making in <PERSOON> Med ### Jul;###(#) ###-## doi <DATUM> jamainternmed ### ### Review PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <PERSOON>-making in the physician-patient encounter revisiting the shared treatment decision-making model <PERSOON> N, <PERSOON> R A systematic review of patient preference elicitation methods in the treatment of colorectal cancer Colorectal Dis ### <PERSOON>;##(#) ##-## doi <DATUM> codi ### <PERSOON> HCW, Coupé VMH Clinical Usefulness of Tools to Support Decision-making for Palliative Treatment of <PERSOON> ### Mar;##(#) e#-e## doi <DATUM> j clcc ##<DATUM> ### <PERSOON-##> RM, <PERSOON-##> RM, Finlay E, <PERSOON-##> of <PERSOON-##> ### Nov #;##(##) ###-### doi.
563
nvmdl
making who really wants to participate? Med <PERSOON> AK, Hanson LC Tools to Promote Shared Decision Making in <PERSOON> Med ### Jul;###(#) ###-## doi <DATUM> jamainternmed ### ### Review PubMed PMID <PATIENTNUMMER>#; PubMed Central PMCID <PERSOON>-making in the physician-patient encounter revisiting the shared treatment decision-making model <PERSOON> N, <PERSOON> R A systematic review of patient preference elicitation methods in the treatment of colorectal cancer Colorectal Dis ### <PERSOON>;##(#) ##-## doi <DATUM> codi ### <PERSOON> HCW, Coupé VMH Clinical Usefulness of Tools to Support Decision-making for Palliative Treatment of <PERSOON> ### Mar;##(#) e#-e## doi <DATUM> j clcc ##<DATUM> ### <PERSOON> RM, <PERSOON-##> RM, Finlay E, <PERSOON-##> of <PERSOON-##> ### Nov #;##(##) ###-### doi ###/<PERSOON-##> L Do patients benefit from participating in medical decision making? <PERSOON-##> L, <PERSOON-##> needs of patients with cancer results from a large study in UK cancer centres <PERSOON-##> HL, Halpern MT, Squiers LB, Treiman KA, McCormack LA Implementing and evaluating shared decision making in oncology practice <PERSOON-##> ### Nov-Dec;##(#) ###-## doi ## ###/caac ### <PERSOON-##> DJ, Auerbach SM Optimal matches of patient preferences for information, decision-making and interpersonal behavior evidence, models and interventions <PERSOON-##> AES Bewaakte overgangen; continuiteit in de zorg voor patiënten met kanker <PERSOON-##> decision making in medicine the influence of situational treatment factors <PERSOON-##> ### Feb;##(#) ###-# doi <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> MJ, Bennett CL, <PERSOON-##> L.
525
nvmdl
### ## ### <PERSOON> L Do patients benefit from participating in medical decision making? <PERSOON> L, <PERSOON> needs of patients with cancer results from a large study in UK cancer centres <PERSOON> HL, Halpern MT, Squiers LB, Treiman KA, McCormack LA Implementing and evaluating shared decision making in oncology practice <PERSOON> ### Nov-Dec;##(#) ###-## doi ## ###/caac ### <PERSOON> DJ, Auerbach SM Optimal matches of patient preferences for information, decision-making and interpersonal behavior evidence, models and interventions <PERSOON> AES Bewaakte overgangen; continuiteit in de zorg voor patiënten met kanker <PERSOON> decision making in medicine the influence of situational treatment factors <PERSOON> ### Feb;##(#) ###-# doi <PERSOON-##> F, <PERSOON-##> K, <PERSOON-##> MJ, Bennett CL, <PERSOON-##> Rev ### Apr ##;# CD### doi <DATUM> <PATIENTNUMMER># CD### <INSTELLING># Review PubMed Stewart MA Effective physician-patient communication and health outcomes a review CMAJ ### <PERSOON-##> (###) vond ## studies die keuzehulpen bij screening voor colorectaal carcinoom beschreven (<PERSOON-##>, ###; <PERSOON-##>, ###) en één naar keuzehulpen bij chemotherapie bij colorectaal carcinoom in een gevorderd stadium (Leighl, ###, zie Het risico op bias was in # studies laag (##% of meer van de items positief beoordeeld) (Dolan, ###; Miller, ###; Pignone, ###; Ruffin, ###; Steckelberg, ###; Trevena, ###; Leighl, ###) en in # studies aanzienlijk (minder dan ##% van de items positief beoordeeld) (<PERSOON-##>, ###; <PERSOON-##>, ###) Het risico op bias in deze drie studies werd met name veroorzaakt door selectiebias, performance bias en reporting bias Decision aids compared standard medical oncology consultation for patients with colorectal cancer who need to make a decision emotional <PERSOON-##> median <PERSOON-##> median role assessed with <INSTELLING>- role emotional emotional in the *<PERSOON-##> risk in the intervention group (and its ##% confidence interval) is based on the assumed risk in the comparison group and the relative Very low certainty We have very little confidence in the effect estimate <PERSOON-##> true effect is likely to be substantially different from the estimate De aanbevelingen in deze module zijn overgenomen uit de ### richtlijn en in ### door de werkgroep beoordeeld als actueel.
646
nvmdl
Apr ##;# CD### doi <DATUM> <PATIENTNUMMER># CD### <INSTELLING># Review PubMed Stewart MA Effective physician-patient communication and health outcomes a review CMAJ ### <PERSOON> (###) vond ## studies die keuzehulpen bij screening voor colorectaal carcinoom beschreven (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###) en één naar keuzehulpen bij chemotherapie bij colorectaal carcinoom in een gevorderd stadium (Leighl, ###, zie Het risico op bias was in # studies laag (##% of meer van de items positief beoordeeld) (Dolan, ###; Miller, ###; Pignone, ###; Ruffin, ###; Steckelberg, ###; Trevena, ###; Leighl, ###) en in # studies aanzienlijk (minder dan ##% van de items positief beoordeeld) (<PERSOON>, ###; <PERSOON>, ###) Het risico op bias in deze drie studies werd met name veroorzaakt door selectiebias, performance bias en reporting bias Decision aids compared standard medical oncology consultation for patients with colorectal cancer who need to make a decision emotional <PERSOON> median <PERSOON> median role assessed with <INSTELLING>- role emotional emotional in the *<PERSOON> risk in the intervention group (and its ##% confidence interval) is based on the assumed risk in the comparison group and the relative Very low certainty We have very little confidence in the effect estimate <PERSOON> true effect is likely to be substantially different from the estimate De aanbevelingen in deze module zijn overgenomen uit de ### richtlijn en in ### door de werkgroep beoordeeld als actueel Bespreek iedere oudere patiënt in een multidisciplinair overleg met aandacht voor het risico van behandeling, tumorkenmerken, én patiëntkenmerken zoals comorbiditeit, functionele status, psychosociaal en cognitief functioneren en voedingsstatus Communiceer het voorgestelde behandelplan op een zorgvuldige, begrijpelijke wijze met patiënt en naasten, met eventueel een tweede gesprek enkele dagen later Houd rekening met patiënten preferenties, behoud van zelfredzaamheid en kwaliteit van leven bij de afweging tussen effectiviteit en toxiciteit Neem de resterende Voor een goede interpretatie van aangeleverd weefsel voor pathologisch onderzoek is het belangrijk dat de patholoog beschikking heeft over alle relevante klinische gegevens Welke minimaal vereiste gegevens moeten door de aanvragend arts bij segmentale Welke minimaal vereiste gegevens moeten door de aanvragend arts bij lokale excisie (TEM, EMR, ESD, poliepectomie, et cetera) worden aangeleverd? Welke minimaal vereiste gegevens moeten door de aanvragend arts bij metastasectomie (lever, long, peritoneum, etc ) of recidief chirurgie worden In nationale richtlijnen (<PERSOON> Brittannië, Denemarken, Australië, Canada) (<PERSOON>, ###) waar dit onderwerp besproken wordt, worden de volgende items genoemd (maar niet alle items in elke richtlijn) type operatie (en dissectie), lokalisatie tumor, informatie over markeringen (voor onderscheid proximaal/distaal, plaats van krappe tumorvrije marge, meegereseceerde structuren), in het beoordeling van radicaliteit van de procedure, aanwezigheid van IBD, aanwezigheid van Er zijn geen systematische reviews noch meta-analyses over dit onderwerp De onderstaande aanbevelingen zijn voornamelijk gebaseerd op de Nederlandse CRC en bloc meegereseceerde structuren wegens adhesie/nauwe relatie met tumor, a meegereseceerde structuren indien niet heel duidelijk, bijvoorbeeld.
686
nvmdl
in een multidisciplinair overleg met aandacht voor het risico van behandeling, tumorkenmerken, én patiëntkenmerken zoals comorbiditeit, functionele status, psychosociaal en cognitief functioneren en voedingsstatus Communiceer het voorgestelde behandelplan op een zorgvuldige, begrijpelijke wijze met patiënt en naasten, met eventueel een tweede gesprek enkele dagen later Houd rekening met patiënten preferenties, behoud van zelfredzaamheid en kwaliteit van leven bij de afweging tussen effectiviteit en toxiciteit Neem de resterende Voor een goede interpretatie van aangeleverd weefsel voor pathologisch onderzoek is het belangrijk dat de patholoog beschikking heeft over alle relevante klinische gegevens Welke minimaal vereiste gegevens moeten door de aanvragend arts bij segmentale Welke minimaal vereiste gegevens moeten door de aanvragend arts bij lokale excisie (TEM, EMR, ESD, poliepectomie, et cetera) worden aangeleverd? Welke minimaal vereiste gegevens moeten door de aanvragend arts bij metastasectomie (lever, long, peritoneum, etc ) of recidief chirurgie worden In nationale richtlijnen (<PERSOON> Brittannië, Denemarken, Australië, Canada) (<PERSOON>, ###) waar dit onderwerp besproken wordt, worden de volgende items genoemd (maar niet alle items in elke richtlijn) type operatie (en dissectie), lokalisatie tumor, informatie over markeringen (voor onderscheid proximaal/distaal, plaats van krappe tumorvrije marge, meegereseceerde structuren), in het beoordeling van radicaliteit van de procedure, aanwezigheid van IBD, aanwezigheid van Er zijn geen systematische reviews noch meta-analyses over dit onderwerp De onderstaande aanbevelingen zijn voornamelijk gebaseerd op de Nederlandse CRC en bloc meegereseceerde structuren wegens adhesie/nauwe relatie met tumor, a meegereseceerde structuren indien niet heel duidelijk, bijvoorbeeld # intactheid van preparaat; relevante iatrogene fragmentatie, scheur, laceratie of Lever bij locale excisie de volgende minimaal vereiste gegevens aan als aanvragend arts Lever bij metastasectomie/recidiefchirurgie de volgende minimaal vereiste gegevens aan # (Hecht)markeringen De chirurg markeert preparaat en vermeld betekenis van In de Verenigde staten hoort voldoende klinische informatie op een PA-aanvraagformulier tot de groep van pre-analystische kwaliteitsindicatoren (Nakhleh, ###; Nakhleh, ###) Uit zeer beperkt aantal studies is gebleken dat voldoende klinische informatie noodzakelijk voor tijdig pathologieverslag zonder fouten is (Nakhleh, ###) Voorts is achteraf gecommuniceerde informatie een belangrijke oorzaak van wijziging van pathologieverslagen (<PERSOON> van pathologieverslagen komen vaker voor in het kader van klinische informatie kan leiden tot verkeerde verwerking en interpretatie van een PApreparaat Verkeerde interpretatie kan vervolgens invloed op de behandeling hebben Achteraf gekomen vragen kunnen soms niet worden beantwoord, omdat reconstructie soms <PERSOON> SMH, Kathia UM, Gondal MUM, Zil-E-<PERSOON> H, <PERSOON> of Clinical Information on the Turnaround Time in <PERSOON> ### <PERSOON> #;##(#) e### doi ## ###/cureus ### <PERSOON> practice guidelines for the prevention, early detection and management of colorectal cancer <PERSOON-##>) DCCG’s Nationale retningsliner for diaknostik og behandling af kolorektal cancer Makroskopisk undersogelse af tarmresektar med adenokarcinoom Version <DATUM> .
599
nvmdl
iatrogene fragmentatie, scheur, laceratie of Lever bij locale excisie de volgende minimaal vereiste gegevens aan als aanvragend arts Lever bij metastasectomie/recidiefchirurgie de volgende minimaal vereiste gegevens aan # (Hecht)markeringen De chirurg markeert preparaat en vermeld betekenis van In de Verenigde staten hoort voldoende klinische informatie op een PA-aanvraagformulier tot de groep van pre-analystische kwaliteitsindicatoren (Nakhleh, ###; Nakhleh, ###) Uit zeer beperkt aantal studies is gebleken dat voldoende klinische informatie noodzakelijk voor tijdig pathologieverslag zonder fouten is (Nakhleh, ###) Voorts is achteraf gecommuniceerde informatie een belangrijke oorzaak van wijziging van pathologieverslagen (<PERSOON> van pathologieverslagen komen vaker voor in het kader van klinische informatie kan leiden tot verkeerde verwerking en interpretatie van een PApreparaat Verkeerde interpretatie kan vervolgens invloed op de behandeling hebben Achteraf gekomen vragen kunnen soms niet worden beantwoord, omdat reconstructie soms <PERSOON> SMH, Kathia UM, Gondal MUM, Zil-E-<PERSOON> H, <PERSOON> of Clinical Information on the Turnaround Time in <PERSOON> ### <PERSOON> #;##(#) e### doi ## ###/cureus ### <PERSOON> practice guidelines for the prevention, early detection and management of colorectal cancer <PERSOON>) DCCG’s Nationale retningsliner for diaknostik og behandling af kolorektal cancer Makroskopisk undersogelse af tarmresektar med adenokarcinoom Version <DATUM> Standards and datasets for reporting cancers Dataset for histopathological reporting of colorectal cancer ### From https //(WEBLINK) <PERSOON> RJ Necessity of clinical information in surgical pathology Arch Pathol Lab Med Nakhleh RE, Zarbo RJ Surgical pathology specimen identification and accessioning <PERSOON-##> of <PERSOON-##> of # #<DATUM> cases from ### institutions Arch Pathol Lab Med ### Nakhleh RE What is quality in surgical pathology? <PERSOON-##> RB, et al Optimization of surgical and pathological quality performance in radical surgery for colon and rectal cancer margins and lymph nodes <PERSOON-##> J, reviewers Toronto (ON) Cancer Care Ontario; ### Apr (ENDORSED ### Nov ##) Program in Evidence-based Care Evidence-based Series No <DATUM> Version # ENDORSED From Voor een optimale evaluatie van de ingreep en planning van eventuele vervolgbehandeling van een patiënt met een colorectaal carcinoom is het essentieel dat alle relevante aspecten bij pathologisch onderzoek worden geëvalueerd Het onderzoek moet vervolgens worden gerapporteerd op basis van erkende definities, en op een gestandaardiseerde wijze rapporteren van de volgende essentiële factoren geadviseerd, alsmede wenselijke factoren mismatch repair (MMR) status (MLH#, MSH#, MSH#, In de Engelse richtlijn (Loughrey, ###) van ### zijn deze factoren verplicht voor segmentale resecties.
585
nvmdl
reporting cancers Dataset for histopathological reporting of colorectal cancer ### From https //(WEBLINK) <PERSOON> RJ Necessity of clinical information in surgical pathology Arch Pathol Lab Med Nakhleh RE, Zarbo RJ Surgical pathology specimen identification and accessioning <PERSOON> of <PERSOON> of # #<DATUM> cases from ### institutions Arch Pathol Lab Med ### Nakhleh RE What is quality in surgical pathology? <PERSOON> RB, et al Optimization of surgical and pathological quality performance in radical surgery for colon and rectal cancer margins and lymph nodes <PERSOON> J, reviewers Toronto (ON) Cancer Care Ontario; ### Apr (ENDORSED ### Nov ##) Program in Evidence-based Care Evidence-based Series No <DATUM> Version # ENDORSED From Voor een optimale evaluatie van de ingreep en planning van eventuele vervolgbehandeling van een patiënt met een colorectaal carcinoom is het essentieel dat alle relevante aspecten bij pathologisch onderzoek worden geëvalueerd Het onderzoek moet vervolgens worden gerapporteerd op basis van erkende definities, en op een gestandaardiseerde wijze rapporteren van de volgende essentiële factoren geadviseerd, alsmede wenselijke factoren mismatch repair (MMR) status (MLH#, MSH#, MSH#, In de Engelse richtlijn (Loughrey, ###) van ### zijn deze factoren verplicht voor segmentale resecties tumordiameter, afstand tot dichtstbijzijnde resectievlakken, tumor perforatie, relatie tumor tot peritoneale reflectie, gradering van het niveau van de resectie, afstand van de tumor tot de linea dentata, histologisch tumor type, differentiatiegraad, invasiediepte (pT en afstand van de muscularis propria), tumorregressiegraad, lymfklierstatus (aantal onderzocht, aantal positief, status van de hoogste lymfklier), tumor deposities, veneuze invasie, lymfatische invasie, perineurale groei, eventuele metastase op afstand, overige afwijkingen Niet verplicht in de Engelse richtlijn zijn afmeting van preparaat, precieze tumorlokalisatie in rectum (kwadrant), groeiwijze, tumor budding, peritumorale ontsteking, tumor stroma Voor lokale excisies zijn in de Engelse richtlijn deze factoren verplicht type preparaat, locatie tumor, afmeting van preparaat, tumor type, differentiatiegraad, lokale invasiediepte (Haggitt, Kikuchi), veneuze invasie, lymfatische invasie, perineurale invasie, aanwezigheid van precursor, resectiemarges, vrije diepe marge in mm, <PERSOON>/MMR status Deze parameters worden in de College of American Pathologists (CAP) richtlijn van ### mesorectum, tumor type, differentiatiegraad, invasiediepte, resectiemarges (proximaal, perineurale groei, tumor budding, precursor laesies, tumor deposities, aantal onderzochte Lokale excisie of biopt tumor locatie, compleetheid van het preparaat, grootte van de poliep, configuratie van de poliep, grootte van de invasieve tumor, histologische type, differentiegraad, invasiediepte, resectiemarge (diepe marge, mucosale marge), lymfatische invasie, veneuze invasie, tumor budding, precursor laesie, andere bevindingen Sluitjer (###) in een systematische review van ## studies over CRC laten alle studies een toename in compleetheid van de verslagen zien, meest uitgesproken in voor behandelevaluatie belangrijke factoren zoals circumferentiele resectiemarge, vasculaire Rapporteer ten minste de volgende factoren in het pathologieverslag voor segmentale invasiediepte (T-stadium, Haggitt bij gesteelde poliepen, Kikuchi bij sessiele poliepen;.
638
nvmdl
relatie tumor tot peritoneale reflectie, gradering van het niveau van de resectie, afstand van de tumor tot de linea dentata, histologisch tumor type, differentiatiegraad, invasiediepte (pT en afstand van de muscularis propria), tumorregressiegraad, lymfklierstatus (aantal onderzocht, aantal positief, status van de hoogste lymfklier), tumor deposities, veneuze invasie, lymfatische invasie, perineurale groei, eventuele metastase op afstand, overige afwijkingen Niet verplicht in de Engelse richtlijn zijn afmeting van preparaat, precieze tumorlokalisatie in rectum (kwadrant), groeiwijze, tumor budding, peritumorale ontsteking, tumor stroma Voor lokale excisies zijn in de Engelse richtlijn deze factoren verplicht type preparaat, locatie tumor, afmeting van preparaat, tumor type, differentiatiegraad, lokale invasiediepte (Haggitt, Kikuchi), veneuze invasie, lymfatische invasie, perineurale invasie, aanwezigheid van precursor, resectiemarges, vrije diepe marge in mm, <PERSOON>/MMR status Deze parameters worden in de College of American Pathologists (CAP) richtlijn van ### mesorectum, tumor type, differentiatiegraad, invasiediepte, resectiemarges (proximaal, perineurale groei, tumor budding, precursor laesies, tumor deposities, aantal onderzochte Lokale excisie of biopt tumor locatie, compleetheid van het preparaat, grootte van de poliep, configuratie van de poliep, grootte van de invasieve tumor, histologische type, differentiegraad, invasiediepte, resectiemarge (diepe marge, mucosale marge), lymfatische invasie, veneuze invasie, tumor budding, precursor laesie, andere bevindingen Sluitjer (###) in een systematische review van ## studies over CRC laten alle studies een toename in compleetheid van de verslagen zien, meest uitgesproken in voor behandelevaluatie belangrijke factoren zoals circumferentiele resectiemarge, vasculaire Rapporteer ten minste de volgende factoren in het pathologieverslag voor segmentale invasiediepte (T-stadium, Haggitt bij gesteelde poliepen, Kikuchi bij sessiele poliepen; Er is voldoende bewijs dat het gebruik van gestandaardiseerde verslaglegging leidt tot betere kwaliteit van pathologieverslagen Voor dergelijke verslagen zijn door nationale en internationale organisaties lijsten met aanbevolen items samengesteld In ### komt de ICCR (International Organisation for Cancer reporting) met een uitgebreide evidence based lijst van deze items Dan zal deze module aan de hand van die lijst worden gereviseerd In een nationale studie met ##,### CRC patiënten is aangetoond dat de introductie van synoptische verslaglegging de compleetheid van pathologieverslagen vergroot, maar dat dit ook leidt tot meer onderzochte lymfklieren, meer adequate rapportage van extramurale vasculaire invasie, meer adequate voorschrijving van adjuvante chemotherapie en een Kakar S, <PERSOON> ME, <PERSOON> AM, Washington MK Protocol for the Examination of Specimens From Patients With Primary Carcinoma of the Colon and Rectum Version Colon Rectum # # # # Protocol Posting Date Juni ### From (WEBLINK) reporting of colorectal cancer ### Van https //(WEBLINK) <PERSOON> I, et al Carcinoma of the colon and rectum In <PERSOON> et al, eds WHO classification of tumours of the <PERSOON>; ### In press <PERSOON> CE, van <PERSOON> effects of implementing synoptic pathology reporting in cancer diagnosis a systematic review Virchows Arch ### <PERSOON>;###(#) ###-## doi <DATUM> s###-###-###-#.
659
nvmdl
is voldoende bewijs dat het gebruik van gestandaardiseerde verslaglegging leidt tot betere kwaliteit van pathologieverslagen Voor dergelijke verslagen zijn door nationale en internationale organisaties lijsten met aanbevolen items samengesteld In ### komt de ICCR (International Organisation for Cancer reporting) met een uitgebreide evidence based lijst van deze items Dan zal deze module aan de hand van die lijst worden gereviseerd In een nationale studie met ##,### CRC patiënten is aangetoond dat de introductie van synoptische verslaglegging de compleetheid van pathologieverslagen vergroot, maar dat dit ook leidt tot meer onderzochte lymfklieren, meer adequate rapportage van extramurale vasculaire invasie, meer adequate voorschrijving van adjuvante chemotherapie en een Kakar S, <PERSOON> ME, <PERSOON> AM, Washington MK Protocol for the Examination of Specimens From Patients With Primary Carcinoma of the Colon and Rectum Version Colon Rectum # # # # Protocol Posting Date Juni ### From (WEBLINK) reporting of colorectal cancer ### Van https //(WEBLINK) <PERSOON> I, et al Carcinoma of the colon and rectum In <PERSOON> et al, eds WHO classification of tumours of the <PERSOON>; ### In press <PERSOON> CE, van <PERSOON> effects of implementing synoptic pathology reporting in cancer diagnosis a systematic review Virchows Arch ### <PERSOON>;###(#) ###-## doi <DATUM> s###-###-###<DATUM> <PERSOON> Water <PERSOON> ID Improvement of care in colorectal cancer patients influence of the introduction of standardized structured reporting for pathology JCO Clin Cancer Informatics ###; In press Standardized reporting (synoptic) compared to non-standardized reporting (narrative) for b <PERSOON-##> systematic review had no risk of bias assessment included There could be potential confounders, such as age, experience with computers or electronic data forms, experience with writing reports, or knowledge of potential risk factors which was not controlled for However, the completeness in synoptic reporting using an electronic form can be interpreted as adherence to the electronic form (since the electronic form could function as a reporting checklist) In narrative reporting, such stict 'checklist' is probably absent and therefore narrative reporting is possibly more at risk for incompleteness (even when the reporter is extensive some factors may be forgotten) <PERSOON-##> though possibly influenced by some confounders, the increase of completeness (i e direction of the effect) is believed to be in the true direction because of the 'checklist'-function of electronic forms Therefore, no downgrade for risk of bias was applied Sinds ### is in <LOCATIE> de #e editie van de TNM (UICC) in gebruik geweest De problemen met veranderende definities van lymfkliermetastasen, die niet door enig bewijs waren ondersteund, vormden de basis hiervoor Echter, ook andere aspecten van de TNM.
602
nvmdl