Vanda10/khmer_text_articles_data · Datasets at Hugging Face

file_name stringlengths 13 17	summary stringlengths 1 1.09k	full_article stringlengths 5 22k
article_2258.txt	យោងតាមលទ្ធផលបឋម សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ(Donald Trump) និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគេនៅក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតដ៏សំខាន់ Super Tuesday ។ ការបោះឆ្នោតនៅបន្តទៅមុខនៅរដ្ឋដែលនៅសល់ ហើយគេវាយតម្លៃថា លោកស្រី គ្លីនតុនឈ្នះយ៉ាងហោចណាស់ ៦រដ្ឋក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលបោះឆ្នោតទាំង ១២។	ក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតដ៏សំខាន់ថ្ងៃ អង្គារទី ១ ខែមីនា ដែលគេហៅថា ថ្ងៃ «Super Tuesday» លទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា បេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទទួលបានជ័យជម្នះនៅរដ្ឋយ៉ាងហោចណាស់ ៥ខណៈ រដ្ឋនៅសល់កំពុងបន្តបោះឆ្នោតនៅឡើយ។ ដែលនេះមានន័យថា លោកនឹងអាចបន្តទទួលជ័យជម្នះបន្ថែមទៀតក្រោយការបោះឆ្នោតចប់សព្វគ្រប់។ យោងតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក Politico លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ Alabama, Georgia , Massachusetts, Tennessee, និង Virginia។ ចំណែកបេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋម្នាក់ទៀតគឺលោក ថេត គ្រុស (Ted Cruz) បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ Oklahoma និងរដ្ឋដែនដីកំណើតលោក តិចសាស (Texas) ។ ក្រោយលទ្ធផលបង្ហាញជាផ្លូវការហើយនោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានថ្លែងអំណរគុណដល់អ្នកគាំទ្រលោក ដែលធ្វើឲ្យលោកទទួលបានជ័យជម្នះនៅរដ្ឋច្រើនបែបនេះ។ ហើយរដ្ឋដែលនៅសេសសល់មិនទាន់ចេញលទ្ធផលនោះមានដូចជារដ្ឋ Colorado, Minnesota, Vermont និងរដ្ឋ Arkansas។ ត្រលប់មកវិញ អ្នកនាំមុខគេនៅក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ គឺអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន។ ក្រោយការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្វិតស្វាញនៅថ្ងៃអង្គារថ្ងៃសំខាន់នេះ យោងតាមលទ្ធផលបឋម លោកស្រីបានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួន ៦ ក្នុងនោះមានដូចជារដ្ឋ Massachusetts, Georgia, Tennessee, Alabama, Arkansas និង Virginia។ ចំណែកគូប្រជែងរបស់លោកស្រី លោក ប៊ឺនី សេនឌឺ ( Bernie Sanders) បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួន២ ក្នុងនោះមានរដ្ឋ Oklahoma និងនៅរដ្ឋ Vermont ដែលជាទីកន្លែងកំណើតរបស់លោកតែម្តង។ បើតាមការវាយតម្លៃជារួម លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការគាំទ្រពីសំណាក់ប្រជាជនអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិក ដែលរស់នៅក្នុងរដ្ឋភាគខាងត្បូងតែម្តង។ ក្រោយលទ្ធផលចេញមកហើយលោកបានទទួលជ័យជម្នះតិចជាងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន លោក សេនឌឺ បានថ្លែងប្រាប់អ្នកគាំទ្រលោកឲ្យបន្តប្រឹងប្រែងទៀត ហើយលោកនឹងមិនបោះបង់ការតស៊ូប្រកួតប្រជែងនេះឡើយ។ លោកនឹងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃបញ្ចប់យុទ្ធនាការនេះនៅខែមិថុនា និងឈានដល់សមាជបក្សចុងក្រោយផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ថ្ងៃ «Super Tuesday»ជា ថ្ងៃសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងរកសំឡេងគាំទ្រក្នុងបក្សក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ វាជាសមរភូមិនយោបាយសំខាន់ ព្រោះប្រជាជនអាមេរិកនៅរដ្ឋចំនួន ១២ និងទឹកដីអាមេរិកមួយផងនោះនាំគ្នាបោះឆ្នោតរួមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ អាចថា វាជាពេលដែលកំណត់ថា បេក្ខជនណាមានលទ្ធភាពខ្ពស់អាចនឹងត្រូវបក្សជ្រើសតាំងឲ្យទៅប្រជែងតំណែងប្រធានាធិបតី ហើយបេក្ខជនណាទៀតត្រូវដកខ្លួនចេញពីសង្វៀននយោបាយនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2259.txt	ប្រមុខដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន បានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពពង្រាយនូវកាំភ្លើង និងដំឡើងមូលដ្ឋានមីស៊ីលដើម្បីត្រៀមបាញ់គ្រប់ពេល និងស្ថានការណ៍ដែលចាំបាច់។ ការចេញបញ្ជានេះដែរ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអនុម័តលើសម្រេចថ្មីដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែលបន្តការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីល និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។	លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី០៣ ខែមីនា ម្សិលមិញ បានដាក់បញ្ជាឲ្យកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងដំឡើងនូវ មូលដ្ឋាននៃមីស៊ីលដើម្បីត្រៀមបាញ់រាល់ស្ថានភាពចាំបាច់។ នេះបើយោងតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើងដែលបានដកស្រង់សម្តីលោក គីម ជុងអ៊ុនក្នុងពេលលោកចេញបញ្ជាឲ្យបាញ់មី ស៊ីលចម្ងាយខ្លីនៅថ្ងៃម្សិលមិញជាមួយនឹងភា្នក់ងារព័ត៌មាន KCNA ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានព្រមានផងដែរថាសា្ថនភាពឧបទ្វីបកូរ៉េកាន់តែគ្រោះថ្នាក់ ដូច្នេះ កូរ៉េខាងជើង ត្រូវតែប្តូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លូន ពោលគឺការដំឡើងគ្រាប់មីស៊ីល គឺជាការត្រៀមទុកជាមុនសម្រាប់ការវាយប្រហារ។ នេះបើយោងតាមប្រភពដដែលដែលបានលើកឡើងថា កងទ័ពកូរ៉េខាងជើង បានត្រៀម លក្ខណៈរួចរាល់ហើយដើម្បីប្រតិបត្តិការប្រឆាំងក្នុងស្ថានភាពចាំបាច់។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ ការបញ្ជាឲ្យដំឡើងមូលដ្ឋានមីស៊ីលនោះដែរ ធ្វើឡើងក្រោយតែមួយថ្ងៃប៉ុ ណ្ណោះនៃការអនុម័តជាឯកច្ឆ័នលើសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាតិជាទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង។ ជាមួយគ្នានេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើងបានអះអាងដែរ ថាកងទ័ពកូរ៉េខាងជើង កំពុងតែរង់ចាំបញ្ជាពីការប្រយុទ្ធកម្ទេចសត្រូវ ហើយ នេះ គឹជាការឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលធ្វើដោយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងដែលប្រៀបដូចទៅនឹងក្រុមបងធំនោះ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាតិនៅថ្ងៃទី០២ ខែមីនាបានអនុម័តជាឯកច្ឆ័នលើសេចក្តីសម្រេចថ្មីមួយទៀតប្រឆាំងសកម្មភាពដ៏ឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកមីស៊ីលតាំងពីឆ្នាំ២០១៤ និង២០១៥ និងជាពិសេសនោះការបាញ់គ្រាប់បែកបរមាណូនៅថ្ងៃទី០៦ ខែមករា និងនៅថ្ងៃទី០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៦នេះ។ សេចក្តីសម្រេចលេខ២២៧០ ដែលបានបញ្ញាត្តិ៥២ចំណុចនោះ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទណ្ឌកម្មមួយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបន្ថែមលើទណ្ឌកម្មដែលបានអនុម័តដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខកន្លងមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_226.txt	គណៈរដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល នឹងបោះឆ្នោតសេចក្ដីសម្រេចលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ជាមួយហេសប៉ូឡា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា។ ប្រភពមួយបានអះអាងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលលោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀង ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខជាតិលោក Itamar Ben-Gvir និងរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុលោក Bezalel Smotrich បានបដិសេធ។	អត្ថបទទាក់ទង លីបង់ និងហេសប៉ូឡា យល់ព្រមលើសំណើឈប់បាញ់របស់អាម៉េរិកជាមួយអុីស្រាអែល បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានជាច្រើនអំពីការជជែកលើបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា គណរដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល នឹងបោះឆ្នោតសម្រេចលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដែលមានរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ។ អ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល បានប្រាប់ទៅទូរទស្សន៍ CNN នៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីក្រុង Tel Aviv នឹងប្រជុំបោះឆ្នោតលើសំណើនៃបទឈប់បាញ់ជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡា។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ មន្ត្រីលីបង់ម្នាក់ បាននិយាយថា បទឈប់បាញ់ នឹងត្រូវបានប្រកាសក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោង។ មេដឹកនាំអុីស្រាអែលលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានផ្ដល់សញ្ញាក្នុងការយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡា ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាសន្តិសុខមួយ ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលផ្សេងទៀត នៅយប់ថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើតាមប្រភពមិនបញ្ចេញឈ្មោះមួយ។ ប៉ុន្តែ សំណើបទឈប់បាញ់នេះ រងការជំទាស់ពីរដ្ឋមន្ត្រីមួយចំនួន។ រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខជាតិលោក Itamar Ben-Gvir បានអះអាងថា ការយល់ព្រមលើសំណើបទឈប់បាញ់ជាមួយហេសប៉ូឡា គឺជាកំហុសដ៏ធំ និងការបាត់បង់ឱកាសកម្ទេចក្រុមហេសប៉ូឡា។ លោក Ben-Gvir បានលើកឡើងថា អុីស្រាអែល មិនត្រូវបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការយោធានោះទេ ក្នុងស្ថានការណ៍ដែលហេសប៉ូឡា កំពុងតែត្រូវបានកម្ទេច និងទទូចឱ្យមានបទឈប់បាញ់។ រដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់នេះ បានរិះគន់លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ដែលចង់ចុះហត្ថលេខាលើសំណើ ទៀតផង។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុលោក Bezalel Smotrich ក៏បានបង្ហាញជំហរបន្តកម្ទេចក្រុមហេសប៉ូឡា។ រីឯសមាជិករដ្ឋាសភាអុីស្រាអែលលោក Dan Illouz និងលោក Moshe Saada មើលឃើញថា សំណើឈប់បាញ់ ផ្ដល់ប្រយោជន៍ទៅក្រុមហេសប៉ូឡា។ បើតាមសមាជិករដ្ឋសភាលីបង់លោក Ali Hassan Khalil កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា លីបង់ និងហេសប៉ូឡា បានយល់ព្រមជាមួយនឹងសំណើឈប់បាញ់ជាមួយអុីស្រាអែល ដែលបានបង្កើតឡើងដោយអាម៉េរិក។ បទឈប់បាញ់នេះ នឹងមានរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ។ ទោះបីជាអុីស្រាអែល និងលីបង់ កំពុងតែយកចិត្តទុកដាក់លើសំណើនៃបទឈប់បាញ់ ការបាញ់ប្រហារនៅតែបន្ត។ ហេសប៉ូឡា បានបាញ់រ៉ុក្កែត២៥០គ្រាប់ចូលទឹកដីអុីស្រាអែល រីឯទាហានអ៊ីស្រាអែល បានបន្តវាយប្រហារហេសប៉ូឡាក្នុងដីលីបង់ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2260.txt	Rancho Mirage: ថ្លែងបើកកិច្ចប្រជុំប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីគោលជំហរមិនងាករេរបស់អាមេរិកក្នុងការគាំទ្រ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងជំរុញការលើកកម្ពស់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស អភិបាលកិច្ច និងនីតិរដ្ឋជាដើមក្នុងក្របខណ្ឌភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ។	កិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិកអាស៊ានត្រូវបានបើកជាផ្លូវការហើយ ក្រោយមេដឹកនាំអាស៊ានទាំង ១០អញ្ជើញទៅដល់ទីកន្លែងកម្សាន្ត Sunnylands ដែលជាទីតាំងកិច្ចប្រជុំ។ ប្រធានាធិបតីប៉ារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានអញ្ជើញទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំអាស៊ានដោយផ្ទាល់ ហើយអគ្គលេខាធិការអាស៊ានលោក Le Luong Minh ក៏មានវត្តមានក្នុងកិច្ចប្រជុំដែរព្រោះលោកជាសហប្រធានកិច្ចប្រជុំដែរ។ កិច្ចប្រជុំចាប់ផ្តើមដោយការថ្លែងសុន្ទរកថារបស់លោក អូបាម៉ា ដោយសុន្ទរកថានេះផ្តោតសំខាន់លើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងអាស៊ានជារួម តែលោកផ្តើមដោយសាទរអាស៊ានដែលបានរួមគ្នាបង្កើតសហគមន៍មួយរួមគ្នាកាលពីដើមខែមករាកន្លងទៅនេះ។ លោកថា៖« ខ្ញុំមានមោទនភាពណាស់ដែលក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី១ ដែលបានជួបមេដឹកនាំអាស៊ានទាំង១០ ហើយខ្ញុំឆ្លៀតឱកាសនេះដើម្បីអបអរសារទរការរួមគ្នាបង្កើតសហគមន៍រួមគ្នា»។ ហើយបន្ទាប់ពីលោក អូបាម៉ា ថ្លែងចប់ ប្រធានាធិបតីឡាវ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានបានថ្លែងសុន្ទរកថាបន្តមុនចាប់ផ្តើមជជែកលើបញ្ហាផ្សេងទៀត។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដែលជាសហប្រធានកិច្ចប្រជុំនេះបានលើកឡើងជាថ្មីពីជំហររបស់អាមេរិកក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយសមាគមន៍អាស៊ាន ហើយលោកប្តេជ្ញាបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដែលដើរដល់កម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រទៅហើយនោះឲ្យកាន់តែប្រសើរនៅពេលអនាគត។ អាស៊ាននិងអាមេរិកបានឯកភាពគ្នាដំឡើងកម្រិតចំណងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដល់កម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រកាលពីកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក អាស៊ាន នៅម៉ាឡេស៊ី កាលពីចុងឆ្នាំមុន។ លោក អូបាម៉ា បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងបន្តពង្រឹងការគាំទ្រ និងជំរុញការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ានជារួម លើវិស័យជាច្រើនមានសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ សន្តិសុខ និងសិទ្ធិមនុស្សជាដើម។ អាមេរិកតែងតែចាត់ទុកអាស៊ានជាតំបន់ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ខ្លួនទាំងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ ដូច្នេះហើយការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយអាស៊ានជារឿងអាទិភាព។ ទាក់ទិនបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនិងការកសាងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជនអាមេរិកនិងអាស៊ាន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក រូបនេះបានលើកឡើងពីសារសំខាន់នៃគំនិតផ្តួចផ្តើមមេដឹកនាំវ័យក្មេងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបង្កើតឡើងនិងគាំទ្រផងដែរ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏មានសារសំខាន់នេះនឹងជួយឲ្យការកសាងសមត្ថភាពនិងបង្កើនអំណាចដល់យុវជននៅអាស៊ាន ដើម្បីក្លាយជាមេដឹកនាំនៅថ្ងៃអនាគត។ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះ ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាសន្តិសុខដែនសមុទ្រ បញ្ហាភេរវកម្មដែលកើតឡើងនៅហ្សាការតាថ្មីៗនេះ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិកដែលមានសមាជិកអាស៊ាន ៤ជាសមាជិកផង។ ចុងក្រោយលោក អូបាម៉ា ក៏ឆ្លៀតកោតសរសើរពីការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយទៅរកប្រជាធិបតេយ្យពេញលេញនៅមីយ៉ាន់ម៉ាក្រោយការបោះឆ្នោត និងសាទរឡាវក្រោយដែលបានក្លាយជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនៅឆ្នាំនេះដែរ។ សូួមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលដែលត្រូវរៀបចំឡើងនៅ ទីក្រុង Rancho Mirage នេះមានរយៈពេលពីរថ្ងៃ ដោយថ្ងៃទីមួយមេដឹកនាំចូលរួមពិភាក្សាពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងថ្ងៃទីពីរផ្តោតលើបញ្ហាសន្តិសុខ នយោបាយ និងសិទ្ធិមនុស្សផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2261.txt	ថ្ងៃទី២៧ កុម្ភៈ ម្សិលមិញនេះ រដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន បានលើកឡើងពីកង្វល់របស់ខ្លួនជុំវិញការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តំណាងប្រទេសសមាជិកលើកឡើងពីក្តីបារម្ភខ្លួនក្នុងវេទិកាប្រជុំចង្អៀតថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅក្នុងប្រទេសឡាវ ខណៈប្រទេសនេះធ្វើជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះ។ ឡាវព្យាយាមសម្រាលស្ថានការណ៍ក្នុងកិច្ចប្រជុំព្រោះស្ថានការណ៍មិនស្រួល ស្របពេលដែលវៀតណាមរំអុកទារឲ្យចិនបញ្ចប់សកម្មភាពយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។	បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងកំពុងធ្វើឲ្យបណ្តារដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំងជាភាគី និងមិនមែនជាភាគីជម្លោះព្រួយបារម្ភខ្លាំង។ ភាពតានតឹងកើនឡើងកាន់តែខ្លាំងនៅពេលដែលចិនបង្កើនសកម្មភាពកសាងកម្លាំងយោធានៅតំបន់ជម្លោះប៉ារ៉ាសែល ដោយពង្រាយមីស៊ីល និងយន្តហោះចម្បាំងផង។ ឡាវដែលជាប្រធានអាស៊ានផងនោះ កំពុងឈឺក្បាលព្រោះនិន្នាការរបស់សមាជិក ហើយឡាវខ្លួនឯងក៏មានទំនោររកចិនស្រាប់ដែរ។ តាមពិតទៅ កង្វល់របស់រដ្ឋអាស៊ានត្រូវបានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាក្រោយកិច្ចប្រជុំចង្អៀតកម្រិតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ដែលរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ។ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានទាំង ១០ នៅតែព្រួយបារម្ភខ្លាំងចំពោះការវិវត្តនៃស្ថានភាពជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងកាលពីថ្មីៗនេះ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«សកម្មភាពវាតទីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងបន្តកើនឡើងធ្វើឲ្យភាពតានតឹងកើតមានកាន់តែខ្លាំងនិងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាព សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ថែមទៀត»។ ក្រៅពីព្រួយបារម្ភពីភាពតានតឹងបង្កឡើងដោយសកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់ចិនក៏ បញ្ហាប្រឈមមួយទៀតគឺ បណ្តាប្រទេសសមាជិកកំពុងត្រដាបត្រដួសធ្វើយ៉ាងណាជំរុញការដោះស្រាយបញ្ហានេះជាមួយចិននិងទប់ស្កាត់កុំឲ្យប៉ះពាល់ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ហោ ណាំហុង បានបញ្ជាក់ថា អាស៊ានបានឯកភាពគ្នាថានឹងស្វះស្វែងរកកិច្ចពិភាក្សាពីបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនិងបញ្ហាផ្សេងទៀតរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននិងចិននៅពេលខាងមុខ។ ចំណែក ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវៀតណាមលោក Pham Binh Minh ឯណោះវិញ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាវៀតណាមបារម្ភខ្លាំងណាស់ចំពោះបញ្ហាសមុទ្រចិន។ ហើយប្រមុខការទូតវៀតណាមរូបនេះបានស្នើឲ្យមានការបញ្ចប់ការវាតទីនិងសកម្មភាពកសាងកម្លាំងយោធានៅសមុទ្រចិនផងដែរ។ ជានិច្ចជាកាលវៀតណាមតែចោទប្រកាន់ចិនថាបានរំលោភអធិបតេយ្យខ្លូន ហើយវៀតណាមនេះកាន់តែខឹងសម្បារក្រោយចិនពង្រាយអាវុធទៅប្រជុំកោះប៉ារ៉ាសែល។ ត្រលប់មក ឡាវដែលជាប្រធានអាស៊ានឯណោះវិញ ដោយឃើញស្ថានភាពមិនស្រួលក៏ព្យាយាមសម្រាលស្ថានការណ៍ព្រោះអ្នកណាក៏ដឹងថា ឡាវជាមិត្តជិតស្និទ្ធទាំងវៀតណាមនិងចិនដែរ។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឡាវលោក Thongloun Sisoulith បានលើកឡើងថា៖«យើងជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់វៀតណាម និងចិន។ យើងព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហានេះក្នុងភាពជាមិត្ត។ យើងនៅកណ្តាល ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាបញ្ហាទេ»។ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២៦ កុម្ភៈកន្លងមក អាមេរិកក៏បានទទូចសុំឲ្យប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង ទប់ស្កាត់ការកសាងកម្លាំងយោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិកមិនមែនជាភាគីជម្លោះទេ តែមហាអំណាចមួយនេះលើកយកហេតុផលសេរីភាពនាវាចរណ៍ សេរីភាពហោះហើរ និងការអនុវត្តច្បាប់អន្តរជាតិជាលេសដើម្បីរិះគន់ចិន និងលូកដៃមកជួយជាខ្នងបង្អែករដ្ឋជម្លោះមានវៀតណាមនិងហ្វីលីពីនផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2262.txt	សភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលគ្របដណ្ដប់ដោយសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងពន្លឿនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីថ្មី ដែលគ្រោងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនាខាងមុខ។ ការពន្លឿននេះត្រូវគេមើលឃើញថា បណ្ដាលមកពីការជាប់គាំងក្នុងការចរចារវាងលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី និងក្រុមយោធាដ៏មានអំណាច លើការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៥៩ ដែលហាមលោកស្រី ស៊ូជី ធ្វើប្រធានាធិបតី។	- សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ ខណៈពេលដែលការចរចារវាងលោកស្រី ស៊ូជី និងក្រុមយោធា មិនទទួលលទ្ធផលផ្លែផ្កា សភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលមានសំឡេងបក្សលោកស្រីភាគច្រើន នឹងពន្លឿនពេលបោះឆ្នោតរើសប្រធានាធិបតី។ ការចរចាដែលបានធ្វើចាប់តាំងពីលោកស្រី ស៊ូជី ឈ្នះឆ្នោតមកនោះ ហាក់ដូចជាជាប់គាំង ដ្បិតក្រុមយោធានៅតែមានជំហររឹងត្អឹងក្នុងការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៥៩។ លោកស្រី ស៊ូជី អាចនឹងពន្លឿនផែនការបោះឆ្នោត និងទុកពេលដែលនៅសល់សម្រាប់រៀបចំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីវិញ។ យោងតាមរបៀបវារៈរបស់សភាមីយ៉ាន់ម៉ាសម្រាប់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា សភានឹងផ្លាស់ប្ដូរកាលបរិច្ឆេទជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី ដែលគ្រោងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា។ បណ្ដាសមាជិកគណបក្សលោកស្រី ស៊ូជី និងអ្នកវិភាគនយោបាយ និយាយថា គណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងពន្លឿនរឿងនេះដើម្បីបញ្ចប់ការចរចារមិនដែលបានផលរវាងលោកស្រី ស៊ូជី និងក្រុមយោធា។ បើតាម Irrawaddy កាលបរិច្ឆេទលើកមុនបានទុកពេលសមល្មមសម្រាប់លោកស្រី ស៊ូជី ពិភាក្សាជាមួយយោធាលើការផ្ទេរអំណាច។ យ៉ាងណាមិញ ការចំណាយពេលចរចារបស់លោកស្រីមិនបានលទ្ធផលគាប់ចិត្តនោះទេ ព្រោះយោធាមិនបានទន់ចិត្តសហការជាមួយលោកស្រី ដើម្បីកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅពេលនេះទេ។ ជំនួសមកវិញ គណបក្សលោកស្រី ស៊ូជី នឹងប្រឹងប្រែងជ្រើសរើសបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីឲ្យកាន់តែឆាប់ ហើយពួកគេសល់ពេលច្រើនសម្រាប់រៀបចំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដែលនឹងចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា។ បញ្ហាមួយទៀតដែលនៅពីក្រោយរឿងផ្លាស់ប្ដូរនេះ បណ្ដាលមកពីការរកាំរកូសរវាងគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យនិងរដ្ឋាភិបាលចប់អាណត្តិរបស់លោក ថេនសេន ។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន បក្សនេះ បានរិះគន់សមាជិកសភាយោធានិងសមាជិកសភាបក្សលោក ថេនសេន ពីគម្រោងរ៉ែទង់ដែង ដែលដំណើរការរួមគ្នាដោយយោធាមីយ៉ាន់ម៉ានិងក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធចិន។ ចាប់តាំងពីការឈ្នះឆ្នោតខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥ លោកស្រី ស៊ូជី បានជួបចរចាជាមួយមេដឹកនាំយោធាលោក មីន អ៊ុងឡាំង ចំនួនបីដង ដែលត្រូវគេជឿថា ជាការបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យយោធាសហការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ប៉ុន្តែការព្យាយាមរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មិនបានផលនោះទេ ដ្បិតក្រុមយោធាដែលមានសំឡេង២៥ភាគរយនៅក្នុងសភា មិនបានឯកភាពតាមនោះទេ ហើយលោក មីន អ៊ុងឡាំង ក៏ធ្លាប់និយាយដែរថា ការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញដូចជាមិនទាន់ដល់ពេលនោះទេ៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2263.txt	ក្រុមកំណែទម្រង់របស់ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក ហាស់សាន រ៉ូហានី និងដៃគូរបានទទួលសំឡេងនាំមុខក្នុងការបោះឆ្នោតសភានៅថ្ងៃសុក្រសប្ដាហ៍មុន។ ជាមួយលទ្ធផលនេះ ក្រុមកែទម្រង់នឹងមានលទ្ធភាពកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀតក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយលោកខាងលិចក៏ដូចជាបញ្ចប់ភាពឯការបស់អ៊ីរ៉ង់ ចាប់តាំងពីការលើកលែងទណ្ឌកម្មមក។	សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ លទ្ធផលដំបូងនៃការបោះឆ្នោតសភានៅអ៊ីរ៉ង់បង្ហាញថា អ្នកបោះឆ្នោតអ៊ីរ៉ង់បានផ្ដល់សេចក្ដីទុកចិត្តដល់ក្រុមកែទម្រង់របស់លោក ហាស់សាន រ៉ូហានី និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោក ដែលជាអ្នកនៅពីក្រោយជោគជ័យកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយលោកខាងលិច។ លទ្ធផលនេះ ក៏ជាសារដល់ក្រុមប្រឆាំងនិយមឲ្យដកខ្លួនពីផ្លូវកែទម្រង់ និងការងាកទៅរកការបើកចំហក្រោយការដកទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាមការរាយការណ៍នានារបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកអ៊ីរ៉ង់ ក្រុមប្រឆាំងនិយមបានបាត់បង់សំឡេងក្នុងសភាដែលមាន២៩០កៅអី។ ប៉ុន្តែមិនមានក្រុមណាដែលអាចទទួលបានសំឡេងភាគច្រើននោះទេ ក្រៅពីក្រុមកែទម្រង់របស់លោករ៉ូហានី ដែលទទួលបានសំឡេងនាំមុខ។ មួយវិញទៀត ក្រុមកែទម្រង់ក៏មានសំឡេងនាំមុខក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសាសនវិទូ ដែលទទួលខុសត្រូវលើការជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលថ្មីផងដែរ។ ការបោះឆ្នោតសភានិងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសាសនវិទូ (Assembly of Expert) នៅឆ្នាំ២០១៦នេះ ជាសញ្ញានៃចំណុចរបត់ថ្មីក្នុងនយោបាយអ៊ីរ៉ង់ ក្នុងនាមជាមហាអំណាចប្រចាំតំបន់មួយ។ ហើយនេះ គឺជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងបន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយបស្ចឹមប្រទេសក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ជោគជ័យនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អាចជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យកើនឡើងប្រជាប្រិយភាពរបស់ក្រុមកែទម្រង់ និងពួកនិយមកណ្ដាល។ ប្រសិនបើលទ្ធផលផ្លូវការបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីរ៉ូហានី និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោកឈ្នះឆ្នោតនោះ គេរំពឹងថា ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់និងក្រុមលោកខាងលិច នឹងកាន់តែល្អប្រសើរជាមិនខាន។ នេះក៏ដោយសារ គ្រាន់តែមានការដកទណ្ឌកម្មពីអ៊ីរ៉ង់ ក្រុមជំនួញធំៗជាច្រើនបានសម្លឹងឃើញឱកាសវិនិយោគនៅអ៊ីរ៉ង់ ជាពិសេសលើវិស័យប្រងកាត។ លើសពីទៅទៀត ប្រធានាធិបតីរ៉ូហានី ក៏ធ្លាប់ធ្វើដំណើរមួយជុំនៅអឺរ៉ុប ដោយបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារជាមួយក្រុមហ៊ុននៅអ៊ីតាលីនិងបារាំងថែមទៀតផង។ អ៊ីរ៉ង់ដែលសម្បូរដោយធនធានប្រេង ពិតជាអាចទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនធំៗមកវិនិយោគ ស្របពេលដែលក្រុមកែទម្រង់និងសម្ព័ន្ធមិត្តកំពុងតែទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2264.txt	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិនបានចេញមុខព្រមានតៃវ៉ាន់ជាថ្មីជុំវិញចលនាទាមទារផ្តាច់ខ្លួននិងឈានប្រកាសឯករាជ្យថ្ងៃសៅរ៍ទី ០៥ មីនា ម្សិលមិញនេះ។ ចិនបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ខ្លួននឹងការពារឲ្យបាននូវអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពដែនដីរបស់ខ្លួន ទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។	ក្នុងសុន្ទរកថា បើកសមាជសភាប្រជាជនចិននៅថ្ងៃទី៥ខែមីនាម្សិលមិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនលោក លី ខឹកឈាំង (Li Keqian) ស្រាប់តែលើកយកបញ្ហាតៃវ៉ាន់ និងព្រមានរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ពីការកើតមានឡើងនូវចលនាទាមទារផ្តាច់ខ្លួននិងប្រកាសឯករាជ្យនៃទឹកដីនេះ។ លោក លី ខឹកឈាំងថ្លែងប្រាប់សភាថា ក្រុងប៉េកាំងនឹងប្រឆាំងសកម្មភាពទាមទារផ្តាច់ខ្លួនដើម្បីប្រកាសឯករាជ្យនៃទឹកដីតៃវ៉ាន់ ហើយចិននឹងការពារអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពដែនដីរបស់ខ្លួនផងដែរ»។ តាំងពីយូរមកហើយ ចិនតែងព្រមានតៃវ៉ាន់ជារឿយជុំវិញការប្រកាសឯករាជ្យនេះ ហើយចិនតែងលើកយកកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ ១៩៩២ ដែលមានការឯកភាពគ្នាលើគោលនយោបាយចិនតែមួយនោះដែរ។ ប៉ុន្តែតៃវ៉ាន់ហាក់មានសិទ្ធិសេរីភាពបកស្រាយបានតាមចិត្តពាក់ព័ន្ធបញ្ហាឯករាជ្យ ហើយគណបក្សប្រឆាំងតៃវ៉ាន់មិនខ្វល់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទេ ព្រោះគេចង់បានឯករាជ្យ។ អាចថា ការព្រមានរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិននេះ កើតឡើងតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយគណបក្សប្រឆាំងតៃវ៉ាន់ ប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន បានទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកន្លងមក។ ប្រជាជនតៃវ៉ាន់នាំគ្នាបោះឆ្នោតឲ្យលោកស្រី Tsai In Wen (សៃ អ៊ីនវ៉េន) ដែលជាប្រធានបក្សនិងជាអ្នកនយោបាយមាននិន្នាការចង់ប្រកាសឯករាជ្យនោះ ខណៈដែល ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ជិតផុតអាណត្តិ Ma Ying Jeo (ម៉ា យីងចូវ) ចាញ់ឆ្នោតព្រោះតែងាកទៅរកចិនដីគោក។ ជាក់ស្តែង គេឃើញថា គណបក្សប្រឆាំងនេះខុសពីបក្សគួមីងតាំងដែលមាននិន្នាការរណបចិនខ្លាំង។ ហើយកាលពីចុងឆ្នាំមុន លោក Ma Ying Jeo ក៏បានជួបជជែកគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ីជិនពីង ជាលក្ខណៈទេ្វភាគីលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅប្រទេសសិង្ហបុរី។ តាមពិតទៅ ចិននិងតៃវ៉ាន់បានបែកបាក់គ្នាក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ ក្រោយពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីវិលបញ្ចប់ដោយចិនកុម្មុយនីស្តគ្រប់គ្រងចិនដីគោក ហើយរដ្ឋាភិបាលលោក ចាង កៃចៀក រត់ភៀសខ្លួនទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនៅលើកោះតៃវ៉ាន់។ តែតាំងពីពេលនោះមកចិន ចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាកោះរបស់ខ្លួន និងកំពុងរង់ចាំការរួបរួមគ្នាវិញប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីព្រមានតៃវ៉ាន់ជាញឹកញ៉យកុំឲ្យប្រកាសឯករាជ្យ របបដឹកនាំចិនក៏ដំឡើងកាំជ្រួចមីស៊ីលចំនួន ១៥០០ដើមតម្រង់ឆ្ពោះទៅរកតៃវ៉ាន់ផងដែរ ដើម្បីគំរាមកុំឲ្យតៃវ៉ាន់ថ្លើមធំប្រកាសឯករាជ្យជាផ្លូវការ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2265.txt	នាវេទិកាដេញដោលគ្នាក្នុងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទីព្រហស្បតិ៍ លោក Bernie Sanders បានចំអកដល់គូប្រជែងរបស់ខ្លួន គឺលោកស្រី Harry Clinton ដែលបានកោតសរសើលោក Henry Kissinger។	លោក Henry Kissinger ជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកពីឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៧ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក Richard Nixon និងបន្ទាប់មកលោក Gerald Ford។ លោក Sanders បាននិយាយបែបចំអកទៅកាន់លោកស្រី Harry ថា លោក Henry Kissinger គឺជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដ៏បំផ្លាញម្នាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើបនៃប្រទេសនេះ។ លោក Sanders ដែលជាគូប្រជែងសម្រាប់តំណែងបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំមានមោទកភាពណាស់ ដែលនិយាយថា លោក Henry Kissinger មិនមែនជាមិត្តភក្ត្ររបស់ខ្ញុំ» ។ លោកបានរិះគន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរសកម្មភាពរបស់លោក Kissinger ក្នុងដឹកនាំការឈ្លានពាន និងទម្លាក់គ្រាប់លើកម្ពុជា នាអំឡុងនៃសង្គ្រាមវៀតណាម និងបង្កឲ្យមានចលនាខ្មែរក្រហម ជាទង្វើប្រល័យពូជសាសន៍ដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងលោក។ ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2266.txt	ពេលនេះវាជាពេលដែលស្ត្រីធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកហើយ។ នេះជាសម្តីរបស់អ្នកគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលប្រមូលផ្តុំគ្នាអបអរសាទរការប្រកាសជ័យជម្នះរបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារីគ្លីនតុន ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ South Carolina នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២៧ កុម្ភៈម្សិលមិញ។ ។ជ័យជម្នះនេះកើតឡើង ខណៈដែលសមរភូមិសំខាន់ដែលរដ្ឋចំនួន១១បោះឆ្នោតរួមគ្នានឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍ក្រោយ។	ក្រោយការបោះឆ្នោតក្នុងបក្សនៅរដ្ឋ South Carolina បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ីឡារី បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគូប្រជែងលោកស្រី លោក Bernie Sanders ។ យោងតាម លទ្ធផលក្រោយការបោះឆ្នោតក្នុងរដ្ឋ South Carolina ចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មាន CNN លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ឈ្នះបានសំឡេងគាំទ្ររហូតដល់ ៨៤ភាគរយឯណោះ ខណៈដែលលោក Bernie Sanders បានត្រឹមតែជាង១០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ អាចថា បេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្ត្រីម្នាក់នេះ ទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីសហគមន៍ប្រជាជនអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិកដែលរស់នៅច្រើនក្នុងរដ្ឋ South Carolina ។ ក្រោយលទ្ធផលចេញជាផ្លូវការលោក Bernie Sanders បានអបអរសាទរគូប្រជែងលោក តែលោកថា វាគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្តើមប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្ថែមថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនឈ្នះនៅ South Carolina មែន តែកាលបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ New Hampshire លោកក៏ជាអ្នកដែលឈ្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដីដែរ។ ចំណែកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានជួបជាមួយអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួននៅរដ្ឋ South Carolina ក្រោយលទ្ធផលប្រកាសជាផ្លូវការភ្លាម លោកស្រីក៏បានថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្រលោកស្រីដែរ។ អ្នកគាំទ្ររបស់លោកស្រីច្រើនកុះករស្រែកថា ៖« វាជាពេល ....វាជាពេល ...វាជាពេលដែលមានស្ត្រីធ្វើការងារនៅសេតវិមានហើយ»។ អាចថា វាជារឿងងាយស្រួលសម្រាប់លោកស្រីក្នុងការឆ្ពោះទៅប្រជែងតំណែងប្រធានាធិបតី បើសិនសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ ឈ្នះការជ្រើសតាំងតំណាងបក្សសាធារណរដ្ឋ។ សម្រាប់គូប្រជែងលោកស្រី ជ័យជម្នះនេះមិនមែនបានន័យថាលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីន នឹងត្រូវគេជ្រើសរើសដើម្បីតំណាងបក្សឡើយ។ កុំភ្លេចថាបេក្ខជនម្នាក់ៗកំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សមរភូមិនយោបាយសំខាន់បំផុតដែលរដ្ឋចំនួន ១១បោះឆ្នោតរួមគ្នា នៅថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍ក្រោយនេះ ដែលវាជាពេលវេលាអាចកំណត់បានអ្នកដែលទទួលបានការគាំទ្រច្រើនជាងគេក្នុងបក្ស។ យ៉ាងណាមិញ គេមើលឃើញថា ជ័យជម្នះលើកទីបី ក្នុងចំណោមការបោះឆ្នោត៤រដ្ឋកន្លងមក វាបញ្ជាក់ថាលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ ជាពិសេសរកការគាំទ្របានច្រើនពីសហគមន៍ប្រជាជនអាហ្វ្រិក-អាមេរិកថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2267.txt	ក្រុមប្រឆាំងស៊ីរីបាននិយាយថា នឹងទទួលយកបទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្ដាហ៍ ដែលត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមដោយអាមេរិកនិងរុស្សីកាលពីដើមសប្ដាហ៍កន្លងទៅ។ រដ្ឋាភិបាលលោកអាសាដ ក៏បានប្រកាសពីការត្រៀមខ្លួនក្នុងទទួលយកបទឈប់បាញ់នេះដែរ។ បទឈប់បាញ់នេះ នឹងជួយសម្រួលដល់ស្ថានភាពមនុស្សធម៌នៅស៊ីរីដែលជួបប្រទះបញ្ហាស្បៀងអាហារធ្ងន់ធ្ងរដោយសារការប្រយុទ្ធបង្ហូរឈាមគ្នា។	គណៈកម្មាធិការចរចាជាន់ខ្ពស់ (HNC) ដែលជាក្រុមប្រឆាំងរបស់ស៊ីរី នឹងគាំទ្រដល់បទឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្នរយៈពេលពីរសប្ដាហ៍។ ក្រុមនេះចាត់ទុកការឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្ន ជាការធ្វើតេស្តលើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមដទៃទៀតចំពើផែនការឈប់បាញ់ដែលផ្ដើមដោយអាមេរិកនិងរុស្សី ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលលោក អាសាដ។ ការផ្អាកប្រយុទ្ធបណ្ដោះអាសន្ននេះ នឹងជួយឲ្យការដឹកជញ្ជូនជំនួយទៅជនភៀសខ្លួននឹងមានភាពប្រសើរជាងមុន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅដើមសប្ដាហ៍នេះ អាមេរិកនិងរុស្សីបានឯកភាពគ្នាលើការបញ្ឈប់ការបាញ់បោះនៅស៊ីរី ដែលកន្លងមកបានឆក់យកជីវិតប្រជាជនស៊ីរីយ៉ាងច្រើន។ នេះជាជំហានវិជ្ជមានមួយទៀតក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយសម្រាប់បញ្ចប់វិបត្តិស៊ីរី ដែលអូសបន្លាយដលឆ្នាំទី៦ហើយ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ២០១១។ អាមេរិកតែងចោទប្រតិបត្តិការដែនអាកាសរបស់រុស្សី ជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យមានការកើនឡើងចំនួនមនុស្សស្លាប់នៅស៊ីរី ដ្បិតមិនបានវាយប្រហារចំគោលដៅរបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះទេ។ តាមរយៈសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន ក្រុមប្រឆាំង HNC បានបង្ហាញពីជំនឿចិត្តរបស់ខ្លួនទៅលើបទឈប់បាញ់នេះ។ លើសពីនេះ ការព្រមទទួលបទឈប់បាញ់ កើតឡើងក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាដ បានបង្ហាញជំហរក្នុងការទទួលយកផែនការឈប់បាញ់នេះដូចគ្នា។ ប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក អាសាដ បង្ហាញគោលជំហរបែបនេះក្នុងការកិច្ចពិភាក្សាទូរសព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្សីលោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់វិមានក្រេមឡាំង លោក អាសាដ ហៅបទឈប់បាញ់នេះ ជាជំហានដ៏សំខាន់សម្រាប់ដំណោះស្រាយនយោបាយនៅស៊ីរី។ រុស្សីដែលជាខ្នងបង្អែករបស់លោក អាសាដ បានជួយរបបស៊ីរី ដណ្ដើមកាន់កាប់ទឹកដីជាច្រើនពីក្រុមឧទ្ទាម តាមរយៈការវាយប្រហារផ្លូវអាកាស ដែលបានសម្លាប់ជនស៊ីរីយ៉ាងច្រើន ហើយនេះអាចជាមូលហេតុដែលនាំដល់ការឯកភាពគ្នាផ្អាកឈប់បាញ់។ យ៉ាងណាមិញ ការឈប់បាញ់នេះ នឹងអនុវត្តសម្រាប់តែក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងនិងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលលោកអាសាដ ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ចូលក្រុមជ្រុលនិយមអាល់ នូស្រា និងក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះទេ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមអនុវត្តនៅចុងសប្ដាហ៍នេះពោលគឺថ្ងៃសៅរ៍ បន្ទាប់ពីភាគីទាំងអស់ចុះហត្ថលេខា អស់នៅត្រឹមថ្ងៃសុក្រទី២៦ខែកុម្ភៈ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2268.txt	សមុទ្រចិនខាងត្បូង បាននិងក្លាយជាប្រធានបទ និងបញ្ហាមួយដ៏ក្តៅគគុក។ តែពេលនេះ វាមិនមែនជា ការប្រឈមរវាងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធ នឹងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនោះទេ តែវាជាការប្រឈមរវាងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធ នឹងរដ្ឋខាងក្រៅ ពោលគឺរវាងចិន និងអាមេរិក។ អាមេរិកដែលមិនមែនជារដ្ឋជម្លោះសោះ បានសន្យានឹងជួយជ្រោមជ្រែង រដ្ឋអាស៊ាន ដើម្បីធានាថា នឹងមិនមែនទេការធ្វើយោធូបនីយកម្មក្នុងតំបន់ជម្លោះ។	លោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានអះអាងថាអាមេរិក នឹងបន្តសកម្មភាពផ្សេងៗដើម្បីជាការសាកល្បងថាតើចិន ពិតជាបានធ្វើតាមការសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងការមិនប្រែក្លាយជាសមុទ្រចិនខាងត្បូងទៅជាតំបន់យោធូបនីយកម្ម។ នេះបើយោងតាមកិច្ចសម្ភាសន៍របស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ដែលធ្វើឡើងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលពិសេសមេដឹកនាំអាមេរិក-អាស៊ានជាមួយលោកអូបាម៉ា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ឆ្លើយតបនឹងសំណួរក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ដដែលថាតើអាមេរិក នឹងធ្វើសង្គ្រាមជាមួយនឹងចិនលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោក អូបាម៉ា មិនបញ្ជាក់ច្បាស់នោះទេ។ ក៏បានប៉ុន្តែ លោក ថាក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោក អាមេរិក បានធានានូវទំនាក់ទំនងមួយដ៏ល្អជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលចិន ហើយលោកជឿជាក់ចំពោះការងើបឡើងនៃអំណាចសន្តិភាពនៃចិន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកអូបាម៉ា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការច្រានចោលនូវការដោះស្រាយជម្លោះតាមរយៈច្បាប់អន្តរជាតិ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិរបស់ចិន គឺជាការអនុវត្តគោលការណ៍ចាស់ដែលថា« អ្នកមានអំណាច ធ្វើអ្វីក៏ត្រូវ»។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះដែនអធិបតេយ្យដែលរដ្ឋទាមទារដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និងចិន ។ ហេតុផលចម្បងមួយនៃហេតុផលជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យជម្លោះនេះ ពិបាកនឹងរកដំណោះស្រាយនោះគឺការប្រើប្រាស់អំណេះអំណាងដើម្បីទាមទារ ។ រដ្ឋអាស៊ានទាមទារឲ្យយកច្បាប់អន្តរជាតិ(អនុសញ្ញាស្តីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២) ខណៈ ចិន លើកយកកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ មកដោះស្រាយ។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ ចិនបានសាងសង់កោះសិប្បនិម្មិត និងបន្តសកម្មភាពវាតទីក្នុងតំបន់ជម្លោះជាឯកតោភាគី។ អាមេរិកដែលជារដ្ឋខាងក្រៅសោះ បានចេញមុខរិះគន់ចិនយ៉ាងខ្លាំងៗ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អាមេរិក បានប្រតិបត្តិការទាំងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់ និងនាវាចម្បាំងមកកាន់តំបន់ ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្រោមហេតុផលនៃការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពនៃការហោះហើរ និងនាវាចរណ៍ក្នុងដែនសមុទ្រ ខណៈ ចិន ចាត់ទុកថាជាការលូកដៃផ្ទៃក្នុងនៃជម្លោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2269.txt	ចុងក្រោយលោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni បានឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសារជាថ្មី។ ជ័យ ជម្នះនេះ គឺជាលើកទី៥ហើយសម្រាប់លោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni ដែលធ្វើឲ្យលោក ស្ថិតក្នុងចណោមមេដឹកនាំដែលដឹកនាំប្រទេសយូរជាងគេរបស់ពិភពលោក។	ក្រោយបិទបញ្ចប់ការរាប់សន្លឹកឆ្នោត នៅថ្ងៃចុងក្រោយសបា្តហ៍កន្លងទៅ គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតអ៊ូហ្គង់ដា បានប្រកាសលទ្ធផលជាបឋមដោយលោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni ទទួលសំឡេងគាំទ្រសរុប ៦០.៧៥ ភាគរយនៃសំឡេងឆ្នោតសរុប ខណៈ គូប្រជែងធំបំផុតរបស់លោក គឺមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក Kizza Besigye ទទួលបាន៣៥.៣៧ភាគរយ។ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ម្សិលមិញ ប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកខាងកើតដែលគ្មានជាប់សមុទ្រមួយសោះ អ៊ូហ្គង់ដា បានរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី និងសមាជិកសភាដែលមានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋ ប្រមាណជាង១៥លាននាក់។ សម្រាប់បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីដែលមានការប្រកួតប្រជែងគ្នាខ្លាំងមាន បីរូបដូចជា លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ Yoweri Museveni អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Amama Mbabazi និងប្រធានបក្សប្រឆាំងវេទិកាដើម្បីការផ្លាស់ប្តូរប្រធាធិបតេយ្យ លោក Kizza Besigye។ បើទោះបីជាក្រុមអ្នកអង្កេតការបោះឆ្នោត មើលឃើញថាការបោះឆ្នោតនេះ មានលក្ខណៈប្រសើរជាង ការបោះឆ្នោតមុនៗក៏ដោយដែលបញ្ចូលទាំងការប្រើប្រាស់ការបោះឆ្នោតបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើប វា ក៏មានបញ្ហាមួយចំនួនបានកើតឡើងផងដែរ។ ហើយនោះគឺ បណ្តាញសង្គមដែលមានដូចជាហ្វេសប៊ុក ជាដើមនោះ ត្រូវបានផ្អាកបណ្តោះអាសន្ន ដោយលោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni ជាមុខសញ្ញា មួយដែលអាចបង្កឲ្យមានភាពតានតឹងក្នុងអំឡុង និងក្រោយការបោះឆ្នោត។ ក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតនោះដែរ ក្រុមប៉ូលីស ក៏បានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងឧស្ម័នដើម្បីបំបែកអ្នកតវ៉ា និងបានចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំ បក្សប្រឆាំងលោក Kizza Besigye ដែលផ្ទុះបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងការបោះឆ្នោតដែលលោកបានរកឃើញ ថាមានការបន្លំ និងរៀបចំលទ្ធផលទុកជាមុនទៀតផង។ តែលោក ត្រូវបានប៉ូលិសដោះលែងវិញហើយ។ លោក Kizza Besigye ដែលជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីដែលប្រកួតប្រជែង លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ Yoweri Museveni បីអាណត្តិហើយនោះ បានថ្លែងប្រាប់ព័ត៌មាន Aljazeera ថា លោក មានការជឿជាក់ថាលោក នឹងឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោតនោះ។ តែជុំវិញភាពមិនប្រក្រតីនេះ លោក Kizza ថា « សំឡេងពីប្រជាជន បានបរាជ័យក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំហើយ ហើយអ្វីដែលមិនអាចសម្រេចបានក្នុង រយៈពេលជាយូរហើយនោះ អាចនឹងមិនត្រូវបានសម្រេចក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំទៀតហើយ»។ ក្រោមការរិះគន់យ៉ាងណាក្តី មេដឹកនាំដែលមានអាយុ៧១ឆ្នាំ និងដឹកនាំប្រទេសជាង៣០ឆ្នាំហើយនោះ លោក Yoweri Museveni នឹងត្រូវដឹកនាំអ៊ូហ្គង់ដា៥ឆ្នាំទៀត។ លោក Yoweri Museveni ដែលមានអាយុ៧១ឆ្នាំហើយនោះ បានឡើងកាន់ អំណាចជាប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្គង់ដាតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៦ មកម្ល៉េះ។ ហើយបើលោក ឈ្នះការបោះឆ្នោតលើក នេះម្តងទៀតនោះ លោក នឹងត្រូវក្លាយជាមេដឹកនាំប្រទេសរហូតដល់៣៥ឆ្នាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_227.txt	អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសថា លោកនឹងមិនសុំទោស ចំពោះសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ដែលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៦ ០០០នាក់ស្លាប់ ដែលលោកបានបើកអំឡុងពេលកាន់អំណាចនោះទេ។	អតីតប្រធានាធិបតីលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ដែលមានអាយុ ៧៩ឆ្នាំ បានអះអាងការពារ នៅចំពោះមុខព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា អំពីសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ដែលលោកបានធ្វើ បន្ទាប់ពីការឡើងកាន់តំណែងក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ថា ៖«កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្ញុំក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី គឺការពារប្រទេស និងប្រជាជនហ្វីលីពីន។ កុំចោទប្រកាន់ពីគោលនយោបាយរបស់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំនឹងមិនសុំទោស ឬដោះសាទេ»។ អំឡុងយុទ្ធនាការបង្រ្កាបគ្រឿងញៀននោះ លោក ឌូទើតេ បានបញ្ជាឱ្យប៉ូលិសបាញ់សម្លាប់ជនសង្ស័យគ្រឿងញៀននៅនឹងកន្លែង ប្រសិនបើពួកគេយល់ថា ជីវិតរបស់ពួកគេត្រូវបានគំរាមកំហែង។ បន្ទាប់មកក្រុមប៉ូលិសហ្វីលីពីន បានបើកការបាញ់ប្រហារម្តងហើយម្តងទៀត និងបាញ់សម្លាប់ជនសង្ស័យ នៅតាមដងផ្លូវដោយគ្មានការកាត់ទោស។ ប៉ូលិសបានអះអាងថា យុទ្ធនាការនេះ បានធ្វើឱ្យមនុស្សជាង ៦ ០០០នាក់បានស្លាប់ ប៉ុន្តែក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស បានប៉ាន់ប្រមាណថា មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ ដែលភាគច្រើនជាបុរសក្រីក្របានស្លាប់ដោយស្នាដៃប៉ូលិស ព្រមទាំងមានករណីជាច្រើន មិនមានភស្តុតាងណាមួយ ដែលបង្ហាញថាពួកគេពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀននោះទេ។ បើតាមលោក ឌូទើតេ អំឡុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន លោកបានស្នើឱ្យប៉ូលិស កុំបំពានអំណាចរបស់ពួកគេ ហើយថាពួកគេគួរតែ «ទប់ទល់នឹងទង្វើឈ្លានពានក្នុងការការពារខ្លួន»។ អតីតប្រធានាឌិបតីរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ៖«ខ្ញុំតែងតែចាត់ទុកអ្នកញៀនថ្នាំខុសច្បាប់ ជាជនរងគ្រោះ និងអ្នកជំងឺដែលត្រូវការការថែទាំសុខភាព មិនមែនជាឧក្រិដ្ឋជន។ ខ្ញុំធ្វើអ្វីដែលខ្ញុំត្រូវធ្វើ ហើយជឿឬមិនជឿ ខ្ញុំធ្វើដើម្បីប្រទេសរបស់ខ្ញុំ»។ អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងសវនាការ ជាមួយក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ រួមទាំងពូរបស់ លោក Kian delos Santos ដែលត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅអាយុ ១៧ឆ្នាំនៅក្នុងករណីដែលបង្កឱ្យមានកំហឹងអន្តរជាតិ។ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) កំពុងស៊ើបអង្កេតលើការចោទប្រកាន់ថា ការបង្រ្កាបគ្រឿងញៀន គឺជាក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដែលមានការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល។ មកដល់ពេលនេះ ប៉ូលិសតែ៩នាក់ប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានកាត់ទោសពីបទសម្លាប់ជនសង្ស័យគ្រឿងញៀន។ សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន នៅតែបន្តនៅក្រោមការស្នងតំណែងរបស់លោក ឌូទើតេ គឺប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos ទោះបីជាលោកផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត លើការការពារ និងការស្តារនីតិសម្បទាក៏ដោយ។ ទោះបីជាប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្ន និងអតីតប្រធានាធិបតី មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក៏ដោយ លោក Marcos បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក នឹងមិនសហការជាមួយនឹងការស៊ើបអង្កេតរបស់ ICC នោះទេ។ ហ្វីលីពីន បានចាកចេញពី ICC ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ តាមការបញ្ជារបស់លោក ឌូទើតេ ប៉ុន្តែតុលាការអះអាងថា ខ្លួនមានយុត្តាធិការ លើការសម្លាប់មុនពេលហ្វីលីពីនដកខ្លួន ក៏ដូចជាការសម្លាប់ នៅទីក្រុង Davao ភាគខាងត្បូង នៅពេលដែលលោក ឌូទើតេ ធ្វើជាអភិបាលក្រុង។ លោក ឌូទើតេ នាថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា បានប្រកាសថា ឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងនឹងគ្រឿងញៀន កំពុងកើនឡើងម្តងទៀតនៅហ្វីលីពីន។ លោកបន្ថែមថា៖ «ប្រជាជនហ្វីលីពីន មានការព្រួយបារម្ភ និងរងទុក្ខ»។ កាលពីដើមខែនេះ នៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់សភាដាច់ដោយឡែកមួយ អតីតវរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិសម្នាក់ បានផ្តល់សក្ខីកម្មថា ការិយាល័យរបស់លោក ឌូទើតេ បានផ្តល់ប្រាក់ដល់ប៉ូលិសរហូតដល់ ១៧ ០០០ដុល្លារ ដើម្បីសម្លាប់ជនសង្ស័យដែ លជាផ្នែកនៃការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀន។ រង្វាន់ត្រូវបានផ្តល់ជូនសម្រាប់តែឃាតកម្មប៉ុណ្ណោះ មិនមែនការចាប់ខ្លួនទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2270.txt	ស្នូរកាំភ្លើងស្ងប់ស្ងាត់ ហើយការផ្លោងដាក់គ្នាក៏រសាយនៅក្នុងប្រទេសស៊ីរី ដែលវាមិនធ្លាប់មានសោះតាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្តើមអូសបន្លាយមកអស់៥ឆ្នាំហើយនោះ។ តាមពិតភាគីជម្លោះផ្អាកប្រយុទ្ធដោយសារបទឈប់បាញ់ដែលមហាអំណាចអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីពួតដៃគ្នាបង្កើតឡើងនិងត្រូវអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិនោះចូលជាធរមាន។	បទឈប់បាញ់សំដៅបញ្ចប់ការបង្ហូរឈាមគ្នារវាងប្រជាជនស៊ីរីបានចូលជាធរមានហើយនៅ ពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រម្សិលមិញថ្ងៃសុក្រទី ២៦ ខែកុម្ភៈ។ អាចថានេះជាលើកដំបូងបំផុតហើយ ដែលការបាញ់ផ្លោងដាក់គ្នារវាងភាគីរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាមនៅស៊ីរីត្រូវផ្អាកជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើងមក៥ឆ្នាំរហូតឆក់យកជីវិតមនុស្សជាង២សែននាក់។ ហើយអាចថាប្រជាជនស៊ីរីដែលរងទុក្ខវេទនាព្រោះសង្គ្រាមស៊ីវិលច្រើនឆ្នាំមកនេះចាប់ផ្តើមមានក្តីសង្ឃឹមខ្លះៗហើយថានឹងបានស្គាល់សុខសន្តិភាព។ តាមពិតទៅបទឈប់បាញ់នេះត្រូវបានឯកភាពគ្នាដាក់ចេញដោយមហាអំណាចអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីដែលលូកដៃក្នុងជម្លោះស៊ីរីនេះយ៉ាងជ្រៅ។ ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះថានឹងធ្វើយ៉ាងណាជ្រោមជ្រែងបទឈប់បាញ់និងជំរុញឲ្យភាគីអនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនដើម្បីបញ្ចប់ឲ្យបាននូវសង្គ្រាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃនេះ។ ប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះមុនកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមាន ក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិមូលមតិគ្នាសម្រេចអនុម័តដំណោះស្រាយដែលព្រាងឡើងដោយអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី ដោយដំណោះស្រាយនេះទាមទារឲ្យមានការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់គ្នាឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិងពេញលេញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើយោងតាមទីភ្នាកងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានព្រមានរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាដ ផងដែរមុនពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមានជុំវិញការអនុវត្តបទឈប់បាញ់នេះ។ អាមេរិកព្រមានថា ពិភពលោកកំពុងរង់ចាំមើលឥវិយាបថនិងឆន្ទៈអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក អាសាដ ។ ខណៈដែលបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានទៅហើយនោះ បេសកជនពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Staffan de Mistura បានអះអាងថា កិច្ចចរចាសន្តិភាពក្រុងហ្សឺណែវនឹងចាប់ផ្តើមឡើងវិញនៅថ្ងៃ ៧មិនាខាងមុខ ក្នុងករណីដែលបទឈប់បាញ់ត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញហើយជំនួយមនុស្សធម៌បន្ថែមទៀតត្រូវបានផ្តល់ទៅដល់ប្រជាជនដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនាព្រោះខ្វះស្បៀង។ ថ្វីបើបទឈប់បាញ់នេះបង្កើតឡើងដោយមហាអំណាចអាមេរិក និងរុស្ស៊ីក៏ដោយ បញ្ហាចម្រូងចម្រាសច្រើនណាស់ដែលភាគីទាំងពីរមិនទាន់រកចំណុចរួមគ្នាឃើញ។ បញ្ហាមួយគឺកំណត់ក្រុមភេរវជនដែលត្រូវវាយប្រហារ។ គេក៏សង្ឃឹមថា យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់របស់ក្រុងម៉ូស្គូនឹងបញ្ឈប់យុទ្ធនាការរបស់ខ្លួនវាយសន្ធប់លើទីតាំងជនស៊ីវិល និងក្រុមឧទ្ទាមដែរ។ ប៉ុន្តែម្តងជាពីរដង រដ្ឋាភិបាលលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានអះអាងថា កងទ័ពរបស់លោកមិនបានវាយលុកលើជនស៊ីវិលដូចការចោទប្រកាន់របស់លោកខាងលិចទេ ហើយលោក ពូទីន បានបញ្ជាក់ហើយថា រុស្ស៊ីមិនអាចបញ្ឈប់ការវាយប្រហារប្រឆាំងក្រុមភេរវជនឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានលើកឡើងផងដែរថា រុស្ស៊ីធានាជាមុនហើយថា ខ្លួននឹងមិនវាយប្រហារក្រុមឧទ្ទាមឡើយក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2271.txt	កិច្ចពិភាក្សារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ស្ដីពីការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានពន្យារពេលសិន ខណៈរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន នឹងទៅកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីពិភាក្សាបញ្ហានេះ។ គម្រោងពង្រាយនេះ លេចជារូបរាងនៅក្រោយការបាញ់រ៉ុក្កែតរបស់កូរ៉េខាងជើង កាលពីដើមខែកុម្ភៈនេះ តែត្រូវបានចិនប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំង ដោយអះអាងថាប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិខ្លួន។	គម្រោងពិភាក្សាស្ដីពីការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស (THAAD) របស់អាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានពន្យារពេល ដ្បិតចិនបង្ហាញការមិនសប្បាយចិត្ត ចំពោះការពង្រាយនេះ។ គម្រោងពង្រាយនេះ នឹងក្លាយជាប្រធានបទក្ដៅ នៅពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក វ៉ាងយី ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីបង្ហាញជំហររបស់ចិនដែលប្រឆាំង ដាច់ខាតការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារ THAAD។ អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តកូរ៉េខាងត្បូងរបស់ខ្លួន គ្រោងនឹងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតក្រុមការងារមួយ ដែលនឹងឈានដល់ការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារនេះ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង លោក Moon Sang-gyun បានបញ្ជាក់ថា ផែនការនេះ ត្រូវបានពន្យារពេល បើទោះជាភាគីទាំងពីរ មានការឯកភាពគ្នាលើឯកសារពាក់ព័ន្ធអស់ទៅហើយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ការពន្យារពេលនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី នឹងទៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅថ្ងៃទី២៣នេះ។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក វ៉ាងយី លើកនេះ ទំនងជាទៅបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់ចិន ចំពោះបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង ជាពិសេស គឺការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសតែម្ដង។ អ្វីគេយល់ច្បាស់នោះគឺ ចិនមិនព្រមឲ្យអាមេរិក យករឿងនេះ ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលហ៊ុមព័ទ្ធចិននោះទេ។ បន្ទាប់ពីការបាញ់រ៉ុក្កែតដោយកូរ៉េខាងជើងនៅដើមខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងត្បូងបានទទូចដល់អាមេរិក ឲ្យពង្រាយកាំជ្រួចការពារអាកាស ដើម្បីការពារការវាយប្រហារណាមួយពីកូរ៉េខាងជើង។ យ៉ាងណាមិញ ចិនដែលជាអ្នកជិតខាងរបស់កូរ៉េខាងត្បូង បានប្រឆាំងដាច់អហង្ការចំពោះការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារនេះ។ ជារឿយៗ ចិនបានប្រាប់ឲ្យអាមេរិកត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះរឿងពង្រាយនេះ ពីព្រោះវាបានប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខផ្ទាល់របស់ចិន ហើយអាចនឹងធ្វើឲ្យរង្គោះរង្គើដល់ស្ថិរភាពតំបន់ទៀតផង។ ម្យ៉ាងប៉េកាំងក៏ធ្លាប់ប្រាប់វ៉ាស៊ីនតោនថា ការពង្រាយឧបករណ៍យោធា មិនមែនជាដំណោះស្រាយនោះទេ ហើយព្យុងយ៉ាងក៏មិនព្រមបញ្ឈប់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីអាវុធរបស់ខ្លួននោះដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី កូរ៉េខាងត្បូងអះអាងហើយថា ការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនេះ គឺគ្រាន់តែការពារពីការវាយប្រហារពីកូរ៉េខាងជើងប៉ុណ្ណោះ មិនមែនសំដៅលើប្រទេសណាទេ។ ហើយការពង្រាយនេះ ជារឿងរបស់អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងតែប៉ុណ្ណោះ មិនពាក់ព័ន្ធអ្នកផ្សេងទេ។ ចំណែកការចរចានេះ រំពឹងថា នឹងចាប់ផ្ដើមឡើងវិញនៅសប្ដាហ៍ក្រោយនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2272.txt	ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរុស្ស៊ីស៊េរីទំនើប S-400 ត្រូវបានគេដាក់ឲ្យស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធ (Combat Duty) នៅតំបន់ទឹកកកស៊ីបេរីនៅថ្ងៃ ទី ១ ខែមីនាកន្លងទៅនេះ ។ ការដាក់ប្រព័ន្ធមីស៊ីលប្រឆាំងយន្តហោះចំនួន ៦ គ្រឿងស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធកើតឡើង ក្រោយអង្គភាពយោធាតំបន់ទទួលបានសព្វាវុធនេះកាលពីចុងឆ្នាំមុន។	រុស្ស៊ីបានចេញសម្រេចដាក់ឲ្យប្រព័ន្ធមីស៊ីលប្រឆាំងយន្តហោះស៊េរីទំនើប S-400 ចំនួន ៦គ្រឿងឲ្យស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធ នៅក្នុងតំបន់ទឹកកកស៊ីបេរី នៅភាគខាងលិចប្រទេសរុស្ស៊ីថ្ងៃអង្គារទី ១មីនាកន្លងទៅ។ អាចថាជាការពង្រឹងការការពារដែនអាកាសរបស់រុស្ស៊ី ខណៈដែលភាពតានតឹងនិងប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងណាតូនិងរុស្ស៊ីនៅតែធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាស និងយោធាការពារអាកាសរុស្ស៊ីភូមិភាគទី ១៤ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Vladimir Korytkov បានដាក់ចេញបទបញ្ជានេះ ក្រោយពេលដែលអង្គភាពយោធាលោកទទួលបានសព្វាវុធថ្មីនេះកាលពីចុងឆ្នាំមុន។ មុនត្រូវដាក់ចូលក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធ សព្វាវុធនេះត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សាកល្បងតាមលំហាត់បាញ់គ្រាប់ពិតនៅតំបន់ Astrakhan។ ហើយ កងកម្លាំងពាក់ព័ន្ធបានទទួលការបង្វឹកនិងបណ្តុះបណ្តាលពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់សព្វាវុធទំនើបថ្មីនេះចប់សព្វគ្រប់ដែរ។ ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសថ្មីនេះតាមពិតទៅ នឹងក្លាយជាសព្វាវុធសំខាន់ឈរជើងការពារដែនអាកាសរុស្ស៊ី ជំនួសតំណែងប្រព័ន្ធមីស៊ីលស៊េរីចាស់ S-300 ដែលបានចូលបម្រើកងទ័ពរុស្ស៊ីអស់ច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ។ ប្រព័ន្ធមីស៊ីល S-400 ជាសព្វាវុធសម្រាប់ការពារដែនអាកាសថ្មីបំផុតមួយដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងបំពាក់ដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើប។ សពា្វវុធនេះទើបតែចូលបម្រើវិស័យកងទ័ពក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ហើយវាអាចមានសមត្ថភាពកម្ទេចយន្តហោះចម្បាំង នាវា កាំជ្រួចបាលីស្ទិករយៈចម្ងាយវែងនិងឆ្ងាយថែមទៀតផង។ កន្លងមកនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រេមឡាំងបានសម្រេចពង្រាយសព្វាវុធប្រភេទនេះទៅកាន់ទឹកដីស៊ីរីដើម្បីកំញើញលោកខាងលិចផង។ ដោយសារវត្តមានប្រព័ន្ធមីស៊ីលនេះហើយ លោកខាងលិចក៏បង្ខំចិត្តបន្ថយការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសលើទ័ពលោក បាសា អាល់ អាសាដ និងបន្ទន់ឥរិយាបទដើម្បីជជែកពិភាក្សាជាមួយរបបដឹកនាំក្រេមឡាំងដើម្បីប្រឆាំងភេរវកម្មរួមគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2273.txt	សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ៖ ក្រោយផ្តល់សន្ទរកថាបើកកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិកអាស៊ាននៅព្រឹកថ្ងៃ ១៧ កុម្ភៈ (ម៉ោងក្នុងតំបន់) ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូនេស៊ីលោក ចូកូ វិដូដូ ( Joko Widodo) បានបន្តដំណើរទៅទស្សនកិច្ចទៅក្រុមហ៊ុន Twitter។ ក្នុងជំនួបជាមួយនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គមនេះ ប្រមុខរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ីជជែកពីវិធានការទប់ស្កាត់ភេរវកម្ម។	ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូនេស៊ីលោក ចូកូ វីដូដូ បានអញ្ជើញទៅទស្សនកិច្ចនៅក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គម
article_2274.txt	រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាថ្មីដែលនឹត្រូវដឹកនាំដោយបក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យនៃលោក ស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) នឹងត្រូវចាប់នឹងរៀបចំក្បាលម៉ាស៊ីនថ្មីនៅខែមីនានេះហើយ។ ខណៈកាលកំណត់កាន់តែខិតជិតមកដល់ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃបក្សលោកស្រីស៊ូជី បានអះអាងថារដ្ឋាភិបា លថ្មី នឹងកាត់បន្ថយនូវក្រសួងមួយចំនួនដើម្បីធានាពីប្រសិទ្ធភាពការងារផងដែរ។	ប្រភពមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី ស៊ូជី បានបង្ហើបឲ្យដឹងថារដ្ឋា ភិបាលថ្មី នឹងកាត់បន្ថយនូវចំនួនក្រសួងឲ្យត្រឹមតែ២៣ស្ថាប័នតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រសួងក្នុងអាណត្តិរបស់ រដ្ឋាភិបាលនៃលោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ ថេស សេន (Thein Sein) បច្ចុប្បន្នមានសរុប៣៦ ក្រសួង។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សលោកស្រី ស៊ូជី ក៏បានពន្យល់ដែលពីការកាត់បន្ថយនេះ គឺមិនមែនមានន័យបញ្ឈប់ការងារ មន្ត្រីនៃក្រសួងទាំងនោះទេ តែគឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃក្រសួងមួយចំនួនដែលចាំបាច់ដើម្បីបម្រើការឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព។ ជាមួយគ្នានេះ សម្រាប់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់បក្សឈ្នះឆ្នោត នឹងដាក់បញ្ចូលសមាជិកបក្ស សម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យត្រឹមតែ៣០ទៅ៤០ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ ហើយ ចំនួនដែលនៅសេសសល់ នឹងមានការចូលរួមពីសមាជិកបក្សផ្សេង និងអ្នកជំនាញ។ នេះបើយោងតាមប្រភពដដែល ដែល បានបន្ថែមទៀតថា បញ្ជីនៃសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី នឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃអាទិត្យស្អែកនេះផងដែរ ពោលធ្វើឡើងមុន៤ថ្ងៃនៃការប្រកាសបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីថ្មីមីយ៉ាន់ម៉ា។ តាមពិតទៅ វាមិនមែនជាអ្វីដែលត្រូវភ្ងាក់ផ្អើលនោះទេ សម្រាប់ការបង្ហើបនូវសមាសភាពនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ាដែលភាគច្រើនមិនមែនជាសមាជិកនៃបក្សឈ្នះឆ្នោតនោះ។ នោះក៏ព្រោះតែ លោកស្រី ស៊ូជី ក៏ធ្លាប់ថ្លែងបញ្ជាក់ក្រោយពេលលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតត្រូវបានប្រកាស ដែលថារដ្ឋាភិបាលថ្មី របស់បក្សលោកស្រី នឹងមានការចូលរួមទាំងពីបក្សឈ្នះឆ្នោត បក្សចាញ់ឆ្នោត និងតំណាងជនជាតិភាគតិចផងដែរនោះ។ ទាំងនេះ គឺសុទ្ធសឹងតែជាយុទ្ធសាស្ត្រ ឬគោលនយោបាយរបស់លោកស្រី ស៊ូជី ដើម្បីផ្សះផ្សារជាតិ ខណៈ ជាលើកដំបូងក្នុងការដឹកនាំប្រទេសផងដែរនោះ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនាខាងមុខនេះ សភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតី និងអនុប្រធានាធិបតី ដែលតែងតាំងដោយ បក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ និង មេយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ ហើយរដ្ឋាភិបាលថ្មី ក៏នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមនៅចុងខែមីនានេះផងដែរ។ នេះ ក៏មានន័យដែរថា វាក៏កាន់តែជិតដល់ពេលចុងក្រោយនៃអាណតិ្តប្រធានាធិបតីពាក់កណ្តាលស៊ីវិល លោក ថេន សេនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2275.txt	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទលើសេចក្ដីសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មដ៏ខ្លាំងមួយប្រឆាំងនឹងកូរ៉េខាងជើង ដែលបានសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននិងបាញ់រ៉ុក្កែតទៅលំហអាកាស។ ទណ្ឌកម្មនេះត្រូវបានព្រាងដោយអាមេរិកនិងចិន ហើយវានឹងដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀតលើក្រុងព្យុងយ៉ាងឲ្យបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។	ទីបំផុតក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានចេញសេចក្ដីសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មថ្មីមួយទៀតលើកូរ៉េខាងជើងដែលសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននិងបាញ់រ៉ុក្កែតបន្តបន្ទាប់គ្នា។ នៅថ្ងៃពុធទី២ ខែមីនា សមាជិកទាំង១៥នៃក្រុមប្រឹក្សានេះបានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទលើសេចក្ដីសម្រេចនេះ ដែលត្រូវបានព្រាងដោយអាមេរិក ក្រោយពេលចរចាជាមួយចិនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ចិននិងអាមេរិកបានបង្ហាញជំហរដូចគ្នាចំពោះសកម្មភាពផ្គើនម្ដងហើយម្ដងទៀតរបស់កូរ៉េខាងជើងនារយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ កាលពីខែមុន កិច្ចចរចារវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ចន ឃេរី បានប្រព្រឹត្តដោយរលូនដើម្បីដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងទៅលើរបបផ្តាច់ការកូរ៉េខាងជើងឲ្យបោះបង់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អាមេរិកនិងចិនបានចរចាគ្នាអស់ជិតពីរខែ ដើម្បីសម្រេចបានដំណោះស្រាយដ៏ធ្ងន់នេះ។ សេចក្ដីសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មដែលមាន៥២ចំណុចនេះ មិនដែលមានពីមុនមកទេ។ វា តម្រូវឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យលើទំនិញទាំងអស់ដែលនាំចេញនិងនាំចូលពីកូរ៉េខាងជើង មិនថាធ្វើតាមផ្លូវអាកាសឬសមុទ្រនោះទេ ខណៈសេចក្ដីសម្រេចលើកមុនតម្រូវឲ្យត្រួតពិនិត្យការដឹកជញ្ជូន ប្រសិនបើសង្ស័យថា មានដឹកឥវ៉ាន់ខុសច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្ដីសម្រេចលើកនេះក៏បានកំណត់ពីការហាមឃាត់ការនាំចេញធ្យូងថ្ម ដែក មាស និងរ៉ែមានតម្លៃដទៃទៀត ពីកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ដែលនេះគឺសំដៅដល់ការកាត់ផ្ដាច់ធនធានហិរញ្ញវត្ថុរបស់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង ទទួលបានចំណូលជាច្រើនលានដុល្លារ ពីការនាំចេញភោគផលរ៉ែទាំងនេះ ដែលត្រូវប្រើសម្រាប់ការចំណាយរបស់ខ្លួន។ ក្រៅពីនោះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខក៏រឹតបន្តឹងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអាវុធ ជាពិសេសអាវុធធុនស្រាល និងបានអនុញ្ញាតឲ្យឃាត់កប៉ាល់ដែលសង្ស័យថា មានដឹកទំនិញខុសច្បាប់ទៅកូរ៉េខាងជើង។ សូម្បីនាឡិកាទំនើប និងសម្ភារៈកីឡាក៏ត្រូវបានហាមឃាត់ចូលទៅកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ដែលការហាមឃាត់នេះសំដៅដល់ក្រុមមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិមានសិទ្ធិបណ្ដេញអ្នកការទូតកូរ៉េខាងជើង ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរត់ពន្ធអាវុធខុសច្បាប់ដែរ។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ គឺជាការឆ្លើយតបនឹងសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននៅខែមករានិងបាញ់រ៉ុក្កែតនៅខែកុម្ភៈ។ សហគមន៍អន្តរជាតិចាត់ទុកអំពើនេះជាការល្មើសនឹងបម្រាមសេចក្ដីសម្រេចលើកមុនៗដែលដាក់លើទីក្រុងព្យុងយ៉ាងពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ចិនជាមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់កូរ៉េខាងជើង ក៏សុខចិត្តគាំទ្រអាមេរិក ដើម្បីបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដែរ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2276.txt	ចិនបានបញ្ជាក់ថា យន្តហោះចម្បាំងនិងនាវាចម្បាំងទំនើបភាគច្រើនដែលបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងភាគច្រើនជារបស់អាមេរិក។ ការលើកឡើងរបស់ចិនកើតឡើងស្របពេលដែល មន្ត្រីយោធាជើងទឹកអាមេរិកទទួលស្គាល់ថាអាមេរិកបញ្ជូននាវាចម្បាំងនិងនាវាដឹកយន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីល្បាតនិងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍។	ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីចុងសប្តាហ៍មុន អ្នកនាំពាក្យសភាជាតិចិនលោកស្រី Fu Ying បានបកស្រាយថា នាវាចម្បាំងទំនើបនិងយន្តហោះប្រដេញភាគច្រើនដែលបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងជារបស់អាមេរិក។ លោកស្រីក៏លើកជាឧទាហរណ៍ផងដែរ ដូចជាការពង្រាយសព្វាវុធទៅក្បែរកោះNansha កន្លងមក ហើយសកម្មភាពរបស់អាមេរិកនេះបានបង្កឲ្យមានការខឹងសម្បារជាខ្លាំងក្នុងចំណោមប្រជាជនចិន។ បើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យសភាចិនរូបនេះ ការចោទប្រកាន់ចិនកន្លងមកថា ព្យាយាមពង្រឹងអំណាចយោធា នៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិន ជារឿងមិនស័ក្តិសមសោះ។ លោកស្រីបន្ថែមថាកន្លងមក អាមេរិកបានបញ្ជាក់ហើយថាខ្លួននឹងបញ្ជូន ៦០ភាគរយនៃទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួនមកកាន់តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និង សហប្រតិបត្តិការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ដើម្បីពង្រឹងការល្បាតនិងសកម្មភាពយោធានានានៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងផង។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះចង់មានន័យថា អ្នកដែលព្យាយាមបង្កើតឲ្យមានយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះមិនមែនចិនទេ តែសហរដ្ឋអាមេរិកឯណោះទេ។ លោកស្រីក៏ឆ្លៀតចោទប្រកាន់អាមេរិកវិញផងដែរ អ្វីដែឡអាមេរិកកំពុងធ្វើគឺជាការកសាងអនុត្តរភាពរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រកសាងឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញ។ ការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ជាការឆ្លើយតបចំពោះការចោទប្រកាន់មកលើចិនកន្លងមកពីសំណាក់រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ អាមេរិកតែងតែថា មហាយក្សចិនកំពុងវាតទីនៅតំបន់ជម្លោះ និងពង្រាយសព្វាវុធ មានមីស៊ីល យន្តហោះចម្បាំងជាដើមផងនោះទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយសកម្មភាពនេះវាបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពតំបន់។ កាលពីចុងសប្តាហ៍នេះ សារព័ត៌មានអាមេរិក Washington Post បានផ្សព្វផ្សាយថា អាមេរិកបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះច្រើនគ្រឿងមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងក្រោមលេសអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍សមុទ្រ។ ក្នុងចំណោមនាវាទាំងនោះមាននាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាពិឃាតផង ប៉ុន្តែសកម្មភាពអាមេរិកធ្វើឲ្យចិនក្តៅក្រហាយមិនតិចទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយកាលពីខែមុន ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក លោកក៏បានបញ្ជាក់ប្រាប់សមភាគីលោក លោក ចន ឃែរី ផងដែរពាក់ព័ន្ធបញ្ហាយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោក ថាដើម្បីកាត់បន្ថយការធ្វើយោធូបនីយកម្មវាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចតែភាគីមួយទេ ប៉ុន្តែវាតម្រូវឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់សហការគ្នា បញ្ចប់រាល់សកម្មភាពបង្ករឿងនិងបង្អួតសព្វាវុធទំនើបៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2277.txt	ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវថៃ បានទទូចឲ្យគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ(CDC) ដោះស្រាយបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដើម្បីធានាឲ្យបានស្ថិរភាពនយោបាយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលនាថ្ងៃអនាគត។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនាំមុខនោះ ក៏បានព្រមានដែលថាបើមិនដោះស្រាយនោះទេ រដ្ឋប្រហារអាចត្រលប់មកវិញទៀតនៅក្នុងរយៈពេល១០ក្រោយ។	លោក Sombat Thamrongthanyawong អតីតនាយកវិទ្យាស្ថានជាតិនៃរដ្ឋបាលអភិបាលអភិវឌ្ឍន៍ បាន អះអាងថាប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលបានស្នើដោយគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ មានលក្ខណៈចន្លោះប្រហោងច្រើន ហើយប្រព័ន្ធនោះ នឹងធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលចម្រុះកាន់ខ្សោយដែលផ្តល់ឱកាសឲ្យក្រុមយោធាធ្វើអន្តរាគមន៍បានគ្រប់ពេល។នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍។ លោក Sombat Thamrongthanyawong បានបន្ថែមទៀតថា បើភាពចន្លោះប្រហោងនោះ នៅតែមិនត្រូវបានគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញលើកឡើងដើម្បីពិភាក្សានោះទេ រដ្ឋប្រហារថ្មី អាចកើតឡើងម្តងទៀតក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំទៀត។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានដដែល ដែលបានដកស្រង់សម្តីលោកដែលថារដ្ឋបាលរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា កំពុងតែព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាតែលោក ក៏បានលើកឡើងជាចំណោទបញ្ហាដែលថាតើរដ្ឋាភិបាលចម្រុះអាចរក្សានូវអំណាចរបស់ខ្លួន ដោយរបៀបណា។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរ ក្រោមការដឹកនាំរបបសឹករបស់លោកប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា កន្លងទៅ គណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ បានបោះពុម្ភផ្សាយសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃជាសាធារណៈ និងរង់ចាំអនុសាសន៍ពីរដ្ឋាភិបាលយោធា ដើម្បីកែតម្រូវដើម្បីឈានទៅរកការធ្វើស្ទង់មតិជារួមពីប្រជាជនតាមរយៈការធ្វើប្រជាមតិនៅខែកក្កដាខាងមុខ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ មិនត្រឹមតែរងនូវការរិះគន់លើប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលផ្តល់លទ្ធភាពច្រើនក្នុងការ បង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះនោះទេ តែក៏បានរងនូវការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីគណបក្សនយោបាយនិងអ្នកវិភាគមួយចំនួន ដ្បិតពួកគេមើលឃើញថាជារដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបម្រើផលប្រយោជន៍យោធា។ ជាពិសេសនោះគឺលើចំណុចនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី មិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតទៀតផង ប្រសិនបើប្រទេសជួបវិបត្តិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2278.txt	លោក Xin Ming សាស្ត្រាចារ្យនៃសាលាបក្សនៃគណៈកម្មាធិការកណ្តាល CPC បានថ្លែងថាកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់ចិននៅឆ្នាំ២០១៦នេះ នឹងផ្តោតសំខាន់លើយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ប្រាំចំណុច ដែលជា «ផែនការ ប្រាំឆ្នាំរកិល» លើកទី១៣ ដែលមានដូចជា កាអភិវឌ្ឍប្រកបដោយ ការច្នៃប្រឌិត, ការស៊ីសង្វាក់គ្នា, បៃតង បើកចំហ និងការចែករំលែក។	ការលើកឡើងរបស់លោក Xin ធ្វើឡើងមុនពេលនៃកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនៃសមាជប្រជាជនថ្នាក់ជាតិ (NPC) និងមហាសន្និបាតប្រឹក្សាយោបល់នយោបាយប្រជាជនចិន (CPPC) ។ យុទ្ធសាស្ត្រប្រាំចំណុច ដែលត្រូវផ្តួចផ្តើមឡើងនៅក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី៥របស់គណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃសមាជប្រជាជនថ្នាក់ជាតិកាលពីខែតុលាកន្លងទៅ បាននិងក្លាយជាមគ្គទេសក៍សម្រាប់ផែនការប្រាំឆ្នាំរំកិលក្នុងអាណត្តិទី១៣នៃរដ្ឋាភិបាលដែលជាផែនការមេមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦រហូតដល់ឆ្នាំ២០២០។ សម្រាប់ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ ប្រដូចទុកផែនការមេនោះ ទៅនិងមគ្គទេសក៍យុទ្ធសាស្ត្រមួយ ដែលស្រប ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចចិន ដែលកំពុងឆ្ពោះទៅរក «ភាពសាមញ្ញថ្មី» ដែលផ្តោតសំខាន់លើការអភិវឌ្ឍគុណភាព ជាជាងបរិមាណ។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់ចិន បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសហគមន៍អន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) បានបកស្រាយលើចំណុចនីមួយៗនៃយុទ្ធសាស្ត្រនោះនាកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃក្រុមប្រទេស២០ លើកទី១០ នៅក្រុង Antalya នៃប្រទេសតួកគី កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ សម្រាប់ទស្សនសកលវិញ យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីទាំងប្រាំចំណុចនោះ នឹងបង្ហាញពីការការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ចិន ក្នុងការធ្វើឲ្យការអភិវឌ្ឍរបស់ចិនកាន់តែល្អប្រសើរ ជាមួយបណ្តាប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ដែលផ្សាភ្ជាប់ជាមួយអភិបាលកិច្ចសេដ្ឋកិច្ចសកលផងដែរនោះ។ ជាមួយគ្នានេះ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន ក៏នឹងបើកចំហកាន់តែទូលាយទៅកាន់ពិភពលោកផងដែរ។ ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ចិន បានចូលរួមចំណែកនៃការអភិវឌ្ឍសកលយ៉ាងសកម្ម។ ជាឧទាហរណ៍នោះគឺ ចិនបានអនុវត្ត នូវសកម្មភាពរបស់ខ្លួនគួរកត់សម្គាល់នៅក្នុងទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍សហវត្សរ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ហើយ ចិន ក៍បានបន្តគាំទ្រនូវរបៀបវារៈ២០៣០ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តភាព ដែលបានអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ មួយវិញទៀតនោះ លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏ធ្លាប់បានអះអាងថា ចិន នឹងដាក់បញ្ចូលនូវរបៀបវារៈ២០៣០ ជាចំណែកមួយក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ប្រាំឆ្នាំរំកិលរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងអាណត្តិទី១៣នេះផងដែរ។ លោក ស៊ី ក៏បានស្នើទៅកាន់សមាជិកក្រុម២០ ទាំងអស់ចូលរួមជាមួយនឹងផែនការអនុវត្តរបស់ចិនដើម្បី ជំរុញការលូតលាស់សកលកាន់តែខ្លាំង ប្រកបដោយចីរភាព និងតុល្យភាព។ ហើយខណៈនៃការកើនឡើង នៃទំនាក់ទំនងតាមរយៈសាកលភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ច ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក នឹងឃើញកាន់តែច្បាស់ពីការកើនឡើងនៃផលប្រយោជន៍រួមផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ក្រុមអ្នកវិភាគ ជឿជាក់ថា គំនិតផ្តួចផ្តើមនៃយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់ចិន នឹងផ្តល់ផលវិជ្ជមាន សម្រាប់ពិភពលោក នៅពេលប្រទេសនីមួយៗពន្លឿនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួននោះ។ តាមរយៈការបង្ហាញពីចំណុចសំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្រនោះ សហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងតាមដានកាន់តែខ្លាំង ជាមួយកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំចិន ដោយសង្ឃឹមថា យុទ្ធសាស្ត្រទាំងនោះ នឹងនាំមកនូវឱកាសនៃការអភិវឌ្ឍកាន់តែច្រើនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2279.txt	អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយដែលបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៃរឿងអាស្រូវពុករលួយរាប់លានដុល្លាររបស់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មិនទាន់ត្រូវបានបំភ្លឺដូចទៅនឹងការចង់បានរបស់ប្រជាជន។ អវត្តមាននៃការបកស្រាយរឿងអាស្រូវនេះ បានធ្វើបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ ដែលបានជំរុញឲ្យអ្នកនយោបាយម៉ាឡេស៊ីជាច្រើនដែលដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ ចងសម្ព័ន្ធគ្នាដើម្បីទម្លាក់លោក ណាជីប ចេញពីតំណែង។	កាលពីថ្ងៃសុក្រម្សិលមិញ ក្រុមសម្ព័ន្ធអ្នកនយោបាយម៉ាឡេស៊ី ដែលដឹកនាំដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដើម្បីទទួចឲ្យមានការរួបរួមជាតិ និងចលនា ជាតិមួយដើម្បីទម្លាក់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីបចេញពីតំណែងដោយមិនប្រើប្រាស់ហិង្សានោះទេ។ សេចក្តីថ្លែងកាណ៍ដែលចុះហត្ថលេខាដោយអ្នកនយោបាយ៥៨រូប បានសន្យាថានឹងប្រើប្រាស់មធ្យោ បាយផ្នែកច្បាប់ និងអហិង្សាដើម្បីទម្លាក់លោកណាជីបចេញពីតំណែង។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារ ព័ត៌មាន AFP ដែលបានបន្ថែមដែលថា ចលនាជាតិនេះ មិនត្រឹមតែដើម្បីទម្លាក់លោកណាជីបពីតំណែ ងប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែក៏រួមបញ្ចូលទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗផងដែរ។ សេចក្តីសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក៏បានបញ្ញត្តិដូច្នេះដែរថា « យើងសូមឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី គ្រប់ជាតិសាសន៍ សាសនា និន្នាការនយោបាយ ក្មេង និងចាស់ ចូលរួមសង្គ្រោះម៉ាឡេស៊ីពីរដ្ឋាភិបាលដែលកំពុងតែ ដឹកនាំដោយលោក ណាជីបទាំងអស់គ្នា។» ដោយសារតែហត្ថលេខីមួយចំនួន មិនចង់ចេញទាមទារដោយសាធារណៈ លោក មហាធៀ ដែលជា មេដឹកនាំនៃសម្ព័ន្ធអ្នកនយោបាយនោះ បានអះអាងថា ការទាមទារទម្លាក់លោកណាជីប អាចធ្វើឡើង នៅតាមផ្ទះរបស់ប្រជាជនរៀងៗខ្លួនក៏បាន ដ្បិតការទាមទារតាមដងផ្លូវ បំពានទៅនឹងច្បាប់រដ្ឋ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ការបង្កើតសម្ព័ន្ធនយោបាយដើម្បីទម្លាក់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ធ្វើឡើងស្របជាមួយនឹងការចាប់ដៃគ្នារវាងមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដែលកំពុងជាប់ក្នុងពន្ធនាគារលោក អាន់វ៉ារ អ៊ីប្រាហ៊ីម និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាចយូរជាងគេលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលធា្លប់ជាគូសត្រូវនយោបាយនឹងគ្នានោះ។ សូមរម្លឹកផងដែរថាកាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ សារពត៌មាន Wall Street Journal និង Sarawak បានផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍មួយ ស្តីចរន្តនៃការផ្ទេរទឹកប្រាក់ពីធនាគារ និង ក្រុមហ៊ុនឯកជន 1MDB ទៅកាន់គណនីឯកជនរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ប្រមាណ៧០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ បញ្ហានេះ បាននិងកំពុងធ្វើឲ្យនយោបាយរបស់ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវប្រឈមនឹងភាពច្របូកច្របល់។ នោះ ក៏ព្រោះ តែលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីប មិនបានបង្ហាញពីភាពស្អាតស្អំរបស់លោកទៅកាន់សាធារណៈជននោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកណាជីប បែរជាបណ្តេញសមាជិករដ្ឋាភិបាលរបស់លោក និង ផ្លាស់ប្តូរមន្ត្រីតុលាការ ដែលហ៊ានចេញមុខរិះគន់ និង កោះហៅលោកដើម្បីបកស្រាយពីភាពស្អាតស្អំទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_228.txt	ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា បានជ្រើសរើសអតីតនាយកប្រតិបត្តិរបស់ស្ថាប័នកីឡាកាសអាម៉េរិក WWE គឺលោកស្រី Linda McMahon ឱ្យធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ។ លោក ត្រាំ បានតែងតាំងលោក Howard Lutnick ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងលោក Mehmet Oz ជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលថែសុខភាព និងសេវាកម្មសុខាភិបាល (CMS)។	សល់២ខែមុនពេលស្បថចូលកាន់តំណែង ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បន្តតែងតាំងរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ និងពាណិជ្ជកម្ម។ លោក ត្រាំ បានជ្រើសរើសលោកស្រី Linda McMahon មកគ្រប់គ្រងតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក។ លោកស្រី Linda ជាភរិយាលោក Vince McMahon ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងស្ថាប័នកីឡាកាស WWE ដ៏ល្បីល្បាញ។ «លោកស្រី Linda នឹងប្រើប្រាស់បទពិសោធដឹកនាំរាប់ទសត្សរ៍ និងការយល់ដឹងលើធុរកិច្ច និងការអប់រំ ដើម្បីលើកកម្ពស់សិស្ស និងកម្មករអាម៉េរិកជំនាន់ក្រោយ ក៏ដូចជាធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអប់រំអាម៉េរិក ឈរលេខ១ក្នុងលោក»។ លោក ត្រាំ បានសរសេរក្នុងបណ្ដាញសង្គម Truth Social បែបនេះ។ លោកស្រី McMahon ជាអតីតនាយកប្រតិបត្តិស្ថាប័នកីឡាកាសអាម៉េរិក WWE និងជាអតីតប្រធាននៃការិយាល័យធុរកិច្ចធុនតូចអាម៉រិក(SBA)។ ក្រៅពីនេះ លោកស្រី ជាប្រធានវិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយអាម៉េរិកដំបូង(AFPI) និងបានបម្រើការជាប្រធានផ្នែកអប់រំនៅរដ្ឋ Connecticut រយៈពេល២ឆ្នាំ។ គួរបញ្ជាក់ថា លោក ត្រាំ បានសន្យាលុបបំបាត់ការិយាល័យសហព័ន្ធអប់រំអាម៉េរិក កាលពីពេលដែលលោក ធ្វើយុទ្ធនាការស្វែងរកសំឡេងឆ្នោត នៅខែកញ្ញា ក្នុងរដ្ឋ Wisconsin។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ លោកប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត បានតែងតាំងលោក Howard Lutnick ជារដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម។ លោក Lutnick ជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ Cantor Fitzgerald និងជាប្រធាននៃសារមន្ទីជាតិ១១ កញ្ញា។ លោក ជាបុគ្គលមិនមែនយោធិន ដែលបានទទួលពានរង្វាន់សេវាកម្មសាធារណៈពិសេស ពីការិយាល័យកងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិក។ ក្រៅពីនេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជ្រើសរើសលោក លោក Mehmet Oz ជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលថែសុខភាព និងសេវាកម្មសុខាភិបាលអាម៉េរិក(CMS)។ លោក Oz ជាពិធីករទូរទស្សន៍ និងជាសាស្រ្តាចារ្យផ្នែកវះកាត់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Columbia។ លោក បានបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard និងសាកលវិទ្យាល័យ Pennsylvania។ លោក Oz ក៏ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ និងអត្ថបទផ្សេងៗផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2280.txt	លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចដាក់សំណើរទៅកាន់សភាដើម្បីបិទមន្ទីរឃុំឃាំងអាមេរិក Guantanamo នៅគុយបានៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ កុម្ភៈម្សិលមិញនេះ។ ការបិទមន្ទីរឃុំឃាំងនេះជាអ្វីដែលលោកអូបាម៉ា ចង់សម្រេចឲ្យបានមុនចេញពីតំណែង តែក្រុមសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋប្រឆាំងគម្រោងនេះព្រោះគេយល់ថាវានឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខអាមេរិក។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានដាក់គម្រោងសុំបិទមន្ទីរឃុំឃាំង Guantanamo នៅគុយបា ទៅកាន់សភាជាផ្លូវការ ដោយលោកសង្ឃឹមថា ការបិទមន្ទីរឃុំឃាំងសម្រាប់ភេរវជននេះនឹងក្លាយជាមរតកនយោបាយសំខាន់មួយផងដែរ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា លោកមិនចង់ឲ្យប្រធានាធិបតីក្រោយបន្តដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញនេះទៀតទេ។ លោកថា «អស់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ យើងឃើញច្បាស់ថា មន្ទីឃុំឃាំង Guantanamo មិនបានជួយដល់សន្តិសុខជាតិអាមេរិកឡើយ។ វាមានតែធ្វើឲ្យសន្តិសុខធ្លាក់ចុះវិញ»។ គុក Guantanamo នៅគុយបាជាមន្ទីរឃុំឃាំងមួយក្នុងចំណោមមន្ទីរឃុំឃាំងផ្សេងទៀតរបស់អាមេរិកនៅក្រៅប្រទេស ហើយរាល់ឧក្រិដ្ឋជនកម្រិតធ្ងន់ឬភេរវជនដែលចាប់បានត្រូវឃុំខ្លួននិងធ្វើទារុណកម្មនៅទីនោះ។ បើសិនជាគុកនេះត្រូវបិទមែន ជនដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំងនៅសល់ចំនួន ៩១នាក់នោះនឹងត្រូវបញ្ជូនមកឃុំឃាំងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ។ គុកនេះត្រូវបានបើកដំណើរការនៅឆ្នាំ ២០០២ ក្រោយការវាយប្រហារនៅអាគារពាណិជ្ជកម្ម ថ្ងៃ ១១ កញ្ញាឆ្នាំ ២០០១ ហើយការប្រើប្រាស់ទឹកដីគុយបាននេះធ្វើឡើងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលចុះតាំងពីឆ្នាំ ១៩០៣ម្ល៉េះ។ បើតាមការវាយតម្លៃជាក់ស្តែង ការផ្ទេរអ្នកទោសទាំងអស់នៅសល់ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវចំណាយលុយចន្លោះពី ២៩០ ទៅ ៤៧៥លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ តែបើសិនបន្តទុកមន្ទីរឃុំឃាំងនេះ អាមេរិកត្រូវចំណាយលុយប្រហែល៤ ៥៥លានដុល្លាររៀងរាល់ឆ្នាំសម្រាប់ដំណើរការ។ និយាយទៅ លោក អូបាម៉ា បានចំណាយពេលជិត ៨ឆ្នាំហើយដើម្បីតស៊ូមតិដើម្បីឈានទៅបិទមន្ទីរឃុំឃាំងនេះ ប៉ុន្តែលោកនៅតែប្រឈមឧបសគ្គច្រើន។ ពេលនេះ គ្រាន់តែលោក អូបាម៉ា ដាក់សំណើរទៅសភាភ្លាម សមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋដែលកំពុងកាន់កាប់អាសនៈភាគច្រើននៅក្នុងសភានាំគ្នាប្រឆាំងរួចទៅហើយ។ ប្រធានសភាលោក Paul Ryan បានទាត់ចោលសំណើររបស់លោក អូបាម៉ា រួចទៅហើយ ដោយលោកសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក អូបាម៉ា បរាជ័យក្នុងការពន្យល់ប្រជាជនអាមេរិកថា ការផ្ទេរភេរវជនពី Guantanamo មកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកពិតជាជម្រើសវ័យឆ្លាតនិងមានសុវត្ថិភាព។ ចំណែកបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក Maco Rubio មិនត្រឹមតែជំទាស់រឿងបិទគុកប៉ុណ្ណោះទេ តែលោកបញ្ជាក់ជាមុនថា បើសិនលោកជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិតី លោកនឹងបន្តបញ្ជូនភេរវជនដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនទៅឃុំឃាំងនៅ Guantanamo ឲ្យកាន់តែច្រើនជាពេលនេះទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2281.txt	ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ប្រាវីត វង្សសុវ៉ាន នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់រុស្សីនៅសប្ដាហ៍នេះ ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងយោធានិងពាណិជ្ជកម្ម បន្ទាប់ពីទំនាក់ទំនងថៃជាមួយក្រុមលោកខាងលិចមានភាពល្អក់កករចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤មក។ កន្លងមក របបយោធាថៃរងការរិះគន់ខ្លាំងពីបស្ចឹមប្រទេស ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យថៃងាកទៅចាប់ដៃរុស្សីដែលមិនសូវត្រូវគ្នាជាមួយលោកខាងលិចដែរនោះ។	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាវីត វង្សសុវ៉ាន នឹងទៅកាន់រុស្សីដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងថៃនិងរុស្សី ដែលកាន់តែជិតស្និទ្ធក្រោយពេលរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិថៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ Kongcheep Tantrawanich បានបញ្ជាក់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ដែលនឹងផ្ដោតលើកិច្ចព្រមព្រៀងទិញអាវុធ ក៏ដូចជាជំរុញពាណិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគផងដែរ។ កាសែតThe Nation ផ្សាយថា នៅទីក្រុងមូស្គូ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាវីត ដែលជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែរនោះ នឹងជួបជាមួយមេដឹកនាំរុស្សីដែលរួមទាំងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឌីមីទ្រី ម៉េដវ៉េដេវ ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំការពារជាតិនិងពាណិជ្ជកម្មរបស់រុស្សីដែរ។ មួយវិញទៀត ដំណើរលើកនេះ ក៏ជាការរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា ទៅរុស្សីចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំរុស្សី-អាស៊ានក្នុងខែឧសភា។ ជាការកត់សម្គាល់ នៅក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៥ ទំនាក់ទំនងរវាងថៃនិងប្រទេសលោកខាងលិច មិនសូវល្អ តែថៃកំពុងតែព្យាយាមទៅកៀកនឹងមហាអំណាចរុស្សីដែលកំពុងមានជម្លោះនឹងបស្ចឹមលោកដូចគ្នា។ ជាពិសេសនោះ ថៃចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការទិញសម្ភារៈយោធាពីរុស្សី ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព។ របបយោធាថៃគ្រោងនឹងទិញរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងពីរុស្សី ក្រោយពេលដែលការបញ្ជាទិញពីអ៊ុយក្រែនកំពុងជួបប្រទះបញ្ហា។ ការរឹតបន្តឹងការលក់អាវុធដែលដាក់ដោយអាមេរិក បានធ្វើឲ្យការបញ្ជាទិញរបស់ថៃមានភាពមិនច្បាស់លាស់។ ជាដំណោះស្រាយនោះ រដ្ឋាភិបាលយោធាថៃបានងាកទៅរកទីផ្សាររុស្សី។ ក្រៅពីរឿងទិញអាវុធ ថៃនិងរុស្សី ក៏ប្រហែលជាចុះហត្ថលេខាលើការប្រឆាំងភេវរកម្ម និងទិញសម្ភារៈសម្រាប់ឆ្លើយតបនឹងគ្រោះធម្មជាតិទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីទស្សនកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉េដវ៉េដេវមកថៃក្នុងខែមេសាឆ្នាំមុន ថៃនិងរុស្សី បានចុះហត្ថលេខាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើន ដែលបានបង្ហាញពីការនយោបាយទោរទៅរុស្សីរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាថៃ ដែលរងសម្ពាធខ្លាំងពីអាមេរិក។ របបសឹកថៃត្រូវបានរិះគន់ថា មានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ជាពិសេសនោះ គឺការអនុវត្តច្បាប់ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រដ៏តឹងរ៉ឹង៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2282.txt	យោធាអាមេរិកថា ខ្លួននិងប្រទេសពីរទៀតគឺជប៉ុននិងឥណ្ឌាគ្រោងនឹងធ្វើសមយុទ្ធទ័ពជើងទឹករួមគ្នានៅដែនសមុទ្រហ្វីលីពីន ដែលជាប់នឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងតែមានជម្លោះ។ ហើយវាច្បាស់ណាស់ថា សមយុទ្ធនេះនឹងធ្វើឲ្យបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងកាន់តែឡើងកម្ដៅថែមទៀត។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។	កងទ័ពជើងទឹកមកបីប្រទេសគឺ អាមេរិក ឥណ្ឌា និងជប៉ុន នឹងធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានៅដែនទឹកភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលនៅក្បែរសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នេះបើយោងតាមការប្រកាសរបស់យោធាអាមេរិក ដែលធ្វើឡើងតែមួយថ្ងៃក្រោយពេលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ព្រមានពីលទ្ធផលដែលទីក្រុងប៉េកាំងធ្វើយោធូបនីយកម្មនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ កាលពីឆ្នាំមុន អាមេរិកនិងឥណ្ឌា ដែលតែងតែធ្វើសមយុទ្ធជើងទឹករួមគ្នានៅសមុទ្របេងកាល់ (Bengal) បានបញ្ចូលជប៉ុនមកចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធរួមគ្នានេះ។ ការហៅជប៉ុនមកធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានេះ គឺជាការឆ្លើយតបនឹងការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់។ មេបញ្ជាការកងទ័ពទឹកអាមេរិកប្រចាំប៉ាស៊ីហ្វិកលោក Harry B. Harris បានបញ្ជាក់ពីព័ត៌មាននេះដោយលើកឡើងពីទីតាំងសមយុទ្ធ និងវត្តមានរបស់ជប៉ុន ខណៈលោកចូលរួមក្នុងសន្និសីទសន្តិសុខក្នុងទីក្រុងញូវដែលី។ ឆ្លៀតពេលនោះ លោកក៏រិះគន់ចិនជាប្រយោល ដោយបាននិយាយថា សេរីភាពដែនសមុទ្រគឺជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់ប្រទេសទាំងអស់។ លើសពីនេះ មេបញ្ជាការរូបនេះក៏បានបង្ហាញបំណងពង្រីកសមយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយឥណ្ឌាដែលតែងធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទៅជាប្រតិបត្តិការរួមគ្នានៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ការធ្វើដូច្នេះមានន័យថា អាមេរិកកំពុងតែអូសទាញឥណ្ឌាឲ្យចូលពាក់ព័ន្ធក្នុងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលចិន។ ជម្លោះដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង កាន់តែតានតឹងនៅរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសការចូលរួមរបស់អាមេរិកនិងប្រទេសមួយចំនួនទៀត។ អាមេរិកបានប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពរបស់ចិនដូចជាការពង្រីកដីកោះនៅតំបន់ជម្លោះ ហើយថ្មីនេះទៀតសោត ចិនថែមទាំងបញ្ជូនកាំជ្រួចទៅតំបន់នោះទៅទៀត។ អាមេរិកនិងឥណ្ឌា ថែមទាំងរៀបចំផែនការល្បាតរួមគ្នាទៀតផង ហើយបើមន្ត្រីអាមេរិក ការល្បាតនេះក៏ទំនងជាធ្វើនៅដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ទាំងអាមេរិកនិងទាំងឥណ្ឌា បានរំលឹកម្ដងទៀតថាការល្បាតរួមគ្នានេះ មិនមែនធ្វើឆាប់ៗនេះទេ ដ្បិតចិនបានប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះរឿងនេះ។ ចិនបានព្រមានថា ការចូលមកពាក់ព័ន្ធរបស់ប្រទេសខាងក្រៅតំបន់ នឹងប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាពនិងសន្តិសុខ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក Harris បន្ថែមថា វាគឺអាស្រ័យលើមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរជាអ្នកសម្រេចចិត្តពីការល្បាតរួមគ្នានេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2283.txt	សភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី០១ ខែមិនា ម្សិលមិញ បានប្រកាសពីការផ្លាស់ប្តូរនូវពេលកំណត់ នៃការប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតីពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា មកថ្ងៃទី១០ ខែមីនា វិញ។ ការពន្លឿនពេល កំណត់នេះ ត្រូវបានសមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ា បញ្ជាក់ថា ដើម្បីជួយសម្រួលសម្រាប់ការផ្ទេរអំណាចទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ តែរឿងដែលគេ បានដាក់ការសង្ស័យខ្លាំងនោះគឺ ការប្រែប្រួលនេះ ទំនងដោយសារតែការបរាជ័យនៃការចរចារវាង លោកស្រី ស៊ូជី នឹងមេយោធាក្នុងការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។	១. ហេតុអ្វីបានជា «ដំណើរការនៃការចរចារបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី » មានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ពីប្រជាជន? ការចរចា ឬវប្បធម៌សន្ទនា គឺជាយន្តការមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលជាប្រធាន បក្សឈ្នះឆ្នោត និងប្រធានសំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា។ ដោយសារតែការប្រើប្រាស់យន្តការនេះហើយ ទើបក្រោយជ័យជម្នះនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅមិនបានធ្វើឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រមីយ៉ាន់ម៉ា កើតឡើងជាន់ដានឡើងវិញ ពោលគឺក្រុមយោធាមិនបដិសេធចំពោះ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតដូចឆ្នាំ១៩៩០។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រោយដឹងថាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ លើសលប់ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីបានហើយ លោកស្រី ស៊ូជី ដែលជាប្រមុខបក្ស បានចាប់ផ្តើមចរចា ជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលដើម្បីពិភាក្សាពីការផ្ទេរអំណាចទៅរដ្ឋាភិបាលថ្មីដោយសន្តិវិធី។ ក្នុងនោះ លោកស្រីបានជួបជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលៗ រួមមានអតីតប្រធានរដ្ឋសភា លោក ស្វេ ម៉ាន់ អតីតមេដឹកនាំកំពូលលោក ថាន់ ស្វេ លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិថេន សេន និងមេបញ្ជាការកងទ័ព ទូទាំងប្រទេសលោកឧត្តមសេនីយ៍ លោក មិន អ៊ុងឡាំង។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ ក្នុងរយៈពេល តែប៉ុន្មានខែក្រោយការប្រកាសលទ្ធផល លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានចំណាយពេលដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងលោកឧត្តមសេនីយ៍ មិន អ៊ុងឡាំងរហូតដល់បីដង។ ជំនួបនេះ ត្រូវបានគេមើលថាជា ជំនួបដើម្បីចរចាសុំការគាំទ្រពីមេដឹកនាំយោធាលោក មិន អ៊ុងឡាំងដើម្បីកែប្រែឬ ព្យួររដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឲ្យលោកស្រី អាចមានលទ្ធភាពដើម្បីឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតី ដែលនឹង ត្រូវបោះឆ្នោតសម្រេចនៅថ្ងៃខាងមុខនេះ។ ២. ការពន្លឿនកាលបរិច្ឆេទនៃប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតីមានន័យដូចម្តេច? តាមការបញ្ជាក់របស់សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ា ការផ្លាស់ប្តូរកាលបរិច្ឆេទនៃការប្រកាសបេក្ខភាព ប្រធានាធិបតី ក៏ព្រោះតែពេលកំណត់ចាស់កៀកនឹងថ្ងៃផ្ទេរអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិថេន សេនពេក។ តែក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិភាគការប្រែប្រួលអាចមានហេតុផលពីរពោល គឺអាចជាវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន? ចំណុចវិជ្ជមាននោះគឺ ទាំងភាគីលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី និងភាគីយោធា បានរួចរាល់ជាស្រេចហើយក្នុងការតែងតាំងបេក្ខជនដើម្បីឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតី និងអនុប្រធានាធិបតីនៅអាណត្តិរដ្ឋាភិបាល ថ្មី។ ដោយឡែកសម្រាប់ ចំណុចអវិជ្ជមានវិញនោះគឺ ដោយសារតែមិនមានផ្លែផ្កាក្នុងការចរចាដើម្បីសុំ ការគាំទ្រពីមេយោធាធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬព្យួរមាត្រា៥៩ ដែលហាមឃាត់លោកស្រីស៊ូជី មិនឲ្យឈ្មោះប្រធានាធិបតីបាន ទើបជំរុញឲ្យមានការប្រែប្រួលនោះ។ ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាល់ លទ្ធផលថាតើ ការប្រែប្រួលនៃកាលបរិច្ឆេទនោះវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន គឺគេអាចរង់ចាំថាតើមុនពេលថ្ងៃទី ១០ ខែមិនា ដែលជាថ្ងៃប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតីថ្មី នឹងមានកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ពីសភាមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បី កែប្រែ ឬព្យួរមាត្រា ៥៩ ឬអត់។ តែកន្លងមកលោក មិន អ៊ុងឡាំង ក្រោយការបោះឆ្នោតចុងឆ្នាំ២០១៥ បានអះអាងហើយថា ការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បីកាត់បន្ថយអំណាចយោធាក្នុងនយោបាយមីយ៉ាន់មា់មិនអាចធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលខ្លីបាននោះទេ ពោលគឺវា អាចធ្វើឡើងបានទាល់តែមីយ៉ាន់ម៉ា អាចមានសន្តិភាពពេញលេញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2284.txt	បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក បេន ខាសិន (Ben Carson ) ទំនងជាចង់ចាកចេញពីការប្រកួតប្រជែងក្នុងបក្សក្រោយការបោះឆ្នោតថ្ងៃសំខាន់ថ្ងៃ ១ មីនា ដោយជ័យជម្នះបានទៅលើសេដ្ឋីដូណាល់ត្រាំ។ លោកថា លោកមើលមិនឃើញផ្លូវទៅរកការតែងតាំងពីបក្សដើម្បីទៅប្រជែងយកកៅអីប្រធានាធិបតីសោះ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។	គ្រូពេទ្យវះកាត់ចូលនិវត្តន៍និងជាបេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក បេន ខាសិន អាចនឹងដកខ្លួនចេញពីសង្វៀនប្រកួតប្រជែងដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការតែងតាំងតំណាងបក្សនៅពេលខាងមុខ។ អ្នកនយោបាយរូបនេះបង្ហាញអារម្មណ៍អស់សង្ឃឹម ហើយលោកក៏មើលមិនឃើញផ្លូវទៅរកជោគជ័យដែរ។ បេន ខាសិន បរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការប្រកួតប្រជែងរកការគាំទ្រក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារ Super Tuesday ខណៈដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដណ្តើមបានជ័យជម្នះក្នុងរដ្ឋចំនួន ៧ ក្នុងចំណោមរដ្ឋ ១១ ដែលរៀបចំការបោះឆ្នោតនោះ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រោយលទ្ធផលចេញជាផ្លូវការបេក្ខជនវ័យ ៦៤ឆ្នាំនេះ មិនបានបញ្ជាក់ត្រង់ៗថាលោកបោះបង់ការប្រកួតប្រជែងនេះទេ តែលោកថាលោកនឹងមិនចូលរួមក្នុងក្នុងការជជែកដេញដោលក្នុងបក្សនៅ Detroit ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះទេ។ វាបញ្ជាក់ច្បាស់ថា លោកប្រហែលជានឹងមិនបន្តយុទ្ធនាការឃោសនានយោបាយទៀតទេ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានោះ លោកក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់អ្នកគាំទ្រលោក និងអ្នកដែលបានចំណាយកម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្ត និងថវិកាដើម្បីជួយជ្រោមជ្រែងយុទ្ធនាការឃោសនារបស់លោកផងដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖« ខ្ញុំមើលមិនឃើញផ្លូវនយោបាយឆ្ពោះទៅមុខសោះ បើមើលលទ្ធផលនៃបោះឆ្នោតដ៏ធំថ្ងៃអង្គារទី១មីនានេះ»។ តែខ្ញុំពិតជាកោតសរសើរចំពោះការគាំទ្រ ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងការគាំទ្រផ្សេងទៀតរបស់ប្រជាជនអាមេរិកគ្រប់ទីកន្លែង»។ លោក ខាសិន ជាបេក្ខជនអាមេរិកស្បែកខ្មៅតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលចូលរួមក្នុងការប្រជែងយកតំណែងប្រធានាធិបតីដើម្បីក្លាយជាអ្នកស្នងលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ លោកក៏បានប្រាប់ដល់អ្នកគាំទ្រខ្លួនផងដែរថា លោកនឹងជជែកពីអនាគតនៃការឃោសនានយោបាយរបស់លោកនៅថ្ងៃសុក្រស្អែកនេះនៅក្នុងសន្និសីទស្តីពីសកម្មភាពនយោបាយនៅជិតទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ត្រលប់មកវិញ វាហាក់បីដូចជាគ្មានឱកាសណាមួយសម្រាប់លោក បេន ខាសិន ក្នុងការដណ្តើមជ័យជម្នះក្នុងបក្សឡើយ។ លោកមិនបានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនឡើយកន្លងមក ហើយបើតាមលទ្ធផលបោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារ លោកបានទទួលត្រឹមលេខរៀងទី ៤ ឬទី ៥ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងបក្ស បើនិយាយឲ្យអាក្រក់ស្តាប់គឺចុងគេបង្អស់។ តាមពិតទៅថ្ងៃ Super Tuesday ជាថ្ងៃសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការប្រជែងក្នុងបក្សព្រោះ រដ្ឋចំនួន ១២និងទឹកដីអាមេរិកចំនួនមួយ នាំគ្នាបោះឆ្នោតរួមគ្នា ប៉ុន្តែនៅបក្សសាធារណរដ្ឋរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងរដ្ឋចំនួន ១១ ប៉ុណ្ណោះកាលពីថ្ងៃអង្គារ ។វាសំខាន់ក៏ដោយសារ វាកំណត់បានថាតើអ្នកណាអាចមានលទ្ធភាពបន្តការឃោសនានយោបាយ និងថាតើអ្នកណាខ្លះគួរដកខ្លួនចេញដើម្បីចៀសវាងការចំណាយច្រើនមិនបានប្រយោជន៍៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2285.txt	សល់ពេលតែជាងមួយខែទៀតតែប៉ុណ្ណោះ រដ្ឋាភិបាលថ្មីមីយ៉ាន់ម៉ាដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សសំឡេង ភាគច្រើនក្នុងសភាសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យនៃលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ( Aung San Suu kyi ) នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមរៀបចំក្បាលម៉ាស៊ីនថ្មីហើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិថេន សេន (Thein Sein) ក៏បានត្រៀមប្រកាសក្នុងការផ្ទេរតំណែងជាផ្លូវការផងដែរ។	សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត ប្រធានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ម្សិលមិញ បានបង្ហាញនូវសេចក្តី ព្រាងនៃគម្រោងមួយសម្រាប់ធ្វើការពិធីក្នុងការផ្ទេរអំណាចទៅកាន់បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យដែលត្រូវដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថ្មីនៅចុងខែមីនាខាងមុខ។ នេះបើយោងតាមកាសែតមីយ៉ាម៉ាន់ម៉ា Myanmar Times។ សូមរម្លឹកផងដែរថា កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈ កន្លងទៅ សភាមីយ៉ាន់ម៉ា បានចាប់ផ្តើមនីតិកាលថ្មីដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយសភាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ ជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយនោះ ក្នុងសភាមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងពីរជាន់ដែលរួមមានទាំងប្រធាន និងអនុប្រធានរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា មានរួម បញ្ចូលពីតំណាងរាស្ត្របក្សទាំងបក្សសំឡេងភាគច្រើន បក្សសំឡេងភាគតិច និងតំណាងជនជាតិភាគ តិច។ ហើយបច្ចុប្បន្ន គេកំពុងរង់ចាំថាតើឥស្សរយជនណាមួយនឹងក្លាយជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីថ្មី។ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Ye Htut បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មាន The Voice ថាគណៈកម្មាធិការរបស់រដ្ឋាភិបាលបានស្នើទៅកាន់បក្សសម្ពន្ធ័ជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីឆ្លើយតបវិញចំពោះគម្រោងនៃ ការធ្វើពិធីនៃការធ្វើតំណែងដែលរួមមានទាំងការផ្លាស់ប្តូរអ្វីខ្លះដែលបក្សឈ្នះឆ្នោតចង់បាន ត្រឹមថ្ងៃទី ១៧ ខែមីនា ខាងមុខនេះ។ លោក ក៏បានបន្ថែមទៀតថារដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមចំពោះឯកកសារចាំបាច់ ទាំងអស់រួចជាស្រេចហើយដើម្បីផ្ទេរអំណាចទៅបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ បើទោះបីជាកាលកំណត់នៃការចាប់ផ្តើមរដ្ឋាភិបាលថ្មី កាន់តែខិតជិតមកដល់យ៉ាងណាក៏ដោយ ពន្លឺនៃ លទ្ធភាពដើម្បីកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យលោកស្រី អ៊ុងសាន សូជី ដែលជាមេបក្សសំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាទទួលបានបេក្ខភាពប្រធានាធិបតី ហាក់ដូចជាមិនមានឡើយ។ លោកស្រី ស៊ូជី ត្រូវបានហាមឃាត់ដោយមាត្រា៥៩ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងការឈរឈ្មោះជាបេក្ខ ភាពប្រធានាធិបតី ដ្បិតលោកស្រី មានស្វាមី និងកូនជាជនជាតិបរទេស។ បើតាមការប្រកាសរបស់ប្រធានសហភាពសភាមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែកុម្ភៈ ថ្ងៃកំណត់ចុង ក្រោយនៃការតែងតាំងបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីគឺនៅថ្ងៃទី១៧ ខែ មីនា។ នេះ ក៏មានន័យថាលោកស្រី ស៊ូជី អាចមានពេលប្រមាណពីរសបា្តហ៍ទៀតដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលក្រុមយោធាដើម្បីព្យួររដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បី លទ្ធភាពឲ្យលោកស្រីដើម្បីឈរឈ្មោះបាន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទោះបីជាលោកស្រីមិនអាចឈរឈ្មោះបាន បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នៅតែអាចជ្រើសរើសបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីពីរនាក់ដើម្បីឈ្មោះ និងម្នាក់ទៀត ជាការជ្រើសរើសរបស់ យោធា។ ហើយលោកស្រី ស៊ូជី ក៏ធា្លប់បានអះអាងរួចហើយថា លោកស្រី នឹងមានតំណែងខ្ពស់ជាង ប្រធានាធិបតីទៅទៀត៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2286.txt	បេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ប៊ែនី សេនដឺ (Bernie Sanders) បានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Michigan នៅថ្ងៃអង្គារទី ៩ មីនា នេះ ដែលជ័យជម្នះនេះធ្វើឲ្យលោកមានសង្ឃឹមដើម្បីបន្តយុទ្ធនាការនយោបាយទៀត។ ចំណែកគូប្រជែងលោក គឺលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ មីស៊ីស៊ីពី។	ក្រោយប្រជែងគ្នាយ៉ាងប្រកៀកប្រកិត លទ្ធផលបង្ហាញថាលោក ប៊ែនី សេនដឺ បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នៅរដ្ឋ Michigan ក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃ អង្គារ ទី ៩ មីនានេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក បានទទួលសំឡេងគាំទ្រប្រហែល ៥០.១ភាគរយ ខណៈលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីតុនបានត្រឹមតែ ៤៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ គេឃើញថា លោក សេនដឺ អាចយកឈ្នះលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងទាក់ចិត្តអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅរដ្ឋ Michigan ដោយសារតែគោលនយោបាយរបស់លោកពាក់ព័ន្ធបញ្ហាវិសមភាពចំណូលប្រជាជនអាមេរិក។ សារនយោបាយរបស់លោក ទាញបានការគាំទ្រច្រើន ព្រោះអ្នកបោះឆ្នោតនោះកំពុងប្រឈមផលប៉ះពាល់បណ្តាមកពីចលនាសកលភាវូបនីយកម្មនិងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ការប្រកាសជ័យជម្នះរបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភានិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ប៊ែនី សេនដឺ នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកស្រី គ្លីនតុន ទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោត នៅរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពី។ ប៉ុន្តែ សំឡេងគាំទ្ររបស់បេក្ខជនទាំងពីរខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ បរាជ័យរបស់លោកស្រី គ្លីនតុន នៅរដ្ឋ Michigan បានផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមបន្ថែមដល់លោក សេនដឺ ក្នុងការបន្តយុទ្ធនាការនយោបាយទាញរកសំឡេងគាំទ្របន្តទៀត។ តាមពិតទៅអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងបេក្ខជនប្រធានាធិបតី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការគាំទ្រច្រើនពីសំណាក់ប្រជាជនអាមេរិកស្បែកខ្មៅ ដែលរស់នៅបណ្តារដ្ឋភាគខាងត្បូងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ហើយលោកស្រី ទទួលបានអ្នកតំណាងច្រើនជាងពាក់កណ្តាលចំនួនអ្នកតំណាងដែលលោកស្រីត្រូវការដើម្បីឈានទៅទទួលបានការជ្រើសតាំងជាបេក្ខជនតំណាងបក្ស។ ចំណែកបក្សសាធារណរដ្ឋឯណោះវិញ សេដ្ឋអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ នៅតែនាំមុខគេ ក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារនេះ។ លោកឈ្នះនៅរដ្ឋចំនួនពីរ មីស៊ីស៊ីពី និងនៅ Michigan។ ហើយលោក ថេត គ្រុស (Ted Cruz) បានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Idaho ។ ហើយឥឡូវនេះ គេកំពុងចាំមើលលទ្ធផលនៃការជួបជុំបែប Caucus ក្នុងចំណោមអ្នកគាំទ្របក្សសាធារណរដ្ឋនៅរដ្ឋហាវ៉ៃ ថាតើអ្នកណាជាអ្នកឈ្នះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2287.txt	មន្ត្រីយោធាជើងទឹកជាន់ខ្ពស់អាមេរិកបានបញ្ជាក់ថា នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងនិងនាវាពិឃាតមួយចំនួនផងនោះបានចូលដល់តំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងហើយក្នុងពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ។ ការចល័តនាវាចម្បាំងច្រើនធុនដូចត្រៀមធ្វើសង្គ្រាមនេះកើតឡើងស្របពេលដែលចិនពង្រាយមីស៊ីលនិងយន្តហោះចម្បាំងទៅកាន់កោះជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The New York Times ។	ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា និងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហាក់បីដូចជាបន្តកើនកម្តៅនៅពេលដែលភាគីពាក់ព័ន្ធ និងមិនពាក់ព័ន្ធបន្តពង្រឹងកម្លាំងយោធារៀងៗខ្លួន។ ចិនបន្តពង្រាយអាវុធ និងកសាងកម្លាំងទ័ព ខណៈអាមេរិកដែលមិនមែនជាភាគីជម្លោះនោះ បានបន្តអាងច្បាប់អន្តរជាតិ និងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍សមុទ្រ សេរីភាពហោះហើរ ដោយពង្រាយនាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាចម្បាំងមួយចំនួនមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងទៀត។ មន្ត្រីយោធាជើងទឹកនិងជាអ្នកនាំពាក្យមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកអាមេរិកប្រចាំតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក Clay Doss បានបញ្ជាក់ថា នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំង USS John C. Stennis បានមកដល់តំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងតាំងពីថ្ងៃអង្គារ។ ហើយនាវាដែលមកដល់នោះមានអមដំណើរដោយនាវាចម្បាំងបីគ្រឿងផងក្នុងនោះមានដូចជា USS Mobile Bay នាវាពិឃាត USS Stockdale និងនាវា USS Chung-Hoon។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យខាងលើ នាវាដឹកយន្តហោះនេះតែតែងចេញប្រតិបត្តិការល្បាតជាទម្លាប់នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយលោកក៏សង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា នាវាចម្បាំងអាមេរិកនឹងបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាប្រចាំតទៅមុខទៀត។ ក្រៅពីក្រុមនាវាចម្បាំងនេះ គេឃើញនាវាចម្បាំងអាមេរិក USS Antietam ដែលមានមូលដ្ឋាននៅជប៉ុនក៏ចេញល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចគ្នា ហើយកាលពីសប្តាហ៍មុននាវាពិឃាត McCambell និងUSS Ashland ក៏បានចេញបំពេញភារកិច្ចល្បាតនៅតំបន់ជម្លោះដូចគ្នាដែរ។ អាចថា ការបង្កើនវត្តមានសព្វាវុធនិងការល្បាតនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជាការកំញើញមហាយក្សចិនដែលបន្តកសាងកម្លាំងយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្នុងរយៈពេលថ្មីៗនេះ។ ចិនបានពង្រាយមីស៊ីលការពារអាកាស យន្តហោះចម្បាំង និងប្រព័ន្ធរ៉ាដាជាដើមនោះទៅកាន់ប្រជុំកោះ ប៉ារាសែល ថែមទៀតដែលវាបានបង្កក្តីបារម្ភខ្លាំងដល់ភាគីជម្លោះដូចជាវៀតណាម និងហ្វីលីពីនជាដើមនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សកម្មភាពបង្កើនវត្តមានយោធារៀងខ្លួនរបស់មហាអំណាចទាំងពីរកំពុងធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែតានតឹងនិងស្មុគស្មាញខ្លាំង។ ភាពតានតឹងនិងការប្រឈមមុខគ្នា ប្រសិនបើកាន់តែកើនឡើង និងអូសបន្លាយបន្តទៅមុខទៀត វាអាចនឹងគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខ សន្តិភាព និងស្ថិរភាពតំបន់ទាំងមូលផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2288.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រេមឡាំងបានបង្ហាញគម្រោងបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរីជាផ្លូវការដែលសម្រេចបានក្រោយមានការជជែក និងចរចាគ្នាផ្ទាល់រវាងមេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី។ ភាគីទាំងពីរជឿជាក់ថា វាជំហានដ៏សំខាន់មួយដើម្បីឈានទៅបញ្ចប់ការបង្ហូរឈាមគ្នាអស់រាប់ឆ្នាំនៅស៊ីរីផង។	រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបានសម្រេចបញ្ចេញឯកសារលម្អិតដែលជាផែនការអនុវត្តបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរី ដែលឯកភាពគ្នាបង្កើតឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីផ្ទាល់។ ផែនការនេះចេញជាផ្លូវការក្រោយពេលមេដឹកនាំអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និង ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជជែកពិភាក្សាទ្វេភាគតាមទូរស័ព្ទ និងមានការចរចាគ្នាជាសម្ងាត់អស់ពេលយូរដែរ។ បើយោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមថា ផែនការរៀបចំបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរីដែលឯកភាពគ្នាបង្កើតឡើងដោយអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីនោះនឹងក្លាយជាជំហានដ៏សំខាន់ដែលនាំមកសន្តិភាពនិងបញ្ចប់ការបង្ហូរឈាមគ្នានៅស៊ីរី។ មុនពេលបញ្ចេញឯកសារផ្លូវការនេះ លោក ពូទីន និងលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានចំណាយពេលវេលាយូរល្មមដែរដើម្បីជជែកគ្នាតាមទូរស័ព្ទពីបញ្ហាស៊ីរីនេះ។ ហើយលោក ពូទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖« កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីស្តីពីបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរី និងការសហការគ្នាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធជាសមាជិកក្រុមគាំទ្រស៊ីរីអន្តរជាតិ អាចជាគោលនយោបាយប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ ដោយពឹងលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោលការណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិផង»។ ក្រៅពីនេះ លោក ពូទីន បានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តដោយធ្វើគ្រប់យ៉ាងក្នុងនាមជាភាគីមួយដែលលូកដៃក្នុងជម្លោះស៊ីរី ដើម្បីជំរុញឲ្យការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅស៊ីរីនេះជោគជ័យ។ តែលោកក៏រំពឹងផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងដាស់តឿនឲ្យបណ្តាក្រុមឧទ្ទាមគោរពឲ្យកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនដែរ។ គេរំពឹងថា ការឯកភាពគ្នារវាងរុស្ស៊ី និងអាមេរិកដើម្បីគាំទ្របទឈប់បាញ់នៅស៊ីរីនឹងក្លាយជាចំណាត់ការសំខាន់ដើម្បីជួយបញ្ចប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ បង្កើនសមត្ថភាពប្រឆាំងភេរវកម្ម និងអាចធានាឲ្យបាននូវអន្តរកាលនយោបាយនៅស៊ីរីដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការកសាងសន្តិភាពនៅស៊ីរី។ ហើយបទឈប់បាញ់នេះនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២៧ ខែកុម្ភៈខាងមុខនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា ដោយសារជម្លោះស៊ីរី សហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីកាន់តែប្រឈមមុខដាក់គ្នាខ្លាំងកន្លងមក ហើយអាមេរិកបានចោទរុស្ស៊ីថាគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសដោយបន្តទម្លាក់គ្រាប់បែកលើក្រុមឧទ្ទាមនៅស៊ីរីនិងជនស៊ីវិលស្លូតត្រង់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2289.txt	ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានអនុញ្ញាតឲ្យស្ត្រីចំណាស់វ័យ១០៦ឆ្នាំ ទស្សនកិច្ចក្នុងសេតវិមាន និងជួបរូបលោក ព្រមទាំងស្ត្រីទីមួយលោកស្រី មីឆែល អូបាម៉ាផងដែរ។ ការអនុញ្ញាត ឲ្យទស្សនកិច្ចក្នុងសេតវិមាន គឺជាការបំពេញក្តីសុបិនរបស់ស្ត្រីចំណាស់រូបនោះ ដែលបានប្រាថ្នាជាយូរ ណាស់មកហើយ។	ក្នុងវ័យ១០៦ លោកស្រី Virginia McLaurin បានសម្តែងការត្រេកត្រអាលយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលដែល លោកស្រី ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យទស្សនកិច្ចក្នុងសេតវិមាន និងចូលជួបជាមួយនឹងលោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងភរិយារបស់លោក លោកស្រី មីឆែល អូបាម៉ា។ ក្នុងឃ្លីបវីដេអូជាង១នាទីនៃសេតវិមានដែលបានបង្ហោះកាលពីថ្ងៃទី២២ខែកុម្ភៈ ម្សិលមិញ លោកស្រី McLaurin ដែលនិយាយទាំងរាំផងដែរនោះ បានប្រាប់លោកអូបាម៉ា និងលោកស្រីមីឆែលថា «ខ្ញុំគិតថា ខ្ញុំ នឹងមិនអាចរស់នៅដើម្បីអាចមកដល់សេតវិមាននៅពេលនេះនោះទេ។ ហើយខ្ញុំចង់ប្រាប់ថា ខ្ញុំពិតជារីករាយណាស់»។ បើយោងតាមកិច្ចសម្ភាសន៍លោកស្រី McLaurin ជាមួយនឹងសារព័ត៌មាន CNN លោកស្រី បានអះអាងថាលោកស្រីបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការណ៍ក្នុងបណ្តាញសង្គមដើម្បីជួបជាមួយលោកអូបាម៉ាតាំងពីឆ្នាំ ២០១៤មកម្ល៉េះ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ដដែលលោកស្រីបានពន្យល់ផងដែរថា « ខ្ញុំមិនដែលគិតថា ខ្ញុំអាចរស់នៅបានជួបជាមួយនឹងប្រធានាធិបតីស្បែកខ្មៅនោះទេ។ ខ្ញុំពិតជារីករាយណាស់។ ខ្ញុំបាន ប្រាថ្នាចង់ជួបអ្នក(លោក អូបាម៉ា) រៀលរាល់ថ្ងៃក្នុងឆាកជីវិតរបស់ខ្ញុំ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_229.txt	អ៊ុយក្រែន បានបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយរបស់អង់គ្លេស១២គ្រាប់ ចូលទៅក្នុងទីតាំងយោធាក្នុងតំបន់ Kursk របស់រុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានរបស់រុស្សី។ អង់គ្លេស និងអ៊ុយក្រែន មិនបានចេញបកស្រាយផ្លូវការលើព័ត៌មាននេះទេ។ ក្នុងថ្ងៃដដែល មេដឹកនាំរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ប្រកាសបដិសេធមិនបង្កកសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។	អត្ថបទទាក់ទង តើមីស៊ីលATACMS មានសមត្ថភាពបែបណា ទើបអាម៉េរិកអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនវាយរុស្ស៊ី? អាម៉េរិក ប្រកាសបិទស្ថានទូតក្នុងក្រុងកៀវ ដ្បិតបារម្ភបញ្ហាសន្តិសុខ អ៊ុយក្រែន ផ្គើនបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយដាក់រុស្ស៊ី ទោះរងការគំរាមនុយក្លេអ៊ែរ បន្ទាប់ពីបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយអាម៉េរិក ATACMS ចំនួន៦គ្រាប់ចូលទឹកដីរុស្សី អ៊ុយក្រែន បានបន្តប្រើមីស៊ីលព្យុះស្រមោលចម្ងាយឆ្ងាយរបស់អង់គ្លេសជាច្រើនគ្រាប់លើរុស្សី។ បើតាមឆាណែលបណ្ដាញសង្គម
article_2290.txt	ទោះជាសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋបន្តនាំគ្នាវាយប្រហារសេដ្ឋី អចលនទ្រព្យនិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ ក៏ដោយ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃសៅរ៍បង្ហាញថាលោកនៅតែអាចទាញបានការគាំទ្រច្រើន។ លទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា លោកបានយកឈ្នះនៅរដ្ឋ ខេនទុគី (Kentucky) និងល្វីស្យាណា (Louisiana) ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។	ក្នុងថ្ងៃសៅរ៍ទី ៥ មីនា ដែលគេហៅថាជាថ្ងៃបោះឆ្នោត Super Saturday នៅសហរដ្ឋអាមេរិក សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យនិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបន្តយកជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួនពីររដ្ឋ ខេនធុគី (Kentucky) និងល្វីស្យាណា (Louisiana) ។ នេះជាជោគជ័យបន្ទាប់ពីទទូលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួន ៧ ក្នុងចំណោមរដ្ឋ១១ ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅផង។ អាចថាវាជារឿងមិនធម្មតាដែរ នៅពេលលោក ដូណាល់ ត្រាំបន្តទាញការគាំទ្របានច្រើនខណៈពេលដែលចលនាប្រឆាំងលោកក្នុងបក្សកើនឡើងខ្លាំងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ សូម្បីតែតែមដឹកនាំបក្សមានទាំងលោក Paul Ryan ប្រធានសភា និងអតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោក Mitt Romney ក៏ចេញមុខទិតៀនលោក ដែរ ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យលោកឈ្នះការជ្រើសតាំងពីបក្សពេលខាងមុខ។ ត្រលប់មកវិញ ដៃគូប្រជែងលោក លោក ថេត គ្រុស បានដណ្តើមជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាន់សាស (Kansas) និង រដ្ឋ Maine ក្នុងការប្រកួតប្រជែងថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញនេះដែរ។ ជ័យជម្នះនេះ បង្ហាញថា លោក នឹងក្លាយជាគូដ៏ខ្លាំងតែម្នាក់គត់ក្នុងបក្សដែលនឹងបន្តប្រកួតប្រជែងស្វិតស្វាញជាមួយលោកដូណាល់ ត្រាំ រហូតដល់ខែ កក្កដា។ បើនៅក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យឯណោះវិញ លទ្ធផលបឋម បង្ហាញថា លោក ប៊េនី សេនឌឺ (Bernie Sanders) បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាន់សាស និង Nebraska ស្របពេលដែលលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ ល្វីស្យាណា។ អាចថាលោក សេនឌឺ បានទទួលការគាំទ្រច្រើនជាមុនដើម្បីប្រជែងជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ព្រោះលោកស្រីឈ្នះបានតែរដ្ឋមួយទេថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញ។ ប៉ុន្តែជ័យជម្នះរបស់លោកស្រី គ្លីនតុន នៅរដ្ឋ ខេនទុគី នេះផ្តល់សង្ឃឹមរឹតតែច្រើនដល់លោកស្រីថែមទៀត ក្រោយឈ្នះនៅរដ្ឋចំនួន ៧ ក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោត Super Tuesday ដើមសប្តាហ៍នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2291.txt	ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ៤ មីនា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បញ្ជាក់ថា ក្រោយលោកចប់អាណត្តិ លោកនឹងបន្តរស់នៅទីក្រុង វ៉ាស៊ីនតោនទៀត។ តែលោកបង្ហើបថា លោកអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរលំនៅដ្ឋានក្រោយពេលកូនស្រីពៅរបស់លោក រៀបចប់វិទ្យាល័យ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក Politico ។	ដើមឆ្នាំ ២០១៧ អាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងចប់ស្ថាពរ ហើយក៏មានន័យថា លោកនិងក្រុមគ្រួសារនឹងត្រូវចាកចេញពីសេតវិមានដែរ។ នាថ្ងៃទី ៤ មីនា ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងពេលទទួលទានអាហារថ្ងៃត្រង់នៅ Milwaukee ថា លោកនឹងបន្តរស់នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក្រោយពេលលោកចាកចេញពីតំណែង។ លោកនៅបន្តរស់នៅទីក្រុង វ៉ាស៊ីនតោន យ៉ាងហោចណាស់រហូតដល់ពេលកូនស្រីពៅរបស់លោករៀបចប់វិទ្យាល័យសិន។ « យើងនឹងរស់នៅទីនេះ [វ៉ាស៊ីនតោន] ពីរឆ្នាំទៀត។ ដូច្នេះ Sasha អាចរៀនចប់វិទ្យាល័យព្រោះថាការផ្ទេរសិស្សក្នុងពេលរៀនវិទ្យាល័យវាពិបាក»។ តាមពិតទៅព័ត៌មាននេះមិនមែនជារឿងថ្មីទេ តែអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់គឺការអះអាងដោយផ្ទាល់របស់លោក អូបាម៉ា ជុំវិញការផ្លាស់ប្តូរលំនៅដ្ឋានក្រោយចប់អាណត្តិ។ កាលមុនពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួរលោក លោកឆ្លើយតបថា លោកមិនទាន់គិតគូរនៅឡើយទេថា តើគួរចាកចេញពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនភ្លាមៗឬអត់នោះបន្ទាប់ពីចាកចេញពីសេតវិមាន។ យ៉ាងណាមិញ កន្លងមកមានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា លោកអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរលំនៅពីក្រុងវ៉ាស៊ីតោនទៅរស់នៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា គឺនៅទីក្រុង Rancho Mirage សម្រាប់ការចូលនិវត្តន៍របស់លោក ។ ហើយក៏មានព័ត៌មានក្នុងស្រុកបង្ហើបថា លោក អូបាម៉ា សម្រេចចិត្តទិញផ្ទះមួយកន្លែងនៅក្នុងតំបន់ Palm Spring នៃទីក្រុង Rancho Mirage នេះដែរ ដោយសារវាជាទីកន្លែងល្អ និងសក្តិសមសម្រាប់លោកដែលចូលចិត្តលេងកីឡាវាយកូលហ្គោល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2292.txt	អាមេរិកនិងចិនកំពុងតែចរចាគ្នាដើម្បីឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិចេញដំណោះស្រាយដាក់សម្ពាធបន្ថែមលើកូរ៉េខាងជើង ដែលបានល្មើសបម្រាមបាញ់រ៉ុក្កែតទៅលំហអាកាស។ ការចរចាហាក់ដូចជាមានដំណើរការទៅមុខ ហើយរំពឹងថា ឯកសារចរចានឹងត្រូវបញ្ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដើម្បីអនុម័តនៅពេលខាងមុខ។	ចិននិងអាមេរិកបានបង្ហាញជំហរដូចគ្នាចំពោះសកម្មភាពផ្គើនម្ដងហើយម្ដងទៀតរបស់កូរ៉េខាងជើងនារយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ នៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ កុម្ភៈកិច្ចចរចារវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ចន ឃេរីបានប្រព្រឹត្តដោយរលូនដើម្បីដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងទៅលើរបបកុម្មុយនីស្តកូរ៉េខាងជើងឲ្យបោះបង់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ និយាយក្នុងសន្និសីទរួមគ្នាក្រោយការប្រជុំ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី ដែលកំពុងទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងវ៉ាងស៊ីនតោន បានបញ្ជាក់ពីដំណើរការទៅមុខនៃការចរចា ដើម្បីព្រាងដំណោះស្រាយស្ដីបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែដំណោះស្រាយនេះនឹងត្រូវមន្ត្រីចិននិងអាមេរិកពិនិត្យជាមុនសិន មុននឹងបញ្ជូនទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោក វ៉ាងយី និយាយថា នៅពេលដែលដំណោះស្រាយនេះត្រូវដាក់អនុវត្ត វានឹងជួយទប់ស្កាត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ លើសពីនេះទៅទៀតនោះ មហាអំណាចទាំងពីរក៏បានប្រកាសមិនទទួលស្គាល់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង និងបានបង្ហាញជំនឿចិត្តថា ដំណោះស្រាយថ្មីនេះនឹងមានប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឲ្យកូរ៉េខាងជើងផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ទាំងលោក វ៉ាងយី និងលោក ឃេរី បញ្ជាក់ទៀតថា ដំណោះស្រាយនេះមិនមែនធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់នោះទេ តែដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យកូរ៉េខាងជើងវិលរកការចរចា។ ចិនដែលជាអ្នកជិតខាងរបស់កូរ៉េខាងជើងចង់បានដំណោះស្រាយសន្តិភាពសម្រាប់វិបត្តិឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ទីក្រុងប៉េកាំងចង់ឲ្យព្យុងយ៉ាងបោះបង់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរ និងងាកមកចូលតុចរចា៦ភាគីវិញ។ យ៉ាងណាមិញ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ហាក់ដូចជាមិនស្ដាប់យោបល់អន្តរជាតិនោះទេ ថែមទាំងបញ្ចេញសកម្មភាពឌឺដងថែមទៀត ជាក់ស្ដែងនោះគ្រាន់តែនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននិងបាញ់រ៉ុក្កែតបន្តបន្ទាប់គ្នា។ សកម្មភាពចុងក្រោយនេះហើយដែលធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងទទូចចង់បានការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាស(THAAD) របស់អាមេរិក តែចិនមិនសូវសប្បាយចិត្តនោះទេ។ ចិនថាការពង្រាយនេះបានប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិចិន ក៏ដូចជាស្ថិរភាពតំបន់។ មួយវិញទៀត ចិន អះអាងថា នេះមិនមែនជាដំណោះស្រាយនោះទេ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2293.txt	លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន (Hillary Clinton) បានទទួលជ័យជម្នះរៀងៗខ្លួននៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញនៅរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពី។ ជ័យជម្នះថ្មីៗនេះធ្វើឲ្យអ្នកទាំងពីរមានសង្ឃឹមកាន់តែច្រើនក្នុងការទទួលបានការជ្រើសតាំងពីបក្សដើម្បីឈានទៅប្រជែងយកតំណែងប្រធានាធិបតីថ្ងៃ ៨វិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។	លទ្ធផល បោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារទី ៨ មីនា នៅរដ្ឋ មីស៊ីស៊ីពី បង្ហាញថា បេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងបេក្ខជននាំមុខបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាអ្នកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគេ។ ជ័យជម្នះនេះកំពុងក្លាយជាក្តីសង្ឃឹមថ្មីសម្រាប់បេក្ខជនទាំងពីរនាក់ ដើម្បីឈានទៅប្រជែងយកកៅអីប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅពេលខាងមុខផង។ ក្រៅពីទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ មីស៊ីស៊ីពី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ Michigan ផងដែរ ប៉ុន្តែលោកស្រី ហ៊ីឡារី ហាក់ដូចជាពិបាកប្រជែងលោក ប៊ែនី សេនដឺ (Bernie Sanders) នៅរដ្ឋ Michiganបន្តិច។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានថ្លែងអំណរគុណដល់បណ្តាអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួននៅរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពី ក្រោយការបោះឆ្នោតបញ្ចប់ទៅ។ លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគេក្នុងបក្សពោលគឺបានទទួល ៣៧.៦ភាគរយ ខណៈដែលលោក ចន ខាសិក (John Kasich) ស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី២ ព្រោះលោកបានសំឡេងគាំទ្រ ២៧.៥ ភាគរយ។ នៅថ្ងៃអង្គារទី ៨ ខែមីនា ម្សិលមិញដែរ សមាជិកបក្ស សាធារណរដ្ឋ ក៏មានការបោះឆ្នោតនៅក្នុងរដ្ឋIdaho និងមានការជួបជុំ Caucus នៅរដ្ឋ ហាវ៉ៃផងដែរ។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលជាផ្លូវការមិនទាន់ត្រូវគេប្រកាសជាផ្លូវាការឡើយ។ ត្រលប់មកមើលក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យវិញ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នៅបន្តនាំមុខសមាជិកព្រឹទ្ធសភាលោក ប៊ែនី សេនដឺ ប៉ុន្តែលទ្ធផលទទួលបានខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ លោកស្រី គ្លីនតុន បានទទួលសំឡេងគាំទ្រ ៤៩.៨ ភាគរយ ខណៈដែលលោក សេនដឺ ទទួលបានរហូតដល់ ៤៨.៣ភាគរយឯណោះ។ ប៉ុន្តែទោះជាលទ្ធផលប្រកៀកប្រកិតគ្នាក្តី ជ័យជម្នះនៅរដ្ឋភាគខាងត្បូងនេះ បន្ថែមទម្ងន់ដល់លោកស្រី សម្រាប់ឈានទៅទទួលការជ្រើសតាំងពីបក្ស។ ហើយវាក៏ជាទឡ្ហីករណ៍បង្ហាញថា លោកស្រីកំពុងទទួលបានការគាំទ្រលើសលុបពីបណ្តាប្រជាជនអាមេរិកស្បែកខ្មៅ។ តែទោះលោក សេនដឺ ចាញ់នៅក្នុងរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពីក៏ដោយចុះ ឥឡូវនេះគេកំពុងរង់ចាំមើលលទ្ធផលបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Michigan សិនថាតើ លោកស្រី គ្លីនតុន ឬលោក សេនដឺ ជាអ្នកឈ្នះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2294.txt	កងទ័ពជើងអាកាសអាមេរិកបានសម្រេចបង្ហាញរូបរាងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកស៊េរីទំនើប ជំនាន់ថ្មីបំផុតជាសាធារណកាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២៦កុម្ភៈ ម្សិលមិញ។ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់រយៈចម្ងាយឆ្ងាយនេះមានឈ្មោះថា B-21 ហើយក្រុមហ៊ុន Northrop Grumman ជាអ្នកទទួលបន្ទុកផលិតយន្តហោះនេះ។	យោងតាមអត្ថបទចុះផ្សាយលើគេទំព័រ ទ័ពអាកាសអាមេរិក លេខាធិការកងទ័ពជើងអាកាសអាមេរិកលោកស្រី Deborah Lee James បានបង្ហាញរូបរាងនិងការរចនាយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករយៈចម្ងាយឆ្ងាយ B-21 ក្នុងសន្និសីទស្តីពីសង្គ្រាមផ្លូវអាកាសម្សិលមិញនេះ។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់ដាក់ឈ្មោះផ្លូវការសម្រាប់ហៅពេលយន្តហោះនេះចូលបម្រើទ័ពអាកាសឡើយ។ តាមពិតទៅយន្តហោះនេះ បើមើលមួយភ្លែត វាមិនខុសពីយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ B-2 ទេទាំងស្លាប ក្បាល និង រូបរាងជារួមតែម្តង។ ប៉ុន្តែយន្តហោះថ្មីនេះត្រូវបានច្នៃប្រឌិតនិងរចនាថ្មីដោយមានបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាងមុនដែរ ដោយអាចបំបាំងកាយផុតពីរ៉ាដា អាចទម្លាក់គ្រាប់ធម្មតានិងនុយក្លេអ៊ែរនិងអាចប្រតិបត្តិការដោយមានមនុស្សបើកនិងអត់មនុស្សបើកបានដោយសេរី។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនដែលបានសិទ្ធិផលិតយន្តហោះនេះគឺ ក្រុមហ៊ុន Northrop Grumman Corp។ ក្រុមហ៊ុននេះឈ្នះការដេញថ្លៃដោយបង្កើតកិច្ចសន្យាមួយមានទំហំប្រហែល ៨០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីឈានទៅអភិវឌ្ឍនិងផលិតយន្តហោះ B-21 នេះចំនួន១០០គ្រឿង។ B-21 នឹងក្លាយជាយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់រយៈចម្ងាយឆ្ងាយបែបយុទ្ធសាស្ត្រដែលខ្លាំងក្លា និងមានតម្លៃថ្លៃបំផុត។ ខណៈដែលប្រទេសមហាអំណាចមួយចំនួនមានរុស្ស៊ី ចិន ជាដើមនោះបន្តស្រាវជ្រាវអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រទំនើបថ្មីៗ អាមេរិកមានទំនុកចិត្តថា B-21 ជាអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់សម្រាប់ទ័ពអាកាសអាមេរិកពេលអនាគត។ កន្លងមករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Ashton Carter បានបង្ហាញក្តីរំពឹងខ្ពស់ផងដែរចំពោះវត្តមានយន្តហោះ B-21 ក្នុងវិស័យការពារជាតិអាមេរិក។ លោកថា អាមេរិកនឹងអាចមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់អាវុធយុទ្ធសាស្ត្រប្រភេទនេះដើម្បីពង្រីកអំណាចនិងឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅលើពិភពលោកទាំងមូល។ បើសិនយន្តហោះនេះត្រូវផលិតចេញដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ហើយនោះ វានឹងត្រូវមកជំនួសតំណែងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់ដ៏ល្បីល្បាញរបស់អាមេរិក B-52 ដែលបំពេញភារកិច្ចអស់ជាង៥ទសវត្សរ៍មកហើយនោះ។ ហើយតំបន់ឥណ្ឌូចិនក៏ជាតំបន់ធ្លាប់ស្គាល់រស់ជាតិគ្រាប់បែកដែលទម្លាក់ចេញពីយន្តហោះ B-52 នេះច្រើនជាងបណ្តាតំបន់ផ្សេងទៀតលើពិភពលោកដែរ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2295.txt	ស្ត្រីបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យជាច្រើនទាំងសេដ្ឋកិច្ចក្ដី ទាំងនយោបាយក្ដី ហើយតួនាទីរបស់ស្ត្រីពិតជាមិនអាចខ្វះបាន។ យោងតាមទស្សនាវដ្តី Forbes ឆ្នាំ ២០១៥ ខាងក្រោមនេះ ជាស្ត្រីទាំងប្រាំដែលមានតួនាទីសំខាន់លើវិស័យនយោបាយ ដែលភាគច្រើនកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំកំពូល ដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើវាសនាប្រទេសនីមួយៗ។	១. អែនជេឡា មែរគែល (Angela Merkel) អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់លោកស្រី អែនជេឡា មែរគែល ស្ថិតនៅលំដាប់ទីមួយនៃស្ត្រីមានឥទ្ធិពលជាងគក្នុងវិស័យនយោបាយ។ វាមិនមែនជាដែលត្រូវភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ ដែលលោកស្រី មែរគែល លេចធ្លោលើនយោបាយអន្តរជាតិ ព្រោះលោកស្រីបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាធំៗទាំងក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបនិងអន្តរជាតិ ដែលរាប់ទាំងវិបត្តិបំណុលក្រិក វិបត្តិជនភៀសខ្លួន និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមភេរវករជ្រុលនិយមជាដើម។ លោកស្រីក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិរុស្សីនិងអ៊ុយក្រែនផងដែរ។ ២. ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន (Hillary Clinton) ស្ថិតនៅក្រោយលោកស្រី មែរគែល គឺអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន។ លោកស្រី ត្រូវគេមើលឃើញថា កំពុងនាំមុខក្នុងចំណោមបេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ លោកស្រី គ្លីនតុន ជាស្ត្រីអាមេរិកដំបូងគេតែមួយគត់ដែលជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា មុននឹងក្លាយជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្នុងអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ ៣. ឌីលម៉ា រ៉ូសេហ្វ (Dilma Rosseff) លំដាប់ទីបីនៃបញ្ជីគឺប្រធានាធិបតីស្ត្រីទីមួយរបស់ប្រេស៊ីលលោកស្រី ឌីលម៉ា រ៉ូសេហ្វ មកពីតំបន់អាមេរិកឡាទីន។ លោកស្រីជាមេដឹកនាំប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេក្នុងតំបន់ ដែលជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ២០១០។ យ៉ាងណាក្ដី នៅដើមអាណត្តិទីពីរ ប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកស្រីហាក់បានធ្លាក់ចុះ ហើយលោកស្រីកំពុងតែប្រឈមមុខនឹងការស៊ើបអង្កេតករណីពុករលួយផងដែរ។ ៤. មីឈែល អូបាម៉ា (Michel Obama) ស្ត្រីទីមួយអាមេរិកលោកស្រី មីឈែល អូបាម៉ា ក៏ស្ថិតក្នុងបញ្ជីស្ត្រីដែលមានឥទ្ធិពលក្នុងវិស័យនយោបាយផងដែរ។ ជាភរិយាលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ប្រធានាធិបតីនៃមហាអំណាចពិភពលោក លោកស្រីបានរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនក្នុងវិស័យសង្គមកិច្ចរបស់អាមេរិក។ លោកស្រីបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសមួយចំនួន ជាពិសេស កាលពីឆ្នាំមុន លោកស្រីធ្វើដំណើរមកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងបានជំរុញគំនិតផ្ដួចផ្ដើម ដែលសំដៅដល់ការជំរុញឲ្យក្មេងស្រីទទួលបានការអប់រំ និងពង្រឹងការរស់នៅរបស់ស្ត្រីវ័យក្មេងទាំងនោះ។ ៥. ប៉ាក ហ្គឺនហេ (Park Geun Hye) លំដាប់ទីប្រាំបានទៅលើប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ។ លោកស្រីជាប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូងគេរបស់ប្រទេសនៅអាស៊ីខាងកើត ដែលជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកលំដាប់ទី១២មួយនេះ។ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោកស្រី បញ្ហាជាច្រើនលេចជារូបរាង ជាពិសេសនោះសកម្មភាពបង្កហេតុរបស់កូរ៉េខាងជើង និងបញ្ហាអំពើពុករលួយក្នុងជួរដ្ឋាភិបាល។ ការលិចកប៉ាល់ Sewol នៅឆ្នាំ២០១៤ ធ្វើឲ្យលោកស្រី ប៉ាក ឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំង ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីពីររូបរបស់លោកស្រី ត្រូវលាលែង ក្រោយហេតុការណ៍នេះ។ យ៉ាងណាក្ដី ក្នុងអាណត្តិរបស់លោកស្រី ប៉ាក កូរ៉េខាងត្បូងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយចិននិងជប៉ុន ដែលកន្លងមកតែងមានទំនាក់ទំនងមិនជាល្អប៉ុន្មាននោះទេ។ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2296.txt	រដ្ឋធានីប៉េកាំងរបស់ចិនបានក្លាយជាទីក្រុងដែលសម្បូរសេដ្ឋីប្រាក់ពាន់លានច្រើនជាងគេលើលោក ដោយបានវ៉ាទីក្រុងញូវយ៉ករបស់អាមេរិក និងមូស្គូរបស់រុស្សី។ មហាសេដ្ឋីសម្បូរទ្រព្យពាន់លាននៅទីក្រុងប៉េកាំងបានកើនពីចំនួន៦៨នាក់ទៅដល់១០០នាក់ ខណៈទីក្រុងញូវយ៉កមានតែ៩៥នាក់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ CNN ដែលស្រង់ទិន្នន័យចេញពី Hurun Report ។	បើយោងតាមទិន្នន័យចេញដោយ Hurun Report ទីក្រុងប៉េកាំងបានដណ្ដើមតំណែងទីក្រុងដែលសម្បូរមហាសេដ្ឋីមានទ្រព្យពាន់លាននៅលើលោក ដោយបាននាំមុខទីក្រុងញូវយ៉ករបស់អាមេរិកទៀតផង។ កាលពីឆ្នាំមុន សេដ្ឋីពាន់លាននៅប៉េកាំងបានកើនចំនួន៣២នាក់ ដែលធ្វើឲ្យចំនួនសេដ្ឋីពាន់លាននៅរដ្ឋធានីចិន ក្នុងឆ្នាំនេះកើនដល់១០០នាក់ ស្របពេលទីក្រុងញូវយ៉កដែលឈរលំដាប់ទី១ នៅឆ្នាំមុនមានតែ៩៥នាក់។ នាយក Hurun Report លោក Rupert Hoogewerf និយាយថា៖«បើទោះជាសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនមានកំណើនយឺត ដោយមានការធ្លាក់ចុះផ្សារហ៊ុន ប្រទេសចិនមានកំណើនមហាសេដ្ឋីច្រើនជាងប្រទេសដទៃទៀត»។ ក្រៅពីទីក្រុងញូវយ៉ក ទីក្រុងមួយចំនួនទៀតក៏មានចំណាតថ្នាក់ទាបជាងប៉េកាំងផងដែរ។ លំដាប់ទីបី បានទៅទីក្រុងម៉ូស្គូ មានចំនួនសេដ្ឋីសម្បូរទ្រព្យរាប់ពាន់លានចំនួន៦៦នាក់ ខណៈទីក្រុងហុងកុង និងសៀងហៃ ស្ថិតនៅលំដាប់ទីបួននិងទីប្រាំបន្តបន្ទាប់គ្នា។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ក្នុងចំណោមចំណាត់ខ្ពស់ទាំង១០ មានទីក្រុងរបស់ចិនចំនួន៥ទៅហើយ។ បើតាមរបាយណ៍ដដែល មហាសេដ្ឋីលំដាប់ទី១ របស់ចិន គឺលោក Wang Jianlin ឈរលំដាប់លើគេសម្រាប់បញ្ជីសេដ្ឋីនៅប៉េកាំង ហើយលោក David Koch និងលោកMichael Bloomberg ឈរនៅកំពូលក្នុងបញ្ជីនៅញូវយ៉ក។ យ៉ាងណាក្ដី បើតាមលោក Rupert Hoogewerf គេមិនងាយគណនាទ្រព្យសម្បត្តិសេដ្ឋីចិននោះទេ។នេះក៏មកពីពួកគេព្យាយាមលាក់បាំងទ្រព្រសម្បត្តិពិតប្រាកដពីអាជ្ញាធរចិន។ លោកបញ្ជាក់ថា លោកអាចកំណត់ចំនួនសេដ្ឋីនៅក្នុងប្រទេសចិន បានតែ៥០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា៖« យោងបានព្យាយាមរកចំនួនលុយទាំងនោះ តែពួកគេលាក់បានជិតល្អណាស់»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2297.txt	អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីបានបំបែកគម្រោងវាយប្រហារភេរវកម្មរបស់បណ្តាក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Daesh)នៅម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៦មករាម្សិលមិញនេះ។ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីកំពុងដុតដៃដុតជើងដើម្បី ចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមនេះផ្សេងទៀតដែលកំពុងលាក់ខ្លួននិងត្រៀមធ្វើសកម្មភាព។	ជនសង្ស័យម្នាក់ដែលត្រូវប៉ូលីសម៉ាឡេស៊ីចាប់ខ្លួនបាននៅក្នុងស្ថានីយ៍រថភ្លើងកូឡាឡាំពួម្សិលមិញ បានសារភាពថាខ្លួនបានរៀបចំគម្រោងវាយប្រហារភេរវកម្មមួយនៅម៉ាឡេស៊ី។ ប៉ូលិសកំណត់អត្តសញ្ញាណបានថា ជននេះជាបញ្ហាក្រុមភេរវជនដែស្ហ ហើយជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីផង។ យោងតាមសម្តីមេប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ី ជនសង្ស័យនេះបានសារភាពថា ខ្លួនបានរៀបចំគម្រោងវាយប្រហារ ក្រោយពេលដែលមានបញ្ជាពីក្រុមរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហនៅស៊ីរី។ ពេលចាប់ខ្លួន ប៉ូលិសបានដកហូតអាវុធនិងលិខិតស្នាមមួយចំនួនផងពាក់ព័ន្ធនឹងចលនាក្រុមភេរវកម្មអន្តរជាតិនេះ។ ក្រៅពីនេះ ជនខាងលើក៏ជាអ្នកនៅពីក្រោយការដោតទង់ជាតិក្រុមដែស្ហនៅទីតាំងជាច្រើននៅក្នុងរដ្ឋ Terengganu, Perak, Selangor, និងនៅ Johor ដើម្បីព្រមានរដ្ឋាភិបាលដែលព្យាយាមចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមដែស្ហនៅម៉ាឡេស៊ីកន្លងមក។ ការចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមដែស្ហនៅរាជធានីម៉ាឡេស៊ីនេះ កើតឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយក្រុមភេរវជនឥណ្ឌូនេស៊ីដែលជាបណ្តាញក្រុមដែស្ហនេះវាយប្រហារនៅទីប្រជុំជននៃរដ្ឋធានីហ្សាការតា។ ហើយក្រោយការវាយប្រហារសន្តិសុខជារួមទាំងនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងនៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនត្រូវបានគេរឹតបន្តឹងខ្លាំង ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាដែលអាចកើតមានឡើងព្រោះភេរវកម្ម។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ម៉ាឡេស៊ីបានអះអាងថា មានក្មេងប្រុសម៉ាឡេស៊ីប្រហែល ៨នាក់កំពុងទទួលការហ្វឹកហ្វឺនពីសំណាក់ក្រុមដែស្ហនៅស៊ីរី និងអ៊ីរ៉ាក់។ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីកំពុងបន្តប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ដោយព្យាយាមបំបែកគម្រោងក្រុមភេរវជននិងតាមចាប់ខ្លួនក្រុមនេះដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពនិងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណផង។ បើគ្មានវិធានការតឹងរ៉ឹងទេម៉ាឡេស៊ីក៏នឹងរងគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដោយសារភេរវកម្មនេះដែរ។ ចន្លោះពីថ្ងៃ ១១ដល់ ១៥ មករានេះ អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីក៏បានចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហនេះច្រើននាក់ដែរ ។ ជនសង្ស័យបីនាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅអាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិកូឡាឡាំពួ ក្រោយពេលពួកគេត្រលប់មកពីតួកគីវិញ។ ពួកគេត្រូវបានឃុំខ្លួននៅតួគីដោយសារព្យាយាមរត់ចេញទៅចូលរួមជាមួយក្រុមដែស្ហនក្នុងប្រទេសស៊ីរី។ ជនទាំងបីមានអាយុចន្លោះពី២៣ ដល់ ២៨ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ហើយមានម្នាក់ជាមនុស្សស្រីផង។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2298.txt	ដំណឹងល្អពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់អ្នកលេងហ្វេសប៊ុកទាំងឡាយ។ ការឆ្លើយឆ្លងជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន លើប្រធានបទសំខាន់ក្នុងការកសាងសង្គមជាតិ ដូចជាច្បាប់ចរាចរណ៍ គ្រឿងញៀន មនុស្សចាស់ ជនពិការ និងបញ្ហាសំរាម ជាដើមនោះ នឹងឈានទៅកាន់ការឈ្នះរង្វាន់ ការទទួលបានមេដាយ និងបណ្ណសរសើរពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីផ្ទាល់។	«ខ្ញុំនឹងបើកវេទិកាឆ្លើយឆ្លងជាមួយយុវជន និងជនរួមជាតិនៅក្នុង
article_2299.txt	ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិតៃវ៉ាន់ Ma Ying- jeou នឹងទៅទស្សនកិច្ចនៅកោះ Itu Aba ដែលស្ថិតនៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ២៨ មករា ស្អែកនេះ។ តៃវ៉ាន់បានទាមទារយកកោះនេះព្រោះខ្លួនបានកាន់កាប់កោះនេះតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៦មកម្ល៉េះ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។	លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ស្អែកនេះប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ជិតផុតអាណត្តិលោក Ma Ying- jeou នឹងទៅទស្សនកិច្ចកោះ Itu Aba (ភាសាតៃវ៉ាន់កោះTaiping) ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រជុំកោះស្ព្រាត់លីស្ថិតក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការិយាល័យប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា លោក Ma នឹងទៅកោះខាងលើនៅថ្ងៃស្អែក ក្នុងករណីដែលអាកាធាតុអំណោយផលល្អ។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីដែលទើបជាប់ឆ្នោតលោកស្រី Tsai Ing-wen បានប្រកាសហើយថា លោកស្រីនឹងមិនបញ្ជូនអ្នកតំណាងរបស់ខ្លួនទៅចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះទេ។ ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក Ma ធ្លាប់ប្រកាសកាលពីឆ្នាំមុនថាលោក អាចទៅទស្សនកិច្ចនៅកោះ Itu Aba ចុងឆ្នាំ២០១៥ ប៉ុន្តែក្រោយមកស្រាប់តែផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាដោយសារលោកត្រូវជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង។ ទាក់ទិនការទាមទារកោះនេះ ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់បានចេញគំនិតផ្តួចផ្តើមសន្តិភាពមួយដោយស្នើឲ្យបណ្តាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងចូលរួមអភិវឌ្ឍធនធានដែលមានក្នុងតំបន់ជម្លោះជាមួយគ្នា និងទុកការទាមទារផ្សេងៗគ្នានេះនៅដោយឡែក។ តៃវ៉ាន់នៅបន្តចាត់ទុកកោះ Itu Aba ជាផ្នែកមួយរបស់ខ្លួន ហើយកងទ័ពតៃវ៉ាន់បានកាន់កាប់កោះនេះតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៦មកម្ល៉េះ នៅពេលកងទ័ពចិនចាប់ផ្តើមសកម្មភាពយោធានៅលើប្រជុំកោះស្ព្រាត់លី។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ តៃវ៉ាន់ចាប់ផ្តើមប្តូរកងទ័ពដែលបញ្ឈរជើងនៅលើកោះដោយប្រើប្រាស់ឆ្មាំការពារសមុទ្រឲ្យល្បាតនៅកោះជំនួសវិញ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់បានដាក់ចេញគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍មួយនៅលើកោះដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រហែល ១១០លានដុល្លារអាមេរិក។ ប៉ុន្តែកោះដែលតៃវ៉ាន់ទាមទារថាជារបស់ខ្លួននេះ ក៏ត្រូវចិន ហ្វីលីពីន និងវៀតណាមទាមទារដូចគ្នាដែរ។ ដូច្នេះការទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់នឹងធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសទាំងបីខាងលើអាចខឹងសម្បារនិងប្រតិកម្មតបខ្លាំងផងដែរក៏មិនដឹង។ ប៉ុន្តែលោក Ma នឹងចុះចេញពីតំណែងនៅក្នុងខែឧសភាខាងមុខ ដោយទុកកៅអីឲ្យប្រធានាធិបតីថ្មីមកពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿនគ្រប់គ្រងវិញម្តង។ បើតាមគោលជំហររបស់ប្រធានាធិបតីថ្មី ដោយមិនបញ្ជូនតំណាងរបស់ខ្លួនចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចកោះជម្លោះនេះ បានបង្ហាញច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលនេះ មិនចង់ឃើញសកម្មភាពបង្កឲ្យមានភាពតានតឹងកើតឡើងឡើយ។ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_230.txt	ប្រធានទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ(IAEA)លោក Rafael Grossi បានជួបជជែកជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោក Abbas Araghchi នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ក្នុងទីក្រុង តេហេរ៉ង់ លើបញ្ហាអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ លោក នឹងត្រូវជួបប្រធានអង្គការថាមពលអាតូមិចអ៊ីរ៉ង់លោក Mohammad Eslami ផងដែរ។	មុនពេលប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឡើងកាន់ដំណែងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រមុខទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ(IAEA)លោក Rafael Grossi បានជួបចរចាជាមួយនឹងប្រមុខការទូតអ៊ីរ៉ង់លើកិច្ចការអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ «Rafael Grossi ដែលបានមកដល់ទីក្រុង តេហេរ៉ង់ កាលពីយប់មិញក្នុងប្រមុខគណប្រតិភូ ដើម្បីចរចាជាមួយប្រមុខរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការនយោបាយ និងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ បានជួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក Abbas Araghchi»។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអ៊ីរ៉ង់ IRNA។ យ៉ាងណាក្ដី មិនទាន់មានរបាយការណ៍នៃលទ្ធផលពិភាក្សានៅឡើយទេ។ អ៊ីរ៉ង់ ជាប្រទេសសក្ដានុពល ដែលអាចឈានទៅបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះប្រទេសនេះមានសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ដែលជាធាតុផ្សំសំខាន់ក្នុងការបង្កើតអាវុធនេះ។ ប្រធាន IAEA រូបនេះ នឹងត្រូវជួបជាមួយប្រធានអង្គការថាមពលអាតូមិកអ៊ីរ៉ង់លោក Mohammad Eslami មុនពេលលោកធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍សន្និសីទសារព័ត៌មានរួម។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារ AFP កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា លោក Grossi បានអះអាងថា អ៊ីរ៉ង់មិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយក៏គ្មានសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីផលិតអាវុធនេះដែរក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ កន្លងមក IAEA បានអះអាងថា អ៊ីរ៉ង់ បានពង្រីកស្ដុកនៃសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមដល់៦០ភាគរយ ដែលជាកម្រិតហាមឃាត់របស់អន្តរជាតិ។ ការពង្រីកសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមដល់៩០ភាគរយ ជាកម្រិតដែលអាចបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបាន។ ស្របពេលដែលលោក ត្រាំ កៀកក្នុងការឡើងការដំណែង បញ្ហាសន្តិសុខនៅមជ្ឈិមបូព៌ា អាចនៅមានសភាពស្រពិចស្រពិល ជាពិសេសជម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់។ លោក Grossi បានព្រមានថា លទ្ធភាពស្ដារស្ថានការណ៍នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ចាប់ផ្ដើមយ៉ាប់យ៉ើន ហើយដំណោះស្រាយការទូតជារឿងចាំបាច់។ អាម៉េរិក ជាតួអង្គឈានមុខគេ ក្នុងការទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ មិនឱ្យបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ អាម៉េរិកក្រោមរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក្នុងអាណត្តិទី១ បានចេញនយោបាយ«សម្ពាធអតិបរមា» ក្នុងគោលដៅរឹតបន្តឹងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងទប់ស្កាត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2300.txt	(ហូណូលូលូ)៖ មេបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកប្រចាំទីបញ្ជាការអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបានប្រកាសស្វាគមន៍មហាអំណាចឥណ្ឌាដែលបានបង្ហាញពីបំណងចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលតំបន់ជម្លោះរវាងចិននិងរដ្ឋអាស៊ាន។ លោកបានស្វាគមន៍រាល់ប្រទេសដ៏ទៃទៀតក្នុងតំបន់ដែលចង់ចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ហើយលោកជឿថាការចូលរួមសកម្មភាពល្បាតនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនិងជួយរក្សាស្ថិរភាពតំបន់។	ក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានមកពីតំបន់អាស៊ាននាព្រឹកថ្ងៃទី ១០ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០១៦នេះ ឧត្តមនាវី Harry B. Harris, Jr មេបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកប្រចាំទីបញ្ជាការទ័ពអាមេរិកនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកបានប្រកាសស្វាគមន៍ចំណាប់អារម្មណ៍របស់ឥណ្ឌាក្នុងការចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយអាមេរិក។ ប៉ុន្តែមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងផងដែរថា ការចូលរួមរបស់ឥណ្ឌាក្នុងប្រតិបត្តិការល្បាតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះរវាងចិននិងរដ្ឋអាស៊ានសមុទ្រចិនខាងត្បូងនេះក៏ទំនងជាធ្វើឲ្យចិនខឹងសម្បារខ្លាំង ហើយក៏ធ្វើឲ្យភាពតានតឹងខ្លាំងដែរ។មកទល់ពេលនេះឥណ្ឌានិងអាមេរិកនៅបន្តជជែកគ្នានៅឡើយជុំវិញ ការចាប់ផ្តើមការល្បាតរួមគ្នានេះ ហើយគេមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេថា ការជជែកគ្នានេះនឹងសម្រេចបានផ្លែផ្កាកម្រិតណា។ ត្រលប់មកវិញ ឆ្លើយតបនឹងសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានថាតើ ការល្បាតនេះនឹងបង្កភាពតានតឹងឬអត់ មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់រូបនេះបានសង្កត់ថា៖ «សកម្មភាពល្បាតកាន់តែច្រើនរបស់បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ ទ្វេភាគីក៏ដោយ ពហុភាគីក៏ដោយ នឹងជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនិងរក្សាបានសន្តិភាពនិងសន្តិសុខ ជាពិសេសរក្សាសេរីភាពនាវាចរណ៍ផ្លូវសមុទ្រផង»។ លោកក៏លើកឡើងផងដែរថា នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងមានសកម្មភាពចរាចរណ៍ពាណិជ្ជកម្មតាមផ្លូវសមុទ្រមានទំហំច្រើនជាង៥លានលានដុល្លាររៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយវាប្រាកដណាស់ថា ការល្បាតកាន់តែច្រើនរបស់រដ្ឋក្នុងតំបន់នឹងជួយការពារប្រយោជន៍ទាំងនេះ។ ហើយប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមហិមារនេះសុទ្ធតែជារបស់ប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់រួមទាំងអាមេរិកផង។ ក្រៅពីបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់នៃសកម្មភាពល្បាតយោធានេះ ឧត្តមសេនីយ៍ខាងលើក៏បានស្វាគមន៍បណ្តាប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ដែលចង់ចូលរួមក្នុងសកម្មភាពល្បាតនេះ ព្រោះប្រទេសទាំងអស់មានសិទ្ធិរៀងៗខ្លួន ហើយការល្បាតធ្វើឡើងនៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ មិនមែននៅក្នុងដែនទឹកក្នុងប្រទេសមួយណាឡើយ។ ជារួម សហរដ្ឋអាមេរិក ចង់ឲ្យបណ្តាប្រទេសនានានៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ចូលរួមគ្នាជាធ្លុងមួយដើម្បីដាក់សម្ពាធលើចិនក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ខណៈដែលចិនកំពុងបន្តសកម្មភាពវាតទីរបស់ខ្លួននៅតំបន់ជម្លោះ ដោយអះអាងថា តំបន់ជម្លោះជាង៩០ភាគរយជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។ ចំណែកលោក Denny Roy អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃមជ្ឈមណ្ឌល East West Center នៅទីក្រុងហូណូលូលូ ក៏បានស្វាគមន៍រាល់សកម្មភាពល្បាតនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយ ក៏អាចចូលរួមក្នុងការល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងបានដែរ ហើយវានឹងជួយការពារប្រយោជន៍បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ដោយពឹងលើសេរីភាពនាវាចរណ៍តាមសមុទ្រ។ ទាក់ទិនបញ្ហាការចូលរួមល្បាតរួមគ្នានេះដែរ តាមពិតទៅ វាត្រូវបានលើកឡើងតាំងពីខែធ្នូឆ្នាំមុនម្ល៉េះ នៅពេលដែល រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិឥណ្ឌាទៅទស្សនកិច្ចនៅទីបញ្ជាការយោធាអាមេរិកប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកដែលស្ថិតនៅរដ្ឋហាវ៉ៃ។ ក្រៅពីនេះ ឥណ្ឌាក៏បានចុះកិច្ចសន្យាសង់ស្ថានីយ៍ផ្ទេររូបភាពចារកម្មពីផ្កាយរណបរបស់ខ្លួនទៅឲ្យក្រុងហាណូយ ហើយឥណ្ឌាក៏សន្យាលក់នាវាល្បាតឲ្យវៀតណាម និងជួយបង្វឹកទ័ពវៀតណាមប្រើប្រាស់នាវាមុជទឹកផងដែរ ជាថ្នូរនឹងការទទួលបានសិទ្ធិបូមប្រេងនៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាមពិតទៅ សកម្មភាពឥណ្ឌាជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងឌែលី ដែលគេស្គាល់ថា « ការធ្វើសកម្មភាពនៅទិសខាងកើត» ដែលមានន័យថាឥណ្ឌាត្រូវតែមានតួនាទីសំខាន់និងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ានឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2301.txt	ចិនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតមួយសម្រាប់ប្រទេសនៅតំបន់អាហ្វ្រិក។ កន្លងមក ក្រុមហ៊ុនចិនជាច្រើនបន្តកន្ទុយគ្នាទៅកាន់តំបន់អាហ្វ្រិកដើម្បីវិនិយោគ ហើយក្រុមហ៊ុនរាប់ពាន់បានប្រតិបត្តិការនៅទីនោះរួចទៅហើយ។ ក្រៅពីវិនិយោគរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានផ្តល់កម្ចីផងនិងជំនួយច្រើនសន្ធឹកទៅឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិក ហើយឥទ្ធិពលវប្បធម៌របស់ចិនក៏សាយភាយនៅអាហ្វ្រិកខ្លាំងទៀត។ ថ្វីបើធ្វើល្អយ៉ាងនេះក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលចិនក៏ត្រូវគេចាត់ទុកថាជាម្ចាស់អាណានិគមថ្មីលើប្រទេសអាហ្វ្រិកដែលសម្បូរហូរហៀរដោយ ធនធានថាមពលមានប្រេងនិងឧស្ម័នទាំងនោះមិនមែនជួយដោយសុទ្ធតែចិត្តឡើយ។	ការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់មហាអំណាចអាស៊ីចិននៅលើដែនដីក្រីក្រអាហ្វ្រិកកំពុងក្លាយជាប្រធានបទមួយគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ និងចម្រូងចម្រាសបំផុតដែរ។ ពីរមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃគេឃើញចិនដើរតួនាទីកាន់តែធំនិងសំខាន់នៅតំបន់អាហ្វ្រិក ស្របពេលដែលចំណងពាណិជ្ជកម្ម នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចទ្វេភាគីរវាងរដ្ឋអាហ្វ្រិកនិងប្រទេសចិនក៏ចេះតែកើនឡើងឥតឈប់។ ក្រុមហ៊ុនឯកជន ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិន ស្កេកស្កះ នាំគ្នាចូលទៅវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិកជាឧទាហរណ៍ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង នីហ្សេរីយ៉ា អ៊ូហ្កង់ដា ស៊ូដង់ ស៊ូដង់ខាងត្បូង អង់ហ្កូឡាជាដើម។ និយាយឲ្យខ្លីរដ្ឋណាដែលសម្បូរធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសប្រេងតែម្តង។តែនៅឆ្នាំ ២០១៥កន្លងទៅ ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចចិនកើនយឺតទើបបានជាការវិនិយោគរបស់ចិននៅអាហ្វ្រិកថមថយតាមនោះដែរ។ និយាយដល់បញ្ហាឥទ្ធិពលវប្បធម៌របស់ចិននៅអាហ្រិ្វកក៏កើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរ។ វិទ្យាស្ថានខុងជឺរបស់ចិនដំណើរការពេញទ្វីបអាហ្វ្រិកដើម្បីបង្រៀនភាសាចិននិងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ចិន ហើយប្រទេសមួយចំនួនបានដាក់ភាសាចិនក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ខ្លួនរួចទៅហើយ។ ម្យ៉ាងប្រជាជនរាប់ពាន់នាក់រស់នៅនិងធ្វើការងារនៅអាហ្វ្រិក ដោយពួកគេក៏មានតួនាទីផ្សព្វផ្សាយទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីចិនដែរ។ ក្រៅពីវិនិយោគនៅតំបន់អាហ្វ្រិកនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក៏ព្យាយាមពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត ព្រមទាំងពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅលើតំបន់អាហ្វ្រិកដោយការផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រាក់កម្ចីរាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកផងដែរ។ យោងតាមរបាយការណ៍មូលនិធិរូបីយវត្ថុអន្តរជាតិ គ្រាន់តែពីឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ ២០១១ ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងអាហ្វ្រិកចិន កើនឡើងពីត្រឹម៤៩១លានដុល្លារ រហូតដល់១៤.៧ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។តាមពិតទៅបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិករំពឹងឃើញថា ទំនាក់ទំនងចិន និងអាហ្វ្រិកនឹងជួយឲ្យបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិកដែលក្រីក្រ មានសេដ្ឋកិច្ចទន់ខ្សោយអាចទទួលបានការអភិវឌ្ឍ ជាពិសេសការរីកលូតលាស់នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឆាប់រហ័ស។ ទស្សនកិច្ចនៅចិនកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥ កន្លងទៅទៀត លោក ស៊ី ជិនពីង បាននាំកញ្ចប់លុយរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះមានកម្ចីផងនិងជំនួយផងសម្រាប់ជួយដល់អាហ្វ្រិកក្នុងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនិងចូលរួមក្នុងគម្រោងរបស់ចិន« ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ វិថីមួយ»។ អ្វីដែលសំខាន់លោក ស៊ី ជិនពីងបាន ទទួលសិទ្ធិបើមូលដ្ឋានយោធាជើងទឹករបស់ចិនលើកដំបូងបំផុតនៅជីប៊ូទី ដែលជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រមួយ។ វាមិនត្រឹមតែជួយឲ្យចិនរក្សាសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍នាវាពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លូនប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏នឹងជួយឲ្យចិនពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនកាន់តែស្រួលដែរ។ មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកមិនដែលចាត់ទុកថាចិនកេងប្រវ័ញ្ច ត្រលប់មកវិញទោះមានពាក្យទិតៀនចិន ថាចិនកេងប្រវ័ញ្ចអាហ្វ្រិក ចិនខ្សែលើក៏ដោយ សម្រាប់ប្រទេសអាហ្វ្រិក ចិនជាមហាអំណាចជាន់ថ្មីតែគួរឲ្យទុកចិត្តនិងអាចពឹងពាក់បាន។ តាំងពីដើមមក ប្រទេសអាហ្វ្រិកទាំងនោះ មិនដែរគិតថាចិនចង់កេងប្រវ័ញ្ចខ្លួនឡើយ ហើយក៏មិនដែលទាំងគិតដល់ថាចិននឹងក្លាយជាម្ចាស់អាណានិគមថ្មីជំនួសអឺរ៉ុបដែរ។ ពួកគេមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ចំណងពាណិជ្ជកម្មនិងសហប្រតិបត្តិការចិនអាហ្វ្រិកឈរលើគោលជំហរគោរពប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ មូលហេតុដែលប្រទេសអាហ្វ្រិកចូលចិត្តមហាយក្សចិនព្រោះចិនមានវិធីសាស្ត្រនិងយុទ្ធសាស្ត្រត្រជាក់ហើយផ្អែម។ ចិនថ្វីបើកោងកាចបន្តិចមែន ចិនគិតតែរឿងរកស៊ីចំណេញឬខាតប៉ុណ្ណោះ ហើយចិនមានគោលការណ៍មួយគឺមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងគេឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងមិនដែរបញ្ជាឲ្យគេធ្វើនេះធ្វើនោះ មិនបរិហារ រឿងសិទ្ធិមនុស្ស មិនដាស់តឿនអាហ្វ្រិកឲ្យដើរលើគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ និងមិនដែរលូកលាន់រឿងរ៉ាវណាមួយដែលជាបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋអាហ្វ្រិកទេ វាលែងតែមានការពឹងពាក់ជាមុន។ ស្របពេលដែលប្រទេសអាហ្វ្រិកសម្បូរបញ្ហាស្រាប់ផងនោះ វាមិនអាចចៀសផុតដែលពួកគេត្រូវរត់មកតោងចិននោះ។ ជារួម មេដឹកនាំចិនបានប្រកាសថា ទំនាក់ទំនងចិនអាហ្វ្រិកពិតជាប្រសើរ ដោយគ្មានភាគីណាមួយឡើយក្នុងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មដ៏ស្អិតល្មួតបច្ចុប្បន្ននេះ។ វាជានយោបាយឈ្នះឈះទាំងសងខាង។ ទ្វីបអាហ្វ្រិកនិងមហាយក្សចិនត្រូវការគ្នាទៅវិញទៅមក តាំងពីយូរមកហើយ មានការជជែកគ្នាច្រើនដែរពីតួនាទីរបស់ចិននៅតំបន់អាហ្វ្រិក។ នេះក៏ដោយសារចិនដើរតួនាទីកាន់តែធំនិងសំខាន់នៅតំបន់អាហ្វ្រិក ហើយចិនបន្តដើរតួនាទីជាអ្នកសង្គ្រោះអាហ្វ្រិកឲ្យផុតពីភាពក្រីក្រ បង្កើតការងារសម្រាប់ប្រជាជនអាហ្វ្រិកតាមការវិនិយោគ ជំរុញការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្តដែលជាសរសៃឈាមនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងជ្រោមជ្រែងឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិកឲ្យដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខទូទៅ និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធផងដែរ។ បើតាមរបាយការណ៍រដ្ឋាភិបាលចិន ពីឆ្នាំ ២០០៤ ចិនបានបន្តផ្តល់កម្ចីសម្រាប់អនុវត្តគម្រោងយ៉ាងតិច ៤០ ហើយក្នុងនោះមានកញ្ចប់លុយកម្ចី ជាង២ពាន់លានដុល្លារត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយសាងសង់ផ្លូវជាតិ ផ្លូវរថភ្លើង រោងចក្រថាមពល និងប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ជាដើមផង។ ក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាសបញ្ជូនទ័ពរបស់ខ្លួនជាច្រើននាក់ផងដែរទៅចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពនៅស៊ូដង់ខាងត្បូង ក្រោមក្របខណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានោះចិនក៏ព្យាយាមពង្រីកតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងនាមជាប្រទេសមហាអំណាចដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅអាហ្វ្រិក។ តាមពិតទៅ អាចនិយាយជារួមចិនត្រូវការទ្វីបអាហ្វ្រិក ដូចទ្វីបអាហ្វ្រិកត្រូវការមហាអំណាចចិន។ដូចពេលបច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចចិនកំពុងប្រឈមការធ្លាក់ចុះ ព្រោះសេដ្ឋកិច្ចចិនលែងអាចពឹងពាក់លើការវិនិយោគក្នុងស្រុកដូចមុនហើយ។ ដើម្បីធានាថាសេដ្ឋកិច្ចចិននៅតែលូតលាស់និងមិនជួបវិបត្តិ ចិនត្រូវការនាំចូលវត្ថុធាតុដើមពីបណ្តារដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងនោះរួមមានទាំងប្រេង ឧស្ម័ន រ៉ែមានតម្លៃមាន ត្បូង មាស ប្រាក់ និងសារធាតុផ្សេងទៀតជាច្រើនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2302.txt	ប្រធានស្ថាប័នឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំតំបន់អាស៊ីលោក Brad Adams បានផ្ញើរលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដោយស្នើសុំឲ្យលោកលើកបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សមកជជែកជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ានក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅកាលីហ្វរនីញ៉ាខាងមុខ។ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា ទោះទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានជាប្រយោជន៍សំខាន់កម្រិតណាក៏ដោយ អាមេរិកមិនត្រូវភ្លេចបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យនិងតម្លៃសិទ្ធិមនុស្សដែរ។	លោក Brad Adams បានផ្ញើរលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់ប្រធានាធិបតីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដោយបង្ហាញក្តីកង្វល់ចំពោះបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅអាស៊ាន ហើយស្នើឲ្យលោកលើកបញ្ហានេះទៅជជែកជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ាននាកិច្ចប្រជុំអាមេរិក-អាស៊ានរៀបចំឡើងតំបន់ Sunnylands នារដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ាពីថ្ងៃ ១៥ដល់ថ្ងៃ ១៦កុម្ភៈខាងមុខផង។ ក្នុងលិខិតដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ ១៩មករាឆ្នាំ ២០១៦ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សខាងលើបាន លើកឡើង ថាលោកទទួលស្គាល់ថាប្រយោជន៍អាមេរិកគឺបង្កើតទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអាស៊ាន ប៉ុន្តែស្របពេលជាមួយគ្នា លោកក៏សួរទៅលោកអូបាម៉ា ថាតើការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាននេះពិតជាបំពេញប្រយោជន៍អាមេរិកពិតឬអត់។ លោក Brad Adams បានពន្យល់ថា មេដឹកនាំអាស៊ានជាច្រើនដែលកំពុងដឹកនាំប្រទេសដោយរឹតត្បិត សេរីភាពនិងសិទ្ធជាមូលដ្ឋាន ប្រើប្រាស់ការគំរាមកំហែង និងហិង្សាដើម្បីរក្សាអំណាចពួកគេ ។ ហើយមេដឹកនាំទាំងនោះតែងប្រើប្រាស់វិធានការបង្ក្រាបលើអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាដើម តែបន្តការពារអំពើពុករលួយ និងបញ្ហាបក្សពួកនិយមទៅវិញ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះផ្ទុយទៅនឹងគោលនយោបាយ អាមេរិកមុនៗដែលមិនចេញ លិខិតអញ្ជើញផ្លូវការដល់មេដឹកនាំមួយចំនួន ដូចជាលោក ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា ដែលបានដណ្តើមអំណា ចដោយរដ្ឋប្រហារយោធាខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៤ និងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលលោកចោទថា បានធ្វើរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ១៩៩៧ និងបន្តកាន់អំណាចជាង៣០ឆ្នាំ។ ក្រៅពីរិះគន់កិច្ចប្រជុំ មន្ត្រីស្ថាប័នឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះក៏បង្ហាញការសោកស្តាយខ្លាំងដែលកិច្ចប្រជុំនេះនៅបន្តទៅមុខ តែលោកបានទទូចសុំឲ្យលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ឲ្យដាក់បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សទៅក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ ដើម្បីធានាថា មេដឹកនាំទាំងនោះនឹងប្រឹងប្រែងកែប្រែនិងលើកកម្ពស់ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា រៀបចំកិច្ចប្រជុំដោយអញ្ជើញមេដឹកនាំទាំងនោះមកចូលរួម ហើយទុករឿងប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សដោយឡែក ដោយជជែកតែពីបញ្ហាប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចមិនចង់ឲ្យមេដឹកនាំទាំងនោះឃ្នើសចិត្ត វាមិនខុសពីអាមេរិកគាំទ្ររបបផ្តាច់ការ ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សឡើយ។ ហើយវាបញ្ជាក់ប្រាប់មេដឹកនាំអាស៊ានទាំងនោះថា សិទ្ធិមនុស្សមិនសំខាន់ដូចប្រយោជន៍នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាសន្តិសុខឡើយ។ ចុងក្រោយ លោកក៏ផ្តល់យោបល់សម្រាប់ប្រធានាធិបតីផងដែរថា ក្នុងករណីដែលបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សដាក់បញ្ចូលក្នុងរៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំនោះ ការបញ្ចប់ការរឹតត្បិតលើអង្គការសង្គមស៊ីវិល ការពារសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងការបញ្ចេញមតិ កែទម្រង់ការបោះឆ្នោតដើម្បីធានាពីសេរីភាពនិងយុត្តិធម៌ ការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយជាដើម គួរតែជាអ្វីដែលអាមេរិកត្រូវលើកឡើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2303.txt	ដូចទៅនឹងសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក ចន ឃេរី (Jonh Kerry) បានទៅដល់ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍នៃប្រទេសឡាវកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ និងជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ឡាវ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករានេះផងដែរ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីរឹតចំណងការទូតទ្វេភាគី រវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមជាមួយនឹងបញ្ហាប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ។ ជាពិសេសនោះ វត្តមានលោកឃេរីទៅកាន់ទឹកដីឡាវជាលើកដំបូងនេះ ក៏ជាការចាប់ដៃឡាវ មុនពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-អាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ស្របពេលដែលឡាវ ធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំនេះផងដែរនោះ។	នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ ខែមករា នេះ ប្រមុខការទូតអាមេរិក លោក ចន ឃេរី ចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចខ្លួន ជាលើកដំបូងក្នុងទឹកដីឡាវ ដែលជាធា្លប់ជាសមរភូមិក្តៅក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនដែលអាមេរិក បានទម្លាក់គ្រាប់បែបរាប់ពាន់គ្រាប់នៅទីនោះ។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករាកន្លងទៅជំនួបរបស់ លោក ឃេរី ជាមួយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថុងសិង ថាមម៉ាវង់ (Thongsing Thammavong) និងសមភាគីរបស់លោក គឺរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឡាវ លោក ថុងឡួន ស៊ីស៊ូលិត (Thongloun Sisoulith) ផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក និងអាស៊ាន នៅរដ្ឋ California និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដែលឡាវនឹងត្រូវធ្វើជាប្រធាននៅឆ្នាំ២០១៦។ ឆ្នាំ២០១៦នេះ ឡាវ ធ្វើជាប្រធានអាស៊ានជាលើកទី២របស់ខ្លួន ក្រោយចូលជាសមាជិកតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧។ ជាប្រធានអាស៊ាន ឡាវត្រូវទទួលបន្ទុកក្នុងការសម្របសម្រួលនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំជាមួយដៃគូសន្ទនាផ្សេងទៀតដែលរាប់បញ្ចូលទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-អាមេរិក។ ហើយវត្តមានរបស់លោក ចន ឃេរីទៅកាន់ទឹកដីឡាវ ក៏មិនមែនជារឿងចៃដន្យដែរ ពោលគឺនេះ គឺជាដំណើរនៃការសម្រួលផ្លូវសម្រាប់កិច្ចប្រជុំរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងប្រធានអាស៊ាន ដែលមាននិន្នាការខ្លាំងទៅរកមហាអំណាចក្នុងតំបន់ចិន។ មួយវិញទៀត នោះ វាក៏ជាការផ្សាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាឡើងវិញរវាងអាមេរិកដែលបានបន្សល់កេរដំណែលសង្គ្រាមជាច្រើននៅក្នុងទឹកដី។ ១.ប្រវត្តិទំនាក់ទំនងការទូតអាមេរិកនិងឡាវ តាមពិតអាមេរិក បានចាប់ផ្តើមចងភា្ជប់ចំណងការទូតជាមួយនឹងឡាវតាំងពីឆ្នាំ១៩៥៥មកម្ល៉េះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីឡាវ បានប្រកាសឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៥៤ពីម្ចាស់អាណានិគមបារាំង។ តែចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៤ឡាវ បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល និងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន ដែលក្នុងនោះ ឡាវ ក៏បានទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ របាយការណ៍ Legacies of War ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៦៤ ទៅ ឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលគេស្គាល់ថាជាសង្គ្រាមសម្ងាត់( Secret War) យន្តហោះ សង្គ្រាមអាមេរិក បានទម្លាប់គ្រាប់បែកជាងពីរលានតោន ទៅលើដីឡាវដែលជាប់នឺងព្រំដែនវៀត ណាមភាគខាងជើង។ ប្រជាជនជាច្រើន បានស្លាប់ និងផ្ទៃដីរាប់ហិកតាត្រូវបានគ្រប់ដណ្តប់ទៅដោយគ្រាប់បែកមិនទាន់ផ្ទុះ ដែលបង្កឲ្យមានភាពលំបាកដល់ប្រជាជនឡាវ បច្ចុប្បន្នក្នុងការបង្កបង្កើនផល ក៏ដូចជាសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ។ ក្រោមបដិវត្តន៍ផ្តួលរំលំរបបស្តេចនៅឆ្នាំ១៩៧៥ ឡាវ បានប្រកាន់យករបបកម្មុយនីស ដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងឡាវ កាន់តែឃា្លតឆ្ងាយ។ តែនៅឆ្នាំ១៩៩២ អាមរិក និងឡាវ បានកសាងចំណងការទូតទ្វេភាគីឡើងវិញ។ ខុសពីវៀតណាម ដែលទទួលរងនូវគ្រោះដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់ដោយអាមេរិក រដ្ឋដែលគ្មានដែនសមុទ្រមួយសោះ ឡាវ ពិបាកនឹងចងសម្ពន្ធ័ជាមួយគ្នា ដ្បិតកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងរបបនយោបាយ។ ២. វត្តមានលោកឃេរី ដើម្បីសម្រួលផ្លូវសម្រាប់លោក អូបាម៉ា បើទោះបីជាអាមេរិក និងឡាវ បានចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយគ្នាតាំងពីឆ្នា១៩៥៥ក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកដំបូងគេបង្អស់ ដែលបានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ឡាវ គឺទើបតែធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០១២តែប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដំបូងគេរបស់អាមេរិកដែលបានឈានជើងនៅទឹកដីឡាវ នោះគឺអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន។ ចំណែកលោក ចន ឃេរី គឺជាប្រមុខការទូតទី២ ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសឡាវ។ ដោយសារតែកេរតំណែលរបស់អាមេរិកជាគ្រាប់បែករាប់លានតោន បានបន្សល់ទុកនៅក្នុងទឹកដីឡាវ ក៏ដូចជារបបនយោបាយផ្ទុយគ្នាផងដែរនោះ ធ្វើឲ្យអាមេរិក ពិបាកក្នុងការចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយឡាវ ដើម្បីបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ បើយោងតាម Legacies of War មកទល់ពេលនេះ អាមេរិក បានចំណាយលុយប្រមាណ១៧លានដុល្លារ ដើម្បីប្រតិបត្តិការក្នុងការដោះគ្រាប់បែកទៅលើតំបន់ដែលជាកេរតំណែងសង្គ្រាមទាំងនោះ។ ជំនួសដោយនយោបាយការបរទេសជាមួយ អាមេរិក ចិន បានចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយនឹងឡាវយ៉ាងស៊ីជម្រៅ តាមរយៈការវិនិយោគស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ នៅក្នុងប្រទេសឡាវ។ ទោះជាវត្តមានលោក ចន ឃេរី ត្រូវបានគេរំពឹងថា មិនសូវមានឥទ្ធិពលទៅកាន់គោលនយោបាយការបទេសឡាវក៏ដោយ វាគឺជារឿងដែលចាំបាច់បំផុត ដែលលោកត្រូវតែងាកមកចាប់ដៃជាមួយនឹងឡាវ។ ហើយនោះ គឺដោយតែឡាវ គឺជាតួអង្គដ៏សំខាន់ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន និងជាអ្នកសម្រួលកិច្ចការទាំងអស់ក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ នៅថ្ងៃទី១៥ និង១៦ កុម្ភៈខាងមុខ អាមេរិក នឹងបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលជាលើកដំបូង ជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ាននៅក្នុងរដ្ឋ California និងចុងឆ្នាំនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-អាមេរិក នៅក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍ផងដែរ។ វត្តមានរបស់លោក អូបាម៉ា នៅក្នុងទឹកដីឡាវ ធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាប្រធានាធិបអាមេរិកដំបូងគេបង្អស់ដែលបានទៅដល់នៅទីនោះ។ ទោះចង់ ឬមិនចង់ ប្រមុខការទូតអាមេរិក ត្រូវតែឆ្លៀតឱកាសខ្លះ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចមកកាន់តំបន់អាស៊ី ដើម្បីឱបក្រសោបឡាវ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2304.txt	មេបក្សប្រឆាំងដ៏ធំរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានរិះគន់យុវជនមីយ៉ាន់ម៉ាដែលមិនអានសៀវភៅឲ្យបានច្រើន តែបែរជាចំណាយពេលអត់ប្រយោជន៍លើហ្គេមកុំព្យូទ័រនិងបណ្ដាញសង្គមទៅវិញ ។ លោកស្រីសរសេរដូច្នេះក្នុងលិខិតមួយឆ្លើយតបទៅកាន់អ្នករៀបចំកម្មវិធីអក្ខរកម្មមួយ ។	អ្នកនយោបាយជើងចាស់មីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានបង្ហាញការមិនពេញចិត្តរបស់លោកស្រីចំពោះយុវជនក្មេងៗដែលមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើការអានសៀវភៅនោះទេ ។ តែពួកគេចូលចិត្តចំណាយពេលលើប្រព័ន្ធអនឡាញទៅវិញ ។ លោកស្រីបានសរសេរក្នុងលិខិតថា៖«ក្មេងៗសព្វថ្ងៃខ្ជះខ្ជាយពេលលេងហ្គេមកុំព្យូទ័រ អ៊ីនធឺណែត និងបណ្ដាញសង្គម។ ពួកគេអានសៀវភៅបានតិចណាស់ ព្រោះការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាមានការកើនឡើង »។ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទរបស់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ានៅមានកម្រិតនៅឡើយ ពីព្រោះទូរសព្ទមានតម្លៃថ្លៃណាស់ ។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីការកែទម្រង់ក្នុងឆ្នាំ២០១១មក ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតនិងចំនួនទូរសព្ទនៅមីយ៉ាន់ម៉ាមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន ។ គឺក្រុមយុវជននេះហើយ ដែលជាកត្តាជំរុញឲ្យគណបក្សលោកស្រី ស៊ូជី ឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដីក្នុងការបោះឆ្នោតខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥ ។ ក្រៅពីនោះ មេបក្សប្រឆាំងរូបនេះក៏បានរិះគន់ដល់ស្ដង់ដាអប់រំរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ ។ លោកស្រី ស៊ូជី បញ្ជាក់ថា ការសិក្សាមានទំនោរលើការទន្ទេញមេរៀនច្រើនជាងការគិត។ លោកស្រីថា ៖«នៅតាមសាលារៀន មិនមានបណ្ណាល័យច្រើនទេ ហើយសិស្សមិនមានពេលច្រើនដើម្បីអានក្នុងថ្នាក់នោះទេ» ។ ក្នុងរយៈពេលកាន់អំណាចរបស់ខ្លួន ក្រុមយោធាមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាលនោះទេ ដោយពួកគេផ្ដោតតែលើវិស័យយោធាប៉ុណ្ណោះ ។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានចំណាយថវិកាជាតិយ៉ាងច្រើនលើវិស័យកងទ័ព ខណៈវិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាលទទួលបានតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ។ យ៉ាងណាក្ដី នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់គណបក្សលោកស្រីចូលកាន់តំណែង គេ សង្ឃឹមខ្ពស់ថា វិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាលនឹងត្រូវបានកែលំអឲ្យប្រសើរជាងមុន។ នេះក៏ដោយសារ មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងក៏ធ្លាប់ជាសាស្ត្រាចារ្យផងដែរ មុនពេលចូលប្រលូកក្នុងនយោបាយ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2305.txt	ក្រោមការផ្តួចផ្តើមដោយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន (Vladimir Putin) រុស្ស៊ីនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលរុស្ស៊ី-អាស៊ាន (Russia-ASEAN Summit)នៅខែឧសភាខាងមុខនេះ។ កិច្ចប្រជុំនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពរវាងរុស្ស៊ី និងអាស៊ាន និងទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Sergei Lavrov បានបញ្ជាក់កាលពីចុងខែមករាកន្លងទៅថាកិច្ចប្រជុំ រុស្ស៊ី-អាស៊ាន នឹងត្រូវប្រារព្ធឡើងនៅក្នុងខែឧសភាខាងមុខ នៅក្នុងខេត្ត Sochi នៃប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលនឹងផ្តោតសំខាន់លើភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច។ នេះបើយោងតាមកាសែតរុស្ស៊ី sputnik។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល លោក Sergei Lavrov បានថ្លែងប្រាប់ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា កិច្ចប្រជុំកំពូលដែលគ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងខែឧសភាខាងមុខ គឺជាការផ្តួចផ្តើមរបស់ប្រធាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន (Vladimir Putin) ក្នុងគោលបំណងឲ្យមានការពិគ្រោះយោបល់រវាងរុស្សី និងដៃគូរបស់ខ្លួនដែលជាសមាជិកនៃសហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ាស៊ាន (Eurasian Economic Union) អង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ (Shanghai Cooperation Organization) និងអាស៊ាន។ លោកបន្ថែមថា ជំនួបនឹងផ្តោតសំខាន់លើលទ្ធភាពផ្សេងៗនៃភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីអាចឈានទៅរកការបង្កើតជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានសក្តានុពលថ្មីមួយ។ បើតាមប្រមុខការទូតដដែល ខួបរម្លឹកអនុស្សាវរីយ៍២០ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ីនិងអាស៊ាន ក៏នឹងត្រូវដាក់បញ្ជូលក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំរុស្ស៊ី-អាស៊ានផងដែរ។ រុស្ស៊ី បានចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងអាស៊ានជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩៩៧។ សូមរមឹ្លកផងដែរ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ ក្នុងឱកាសនៃការធ្វើមហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំ លោកប្រធានាធិបតីពូទីន ក៏ធ្លាប់បានប្រកាសពីចេតនារបស់រុស្ស៊ី ក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងសមាជិកអង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ និងអាស៊ានផងដែរ។ នេះមានន័យថា ២០១៦នេះ រុស្ស៊ី នឹងមានគោលនយោបាយការបរទេសច្រើនរូបភាពមករកបណ្តាប្រទេសដែលជាសមាជិកនៃអង្គការទាំងពីរផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរ សមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឬហៅកាត់ថាអាស៊ាន មានដូចជា ព្រុយណេ កម្ពុជា ឥណ្ឌូនេស៊ី ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី វៀតណាម និង ថៃ។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី Dmitry Medvedev ក៏បានទស្សនកិច្ចលើកដំបូងមកកាន់កម្ពុជាដែលជាសមាជិកអាស៊ានមួយផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2306.txt	ទីបំផុតកូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតដែលអាចទៅបានចម្ងាយឆ្ងាយដូចទៅ នឹងរបាយការណ៍ចារកម្មមែន។ ការបាញ់គ្រាប់រ៉ុកហ្គែតដែលគេជឿជាក់ថាបានបំពាក់ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធ ផ្កាយរណបផងដែរនោះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញកូរ៉េខាងត្បូងសន្និដ្ឋានថា បានបរាជ័យ។	ព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែកុម្ភៈ នេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង បានបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយដែល បំពាក់ជាមួយនឹងផ្កាយរណបផងដែរ។ ការបាញ់សាកល្បងរបស់កូរ៉េខាងជើង បានបំពានទៅនឹងបំរាមរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិជាថ្មី។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងបានអះអាងថាកូរ៉េខាងជើងបានបាញ់គ្រាប់រ៉ុកហ្គែតចេញពីមូលដ្ឋានមីស៊ីល Dongchang ដែលស្ថិតនៅភាគពាយព្យនៃប្រទេស។ នេះបើយោងតាមកាសែត Yonhap ដែលបានស្រង់ការអះអាងរបស់ទាហានកូរ៉េខាងត្បូងដែលថា រ៉ុកហែ្គតកូរ៉េខាងជើង ក៏បានហោះរំលងកោះ Okinawa របស់ជប៉ុន និងបំណែកនៃគ្រាប់រ៉ុកហ្គែតនោះ បានធ្លាក់ចូលក្នុងសមុទ្រ លឿង និងដែនទឹកភាគនីរតីនៃកោះ Jeju របស់កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ តែបើតាមអ្នកជំនាញកូរ៉េខាងត្បូង ការបាញ់សាកល្បងរបស់កូរ៉េខាងជើងមិនទទួលបានជោគជ័យនោះទេ។ ការអះអាងបែបនេះ ដោយសម្អាងថា មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែត បានបាត់ពីប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងថែមទាំងត្រូវ បែកចេញជាបំណែកៗក្រោយពីការដំណើរការនៃការបាញ់នោះ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ទាំងអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពដ៏ គឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើង បើទោះបីជាសកម្មភាពចុងក្រោយនេះ មិនបានគំរាមកំហែងខ្លាំងមកលើសន្តិសុខក្នុងតំបន់ក៏ដោយ។ សម្ព័ន្ធមិត្តទាំងបីបានចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង ថាកំពុងប្រទាញប្រទង់ឲ្យមានសង្គ្រាម និងថែមទាំងទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខប្រជុំរកដំណោះស្រាយជា បន្ទាន់មួយ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា ការបាញ់មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតចម្ងាយឆ្ងាយរបស់កូរ៉េខាងជើង ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បរមាណូអ៊ីដ្រូសែនដែលបានបាញ់កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥ដែលការបាញ់ពេលនោះ ក៏ត្រូវបានអ្នកជំនាញចាត់ទុកថាបានបរាជ័យផងដែរ។ នេះមានន័យថា ការបាញ់ពីរលើកចុងក្រោយរបស់កូរ៉េខាងជើង សុទ្ធសឹងតែបរាជ័យ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2307.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ចន ឃេរី បានអញ្ជើញទៅដល់ក្រុងប៉េកាំងថ្ងៃអង្គារ ទី ២៦ ម្សិលមិញ ដើម្បីជជែកជាមួយមេដឹកនាំចិនជុំវិញបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរឧបទ្វីបកូរ៉េ។ សហគមន៍អន្តរជាតិ និង ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចង់ឲ្យចិនដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើង ឬអាចបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដូចអ៊ីរ៉ង់ផង។ ប៉ុន្តែដូចឃើញស្រាប់ គ្មានសង្ឃឹមទេដែលរំពឹងថាចិននឹងដាក់គំនៀបលើក្រុងព្យុងយ៉ាងឲ្យប្រទេសនេះបោះបង់អាវុធរបស់ខ្លួនចោល ព្រោះសូម្បីតែកិច្ចប្រជុំភាគីប្រាំមួយចិនដែលចិនផ្តួចផ្តើមបង្កើតឡើងកន្លងមកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ក៏មហាអំណាចនេះមិនបានជួយឲ្យសម្រួលឲ្យវេទិកាពហុភាគីនេះចាប់ផ្តើមឡើងវិញដែរ។	លោក សៅ ផលនិស្ស័យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ audio2 សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ ការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនរបស់កូរ៉េខាងជើងកាលពីដើមខែមករាកន្លងទៅបានធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិព្រួយបារម្ភនិងប្រតិកម្មខ្លាំង។ អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ចង់ឲ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មថ្មីប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង ទុកជាការព្រមានចំពោះសកម្មភាពបង្ករឿងនេះ។ ហើយអាមេរិកចាប់ផ្តើមបង្កើនសកម្មភាពយោធារបស់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងត្បូង ហើយអាមេរិកបានបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់នុយក្លអ៊ែរ B-52 ទៅកាន់ឧបទ្វីបកូរ៉េថែមទៀត។ ក្រៅពីនេះរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានស្វះស្វែងរកការគាំទ្រនិងសហការពីបណ្តាប្រទេសជាមិត្តនជាពិសេសពីប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលលើកូរ៉េខាងជើងដូចជាចិន ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងឲ្យបញ្ចប់សកម្មភាពបង្កបញ្ហានេះ។ ឃើញស្រាប់ហើយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ចន ឃេរី ទៅកាន់ប្រទេសចិនម្សិលមិញនេះដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យចិនដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើង។ ក្រៅពីបញ្ហាឧបទ្វីបកូរ៉េ លោក ឃេរី ចង់ជជែកពិភាក្សាសិទ្ធិមនុស្ស និងភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយមេដឹកនាំចិនដែរ។ ១.លោក ឃេរី សង្ឃឹមថាចិននឹងបង្ហាញជំហររឹងត្អឺងចំពោះកូរ៉េខាងជើង លោក ឃេរី ជួបជជែកជាលក្ខណៈទ្វេភាគីជាមួយសមភាគីចិន លោក វ៉ាង យី កាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ ហើយលោកលើកយកបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងក្នុងជំនួបតែម្តង។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកសង្ឃឹមថា ចិននឹងធ្វើសកម្មច្រើនជាងមុនដោយសហការជាមួយអាមេរិកនិងសហគមន៍អន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយការគំរាមកំហែងសន្តិសុខបង្កឡើងដោយក្រុងព្យុងយ៉ាង។ គេមិនទាន់ដឹងថា តើចិននឹងធ្វើបែបណាទៀត។ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា បំណងប្រមុខការទូតអាមេរិកគឺស្នើសុំឲ្យភាគីចិនប្រើប្រាស់អំណាចរបស់ខ្លួនដាក់សម្ពាធលើក្រុងព្យុងយ៉ាងឲ្យផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់ខ្លួន និងត្រលប់មកចរចាបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនេះ។ វាជាការពិតដែលថា ក្រុងប៉េកាំងអាចមានទឹកមាត់ប្រៃ និងអាចដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងបានជុំវិញការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនេះ។ តាំងពីយូរមកហើយ ចិនជាអ្នកការពារកូរ៉េខាងជើងតាមផ្លូវការទូត និងជាអ្នកជួយឲ្យដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងនៅរស់។ ប៉ុន្តចាប់ពី គីម ជុងអ៊ុនឡើងកាន់តំណែងនិងមានការផ្លាស់ប្តូរសមាសសភាពដឹកនាំចិន ទំនាក់ទំនងចិននិងកូរ៉េខាងជើងធ្លាក់ចុះ។ ចិនកាន់តែស្និទ្ធកូរ៉េខាងត្បូង ហើយកូរ៉េខាងជើងដូចជាមិនសូវស្តាប់បង្គាប់របបដឹកនាំក្រុងប៉េកាំងទៀត។ ក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់សាកល្បងអាវុធលើកទី៤ ចិនបានប្រតិកម្មតបដែរ ព្រោះកូរ៉េខាងជើងមិនបានប្រាប់ចិនមុនឡើយ ហើយចិនក៏រងសម្ពាធខ្លាំងពីសហគមន៍អន្តរជាតិខ្លាំងដែរព្រោះតែសកម្មភាពនេះ។ ប៉ុន្តែចិននៅតែស្នើឲ្យបណ្តាភាគីពាក់ព័ន្ធរក្សាការអត់ធ្មត់ ចៀសវាងប្រើប្រាស់កម្លាំង និងសកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ចិនក៏មិនចង់ឃើញទណ្ឌកម្មថ្មីដាក់ចេញដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែរ។ ២.ចង់ពឹងចិនឲ្យជំរុញកូរ៉េខាងជើងបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាស្រមើស្រមៃ កន្លងមកមានការលើកឡើងផងដែរពាកព័ន្ធនឹងការជំរុញឲ្យក្រុងព្យុងយ៉ាងលះបង់អាវុធ និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដូចដែលអ៊ីរ៉ង់ធ្វើកន្លងមក។ កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ជាមួយមហាអំណាចប្រាំមួយជាកិច្ចព្រមព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយអាមេរិកជឿជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជួយទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់មិនឲ្យផលិតអាវុធនុយក្លអ៊ែរបាន។ តែការរំពឹងថា ចិនអាចបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើង ឬកូរ៉េខាងជើងសុខចិត្តបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដូចអ៊ីរ៉ង់ជារឿងស្រមើស្រមៃប៉ុណ្ណោះ។ ជារួមចិននៅរក្សាទុកកូរ៉េខាងជើងជាតំបន់ស ដែលអាចទប់ទល់ឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់បាន។ ចិនមើលហើយគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ កូរ៉េខាងជើងក៏មិនអាចក្អេងក្អាង និងបង្ករឿងដើម្បីដាក់សម្ពាធលើលោកខាងលិចបានដូចពេលបច្ចុប្បន្នដែរ។ កុំថាឡើយជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងចោលអាវុធ ចិនមិនទាន់ទាំងប្រឹងជួយជំរុញរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងចូលតុចរចាកិច្ចពិភាក្សាភាគី ៦ដែលជាប់គាំងអស់ច្រើនឆ្នាំមកផង។ ដោយឡែក កាលពីខែកក្កដាឆ្នាំមុន កូរ៉េខាងជើង ប្រកាសថា ខ្លួនមិនចាប់អារម្មណ៍លើការលះបង់សិទ្ធិផលិតគ្រាប់បែកបរមាណូ ដូចអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។ ក្រសួងការបរទេសថា អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងសំខាន់បំផុតមួយ ដើម្បីទប់ទល់ជាមួយគោលនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលតែងតែប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ព្យាយាមបង្កបញ្ហានៅតំបន់ជាពិសេសធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំ រួមជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងជាដើម។ និយាយទៅ ការបរាជ័យក្នុងការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ បន្ទោសតែចិននិងកូរ៉េខាងជើងក៏មិនកើតដែរ។ គេក៏គួរបន្ទោសក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលព្យាយាមបង្កបញ្ហានៅតំបន់ដោយសំញែងកម្លាំងយោធាដោយធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំរួមជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង ដាក់ពង្រាយអាវុធ ឬកងទ័ពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េផង។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងឬអំណាចយោធារបស់ខ្លួនគំរាមកំហែងកូរ៉េខាងជើង មិនមែនជាមធ្យោបាយដោះស្រាយបញ្ហាឧបទ្វីបកូរ៉េឡើយ។ ហើយពេលខ្លះក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនហាក់ដូចជាមើលមិនឃើញ ឆន្ទៈចង់ចរចារបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងឡើយ ព្រោះអាមេរិកមានបំណងចង់ឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង មិនមែនត្រឹមតែចង់ឃើញការបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរប៉ុណ្ណោះឡើយ៕ លោក សៅ ផលនិស្ស័យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2308.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានប្រកាសផ្ដល់លុយ៤៥០លានដុល្លារដល់កូឡុំប៊ីសម្រាប់ជំរុញដល់ដំណើរការសន្តិភាពដែលកំពុងតែចេញជារូបរាងដោយសន្សឹមៗ។ លោក អូបាម៉ា ប្រកាសដូចនេះក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី Juan Manuel Santos ហើយលុយទាំងនេះគឺជាការផ្ដល់បន្ថែមទៀតលើជំនួយយោធាដែលបានឲ្យជារៀងរាល់ឆ្នាំមកហើយនោះ។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានបង្ហាញពីជំហគាំទ្រដល់ដំណើរការកសាងសន្តិភាពនៅកូឡុំប៊ី ខណៈទាំងភាគីរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានឯកភាពគ្នាលើបទឈប់បាញ់និងថែមទាំងហៅអង្គការសហប្រជាជាតិមកត្រួតពិនិត្យបទឈប់បាញ់នេះផង។ លោក អូបាម៉ា ក៏បានប្រកាសផ្ដល់លុយ៤៥០លានដុល្លារសម្រាប់ដំណើរការសន្តិភាពសម្រាប់បញ្ចប់ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃនេះដែរ នៅពេលដែលលោកជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី Juan Manuel Santos នៅឯសេតវិមាន។ កន្លងមក អាមេរិកតែងតែផ្ដល់ជំនួយជាច្រើនរយលានដុល្លារទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ី។ ជាពិសេសតាមរយៈផែន ការកូឡុំប៊ី (Plan Columbia) ដែលជាភាគច្រើនក្រោមរូបភាពជាជំនួយយោធាសម្រាប់ពង្រឹងវិស័យសន្តិសុខ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀននិងការប្រយុទ្ធនឹងក្រុមឧទ្ទាមFARC។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ា គឺចង់បញ្ចប់ផែនការនេះដែលវាជាផ្នែកមួយនៃការកសាងគោលនយោបាយថ្មីរបស់អាមេរិកមកលើតំបន់អាមេរិកឡាទីនដែលមិនសូវជាមានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរប៉ុន្មាននោះទេ។ ក្នុងជំនួបដែលធ្វើនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក អូបាម៉ា និយាយថា អាមេរិកនិងកូឡុំប៊ីជាដៃគូរក្នុងពេលមានសង្គ្រាម ដូច្នេះក៏គួរតែក្លាយជាដៃគួរនៅពេលកសាងសន្តិភាពផងដែរ។ ចំណែកប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី Santos ក៏បានអរគុណអាមេរិកចំពោះជំនួយលើកនេះ ដែលវានឹងជួយដល់ការកសាងសន្តិភាពឲ្យកាន់តែរលូន។ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធរវាងរដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ីនិងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានអូសបន្លាយជាង៥០ឆ្នាំមកហើយ។ ជម្លោះនេះគឺជាជម្លោះមានរយៈពេលយូរជាងគេនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីន។ មនុស្សច្រើនជាងពីរសែននាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សរាប់លាននាក់ទៀតបានភៀសខ្លួនចេញពីទីលំនៅ។ ថ្វីត្បិតការចរចាមានច្រើនលើកក៏ដោយ ដំណើរការសន្តិភាពនៅតែមិនទាន់មានពន្លឺ ទើបតែពេលនេះភាគីទាំងពីរឈានមួយជំហានរួមគ្នាសំដៅបញ្ចប់ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃនេះ។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ី និងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានធ្វើសំណើរួមគ្នាទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីចូលមកពិនិត្យបទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធក្រុមឧទ្ទាមដែលឈានដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរយៈប្រាំទសវត្សរ៍នៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ហើយនៅពេលនេះ អាមេរិកថែមទាំងផ្ដល់លុយថែមទៀត ដែលនេះនឹងធ្វើឲ្យដំណើរការកសាងសន្តិភាពនៅកូឡុំប៊ីកាន់តែឆាប់ចេញជារូបរាងថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2309.txt	នៅថ្ងៃពុធ ទី២៧ ខែមករា ម្សិលមិញ តៃវ៉ាន់ បានធ្វើសមយុទ្ធយោធាមួយដើម្បីបង្ហាញសាច់ដុំថាដែនកោះតៃវ៉ាន់កំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយសុវត្ថិភាព និងមានសមត្ថភាពក្នុងការការពារនិងគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍របស់ខ្លួនបាន។ សមយុទ្ធយោធានេះ ធ្វើឡើងក្រោយមិនដល់ពីរសប្តាហ៍នៃការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់នោះទេ។	កងទ័ពជើងទឹកតៃវ៉ាន់ បានបង្ហាញនាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួន ចំនួនប្រាំបីគ្រឿង និងថែមទាំងបានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់មីស៊ីលក្នុងការធ្វើសមយុទ្ធយោធានៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃដែនកោះតៃវ៉ាន់ដែលជាមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកនៅថ្ងៃម្សិលមិញ។ សមយុទ្ធយោធានេះ អាចជាការបង្ហាញសាច់ដុំមួយដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការធ្វើសមយុទ្ធយោធារបស់ចិនដែលទើបតែធ្វើឡើងក្បែរកោះតៃវ៉ាន់កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ឧត្តមនាវីតៃវ៉ាន់លោក Tsai Hung-tu អះអាងថា សមយុទ្ធយោធា ធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់កុំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភពីបញ្ហាសន្តិសុខ និងបង្ហាញថារដ្ឋាភិបាល មានសមត្ថភាព គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធានានូវសន្តិភាពនៅច្រកព្រំដែនររវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ ខណៈពេលចូលឆ្នាំថ្មីរបស់តៃវ៉ាន់ និងចិន កំពុងតែខិតជិតមកដល់។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Tsai Hung-tu ប្រាប់ភា្នក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ហើយលោក ក៏បានបន្ថែមទៀតថា លំហាត់យោធានេះ ត្រូវបានធ្វើជាទម្លាប់នោះទេ ពោលគឺជារៀងរាល់ឆ្នាំ តៃវ៉ាន់តែងតែធ្វើលំហាត់យោធាមុនខែកុម្ភៈ និងមុនចូលឆ្នាំប្រពៃណី។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមយុទ្ធយោធានេះ គឺជាលើកដំបូងហើយដែលត្រូវបានឡើងបន្ទាប់ពីបក្សប្រឆាំង ប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿនរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ដែលមាននិន្នាការប្រឆាំងចិន បានឈ្នះលើ ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី និងបោះឆ្នោតសភា។ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមករាកន្លងទៅ កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាបាញ់គ្រាប់ពិតនៅឯមូលដ្ឋានក្នុងខេត្តភាគអាគ្នេយ៍ដែលស្ថិតក្បែរកោះតៃវ៉ាន់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_231.txt	តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ(ICC) ជាតុលាការស៊ើបអង្កេត និងកាត់ក្ដីលើរឿងក្ដីព្រហ្មទណ្ឌបុគ្គលលំដាប់អន្តរជាតិ។ មេដឹកនាំប្រទេសមិនតិចទេ ដែលត្រូវបានតុលាការអន្តរជាតិមួយនេះ ចោទប្រកាន់ និងចេញដីកាចាប់ខ្លួន។	ខណៈមេដឹកនាំប្រទេសក្នុងពិភពលោកមួយចំនួន តែងប្រព្រឹត្ត និងចូលរួមចំណែកក្នុងបទឧក្រិដ្ឋលើប្រជាជនស្លូតត្រង់រាប់ពាន់នាក់ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ដែលជាតុលាការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋជន មានតួនាទីស៊ើបអង្កេត ចេញដីកាចាប់ខ្លួន និងដាក់ទោសលើមេដឹកនាំជាបន្តបន្ទាប់។ ខាងក្រោមជាមេដឹកនាំ ដែលត្រូវបានតុលាការមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡាអេមួយនេះ ចោទប្រកាន់៖ ១. នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលលោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ មេដឹកនាំអុីស្រាអែលលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ត្រូវបាន ICC ចេញដីកាចាប់ខ្លួន នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយរងបទចោទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ក្នុងប្រតិបត្តិការយោធាកម្ទេចក្រុមហាម៉ាសក្នុងតំបន់កាហ្សា ដែលសម្លាប់មនុស្សជាង៤ម៉ឺននាក់។ បើតាមដីកាចាប់ខ្លួន លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានប្រព្រឹទ្ធបទល្មើសពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយតុលាការបានបញ្ជាក់ពីយុត្តាធិការរបស់តុលាការមាននៅតំបន់កាហ្សា, តំបន់ត្រើយខាងលិច (West Bank) និងហ្សេរ៊ុយសាឡិមខាងកើត។ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) នៅទីក្រុងឡាអេ ហូឡង់។ រូបភាព៖Reuters ២. ប្រធានាធិបតីរុស្សីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន មេដឹកនាំរុស្សី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ រងបទចោទប្រកាន់ពី ICC លើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយមានជម្លៀសកុមាររាប់រយនាក់ខុសច្បាប់ពីទឹកដីអ៊ុយក្រែន ចូលក្នុងដីរុស្សី។ មកទល់បច្ចុប្បន្ន លោក ពូទីន នៅតែរងដីកាចាប់ខ្លួនពី ICC នៅឡើយ។ ៣. អតីតប្រធានាធិបតីកេនយ៉ាលោក Uhuru Kenyatta អតីតមេដឹកនាំកេនយ៉ាលោក Kenyatta រងបទចោទពី ICC កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១១ ពីបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដោយបានបង្កអំពើហិង្សាក្នុងឆ្នាំ២០០៧ និង២០០៨ បណ្ដាលឱ្យមនុស្សស្លាប់១៣០០នាក់។ ៤. អតីតប្រធានាធិបតីស៊ូដង់លោក Omar al-Bashir ICC បានចោទអតីតមេដឹកនាំស៊ូដង់លោក al-Bashir កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩ ដោយលោក បានរៀបចំផែនការហិង្សាមួយដែលរួមមានទាំងការធ្វើឃាត ទារុណកម្ម និងរំលោភលើក្រុមជនជាតិភាគតិចមិនមែនអារ៉ាប់ក្នុងតំបន់ Darfur តាំងពីឆ្នាំ២០០៣។ ៥. អតីតមេដឹកនាំលីប៊ីលោក Muammar al-Qaddafi អតីតមេដឹកនាំលីប៊ីលោក al-Qaddafi ត្រូវបាន ICC ចោទពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១១ ដោយការសម្លាប់អ្នកបាតុកម្មអំឡុងការរើបម្រះដ៏ធំមួយក្នុងប្រទេស។ ៦. អតីតប្រធានាធិបតីក្វាតេម៉ាឡាលោក Efrain Rios Montt កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០១២ អតីតប្រធានាធិបតីក្វាតេម៉ាឡាលោក Montt រងបទចោទពី ICC លើការសម្លាប់ជនជាតិដើមអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិលពីឆ្នាំ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៦។ លោក រងបទចោទម្ដងទៀត កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២ លើការបញ្ជាឱ្យសម្លាប់មនុស្សជាង២០០នាក់ នៅឆ្នាំ១៩៨២។ ៧. អតីតប្រធានាធិបតីកូតឌីវ័រលោក Laurent Gbagbo អតីតមេដឹកនាំកូតឌីវ័រលោក Gbagbo រងបទចោទពី ICC និងត្រូវបានឡើងសាវនាការក្នុងតុលាការអន្តរជាតិមួយនេះ ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិពីឆ្នាំ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០១១។ ដោយមិនទទួលយកលទ្ធផលបរាជ័យក្នុងការបោះឆ្នោត លោក Gbagbo បង្កឱ្យមនុស្សស្លាប់ប្រហែល៣០០០នាក់។ ៨. អតីតប្រធានាធិបតីកូសូវ៉ូលោក Hashim Thaci អតីតមេដឹកនាំកូសូវ៉ូលោក Thaci រងបទចោទលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមពី ICC កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ដែលរួមមានទាំងការធ្វើទណ្ឌកម្ម ធ្វើឃាត និងបង្ខំមនុស្សឱ្យបំបាត់ខ្លួនជាដើម នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៩។ ៩. អតីតមេដឹកនាំឆាដលោក Hissene Habre លោក Habre រងបទចោទ និងដីកាចាប់ខ្លួនពី ICC កាលពីឆ្នាំ២០០៥ លើការសម្លាប់មនុស្ស៤ម៉ឺននាក់ និងធ្វើទារុណ្ឌកម្ម២សែនករណីនៅឆាដ អំឡុងទស្សវត្សរ៍១៩៨០។ លោក បានជាប់ពន្ធនាគារ និងបានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០២១៕ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) នៅទីក្រុងឡាអេ ហូឡង់។ រូបភាព៖Reuters អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2310.txt	បក្សកុម្មុយនីសឡាវនឹងជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួនក្នុងសមាជគណបក្សដែលតែងតែធ្វើឡើង៥ឆ្នាំម្ដង។ សមាជបក្សដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃចន្ទនេះ នឹងពិភាក្សាលើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ នេះបើយោងតាម Bangkok Post ។	គណបក្សកុម្មុយនីសឡាវបានបើកសមាជរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ នេះ ដើម្បីរើសមេដឹកនាំថ្មីនិងកំណត់គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំទៅមុខ។ សមាជិកបក្សកុម្មុយនីសឡាវចំនួន៦៨៤នាក់នឹងចូលរួមក្នុងសមាជនេះ ដែលរៀបចំឡើងរយៈពេល៥ថ្ងៃក្នុងរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍។ ក្នុងពេលសមាជនេះ សមាជិកបក្សទាំងអស់នឹងជ្រើសរើសសមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍និងគណកម្មាធិការកណ្ដាល ដែលជាស្ថាប័នដឹកនាំប្រទេសនិងកំណត់នយោបាយផ្សេងៗ។ សមាជចុងក្រោយរបស់បក្សកុម្មុយនីសឡាវគឺក្នុងឆ្នាំ២០១១ ដែលធ្វើឡើងដើម្បីរក្សាអំណាចលោក Choummaly Sayasone ជាអគ្គលេខាធិការបក្ស។ ប៉ុន្តែក្នុងសមាជលើកនេះ លោក Choummaly Sayasone ត្រូវគេរំពឹងថានឹងចូលនិវត្ត ហើយអាចត្រូវជំនួសដោយអ្នកថ្មី។ អនុប្រធានាធិបតីឡាវលោក Bounnhang Vorachith ត្រូវគេមើលឃើញថា អាចជាអ្នកស្នងតំណែងលោក Choummaly ខណៈលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Thongsing Thammavong ប្រហែលជាមិនជាប់ទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត សមាជលើកនេះអាចជាឱកាសផ្លាស់ប្ដូរការបន្តវេនរវាងក្រុមមេដឹកនាំសម័យបដិវត្តនិងក្រុមជំនាន់ក្រោយដែលបានទៅរៀនសូត្រនៅវៀតណាមនិងសូវៀត ហើយមានគោលគំនិតបើកចំហ។ បក្សកុម្មុយនីសឡាវបានកាន់អំណាចនៅលើទឹកដីឡាវចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥មក ពោលគឺការបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅវៀតណាម។ ក្រុមបដិវត្តបានផ្ដួលរំលំរបបរាជានិយមឡាវ ហើយបានបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ និងគ្រប់គ្រងប្រទេសតាំងពីពេលនោះមក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2311.txt	នៅទីបំផុត សភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា បានអនុម័តច្បាប់ការពារប្រធានាធិបតីដ៏ចម្រូងចម្រាសនៅកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយរបស់ខ្លួនមុនពេលចប់អាណត្តិនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា។ ច្បាប់នេះនឹងផ្ដល់អភ័យឯកសិទ្ធិដល់អតីតប្រធានាធិបតី ចំពោះសកម្មភាពនានាដែលបានប្រព្រឹត្តក្នុងអំឡុងពេលកាន់អំណាច។	នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ម្សិលមិញ សភាមីយ៉ាន់ម៉ា បានអនុម័តលើសំណើច្បាប់មួយ ដែលការពារអតីតប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលផ្តួចផ្ដើមដោយប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក ថេន សេន ក្នុងកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយរបស់ខ្លួន។ ច្បាប់នេះ នឹងផ្ដល់ការការពារដល់ប្រធានាធិបតីដែលចប់អាណត្តិ ពីការចោទប្រកាន់នានាចំពោះសកម្មភាពក្នុងពេលកាន់អំណាច។ មួយវិញទៀត សំណើច្បាប់ នេះបានចែងពីគោលដៅធានាសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពនៃប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៅពេលចូលនិវត្តន៍ផងដែរ។ បើតាមសារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy មុនពេលនៃការឈានមកដល់ការអនុម័តសំណើច្បាប់នេះ សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងពីរជាន់ បានខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហា ចម្រូងចម្រាសមួយចំនួន។ ក្នុងនោះ ក្រុមសមាជិកសភាយោធា បានប្រឆាំងនឹងការកែប្រែចំណុចដែលចែងថា សន្តិសុខប្រធានាធិបតីត្រូវចាត់តាំងដោយក្រសួងមហាផ្ទៃ ខណៈសំណើដើមបានចែងថា ត្រូវចាត់តាំងដោយក្រសួងមហាផ្ទៃឬក្រសួងការពារជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានបញ្ជាក់ថា ច្បាប់នេះគួរតែមានតម្លាភាព។ លោក Aung Thein ប្រធានបណ្ដាញមេធាវីមីយ៉ាន់ម៉ានិយាយថា ថ្វីបើសភាមានសិទ្ធិអនុម័តច្បាប់នេះក៏ដោយ តែក៏ត្រូវសួរនាំសាធារណមតិដែរ។ លោកបន្ថែមទៀតថា «សកម្មភាពរបស់ប្រធានាធិបតីគឺសម្រាប់ផលប្រយោជន៍ប្រជាជន។ ហើយបើវាមិនមែនសម្រាប់ប្រជាជន តែជាផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនវិញនោះ ប្រធានាធិបតីមិនគួរត្រូវបានលើកលែងទោសនោះទេ»។ សំណើច្បាប់នោះ ក៏បានចែងដែរថា ប្រធានាធិបតីនឹងទទួលបានអភ័យឯកសិទ្ធិពីការចោទប្រកាន់ចំពោះសកម្មភាពដែលធ្វើតាមច្បាប់ក្នុងពេលកាន់អំណាច។ ចំណុចនេះក៏ទទួលការរិះគន់ផងដែរ។ លោក Pe Than សមាជិកម្នាក់នៃសភាជាន់ទាបមីយ៉ាន់ម៉ាលើកឡើងថា វានៅតែមិនទាន់ច្បាស់ទេថា នរណាជាអ្នកកំណត់ថាប្រធានាធិបតីធ្វើអ្វីតាមច្បាប់ឬអត់ ហើយកំណត់ដោយរបៀបណា។ សូមបញ្ជាក់ផងថា លោកប្រធានាធិបតី ថេន សេន បានឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ២០១១ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកកែទម្រង់ពីរបបយោធាមកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យ។ អាណត្តិរបស់លោក នឹងបញ្ចប់នៅខែមិនាខាងមុខ ដោយនឹងត្រូវជំនួសដោយរដ្ឋាភិបាល បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2312.txt	ហើយ។ ឈ្មោះយោធាទាំងនោះ ត្រូវបានបង្ហាញនៅលើកាសែតរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលក្នុងនោះ ក៏មានកូនប្រសាអតីតមេដឹកនាំផ្ដាច់ការលោក ថាន់ ស្វេ ផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Irrawaddy ។	រយៈពេលមិនដល់ពីរសប្ដាហ៍ទៀតទេ សភាមីយ៉ាន់ម៉ានឹងចាប់ផ្ដើមនីតិកាលថ្មីរបស់ខ្លួនហើយ។ គណបក្សនយោបាយនានាដែលទទួលបានសំឡេងក្នុងសភាកំពុងញាប់ដៃរៀបខ្លួនសម្រាប់នីតិកាលថ្មីនេះ។ ក្រុមយោធាក៏បានរៀបចំតំណាងរបស់ខ្លួនសម្រាប់កៅអីក្នុងសភាផងដែរ។ បញ្ជីឈ្មោះសមាជិកសភាថ្មីរបស់យោធាត្រូវបានចេញផ្សាយនៅតាមកាសែតនានាដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ។ ក្នុងចំណោមសមាជិកថ្មីទាំងនោះ គេសង្កេតឃើញមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីឈ្មោះថ្មីនោះ។ បើតាមបញ្ជីឈ្មោះដែលប្រកាសដោយគណៈកម្មការសហភាពរៀបចំការបោះឆ្នោត មន្ត្រីយោធាថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ទោពីររូបត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកសភាជាន់ទាប ខណៈឧត្តមសេនីយ៍ម្នាក់ទៀតតែងតាំងជាសមាជិកសភាជាន់ខ្ពស់។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ក្នុងចំណោមមន្ត្រីយោធាទាំងនោះ ក៏មានឈ្មោះលោក Thein Naing ដែលជាកូនប្រសារអតីតមេដឹកនាំយោធាលោក ថាន់ស្វេ (Than Shwe) ផងដែរ។ លោក Thein Naing ទទួលបានកៅអីសភាតំបន់ Rangoon។ ការតែងតាំងលោក Thein Naing ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាលទ្ធផលនៃជំនួបរវាងលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី អតីតមេទ័ពលោក ថាន់ ស្វេ និងមេបញ្ជាការកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង (Min Aung Hlaing) ។ លោក Thein Naing ប្រហែលទទួលតំណែងជាប្រធានរដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំតំបន់ Rangoon ទៀតផង។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០០៨ របស់មីយ៉ាន់ម៉ាបានចែងថា កៅអីសភាចំនួន២៥ភាគរយ របស់សភាទាំងពីជាន់ និងសភាតំបន់ នឹងត្រូវរក្សាទុកសម្រាប់ក្រុមសមាជិកយោធា។ នេះមានន័យថា ក្រុមយោធានឹងទទួលបានកៅអីចំនួន១១០ ជាស្វ័យប្រវត្តិក្នុងចំណោមកៅអីសរុបចំនួន៤៤០ របស់សភាជាន់ទាប ខណៈនៅសភាជាន់ខ្ពស់ ក្រុមយោធាទទួលបានកៅអី៥៦ ក្នុងចំណោម២២៤។ ចំណែកឯសភាតំបន់វិញ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ានឹងទទួលកៅអី២២០។ ការទទួលបានកៅអី២៥ភាគរយដោយស្វ័យប្រវត្តិនេះ ធ្វើឲ្យក្រុមយោធានៅតែមានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំធេង លើនយោបាយរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ានៅតែមានអំណាចខ្លាំងក្នុងសភា ហើយក្រុមយោធាមានសិទ្ធិជំទាស់(វ៉េតូ)លើសំណើផ្សេងៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសនោះគឺសំណើវិសោធនកម្មលើមាត្រាក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលនេះគេអាចយល់ដល់មាត្រាដែលហាមលោកស្រី ស៊ូជី ធ្វើជាប្រធានាធិបតី៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2313.txt	សល់មិនដល់ពីសបា្តហ៍ទៀតនោះទេ សភានៃនីតិកាលថ្មីមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមដំណើរការជាលើក ដំបូង បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥។ ទាំងប្រធានសភា តំណាងរាស្ត្រជាប់ឆ្នោត ដែលភាគច្រើនចេញពីបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រីអ៊ុងសានស៊ូជី និងតំណាងរាស្ត្រតែងតាំងចេញពីយោធា បានរៀបចំ និងត្រៀមលក្ខណៈទុករួចជាស្រេចហើយ។	បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ នៅថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈ ខាងមុខនេះសភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលគ្របដណ្តប់ ដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងត្រូវដំណើរការហើយ។ ជាលើកដំបូងក្នុងការដឹកនាំ សភាទាំងពីរជាន់ បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី បានផ្តល់ដំណែង ជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនទៅកាន់អតីតបក្សកាន់អំណាច និងបក្សជនជាតិភាគតិចផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ Nyan Win បានថ្លែងប្រាប់ភា្នក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា បក្សឈ្នះឆ្នោត បានតែងតាំងអ្នកតំណាងរាស្ត្រចេញពីបក្សពីររូបដែលមានលោក Win Myint ជាប្រធានរដ្ឋសភា និងលោក Win Khain Than ជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា។ ជាមួយគ្នានេះដែរ បក្សឈ្នះឆ្នោត ក៏បានតែងតាំងតំណាងរាស្ត្រជនជាតិភាគតិចពីររូបជាអនុប្រធានសភាទាំងពីរជាន់ផងដែរ។ នោះគឺតំណាងរាស្ត្រជនជាតិអារ៉ាខាន (Akaran) ដែលចេញពីបក្សជាតិអារ៉ាខាន (ANP) ជាអនុប្រធានរដ្ឋសភា និងតំណាងរាស្ត្រជនជាតិកាឆិន ដែលចេញបក្សសហភាពរួបរួម និងអភិវឌ្ឍន៍(USDP) របស់ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ លោក ថេន សេន ជាអនុប្រធានរដ្ឋព្រឹទ្ធសភា។ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលថ្មី មិនទាន់ចេញជារូបក៏ដោយ ប្រធានបក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិប តេយ្យលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ក៏ធ្លាប់បានសន្យាថា ក្រោយពេលបក្សលោកស្រីឈ្នះឆ្នោតក្បាលម៉ា ស៊ីនរដ្ឋាភិបាលថ្មី ក៏នឹងត្រូវដាក់បញ្ចូលសមាសភាពបក្សនយោបាយផ្សេងទៀត និងតំណាងជនជាតិ ភាគតិចនៅក្នុងដែរ។ គោលនយោបាយនៃការដាក់បញ្ចូលសមាជិកបក្សនយោបាយក្រៅពីបក្សខ្លួន និងតំណាងជនជាតិភាគតិចក្នុងតំណែងកំពូលរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី គឺជាជំហ៊ានវិជ្ជមានមួយនៃការកសាងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលធា្លប់តែចាក់ឬសដោយមេដឹកនាំយោធាជាច្រើនទសវត្សរ៍ហើយនោះ។ ហើយនេះក៏ជាគោលនយោបាយមួយក្នុងការលើកកម្ពស់ការផ្សះផ្សាជាតិក្នុងការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំយោធា មកកាន់មេដឹកនាំស៊ីវិលវិញម្តង។ ជុំវិញដំណើរការនេះដែរ គេមិនអាចប្រកែកបានថា វាក៏ជាចំណែកមួយនៃការប្រើប្រាស់វប្បធម៌សន្ទនាក្នុងការចរចារបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលលោកស្រី បានប្រឹងប្រែងតាំងពី បានដឹងថាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានឈ្នះឆ្នោតភា្លម។ ក្រោយលទ្ធផលបឋមនៃការបោះឆ្នោត ត្រូវបានប្រកាសថាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យបាននាំមុខក្នុងការបោះឆ្នោត លោកស្រី ស៊ូជី បានជួប សន្ទនា និងចរចាជាមួយនឹងគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលបានដឹកនាំក្នុងអាណត្តិ លោកថេន សេន ដើម្បីជជែកពីការផ្ទេរតំណែងដោយសន្តិវិធី។ មួយវិញទៀតនោះ នេះ ក៏ជាចំណែកមួយនៃភាពចាស់ទុំរបស់អ្នកនយោបាយ និងមេដឹកនាំកំពូលៗមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងការចេះទទួលស្គាល់នៃការចង់បានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានស្តែងចេញពីការបោះឆ្នោតបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលប្រព្រឹត្តឡើងជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នា២០១៥៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2314.txt	បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមបើកសមាជលើកទី១២របស់ខ្លួននៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ ដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួន។ តំណែងសំខាន់នៅក្នុងជួរបក្សនេះនឹងត្រូវរុះរើ ។ ហើយការប្រេះឆារវាងមេដឹកនាំកំពូលៗ ជាពិសេសរវាងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ ហ្ស៊ុង (Nguyen Tan Dung) និងលេខាបក្សលោក ង្វៀន ភូជុង (Nguyen Phu Trong) ធ្វើកម្ដៅនយោបាយផ្ទៃក្នុងមានភាពតឹងតែងខ្លាំង។	សមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមចំនួន១៥១០នាក់ នឹងចូលរួមក្នុងសមាជលើកទី១២របស់បក្សកុម្មុយនីស្តដែលកាន់អំណាចតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥មក។ សមាជដែលមាន រយៈពេល៨ថ្ងៃនេះ នឹងសម្រេចជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីសម្រាប់ដឹកនាំប្រទេសដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយនេះ។ សមាជលើកទី១២នេះនឹងសម្រេចថា នរណានឹងទទួលតំណែងសំខាន់ទាំងបួនរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមគឺ លេខាបក្ស ប្រធានាធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងប្រធានរដ្ឋសភា។ ក្រៅពីតំណែងលេខាបក្ស តំណែងសំខាន់បីទៀតនឹងត្រូវកំណត់ក្នុងពេលនេះ មុននឹងការជ្រើសរើសពិតប្រាកដត្រូវរៀបចំឡើងនៅកិច្ចប្រជុំសភាដែលចាប់ផ្ដើមនៅ៦ខែក្រោយសមាជបក្ស។ លើសពីនេះ សមាជបក្សលើកនេះក៏បានបង្ហាញពីការបែងចែកបក្សពួករវាងក្រុម លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង និងម្ខាងទៀតរបស់លេខាបក្សកុម្មុយនីស្តលោក ង្វៀន ភូជុង។ តំណែងលេខាបក្សគឺជាតំណែងខ្ពស់ជាងគេនិងមានអំណាចជាងគេក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម ហើយលោក ង្វៀន ភូជុង អាចនឹងបន្តកាន់តំណែងនេះបន្តទៀត ទោះជាលោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ត្រូវបានមើលឃើញថាជាបេក្ខជនដ៏សិក្តសមម្នាក់ដែរនោះ។ ប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង មានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលដែលលោកឡើងកាន់អំណាច ពីព្រោះលោកមាននិន្នាការទៅរកការកែទម្រង់។ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក វៀតណាមមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់និងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអាមេរិក។ ប៉ុន្តែគេឃើញមានមតិរិះគន់ នយោបាយការទូតចំពោះចិនតែម្ដង ដែលខុសពីលេខាបក្សលោក ង្វៀន ភូជុង។ លេខាបក្ស ង្វៀង ភូជុង នេះ មានគំនិតបែបអភិរក្ស និងចង់រក្សាភាពជិតស្និទ្ធជាមួយចិន។ ដូច្នេះហើយ វាធ្វើឲ្យលោកហាក់មានគំនិតផ្ទុយគ្នាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ជាក់ស្ដែងនោះ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សវៀតណាមបានបោះឆ្នោតដកការទុកចិត្តលើរូបលោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង តែជាសំណាងល្អ លោកទទួលការគាំទ្រពីសមាជិកបក្សភាគច្រើន ទើបបានជាការបោះឆ្នោតនោះមិនជោគជ័យ។ សូមបញ្ជាក់ថា សមាជបក្សលើកទី១២នេះ គ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករានេះ ខណៈរបៀបវារៈសំខាន់នឹងត្រូវលើកមកពិភាក្សា ចាប់តាំងពីការជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនិង គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចជាដើម។ ចំណែកនយោបាយការបរទេសអាចនឹងប្រែប្រួលផងដែរ ប្រសិនមានការផ្លាស់ប្ដូរលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងចំណោមតំណែងសំខាន់របស់បក្សកុម្មុយនីស្ត៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2315.txt	សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន និងអាមេរិក បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំង និងកំពុងតែបញ្ចេញសកម្មភាពយ៉ាងសកម្មក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីប្រឆាំងសកម្មភាពដ៏ឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកមីស៊ីលម្តងហើយម្តងទៀតដែលពិតជាបាន គំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិភាគ ការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង មិនមែនជារឿង ដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ តែគេចាប់អារម្មណ៍ការបាញ់នេះ ក្រោមហេតុផលមួយចំនួន។	១. កូរ៉េខាងជើង មិនចង់ឲ្យចិនព្រងើយកន្តើយខ្លួនបន្តទៀត? អ្នកណាក៏ដឹងថា កូរ៉េខាងជើង និងចិន គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តចាក់ទឹកមិនលិចជាមួយគ្នា ។ ជាពិសេសនោះក្នុង អំឡុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ដែលចិនបានបញ្ជូនកងទ័ពជាច្រើនដើម្បីជួយ និងអន្តរាគមន៍ក្នុងសង្គ្រាម ឧបទ្វីបកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្ព័ន្ធភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរហាក់ចាប់ផ្តើមឃ្លាត ឆ្ងាយពីគ្នាគួរកត់សម្គាល់ក្រោយពេលលោក គីម ជុងអ៊ីល បានទទួលមរណភាព ដែលត្រូវជំនួសដោយ មេដឹកនាំវ័យក្មេងគីម ជុងអ៊ុន និងក្នុងពេលប្រធានាធិបតីស៊ី ជិនពីងដឹកនាំប្រទេសចិន។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ជំនួសភាពសិទ្ធស្នាលរវាងកូរ៉េខាងជើង និងចិន កូរ៉េខាងត្បូងដែលជាបងប្អូន និងគូសត្រូវស្លាប់រស់កូរ៉េខាងជើង បានចូលមកកាន់តែជិតជាមួយនឹងចិនតាមរយៈកិច្ចសហការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម។ ជាក់ស្តែង ចិន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចុះហត្ថលេខាពាណិជ្ជកម្មសេរីជាផ្លូវការនៅ ឆ្នាំ២០១៥ ដែលកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ត្រូវបានប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិងពីង ចាត់ទុកថាជាកិច្ចព្រម ព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០១៥ក្នុងឱកាសចិនធ្វើព្យុហយាត្រារម្លឹកខួបលើកទី៧០នៃជ័យជម្នះសង្គ្រាមលោកលើកទី២ កូរ៉េខាងជើង អន់ចិត្តមិនតិចទេនៅពេល លោក គីម ជុងអ៊ុន បានអវត្តមាន ខណៈលោកស្រីផាក ហ្គឺនហេ បានបង្ហាញភាពស្និទ្ធស្នាលយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងលោកស៊ី ជិនពីង។ ក្នុងន័យនេះ គេអាចសន្និដ្ឋាន ថាការបាញ់មីស៊ីលបន្តបន្ទាប់របស់កូរ៉េខាងជើង ដែលបានបង្កឲ្យចិនភ្ញាក់ផ្អើលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិមើលឃើញថាជាការមិនគោរពចិន ក៏ជាហេតុផលមួយដើម្បីឲ្យចិន មានការចាប់អារម្មណ៍ និងមិនព្រងើយកន្តើយជាមួយនឹងកូរ៉េខាងជើងបន្តទៀត។ ២. ការបាញ់មីស៊ីលដើម្បីបង្ហាញពីភាពរឹងម៉ាំរបស់កូរ៉េខាងជើង? ក្រោយមរណៈភាពនៃរបស់អតីតមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ីល ឆ្នាំ២០១១ សហគមន៍អន្តរជាតិ ដំបូងមើលឃើញថាឥទ្ធិពលកូរ៉េខាងជើងអាចនឹងត្រូវធ្លាក់ចុះ ដ្បិតមេដឹកនាំដែលត្រូវឡើងកាន់តំណែង ជំនួសដែលមានលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅវ័យក្មេងពេក។ មិនខុសពីមេដឹកនាំត្រកូលគីមមុនៗ លោក គីម ជុង អ៊ុនបានបន្តមហិច្ឆតាក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរបរមាណូ ដែលកូរ៉េខាងជើងចាត់ទុកជាយុទ្ធសាស្ត្រការពារខ្លួន និងប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះវត្តមានអាមេរិកនៅក្នុងឧបទ្វីបកូរ៉េ។ គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១២ កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់គ្រាប់បែកមីស៊ីលជាច្រើនដងមកហើយ។ ហើយការបាញ់ពីរចុងក្រោយនេះ ពោលគឺកាលពីថ្ងៃទី០៦ មករា និង ថ្ងៃទី០៧ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០១៦ ត្រូវបានគេមើលឃើញ ថាជាចេតនារបស់លោកគីម ជុងអ៊ុនដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងដើម្បីផ្តល់ទំនុកចិត្តទៅ លើមេដឹកនាំត្រកូលគីម ខណៈសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តលើទី៧ កាន់តែខិតជិតមកដល់។ នេះមានន័យ ថាលោក គីម ជុងអ៊ុន ចង់សម្រេចឲ្យបានជោគជ័យក្នុងការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលមុនពេលនៃសមាជ បក្សរបស់ខ្លួន។ កូរ៉េខាងជើង នឹងធ្វើសមាជបក្សលើកទី៧ នៅខែឧសភា។ ៣. ការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង ជាលេសដើម្បីចរចារកជំនួយ? ក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិភាគ ចម្លើយដែលកូរ៉េខាងជើង ចង់បានក្រោយពីការបាញ់មីស៊ីលនោះ មិនមានជា ការដំឡើងប្រព័ន្ធកម្ទេចមីស៊ីលរបស់អាមេរិក ឬទណ្ឌកម្មថ្មីពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនោះទេ។ អ្វីដែលកូរ៉េខាងជើង ចង់បានដែលវាជាហេតុមួយដែលគេតែងសង្កេតនោះគឺជាជំនួយ។ បើយោងតាមការប្រកាសរបស់សារព័ត៌មានជាតិ ដែលស្របជាមួយនឹងរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរនោះ នៅឆ្នាំ២០១៥ កូរ៉េខាងជើងបានជួបនូវបញ្ហាគ្រោះរាំងស្ងួតដែលមិនធា្លប់កើតមានក្នុងរយៈពេល១០០ឆ្នាំចុងក្រោយ ។ ដូច្នេះ កូរ៉េខាងជើង ត្រូវបង្កឲ្យមានបញ្ហាអ្វីមួយដើម្បីយកលេសចរចារកជំនួយដើម្បីឆ្លើយតបនឹងស្ថានភាពរបស់ខ្លួន។ ហើយនេះ ក៏មិនមែនជារឿងថ្មីអ្វីនោះដែរ ។ ក្រោយការបាញ់គ្រាប់ផ្លោងរវាងកូរ៉េទាំងពីរ នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០១៥ ជាលទ្ធផល កូរ៉េខាងជើង ទទួលជំនួយជាច្រើនពីកូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2316.txt	លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងធ្វើជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-អាស៊ាន ឬសន្និសីទកំពូលភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រអាមេរិក អាស៊ាន ពីថ្ងៃ ១៥ដល់ថ្ងៃ ១៦ខែកុម្ភៈខាងមុខ។ កិច្ចប្រជុំនេះនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅទឹកដី Sunnylands ទីក្រុង Rancho Mirage នៃរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា ដោយមេដឹកនាំប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ នឹងមានវត្តមាននៅលើទឹកដីអាមេរិកនេះដែរ។កាលពីឆ្នាំ ២០១៣ ក្រុង Rancho Mirage នេះជាកន្លែងដែលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ស្វាគមន៍និងជជែកពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង។	អាចនិយាយថា កិច្ចប្រជុំលើកនេះជាកិច្ចប្រជុំលើកទីមួយនិងកម្របំផុតដែរ ព្រោះសូម្បីតែចិនក៏មិនទាន់អាចរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូល ដោយអញ្ជើញប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទៅចូលរួមដូច្នេះដែរ។ កិច្ចប្រជុំនេះត្រូវបានស្នើឡើងភ្លាមៗដោយលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាផ្ទាល់កាលពីចុងឆ្នាំមុនក្នុងកិច្ចប្រជុំអាមេរិក -អាស៊ានលើកទី៣ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បន្ទាប់ពីភាគីបានឯកភាពគ្នាដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងដល់ដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតមួយ។ ទំនាក់ទំនងអាមេរិកនិងអាស៊ានកាន់តែល្អប្រសើរពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ហើយអាមេរិកក៏សម្លឹងឃើញពីសារសំខាន់នៃតំបន់អាស៊ានក្នុងការជួយឲ្យគោលនយោបាយពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញទទួលជោគជ័យផងដែរ។ តែចិនមិនត្រេកអរឡើយនៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែស្និទ្ធជាមួយអាស៊ាន។ - សម្រាប់អាមេរិក អាស៊ានជាអង្គការថ្នាក់តំបន់ដ៏រឹងមាំនិងសំខាន់? អាស៊ានជាអង្គការថ្នាក់តំបន់មួយ ដែលមានដំណើរការល្អប្រសើរ និងវិវត្តរហ័សជាងគេបង្អស់បើប្រៀបធៀបជាមួយអង្គការតំបន់ឯទៀត។ អាស៊ានបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់កន្លងមកក្នុងការជួយរក្សាសន្តិសុខ សន្តិភាព ស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ និងអាចជួយផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ទាំងប្រទេសតួច និងប្រទេស ធំ។ នេះក៏ដោយសារអាស៊ានមានគោលការណ៍ត្រឹមត្រូវនិងច្បាប់ទម្លាប់ច្បាស់លាស់ ដូចជាអនុវត្តតាម គោលការណ៍ស្នូលអាស៊ាន គោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសដទៃ អនុវត្តខ្ជាប់ខ្ជួនដើម្បីធានាថាអាស៊ានជាតំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងបន្តរក្សាឲ្យអាស៊ានជាតំបន់នៃសន្តិភាព សេរីភាព និងអព្យាក្រឹត ជាដើមផង។ ជាឧទាហរណ៍ កិច្ចប្រជុំអាស៊ីបូព៌ា ជាវេទិកាកំពូលសម្រាប់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសតូចនិងប្រទេសធំៗ និងជាកន្លែងសម្រាប់ប្រទេសមហាអំណាចជជែកពិភាក្សាគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងសន្តិសុខតំបន់ថែមទៀតផង។ អាមេរិកទើបតែក្លាយជាសមាជិកនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ីបូព៌ានៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ជាមួយរុស្ស៊ីប៉ុណ្ណោះ។ ១.ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីធ្វើឲ្យអាស៊ាននិងអាមេរិកកាន់តែជិតស្និទ្ធ អ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់ទំនាក់ទំនងអាមេរិកនិងអាស៊ាន គឺការសម្រេចដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឲ្យដល់កម្រិតដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កន្លងមក។ដែលនេះបានន័យថា ទំនាក់ទំនងអាស៊ាន អាមេរិកឈានមកដល់កម្រិតថ្មី ដែលរឹងមាំ និងកាន់តែស៊ីជម្រៅជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ក្នុងរយៈពេល ៧ឆ្នាំចុងក្រោយ អាមេរិកបានប្រឹងប្រែងពង្រឹងភាពជាដៃគួជាមួយអាស៊ាន ហើយរហូតដល់ ២០១០ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ា ទើបអាមេរិកក្លាយជាដៃគូពិភាក្សាជាផ្លូវការរបស់អាស៊ាន។ បន្ទាប់មកអាមេរិកបានតែងតាំងឯកអគ្គរដ្ឋទូតមកកាន់លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាននៅទីក្រុងហ្សាការតាដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរួមគ្នាឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។ ខណៈដែលអាស៊ានចាប់ផ្តើមដំណើរការសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចជាផ្លូវការនោះ ភាពដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីអាស៊ាននិងអាមេរិកនេះនឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ភាគីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពឲ្យស្អិតល្អួតខ្លាំងនៅពេលខាងមុខផង។ ២.កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន-អាមេរិកពឹងលើគ្នាទៅវិញទៅមក និយាយដល់ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងអាមេរិកពឹងលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ អាមេរិកជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតផលអាស៊ាន ហើយអាស៊ានវិញក៏ជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតអាមេរិកដែរ។ ដោយសារ សហគមន៍អាស៊ានមានប្រជាជនប្រហែល ៦៦០ លាននាក់ភាគច្រើនក្មេងៗ ស្របពេលដែលទំហំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី ៧ របស់ពិភពលោក ផលិតផលអាមេរិកក្លាយជាផលិតផលដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានដែរ។ ហើយបើយោងតាមរបាយការណ៍ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ទីផ្សារអាស៊ាននេះបានជួយគាំទ្រដល់ការងារប្រជាជនអាមេរិកកន្លះលានឯណោះ។ សម្រាប់អាស៊ាន អាមេរិកជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយ ហើយអាស៊ានទីផ្សារធំទី៤សម្រាប់ផលិតផលអាមេរិក ហើយអាមេរិកវិញជាទីផ្សារធំលេខរៀងទី៣សម្រាប់អាស៊ាន។ ៣.អាស៊ានជាដៃគូសំខាន់ក្នុងដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខរួមគ្នា? ក្រៅពីសេដ្ឋកិច្ច អាស៊ានក៏ជាតួអង្គសំខាន់ដែលអាមេរិកអាចសហការបានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ជាច្រើន។ អាស៊ានមានតួនាទីស្នូល ហើយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានឡើយបើគ្មានការសហការជាមួយអាស៊ានទេ។ បញ្ហាសន្តិសុខទាំងនោះរួមមានទាំងភេរវកម្ម ហិង្សាជ្រុលនិយម ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បញ្ហាបំពុលបរិស្ថាន ថាមពល សន្តិសុខអ៊ិនធឺណែត ជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរសត្វផ្សៃ ឈើ នេសាទខុសច្បាប់ ការជួញដូរអាវុធនិងការសាយភាពនៃអាវុធមហាប្រល័យ និងចុងក្រោយបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងថែមទៀត៕ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2317.txt	បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមបានបើកសមាជលើកទី១២របស់ខ្លួននៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២១ ម្សិលមិញ ដើម្បីជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗក្នុងអាណត្តិ៥ឆ្នាំទៅមុខ។ អ្វីដែលចម្លែកនោះ គឺសមាជលើកនេះហាក់មានចម្រូងចម្រាសបន្តិច ពេលមានការប្រកួតប្រជែងផ្ទៃក្នុងបក្សសម្រាប់តំណែងកំពូលរបស់ប្រទេស ដែលខុសពីសមាជលើកមុនៗ មានការសម្រេចរួចរាល់មុននឹងការផ្លាស់ប្តូរសមាភាពដឹកនាំមកដល់។	ការប្រជែងសម្រាប់តំណែងលេខាបក្សកុម្មុយនីស្ត បានក្លាយជាស្រមោលគ្របដណ្ដប់សមាជលើកទី១២ របស់ប្រទេសកុម្មុយនីស្តវៀតណាម។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ដែលដល់អាយុចូលនិវត្តន៍នោះ កំពុងតែសម្លឹងឃើញកៅអីលេខាបក្សរបស់លោក ង្វៀន ភូជុង។ ប៉ុន្តែវាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលទេ ព្រោះលោក ង្វៀន ភូជុង នៅតែបន្តចង់បានតំណែងកំពូលនេះដដែល។ បញ្ហានេះធ្វើឲ្យកម្ដៅផ្ទៃក្នុងបក្សកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ចំពោះប្រទេសប្រកាន់របបឯកបក្សដូចជាវៀតណាម តំណែងលេខាបក្សកុម្មុយនីស្តគឺជាតំណែងកំពូលនិងមានអំណាចជាងគេក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំ។ នេះមានន័យ ថាតំណែងនេះមានអំណាចធំជាងប្រធានាធិបតីឬនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅទៀត។ ដូច្នេះហើយបានជាលោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ប្រឹងស្រវាចាប់យកតំណែងកំពូលនេះ។ ចំណែកឯលោក ង្វៀន ភូជុង ក៏ប្រឹងរក្សាតំណែងនេះមិនឲ្យរបូតដូចគ្នា។ សម្រាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ដែលមានដើមកំណើតមកពីតំបន់ភាគខាងត្បូងនោះ មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ ក្នុងពេលដែលលោកឡើងកាន់អំណាច។ ប៉ុន្តែមកដល់សមាជបក្សលើកទី១២ ឆ្នាំ២០១៦នេះ លោកដល់អាយុចូលនិវត្តន៍ទៅហើយ។ មួយវិញទៀតនោះ បើតាមសារព័ត៌មាន CNBC ព័ត៌មានដែលលេចចេញពីកិច្ចប្រជុំបិទទ្វាររបស់បក្សកុម្មុយនីស្តបញ្ជាក់ថា លោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ដូចជាអស់ឱកាសក្លាយជាលេខាបក្សទៅហើយ។ ចំណែកលោក ង្វៀន ភូជុង ដែលដល់អាយុចូលនិវត្តន៍ទៅហើយនោះ លោកនៅតែទទួលការគាំទ្រពីសមាជិកបក្សដដែលសម្រាប់តំណែងលេខាបក្ស ហើយតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអាចនឹងស្នងដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក Nguyen Xuan Phuc ទៅវិញ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ គេអាចកត់សម្គាល់បានថា សមាជលើកទី១២ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ហាក់ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនពីប្រជាជនវៀតណាម ក៏ដូចជាអ្នកជំនួញទាំងក្នុងស្រុកនិងក្រៅស្រុក។ ការចាកចេញពីតំណែងរបស់លោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង គឺជាការព្រួយបារម្ភរបស់ពួកគេ ពីព្រោះលោកមាននិន្នាការគាំទ្រការកែទម្រង់និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រសិនបើលោកនៅតែកាន់អំណាច លោកអាចនឹងជំរុញការអនុវត្តទីផ្សារសេរីរបស់លោកបន្ត ដោយនេះបានទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគយ៉ាងច្រើនមកដាក់ទុនរកស៊ីនៅវៀតណាម។ នៅពេលនេះការកែទម្រង់នៅតែបន្តនៅឡើយ។ ដូច្នេះវត្តមានលោកង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុងអាចនិយាយបានថាជាការចាំបាច់មួយ។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថែមទាំងបើកចំហ និងរៀបចំការអនុគ្រោះដល់ជំនួញក្រៅស្រុកដែលចង់មកវិនិយោគទៀតផង។ កាលពីឆ្នាំមុន រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមអនុញ្ញាតឲ្យជនបរទសមានភាគហ៊ុន ៤៩ភាគរយសម្រាប់វិស័យជាក់លាក់មួយចំនួន ដែលនេះជាជំហានមួយទៀត ក្នុងការធ្វើសេរីភាវូនីយកម្មរបស់វៀតណាម។ យ៉ាងណាមិញ គោលនយោបាយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនទទួលការគាំទ្រទាំស្រុងនោះទេ។ លេខាបក្សកុម្មុយនីស្តលោក ង្វៀន ភូជុង តែងមានជំហរ តឹងរឹងចំពោះរឿងនេះ។ លេខាបក្ស មានវ័យ ៧៧ឆ្នាំរូបនេះ មានទំនោរអភិរក្សនិយម និងចង់រក្សាមាគ៌ានយោបាយកុម្មុយនីស្តឲ្យខ្ជាប់ខ្ជួន។ ដូច្នេះហើយ វាធ្វើឲ្យលោកហាក់មានគំនិតផ្ទុយគ្នាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ មានន័យថា ប្រសិនបើលោក ង្វៀន ភូជុង បន្តជាលេខាបក្សទៀតនោះ ការបើកចំហពាណិជ្ជកម្មសេរីអាចនឹងប៉ះពាល់មិនខាន។ លោក ង្វៀន ភូជុង មានភាពជិតស្និទ្ធជាមួយរបបដឹកនាំចិនជាជាងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលខុសពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង។ ទោះជាអ្នកឡើងកាន់តំណែងកំពូលទាំងប្រធានបក្ស និង ប្រធានាធិបតី ក៏ដោយ វៀតណាម ប្រទេសដែលស្ថិតក្រោមរបបកុម្មុយនីស្តដដែល៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2318.txt	មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ចាប់ផ្តើមដំណើរការជ្រើសរើសនាយកគ្រប់គ្រងថ្មីនៅថ្ងៃពុធទី២០ មករា ម្សិលមិញ ដើម្បីជំនួសលោកស្រីនាយិការ Christine Lagarde ដែលនឹងចប់អាណត្តិនៅខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ ស្ថាប័ននេះចាប់ផ្តើមបើកទទួលការជ្រើសតាំងបេក្ខជនពីថ្ងៃ ២១ មករាដល់ថ្ងៃ ១០ខែកុម្ភៈ ហើយក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិនឹងជ្រើសរើសយកបេក្ខជនសក្តិសមបំផុតឲ្យបាននៅដើមខែមិនា។	លោក មុំ ពិទូរ្យលម្អិតព័ត៌មាននេះ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិដែលចុះផ្សាយថ្ងៃ ២០ មករា ម្សិលមិញ ស្ថាប័ននេះចាប់ផ្តើមដំណើរការជ្រើសរើសនាយកគ្រប់គ្រងថ្មីហើយដើម្បីជំនួសលោកស្រី Christine Lagarde ដែលនឹងផុតអាណត្តិនៅដើមខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ IMF លោក Aleksei Mozhin បានបញ្ជាក់ថា ដំណើរការជ្រើសរើសនាយកគ្រប់គ្រងថ្មីចាប់ផ្តើមបើកដំណើរការចាប់ពីថ្ងៃទី ២១មករា ហើយការជ្រើសរើសប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវនិងតម្លាភាពនេះនឹងបញ្ចប់នៅដើមខែមីនា។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល នាយកប្រតិបត្តិ ឬក៏ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមានសិទ្ធិក្នុងការជ្រើសតាំងបេក្ខជននានាដែលមានសមត្ថភាពដើម្បីឲ្យក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិជ្រើសរើសបន្តទៀត។ បន្ទាប់មកក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិដែលមានសមាជិក ២៤ រូប ត្រូវជ្រើសរើសបេក្ខជនចំនួនបីនាក់ហើយបន្តសម្រិតសម្រាំងរហូតដល់ជ្រើសរើសបានបេក្ខជនចុងក្រោយម្នាក់ដែលអាចកាន់កាប់តំណែងនាយកគ្រប់គ្រងស្ថាប័ននេះ។ បេក្ខជនរូបនោះនឹងត្រូវចូលកាន់តំណែងនៅក្នុងខែកក្កដាផងដែរ។ ភាគច្រើនបេក្ខជនមកពីអឺរ៉ុបត្រូវកាន់តំណែងនាយកគ្រប់គ្រងនៃស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុនេះ។ សូមពន្យល់បន្តិច មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិមានរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំដូចនេះគឺ មានក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និង នាយកគ្រប់គ្រង។ ក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិមានសមាជិកសរុប ២៤ នាក់ដែលតំណាងឲ្យប្រទេសសមាជិកចំនួន ១៨៨ ។ ចំណែកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលជាស្ថាប័នដែលមានអំណាចសម្រេចចិត្តខ្ពស់បំផុត។ ហើយប្រទេសសមាជិកនីមួយៗ នៃមូលនិធិរូបីយវត្ថុអន្តរជាតិ មានទេសាភិបាលម្នាក់ និងទេសាភិបាលជំនួសម្នាក់ជាសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនេះដែរ។ ត្រលប់មកវិញ នាយិការបច្ចុប្បន្នលោកស្រី Christine Lagarde ជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុបារាំង ហើយលោកស្រីបានឡើងកាន់តំណែងតាំងពីឆ្នាំ ២០១១មក។ លោកស្រីបានបញ្ជាក់កាលពីឆ្នាំមុនថា លោកស្រីមិនប្រកែកនឹងបន្តកាន់តំណែងជានាយកគ្រប់គ្រងក្នុងអណត្តិទី ២ឡើយ។ គេរំពឹងថា លោកស្រីអាចនឹងមានលទ្ធភាពបន្តកាន់តំណែងនេះបន្តទៀត ព្រោះការខិតខំប្រឹងប្រែង របស់លោកស្រីត្រូវបានទទួលការទុកចិត្តនិងជឿជាក់ខ្ពស់ពីសំណាក់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិនិងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលផង។ លោកស្រីបានជួយដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ដូចជាបានដោះស្រាយវិបត្តិនៅក្រិកជាដើម៕ លោក មុំ ពិទូរ្យលម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2319.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង ត្រូវបានពិភពលោកកោតក្រែងអំណាច និងឥទ្ធិពលយោធាដ៏ខ្លាំងក្លា ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលផ្តាច់ការនៃប្រទេសមួយនេះ តែងតែបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលតាមរយៈការបាញ់គ្រាប់បែកមីស៊ីលបរមា ណូដែលមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាច្រើនលើកច្រើនសារ។ ទន្ទឹមភាពល្បីល្បាញខាងបង្កឲ្យមានការគំរាម កំហែងសន្តិសុខ កូរ៉េខាងជើង ក៏ត្រូវគេស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលក្រីក្រដែលមានប្រជាជនកំពុងរងនូវភាពស្រេកឃ្លានផងដែរ។	ថ្ងៃទី០៣ខែកុម្ភៈម្សិលមិញនេះលោកបាន គីមូន (Ban Ki-Moon) អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយបន្ទាន់ប្រមាណ៨លានដុល្លាររបស់មូលនិធិនៃមជ្ឈមណ្ឌលអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីសង្គ្រោះបន្ទាន់(CERF) ដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតប្រជាជនទន់ខ្សោយ និងកំពុងតែខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ ២.២ លាននាក់។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ៧០ភាគរយ ឬ១៨លាននាក់កំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាកង្វះស្បៀង។ ក្នុងនោះកុមារដែលមានអាយុក្រោម៥ឆ្នាំប្រមាណ៥ភាគរយក្នុងចំណោមចំនួនកុមារសរុប២៧.៩ភាគរយ កំពុងមានជំងឺខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ ការណ៍ដែលបណ្តាលឲ្យមានបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀងនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគ្រោះរាំងស្ងួតដែលកូរ៉េខាងជើងបានប្រឈមក្នុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅដែលធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងជើងបាត់បង់ទិន្នផលកសិកម្មប្រមាណ១១ភាគរយ។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ការផ្តល់សេវាសុខភាព ដែលរួមបញ្ចូលទាំងសុខភាពបន្តពូជផងដែរនោះ នៅតែមិនមានភាពគ្រប់គ្រាន់នូវឡើយនោះទេនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួននៃប្រទេស កូរ៉េ ខាងជើងដែលក្នុងនោះរួមទាំងកង្វះសម្ភារ និង ឱសថជាដើម។ កុមារដែលមានអាយុប្រាំឆ្នាំ និងទារក ដែលកើតមកមានទម្ងន់ស្រាលកំពុងប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងពីជំងឺដូចជារលាកសួត និងជំងឺចុះរាគ ប្រសិនបើពួកគេ មិនទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់គ្រាន់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ជំនួយនៃមូលនិធិនៃមជ្ឈមណ្ឌលអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីសង្គ្រោះបន្ទាន់ នឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីអន្តរាគមន៍សង្គ្រោះអាយុជីវិតជាបន្ទាន់ក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើងតាមរយៈការកាត់បន្ថយការស្លាប់នៃមាតា និងកុមារដែលមានអាយុក្រោមប្រាំឆ្នាំ។ តាមការរំពឹងទុកជំនួយនឹងត្រូវផ្តល់កូរ៉េខាងជើងប្រមាណ៨លានដុល្លារ នឹងអាចជួយកុមារប្រមាណ១.៨លាននាក់ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះប្រមាណ៣៥០០០០នាក់ផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក Tapan Mishra អ្នកសម្របសម្រួលទីលំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកូរ៉េខាង ជើង បានអះអាងថា ការប្តេជ្ញាចិត្ត និងការគាំទ្រពីសហគមន៍អន្តរជាតិគឺកត្តាសំខាន់ណាស់។ ជាពិសេស ជំនួយមនុស្សធម៌ ត្រូវបែងចែកឲ្យដាច់ពីបញ្ហានយោបាយដើម្បីធានានូវអប្បរមានៃលក្ខខណ្ឌនៃការរស់នៅសម្រាប់ប្រជាជនទន់ខ្សោយ។ លោកបន្ថែមទៀតថា អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងបន្តជួយ ដោះស្រាយបញ្ហាដែលបង្កឡើងដោយរចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រទេស តាមរយៈអន្តរាគមន៍ដោយមានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_232.txt	ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសសមាសភាពសម្រាប់រដ្ឋបាលថ្មីដើម្បីត្រៀមដឹកនាំក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ បេក្ខភាពថ្មី សុទ្ធសឹងជាអ្នកគាំទ្រលោកឥតងាករេ ខ្លះជាអ្នកនយោបាយ ខ្លះជាអតីតយោធា និងខ្លះទៀតមានជំហររឹងត្អឹងដាកចិន។	នៅតាមបណ្ដាញសង្គម លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជ្រើសរើសពិធីករទូរទស្សន៍ Fox News លោក Pete Hegseth ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ លោក Mike waltz ជាទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ លោក John Ratcliffe ជាប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចកណ្ដាល (CIA)។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ត្រាំ ជ្រើសលោកស្រី Susie Wiles ជាស្រ្តីដំបូងកាន់តំណែងប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមាន «Pete ជាមនុស្សរឹងមាំ ឆ្លាត និងជាបុគ្គលដែលជឿជាក់ពិតប្រាកដលើគោលនយោបាយ«អាម៉េរិកមុនគេ»។ មាន Pete ជាអ្នកកាន់ចង្កូតដឹកនាំ, សត្រូវរបស់អាម៉េរិក នឹងប្រុងខ្លួន។ ចំណែកយោធាពួកយើង នឹងខ្លាំងសារជាថ្មី ហើយអាម៉េរិក នឹងមិនដកថយដាច់ខាត»។ លោក ត្រាំ បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ មុនក្លាយជាពិធីករទូរទស្សន៍ លោក Hegseth ជាទាហានជើងចាស់ ដែលធ្លាប់បម្រើកាតាព្វកិច្ចយោធានៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន អ៊ីរ៉ាក់ និងគុយបា។ លោក បានចាកចេញពីភារកិច្ចយោធាកាលពីឆ្នាំ២០២១។ តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្រោមរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ត្រូវបានគេជឿថា នឹងធ្លាក់ចូលដៃសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីរដ្ឋ Florida គឺលោក Marco Rubio។ យ៉ាងណាមិញ មិនទាន់មានការប្រកាសផ្លូវការពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ ផ្ទាល់ទេ។ រូបភាព៖ លោក Marco Rubio។ រូបភាព AFP លោក Rubio ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាតំណាងរដ្ឋ Florida ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភារូបនេះ ជាបុគ្គលដែលគាំទ្រនយោបាយប្រឆាំងប្រទេសដែលចាត់ទុកជាសត្រូវរបស់អាម៉េរិក។ កន្លងមក លោក គាំទ្រនយោបាយការបរទេសដែលប្រឆាំង និងដាក់គំនាបលើចិន អ៊ីរ៉ង់ និងគុយបាជាដើម។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ លោក Rubio ដែលធ្លាប់តែរិះគន់លោក ត្រាំ បែរជាងាកមកយល់ស្របលើនយោបាយរបស់លោក ត្រាំ វិញ ដូចជាការបញ្ចប់ជំនួយអ៊ុយក្រែន ក៏ដូចជាសង្គ្រាមជាដើម។ ក្រៅពីនេះ លោក ត្រាំ បានប្រកាសតែងតាំងសមាជិករដ្ឋសភាលោក Mike Waltz ជាទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។ លោក Waltz ជាយោធាចូលនិវត្តន៍ ដែលតែងតែរិះគន់សកម្មភាពចិន ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងធ្លាប់មានមតិឱ្យអាម៉េរិកត្រៀមខ្លួននឹងជម្លោះដែលអាចផ្ទុះឡើងនឹងចិន។ រូបភាព៖ លោក Mike Waltz បេក្ខភាពទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។ រូបភាព AFP ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក ជាតំណែងដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលមិនចាំឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តពីព្រឹទ្ធសភា។ មុខងារទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ ត្រូវផ្ដល់យោបល់លើបញ្ហាប្រឈមទាក់ទងសន្តិសុខជាតិសំខាន់ៗ ទៅកាន់ប្រធានាធិបតី និងទាមទារឱ្យសហការជាមួយទីភ្នាក់ងារជាច្រើន និងខុសៗគ្នា ដើម្បីបំពេញកិច្ចការនេះ។ ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត បានប្រកាសលោក John Ratcliffe ជាប្រធាន CIA ក្នុងបណ្ដាញសង្គម Truth Social របស់លោក។ លោក Ratcliffe ជាអតីតសមាជិករដ្ឋសភា និងអតីតប្រធានកិច្ចការសម្ងាត់ជាតិអាម៉េរិក (DNI) ពីឆ្នាំ២០២០ ដល់ឆ្នាំ២០២១ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក្នុងអាណត្តិទី១។ លោក នឹងត្រូវកាន់ដំណែងប្រធាន CIA ម្ដង ក្នុងអាណត្តិទី២របស់លោក ត្រាំ។ ប្រធាន CIA អាម៉េរិក ត្រួតពិនិត្យបុគ្គលិកក្រោឱវាទចំនួន២,១ម៉ឺននាក់ និងផ្ដល់ទស្សនវិស័យ ក៏ដូចជាមតិយោបល់សំខាន់ៗទាក់ទងនឹងហានិភ័យសន្តិសុខនានាទៅអ្នកតាក់តែងច្បាប់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា បានដាក់ឈ្មោះលោកស្រី Susie Wiles សហប្រធានយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោត ជាប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមាន។ លោកស្រី Susie Wiles ជាស្រ្តីដំបូង កាន់តំណែងប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមាន ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវលើការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកសេតវិមាន, រៀបចំម៉ោង និងកាលវិភាគសម្រាប់ប្រធានាធិបតី និងរៀបចំការទំនាក់ទំនងជាមួយមន្រ្តី និងសមាជិកសភាផ្សេងៗ។ អ្វីគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះ លោក ត្រាំ តែងតាំងមហាសេដ្ឋីលោក អេឡុន ម៉ាសក៍ និងលោក Vivek Ramaswamy អ្នកធុរកិច្ច ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើកិច្ចប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល។ លោក Ramaswamy ជាសហគ្រិន និងជាអតីតគូរប្រជែងដណ្ដើមបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីតំណាងបក្សសាធារណរដ្ឋក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ រូបភាព៖ លោក អេឡុន ម៉ាសក៍ មហាសេដ្ឋីអាម៉េរិក។ រូបភាព AFP អង្គភាពរដ្ឋាភិបាលត្រួតពិនិត្យមួយនេះ នឹងមើលការខុសត្រូវលើចំណូលចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល លុបច្បាប់នានាដែលមិនចាំបាច់ និងរុះរើទីភ្នាក់ងារសហព័ន្ធផ្សេងៗជាដើម។ នេះបើតាមការសរសេររបស់លោក ត្រាំ ក្នុងបណ្ដាញ Truth Social។ លោក ត្រាំ បានប្រដូចអង្គភាពរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលនឹងដឹកនាំដោយលោក ម៉ាស់ និងលោក Ramaswany ទៅនឹងគម្រោង Manhattan (Manhattan project) ទៀតផង។ គម្រោង Manhattan ជាគម្រោងបង្កើតគ្រាប់បែកបរមាណូរបស់អាម៉េរិក កាលពីឆ្នាំ១៩៤២៕ រូបភាព៖ លោក Marco Rubio។ រូបភាព AFP រូបភាព៖ លោក Mike Waltz បេក្ខភាពទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។ រូបភាព AFP រូបភាព៖ លោក អេឡុន ម៉ាសក៍ មហាសេដ្ឋីអាម៉េរិក។ រូបភាព AFP អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2320.txt	បន្ទាប់ពីអនុម័តច្បាប់សន្តិសុខ នៅពេលនេះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន អាបេ បានបញ្ជាក់ពីបំណងកែចំណុចក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលនឹងនាំដល់ការពង្រីកព្រំដែនប្រតិបត្តិការរបស់កងស្វ័យការពារជប៉ុន។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua។	នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ នៅថ្ងៃនេះ បានបង្ហាញពីបំណងក្នុងការធ្វើវិសោធនកម្មមាត្រាសំខាន់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញសន្តិភាពជប៉ុន ដើម្បីបើកផ្លូវដល់ការពង្រឹងកងស្វ័យការពាររបស់ខ្លួន។ នេះជាជំហានថ្មីមួយទៀតរបស់លោក អាបេ ក្រោយពេលលោកបានជោគជ័យក្នុងការអនុម័តច្បាប់សន្តិសុខដ៏ចម្រូងចម្រាស់កាលពីឆ្នាំមុន ដែលបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ចិននិងកូរ៉េខាងត្បូង។ ឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់លោកស្រី Tomomi Inada ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ បញ្ជាក់ថា ការពិនិត្យរដ្ឋធម្មនុញ្ញឡើងវិញជាពិសេសមាត្រា៩ ដែលបានហាមជប៉ុនធ្វើការពង្រឹងកងទ័ព គឺមានលក្ខណៈសមស្របនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។ លើសពីនេះ លោក អាបេ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ផ្នែកខ្លះនៃមាត្រាក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះមិនសមស្របនោះទេ ហើយពង្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញក៏ត្រូវបានគណបក្សលោកធ្វើរួចរាល់ហើយដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ ដែលតែងតែចង់ធ្វើវិសោធនកម្មតាំងពីអាណត្តិទី១របស់លោក បានប្រាប់គណៈកម្មាធិការសភាជាន់ទាបថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញជប៉ុនត្រូវបានអនុវត្តតាំងពីពេលដែលអាមេរិកត្រួតត្រាជប៉ុនក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហើយវាមិនសមស្របនឹងស្ថានភាពរាល់ថ្ងៃនេះទេ។ លោកជឿថា ការគាំទ្រលើការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅតែមានដដែល ទោះបីជាមានការតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកក្នុងការបកស្រាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះកាលពីឆ្នាំមុនក៏ដោយ។ យ៉ាងណាមិញ បើតាមច្បាប់ជប៉ុន វិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាចនឹងធ្វើបានតាមការស្នើដោយមតិពីរភាគបីរបស់សភាទាំងពីរជាន់និងត្រូវការសំឡេងគាំទ្រភាគច្រើនពីប្រជាមតិថែមទៀត។ នៅពេលនេះ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីរបស់លោក អាបេ មានសំឡេងពីរភាគបីនៅសភាជាន់ទាបនិងសំឡេងភាគច្រើននៅសភាជាន់ខ្ពស់ ហើយមានគណបក្ស Osaka របស់អតីតអភិបាលក្រុងអូសាកាក៏បានប្រកាសគាំទ្រលោកអាបេនៅសភាជាន់ខ្ពស់ផងដែរ។ នេះមាន័យថា គម្រោងវិសោធនកម្មអាចឆ្លងតំណាក់កាលសភាបាន ដោយរង់ចាំតែការបោះឆ្នោតប្រជាមតិ។ គំនិតនៃការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ ក៏ទទួលរងការរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃពីមជ្ឈដ្ឋានក្នុងស្រុកជប៉ុនក៏ដូចជាក្រៅស្រុកផងដែរ។ ប្រជាជនជប៉ុនមួយចំនួនចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលផ្ដោតលើការងារអភិវឌ្ឍន៍ជាជាងលើវិស័យសន្តិសុខ ជាពិសេសនោះការតវ៉ាប្រឆាំងកាលពីឆ្នាំមុន បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាប្រជាជនជប៉ុនដូចជាធុញថប់នឹងរឿងនេះខ្លាំងណាស់។ មួយវិញទៀត ប្រទេសជិតខាងជប៉ុនដែលមានចិននិងកូរ៉េខាងត្បូងជាដើម មិនសប្បាយចិត្តនោះទេនៅពេលលឺដំណឹងវិសោធនកម្មនេះ។ ពួកគេចាត់ទុកសកម្មភាពនេះ ជាការប៉ុនប៉ងត្រលប់ទៅអតីតកាលវិញ នៅពេលដែលកងទ័ពជប៉ុនជាកងទ័ពខ្លាំងក្លានិងបានរាតត្បាតពេញអាស៊ី៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2321.txt	ការចរចាសន្តិភាពសម្រាប់វិបត្តិស៊ីរីបានជួបប្រទះឧបសគ្គជាថ្មីម្ដងទៀត ក្រោយពេលអង្គការសហប្រជាជាតិពន្យារពេលចរចាដែលទើបតែធ្វើបានប៉ុន្មានថ្ងៃផងនោះ។ នេះជាបរាជ័យមួយទៀតក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាស៊ីរីដែលមានអាយុ៥ឆ្នាំទៅហើយ តែភាគីជម្លោះទាំងអស់នៅតែបន្តរុញការទទួលខុសត្រូវដាក់គ្នា។	អង្គការសហប្រជាជាតិបានប្រកាសពន្យារពេលកិច្ចចរចាសន្តិភាពស៊ីរី ដែលធ្វើនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ បន្ទាប់ពីប្រជុំបានតែប៉ុន្មានថ្ងៃមកនោះ។ ភាគីជម្លោះទាំងអស់បានបន្ទោសគ្នាទៅវិញទៅមកលើការពន្យារពេលនេះ ដែលពួកគេចាត់ទុកជាបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិស៊ីរីដែលកំពុងអូសបន្លាយ។ យ៉ាងណា មន្ត្រី UN បញ្ជាក់ថា ការចរចានឹងចាប់ផ្ដើមម្ដងទៀតនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈខាងមុខ។ ការពន្យារពេលចរចានេះ កើតឡើងក្រោយពេលដែលទាហានរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបានកាត់ផ្ដាច់ផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ទៅកាន់ទីក្រុង Aleppo ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងដោយក្រុមឧទ្ទាម។ ជាមួយគ្នានោះ ទូរទស្សន៍រដ្ឋស៊ីរីក៏បានផ្សាយដែរថា កងទ័ពស៊ីរីបានវាយបំបែកការឡោមព័ន្ធទីក្រុងតូចៗចំនួនពីរនៅជុំវិញទីក្រុង Aleppo ដែរ។ ហើយបញ្ហាទាំងនេះត្រូវបានក្រុមប្រឆាំងចាត់ទុកជាសកម្មភាពដែលរារាំងដល់ការចរចាសន្តិភាព។ យ៉ាងណាមិញ តំណាងពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ស៊ីរីមិនបានចាត់ទុករឿងនេះជាបរាជ័យនោះទេ។ បើតាម Xinhua លោក Staffan de Mistura បញ្ជាក់ថា ការចរចាសម្រាប់បញ្ចប់វិបត្តិស៊ីរីនឹងចាប់ផ្ដើមឡើងវិញដោយមិនឲ្យយូរជាងថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈនោះទេឬក៏អាចនឹងលឿនជាងនេះផង។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ទៀតថា ការចរចាមិនមែនបញ្ចប់នោះទេ ហើយវាមានរឿងជាច្រើនទៀតដែលត្រូវដោះស្រាយសម្រាប់ការចរចាសន្តិភាពនេះ។ បើទោះជាការចរចាត្រូវពន្យារពេលលើកនេះ ទាំងក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងនិងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីនៅតែបន្តព្រួសទឹកដាក់គ្នានិងចោទគ្នាទៅវិញទៅមកលើអ្វីដែលពួកគេចាត់ទុកថាជាបរាជ័យ។ រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបានចោទប្រកាន់ក្រុមឧទ្ទាមថា ធ្វើតាមតែប្រទេសក្រៅដូចជា តួកគី អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត កាតាជាដើម ដើម្បីឲ្យការចរចាបរាជ័យ។ ចំណែកឯក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងវិញ បានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរបស់លោកអាសាដជាអ្នកធ្វើឲ្យការចរចាលើកនេះបរាជ័យ។ តំណាងក្រុមប្រឆាំងដែលចូលរួមប្រជុំក៏បាននិយាយថា សន្តិភាពនឹងមិនមានទេប្រសិនបើនៅតែមានលោកប្រធានាធិបតី អាសាដ និងកងកម្លាំងបរទេសដែលនៅតែជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការស៊ីរីនោះ។ លើសពីនេះ ក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងប្រកាសថា ខ្លួននឹងមិនចូលតុចរចាទេ ប្រសិនបើស្ថានភាពនៅតែមិនផ្លាស់ប្ដូរនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2322.txt	ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ ហាសាន រ៉ូហានី ( Hassan Rouhani ) បានទៅដល់អឺរ៉ុបក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចក្នុងបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតនិងស្តារចំណងពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ ក្រោយពេលសហគមន៍អន្តរជាតិលើកលែងទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់។ លោក រ៉ូហានី បញ្ជាក់ថា ការជួយសេដ្ឋកិច្ចមជ្ឈិមបូព៌ាគឺជាវិធីសម្រាប់ប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមជ្រុលនិយម ហើយលោកចាត់ទុកអ៊ីរ៉ង់ជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនិងស្ថិរភាពរបស់តំបន់ទាំងមូល។	ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក ហាសាន រ៉ូហានី កំពុងតែស្ថិតនៅប្រទេសអ៊ីតាលីក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចបួនថ្ងៃទៅប្រទេសពីរនៅអឺរ៉ុប ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងអ៊ីរ៉ង់និងក្រុមប្រទេសលោកខាងលិច បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់រួចមក។ បញ្ហាជាច្រើនត្រូវបានលើកជាប្រធានបទក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ដោយរួមទាំងការពង្រីកទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ពាណិជ្ជកម្មនិងការប្រយុទ្ធនឹងក្រុមជ្រុលនិយមជាដើម ។ នៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី Matteo Renzi បានធ្វើជាសាក្សីក្នុងការកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលតម្លៃដល់ទៅ១៧ពាន់លានអឺរ៉ូ។ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ធំដូចគ្នា ក៏នឹងត្រូវហត្ថលេខាផងដែរ នៅពេលលោក រ៉ូហានី ទស្សនកិច្ចនៅបារាំងនាពេលចាកចេញពីអ៊ីតាលីដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងតម្លៃរាប់ពាន់លានទាំងនេះ ជានយោបាយងាកមករកអ៊ីរ៉ង់របស់ប្រទេសអឺរ៉ុប។ ក្រុមពាណិជ្ជករធំៗជិត១២០នាក់ បានអមដំណើរលោក រ៉ូហានី ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ដែលវាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីគោលដៅរបស់អ៊ីរ៉ង់ក្នុងការទាក់ទាញដៃគូវិនិយោគអឺរ៉ុមមកបណ្តាក់ទុននៅប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះ។ នៅឯវេទិកាពាណិជ្ជកម្មដែលរៀបចំនៅក្រុងរ៉ូម លោក រ៉ូហានី បានថែមទាំងប្រកាសស្វាគមន៍អ្នកវិនិយោគ បច្ចេកវិទ្យាទៅរកស៊ីនៅអ៊ីរ៉ង់។ នេះអាចជាមហិច្ឆតារបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលចង់ពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនឡើងវិញ បន្ទាប់ពីរងផលប៉ះពាល់ដោយសារទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកន្លងមក។ ឆ្លៀតពេលទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីតាលី ប្រធានាធីបតីអ៊ីរ៉ង់ក៏បានចូលជួបសម្ដេចប៉ាប Francis នៅបុរីវ៉ាទីកង់។ សម្ដេចប៉ាប Francis បានស្នើលោក រ៉ូហានី ធ្វើការជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀតដើម្បីជំរុញសន្តិភាព និងបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ពួកជ្រុលនិយម ព្រមទាំងការរត់ពន្ធអាវុធផងដែរ។ លោក រ៉ូហានី និយាយថា៖«ប្រសិនបើយើងចង់ប្រយុទ្ធនឹងក្រុមជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេវកម្ម ផ្លូវមួយដែលនៅចំពោះមុខយើងគឺបង្កើតការងារនិងជំរុញការលូតលាស់»។ លោកបន្តថា កង្វះការរីកចម្រើននឹងបង្កើតជាកម្លាំងភេវរកម្ម ហើយកង្វះការងារនឹងបង្កើតទាហាននៃភេវរកម្ម»។ សូមបញ្ជាក់ថា នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកទី១ របស់ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក ហាសាន រ៉ូហានី ទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប ក្រោយពេលលោកខាងលើកលែងការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកាលពីពីរសប្ដាហ៍មុន។ ការលើកលែងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់បានអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ រវាងអ៊ីរ៉ង់និងប្រទេសមហាអំណាច៦ផ្សេងទៀត។ បន្ទាប់ពីចាកចេញពីអ៊ីតាលី ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ នឹងហោះហើរទៅកាន់ប្រទេសបារាំងបន្តទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2323.txt	ភ្នំពេញ៖ លោក ងិន សៅរ័ត្ន នាយកប្រតិបត្តិអង្គការជនពិការកម្ពុជា (CDPO) បាននិយាយប្រាប់ អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងវេទិកាការងារសម្រាប់យុវជនពិការ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈនេះ ថ្លែងថា CDPO បានស្នើគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ឲ្យជួយសម្រួលការចុះឈ្មោះក្នុង បញ្ជីបោះឆ្នោត ដល់ជនពិការជិះរទេះ និងពិការភ្នែក ដើម្បីពួកគេបានចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំដែលគេពេញចិត្ត នៅអាណិត្តទី៦ ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ។ លោកថា ជនពិការម្នាក់ក៏មានសំឡេងឆ្នោតស្មើនឹងឆ្នោតជនមិនពិការម្នាក់ផងដែរ ដូចនេះប្រសិនបើជនពិការបាត់បង់ឱកាសចូលរួមការបោះឆ្នោតមានន័យថា សង្គមពុំទាន់មានស្មើភាពគ្នារវាងជនពិការ និងជនមិនពិការនៅឡើយ។	សំឡេងលោក ងិន សៅរ័ត្ន៖ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប មាននិយាយថា គ.ជ.ប នឹងពិភាក្សាពីការកំណត់បញ្ជីចុះឈ្មោះជនពិការក្នុងបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោត ជាមួយសមាជិក គជប នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី៤ កុម្ភៈនេះ។ បើតាមលោក ងិន សៅរ័ត្ន កម្ពុជាមានជនពិការសរុបជាង ១០ភាគរយ នៃប្រជាជនសរុប៕ សំឡេងលោក ងិន សៅរ័ត្ន៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2324.txt	ក្រសួងការបរទេសរុស្សី បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន លើការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសរបស់អាមេរិក នៅកូរ៉េខាងត្បូង ក្រោមហេតុផលថាការពារកូរ៉េខាងត្បូង ពីការវាយប្រហាររបស់កូរ៉េខាងជើង។ រុស្សីក៏បានចាត់ទុកការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនេះ ជាសកម្មភាពដែលអាចនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរុស្សី និងអាមេរិកផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន New China។	ក្រសួងការបរទេសរុស្សីបានចេញសេចក្ដីសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ បង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភ នៅពេលដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោន និងទីក្រុងសេអ៊ូល បានចាប់ផ្ដើមការពិភាក្សាលើការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅកូរ៉េខាងត្បូង។ រុស្សីយល់ថា នេះជាគ្រាន់តែជាលេសសម្រាប់អាមេរិក ក្នុងការពង្រាយប្រព័ន្ធការពាររបស់ខ្លួននៅលើពិភពលោកតែប៉ុណ្ណោះ ហើយវាក៏អាចផ្ដល់ផលមិនល្អក្នុងទំនាក់ទំនងរុស្សី និងអាមេរិក។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅក្នុងតំបន់ ដោយអះអាងថាមានការប្រឈមមុខផ្នែកសន្តិសុខ នឹងធ្វើឲ្យមានការប្រណាំងប្រជែងសព្វាវុធនៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត។ លើសពីនោះ វាក៏នឹងធ្វើឲ្យរាំងស្ទះការចរចាស្ដីពីនុយក្លេអ៊ែរជាមួយកូរ៉េខាងជើង ក៏ដូចជាប៉ះពាល់ដល់ផែនការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារលើពិភពលោកផងដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក៏ទទូចឲ្យបង្កើតប្រព័ន្ធសន្តិភាពរួម នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងកើត ដែលនឹងជួយការពារផលប្រយោជន៍សន្តិសុខ ប្រទេសទាំងអស់ក្នុងតំបន់។ ជាមួយគ្នានោះ រុស្សីក៏បានបង្ហាញក្ដីសង្ឃឹម លាយឡំនឹងការព្រមានថា ទាំងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងគិតឲ្យច្បាស់ពីលទ្ធផលទាំងឡាយចេញពីការពង្រាយនេះ។ ជារឿយៗ ឲ្យតែកូរ៉េខាងជើងធ្វើការបាញ់កាំជ្រួច ឬសាកល្បងអាវុធ កូរ៉េខាងត្បូងដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់ តែងតែស្នើឲ្យមានការដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន។ ទីក្រុងសេអ៊ូលត្រូវការជំនួយការពារនេះជាចាំបាច់ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនការពារនឹងការវាយប្រហារជាយថាហេតុណាមួយ ពីសំណាក់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់រ៉ុកហ្កែតទៅកាន់លំហអាកាស ល្មើសនឹងបម្រាមអន្តរជាតិ ដែលប្រទេសជាច្រើនចាត់ទុកជាការសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាកាំជ្រួចបាលីស្ទិចរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ។ ក្រោយការបាញ់បង្ហោះនេះ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានងាកទៅរកជំនួយប្រព័ន្ធអាកាសរបស់អាមេរិក ដើម្បីការពារខ្លួន។ តែរុស្សីមិនសូវជាសប្បាយចិត្តប៉ុន្មាននោះទេ ពីព្រោះរុស្សីចាត់ទុកនេះជាផែនការរបស់អាមេរិក ក្នុងការហ៊ុមព័ទ្ធឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2325.txt	កិច្ចប្រជុំស្តីពីការមិនរីកសាយភាពអាវុធដែលជាគំនិតផ្តូចផ្តើមរបស់អាមេរិកនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅថ្ងៃ ២៧ ខែមករាខាងមុខ។ ប្រតិភូប្រទេសជាង១០០ រួមទាំងកម្ពុជាផង នឹងទៅចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះដើម្បីជជែកពីបញ្ហាប្រឈម និងជំរុញការទប់ស្កាត់ឲ្យបាននូវការចែកចាយ លក់ ឬផ្ទេរអាវុធមហាប្រល័យទៅឲ្យក្រុមភេរវជនផង។	ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញនេះ ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទទួលបន្ទុកសន្តិសុខអន្តរជាតិនិងការមិនរីកសាយភាយអាវុធលោក Thomas Countryman បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសដែលចូលរួមគំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីការគ្មានការរីកសាយភាយអាវុធ (Proliferation Security Initiative) នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅថ្ងៃ ២៧ មករាខាងមុខនេះ។ មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់អាមេរិកខាងលើ បានលើកឡើង ប្រទេសសមាជិកទាំង ១០៥ មានទាំងកម្ពុជាផងនឹងបញ្ជូនប្រតិភូរបស់ខ្លួនទៅចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដើម្បីពិភាក្សាគ្នា ពិនិត្យមើលរាល់សមិទ្ធផលដែលសម្រេចបានកន្លងមក និងបញ្ហាប្រឈមនានាដែលត្រូវដោះស្រាយពាក់ព័ន្ធការទប់ស្កាត់ការសាយភាយអាវុធនេះ។ លោក Thomas Countryman ក៏បានកោតសរសើរបណ្តាប្រទេសសមាជិកជាពិសេសបណ្តាប្រទេសទាំង ១៧ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកមានទាំងកម្ពុជាផង ព្រោះការប្រឹងប្រែងនិងប្តេជ្ញាចិត្តរបស់បណ្តារដ្ឋទាំងនេះបានជួយទប់ស្កាត់បញ្ហានិងរក្សាបានសន្តិសុខតំបន់និងពិភពលោក។ កិច្ចប្រជុំសន្តិសុខនេះត្រូវរៀបចំឡើង ស្ថិតក្រោមផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រនិងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រធានាធិបតីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដើម្បីស្កាត់ការសាយភាយ និង ការជួញដូរអាវុធមហាប្រល័យមានអាវុធគីមី ជីវសាស្ត្រនិងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ។ តាមពិតទៅគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ២០០៣ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក Gorge W. Bush។ហើយគំនិតផ្តួចផ្តើមសន្តិសុខនេះស្វែងរកការលើកកម្ពស់ភាពជាដៃគូរវាងប្រទេសសមាជិកដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព អភិវឌ្ឍន៍ការអនុវត្តច្បាប់ ទំនាក់ទំនងការទូត សេដ្ឋកិច្ច យោធា និងផ្នែកដទៃផ្សេងទៀតដើម្បីទប់ស្កាល់រាលក់ការដឹកជញ្ជូនអាវុធមហាប្រល័យនៅលើដី អាកាស និងនៅតាមសមុទ្រផង។ ហើយរដ្ឋជាសមាជិកក៏ត្រូវអនុម័តរាល់វិធានការនានាដែលអាចធានាថា គ្មានការប្រើប្រាស់ទឹកដីរបស់ខ្លួនដើម្បីសម្រួលដល់ការផ្ទេរសព្វាវុធឡើយ។ ចំណែក ប្រទេសកម្ពុជាបានចូលរួមក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមការពារការសាយភាយអាវុធនេះក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ។ហើយការចូលរួមនេះបញ្ជាក់ច្បាស់ពីឆន្ទៈនិងការប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការប្រឆាំងរាល់ការសារភាយភាយអាវុធគីមី ជីវសាស្ត្រ ឬអាវុធនុយក្លអ៊ែរ ដើម្បីស្ថិរភាពពិភពលោក។ បើផ្តោតលើតំបន់អាស៊ាន កម្ពុជាជាប្រទេសទីបួនដែលបានចូលរួមក្នុងគម្រោងសន្តិសុខថ្នាក់សាកលនេះ បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន និងព្រុយណេ។ ដូច្នេះកម្ពុជាត្រូវបន្តចូលរួមគាំទ្រ និងត្រូវសហការគ្នាជាមួយរដ្ឋជាសមាជិកផ្សេងទៀតដើម្បីត្រួតពិនិត្យ តាមដាន និងបញ្ឈប់រាល់ការដឹកជញ្ជូនរាល់សម្ភារៈឬអាវុធមហាប្រល័យពីរដ្ឋទៅតួអង្គមិនមែនរដ្ឋ ដោយអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិនិងច្បាប់ជាតិផង។ សូមបញ្ជាក់ថា សន្និសីទកម្រិតពាក់កណ្តាលនយោបាយនេះត្រូវរៀបចំឡើងប្រហែល ២ខែប៉ុណ្ណោះមុនពេលដែលសន្និសីទកំពូលសន្តិសុខនុយក្លេអ៊ែនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅអាមេរិកផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2326.txt	អង់គ្លេសបានព្រាងដំណោះស្រាយមួយបញ្ជូនក្រុមអង្កេតការណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិទៅកូឡុំប៊ី បន្ទាប់ពីមានការស្នើសុំពីភាគីជម្លោះ។ សេចក្ដីព្រាងត្រូវបានបញ្ជូនទៅឲ្យសមាជិកផ្សេងទៀតនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មុននឹងពិភាក្សាអនុម័ត។ អង្គការសហប្រជាជាតិនឹងបញ្ជូនអ្នកអង្កេតការណ៍ បើរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាមឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាក់លាក់មួយ។	ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីមានការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ីនិងក្រុមឧទ្ទាម FARC ប្រទេសអង់គ្លេសបានព្រាងដំណោះស្រាយដើម្បីបង្កើតក្រុមអង្កេតការណ៍របស់ UN ទៅត្រួតពិនិត្យបទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធ។ អង់គ្លេសក៏បានបញ្ជូនសេចក្ដីព្រាងនេះទៅកាន់សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ ៤ផ្សេងទៀតដើម្បីពិនិត្យមុននឹងដាក់ឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអនុម័ត។ បើតាមសារព័ត៌មាន Channel NewsAsia ក្រោយពេលសមាជិកទាំង ៤ ពិនិត្យរួចរាល់ សេចក្ដីព្រាងដំណោះស្រាយនេះនឹងបញ្ជូនទៅប្រទេសជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ទាំង១០ មុននឹងដាក់ឲ្យបោះឆ្នោតជាចុងក្រោយ។ ការបោះឆ្នោតអាចនឹងរៀបចំក្នុងប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ខាងមុខនេះ។ ដោយឡែកមន្ត្រីការទូតនានាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបង្ហាញក្ដីសង្ឃឹមថា ការព្រាងដំណោះស្រាយនោះអាចនឹងត្រូវបោះឆ្នោតក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ មន្ត្រីទូតទាំងនោះបន្ថែមថា កូឡុំប៊ីបានពិភាក្សាជាមួយសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមុនដាក់សំណើរនេះ។ សូមរម្លឹកថា ខណៈពេលចរចានៅទីក្រុងឡាហាវ៉ាន រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ី និងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានធ្វើសំណើរួមគ្នាទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីចូលមកពិនិត្យបទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធក្រុមឧទ្ទាមដែលឈានដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរយៈប្រាំទសវត្សរ៍នៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ភាគីទាំងពីរបញ្ជាក់ថា ៖«យើងសម្រេចចិត្តស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបង្កើតក្រុមអង្កេតការណ៍មួយក្រុមសម្រាប់រយៈពេល១២ខែ ឃ្លាំមើល ជម្លោះនេះ»។ មួយវិញទៀត ភាគីជម្លោះទាំងពីរបាននិយាយដែរថា បេសកកម្មរបស់ក្រុមសង្កេតនេះនឹងធានាថា បទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធត្រូវបានគោរពនិងអនុវត្តដោយអចិន្ត្រៃយ៍។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទាំងរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាមបានហៅការប្រកាសនេះជាដំណើរការដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនក្នុងការកសាងសន្តិភាពរបស់កូឡុំប៊ី ហើយវានឹងជួយពន្លឿនបន្ថែមទៀតដល់ការចរចា ខណៈភាគីទាំងពីរជំរុញឲ្យបញ្ចប់ការចរចានៅត្រឹមខែមិនានេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2327.txt	មេដឹកនាំផ្តាច់ការស៊ីមបាវ៉េរ៉ូបឺត មូហ្កាបេ (Robert Mugabe) ឈានដល់វ័យ ៩២ ឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែលោកមិនទាន់ចេញពីតំណែងឡើយ។ ស្ថានភាពសុខភាពរបស់លោកជារួមកាន់តែទ្រុឌទ្រោម ភ្លេចភ្លាំងច្រើន និងវង្វេងវង្វាន់ខ្លាំង រហូតដល់អានសុន្ទរកថាខុសផងក៏មាន។ ខណៈដែលមានការរិះគន់លោកខ្លាំងដែលមិនព្រមផ្ទេរអំណាច មូហ្កាបេបានប្រកាសថា លោកនឹងដឹកនាំប្រទេសរហូតដល់ពេលលោកស្លាប់។ ប៉ុន្តែថ្វីបើលោកនៅក្នុងតំណែងក៏ដោយ ជារួមកិច្ចការនយោបាយធំៗក្នុងប្រទេសដែលលោកធ្លាប់កាន់ ត្រូវភរិយារបស់លោក ដែលជាស្ត្រីខ្លាំងនៃស៊ីមបាវ៉េកាន់កាប់ជំនួសវិញម្តង។	សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ លោក រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការក្រាញអំណាចនៅស៊ីមបាវ៉េ។ បច្ចុប្បន្ននេះលោកឈានចូលវ័យ ៩២ ឆ្នាំហើយ ហើយលោកបានដឹកនាំប្រទេសតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨០ តាមការបោះឆ្នោតក្រោយការទទួលបានឯករាជ្យពីអង់គ្លេសនិងបញ្ចប់ជម្លោះជាតិសាសន៍ក្នុងប្រទេសជាផ្លូវការ។ គេមិនរំពឹងថា មេដឹកនាំជរាមួយនេះនឹងផ្ទេរអំណាចឆាប់ៗឡើយ ទោះស្ថានភាពសុខភាពរបស់លោកកាន់តែខ្សោយ ខួរក្បាលកាន់តែស្ទក់ និងមិនអាចបំពេញការងារដូចធម្មតាបានក៏ដោយ។ ក្រៅពីសុខភាពខ្សោយ និងជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការ លោកនិងក្រុមគ្រួសាររស់នៅសោយសុខលើទឹកដីដ៏ក្រីក្រដែលប្រជាជនរស់នៅលំបាកវេទនាព្រោះវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ គ្រាន់តែខួបកំណើតរបស់លោកកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ លោកចំណាយលុយរហូតដល់ ១លានដុល្លារ ហើយភរិយារបស់លោកដែលជាស្ត្រីទីមួយនោះក៏ត្រូវលោកខាងលិចទិតៀនខ្លាំងព្រោះចាយវាយខ្ជះខ្ជាយមិនចេះគិតដែរ។ ១.អ្នកណាគេជា រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ ? លោក មូហ្កាបេ កើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២៤ ហើយលោកបានផ្លាស់ប្តូរជីវិតពីគ្រូបង្រៀនមកជាវីរជនដែលទាមទារឯករាជ្យ និងជាមេដឹកនាំចលនានយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលជាងគេក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ លោក បានក្លាយមេដឹកនាំ ចលនាទាមទារឯករាជ្យពីមហាអំណាចអង់គ្លេស ដោយលោកដឹកនាំចលនាមួយដែលមានឈ្មោះថា សហភាពជាតិអាហ្វ្រិកស៊ីមបាវ៉េ (ZANU )ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤ រដ្ឋាភិបាលស្ថិតក្រោមម្ចាស់អាណានិគមអង់គ្លេសបានសម្រេចហាមមិនឲ្យចលនារបស់លោកបន្តទៅមុខទៀត ហើយលោកក៏ត្រូវគេចាប់ឃុំឃាំងទៀត។ មួយឆ្នាំក្រោយមក ក្រុមជនជាតិភាគតិចស្បែកស បានប្រកាសឯករាជ្យពីអង់គ្លេសជាឯកតោភាគី ហើយបង្កើត របបដឹកនាំរើសអើងពូជសាសន៍មួយដែលក្រុមស្បែកសកាន់កាប់រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េ ។ តែការរៀបចំនេះរងការថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិនិងប្រជាជនស៊ីមបាវ៉េ។ ១០ ឆ្នាំក្រោយលោកត្រូវគេដោះលែងពីពន្ធនាគារ ហើយលោកបានត្រលប់ចូលឆាកនយោបាយវិញ ប៉ុន្តែលោកត្រូវរត់ភាគខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង ម៉ូហ្សាំប៊ីក ដើម្បីតស៊ូប្រឆាំងរបបដឹកនាំដែលរើសអើងពូជសាសន៍ ហើយលោកបានជាអ្នកជឿជាក់លើលទ្ធិម៉ៅ និង ម៉ាក ផងដែរ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧ លោកបានត្រលប់មកកាន់កាប់ សហភាពជាតិអាហ្វ្រិកស៊ីមបាវ៉េ (ZANU ) ពេញដៃពេញជើង និងគ្រប់គ្រងកងកម្លាំងយោធាប្រឆាំងរបបដឹកនាំរើសអើងពូជសាសន៍នៅស៊ីមបាវ៉ាផងដែរ។ កងទ័ពរបស់លោក ភាគច្រើនទទួលបានជំនួយពីប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត និងប្រទេសសង្គមនិយមមួយចំនួននៅអាស៊ីផងដែរ។ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩ អង់គ្លេសចេញមុខជួយបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពផ្សះផ្សារវាងជនជាតិស្បែកស និង ស្បែកខ្មៅ ប្រមែរប្រមូលគណបក្សជាច្រើនមករួមគ្នា បើកផ្លូវឲ្យមានការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៨០ផង។ ក្នុងការបោះឆ្នោតលោក មូហ្កាបេ ត្រូវគេបោះឆ្នោតឲ្យកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយលោកបានកាន់កាប់ប្រទេសរហូតដណ្តើមបានតំណែងប្រមុខរដ្ឋរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ លោកតែងតែឈ្នះរាល់ការបោះឆ្នោត ដែលពោរពេញដោយភាពចម្រូងចម្រាស មានការបន្លំសន្លឹកឆ្នោត និង គំរាមកំហែង ថែមទៀតផង។ ហើយអ្នកណាដែលមានបំណងចង់ដណ្តើមអំណាចពីលោកនឹងមិនមានលទ្ធផលល្អឡើយ។ កាលពីឆ្នាំមុន លោកបានសម្រេចដកតំណែងមន្ត្រីធំៗជាច្រើននាក់ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងផ្តួលរំលំលោកពីអំណាចនិង មានមន្ត្រីខ្លះរងការចាប់ខ្លួនផងដែរ។ ២.លោក មូហ្កាបេ ចាស់ខ្លាំងរហូតវង្វេងវង្វាន់ និងដើរមិនចង់រួច គិតត្រឹមចុងខែកុម្ភៈឆ្នាំនេះ លោក មូហ្កាបេ បានឈានដល់អាយុ ៩២ឆ្នាំហើយ។ វ័យកាន់តែចាស់ខ្លាំង ហើយសុខភាពលោកកាន់តែទ្រុឌទ្រោមទៅៗ រហូតដល់រវង្វងនិយាយមិនដឹងខុសផងពេលខ្លះ។ រឿងដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលនោះកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ កន្លងទៅ លោក មូហ្កាបេ វង្វេងរហូតអានសុន្ទរកថា ខុសក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំសភាស៊ីមបាវ៉េ តែលោកមិនបានដឹងខ្លួនសោះ។ សន្ទរកថា នោះត្រូវបានលោកយកទៅប្រើប្រាស់ម្តងហើយក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលសហភាពអាហ្វ្រិក ប៉ុន្មានខែមុនកិច្ចប្រជុំសភា។ អ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំងនាំគ្នាចម្អក និងសម្តែងការហួសចិត្តចំពោះមេដឹកនាំដ៏ចំណាស់រូបនេះដែរ។ មួយវិញទៀតនៅ នៅដើមខែកុម្ភៈឆ្នាំមុនដែរ មេដឹកនាំផ្តាច់ការរូបនេះ បានដើរដួលធ្លាក់ពីលើវេទិកា ក្រោយផ្តល់សុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររួច។អ្នកសារព័ត៌មានដែលថតរូបបាន ត្រូវអង្គរក្សលោកបង្ខំឲ្យលុបរូបភាពចោល ហើយរដ្ឋាភិបាលចេញមុខបកស្រាយថាគ្មានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះលោក មូហ្កាបេឡើយ។ តែនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ ឥណ្ឌា អាហ្វ្រិកនៅទីក្រុងឌេលី គ្រប់គ្នាមើលឃើញថា សុខភាពលោក មូហ្កាបេ ពិតជាខ្សោយខ្លាំងណាស់។ លោកដើរ យ៉ាងញញីញញ័រ គ្មានកម្លាំងកំហែងសូម្បីតែឡើងជណ្តើរទៅចាប់ដៃនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រាម៉ូឌីមិនរួចផង។ តើលោកនឹងកាន់តំណែងរហូត១០០ឆ្នាំឬ? ៣. មូហ្កាបេ៖ «ខ្ញុំនឹងកាន់តំណែងទាល់តែដល់ថ្ងៃស្លាប់» មិនមែនត្រឹម ១០០ឆ្នាំទេ លោក មូហ្កាបេ បានប្រាប់មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកឯទៀតថា លោកនឹងកាន់តំណែងរហូតដល់លោកស្លាប់។ ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលសហភាពអាហ្វ្រិក លោក មូហ្កាបេ បានបញ្ជាក់៖« ខ្ញុំនឹងនៅកាន់តំណែងរហូតដល់ទេវតាហៅលោកឲ្យទៅជាមួយ។ ដរាបណាខ្ញុំមានជីវិត ខ្ញុំនឹងដឹកនាំប្រទេស ឲ្យលូតលាស់ទៅមុខ មិនមែនថយក្រោយឡើយ»។ បើលោកនៅឈរឈ្មោះ កុំសង្ឃឹមថា មានអ្នកណាផ្សេងទៀតឈ្នះឆ្នោតឲ្យសោះ ហើយ ប្រហែលជាលោកនឹងសម្រេចជោគជ័យក្នុងការដឹកនាំប្រទេសរហូតដល់អាយុ ១០០ឆ្នាំ។ កន្លងមកក្នុងការបោះឆ្នោត លោកថ្លែងថា បើសិនជាលោកចាញ់ឆ្នោត វាមានន័យថាប្រជាជនលែងត្រូវការលោកហើយ តែបើលោកនៅជាប់ឆ្នោត មានន័យថា ប្រជាជនពេញចិត្តនឹងការដឹកនាំប្រទេសរបស់លោក។ ៤. អំណាចពិតរបស់លោក នៅក្នុងកណ្តាប់ដៃប្រពន្ធដែលជាអតីតលេខាផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះ តាមពិតទៅ អំណាចទាំងអស់របស់លោក ត្រូវបានរៀបចំផ្ទេរទៅឲ្យភរិយារបស់លោក ដែលជាស្ត្រីទីមួយ Grace Mugabe ។ ស្ត្រីទីមួយនេះចាប់ផ្តើមកាន់កាប់ការងារសំខាន់ៗ របស់ប្រធានាធិបតី ហើយលោកស្រីក៏កាន់តែមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ដែរ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ បច្ចុប្បន្នកិច្ចការបក្សក៏ត្រូវឆ្លងការសម្រេចរបស់លោកស្រីជាមុនដែរ ហើយលោកស្រីជាអ្នកកំណត់ឬអនុញ្ញាតឲ្យមានការអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិផងដែរ។ អ្វីដែលសំខាន់លោកស្រីក៏ជាអ្នកបញ្ជាឲ្យគេបោសសម្អាតដល់មនុស្សដែលលោកស្រីចាត់ទុកថា មិនស្មោះត្រង់ជាមួយស្វាមីលោកស្រីដែរ។ គេរំពឹងថា ទោះជាលោក មូហ្កាបេស្លាប់ក៏ដោយ ភរិយារបស់លោកនឹងបន្តស្នងតំណែងប្រធានាធិបតីនិងដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាចតទៅមុខទៀត។ Grace Mugabe មានវ័យ ៥០ឆ្នាំ ហើយលោកស្រីដើមឡើយជាលេខាផ្ទាល់របស់លោក មូហ្កាបេ ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារតែភរិយាទីមួយរបស់លោក មូហ្កាបេ ស្លាប់ លោកក៏សម្រេចរៀបការជាមួយលេខាផ្ទាល់នេះតែម្តង៕ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2328.txt	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបើកកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារជាបន្ទាន់មួយដើម្បីស្វែងរកដំណោះ ស្រាយឆ្លើយតបទៅនឹការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតរបស់កូរ៉េខាងជើងកាលពីព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែកុម្ភៈនេះ។ កិច្ចប្រជុំបន្ទាន់នេះ ធ្វើឡើងក្រោមសំណើរបស់អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន។	ប្រទេសសមាជិកទាំង១៥នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងតែបើកកិច្ចប្រជុំជាបន្ទាន់ មួយដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយភា្លមៗប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែលបន្តសកម្មភាពដ៏គឃ្លើនបំពាននឹងបំរាមរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខម្តងហើយម្តងទៀត។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់មន្ត្រីការទូត អង្គការសហប្រជាជាតិជាមួយនឹងភា្នក់ងារព័ត៌មាន Xinhua។ ព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែកុម្ភៈ នេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង បានបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយដែល បំពាក់ជាមួយនឹងផ្កាយរណបផងដែរ។ ការបាញ់សាកល្បងរបស់កូរ៉េខាងជើង បានបំពានទៅនឹងបំរាមរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិជាថ្មី។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងបានអះអាងថាកូរ៉េខាងជើងបានបាញ់គ្រាប់រ៉ុកហ្គែតចេញពីមូលដ្ឋានមីស៊ីល Dongchang ដែលស្ថិតនៅភាគពាយព្យនៃប្រទេស។ នេះបើយោងតាមកាសែត Yonhap ដែលបានស្រង់ការអះអាងរបស់ទាហានកូរ៉េខាងត្បូងដែលថា រ៉ុកហែ្គតកូរ៉េខាងជើង ក៏បានហោះរំលងកោះ Okinawa របស់ជប៉ុន និងបំណែកនៃគ្រាប់រ៉ុកហ្គែតនោះ បានធ្លាក់ចូលក្នុងសមុទ្រ លឿង និងដែនទឹកភាគនីរតីនៃកោះ Jeju របស់កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ បើទោះបីជាអ្នកជំនាញមួយចំនួនចាត់ទុកការបាញ់នោះបរាជ័យក៏ដោយ ទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុកកូរ៉េខាង ជើង ក៏បានចុះផ្សាយបន្ទាប់ពីការបាញ់នោះ ថាកូរ៉េខាងជើង បានបាញ់គ្រាប់បែករ៉ុកហ្គែតដោយជោគជ័យ ។ តាមទូរទស្សន៍ដដែល ដែលបានដកស្រង់ដោយភា្នក់ងារព័ត៌មាន Xinhua បានបញ្ជាក់ថា ការបាញ់មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតដោយជោគជ័យ បានបង្ហាញពីការវិវត្តប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និងសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍតាមរយៈការអនុវត្តសិទ្ធិនៃការប្រើប្រាស់លំហដោយស្របច្បាប់ក្នុងគោលបំណងសន្តិភាព និងឯករាជ្យ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ទាំងអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពដ៏ គឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើង បើទោះបីជាសកម្មភាពចុងក្រោយនេះ មិនបានគំរាមកំហែងខ្លាំងមកលើសន្តិសុខក្នុងតំបន់ក៏ដោយ។ សម្ព័ន្ធមិត្តទាំងបីបានចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង ថាកំពុងប្រទាញប្រទង់ឲ្យមានសង្គ្រាម។ បន្ថែមពីនេះ កូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិក ក៏កំពុងតែចាប់ដំណើរការការចរចាជា ផ្លូវការក្នុងការដំឡើងប្រព័ន្ធការពារ និងកម្ទេចមីស៊ីលនៅក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2329.txt	ក្នុងពេលលោកជួបជាមួយសហគមន៍ប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅ Baltimore លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងរិះគន់អ្នកនយោបាយបក្សសាធារណរដ្ឋដូចជា លោក ដូណាល់ ត្រាំ និង Ted Cruz ដែលប្រើប្រាស់ភាសានយោបាយប្រឆាំងប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅ អាមេរិក ។ នេះជាទស្សនកិច្ចលើកដំបូងបំផុតតាំងពីលោកឡើងកាន់តំណែង ៧ឆ្នាំមកហើយនោះ ហើយក៏មុនពេលលោកចប់អាណត្តិ។	ក្នុងជំនួបជាមួយប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅថ្ងៃពុធ ទី ៣ កុម្ភៈ នៅ Baltimore ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងរិះគន់បណ្តាអ្នកនយោបាយបក្សសាធារណរដ្ឋដែលប្រើប្រាស់វោហារស័ព្ទនយោបាយបង្កប់ភាពរើសអើងនិងប្រឆាំងប្រជាជនម៉ូស្លីម។ វត្តមានលោកនៅវិហារឥស្លាមគឺលើកដំបូងបំផុតតាំងពីពេលលោកឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ មក។ ក្នុងសុន្ទរកថា លោក អូបាម៉ា បានប្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកដែលប្រតិបត្តិតាមសាសនាឥស្លាមនិងមេដឹកសាសនាថា៖ «យើងបានលឺការប្រើប្រាស់សារនយោបាយប្រឆាំងប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅអាមេរិក ដែលជារឿងមិនត្រឹមត្រូវសោះ»។ ហើយលោកក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនអាមេរិកឈប់គាំទ្ររាល់គំនិតជ្រុលនិយមប្រឆាំងសាសនាដែរ។ លោក អូបាម៉ា បានរិះគន់អ្នកនយោបាយបក្សសាធារណរដ្ឋមានដូចជាលោក ដូណាល់ ត្រាំ ( Donald Trump) និងលោក Ted Cruz ចំៗដែលប្រើប្រាស់ភាសារើសអើងនិងបំភ្លៃការពិតក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតកន្លងមក។ ចាប់តាំងពីមានការវាយប្រហារនៅ San Bernardino អ្នកនយោបាយអាមេរិកចាប់ផ្តើម ទាញយកបញ្ហានេះមកភ្ជាប់សាសនាឥស្លាមដើម្បីទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួន។ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានស្នើឲ្យមានការហាមឃាត់ប្រជាជនម៉ូស្លីមមិនឲ្យចូលមកកាន់ទឹកដីអាមេរិកកន្លងមក ហើយលោក Ted Cruz ដែលជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋដែលនោះក៏ប្រឹងប្រែងប្រើប្រាស់ភាសារើសអើងសាសនាឥស្លាមនិងការពារសាសនាគ្រឹស្តជាដើមដែរ។ ដោយឡែក លោក អូបាម៉ា បានលើកឧទាហរណ៍ផងដែរពាក់ព័ន្ធអ្នកនយោបាយអាមេរិកផ្សេងទៀតដែលការពារសេរីភាពសាសនា។ ក្រោយការវាយប្រហារអាគារពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ ២០០១ លោក ចច ដាប៊ិលយូប៊ូស ដែលជាប្រធានាធិបតីមកពីបក្សសាធារណរដ្ឋ បានទៅទស្សនកិច្ចមជ្ឈមណ្ឌលឥស្លាមនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ហើយលោកប្រកាសសាសនាឥស្លាមជាសាសនាសន្តិភាព ដែរកាលនោះ។ ថ្លែងប្រាប់ប្រជាជនម៉ូស្លីម លោក អូបាម៉ា បញ្ជាក់ថា ប្រជាជនឥស្លាមនៅអាមេរិកបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងផ្លាស់ប្តូរសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យប្រសើរដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោកបន្ថែមថា ដូចឃើញស្រាប់មានប្រជាជនម៉ូស្លីមខ្លះធ្វើជាស្ថាបត្យករ ខ្លះទៀតជាអ្នកពន្លត់អគ្គីភ័យ ខ្លះជាទាហាន អ្នកកីឡាដ៏ល្បីល្បាញ និងអ្នកជំនួញជាដើម។ ក្រៅពីនេះ លោក អូបាម៉ា ក៏សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា ទូរទស្សន៍អាមេរិកក៏គូរតែចាក់ផ្សាយពីបញ្ហាប្រជាជនម៉ូស្លីមដែលមិនពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ។ ការភ្ជាប់បញ្ហាប្រជាជនម៉ូស្លីមទៅនឹងបញ្ហាសន្តិសុខជាតិនេះ ធ្វើឲ្យមានគំនិតស្អប់ខ្ពើម និងរើសអើងប្រជាជនម៉ូស្លីមកន្លងមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_233.txt	រុស្សី បានព្រមានផ្ទុះសង្គ្រាមកាន់តែធំ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ដ្បិតចាត់ទុកអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធជាភាគីជម្លោះ ប្រសិនបើអ៊ុយក្រែន ហ៊ានប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយអាម៉េរិក វាយចូលដីរបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនេះ រុស្ស៊ី ប្តេជ្ញានឹងចេញវិធានការសងសឹកឱ្យបានសមស្រប។	អត្ថបទទាក់ទង អាម៉េរិក បើកភ្លើងបៃតងឱ្យអ៊ុយក្រែន ប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយបាញ់ចូលដីរុស្ស៊ី រុស្សីព្រមានណាតូពីការផ្ទុះសង្រ្គាម បើបើកដៃអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ របាយការណ៍អាម៉េរិកអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ បានធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីប្រតិបត្តិយ៉ាងខ្លាំង ហើយព្រមានចាត់វិធានការសងសឹកឱ្យបានសមស្រប ប្រសិនបើអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ។ ចំណែកក្រសួងការបរទេសរុស្សី បានចេញសារព្រមានពីការផ្ទុះសង្គ្រាមកាន់តែធំ ដ្បិតខ្លួននឹងចាត់ទុកអាម៉េរិក និងលោកខាងលិចជាភាគីជម្លោះ។ «ការប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយវាយប្រហារលើទឹកដីយើងពីសំណាក់ក្រុងកៀវ ជាការបញ្ជាក់ការចូលរួមដោយផ្ទាល់របស់អាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឆាំងរុស្ស៊ី»។ ក្រសួងការបរទេសរុស្សី បានចេញសារធ្ងន់ៗបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ដោយព្រមានឆ្លើយតបលើអ៊ុយក្រែនយ៉ាងសមស្រប។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនោះ អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រេមឡាំងលោក Dmitry Peskov បានលើកឡើងថា អាម៉េរិក មានចេតនាបញ្ឆេះសង្គ្រាមកាន់តែធំ និងអូសបន្លាយសង្គ្រាមឱ្យកាន់តែយូរ។ កាលពីខែកញ្ញា លោក Peskov បានប្រកាសជំហរក្រុងម៉ូស្គូពីសង្គ្រាមរវាងរុស្សី និងណាតូ(NATO) ក្នុងករណីក្រុងកៀវ ប្រើប្រាស់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយលើរុស្សី។ អ្នកតំណាងរុស្សីប្រចាំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Vassily Nebenzia បានយល់ថា ការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ នឹងធ្វើឱ្យអាម៉េរិក និងទ្វីបអឺរ៉ុបទាំងមូល ធ្លាក់ចូលសង្គ្រាមរាលដាលធំ និងរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាការឆ្លើយតប អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសលោក Matthew Miller បានចោទក្រុងម៉ូស្គូថា ជាភាគីពង្រីកសង្គ្រាម ដោយបញ្ជូនទាហានកូរ៉េខាងជើងចូលក្នុងប្រទេសខ្លួន។ បើតាមមន្រ្តីការទូតរូបនេះ រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន បានសម្រេចអនុញ្ញាតការបាញ់ប្រហារ ដោយបញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន តែងតែកែប្រែនូវលទ្ធភាព ដែលខ្លួនផ្ដល់ឱ្យទៅអ៊ុយក្រែន តាមលក្ខខណ្ឌសមស្រប។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ (G20) នៅប្រេស៊ីល ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន បានជំរុញឱ្យក្រុមប្រទេសទាំង២០គាំទ្រទឹកដី និងដែនអធិបតេយ្យភាពអ៊ុយក្រែន។ យ៉ាងណាមិញ មេដឹកនាំរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ពីការលើកចោលបម្រាមអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ដើម្បីប្រឆាំងរុស្ស៊ីឡើយ។ កន្លងមក អាម៉េរិក អ៊ុយក្រែន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចោទប្រកាន់លើការបញ្ជូនទាហានកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ១ម៉ឺននាក់ទៅរុស្សី និងតំបន Kursk ដែលជាសញ្ញានៃការពង្រីក និងអូសបន្លាយសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2330.txt	ថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីស្នាក់ការកណ្តាលសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយនិងកម្ចីនៅច្រើនពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។ ការផ្តល់កញ្ចប់ហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសន្ធឹករបស់ចិនមានទាំងកម្ចីពាណិជ្ជកម្ម កម្ចីអនុគ្រោះពិសេស ទុនវិនិយោគ និងជំនួយមនុស្សធម៌សម្រាប់ប្រជាជនស៊ីរី និងប៉ាឡេស្ទីនផងនោះជានយោបាយកសាងឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់។ តែលោក ស៊ី ជិនពីង បានថ្លែងប្រាប់មេដឹកនាំអារ៉ាប់ថា ចិនមកតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាក្នុងចេតនាល្អទេ ហើយចិនគ្មានមហិច្ឆតាកសាងឥទ្ធិពលនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាឡើយ។	ក្រោយចាកចេញពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង បានបន្តទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអេហ្ស៊ីបទៀត។ ក្រៅពីទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអេហ្ស៊ីប លោក ស៊ី ជិនពីងបានទៅថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីស្នាក់ការកណ្តាលសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ផងដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua ក្នុងទស្សនកិច្ចនេះ ចិននិងអេហ្ស៊ីប បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីជាច្រើនផងក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងអេហ្ស៊ីបលើវិស័យសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជាវិស័យថាមពល ដឹកជញ្ជូននិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផង។ ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានេះ ប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីបលោក Abdel Fattah al-Sisi បានថ្លែងប្រាប់សមភាគីចិនថា កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះជាសក្ខីកម្មសំខាន់ដែលបញ្ជាក់ពីការប្រឹងប្រែងរបស់ចិននិងអេហ្ស៊ីបក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេគីឲ្យស៊ីជម្រៅនិងរឹងមាំ។ លោកស៊ី ជិនពីងឯណេះវិញបានប្រាប់អេហ្ស៊ីបថា ចិននៅបន្តគាំទ្រការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាជនអេហ្ស៊ីប ហើយចិនក៏គាំទ្រភាពឯក របស់អេហ្ស៊ីបក្នុងការដឹកនាំប្រទេសប្រឆាំងរាល់ការជ្រៀតជ្រែកពីក្រៅផង។ បន្ទាប់ពីជួបប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីប លោក ស៊ីជិនពីង ក៏បានជួបជជែកជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអេហ្ស៊ីប Sherif Ismail ផងដែរ។ អេហ្ស៊ីប និងចិនជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររួចទៅហើយ ហើយចិនតែងតែគាំទ្រអេហ្ស៊ីបតាំងពីយូរយារមកហើយព្រោះអេហ្ស៊ីបស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលបង្កើតចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធផង។ វត្តមានរបស់លោក ស៊ី ជិនពីង នៅអេហ្ស៊ីបក៏កើតឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះមុនខួបលើកទី៥នៃការទម្លាក់មេដឹកនាំផ្តាច់ការលោក Hosni Mubarak ពីតំណែង។ លោក Addel Fattah al-Sisi ក៏បានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ប្រធានាធិបតី Mohamad Morsi ជាសមាជិកក្រុមភាតរឥស្លាម។ ១.ចិនមានតែមិត្តមិនដែលមានទេសត្រូវ បន្ទាប់ពីជួបប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីប លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏អញ្ជើញទៅថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់សម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីចិន បានថ្លែងប្រាប់បណ្តាមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ថា ចិនមកនេះក្នុងបំណងល្អទេ ហើយចិនក៏គ្មានមហិច្ឆតាកសាងដែនឥទ្ធិពលផ្តាច់មុខ ឬពង្រីកអនុត្តរភាពខ្លួននៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែរ។ តាមពិតទៅ លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏បានប្រាប់មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកថា ចិនជាមិត្ត និងមកវិនិយោគនៅអាហ្វ្រិកក្នុងបំណងល្អដែរ ពេលលោកទៅទស្សនកិច្ចអាហ្វ្រិកកាលពីឆ្នាំមុនដែរ។ ក្នុងសុន្ទរកថា លោក ស៊ី ជិនពីង បានប្រកាសផ្តល់កម្ចីផង និងជំនួយផង ក្នុងទំហំរាប់ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់រដ្ឋមជ្ឈិមបូព៌ា។ ចិនផ្តល់កម្ចីពាណិជ្ជកម្ម ១០ ពាន់លានដុល្លារ និងកម្ចីអនុគ្រោះពិសេសក្នុងទំហំ ១០ពាន់លានដុល្លារផ្សេងទៀតផងដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហការប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម។ លុយ ៣០០លានដុល្លារផ្សេងទៀតចិនផ្តល់ឲ្យសម្រាប់ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអនុវត្តច្បាប់រវាងប្រទេសអារ៉ាប់និងចិន។ ក្រៅពីនេះប្រមុខរដ្ឋចិនផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ៥០លានយន់ ស្មើ ៧លានដុល្លារទៅឲ្យប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន និង ២៣០លានយន់ (ជាង៣០លានដុល្លារ) ផ្សេងទៀតសម្រាប់ជួយប្រជាជនស៊ីរី ហ្សក់ដានី លីបង់ លីប៊ី និងយេម៉ែនជាដើម។ ចំណែកលុយ ២០ពាន់លានដុល្លារផ្សេងទៀតគឺដើម្បីទុនវិនិយោគនៅអារ៉ាប់រួម និងកាតា។ ចុងក្រោយ លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏បានប្រកាសផ្តល់អាហារូបករណ៍ចំនួន ១ម៉ឺន និង ផ្តល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនានាចំនួន១ម៉ឺនសម្រាប់សិស្សអារ៉ាប់ផង។ ទោះជា មេដឹកនាំចិនបញ្ជាក់ថា ចិនគ្មានមហិច្ឆតាកសាងឥទ្ធិពលចិននៅមជ្ឈិមបូព៌ានិងមកទាញប្រយោជន៍ក៏ដោយ គេក៏នៅមើលឃើញច្បាស់ បញ្ហាប្រេង និងសេដ្ឋកិច្ចជាអ្វីដែលចិនខ្វល់ខ្វាយជាងគេ។ ការពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់និងបណ្តាប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា នឹងផ្តល់ប្រយោជន៍ច្រើនដល់ចិន ហើយចិនក៏ឆ្លៀតឱកាសពង្រឹងអំណាចរបស់ខ្លួនតាមរយៈទឹកលុយដែលខ្លួនផ្តល់ឲ្យបណ្តារដ្ឋទាំងនេះដែរ។ តាំងពីលោក ស៊ី ជិនពីងឡើងកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ ២០១២ មក លោកបន្តធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន ពីអាស៊ីទៅអឺរ៉ុប ទៅអាហ្វ្រិក និងបន្តមកមជ្ឈិមបូព៌ាទៀត។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2331.txt	ថ្ងៃអង្គារស្អែកនេះ ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏កម្រទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដោយលោកទៅកាន់ប្រទេសបីមានអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីសាអូឌី និងអេហ្ស៊ីប។ បំណងនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនៃប្រមុខរដ្ឋចិនគឺពង្រឹងតួនាទីនិងឥទ្ធិពលរបស់ចិនក្នុងតំបន់និងអាចជួយដោះស្រាយវិបត្តិការទូតអ៊ីរ៉ង់និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផង។	លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua នៅថ្ងៃអង្គារទី១៩ ខែមករា ស្អែកនេះ ប្រមុខរដ្ឋចិនលោក ស៊ី ជិនពីងនឹងចេញដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនិងពិសេសមួយទៅកាន់តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ លោកនឹងទៅកាន់ប្រទេសបីមានអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត និងអេហ្ស៊ីបផង។ ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់ប្រមុខរដ្ឋចិននេះ កើតឡើងស្របពេលដែលអ៊ីរ៉ង់និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតកំពុងទាស់ទែងគ្នាខ្លាំងផង ហើយចិនក៏ត្រៀមខ្លួនពង្រឹងឥទ្ធិពល និងជួយរក្សាស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពក្នុងតំបន់នេះផងដែរ។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ស៊ី ជិនពីង នៅមជ្ឈិមបូព៌ាជាទស្សនកិច្ចពិសេសព្រោះ លោក ហ៊ូជិនតាវ បានទៅកាន់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនេះឆ្នាំ ២០០៩ ហើយលោក Jiang Zemin ជាប្រធានាធិបតីចិនចុងក្រោយដែលទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០០២ ។ ១.ស៊ីជិនពីង រក្សាភាពអព្យាក្រឹត្យជួយដោះស្រាយវិបត្តិទូតអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីតសាអូឌីត ក្រសួងការបរទេសចិនបានបញ្ជាក់ថា លោក ស៊ី ជិនពីង នឹងជួបជជែកពិភាក្សាជាមួយព្រះមហាក្សត្រអអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Salman bin Abdulaziz Al Saud ដោយជំនួបនេះនឹងផ្តោតលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីរវាងមហាយក្សចិននិងសេដ្ឋីប្រេងអារ៉ាប់នេះ។ បញ្ហាចម្បងដែលចិនបារម្ភ គឺសន្តិសុខនិងស្ថេរភាពក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាតែម្តង។ ប្រធានាធិបតីចិនប្រហែលត្រៀមព្យាយាមធ្វើជាសន្ធានការី ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ព្រោះលោកនឹងជួបមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់បន្ទាប់ពីចាកចេញពីក្រុងរីយ៉ាដ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក Zhang Ming បានអះអាងថា ចិននឹងរក្សាតុល្យភាពនិងអព្យាក្រឹត្យរបស់ខ្លួនដោយមិនលម្អៀងទៅភាគីណាមួយឡើយ។ លោកបន្ថែមថា បើសិនជាតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាគ្មានស្ថិរភាព ពិភពលោកទាំងមូលក៏ប្រឈមមុខបញ្ហាដូចគ្នា។ អ្វីដែលពិសេស ចិនមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ហើយក៏ជាអតិថិជនដ៏ធំរបស់អ៊ីរ៉ង់ដែរ។ ដូចច្នេះវាជារឿងចាំបាច់បំផុត ពេលលោក ស៊ី ជិនពីង ជួយសម្រួលដល់ការដោះស្រាយបញ្ហាចម្រូងចម្រាស់ផ្នែកការទូតរវាងប្រទេសមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរផងដែរ។ ជម្លោះការទូតរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតកើតឡើងក្រោយពេលដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតប្រហារជីវិតមេដឹកនាំឥស្លាមនិកាយស៊ីអ៊ីតកាលដើមខែមករា។ ហើយក្រោយការប្រហារជីវិតប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ចាប់ផ្តើមវាយប្រហារស្ថានទូតអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត រហូតជំរុញឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្តាច់ចំណងការទូតនិងបន្ថយកម្រិតការទូតបន្តបន្ទាប់។ ភាពតានតឹងនេះជាគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់តំបន់ ហើយបើមានសង្គ្រាមរវាងមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរ ចិនក៏នឹងរងផលប៉ះពាល់ព្រោះចរន្តប្រេងត្រូវកាត់ផ្តាច់ផង។ ២.ចិនសម្លឹងឃើញទីផ្សារអ៊ីរ៉ង់ក្រោយទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិដកចេញអស់ លោកស៊ី ជិនពីង នឹងបន្តជួបជាមួយមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ក្នុងដំណើទស្សនកិច្ចនេះដែរ។ លោក ស៊ី នឹងយកបញ្ហាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីពាក់ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម នយោបាយមកជជែកជាមួយភាគីអ៊ីរ៉ង់។ មេដឹកនាំចិនរូបនេះប្រមើលមើលឃើញពីសក្តានុពលនៃទីផ្សារអ៊ីរ៉ង់ ក្រោយទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចត្រូវដកចេញអស់។ ការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រោះអ៊ីរ៉ង់អាចបើកទ្វារទទួលអ្នកវិនិយោគ និងភ្ជាប់ខ្លួនទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិបានវិញ។ ក្រុមហ៊ុនចិនអាចបណ្តាក់ទុនវិនិយោគនៅអ៊ីរ៉ង់កាន់តែស្រួល ហើយចិនក៏អាចបង្កើនការនាំចូលឧស្ម័ន និងធនធានថាមពលពីអ៊ីរ៉ង់ រួមទាំងលើកកម្ពស់ការសាង់សង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ដែលជាផ្នែកមួយនៃនយោបាយផ្លូវសូត្ររបស់ចិនផង។ ៣.លោកស៊ី ជិនពីង ឆ្លៀតផ្សព្វផ្សាយផ្លូវសូត្រចិន ទៅមជ្ឈិមបូព៌ា ក្រៅពីបញ្ចេញតួនាទីជួយដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ ប្រធានាធិបតីចិនក៏នឹងជំរុញប្រទេសខាងលើឲ្យចូលរួមក្នុងគម្រោងវិថីសូត្ររបស់របស់ខ្លួនដែរ។ លោក ស៊ី ជិនពីង នឹងជជែកជាមួយក្សត្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី រវាងចិន និងអារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ក្រោមក្របខណ្ឌនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ វិថីមួយ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក៏ជាសមាជិកស្ថានិកនៃធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ីដឹកនាំដោយចិនផងដែរ។ ចិនក៏ចាត់ទុកអ៊ីរ៉ង់ជាតួអង្គសំខាន់មួយដែលក្នុងការកំណត់ភាពជោគជ័យរបស់គម្រោងផ្លូវសូត្រចិននេះដែរ។ អ៊ីរ៉ង់មានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រ ហើយធនធានថាមពល រួមជាមួយទីផ្សារដ៏ធំជំរុញឲ្យអ៊ីរ៉ង់ក្លាយជាប្រទេសដែលមានសក្តានុពលដែលអាចជំរុញឲ្យគម្រោងរបស់ចិនឈានទៅរកភាពជោគជ័យ៕ លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2332.txt	គណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃតែងតាំងដោយរដ្ឋាភិបាលយោធា បានបញ្ចប់សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីហើយ។ សេចក្តីព្រាងនេះ នឹងត្រូវដាក់ឲ្យប្រជាជនធ្វើការសម្រេចតាមរយៈការធ្វើប្រជាមតិនៅខែ កក្កដាខាងមុខនេះ។ ប្រសិនប្រជាជនភាគច្រើន បោះឆ្នោតទទួលយកសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនេះ នោះដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក៏នឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូនផងដែរ។	អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ Chartchai Na Chiang Mai បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានម្សិលមិញថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដែលមាន១៧ជំពូក និងមានកម្រាស់ប្រមាណជាង២០០ទំព័រ ត្រូវបានបញ្ចប់ហើយ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងអស់រយៈពេលជាងប្រាំខែ មកហើយពោលគឺបន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាកែទម្រង់ជាតិថៃ បានច្រានចោលសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាល ពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រោយឡើងតំណែងជារដ្ឋាភិបាលថៃតាមរយៈរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា បានសន្យាការកែទម្រង់ និងនាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ ក្នុងនោះ ការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី គឺជាផែនការមួយនៃការកែទម្រង់របស់លោកប្រាយុទ្ធ ដើម្បីជា ការដោះស្រាយ និងការពារការជាប់គាំងនៃវិបត្តិនយោបាយថៃឡើងវិញ និងជាការបើកផ្លូវមួយសម្រាប់ ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៧ផងដែរ។ តែបើតាមអ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ ដើម្បីឲ្យរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី អាចចួលធរមានបាន ត្រូវឆ្លងកាត់ការធ្វើប្រជា មតិជាមុនសិនពោលគឺ ប្រសិនមានការគាំទ្រច្រើនពីសំណាក់ប្រជាជនថៃទើបរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាចបន្តនីតិវិធីទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រថៃដើម្បីប្រកាសទទួលស្គាល់ចុងក្រោយ។ការធ្វើគ្រោងធ្វើប្រជាមតិនោះ គ្រោងនឹងធ្វើនៅខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ ហើយនេះ ក៏មានន័យដែលថា បើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីអាចចូលជាធមរមានបានមែន រដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះ នឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី ២០របស់ថៃ។ ដំបូងឡើយ ការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃថ្មី ពិតជាសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការឈានទៅរកការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៧ ពោលគឺ ទាល់តែការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រព្រឹត្តទៅដោយជោគជ័យទើបការបោះឆ្នោតអាចប្រព្រឹត្ត ទៅបាន។ តែកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា បានប្រកាសជាថ្មីថា ការបោះឆ្នោតសកល នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០១៧ជាដាច់ខាត បើទោះបីជារដ្ឋធម្មនុញ្ញ មិនអាចឆ្លងផុតពីដំណាក់ការនៃការធ្វើប្រជាមតិក៏ដោយ ។ ការអះអាងបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ ក្នុងករណីដែលដំណើរការនៃការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី បរាជ័យ ហើយរបបយោធា នឹងបន្តគ្រប់គ្រងថៃបន្តទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2333.txt	គឺជារឿងមួយដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលដែលប្រធានរដ្ឋសភាផុតអាណត្តិមីយ៉ាន់ម៉ាលោក ស្វេ ម៉ាន់ ( Shwe Mann) បានបិទបញ្ចប់សម័យប្រជុំសភាចុងក្រោយនៃនីតិកាលចាស់ ដោយការច្រៀងចម្រៀងរៀបរាប់ ពីការរួបរួមជាតិ និងស្វាគមន៍ចំពោះសភាអាណតិ្តថ្មីដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី( Aung San Suu Kyi)។ សកម្មភាពចុងក្រោយរបស់ប្រធានរដ្ឋសភារូបនេះ ត្រូវបានគេមើលថាជាឥរិយាបថចាស់ទុំមួយរបស់អ្នកនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា។	ម្សិលមិញ គឺជាថ្ងៃបិទបញ្ចប់នៃសម័យប្រជុំពេញអង្គចុងក្រោយនៃនីតិកាលសភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលដឹកនាំ ដោយបក្សកាន់អំណាចសហភាពរួបរួម និងអភិវឌ្ឍន៍(USDP)របស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ ថេន សេន (Thein Sein)។ ហើយសភានីតិកាលថ្មី ដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិ ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងបើកសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈខាងមុខ។ ក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយនៃការបិទបញ្ចប់នីតិកាលនៃសភា សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ា បាននាំគ្នារាំ និងច្រៀងកម្សាន្តជាមួយគ្នា។ ក្នុងនោះប្រធានរដ្ឋសភាផុតអាណត្តិ លោក បានស្វេ ម៉ាន់ បានច្រៀងដូចច្នះថា « សូមឲ្យក្តីសុបិន្ត នឹងក្លាយជាការពិត។ សូមអ្នកមានសុខភាពល្អ មានកម្លាំងខ្លាំងក្លា និងជួបតែភាពរីករាយក្នុងឆាកជីវិត»។ នេះបើយោងតាមការអះអាងរបស់លោក Hla Tun សមាជិករដ្ឋសភាបក្សលោក ថេន សេន ដែលជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងនោះជាមួយនឹងភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ លោក Hla Tun ក៏បានបន្ថែមទៀតដែលថា បទចម្រៀងនោះ សរសេរឡើងដើម្បីបង្ហាញពីការរួបរួមជាតិ។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ជាមួយនឹងសារព័ត៌មានដដែល ដែលបានបន្ថែមដែលថា លោកបានព្យាយាមសរសេរបទនេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ បើទោះបីជាលោក មានការងាររវល់ខ្លាំង នារយៈពេលចុងក្រោយក៏ដោយ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរ លោកស្វេ ម៉ាន់ គឺប្រធានរដ្ឋសភាដែលជាសមាជិករបស់បក្សកាន់អំណាចសហភា ពរួបរួម និងអភិវឌ្ឍ។នៅក្នងនីតិកាលថ្មីនៃសភាមីយ៉ាន់ម៉ា លោកមិនទទួលបានអាសនៈនៅក្នុងសភា នោះទេ ដ្បិតមណ្ឌលដែលលោក បានឈរឈ្មោះក្នុងការបោះឆ្នោតចុងឆ្នាំ២០១៥ បានចាញ់បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ការបង្កើតឲ្យមានការរាំច្រៀងកម្សាន្តរវាងសមាជិកបក្សកាន់អំណាច និងបក្សប្រឆាំងដែលនឹងត្រូវឡើង អំណាចជំនួសនេះ គឺជាវប្បធម៌មួយដ៏ក្នុងការួបរួមជាតិ ពោលគឺដំណើរការទៅមុខនៃលទិ្ធប្រជាធិបតេយ្យដ៏ក្មេងខ្ចីមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្រោយលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតត្រូវបង្ហាញជាផ្លូវការថា បក្សលោកស្រី ស៊ូជី នឹងត្រូវដឹកនាំសភា លោក ស្វេ ម៉ាន់ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាតួអង្គដ៏សំខាន់ក្នុងការសម្របសម្រួលក្នុងដំណើរនៃការ ចរចាផ្ទេរអំណាច។ នោះគឺ លោកបានរៀបចំឲ្យមានការចរចាមួយកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥រវាងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីជាមួយនឹងលោក ថាន់ ស្វេ ជាអតីតមេដឹកនាំកំពូលដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងបរិបទនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2334.txt	ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបលោក ដូណាល់ ថាស់ (Donald Tusk) បានចេញមកព្រមានពីផលវិបាកដែលអឺរ៉ុបនឹងត្រូវជួបបើមិនដោះស្រាយបញ្ហាជនភៀសខ្លួនក្នុងរយៈពេលពីរខែទេនោះ។ ជាពិសេសតំបន់អឺរ៉ុបដែលមិនប្រើលិខិតឆ្លងដែន (Passport-free zone) អាចនឹងដួលរលំមិនខានឡើយ។	វិបត្តិជនភៀសខ្លួនដែលហូរចូលអឺរ៉ុបឥតឈប់ឈរ នៅតែបញ្ហាដ៏អាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសទាំង២៨ក្នុងតំបន់ដោះស្រាយឲ្យបានឆាប់រហ័ស។ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបលោក ដូណាល់ ថាស់ ក៏បានព្រមានសមាជិកទាំងអស់ដោះស្រាយវិបត្តិឲ្យបានលឿននិងមានប្រសិទ្ធភាព ពីព្រោះអឺរ៉ុបដូចជាមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាជនភៀសខ្លួននេះបានសោះ។ ថ្លែងទៅកាន់កិច្ចប្រជុំសភាអឺរ៉ុបនៅទីក្រុង Strasbourg ប្រទេសបារាំង លោក ដូណាល់ ថាស់ និយាយថា៖«យើងមានពេលមិនច្រើនជាងពីរខែទៀតទេដើម្បីគ្រប់គ្រងបញ្ហានេះឲ្យបាន»។ លោកបន្តទៀតថា កិច្ចប្រជុំកំពូលអឺរ៉ុបនៅខែមិនា គឺជាឱកាសសម្រាប់សមាជិកទាំង២៨ ដើម្បីពិចារណាថាយុទ្ធសាស្ត្រនាពេលកន្លងមកមានប្រសិទ្ធភាពដែរឬយ៉ាងណា។ ប្រសិនបើយុទ្ធសាស្ត្រគ្មានប្រសិទ្ធភាពទេនោះ តំបន់អឺរ៉ុបនឹងជួបផលវិបាកមិនខានឡើយ ដូចជាការដួលរលំតំបន់ Schengen របស់អឺរ៉ុបជាដើម។ ជាមួយគ្នានោះដែរ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបរូបនេះក៏បាននិយាយដល់កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអឺរ៉ុបនិងតួកគី ដែលសំដៅទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួនផងដែរ។ អឺរ៉ុបបានផ្ដល់ប្រាក់ជិត២ពាន់លានអឺរ៉ូដល់តួកគីជាថ្នូរនឹងការទប់ស្កាត់ជនភៀសខ្លួនឲ្យនៅត្រឹមទឹកដីតួកគី។ តែកិច្ចព្រមព្រៀងនេះហាក់ផ្ដល់តិចតួចតែប៉ុណ្ណោះ ខណៈជនភៀសខ្លួននៅតែជ្រៀតចូលទឹកដីអឺរ៉ុបបានដដែល។ សូមបញ្ជាក់ថា តំបន់ Schengen សំដៅដល់ក្រុមប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន២៦ ដែលបានយល់ព្រមមិនប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែន (Passport-free zone) និងលុបចោលការត្រួតពិនិត្យនៅតាមព្រំដែន។ មានន័យថា ប្រទេសទាំង២៦គឺសឹងតែក្លាយជាប្រទេសតែមួយទៅហើយ។ តំបន់ Schengen ត្រូវបានហៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងSchengenដែលប្រទេសទាំង២៦ចុះហត្ថលេខាក្នុងឆ្នាំ១៩៨៥ដើម្បីលុបចោលការត្រួតពិនិត្យព្រំដែនរវាងប្រទេសជាសមាជិក។ យ៉ាងណាក្ដី ដោយសារបញ្ហាជនភៀសខ្លួន ប្រទេសមួយចំនួនបានសម្រេចចិត្តព្យួរកិច្ចព្រមព្រៀង Schengen និងងាកមកត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែនឡើងវិញ។ អាល្លម៉ង់ ដាណឺម៉ាក និងស៊ុយអែត សុទ្ធតែបានអនុវត្តការត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែនរបស់ខ្លួន ក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់ការហូរចូលជនភៀសខ្លួនមកពីតំបន់អាហ្វ្រិកនិងមជ្ឈិមបូព៌ា៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2335.txt	មនុស្សយ៉ាងហោច២១នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងជាច្រើននាក់ទៀតរងរបួសក្នុងការវាយប្រហារនៅឯសកលវិទ្យាល័យមួយ ភាគពាយព្យប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ ខ្មាន់កាំភ្លើងបួននាក់ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ដែលរួមទាំងនិស្សិតផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់ Channel News Asia។	ខ្មាន់កាំភ្លើងមួយក្រុមបានបើកការវាយប្រហារក្នុងសកលវិទ្យាល័យមួយកន្លែង និងបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច២១នាក់។ មន្ត្រីប៉ួលិសឲ្យដឹងថា និស្សិតមួយចំនួននិងគ្រូបង្រៀនបានស្លាប់ ខណៈក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះបានរកឃើញសាកសពមួយចំនួនក្នុងសកលវិទ្យាល័យ Bacha Khan ភាគពាយព្យប៉ាគីស្ថាន ដែលមាននិស្សិតចំនួន៣ពាន់នាក់។ ជាមួយគ្នានោះដែរ ខ្មាន់កាំភ្លើងបួននាក់ត្រូវបានកងសន្តិសុខសម្លាប់ និងបានឡោមព័ទ្ធខ្មាន់កាំភ្លើងមួយចំនួនទៀតក្នុងបរិវេណសកលវិទ្យាល័យដដែលនោះ។ មួយវិញទៀត មន្ត្រីប៉ូលិសនិយាយថា ខ្មាន់កាំភ្លើងនៅតែស្ថិតក្នុងសកលវិទ្យាល័យនៅឡើយ។ បើតាមប៉ូលិសប៉ាគីស្ថាន ក្រុមខ្មាន់កាំភ្លើងបានទម្លាយជញ្ជាំងសកលវិទ្យាល័យ Bacha Khan មានទីតាំងក្នុងខេត្ត Khyber Pakhtunkhwa បន្ទាប់មកពួកគេបានចូលទៅក្នុងអាគារសកលវិទ្យាល័យនិងបើកការបាញ់ទៅសិស្ស គ្រូបង្រៀនក្នុងបន្ទប់រៀន និងបន្ទប់ស្នាក់នៅ។ អធិការប៉ូលិសលោក Saeed Wazir និយាយថា និស្សិតប្រហែល៧០ភាគរយត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ ប៉ុន្តែក្រុមខ្មាន់កាំភ្លើងនៅបន្តលាក់ខ្លួន ហើយគេមិនទាន់ដឹងពីចំនួនខ្មាន់កាំភ្លើងពិតប្រាកដទេ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប៉ាគីស្ថានតែងជួបប្រទះអំពើហិង្សាបាញ់បោះស្ទើរតែរាល់ថ្ងៃ ហើយការបាញ់ប្រហារនៅតាមសាលារៀនគឺមានជាញឹកញយ។ ជាក់ស្ដែងនោះកាលពីឆ្នាំ២០១៤ ក្រុមខ្មាន់កាំភ្លើងបានវាយប្រហារនៅក្នុងសាលារៀនមួយកន្លែង ដោយបានសម្លាប់សិស្សអស់ច្រើនជាង១៣៤នាក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2336.txt	រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសថាខ្លួននឹងសាងសង់រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរចំនួនពីរនៅពេលខាងមុខនេះ ហើយរោងចក្រនីមួយៗ អាចផលិតថាមពលបាន ១ពាន់ម៉េហ្កាវ៉ាត់ឯណោះ។ ការប្រកាសសង់រោងចក្រអគ្គិសនីនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិទណ្ឌដកទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់កាលពីសប្តាហ៍មុន។	លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ បើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua អ៊ីរ៉ង់ត្រៀមសង់រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ចំនួនពីរនៅពេលខាងមុខនេះ។ អ្នកនាំពាក្យស្ថាប័នថាមពលអាតូមិកអ៊ីរ៉ង់បានបញ្ជាក់ថា រោងចក្រថាមពលនេះអាចផលិតថាមពលអគ្គិសនីបាន ១ពាន់ម៉េហ្កាវ៉ាត់ ឯណោះ ហើយការសង់រោងចក្រនេះនឹងចាប់ផ្តើមនៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរនេះនឹងត្រូវសាងសង់ឡើងស្ថិតក្រោមការសហការរវាងចិន និងអ៊ីរ៉ង់។ បណ្តាប្រទេសឯទៀតមានមកពីអឺរ៉ុប និងរដ្ឋអាស៊ីដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ជាដើមបានបង្ហាញការត្រៀមខ្លួនស្រេចហើយដើម្បីសហការជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ គេរំពឹងថា ការបន្តសាងសង់រោងចក្រថាមពលអគ្គិសនីនេះនឹងជួយឲ្យអ៊ីរ៉ង់ពង្រឹងការផលិតថាមពលក្នុងស្រុក និងទាក់ទាញការវិនិយោគថ្មីពីបរទេសផង។ តាមពិតទៅ អ៊ីរ៉ង់ប្រកាសសាងសង់រោងចក្រថ្មីនេះ ក្រោយពេលដែលទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិសម្រេចដកចេញកាលពីសប្តាហ៍មុន។ ការដកទណ្ឌកម្មនេះដែរ ក៏លេចជារូបរាងឡើង ក្រោយពេលដែលអ៊ីរ៉ង់អនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លអ៊ែរខែកក្កដាឆ្នាំមុនដែលរួមបង្កើតឡើងដោយអ៊ីរ៉ង់និងមហាអំណាចប្រាំបូកមួយផង។ ការដករាល់ការហ៊ុំព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ នឹងផ្តល់ឱកាសឲ្យប្រទេសនេះភ្ជាប់ខ្លួនទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិនិងបើកទ្វារទទួលវិនិយោគបរទេសផង។ កាលពីខែមុនអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសម្តងដែរថា រុស្ស៊ីត្រៀមសហការជាមួយអ៊ីរ៉ង់ផ្ទាល់ដើម្បីសាងសង់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដែរ។ ហើយភាគីទាំងពីរបានបន្តពិភាក្សាគ្នាដើម្បីលើកស្ទួយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងរុស្ស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់ផង។ ក្រៅពីការសហការលើវិស័យថាមពល និងពាណិជ្ជកម្ម អ៊ីរ៉ង់ចាប់ផ្តើមនាំអាវុធមកពីរុស្ស៊ីវិញផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ និងការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់បានធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសឈូងសមុទ្រ និងអ៊ីស្រាអែលព្រួយបារម្ភខ្លាំង។ រដ្ឋទាំងនេះជឿថា អ៊ីរ៉ង់មិនបោះបង់មហិច្ឆតាផលិតអាវុធនុយក្លអ៊ែររបស់ខ្លួនឡើយ ទោះជាមានកិច្ចព្រមព្រៀងដូច្នេះក្តី។ ប៉ុន្តែក្រុងតេហេរ៉ង់ បានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា ខ្លួនមានបំណងប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរបម្រើផលប្រយោជន៍ស៊ីវិល គ្មានមហិច្ឆតាផលិតអាវុធនុយក្លអ៊ែរទេ។ ហើយការអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរកន្លងមក បង្ហាញពីឆន្ទៈនិង កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ក្នុងការបំពេញតាមកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិ៕ លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2337.txt	រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតគ្រោងនឹងបណ្ដេញចេញជនភៀសខ្លួននិងជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលបានចូលទឹកដីស៊ុយអែតក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ។ ពួកគេទាំងនោះមិនបាន សិទ្ធិជ្រកកោននៅស៊ុយអែតនោះទេ ដូច្នេះពួកគេត្រូវតែចាកចេញ។ នេះក៏ជាផ្នែកមួយនៃវិធានការ ទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួនចូលមកតំបន់អឺរ៉ុបយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេង ហើយវាបានបង្កការគំរាមកំហែងខ្លាំងដល់ប្រទេសអឺរ៉ុប ជាពិសេសបង្កបញ្ហាភេវរកម្មតែម្ដង។	ជនភៀសខ្លួនជាង៨ម៉ឺននាក់នឹងត្រូវចាកចេញពីទឹកដីស៊ុយអែត ក្រោយពេលរដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតបដិសេដសំណើរសុំសិទ្ធិជ្រកកោនរបស់ពួកគេ។ ស៊ុយអែតដែលបានទទួលជនភៀសខ្លួនយ៉ាងច្រើននាពេលកន្លងមក នឹងចាត់វិធានការក្ដៅចំពោះលំហូរនៃជនភៀសខ្លួនទាំងនោះ ដោយរួមមានទាំងការបណ្ដេញចេញផងដែរ ដើម្បីចៀសវាងការបង្កការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃស៊ុយលោក Anders Ygeman និយាយថា៖« យើងបានពិភាក្សាថានឹងបណ្តេញចេញតែចំនួន៦ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ តែចំនួននេះកើនដល់ទៅ៨ម៉ឺននាក់។ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត បានបញ្ជាឲ្យប៉ូលិសនិងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធធ្វើសកម្មភាពក្នុងការបណ្ដេញចេញលើកនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ជនភៀសខ្លួននិងជនអន្តោរប្រវេសន៍ប្រហែល ១៥ម៉ឺននាក់បានធ្វើដំណើរទៅដល់ស៊ុយអែត។ ស៊ុយអែតគឺជាសមាជិកអឺរ៉ុបមួយដែលបានទទួលយកជនភៀសខ្លួនច្រើនជាងគេ បើប្រៀបធៀបនឹងចំនួនប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ ចំនួនជនភៀសខ្លួនដែលមានវាសនាទៅដល់ទឹកដីស៊ុយអែតមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្នុងមួយរយៈពេលចុងក្រោយ។ នេះក៏ព្រោះតែ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតបានចាប់ផ្ដើមចាត់វិធានការត្រួតពិនិត្យអត្តសញ្ញាណ នៅតាមព្រំដែនកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា។ ត្រលប់មកវិញ ការបណ្ដេញចេញដែលមានលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំបែបនេះ កើតឡើងចំពេលដែលប្រទេសអឺរ៉ុបកំពុងតែស្វះស្វែងរកដំណោះស្រាយសម្រាប់វិបត្តិជនភៀសខ្លួនរាប់ពាន់នាក់ដែលបានមកដល់ឆ្នេរសមុទ្រប្រទេសក្រិក។ ជនភៀសខ្លួនទាំងនោះភាគច្រើនមកពីប្រទេសដែលកំពុងតែហែកហួរដោយជម្លោះនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមានស៊ីរី អ៊ីរ៉ាក់និងអាហ្វហ្កានីស្ថានជាដើម។ ពួកគេបានផ្សងគ្រោះថ្នាក់ ឆ្លងកាត់អាកាសធាតុត្រជាក់ គ្រោះធម្មជាតិ ឬក៏លិចទូកនៅលើលំហសមុទ្រ។ វិបត្តិជនភៀសខ្លួនហាក់មិនទាន់ស្រាកស្រាន្តនៅឡើយទេ ទោះជាអឺរ៉ុបបានដាក់ចេញវិធានការមួយចំនួនក្នុងការទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួន។ អឺរ៉ុបថែមទាំងឲ្យលុយតួកគីជាង ២ពាន់លានដុល្លារដើម្បីទប់ស្កាត់ជនភៀសខ្លួនស៊ីរីឲ្យនៅត្រឹមទឹកដីតួកគី។ ប៉ុន្តែវិធានការនេះហាក់ដូចជាមិនទទួលបានផលគាប់ចិត្តនោះទេ។ វិបត្តិជនភៀសខ្លួននេះក៏បានគំរាមកំហែងដល់កិច្ចព្រមព្រៀង Schengen ដែលរំលាយចោលការត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែនរវាងប្រទេសអឺរ៉ុបផងដែរ។ ដោយសារមូលហេតុនេះ ទើបប្រទេសអឺរ៉ុបខ្លះបានចាប់ផ្ដើមរឹតបន្តឹងតាមព្រំដែនឡើងវិញ ចៀសវាងការជ្រៀតចូលរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមដែលបន្លំមកជាមួយជនភៀសខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2338.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសលោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន (David Cameroon) នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា បានប្រកាសថា ស្ត្រីឥស្លាមដែលមិនបានរៀនភាសាអង់គ្លេសច្រើន នឹងប្រឈមមុខការនិរទេសចេញពីទឹកដីអង់គ្លេស។ អង់គ្លេសយល់ថា ការចេះភាសាអង់គ្លេសបង្កភាពងាយស្រួលក្នុងទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ ជាពិសេសអាចចៀសផុតពីការបោកបញ្ឆោតរបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។	នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដេវីដ ខេមើរ៉ូន បញ្ជាក់ថា វាជាតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការចេះភាសាអង់គ្លេសរបស់ស្ត្រីឥស្លាម ប្រសិនបើពួកគេមិនចង់និរទេសចេញពីអង់គ្លេសទេនោះ។ លោកបន្តថា ការមិនចេះភាសាអង់គ្លេស នឹងធ្វើឲ្យអ្នកទាំងនោះងាយស្រួលរងការបោកបញ្ឆោតពីសំណាក់ក្រុមជ្រុលនិយម ជាពិសេសក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម ឬក្រុមដែស្ហ (Daesh)។ តាមពិតទៅ អង់គ្លេសមានច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ ដែលតម្រូវឲ្យប្ដីប្រពន្ធត្រូវតែចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេស មុនចូលមករស់នៅជាមួយគ្រួសារពួកគេ។ ប៉ុន្តែលោក ខេមេរ៉ូន ចង់ឲ្យមានការធ្វើតេស្តសាកល្បងសមត្ថភាព ក្រោយពេលពួកគេទាំងនោះចូលមករស់នៅទឹកដីអង់គ្លេសបានរយៈពេលពីរឆ្នាំកន្លះ។ ការធ្វើតេស្តនេះ គឺដើម្បីឲ្យប្រាកដថា ជនអន្តោប្រវេសន៍ទាំងនោះអាចប្រើភាសាអង់គ្លេសបាន។ លោកថា៖«អ្នកមិនអាចធានាថាអ្នកអាចរស់នៅក្នុងទឹកដីអង់គ្លេសបានទេ ប្រសិនបើអ្នកមិនខំពង្រឹងភាសាអង់គ្លេស»។ ការលើកឡើងខាងលើរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស កើតឡើងខណៈដែលសមាជិកបក្សអភិរក្សរបស់លោក ខេមេរ៉ូន ដាក់ចេញគម្រោងដែលមានទឹកប្រាក់២០លានអឺរ៉ូ សម្រាប់ជួយដល់ស្ត្រីនៅតាមសហគមន៍ដាច់ស្រយាលនានា ចូលរួមក្នុងសង្គមអង់គ្លេស។ យោងតាមការប៉ាន់ស្មានរបស់រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស មានស្ត្រីឥស្លាមជិតពីរសែននាក់ ចេះអង់គ្លេសតិចតួច ឬមិនចេះតែម្ដង ខណៈជនម៉ូស្លីមរស់នៅក្នុងអង់គ្លេសមានប្រហែល២.៧លាននាក់ ក្នុងចំណោមប្រជាជនអង់គ្លេស៥៣លាននាក់។ យ៉ាងណាមិញ អ្វីដែលធ្វើឲ្យលោក ខេមេរ៉ូន ព្រួយបារម្ភនោះគឺ ស្ត្រីម៉ូស្លីមដែលមានសូវចេះភាសាអង់គ្លេសទាំងអស់នោះ អាចនឹងធ្លាក់ចូលអន្ទាក់របស់ក្រុមជ្រុលនិយមបានយ៉ាងស្រួល។ ថ្លែងទៅកាន់វិទ្យុ BBC លោក ខេមេរ៉ូន ថា៖«ប្រសិនបើអ្នកមិនអាចនិយាយអង់គ្លេសបាន អ្នកអាចនឹងពិបាកក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន ហើយអ្នកនឹងងាយទទួលយកសារពីក្រុមជ្រុលនិយមមិនខានឡើយ»។ ប៉ុន្តែលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ខេមេរ៉ូន ក៏បានបកស្រាយដែរថា មិនមែនរាល់ស្ត្រីដែលមិនចេះភាសាអង់គ្លសទាំងនោះ អាចក្លាយជាក្រុមជ្រុលនិយមទាំងអស់នោះទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2339.txt	សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកចំនួនពីរគឺ ជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូងបានសម្រេចជាប្រវតិ្តសាស្ត្រលើកិច្ចព្រមព្រៀងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីបម្រើផ្លូវភេទកូរ៉េខាងត្បូងដែលត្រូវទាហានជប៉ុនបង្ខំកាលពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ទំនាក់ទំនងជប៉ុន-កូរ៉េខាងត្បូងនឹងកាន់តែរីកចម្រើន និងជិតស្និទ្ធ ហើយឥទ្ធិពលអាមេរិក នឹងត្រូវបានពង្រឹងបន្ថែម ដើម្បីទប់ទល់នឹងអំណាចរបស់ចិន ក៏ដូចជាការដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ។	នៅទីបំផុត ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងជាផ្លូវការ និងជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីទាសករកូរ៉េខាងត្បូងដែលត្រូវទាហានជប៉ុនធ្វើបាបសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ ជប៉ុនព្រមបង់សំណងជំងឺចិត្ត ៨.៧លានដុល្លារអាមេរិក ដល់ជនរងគ្រោះ និងទទួលស្គាល់ថាវាជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួន។ តាមពិតទៅ ការឈានមកដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក៏ដោយសារតែមានការជំរុញពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់ប្រទេសទាំងពីរផងដែរ ។ គេប្រហែលជាចាំបានថា កាលពីខែមិនា ឆ្នាំ២០១៤ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ធ្លាប់បានបញ្ចុះបញ្ចូលប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកស្រី ផាក ហ្គនហេ (Park Geun Hye) ឲ្យយល់ព្រមលើការចរចាត្រីភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក ស្ហ៊ិនហ្សូ អាបេ (Shinzo Abe) តែលោកស្រី ផាក បានបដិសេធ ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយមានការចរចាជាសម្ងាត់មក ជំនួបទ្វេភាគីរវាងលោកស្រី ផាកនិងលោក អាបេ ដែលបានធ្វើឡើងនៅឯទីក្រុងសេអ៊ូលកាលពីខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ បានបើកផ្លូវឲ្យមានការដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីបម្រើផ្លូវភេទកូរ៉េខាងត្បូងនៅពេលនោះដែរ។ ការមើលមុខគ្នាមិនត្រូវរបស់ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងនាពេលកន្លងមក បានធ្វើឲ្យអាមេរិកមានការខ្វល់ខ្វាយយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសគឺចំពេលដែលមហាយក្សចិន កំពុងតែបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនផងដែរនោះ ។ នេះមានន័យថា អាមេរិកត្រូវតែបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសទាំងពីរ ងាកមកចរចាពង្រឹងទំនាក់ទំនងគ្នាឡើងវិញ ។ អាមេរិកដែលមានកងទ័ពដល់ទៅ៧៥០០០នាក់នៅជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង ពិតជាចង់ឲ្យប្រទេសទាំងពីរស្និទ្ធស្នាលជាមួយគ្នា ដ្បិត អាមេរិកអាចបន្តវត្តមានទ័ពរបស់ខ្លួនដោយស្រួល និងពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ។ ពេលនេះ អាមេរិកដែលកំពុងលូកដៃក្នុងសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ពិតជាត្រូវការយ៉ាងចាំបាច់នូវការគាំទ្រពីសំណាក់រដ្ឋាភិ បាលកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនក្នុងការទប់ទល់ជាមួយឥទ្ធិពលចិនក្នុងតំបន់ ។ ក្រៅពីនេះ ការខិតចូលកាន់តែជិតរវាងជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងក្លាយជាសម្ពាធថ្មីមួយទៀតសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង ក្នុងករណីការចរចាកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរដែលកំពុងជាប់គាំងតាំងពីឆ្នាំ២០០៩មក ។ ការឯកភាពគ្នារវាងជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូងពិតជាមានប្រយោជន៍ខ្លាំងដល់អាមេរិក ក្នុងការប្រឈមមុខនឹងចិនដែលនៅក្រោយកូរ៉េខាងជើងរហូតមក ។ ដូច្នេះហើយ បានជាលោក អូបាម៉ា តែងប្រាប់លោកស្រីផាក និងលោក អាបេ ឲ្យទុកការមិនចុះសម្រុងគ្នាដោយឡែកសិន ហើយបន្តទំនាក់ទំនងល្អទៅមុខ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_234.txt	សិង្ហបុរីបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង F-15SG ចំនួនពីរគ្រឿង ដើម្បីអមដំណើរជើងហោះហើរ Air India Express ដែលនៅឆ្ងាយពីតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅ បន្ទាប់ពីយន្តហោះនេះត្រូវបានគំរាមកំហែងដោយគ្រាប់បែក។	រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិសិង្ហបុរី លោក Ng Eng Hen បានលើកឡើងនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលាថា យន្តហោះចម្បាំង F-15SG ពីរគ្រឿងរបស់កងទ័ពអាកាសសិង្ហបុរីបានចេញដំណើរ និងអមដំណើរ Air India Express ជើងហោះហើរ AXB684 បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានទទួលអ៊ីមែលជូនដំណឹងថាមានគ្រាប់បែកនៅលើយន្តហោះ។ នេះជាលើកទីបី ក្នុងរយៈពេល២ថ្ងៃដែលយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ឥណ្ឌា ត្រូវបានគេគំរាមបំផ្ទុះ។ លោក Ng បានលើកឡើងថា យន្តហោះឥណ្ឌាបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាពនៅព្រលានយន្តហោះ Changi នៅម៉ោង ១០:០៤ យប់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា។ ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់សិង្ហបុរី និងក្រុមកម្ចាត់ជាតិផ្ទុះត្រូវបានដំណើរការ។ លោក Ng បាននិយាយថា៖ «ក្រោយពេលចុះចត យន្តហោះនេះត្រូវបានប្រគល់ទៅប៉ូលិសអាកាសយានដ្ឋានដើម្បីស្រាជ្រាវ»។ ប៉ូលីសអាកាសយានដ្ឋាន Changi បានត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខ ហើយមិនបានរកឃើញវត្ថុគំរាមកំហែងនៅលើយន្តហោះនោះទេ ប៉ុន្តែនៅតែបន្តស៊ើបអង្កេត។ Air India មិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណើសុំបំភ្លឺទេ។ នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយនៅលើបណ្តាញសង្គម ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានប្រកាសថា ជើងហោះហើរមួយទៀតនៃជើងហោះហើររបស់ខ្លួនទៅកាន់ទីក្រុងឈីកាហ្កោ អាម៉េរិក បានចុះចតនៅប្រទេសកាណាដានៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា បន្ទាប់ពីទទួលបានអ៊ីមែលគំរាមកំហែង។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air India និងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ឥណ្ឌាផ្សេងទៀតត្រូវបានគំរាមកំហែងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះ។ ជើងហោះហើររបស់ Air India ពី Mumbai ទៅកាន់ New York នៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ត្រូវបង្វែរទៅ Delhi បន្ទាប់ពីមានការគំរាមកំហែងដោយគ្រាប់បែក។ IndiGo ដែលជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបរបស់ឥណ្ឌាត្រូវបានគំរាមកំហែងដូចគ្នានៅលើជើងហោះហើរពីរទៅកាន់ Jeddah ក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងទីក្រុង Muscat ក្នុងប្រទេសអូមែន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2340.txt	រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានបញ្ជូនទ័ពជាច្រើនទៅកាន់តំបន់ភាគខាងជើងទៅសង្គ្រោះប្រជាជននៅតំបន់ ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុន។ ប្រជាជនជាច្រើនត្រូវបានជម្លៀសចេញពីផ្ទះសម្បែង ខណៈទីក្រុងទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ York បានលិចលង់ដោយទឹកជំនន់ដែរ។	លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសលោក ដេវីដ ខេមឺរ៉ូន បានប្រកាសបញ្ជូនទ័ពបន្ថែមទៅកាន់តំបន់រងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរដោយទឹកជំនន់នៅភាគខាងជើងប្រទេស។ លោក ខេមឺរ៉ូន ប្រកាសដូចនេះ ក្រោយពេលប្រជុំបន្ទាន់ជាមួយគណៈកម្មាធិការសង្គ្រោះ COBRA ជុំវិញគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ ដែលកំពុងក្លាយជាបញ្ហាធំនៅក្រោយបុណ្យ Christmas ។ សារព័ត៌មានជាច្រើនរបស់អង់គ្លេសបានចុះផ្សាយថា លោក ខេមឺរ៉ូន នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់លិចលង់ក្នុងទីក្រុង York ខណៈដែលទឹកទន្លេបានពេញប្រៀបច្រាំង ហើយក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់កំពុងតែញាប់ដៃជើងក្នុងការជួយសង្គ្រោះប្រជាជន ។ ទីក្រុងឧស្សាហកម្មនៅតំបន់ Leeds និង Manchester ក៏ដូចជាទីក្រុងតូចៗដែលនៅជុំវិញនោះ ក៏បានលិចលង់ដោយទឹកជំនន់ផងដែរ។ នៅក្នុងទីក្រុង York មានទីតាំងប្រហែល៣៥០០កន្លែង ដែលកំពុងតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ហើយមជ្ឈមណ្ឌលពិសេសត្រូវបានបង្កើតឡើងជាទីជម្រកសម្រាប់អ្នកដែលភៀសខ្លួនចេញពីទឹកជំនន់។ ផ្ទះសម្បែងច្រើនជាង៧ពាន់ខ្នង នៅGreater Manchester និង Lancashire បានដាច់ចរន្តអគ្គិសនីទាំងអស់។ ចំណែកឯក្នុងទីក្រុង Rochdale អាជ្ញាធរបានស្នើសុំឲ្យប្រជាជនបិទភ្លើងដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់បុណ្យ Christmas ដើម្បីជួយសន្សំសំចៃអគ្គិសនី ។ លើសពីនេះ កងទ័ពចំនួន២០០នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅជួយកងទ័ពចំនួន៣០០នាក់ផ្សេងទៀតដែលកំពុងជួយតំបន់ដែលរងគ្រោះស្រាប់។ កងទ័ពទាំងអស់ នឹងសហការជាមួយក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ដែលកំពុងធ្វើការ ចាប់តាំងពីមានការព្យាករណ៍ពីកម្រិតទឹកភ្លៀងមក។ មួយវិញទៀត កងទ័ព១ពាន់នាក់ ក៏ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្រោមការប្រុងជើងការខ្ពស់ ដើម្បីត្រៀមចេញអន្តរាគមន៍ បើសិនស្ថានភាពទឹកជំនន់កាន់តែអាក្រក់។ ការព្រមានពីទឹកជំនន់របស់អាជ្ញាធរមានរហូតដល់ទៅ ២០០លើកហើយ ដែលត្រូវបានគេប្រកាសនៅអង់គ្លេស និងវេល ។ ក្នុងចំណោមការព្រមានទាំងអស់ មានការព្រមានចំនួន២៤លើក ដែលមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរដែលអាចគំរាមកំហែងដល់ជីវិត។ បើតាមអ្នកព្យាករណ៍ធាតុអាកាស កម្រិតទឹកទន្លេនឹងបន្តកើនឡើង មុនពេលស្រកចុះនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ។ មានន័យថា ទឹកជំនន់ នឹងបន្តយាយីទីតាំងមួយចំនួននៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះទៀត៕ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2341.txt	បើទោះជាអាមេរិក មិនមែនជាភាគីពាក់ព័ន្ធនៃជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងក៏ដោយ អាមេរិក ត្រូវបានគេ មើលឃើញថាជាតួអង្គមួយដ៏សំខាន់ដែលប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយវាតទីរបស់ចិនក្នុងតំបន់ជម្លោះ។ តែប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះអាមេរិក បានអវត្តមានក្នុងការបញ្ជួននាវាល្បាតរបស់ខ្លួនមកកាន់តំបន់ជម្លោះ ខណៈចិនកំពុងតែបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនកាន់តែខ្លាំង ដែលអវត្តមាននេះ បានទទួលការរិះគន់ពីស្ថាប័ន ពាក់ព័ន្ធកំពូលរបស់អាមេរិកខ្លួនឯងផ្ទាល់។	នៅថ្ងៃទី០៨ មករា ម្សិលមិញ ប្រធានរដ្ឋសភាអាមេរិកចេញពីបក្សសាធារណៈរដ្ឋលោក ប៉ូល រ្យ៉ាន (Paul Ryan) បានរិះគន់រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលបានយឺតយ៉ាវក្នុងការប្រតិ បត្តិការនូវនាវាល្បាតទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយសារគោលនយោបាយកាត់បន្ថយនាវារបស់លោកអូបាម៉ា។ ការរិះគន់នេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីចិន បានបញ្ជូនយន្តហោះរបស់ខ្លួនទៅកាន់តំបន់ ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាបន្តបន្ទាប់ដែលបានគំរាមកំហែងដល់សិទ្ធិសេរីភាពនៃការហោះហើរ។ សកម្មភាពវាតទីរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង កំពុងតែក្លាយជា ប្រធានបទក្តៅមួយដែលធ្វើឲ្យមានការរង្គោះរង្គើរគ្នានៅក្នុងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៃរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ិនតោន។ ហើយចុងក្រោយនេះ កាលពីថ្ងៃទី០៦ មករា កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានបញ្ជូនយន្តហោះរបស់ខ្លួនបន្ថែម បន្ទាប់ពី បានហោះហើរកាលពីថ្ងៃទី០២ ខែមករា កន្លងទៅ ទៅកាន់ថ្មប៉ប្រះ Fiery Cross ដែលស្ថិតនៅក្នុងបណ្តុំកោះស្ព្រាតលីដែលជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រដ្ឋពាក់ព័ន្ធអាស៊ានដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិករួមមានវៀតណាម និងហ្វីលីពីន បានថ្កោលទោស និងចាត់ទុកសកម្មភាពចិនថាបានគំរាមកំហែងសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងសិទ្ធិសេរីភាពនៃការហោះហើរ និងនាវាចរណ៍។ តែរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក មិនបានបង្ហាញពីចំណាត់ការណាមួយដើម្បីឆ្លើយតបទៅ នឹង សកម្មភាពដ៏គឃ្លើនរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះនោះទេ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក ប៉ូល រ្យ៉ាន បានរិះគន់រដ្ឋបាលលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ាយ៉ាងខ្លាំងពីគោលនយោ បាយកាត់បន្ថយនៃការបញ្ជូននាវាល្បាត ជាពិសេសទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីធានាពីតុល្យការ នៃអំណាចជាមួយនឹងចិន។ លោក ប៉ូល បានបន្ថែមទៀតថា ភាពអសកម្មនេះ បានបង្ហាញថា អាមេរិក ពិតជាត្រូវការកងទ័ព និងទាហានជើងទឹកដ៏រឹងម៉ាំ និងគោលនយោបាយការបរទេសមួយពិតប្រាកដដែលរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន មិនមាន។ ឆ្លៀតឱកាសនេះ បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណៈរដ្ឋ និងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកលោក Marco Rubio បានប្រលូកពាក្យសម្តីថា ប្រសិនបើ លោក ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតី លោក នឹងបញ្ជូននាវាបន្ថែម ទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីប្រជែងនឹងចិន ដោយសហការជាមួយនឹង សម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះដែនអធិបតេយ្យរវាងរដ្ឋអាស៊ានដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ ជម្លោះនេះ បានអូសបន្លាយជាច្រើន ទសវត្សរ៍ហើយ ដ្បិតចិន បានទាមទារស្ទើរតែតំបន់ទាំងស្រុងតាមកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ ខណៈរដ្ឋអាស៊ាន ទាមទារដោយយោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥ កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ិនតោន ក៏បានបញ្ជូននាវាល្បាតរបស់ខ្លួនក្រោម ហេតុផលនៃការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍អន្តរជាតិនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលក្បែរនឹងកោះសិប្បនិម្មិតដែលបានសាងសង់នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះផងដែរ។ ហើយអាមេរិក ក៏បានសន្យាថានឹងបញ្ជូននាវាល្បាតរៀងរាល់ត្រីមាសម្តងផងដែរ។ តែចុងក្រោយនេះគេមិនទាន់ឃើញមាន វត្តមាន នាវាអាមេរិកណាមួយ មកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅឡើយនោះទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2342.txt	ថ្មីៗនេះ ទស្សនាវដ្តីអក្សរសាស្ត្រនិងនយោបាយអង់គ្លេសLondon Review of Books បានចុះផ្សាយអត្ថបទរបស់លោក Seymour Hersh ជាអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក ដែលបានលើកឡើងថា មន្ទីរប៉ង់តាហ្កូនអាមេរិកដឹងច្បាស់ថា តួកគីគឺជាឧបសគ្គក្នុងយុទ្ធនាការកំចាត់ក្រុមជីហាតរដ្ឋ-ស្លាម ឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) នៅស៊ីរី។ យោងតាមអ្នកសារព័ត៌មានរូបនេះ តួកគីបានប្រែក្លាយគម្រោងជំនួយអាវុធដែលអាមេរិកជួយក្រុមប្រឆាំងលោកអាសាដ អោយបានទៅជាប្រយោជន៍របស់ក្រុមប្រឆាំងទាំងអស់ ក្នុងនោះក៏មានសាខាក្រុមអាល់កៃដានៅស៊ីរីផងដែរ។	សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោកស្រី ព្រំសឿន សូលីណា៖ បើសិនជាតួកគីពិតជាបានកែប្រែគម្រោងអាវុធដែលអាមេរិកចង់ជួយក្រុមប្រឆាំង ដោយយកគម្រោងនេះទៅជួយក្រុមអាល់កៃដាមែននោះ វាជាស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ណាស់ សម្រាប់យុទ្ធនាការប្រឆាំងក្រុមភេរវជននៅស៊ីរី។ យោងតាមអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក Seymour Hersh ទាហានអាមេរិកចង់អោយអ្នកដឹកនាំអាមេរិកបានយល់ថា បើលោកអាសាដចុះពីអំណាច នោះស៊ីរីនឹងធ្លាក់ក្នុងភាពចលាចលធ្ងន់ធ្ងរ ពេលដែលក្រុមជ្រុលនិយមឡើងកាន់អំណាច។ អ្នកកាសែតអាមេរិកSeymour Hersh បានកត់ត្រាពាក្យពេចន៍របស់ឧត្តមសេនីយ៍ឯកMichael Flynn ជាមេបញ្ជាការចារកិច្ចផ្នែកការពារជាតិរបស់អាមេរិក។ មេយោធាចារកិច្ចរូបនេះបាននិយាយថា ក្រុមប្រឆាំងនឹងលោកអាសាដនៅស៊ីរីស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមជីហាត ហើយតាមព្រំដែនតួកគីវិញ អាជ្ញាធរតួកគីមិនសូវប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់ការហូរចូលនៃសកម្មជនប្រយុទ្ធជាពលរដ្ឋបរទេស និងអាវុធយុទ្ធភណ្ឌប៉ុន្មានទេ។ យើងមិនមែនទើបនឹងលឺលើកដំបូងទេ ចំពោះរឿងថាតួកគីហៃអើមិនសូវចង់កំចាត់ក្រុមដែស្ហ។ អតីតមេក្រុមដែស្ហម្នាក់ឈ្មោះKerim Amara ជាជនជាតិទុយនីស៊ី បានប្រាប់សារព័ត៌មានSputnik ដែរថា តួកគីថែមទាំងបានជួយសម្រួលក្រុមដែស្ហ អោយជ្រើសរើសបានមនុស្ស ចូលមកជួយប្រយុទ្ធក្នុងក្រុមខ្លួនទៀតផង។ មេក្រុមដែស្ហ Kerim Amara ត្រូវបានកងកម្លាំងកៀឌីស្ថានចាប់ខ្លួននៅស៊ីរី។ អតីតមេក្រុមជីហាតរូបនេះបានចូលបម្រើក្រុមភេរវជនរដ្ឋអ៊ីស្លាម ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ក្រោយមានចលនាបដិវត្តន៍នៅទុយនីស៊ី។ មេក្រុមជីហាតនេះបន្ថែមថា តួកគីនិងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានជួយជាស្បៀងដល់កងកម្លាំងក្រុមភេរវជន ហើយកន្លងមក តួកគីក៏បានដោះលែងភេរវជន១៨០នាក់ ដើម្បីលោះយកបុគ្គលិកកុងស៊ុលតួកគីនៅអ៊ីរ៉ាក់៤៩នាក់ ដែលក្រុមភេរវជនចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំងទៀតផង។ ស្តាប់ការអះអាងរបស់អតីតមេក្រុមដែស្ហ និងអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក Seymour Hersh យើងឃើញថា សមរភូមិស៊ីរីពិតជាច្របូកច្របល់ណាស់។ ខណៈក្រុមប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តកំពុងកំចាត់ក្រុមដែស្ហ តួកគីឯណោះវិញបែរជាមានឈ្មោះដូចអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដែរថា បានជួយក្រុមដែស្ហ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ខាងទាហានអាមេរិកក៏ចង់ប្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំអាមេរិកដែរថា រុស្ស៊ីនិងចិនមិនមែនជាសត្រូវអាមេរិកទេ តែជាសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងយុទ្ធនាការកំចាត់ភេរវកម្ម។ ផ្ទុយទៅវិញ មេយោធាចារកិច្ច លោក Michael Flynn មានអារម្មណ៍ថា រដ្ឋបាលលោកអូបាម៉ាហាក់មិនចង់លឺការពិតទាំងនេះទេ។ រដ្ឋបាលលោកអូបាម៉ាចង់អោយលោកអាសាដចុះពីអំណាច តែក៏មិនចង់អោយនយោបាយស៊ីរីធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃក្រុមជ្រុលនិយមដែរ។ ប៉ុន្តែ ទាហានអាមេរិកប្រាប់ថាថា ក្រុមជ្រុលនិយម ក្រុមជីហាតសុទ្ធតែដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងស៊ីរី។ តើអាចមានអ្នកណាដែលសក្តិសមជាងលោកអាសាដ អាចឡើងមកកាន់កាប់ស៊ីរីបានប្រសើរជាងលោកអាសាដទៅ? តែបើអោយលោកអាសាដនៅបន្តអំណាច គឺផ្ទុយពីជំហររដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។ គិតចុះគិតឡើង អាមេរិកនៅតែមិនអាចរកដំណោះស្រាយអោយស៊ីរីបាន។ មិនពិបាកឆ្ងល់ទេបើអាមេរិកមិនចង់បើកភ្នែកមើលការពិតទាំងនេះ។ ម្យ៉ាងទៀត ខាងនយោបាយអន្តរជាតិវិញ អាមេរិកមិនសូវត្រូវគ្នានឹងចិន រឺរុស្ស៊ី ដែលកំពុងគាំទ្រលោកអាសាដទេ។ ដូច្នេះ រដ្ឋបាលលោកអូបាម៉ាប្រហែលពិបាកទទួលយករុស្ស៊ីនិងចិន មកធ្វើជាសម្ព័ន្ធមិត្ត តាមការយល់ឃើញរបស់ទាហានអាមេរិកណាស់៕ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោកស្រី ព្រំសឿន សូលីណា៖ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោកស្រី ព្រំសឿន សូលីណា៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2343.txt	នៅសល់តែរយៈពេល២ថ្ងៃទៀតទេ តៃវ៉ាន់ នឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីនិងសភាថ្មីរបស់ខ្លួនហើយ ។ ការបោះឆ្នោត នេះអាចថាជាការកំណត់លើជោគវាសនាដែនកោះ និងជាការជ្រើសរើសដែលត្រូវពិចារណាឲ្យបានដិតដល់ ។ ប្រជាជនតៃវ៉ាន់នឹងជ្រើសរើសរវាងនយោបាយរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយចិនរបស់បក្សគួរមីងតាំង (KMT) ឬក៏នយោបាយផ្ដាច់ខ្លួនងាករកការប្រកាសឯករាជ្យរបស់បក្សប្រឆាំង ។	ជោគវាសនារបស់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ជាង២៣លាននាក់ នឹងត្រូវកំណត់ដោយការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ខាងមុខនេះ ខណៈបេក្ខជនប្រធានាធិបតីមកពីគណបក្សនយោបាយនានាកំពុងតែញាប់ដៃញាប់ជើងរៀបចំយុទ្ធនាការរកសំឡេងឆ្នោតរបស់ខ្លួន ។ ពួកគេបានបញ្ចេញសារនយោបាយជាច្រើនជាពិសេសទំនាក់ទំនងជាមួយចិនតែម្ដង។ គណបក្សសំខាន់ចំនួនពីរដែលជាគូប្រជែងស្រួចស្រាវ គឺបក្សគួរមីងតាំងនិងបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន។ បក្សទាំងពីរ បានបង្ហាញគោលនយោបាយផ្ទុយគ្នាលើទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងចិន។ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន (DPP) ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មានជំហររឹងត្អឹងក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយមហាយក្សចិន។ កន្លងមក បក្សនេះគំរាមថា អនាគតរបស់តៃវ៉ាន់គឺស្ថិតក្នុងកណ្តាប់ដៃប្រជាជនតៃវ៉ាន់ ២៣លាននាក់ ដែលរឿងនេះត្រូវបានចិនចាត់ទុកថាជាការប៉ុនប៉ងប្រកាសឯករាជ្យ។ ប្រសិនបើបក្សប្រឆាំង ឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឬសភានោះ ទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងតៃវ៉ាន់ពិតជាកាន់តែរកាំរកូសមិនខាន ហើយការប្រឈមមុខគ្នាផ្នែកយោធាអាចនឹងកើតឡើងជាក់មិនខាន។ ដូចឃើញស្រាប់ហើយ កាំជ្រួចរាប់រយដើមរបស់ចិនប៉េកាំងត្រូវបានដាក់ពង្រាយតម្រង់មកគំរាមតៃវ៉ាន់ ។ ផ្ទុយពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន បក្សគូរមីងតាំងតែងមានជំហរទន់ភ្លន់ជាមួយចិន ដែលនេះជាមូលហេតុនាំឲ្យបក្សនេះ អាចធ្លាក់ប្រជាប្រិយភាព ។ តាំងពីបក្សនេះកាន់អំណាចនៅតៃវ៉ាន់មក ទំនាក់ទំនងចិន និងតៃវ៉ាន់មានភាពល្អប្រសើរ ជាពិសេសលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ដ្បិតតៃវ៉ាន់ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើទីផ្សារចិន។ លើសពីនេះ ជំនួបជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក Ma Ying-jeou និងប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង នៅឆ្នាំ២០១៥ កាន់តែបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីគោលនយោបាយរបស់គណបក្សគូរមីងតាំងចំពោះចិន ។ ប៉ុន្តែប្រជាជនតៃវ៉ាន់ដូចជាមិនពេញចិត្តនឹងភាពជិតស្និទ្ធនេះទេ ពីព្រោះពួកគេគិតថា ចិនបញ្ចូលឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនតាមរយៈសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មប្រទេសទាំងពីរ ។ ជាក់ស្ដែងនោះ កាលពីខែមិនា ឆ្នាំ២០១៥ និស្សិតតៃវ៉ាន់រាប់ពាន់នាក់បានសម្រុកចូលសភា ដើម្បីតវ៉ាប្រឆាំង រដ្ឋាភិបាលដែលយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ដោយមិនពិភាក្សាឲ្យបានល្អិតល្អន់ជាមុន ។ ជារួម បញ្ហាឯករាជ្យជារឿងដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ទាំងមូល តែទំនាក់ទំនងជាមួយចិនក៏មិនអាចទុកចោលបានដែរ ។ មួយវិញទៀត វាមិនទាន់ដល់សម្រាប់តៃវ៉ាន់ ប្រកាសឯករាជ្យនោះទេ ព្រោះចិនមិនអាចសម្ងំស្ងៀមឡើយ។ ហើយចិនបានគំរាមរួចហើយថា បើតៃវ៉ាន់ហ៊ានប្រកាសឯករាជ្យ នោះខ្លួននឹងលើកទ័ពវាយទៅវាយដល់កោះហើយក្រសោបយកប៉េកាំងមិនខាន ។ នៅពេលនេះ តៃវ៉ាន់គួរតែផ្ដោតលើសេដ្ឋកិច្ចជាមុនសិន ពោលគឺខំពង្រឹងខ្លួនឲ្យរឹងមាំមុនពេលសម្រេចថាប្រកាសឯករាជ្យឬអត់ ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2344.txt	ភ្នំពេញ៖ កូនស្រីច្បងរបស់មន្ត្រីព័ត៌មានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមួយរូបបានសរសេរលិខិតទៅលោកប្រធានាធិបតី សហរដ្ឋអាមេរិក Barack Obama ស្នើឲ្យលោកជួយអន្តរាគមន៍ ឲ្យមានការដោះលែងឪពុករបស់ខ្លួន គឺលោក មាជ សុវណ្ណារ៉ាដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំងនាក្រុងភ្នំពេញ។ នេះបើយោងតាមលិខិតដែលVOA បានទទួលនាព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។	កូនស្រីច្បងរបស់លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា គឺកញ្ញា សុវណ្ណារ៉ា សុជាតាដែលកំពុងរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានរៀបរាប់ក្នុងលិខិតទៅកាន់លោកប្រធានាធិបតី Obama ថាឪពុករបស់ខ្លួនមិនបានប្រព្រឹត្តខុសអ្វីនោះទេដោយគ្រាន់តែធ្វើការផ្សព្វផ្សាយពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លិខិតដែលផ្ញើទៅកាន់លោក Obama នាថ្ងៃពុធក៏បានគូសបញ្ជាក់ថាការកាត់ទោសលើឪពុកខ្លួនគឺក្រោមការបង្គាប់បញ្ជាពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលក្តោបអំណាចជាង៣០ ឆ្នាំ។ នៅក្នុងលិខិតជាភាសាអង់គ្លេសទៅកាន់លោកObama កញ្ញា សុវណ្ណារ៉ា សុជាតា វ័យ១៦ឆ្នាំ បានសរសេរក្នុងន័យដើមយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំសូមស្នើឲ្យលោកជួយដោះលែងឪពុករបស់ខ្ញុំ មាជ សុវណ្ណារ៉ា ដែលជាពលរដ្ឋអាមេរិកនោះ។ គាត់ត្រូវបាន គេចោទដោយគ្មានកំហុស ថាបានបង្កើត «កុប្បកម្ម‍» និងកាត់ទោសដាក់ពន្ធនាគារ រយៈពេល២០ ឆ្នាំក្នុងមន្ទីរអប់រំកែប្រែព្រៃស ដែលមានសភាព ដុនដាបនិងពុករលួយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»។ សុវណ្ណារ៉ា សុជាតា ក៏បានរៀបរាប់ពីស្ថានភាពគ្រួសារខ្លួនដែលរស់នៅគ្មានឪពុកថាកំពុងស្ថិតក្នុង « ភាពអស់សង្ឃឹម និង ឈឺចាប់» ដោយសារតែម្តាយរបស់នាងត្រូវមើលថែប្អូនស្រីទាំងពីររបស់នាង និង មើលការខុសត្រូវ សារព័ត៌មានខ្មែរប៉ុស្តិ៍ (Khmer Post) តែម្នាក់ឯង។ ការផ្ញើលិខិតសុំអន្តរាគមន៍នេះកើតមានឡើងក្នុងខណៈពេលដែលលោកប្រធានាធិបតីអូបាម៉ាគ្រោងនឹងជួបប្រជុំជាមួយនឹងមេដឹកនាំអាស៊ាននៅរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ានៅពាក់កណ្តាលខែក្រោយ ហើយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្វើដំណើរទៅចូលរួមផងដែរ។ លោកមាជ សុវណ្ណារ៉ា មន្ត្រីព័ត៌មាននៃគណបក្សជំទាស់ ដែលមានសញ្ជាតិ អាមេរិកាំង និង សកម្មជន ១០រូប ផ្សេងទៀត ត្រូវបានតុលាការក្រុងភ្នំពេញ កាត់ទោស នាខែតុលាកន្លងមកនេះ ពីបទចូលរួមនិងធ្វើកុប្បកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលពេលដែលសកម្មជន គណបក្សជំទាស់ធ្វើបាតុកម្មរំដោះទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៤។ តុលាការបានដាក់ទោសលោកនិងសកម្មជនផ្សេងទៀត ពី៧ ដល់២០ឆ្នាំ ដោយសំអាងថា បានបង្កឲ្យមានអំពើហិង្សាធ្វើឲ្យមានអ្នកបម្រើការសន្តិសុខរបួសជាង៤០នាក់ក្នុងពេលប៉ះទង្គិចគ្នានោះ។ ទាក់ទិននឹងការស្នើសុំឲ្យមានការដោះលែងលោក មាជ សុវណ្ណារ៉ានេះ អ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន បានប្រាប់ VOA ថានេះគឺជាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិកាំង ក៏ប៉ុន្តែ វាមិនស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់ តុលាការកម្ពុជានោះទេ ហើយប្រទេសកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសឯករាជ្យមិនស្ថិតក្រោមបង្គាប់របស់ប្រទេសណានោះដែរ។ «នេះគឺជាសិទ្ធិរបស់គាត់។ ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋអាមេរិក អាចបញ្ចេញមតិរបស់គាត់ ឬក៏ធ្វើការស្នើសុំតាមស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធទៅតាមការយល់ឃើញរបស់គាត់ទៅណា។ហើយសម្រាប់កម្ពុជាយើង គឺគ្មានអ្វីអត្ថាធិប្បាយនោះទេដោយសារតែយើងជារដ្ឋអធិបតេយ្យហើយយើងធ្វើការ ចំណាត់ការតាមនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់របស់យើងជាធរមាន។ ហើយក្នុងនាមជារដ្ឋអធិបតេយ្យមិនស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធ ហើយក៏មិនមានការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅ ដែរបាទ!»។ លោក ជិន ម៉ាលីន បានការពារចំណាត់ការរបស់តុលាការកម្ពុជាចំពោះការកាត់ទោស លោកមាជ សុវណ្ណរ៉ា ដោយលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ជាទិដ្ឋភាពច្បាប់អ្នកដែលអាចវាយតម្លៃបានថាគាត់មានកំហុសឬគ្មានកំហុសមានពិរុទ្ធ ឬក៏គ្មាននោះគឺមានតែស្ថាប័នតុលាការទេអញ្ចឹងសម្រាប់សាម៉ីខ្លួនគឺគ្រាន់តែជាការយល់ឃើញជាលក្ខណៈឯកជនរបស់គាត់។ ប៉ុន្តែជាទិដ្ឋភាពផ្លូវច្បាប់គឺមានតែស្ថាប័នដែលមានសមត្ថកិច្ចនោះទេ។ ហើយប្រសិនជាគាត់យល់ថាឪពុករបស់គាត់មិនមានកំហុសឬមិនមានពិរុទ្ធនោះទេគឺគាត់អាចធ្វើការតតាំង ទៅតាមផ្លូវច្បាប់ និងសេរីភាពដែលច្បាប់បានផ្តល់ឱ្យ»។ មន្ត្រីនាំពាក្យរបស់ស្ថានទូតអាមេរិក គឺលោក Jay Raman បានបញ្ជាក់ប្រាប់VOA តាមរយៈសារអេឡិកត្រូនិកឬ
article_2345.txt	រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់ បានប្រកាសពីជោគជ័យក្នុងការរំដោះទីក្រុង រ៉ាម៉ាឌី (Ramadi) ពីក្រុមរដ្ឋឥស្លាម ឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) ក្រោយពេលប្រយុទ្ធគ្នាអស់ជាច្រើនខែមកហើយនោះ ។ ទង់ជាតិអ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានឃើញចងព្យួរនៅតាមអាគាររដ្ឋបាលក្នុងទីក្រុង ហើយពេលនេះ កងទ័ពកំពុងតែបោសសម្អាតគ្រាប់បែក ដែលបានដាក់បង្កៃដោយក្រុមជ្រុលនិយម។	លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ម្សិលមិញ កងទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ បានបណ្ដេញក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធរដ្ឋឥស្លាមចេញពីទីក្រុងរ៉ាម៉ាឌី និងបានរំដោះទីក្រុងនោះរួចរាល់ហើយ។ ជ័យជមុះ្ននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមរដ្ឋឥស្លាម បានចូលទៅកាន់កាប់តំបន់នោះតាំងពីខែឧសភាមកម្ល៉េះ។ លោក ឧត្តមសេនីយ៍ យ៉ាយ៉ា រ៉ាស៊ូល (Yahya Rasool) បានថ្លែងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ទៅ ប្រជាជនថា ទីក្រុងរ៉ាម៉ាឌី ត្រូវបានរំដោះហើយ ពេលនេះកងកម្លាំងប្រឆាំងភេរវកម្មបានលើកទង់ជាតិនៅខាងលើអាគាររដ្ឋាភិបាល ។ កងទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ បានបាញ់កាំភ្លើងរះឡើងលើ ដើម្បីអបអរជ័យជម្នះរបស់ខ្លួន ខណៈដែលមេបញ្ជាការយោធាអ៊ីរ៉ាក់ធ្វើដំណើរចូលទីក្រុងដែលទើបតែដណ្ដើមបាននេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គេនៅតែសង្កេតឃើញថា មានការប្រយុទ្ធគ្នាខ្លះរវាងកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ាក់ និងក្រុមសកម្មជន ដែលនៅសេសសល់ក្នុងទីក្រុង។ តែបើតាមសម្ដីកងទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ វាមិនមែនជាបញ្ហាអ្វីនោះទេ ។ ហើយនៅពេលនេះ ការងារសំខាន់នោះ គឺការដោះគ្រាប់បែក និងអន្ទាក់ដែលក្រុមដែស្ហបន្សល់ទុកមុនចាកចេញ ។ ក្រុមដែស្ហបានបង្កៃគ្រឿងផ្ទុះប្រមាណជាង ៣០០ គ្រាប់នៅតាមអាគាររដ្ឋាភិបាល និងនៅតាមដងផ្លូវនានា ។ ជុំវិញនៃជ័យជម្នះនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីរ៉ាក់ លោក ហេដើ អាល់អាបាឌី (Haider al-Abadi) បានសាទរចំពោះកងទ័ពក្នុងប្រតិបត្តិការលើកនេះ ហើយលោកបានប្រកាសថា គោលដៅបន្ទាប់នោះគឺរំដោះទីក្រុង ម៉ូស៊ុល (Mosul) ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់ក្រុមដែស្ហផងដែរ ។ មួយវិញទៀត លោក អាល់អាបាឌី ក៏បានសន្យាថា នឹងបោសសម្អាតក្រុមជ្រុលនិយមឲ្យអស់នៅឆ្នាំ២០១៦។ ជោគជ័យនៃប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមទាហានអ៊ីរ៉ាក់ ក៏ទទួលបានការស្វាគមន៍ និងសាទរ ពីសហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ។ ក្នុងនោះ ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឆាំងនឹងក្រុមដែស្ហដែលដឹកនាំដោយអាមេរិក បានសរសើរដល់កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ាក់។ ហើយជ័យជម្នះនេះ ក៏ជាចំណែកមួយ របស់ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តផងដែរ ដ្បិតកន្លងមក ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្ត បានហ្វឹកហាត់ និងបំពាក់អាវុធដល់ទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ជាច្រើន។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ បានហៅការរំដោះទីក្រុងរ៉ាម៉ាឌី ថាជាជោគជ័យដ៏ធំមួយ ។ ហើយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់លោក ហ្វ្រែង វ៉លធ័រ ស្តែនមីញែរ (Frank-Walter Steinmeier) លើកឡើងថា ជ័យជម្នះនេះ បានបញ្ជាក់ឲ្យឃើញច្បាស់ថា ក្រុមដែស្ហ មិនមែនមិនចេះចាញ់នោះទេ ៕ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2346.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនលោក Fumio Kishida កំពុងតែរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់កូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីពិភាក្សាបញ្ហាស្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងដែលកងទ័ពជប៉ុនបង្ខំឲ្យបម្រើផ្លូវភេទកាលពីជំនាន់សង្គ្រាមលោកលើកទី២។ បញ្ហានេះបានក្លាយជារបាំងដល់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនេះ ដោយសារតែកូរ៉េខាងត្បូងទាមទារឲ្យជប៉ុនសូមទោសជាផ្លូវការ។	កាលពីថ្ងៃសុក្រ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនលោក Fumio Kishida បាននិយាយថា លោកនឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងតាមការបញ្ជារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក Shinzo Abe ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីបម្រើកូរ៉េ ដែលនេះជាបញ្ហាបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២មក។ លោកនឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីជាមួយភាគីកូរ៉េខាងត្បូង ដែលអាចនឹងធ្វើនៅថ្ងៃច័ន្ទសប្ដាហ៍ក្រោយ។ ចំពោះបញ្ហានេះ ទីក្រុងសេអ៊ូលតែងតែទាមទារឲ្យជប៉ុនធ្វើការសុំទោសជាសាធារណៈ ព្រមទាំងផ្ដល់សំណងដល់ស្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រូវបានបង្ខំឲ្យបម្រើផ្លូវភេទកងទ័ពជប៉ុនក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ប៉ុន្តែជប៉ុនបានអះអាងវិញថា បញ្ហានេះត្រូវបានដោះស្រាយក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយតាំងពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដែលតាមរយៈនោះ ជប៉ុនបានផ្ដល់ប្រាក់ចំនួន៨០០លានដុល្លារតាមរយៈជំនួយឬកម្ចីដល់កូរ៉េខាងត្បូង។ ជាមួយគ្នានេះ ខាងរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ការដោះស្រាយបញ្ហានៅលើកនេះ គឺជាការដំណោះស្រាយចុងក្រោយមួយ ហើយជប៉ុនសង្ឍឹមថា រឿងនេះនឹងមិនត្រូវបានលើកមកនិយាយម្ដងទៀតនៅពេលខាងមុខឡើយ។ រឿងរ៉ាវអំពីស្រី្តបម្រើផ្លូវភេទ គឺជាបញ្ហាដ៏រសើបក្នុងសង្គមកូរ៉េខាងត្បូង ពីព្រោះស្ត្រីដែលនៅរស់រាននៅឡើយ ហាក់នៅតែមិនទាន់ព្យាបាលរបួសនេះនៅឡើយ និងតែងទាមទារឲ្យមានការផ្ដល់សំណងឲ្យខ្លួន។ ចំណែកឯរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងលោក Yun Byung-se កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ បានបញ្ជាក់ដែរថា ក្រុមការងារចរចាកំពុងតែធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ លោកថា យើងបានចំណាយពេលច្រើនដើម្បីសម្រេចចេញជាដំណោះស្រាយមួយដែលទាំងជនរងគ្រោះនិងសហគមន៍អន្តរជាតិអាចទទួលយកបាន។ សូមរម្លឹកដែរថា បញ្ហាស្ត្រីបម្រើផ្លូវភេទនៅតែប្រធានបទក្ដៅក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងជប៉ុននិងកូរ៉េ ដែលជារឿយៗបានបង្កកំហឹងខ្លាំងដល់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសនោះ ជនរងគ្រោះកូរ៉េខាងត្បូងតែម្ដង។ យ៉ាងណាទំនាក់ទំនងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរហាក់មានភាពធូរស្រាលក្រោយជំនួបរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក Abe និងលោកស្រីប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង Park Geun-hye កាលពីខែមុនមកនោះ។ ហើយការដោះស្រាយបញ្ហាស្រី្តបម្រើផ្លូវភេទក៏មានដំណើរការលឿនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2347.txt	ភាពតានតឹងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីរ៉ង់កាន់តែអូសបន្លាយជ្រៅទៅហើយ នៅពេលដែលភាគីទាំងពីរ នៅតែបន្តបែរខ្នងដាក់គ្នាដដែល ។ អ្វីដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភនោះគឺ វិបត្តិនេះនឹងធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ដំណើរការសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់ដែលកំពុងហែកហួរដោយជម្លោះ ជាពិសេសវិបត្តិនៅស៊ីរី និងយេម៉ែនតែម្ដង ។	លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ ចាប់តាំងពីការប្រហារជីវិតបព្វជិតនិកាយស៊ីអ៊ីត Nimir al-Nimir មក កម្ដៅទំនាក់ទំនងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីរ៉ង់ មិនបានថមថយនោះទេ តែបែរជាបន្តរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំងទៅវិញ។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងបានផ្អាកចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស ក៏ដូចជាសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មផង ហើយប្រទេសមួយចំនួនទៀតរួមមាន ស៊ូដង់ បារ៉ែន អារ៉ាប់រួម កាតា ក៏បានកោះហៅមន្ត្រីការទូតរបស់ខ្លួនពីអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ ។ ជាការឆ្លើយតបនោះ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានផ្អាកការនាំចូលពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតវិញដែរ និងហាមប្រជាជនធ្វើដំណើរទៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតទៀតផង។ ការធ្លាក់ចុះនៃទំនាក់ទំនងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ មិនត្រឹមតែជារឿងរវាងមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរនោះទេ តែវាក៏នឹងប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់តំបន់ទាំងមូល ដ្បិត ប្រទេសទាំងពីរជាតួអង្គយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិទាំងឡាយដែលកំពុងតែកើតឡើងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាសព្វថ្ងៃ។ ជម្លោះនៅស៊ីរី និងយេម៉ែន គឺជាឧទាហរណ៍ ដែលបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីផលប៉ះពាល់នៃការធ្លាក់ចុះទំនាក់ទំនងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ ។ ទាក់ទងនឹងវិបត្តិនៅស៊ីរីដែលកំពុងតែបន្ត ទាំងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ គឺជាភាគីដែលបានចូលរួមតុចរចាស្វែងរកសន្តិភាពសម្រាប់ស៊ីរីនៅឯទីក្រុងវីយ៉ែនកាលពីឆ្នាំមុន ។ ប៉ុន្តែស្ថានភាពបានផ្លាស់ប្ដូរទៅហើយនៅពេលនេះ ពោលគឺក្រោយការប្រហារជីវិតលោក al-Nimir ។ អ៊ីរ៉ង់ បានចោទប្រកាន់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតថា ធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ការចរចាសន្តិភាពនេះ។ តែរដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានបដិសេធ និងបានវាយបកវិញថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងតែព្យាយាមយកជម្លោះមកធ្វើជារបាំងដល់ការចរចា ដែលសំដៅបញ្ចប់សង្គ្រាមរយៈពេល៥ឆ្នាំនេះ ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់ទៀតនោះ គឺអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានគាំទ្រដល់ក្រុមឧទ្ទាមដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី ខណៈពេលដែល រដ្ឋាភិបាលទីអ៊ីរ៉ង់ ជាអ្នកនៅជួយពីក្រោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរបស់លោកប្រធានាធិបតី អាសាដ ទៅវិញ ។ ក្រៅពីវិបត្តិនៅស៊ីរី ការឡើងកម្ដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ ក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពនៅយេម៉ែនផងដែរ ។ វិបត្តិនេះកំពុងតែគំរាមដល់កិច្ចផ្ដួចផ្ដើមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់បញ្ចប់ជម្លោះរវាងរដ្ឋាភិបាលយេម៉ែននិងក្រុមឧទ្ទាម ហ៊ូធី (Houthis) ដែលកំពុងតែគ្រប់គ្រងរដ្ឋធានី សាណា ។ បញ្ហានៅយេម៉ែនក៏មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងបញ្ហនៅស៊ីរី ដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលនិកាយស៊ូនី នៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមនិកាយស៊ីអ៊ីត ហ៊ូធី ។ ជារួម ការមិនចុះសម្រុងគ្នារវាងមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរ គឺជាសញ្ញាដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភសម្រាប់ស្ថិរភាពតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាទាំងមូល ។ នេះក៏ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានតួនាទីចម្បងក្នុងការរក្សាសន្តិភាពតំបន់ ហើយប្រទេសទាំងពីរនេះថែមទាំងមានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំលើប្រទេសតូចៗដទៃទៀត ។ មាន័យថា ប្រសិនបើអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីរ៉ង់នៅតែមិនត្រូវគ្នា វិបត្តិនានានៅមជ្ឈិមបូព៌ានឹងមិនអាចបញ្ចប់ដោយងាយៗនោះឡើយ ៕ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2348.txt	សារព័ត៌មានអាល្លឺម៉ង់ជាច្រើនបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃសុក្រម្សិលមិញនេះ ថាទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាល្លឺម៉ង់ ហៅកាត់ថា BND បានចាប់ផ្តើមបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាមេរិក NSA ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិកកាលពីខែឧសភាឆ្នាំមុនមក។	ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខជាតិអាមេរិក NSA ចាប់ផ្តើមទទួលព័ត៌មានពីទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាល្លឹម៉ង់BND នៃមជ្ឈមណ្ឌលBad Aibling ឡើងវិញហើយ។ មជ្ឈមណ្ឌលមួយនេះធ្វើការងារទាក់ទងនឹងបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់បូព៌ា។ ការចាប់ដៃទាក់ទងអាមេរិកឡើងវិញ ប្រហែលធ្វើឡើងដើម្បីសុវត្ថិភាពជាតិ ប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងភេរវកម្មនៅអឺរ៉ុបដែរ។ អឺរ៉ុបកំពុងបារម្ភខ្លាំង ពីសុវត្ថិភាពប្រជាជនខ្លួន តាំងពីក្រុងប៉ារីសរងភេរវកម្មពីសំណាក់ក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម កាលពីខែវិច្ឆិកាមក។ កាលពីយប់ថ្ងៃចូលបុណ្យឆ្នាំសាកល២០១៦កន្លងទៅថ្មីៗនេះ អាល្លឺម៉ង់បានរងការគំរាមភេរវកម្ម រហូតដល់សម្រេចបិទដំណើរការស្ថានីយរថភ្លើងពីរកន្លែង នៅក្រុងមុយនិច។ អាល្លឺម៉ង់ទទួលព័ត៌មានទាក់ទងការគំរាមនេះពីផ្នែកចារកិច្ចមួយជាដៃគូរបស់ខ្លួន។ តាំងពីពេលនោះមក រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃបានលើកតំកើងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែជិតដិតជាមួយប្រទេសផ្សេងៗ។ គួររំលឹកថា កាលពីខែឧសភាឆ្នាំ២០១៥ ទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាល្លឺម៉ង់បានប្រកាសឈប់បញ្ជូនព័ត៌មានទៅទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាមេរិក ដោយសារតែមានលេចធ្លាយព័ត៌មានចោទប្រកាន់ទីភ្នាក់ងារអាល្លឺម៉់ង់ថា បានជួយអាមេរិកស៊ើបការណ៍ថ្នាក់ដឹកនាំនិងក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗរបស់អឺរ៉ុប។ ដោយសាររឿងនេះ ទំនាក់ទំនងរវាងអាល្លឺម៉ង់និងអាមេរិកកន្លងមក បានជួបភាពតានតឹង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2258.txt

យោងតាមលទ្ធផលបឋម សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ(Donald Trump) និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគេនៅក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតដ៏សំខាន់ Super Tuesday ។ ការបោះឆ្នោតនៅបន្តទៅមុខនៅរដ្ឋដែលនៅសល់ ហើយគេវាយតម្លៃថា លោកស្រី គ្លីនតុនឈ្នះយ៉ាងហោចណាស់ ៦រដ្ឋក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលបោះឆ្នោតទាំង ១២។

ក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតដ៏សំខាន់ថ្ងៃ អង្គារទី ១ ខែមីនា ដែលគេហៅថា ថ្ងៃ «Super Tuesday» លទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា បេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទទួលបានជ័យជម្នះនៅរដ្ឋយ៉ាងហោចណាស់ ៥ខណៈ រដ្ឋនៅសល់កំពុងបន្តបោះឆ្នោតនៅឡើយ។ ដែលនេះមានន័យថា លោកនឹងអាចបន្តទទួលជ័យជម្នះបន្ថែមទៀតក្រោយការបោះឆ្នោតចប់សព្វគ្រប់។ យោងតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក Politico លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ Alabama, Georgia , Massachusetts, Tennessee, និង Virginia។ ចំណែកបេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋម្នាក់ទៀតគឺលោក ថេត គ្រុស (Ted Cruz) បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ Oklahoma និងរដ្ឋដែនដីកំណើតលោក តិចសាស (Texas) ។ ក្រោយលទ្ធផលបង្ហាញជាផ្លូវការហើយនោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានថ្លែងអំណរគុណដល់អ្នកគាំទ្រលោក ដែលធ្វើឲ្យលោកទទួលបានជ័យជម្នះនៅរដ្ឋច្រើនបែបនេះ។ ហើយរដ្ឋដែលនៅសេសសល់មិនទាន់ចេញលទ្ធផលនោះមានដូចជារដ្ឋ Colorado, Minnesota, Vermont និងរដ្ឋ Arkansas។ ត្រលប់មកវិញ អ្នកនាំមុខគេនៅក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ គឺអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន។ ក្រោយការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្វិតស្វាញនៅថ្ងៃអង្គារថ្ងៃសំខាន់នេះ យោងតាមលទ្ធផលបឋម លោកស្រីបានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួន ៦ ក្នុងនោះមានដូចជារដ្ឋ Massachusetts, Georgia, Tennessee, Alabama, Arkansas និង Virginia។ ចំណែកគូប្រជែងរបស់លោកស្រី លោក ប៊ឺនី សេនឌឺ ( Bernie Sanders) បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួន២ ក្នុងនោះមានរដ្ឋ Oklahoma និងនៅរដ្ឋ Vermont ដែលជាទីកន្លែងកំណើតរបស់លោកតែម្តង។ បើតាមការវាយតម្លៃជារួម លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការគាំទ្រពីសំណាក់ប្រជាជនអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិក ដែលរស់នៅក្នុងរដ្ឋភាគខាងត្បូងតែម្តង។ ក្រោយលទ្ធផលចេញមកហើយលោកបានទទួលជ័យជម្នះតិចជាងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន លោក សេនឌឺ បានថ្លែងប្រាប់អ្នកគាំទ្រលោកឲ្យបន្តប្រឹងប្រែងទៀត ហើយលោកនឹងមិនបោះបង់ការតស៊ូប្រកួតប្រជែងនេះឡើយ។ លោកនឹងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃបញ្ចប់យុទ្ធនាការនេះនៅខែមិថុនា និងឈានដល់សមាជបក្សចុងក្រោយផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ថ្ងៃ «Super Tuesday»ជា ថ្ងៃសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងរកសំឡេងគាំទ្រក្នុងបក្សក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ វាជាសមរភូមិនយោបាយសំខាន់ ព្រោះប្រជាជនអាមេរិកនៅរដ្ឋចំនួន ១២ និងទឹកដីអាមេរិកមួយផងនោះនាំគ្នាបោះឆ្នោតរួមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ អាចថា វាជាពេលដែលកំណត់ថា បេក្ខជនណាមានលទ្ធភាពខ្ពស់អាចនឹងត្រូវបក្សជ្រើសតាំងឲ្យទៅប្រជែងតំណែងប្រធានាធិបតី ហើយបេក្ខជនណាទៀតត្រូវដកខ្លួនចេញពីសង្វៀននយោបាយនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2259.txt

ប្រមុខដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន បានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពពង្រាយនូវកាំភ្លើង និងដំឡើងមូលដ្ឋានមីស៊ីលដើម្បីត្រៀមបាញ់គ្រប់ពេល និងស្ថានការណ៍ដែលចាំបាច់។ ការចេញបញ្ជានេះដែរ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអនុម័តលើសម្រេចថ្មីដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែលបន្តការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីល និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។

លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី០៣ ខែមីនា ម្សិលមិញ បានដាក់បញ្ជាឲ្យកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងដំឡើងនូវ មូលដ្ឋាននៃមីស៊ីលដើម្បីត្រៀមបាញ់រាល់ស្ថានភាពចាំបាច់។ នេះបើយោងតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើងដែលបានដកស្រង់សម្តីលោក គីម ជុងអ៊ុនក្នុងពេលលោកចេញបញ្ជាឲ្យបាញ់មី ស៊ីលចម្ងាយខ្លីនៅថ្ងៃម្សិលមិញជាមួយនឹងភា្នក់ងារព័ត៌មាន KCNA ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានព្រមានផងដែរថាសា្ថនភាពឧបទ្វីបកូរ៉េកាន់តែគ្រោះថ្នាក់ ដូច្នេះ កូរ៉េខាងជើង ត្រូវតែប្តូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លូន ពោលគឺការដំឡើងគ្រាប់មីស៊ីល គឺជាការត្រៀមទុកជាមុនសម្រាប់ការវាយប្រហារ។ នេះបើយោងតាមប្រភពដដែលដែលបានលើកឡើងថា កងទ័ពកូរ៉េខាងជើង បានត្រៀម លក្ខណៈរួចរាល់ហើយដើម្បីប្រតិបត្តិការប្រឆាំងក្នុងស្ថានភាពចាំបាច់។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ ការបញ្ជាឲ្យដំឡើងមូលដ្ឋានមីស៊ីលនោះដែរ ធ្វើឡើងក្រោយតែមួយថ្ងៃប៉ុ ណ្ណោះនៃការអនុម័តជាឯកច្ឆ័នលើសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាតិជាទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង។ ជាមួយគ្នានេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើងបានអះអាងដែរ ថាកងទ័ពកូរ៉េខាងជើង កំពុងតែរង់ចាំបញ្ជាពីការប្រយុទ្ធកម្ទេចសត្រូវ ហើយ នេះ គឹជាការឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលធ្វើដោយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងដែលប្រៀបដូចទៅនឹងក្រុមបងធំនោះ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាតិនៅថ្ងៃទី០២ ខែមីនាបានអនុម័តជាឯកច្ឆ័នលើសេចក្តីសម្រេចថ្មីមួយទៀតប្រឆាំងសកម្មភាពដ៏ឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកមីស៊ីលតាំងពីឆ្នាំ២០១៤ និង២០១៥ និងជាពិសេសនោះការបាញ់គ្រាប់បែកបរមាណូនៅថ្ងៃទី០៦ ខែមករា និងនៅថ្ងៃទី០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៦នេះ។ សេចក្តីសម្រេចលេខ២២៧០ ដែលបានបញ្ញាត្តិ៥២ចំណុចនោះ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទណ្ឌកម្មមួយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបន្ថែមលើទណ្ឌកម្មដែលបានអនុម័តដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខកន្លងមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_226.txt

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល នឹងបោះឆ្នោតសេចក្ដីសម្រេចលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ជាមួយហេសប៉ូឡា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា។ ប្រភពមួយបានអះអាងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលលោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀង ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខជាតិលោក Itamar Ben-Gvir និងរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុលោក Bezalel Smotrich បានបដិសេធ។

អត្ថបទទាក់ទង លីបង់ និងហេសប៉ូឡា យល់ព្រមលើសំណើឈប់បាញ់របស់អាម៉េរិកជាមួយអុីស្រាអែល បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានជាច្រើនអំពីការជជែកលើបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា គណរដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល នឹងបោះឆ្នោតសម្រេចលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដែលមានរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ។ អ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល បានប្រាប់ទៅទូរទស្សន៍ CNN នៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីក្រុង Tel Aviv នឹងប្រជុំបោះឆ្នោតលើសំណើនៃបទឈប់បាញ់ជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡា។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ មន្ត្រីលីបង់ម្នាក់ បាននិយាយថា បទឈប់បាញ់ នឹងត្រូវបានប្រកាសក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោង។ មេដឹកនាំអុីស្រាអែលលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានផ្ដល់សញ្ញាក្នុងការយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡា ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាសន្តិសុខមួយ ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលផ្សេងទៀត នៅយប់ថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើតាមប្រភពមិនបញ្ចេញឈ្មោះមួយ។ ប៉ុន្តែ សំណើបទឈប់បាញ់នេះ រងការជំទាស់ពីរដ្ឋមន្ត្រីមួយចំនួន។ រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខជាតិលោក Itamar Ben-Gvir បានអះអាងថា ការយល់ព្រមលើសំណើបទឈប់បាញ់ជាមួយហេសប៉ូឡា គឺជាកំហុសដ៏ធំ និងការបាត់បង់ឱកាសកម្ទេចក្រុមហេសប៉ូឡា។ លោក Ben-Gvir បានលើកឡើងថា អុីស្រាអែល មិនត្រូវបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការយោធានោះទេ ក្នុងស្ថានការណ៍ដែលហេសប៉ូឡា កំពុងតែត្រូវបានកម្ទេច និងទទូចឱ្យមានបទឈប់បាញ់។ រដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់នេះ បានរិះគន់លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ដែលចង់ចុះហត្ថលេខាលើសំណើ ទៀតផង។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុលោក Bezalel Smotrich ក៏បានបង្ហាញជំហរបន្តកម្ទេចក្រុមហេសប៉ូឡា។ រីឯសមាជិករដ្ឋាសភាអុីស្រាអែលលោក Dan Illouz និងលោក Moshe Saada មើលឃើញថា សំណើឈប់បាញ់ ផ្ដល់ប្រយោជន៍ទៅក្រុមហេសប៉ូឡា។ បើតាមសមាជិករដ្ឋសភាលីបង់លោក Ali Hassan Khalil កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា លីបង់ និងហេសប៉ូឡា បានយល់ព្រមជាមួយនឹងសំណើឈប់បាញ់ជាមួយអុីស្រាអែល ដែលបានបង្កើតឡើងដោយអាម៉េរិក។ បទឈប់បាញ់នេះ នឹងមានរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ។ ទោះបីជាអុីស្រាអែល និងលីបង់ កំពុងតែយកចិត្តទុកដាក់លើសំណើនៃបទឈប់បាញ់ ការបាញ់ប្រហារនៅតែបន្ត។ ហេសប៉ូឡា បានបាញ់រ៉ុក្កែត២៥០គ្រាប់ចូលទឹកដីអុីស្រាអែល រីឯទាហានអ៊ីស្រាអែល បានបន្តវាយប្រហារហេសប៉ូឡាក្នុងដីលីបង់ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2260.txt

Rancho Mirage: ថ្លែងបើកកិច្ចប្រជុំប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីគោលជំហរមិនងាករេរបស់អាមេរិកក្នុងការគាំទ្រ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងជំរុញការលើកកម្ពស់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស អភិបាលកិច្ច និងនីតិរដ្ឋជាដើមក្នុងក្របខណ្ឌភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ។

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិកអាស៊ានត្រូវបានបើកជាផ្លូវការហើយ ក្រោយមេដឹកនាំអាស៊ានទាំង ១០អញ្ជើញទៅដល់ទីកន្លែងកម្សាន្ត Sunnylands ដែលជាទីតាំងកិច្ចប្រជុំ។ ប្រធានាធិបតីប៉ារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានអញ្ជើញទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំអាស៊ានដោយផ្ទាល់ ហើយអគ្គលេខាធិការអាស៊ានលោក Le Luong Minh ក៏មានវត្តមានក្នុងកិច្ចប្រជុំដែរព្រោះលោកជាសហប្រធានកិច្ចប្រជុំដែរ។ កិច្ចប្រជុំចាប់ផ្តើមដោយការថ្លែងសុន្ទរកថារបស់លោក អូបាម៉ា ដោយសុន្ទរកថានេះផ្តោតសំខាន់លើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងអាស៊ានជារួម តែលោកផ្តើមដោយសាទរអាស៊ានដែលបានរួមគ្នាបង្កើតសហគមន៍មួយរួមគ្នាកាលពីដើមខែមករាកន្លងទៅនេះ។ លោកថា៖« ខ្ញុំមានមោទនភាពណាស់ដែលក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី១ ដែលបានជួបមេដឹកនាំអាស៊ានទាំង១០ ហើយខ្ញុំឆ្លៀតឱកាសនេះដើម្បីអបអរសារទរការរួមគ្នាបង្កើតសហគមន៍រួមគ្នា»។ ហើយបន្ទាប់ពីលោក អូបាម៉ា ថ្លែងចប់ ប្រធានាធិបតីឡាវ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានបានថ្លែងសុន្ទរកថាបន្តមុនចាប់ផ្តើមជជែកលើបញ្ហាផ្សេងទៀត។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដែលជាសហប្រធានកិច្ចប្រជុំនេះបានលើកឡើងជាថ្មីពីជំហររបស់អាមេរិកក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយសមាគមន៍អាស៊ាន ហើយលោកប្តេជ្ញាបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដែលដើរដល់កម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រទៅហើយនោះឲ្យកាន់តែប្រសើរនៅពេលអនាគត។ អាស៊ាននិងអាមេរិកបានឯកភាពគ្នាដំឡើងកម្រិតចំណងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដល់កម្រិតយុទ្ធសាស្ត្រកាលពីកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក អាស៊ាន នៅម៉ាឡេស៊ី កាលពីចុងឆ្នាំមុន។ លោក អូបាម៉ា បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងបន្តពង្រឹងការគាំទ្រ និងជំរុញការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ានជារួម លើវិស័យជាច្រើនមានសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ សន្តិសុខ និងសិទ្ធិមនុស្សជាដើម។ អាមេរិកតែងតែចាត់ទុកអាស៊ានជាតំបន់ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ខ្លួនទាំងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ ដូច្នេះហើយការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយអាស៊ានជារឿងអាទិភាព។ ទាក់ទិនបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនិងការកសាងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជនអាមេរិកនិងអាស៊ាន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក រូបនេះបានលើកឡើងពីសារសំខាន់នៃគំនិតផ្តួចផ្តើមមេដឹកនាំវ័យក្មេងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបង្កើតឡើងនិងគាំទ្រផងដែរ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏មានសារសំខាន់នេះនឹងជួយឲ្យការកសាងសមត្ថភាពនិងបង្កើនអំណាចដល់យុវជននៅអាស៊ាន ដើម្បីក្លាយជាមេដឹកនាំនៅថ្ងៃអនាគត។ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះ ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាសន្តិសុខដែនសមុទ្រ បញ្ហាភេរវកម្មដែលកើតឡើងនៅហ្សាការតាថ្មីៗនេះ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិកដែលមានសមាជិកអាស៊ាន ៤ជាសមាជិកផង។ ចុងក្រោយលោក អូបាម៉ា ក៏ឆ្លៀតកោតសរសើរពីការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយទៅរកប្រជាធិបតេយ្យពេញលេញនៅមីយ៉ាន់ម៉ាក្រោយការបោះឆ្នោត និងសាទរឡាវក្រោយដែលបានក្លាយជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេនៅឆ្នាំនេះដែរ។ សូួមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលដែលត្រូវរៀបចំឡើងនៅ ទីក្រុង Rancho Mirage នេះមានរយៈពេលពីរថ្ងៃ ដោយថ្ងៃទីមួយមេដឹកនាំចូលរួមពិភាក្សាពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងថ្ងៃទីពីរផ្តោតលើបញ្ហាសន្តិសុខ នយោបាយ និងសិទ្ធិមនុស្សផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2261.txt

ថ្ងៃទី២៧ កុម្ភៈ ម្សិលមិញនេះ រដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន បានលើកឡើងពីកង្វល់របស់ខ្លួនជុំវិញការកើនឡើងនៃភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តំណាងប្រទេសសមាជិកលើកឡើងពីក្តីបារម្ភខ្លួនក្នុងវេទិកាប្រជុំចង្អៀតថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅក្នុងប្រទេសឡាវ ខណៈប្រទេសនេះធ្វើជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះ។ ឡាវព្យាយាមសម្រាលស្ថានការណ៍ក្នុងកិច្ចប្រជុំព្រោះស្ថានការណ៍មិនស្រួល ស្របពេលដែលវៀតណាមរំអុកទារឲ្យចិនបញ្ចប់សកម្មភាពយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងកំពុងធ្វើឲ្យបណ្តារដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំងជាភាគី និងមិនមែនជាភាគីជម្លោះព្រួយបារម្ភខ្លាំង។ ភាពតានតឹងកើនឡើងកាន់តែខ្លាំងនៅពេលដែលចិនបង្កើនសកម្មភាពកសាងកម្លាំងយោធានៅតំបន់ជម្លោះប៉ារ៉ាសែល ដោយពង្រាយមីស៊ីល និងយន្តហោះចម្បាំងផង។ ឡាវដែលជាប្រធានអាស៊ានផងនោះ កំពុងឈឺក្បាលព្រោះនិន្នាការរបស់សមាជិក ហើយឡាវខ្លួនឯងក៏មានទំនោររកចិនស្រាប់ដែរ។ តាមពិតទៅ កង្វល់របស់រដ្ឋអាស៊ានត្រូវបានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាក្រោយកិច្ចប្រជុំចង្អៀតកម្រិតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ដែលរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ។ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានទាំង ១០ នៅតែព្រួយបារម្ភខ្លាំងចំពោះការវិវត្តនៃស្ថានភាពជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងកាលពីថ្មីៗនេះ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«សកម្មភាពវាតទីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងបន្តកើនឡើងធ្វើឲ្យភាពតានតឹងកើតមានកាន់តែខ្លាំងនិងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាព សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ថែមទៀត»។ ក្រៅពីព្រួយបារម្ភពីភាពតានតឹងបង្កឡើងដោយសកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់ចិនក៏ បញ្ហាប្រឈមមួយទៀតគឺ បណ្តាប្រទេសសមាជិកកំពុងត្រដាបត្រដួសធ្វើយ៉ាងណាជំរុញការដោះស្រាយបញ្ហានេះជាមួយចិននិងទប់ស្កាត់កុំឲ្យប៉ះពាល់ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ហោ ណាំហុង បានបញ្ជាក់ថា អាស៊ានបានឯកភាពគ្នាថានឹងស្វះស្វែងរកកិច្ចពិភាក្សាពីបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនិងបញ្ហាផ្សេងទៀតរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននិងចិននៅពេលខាងមុខ។ ចំណែក ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវៀតណាមលោក Pham Binh Minh ឯណោះវិញ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាវៀតណាមបារម្ភខ្លាំងណាស់ចំពោះបញ្ហាសមុទ្រចិន។ ហើយប្រមុខការទូតវៀតណាមរូបនេះបានស្នើឲ្យមានការបញ្ចប់ការវាតទីនិងសកម្មភាពកសាងកម្លាំងយោធានៅសមុទ្រចិនផងដែរ។ ជានិច្ចជាកាលវៀតណាមតែចោទប្រកាន់ចិនថាបានរំលោភអធិបតេយ្យខ្លូន ហើយវៀតណាមនេះកាន់តែខឹងសម្បារក្រោយចិនពង្រាយអាវុធទៅប្រជុំកោះប៉ារ៉ាសែល។ ត្រលប់មក ឡាវដែលជាប្រធានអាស៊ានឯណោះវិញ ដោយឃើញស្ថានភាពមិនស្រួលក៏ព្យាយាមសម្រាលស្ថានការណ៍ព្រោះអ្នកណាក៏ដឹងថា ឡាវជាមិត្តជិតស្និទ្ធទាំងវៀតណាមនិងចិនដែរ។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឡាវលោក Thongloun Sisoulith បានលើកឡើងថា៖«យើងជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់វៀតណាម និងចិន។ យើងព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហានេះក្នុងភាពជាមិត្ត។ យើងនៅកណ្តាល ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាបញ្ហាទេ»។ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២៦ កុម្ភៈកន្លងមក អាមេរិកក៏បានទទូចសុំឲ្យប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង ទប់ស្កាត់ការកសាងកម្លាំងយោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិកមិនមែនជាភាគីជម្លោះទេ តែមហាអំណាចមួយនេះលើកយកហេតុផលសេរីភាពនាវាចរណ៍ សេរីភាពហោះហើរ និងការអនុវត្តច្បាប់អន្តរជាតិជាលេសដើម្បីរិះគន់ចិន និងលូកដៃមកជួយជាខ្នងបង្អែករដ្ឋជម្លោះមានវៀតណាមនិងហ្វីលីពីនផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2262.txt

សភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលគ្របដណ្ដប់ដោយសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងពន្លឿនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីថ្មី ដែលគ្រោងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនាខាងមុខ។ ការពន្លឿននេះត្រូវគេមើលឃើញថា បណ្ដាលមកពីការជាប់គាំងក្នុងការចរចារវាងលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី និងក្រុមយោធាដ៏មានអំណាច លើការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៥៩ ដែលហាមលោកស្រី ស៊ូជី ធ្វើប្រធានាធិបតី។

- សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ ខណៈពេលដែលការចរចារវាងលោកស្រី ស៊ូជី និងក្រុមយោធា មិនទទួលលទ្ធផលផ្លែផ្កា សភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលមានសំឡេងបក្សលោកស្រីភាគច្រើន នឹងពន្លឿនពេលបោះឆ្នោតរើសប្រធានាធិបតី។ ការចរចាដែលបានធ្វើចាប់តាំងពីលោកស្រី ស៊ូជី ឈ្នះឆ្នោតមកនោះ ហាក់ដូចជាជាប់គាំង ដ្បិតក្រុមយោធានៅតែមានជំហររឹងត្អឹងក្នុងការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៥៩។ លោកស្រី ស៊ូជី អាចនឹងពន្លឿនផែនការបោះឆ្នោត និងទុកពេលដែលនៅសល់សម្រាប់រៀបចំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីវិញ។ យោងតាមរបៀបវារៈរបស់សភាមីយ៉ាន់ម៉ាសម្រាប់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា សភានឹងផ្លាស់ប្ដូរកាលបរិច្ឆេទជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី ដែលគ្រោងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា។ បណ្ដាសមាជិកគណបក្សលោកស្រី ស៊ូជី និងអ្នកវិភាគនយោបាយ និយាយថា គណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងពន្លឿនរឿងនេះដើម្បីបញ្ចប់ការចរចារមិនដែលបានផលរវាងលោកស្រី ស៊ូជី និងក្រុមយោធា។ បើតាម Irrawaddy កាលបរិច្ឆេទលើកមុនបានទុកពេលសមល្មមសម្រាប់លោកស្រី ស៊ូជី ពិភាក្សាជាមួយយោធាលើការផ្ទេរអំណាច។ យ៉ាងណាមិញ ការចំណាយពេលចរចារបស់លោកស្រីមិនបានលទ្ធផលគាប់ចិត្តនោះទេ ព្រោះយោធាមិនបានទន់ចិត្តសហការជាមួយលោកស្រី ដើម្បីកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅពេលនេះទេ។ ជំនួសមកវិញ គណបក្សលោកស្រី ស៊ូជី នឹងប្រឹងប្រែងជ្រើសរើសបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីឲ្យកាន់តែឆាប់ ហើយពួកគេសល់ពេលច្រើនសម្រាប់រៀបចំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដែលនឹងចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា។ បញ្ហាមួយទៀតដែលនៅពីក្រោយរឿងផ្លាស់ប្ដូរនេះ បណ្ដាលមកពីការរកាំរកូសរវាងគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យនិងរដ្ឋាភិបាលចប់អាណត្តិរបស់លោក ថេនសេន ។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន បក្សនេះ បានរិះគន់សមាជិកសភាយោធានិងសមាជិកសភាបក្សលោក ថេនសេន ពីគម្រោងរ៉ែទង់ដែង ដែលដំណើរការរួមគ្នាដោយយោធាមីយ៉ាន់ម៉ានិងក្រុមហ៊ុនផលិតអាវុធចិន។ ចាប់តាំងពីការឈ្នះឆ្នោតខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥ លោកស្រី ស៊ូជី បានជួបចរចាជាមួយមេដឹកនាំយោធាលោក មីន អ៊ុងឡាំង ចំនួនបីដង ដែលត្រូវគេជឿថា ជាការបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យយោធាសហការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ប៉ុន្តែការព្យាយាមរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មិនបានផលនោះទេ ដ្បិតក្រុមយោធាដែលមានសំឡេង២៥ភាគរយនៅក្នុងសភា មិនបានឯកភាពតាមនោះទេ ហើយលោក មីន អ៊ុងឡាំង ក៏ធ្លាប់និយាយដែរថា ការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញដូចជាមិនទាន់ដល់ពេលនោះទេ៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2263.txt

ក្រុមកំណែទម្រង់របស់ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក ហាស់សាន រ៉ូហានី និងដៃគូរបានទទួលសំឡេងនាំមុខក្នុងការបោះឆ្នោតសភានៅថ្ងៃសុក្រសប្ដាហ៍មុន។ ជាមួយលទ្ធផលនេះ ក្រុមកែទម្រង់នឹងមានលទ្ធភាពកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀតក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយលោកខាងលិចក៏ដូចជាបញ្ចប់ភាពឯការបស់អ៊ីរ៉ង់ ចាប់តាំងពីការលើកលែងទណ្ឌកម្មមក។

សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ លទ្ធផលដំបូងនៃការបោះឆ្នោតសភានៅអ៊ីរ៉ង់បង្ហាញថា អ្នកបោះឆ្នោតអ៊ីរ៉ង់បានផ្ដល់សេចក្ដីទុកចិត្តដល់ក្រុមកែទម្រង់របស់លោក ហាស់សាន រ៉ូហានី និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោក ដែលជាអ្នកនៅពីក្រោយជោគជ័យកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយលោកខាងលិច។ លទ្ធផលនេះ ក៏ជាសារដល់ក្រុមប្រឆាំងនិយមឲ្យដកខ្លួនពីផ្លូវកែទម្រង់ និងការងាកទៅរកការបើកចំហក្រោយការដកទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាមការរាយការណ៍នានារបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកអ៊ីរ៉ង់ ក្រុមប្រឆាំងនិយមបានបាត់បង់សំឡេងក្នុងសភាដែលមាន២៩០កៅអី។ ប៉ុន្តែមិនមានក្រុមណាដែលអាចទទួលបានសំឡេងភាគច្រើននោះទេ ក្រៅពីក្រុមកែទម្រង់របស់លោករ៉ូហានី ដែលទទួលបានសំឡេងនាំមុខ។ មួយវិញទៀត ក្រុមកែទម្រង់ក៏មានសំឡេងនាំមុខក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសាសនវិទូ ដែលទទួលខុសត្រូវលើការជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលថ្មីផងដែរ។ ការបោះឆ្នោតសភានិងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសាសនវិទូ (Assembly of Expert) នៅឆ្នាំ២០១៦នេះ ជាសញ្ញានៃចំណុចរបត់ថ្មីក្នុងនយោបាយអ៊ីរ៉ង់ ក្នុងនាមជាមហាអំណាចប្រចាំតំបន់មួយ។ ហើយនេះ គឺជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងបន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយបស្ចឹមប្រទេសក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ជោគជ័យនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អាចជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យកើនឡើងប្រជាប្រិយភាពរបស់ក្រុមកែទម្រង់ និងពួកនិយមកណ្ដាល។ ប្រសិនបើលទ្ធផលផ្លូវការបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីរ៉ូហានី និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោកឈ្នះឆ្នោតនោះ គេរំពឹងថា ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់និងក្រុមលោកខាងលិច នឹងកាន់តែល្អប្រសើរជាមិនខាន។ នេះក៏ដោយសារ គ្រាន់តែមានការដកទណ្ឌកម្មពីអ៊ីរ៉ង់ ក្រុមជំនួញធំៗជាច្រើនបានសម្លឹងឃើញឱកាសវិនិយោគនៅអ៊ីរ៉ង់ ជាពិសេសលើវិស័យប្រងកាត។ លើសពីទៅទៀត ប្រធានាធិបតីរ៉ូហានី ក៏ធ្លាប់ធ្វើដំណើរមួយជុំនៅអឺរ៉ុប ដោយបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារជាមួយក្រុមហ៊ុននៅអ៊ីតាលីនិងបារាំងថែមទៀតផង។ អ៊ីរ៉ង់ដែលសម្បូរដោយធនធានប្រេង ពិតជាអាចទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនធំៗមកវិនិយោគ ស្របពេលដែលក្រុមកែទម្រង់និងសម្ព័ន្ធមិត្តកំពុងតែទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2264.txt

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិនបានចេញមុខព្រមានតៃវ៉ាន់ជាថ្មីជុំវិញចលនាទាមទារផ្តាច់ខ្លួននិងឈានប្រកាសឯករាជ្យថ្ងៃសៅរ៍ទី ០៥ មីនា ម្សិលមិញនេះ។ ចិនបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ខ្លួននឹងការពារឲ្យបាននូវអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពដែនដីរបស់ខ្លួន ទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។

ក្នុងសុន្ទរកថា បើកសមាជសភាប្រជាជនចិននៅថ្ងៃទី៥ខែមីនាម្សិលមិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនលោក លី ខឹកឈាំង (Li Keqian) ស្រាប់តែលើកយកបញ្ហាតៃវ៉ាន់ និងព្រមានរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ពីការកើតមានឡើងនូវចលនាទាមទារផ្តាច់ខ្លួននិងប្រកាសឯករាជ្យនៃទឹកដីនេះ។ លោក លី ខឹកឈាំងថ្លែងប្រាប់សភាថា ក្រុងប៉េកាំងនឹងប្រឆាំងសកម្មភាពទាមទារផ្តាច់ខ្លួនដើម្បីប្រកាសឯករាជ្យនៃទឹកដីតៃវ៉ាន់ ហើយចិននឹងការពារអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពដែនដីរបស់ខ្លួនផងដែរ»។ តាំងពីយូរមកហើយ ចិនតែងព្រមានតៃវ៉ាន់ជារឿយជុំវិញការប្រកាសឯករាជ្យនេះ ហើយចិនតែងលើកយកកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ ១៩៩២ ដែលមានការឯកភាពគ្នាលើគោលនយោបាយចិនតែមួយនោះដែរ។ ប៉ុន្តែតៃវ៉ាន់ហាក់មានសិទ្ធិសេរីភាពបកស្រាយបានតាមចិត្តពាក់ព័ន្ធបញ្ហាឯករាជ្យ ហើយគណបក្សប្រឆាំងតៃវ៉ាន់មិនខ្វល់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទេ ព្រោះគេចង់បានឯករាជ្យ។ អាចថា ការព្រមានរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិននេះ កើតឡើងតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយគណបក្សប្រឆាំងតៃវ៉ាន់ ប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន បានទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកន្លងមក។ ប្រជាជនតៃវ៉ាន់នាំគ្នាបោះឆ្នោតឲ្យលោកស្រី Tsai In Wen (សៃ អ៊ីនវ៉េន) ដែលជាប្រធានបក្សនិងជាអ្នកនយោបាយមាននិន្នាការចង់ប្រកាសឯករាជ្យនោះ ខណៈដែល ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ជិតផុតអាណត្តិ Ma Ying Jeo (ម៉ា យីងចូវ) ចាញ់ឆ្នោតព្រោះតែងាកទៅរកចិនដីគោក។ ជាក់ស្តែង គេឃើញថា គណបក្សប្រឆាំងនេះខុសពីបក្សគួមីងតាំងដែលមាននិន្នាការរណបចិនខ្លាំង។ ហើយកាលពីចុងឆ្នាំមុន លោក Ma Ying Jeo ក៏បានជួបជជែកគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ីជិនពីង ជាលក្ខណៈទេ្វភាគីលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅប្រទេសសិង្ហបុរី។ តាមពិតទៅ ចិននិងតៃវ៉ាន់បានបែកបាក់គ្នាក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ ក្រោយពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីវិលបញ្ចប់ដោយចិនកុម្មុយនីស្តគ្រប់គ្រងចិនដីគោក ហើយរដ្ឋាភិបាលលោក ចាង កៃចៀក រត់ភៀសខ្លួនទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនៅលើកោះតៃវ៉ាន់។ តែតាំងពីពេលនោះមកចិន ចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាកោះរបស់ខ្លួន និងកំពុងរង់ចាំការរួបរួមគ្នាវិញប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីព្រមានតៃវ៉ាន់ជាញឹកញ៉យកុំឲ្យប្រកាសឯករាជ្យ របបដឹកនាំចិនក៏ដំឡើងកាំជ្រួចមីស៊ីលចំនួន ១៥០០ដើមតម្រង់ឆ្ពោះទៅរកតៃវ៉ាន់ផងដែរ ដើម្បីគំរាមកុំឲ្យតៃវ៉ាន់ថ្លើមធំប្រកាសឯករាជ្យជាផ្លូវការ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2265.txt

នាវេទិកាដេញដោលគ្នាក្នុងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទីព្រហស្បតិ៍ លោក Bernie Sanders បានចំអកដល់គូប្រជែងរបស់ខ្លួន គឺលោកស្រី Harry Clinton ដែលបានកោតសរសើលោក Henry Kissinger។

លោក Henry Kissinger ជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកពីឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៧ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក Richard Nixon និងបន្ទាប់មកលោក Gerald Ford។ លោក Sanders បាននិយាយបែបចំអកទៅកាន់លោកស្រី Harry ថា លោក Henry Kissinger គឺជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដ៏បំផ្លាញម្នាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើបនៃប្រទេសនេះ។ លោក Sanders ដែលជាគូប្រជែងសម្រាប់តំណែងបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំមានមោទកភាពណាស់ ដែលនិយាយថា លោក Henry Kissinger មិនមែនជាមិត្តភក្ត្ររបស់ខ្ញុំ» ។ លោកបានរិះគន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរសកម្មភាពរបស់លោក Kissinger ក្នុងដឹកនាំការឈ្លានពាន និងទម្លាក់គ្រាប់លើកម្ពុជា នាអំឡុងនៃសង្គ្រាមវៀតណាម និងបង្កឲ្យមានចលនាខ្មែរក្រហម ជាទង្វើប្រល័យពូជសាសន៍ដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងលោក។ ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2266.txt

ពេលនេះវាជាពេលដែលស្ត្រីធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកហើយ។ នេះជាសម្តីរបស់អ្នកគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលប្រមូលផ្តុំគ្នាអបអរសាទរការប្រកាសជ័យជម្នះរបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារីគ្លីនតុន ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ South Carolina នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២៧ កុម្ភៈម្សិលមិញ។ ។ជ័យជម្នះនេះកើតឡើង ខណៈដែលសមរភូមិសំខាន់ដែលរដ្ឋចំនួន១១បោះឆ្នោតរួមគ្នានឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍ក្រោយ។

ក្រោយការបោះឆ្នោតក្នុងបក្សនៅរដ្ឋ South Carolina បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ីឡារី បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគូប្រជែងលោកស្រី លោក Bernie Sanders ។ យោងតាម លទ្ធផលក្រោយការបោះឆ្នោតក្នុងរដ្ឋ South Carolina ចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មាន CNN លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ឈ្នះបានសំឡេងគាំទ្ររហូតដល់ ៨៤ភាគរយឯណោះ ខណៈដែលលោក Bernie Sanders បានត្រឹមតែជាង១០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ អាចថា បេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្ត្រីម្នាក់នេះ ទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីសហគមន៍ប្រជាជនអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិកដែលរស់នៅច្រើនក្នុងរដ្ឋ South Carolina ។ ក្រោយលទ្ធផលចេញជាផ្លូវការលោក Bernie Sanders បានអបអរសាទរគូប្រជែងលោក តែលោកថា វាគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្តើមប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្ថែមថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនឈ្នះនៅ South Carolina មែន តែកាលបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ New Hampshire លោកក៏ជាអ្នកដែលឈ្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដីដែរ។ ចំណែកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានជួបជាមួយអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួននៅរដ្ឋ South Carolina ក្រោយលទ្ធផលប្រកាសជាផ្លូវការភ្លាម លោកស្រីក៏បានថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្រលោកស្រីដែរ។ អ្នកគាំទ្ររបស់លោកស្រីច្រើនកុះករស្រែកថា ៖« វាជាពេល ....វាជាពេល ...វាជាពេលដែលមានស្ត្រីធ្វើការងារនៅសេតវិមានហើយ»។ អាចថា វាជារឿងងាយស្រួលសម្រាប់លោកស្រីក្នុងការឆ្ពោះទៅប្រជែងតំណែងប្រធានាធិបតី បើសិនសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ ឈ្នះការជ្រើសតាំងតំណាងបក្សសាធារណរដ្ឋ។ សម្រាប់គូប្រជែងលោកស្រី ជ័យជម្នះនេះមិនមែនបានន័យថាលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីន នឹងត្រូវគេជ្រើសរើសដើម្បីតំណាងបក្សឡើយ។ កុំភ្លេចថាបេក្ខជនម្នាក់ៗកំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សមរភូមិនយោបាយសំខាន់បំផុតដែលរដ្ឋចំនួន ១១បោះឆ្នោតរួមគ្នា នៅថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍ក្រោយនេះ ដែលវាជាពេលវេលាអាចកំណត់បានអ្នកដែលទទួលបានការគាំទ្រច្រើនជាងគេក្នុងបក្ស។ យ៉ាងណាមិញ គេមើលឃើញថា ជ័យជម្នះលើកទីបី ក្នុងចំណោមការបោះឆ្នោត៤រដ្ឋកន្លងមក វាបញ្ជាក់ថាលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ ជាពិសេសរកការគាំទ្របានច្រើនពីសហគមន៍ប្រជាជនអាហ្វ្រិក-អាមេរិកថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2267.txt

ក្រុមប្រឆាំងស៊ីរីបាននិយាយថា នឹងទទួលយកបទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្ដាហ៍ ដែលត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមដោយអាមេរិកនិងរុស្សីកាលពីដើមសប្ដាហ៍កន្លងទៅ។ រដ្ឋាភិបាលលោកអាសាដ ក៏បានប្រកាសពីការត្រៀមខ្លួនក្នុងទទួលយកបទឈប់បាញ់នេះដែរ។ បទឈប់បាញ់នេះ នឹងជួយសម្រួលដល់ស្ថានភាពមនុស្សធម៌នៅស៊ីរីដែលជួបប្រទះបញ្ហាស្បៀងអាហារធ្ងន់ធ្ងរដោយសារការប្រយុទ្ធបង្ហូរឈាមគ្នា។

គណៈកម្មាធិការចរចាជាន់ខ្ពស់ (HNC) ដែលជាក្រុមប្រឆាំងរបស់ស៊ីរី នឹងគាំទ្រដល់បទឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្នរយៈពេលពីរសប្ដាហ៍។ ក្រុមនេះចាត់ទុកការឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្ន ជាការធ្វើតេស្តលើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមដទៃទៀតចំពើផែនការឈប់បាញ់ដែលផ្ដើមដោយអាមេរិកនិងរុស្សី ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលលោក អាសាដ។ ការផ្អាកប្រយុទ្ធបណ្ដោះអាសន្ននេះ នឹងជួយឲ្យការដឹកជញ្ជូនជំនួយទៅជនភៀសខ្លួននឹងមានភាពប្រសើរជាងមុន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅដើមសប្ដាហ៍នេះ អាមេរិកនិងរុស្សីបានឯកភាពគ្នាលើការបញ្ឈប់ការបាញ់បោះនៅស៊ីរី ដែលកន្លងមកបានឆក់យកជីវិតប្រជាជនស៊ីរីយ៉ាងច្រើន។ នេះជាជំហានវិជ្ជមានមួយទៀតក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយសម្រាប់បញ្ចប់វិបត្តិស៊ីរី ដែលអូសបន្លាយដលឆ្នាំទី៦ហើយ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ២០១១។ អាមេរិកតែងចោទប្រតិបត្តិការដែនអាកាសរបស់រុស្សី ជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យមានការកើនឡើងចំនួនមនុស្សស្លាប់នៅស៊ីរី ដ្បិតមិនបានវាយប្រហារចំគោលដៅរបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះទេ។ តាមរយៈសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន ក្រុមប្រឆាំង HNC បានបង្ហាញពីជំនឿចិត្តរបស់ខ្លួនទៅលើបទឈប់បាញ់នេះ។ លើសពីនេះ ការព្រមទទួលបទឈប់បាញ់ កើតឡើងក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាដ បានបង្ហាញជំហរក្នុងការទទួលយកផែនការឈប់បាញ់នេះដូចគ្នា។ ប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក អាសាដ បង្ហាញគោលជំហរបែបនេះក្នុងការកិច្ចពិភាក្សាទូរសព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្សីលោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់វិមានក្រេមឡាំង លោក អាសាដ ហៅបទឈប់បាញ់នេះ ជាជំហានដ៏សំខាន់សម្រាប់ដំណោះស្រាយនយោបាយនៅស៊ីរី។ រុស្សីដែលជាខ្នងបង្អែករបស់លោក អាសាដ បានជួយរបបស៊ីរី ដណ្ដើមកាន់កាប់ទឹកដីជាច្រើនពីក្រុមឧទ្ទាម តាមរយៈការវាយប្រហារផ្លូវអាកាស ដែលបានសម្លាប់ជនស៊ីរីយ៉ាងច្រើន ហើយនេះអាចជាមូលហេតុដែលនាំដល់ការឯកភាពគ្នាផ្អាកឈប់បាញ់។ យ៉ាងណាមិញ ការឈប់បាញ់នេះ នឹងអនុវត្តសម្រាប់តែក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងនិងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលលោកអាសាដ ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ចូលក្រុមជ្រុលនិយមអាល់ នូស្រា និងក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះទេ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមអនុវត្តនៅចុងសប្ដាហ៍នេះពោលគឺថ្ងៃសៅរ៍ បន្ទាប់ពីភាគីទាំងអស់ចុះហត្ថលេខា អស់នៅត្រឹមថ្ងៃសុក្រទី២៦ខែកុម្ភៈ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2268.txt

សមុទ្រចិនខាងត្បូង បាននិងក្លាយជាប្រធានបទ និងបញ្ហាមួយដ៏ក្តៅគគុក។ តែពេលនេះ វាមិនមែនជា ការប្រឈមរវាងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធ នឹងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនោះទេ តែវាជាការប្រឈមរវាងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធ នឹងរដ្ឋខាងក្រៅ ពោលគឺរវាងចិន និងអាមេរិក។ អាមេរិកដែលមិនមែនជារដ្ឋជម្លោះសោះ បានសន្យានឹងជួយជ្រោមជ្រែង រដ្ឋអាស៊ាន ដើម្បីធានាថា នឹងមិនមែនទេការធ្វើយោធូបនីយកម្មក្នុងតំបន់ជម្លោះ។

លោកប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានអះអាងថាអាមេរិក នឹងបន្តសកម្មភាពផ្សេងៗដើម្បីជាការសាកល្បងថាតើចិន ពិតជាបានធ្វើតាមការសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងការមិនប្រែក្លាយជាសមុទ្រចិនខាងត្បូងទៅជាតំបន់យោធូបនីយកម្ម។ នេះបើយោងតាមកិច្ចសម្ភាសន៍របស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ដែលធ្វើឡើងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលពិសេសមេដឹកនាំអាមេរិក-អាស៊ានជាមួយលោកអូបាម៉ា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ឆ្លើយតបនឹងសំណួរក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ដដែលថាតើអាមេរិក នឹងធ្វើសង្គ្រាមជាមួយនឹងចិនលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោក អូបាម៉ា មិនបញ្ជាក់ច្បាស់នោះទេ។ ក៏បានប៉ុន្តែ លោក ថាក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោក អាមេរិក បានធានានូវទំនាក់ទំនងមួយដ៏ល្អជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលចិន ហើយលោកជឿជាក់ចំពោះការងើបឡើងនៃអំណាចសន្តិភាពនៃចិន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកអូបាម៉ា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការច្រានចោលនូវការដោះស្រាយជម្លោះតាមរយៈច្បាប់អន្តរជាតិ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិរបស់ចិន គឺជាការអនុវត្តគោលការណ៍ចាស់ដែលថា« អ្នកមានអំណាច ធ្វើអ្វីក៏ត្រូវ»។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះដែនអធិបតេយ្យដែលរដ្ឋទាមទារដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និងចិន ។ ហេតុផលចម្បងមួយនៃហេតុផលជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យជម្លោះនេះ ពិបាកនឹងរកដំណោះស្រាយនោះគឺការប្រើប្រាស់អំណេះអំណាងដើម្បីទាមទារ ។ រដ្ឋអាស៊ានទាមទារឲ្យយកច្បាប់អន្តរជាតិ(អនុសញ្ញាស្តីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២) ខណៈ ចិន លើកយកកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ មកដោះស្រាយ។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ ចិនបានសាងសង់កោះសិប្បនិម្មិត និងបន្តសកម្មភាពវាតទីក្នុងតំបន់ជម្លោះជាឯកតោភាគី។ អាមេរិកដែលជារដ្ឋខាងក្រៅសោះ បានចេញមុខរិះគន់ចិនយ៉ាងខ្លាំងៗ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អាមេរិក បានប្រតិបត្តិការទាំងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់ និងនាវាចម្បាំងមកកាន់តំបន់ ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្រោមហេតុផលនៃការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពនៃការហោះហើរ និងនាវាចរណ៍ក្នុងដែនសមុទ្រ ខណៈ ចិន ចាត់ទុកថាជាការលូកដៃផ្ទៃក្នុងនៃជម្លោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2269.txt

ចុងក្រោយលោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni បានឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសារជាថ្មី។ ជ័យ ជម្នះនេះ គឺជាលើកទី៥ហើយសម្រាប់លោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni ដែលធ្វើឲ្យលោក ស្ថិតក្នុងចណោមមេដឹកនាំដែលដឹកនាំប្រទេសយូរជាងគេរបស់ពិភពលោក។

ក្រោយបិទបញ្ចប់ការរាប់សន្លឹកឆ្នោត នៅថ្ងៃចុងក្រោយសបា្តហ៍កន្លងទៅ គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតអ៊ូហ្គង់ដា បានប្រកាសលទ្ធផលជាបឋមដោយលោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni ទទួលសំឡេងគាំទ្រសរុប ៦០.៧៥ ភាគរយនៃសំឡេងឆ្នោតសរុប ខណៈ គូប្រជែងធំបំផុតរបស់លោក គឺមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក Kizza Besigye ទទួលបាន៣៥.៣៧ភាគរយ។ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ម្សិលមិញ ប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកខាងកើតដែលគ្មានជាប់សមុទ្រមួយសោះ អ៊ូហ្គង់ដា បានរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី និងសមាជិកសភាដែលមានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋ ប្រមាណជាង១៥លាននាក់។ សម្រាប់បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីដែលមានការប្រកួតប្រជែងគ្នាខ្លាំងមាន បីរូបដូចជា លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ Yoweri Museveni អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Amama Mbabazi និងប្រធានបក្សប្រឆាំងវេទិកាដើម្បីការផ្លាស់ប្តូរប្រធាធិបតេយ្យ លោក Kizza Besigye។ បើទោះបីជាក្រុមអ្នកអង្កេតការបោះឆ្នោត មើលឃើញថាការបោះឆ្នោតនេះ មានលក្ខណៈប្រសើរជាង ការបោះឆ្នោតមុនៗក៏ដោយដែលបញ្ចូលទាំងការប្រើប្រាស់ការបោះឆ្នោតបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើប វា ក៏មានបញ្ហាមួយចំនួនបានកើតឡើងផងដែរ។ ហើយនោះគឺ បណ្តាញសង្គមដែលមានដូចជាហ្វេសប៊ុក ជាដើមនោះ ត្រូវបានផ្អាកបណ្តោះអាសន្ន ដោយលោកប្រធានាធិបតី Yoweri Museveni ជាមុខសញ្ញា មួយដែលអាចបង្កឲ្យមានភាពតានតឹងក្នុងអំឡុង និងក្រោយការបោះឆ្នោត។ ក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតនោះដែរ ក្រុមប៉ូលីស ក៏បានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងឧស្ម័នដើម្បីបំបែកអ្នកតវ៉ា និងបានចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំ បក្សប្រឆាំងលោក Kizza Besigye ដែលផ្ទុះបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងការបោះឆ្នោតដែលលោកបានរកឃើញ ថាមានការបន្លំ និងរៀបចំលទ្ធផលទុកជាមុនទៀតផង។ តែលោក ត្រូវបានប៉ូលិសដោះលែងវិញហើយ។ លោក Kizza Besigye ដែលជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីដែលប្រកួតប្រជែង លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ Yoweri Museveni បីអាណត្តិហើយនោះ បានថ្លែងប្រាប់ព័ត៌មាន Aljazeera ថា លោក មានការជឿជាក់ថាលោក នឹងឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោតនោះ។ តែជុំវិញភាពមិនប្រក្រតីនេះ លោក Kizza ថា « សំឡេងពីប្រជាជន បានបរាជ័យក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំហើយ ហើយអ្វីដែលមិនអាចសម្រេចបានក្នុង រយៈពេលជាយូរហើយនោះ អាចនឹងមិនត្រូវបានសម្រេចក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំទៀតហើយ»។ ក្រោមការរិះគន់យ៉ាងណាក្តី មេដឹកនាំដែលមានអាយុ៧១ឆ្នាំ និងដឹកនាំប្រទេសជាង៣០ឆ្នាំហើយនោះ លោក Yoweri Museveni នឹងត្រូវដឹកនាំអ៊ូហ្គង់ដា៥ឆ្នាំទៀត។ លោក Yoweri Museveni ដែលមានអាយុ៧១ឆ្នាំហើយនោះ បានឡើងកាន់ អំណាចជាប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្គង់ដាតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៦ មកម្ល៉េះ។ ហើយបើលោក ឈ្នះការបោះឆ្នោតលើក នេះម្តងទៀតនោះ លោក នឹងត្រូវក្លាយជាមេដឹកនាំប្រទេសរហូតដល់៣៥ឆ្នាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_227.txt

អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសថា លោកនឹងមិនសុំទោស ចំពោះសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ដែលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៦ ០០០នាក់ស្លាប់ ដែលលោកបានបើកអំឡុងពេលកាន់អំណាចនោះទេ។

អតីតប្រធានាធិបតីលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ដែលមានអាយុ ៧៩ឆ្នាំ បានអះអាងការពារ នៅចំពោះមុខព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា អំពីសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ដែលលោកបានធ្វើ បន្ទាប់ពីការឡើងកាន់តំណែងក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ថា ៖«កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្ញុំក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី គឺការពារប្រទេស និងប្រជាជនហ្វីលីពីន។ កុំចោទប្រកាន់ពីគោលនយោបាយរបស់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំនឹងមិនសុំទោស ឬដោះសាទេ»។ អំឡុងយុទ្ធនាការបង្រ្កាបគ្រឿងញៀននោះ លោក ឌូទើតេ បានបញ្ជាឱ្យប៉ូលិសបាញ់សម្លាប់ជនសង្ស័យគ្រឿងញៀននៅនឹងកន្លែង ប្រសិនបើពួកគេយល់ថា ជីវិតរបស់ពួកគេត្រូវបានគំរាមកំហែង។ បន្ទាប់មកក្រុមប៉ូលិសហ្វីលីពីន បានបើកការបាញ់ប្រហារម្តងហើយម្តងទៀត និងបាញ់សម្លាប់ជនសង្ស័យ នៅតាមដងផ្លូវដោយគ្មានការកាត់ទោស។ ប៉ូលិសបានអះអាងថា យុទ្ធនាការនេះ បានធ្វើឱ្យមនុស្សជាង ៦ ០០០នាក់បានស្លាប់ ប៉ុន្តែក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស បានប៉ាន់ប្រមាណថា មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ ដែលភាគច្រើនជាបុរសក្រីក្របានស្លាប់ដោយស្នាដៃប៉ូលិស ព្រមទាំងមានករណីជាច្រើន មិនមានភស្តុតាងណាមួយ ដែលបង្ហាញថាពួកគេពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀននោះទេ។ បើតាមលោក ឌូទើតេ អំឡុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន លោកបានស្នើឱ្យប៉ូលិស កុំបំពានអំណាចរបស់ពួកគេ ហើយថាពួកគេគួរតែ «ទប់ទល់នឹងទង្វើឈ្លានពានក្នុងការការពារខ្លួន»។ អតីតប្រធានាឌិបតីរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ៖«ខ្ញុំតែងតែចាត់ទុកអ្នកញៀនថ្នាំខុសច្បាប់ ជាជនរងគ្រោះ និងអ្នកជំងឺដែលត្រូវការការថែទាំសុខភាព មិនមែនជាឧក្រិដ្ឋជន។ ខ្ញុំធ្វើអ្វីដែលខ្ញុំត្រូវធ្វើ ហើយជឿឬមិនជឿ ខ្ញុំធ្វើដើម្បីប្រទេសរបស់ខ្ញុំ»។ អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងសវនាការ ជាមួយក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ រួមទាំងពូរបស់ លោក Kian delos Santos ដែលត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ នៅអាយុ ១៧ឆ្នាំនៅក្នុងករណីដែលបង្កឱ្យមានកំហឹងអន្តរជាតិ។ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ (ICC) កំពុងស៊ើបអង្កេតលើការចោទប្រកាន់ថា ការបង្រ្កាបគ្រឿងញៀន គឺជាក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដែលមានការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល។ មកដល់ពេលនេះ ប៉ូលិសតែ៩នាក់ប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានកាត់ទោសពីបទសម្លាប់ជនសង្ស័យគ្រឿងញៀន។ សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន នៅតែបន្តនៅក្រោមការស្នងតំណែងរបស់លោក ឌូទើតេ គឺប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos ទោះបីជាលោកផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត លើការការពារ និងការស្តារនីតិសម្បទាក៏ដោយ។ ទោះបីជាប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្ន និងអតីតប្រធានាធិបតី មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក៏ដោយ លោក Marcos បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក នឹងមិនសហការជាមួយនឹងការស៊ើបអង្កេតរបស់ ICC នោះទេ។ ហ្វីលីពីន បានចាកចេញពី ICC ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ តាមការបញ្ជារបស់លោក ឌូទើតេ ប៉ុន្តែតុលាការអះអាងថា ខ្លួនមានយុត្តាធិការ លើការសម្លាប់មុនពេលហ្វីលីពីនដកខ្លួន ក៏ដូចជាការសម្លាប់ នៅទីក្រុង Davao ភាគខាងត្បូង នៅពេលដែលលោក ឌូទើតេ ធ្វើជាអភិបាលក្រុង។ លោក ឌូទើតេ នាថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា បានប្រកាសថា ឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងនឹងគ្រឿងញៀន កំពុងកើនឡើងម្តងទៀតនៅហ្វីលីពីន។ លោកបន្ថែមថា៖ «ប្រជាជនហ្វីលីពីន មានការព្រួយបារម្ភ និងរងទុក្ខ»។ កាលពីដើមខែនេះ នៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់សភាដាច់ដោយឡែកមួយ អតីតវរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិសម្នាក់ បានផ្តល់សក្ខីកម្មថា ការិយាល័យរបស់លោក ឌូទើតេ បានផ្តល់ប្រាក់ដល់ប៉ូលិសរហូតដល់ ១៧ ០០០ដុល្លារ ដើម្បីសម្លាប់ជនសង្ស័យដែ លជាផ្នែកនៃការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀន។ រង្វាន់ត្រូវបានផ្តល់ជូនសម្រាប់តែឃាតកម្មប៉ុណ្ណោះ មិនមែនការចាប់ខ្លួនទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2270.txt

ស្នូរកាំភ្លើងស្ងប់ស្ងាត់ ហើយការផ្លោងដាក់គ្នាក៏រសាយនៅក្នុងប្រទេសស៊ីរី ដែលវាមិនធ្លាប់មានសោះតាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្តើមអូសបន្លាយមកអស់៥ឆ្នាំហើយនោះ។ តាមពិតភាគីជម្លោះផ្អាកប្រយុទ្ធដោយសារបទឈប់បាញ់ដែលមហាអំណាចអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីពួតដៃគ្នាបង្កើតឡើងនិងត្រូវអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិនោះចូលជាធរមាន។

បទឈប់បាញ់សំដៅបញ្ចប់ការបង្ហូរឈាមគ្នារវាងប្រជាជនស៊ីរីបានចូលជាធរមានហើយនៅ ពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រម្សិលមិញថ្ងៃសុក្រទី ២៦ ខែកុម្ភៈ។ អាចថានេះជាលើកដំបូងបំផុតហើយ ដែលការបាញ់ផ្លោងដាក់គ្នារវាងភាគីរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាមនៅស៊ីរីត្រូវផ្អាកជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើងមក៥ឆ្នាំរហូតឆក់យកជីវិតមនុស្សជាង២សែននាក់។ ហើយអាចថាប្រជាជនស៊ីរីដែលរងទុក្ខវេទនាព្រោះសង្គ្រាមស៊ីវិលច្រើនឆ្នាំមកនេះចាប់ផ្តើមមានក្តីសង្ឃឹមខ្លះៗហើយថានឹងបានស្គាល់សុខសន្តិភាព។ តាមពិតទៅបទឈប់បាញ់នេះត្រូវបានឯកភាពគ្នាដាក់ចេញដោយមហាអំណាចអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីដែលលូកដៃក្នុងជម្លោះស៊ីរីនេះយ៉ាងជ្រៅ។ ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះថានឹងធ្វើយ៉ាងណាជ្រោមជ្រែងបទឈប់បាញ់និងជំរុញឲ្យភាគីអនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនដើម្បីបញ្ចប់ឲ្យបាននូវសង្គ្រាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃនេះ។ ប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះមុនកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមាន ក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិមូលមតិគ្នាសម្រេចអនុម័តដំណោះស្រាយដែលព្រាងឡើងដោយអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី ដោយដំណោះស្រាយនេះទាមទារឲ្យមានការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់គ្នាឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិងពេញលេញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើយោងតាមទីភ្នាកងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានព្រមានរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាដ ផងដែរមុនពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមានជុំវិញការអនុវត្តបទឈប់បាញ់នេះ។ អាមេរិកព្រមានថា ពិភពលោកកំពុងរង់ចាំមើលឥវិយាបថនិងឆន្ទៈអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក អាសាដ ។ ខណៈដែលបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានទៅហើយនោះ បេសកជនពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Staffan de Mistura បានអះអាងថា កិច្ចចរចាសន្តិភាពក្រុងហ្សឺណែវនឹងចាប់ផ្តើមឡើងវិញនៅថ្ងៃ ៧មិនាខាងមុខ ក្នុងករណីដែលបទឈប់បាញ់ត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញហើយជំនួយមនុស្សធម៌បន្ថែមទៀតត្រូវបានផ្តល់ទៅដល់ប្រជាជនដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនាព្រោះខ្វះស្បៀង។ ថ្វីបើបទឈប់បាញ់នេះបង្កើតឡើងដោយមហាអំណាចអាមេរិក និងរុស្ស៊ីក៏ដោយ បញ្ហាចម្រូងចម្រាសច្រើនណាស់ដែលភាគីទាំងពីរមិនទាន់រកចំណុចរួមគ្នាឃើញ។ បញ្ហាមួយគឺកំណត់ក្រុមភេរវជនដែលត្រូវវាយប្រហារ។ គេក៏សង្ឃឹមថា យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់របស់ក្រុងម៉ូស្គូនឹងបញ្ឈប់យុទ្ធនាការរបស់ខ្លួនវាយសន្ធប់លើទីតាំងជនស៊ីវិល និងក្រុមឧទ្ទាមដែរ។ ប៉ុន្តែម្តងជាពីរដង រដ្ឋាភិបាលលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានអះអាងថា កងទ័ពរបស់លោកមិនបានវាយលុកលើជនស៊ីវិលដូចការចោទប្រកាន់របស់លោកខាងលិចទេ ហើយលោក ពូទីន បានបញ្ជាក់ហើយថា រុស្ស៊ីមិនអាចបញ្ឈប់ការវាយប្រហារប្រឆាំងក្រុមភេរវជនឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានលើកឡើងផងដែរថា រុស្ស៊ីធានាជាមុនហើយថា ខ្លួននឹងមិនវាយប្រហារក្រុមឧទ្ទាមឡើយក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2271.txt

កិច្ចពិភាក្សារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ស្ដីពីការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានពន្យារពេលសិន ខណៈរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន នឹងទៅកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីពិភាក្សាបញ្ហានេះ។ គម្រោងពង្រាយនេះ លេចជារូបរាងនៅក្រោយការបាញ់រ៉ុក្កែតរបស់កូរ៉េខាងជើង កាលពីដើមខែកុម្ភៈនេះ តែត្រូវបានចិនប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំង ដោយអះអាងថាប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិខ្លួន។

គម្រោងពិភាក្សាស្ដីពីការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស (THAAD) របស់អាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានពន្យារពេល ដ្បិតចិនបង្ហាញការមិនសប្បាយចិត្ត ចំពោះការពង្រាយនេះ។ គម្រោងពង្រាយនេះ នឹងក្លាយជាប្រធានបទក្ដៅ នៅពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក វ៉ាងយី ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីបង្ហាញជំហររបស់ចិនដែលប្រឆាំង ដាច់ខាតការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារ THAAD។ អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តកូរ៉េខាងត្បូងរបស់ខ្លួន គ្រោងនឹងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតក្រុមការងារមួយ ដែលនឹងឈានដល់ការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារនេះ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង លោក Moon Sang-gyun បានបញ្ជាក់ថា ផែនការនេះ ត្រូវបានពន្យារពេល បើទោះជាភាគីទាំងពីរ មានការឯកភាពគ្នាលើឯកសារពាក់ព័ន្ធអស់ទៅហើយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ការពន្យារពេលនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី នឹងទៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅថ្ងៃទី២៣នេះ។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក វ៉ាងយី លើកនេះ ទំនងជាទៅបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់ចិន ចំពោះបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង ជាពិសេស គឺការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសតែម្ដង។ អ្វីគេយល់ច្បាស់នោះគឺ ចិនមិនព្រមឲ្យអាមេរិក យករឿងនេះ ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលហ៊ុមព័ទ្ធចិននោះទេ។ បន្ទាប់ពីការបាញ់រ៉ុក្កែតដោយកូរ៉េខាងជើងនៅដើមខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងត្បូងបានទទូចដល់អាមេរិក ឲ្យពង្រាយកាំជ្រួចការពារអាកាស ដើម្បីការពារការវាយប្រហារណាមួយពីកូរ៉េខាងជើង។ យ៉ាងណាមិញ ចិនដែលជាអ្នកជិតខាងរបស់កូរ៉េខាងត្បូង បានប្រឆាំងដាច់អហង្ការចំពោះការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារនេះ។ ជារឿយៗ ចិនបានប្រាប់ឲ្យអាមេរិកត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះរឿងពង្រាយនេះ ពីព្រោះវាបានប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខផ្ទាល់របស់ចិន ហើយអាចនឹងធ្វើឲ្យរង្គោះរង្គើដល់ស្ថិរភាពតំបន់ទៀតផង។ ម្យ៉ាងប៉េកាំងក៏ធ្លាប់ប្រាប់វ៉ាស៊ីនតោនថា ការពង្រាយឧបករណ៍យោធា មិនមែនជាដំណោះស្រាយនោះទេ ហើយព្យុងយ៉ាងក៏មិនព្រមបញ្ឈប់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីអាវុធរបស់ខ្លួននោះដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី កូរ៉េខាងត្បូងអះអាងហើយថា ការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនេះ គឺគ្រាន់តែការពារពីការវាយប្រហារពីកូរ៉េខាងជើងប៉ុណ្ណោះ មិនមែនសំដៅលើប្រទេសណាទេ។ ហើយការពង្រាយនេះ ជារឿងរបស់អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងតែប៉ុណ្ណោះ មិនពាក់ព័ន្ធអ្នកផ្សេងទេ។ ចំណែកការចរចានេះ រំពឹងថា នឹងចាប់ផ្ដើមឡើងវិញនៅសប្ដាហ៍ក្រោយនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2272.txt

ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរុស្ស៊ីស៊េរីទំនើប S-400 ត្រូវបានគេដាក់ឲ្យស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធ (Combat Duty) នៅតំបន់ទឹកកកស៊ីបេរីនៅថ្ងៃ ទី ១ ខែមីនាកន្លងទៅនេះ ។ ការដាក់ប្រព័ន្ធមីស៊ីលប្រឆាំងយន្តហោះចំនួន ៦ គ្រឿងស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធកើតឡើង ក្រោយអង្គភាពយោធាតំបន់ទទួលបានសព្វាវុធនេះកាលពីចុងឆ្នាំមុន។

រុស្ស៊ីបានចេញសម្រេចដាក់ឲ្យប្រព័ន្ធមីស៊ីលប្រឆាំងយន្តហោះស៊េរីទំនើប S-400 ចំនួន ៦គ្រឿងឲ្យស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធ នៅក្នុងតំបន់ទឹកកកស៊ីបេរី នៅភាគខាងលិចប្រទេសរុស្ស៊ីថ្ងៃអង្គារទី ១មីនាកន្លងទៅ។ អាចថាជាការពង្រឹងការការពារដែនអាកាសរបស់រុស្ស៊ី ខណៈដែលភាពតានតឹងនិងប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងណាតូនិងរុស្ស៊ីនៅតែធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាស និងយោធាការពារអាកាសរុស្ស៊ីភូមិភាគទី ១៤ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Vladimir Korytkov បានដាក់ចេញបទបញ្ជានេះ ក្រោយពេលដែលអង្គភាពយោធាលោកទទួលបានសព្វាវុធថ្មីនេះកាលពីចុងឆ្នាំមុន។ មុនត្រូវដាក់ចូលក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រយុទ្ធ សព្វាវុធនេះត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សាកល្បងតាមលំហាត់បាញ់គ្រាប់ពិតនៅតំបន់ Astrakhan។ ហើយ កងកម្លាំងពាក់ព័ន្ធបានទទួលការបង្វឹកនិងបណ្តុះបណ្តាលពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់សព្វាវុធទំនើបថ្មីនេះចប់សព្វគ្រប់ដែរ។ ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសថ្មីនេះតាមពិតទៅ នឹងក្លាយជាសព្វាវុធសំខាន់ឈរជើងការពារដែនអាកាសរុស្ស៊ី ជំនួសតំណែងប្រព័ន្ធមីស៊ីលស៊េរីចាស់ S-300 ដែលបានចូលបម្រើកងទ័ពរុស្ស៊ីអស់ច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ។ ប្រព័ន្ធមីស៊ីល S-400 ជាសព្វាវុធសម្រាប់ការពារដែនអាកាសថ្មីបំផុតមួយដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងបំពាក់ដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើប។ សពា្វវុធនេះទើបតែចូលបម្រើវិស័យកងទ័ពក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ហើយវាអាចមានសមត្ថភាពកម្ទេចយន្តហោះចម្បាំង នាវា កាំជ្រួចបាលីស្ទិករយៈចម្ងាយវែងនិងឆ្ងាយថែមទៀតផង។ កន្លងមកនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រេមឡាំងបានសម្រេចពង្រាយសព្វាវុធប្រភេទនេះទៅកាន់ទឹកដីស៊ីរីដើម្បីកំញើញលោកខាងលិចផង។ ដោយសារវត្តមានប្រព័ន្ធមីស៊ីលនេះហើយ លោកខាងលិចក៏បង្ខំចិត្តបន្ថយការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសលើទ័ពលោក បាសា អាល់ អាសាដ និងបន្ទន់ឥរិយាបទដើម្បីជជែកពិភាក្សាជាមួយរបបដឹកនាំក្រេមឡាំងដើម្បីប្រឆាំងភេរវកម្មរួមគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2273.txt

សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ៖ ក្រោយផ្តល់សន្ទរកថាបើកកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាមេរិកអាស៊ាននៅព្រឹកថ្ងៃ ១៧ កុម្ភៈ (ម៉ោងក្នុងតំបន់) ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូនេស៊ីលោក ចូកូ វិដូដូ ( Joko Widodo) បានបន្តដំណើរទៅទស្សនកិច្ចទៅក្រុមហ៊ុន Twitter។ ក្នុងជំនួបជាមួយនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គមនេះ ប្រមុខរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ីជជែកពីវិធានការទប់ស្កាត់ភេរវកម្ម។

ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូនេស៊ីលោក ចូកូ វីដូដូ បានអញ្ជើញទៅទស្សនកិច្ចនៅក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គម

article_2274.txt

រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាថ្មីដែលនឹត្រូវដឹកនាំដោយបក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យនៃលោក ស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) នឹងត្រូវចាប់នឹងរៀបចំក្បាលម៉ាស៊ីនថ្មីនៅខែមីនានេះហើយ។ ខណៈកាលកំណត់កាន់តែខិតជិតមកដល់ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃបក្សលោកស្រីស៊ូជី បានអះអាងថារដ្ឋាភិបា លថ្មី នឹងកាត់បន្ថយនូវក្រសួងមួយចំនួនដើម្បីធានាពីប្រសិទ្ធភាពការងារផងដែរ។

ប្រភពមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី ស៊ូជី បានបង្ហើបឲ្យដឹងថារដ្ឋា ភិបាលថ្មី នឹងកាត់បន្ថយនូវចំនួនក្រសួងឲ្យត្រឹមតែ២៣ស្ថាប័នតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រសួងក្នុងអាណត្តិរបស់ រដ្ឋាភិបាលនៃលោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ ថេស សេន (Thein Sein) បច្ចុប្បន្នមានសរុប៣៦ ក្រសួង។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សលោកស្រី ស៊ូជី ក៏បានពន្យល់ដែលពីការកាត់បន្ថយនេះ គឺមិនមែនមានន័យបញ្ឈប់ការងារ មន្ត្រីនៃក្រសួងទាំងនោះទេ តែគឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃក្រសួងមួយចំនួនដែលចាំបាច់ដើម្បីបម្រើការឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព។ ជាមួយគ្នានេះ សម្រាប់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់បក្សឈ្នះឆ្នោត នឹងដាក់បញ្ចូលសមាជិកបក្ស សម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យត្រឹមតែ៣០ទៅ៤០ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ ហើយ ចំនួនដែលនៅសេសសល់ នឹងមានការចូលរួមពីសមាជិកបក្សផ្សេង និងអ្នកជំនាញ។ នេះបើយោងតាមប្រភពដដែល ដែល បានបន្ថែមទៀតថា បញ្ជីនៃសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី នឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃអាទិត្យស្អែកនេះផងដែរ ពោលធ្វើឡើងមុន៤ថ្ងៃនៃការប្រកាសបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីថ្មីមីយ៉ាន់ម៉ា។ តាមពិតទៅ វាមិនមែនជាអ្វីដែលត្រូវភ្ងាក់ផ្អើលនោះទេ សម្រាប់ការបង្ហើបនូវសមាសភាពនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ាដែលភាគច្រើនមិនមែនជាសមាជិកនៃបក្សឈ្នះឆ្នោតនោះ។ នោះក៏ព្រោះតែ លោកស្រី ស៊ូជី ក៏ធ្លាប់ថ្លែងបញ្ជាក់ក្រោយពេលលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតត្រូវបានប្រកាស ដែលថារដ្ឋាភិបាលថ្មី របស់បក្សលោកស្រី នឹងមានការចូលរួមទាំងពីបក្សឈ្នះឆ្នោត បក្សចាញ់ឆ្នោត និងតំណាងជនជាតិភាគតិចផងដែរនោះ។ ទាំងនេះ គឺសុទ្ធសឹងតែជាយុទ្ធសាស្ត្រ ឬគោលនយោបាយរបស់លោកស្រី ស៊ូជី ដើម្បីផ្សះផ្សារជាតិ ខណៈ ជាលើកដំបូងក្នុងការដឹកនាំប្រទេសផងដែរនោះ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនាខាងមុខនេះ សភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតី និងអនុប្រធានាធិបតី ដែលតែងតាំងដោយ បក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ និង មេយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ ហើយរដ្ឋាភិបាលថ្មី ក៏នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមនៅចុងខែមីនានេះផងដែរ។ នេះ ក៏មានន័យដែរថា វាក៏កាន់តែជិតដល់ពេលចុងក្រោយនៃអាណតិ្តប្រធានាធិបតីពាក់កណ្តាលស៊ីវិល លោក ថេន សេនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2275.txt

ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទលើសេចក្ដីសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មដ៏ខ្លាំងមួយប្រឆាំងនឹងកូរ៉េខាងជើង ដែលបានសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននិងបាញ់រ៉ុក្កែតទៅលំហអាកាស។ ទណ្ឌកម្មនេះត្រូវបានព្រាងដោយអាមេរិកនិងចិន ហើយវានឹងដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀតលើក្រុងព្យុងយ៉ាងឲ្យបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។

ទីបំផុតក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានចេញសេចក្ដីសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មថ្មីមួយទៀតលើកូរ៉េខាងជើងដែលសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននិងបាញ់រ៉ុក្កែតបន្តបន្ទាប់គ្នា។ នៅថ្ងៃពុធទី២ ខែមីនា សមាជិកទាំង១៥នៃក្រុមប្រឹក្សានេះបានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទលើសេចក្ដីសម្រេចនេះ ដែលត្រូវបានព្រាងដោយអាមេរិក ក្រោយពេលចរចាជាមួយចិនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ចិននិងអាមេរិកបានបង្ហាញជំហរដូចគ្នាចំពោះសកម្មភាពផ្គើនម្ដងហើយម្ដងទៀតរបស់កូរ៉េខាងជើងនារយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ កាលពីខែមុន កិច្ចចរចារវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ចន ឃេរី បានប្រព្រឹត្តដោយរលូនដើម្បីដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងទៅលើរបបផ្តាច់ការកូរ៉េខាងជើងឲ្យបោះបង់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អាមេរិកនិងចិនបានចរចាគ្នាអស់ជិតពីរខែ ដើម្បីសម្រេចបានដំណោះស្រាយដ៏ធ្ងន់នេះ។ សេចក្ដីសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មដែលមាន៥២ចំណុចនេះ មិនដែលមានពីមុនមកទេ។ វា តម្រូវឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យលើទំនិញទាំងអស់ដែលនាំចេញនិងនាំចូលពីកូរ៉េខាងជើង មិនថាធ្វើតាមផ្លូវអាកាសឬសមុទ្រនោះទេ ខណៈសេចក្ដីសម្រេចលើកមុនតម្រូវឲ្យត្រួតពិនិត្យការដឹកជញ្ជូន ប្រសិនបើសង្ស័យថា មានដឹកឥវ៉ាន់ខុសច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្ដីសម្រេចលើកនេះក៏បានកំណត់ពីការហាមឃាត់ការនាំចេញធ្យូងថ្ម ដែក មាស និងរ៉ែមានតម្លៃដទៃទៀត ពីកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ដែលនេះគឺសំដៅដល់ការកាត់ផ្ដាច់ធនធានហិរញ្ញវត្ថុរបស់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង ទទួលបានចំណូលជាច្រើនលានដុល្លារ ពីការនាំចេញភោគផលរ៉ែទាំងនេះ ដែលត្រូវប្រើសម្រាប់ការចំណាយរបស់ខ្លួន។ ក្រៅពីនោះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខក៏រឹតបន្តឹងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអាវុធ ជាពិសេសអាវុធធុនស្រាល និងបានអនុញ្ញាតឲ្យឃាត់កប៉ាល់ដែលសង្ស័យថា មានដឹកទំនិញខុសច្បាប់ទៅកូរ៉េខាងជើង។ សូម្បីនាឡិកាទំនើប និងសម្ភារៈកីឡាក៏ត្រូវបានហាមឃាត់ចូលទៅកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ដែលការហាមឃាត់នេះសំដៅដល់ក្រុមមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិមានសិទ្ធិបណ្ដេញអ្នកការទូតកូរ៉េខាងជើង ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរត់ពន្ធអាវុធខុសច្បាប់ដែរ។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ គឺជាការឆ្លើយតបនឹងសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននៅខែមករានិងបាញ់រ៉ុក្កែតនៅខែកុម្ភៈ។ សហគមន៍អន្តរជាតិចាត់ទុកអំពើនេះជាការល្មើសនឹងបម្រាមសេចក្ដីសម្រេចលើកមុនៗដែលដាក់លើទីក្រុងព្យុងយ៉ាងពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ចិនជាមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់កូរ៉េខាងជើង ក៏សុខចិត្តគាំទ្រអាមេរិក ដើម្បីបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដែរ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2276.txt

ចិនបានបញ្ជាក់ថា យន្តហោះចម្បាំងនិងនាវាចម្បាំងទំនើបភាគច្រើនដែលបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងភាគច្រើនជារបស់អាមេរិក។ ការលើកឡើងរបស់ចិនកើតឡើងស្របពេលដែល មន្ត្រីយោធាជើងទឹកអាមេរិកទទួលស្គាល់ថាអាមេរិកបញ្ជូននាវាចម្បាំងនិងនាវាដឹកយន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីល្បាតនិងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍។

ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីចុងសប្តាហ៍មុន អ្នកនាំពាក្យសភាជាតិចិនលោកស្រី Fu Ying បានបកស្រាយថា នាវាចម្បាំងទំនើបនិងយន្តហោះប្រដេញភាគច្រើនដែលបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងជារបស់អាមេរិក។ លោកស្រីក៏លើកជាឧទាហរណ៍ផងដែរ ដូចជាការពង្រាយសព្វាវុធទៅក្បែរកោះNansha កន្លងមក ហើយសកម្មភាពរបស់អាមេរិកនេះបានបង្កឲ្យមានការខឹងសម្បារជាខ្លាំងក្នុងចំណោមប្រជាជនចិន។ បើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យសភាចិនរូបនេះ ការចោទប្រកាន់ចិនកន្លងមកថា ព្យាយាមពង្រឹងអំណាចយោធា នៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិន ជារឿងមិនស័ក្តិសមសោះ។ លោកស្រីបន្ថែមថាកន្លងមក អាមេរិកបានបញ្ជាក់ហើយថាខ្លួននឹងបញ្ជូន ៦០ភាគរយនៃទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួនមកកាន់តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និង សហប្រតិបត្តិការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ដើម្បីពង្រឹងការល្បាតនិងសកម្មភាពយោធានានានៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងផង។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះចង់មានន័យថា អ្នកដែលព្យាយាមបង្កើតឲ្យមានយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះមិនមែនចិនទេ តែសហរដ្ឋអាមេរិកឯណោះទេ។ លោកស្រីក៏ឆ្លៀតចោទប្រកាន់អាមេរិកវិញផងដែរ អ្វីដែឡអាមេរិកកំពុងធ្វើគឺជាការកសាងអនុត្តរភាពរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រកសាងឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញ។ ការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ជាការឆ្លើយតបចំពោះការចោទប្រកាន់មកលើចិនកន្លងមកពីសំណាក់រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ អាមេរិកតែងតែថា មហាយក្សចិនកំពុងវាតទីនៅតំបន់ជម្លោះ និងពង្រាយសព្វាវុធ មានមីស៊ីល យន្តហោះចម្បាំងជាដើមផងនោះទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយសកម្មភាពនេះវាបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពតំបន់។ កាលពីចុងសប្តាហ៍នេះ សារព័ត៌មានអាមេរិក Washington Post បានផ្សព្វផ្សាយថា អាមេរិកបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះច្រើនគ្រឿងមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងក្រោមលេសអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍សមុទ្រ។ ក្នុងចំណោមនាវាទាំងនោះមាននាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាពិឃាតផង ប៉ុន្តែសកម្មភាពអាមេរិកធ្វើឲ្យចិនក្តៅក្រហាយមិនតិចទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយកាលពីខែមុន ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក លោកក៏បានបញ្ជាក់ប្រាប់សមភាគីលោក លោក ចន ឃែរី ផងដែរពាក់ព័ន្ធបញ្ហាយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោក ថាដើម្បីកាត់បន្ថយការធ្វើយោធូបនីយកម្មវាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចតែភាគីមួយទេ ប៉ុន្តែវាតម្រូវឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់សហការគ្នា បញ្ចប់រាល់សកម្មភាពបង្ករឿងនិងបង្អួតសព្វាវុធទំនើបៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2277.txt

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវថៃ បានទទូចឲ្យគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ(CDC) ដោះស្រាយបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដើម្បីធានាឲ្យបានស្ថិរភាពនយោបាយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលនាថ្ងៃអនាគត។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនាំមុខនោះ ក៏បានព្រមានដែលថាបើមិនដោះស្រាយនោះទេ រដ្ឋប្រហារអាចត្រលប់មកវិញទៀតនៅក្នុងរយៈពេល១០ក្រោយ។

លោក Sombat Thamrongthanyawong អតីតនាយកវិទ្យាស្ថានជាតិនៃរដ្ឋបាលអភិបាលអភិវឌ្ឍន៍ បាន អះអាងថាប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលបានស្នើដោយគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ មានលក្ខណៈចន្លោះប្រហោងច្រើន ហើយប្រព័ន្ធនោះ នឹងធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលចម្រុះកាន់ខ្សោយដែលផ្តល់ឱកាសឲ្យក្រុមយោធាធ្វើអន្តរាគមន៍បានគ្រប់ពេល។នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍។ លោក Sombat Thamrongthanyawong បានបន្ថែមទៀតថា បើភាពចន្លោះប្រហោងនោះ នៅតែមិនត្រូវបានគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញលើកឡើងដើម្បីពិភាក្សានោះទេ រដ្ឋប្រហារថ្មី អាចកើតឡើងម្តងទៀតក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំទៀត។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានដដែល ដែលបានដកស្រង់សម្តីលោកដែលថារដ្ឋបាលរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា កំពុងតែព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហាតែលោក ក៏បានលើកឡើងជាចំណោទបញ្ហាដែលថាតើរដ្ឋាភិបាលចម្រុះអាចរក្សានូវអំណាចរបស់ខ្លួន ដោយរបៀបណា។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរ ក្រោមការដឹកនាំរបបសឹករបស់លោកប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា កន្លងទៅ គណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ បានបោះពុម្ភផ្សាយសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃជាសាធារណៈ និងរង់ចាំអនុសាសន៍ពីរដ្ឋាភិបាលយោធា ដើម្បីកែតម្រូវដើម្បីឈានទៅរកការធ្វើស្ទង់មតិជារួមពីប្រជាជនតាមរយៈការធ្វើប្រជាមតិនៅខែកក្កដាខាងមុខ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ មិនត្រឹមតែរងនូវការរិះគន់លើប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលផ្តល់លទ្ធភាពច្រើនក្នុងការ បង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះនោះទេ តែក៏បានរងនូវការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីគណបក្សនយោបាយនិងអ្នកវិភាគមួយចំនួន ដ្បិតពួកគេមើលឃើញថាជារដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបម្រើផលប្រយោជន៍យោធា។ ជាពិសេសនោះគឺលើចំណុចនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី មិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតទៀតផង ប្រសិនបើប្រទេសជួបវិបត្តិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2278.txt

លោក Xin Ming សាស្ត្រាចារ្យនៃសាលាបក្សនៃគណៈកម្មាធិការកណ្តាល CPC បានថ្លែងថាកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់ចិននៅឆ្នាំ២០១៦នេះ នឹងផ្តោតសំខាន់លើយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ប្រាំចំណុច ដែលជា «ផែនការ ប្រាំឆ្នាំរកិល» លើកទី១៣ ដែលមានដូចជា កាអភិវឌ្ឍប្រកបដោយ ការច្នៃប្រឌិត, ការស៊ីសង្វាក់គ្នា, បៃតង បើកចំហ និងការចែករំលែក។

ការលើកឡើងរបស់លោក Xin ធ្វើឡើងមុនពេលនៃកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនៃសមាជប្រជាជនថ្នាក់ជាតិ (NPC) និងមហាសន្និបាតប្រឹក្សាយោបល់នយោបាយប្រជាជនចិន (CPPC) ។ យុទ្ធសាស្ត្រប្រាំចំណុច ដែលត្រូវផ្តួចផ្តើមឡើងនៅក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី៥របស់គណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃសមាជប្រជាជនថ្នាក់ជាតិកាលពីខែតុលាកន្លងទៅ បាននិងក្លាយជាមគ្គទេសក៍សម្រាប់ផែនការប្រាំឆ្នាំរំកិលក្នុងអាណត្តិទី១៣នៃរដ្ឋាភិបាលដែលជាផែនការមេមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦រហូតដល់ឆ្នាំ២០២០។ សម្រាប់ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ ប្រដូចទុកផែនការមេនោះ ទៅនិងមគ្គទេសក៍យុទ្ធសាស្ត្រមួយ ដែលស្រប ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចចិន ដែលកំពុងឆ្ពោះទៅរក «ភាពសាមញ្ញថ្មី» ដែលផ្តោតសំខាន់លើការអភិវឌ្ឍគុណភាព ជាជាងបរិមាណ។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់ចិន បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសហគមន៍អន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) បានបកស្រាយលើចំណុចនីមួយៗនៃយុទ្ធសាស្ត្រនោះនាកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃក្រុមប្រទេស២០ លើកទី១០ នៅក្រុង Antalya នៃប្រទេសតួកគី កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ សម្រាប់ទស្សនសកលវិញ យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីទាំងប្រាំចំណុចនោះ នឹងបង្ហាញពីការការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ចិន ក្នុងការធ្វើឲ្យការអភិវឌ្ឍរបស់ចិនកាន់តែល្អប្រសើរ ជាមួយបណ្តាប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ដែលផ្សាភ្ជាប់ជាមួយអភិបាលកិច្ចសេដ្ឋកិច្ចសកលផងដែរនោះ។ ជាមួយគ្នានេះ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន ក៏នឹងបើកចំហកាន់តែទូលាយទៅកាន់ពិភពលោកផងដែរ។ ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ចិន បានចូលរួមចំណែកនៃការអភិវឌ្ឍសកលយ៉ាងសកម្ម។ ជាឧទាហរណ៍នោះគឺ ចិនបានអនុវត្ត នូវសកម្មភាពរបស់ខ្លួនគួរកត់សម្គាល់នៅក្នុងទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍សហវត្សរ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ហើយ ចិន ក៍បានបន្តគាំទ្រនូវរបៀបវារៈ២០៣០ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តភាព ដែលបានអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ មួយវិញទៀតនោះ លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏ធ្លាប់បានអះអាងថា ចិន នឹងដាក់បញ្ចូលនូវរបៀបវារៈ២០៣០ ជាចំណែកមួយក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ប្រាំឆ្នាំរំកិលរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងអាណត្តិទី១៣នេះផងដែរ។ លោក ស៊ី ក៏បានស្នើទៅកាន់សមាជិកក្រុម២០ ទាំងអស់ចូលរួមជាមួយនឹងផែនការអនុវត្តរបស់ចិនដើម្បី ជំរុញការលូតលាស់សកលកាន់តែខ្លាំង ប្រកបដោយចីរភាព និងតុល្យភាព។ ហើយខណៈនៃការកើនឡើង នៃទំនាក់ទំនងតាមរយៈសាកលភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ច ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក នឹងឃើញកាន់តែច្បាស់ពីការកើនឡើងនៃផលប្រយោជន៍រួមផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ក្រុមអ្នកវិភាគ ជឿជាក់ថា គំនិតផ្តួចផ្តើមនៃយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់ចិន នឹងផ្តល់ផលវិជ្ជមាន សម្រាប់ពិភពលោក នៅពេលប្រទេសនីមួយៗពន្លឿនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួននោះ។ តាមរយៈការបង្ហាញពីចំណុចសំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្រនោះ សហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងតាមដានកាន់តែខ្លាំង ជាមួយកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំចិន ដោយសង្ឃឹមថា យុទ្ធសាស្ត្រទាំងនោះ នឹងនាំមកនូវឱកាសនៃការអភិវឌ្ឍកាន់តែច្រើនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2279.txt

អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយដែលបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៃរឿងអាស្រូវពុករលួយរាប់លានដុល្លាររបស់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មិនទាន់ត្រូវបានបំភ្លឺដូចទៅនឹងការចង់បានរបស់ប្រជាជន។ អវត្តមាននៃការបកស្រាយរឿងអាស្រូវនេះ បានធ្វើបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ ដែលបានជំរុញឲ្យអ្នកនយោបាយម៉ាឡេស៊ីជាច្រើនដែលដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ ចងសម្ព័ន្ធគ្នាដើម្បីទម្លាក់លោក ណាជីប ចេញពីតំណែង។

កាលពីថ្ងៃសុក្រម្សិលមិញ ក្រុមសម្ព័ន្ធអ្នកនយោបាយម៉ាឡេស៊ី ដែលដឹកនាំដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដើម្បីទទួចឲ្យមានការរួបរួមជាតិ និងចលនា ជាតិមួយដើម្បីទម្លាក់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីបចេញពីតំណែងដោយមិនប្រើប្រាស់ហិង្សានោះទេ។ សេចក្តីថ្លែងកាណ៍ដែលចុះហត្ថលេខាដោយអ្នកនយោបាយ៥៨រូប បានសន្យាថានឹងប្រើប្រាស់មធ្យោ បាយផ្នែកច្បាប់ និងអហិង្សាដើម្បីទម្លាក់លោកណាជីបចេញពីតំណែង។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារ ព័ត៌មាន AFP ដែលបានបន្ថែមដែលថា ចលនាជាតិនេះ មិនត្រឹមតែដើម្បីទម្លាក់លោកណាជីបពីតំណែ ងប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែក៏រួមបញ្ចូលទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗផងដែរ។ សេចក្តីសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក៏បានបញ្ញត្តិដូច្នេះដែរថា « យើងសូមឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី គ្រប់ជាតិសាសន៍ សាសនា និន្នាការនយោបាយ ក្មេង និងចាស់ ចូលរួមសង្គ្រោះម៉ាឡេស៊ីពីរដ្ឋាភិបាលដែលកំពុងតែ ដឹកនាំដោយលោក ណាជីបទាំងអស់គ្នា។» ដោយសារតែហត្ថលេខីមួយចំនួន មិនចង់ចេញទាមទារដោយសាធារណៈ លោក មហាធៀ ដែលជា មេដឹកនាំនៃសម្ព័ន្ធអ្នកនយោបាយនោះ បានអះអាងថា ការទាមទារទម្លាក់លោកណាជីប អាចធ្វើឡើង នៅតាមផ្ទះរបស់ប្រជាជនរៀងៗខ្លួនក៏បាន ដ្បិតការទាមទារតាមដងផ្លូវ បំពានទៅនឹងច្បាប់រដ្ឋ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ការបង្កើតសម្ព័ន្ធនយោបាយដើម្បីទម្លាក់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ធ្វើឡើងស្របជាមួយនឹងការចាប់ដៃគ្នារវាងមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដែលកំពុងជាប់ក្នុងពន្ធនាគារលោក អាន់វ៉ារ អ៊ីប្រាហ៊ីម និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាចយូរជាងគេលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលធា្លប់ជាគូសត្រូវនយោបាយនឹងគ្នានោះ។ សូមរម្លឹកផងដែរថាកាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ សារពត៌មាន Wall Street Journal និង Sarawak បានផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍មួយ ស្តីចរន្តនៃការផ្ទេរទឹកប្រាក់ពីធនាគារ និង ក្រុមហ៊ុនឯកជន 1MDB ទៅកាន់គណនីឯកជនរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ប្រមាណ៧០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ បញ្ហានេះ បាននិងកំពុងធ្វើឲ្យនយោបាយរបស់ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវប្រឈមនឹងភាពច្របូកច្របល់។ នោះ ក៏ព្រោះ តែលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីណាជីប មិនបានបង្ហាញពីភាពស្អាតស្អំរបស់លោកទៅកាន់សាធារណៈជននោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកណាជីប បែរជាបណ្តេញសមាជិករដ្ឋាភិបាលរបស់លោក និង ផ្លាស់ប្តូរមន្ត្រីតុលាការ ដែលហ៊ានចេញមុខរិះគន់ និង កោះហៅលោកដើម្បីបកស្រាយពីភាពស្អាតស្អំទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_228.txt

ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា បានជ្រើសរើសអតីតនាយកប្រតិបត្តិរបស់ស្ថាប័នកីឡាកាសអាម៉េរិក WWE គឺលោកស្រី Linda McMahon ឱ្យធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ។ លោក ត្រាំ បានតែងតាំងលោក Howard Lutnick ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងលោក Mehmet Oz ជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលថែសុខភាព និងសេវាកម្មសុខាភិបាល (CMS)។

សល់២ខែមុនពេលស្បថចូលកាន់តំណែង ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បន្តតែងតាំងរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ និងពាណិជ្ជកម្ម។ លោក ត្រាំ បានជ្រើសរើសលោកស្រី Linda McMahon មកគ្រប់គ្រងតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក។ លោកស្រី Linda ជាភរិយាលោក Vince McMahon ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងស្ថាប័នកីឡាកាស WWE ដ៏ល្បីល្បាញ។ «លោកស្រី Linda នឹងប្រើប្រាស់បទពិសោធដឹកនាំរាប់ទសត្សរ៍ និងការយល់ដឹងលើធុរកិច្ច និងការអប់រំ ដើម្បីលើកកម្ពស់សិស្ស និងកម្មករអាម៉េរិកជំនាន់ក្រោយ ក៏ដូចជាធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអប់រំអាម៉េរិក ឈរលេខ១ក្នុងលោក»។ លោក ត្រាំ បានសរសេរក្នុងបណ្ដាញសង្គម Truth Social បែបនេះ។ លោកស្រី McMahon ជាអតីតនាយកប្រតិបត្តិស្ថាប័នកីឡាកាសអាម៉េរិក WWE និងជាអតីតប្រធាននៃការិយាល័យធុរកិច្ចធុនតូចអាម៉រិក(SBA)។ ក្រៅពីនេះ លោកស្រី ជាប្រធានវិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយអាម៉េរិកដំបូង(AFPI) និងបានបម្រើការជាប្រធានផ្នែកអប់រំនៅរដ្ឋ Connecticut រយៈពេល២ឆ្នាំ។ គួរបញ្ជាក់ថា លោក ត្រាំ បានសន្យាលុបបំបាត់ការិយាល័យសហព័ន្ធអប់រំអាម៉េរិក កាលពីពេលដែលលោក ធ្វើយុទ្ធនាការស្វែងរកសំឡេងឆ្នោត នៅខែកញ្ញា ក្នុងរដ្ឋ Wisconsin។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ លោកប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត បានតែងតាំងលោក Howard Lutnick ជារដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម។ លោក Lutnick ជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ Cantor Fitzgerald និងជាប្រធាននៃសារមន្ទីជាតិ១១ កញ្ញា។ លោក ជាបុគ្គលមិនមែនយោធិន ដែលបានទទួលពានរង្វាន់សេវាកម្មសាធារណៈពិសេស ពីការិយាល័យកងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិក។ ក្រៅពីនេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជ្រើសរើសលោក លោក Mehmet Oz ជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលថែសុខភាព និងសេវាកម្មសុខាភិបាលអាម៉េរិក(CMS)។ លោក Oz ជាពិធីករទូរទស្សន៍ និងជាសាស្រ្តាចារ្យផ្នែកវះកាត់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Columbia។ លោក បានបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard និងសាកលវិទ្យាល័យ Pennsylvania។ លោក Oz ក៏ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ និងអត្ថបទផ្សេងៗផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2280.txt

លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចដាក់សំណើរទៅកាន់សភាដើម្បីបិទមន្ទីរឃុំឃាំងអាមេរិក Guantanamo នៅគុយបានៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ កុម្ភៈម្សិលមិញនេះ។ ការបិទមន្ទីរឃុំឃាំងនេះជាអ្វីដែលលោកអូបាម៉ា ចង់សម្រេចឲ្យបានមុនចេញពីតំណែង តែក្រុមសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋប្រឆាំងគម្រោងនេះព្រោះគេយល់ថាវានឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខអាមេរិក។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានដាក់គម្រោងសុំបិទមន្ទីរឃុំឃាំង Guantanamo នៅគុយបា ទៅកាន់សភាជាផ្លូវការ ដោយលោកសង្ឃឹមថា ការបិទមន្ទីរឃុំឃាំងសម្រាប់ភេរវជននេះនឹងក្លាយជាមរតកនយោបាយសំខាន់មួយផងដែរ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា លោកមិនចង់ឲ្យប្រធានាធិបតីក្រោយបន្តដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញនេះទៀតទេ។ លោកថា «អស់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ យើងឃើញច្បាស់ថា មន្ទីឃុំឃាំង Guantanamo មិនបានជួយដល់សន្តិសុខជាតិអាមេរិកឡើយ។ វាមានតែធ្វើឲ្យសន្តិសុខធ្លាក់ចុះវិញ»។ គុក Guantanamo នៅគុយបាជាមន្ទីរឃុំឃាំងមួយក្នុងចំណោមមន្ទីរឃុំឃាំងផ្សេងទៀតរបស់អាមេរិកនៅក្រៅប្រទេស ហើយរាល់ឧក្រិដ្ឋជនកម្រិតធ្ងន់ឬភេរវជនដែលចាប់បានត្រូវឃុំខ្លួននិងធ្វើទារុណកម្មនៅទីនោះ។ បើសិនជាគុកនេះត្រូវបិទមែន ជនដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំងនៅសល់ចំនួន ៩១នាក់នោះនឹងត្រូវបញ្ជូនមកឃុំឃាំងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ។ គុកនេះត្រូវបានបើកដំណើរការនៅឆ្នាំ ២០០២ ក្រោយការវាយប្រហារនៅអាគារពាណិជ្ជកម្ម ថ្ងៃ ១១ កញ្ញាឆ្នាំ ២០០១ ហើយការប្រើប្រាស់ទឹកដីគុយបាននេះធ្វើឡើងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលចុះតាំងពីឆ្នាំ ១៩០៣ម្ល៉េះ។ បើតាមការវាយតម្លៃជាក់ស្តែង ការផ្ទេរអ្នកទោសទាំងអស់នៅសល់ទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវចំណាយលុយចន្លោះពី ២៩០ ទៅ ៤៧៥លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ តែបើសិនបន្តទុកមន្ទីរឃុំឃាំងនេះ អាមេរិកត្រូវចំណាយលុយប្រហែល៤ ៥៥លានដុល្លាររៀងរាល់ឆ្នាំសម្រាប់ដំណើរការ។ និយាយទៅ លោក អូបាម៉ា បានចំណាយពេលជិត ៨ឆ្នាំហើយដើម្បីតស៊ូមតិដើម្បីឈានទៅបិទមន្ទីរឃុំឃាំងនេះ ប៉ុន្តែលោកនៅតែប្រឈមឧបសគ្គច្រើន។ ពេលនេះ គ្រាន់តែលោក អូបាម៉ា ដាក់សំណើរទៅសភាភ្លាម សមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋដែលកំពុងកាន់កាប់អាសនៈភាគច្រើននៅក្នុងសភានាំគ្នាប្រឆាំងរួចទៅហើយ។ ប្រធានសភាលោក Paul Ryan បានទាត់ចោលសំណើររបស់លោក អូបាម៉ា រួចទៅហើយ ដោយលោកសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក អូបាម៉ា បរាជ័យក្នុងការពន្យល់ប្រជាជនអាមេរិកថា ការផ្ទេរភេរវជនពី Guantanamo មកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកពិតជាជម្រើសវ័យឆ្លាតនិងមានសុវត្ថិភាព។ ចំណែកបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក Maco Rubio មិនត្រឹមតែជំទាស់រឿងបិទគុកប៉ុណ្ណោះទេ តែលោកបញ្ជាក់ជាមុនថា បើសិនលោកជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិតី លោកនឹងបន្តបញ្ជូនភេរវជនដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនទៅឃុំឃាំងនៅ Guantanamo ឲ្យកាន់តែច្រើនជាពេលនេះទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2281.txt

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ប្រាវីត វង្សសុវ៉ាន នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់រុស្សីនៅសប្ដាហ៍នេះ ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងយោធានិងពាណិជ្ជកម្ម បន្ទាប់ពីទំនាក់ទំនងថៃជាមួយក្រុមលោកខាងលិចមានភាពល្អក់កករចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤មក។ កន្លងមក របបយោធាថៃរងការរិះគន់ខ្លាំងពីបស្ចឹមប្រទេស ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យថៃងាកទៅចាប់ដៃរុស្សីដែលមិនសូវត្រូវគ្នាជាមួយលោកខាងលិចដែរនោះ។

រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាវីត វង្សសុវ៉ាន នឹងទៅកាន់រុស្សីដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងថៃនិងរុស្សី ដែលកាន់តែជិតស្និទ្ធក្រោយពេលរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិថៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ Kongcheep Tantrawanich បានបញ្ជាក់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ដែលនឹងផ្ដោតលើកិច្ចព្រមព្រៀងទិញអាវុធ ក៏ដូចជាជំរុញពាណិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគផងដែរ។ កាសែតThe Nation ផ្សាយថា នៅទីក្រុងមូស្គូ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាវីត ដែលជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែរនោះ នឹងជួបជាមួយមេដឹកនាំរុស្សីដែលរួមទាំងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឌីមីទ្រី ម៉េដវ៉េដេវ ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំការពារជាតិនិងពាណិជ្ជកម្មរបស់រុស្សីដែរ។ មួយវិញទៀត ដំណើរលើកនេះ ក៏ជាការរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា ទៅរុស្សីចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំរុស្សី-អាស៊ានក្នុងខែឧសភា។ ជាការកត់សម្គាល់ នៅក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៥ ទំនាក់ទំនងរវាងថៃនិងប្រទេសលោកខាងលិច មិនសូវល្អ តែថៃកំពុងតែព្យាយាមទៅកៀកនឹងមហាអំណាចរុស្សីដែលកំពុងមានជម្លោះនឹងបស្ចឹមលោកដូចគ្នា។ ជាពិសេសនោះ ថៃចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការទិញសម្ភារៈយោធាពីរុស្សី ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព។ របបយោធាថៃគ្រោងនឹងទិញរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងពីរុស្សី ក្រោយពេលដែលការបញ្ជាទិញពីអ៊ុយក្រែនកំពុងជួបប្រទះបញ្ហា។ ការរឹតបន្តឹងការលក់អាវុធដែលដាក់ដោយអាមេរិក បានធ្វើឲ្យការបញ្ជាទិញរបស់ថៃមានភាពមិនច្បាស់លាស់។ ជាដំណោះស្រាយនោះ រដ្ឋាភិបាលយោធាថៃបានងាកទៅរកទីផ្សាររុស្សី។ ក្រៅពីរឿងទិញអាវុធ ថៃនិងរុស្សី ក៏ប្រហែលជាចុះហត្ថលេខាលើការប្រឆាំងភេវរកម្ម និងទិញសម្ភារៈសម្រាប់ឆ្លើយតបនឹងគ្រោះធម្មជាតិទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីទស្សនកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉េដវ៉េដេវមកថៃក្នុងខែមេសាឆ្នាំមុន ថៃនិងរុស្សី បានចុះហត្ថលេខាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើន ដែលបានបង្ហាញពីការនយោបាយទោរទៅរុស្សីរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធាថៃ ដែលរងសម្ពាធខ្លាំងពីអាមេរិក។ របបសឹកថៃត្រូវបានរិះគន់ថា មានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ជាពិសេសនោះ គឺការអនុវត្តច្បាប់ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រដ៏តឹងរ៉ឹង៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2282.txt

យោធាអាមេរិកថា ខ្លួននិងប្រទេសពីរទៀតគឺជប៉ុននិងឥណ្ឌាគ្រោងនឹងធ្វើសមយុទ្ធទ័ពជើងទឹករួមគ្នានៅដែនសមុទ្រហ្វីលីពីន ដែលជាប់នឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងតែមានជម្លោះ។ ហើយវាច្បាស់ណាស់ថា សមយុទ្ធនេះនឹងធ្វើឲ្យបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងកាន់តែឡើងកម្ដៅថែមទៀត។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។

កងទ័ពជើងទឹកមកបីប្រទេសគឺ អាមេរិក ឥណ្ឌា និងជប៉ុន នឹងធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានៅដែនទឹកភាគខាងជើងប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលនៅក្បែរសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នេះបើយោងតាមការប្រកាសរបស់យោធាអាមេរិក ដែលធ្វើឡើងតែមួយថ្ងៃក្រោយពេលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ព្រមានពីលទ្ធផលដែលទីក្រុងប៉េកាំងធ្វើយោធូបនីយកម្មនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ កាលពីឆ្នាំមុន អាមេរិកនិងឥណ្ឌា ដែលតែងតែធ្វើសមយុទ្ធជើងទឹករួមគ្នានៅសមុទ្របេងកាល់ (Bengal) បានបញ្ចូលជប៉ុនមកចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធរួមគ្នានេះ។ ការហៅជប៉ុនមកធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានេះ គឺជាការឆ្លើយតបនឹងការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់។ មេបញ្ជាការកងទ័ពទឹកអាមេរិកប្រចាំប៉ាស៊ីហ្វិកលោក Harry B. Harris បានបញ្ជាក់ពីព័ត៌មាននេះដោយលើកឡើងពីទីតាំងសមយុទ្ធ និងវត្តមានរបស់ជប៉ុន ខណៈលោកចូលរួមក្នុងសន្និសីទសន្តិសុខក្នុងទីក្រុងញូវដែលី។ ឆ្លៀតពេលនោះ លោកក៏រិះគន់ចិនជាប្រយោល ដោយបាននិយាយថា សេរីភាពដែនសមុទ្រគឺជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់ប្រទេសទាំងអស់។ លើសពីនេះ មេបញ្ជាការរូបនេះក៏បានបង្ហាញបំណងពង្រីកសមយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយឥណ្ឌាដែលតែងធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទៅជាប្រតិបត្តិការរួមគ្នានៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ការធ្វើដូច្នេះមានន័យថា អាមេរិកកំពុងតែអូសទាញឥណ្ឌាឲ្យចូលពាក់ព័ន្ធក្នុងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលចិន។ ជម្លោះដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង កាន់តែតានតឹងនៅរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសការចូលរួមរបស់អាមេរិកនិងប្រទេសមួយចំនួនទៀត។ អាមេរិកបានប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពរបស់ចិនដូចជាការពង្រីកដីកោះនៅតំបន់ជម្លោះ ហើយថ្មីនេះទៀតសោត ចិនថែមទាំងបញ្ជូនកាំជ្រួចទៅតំបន់នោះទៅទៀត។ អាមេរិកនិងឥណ្ឌា ថែមទាំងរៀបចំផែនការល្បាតរួមគ្នាទៀតផង ហើយបើមន្ត្រីអាមេរិក ការល្បាតនេះក៏ទំនងជាធ្វើនៅដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ទាំងអាមេរិកនិងទាំងឥណ្ឌា បានរំលឹកម្ដងទៀតថាការល្បាតរួមគ្នានេះ មិនមែនធ្វើឆាប់ៗនេះទេ ដ្បិតចិនបានប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះរឿងនេះ។ ចិនបានព្រមានថា ការចូលមកពាក់ព័ន្ធរបស់ប្រទេសខាងក្រៅតំបន់ នឹងប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាពនិងសន្តិសុខ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក Harris បន្ថែមថា វាគឺអាស្រ័យលើមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរជាអ្នកសម្រេចចិត្តពីការល្បាតរួមគ្នានេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2283.txt

សភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី០១ ខែមិនា ម្សិលមិញ បានប្រកាសពីការផ្លាស់ប្តូរនូវពេលកំណត់ នៃការប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតីពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា មកថ្ងៃទី១០ ខែមីនា វិញ។ ការពន្លឿនពេល កំណត់នេះ ត្រូវបានសមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ា បញ្ជាក់ថា ដើម្បីជួយសម្រួលសម្រាប់ការផ្ទេរអំណាចទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ តែរឿងដែលគេ បានដាក់ការសង្ស័យខ្លាំងនោះគឺ ការប្រែប្រួលនេះ ទំនងដោយសារតែការបរាជ័យនៃការចរចារវាង លោកស្រី ស៊ូជី នឹងមេយោធាក្នុងការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

១. ហេតុអ្វីបានជា «ដំណើរការនៃការចរចារបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី » មានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ពីប្រជាជន? ការចរចា ឬវប្បធម៌សន្ទនា គឺជាយន្តការមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលជាប្រធាន បក្សឈ្នះឆ្នោត និងប្រធានសំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា។ ដោយសារតែការប្រើប្រាស់យន្តការនេះហើយ ទើបក្រោយជ័យជម្នះនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅមិនបានធ្វើឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រមីយ៉ាន់ម៉ា កើតឡើងជាន់ដានឡើងវិញ ពោលគឺក្រុមយោធាមិនបដិសេធចំពោះ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតដូចឆ្នាំ១៩៩០។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រោយដឹងថាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ លើសលប់ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីបានហើយ លោកស្រី ស៊ូជី ដែលជាប្រមុខបក្ស បានចាប់ផ្តើមចរចា ជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលដើម្បីពិភាក្សាពីការផ្ទេរអំណាចទៅរដ្ឋាភិបាលថ្មីដោយសន្តិវិធី។ ក្នុងនោះ លោកស្រីបានជួបជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលៗ រួមមានអតីតប្រធានរដ្ឋសភា លោក ស្វេ ម៉ាន់ អតីតមេដឹកនាំកំពូលលោក ថាន់ ស្វេ លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិថេន សេន និងមេបញ្ជាការកងទ័ព ទូទាំងប្រទេសលោកឧត្តមសេនីយ៍ លោក មិន អ៊ុងឡាំង។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ ក្នុងរយៈពេល តែប៉ុន្មានខែក្រោយការប្រកាសលទ្ធផល លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានចំណាយពេលដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងលោកឧត្តមសេនីយ៍ មិន អ៊ុងឡាំងរហូតដល់បីដង។ ជំនួបនេះ ត្រូវបានគេមើលថាជា ជំនួបដើម្បីចរចាសុំការគាំទ្រពីមេដឹកនាំយោធាលោក មិន អ៊ុងឡាំងដើម្បីកែប្រែឬ ព្យួររដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឲ្យលោកស្រី អាចមានលទ្ធភាពដើម្បីឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតី ដែលនឹង ត្រូវបោះឆ្នោតសម្រេចនៅថ្ងៃខាងមុខនេះ។ ២. ការពន្លឿនកាលបរិច្ឆេទនៃប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតីមានន័យដូចម្តេច? តាមការបញ្ជាក់របស់សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ា ការផ្លាស់ប្តូរកាលបរិច្ឆេទនៃការប្រកាសបេក្ខភាព ប្រធានាធិបតី ក៏ព្រោះតែពេលកំណត់ចាស់កៀកនឹងថ្ងៃផ្ទេរអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិថេន សេនពេក។ តែក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិភាគការប្រែប្រួលអាចមានហេតុផលពីរពោល គឺអាចជាវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន? ចំណុចវិជ្ជមាននោះគឺ ទាំងភាគីលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី និងភាគីយោធា បានរួចរាល់ជាស្រេចហើយក្នុងការតែងតាំងបេក្ខជនដើម្បីឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតី និងអនុប្រធានាធិបតីនៅអាណត្តិរដ្ឋាភិបាល ថ្មី។ ដោយឡែកសម្រាប់ ចំណុចអវិជ្ជមានវិញនោះគឺ ដោយសារតែមិនមានផ្លែផ្កាក្នុងការចរចាដើម្បីសុំ ការគាំទ្រពីមេយោធាធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬព្យួរមាត្រា៥៩ ដែលហាមឃាត់លោកស្រីស៊ូជី មិនឲ្យឈ្មោះប្រធានាធិបតីបាន ទើបជំរុញឲ្យមានការប្រែប្រួលនោះ។ ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាល់ លទ្ធផលថាតើ ការប្រែប្រួលនៃកាលបរិច្ឆេទនោះវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន គឺគេអាចរង់ចាំថាតើមុនពេលថ្ងៃទី ១០ ខែមិនា ដែលជាថ្ងៃប្រកាសបេក្ខជនប្រធានាធិបតីថ្មី នឹងមានកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ពីសភាមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បី កែប្រែ ឬព្យួរមាត្រា ៥៩ ឬអត់។ តែកន្លងមកលោក មិន អ៊ុងឡាំង ក្រោយការបោះឆ្នោតចុងឆ្នាំ២០១៥ បានអះអាងហើយថា ការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បីកាត់បន្ថយអំណាចយោធាក្នុងនយោបាយមីយ៉ាន់មា់មិនអាចធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលខ្លីបាននោះទេ ពោលគឺវា អាចធ្វើឡើងបានទាល់តែមីយ៉ាន់ម៉ា អាចមានសន្តិភាពពេញលេញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2284.txt

បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក បេន ខាសិន (Ben Carson ) ទំនងជាចង់ចាកចេញពីការប្រកួតប្រជែងក្នុងបក្សក្រោយការបោះឆ្នោតថ្ងៃសំខាន់ថ្ងៃ ១ មីនា ដោយជ័យជម្នះបានទៅលើសេដ្ឋីដូណាល់ត្រាំ។ លោកថា លោកមើលមិនឃើញផ្លូវទៅរកការតែងតាំងពីបក្សដើម្បីទៅប្រជែងយកកៅអីប្រធានាធិបតីសោះ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។

គ្រូពេទ្យវះកាត់ចូលនិវត្តន៍និងជាបេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក បេន ខាសិន អាចនឹងដកខ្លួនចេញពីសង្វៀនប្រកួតប្រជែងដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការតែងតាំងតំណាងបក្សនៅពេលខាងមុខ។ អ្នកនយោបាយរូបនេះបង្ហាញអារម្មណ៍អស់សង្ឃឹម ហើយលោកក៏មើលមិនឃើញផ្លូវទៅរកជោគជ័យដែរ។ បេន ខាសិន បរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការប្រកួតប្រជែងរកការគាំទ្រក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារ Super Tuesday ខណៈដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដណ្តើមបានជ័យជម្នះក្នុងរដ្ឋចំនួន ៧ ក្នុងចំណោមរដ្ឋ ១១ ដែលរៀបចំការបោះឆ្នោតនោះ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រោយលទ្ធផលចេញជាផ្លូវការបេក្ខជនវ័យ ៦៤ឆ្នាំនេះ មិនបានបញ្ជាក់ត្រង់ៗថាលោកបោះបង់ការប្រកួតប្រជែងនេះទេ តែលោកថាលោកនឹងមិនចូលរួមក្នុងក្នុងការជជែកដេញដោលក្នុងបក្សនៅ Detroit ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះទេ។ វាបញ្ជាក់ច្បាស់ថា លោកប្រហែលជានឹងមិនបន្តយុទ្ធនាការឃោសនានយោបាយទៀតទេ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានោះ លោកក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់អ្នកគាំទ្រលោក និងអ្នកដែលបានចំណាយកម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្ត និងថវិកាដើម្បីជួយជ្រោមជ្រែងយុទ្ធនាការឃោសនារបស់លោកផងដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖« ខ្ញុំមើលមិនឃើញផ្លូវនយោបាយឆ្ពោះទៅមុខសោះ បើមើលលទ្ធផលនៃបោះឆ្នោតដ៏ធំថ្ងៃអង្គារទី១មីនានេះ»។ តែខ្ញុំពិតជាកោតសរសើរចំពោះការគាំទ្រ ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងការគាំទ្រផ្សេងទៀតរបស់ប្រជាជនអាមេរិកគ្រប់ទីកន្លែង»។ លោក ខាសិន ជាបេក្ខជនអាមេរិកស្បែកខ្មៅតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលចូលរួមក្នុងការប្រជែងយកតំណែងប្រធានាធិបតីដើម្បីក្លាយជាអ្នកស្នងលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ លោកក៏បានប្រាប់ដល់អ្នកគាំទ្រខ្លួនផងដែរថា លោកនឹងជជែកពីអនាគតនៃការឃោសនានយោបាយរបស់លោកនៅថ្ងៃសុក្រស្អែកនេះនៅក្នុងសន្និសីទស្តីពីសកម្មភាពនយោបាយនៅជិតទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ត្រលប់មកវិញ វាហាក់បីដូចជាគ្មានឱកាសណាមួយសម្រាប់លោក បេន ខាសិន ក្នុងការដណ្តើមជ័យជម្នះក្នុងបក្សឡើយ។ លោកមិនបានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនឡើយកន្លងមក ហើយបើតាមលទ្ធផលបោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារ លោកបានទទួលត្រឹមលេខរៀងទី ៤ ឬទី ៥ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងបក្ស បើនិយាយឲ្យអាក្រក់ស្តាប់គឺចុងគេបង្អស់។ តាមពិតទៅថ្ងៃ Super Tuesday ជាថ្ងៃសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការប្រជែងក្នុងបក្សព្រោះ រដ្ឋចំនួន ១២និងទឹកដីអាមេរិកចំនួនមួយ នាំគ្នាបោះឆ្នោតរួមគ្នា ប៉ុន្តែនៅបក្សសាធារណរដ្ឋរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងរដ្ឋចំនួន ១១ ប៉ុណ្ណោះកាលពីថ្ងៃអង្គារ ។វាសំខាន់ក៏ដោយសារ វាកំណត់បានថាតើអ្នកណាអាចមានលទ្ធភាពបន្តការឃោសនានយោបាយ និងថាតើអ្នកណាខ្លះគួរដកខ្លួនចេញដើម្បីចៀសវាងការចំណាយច្រើនមិនបានប្រយោជន៍៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2285.txt

សល់ពេលតែជាងមួយខែទៀតតែប៉ុណ្ណោះ រដ្ឋាភិបាលថ្មីមីយ៉ាន់ម៉ាដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សសំឡេង ភាគច្រើនក្នុងសភាសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យនៃលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ( Aung San Suu kyi ) នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមរៀបចំក្បាលម៉ាស៊ីនថ្មីហើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិថេន សេន (Thein Sein) ក៏បានត្រៀមប្រកាសក្នុងការផ្ទេរតំណែងជាផ្លូវការផងដែរ។

សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត ប្រធានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ម្សិលមិញ បានបង្ហាញនូវសេចក្តី ព្រាងនៃគម្រោងមួយសម្រាប់ធ្វើការពិធីក្នុងការផ្ទេរអំណាចទៅកាន់បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យដែលត្រូវដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថ្មីនៅចុងខែមីនាខាងមុខ។ នេះបើយោងតាមកាសែតមីយ៉ាម៉ាន់ម៉ា Myanmar Times។ សូមរម្លឹកផងដែរថា កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈ កន្លងទៅ សភាមីយ៉ាន់ម៉ា បានចាប់ផ្តើមនីតិកាលថ្មីដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយសភាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ ជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយនោះ ក្នុងសភាមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងពីរជាន់ដែលរួមមានទាំងប្រធាន និងអនុប្រធានរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា មានរួម បញ្ចូលពីតំណាងរាស្ត្របក្សទាំងបក្សសំឡេងភាគច្រើន បក្សសំឡេងភាគតិច និងតំណាងជនជាតិភាគ តិច។ ហើយបច្ចុប្បន្ន គេកំពុងរង់ចាំថាតើឥស្សរយជនណាមួយនឹងក្លាយជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីថ្មី។ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Ye Htut បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មាន The Voice ថាគណៈកម្មាធិការរបស់រដ្ឋាភិបាលបានស្នើទៅកាន់បក្សសម្ពន្ធ័ជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីឆ្លើយតបវិញចំពោះគម្រោងនៃ ការធ្វើពិធីនៃការធ្វើតំណែងដែលរួមមានទាំងការផ្លាស់ប្តូរអ្វីខ្លះដែលបក្សឈ្នះឆ្នោតចង់បាន ត្រឹមថ្ងៃទី ១៧ ខែមីនា ខាងមុខនេះ។ លោក ក៏បានបន្ថែមទៀតថារដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមចំពោះឯកកសារចាំបាច់ ទាំងអស់រួចជាស្រេចហើយដើម្បីផ្ទេរអំណាចទៅបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ បើទោះបីជាកាលកំណត់នៃការចាប់ផ្តើមរដ្ឋាភិបាលថ្មី កាន់តែខិតជិតមកដល់យ៉ាងណាក៏ដោយ ពន្លឺនៃ លទ្ធភាពដើម្បីកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យលោកស្រី អ៊ុងសាន សូជី ដែលជាមេបក្សសំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាទទួលបានបេក្ខភាពប្រធានាធិបតី ហាក់ដូចជាមិនមានឡើយ។ លោកស្រី ស៊ូជី ត្រូវបានហាមឃាត់ដោយមាត្រា៥៩ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងការឈរឈ្មោះជាបេក្ខ ភាពប្រធានាធិបតី ដ្បិតលោកស្រី មានស្វាមី និងកូនជាជនជាតិបរទេស។ បើតាមការប្រកាសរបស់ប្រធានសហភាពសភាមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែកុម្ភៈ ថ្ងៃកំណត់ចុង ក្រោយនៃការតែងតាំងបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីគឺនៅថ្ងៃទី១៧ ខែ មីនា។ នេះ ក៏មានន័យថាលោកស្រី ស៊ូជី អាចមានពេលប្រមាណពីរសបា្តហ៍ទៀតដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលក្រុមយោធាដើម្បីព្យួររដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បី លទ្ធភាពឲ្យលោកស្រីដើម្បីឈរឈ្មោះបាន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទោះបីជាលោកស្រីមិនអាចឈរឈ្មោះបាន បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នៅតែអាចជ្រើសរើសបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីពីរនាក់ដើម្បីឈ្មោះ និងម្នាក់ទៀត ជាការជ្រើសរើសរបស់ យោធា។ ហើយលោកស្រី ស៊ូជី ក៏ធា្លប់បានអះអាងរួចហើយថា លោកស្រី នឹងមានតំណែងខ្ពស់ជាង ប្រធានាធិបតីទៅទៀត៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2286.txt

បេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ប៊ែនី សេនដឺ (Bernie Sanders) បានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Michigan នៅថ្ងៃអង្គារទី ៩ មីនា នេះ ដែលជ័យជម្នះនេះធ្វើឲ្យលោកមានសង្ឃឹមដើម្បីបន្តយុទ្ធនាការនយោបាយទៀត។ ចំណែកគូប្រជែងលោក គឺលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ មីស៊ីស៊ីពី។

ក្រោយប្រជែងគ្នាយ៉ាងប្រកៀកប្រកិត លទ្ធផលបង្ហាញថាលោក ប៊ែនី សេនដឺ បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នៅរដ្ឋ Michigan ក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃ អង្គារ ទី ៩ មីនានេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក បានទទួលសំឡេងគាំទ្រប្រហែល ៥០.១ភាគរយ ខណៈលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីតុនបានត្រឹមតែ ៤៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ គេឃើញថា លោក សេនដឺ អាចយកឈ្នះលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងទាក់ចិត្តអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅរដ្ឋ Michigan ដោយសារតែគោលនយោបាយរបស់លោកពាក់ព័ន្ធបញ្ហាវិសមភាពចំណូលប្រជាជនអាមេរិក។ សារនយោបាយរបស់លោក ទាញបានការគាំទ្រច្រើន ព្រោះអ្នកបោះឆ្នោតនោះកំពុងប្រឈមផលប៉ះពាល់បណ្តាមកពីចលនាសកលភាវូបនីយកម្មនិងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ការប្រកាសជ័យជម្នះរបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភានិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ប៊ែនី សេនដឺ នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកស្រី គ្លីនតុន ទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោត នៅរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពី។ ប៉ុន្តែ សំឡេងគាំទ្ររបស់បេក្ខជនទាំងពីរខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ បរាជ័យរបស់លោកស្រី គ្លីនតុន នៅរដ្ឋ Michigan បានផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមបន្ថែមដល់លោក សេនដឺ ក្នុងការបន្តយុទ្ធនាការនយោបាយទាញរកសំឡេងគាំទ្របន្តទៀត។ តាមពិតទៅអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងបេក្ខជនប្រធានាធិបតី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការគាំទ្រច្រើនពីសំណាក់ប្រជាជនអាមេរិកស្បែកខ្មៅ ដែលរស់នៅបណ្តារដ្ឋភាគខាងត្បូងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ហើយលោកស្រី ទទួលបានអ្នកតំណាងច្រើនជាងពាក់កណ្តាលចំនួនអ្នកតំណាងដែលលោកស្រីត្រូវការដើម្បីឈានទៅទទួលបានការជ្រើសតាំងជាបេក្ខជនតំណាងបក្ស។ ចំណែកបក្សសាធារណរដ្ឋឯណោះវិញ សេដ្ឋអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ នៅតែនាំមុខគេ ក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារនេះ។ លោកឈ្នះនៅរដ្ឋចំនួនពីរ មីស៊ីស៊ីពី និងនៅ Michigan។ ហើយលោក ថេត គ្រុស (Ted Cruz) បានទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Idaho ។ ហើយឥឡូវនេះ គេកំពុងចាំមើលលទ្ធផលនៃការជួបជុំបែប Caucus ក្នុងចំណោមអ្នកគាំទ្របក្សសាធារណរដ្ឋនៅរដ្ឋហាវ៉ៃ ថាតើអ្នកណាជាអ្នកឈ្នះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2287.txt

មន្ត្រីយោធាជើងទឹកជាន់ខ្ពស់អាមេរិកបានបញ្ជាក់ថា នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងនិងនាវាពិឃាតមួយចំនួនផងនោះបានចូលដល់តំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងហើយក្នុងពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ។ ការចល័តនាវាចម្បាំងច្រើនធុនដូចត្រៀមធ្វើសង្គ្រាមនេះកើតឡើងស្របពេលដែលចិនពង្រាយមីស៊ីលនិងយន្តហោះចម្បាំងទៅកាន់កោះជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The New York Times ។

ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា និងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហាក់បីដូចជាបន្តកើនកម្តៅនៅពេលដែលភាគីពាក់ព័ន្ធ និងមិនពាក់ព័ន្ធបន្តពង្រឹងកម្លាំងយោធារៀងៗខ្លួន។ ចិនបន្តពង្រាយអាវុធ និងកសាងកម្លាំងទ័ព ខណៈអាមេរិកដែលមិនមែនជាភាគីជម្លោះនោះ បានបន្តអាងច្បាប់អន្តរជាតិ និងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍សមុទ្រ សេរីភាពហោះហើរ ដោយពង្រាយនាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាចម្បាំងមួយចំនួនមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងទៀត។ មន្ត្រីយោធាជើងទឹកនិងជាអ្នកនាំពាក្យមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកអាមេរិកប្រចាំតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក Clay Doss បានបញ្ជាក់ថា នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំង USS John C. Stennis បានមកដល់តំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងតាំងពីថ្ងៃអង្គារ។ ហើយនាវាដែលមកដល់នោះមានអមដំណើរដោយនាវាចម្បាំងបីគ្រឿងផងក្នុងនោះមានដូចជា USS Mobile Bay នាវាពិឃាត USS Stockdale និងនាវា USS Chung-Hoon។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យខាងលើ នាវាដឹកយន្តហោះនេះតែតែងចេញប្រតិបត្តិការល្បាតជាទម្លាប់នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយលោកក៏សង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា នាវាចម្បាំងអាមេរិកនឹងបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាប្រចាំតទៅមុខទៀត។ ក្រៅពីក្រុមនាវាចម្បាំងនេះ គេឃើញនាវាចម្បាំងអាមេរិក USS Antietam ដែលមានមូលដ្ឋាននៅជប៉ុនក៏ចេញល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចគ្នា ហើយកាលពីសប្តាហ៍មុននាវាពិឃាត McCambell និងUSS Ashland ក៏បានចេញបំពេញភារកិច្ចល្បាតនៅតំបន់ជម្លោះដូចគ្នាដែរ។ អាចថា ការបង្កើនវត្តមានសព្វាវុធនិងការល្បាតនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជាការកំញើញមហាយក្សចិនដែលបន្តកសាងកម្លាំងយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្នុងរយៈពេលថ្មីៗនេះ។ ចិនបានពង្រាយមីស៊ីលការពារអាកាស យន្តហោះចម្បាំង និងប្រព័ន្ធរ៉ាដាជាដើមនោះទៅកាន់ប្រជុំកោះ ប៉ារាសែល ថែមទៀតដែលវាបានបង្កក្តីបារម្ភខ្លាំងដល់ភាគីជម្លោះដូចជាវៀតណាម និងហ្វីលីពីនជាដើមនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សកម្មភាពបង្កើនវត្តមានយោធារៀងខ្លួនរបស់មហាអំណាចទាំងពីរកំពុងធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែតានតឹងនិងស្មុគស្មាញខ្លាំង។ ភាពតានតឹងនិងការប្រឈមមុខគ្នា ប្រសិនបើកាន់តែកើនឡើង និងអូសបន្លាយបន្តទៅមុខទៀត វាអាចនឹងគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខ សន្តិភាព និងស្ថិរភាពតំបន់ទាំងមូលផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2288.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រេមឡាំងបានបង្ហាញគម្រោងបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរីជាផ្លូវការដែលសម្រេចបានក្រោយមានការជជែក និងចរចាគ្នាផ្ទាល់រវាងមេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី។ ភាគីទាំងពីរជឿជាក់ថា វាជំហានដ៏សំខាន់មួយដើម្បីឈានទៅបញ្ចប់ការបង្ហូរឈាមគ្នាអស់រាប់ឆ្នាំនៅស៊ីរីផង។

រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបានសម្រេចបញ្ចេញឯកសារលម្អិតដែលជាផែនការអនុវត្តបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរី ដែលឯកភាពគ្នាបង្កើតឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីផ្ទាល់។ ផែនការនេះចេញជាផ្លូវការក្រោយពេលមេដឹកនាំអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និង ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជជែកពិភាក្សាទ្វេភាគតាមទូរស័ព្ទ និងមានការចរចាគ្នាជាសម្ងាត់អស់ពេលយូរដែរ។ បើយោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមថា ផែនការរៀបចំបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរីដែលឯកភាពគ្នាបង្កើតឡើងដោយអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីនោះនឹងក្លាយជាជំហានដ៏សំខាន់ដែលនាំមកសន្តិភាពនិងបញ្ចប់ការបង្ហូរឈាមគ្នានៅស៊ីរី។ មុនពេលបញ្ចេញឯកសារផ្លូវការនេះ លោក ពូទីន និងលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានចំណាយពេលវេលាយូរល្មមដែរដើម្បីជជែកគ្នាតាមទូរស័ព្ទពីបញ្ហាស៊ីរីនេះ។ ហើយលោក ពូទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖« កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីស្តីពីបទឈប់បាញ់នៅស៊ីរី និងការសហការគ្នាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធជាសមាជិកក្រុមគាំទ្រស៊ីរីអន្តរជាតិ អាចជាគោលនយោបាយប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ ដោយពឹងលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោលការណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិផង»។ ក្រៅពីនេះ លោក ពូទីន បានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តដោយធ្វើគ្រប់យ៉ាងក្នុងនាមជាភាគីមួយដែលលូកដៃក្នុងជម្លោះស៊ីរី ដើម្បីជំរុញឲ្យការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅស៊ីរីនេះជោគជ័យ។ តែលោកក៏រំពឹងផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងដាស់តឿនឲ្យបណ្តាក្រុមឧទ្ទាមគោរពឲ្យកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនដែរ។ គេរំពឹងថា ការឯកភាពគ្នារវាងរុស្ស៊ី និងអាមេរិកដើម្បីគាំទ្របទឈប់បាញ់នៅស៊ីរីនឹងក្លាយជាចំណាត់ការសំខាន់ដើម្បីជួយបញ្ចប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ បង្កើនសមត្ថភាពប្រឆាំងភេរវកម្ម និងអាចធានាឲ្យបាននូវអន្តរកាលនយោបាយនៅស៊ីរីដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការកសាងសន្តិភាពនៅស៊ីរី។ ហើយបទឈប់បាញ់នេះនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២៧ ខែកុម្ភៈខាងមុខនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា ដោយសារជម្លោះស៊ីរី សហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីកាន់តែប្រឈមមុខដាក់គ្នាខ្លាំងកន្លងមក ហើយអាមេរិកបានចោទរុស្ស៊ីថាគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសដោយបន្តទម្លាក់គ្រាប់បែកលើក្រុមឧទ្ទាមនៅស៊ីរីនិងជនស៊ីវិលស្លូតត្រង់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2289.txt

ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានអនុញ្ញាតឲ្យស្ត្រីចំណាស់វ័យ១០៦ឆ្នាំ ទស្សនកិច្ចក្នុងសេតវិមាន និងជួបរូបលោក ព្រមទាំងស្ត្រីទីមួយលោកស្រី មីឆែល អូបាម៉ាផងដែរ។ ការអនុញ្ញាត ឲ្យទស្សនកិច្ចក្នុងសេតវិមាន គឺជាការបំពេញក្តីសុបិនរបស់ស្ត្រីចំណាស់រូបនោះ ដែលបានប្រាថ្នាជាយូរ ណាស់មកហើយ។

ក្នុងវ័យ១០៦ លោកស្រី Virginia McLaurin បានសម្តែងការត្រេកត្រអាលយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលដែល លោកស្រី ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យទស្សនកិច្ចក្នុងសេតវិមាន និងចូលជួបជាមួយនឹងលោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងភរិយារបស់លោក លោកស្រី មីឆែល អូបាម៉ា។ ក្នុងឃ្លីបវីដេអូជាង១នាទីនៃសេតវិមានដែលបានបង្ហោះកាលពីថ្ងៃទី២២ខែកុម្ភៈ ម្សិលមិញ លោកស្រី McLaurin ដែលនិយាយទាំងរាំផងដែរនោះ បានប្រាប់លោកអូបាម៉ា និងលោកស្រីមីឆែលថា «ខ្ញុំគិតថា ខ្ញុំ នឹងមិនអាចរស់នៅដើម្បីអាចមកដល់សេតវិមាននៅពេលនេះនោះទេ។ ហើយខ្ញុំចង់ប្រាប់ថា ខ្ញុំពិតជារីករាយណាស់»។ បើយោងតាមកិច្ចសម្ភាសន៍លោកស្រី McLaurin ជាមួយនឹងសារព័ត៌មាន CNN លោកស្រី បានអះអាងថាលោកស្រីបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការណ៍ក្នុងបណ្តាញសង្គមដើម្បីជួបជាមួយលោកអូបាម៉ាតាំងពីឆ្នាំ ២០១៤មកម្ល៉េះ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ដដែលលោកស្រីបានពន្យល់ផងដែរថា « ខ្ញុំមិនដែលគិតថា ខ្ញុំអាចរស់នៅបានជួបជាមួយនឹងប្រធានាធិបតីស្បែកខ្មៅនោះទេ។ ខ្ញុំពិតជារីករាយណាស់។ ខ្ញុំបាន ប្រាថ្នាចង់ជួបអ្នក(លោក អូបាម៉ា) រៀលរាល់ថ្ងៃក្នុងឆាកជីវិតរបស់ខ្ញុំ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_229.txt

អ៊ុយក្រែន បានបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយរបស់អង់គ្លេស១២គ្រាប់ ចូលទៅក្នុងទីតាំងយោធាក្នុងតំបន់ Kursk របស់រុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានរបស់រុស្សី។ អង់គ្លេស និងអ៊ុយក្រែន មិនបានចេញបកស្រាយផ្លូវការលើព័ត៌មាននេះទេ។ ក្នុងថ្ងៃដដែល មេដឹកនាំរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ប្រកាសបដិសេធមិនបង្កកសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។

អត្ថបទទាក់ទង តើមីស៊ីលATACMS មានសមត្ថភាពបែបណា ទើបអាម៉េរិកអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនវាយរុស្ស៊ី? អាម៉េរិក ប្រកាសបិទស្ថានទូតក្នុងក្រុងកៀវ ដ្បិតបារម្ភបញ្ហាសន្តិសុខ អ៊ុយក្រែន ផ្គើនបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយដាក់រុស្ស៊ី ទោះរងការគំរាមនុយក្លេអ៊ែរ បន្ទាប់ពីបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយអាម៉េរិក ATACMS ចំនួន៦គ្រាប់ចូលទឹកដីរុស្សី អ៊ុយក្រែន បានបន្តប្រើមីស៊ីលព្យុះស្រមោលចម្ងាយឆ្ងាយរបស់អង់គ្លេសជាច្រើនគ្រាប់លើរុស្សី។ បើតាមឆាណែលបណ្ដាញសង្គម

article_2290.txt

ទោះជាសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋបន្តនាំគ្នាវាយប្រហារសេដ្ឋី អចលនទ្រព្យនិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ ក៏ដោយ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃសៅរ៍បង្ហាញថាលោកនៅតែអាចទាញបានការគាំទ្រច្រើន។ លទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា លោកបានយកឈ្នះនៅរដ្ឋ ខេនទុគី (Kentucky) និងល្វីស្យាណា (Louisiana) ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។

ក្នុងថ្ងៃសៅរ៍ទី ៥ មីនា ដែលគេហៅថាជាថ្ងៃបោះឆ្នោត Super Saturday នៅសហរដ្ឋអាមេរិក សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យនិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបន្តយកជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួនពីររដ្ឋ ខេនធុគី (Kentucky) និងល្វីស្យាណា (Louisiana) ។ នេះជាជោគជ័យបន្ទាប់ពីទទូលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋចំនួន ៧ ក្នុងចំណោមរដ្ឋ១១ ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅផង។ អាចថាវាជារឿងមិនធម្មតាដែរ នៅពេលលោក ដូណាល់ ត្រាំបន្តទាញការគាំទ្របានច្រើនខណៈពេលដែលចលនាប្រឆាំងលោកក្នុងបក្សកើនឡើងខ្លាំងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ។ សូម្បីតែតែមដឹកនាំបក្សមានទាំងលោក Paul Ryan ប្រធានសភា និងអតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោក Mitt Romney ក៏ចេញមុខទិតៀនលោក ដែរ ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យលោកឈ្នះការជ្រើសតាំងពីបក្សពេលខាងមុខ។ ត្រលប់មកវិញ ដៃគូប្រជែងលោក លោក ថេត គ្រុស បានដណ្តើមជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាន់សាស (Kansas) និង រដ្ឋ Maine ក្នុងការប្រកួតប្រជែងថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញនេះដែរ។ ជ័យជម្នះនេះ បង្ហាញថា លោក នឹងក្លាយជាគូដ៏ខ្លាំងតែម្នាក់គត់ក្នុងបក្សដែលនឹងបន្តប្រកួតប្រជែងស្វិតស្វាញជាមួយលោកដូណាល់ ត្រាំ រហូតដល់ខែ កក្កដា។ បើនៅក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យឯណោះវិញ លទ្ធផលបឋម បង្ហាញថា លោក ប៊េនី សេនឌឺ (Bernie Sanders) បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាន់សាស និង Nebraska ស្របពេលដែលលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ ល្វីស្យាណា។ អាចថាលោក សេនឌឺ បានទទួលការគាំទ្រច្រើនជាមុនដើម្បីប្រជែងជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ព្រោះលោកស្រីឈ្នះបានតែរដ្ឋមួយទេថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញ។ ប៉ុន្តែជ័យជម្នះរបស់លោកស្រី គ្លីនតុន នៅរដ្ឋ ខេនទុគី នេះផ្តល់សង្ឃឹមរឹតតែច្រើនដល់លោកស្រីថែមទៀត ក្រោយឈ្នះនៅរដ្ឋចំនួន ៧ ក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោត Super Tuesday ដើមសប្តាហ៍នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2291.txt

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ៤ មីនា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បញ្ជាក់ថា ក្រោយលោកចប់អាណត្តិ លោកនឹងបន្តរស់នៅទីក្រុង វ៉ាស៊ីនតោនទៀត។ តែលោកបង្ហើបថា លោកអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរលំនៅដ្ឋានក្រោយពេលកូនស្រីពៅរបស់លោក រៀបចប់វិទ្យាល័យ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក Politico ។

ដើមឆ្នាំ ២០១៧ អាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងចប់ស្ថាពរ ហើយក៏មានន័យថា លោកនិងក្រុមគ្រួសារនឹងត្រូវចាកចេញពីសេតវិមានដែរ។ នាថ្ងៃទី ៤ មីនា ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងពេលទទួលទានអាហារថ្ងៃត្រង់នៅ Milwaukee ថា លោកនឹងបន្តរស់នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក្រោយពេលលោកចាកចេញពីតំណែង។ លោកនៅបន្តរស់នៅទីក្រុង វ៉ាស៊ីនតោន យ៉ាងហោចណាស់រហូតដល់ពេលកូនស្រីពៅរបស់លោករៀបចប់វិទ្យាល័យសិន។ « យើងនឹងរស់នៅទីនេះ [វ៉ាស៊ីនតោន] ពីរឆ្នាំទៀត។ ដូច្នេះ Sasha អាចរៀនចប់វិទ្យាល័យព្រោះថាការផ្ទេរសិស្សក្នុងពេលរៀនវិទ្យាល័យវាពិបាក»។ តាមពិតទៅព័ត៌មាននេះមិនមែនជារឿងថ្មីទេ តែអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់គឺការអះអាងដោយផ្ទាល់របស់លោក អូបាម៉ា ជុំវិញការផ្លាស់ប្តូរលំនៅដ្ឋានក្រោយចប់អាណត្តិ។ កាលមុនពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួរលោក លោកឆ្លើយតបថា លោកមិនទាន់គិតគូរនៅឡើយទេថា តើគួរចាកចេញពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនភ្លាមៗឬអត់នោះបន្ទាប់ពីចាកចេញពីសេតវិមាន។ យ៉ាងណាមិញ កន្លងមកមានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា លោកអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរលំនៅពីក្រុងវ៉ាស៊ីតោនទៅរស់នៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា គឺនៅទីក្រុង Rancho Mirage សម្រាប់ការចូលនិវត្តន៍របស់លោក ។ ហើយក៏មានព័ត៌មានក្នុងស្រុកបង្ហើបថា លោក អូបាម៉ា សម្រេចចិត្តទិញផ្ទះមួយកន្លែងនៅក្នុងតំបន់ Palm Spring នៃទីក្រុង Rancho Mirage នេះដែរ ដោយសារវាជាទីកន្លែងល្អ និងសក្តិសមសម្រាប់លោកដែលចូលចិត្តលេងកីឡាវាយកូលហ្គោល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2292.txt

អាមេរិកនិងចិនកំពុងតែចរចាគ្នាដើម្បីឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិចេញដំណោះស្រាយដាក់សម្ពាធបន្ថែមលើកូរ៉េខាងជើង ដែលបានល្មើសបម្រាមបាញ់រ៉ុក្កែតទៅលំហអាកាស។ ការចរចាហាក់ដូចជាមានដំណើរការទៅមុខ ហើយរំពឹងថា ឯកសារចរចានឹងត្រូវបញ្ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដើម្បីអនុម័តនៅពេលខាងមុខ។

ចិននិងអាមេរិកបានបង្ហាញជំហរដូចគ្នាចំពោះសកម្មភាពផ្គើនម្ដងហើយម្ដងទៀតរបស់កូរ៉េខាងជើងនារយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ នៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ កុម្ភៈកិច្ចចរចារវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ចន ឃេរីបានប្រព្រឹត្តដោយរលូនដើម្បីដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងទៅលើរបបកុម្មុយនីស្តកូរ៉េខាងជើងឲ្យបោះបង់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ និយាយក្នុងសន្និសីទរួមគ្នាក្រោយការប្រជុំ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាងយី ដែលកំពុងទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងវ៉ាងស៊ីនតោន បានបញ្ជាក់ពីដំណើរការទៅមុខនៃការចរចា ដើម្បីព្រាងដំណោះស្រាយស្ដីបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែដំណោះស្រាយនេះនឹងត្រូវមន្ត្រីចិននិងអាមេរិកពិនិត្យជាមុនសិន មុននឹងបញ្ជូនទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោក វ៉ាងយី និយាយថា នៅពេលដែលដំណោះស្រាយនេះត្រូវដាក់អនុវត្ត វានឹងជួយទប់ស្កាត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ លើសពីនេះទៅទៀតនោះ មហាអំណាចទាំងពីរក៏បានប្រកាសមិនទទួលស្គាល់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង និងបានបង្ហាញជំនឿចិត្តថា ដំណោះស្រាយថ្មីនេះនឹងមានប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឲ្យកូរ៉េខាងជើងផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ទាំងលោក វ៉ាងយី និងលោក ឃេរី បញ្ជាក់ទៀតថា ដំណោះស្រាយនេះមិនមែនធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់នោះទេ តែដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យកូរ៉េខាងជើងវិលរកការចរចា។ ចិនដែលជាអ្នកជិតខាងរបស់កូរ៉េខាងជើងចង់បានដំណោះស្រាយសន្តិភាពសម្រាប់វិបត្តិឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ទីក្រុងប៉េកាំងចង់ឲ្យព្យុងយ៉ាងបោះបង់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរ និងងាកមកចូលតុចរចា៦ភាគីវិញ។ យ៉ាងណាមិញ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ហាក់ដូចជាមិនស្ដាប់យោបល់អន្តរជាតិនោះទេ ថែមទាំងបញ្ចេញសកម្មភាពឌឺដងថែមទៀត ជាក់ស្ដែងនោះគ្រាន់តែនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននិងបាញ់រ៉ុក្កែតបន្តបន្ទាប់គ្នា។ សកម្មភាពចុងក្រោយនេះហើយដែលធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងទទូចចង់បានការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាស(THAAD) របស់អាមេរិក តែចិនមិនសូវសប្បាយចិត្តនោះទេ។ ចិនថាការពង្រាយនេះបានប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិចិន ក៏ដូចជាស្ថិរភាពតំបន់។ មួយវិញទៀត ចិន អះអាងថា នេះមិនមែនជាដំណោះស្រាយនោះទេ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2293.txt

លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន (Hillary Clinton) បានទទួលជ័យជម្នះរៀងៗខ្លួននៅក្នុងការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញនៅរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពី។ ជ័យជម្នះថ្មីៗនេះធ្វើឲ្យអ្នកទាំងពីរមានសង្ឃឹមកាន់តែច្រើនក្នុងការទទួលបានការជ្រើសតាំងពីបក្សដើម្បីឈានទៅប្រជែងយកតំណែងប្រធានាធិបតីថ្ងៃ ៨វិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។

លទ្ធផល បោះឆ្នោតថ្ងៃអង្គារទី ៨ មីនា នៅរដ្ឋ មីស៊ីស៊ីពី បង្ហាញថា បេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងបេក្ខជននាំមុខបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាអ្នកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគេ។ ជ័យជម្នះនេះកំពុងក្លាយជាក្តីសង្ឃឹមថ្មីសម្រាប់បេក្ខជនទាំងពីរនាក់ ដើម្បីឈានទៅប្រជែងយកកៅអីប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅពេលខាងមុខផង។ ក្រៅពីទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ មីស៊ីស៊ីពី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ Michigan ផងដែរ ប៉ុន្តែលោកស្រី ហ៊ីឡារី ហាក់ដូចជាពិបាកប្រជែងលោក ប៊ែនី សេនដឺ (Bernie Sanders) នៅរដ្ឋ Michiganបន្តិច។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានថ្លែងអំណរគុណដល់បណ្តាអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួននៅរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពី ក្រោយការបោះឆ្នោតបញ្ចប់ទៅ។ លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាងគេក្នុងបក្សពោលគឺបានទទួល ៣៧.៦ភាគរយ ខណៈដែលលោក ចន ខាសិក (John Kasich) ស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី២ ព្រោះលោកបានសំឡេងគាំទ្រ ២៧.៥ ភាគរយ។ នៅថ្ងៃអង្គារទី ៨ ខែមីនា ម្សិលមិញដែរ សមាជិកបក្ស សាធារណរដ្ឋ ក៏មានការបោះឆ្នោតនៅក្នុងរដ្ឋIdaho និងមានការជួបជុំ Caucus នៅរដ្ឋ ហាវ៉ៃផងដែរ។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលជាផ្លូវការមិនទាន់ត្រូវគេប្រកាសជាផ្លូវាការឡើយ។ ត្រលប់មកមើលក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យវិញ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នៅបន្តនាំមុខសមាជិកព្រឹទ្ធសភាលោក ប៊ែនី សេនដឺ ប៉ុន្តែលទ្ធផលទទួលបានខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ លោកស្រី គ្លីនតុន បានទទួលសំឡេងគាំទ្រ ៤៩.៨ ភាគរយ ខណៈដែលលោក សេនដឺ ទទួលបានរហូតដល់ ៤៨.៣ភាគរយឯណោះ។ ប៉ុន្តែទោះជាលទ្ធផលប្រកៀកប្រកិតគ្នាក្តី ជ័យជម្នះនៅរដ្ឋភាគខាងត្បូងនេះ បន្ថែមទម្ងន់ដល់លោកស្រី សម្រាប់ឈានទៅទទួលការជ្រើសតាំងពីបក្ស។ ហើយវាក៏ជាទឡ្ហីករណ៍បង្ហាញថា លោកស្រីកំពុងទទួលបានការគាំទ្រលើសលុបពីបណ្តាប្រជាជនអាមេរិកស្បែកខ្មៅ។ តែទោះលោក សេនដឺ ចាញ់នៅក្នុងរដ្ឋមីស៊ីស៊ីពីក៏ដោយចុះ ឥឡូវនេះគេកំពុងរង់ចាំមើលលទ្ធផលបោះឆ្នោតនៅរដ្ឋ Michigan សិនថាតើ លោកស្រី គ្លីនតុន ឬលោក សេនដឺ ជាអ្នកឈ្នះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2294.txt

កងទ័ពជើងអាកាសអាមេរិកបានសម្រេចបង្ហាញរូបរាងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកស៊េរីទំនើប ជំនាន់ថ្មីបំផុតជាសាធារណកាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២៦កុម្ភៈ ម្សិលមិញ។ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់រយៈចម្ងាយឆ្ងាយនេះមានឈ្មោះថា B-21 ហើយក្រុមហ៊ុន Northrop Grumman ជាអ្នកទទួលបន្ទុកផលិតយន្តហោះនេះ។

យោងតាមអត្ថបទចុះផ្សាយលើគេទំព័រ ទ័ពអាកាសអាមេរិក លេខាធិការកងទ័ពជើងអាកាសអាមេរិកលោកស្រី Deborah Lee James បានបង្ហាញរូបរាងនិងការរចនាយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករយៈចម្ងាយឆ្ងាយ B-21 ក្នុងសន្និសីទស្តីពីសង្គ្រាមផ្លូវអាកាសម្សិលមិញនេះ។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់ដាក់ឈ្មោះផ្លូវការសម្រាប់ហៅពេលយន្តហោះនេះចូលបម្រើទ័ពអាកាសឡើយ។ តាមពិតទៅយន្តហោះនេះ បើមើលមួយភ្លែត វាមិនខុសពីយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ B-2 ទេទាំងស្លាប ក្បាល និង រូបរាងជារួមតែម្តង។ ប៉ុន្តែយន្តហោះថ្មីនេះត្រូវបានច្នៃប្រឌិតនិងរចនាថ្មីដោយមានបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាងមុនដែរ ដោយអាចបំបាំងកាយផុតពីរ៉ាដា អាចទម្លាក់គ្រាប់ធម្មតានិងនុយក្លេអ៊ែរនិងអាចប្រតិបត្តិការដោយមានមនុស្សបើកនិងអត់មនុស្សបើកបានដោយសេរី។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនដែលបានសិទ្ធិផលិតយន្តហោះនេះគឺ ក្រុមហ៊ុន Northrop Grumman Corp។ ក្រុមហ៊ុននេះឈ្នះការដេញថ្លៃដោយបង្កើតកិច្ចសន្យាមួយមានទំហំប្រហែល ៨០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីឈានទៅអភិវឌ្ឍនិងផលិតយន្តហោះ B-21 នេះចំនួន១០០គ្រឿង។ B-21 នឹងក្លាយជាយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់រយៈចម្ងាយឆ្ងាយបែបយុទ្ធសាស្ត្រដែលខ្លាំងក្លា និងមានតម្លៃថ្លៃបំផុត។ ខណៈដែលប្រទេសមហាអំណាចមួយចំនួនមានរុស្ស៊ី ចិន ជាដើមនោះបន្តស្រាវជ្រាវអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រទំនើបថ្មីៗ អាមេរិកមានទំនុកចិត្តថា B-21 ជាអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់សម្រាប់ទ័ពអាកាសអាមេរិកពេលអនាគត។ កន្លងមករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Ashton Carter បានបង្ហាញក្តីរំពឹងខ្ពស់ផងដែរចំពោះវត្តមានយន្តហោះ B-21 ក្នុងវិស័យការពារជាតិអាមេរិក។ លោកថា អាមេរិកនឹងអាចមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់អាវុធយុទ្ធសាស្ត្រប្រភេទនេះដើម្បីពង្រីកអំណាចនិងឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅលើពិភពលោកទាំងមូល។ បើសិនយន្តហោះនេះត្រូវផលិតចេញដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ហើយនោះ វានឹងត្រូវមកជំនួសតំណែងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់ដ៏ល្បីល្បាញរបស់អាមេរិក B-52 ដែលបំពេញភារកិច្ចអស់ជាង៥ទសវត្សរ៍មកហើយនោះ។ ហើយតំបន់ឥណ្ឌូចិនក៏ជាតំបន់ធ្លាប់ស្គាល់រស់ជាតិគ្រាប់បែកដែលទម្លាក់ចេញពីយន្តហោះ B-52 នេះច្រើនជាងបណ្តាតំបន់ផ្សេងទៀតលើពិភពលោកដែរ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2295.txt

ស្ត្រីបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យជាច្រើនទាំងសេដ្ឋកិច្ចក្ដី ទាំងនយោបាយក្ដី ហើយតួនាទីរបស់ស្ត្រីពិតជាមិនអាចខ្វះបាន។ យោងតាមទស្សនាវដ្តី Forbes ឆ្នាំ ២០១៥ ខាងក្រោមនេះ ជាស្ត្រីទាំងប្រាំដែលមានតួនាទីសំខាន់លើវិស័យនយោបាយ ដែលភាគច្រើនកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំកំពូល ដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើវាសនាប្រទេសនីមួយៗ។

១. អែនជេឡា មែរគែល (Angela Merkel) អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់លោកស្រី អែនជេឡា មែរគែល ស្ថិតនៅលំដាប់ទីមួយនៃស្ត្រីមានឥទ្ធិពលជាងគក្នុងវិស័យនយោបាយ។ វាមិនមែនជាដែលត្រូវភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ ដែលលោកស្រី មែរគែល លេចធ្លោលើនយោបាយអន្តរជាតិ ព្រោះលោកស្រីបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាធំៗទាំងក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបនិងអន្តរជាតិ ដែលរាប់ទាំងវិបត្តិបំណុលក្រិក វិបត្តិជនភៀសខ្លួន និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមភេរវករជ្រុលនិយមជាដើម។ លោកស្រីក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិរុស្សីនិងអ៊ុយក្រែនផងដែរ។ ២. ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន (Hillary Clinton) ស្ថិតនៅក្រោយលោកស្រី មែរគែល គឺអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន។ លោកស្រី ត្រូវគេមើលឃើញថា កំពុងនាំមុខក្នុងចំណោមបេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ លោកស្រី គ្លីនតុន ជាស្ត្រីអាមេរិកដំបូងគេតែមួយគត់ដែលជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា មុននឹងក្លាយជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្នុងអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ ៣. ឌីលម៉ា រ៉ូសេហ្វ (Dilma Rosseff) លំដាប់ទីបីនៃបញ្ជីគឺប្រធានាធិបតីស្ត្រីទីមួយរបស់ប្រេស៊ីលលោកស្រី ឌីលម៉ា រ៉ូសេហ្វ មកពីតំបន់អាមេរិកឡាទីន។ លោកស្រីជាមេដឹកនាំប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេក្នុងតំបន់ ដែលជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ២០១០។ យ៉ាងណាក្ដី នៅដើមអាណត្តិទីពីរ ប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកស្រីហាក់បានធ្លាក់ចុះ ហើយលោកស្រីកំពុងតែប្រឈមមុខនឹងការស៊ើបអង្កេតករណីពុករលួយផងដែរ។ ៤. មីឈែល អូបាម៉ា (Michel Obama) ស្ត្រីទីមួយអាមេរិកលោកស្រី មីឈែល អូបាម៉ា ក៏ស្ថិតក្នុងបញ្ជីស្ត្រីដែលមានឥទ្ធិពលក្នុងវិស័យនយោបាយផងដែរ។ ជាភរិយាលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ប្រធានាធិបតីនៃមហាអំណាចពិភពលោក លោកស្រីបានរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនក្នុងវិស័យសង្គមកិច្ចរបស់អាមេរិក។ លោកស្រីបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសមួយចំនួន ជាពិសេស កាលពីឆ្នាំមុន លោកស្រីធ្វើដំណើរមកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងបានជំរុញគំនិតផ្ដួចផ្ដើម ដែលសំដៅដល់ការជំរុញឲ្យក្មេងស្រីទទួលបានការអប់រំ និងពង្រឹងការរស់នៅរបស់ស្ត្រីវ័យក្មេងទាំងនោះ។ ៥. ប៉ាក ហ្គឺនហេ (Park Geun Hye) លំដាប់ទីប្រាំបានទៅលើប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ។ លោកស្រីជាប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូងគេរបស់ប្រទេសនៅអាស៊ីខាងកើត ដែលជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកលំដាប់ទី១២មួយនេះ។ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោកស្រី បញ្ហាជាច្រើនលេចជារូបរាង ជាពិសេសនោះសកម្មភាពបង្កហេតុរបស់កូរ៉េខាងជើង និងបញ្ហាអំពើពុករលួយក្នុងជួរដ្ឋាភិបាល។ ការលិចកប៉ាល់ Sewol នៅឆ្នាំ២០១៤ ធ្វើឲ្យលោកស្រី ប៉ាក ឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំង ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីពីររូបរបស់លោកស្រី ត្រូវលាលែង ក្រោយហេតុការណ៍នេះ។ យ៉ាងណាក្ដី ក្នុងអាណត្តិរបស់លោកស្រី ប៉ាក កូរ៉េខាងត្បូងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយចិននិងជប៉ុន ដែលកន្លងមកតែងមានទំនាក់ទំនងមិនជាល្អប៉ុន្មាននោះទេ។ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2296.txt

រដ្ឋធានីប៉េកាំងរបស់ចិនបានក្លាយជាទីក្រុងដែលសម្បូរសេដ្ឋីប្រាក់ពាន់លានច្រើនជាងគេលើលោក ដោយបានវ៉ាទីក្រុងញូវយ៉ករបស់អាមេរិក និងមូស្គូរបស់រុស្សី។ មហាសេដ្ឋីសម្បូរទ្រព្យពាន់លាននៅទីក្រុងប៉េកាំងបានកើនពីចំនួន៦៨នាក់ទៅដល់១០០នាក់ ខណៈទីក្រុងញូវយ៉កមានតែ៩៥នាក់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ CNN ដែលស្រង់ទិន្នន័យចេញពី Hurun Report ។

បើយោងតាមទិន្នន័យចេញដោយ Hurun Report ទីក្រុងប៉េកាំងបានដណ្ដើមតំណែងទីក្រុងដែលសម្បូរមហាសេដ្ឋីមានទ្រព្យពាន់លាននៅលើលោក ដោយបាននាំមុខទីក្រុងញូវយ៉ករបស់អាមេរិកទៀតផង។ កាលពីឆ្នាំមុន សេដ្ឋីពាន់លាននៅប៉េកាំងបានកើនចំនួន៣២នាក់ ដែលធ្វើឲ្យចំនួនសេដ្ឋីពាន់លាននៅរដ្ឋធានីចិន ក្នុងឆ្នាំនេះកើនដល់១០០នាក់ ស្របពេលទីក្រុងញូវយ៉កដែលឈរលំដាប់ទី១ នៅឆ្នាំមុនមានតែ៩៥នាក់។ នាយក Hurun Report លោក Rupert Hoogewerf និយាយថា៖«បើទោះជាសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនមានកំណើនយឺត ដោយមានការធ្លាក់ចុះផ្សារហ៊ុន ប្រទេសចិនមានកំណើនមហាសេដ្ឋីច្រើនជាងប្រទេសដទៃទៀត»។ ក្រៅពីទីក្រុងញូវយ៉ក ទីក្រុងមួយចំនួនទៀតក៏មានចំណាតថ្នាក់ទាបជាងប៉េកាំងផងដែរ។ លំដាប់ទីបី បានទៅទីក្រុងម៉ូស្គូ មានចំនួនសេដ្ឋីសម្បូរទ្រព្យរាប់ពាន់លានចំនួន៦៦នាក់ ខណៈទីក្រុងហុងកុង និងសៀងហៃ ស្ថិតនៅលំដាប់ទីបួននិងទីប្រាំបន្តបន្ទាប់គ្នា។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ក្នុងចំណោមចំណាត់ខ្ពស់ទាំង១០ មានទីក្រុងរបស់ចិនចំនួន៥ទៅហើយ។ បើតាមរបាយណ៍ដដែល មហាសេដ្ឋីលំដាប់ទី១ របស់ចិន គឺលោក Wang Jianlin ឈរលំដាប់លើគេសម្រាប់បញ្ជីសេដ្ឋីនៅប៉េកាំង ហើយលោក David Koch និងលោកMichael Bloomberg ឈរនៅកំពូលក្នុងបញ្ជីនៅញូវយ៉ក។ យ៉ាងណាក្ដី បើតាមលោក Rupert Hoogewerf គេមិនងាយគណនាទ្រព្យសម្បត្តិសេដ្ឋីចិននោះទេ។នេះក៏មកពីពួកគេព្យាយាមលាក់បាំងទ្រព្រសម្បត្តិពិតប្រាកដពីអាជ្ញាធរចិន។ លោកបញ្ជាក់ថា លោកអាចកំណត់ចំនួនសេដ្ឋីនៅក្នុងប្រទេសចិន បានតែ៥០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា៖« យោងបានព្យាយាមរកចំនួនលុយទាំងនោះ តែពួកគេលាក់បានជិតល្អណាស់»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2297.txt

អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីបានបំបែកគម្រោងវាយប្រហារភេរវកម្មរបស់បណ្តាក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Daesh)នៅម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៦មករាម្សិលមិញនេះ។ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីកំពុងដុតដៃដុតជើងដើម្បី ចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមនេះផ្សេងទៀតដែលកំពុងលាក់ខ្លួននិងត្រៀមធ្វើសកម្មភាព។

ជនសង្ស័យម្នាក់ដែលត្រូវប៉ូលីសម៉ាឡេស៊ីចាប់ខ្លួនបាននៅក្នុងស្ថានីយ៍រថភ្លើងកូឡាឡាំពួម្សិលមិញ បានសារភាពថាខ្លួនបានរៀបចំគម្រោងវាយប្រហារភេរវកម្មមួយនៅម៉ាឡេស៊ី។ ប៉ូលិសកំណត់អត្តសញ្ញាណបានថា ជននេះជាបញ្ហាក្រុមភេរវជនដែស្ហ ហើយជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីផង។ យោងតាមសម្តីមេប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ី ជនសង្ស័យនេះបានសារភាពថា ខ្លួនបានរៀបចំគម្រោងវាយប្រហារ ក្រោយពេលដែលមានបញ្ជាពីក្រុមរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហនៅស៊ីរី។ ពេលចាប់ខ្លួន ប៉ូលិសបានដកហូតអាវុធនិងលិខិតស្នាមមួយចំនួនផងពាក់ព័ន្ធនឹងចលនាក្រុមភេរវកម្មអន្តរជាតិនេះ។ ក្រៅពីនេះ ជនខាងលើក៏ជាអ្នកនៅពីក្រោយការដោតទង់ជាតិក្រុមដែស្ហនៅទីតាំងជាច្រើននៅក្នុងរដ្ឋ Terengganu, Perak, Selangor, និងនៅ Johor ដើម្បីព្រមានរដ្ឋាភិបាលដែលព្យាយាមចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមដែស្ហនៅម៉ាឡេស៊ីកន្លងមក។ ការចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមដែស្ហនៅរាជធានីម៉ាឡេស៊ីនេះ កើតឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយក្រុមភេរវជនឥណ្ឌូនេស៊ីដែលជាបណ្តាញក្រុមដែស្ហនេះវាយប្រហារនៅទីប្រជុំជននៃរដ្ឋធានីហ្សាការតា។ ហើយក្រោយការវាយប្រហារសន្តិសុខជារួមទាំងនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងនៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនត្រូវបានគេរឹតបន្តឹងខ្លាំង ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាដែលអាចកើតមានឡើងព្រោះភេរវកម្ម។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ម៉ាឡេស៊ីបានអះអាងថា មានក្មេងប្រុសម៉ាឡេស៊ីប្រហែល ៨នាក់កំពុងទទួលការហ្វឹកហ្វឺនពីសំណាក់ក្រុមដែស្ហនៅស៊ីរី និងអ៊ីរ៉ាក់។ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីកំពុងបន្តប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ដោយព្យាយាមបំបែកគម្រោងក្រុមភេរវជននិងតាមចាប់ខ្លួនក្រុមនេះដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពនិងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណផង។ បើគ្មានវិធានការតឹងរ៉ឹងទេម៉ាឡេស៊ីក៏នឹងរងគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដោយសារភេរវកម្មនេះដែរ។ ចន្លោះពីថ្ងៃ ១១ដល់ ១៥ មករានេះ អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីក៏បានចាប់ខ្លួនបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហនេះច្រើននាក់ដែរ ។ ជនសង្ស័យបីនាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅអាកាសយាន្តដ្ឋានអន្តរជាតិកូឡាឡាំពួ ក្រោយពេលពួកគេត្រលប់មកពីតួកគីវិញ។ ពួកគេត្រូវបានឃុំខ្លួននៅតួគីដោយសារព្យាយាមរត់ចេញទៅចូលរួមជាមួយក្រុមដែស្ហនក្នុងប្រទេសស៊ីរី។ ជនទាំងបីមានអាយុចន្លោះពី២៣ ដល់ ២៨ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ហើយមានម្នាក់ជាមនុស្សស្រីផង។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2298.txt

ដំណឹងល្អពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់អ្នកលេងហ្វេសប៊ុកទាំងឡាយ។ ការឆ្លើយឆ្លងជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន លើប្រធានបទសំខាន់ក្នុងការកសាងសង្គមជាតិ ដូចជាច្បាប់ចរាចរណ៍ គ្រឿងញៀន មនុស្សចាស់ ជនពិការ និងបញ្ហាសំរាម ជាដើមនោះ នឹងឈានទៅកាន់ការឈ្នះរង្វាន់ ការទទួលបានមេដាយ និងបណ្ណសរសើរពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីផ្ទាល់។

«ខ្ញុំនឹងបើកវេទិកាឆ្លើយឆ្លងជាមួយយុវជន និងជនរួមជាតិនៅក្នុង

article_2299.txt

ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិតៃវ៉ាន់ Ma Ying- jeou នឹងទៅទស្សនកិច្ចនៅកោះ Itu Aba ដែលស្ថិតនៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ២៨ មករា ស្អែកនេះ។ តៃវ៉ាន់បានទាមទារយកកោះនេះព្រោះខ្លួនបានកាន់កាប់កោះនេះតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៦មកម្ល៉េះ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។

លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ស្អែកនេះប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ជិតផុតអាណត្តិលោក Ma Ying- jeou នឹងទៅទស្សនកិច្ចកោះ Itu Aba (ភាសាតៃវ៉ាន់កោះTaiping) ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រជុំកោះស្ព្រាត់លីស្ថិតក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការិយាល័យប្រធានាធិបតីបានបញ្ជាក់ថា លោក Ma នឹងទៅកោះខាងលើនៅថ្ងៃស្អែក ក្នុងករណីដែលអាកាធាតុអំណោយផលល្អ។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីដែលទើបជាប់ឆ្នោតលោកស្រី Tsai Ing-wen បានប្រកាសហើយថា លោកស្រីនឹងមិនបញ្ជូនអ្នកតំណាងរបស់ខ្លួនទៅចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះទេ។ ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក Ma ធ្លាប់ប្រកាសកាលពីឆ្នាំមុនថាលោក អាចទៅទស្សនកិច្ចនៅកោះ Itu Aba ចុងឆ្នាំ២០១៥ ប៉ុន្តែក្រោយមកស្រាប់តែផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាដោយសារលោកត្រូវជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង។ ទាក់ទិនការទាមទារកោះនេះ ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់បានចេញគំនិតផ្តួចផ្តើមសន្តិភាពមួយដោយស្នើឲ្យបណ្តាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងចូលរួមអភិវឌ្ឍធនធានដែលមានក្នុងតំបន់ជម្លោះជាមួយគ្នា និងទុកការទាមទារផ្សេងៗគ្នានេះនៅដោយឡែក។ តៃវ៉ាន់នៅបន្តចាត់ទុកកោះ Itu Aba ជាផ្នែកមួយរបស់ខ្លួន ហើយកងទ័ពតៃវ៉ាន់បានកាន់កាប់កោះនេះតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៦មកម្ល៉េះ នៅពេលកងទ័ពចិនចាប់ផ្តើមសកម្មភាពយោធានៅលើប្រជុំកោះស្ព្រាត់លី។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ តៃវ៉ាន់ចាប់ផ្តើមប្តូរកងទ័ពដែលបញ្ឈរជើងនៅលើកោះដោយប្រើប្រាស់ឆ្មាំការពារសមុទ្រឲ្យល្បាតនៅកោះជំនួសវិញ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់បានដាក់ចេញគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍មួយនៅលើកោះដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រហែល ១១០លានដុល្លារអាមេរិក។ ប៉ុន្តែកោះដែលតៃវ៉ាន់ទាមទារថាជារបស់ខ្លួននេះ ក៏ត្រូវចិន ហ្វីលីពីន និងវៀតណាមទាមទារដូចគ្នាដែរ។ ដូច្នេះការទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់នឹងធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសទាំងបីខាងលើអាចខឹងសម្បារនិងប្រតិកម្មតបខ្លាំងផងដែរក៏មិនដឹង។ ប៉ុន្តែលោក Ma នឹងចុះចេញពីតំណែងនៅក្នុងខែឧសភាខាងមុខ ដោយទុកកៅអីឲ្យប្រធានាធិបតីថ្មីមកពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿនគ្រប់គ្រងវិញម្តង។ បើតាមគោលជំហររបស់ប្រធានាធិបតីថ្មី ដោយមិនបញ្ជូនតំណាងរបស់ខ្លួនចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចកោះជម្លោះនេះ បានបង្ហាញច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលនេះ មិនចង់ឃើញសកម្មភាពបង្កឲ្យមានភាពតានតឹងកើតឡើងឡើយ។ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_230.txt

ប្រធានទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ(IAEA)លោក Rafael Grossi បានជួបជជែកជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោក Abbas Araghchi នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ក្នុងទីក្រុង តេហេរ៉ង់ លើបញ្ហាអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ លោក នឹងត្រូវជួបប្រធានអង្គការថាមពលអាតូមិចអ៊ីរ៉ង់លោក Mohammad Eslami ផងដែរ។

មុនពេលប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឡើងកាន់ដំណែងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រមុខទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ(IAEA)លោក Rafael Grossi បានជួបចរចាជាមួយនឹងប្រមុខការទូតអ៊ីរ៉ង់លើកិច្ចការអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ «Rafael Grossi ដែលបានមកដល់ទីក្រុង តេហេរ៉ង់ កាលពីយប់មិញក្នុងប្រមុខគណប្រតិភូ ដើម្បីចរចាជាមួយប្រមុខរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការនយោបាយ និងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ បានជួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក Abbas Araghchi»។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអ៊ីរ៉ង់ IRNA។ យ៉ាងណាក្ដី មិនទាន់មានរបាយការណ៍នៃលទ្ធផលពិភាក្សានៅឡើយទេ។ អ៊ីរ៉ង់ ជាប្រទេសសក្ដានុពល ដែលអាចឈានទៅបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះប្រទេសនេះមានសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ដែលជាធាតុផ្សំសំខាន់ក្នុងការបង្កើតអាវុធនេះ។ ប្រធាន IAEA រូបនេះ នឹងត្រូវជួបជាមួយប្រធានអង្គការថាមពលអាតូមិកអ៊ីរ៉ង់លោក Mohammad Eslami មុនពេលលោកធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍សន្និសីទសារព័ត៌មានរួម។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារ AFP កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា លោក Grossi បានអះអាងថា អ៊ីរ៉ង់មិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយក៏គ្មានសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីផលិតអាវុធនេះដែរក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ កន្លងមក IAEA បានអះអាងថា អ៊ីរ៉ង់ បានពង្រីកស្ដុកនៃសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមដល់៦០ភាគរយ ដែលជាកម្រិតហាមឃាត់របស់អន្តរជាតិ។ ការពង្រីកសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមដល់៩០ភាគរយ ជាកម្រិតដែលអាចបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបាន។ ស្របពេលដែលលោក ត្រាំ កៀកក្នុងការឡើងការដំណែង បញ្ហាសន្តិសុខនៅមជ្ឈិមបូព៌ា អាចនៅមានសភាពស្រពិចស្រពិល ជាពិសេសជម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់។ លោក Grossi បានព្រមានថា លទ្ធភាពស្ដារស្ថានការណ៍នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ចាប់ផ្ដើមយ៉ាប់យ៉ើន ហើយដំណោះស្រាយការទូតជារឿងចាំបាច់។ អាម៉េរិក ជាតួអង្គឈានមុខគេ ក្នុងការទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ មិនឱ្យបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ អាម៉េរិកក្រោមរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក្នុងអាណត្តិទី១ បានចេញនយោបាយ«សម្ពាធអតិបរមា» ក្នុងគោលដៅរឹតបន្តឹងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងទប់ស្កាត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2300.txt

(ហូណូលូលូ)៖ មេបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកប្រចាំទីបញ្ជាការអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបានប្រកាសស្វាគមន៍មហាអំណាចឥណ្ឌាដែលបានបង្ហាញពីបំណងចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលតំបន់ជម្លោះរវាងចិននិងរដ្ឋអាស៊ាន។ លោកបានស្វាគមន៍រាល់ប្រទេសដ៏ទៃទៀតក្នុងតំបន់ដែលចង់ចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ហើយលោកជឿថាការចូលរួមសកម្មភាពល្បាតនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនិងជួយរក្សាស្ថិរភាពតំបន់។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានមកពីតំបន់អាស៊ាននាព្រឹកថ្ងៃទី ១០ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០១៦នេះ ឧត្តមនាវី Harry B. Harris, Jr មេបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកប្រចាំទីបញ្ជាការទ័ពអាមេរិកនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកបានប្រកាសស្វាគមន៍ចំណាប់អារម្មណ៍របស់ឥណ្ឌាក្នុងការចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយអាមេរិក។ ប៉ុន្តែមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងផងដែរថា ការចូលរួមរបស់ឥណ្ឌាក្នុងប្រតិបត្តិការល្បាតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះរវាងចិននិងរដ្ឋអាស៊ានសមុទ្រចិនខាងត្បូងនេះក៏ទំនងជាធ្វើឲ្យចិនខឹងសម្បារខ្លាំង ហើយក៏ធ្វើឲ្យភាពតានតឹងខ្លាំងដែរ។មកទល់ពេលនេះឥណ្ឌានិងអាមេរិកនៅបន្តជជែកគ្នានៅឡើយជុំវិញ ការចាប់ផ្តើមការល្បាតរួមគ្នានេះ ហើយគេមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេថា ការជជែកគ្នានេះនឹងសម្រេចបានផ្លែផ្កាកម្រិតណា។ ត្រលប់មកវិញ ឆ្លើយតបនឹងសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានថាតើ ការល្បាតនេះនឹងបង្កភាពតានតឹងឬអត់ មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់រូបនេះបានសង្កត់ថា៖ «សកម្មភាពល្បាតកាន់តែច្រើនរបស់បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ ទ្វេភាគីក៏ដោយ ពហុភាគីក៏ដោយ នឹងជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនិងរក្សាបានសន្តិភាពនិងសន្តិសុខ ជាពិសេសរក្សាសេរីភាពនាវាចរណ៍ផ្លូវសមុទ្រផង»។ លោកក៏លើកឡើងផងដែរថា នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងមានសកម្មភាពចរាចរណ៍ពាណិជ្ជកម្មតាមផ្លូវសមុទ្រមានទំហំច្រើនជាង៥លានលានដុល្លាររៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយវាប្រាកដណាស់ថា ការល្បាតកាន់តែច្រើនរបស់រដ្ឋក្នុងតំបន់នឹងជួយការពារប្រយោជន៍ទាំងនេះ។ ហើយប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមហិមារនេះសុទ្ធតែជារបស់ប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់រួមទាំងអាមេរិកផង។ ក្រៅពីបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់នៃសកម្មភាពល្បាតយោធានេះ ឧត្តមសេនីយ៍ខាងលើក៏បានស្វាគមន៍បណ្តាប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ដែលចង់ចូលរួមក្នុងសកម្មភាពល្បាតនេះ ព្រោះប្រទេសទាំងអស់មានសិទ្ធិរៀងៗខ្លួន ហើយការល្បាតធ្វើឡើងនៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ មិនមែននៅក្នុងដែនទឹកក្នុងប្រទេសមួយណាឡើយ។ ជារួម សហរដ្ឋអាមេរិក ចង់ឲ្យបណ្តាប្រទេសនានានៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ចូលរួមគ្នាជាធ្លុងមួយដើម្បីដាក់សម្ពាធលើចិនក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ខណៈដែលចិនកំពុងបន្តសកម្មភាពវាតទីរបស់ខ្លួននៅតំបន់ជម្លោះ ដោយអះអាងថា តំបន់ជម្លោះជាង៩០ភាគរយជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។ ចំណែកលោក Denny Roy អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃមជ្ឈមណ្ឌល East West Center នៅទីក្រុងហូណូលូលូ ក៏បានស្វាគមន៍រាល់សកម្មភាពល្បាតនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយ ក៏អាចចូលរួមក្នុងការល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងបានដែរ ហើយវានឹងជួយការពារប្រយោជន៍បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ដោយពឹងលើសេរីភាពនាវាចរណ៍តាមសមុទ្រ។ ទាក់ទិនបញ្ហាការចូលរួមល្បាតរួមគ្នានេះដែរ តាមពិតទៅ វាត្រូវបានលើកឡើងតាំងពីខែធ្នូឆ្នាំមុនម្ល៉េះ នៅពេលដែល រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិឥណ្ឌាទៅទស្សនកិច្ចនៅទីបញ្ជាការយោធាអាមេរិកប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកដែលស្ថិតនៅរដ្ឋហាវ៉ៃ។ ក្រៅពីនេះ ឥណ្ឌាក៏បានចុះកិច្ចសន្យាសង់ស្ថានីយ៍ផ្ទេររូបភាពចារកម្មពីផ្កាយរណបរបស់ខ្លួនទៅឲ្យក្រុងហាណូយ ហើយឥណ្ឌាក៏សន្យាលក់នាវាល្បាតឲ្យវៀតណាម និងជួយបង្វឹកទ័ពវៀតណាមប្រើប្រាស់នាវាមុជទឹកផងដែរ ជាថ្នូរនឹងការទទួលបានសិទ្ធិបូមប្រេងនៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាមពិតទៅ សកម្មភាពឥណ្ឌាជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងឌែលី ដែលគេស្គាល់ថា « ការធ្វើសកម្មភាពនៅទិសខាងកើត» ដែលមានន័យថាឥណ្ឌាត្រូវតែមានតួនាទីសំខាន់និងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ានឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2301.txt

ចិនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតមួយសម្រាប់ប្រទេសនៅតំបន់អាហ្វ្រិក។ កន្លងមក ក្រុមហ៊ុនចិនជាច្រើនបន្តកន្ទុយគ្នាទៅកាន់តំបន់អាហ្វ្រិកដើម្បីវិនិយោគ ហើយក្រុមហ៊ុនរាប់ពាន់បានប្រតិបត្តិការនៅទីនោះរួចទៅហើយ។ ក្រៅពីវិនិយោគរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបានផ្តល់កម្ចីផងនិងជំនួយច្រើនសន្ធឹកទៅឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិក ហើយឥទ្ធិពលវប្បធម៌របស់ចិនក៏សាយភាយនៅអាហ្វ្រិកខ្លាំងទៀត។ ថ្វីបើធ្វើល្អយ៉ាងនេះក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលចិនក៏ត្រូវគេចាត់ទុកថាជាម្ចាស់អាណានិគមថ្មីលើប្រទេសអាហ្វ្រិកដែលសម្បូរហូរហៀរដោយ ធនធានថាមពលមានប្រេងនិងឧស្ម័នទាំងនោះមិនមែនជួយដោយសុទ្ធតែចិត្តឡើយ។

ការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់មហាអំណាចអាស៊ីចិននៅលើដែនដីក្រីក្រអាហ្វ្រិកកំពុងក្លាយជាប្រធានបទមួយគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ និងចម្រូងចម្រាសបំផុតដែរ។ ពីរមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃគេឃើញចិនដើរតួនាទីកាន់តែធំនិងសំខាន់នៅតំបន់អាហ្វ្រិក ស្របពេលដែលចំណងពាណិជ្ជកម្ម នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចទ្វេភាគីរវាងរដ្ឋអាហ្វ្រិកនិងប្រទេសចិនក៏ចេះតែកើនឡើងឥតឈប់។ ក្រុមហ៊ុនឯកជន ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិន ស្កេកស្កះ នាំគ្នាចូលទៅវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិកជាឧទាហរណ៍ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង នីហ្សេរីយ៉ា អ៊ូហ្កង់ដា ស៊ូដង់ ស៊ូដង់ខាងត្បូង អង់ហ្កូឡាជាដើម។ និយាយឲ្យខ្លីរដ្ឋណាដែលសម្បូរធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសប្រេងតែម្តង។តែនៅឆ្នាំ ២០១៥កន្លងទៅ ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចចិនកើនយឺតទើបបានជាការវិនិយោគរបស់ចិននៅអាហ្វ្រិកថមថយតាមនោះដែរ។ និយាយដល់បញ្ហាឥទ្ធិពលវប្បធម៌របស់ចិននៅអាហ្រិ្វកក៏កើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរ។ វិទ្យាស្ថានខុងជឺរបស់ចិនដំណើរការពេញទ្វីបអាហ្វ្រិកដើម្បីបង្រៀនភាសាចិននិងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ចិន ហើយប្រទេសមួយចំនួនបានដាក់ភាសាចិនក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ខ្លួនរួចទៅហើយ។ ម្យ៉ាងប្រជាជនរាប់ពាន់នាក់រស់នៅនិងធ្វើការងារនៅអាហ្វ្រិក ដោយពួកគេក៏មានតួនាទីផ្សព្វផ្សាយទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីចិនដែរ។ ក្រៅពីវិនិយោគនៅតំបន់អាហ្វ្រិកនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក៏ព្យាយាមពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត ព្រមទាំងពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅលើតំបន់អាហ្វ្រិកដោយការផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រាក់កម្ចីរាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកផងដែរ។ យោងតាមរបាយការណ៍មូលនិធិរូបីយវត្ថុអន្តរជាតិ គ្រាន់តែពីឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ ២០១១ ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងអាហ្វ្រិកចិន កើនឡើងពីត្រឹម៤៩១លានដុល្លារ រហូតដល់១៤.៧ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។តាមពិតទៅបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិករំពឹងឃើញថា ទំនាក់ទំនងចិន និងអាហ្វ្រិកនឹងជួយឲ្យបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិកដែលក្រីក្រ មានសេដ្ឋកិច្ចទន់ខ្សោយអាចទទួលបានការអភិវឌ្ឍ ជាពិសេសការរីកលូតលាស់នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឆាប់រហ័ស។ ទស្សនកិច្ចនៅចិនកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥ កន្លងទៅទៀត លោក ស៊ី ជិនពីង បាននាំកញ្ចប់លុយរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះមានកម្ចីផងនិងជំនួយផងសម្រាប់ជួយដល់អាហ្វ្រិកក្នុងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនិងចូលរួមក្នុងគម្រោងរបស់ចិន« ខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ វិថីមួយ»។ អ្វីដែលសំខាន់លោក ស៊ី ជិនពីងបាន ទទួលសិទ្ធិបើមូលដ្ឋានយោធាជើងទឹករបស់ចិនលើកដំបូងបំផុតនៅជីប៊ូទី ដែលជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រមួយ។ វាមិនត្រឹមតែជួយឲ្យចិនរក្សាសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍នាវាពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លូនប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏នឹងជួយឲ្យចិនពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនកាន់តែស្រួលដែរ។ មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកមិនដែលចាត់ទុកថាចិនកេងប្រវ័ញ្ច ត្រលប់មកវិញទោះមានពាក្យទិតៀនចិន ថាចិនកេងប្រវ័ញ្ចអាហ្វ្រិក ចិនខ្សែលើក៏ដោយ សម្រាប់ប្រទេសអាហ្វ្រិក ចិនជាមហាអំណាចជាន់ថ្មីតែគួរឲ្យទុកចិត្តនិងអាចពឹងពាក់បាន។ តាំងពីដើមមក ប្រទេសអាហ្វ្រិកទាំងនោះ មិនដែរគិតថាចិនចង់កេងប្រវ័ញ្ចខ្លួនឡើយ ហើយក៏មិនដែលទាំងគិតដល់ថាចិននឹងក្លាយជាម្ចាស់អាណានិគមថ្មីជំនួសអឺរ៉ុបដែរ។ ពួកគេមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ចំណងពាណិជ្ជកម្មនិងសហប្រតិបត្តិការចិនអាហ្វ្រិកឈរលើគោលជំហរគោរពប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ មូលហេតុដែលប្រទេសអាហ្វ្រិកចូលចិត្តមហាយក្សចិនព្រោះចិនមានវិធីសាស្ត្រនិងយុទ្ធសាស្ត្រត្រជាក់ហើយផ្អែម។ ចិនថ្វីបើកោងកាចបន្តិចមែន ចិនគិតតែរឿងរកស៊ីចំណេញឬខាតប៉ុណ្ណោះ ហើយចិនមានគោលការណ៍មួយគឺមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងគេឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងមិនដែរបញ្ជាឲ្យគេធ្វើនេះធ្វើនោះ មិនបរិហារ រឿងសិទ្ធិមនុស្ស មិនដាស់តឿនអាហ្វ្រិកឲ្យដើរលើគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ និងមិនដែរលូកលាន់រឿងរ៉ាវណាមួយដែលជាបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋអាហ្វ្រិកទេ វាលែងតែមានការពឹងពាក់ជាមុន។ ស្របពេលដែលប្រទេសអាហ្វ្រិកសម្បូរបញ្ហាស្រាប់ផងនោះ វាមិនអាចចៀសផុតដែលពួកគេត្រូវរត់មកតោងចិននោះ។ ជារួម មេដឹកនាំចិនបានប្រកាសថា ទំនាក់ទំនងចិនអាហ្វ្រិកពិតជាប្រសើរ ដោយគ្មានភាគីណាមួយឡើយក្នុងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មដ៏ស្អិតល្មួតបច្ចុប្បន្ននេះ។ វាជានយោបាយឈ្នះឈះទាំងសងខាង។ ទ្វីបអាហ្វ្រិកនិងមហាយក្សចិនត្រូវការគ្នាទៅវិញទៅមក តាំងពីយូរមកហើយ មានការជជែកគ្នាច្រើនដែរពីតួនាទីរបស់ចិននៅតំបន់អាហ្វ្រិក។ នេះក៏ដោយសារចិនដើរតួនាទីកាន់តែធំនិងសំខាន់នៅតំបន់អាហ្វ្រិក ហើយចិនបន្តដើរតួនាទីជាអ្នកសង្គ្រោះអាហ្វ្រិកឲ្យផុតពីភាពក្រីក្រ បង្កើតការងារសម្រាប់ប្រជាជនអាហ្វ្រិកតាមការវិនិយោគ ជំរុញការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្តដែលជាសរសៃឈាមនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងជ្រោមជ្រែងឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិកឲ្យដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខទូទៅ និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធផងដែរ។ បើតាមរបាយការណ៍រដ្ឋាភិបាលចិន ពីឆ្នាំ ២០០៤ ចិនបានបន្តផ្តល់កម្ចីសម្រាប់អនុវត្តគម្រោងយ៉ាងតិច ៤០ ហើយក្នុងនោះមានកញ្ចប់លុយកម្ចី ជាង២ពាន់លានដុល្លារត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយសាងសង់ផ្លូវជាតិ ផ្លូវរថភ្លើង រោងចក្រថាមពល និងប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ជាដើមផង។ ក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាសបញ្ជូនទ័ពរបស់ខ្លួនជាច្រើននាក់ផងដែរទៅចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពនៅស៊ូដង់ខាងត្បូង ក្រោមក្របខណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានោះចិនក៏ព្យាយាមពង្រីកតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងនាមជាប្រទេសមហាអំណាចដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅអាហ្វ្រិក។ តាមពិតទៅ អាចនិយាយជារួមចិនត្រូវការទ្វីបអាហ្វ្រិក ដូចទ្វីបអាហ្វ្រិកត្រូវការមហាអំណាចចិន។ដូចពេលបច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចចិនកំពុងប្រឈមការធ្លាក់ចុះ ព្រោះសេដ្ឋកិច្ចចិនលែងអាចពឹងពាក់លើការវិនិយោគក្នុងស្រុកដូចមុនហើយ។ ដើម្បីធានាថាសេដ្ឋកិច្ចចិននៅតែលូតលាស់និងមិនជួបវិបត្តិ ចិនត្រូវការនាំចូលវត្ថុធាតុដើមពីបណ្តារដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងនោះរួមមានទាំងប្រេង ឧស្ម័ន រ៉ែមានតម្លៃមាន ត្បូង មាស ប្រាក់ និងសារធាតុផ្សេងទៀតជាច្រើនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2302.txt

ប្រធានស្ថាប័នឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំតំបន់អាស៊ីលោក Brad Adams បានផ្ញើរលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដោយស្នើសុំឲ្យលោកលើកបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សមកជជែកជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ានក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅកាលីហ្វរនីញ៉ាខាងមុខ។ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា ទោះទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានជាប្រយោជន៍សំខាន់កម្រិតណាក៏ដោយ អាមេរិកមិនត្រូវភ្លេចបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យនិងតម្លៃសិទ្ធិមនុស្សដែរ។

លោក Brad Adams បានផ្ញើរលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់ប្រធានាធិបតីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដោយបង្ហាញក្តីកង្វល់ចំពោះបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅអាស៊ាន ហើយស្នើឲ្យលោកលើកបញ្ហានេះទៅជជែកជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ាននាកិច្ចប្រជុំអាមេរិក-អាស៊ានរៀបចំឡើងតំបន់ Sunnylands នារដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ាពីថ្ងៃ ១៥ដល់ថ្ងៃ ១៦កុម្ភៈខាងមុខផង។ ក្នុងលិខិតដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ ១៩មករាឆ្នាំ ២០១៦ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សខាងលើបាន លើកឡើង ថាលោកទទួលស្គាល់ថាប្រយោជន៍អាមេរិកគឺបង្កើតទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអាស៊ាន ប៉ុន្តែស្របពេលជាមួយគ្នា លោកក៏សួរទៅលោកអូបាម៉ា ថាតើការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាននេះពិតជាបំពេញប្រយោជន៍អាមេរិកពិតឬអត់។ លោក Brad Adams បានពន្យល់ថា មេដឹកនាំអាស៊ានជាច្រើនដែលកំពុងដឹកនាំប្រទេសដោយរឹតត្បិត សេរីភាពនិងសិទ្ធជាមូលដ្ឋាន ប្រើប្រាស់ការគំរាមកំហែង និងហិង្សាដើម្បីរក្សាអំណាចពួកគេ ។ ហើយមេដឹកនាំទាំងនោះតែងប្រើប្រាស់វិធានការបង្ក្រាបលើអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាដើម តែបន្តការពារអំពើពុករលួយ និងបញ្ហាបក្សពួកនិយមទៅវិញ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះផ្ទុយទៅនឹងគោលនយោបាយ អាមេរិកមុនៗដែលមិនចេញ លិខិតអញ្ជើញផ្លូវការដល់មេដឹកនាំមួយចំនួន ដូចជាលោក ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា ដែលបានដណ្តើមអំណា ចដោយរដ្ឋប្រហារយោធាខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៤ និងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលលោកចោទថា បានធ្វើរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ១៩៩៧ និងបន្តកាន់អំណាចជាង៣០ឆ្នាំ។ ក្រៅពីរិះគន់កិច្ចប្រជុំ មន្ត្រីស្ថាប័នឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះក៏បង្ហាញការសោកស្តាយខ្លាំងដែលកិច្ចប្រជុំនេះនៅបន្តទៅមុខ តែលោកបានទទូចសុំឲ្យលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ឲ្យដាក់បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សទៅក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ ដើម្បីធានាថា មេដឹកនាំទាំងនោះនឹងប្រឹងប្រែងកែប្រែនិងលើកកម្ពស់ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា រៀបចំកិច្ចប្រជុំដោយអញ្ជើញមេដឹកនាំទាំងនោះមកចូលរួម ហើយទុករឿងប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សដោយឡែក ដោយជជែកតែពីបញ្ហាប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចមិនចង់ឲ្យមេដឹកនាំទាំងនោះឃ្នើសចិត្ត វាមិនខុសពីអាមេរិកគាំទ្ររបបផ្តាច់ការ ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សឡើយ។ ហើយវាបញ្ជាក់ប្រាប់មេដឹកនាំអាស៊ានទាំងនោះថា សិទ្ធិមនុស្សមិនសំខាន់ដូចប្រយោជន៍នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាសន្តិសុខឡើយ។ ចុងក្រោយ លោកក៏ផ្តល់យោបល់សម្រាប់ប្រធានាធិបតីផងដែរថា ក្នុងករណីដែលបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សដាក់បញ្ចូលក្នុងរៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំនោះ ការបញ្ចប់ការរឹតត្បិតលើអង្គការសង្គមស៊ីវិល ការពារសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងការបញ្ចេញមតិ កែទម្រង់ការបោះឆ្នោតដើម្បីធានាពីសេរីភាពនិងយុត្តិធម៌ ការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយជាដើម គួរតែជាអ្វីដែលអាមេរិកត្រូវលើកឡើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2303.txt

ដូចទៅនឹងសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក ចន ឃេរី (Jonh Kerry) បានទៅដល់ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍នៃប្រទេសឡាវកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ និងជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ឡាវ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករានេះផងដែរ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីរឹតចំណងការទូតទ្វេភាគី រវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមជាមួយនឹងបញ្ហាប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ។ ជាពិសេសនោះ វត្តមានលោកឃេរីទៅកាន់ទឹកដីឡាវជាលើកដំបូងនេះ ក៏ជាការចាប់ដៃឡាវ មុនពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-អាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ស្របពេលដែលឡាវ ធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំនេះផងដែរនោះ។

នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ ខែមករា នេះ ប្រមុខការទូតអាមេរិក លោក ចន ឃេរី ចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចខ្លួន ជាលើកដំបូងក្នុងទឹកដីឡាវ ដែលជាធា្លប់ជាសមរភូមិក្តៅក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនដែលអាមេរិក បានទម្លាក់គ្រាប់បែបរាប់ពាន់គ្រាប់នៅទីនោះ។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករាកន្លងទៅជំនួបរបស់ លោក ឃេរី ជាមួយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថុងសិង ថាមម៉ាវង់ (Thongsing Thammavong) និងសមភាគីរបស់លោក គឺរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឡាវ លោក ថុងឡួន ស៊ីស៊ូលិត (Thongloun Sisoulith) ផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក និងអាស៊ាន នៅរដ្ឋ California និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដែលឡាវនឹងត្រូវធ្វើជាប្រធាននៅឆ្នាំ២០១៦។ ឆ្នាំ២០១៦នេះ ឡាវ ធ្វើជាប្រធានអាស៊ានជាលើកទី២របស់ខ្លួន ក្រោយចូលជាសមាជិកតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧។ ជាប្រធានអាស៊ាន ឡាវត្រូវទទួលបន្ទុកក្នុងការសម្របសម្រួលនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំជាមួយដៃគូសន្ទនាផ្សេងទៀតដែលរាប់បញ្ចូលទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-អាមេរិក។ ហើយវត្តមានរបស់លោក ចន ឃេរីទៅកាន់ទឹកដីឡាវ ក៏មិនមែនជារឿងចៃដន្យដែរ ពោលគឺនេះ គឺជាដំណើរនៃការសម្រួលផ្លូវសម្រាប់កិច្ចប្រជុំរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងប្រធានអាស៊ាន ដែលមាននិន្នាការខ្លាំងទៅរកមហាអំណាចក្នុងតំបន់ចិន។ មួយវិញទៀត នោះ វាក៏ជាការផ្សាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាឡើងវិញរវាងអាមេរិកដែលបានបន្សល់កេរដំណែលសង្គ្រាមជាច្រើននៅក្នុងទឹកដី។ ១.ប្រវត្តិទំនាក់ទំនងការទូតអាមេរិកនិងឡាវ តាមពិតអាមេរិក បានចាប់ផ្តើមចងភា្ជប់ចំណងការទូតជាមួយនឹងឡាវតាំងពីឆ្នាំ១៩៥៥មកម្ល៉េះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីឡាវ បានប្រកាសឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៥៤ពីម្ចាស់អាណានិគមបារាំង។ តែចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៤ឡាវ បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល និងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន ដែលក្នុងនោះ ឡាវ ក៏បានទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ របាយការណ៍ Legacies of War ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៦៤ ទៅ ឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលគេស្គាល់ថាជាសង្គ្រាមសម្ងាត់( Secret War) យន្តហោះ សង្គ្រាមអាមេរិក បានទម្លាប់គ្រាប់បែកជាងពីរលានតោន ទៅលើដីឡាវដែលជាប់នឺងព្រំដែនវៀត ណាមភាគខាងជើង។ ប្រជាជនជាច្រើន បានស្លាប់ និងផ្ទៃដីរាប់ហិកតាត្រូវបានគ្រប់ដណ្តប់ទៅដោយគ្រាប់បែកមិនទាន់ផ្ទុះ ដែលបង្កឲ្យមានភាពលំបាកដល់ប្រជាជនឡាវ បច្ចុប្បន្នក្នុងការបង្កបង្កើនផល ក៏ដូចជាសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ។ ក្រោមបដិវត្តន៍ផ្តួលរំលំរបបស្តេចនៅឆ្នាំ១៩៧៥ ឡាវ បានប្រកាន់យករបបកម្មុយនីស ដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងឡាវ កាន់តែឃា្លតឆ្ងាយ។ តែនៅឆ្នាំ១៩៩២ អាមរិក និងឡាវ បានកសាងចំណងការទូតទ្វេភាគីឡើងវិញ។ ខុសពីវៀតណាម ដែលទទួលរងនូវគ្រោះដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់ដោយអាមេរិក រដ្ឋដែលគ្មានដែនសមុទ្រមួយសោះ ឡាវ ពិបាកនឹងចងសម្ពន្ធ័ជាមួយគ្នា ដ្បិតកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងរបបនយោបាយ។ ២. វត្តមានលោកឃេរី ដើម្បីសម្រួលផ្លូវសម្រាប់លោក អូបាម៉ា បើទោះបីជាអាមេរិក និងឡាវ បានចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយគ្នាតាំងពីឆ្នា១៩៥៥ក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកដំបូងគេបង្អស់ ដែលបានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ឡាវ គឺទើបតែធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០១២តែប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដំបូងគេរបស់អាមេរិកដែលបានឈានជើងនៅទឹកដីឡាវ នោះគឺអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន។ ចំណែកលោក ចន ឃេរី គឺជាប្រមុខការទូតទី២ ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសឡាវ។ ដោយសារតែកេរតំណែលរបស់អាមេរិកជាគ្រាប់បែករាប់លានតោន បានបន្សល់ទុកនៅក្នុងទឹកដីឡាវ ក៏ដូចជារបបនយោបាយផ្ទុយគ្នាផងដែរនោះ ធ្វើឲ្យអាមេរិក ពិបាកក្នុងការចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយឡាវ ដើម្បីបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ បើយោងតាម Legacies of War មកទល់ពេលនេះ អាមេរិក បានចំណាយលុយប្រមាណ១៧លានដុល្លារ ដើម្បីប្រតិបត្តិការក្នុងការដោះគ្រាប់បែកទៅលើតំបន់ដែលជាកេរតំណែងសង្គ្រាមទាំងនោះ។ ជំនួសដោយនយោបាយការបរទេសជាមួយ អាមេរិក ចិន បានចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយនឹងឡាវយ៉ាងស៊ីជម្រៅ តាមរយៈការវិនិយោគស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ នៅក្នុងប្រទេសឡាវ។ ទោះជាវត្តមានលោក ចន ឃេរី ត្រូវបានគេរំពឹងថា មិនសូវមានឥទ្ធិពលទៅកាន់គោលនយោបាយការបទេសឡាវក៏ដោយ វាគឺជារឿងដែលចាំបាច់បំផុត ដែលលោកត្រូវតែងាកមកចាប់ដៃជាមួយនឹងឡាវ។ ហើយនោះ គឺដោយតែឡាវ គឺជាតួអង្គដ៏សំខាន់ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន និងជាអ្នកសម្រួលកិច្ចការទាំងអស់ក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ នៅថ្ងៃទី១៥ និង១៦ កុម្ភៈខាងមុខ អាមេរិក នឹងបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលជាលើកដំបូង ជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ាននៅក្នុងរដ្ឋ California និងចុងឆ្នាំនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-អាមេរិក នៅក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍ផងដែរ។ វត្តមានរបស់លោក អូបាម៉ា នៅក្នុងទឹកដីឡាវ ធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាប្រធានាធិបអាមេរិកដំបូងគេបង្អស់ដែលបានទៅដល់នៅទីនោះ។ ទោះចង់ ឬមិនចង់ ប្រមុខការទូតអាមេរិក ត្រូវតែឆ្លៀតឱកាសខ្លះ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចមកកាន់តំបន់អាស៊ី ដើម្បីឱបក្រសោបឡាវ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2304.txt

មេបក្សប្រឆាំងដ៏ធំរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានរិះគន់យុវជនមីយ៉ាន់ម៉ាដែលមិនអានសៀវភៅឲ្យបានច្រើន តែបែរជាចំណាយពេលអត់ប្រយោជន៍លើហ្គេមកុំព្យូទ័រនិងបណ្ដាញសង្គមទៅវិញ ។ លោកស្រីសរសេរដូច្នេះក្នុងលិខិតមួយឆ្លើយតបទៅកាន់អ្នករៀបចំកម្មវិធីអក្ខរកម្មមួយ ។

អ្នកនយោបាយជើងចាស់មីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានបង្ហាញការមិនពេញចិត្តរបស់លោកស្រីចំពោះយុវជនក្មេងៗដែលមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើការអានសៀវភៅនោះទេ ។ តែពួកគេចូលចិត្តចំណាយពេលលើប្រព័ន្ធអនឡាញទៅវិញ ។ លោកស្រីបានសរសេរក្នុងលិខិតថា៖«ក្មេងៗសព្វថ្ងៃខ្ជះខ្ជាយពេលលេងហ្គេមកុំព្យូទ័រ អ៊ីនធឺណែត និងបណ្ដាញសង្គម។ ពួកគេអានសៀវភៅបានតិចណាស់ ព្រោះការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាមានការកើនឡើង »។ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទរបស់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ានៅមានកម្រិតនៅឡើយ ពីព្រោះទូរសព្ទមានតម្លៃថ្លៃណាស់ ។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីការកែទម្រង់ក្នុងឆ្នាំ២០១១មក ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតនិងចំនួនទូរសព្ទនៅមីយ៉ាន់ម៉ាមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន ។ គឺក្រុមយុវជននេះហើយ ដែលជាកត្តាជំរុញឲ្យគណបក្សលោកស្រី ស៊ូជី ឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដីក្នុងការបោះឆ្នោតខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥ ។ ក្រៅពីនោះ មេបក្សប្រឆាំងរូបនេះក៏បានរិះគន់ដល់ស្ដង់ដាអប់រំរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ ។ លោកស្រី ស៊ូជី បញ្ជាក់ថា ការសិក្សាមានទំនោរលើការទន្ទេញមេរៀនច្រើនជាងការគិត។ លោកស្រីថា ៖«នៅតាមសាលារៀន មិនមានបណ្ណាល័យច្រើនទេ ហើយសិស្សមិនមានពេលច្រើនដើម្បីអានក្នុងថ្នាក់នោះទេ» ។ ក្នុងរយៈពេលកាន់អំណាចរបស់ខ្លួន ក្រុមយោធាមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាលនោះទេ ដោយពួកគេផ្ដោតតែលើវិស័យយោធាប៉ុណ្ណោះ ។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានចំណាយថវិកាជាតិយ៉ាងច្រើនលើវិស័យកងទ័ព ខណៈវិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាលទទួលបានតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ។ យ៉ាងណាក្ដី នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់គណបក្សលោកស្រីចូលកាន់តំណែង គេ សង្ឃឹមខ្ពស់ថា វិស័យអប់រំនិងសុខាភិបាលនឹងត្រូវបានកែលំអឲ្យប្រសើរជាងមុន។ នេះក៏ដោយសារ មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងក៏ធ្លាប់ជាសាស្ត្រាចារ្យផងដែរ មុនពេលចូលប្រលូកក្នុងនយោបាយ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2305.txt

ក្រោមការផ្តួចផ្តើមដោយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន (Vladimir Putin) រុស្ស៊ីនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលរុស្ស៊ី-អាស៊ាន (Russia-ASEAN Summit)នៅខែឧសភាខាងមុខនេះ។ កិច្ចប្រជុំនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពរវាងរុស្ស៊ី និងអាស៊ាន និងទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Sergei Lavrov បានបញ្ជាក់កាលពីចុងខែមករាកន្លងទៅថាកិច្ចប្រជុំ រុស្ស៊ី-អាស៊ាន នឹងត្រូវប្រារព្ធឡើងនៅក្នុងខែឧសភាខាងមុខ នៅក្នុងខេត្ត Sochi នៃប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលនឹងផ្តោតសំខាន់លើភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច។ នេះបើយោងតាមកាសែតរុស្ស៊ី sputnik។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល លោក Sergei Lavrov បានថ្លែងប្រាប់ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា កិច្ចប្រជុំកំពូលដែលគ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងខែឧសភាខាងមុខ គឺជាការផ្តួចផ្តើមរបស់ប្រធាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន (Vladimir Putin) ក្នុងគោលបំណងឲ្យមានការពិគ្រោះយោបល់រវាងរុស្សី និងដៃគូរបស់ខ្លួនដែលជាសមាជិកនៃសហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ាស៊ាន (Eurasian Economic Union) អង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ (Shanghai Cooperation Organization) និងអាស៊ាន។ លោកបន្ថែមថា ជំនួបនឹងផ្តោតសំខាន់លើលទ្ធភាពផ្សេងៗនៃភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីអាចឈានទៅរកការបង្កើតជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានសក្តានុពលថ្មីមួយ។ បើតាមប្រមុខការទូតដដែល ខួបរម្លឹកអនុស្សាវរីយ៍២០ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ីនិងអាស៊ាន ក៏នឹងត្រូវដាក់បញ្ជូលក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំរុស្ស៊ី-អាស៊ានផងដែរ។ រុស្ស៊ី បានចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងអាស៊ានជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩៩៧។ សូមរមឹ្លកផងដែរ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ ក្នុងឱកាសនៃការធ្វើមហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំ លោកប្រធានាធិបតីពូទីន ក៏ធ្លាប់បានប្រកាសពីចេតនារបស់រុស្ស៊ី ក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងសមាជិកអង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ និងអាស៊ានផងដែរ។ នេះមានន័យថា ២០១៦នេះ រុស្ស៊ី នឹងមានគោលនយោបាយការបរទេសច្រើនរូបភាពមករកបណ្តាប្រទេសដែលជាសមាជិកនៃអង្គការទាំងពីរផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរ សមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឬហៅកាត់ថាអាស៊ាន មានដូចជា ព្រុយណេ កម្ពុជា ឥណ្ឌូនេស៊ី ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី វៀតណាម និង ថៃ។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី Dmitry Medvedev ក៏បានទស្សនកិច្ចលើកដំបូងមកកាន់កម្ពុជាដែលជាសមាជិកអាស៊ានមួយផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2306.txt

ទីបំផុតកូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតដែលអាចទៅបានចម្ងាយឆ្ងាយដូចទៅ នឹងរបាយការណ៍ចារកម្មមែន។ ការបាញ់គ្រាប់រ៉ុកហ្គែតដែលគេជឿជាក់ថាបានបំពាក់ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធ ផ្កាយរណបផងដែរនោះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញកូរ៉េខាងត្បូងសន្និដ្ឋានថា បានបរាជ័យ។

ព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែកុម្ភៈ នេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង បានបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយដែល បំពាក់ជាមួយនឹងផ្កាយរណបផងដែរ។ ការបាញ់សាកល្បងរបស់កូរ៉េខាងជើង បានបំពានទៅនឹងបំរាមរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិជាថ្មី។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងបានអះអាងថាកូរ៉េខាងជើងបានបាញ់គ្រាប់រ៉ុកហ្គែតចេញពីមូលដ្ឋានមីស៊ីល Dongchang ដែលស្ថិតនៅភាគពាយព្យនៃប្រទេស។ នេះបើយោងតាមកាសែត Yonhap ដែលបានស្រង់ការអះអាងរបស់ទាហានកូរ៉េខាងត្បូងដែលថា រ៉ុកហែ្គតកូរ៉េខាងជើង ក៏បានហោះរំលងកោះ Okinawa របស់ជប៉ុន និងបំណែកនៃគ្រាប់រ៉ុកហ្គែតនោះ បានធ្លាក់ចូលក្នុងសមុទ្រ លឿង និងដែនទឹកភាគនីរតីនៃកោះ Jeju របស់កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ តែបើតាមអ្នកជំនាញកូរ៉េខាងត្បូង ការបាញ់សាកល្បងរបស់កូរ៉េខាងជើងមិនទទួលបានជោគជ័យនោះទេ។ ការអះអាងបែបនេះ ដោយសម្អាងថា មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែត បានបាត់ពីប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងថែមទាំងត្រូវ បែកចេញជាបំណែកៗក្រោយពីការដំណើរការនៃការបាញ់នោះ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ទាំងអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពដ៏ គឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើង បើទោះបីជាសកម្មភាពចុងក្រោយនេះ មិនបានគំរាមកំហែងខ្លាំងមកលើសន្តិសុខក្នុងតំបន់ក៏ដោយ។ សម្ព័ន្ធមិត្តទាំងបីបានចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង ថាកំពុងប្រទាញប្រទង់ឲ្យមានសង្គ្រាម និងថែមទាំងទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខប្រជុំរកដំណោះស្រាយជា បន្ទាន់មួយ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា ការបាញ់មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតចម្ងាយឆ្ងាយរបស់កូរ៉េខាងជើង ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បរមាណូអ៊ីដ្រូសែនដែលបានបាញ់កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥ដែលការបាញ់ពេលនោះ ក៏ត្រូវបានអ្នកជំនាញចាត់ទុកថាបានបរាជ័យផងដែរ។ នេះមានន័យថា ការបាញ់ពីរលើកចុងក្រោយរបស់កូរ៉េខាងជើង សុទ្ធសឹងតែបរាជ័យ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2307.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ចន ឃេរី បានអញ្ជើញទៅដល់ក្រុងប៉េកាំងថ្ងៃអង្គារ ទី ២៦ ម្សិលមិញ ដើម្បីជជែកជាមួយមេដឹកនាំចិនជុំវិញបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរឧបទ្វីបកូរ៉េ។ សហគមន៍អន្តរជាតិ និង ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចង់ឲ្យចិនដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើង ឬអាចបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដូចអ៊ីរ៉ង់ផង។ ប៉ុន្តែដូចឃើញស្រាប់ គ្មានសង្ឃឹមទេដែលរំពឹងថាចិននឹងដាក់គំនៀបលើក្រុងព្យុងយ៉ាងឲ្យប្រទេសនេះបោះបង់អាវុធរបស់ខ្លួនចោល ព្រោះសូម្បីតែកិច្ចប្រជុំភាគីប្រាំមួយចិនដែលចិនផ្តួចផ្តើមបង្កើតឡើងកន្លងមកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ក៏មហាអំណាចនេះមិនបានជួយឲ្យសម្រួលឲ្យវេទិកាពហុភាគីនេះចាប់ផ្តើមឡើងវិញដែរ។

លោក សៅ ផលនិស្ស័យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ **audio2** សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ ការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនរបស់កូរ៉េខាងជើងកាលពីដើមខែមករាកន្លងទៅបានធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិព្រួយបារម្ភនិងប្រតិកម្មខ្លាំង។ អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ចង់ឲ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មថ្មីប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង ទុកជាការព្រមានចំពោះសកម្មភាពបង្ករឿងនេះ។ ហើយអាមេរិកចាប់ផ្តើមបង្កើនសកម្មភាពយោធារបស់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងត្បូង ហើយអាមេរិកបានបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់នុយក្លអ៊ែរ B-52 ទៅកាន់ឧបទ្វីបកូរ៉េថែមទៀត។ ក្រៅពីនេះរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានស្វះស្វែងរកការគាំទ្រនិងសហការពីបណ្តាប្រទេសជាមិត្តនជាពិសេសពីប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលលើកូរ៉េខាងជើងដូចជាចិន ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងឲ្យបញ្ចប់សកម្មភាពបង្កបញ្ហានេះ។ ឃើញស្រាប់ហើយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ចន ឃេរី ទៅកាន់ប្រទេសចិនម្សិលមិញនេះដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យចិនដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើង។ ក្រៅពីបញ្ហាឧបទ្វីបកូរ៉េ លោក ឃេរី ចង់ជជែកពិភាក្សាសិទ្ធិមនុស្ស និងភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយមេដឹកនាំចិនដែរ។ ១.លោក ឃេរី សង្ឃឹមថាចិននឹងបង្ហាញជំហររឹងត្អឺងចំពោះកូរ៉េខាងជើង លោក ឃេរី ជួបជជែកជាលក្ខណៈទ្វេភាគីជាមួយសមភាគីចិន លោក វ៉ាង យី កាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ ហើយលោកលើកយកបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងក្នុងជំនួបតែម្តង។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកសង្ឃឹមថា ចិននឹងធ្វើសកម្មច្រើនជាងមុនដោយសហការជាមួយអាមេរិកនិងសហគមន៍អន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយការគំរាមកំហែងសន្តិសុខបង្កឡើងដោយក្រុងព្យុងយ៉ាង។ គេមិនទាន់ដឹងថា តើចិននឹងធ្វើបែបណាទៀត។ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា បំណងប្រមុខការទូតអាមេរិកគឺស្នើសុំឲ្យភាគីចិនប្រើប្រាស់អំណាចរបស់ខ្លួនដាក់សម្ពាធលើក្រុងព្យុងយ៉ាងឲ្យផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់ខ្លួន និងត្រលប់មកចរចាបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនេះ។ វាជាការពិតដែលថា ក្រុងប៉េកាំងអាចមានទឹកមាត់ប្រៃ និងអាចដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងបានជុំវិញការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនេះ។ តាំងពីយូរមកហើយ ចិនជាអ្នកការពារកូរ៉េខាងជើងតាមផ្លូវការទូត និងជាអ្នកជួយឲ្យដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងនៅរស់។ ប៉ុន្តចាប់ពី គីម ជុងអ៊ុនឡើងកាន់តំណែងនិងមានការផ្លាស់ប្តូរសមាសសភាពដឹកនាំចិន ទំនាក់ទំនងចិននិងកូរ៉េខាងជើងធ្លាក់ចុះ។ ចិនកាន់តែស្និទ្ធកូរ៉េខាងត្បូង ហើយកូរ៉េខាងជើងដូចជាមិនសូវស្តាប់បង្គាប់របបដឹកនាំក្រុងប៉េកាំងទៀត។ ក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់សាកល្បងអាវុធលើកទី៤ ចិនបានប្រតិកម្មតបដែរ ព្រោះកូរ៉េខាងជើងមិនបានប្រាប់ចិនមុនឡើយ ហើយចិនក៏រងសម្ពាធខ្លាំងពីសហគមន៍អន្តរជាតិខ្លាំងដែរព្រោះតែសកម្មភាពនេះ។ ប៉ុន្តែចិននៅតែស្នើឲ្យបណ្តាភាគីពាក់ព័ន្ធរក្សាការអត់ធ្មត់ ចៀសវាងប្រើប្រាស់កម្លាំង និងសកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ចិនក៏មិនចង់ឃើញទណ្ឌកម្មថ្មីដាក់ចេញដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែរ។ ២.ចង់ពឹងចិនឲ្យជំរុញកូរ៉េខាងជើងបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាស្រមើស្រមៃ កន្លងមកមានការលើកឡើងផងដែរពាកព័ន្ធនឹងការជំរុញឲ្យក្រុងព្យុងយ៉ាងលះបង់អាវុធ និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដូចដែលអ៊ីរ៉ង់ធ្វើកន្លងមក។ កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ជាមួយមហាអំណាចប្រាំមួយជាកិច្ចព្រមព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយអាមេរិកជឿជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជួយទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់មិនឲ្យផលិតអាវុធនុយក្លអ៊ែរបាន។ តែការរំពឹងថា ចិនអាចបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើង ឬកូរ៉េខាងជើងសុខចិត្តបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដូចអ៊ីរ៉ង់ជារឿងស្រមើស្រមៃប៉ុណ្ណោះ។ ជារួមចិននៅរក្សាទុកកូរ៉េខាងជើងជាតំបន់ស ដែលអាចទប់ទល់ឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់បាន។ ចិនមើលហើយគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ កូរ៉េខាងជើងក៏មិនអាចក្អេងក្អាង និងបង្ករឿងដើម្បីដាក់សម្ពាធលើលោកខាងលិចបានដូចពេលបច្ចុប្បន្នដែរ។ កុំថាឡើយជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងចោលអាវុធ ចិនមិនទាន់ទាំងប្រឹងជួយជំរុញរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងចូលតុចរចាកិច្ចពិភាក្សាភាគី ៦ដែលជាប់គាំងអស់ច្រើនឆ្នាំមកផង។ ដោយឡែក កាលពីខែកក្កដាឆ្នាំមុន កូរ៉េខាងជើង ប្រកាសថា ខ្លួនមិនចាប់អារម្មណ៍លើការលះបង់សិទ្ធិផលិតគ្រាប់បែកបរមាណូ ដូចអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។ ក្រសួងការបរទេសថា អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងសំខាន់បំផុតមួយ ដើម្បីទប់ទល់ជាមួយគោលនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលតែងតែប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ព្យាយាមបង្កបញ្ហានៅតំបន់ជាពិសេសធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំ រួមជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងជាដើម។ និយាយទៅ ការបរាជ័យក្នុងការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ បន្ទោសតែចិននិងកូរ៉េខាងជើងក៏មិនកើតដែរ។ គេក៏គួរបន្ទោសក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដែលព្យាយាមបង្កបញ្ហានៅតំបន់ដោយសំញែងកម្លាំងយោធាដោយធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំរួមជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង ដាក់ពង្រាយអាវុធ ឬកងទ័ពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េផង។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងឬអំណាចយោធារបស់ខ្លួនគំរាមកំហែងកូរ៉េខាងជើង មិនមែនជាមធ្យោបាយដោះស្រាយបញ្ហាឧបទ្វីបកូរ៉េឡើយ។ ហើយពេលខ្លះក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនហាក់ដូចជាមើលមិនឃើញ ឆន្ទៈចង់ចរចារបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងឡើយ ព្រោះអាមេរិកមានបំណងចង់ឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង មិនមែនត្រឹមតែចង់ឃើញការបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរប៉ុណ្ណោះឡើយ៕ លោក សៅ ផលនិស្ស័យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2308.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានប្រកាសផ្ដល់លុយ៤៥០លានដុល្លារដល់កូឡុំប៊ីសម្រាប់ជំរុញដល់ដំណើរការសន្តិភាពដែលកំពុងតែចេញជារូបរាងដោយសន្សឹមៗ។ លោក អូបាម៉ា ប្រកាសដូចនេះក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី Juan Manuel Santos ហើយលុយទាំងនេះគឺជាការផ្ដល់បន្ថែមទៀតលើជំនួយយោធាដែលបានឲ្យជារៀងរាល់ឆ្នាំមកហើយនោះ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានបង្ហាញពីជំហគាំទ្រដល់ដំណើរការកសាងសន្តិភាពនៅកូឡុំប៊ី ខណៈទាំងភាគីរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានឯកភាពគ្នាលើបទឈប់បាញ់និងថែមទាំងហៅអង្គការសហប្រជាជាតិមកត្រួតពិនិត្យបទឈប់បាញ់នេះផង។ លោក អូបាម៉ា ក៏បានប្រកាសផ្ដល់លុយ៤៥០លានដុល្លារសម្រាប់ដំណើរការសន្តិភាពសម្រាប់បញ្ចប់ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃនេះដែរ នៅពេលដែលលោកជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី Juan Manuel Santos នៅឯសេតវិមាន។ កន្លងមក អាមេរិកតែងតែផ្ដល់ជំនួយជាច្រើនរយលានដុល្លារទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ី។ ជាពិសេសតាមរយៈផែន ការកូឡុំប៊ី (Plan Columbia) ដែលជាភាគច្រើនក្រោមរូបភាពជាជំនួយយោធាសម្រាប់ពង្រឹងវិស័យសន្តិសុខ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀននិងការប្រយុទ្ធនឹងក្រុមឧទ្ទាមFARC។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ា គឺចង់បញ្ចប់ផែនការនេះដែលវាជាផ្នែកមួយនៃការកសាងគោលនយោបាយថ្មីរបស់អាមេរិកមកលើតំបន់អាមេរិកឡាទីនដែលមិនសូវជាមានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរប៉ុន្មាននោះទេ។ ក្នុងជំនួបដែលធ្វើនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក អូបាម៉ា និយាយថា អាមេរិកនិងកូឡុំប៊ីជាដៃគូរក្នុងពេលមានសង្គ្រាម ដូច្នេះក៏គួរតែក្លាយជាដៃគួរនៅពេលកសាងសន្តិភាពផងដែរ។ ចំណែកប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី Santos ក៏បានអរគុណអាមេរិកចំពោះជំនួយលើកនេះ ដែលវានឹងជួយដល់ការកសាងសន្តិភាពឲ្យកាន់តែរលូន។ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធរវាងរដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ីនិងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានអូសបន្លាយជាង៥០ឆ្នាំមកហើយ។ ជម្លោះនេះគឺជាជម្លោះមានរយៈពេលយូរជាងគេនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីន។ មនុស្សច្រើនជាងពីរសែននាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សរាប់លាននាក់ទៀតបានភៀសខ្លួនចេញពីទីលំនៅ។ ថ្វីត្បិតការចរចាមានច្រើនលើកក៏ដោយ ដំណើរការសន្តិភាពនៅតែមិនទាន់មានពន្លឺ ទើបតែពេលនេះភាគីទាំងពីរឈានមួយជំហានរួមគ្នាសំដៅបញ្ចប់ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃនេះ។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ី និងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានធ្វើសំណើរួមគ្នាទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីចូលមកពិនិត្យបទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធក្រុមឧទ្ទាមដែលឈានដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរយៈប្រាំទសវត្សរ៍នៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ហើយនៅពេលនេះ អាមេរិកថែមទាំងផ្ដល់លុយថែមទៀត ដែលនេះនឹងធ្វើឲ្យដំណើរការកសាងសន្តិភាពនៅកូឡុំប៊ីកាន់តែឆាប់ចេញជារូបរាងថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2309.txt

នៅថ្ងៃពុធ ទី២៧ ខែមករា ម្សិលមិញ តៃវ៉ាន់ បានធ្វើសមយុទ្ធយោធាមួយដើម្បីបង្ហាញសាច់ដុំថាដែនកោះតៃវ៉ាន់កំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយសុវត្ថិភាព និងមានសមត្ថភាពក្នុងការការពារនិងគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍របស់ខ្លួនបាន។ សមយុទ្ធយោធានេះ ធ្វើឡើងក្រោយមិនដល់ពីរសប្តាហ៍នៃការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់នោះទេ។

កងទ័ពជើងទឹកតៃវ៉ាន់ បានបង្ហាញនាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួន ចំនួនប្រាំបីគ្រឿង និងថែមទាំងបានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់មីស៊ីលក្នុងការធ្វើសមយុទ្ធយោធានៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃដែនកោះតៃវ៉ាន់ដែលជាមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកនៅថ្ងៃម្សិលមិញ។ សមយុទ្ធយោធានេះ អាចជាការបង្ហាញសាច់ដុំមួយដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការធ្វើសមយុទ្ធយោធារបស់ចិនដែលទើបតែធ្វើឡើងក្បែរកោះតៃវ៉ាន់កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ឧត្តមនាវីតៃវ៉ាន់លោក Tsai Hung-tu អះអាងថា សមយុទ្ធយោធា ធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់កុំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភពីបញ្ហាសន្តិសុខ និងបង្ហាញថារដ្ឋាភិបាល មានសមត្ថភាព គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធានានូវសន្តិភាពនៅច្រកព្រំដែនររវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ ខណៈពេលចូលឆ្នាំថ្មីរបស់តៃវ៉ាន់ និងចិន កំពុងតែខិតជិតមកដល់។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Tsai Hung-tu ប្រាប់ភា្នក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ហើយលោក ក៏បានបន្ថែមទៀតថា លំហាត់យោធានេះ ត្រូវបានធ្វើជាទម្លាប់នោះទេ ពោលគឺជារៀងរាល់ឆ្នាំ តៃវ៉ាន់តែងតែធ្វើលំហាត់យោធាមុនខែកុម្ភៈ និងមុនចូលឆ្នាំប្រពៃណី។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមយុទ្ធយោធានេះ គឺជាលើកដំបូងហើយដែលត្រូវបានឡើងបន្ទាប់ពីបក្សប្រឆាំង ប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿនរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ដែលមាននិន្នាការប្រឆាំងចិន បានឈ្នះលើ ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី និងបោះឆ្នោតសភា។ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមករាកន្លងទៅ កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាបាញ់គ្រាប់ពិតនៅឯមូលដ្ឋានក្នុងខេត្តភាគអាគ្នេយ៍ដែលស្ថិតក្បែរកោះតៃវ៉ាន់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_231.txt

តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ(ICC) ជាតុលាការស៊ើបអង្កេត និងកាត់ក្ដីលើរឿងក្ដីព្រហ្មទណ្ឌបុគ្គលលំដាប់អន្តរជាតិ។ មេដឹកនាំប្រទេសមិនតិចទេ ដែលត្រូវបានតុលាការអន្តរជាតិមួយនេះ ចោទប្រកាន់ និងចេញដីកាចាប់ខ្លួន។

ខណៈមេដឹកនាំប្រទេសក្នុងពិភពលោកមួយចំនួន តែងប្រព្រឹត្ត និងចូលរួមចំណែកក្នុងបទឧក្រិដ្ឋលើប្រជាជនស្លូតត្រង់រាប់ពាន់នាក់ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ដែលជាតុលាការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋជន មានតួនាទីស៊ើបអង្កេត ចេញដីកាចាប់ខ្លួន និងដាក់ទោសលើមេដឹកនាំជាបន្តបន្ទាប់។ ខាងក្រោមជាមេដឹកនាំ ដែលត្រូវបានតុលាការមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡាអេមួយនេះ ចោទប្រកាន់៖ ១. នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលលោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ មេដឹកនាំអុីស្រាអែលលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ត្រូវបាន ICC ចេញដីកាចាប់ខ្លួន នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយរងបទចោទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ក្នុងប្រតិបត្តិការយោធាកម្ទេចក្រុមហាម៉ាសក្នុងតំបន់កាហ្សា ដែលសម្លាប់មនុស្សជាង៤ម៉ឺននាក់។ បើតាមដីកាចាប់ខ្លួន លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានប្រព្រឹទ្ធបទល្មើសពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយតុលាការបានបញ្ជាក់ពីយុត្តាធិការរបស់តុលាការមាននៅតំបន់កាហ្សា, តំបន់ត្រើយខាងលិច (West Bank) និងហ្សេរ៊ុយសាឡិមខាងកើត។ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) នៅទីក្រុងឡាអេ ហូឡង់។ រូបភាព៖Reuters ២. ប្រធានាធិបតីរុស្សីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន មេដឹកនាំរុស្សី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ រងបទចោទប្រកាន់ពី ICC លើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយមានជម្លៀសកុមាររាប់រយនាក់ខុសច្បាប់ពីទឹកដីអ៊ុយក្រែន ចូលក្នុងដីរុស្សី។ មកទល់បច្ចុប្បន្ន លោក ពូទីន នៅតែរងដីកាចាប់ខ្លួនពី ICC នៅឡើយ។ ៣. អតីតប្រធានាធិបតីកេនយ៉ាលោក Uhuru Kenyatta អតីតមេដឹកនាំកេនយ៉ាលោក Kenyatta រងបទចោទពី ICC កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១១ ពីបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដោយបានបង្កអំពើហិង្សាក្នុងឆ្នាំ២០០៧ និង២០០៨ បណ្ដាលឱ្យមនុស្សស្លាប់១៣០០នាក់។ ៤. អតីតប្រធានាធិបតីស៊ូដង់លោក Omar al-Bashir ICC បានចោទអតីតមេដឹកនាំស៊ូដង់លោក al-Bashir កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩ ដោយលោក បានរៀបចំផែនការហិង្សាមួយដែលរួមមានទាំងការធ្វើឃាត ទារុណកម្ម និងរំលោភលើក្រុមជនជាតិភាគតិចមិនមែនអារ៉ាប់ក្នុងតំបន់ Darfur តាំងពីឆ្នាំ២០០៣។ ៥. អតីតមេដឹកនាំលីប៊ីលោក Muammar al-Qaddafi អតីតមេដឹកនាំលីប៊ីលោក al-Qaddafi ត្រូវបាន ICC ចោទពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១១ ដោយការសម្លាប់អ្នកបាតុកម្មអំឡុងការរើបម្រះដ៏ធំមួយក្នុងប្រទេស។ ៦. អតីតប្រធានាធិបតីក្វាតេម៉ាឡាលោក Efrain Rios Montt កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០១២ អតីតប្រធានាធិបតីក្វាតេម៉ាឡាលោក Montt រងបទចោទពី ICC លើការសម្លាប់ជនជាតិដើមអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិលពីឆ្នាំ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៦។ លោក រងបទចោទម្ដងទៀត កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២ លើការបញ្ជាឱ្យសម្លាប់មនុស្សជាង២០០នាក់ នៅឆ្នាំ១៩៨២។ ៧. អតីតប្រធានាធិបតីកូតឌីវ័រលោក Laurent Gbagbo អតីតមេដឹកនាំកូតឌីវ័រលោក Gbagbo រងបទចោទពី ICC និងត្រូវបានឡើងសាវនាការក្នុងតុលាការអន្តរជាតិមួយនេះ ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិពីឆ្នាំ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០១១។ ដោយមិនទទួលយកលទ្ធផលបរាជ័យក្នុងការបោះឆ្នោត លោក Gbagbo បង្កឱ្យមនុស្សស្លាប់ប្រហែល៣០០០នាក់។ ៨. អតីតប្រធានាធិបតីកូសូវ៉ូលោក Hashim Thaci អតីតមេដឹកនាំកូសូវ៉ូលោក Thaci រងបទចោទលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមពី ICC កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ដែលរួមមានទាំងការធ្វើទណ្ឌកម្ម ធ្វើឃាត និងបង្ខំមនុស្សឱ្យបំបាត់ខ្លួនជាដើម នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៩។ ៩. អតីតមេដឹកនាំឆាដលោក Hissene Habre លោក Habre រងបទចោទ និងដីកាចាប់ខ្លួនពី ICC កាលពីឆ្នាំ២០០៥ លើការសម្លាប់មនុស្ស៤ម៉ឺននាក់ និងធ្វើទារុណ្ឌកម្ម២សែនករណីនៅឆាដ អំឡុងទស្សវត្សរ៍១៩៨០។ លោក បានជាប់ពន្ធនាគារ និងបានស្លាប់នៅឆ្នាំ២០២១៕ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) នៅទីក្រុងឡាអេ ហូឡង់។ រូបភាព៖Reuters អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2310.txt

បក្សកុម្មុយនីសឡាវនឹងជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួនក្នុងសមាជគណបក្សដែលតែងតែធ្វើឡើង៥ឆ្នាំម្ដង។ សមាជបក្សដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃចន្ទនេះ នឹងពិភាក្សាលើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ នេះបើយោងតាម Bangkok Post ។

គណបក្សកុម្មុយនីសឡាវបានបើកសមាជរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ នេះ ដើម្បីរើសមេដឹកនាំថ្មីនិងកំណត់គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំទៅមុខ។ សមាជិកបក្សកុម្មុយនីសឡាវចំនួន៦៨៤នាក់នឹងចូលរួមក្នុងសមាជនេះ ដែលរៀបចំឡើងរយៈពេល៥ថ្ងៃក្នុងរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍។ ក្នុងពេលសមាជនេះ សមាជិកបក្សទាំងអស់នឹងជ្រើសរើសសមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍និងគណកម្មាធិការកណ្ដាល ដែលជាស្ថាប័នដឹកនាំប្រទេសនិងកំណត់នយោបាយផ្សេងៗ។ សមាជចុងក្រោយរបស់បក្សកុម្មុយនីសឡាវគឺក្នុងឆ្នាំ២០១១ ដែលធ្វើឡើងដើម្បីរក្សាអំណាចលោក Choummaly Sayasone ជាអគ្គលេខាធិការបក្ស។ ប៉ុន្តែក្នុងសមាជលើកនេះ លោក Choummaly Sayasone ត្រូវគេរំពឹងថានឹងចូលនិវត្ត ហើយអាចត្រូវជំនួសដោយអ្នកថ្មី។ អនុប្រធានាធិបតីឡាវលោក Bounnhang Vorachith ត្រូវគេមើលឃើញថា អាចជាអ្នកស្នងតំណែងលោក Choummaly ខណៈលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Thongsing Thammavong ប្រហែលជាមិនជាប់ទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត សមាជលើកនេះអាចជាឱកាសផ្លាស់ប្ដូរការបន្តវេនរវាងក្រុមមេដឹកនាំសម័យបដិវត្តនិងក្រុមជំនាន់ក្រោយដែលបានទៅរៀនសូត្រនៅវៀតណាមនិងសូវៀត ហើយមានគោលគំនិតបើកចំហ។ បក្សកុម្មុយនីសឡាវបានកាន់អំណាចនៅលើទឹកដីឡាវចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥មក ពោលគឺការបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅវៀតណាម។ ក្រុមបដិវត្តបានផ្ដួលរំលំរបបរាជានិយមឡាវ ហើយបានបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ និងគ្រប់គ្រងប្រទេសតាំងពីពេលនោះមក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2311.txt

នៅទីបំផុត សភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា បានអនុម័តច្បាប់ការពារប្រធានាធិបតីដ៏ចម្រូងចម្រាសនៅកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយរបស់ខ្លួនមុនពេលចប់អាណត្តិនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា។ ច្បាប់នេះនឹងផ្ដល់អភ័យឯកសិទ្ធិដល់អតីតប្រធានាធិបតី ចំពោះសកម្មភាពនានាដែលបានប្រព្រឹត្តក្នុងអំឡុងពេលកាន់អំណាច។

នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ម្សិលមិញ សភាមីយ៉ាន់ម៉ា បានអនុម័តលើសំណើច្បាប់មួយ ដែលការពារអតីតប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលផ្តួចផ្ដើមដោយប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក ថេន សេន ក្នុងកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយរបស់ខ្លួន។ ច្បាប់នេះ នឹងផ្ដល់ការការពារដល់ប្រធានាធិបតីដែលចប់អាណត្តិ ពីការចោទប្រកាន់នានាចំពោះសកម្មភាពក្នុងពេលកាន់អំណាច។ មួយវិញទៀត សំណើច្បាប់ នេះបានចែងពីគោលដៅធានាសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពនៃប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៅពេលចូលនិវត្តន៍ផងដែរ។ បើតាមសារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy មុនពេលនៃការឈានមកដល់ការអនុម័តសំណើច្បាប់នេះ សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងពីរជាន់ បានខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហា ចម្រូងចម្រាសមួយចំនួន។ ក្នុងនោះ ក្រុមសមាជិកសភាយោធា បានប្រឆាំងនឹងការកែប្រែចំណុចដែលចែងថា សន្តិសុខប្រធានាធិបតីត្រូវចាត់តាំងដោយក្រសួងមហាផ្ទៃ ខណៈសំណើដើមបានចែងថា ត្រូវចាត់តាំងដោយក្រសួងមហាផ្ទៃឬក្រសួងការពារជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានបញ្ជាក់ថា ច្បាប់នេះគួរតែមានតម្លាភាព។ លោក Aung Thein ប្រធានបណ្ដាញមេធាវីមីយ៉ាន់ម៉ានិយាយថា ថ្វីបើសភាមានសិទ្ធិអនុម័តច្បាប់នេះក៏ដោយ តែក៏ត្រូវសួរនាំសាធារណមតិដែរ។ លោកបន្ថែមទៀតថា «សកម្មភាពរបស់ប្រធានាធិបតីគឺសម្រាប់ផលប្រយោជន៍ប្រជាជន។ ហើយបើវាមិនមែនសម្រាប់ប្រជាជន តែជាផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនវិញនោះ ប្រធានាធិបតីមិនគួរត្រូវបានលើកលែងទោសនោះទេ»។ សំណើច្បាប់នោះ ក៏បានចែងដែរថា ប្រធានាធិបតីនឹងទទួលបានអភ័យឯកសិទ្ធិពីការចោទប្រកាន់ចំពោះសកម្មភាពដែលធ្វើតាមច្បាប់ក្នុងពេលកាន់អំណាច។ ចំណុចនេះក៏ទទួលការរិះគន់ផងដែរ។ លោក Pe Than សមាជិកម្នាក់នៃសភាជាន់ទាបមីយ៉ាន់ម៉ាលើកឡើងថា វានៅតែមិនទាន់ច្បាស់ទេថា នរណាជាអ្នកកំណត់ថាប្រធានាធិបតីធ្វើអ្វីតាមច្បាប់ឬអត់ ហើយកំណត់ដោយរបៀបណា។ សូមបញ្ជាក់ផងថា លោកប្រធានាធិបតី ថេន សេន បានឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ២០១១ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកកែទម្រង់ពីរបបយោធាមកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យ។ អាណត្តិរបស់លោក នឹងបញ្ចប់នៅខែមិនាខាងមុខ ដោយនឹងត្រូវជំនួសដោយរដ្ឋាភិបាល បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2312.txt

ហើយ។ ឈ្មោះយោធាទាំងនោះ ត្រូវបានបង្ហាញនៅលើកាសែតរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលក្នុងនោះ ក៏មានកូនប្រសាអតីតមេដឹកនាំផ្ដាច់ការលោក ថាន់ ស្វេ ផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Irrawaddy ។

រយៈពេលមិនដល់ពីរសប្ដាហ៍ទៀតទេ សភាមីយ៉ាន់ម៉ានឹងចាប់ផ្ដើមនីតិកាលថ្មីរបស់ខ្លួនហើយ។ គណបក្សនយោបាយនានាដែលទទួលបានសំឡេងក្នុងសភាកំពុងញាប់ដៃរៀបខ្លួនសម្រាប់នីតិកាលថ្មីនេះ។ ក្រុមយោធាក៏បានរៀបចំតំណាងរបស់ខ្លួនសម្រាប់កៅអីក្នុងសភាផងដែរ។ បញ្ជីឈ្មោះសមាជិកសភាថ្មីរបស់យោធាត្រូវបានចេញផ្សាយនៅតាមកាសែតនានាដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ។ ក្នុងចំណោមសមាជិកថ្មីទាំងនោះ គេសង្កេតឃើញមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីឈ្មោះថ្មីនោះ។ បើតាមបញ្ជីឈ្មោះដែលប្រកាសដោយគណៈកម្មការសហភាពរៀបចំការបោះឆ្នោត មន្ត្រីយោធាថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ទោពីររូបត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកសភាជាន់ទាប ខណៈឧត្តមសេនីយ៍ម្នាក់ទៀតតែងតាំងជាសមាជិកសភាជាន់ខ្ពស់។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ក្នុងចំណោមមន្ត្រីយោធាទាំងនោះ ក៏មានឈ្មោះលោក Thein Naing ដែលជាកូនប្រសារអតីតមេដឹកនាំយោធាលោក ថាន់ស្វេ (Than Shwe) ផងដែរ។ លោក Thein Naing ទទួលបានកៅអីសភាតំបន់ Rangoon។ ការតែងតាំងលោក Thein Naing ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាលទ្ធផលនៃជំនួបរវាងលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី អតីតមេទ័ពលោក ថាន់ ស្វេ និងមេបញ្ជាការកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង (Min Aung Hlaing) ។ លោក Thein Naing ប្រហែលទទួលតំណែងជាប្រធានរដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំតំបន់ Rangoon ទៀតផង។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០០៨ របស់មីយ៉ាន់ម៉ាបានចែងថា កៅអីសភាចំនួន២៥ភាគរយ របស់សភាទាំងពីជាន់ និងសភាតំបន់ នឹងត្រូវរក្សាទុកសម្រាប់ក្រុមសមាជិកយោធា។ នេះមានន័យថា ក្រុមយោធានឹងទទួលបានកៅអីចំនួន១១០ ជាស្វ័យប្រវត្តិក្នុងចំណោមកៅអីសរុបចំនួន៤៤០ របស់សភាជាន់ទាប ខណៈនៅសភាជាន់ខ្ពស់ ក្រុមយោធាទទួលបានកៅអី៥៦ ក្នុងចំណោម២២៤។ ចំណែកឯសភាតំបន់វិញ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ានឹងទទួលកៅអី២២០។ ការទទួលបានកៅអី២៥ភាគរយដោយស្វ័យប្រវត្តិនេះ ធ្វើឲ្យក្រុមយោធានៅតែមានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំធេង លើនយោបាយរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ានៅតែមានអំណាចខ្លាំងក្នុងសភា ហើយក្រុមយោធាមានសិទ្ធិជំទាស់(វ៉េតូ)លើសំណើផ្សេងៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសនោះគឺសំណើវិសោធនកម្មលើមាត្រាក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលនេះគេអាចយល់ដល់មាត្រាដែលហាមលោកស្រី ស៊ូជី ធ្វើជាប្រធានាធិបតី៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2313.txt

សល់មិនដល់ពីសបា្តហ៍ទៀតនោះទេ សភានៃនីតិកាលថ្មីមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមដំណើរការជាលើក ដំបូង បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥។ ទាំងប្រធានសភា តំណាងរាស្ត្រជាប់ឆ្នោត ដែលភាគច្រើនចេញពីបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រីអ៊ុងសានស៊ូជី និងតំណាងរាស្ត្រតែងតាំងចេញពីយោធា បានរៀបចំ និងត្រៀមលក្ខណៈទុករួចជាស្រេចហើយ។

បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ នៅថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈ ខាងមុខនេះសភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលគ្របដណ្តប់ ដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងត្រូវដំណើរការហើយ។ ជាលើកដំបូងក្នុងការដឹកនាំ សភាទាំងពីរជាន់ បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី បានផ្តល់ដំណែង ជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនទៅកាន់អតីតបក្សកាន់អំណាច និងបក្សជនជាតិភាគតិចផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ Nyan Win បានថ្លែងប្រាប់ភា្នក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា បក្សឈ្នះឆ្នោត បានតែងតាំងអ្នកតំណាងរាស្ត្រចេញពីបក្សពីររូបដែលមានលោក Win Myint ជាប្រធានរដ្ឋសភា និងលោក Win Khain Than ជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា។ ជាមួយគ្នានេះដែរ បក្សឈ្នះឆ្នោត ក៏បានតែងតាំងតំណាងរាស្ត្រជនជាតិភាគតិចពីររូបជាអនុប្រធានសភាទាំងពីរជាន់ផងដែរ។ នោះគឺតំណាងរាស្ត្រជនជាតិអារ៉ាខាន (Akaran) ដែលចេញពីបក្សជាតិអារ៉ាខាន (ANP) ជាអនុប្រធានរដ្ឋសភា និងតំណាងរាស្ត្រជនជាតិកាឆិន ដែលចេញបក្សសហភាពរួបរួម និងអភិវឌ្ឍន៍(USDP) របស់ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ លោក ថេន សេន ជាអនុប្រធានរដ្ឋព្រឹទ្ធសភា។ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលថ្មី មិនទាន់ចេញជារូបក៏ដោយ ប្រធានបក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិប តេយ្យលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ក៏ធ្លាប់បានសន្យាថា ក្រោយពេលបក្សលោកស្រីឈ្នះឆ្នោតក្បាលម៉ា ស៊ីនរដ្ឋាភិបាលថ្មី ក៏នឹងត្រូវដាក់បញ្ចូលសមាសភាពបក្សនយោបាយផ្សេងទៀត និងតំណាងជនជាតិ ភាគតិចនៅក្នុងដែរ។ គោលនយោបាយនៃការដាក់បញ្ចូលសមាជិកបក្សនយោបាយក្រៅពីបក្សខ្លួន និងតំណាងជនជាតិភាគតិចក្នុងតំណែងកំពូលរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី គឺជាជំហ៊ានវិជ្ជមានមួយនៃការកសាងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលធា្លប់តែចាក់ឬសដោយមេដឹកនាំយោធាជាច្រើនទសវត្សរ៍ហើយនោះ។ ហើយនេះក៏ជាគោលនយោបាយមួយក្នុងការលើកកម្ពស់ការផ្សះផ្សាជាតិក្នុងការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំយោធា មកកាន់មេដឹកនាំស៊ីវិលវិញម្តង។ ជុំវិញដំណើរការនេះដែរ គេមិនអាចប្រកែកបានថា វាក៏ជាចំណែកមួយនៃការប្រើប្រាស់វប្បធម៌សន្ទនាក្នុងការចរចារបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលលោកស្រី បានប្រឹងប្រែងតាំងពី បានដឹងថាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានឈ្នះឆ្នោតភា្លម។ ក្រោយលទ្ធផលបឋមនៃការបោះឆ្នោត ត្រូវបានប្រកាសថាបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យបាននាំមុខក្នុងការបោះឆ្នោត លោកស្រី ស៊ូជី បានជួប សន្ទនា និងចរចាជាមួយនឹងគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលបានដឹកនាំក្នុងអាណត្តិ លោកថេន សេន ដើម្បីជជែកពីការផ្ទេរតំណែងដោយសន្តិវិធី។ មួយវិញទៀតនោះ នេះ ក៏ជាចំណែកមួយនៃភាពចាស់ទុំរបស់អ្នកនយោបាយ និងមេដឹកនាំកំពូលៗមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងការចេះទទួលស្គាល់នៃការចង់បានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានស្តែងចេញពីការបោះឆ្នោតបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលប្រព្រឹត្តឡើងជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នា២០១៥៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2314.txt

បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមបើកសមាជលើកទី១២របស់ខ្លួននៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ ដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួន។ តំណែងសំខាន់នៅក្នុងជួរបក្សនេះនឹងត្រូវរុះរើ ។ ហើយការប្រេះឆារវាងមេដឹកនាំកំពូលៗ ជាពិសេសរវាងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ ហ្ស៊ុង (Nguyen Tan Dung) និងលេខាបក្សលោក ង្វៀន ភូជុង (Nguyen Phu Trong) ធ្វើកម្ដៅនយោបាយផ្ទៃក្នុងមានភាពតឹងតែងខ្លាំង។

សមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមចំនួន១៥១០នាក់ នឹងចូលរួមក្នុងសមាជលើកទី១២របស់បក្សកុម្មុយនីស្តដែលកាន់អំណាចតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥មក។ សមាជដែលមាន រយៈពេល៨ថ្ងៃនេះ នឹងសម្រេចជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីសម្រាប់ដឹកនាំប្រទេសដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយនេះ។ សមាជលើកទី១២នេះនឹងសម្រេចថា នរណានឹងទទួលតំណែងសំខាន់ទាំងបួនរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមគឺ លេខាបក្ស ប្រធានាធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងប្រធានរដ្ឋសភា។ ក្រៅពីតំណែងលេខាបក្ស តំណែងសំខាន់បីទៀតនឹងត្រូវកំណត់ក្នុងពេលនេះ មុននឹងការជ្រើសរើសពិតប្រាកដត្រូវរៀបចំឡើងនៅកិច្ចប្រជុំសភាដែលចាប់ផ្ដើមនៅ៦ខែក្រោយសមាជបក្ស។ លើសពីនេះ សមាជបក្សលើកនេះក៏បានបង្ហាញពីការបែងចែកបក្សពួករវាងក្រុម លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង និងម្ខាងទៀតរបស់លេខាបក្សកុម្មុយនីស្តលោក ង្វៀន ភូជុង។ តំណែងលេខាបក្សគឺជាតំណែងខ្ពស់ជាងគេនិងមានអំណាចជាងគេក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម ហើយលោក ង្វៀន ភូជុង អាចនឹងបន្តកាន់តំណែងនេះបន្តទៀត ទោះជាលោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ត្រូវបានមើលឃើញថាជាបេក្ខជនដ៏សិក្តសមម្នាក់ដែរនោះ។ ប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង មានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលដែលលោកឡើងកាន់អំណាច ពីព្រោះលោកមាននិន្នាការទៅរកការកែទម្រង់។ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក វៀតណាមមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់និងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអាមេរិក។ ប៉ុន្តែគេឃើញមានមតិរិះគន់ នយោបាយការទូតចំពោះចិនតែម្ដង ដែលខុសពីលេខាបក្សលោក ង្វៀន ភូជុង។ លេខាបក្ស ង្វៀង ភូជុង នេះ មានគំនិតបែបអភិរក្ស និងចង់រក្សាភាពជិតស្និទ្ធជាមួយចិន។ ដូច្នេះហើយ វាធ្វើឲ្យលោកហាក់មានគំនិតផ្ទុយគ្នាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ជាក់ស្ដែងនោះ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សវៀតណាមបានបោះឆ្នោតដកការទុកចិត្តលើរូបលោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង តែជាសំណាងល្អ លោកទទួលការគាំទ្រពីសមាជិកបក្សភាគច្រើន ទើបបានជាការបោះឆ្នោតនោះមិនជោគជ័យ។ សូមបញ្ជាក់ថា សមាជបក្សលើកទី១២នេះ គ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករានេះ ខណៈរបៀបវារៈសំខាន់នឹងត្រូវលើកមកពិភាក្សា ចាប់តាំងពីការជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនិង គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចជាដើម។ ចំណែកនយោបាយការបរទេសអាចនឹងប្រែប្រួលផងដែរ ប្រសិនមានការផ្លាស់ប្ដូរលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងចំណោមតំណែងសំខាន់របស់បក្សកុម្មុយនីស្ត៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2315.txt

សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន និងអាមេរិក បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំង និងកំពុងតែបញ្ចេញសកម្មភាពយ៉ាងសកម្មក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីប្រឆាំងសកម្មភាពដ៏ឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកមីស៊ីលម្តងហើយម្តងទៀតដែលពិតជាបាន គំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិភាគ ការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង មិនមែនជារឿង ដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ តែគេចាប់អារម្មណ៍ការបាញ់នេះ ក្រោមហេតុផលមួយចំនួន។

១. កូរ៉េខាងជើង មិនចង់ឲ្យចិនព្រងើយកន្តើយខ្លួនបន្តទៀត? អ្នកណាក៏ដឹងថា កូរ៉េខាងជើង និងចិន គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តចាក់ទឹកមិនលិចជាមួយគ្នា ។ ជាពិសេសនោះក្នុង អំឡុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ដែលចិនបានបញ្ជូនកងទ័ពជាច្រើនដើម្បីជួយ និងអន្តរាគមន៍ក្នុងសង្គ្រាម ឧបទ្វីបកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្ព័ន្ធភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរហាក់ចាប់ផ្តើមឃ្លាត ឆ្ងាយពីគ្នាគួរកត់សម្គាល់ក្រោយពេលលោក គីម ជុងអ៊ីល បានទទួលមរណភាព ដែលត្រូវជំនួសដោយ មេដឹកនាំវ័យក្មេងគីម ជុងអ៊ុន និងក្នុងពេលប្រធានាធិបតីស៊ី ជិនពីងដឹកនាំប្រទេសចិន។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ជំនួសភាពសិទ្ធស្នាលរវាងកូរ៉េខាងជើង និងចិន កូរ៉េខាងត្បូងដែលជាបងប្អូន និងគូសត្រូវស្លាប់រស់កូរ៉េខាងជើង បានចូលមកកាន់តែជិតជាមួយនឹងចិនតាមរយៈកិច្ចសហការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម។ ជាក់ស្តែង ចិន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចុះហត្ថលេខាពាណិជ្ជកម្មសេរីជាផ្លូវការនៅ ឆ្នាំ២០១៥ ដែលកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ត្រូវបានប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិងពីង ចាត់ទុកថាជាកិច្ចព្រម ព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០១៥ក្នុងឱកាសចិនធ្វើព្យុហយាត្រារម្លឹកខួបលើកទី៧០នៃជ័យជម្នះសង្គ្រាមលោកលើកទី២ កូរ៉េខាងជើង អន់ចិត្តមិនតិចទេនៅពេល លោក គីម ជុងអ៊ុន បានអវត្តមាន ខណៈលោកស្រីផាក ហ្គឺនហេ បានបង្ហាញភាពស្និទ្ធស្នាលយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងលោកស៊ី ជិនពីង។ ក្នុងន័យនេះ គេអាចសន្និដ្ឋាន ថាការបាញ់មីស៊ីលបន្តបន្ទាប់របស់កូរ៉េខាងជើង ដែលបានបង្កឲ្យចិនភ្ញាក់ផ្អើលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិមើលឃើញថាជាការមិនគោរពចិន ក៏ជាហេតុផលមួយដើម្បីឲ្យចិន មានការចាប់អារម្មណ៍ និងមិនព្រងើយកន្តើយជាមួយនឹងកូរ៉េខាងជើងបន្តទៀត។ ២. ការបាញ់មីស៊ីលដើម្បីបង្ហាញពីភាពរឹងម៉ាំរបស់កូរ៉េខាងជើង? ក្រោយមរណៈភាពនៃរបស់អតីតមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ីល ឆ្នាំ២០១១ សហគមន៍អន្តរជាតិ ដំបូងមើលឃើញថាឥទ្ធិពលកូរ៉េខាងជើងអាចនឹងត្រូវធ្លាក់ចុះ ដ្បិតមេដឹកនាំដែលត្រូវឡើងកាន់តំណែង ជំនួសដែលមានលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅវ័យក្មេងពេក។ មិនខុសពីមេដឹកនាំត្រកូលគីមមុនៗ លោក គីម ជុង អ៊ុនបានបន្តមហិច្ឆតាក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរបរមាណូ ដែលកូរ៉េខាងជើងចាត់ទុកជាយុទ្ធសាស្ត្រការពារខ្លួន និងប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះវត្តមានអាមេរិកនៅក្នុងឧបទ្វីបកូរ៉េ។ គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១២ កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់គ្រាប់បែកមីស៊ីលជាច្រើនដងមកហើយ។ ហើយការបាញ់ពីរចុងក្រោយនេះ ពោលគឺកាលពីថ្ងៃទី០៦ មករា និង ថ្ងៃទី០៧ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០១៦ ត្រូវបានគេមើលឃើញ ថាជាចេតនារបស់លោកគីម ជុងអ៊ុនដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងដើម្បីផ្តល់ទំនុកចិត្តទៅ លើមេដឹកនាំត្រកូលគីម ខណៈសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តលើទី៧ កាន់តែខិតជិតមកដល់។ នេះមានន័យ ថាលោក គីម ជុងអ៊ុន ចង់សម្រេចឲ្យបានជោគជ័យក្នុងការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលមុនពេលនៃសមាជ បក្សរបស់ខ្លួន។ កូរ៉េខាងជើង នឹងធ្វើសមាជបក្សលើកទី៧ នៅខែឧសភា។ ៣. ការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង ជាលេសដើម្បីចរចារកជំនួយ? ក្នុងក្រសែភ្នែកអ្នកវិភាគ ចម្លើយដែលកូរ៉េខាងជើង ចង់បានក្រោយពីការបាញ់មីស៊ីលនោះ មិនមានជា ការដំឡើងប្រព័ន្ធកម្ទេចមីស៊ីលរបស់អាមេរិក ឬទណ្ឌកម្មថ្មីពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនោះទេ។ អ្វីដែលកូរ៉េខាងជើង ចង់បានដែលវាជាហេតុមួយដែលគេតែងសង្កេតនោះគឺជាជំនួយ។ បើយោងតាមការប្រកាសរបស់សារព័ត៌មានជាតិ ដែលស្របជាមួយនឹងរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរនោះ នៅឆ្នាំ២០១៥ កូរ៉េខាងជើងបានជួបនូវបញ្ហាគ្រោះរាំងស្ងួតដែលមិនធា្លប់កើតមានក្នុងរយៈពេល១០០ឆ្នាំចុងក្រោយ ។ ដូច្នេះ កូរ៉េខាងជើង ត្រូវបង្កឲ្យមានបញ្ហាអ្វីមួយដើម្បីយកលេសចរចារកជំនួយដើម្បីឆ្លើយតបនឹងស្ថានភាពរបស់ខ្លួន។ ហើយនេះ ក៏មិនមែនជារឿងថ្មីអ្វីនោះដែរ ។ ក្រោយការបាញ់គ្រាប់ផ្លោងរវាងកូរ៉េទាំងពីរ នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០១៥ ជាលទ្ធផល កូរ៉េខាងជើង ទទួលជំនួយជាច្រើនពីកូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2316.txt

លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងធ្វើជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-អាស៊ាន ឬសន្និសីទកំពូលភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រអាមេរិក អាស៊ាន ពីថ្ងៃ ១៥ដល់ថ្ងៃ ១៦ខែកុម្ភៈខាងមុខ។ កិច្ចប្រជុំនេះនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅទឹកដី Sunnylands ទីក្រុង Rancho Mirage នៃរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា ដោយមេដឹកនាំប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ នឹងមានវត្តមាននៅលើទឹកដីអាមេរិកនេះដែរ។កាលពីឆ្នាំ ២០១៣ ក្រុង Rancho Mirage នេះជាកន្លែងដែលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ស្វាគមន៍និងជជែកពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង។

អាចនិយាយថា កិច្ចប្រជុំលើកនេះជាកិច្ចប្រជុំលើកទីមួយនិងកម្របំផុតដែរ ព្រោះសូម្បីតែចិនក៏មិនទាន់អាចរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូល ដោយអញ្ជើញប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទៅចូលរួមដូច្នេះដែរ។ កិច្ចប្រជុំនេះត្រូវបានស្នើឡើងភ្លាមៗដោយលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាផ្ទាល់កាលពីចុងឆ្នាំមុនក្នុងកិច្ចប្រជុំអាមេរិក -អាស៊ានលើកទី៣ នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បន្ទាប់ពីភាគីបានឯកភាពគ្នាដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងដល់ដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតមួយ។ ទំនាក់ទំនងអាមេរិកនិងអាស៊ានកាន់តែល្អប្រសើរពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ហើយអាមេរិកក៏សម្លឹងឃើញពីសារសំខាន់នៃតំបន់អាស៊ានក្នុងការជួយឲ្យគោលនយោបាយពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញទទួលជោគជ័យផងដែរ។ តែចិនមិនត្រេកអរឡើយនៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែស្និទ្ធជាមួយអាស៊ាន។ - សម្រាប់អាមេរិក អាស៊ានជាអង្គការថ្នាក់តំបន់ដ៏រឹងមាំនិងសំខាន់? អាស៊ានជាអង្គការថ្នាក់តំបន់មួយ ដែលមានដំណើរការល្អប្រសើរ និងវិវត្តរហ័សជាងគេបង្អស់បើប្រៀបធៀបជាមួយអង្គការតំបន់ឯទៀត។ អាស៊ានបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់កន្លងមកក្នុងការជួយរក្សាសន្តិសុខ សន្តិភាព ស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ និងអាចជួយផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ទាំងប្រទេសតួច និងប្រទេស ធំ។ នេះក៏ដោយសារអាស៊ានមានគោលការណ៍ត្រឹមត្រូវនិងច្បាប់ទម្លាប់ច្បាស់លាស់ ដូចជាអនុវត្តតាម គោលការណ៍ស្នូលអាស៊ាន គោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសដទៃ អនុវត្តខ្ជាប់ខ្ជួនដើម្បីធានាថាអាស៊ានជាតំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងបន្តរក្សាឲ្យអាស៊ានជាតំបន់នៃសន្តិភាព សេរីភាព និងអព្យាក្រឹត ជាដើមផង។ ជាឧទាហរណ៍ កិច្ចប្រជុំអាស៊ីបូព៌ា ជាវេទិកាកំពូលសម្រាប់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសតូចនិងប្រទេសធំៗ និងជាកន្លែងសម្រាប់ប្រទេសមហាអំណាចជជែកពិភាក្សាគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងសន្តិសុខតំបន់ថែមទៀតផង។ អាមេរិកទើបតែក្លាយជាសមាជិកនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ីបូព៌ានៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ជាមួយរុស្ស៊ីប៉ុណ្ណោះ។ ១.ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីធ្វើឲ្យអាស៊ាននិងអាមេរិកកាន់តែជិតស្និទ្ធ អ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់ទំនាក់ទំនងអាមេរិកនិងអាស៊ាន គឺការសម្រេចដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឲ្យដល់កម្រិតដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កន្លងមក។ដែលនេះបានន័យថា ទំនាក់ទំនងអាស៊ាន អាមេរិកឈានមកដល់កម្រិតថ្មី ដែលរឹងមាំ និងកាន់តែស៊ីជម្រៅជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ក្នុងរយៈពេល ៧ឆ្នាំចុងក្រោយ អាមេរិកបានប្រឹងប្រែងពង្រឹងភាពជាដៃគួជាមួយអាស៊ាន ហើយរហូតដល់ ២០១០ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ា ទើបអាមេរិកក្លាយជាដៃគូពិភាក្សាជាផ្លូវការរបស់អាស៊ាន។ បន្ទាប់មកអាមេរិកបានតែងតាំងឯកអគ្គរដ្ឋទូតមកកាន់លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាននៅទីក្រុងហ្សាការតាដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរួមគ្នាឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។ ខណៈដែលអាស៊ានចាប់ផ្តើមដំណើរការសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចជាផ្លូវការនោះ ភាពដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីអាស៊ាននិងអាមេរិកនេះនឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ភាគីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពឲ្យស្អិតល្អួតខ្លាំងនៅពេលខាងមុខផង។ ២.កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន-អាមេរិកពឹងលើគ្នាទៅវិញទៅមក និយាយដល់ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងអាមេរិកពឹងលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ អាមេរិកជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតផលអាស៊ាន ហើយអាស៊ានវិញក៏ជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតអាមេរិកដែរ។ ដោយសារ សហគមន៍អាស៊ានមានប្រជាជនប្រហែល ៦៦០ លាននាក់ភាគច្រើនក្មេងៗ ស្របពេលដែលទំហំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី ៧ របស់ពិភពលោក ផលិតផលអាមេរិកក្លាយជាផលិតផលដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានដែរ។ ហើយបើយោងតាមរបាយការណ៍ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ទីផ្សារអាស៊ាននេះបានជួយគាំទ្រដល់ការងារប្រជាជនអាមេរិកកន្លះលានឯណោះ។ សម្រាប់អាស៊ាន អាមេរិកជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយ ហើយអាស៊ានទីផ្សារធំទី៤សម្រាប់ផលិតផលអាមេរិក ហើយអាមេរិកវិញជាទីផ្សារធំលេខរៀងទី៣សម្រាប់អាស៊ាន។ ៣.អាស៊ានជាដៃគូសំខាន់ក្នុងដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខរួមគ្នា? ក្រៅពីសេដ្ឋកិច្ច អាស៊ានក៏ជាតួអង្គសំខាន់ដែលអាមេរិកអាចសហការបានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ជាច្រើន។ អាស៊ានមានតួនាទីស្នូល ហើយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានឡើយបើគ្មានការសហការជាមួយអាស៊ានទេ។ បញ្ហាសន្តិសុខទាំងនោះរួមមានទាំងភេរវកម្ម ហិង្សាជ្រុលនិយម ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បញ្ហាបំពុលបរិស្ថាន ថាមពល សន្តិសុខអ៊ិនធឺណែត ជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរសត្វផ្សៃ ឈើ នេសាទខុសច្បាប់ ការជួញដូរអាវុធនិងការសាយភាពនៃអាវុធមហាប្រល័យ និងចុងក្រោយបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងថែមទៀត៕ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2317.txt

បក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមបានបើកសមាជលើកទី១២របស់ខ្លួននៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២១ ម្សិលមិញ ដើម្បីជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗក្នុងអាណត្តិ៥ឆ្នាំទៅមុខ។ អ្វីដែលចម្លែកនោះ គឺសមាជលើកនេះហាក់មានចម្រូងចម្រាសបន្តិច ពេលមានការប្រកួតប្រជែងផ្ទៃក្នុងបក្សសម្រាប់តំណែងកំពូលរបស់ប្រទេស ដែលខុសពីសមាជលើកមុនៗ មានការសម្រេចរួចរាល់មុននឹងការផ្លាស់ប្តូរសមាភាពដឹកនាំមកដល់។

ការប្រជែងសម្រាប់តំណែងលេខាបក្សកុម្មុយនីស្ត បានក្លាយជាស្រមោលគ្របដណ្ដប់សមាជលើកទី១២ របស់ប្រទេសកុម្មុយនីស្តវៀតណាម។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ដែលដល់អាយុចូលនិវត្តន៍នោះ កំពុងតែសម្លឹងឃើញកៅអីលេខាបក្សរបស់លោក ង្វៀន ភូជុង។ ប៉ុន្តែវាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលទេ ព្រោះលោក ង្វៀន ភូជុង នៅតែបន្តចង់បានតំណែងកំពូលនេះដដែល។ បញ្ហានេះធ្វើឲ្យកម្ដៅផ្ទៃក្នុងបក្សកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ចំពោះប្រទេសប្រកាន់របបឯកបក្សដូចជាវៀតណាម តំណែងលេខាបក្សកុម្មុយនីស្តគឺជាតំណែងកំពូលនិងមានអំណាចជាងគេក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំ។ នេះមានន័យ ថាតំណែងនេះមានអំណាចធំជាងប្រធានាធិបតីឬនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅទៀត។ ដូច្នេះហើយបានជាលោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ប្រឹងស្រវាចាប់យកតំណែងកំពូលនេះ។ ចំណែកឯលោក ង្វៀន ភូជុង ក៏ប្រឹងរក្សាតំណែងនេះមិនឲ្យរបូតដូចគ្នា។ សម្រាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ដែលមានដើមកំណើតមកពីតំបន់ភាគខាងត្បូងនោះ មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ ក្នុងពេលដែលលោកឡើងកាន់អំណាច។ ប៉ុន្តែមកដល់សមាជបក្សលើកទី១២ ឆ្នាំ២០១៦នេះ លោកដល់អាយុចូលនិវត្តន៍ទៅហើយ។ មួយវិញទៀតនោះ បើតាមសារព័ត៌មាន CNBC ព័ត៌មានដែលលេចចេញពីកិច្ចប្រជុំបិទទ្វាររបស់បក្សកុម្មុយនីស្តបញ្ជាក់ថា លោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង ដូចជាអស់ឱកាសក្លាយជាលេខាបក្សទៅហើយ។ ចំណែកលោក ង្វៀន ភូជុង ដែលដល់អាយុចូលនិវត្តន៍ទៅហើយនោះ លោកនៅតែទទួលការគាំទ្រពីសមាជិកបក្សដដែលសម្រាប់តំណែងលេខាបក្ស ហើយតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអាចនឹងស្នងដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក Nguyen Xuan Phuc ទៅវិញ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ គេអាចកត់សម្គាល់បានថា សមាជលើកទី១២ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ហាក់ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនពីប្រជាជនវៀតណាម ក៏ដូចជាអ្នកជំនួញទាំងក្នុងស្រុកនិងក្រៅស្រុក។ ការចាកចេញពីតំណែងរបស់លោក ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង គឺជាការព្រួយបារម្ភរបស់ពួកគេ ពីព្រោះលោកមាននិន្នាការគាំទ្រការកែទម្រង់និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រសិនបើលោកនៅតែកាន់អំណាច លោកអាចនឹងជំរុញការអនុវត្តទីផ្សារសេរីរបស់លោកបន្ត ដោយនេះបានទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគយ៉ាងច្រើនមកដាក់ទុនរកស៊ីនៅវៀតណាម។ នៅពេលនេះការកែទម្រង់នៅតែបន្តនៅឡើយ។ ដូច្នេះវត្តមានលោកង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុងអាចនិយាយបានថាជាការចាំបាច់មួយ។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថែមទាំងបើកចំហ និងរៀបចំការអនុគ្រោះដល់ជំនួញក្រៅស្រុកដែលចង់មកវិនិយោគទៀតផង។ កាលពីឆ្នាំមុន រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមអនុញ្ញាតឲ្យជនបរទសមានភាគហ៊ុន ៤៩ភាគរយសម្រាប់វិស័យជាក់លាក់មួយចំនួន ដែលនេះជាជំហានមួយទៀត ក្នុងការធ្វើសេរីភាវូនីយកម្មរបស់វៀតណាម។ យ៉ាងណាមិញ គោលនយោបាយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនទទួលការគាំទ្រទាំស្រុងនោះទេ។ លេខាបក្សកុម្មុយនីស្តលោក ង្វៀន ភូជុង តែងមានជំហរ តឹងរឹងចំពោះរឿងនេះ។ លេខាបក្ស មានវ័យ ៧៧ឆ្នាំរូបនេះ មានទំនោរអភិរក្សនិយម និងចង់រក្សាមាគ៌ានយោបាយកុម្មុយនីស្តឲ្យខ្ជាប់ខ្ជួន។ ដូច្នេះហើយ វាធ្វើឲ្យលោកហាក់មានគំនិតផ្ទុយគ្នាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ មានន័យថា ប្រសិនបើលោក ង្វៀន ភូជុង បន្តជាលេខាបក្សទៀតនោះ ការបើកចំហពាណិជ្ជកម្មសេរីអាចនឹងប៉ះពាល់មិនខាន។ លោក ង្វៀន ភូជុង មានភាពជិតស្និទ្ធជាមួយរបបដឹកនាំចិនជាជាងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលខុសពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន តាន់ហ្ស៊ុង។ ទោះជាអ្នកឡើងកាន់តំណែងកំពូលទាំងប្រធានបក្ស និង ប្រធានាធិបតី ក៏ដោយ វៀតណាម ប្រទេសដែលស្ថិតក្រោមរបបកុម្មុយនីស្តដដែល៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2318.txt

មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ចាប់ផ្តើមដំណើរការជ្រើសរើសនាយកគ្រប់គ្រងថ្មីនៅថ្ងៃពុធទី២០ មករា ម្សិលមិញ ដើម្បីជំនួសលោកស្រីនាយិការ Christine Lagarde ដែលនឹងចប់អាណត្តិនៅខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ ស្ថាប័ននេះចាប់ផ្តើមបើកទទួលការជ្រើសតាំងបេក្ខជនពីថ្ងៃ ២១ មករាដល់ថ្ងៃ ១០ខែកុម្ភៈ ហើយក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិនឹងជ្រើសរើសយកបេក្ខជនសក្តិសមបំផុតឲ្យបាននៅដើមខែមិនា។

លោក មុំ ពិទូរ្យលម្អិតព័ត៌មាននេះ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិដែលចុះផ្សាយថ្ងៃ ២០ មករា ម្សិលមិញ ស្ថាប័ននេះចាប់ផ្តើមដំណើរការជ្រើសរើសនាយកគ្រប់គ្រងថ្មីហើយដើម្បីជំនួសលោកស្រី Christine Lagarde ដែលនឹងផុតអាណត្តិនៅដើមខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ IMF លោក Aleksei Mozhin បានបញ្ជាក់ថា ដំណើរការជ្រើសរើសនាយកគ្រប់គ្រងថ្មីចាប់ផ្តើមបើកដំណើរការចាប់ពីថ្ងៃទី ២១មករា ហើយការជ្រើសរើសប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវនិងតម្លាភាពនេះនឹងបញ្ចប់នៅដើមខែមីនា។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល នាយកប្រតិបត្តិ ឬក៏ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមានសិទ្ធិក្នុងការជ្រើសតាំងបេក្ខជននានាដែលមានសមត្ថភាពដើម្បីឲ្យក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិជ្រើសរើសបន្តទៀត។ បន្ទាប់មកក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិដែលមានសមាជិក ២៤ រូប ត្រូវជ្រើសរើសបេក្ខជនចំនួនបីនាក់ហើយបន្តសម្រិតសម្រាំងរហូតដល់ជ្រើសរើសបានបេក្ខជនចុងក្រោយម្នាក់ដែលអាចកាន់កាប់តំណែងនាយកគ្រប់គ្រងស្ថាប័ននេះ។ បេក្ខជនរូបនោះនឹងត្រូវចូលកាន់តំណែងនៅក្នុងខែកក្កដាផងដែរ។ ភាគច្រើនបេក្ខជនមកពីអឺរ៉ុបត្រូវកាន់តំណែងនាយកគ្រប់គ្រងនៃស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុនេះ។ សូមពន្យល់បន្តិច មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិមានរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំដូចនេះគឺ មានក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និង នាយកគ្រប់គ្រង។ ក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិមានសមាជិកសរុប ២៤ នាក់ដែលតំណាងឲ្យប្រទេសសមាជិកចំនួន ១៨៨ ។ ចំណែកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលជាស្ថាប័នដែលមានអំណាចសម្រេចចិត្តខ្ពស់បំផុត។ ហើយប្រទេសសមាជិកនីមួយៗ នៃមូលនិធិរូបីយវត្ថុអន្តរជាតិ មានទេសាភិបាលម្នាក់ និងទេសាភិបាលជំនួសម្នាក់ជាសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនេះដែរ។ ត្រលប់មកវិញ នាយិការបច្ចុប្បន្នលោកស្រី Christine Lagarde ជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុបារាំង ហើយលោកស្រីបានឡើងកាន់តំណែងតាំងពីឆ្នាំ ២០១១មក។ លោកស្រីបានបញ្ជាក់កាលពីឆ្នាំមុនថា លោកស្រីមិនប្រកែកនឹងបន្តកាន់តំណែងជានាយកគ្រប់គ្រងក្នុងអណត្តិទី ២ឡើយ។ គេរំពឹងថា លោកស្រីអាចនឹងមានលទ្ធភាពបន្តកាន់តំណែងនេះបន្តទៀត ព្រោះការខិតខំប្រឹងប្រែង របស់លោកស្រីត្រូវបានទទួលការទុកចិត្តនិងជឿជាក់ខ្ពស់ពីសំណាក់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិនិងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលផង។ លោកស្រីបានជួយដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ដូចជាបានដោះស្រាយវិបត្តិនៅក្រិកជាដើម៕ លោក មុំ ពិទូរ្យលម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2319.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង ត្រូវបានពិភពលោកកោតក្រែងអំណាច និងឥទ្ធិពលយោធាដ៏ខ្លាំងក្លា ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលផ្តាច់ការនៃប្រទេសមួយនេះ តែងតែបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលតាមរយៈការបាញ់គ្រាប់បែកមីស៊ីលបរមា ណូដែលមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាច្រើនលើកច្រើនសារ។ ទន្ទឹមភាពល្បីល្បាញខាងបង្កឲ្យមានការគំរាម កំហែងសន្តិសុខ កូរ៉េខាងជើង ក៏ត្រូវគេស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលក្រីក្រដែលមានប្រជាជនកំពុងរងនូវភាពស្រេកឃ្លានផងដែរ។

ថ្ងៃទី០៣ខែកុម្ភៈម្សិលមិញនេះលោកបាន គីមូន (Ban Ki-Moon) អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយបន្ទាន់ប្រមាណ៨លានដុល្លាររបស់មូលនិធិនៃមជ្ឈមណ្ឌលអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីសង្គ្រោះបន្ទាន់(CERF) ដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតប្រជាជនទន់ខ្សោយ និងកំពុងតែខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ ២.២ លាននាក់។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ៧០ភាគរយ ឬ១៨លាននាក់កំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាកង្វះស្បៀង។ ក្នុងនោះកុមារដែលមានអាយុក្រោម៥ឆ្នាំប្រមាណ៥ភាគរយក្នុងចំណោមចំនួនកុមារសរុប២៧.៩ភាគរយ កំពុងមានជំងឺខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ ការណ៍ដែលបណ្តាលឲ្យមានបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀងនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគ្រោះរាំងស្ងួតដែលកូរ៉េខាងជើងបានប្រឈមក្នុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅដែលធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងជើងបាត់បង់ទិន្នផលកសិកម្មប្រមាណ១១ភាគរយ។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ការផ្តល់សេវាសុខភាព ដែលរួមបញ្ចូលទាំងសុខភាពបន្តពូជផងដែរនោះ នៅតែមិនមានភាពគ្រប់គ្រាន់នូវឡើយនោះទេនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួននៃប្រទេស កូរ៉េ ខាងជើងដែលក្នុងនោះរួមទាំងកង្វះសម្ភារ និង ឱសថជាដើម។ កុមារដែលមានអាយុប្រាំឆ្នាំ និងទារក ដែលកើតមកមានទម្ងន់ស្រាលកំពុងប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងពីជំងឺដូចជារលាកសួត និងជំងឺចុះរាគ ប្រសិនបើពួកគេ មិនទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់គ្រាន់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ជំនួយនៃមូលនិធិនៃមជ្ឈមណ្ឌលអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីសង្គ្រោះបន្ទាន់ នឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីអន្តរាគមន៍សង្គ្រោះអាយុជីវិតជាបន្ទាន់ក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើងតាមរយៈការកាត់បន្ថយការស្លាប់នៃមាតា និងកុមារដែលមានអាយុក្រោមប្រាំឆ្នាំ។ តាមការរំពឹងទុកជំនួយនឹងត្រូវផ្តល់កូរ៉េខាងជើងប្រមាណ៨លានដុល្លារ នឹងអាចជួយកុមារប្រមាណ១.៨លាននាក់ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះប្រមាណ៣៥០០០០នាក់ផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក Tapan Mishra អ្នកសម្របសម្រួលទីលំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកូរ៉េខាង ជើង បានអះអាងថា ការប្តេជ្ញាចិត្ត និងការគាំទ្រពីសហគមន៍អន្តរជាតិគឺកត្តាសំខាន់ណាស់។ ជាពិសេស ជំនួយមនុស្សធម៌ ត្រូវបែងចែកឲ្យដាច់ពីបញ្ហានយោបាយដើម្បីធានានូវអប្បរមានៃលក្ខខណ្ឌនៃការរស់នៅសម្រាប់ប្រជាជនទន់ខ្សោយ។ លោកបន្ថែមទៀតថា អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងបន្តជួយ ដោះស្រាយបញ្ហាដែលបង្កឡើងដោយរចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រទេស តាមរយៈអន្តរាគមន៍ដោយមានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_232.txt

ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសសមាសភាពសម្រាប់រដ្ឋបាលថ្មីដើម្បីត្រៀមដឹកនាំក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ បេក្ខភាពថ្មី សុទ្ធសឹងជាអ្នកគាំទ្រលោកឥតងាករេ ខ្លះជាអ្នកនយោបាយ ខ្លះជាអតីតយោធា និងខ្លះទៀតមានជំហររឹងត្អឹងដាកចិន។

នៅតាមបណ្ដាញសង្គម លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជ្រើសរើសពិធីករទូរទស្សន៍ Fox News លោក Pete Hegseth ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ លោក Mike waltz ជាទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ លោក John Ratcliffe ជាប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចកណ្ដាល (CIA)។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ត្រាំ ជ្រើសលោកស្រី Susie Wiles ជាស្រ្តីដំបូងកាន់តំណែងប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមាន «Pete ជាមនុស្សរឹងមាំ ឆ្លាត និងជាបុគ្គលដែលជឿជាក់ពិតប្រាកដលើគោលនយោបាយ«អាម៉េរិកមុនគេ»។ មាន Pete ជាអ្នកកាន់ចង្កូតដឹកនាំ, សត្រូវរបស់អាម៉េរិក នឹងប្រុងខ្លួន។ ចំណែកយោធាពួកយើង នឹងខ្លាំងសារជាថ្មី ហើយអាម៉េរិក នឹងមិនដកថយដាច់ខាត»។ លោក ត្រាំ បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ មុនក្លាយជាពិធីករទូរទស្សន៍ លោក Hegseth ជាទាហានជើងចាស់ ដែលធ្លាប់បម្រើកាតាព្វកិច្ចយោធានៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន អ៊ីរ៉ាក់ និងគុយបា។ លោក បានចាកចេញពីភារកិច្ចយោធាកាលពីឆ្នាំ២០២១។ តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្រោមរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ត្រូវបានគេជឿថា នឹងធ្លាក់ចូលដៃសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីរដ្ឋ Florida គឺលោក Marco Rubio។ យ៉ាងណាមិញ មិនទាន់មានការប្រកាសផ្លូវការពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ ផ្ទាល់ទេ។ រូបភាព៖ លោក Marco Rubio។ រូបភាព AFP លោក Rubio ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាតំណាងរដ្ឋ Florida ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភារូបនេះ ជាបុគ្គលដែលគាំទ្រនយោបាយប្រឆាំងប្រទេសដែលចាត់ទុកជាសត្រូវរបស់អាម៉េរិក។ កន្លងមក លោក គាំទ្រនយោបាយការបរទេសដែលប្រឆាំង និងដាក់គំនាបលើចិន អ៊ីរ៉ង់ និងគុយបាជាដើម។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ លោក Rubio ដែលធ្លាប់តែរិះគន់លោក ត្រាំ បែរជាងាកមកយល់ស្របលើនយោបាយរបស់លោក ត្រាំ វិញ ដូចជាការបញ្ចប់ជំនួយអ៊ុយក្រែន ក៏ដូចជាសង្គ្រាមជាដើម។ ក្រៅពីនេះ លោក ត្រាំ បានប្រកាសតែងតាំងសមាជិករដ្ឋសភាលោក Mike Waltz ជាទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។ លោក Waltz ជាយោធាចូលនិវត្តន៍ ដែលតែងតែរិះគន់សកម្មភាពចិន ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងធ្លាប់មានមតិឱ្យអាម៉េរិកត្រៀមខ្លួននឹងជម្លោះដែលអាចផ្ទុះឡើងនឹងចិន។ រូបភាព៖ លោក Mike Waltz បេក្ខភាពទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។ រូបភាព AFP ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក ជាតំណែងដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលមិនចាំឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តពីព្រឹទ្ធសភា។ មុខងារទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ ត្រូវផ្ដល់យោបល់លើបញ្ហាប្រឈមទាក់ទងសន្តិសុខជាតិសំខាន់ៗ ទៅកាន់ប្រធានាធិបតី និងទាមទារឱ្យសហការជាមួយទីភ្នាក់ងារជាច្រើន និងខុសៗគ្នា ដើម្បីបំពេញកិច្ចការនេះ។ ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត បានប្រកាសលោក John Ratcliffe ជាប្រធាន CIA ក្នុងបណ្ដាញសង្គម Truth Social របស់លោក។ លោក Ratcliffe ជាអតីតសមាជិករដ្ឋសភា និងអតីតប្រធានកិច្ចការសម្ងាត់ជាតិអាម៉េរិក (DNI) ពីឆ្នាំ២០២០ ដល់ឆ្នាំ២០២១ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក្នុងអាណត្តិទី១។ លោក នឹងត្រូវកាន់ដំណែងប្រធាន CIA ម្ដង ក្នុងអាណត្តិទី២របស់លោក ត្រាំ។ ប្រធាន CIA អាម៉េរិក ត្រួតពិនិត្យបុគ្គលិកក្រោឱវាទចំនួន២,១ម៉ឺននាក់ និងផ្ដល់ទស្សនវិស័យ ក៏ដូចជាមតិយោបល់សំខាន់ៗទាក់ទងនឹងហានិភ័យសន្តិសុខនានាទៅអ្នកតាក់តែងច្បាប់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា បានដាក់ឈ្មោះលោកស្រី Susie Wiles សហប្រធានយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោត ជាប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមាន។ លោកស្រី Susie Wiles ជាស្រ្តីដំបូង កាន់តំណែងប្រធានបុគ្គលិកសេតវិមាន ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវលើការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកសេតវិមាន, រៀបចំម៉ោង និងកាលវិភាគសម្រាប់ប្រធានាធិបតី និងរៀបចំការទំនាក់ទំនងជាមួយមន្រ្តី និងសមាជិកសភាផ្សេងៗ។ អ្វីគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះ លោក ត្រាំ តែងតាំងមហាសេដ្ឋីលោក អេឡុន ម៉ាសក៍ និងលោក Vivek Ramaswamy អ្នកធុរកិច្ច ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើកិច្ចប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល។ លោក Ramaswamy ជាសហគ្រិន និងជាអតីតគូរប្រជែងដណ្ដើមបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីតំណាងបក្សសាធារណរដ្ឋក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ រូបភាព៖ លោក អេឡុន ម៉ាសក៍ មហាសេដ្ឋីអាម៉េរិក។ រូបភាព AFP អង្គភាពរដ្ឋាភិបាលត្រួតពិនិត្យមួយនេះ នឹងមើលការខុសត្រូវលើចំណូលចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល លុបច្បាប់នានាដែលមិនចាំបាច់ និងរុះរើទីភ្នាក់ងារសហព័ន្ធផ្សេងៗជាដើម។ នេះបើតាមការសរសេររបស់លោក ត្រាំ ក្នុងបណ្ដាញ Truth Social។ លោក ត្រាំ បានប្រដូចអង្គភាពរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលនឹងដឹកនាំដោយលោក ម៉ាស់ និងលោក Ramaswany ទៅនឹងគម្រោង Manhattan (Manhattan project) ទៀតផង។ គម្រោង Manhattan ជាគម្រោងបង្កើតគ្រាប់បែកបរមាណូរបស់អាម៉េរិក កាលពីឆ្នាំ១៩៤២៕ រូបភាព៖ លោក Marco Rubio។ រូបភាព AFP រូបភាព៖ លោក Mike Waltz បេក្ខភាពទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។ រូបភាព AFP រូបភាព៖ លោក អេឡុន ម៉ាសក៍ មហាសេដ្ឋីអាម៉េរិក។ រូបភាព AFP អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2320.txt

បន្ទាប់ពីអនុម័តច្បាប់សន្តិសុខ នៅពេលនេះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន អាបេ បានបញ្ជាក់ពីបំណងកែចំណុចក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលនឹងនាំដល់ការពង្រីកព្រំដែនប្រតិបត្តិការរបស់កងស្វ័យការពារជប៉ុន។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ នៅថ្ងៃនេះ បានបង្ហាញពីបំណងក្នុងការធ្វើវិសោធនកម្មមាត្រាសំខាន់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញសន្តិភាពជប៉ុន ដើម្បីបើកផ្លូវដល់ការពង្រឹងកងស្វ័យការពាររបស់ខ្លួន។ នេះជាជំហានថ្មីមួយទៀតរបស់លោក អាបេ ក្រោយពេលលោកបានជោគជ័យក្នុងការអនុម័តច្បាប់សន្តិសុខដ៏ចម្រូងចម្រាស់កាលពីឆ្នាំមុន ដែលបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ចិននិងកូរ៉េខាងត្បូង។ ឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់លោកស្រី Tomomi Inada ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ បញ្ជាក់ថា ការពិនិត្យរដ្ឋធម្មនុញ្ញឡើងវិញជាពិសេសមាត្រា៩ ដែលបានហាមជប៉ុនធ្វើការពង្រឹងកងទ័ព គឺមានលក្ខណៈសមស្របនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។ លើសពីនេះ លោក អាបេ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ផ្នែកខ្លះនៃមាត្រាក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះមិនសមស្របនោះទេ ហើយពង្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញក៏ត្រូវបានគណបក្សលោកធ្វើរួចរាល់ហើយដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ ដែលតែងតែចង់ធ្វើវិសោធនកម្មតាំងពីអាណត្តិទី១របស់លោក បានប្រាប់គណៈកម្មាធិការសភាជាន់ទាបថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញជប៉ុនត្រូវបានអនុវត្តតាំងពីពេលដែលអាមេរិកត្រួតត្រាជប៉ុនក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហើយវាមិនសមស្របនឹងស្ថានភាពរាល់ថ្ងៃនេះទេ។ លោកជឿថា ការគាំទ្រលើការកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅតែមានដដែល ទោះបីជាមានការតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកក្នុងការបកស្រាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះកាលពីឆ្នាំមុនក៏ដោយ។ យ៉ាងណាមិញ បើតាមច្បាប់ជប៉ុន វិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាចនឹងធ្វើបានតាមការស្នើដោយមតិពីរភាគបីរបស់សភាទាំងពីរជាន់និងត្រូវការសំឡេងគាំទ្រភាគច្រើនពីប្រជាមតិថែមទៀត។ នៅពេលនេះ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីរបស់លោក អាបេ មានសំឡេងពីរភាគបីនៅសភាជាន់ទាបនិងសំឡេងភាគច្រើននៅសភាជាន់ខ្ពស់ ហើយមានគណបក្ស Osaka របស់អតីតអភិបាលក្រុងអូសាកាក៏បានប្រកាសគាំទ្រលោកអាបេនៅសភាជាន់ខ្ពស់ផងដែរ។ នេះមាន័យថា គម្រោងវិសោធនកម្មអាចឆ្លងតំណាក់កាលសភាបាន ដោយរង់ចាំតែការបោះឆ្នោតប្រជាមតិ។ គំនិតនៃការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ ក៏ទទួលរងការរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃពីមជ្ឈដ្ឋានក្នុងស្រុកជប៉ុនក៏ដូចជាក្រៅស្រុកផងដែរ។ ប្រជាជនជប៉ុនមួយចំនួនចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលផ្ដោតលើការងារអភិវឌ្ឍន៍ជាជាងលើវិស័យសន្តិសុខ ជាពិសេសនោះការតវ៉ាប្រឆាំងកាលពីឆ្នាំមុន បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាប្រជាជនជប៉ុនដូចជាធុញថប់នឹងរឿងនេះខ្លាំងណាស់។ មួយវិញទៀត ប្រទេសជិតខាងជប៉ុនដែលមានចិននិងកូរ៉េខាងត្បូងជាដើម មិនសប្បាយចិត្តនោះទេនៅពេលលឺដំណឹងវិសោធនកម្មនេះ។ ពួកគេចាត់ទុកសកម្មភាពនេះ ជាការប៉ុនប៉ងត្រលប់ទៅអតីតកាលវិញ នៅពេលដែលកងទ័ពជប៉ុនជាកងទ័ពខ្លាំងក្លានិងបានរាតត្បាតពេញអាស៊ី៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2321.txt

ការចរចាសន្តិភាពសម្រាប់វិបត្តិស៊ីរីបានជួបប្រទះឧបសគ្គជាថ្មីម្ដងទៀត ក្រោយពេលអង្គការសហប្រជាជាតិពន្យារពេលចរចាដែលទើបតែធ្វើបានប៉ុន្មានថ្ងៃផងនោះ។ នេះជាបរាជ័យមួយទៀតក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាស៊ីរីដែលមានអាយុ៥ឆ្នាំទៅហើយ តែភាគីជម្លោះទាំងអស់នៅតែបន្តរុញការទទួលខុសត្រូវដាក់គ្នា។

អង្គការសហប្រជាជាតិបានប្រកាសពន្យារពេលកិច្ចចរចាសន្តិភាពស៊ីរី ដែលធ្វើនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ បន្ទាប់ពីប្រជុំបានតែប៉ុន្មានថ្ងៃមកនោះ។ ភាគីជម្លោះទាំងអស់បានបន្ទោសគ្នាទៅវិញទៅមកលើការពន្យារពេលនេះ ដែលពួកគេចាត់ទុកជាបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិស៊ីរីដែលកំពុងអូសបន្លាយ។ យ៉ាងណា មន្ត្រី UN បញ្ជាក់ថា ការចរចានឹងចាប់ផ្ដើមម្ដងទៀតនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈខាងមុខ។ ការពន្យារពេលចរចានេះ កើតឡើងក្រោយពេលដែលទាហានរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបានកាត់ផ្ដាច់ផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ទៅកាន់ទីក្រុង Aleppo ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងដោយក្រុមឧទ្ទាម។ ជាមួយគ្នានោះ ទូរទស្សន៍រដ្ឋស៊ីរីក៏បានផ្សាយដែរថា កងទ័ពស៊ីរីបានវាយបំបែកការឡោមព័ន្ធទីក្រុងតូចៗចំនួនពីរនៅជុំវិញទីក្រុង Aleppo ដែរ។ ហើយបញ្ហាទាំងនេះត្រូវបានក្រុមប្រឆាំងចាត់ទុកជាសកម្មភាពដែលរារាំងដល់ការចរចាសន្តិភាព។ យ៉ាងណាមិញ តំណាងពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ស៊ីរីមិនបានចាត់ទុករឿងនេះជាបរាជ័យនោះទេ។ បើតាម Xinhua លោក Staffan de Mistura បញ្ជាក់ថា ការចរចាសម្រាប់បញ្ចប់វិបត្តិស៊ីរីនឹងចាប់ផ្ដើមឡើងវិញដោយមិនឲ្យយូរជាងថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈនោះទេឬក៏អាចនឹងលឿនជាងនេះផង។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ទៀតថា ការចរចាមិនមែនបញ្ចប់នោះទេ ហើយវាមានរឿងជាច្រើនទៀតដែលត្រូវដោះស្រាយសម្រាប់ការចរចាសន្តិភាពនេះ។ បើទោះជាការចរចាត្រូវពន្យារពេលលើកនេះ ទាំងក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងនិងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីនៅតែបន្តព្រួសទឹកដាក់គ្នានិងចោទគ្នាទៅវិញទៅមកលើអ្វីដែលពួកគេចាត់ទុកថាជាបរាជ័យ។ រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបានចោទប្រកាន់ក្រុមឧទ្ទាមថា ធ្វើតាមតែប្រទេសក្រៅដូចជា តួកគី អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត កាតាជាដើម ដើម្បីឲ្យការចរចាបរាជ័យ។ ចំណែកឯក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងវិញ បានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរបស់លោកអាសាដជាអ្នកធ្វើឲ្យការចរចាលើកនេះបរាជ័យ។ តំណាងក្រុមប្រឆាំងដែលចូលរួមប្រជុំក៏បាននិយាយថា សន្តិភាពនឹងមិនមានទេប្រសិនបើនៅតែមានលោកប្រធានាធិបតី អាសាដ និងកងកម្លាំងបរទេសដែលនៅតែជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការស៊ីរីនោះ។ លើសពីនេះ ក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងប្រកាសថា ខ្លួននឹងមិនចូលតុចរចាទេ ប្រសិនបើស្ថានភាពនៅតែមិនផ្លាស់ប្ដូរនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2322.txt

ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ ហាសាន រ៉ូហានី ( Hassan Rouhani ) បានទៅដល់អឺរ៉ុបក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចក្នុងបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតនិងស្តារចំណងពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ ក្រោយពេលសហគមន៍អន្តរជាតិលើកលែងទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់។ លោក រ៉ូហានី បញ្ជាក់ថា ការជួយសេដ្ឋកិច្ចមជ្ឈិមបូព៌ាគឺជាវិធីសម្រាប់ប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមជ្រុលនិយម ហើយលោកចាត់ទុកអ៊ីរ៉ង់ជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនិងស្ថិរភាពរបស់តំបន់ទាំងមូល។

ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក ហាសាន រ៉ូហានី កំពុងតែស្ថិតនៅប្រទេសអ៊ីតាលីក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចបួនថ្ងៃទៅប្រទេសពីរនៅអឺរ៉ុប ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងអ៊ីរ៉ង់និងក្រុមប្រទេសលោកខាងលិច បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់រួចមក។ បញ្ហាជាច្រើនត្រូវបានលើកជាប្រធានបទក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ដោយរួមទាំងការពង្រីកទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ពាណិជ្ជកម្មនិងការប្រយុទ្ធនឹងក្រុមជ្រុលនិយមជាដើម ។ នៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី Matteo Renzi បានធ្វើជាសាក្សីក្នុងការកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលតម្លៃដល់ទៅ១៧ពាន់លានអឺរ៉ូ។ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ធំដូចគ្នា ក៏នឹងត្រូវហត្ថលេខាផងដែរ នៅពេលលោក រ៉ូហានី ទស្សនកិច្ចនៅបារាំងនាពេលចាកចេញពីអ៊ីតាលីដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងតម្លៃរាប់ពាន់លានទាំងនេះ ជានយោបាយងាកមករកអ៊ីរ៉ង់របស់ប្រទេសអឺរ៉ុប។ ក្រុមពាណិជ្ជករធំៗជិត១២០នាក់ បានអមដំណើរលោក រ៉ូហានី ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ដែលវាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីគោលដៅរបស់អ៊ីរ៉ង់ក្នុងការទាក់ទាញដៃគូវិនិយោគអឺរ៉ុមមកបណ្តាក់ទុននៅប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះ។ នៅឯវេទិកាពាណិជ្ជកម្មដែលរៀបចំនៅក្រុងរ៉ូម លោក រ៉ូហានី បានថែមទាំងប្រកាសស្វាគមន៍អ្នកវិនិយោគ បច្ចេកវិទ្យាទៅរកស៊ីនៅអ៊ីរ៉ង់។ នេះអាចជាមហិច្ឆតារបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលចង់ពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនឡើងវិញ បន្ទាប់ពីរងផលប៉ះពាល់ដោយសារទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកន្លងមក។ ឆ្លៀតពេលទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីតាលី ប្រធានាធីបតីអ៊ីរ៉ង់ក៏បានចូលជួបសម្ដេចប៉ាប Francis នៅបុរីវ៉ាទីកង់។ សម្ដេចប៉ាប Francis បានស្នើលោក រ៉ូហានី ធ្វើការជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀតដើម្បីជំរុញសន្តិភាព និងបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ពួកជ្រុលនិយម ព្រមទាំងការរត់ពន្ធអាវុធផងដែរ។ លោក រ៉ូហានី និយាយថា៖«ប្រសិនបើយើងចង់ប្រយុទ្ធនឹងក្រុមជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេវកម្ម ផ្លូវមួយដែលនៅចំពោះមុខយើងគឺបង្កើតការងារនិងជំរុញការលូតលាស់»។ លោកបន្តថា កង្វះការរីកចម្រើននឹងបង្កើតជាកម្លាំងភេវរកម្ម ហើយកង្វះការងារនឹងបង្កើតទាហាននៃភេវរកម្ម»។ សូមបញ្ជាក់ថា នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកទី១ របស់ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក ហាសាន រ៉ូហានី ទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប ក្រោយពេលលោកខាងលើកលែងការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកាលពីពីរសប្ដាហ៍មុន។ ការលើកលែងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់បានអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ រវាងអ៊ីរ៉ង់និងប្រទេសមហាអំណាច៦ផ្សេងទៀត។ បន្ទាប់ពីចាកចេញពីអ៊ីតាលី ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ នឹងហោះហើរទៅកាន់ប្រទេសបារាំងបន្តទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2323.txt

ភ្នំពេញ៖ លោក ងិន សៅរ័ត្ន នាយកប្រតិបត្តិអង្គការជនពិការកម្ពុជា (CDPO) បាននិយាយប្រាប់ អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងវេទិកាការងារសម្រាប់យុវជនពិការ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈនេះ ថ្លែងថា CDPO បានស្នើគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ឲ្យជួយសម្រួលការចុះឈ្មោះក្នុង បញ្ជីបោះឆ្នោត ដល់ជនពិការជិះរទេះ និងពិការភ្នែក ដើម្បីពួកគេបានចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំដែលគេពេញចិត្ត នៅអាណិត្តទី៦ ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ។ លោកថា ជនពិការម្នាក់ក៏មានសំឡេងឆ្នោតស្មើនឹងឆ្នោតជនមិនពិការម្នាក់ផងដែរ ដូចនេះប្រសិនបើជនពិការបាត់បង់ឱកាសចូលរួមការបោះឆ្នោតមានន័យថា សង្គមពុំទាន់មានស្មើភាពគ្នារវាងជនពិការ និងជនមិនពិការនៅឡើយ។

សំឡេងលោក ងិន សៅរ័ត្ន៖ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប មាននិយាយថា គ.ជ.ប នឹងពិភាក្សាពីការកំណត់បញ្ជីចុះឈ្មោះជនពិការក្នុងបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោត ជាមួយសមាជិក គជប នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី៤ កុម្ភៈនេះ។ បើតាមលោក ងិន សៅរ័ត្ន កម្ពុជាមានជនពិការសរុបជាង ១០ភាគរយ នៃប្រជាជនសរុប៕ សំឡេងលោក ងិន សៅរ័ត្ន៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2324.txt

ក្រសួងការបរទេសរុស្សី បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន លើការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសរបស់អាមេរិក នៅកូរ៉េខាងត្បូង ក្រោមហេតុផលថាការពារកូរ៉េខាងត្បូង ពីការវាយប្រហាររបស់កូរ៉េខាងជើង។ រុស្សីក៏បានចាត់ទុកការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនេះ ជាសកម្មភាពដែលអាចនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរុស្សី និងអាមេរិកផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន New China។

ក្រសួងការបរទេសរុស្សីបានចេញសេចក្ដីសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ បង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភ នៅពេលដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោន និងទីក្រុងសេអ៊ូល បានចាប់ផ្ដើមការពិភាក្សាលើការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅកូរ៉េខាងត្បូង។ រុស្សីយល់ថា នេះជាគ្រាន់តែជាលេសសម្រាប់អាមេរិក ក្នុងការពង្រាយប្រព័ន្ធការពាររបស់ខ្លួននៅលើពិភពលោកតែប៉ុណ្ណោះ ហើយវាក៏អាចផ្ដល់ផលមិនល្អក្នុងទំនាក់ទំនងរុស្សី និងអាមេរិក។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅក្នុងតំបន់ ដោយអះអាងថាមានការប្រឈមមុខផ្នែកសន្តិសុខ នឹងធ្វើឲ្យមានការប្រណាំងប្រជែងសព្វាវុធនៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត។ លើសពីនោះ វាក៏នឹងធ្វើឲ្យរាំងស្ទះការចរចាស្ដីពីនុយក្លេអ៊ែរជាមួយកូរ៉េខាងជើង ក៏ដូចជាប៉ះពាល់ដល់ផែនការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារលើពិភពលោកផងដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក៏ទទូចឲ្យបង្កើតប្រព័ន្ធសន្តិភាពរួម នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងកើត ដែលនឹងជួយការពារផលប្រយោជន៍សន្តិសុខ ប្រទេសទាំងអស់ក្នុងតំបន់។ ជាមួយគ្នានោះ រុស្សីក៏បានបង្ហាញក្ដីសង្ឃឹម លាយឡំនឹងការព្រមានថា ទាំងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងគិតឲ្យច្បាស់ពីលទ្ធផលទាំងឡាយចេញពីការពង្រាយនេះ។ ជារឿយៗ ឲ្យតែកូរ៉េខាងជើងធ្វើការបាញ់កាំជ្រួច ឬសាកល្បងអាវុធ កូរ៉េខាងត្បូងដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់ តែងតែស្នើឲ្យមានការដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន។ ទីក្រុងសេអ៊ូលត្រូវការជំនួយការពារនេះជាចាំបាច់ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនការពារនឹងការវាយប្រហារជាយថាហេតុណាមួយ ពីសំណាក់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់រ៉ុកហ្កែតទៅកាន់លំហអាកាស ល្មើសនឹងបម្រាមអន្តរជាតិ ដែលប្រទេសជាច្រើនចាត់ទុកជាការសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាកាំជ្រួចបាលីស្ទិចរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ។ ក្រោយការបាញ់បង្ហោះនេះ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានងាកទៅរកជំនួយប្រព័ន្ធអាកាសរបស់អាមេរិក ដើម្បីការពារខ្លួន។ តែរុស្សីមិនសូវជាសប្បាយចិត្តប៉ុន្មាននោះទេ ពីព្រោះរុស្សីចាត់ទុកនេះជាផែនការរបស់អាមេរិក ក្នុងការហ៊ុមព័ទ្ធឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2325.txt

កិច្ចប្រជុំស្តីពីការមិនរីកសាយភាពអាវុធដែលជាគំនិតផ្តូចផ្តើមរបស់អាមេរិកនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅថ្ងៃ ២៧ ខែមករាខាងមុខ។ ប្រតិភូប្រទេសជាង១០០ រួមទាំងកម្ពុជាផង នឹងទៅចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះដើម្បីជជែកពីបញ្ហាប្រឈម និងជំរុញការទប់ស្កាត់ឲ្យបាននូវការចែកចាយ លក់ ឬផ្ទេរអាវុធមហាប្រល័យទៅឲ្យក្រុមភេរវជនផង។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញនេះ ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទទួលបន្ទុកសន្តិសុខអន្តរជាតិនិងការមិនរីកសាយភាយអាវុធលោក Thomas Countryman បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសដែលចូលរួមគំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីការគ្មានការរីកសាយភាយអាវុធ (Proliferation Security Initiative) នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅថ្ងៃ ២៧ មករាខាងមុខនេះ។ មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់អាមេរិកខាងលើ បានលើកឡើង ប្រទេសសមាជិកទាំង ១០៥ មានទាំងកម្ពុជាផងនឹងបញ្ជូនប្រតិភូរបស់ខ្លួនទៅចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដើម្បីពិភាក្សាគ្នា ពិនិត្យមើលរាល់សមិទ្ធផលដែលសម្រេចបានកន្លងមក និងបញ្ហាប្រឈមនានាដែលត្រូវដោះស្រាយពាក់ព័ន្ធការទប់ស្កាត់ការសាយភាយអាវុធនេះ។ លោក Thomas Countryman ក៏បានកោតសរសើរបណ្តាប្រទេសសមាជិកជាពិសេសបណ្តាប្រទេសទាំង ១៧ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកមានទាំងកម្ពុជាផង ព្រោះការប្រឹងប្រែងនិងប្តេជ្ញាចិត្តរបស់បណ្តារដ្ឋទាំងនេះបានជួយទប់ស្កាត់បញ្ហានិងរក្សាបានសន្តិសុខតំបន់និងពិភពលោក។ កិច្ចប្រជុំសន្តិសុខនេះត្រូវរៀបចំឡើង ស្ថិតក្រោមផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រនិងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រធានាធិបតីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដើម្បីស្កាត់ការសាយភាយ និង ការជួញដូរអាវុធមហាប្រល័យមានអាវុធគីមី ជីវសាស្ត្រនិងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ។ តាមពិតទៅគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ២០០៣ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក Gorge W. Bush។ហើយគំនិតផ្តួចផ្តើមសន្តិសុខនេះស្វែងរកការលើកកម្ពស់ភាពជាដៃគូរវាងប្រទេសសមាជិកដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព អភិវឌ្ឍន៍ការអនុវត្តច្បាប់ ទំនាក់ទំនងការទូត សេដ្ឋកិច្ច យោធា និងផ្នែកដទៃផ្សេងទៀតដើម្បីទប់ស្កាល់រាលក់ការដឹកជញ្ជូនអាវុធមហាប្រល័យនៅលើដី អាកាស និងនៅតាមសមុទ្រផង។ ហើយរដ្ឋជាសមាជិកក៏ត្រូវអនុម័តរាល់វិធានការនានាដែលអាចធានាថា គ្មានការប្រើប្រាស់ទឹកដីរបស់ខ្លួនដើម្បីសម្រួលដល់ការផ្ទេរសព្វាវុធឡើយ។ ចំណែក ប្រទេសកម្ពុជាបានចូលរួមក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមការពារការសាយភាយអាវុធនេះក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ។ហើយការចូលរួមនេះបញ្ជាក់ច្បាស់ពីឆន្ទៈនិងការប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការប្រឆាំងរាល់ការសារភាយភាយអាវុធគីមី ជីវសាស្ត្រ ឬអាវុធនុយក្លអ៊ែរ ដើម្បីស្ថិរភាពពិភពលោក។ បើផ្តោតលើតំបន់អាស៊ាន កម្ពុជាជាប្រទេសទីបួនដែលបានចូលរួមក្នុងគម្រោងសន្តិសុខថ្នាក់សាកលនេះ បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន និងព្រុយណេ។ ដូច្នេះកម្ពុជាត្រូវបន្តចូលរួមគាំទ្រ និងត្រូវសហការគ្នាជាមួយរដ្ឋជាសមាជិកផ្សេងទៀតដើម្បីត្រួតពិនិត្យ តាមដាន និងបញ្ឈប់រាល់ការដឹកជញ្ជូនរាល់សម្ភារៈឬអាវុធមហាប្រល័យពីរដ្ឋទៅតួអង្គមិនមែនរដ្ឋ ដោយអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិនិងច្បាប់ជាតិផង។ សូមបញ្ជាក់ថា សន្និសីទកម្រិតពាក់កណ្តាលនយោបាយនេះត្រូវរៀបចំឡើងប្រហែល ២ខែប៉ុណ្ណោះមុនពេលដែលសន្និសីទកំពូលសន្តិសុខនុយក្លេអ៊ែនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅអាមេរិកផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2326.txt

អង់គ្លេសបានព្រាងដំណោះស្រាយមួយបញ្ជូនក្រុមអង្កេតការណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិទៅកូឡុំប៊ី បន្ទាប់ពីមានការស្នើសុំពីភាគីជម្លោះ។ សេចក្ដីព្រាងត្រូវបានបញ្ជូនទៅឲ្យសមាជិកផ្សេងទៀតនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មុននឹងពិភាក្សាអនុម័ត។ អង្គការសហប្រជាជាតិនឹងបញ្ជូនអ្នកអង្កេតការណ៍ បើរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាមឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាក់លាក់មួយ។

ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីមានការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ីនិងក្រុមឧទ្ទាម FARC ប្រទេសអង់គ្លេសបានព្រាងដំណោះស្រាយដើម្បីបង្កើតក្រុមអង្កេតការណ៍របស់ UN ទៅត្រួតពិនិត្យបទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធ។ អង់គ្លេសក៏បានបញ្ជូនសេចក្ដីព្រាងនេះទៅកាន់សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ ៤ផ្សេងទៀតដើម្បីពិនិត្យមុននឹងដាក់ឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអនុម័ត។ បើតាមសារព័ត៌មាន Channel NewsAsia ក្រោយពេលសមាជិកទាំង ៤ ពិនិត្យរួចរាល់ សេចក្ដីព្រាងដំណោះស្រាយនេះនឹងបញ្ជូនទៅប្រទេសជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ទាំង១០ មុននឹងដាក់ឲ្យបោះឆ្នោតជាចុងក្រោយ។ ការបោះឆ្នោតអាចនឹងរៀបចំក្នុងប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ខាងមុខនេះ។ ដោយឡែកមន្ត្រីការទូតនានាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបង្ហាញក្ដីសង្ឃឹមថា ការព្រាងដំណោះស្រាយនោះអាចនឹងត្រូវបោះឆ្នោតក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ មន្ត្រីទូតទាំងនោះបន្ថែមថា កូឡុំប៊ីបានពិភាក្សាជាមួយសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមុនដាក់សំណើរនេះ។ សូមរម្លឹកថា ខណៈពេលចរចានៅទីក្រុងឡាហាវ៉ាន រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ី និងក្រុមឧទ្ទាម FARC បានធ្វើសំណើរួមគ្នាទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីចូលមកពិនិត្យបទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធក្រុមឧទ្ទាមដែលឈានដល់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរយៈប្រាំទសវត្សរ៍នៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ភាគីទាំងពីរបញ្ជាក់ថា ៖«យើងសម្រេចចិត្តស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបង្កើតក្រុមអង្កេតការណ៍មួយក្រុមសម្រាប់រយៈពេល១២ខែ ឃ្លាំមើល ជម្លោះនេះ»។ មួយវិញទៀត ភាគីជម្លោះទាំងពីរបាននិយាយដែរថា បេសកកម្មរបស់ក្រុមសង្កេតនេះនឹងធានាថា បទឈប់បាញ់និងការរំសាយអាវុធត្រូវបានគោរពនិងអនុវត្តដោយអចិន្ត្រៃយ៍។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទាំងរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមឧទ្ទាមបានហៅការប្រកាសនេះជាដំណើរការដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនក្នុងការកសាងសន្តិភាពរបស់កូឡុំប៊ី ហើយវានឹងជួយពន្លឿនបន្ថែមទៀតដល់ការចរចា ខណៈភាគីទាំងពីរជំរុញឲ្យបញ្ចប់ការចរចានៅត្រឹមខែមិនានេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2327.txt

មេដឹកនាំផ្តាច់ការស៊ីមបាវ៉េរ៉ូបឺត មូហ្កាបេ (Robert Mugabe) ឈានដល់វ័យ ៩២ ឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែលោកមិនទាន់ចេញពីតំណែងឡើយ។ ស្ថានភាពសុខភាពរបស់លោកជារួមកាន់តែទ្រុឌទ្រោម ភ្លេចភ្លាំងច្រើន និងវង្វេងវង្វាន់ខ្លាំង រហូតដល់អានសុន្ទរកថាខុសផងក៏មាន។ ខណៈដែលមានការរិះគន់លោកខ្លាំងដែលមិនព្រមផ្ទេរអំណាច មូហ្កាបេបានប្រកាសថា លោកនឹងដឹកនាំប្រទេសរហូតដល់ពេលលោកស្លាប់។ ប៉ុន្តែថ្វីបើលោកនៅក្នុងតំណែងក៏ដោយ ជារួមកិច្ចការនយោបាយធំៗក្នុងប្រទេសដែលលោកធ្លាប់កាន់ ត្រូវភរិយារបស់លោក ដែលជាស្ត្រីខ្លាំងនៃស៊ីមបាវ៉េកាន់កាប់ជំនួសវិញម្តង។

សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ លោក រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការក្រាញអំណាចនៅស៊ីមបាវ៉េ។ បច្ចុប្បន្ននេះលោកឈានចូលវ័យ ៩២ ឆ្នាំហើយ ហើយលោកបានដឹកនាំប្រទេសតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨០ តាមការបោះឆ្នោតក្រោយការទទួលបានឯករាជ្យពីអង់គ្លេសនិងបញ្ចប់ជម្លោះជាតិសាសន៍ក្នុងប្រទេសជាផ្លូវការ។ គេមិនរំពឹងថា មេដឹកនាំជរាមួយនេះនឹងផ្ទេរអំណាចឆាប់ៗឡើយ ទោះស្ថានភាពសុខភាពរបស់លោកកាន់តែខ្សោយ ខួរក្បាលកាន់តែស្ទក់ និងមិនអាចបំពេញការងារដូចធម្មតាបានក៏ដោយ។ ក្រៅពីសុខភាពខ្សោយ និងជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការ លោកនិងក្រុមគ្រួសាររស់នៅសោយសុខលើទឹកដីដ៏ក្រីក្រដែលប្រជាជនរស់នៅលំបាកវេទនាព្រោះវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ គ្រាន់តែខួបកំណើតរបស់លោកកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ លោកចំណាយលុយរហូតដល់ ១លានដុល្លារ ហើយភរិយារបស់លោកដែលជាស្ត្រីទីមួយនោះក៏ត្រូវលោកខាងលិចទិតៀនខ្លាំងព្រោះចាយវាយខ្ជះខ្ជាយមិនចេះគិតដែរ។ ១.អ្នកណាគេជា រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ ? លោក មូហ្កាបេ កើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២៤ ហើយលោកបានផ្លាស់ប្តូរជីវិតពីគ្រូបង្រៀនមកជាវីរជនដែលទាមទារឯករាជ្យ និងជាមេដឹកនាំចលនានយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលជាងគេក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ លោក បានក្លាយមេដឹកនាំ ចលនាទាមទារឯករាជ្យពីមហាអំណាចអង់គ្លេស ដោយលោកដឹកនាំចលនាមួយដែលមានឈ្មោះថា សហភាពជាតិអាហ្វ្រិកស៊ីមបាវ៉េ (ZANU )ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤ រដ្ឋាភិបាលស្ថិតក្រោមម្ចាស់អាណានិគមអង់គ្លេសបានសម្រេចហាមមិនឲ្យចលនារបស់លោកបន្តទៅមុខទៀត ហើយលោកក៏ត្រូវគេចាប់ឃុំឃាំងទៀត។ មួយឆ្នាំក្រោយមក ក្រុមជនជាតិភាគតិចស្បែកស បានប្រកាសឯករាជ្យពីអង់គ្លេសជាឯកតោភាគី ហើយបង្កើត របបដឹកនាំរើសអើងពូជសាសន៍មួយដែលក្រុមស្បែកសកាន់កាប់រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េ ។ តែការរៀបចំនេះរងការថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិនិងប្រជាជនស៊ីមបាវ៉េ។ ១០ ឆ្នាំក្រោយលោកត្រូវគេដោះលែងពីពន្ធនាគារ ហើយលោកបានត្រលប់ចូលឆាកនយោបាយវិញ ប៉ុន្តែលោកត្រូវរត់ភាគខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង ម៉ូហ្សាំប៊ីក ដើម្បីតស៊ូប្រឆាំងរបបដឹកនាំដែលរើសអើងពូជសាសន៍ ហើយលោកបានជាអ្នកជឿជាក់លើលទ្ធិម៉ៅ និង ម៉ាក ផងដែរ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧ លោកបានត្រលប់មកកាន់កាប់ សហភាពជាតិអាហ្វ្រិកស៊ីមបាវ៉េ (ZANU ) ពេញដៃពេញជើង និងគ្រប់គ្រងកងកម្លាំងយោធាប្រឆាំងរបបដឹកនាំរើសអើងពូជសាសន៍នៅស៊ីមបាវ៉ាផងដែរ។ កងទ័ពរបស់លោក ភាគច្រើនទទួលបានជំនួយពីប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត និងប្រទេសសង្គមនិយមមួយចំនួននៅអាស៊ីផងដែរ។ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩ អង់គ្លេសចេញមុខជួយបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពផ្សះផ្សារវាងជនជាតិស្បែកស និង ស្បែកខ្មៅ ប្រមែរប្រមូលគណបក្សជាច្រើនមករួមគ្នា បើកផ្លូវឲ្យមានការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៨០ផង។ ក្នុងការបោះឆ្នោតលោក មូហ្កាបេ ត្រូវគេបោះឆ្នោតឲ្យកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយលោកបានកាន់កាប់ប្រទេសរហូតដណ្តើមបានតំណែងប្រមុខរដ្ឋរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ លោកតែងតែឈ្នះរាល់ការបោះឆ្នោត ដែលពោរពេញដោយភាពចម្រូងចម្រាស មានការបន្លំសន្លឹកឆ្នោត និង គំរាមកំហែង ថែមទៀតផង។ ហើយអ្នកណាដែលមានបំណងចង់ដណ្តើមអំណាចពីលោកនឹងមិនមានលទ្ធផលល្អឡើយ។ កាលពីឆ្នាំមុន លោកបានសម្រេចដកតំណែងមន្ត្រីធំៗជាច្រើននាក់ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងផ្តួលរំលំលោកពីអំណាចនិង មានមន្ត្រីខ្លះរងការចាប់ខ្លួនផងដែរ។ ២.លោក មូហ្កាបេ ចាស់ខ្លាំងរហូតវង្វេងវង្វាន់ និងដើរមិនចង់រួច គិតត្រឹមចុងខែកុម្ភៈឆ្នាំនេះ លោក មូហ្កាបេ បានឈានដល់អាយុ ៩២ឆ្នាំហើយ។ វ័យកាន់តែចាស់ខ្លាំង ហើយសុខភាពលោកកាន់តែទ្រុឌទ្រោមទៅៗ រហូតដល់រវង្វងនិយាយមិនដឹងខុសផងពេលខ្លះ។ រឿងដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលនោះកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ កន្លងទៅ លោក មូហ្កាបេ វង្វេងរហូតអានសុន្ទរកថា ខុសក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំសភាស៊ីមបាវ៉េ តែលោកមិនបានដឹងខ្លួនសោះ។ សន្ទរកថា នោះត្រូវបានលោកយកទៅប្រើប្រាស់ម្តងហើយក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលសហភាពអាហ្វ្រិក ប៉ុន្មានខែមុនកិច្ចប្រជុំសភា។ អ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំងនាំគ្នាចម្អក និងសម្តែងការហួសចិត្តចំពោះមេដឹកនាំដ៏ចំណាស់រូបនេះដែរ។ មួយវិញទៀតនៅ នៅដើមខែកុម្ភៈឆ្នាំមុនដែរ មេដឹកនាំផ្តាច់ការរូបនេះ បានដើរដួលធ្លាក់ពីលើវេទិកា ក្រោយផ្តល់សុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររួច។អ្នកសារព័ត៌មានដែលថតរូបបាន ត្រូវអង្គរក្សលោកបង្ខំឲ្យលុបរូបភាពចោល ហើយរដ្ឋាភិបាលចេញមុខបកស្រាយថាគ្មានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះលោក មូហ្កាបេឡើយ។ តែនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ ឥណ្ឌា អាហ្វ្រិកនៅទីក្រុងឌេលី គ្រប់គ្នាមើលឃើញថា សុខភាពលោក មូហ្កាបេ ពិតជាខ្សោយខ្លាំងណាស់។ លោកដើរ យ៉ាងញញីញញ័រ គ្មានកម្លាំងកំហែងសូម្បីតែឡើងជណ្តើរទៅចាប់ដៃនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រាម៉ូឌីមិនរួចផង។ តើលោកនឹងកាន់តំណែងរហូត១០០ឆ្នាំឬ? ៣. មូហ្កាបេ៖ «ខ្ញុំនឹងកាន់តំណែងទាល់តែដល់ថ្ងៃស្លាប់» មិនមែនត្រឹម ១០០ឆ្នាំទេ លោក មូហ្កាបេ បានប្រាប់មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកឯទៀតថា លោកនឹងកាន់តំណែងរហូតដល់លោកស្លាប់។ ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលសហភាពអាហ្វ្រិក លោក មូហ្កាបេ បានបញ្ជាក់៖« ខ្ញុំនឹងនៅកាន់តំណែងរហូតដល់ទេវតាហៅលោកឲ្យទៅជាមួយ។ ដរាបណាខ្ញុំមានជីវិត ខ្ញុំនឹងដឹកនាំប្រទេស ឲ្យលូតលាស់ទៅមុខ មិនមែនថយក្រោយឡើយ»។ បើលោកនៅឈរឈ្មោះ កុំសង្ឃឹមថា មានអ្នកណាផ្សេងទៀតឈ្នះឆ្នោតឲ្យសោះ ហើយ ប្រហែលជាលោកនឹងសម្រេចជោគជ័យក្នុងការដឹកនាំប្រទេសរហូតដល់អាយុ ១០០ឆ្នាំ។ កន្លងមកក្នុងការបោះឆ្នោត លោកថ្លែងថា បើសិនជាលោកចាញ់ឆ្នោត វាមានន័យថាប្រជាជនលែងត្រូវការលោកហើយ តែបើលោកនៅជាប់ឆ្នោត មានន័យថា ប្រជាជនពេញចិត្តនឹងការដឹកនាំប្រទេសរបស់លោក។ ៤. អំណាចពិតរបស់លោក នៅក្នុងកណ្តាប់ដៃប្រពន្ធដែលជាអតីតលេខាផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះ តាមពិតទៅ អំណាចទាំងអស់របស់លោក ត្រូវបានរៀបចំផ្ទេរទៅឲ្យភរិយារបស់លោក ដែលជាស្ត្រីទីមួយ Grace Mugabe ។ ស្ត្រីទីមួយនេះចាប់ផ្តើមកាន់កាប់ការងារសំខាន់ៗ របស់ប្រធានាធិបតី ហើយលោកស្រីក៏កាន់តែមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ដែរ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ បច្ចុប្បន្នកិច្ចការបក្សក៏ត្រូវឆ្លងការសម្រេចរបស់លោកស្រីជាមុនដែរ ហើយលោកស្រីជាអ្នកកំណត់ឬអនុញ្ញាតឲ្យមានការអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិផងដែរ។ អ្វីដែលសំខាន់លោកស្រីក៏ជាអ្នកបញ្ជាឲ្យគេបោសសម្អាតដល់មនុស្សដែលលោកស្រីចាត់ទុកថា មិនស្មោះត្រង់ជាមួយស្វាមីលោកស្រីដែរ។ គេរំពឹងថា ទោះជាលោក មូហ្កាបេស្លាប់ក៏ដោយ ភរិយារបស់លោកនឹងបន្តស្នងតំណែងប្រធានាធិបតីនិងដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាចតទៅមុខទៀត។ Grace Mugabe មានវ័យ ៥០ឆ្នាំ ហើយលោកស្រីដើមឡើយជាលេខាផ្ទាល់របស់លោក មូហ្កាបេ ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារតែភរិយាទីមួយរបស់លោក មូហ្កាបេ ស្លាប់ លោកក៏សម្រេចរៀបការជាមួយលេខាផ្ទាល់នេះតែម្តង៕ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2328.txt

ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបើកកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារជាបន្ទាន់មួយដើម្បីស្វែងរកដំណោះ ស្រាយឆ្លើយតបទៅនឹការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតរបស់កូរ៉េខាងជើងកាលពីព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែកុម្ភៈនេះ។ កិច្ចប្រជុំបន្ទាន់នេះ ធ្វើឡើងក្រោមសំណើរបស់អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន។

ប្រទេសសមាជិកទាំង១៥នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងតែបើកកិច្ចប្រជុំជាបន្ទាន់ មួយដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយភា្លមៗប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែលបន្តសកម្មភាពដ៏គឃ្លើនបំពាននឹងបំរាមរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខម្តងហើយម្តងទៀត។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់មន្ត្រីការទូត អង្គការសហប្រជាជាតិជាមួយនឹងភា្នក់ងារព័ត៌មាន Xinhua។ ព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែកុម្ភៈ នេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង បានបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយដែល បំពាក់ជាមួយនឹងផ្កាយរណបផងដែរ។ ការបាញ់សាកល្បងរបស់កូរ៉េខាងជើង បានបំពានទៅនឹងបំរាមរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិជាថ្មី។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងបានអះអាងថាកូរ៉េខាងជើងបានបាញ់គ្រាប់រ៉ុកហ្គែតចេញពីមូលដ្ឋានមីស៊ីល Dongchang ដែលស្ថិតនៅភាគពាយព្យនៃប្រទេស។ នេះបើយោងតាមកាសែត Yonhap ដែលបានស្រង់ការអះអាងរបស់ទាហានកូរ៉េខាងត្បូងដែលថា រ៉ុកហែ្គតកូរ៉េខាងជើង ក៏បានហោះរំលងកោះ Okinawa របស់ជប៉ុន និងបំណែកនៃគ្រាប់រ៉ុកហ្គែតនោះ បានធ្លាក់ចូលក្នុងសមុទ្រ លឿង និងដែនទឹកភាគនីរតីនៃកោះ Jeju របស់កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ បើទោះបីជាអ្នកជំនាញមួយចំនួនចាត់ទុកការបាញ់នោះបរាជ័យក៏ដោយ ទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុកកូរ៉េខាង ជើង ក៏បានចុះផ្សាយបន្ទាប់ពីការបាញ់នោះ ថាកូរ៉េខាងជើង បានបាញ់គ្រាប់បែករ៉ុកហ្គែតដោយជោគជ័យ ។ តាមទូរទស្សន៍ដដែល ដែលបានដកស្រង់ដោយភា្នក់ងារព័ត៌មាន Xinhua បានបញ្ជាក់ថា ការបាញ់មីស៊ីលរ៉ុកហ្គែតដោយជោគជ័យ បានបង្ហាញពីការវិវត្តប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និងសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍតាមរយៈការអនុវត្តសិទ្ធិនៃការប្រើប្រាស់លំហដោយស្របច្បាប់ក្នុងគោលបំណងសន្តិភាព និងឯករាជ្យ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ទាំងអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពដ៏ គឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើង បើទោះបីជាសកម្មភាពចុងក្រោយនេះ មិនបានគំរាមកំហែងខ្លាំងមកលើសន្តិសុខក្នុងតំបន់ក៏ដោយ។ សម្ព័ន្ធមិត្តទាំងបីបានចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង ថាកំពុងប្រទាញប្រទង់ឲ្យមានសង្គ្រាម។ បន្ថែមពីនេះ កូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិក ក៏កំពុងតែចាប់ដំណើរការការចរចាជា ផ្លូវការក្នុងការដំឡើងប្រព័ន្ធការពារ និងកម្ទេចមីស៊ីលនៅក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2329.txt

ក្នុងពេលលោកជួបជាមួយសហគមន៍ប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅ Baltimore លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងរិះគន់អ្នកនយោបាយបក្សសាធារណរដ្ឋដូចជា លោក ដូណាល់ ត្រាំ និង Ted Cruz ដែលប្រើប្រាស់ភាសានយោបាយប្រឆាំងប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅ អាមេរិក ។ នេះជាទស្សនកិច្ចលើកដំបូងបំផុតតាំងពីលោកឡើងកាន់តំណែង ៧ឆ្នាំមកហើយនោះ ហើយក៏មុនពេលលោកចប់អាណត្តិ។

ក្នុងជំនួបជាមួយប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅថ្ងៃពុធ ទី ៣ កុម្ភៈ នៅ Baltimore ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងរិះគន់បណ្តាអ្នកនយោបាយបក្សសាធារណរដ្ឋដែលប្រើប្រាស់វោហារស័ព្ទនយោបាយបង្កប់ភាពរើសអើងនិងប្រឆាំងប្រជាជនម៉ូស្លីម។ វត្តមានលោកនៅវិហារឥស្លាមគឺលើកដំបូងបំផុតតាំងពីពេលលោកឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ មក។ ក្នុងសុន្ទរកថា លោក អូបាម៉ា បានប្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកដែលប្រតិបត្តិតាមសាសនាឥស្លាមនិងមេដឹកសាសនាថា៖ «យើងបានលឺការប្រើប្រាស់សារនយោបាយប្រឆាំងប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅអាមេរិក ដែលជារឿងមិនត្រឹមត្រូវសោះ»។ ហើយលោកក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនអាមេរិកឈប់គាំទ្ររាល់គំនិតជ្រុលនិយមប្រឆាំងសាសនាដែរ។ លោក អូបាម៉ា បានរិះគន់អ្នកនយោបាយបក្សសាធារណរដ្ឋមានដូចជាលោក ដូណាល់ ត្រាំ ( Donald Trump) និងលោក Ted Cruz ចំៗដែលប្រើប្រាស់ភាសារើសអើងនិងបំភ្លៃការពិតក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតកន្លងមក។ ចាប់តាំងពីមានការវាយប្រហារនៅ San Bernardino អ្នកនយោបាយអាមេរិកចាប់ផ្តើម ទាញយកបញ្ហានេះមកភ្ជាប់សាសនាឥស្លាមដើម្បីទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួន។ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានស្នើឲ្យមានការហាមឃាត់ប្រជាជនម៉ូស្លីមមិនឲ្យចូលមកកាន់ទឹកដីអាមេរិកកន្លងមក ហើយលោក Ted Cruz ដែលជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋដែលនោះក៏ប្រឹងប្រែងប្រើប្រាស់ភាសារើសអើងសាសនាឥស្លាមនិងការពារសាសនាគ្រឹស្តជាដើមដែរ។ ដោយឡែក លោក អូបាម៉ា បានលើកឧទាហរណ៍ផងដែរពាក់ព័ន្ធអ្នកនយោបាយអាមេរិកផ្សេងទៀតដែលការពារសេរីភាពសាសនា។ ក្រោយការវាយប្រហារអាគារពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ ២០០១ លោក ចច ដាប៊ិលយូប៊ូស ដែលជាប្រធានាធិបតីមកពីបក្សសាធារណរដ្ឋ បានទៅទស្សនកិច្ចមជ្ឈមណ្ឌលឥស្លាមនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ហើយលោកប្រកាសសាសនាឥស្លាមជាសាសនាសន្តិភាព ដែរកាលនោះ។ ថ្លែងប្រាប់ប្រជាជនម៉ូស្លីម លោក អូបាម៉ា បញ្ជាក់ថា ប្រជាជនឥស្លាមនៅអាមេរិកបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងផ្លាស់ប្តូរសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យប្រសើរដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោកបន្ថែមថា ដូចឃើញស្រាប់មានប្រជាជនម៉ូស្លីមខ្លះធ្វើជាស្ថាបត្យករ ខ្លះទៀតជាអ្នកពន្លត់អគ្គីភ័យ ខ្លះជាទាហាន អ្នកកីឡាដ៏ល្បីល្បាញ និងអ្នកជំនួញជាដើម។ ក្រៅពីនេះ លោក អូបាម៉ា ក៏សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា ទូរទស្សន៍អាមេរិកក៏គូរតែចាក់ផ្សាយពីបញ្ហាប្រជាជនម៉ូស្លីមដែលមិនពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ។ ការភ្ជាប់បញ្ហាប្រជាជនម៉ូស្លីមទៅនឹងបញ្ហាសន្តិសុខជាតិនេះ ធ្វើឲ្យមានគំនិតស្អប់ខ្ពើម និងរើសអើងប្រជាជនម៉ូស្លីមកន្លងមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_233.txt

រុស្សី បានព្រមានផ្ទុះសង្គ្រាមកាន់តែធំ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ដ្បិតចាត់ទុកអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធជាភាគីជម្លោះ ប្រសិនបើអ៊ុយក្រែន ហ៊ានប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយអាម៉េរិក វាយចូលដីរបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនេះ រុស្ស៊ី ប្តេជ្ញានឹងចេញវិធានការសងសឹកឱ្យបានសមស្រប។

អត្ថបទទាក់ទង អាម៉េរិក បើកភ្លើងបៃតងឱ្យអ៊ុយក្រែន ប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយបាញ់ចូលដីរុស្ស៊ី រុស្សីព្រមានណាតូពីការផ្ទុះសង្រ្គាម បើបើកដៃអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ របាយការណ៍អាម៉េរិកអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ បានធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីប្រតិបត្តិយ៉ាងខ្លាំង ហើយព្រមានចាត់វិធានការសងសឹកឱ្យបានសមស្រប ប្រសិនបើអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ។ ចំណែកក្រសួងការបរទេសរុស្សី បានចេញសារព្រមានពីការផ្ទុះសង្គ្រាមកាន់តែធំ ដ្បិតខ្លួននឹងចាត់ទុកអាម៉េរិក និងលោកខាងលិចជាភាគីជម្លោះ។ «ការប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយវាយប្រហារលើទឹកដីយើងពីសំណាក់ក្រុងកៀវ ជាការបញ្ជាក់ការចូលរួមដោយផ្ទាល់របស់អាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឆាំងរុស្ស៊ី»។ ក្រសួងការបរទេសរុស្សី បានចេញសារធ្ងន់ៗបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ដោយព្រមានឆ្លើយតបលើអ៊ុយក្រែនយ៉ាងសមស្រប។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនោះ អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រេមឡាំងលោក Dmitry Peskov បានលើកឡើងថា អាម៉េរិក មានចេតនាបញ្ឆេះសង្គ្រាមកាន់តែធំ និងអូសបន្លាយសង្គ្រាមឱ្យកាន់តែយូរ។ កាលពីខែកញ្ញា លោក Peskov បានប្រកាសជំហរក្រុងម៉ូស្គូពីសង្គ្រាមរវាងរុស្សី និងណាតូ(NATO) ក្នុងករណីក្រុងកៀវ ប្រើប្រាស់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយលើរុស្សី។ អ្នកតំណាងរុស្សីប្រចាំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Vassily Nebenzia បានយល់ថា ការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ នឹងធ្វើឱ្យអាម៉េរិក និងទ្វីបអឺរ៉ុបទាំងមូល ធ្លាក់ចូលសង្គ្រាមរាលដាលធំ និងរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ។ ជាការឆ្លើយតប អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសលោក Matthew Miller បានចោទក្រុងម៉ូស្គូថា ជាភាគីពង្រីកសង្គ្រាម ដោយបញ្ជូនទាហានកូរ៉េខាងជើងចូលក្នុងប្រទេសខ្លួន។ បើតាមមន្រ្តីការទូតរូបនេះ រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន បានសម្រេចអនុញ្ញាតការបាញ់ប្រហារ ដោយបញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន តែងតែកែប្រែនូវលទ្ធភាព ដែលខ្លួនផ្ដល់ឱ្យទៅអ៊ុយក្រែន តាមលក្ខខណ្ឌសមស្រប។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ (G20) នៅប្រេស៊ីល ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន បានជំរុញឱ្យក្រុមប្រទេសទាំង២០គាំទ្រទឹកដី និងដែនអធិបតេយ្យភាពអ៊ុយក្រែន។ យ៉ាងណាមិញ មេដឹកនាំរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ពីការលើកចោលបម្រាមអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ដើម្បីប្រឆាំងរុស្ស៊ីឡើយ។ កន្លងមក អាម៉េរិក អ៊ុយក្រែន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចោទប្រកាន់លើការបញ្ជូនទាហានកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ១ម៉ឺននាក់ទៅរុស្សី និងតំបន Kursk ដែលជាសញ្ញានៃការពង្រីក និងអូសបន្លាយសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2330.txt

ថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីស្នាក់ការកណ្តាលសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយនិងកម្ចីនៅច្រើនពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។ ការផ្តល់កញ្ចប់ហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសន្ធឹករបស់ចិនមានទាំងកម្ចីពាណិជ្ជកម្ម កម្ចីអនុគ្រោះពិសេស ទុនវិនិយោគ និងជំនួយមនុស្សធម៌សម្រាប់ប្រជាជនស៊ីរី និងប៉ាឡេស្ទីនផងនោះជានយោបាយកសាងឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់។ តែលោក ស៊ី ជិនពីង បានថ្លែងប្រាប់មេដឹកនាំអារ៉ាប់ថា ចិនមកតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាក្នុងចេតនាល្អទេ ហើយចិនគ្មានមហិច្ឆតាកសាងឥទ្ធិពលនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាឡើយ។

ក្រោយចាកចេញពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង បានបន្តទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអេហ្ស៊ីបទៀត។ ក្រៅពីទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអេហ្ស៊ីប លោក ស៊ី ជិនពីងបានទៅថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីស្នាក់ការកណ្តាលសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ផងដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua ក្នុងទស្សនកិច្ចនេះ ចិននិងអេហ្ស៊ីប បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីជាច្រើនផងក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងអេហ្ស៊ីបលើវិស័យសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជាវិស័យថាមពល ដឹកជញ្ជូននិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផង។ ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានេះ ប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីបលោក Abdel Fattah al-Sisi បានថ្លែងប្រាប់សមភាគីចិនថា កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះជាសក្ខីកម្មសំខាន់ដែលបញ្ជាក់ពីការប្រឹងប្រែងរបស់ចិននិងអេហ្ស៊ីបក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេគីឲ្យស៊ីជម្រៅនិងរឹងមាំ។ លោកស៊ី ជិនពីងឯណេះវិញបានប្រាប់អេហ្ស៊ីបថា ចិននៅបន្តគាំទ្រការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាជនអេហ្ស៊ីប ហើយចិនក៏គាំទ្រភាពឯក របស់អេហ្ស៊ីបក្នុងការដឹកនាំប្រទេសប្រឆាំងរាល់ការជ្រៀតជ្រែកពីក្រៅផង។ បន្ទាប់ពីជួបប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីប លោក ស៊ីជិនពីង ក៏បានជួបជជែកជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអេហ្ស៊ីប Sherif Ismail ផងដែរ។ អេហ្ស៊ីប និងចិនជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររួចទៅហើយ ហើយចិនតែងតែគាំទ្រអេហ្ស៊ីបតាំងពីយូរយារមកហើយព្រោះអេហ្ស៊ីបស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលបង្កើតចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធផង។ វត្តមានរបស់លោក ស៊ី ជិនពីង នៅអេហ្ស៊ីបក៏កើតឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះមុនខួបលើកទី៥នៃការទម្លាក់មេដឹកនាំផ្តាច់ការលោក Hosni Mubarak ពីតំណែង។ លោក Addel Fattah al-Sisi ក៏បានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ប្រធានាធិបតី Mohamad Morsi ជាសមាជិកក្រុមភាតរឥស្លាម។ ១.ចិនមានតែមិត្តមិនដែលមានទេសត្រូវ បន្ទាប់ពីជួបប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីប លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏អញ្ជើញទៅថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់សម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីចិន បានថ្លែងប្រាប់បណ្តាមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ថា ចិនមកនេះក្នុងបំណងល្អទេ ហើយចិនក៏គ្មានមហិច្ឆតាកសាងដែនឥទ្ធិពលផ្តាច់មុខ ឬពង្រីកអនុត្តរភាពខ្លួននៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែរ។ តាមពិតទៅ លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏បានប្រាប់មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកថា ចិនជាមិត្ត និងមកវិនិយោគនៅអាហ្វ្រិកក្នុងបំណងល្អដែរ ពេលលោកទៅទស្សនកិច្ចអាហ្វ្រិកកាលពីឆ្នាំមុនដែរ។ ក្នុងសុន្ទរកថា លោក ស៊ី ជិនពីង បានប្រកាសផ្តល់កម្ចីផង និងជំនួយផង ក្នុងទំហំរាប់ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់រដ្ឋមជ្ឈិមបូព៌ា។ ចិនផ្តល់កម្ចីពាណិជ្ជកម្ម ១០ ពាន់លានដុល្លារ និងកម្ចីអនុគ្រោះពិសេសក្នុងទំហំ ១០ពាន់លានដុល្លារផ្សេងទៀតផងដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហការប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម។ លុយ ៣០០លានដុល្លារផ្សេងទៀតចិនផ្តល់ឲ្យសម្រាប់ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអនុវត្តច្បាប់រវាងប្រទេសអារ៉ាប់និងចិន។ ក្រៅពីនេះប្រមុខរដ្ឋចិនផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ៥០លានយន់ ស្មើ ៧លានដុល្លារទៅឲ្យប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន និង ២៣០លានយន់ (ជាង៣០លានដុល្លារ) ផ្សេងទៀតសម្រាប់ជួយប្រជាជនស៊ីរី ហ្សក់ដានី លីបង់ លីប៊ី និងយេម៉ែនជាដើម។ ចំណែកលុយ ២០ពាន់លានដុល្លារផ្សេងទៀតគឺដើម្បីទុនវិនិយោគនៅអារ៉ាប់រួម និងកាតា។ ចុងក្រោយ លោក ស៊ី ជិនពីង ក៏បានប្រកាសផ្តល់អាហារូបករណ៍ចំនួន ១ម៉ឺន និង ផ្តល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនានាចំនួន១ម៉ឺនសម្រាប់សិស្សអារ៉ាប់ផង។ ទោះជា មេដឹកនាំចិនបញ្ជាក់ថា ចិនគ្មានមហិច្ឆតាកសាងឥទ្ធិពលចិននៅមជ្ឈិមបូព៌ានិងមកទាញប្រយោជន៍ក៏ដោយ គេក៏នៅមើលឃើញច្បាស់ បញ្ហាប្រេង និងសេដ្ឋកិច្ចជាអ្វីដែលចិនខ្វល់ខ្វាយជាងគេ។ ការពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់និងបណ្តាប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា នឹងផ្តល់ប្រយោជន៍ច្រើនដល់ចិន ហើយចិនក៏ឆ្លៀតឱកាសពង្រឹងអំណាចរបស់ខ្លួនតាមរយៈទឹកលុយដែលខ្លួនផ្តល់ឲ្យបណ្តារដ្ឋទាំងនេះដែរ។ តាំងពីលោក ស៊ី ជិនពីងឡើងកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ ២០១២ មក លោកបន្តធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន ពីអាស៊ីទៅអឺរ៉ុប ទៅអាហ្វ្រិក និងបន្តមកមជ្ឈិមបូព៌ាទៀត។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2331.txt

ថ្ងៃអង្គារស្អែកនេះ ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏កម្រទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដោយលោកទៅកាន់ប្រទេសបីមានអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីសាអូឌី និងអេហ្ស៊ីប។ បំណងនៃដំណើរទស្សនកិច្ចនៃប្រមុខរដ្ឋចិនគឺពង្រឹងតួនាទីនិងឥទ្ធិពលរបស់ចិនក្នុងតំបន់និងអាចជួយដោះស្រាយវិបត្តិការទូតអ៊ីរ៉ង់និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផង។

លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua នៅថ្ងៃអង្គារទី១៩ ខែមករា ស្អែកនេះ ប្រមុខរដ្ឋចិនលោក ស៊ី ជិនពីងនឹងចេញដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនិងពិសេសមួយទៅកាន់តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ លោកនឹងទៅកាន់ប្រទេសបីមានអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត និងអេហ្ស៊ីបផង។ ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់ប្រមុខរដ្ឋចិននេះ កើតឡើងស្របពេលដែលអ៊ីរ៉ង់និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតកំពុងទាស់ទែងគ្នាខ្លាំងផង ហើយចិនក៏ត្រៀមខ្លួនពង្រឹងឥទ្ធិពល និងជួយរក្សាស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពក្នុងតំបន់នេះផងដែរ។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ស៊ី ជិនពីង នៅមជ្ឈិមបូព៌ាជាទស្សនកិច្ចពិសេសព្រោះ លោក ហ៊ូជិនតាវ បានទៅកាន់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនេះឆ្នាំ ២០០៩ ហើយលោក Jiang Zemin ជាប្រធានាធិបតីចិនចុងក្រោយដែលទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០០២ ។ ១.ស៊ីជិនពីង រក្សាភាពអព្យាក្រឹត្យជួយដោះស្រាយវិបត្តិទូតអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីតសាអូឌីត ក្រសួងការបរទេសចិនបានបញ្ជាក់ថា លោក ស៊ី ជិនពីង នឹងជួបជជែកពិភាក្សាជាមួយព្រះមហាក្សត្រអអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Salman bin Abdulaziz Al Saud ដោយជំនួបនេះនឹងផ្តោតលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីរវាងមហាយក្សចិននិងសេដ្ឋីប្រេងអារ៉ាប់នេះ។ បញ្ហាចម្បងដែលចិនបារម្ភ គឺសន្តិសុខនិងស្ថេរភាពក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាតែម្តង។ ប្រធានាធិបតីចិនប្រហែលត្រៀមព្យាយាមធ្វើជាសន្ធានការី ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ព្រោះលោកនឹងជួបមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់បន្ទាប់ពីចាកចេញពីក្រុងរីយ៉ាដ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក Zhang Ming បានអះអាងថា ចិននឹងរក្សាតុល្យភាពនិងអព្យាក្រឹត្យរបស់ខ្លួនដោយមិនលម្អៀងទៅភាគីណាមួយឡើយ។ លោកបន្ថែមថា បើសិនជាតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាគ្មានស្ថិរភាព ពិភពលោកទាំងមូលក៏ប្រឈមមុខបញ្ហាដូចគ្នា។ អ្វីដែលពិសេស ចិនមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ហើយក៏ជាអតិថិជនដ៏ធំរបស់អ៊ីរ៉ង់ដែរ។ ដូចច្នេះវាជារឿងចាំបាច់បំផុត ពេលលោក ស៊ី ជិនពីង ជួយសម្រួលដល់ការដោះស្រាយបញ្ហាចម្រូងចម្រាស់ផ្នែកការទូតរវាងប្រទេសមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរផងដែរ។ ជម្លោះការទូតរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតកើតឡើងក្រោយពេលដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតប្រហារជីវិតមេដឹកនាំឥស្លាមនិកាយស៊ីអ៊ីតកាលដើមខែមករា។ ហើយក្រោយការប្រហារជីវិតប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ចាប់ផ្តើមវាយប្រហារស្ថានទូតអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត រហូតជំរុញឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្តាច់ចំណងការទូតនិងបន្ថយកម្រិតការទូតបន្តបន្ទាប់។ ភាពតានតឹងនេះជាគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់តំបន់ ហើយបើមានសង្គ្រាមរវាងមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរ ចិនក៏នឹងរងផលប៉ះពាល់ព្រោះចរន្តប្រេងត្រូវកាត់ផ្តាច់ផង។ ២.ចិនសម្លឹងឃើញទីផ្សារអ៊ីរ៉ង់ក្រោយទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិដកចេញអស់ លោកស៊ី ជិនពីង នឹងបន្តជួបជាមួយមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ក្នុងដំណើទស្សនកិច្ចនេះដែរ។ លោក ស៊ី នឹងយកបញ្ហាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីពាក់ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម នយោបាយមកជជែកជាមួយភាគីអ៊ីរ៉ង់។ មេដឹកនាំចិនរូបនេះប្រមើលមើលឃើញពីសក្តានុពលនៃទីផ្សារអ៊ីរ៉ង់ ក្រោយទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចត្រូវដកចេញអស់។ ការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រោះអ៊ីរ៉ង់អាចបើកទ្វារទទួលអ្នកវិនិយោគ និងភ្ជាប់ខ្លួនទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិបានវិញ។ ក្រុមហ៊ុនចិនអាចបណ្តាក់ទុនវិនិយោគនៅអ៊ីរ៉ង់កាន់តែស្រួល ហើយចិនក៏អាចបង្កើនការនាំចូលឧស្ម័ន និងធនធានថាមពលពីអ៊ីរ៉ង់ រួមទាំងលើកកម្ពស់ការសាង់សង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ដែលជាផ្នែកមួយនៃនយោបាយផ្លូវសូត្ររបស់ចិនផង។ ៣.លោកស៊ី ជិនពីង ឆ្លៀតផ្សព្វផ្សាយផ្លូវសូត្រចិន ទៅមជ្ឈិមបូព៌ា ក្រៅពីបញ្ចេញតួនាទីជួយដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ ប្រធានាធិបតីចិនក៏នឹងជំរុញប្រទេសខាងលើឲ្យចូលរួមក្នុងគម្រោងវិថីសូត្ររបស់របស់ខ្លួនដែរ។ លោក ស៊ី ជិនពីង នឹងជជែកជាមួយក្សត្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី រវាងចិន និងអារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ក្រោមក្របខណ្ឌនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ វិថីមួយ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក៏ជាសមាជិកស្ថានិកនៃធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ីដឹកនាំដោយចិនផងដែរ។ ចិនក៏ចាត់ទុកអ៊ីរ៉ង់ជាតួអង្គសំខាន់មួយដែលក្នុងការកំណត់ភាពជោគជ័យរបស់គម្រោងផ្លូវសូត្រចិននេះដែរ។ អ៊ីរ៉ង់មានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រ ហើយធនធានថាមពល រួមជាមួយទីផ្សារដ៏ធំជំរុញឲ្យអ៊ីរ៉ង់ក្លាយជាប្រទេសដែលមានសក្តានុពលដែលអាចជំរុញឲ្យគម្រោងរបស់ចិនឈានទៅរកភាពជោគជ័យ៕ លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2332.txt

គណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃតែងតាំងដោយរដ្ឋាភិបាលយោធា បានបញ្ចប់សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីហើយ។ សេចក្តីព្រាងនេះ នឹងត្រូវដាក់ឲ្យប្រជាជនធ្វើការសម្រេចតាមរយៈការធ្វើប្រជាមតិនៅខែ កក្កដាខាងមុខនេះ។ ប្រសិនប្រជាជនភាគច្រើន បោះឆ្នោតទទួលយកសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនេះ នោះដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក៏នឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូនផងដែរ។

អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ Chartchai Na Chiang Mai បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានម្សិលមិញថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដែលមាន១៧ជំពូក និងមានកម្រាស់ប្រមាណជាង២០០ទំព័រ ត្រូវបានបញ្ចប់ហើយ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងអស់រយៈពេលជាងប្រាំខែ មកហើយពោលគឺបន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាកែទម្រង់ជាតិថៃ បានច្រានចោលសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាល ពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រោយឡើងតំណែងជារដ្ឋាភិបាលថៃតាមរយៈរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា បានសន្យាការកែទម្រង់ និងនាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ ក្នុងនោះ ការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី គឺជាផែនការមួយនៃការកែទម្រង់របស់លោកប្រាយុទ្ធ ដើម្បីជា ការដោះស្រាយ និងការពារការជាប់គាំងនៃវិបត្តិនយោបាយថៃឡើងវិញ និងជាការបើកផ្លូវមួយសម្រាប់ ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៧ផងដែរ។ តែបើតាមអ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ ដើម្បីឲ្យរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី អាចចួលធរមានបាន ត្រូវឆ្លងកាត់ការធ្វើប្រជា មតិជាមុនសិនពោលគឺ ប្រសិនមានការគាំទ្រច្រើនពីសំណាក់ប្រជាជនថៃទើបរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាចបន្តនីតិវិធីទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រថៃដើម្បីប្រកាសទទួលស្គាល់ចុងក្រោយ។ការធ្វើគ្រោងធ្វើប្រជាមតិនោះ គ្រោងនឹងធ្វើនៅខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ ហើយនេះ ក៏មានន័យដែលថា បើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីអាចចូលជាធមរមានបានមែន រដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះ នឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី ២០របស់ថៃ។ ដំបូងឡើយ ការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃថ្មី ពិតជាសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការឈានទៅរកការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៧ ពោលគឺ ទាល់តែការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រព្រឹត្តទៅដោយជោគជ័យទើបការបោះឆ្នោតអាចប្រព្រឹត្ត ទៅបាន។ តែកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទអូចា បានប្រកាសជាថ្មីថា ការបោះឆ្នោតសកល នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០១៧ជាដាច់ខាត បើទោះបីជារដ្ឋធម្មនុញ្ញ មិនអាចឆ្លងផុតពីដំណាក់ការនៃការធ្វើប្រជាមតិក៏ដោយ ។ ការអះអាងបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ ក្នុងករណីដែលដំណើរការនៃការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី បរាជ័យ ហើយរបបយោធា នឹងបន្តគ្រប់គ្រងថៃបន្តទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2333.txt

គឺជារឿងមួយដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលដែលប្រធានរដ្ឋសភាផុតអាណត្តិមីយ៉ាន់ម៉ាលោក ស្វេ ម៉ាន់ ( Shwe Mann) បានបិទបញ្ចប់សម័យប្រជុំសភាចុងក្រោយនៃនីតិកាលចាស់ ដោយការច្រៀងចម្រៀងរៀបរាប់ ពីការរួបរួមជាតិ និងស្វាគមន៍ចំពោះសភាអាណតិ្តថ្មីដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី( Aung San Suu Kyi)។ សកម្មភាពចុងក្រោយរបស់ប្រធានរដ្ឋសភារូបនេះ ត្រូវបានគេមើលថាជាឥរិយាបថចាស់ទុំមួយរបស់អ្នកនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា។

ម្សិលមិញ គឺជាថ្ងៃបិទបញ្ចប់នៃសម័យប្រជុំពេញអង្គចុងក្រោយនៃនីតិកាលសភាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលដឹកនាំ ដោយបក្សកាន់អំណាចសហភាពរួបរួម និងអភិវឌ្ឍន៍(USDP)របស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ ថេន សេន (Thein Sein)។ ហើយសភានីតិកាលថ្មី ដែលនឹងត្រូវដឹកនាំដោយបក្សឈ្នះឆ្នោតសម្ព័ន្ធជាតិ ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នឹងបើកសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈខាងមុខ។ ក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយនៃការបិទបញ្ចប់នីតិកាលនៃសភា សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ា បាននាំគ្នារាំ និងច្រៀងកម្សាន្តជាមួយគ្នា។ ក្នុងនោះប្រធានរដ្ឋសភាផុតអាណត្តិ លោក បានស្វេ ម៉ាន់ បានច្រៀងដូចច្នះថា « សូមឲ្យក្តីសុបិន្ត នឹងក្លាយជាការពិត។ សូមអ្នកមានសុខភាពល្អ មានកម្លាំងខ្លាំងក្លា និងជួបតែភាពរីករាយក្នុងឆាកជីវិត»។ នេះបើយោងតាមការអះអាងរបស់លោក Hla Tun សមាជិករដ្ឋសភាបក្សលោក ថេន សេន ដែលជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងនោះជាមួយនឹងភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ លោក Hla Tun ក៏បានបន្ថែមទៀតដែលថា បទចម្រៀងនោះ សរសេរឡើងដើម្បីបង្ហាញពីការរួបរួមជាតិ។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ជាមួយនឹងសារព័ត៌មានដដែល ដែលបានបន្ថែមដែលថា លោកបានព្យាយាមសរសេរបទនេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ បើទោះបីជាលោក មានការងាររវល់ខ្លាំង នារយៈពេលចុងក្រោយក៏ដោយ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរ លោកស្វេ ម៉ាន់ គឺប្រធានរដ្ឋសភាដែលជាសមាជិករបស់បក្សកាន់អំណាចសហភា ពរួបរួម និងអភិវឌ្ឍ។នៅក្នងនីតិកាលថ្មីនៃសភាមីយ៉ាន់ម៉ា លោកមិនទទួលបានអាសនៈនៅក្នុងសភា នោះទេ ដ្បិតមណ្ឌលដែលលោក បានឈរឈ្មោះក្នុងការបោះឆ្នោតចុងឆ្នាំ២០១៥ បានចាញ់បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ការបង្កើតឲ្យមានការរាំច្រៀងកម្សាន្តរវាងសមាជិកបក្សកាន់អំណាច និងបក្សប្រឆាំងដែលនឹងត្រូវឡើង អំណាចជំនួសនេះ គឺជាវប្បធម៌មួយដ៏ក្នុងការួបរួមជាតិ ពោលគឺដំណើរការទៅមុខនៃលទិ្ធប្រជាធិបតេយ្យដ៏ក្មេងខ្ចីមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្រោយលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតត្រូវបង្ហាញជាផ្លូវការថា បក្សលោកស្រី ស៊ូជី នឹងត្រូវដឹកនាំសភា លោក ស្វេ ម៉ាន់ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាតួអង្គដ៏សំខាន់ក្នុងការសម្របសម្រួលក្នុងដំណើរនៃការ ចរចាផ្ទេរអំណាច។ នោះគឺ លោកបានរៀបចំឲ្យមានការចរចាមួយកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥រវាងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីជាមួយនឹងលោក ថាន់ ស្វេ ជាអតីតមេដឹកនាំកំពូលដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងបរិបទនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2334.txt

ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបលោក ដូណាល់ ថាស់ (Donald Tusk) បានចេញមកព្រមានពីផលវិបាកដែលអឺរ៉ុបនឹងត្រូវជួបបើមិនដោះស្រាយបញ្ហាជនភៀសខ្លួនក្នុងរយៈពេលពីរខែទេនោះ។ ជាពិសេសតំបន់អឺរ៉ុបដែលមិនប្រើលិខិតឆ្លងដែន (Passport-free zone) អាចនឹងដួលរលំមិនខានឡើយ។

វិបត្តិជនភៀសខ្លួនដែលហូរចូលអឺរ៉ុបឥតឈប់ឈរ នៅតែបញ្ហាដ៏អាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសទាំង២៨ក្នុងតំបន់ដោះស្រាយឲ្យបានឆាប់រហ័ស។ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបលោក ដូណាល់ ថាស់ ក៏បានព្រមានសមាជិកទាំងអស់ដោះស្រាយវិបត្តិឲ្យបានលឿននិងមានប្រសិទ្ធភាព ពីព្រោះអឺរ៉ុបដូចជាមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាជនភៀសខ្លួននេះបានសោះ។ ថ្លែងទៅកាន់កិច្ចប្រជុំសភាអឺរ៉ុបនៅទីក្រុង Strasbourg ប្រទេសបារាំង លោក ដូណាល់ ថាស់ និយាយថា៖«យើងមានពេលមិនច្រើនជាងពីរខែទៀតទេដើម្បីគ្រប់គ្រងបញ្ហានេះឲ្យបាន»។ លោកបន្តទៀតថា កិច្ចប្រជុំកំពូលអឺរ៉ុបនៅខែមិនា គឺជាឱកាសសម្រាប់សមាជិកទាំង២៨ ដើម្បីពិចារណាថាយុទ្ធសាស្ត្រនាពេលកន្លងមកមានប្រសិទ្ធភាពដែរឬយ៉ាងណា។ ប្រសិនបើយុទ្ធសាស្ត្រគ្មានប្រសិទ្ធភាពទេនោះ តំបន់អឺរ៉ុបនឹងជួបផលវិបាកមិនខានឡើយ ដូចជាការដួលរលំតំបន់ Schengen របស់អឺរ៉ុបជាដើម។ ជាមួយគ្នានោះដែរ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបរូបនេះក៏បាននិយាយដល់កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអឺរ៉ុបនិងតួកគី ដែលសំដៅទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួនផងដែរ។ អឺរ៉ុបបានផ្ដល់ប្រាក់ជិត២ពាន់លានអឺរ៉ូដល់តួកគីជាថ្នូរនឹងការទប់ស្កាត់ជនភៀសខ្លួនឲ្យនៅត្រឹមទឹកដីតួកគី។ តែកិច្ចព្រមព្រៀងនេះហាក់ផ្ដល់តិចតួចតែប៉ុណ្ណោះ ខណៈជនភៀសខ្លួននៅតែជ្រៀតចូលទឹកដីអឺរ៉ុបបានដដែល។ សូមបញ្ជាក់ថា តំបន់ Schengen សំដៅដល់ក្រុមប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន២៦ ដែលបានយល់ព្រមមិនប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែន (Passport-free zone) និងលុបចោលការត្រួតពិនិត្យនៅតាមព្រំដែន។ មានន័យថា ប្រទេសទាំង២៦គឺសឹងតែក្លាយជាប្រទេសតែមួយទៅហើយ។ តំបន់ Schengen ត្រូវបានហៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងSchengenដែលប្រទេសទាំង២៦ចុះហត្ថលេខាក្នុងឆ្នាំ១៩៨៥ដើម្បីលុបចោលការត្រួតពិនិត្យព្រំដែនរវាងប្រទេសជាសមាជិក។ យ៉ាងណាក្ដី ដោយសារបញ្ហាជនភៀសខ្លួន ប្រទេសមួយចំនួនបានសម្រេចចិត្តព្យួរកិច្ចព្រមព្រៀង Schengen និងងាកមកត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែនឡើងវិញ។ អាល្លម៉ង់ ដាណឺម៉ាក និងស៊ុយអែត សុទ្ធតែបានអនុវត្តការត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែនរបស់ខ្លួន ក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់ការហូរចូលជនភៀសខ្លួនមកពីតំបន់អាហ្វ្រិកនិងមជ្ឈិមបូព៌ា៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2335.txt

មនុស្សយ៉ាងហោច២១នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងជាច្រើននាក់ទៀតរងរបួសក្នុងការវាយប្រហារនៅឯសកលវិទ្យាល័យមួយ ភាគពាយព្យប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ ខ្មាន់កាំភ្លើងបួននាក់ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ដែលរួមទាំងនិស្សិតផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់ Channel News Asia។

ខ្មាន់កាំភ្លើងមួយក្រុមបានបើកការវាយប្រហារក្នុងសកលវិទ្យាល័យមួយកន្លែង និងបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច២១នាក់។ មន្ត្រីប៉ួលិសឲ្យដឹងថា និស្សិតមួយចំនួននិងគ្រូបង្រៀនបានស្លាប់ ខណៈក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះបានរកឃើញសាកសពមួយចំនួនក្នុងសកលវិទ្យាល័យ Bacha Khan ភាគពាយព្យប៉ាគីស្ថាន ដែលមាននិស្សិតចំនួន៣ពាន់នាក់។ ជាមួយគ្នានោះដែរ ខ្មាន់កាំភ្លើងបួននាក់ត្រូវបានកងសន្តិសុខសម្លាប់ និងបានឡោមព័ទ្ធខ្មាន់កាំភ្លើងមួយចំនួនទៀតក្នុងបរិវេណសកលវិទ្យាល័យដដែលនោះ។ មួយវិញទៀត មន្ត្រីប៉ូលិសនិយាយថា ខ្មាន់កាំភ្លើងនៅតែស្ថិតក្នុងសកលវិទ្យាល័យនៅឡើយ។ បើតាមប៉ូលិសប៉ាគីស្ថាន ក្រុមខ្មាន់កាំភ្លើងបានទម្លាយជញ្ជាំងសកលវិទ្យាល័យ Bacha Khan មានទីតាំងក្នុងខេត្ត Khyber Pakhtunkhwa បន្ទាប់មកពួកគេបានចូលទៅក្នុងអាគារសកលវិទ្យាល័យនិងបើកការបាញ់ទៅសិស្ស គ្រូបង្រៀនក្នុងបន្ទប់រៀន និងបន្ទប់ស្នាក់នៅ។ អធិការប៉ូលិសលោក Saeed Wazir និយាយថា និស្សិតប្រហែល៧០ភាគរយត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ ប៉ុន្តែក្រុមខ្មាន់កាំភ្លើងនៅបន្តលាក់ខ្លួន ហើយគេមិនទាន់ដឹងពីចំនួនខ្មាន់កាំភ្លើងពិតប្រាកដទេ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប៉ាគីស្ថានតែងជួបប្រទះអំពើហិង្សាបាញ់បោះស្ទើរតែរាល់ថ្ងៃ ហើយការបាញ់ប្រហារនៅតាមសាលារៀនគឺមានជាញឹកញយ។ ជាក់ស្ដែងនោះកាលពីឆ្នាំ២០១៤ ក្រុមខ្មាន់កាំភ្លើងបានវាយប្រហារនៅក្នុងសាលារៀនមួយកន្លែង ដោយបានសម្លាប់សិស្សអស់ច្រើនជាង១៣៤នាក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2336.txt

រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសថាខ្លួននឹងសាងសង់រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរចំនួនពីរនៅពេលខាងមុខនេះ ហើយរោងចក្រនីមួយៗ អាចផលិតថាមពលបាន ១ពាន់ម៉េហ្កាវ៉ាត់ឯណោះ។ ការប្រកាសសង់រោងចក្រអគ្គិសនីនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិទណ្ឌដកទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់កាលពីសប្តាហ៍មុន។

លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ បើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua អ៊ីរ៉ង់ត្រៀមសង់រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ចំនួនពីរនៅពេលខាងមុខនេះ។ អ្នកនាំពាក្យស្ថាប័នថាមពលអាតូមិកអ៊ីរ៉ង់បានបញ្ជាក់ថា រោងចក្រថាមពលនេះអាចផលិតថាមពលអគ្គិសនីបាន ១ពាន់ម៉េហ្កាវ៉ាត់ ឯណោះ ហើយការសង់រោងចក្រនេះនឹងចាប់ផ្តើមនៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរនេះនឹងត្រូវសាងសង់ឡើងស្ថិតក្រោមការសហការរវាងចិន និងអ៊ីរ៉ង់។ បណ្តាប្រទេសឯទៀតមានមកពីអឺរ៉ុប និងរដ្ឋអាស៊ីដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ជាដើមបានបង្ហាញការត្រៀមខ្លួនស្រេចហើយដើម្បីសហការជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ គេរំពឹងថា ការបន្តសាងសង់រោងចក្រថាមពលអគ្គិសនីនេះនឹងជួយឲ្យអ៊ីរ៉ង់ពង្រឹងការផលិតថាមពលក្នុងស្រុក និងទាក់ទាញការវិនិយោគថ្មីពីបរទេសផង។ តាមពិតទៅ អ៊ីរ៉ង់ប្រកាសសាងសង់រោងចក្រថ្មីនេះ ក្រោយពេលដែលទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិសម្រេចដកចេញកាលពីសប្តាហ៍មុន។ ការដកទណ្ឌកម្មនេះដែរ ក៏លេចជារូបរាងឡើង ក្រោយពេលដែលអ៊ីរ៉ង់អនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លអ៊ែរខែកក្កដាឆ្នាំមុនដែលរួមបង្កើតឡើងដោយអ៊ីរ៉ង់និងមហាអំណាចប្រាំបូកមួយផង។ ការដករាល់ការហ៊ុំព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ នឹងផ្តល់ឱកាសឲ្យប្រទេសនេះភ្ជាប់ខ្លួនទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិនិងបើកទ្វារទទួលវិនិយោគបរទេសផង។ កាលពីខែមុនអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសម្តងដែរថា រុស្ស៊ីត្រៀមសហការជាមួយអ៊ីរ៉ង់ផ្ទាល់ដើម្បីសាងសង់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដែរ។ ហើយភាគីទាំងពីរបានបន្តពិភាក្សាគ្នាដើម្បីលើកស្ទួយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងរុស្ស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់ផង។ ក្រៅពីការសហការលើវិស័យថាមពល និងពាណិជ្ជកម្ម អ៊ីរ៉ង់ចាប់ផ្តើមនាំអាវុធមកពីរុស្ស៊ីវិញផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ និងការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់បានធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសឈូងសមុទ្រ និងអ៊ីស្រាអែលព្រួយបារម្ភខ្លាំង។ រដ្ឋទាំងនេះជឿថា អ៊ីរ៉ង់មិនបោះបង់មហិច្ឆតាផលិតអាវុធនុយក្លអ៊ែររបស់ខ្លួនឡើយ ទោះជាមានកិច្ចព្រមព្រៀងដូច្នេះក្តី។ ប៉ុន្តែក្រុងតេហេរ៉ង់ បានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា ខ្លួនមានបំណងប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរបម្រើផលប្រយោជន៍ស៊ីវិល គ្មានមហិច្ឆតាផលិតអាវុធនុយក្លអ៊ែរទេ។ ហើយការអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរកន្លងមក បង្ហាញពីឆន្ទៈនិង កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ក្នុងការបំពេញតាមកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិ៕ លោក សៅ ផលនិស្ស័យលម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2337.txt

រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតគ្រោងនឹងបណ្ដេញចេញជនភៀសខ្លួននិងជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលបានចូលទឹកដីស៊ុយអែតក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ។ ពួកគេទាំងនោះមិនបាន សិទ្ធិជ្រកកោននៅស៊ុយអែតនោះទេ ដូច្នេះពួកគេត្រូវតែចាកចេញ។ នេះក៏ជាផ្នែកមួយនៃវិធានការ ទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួនចូលមកតំបន់អឺរ៉ុបយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេង ហើយវាបានបង្កការគំរាមកំហែងខ្លាំងដល់ប្រទេសអឺរ៉ុប ជាពិសេសបង្កបញ្ហាភេវរកម្មតែម្ដង។

ជនភៀសខ្លួនជាង៨ម៉ឺននាក់នឹងត្រូវចាកចេញពីទឹកដីស៊ុយអែត ក្រោយពេលរដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតបដិសេដសំណើរសុំសិទ្ធិជ្រកកោនរបស់ពួកគេ។ ស៊ុយអែតដែលបានទទួលជនភៀសខ្លួនយ៉ាងច្រើននាពេលកន្លងមក នឹងចាត់វិធានការក្ដៅចំពោះលំហូរនៃជនភៀសខ្លួនទាំងនោះ ដោយរួមមានទាំងការបណ្ដេញចេញផងដែរ ដើម្បីចៀសវាងការបង្កការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃស៊ុយលោក Anders Ygeman និយាយថា៖« យើងបានពិភាក្សាថានឹងបណ្តេញចេញតែចំនួន៦ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ តែចំនួននេះកើនដល់ទៅ៨ម៉ឺននាក់។ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត បានបញ្ជាឲ្យប៉ូលិសនិងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធធ្វើសកម្មភាពក្នុងការបណ្ដេញចេញលើកនេះ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ជនភៀសខ្លួននិងជនអន្តោរប្រវេសន៍ប្រហែល ១៥ម៉ឺននាក់បានធ្វើដំណើរទៅដល់ស៊ុយអែត។ ស៊ុយអែតគឺជាសមាជិកអឺរ៉ុបមួយដែលបានទទួលយកជនភៀសខ្លួនច្រើនជាងគេ បើប្រៀបធៀបនឹងចំនួនប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ ចំនួនជនភៀសខ្លួនដែលមានវាសនាទៅដល់ទឹកដីស៊ុយអែតមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្នុងមួយរយៈពេលចុងក្រោយ។ នេះក៏ព្រោះតែ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតបានចាប់ផ្ដើមចាត់វិធានការត្រួតពិនិត្យអត្តសញ្ញាណ នៅតាមព្រំដែនកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា។ ត្រលប់មកវិញ ការបណ្ដេញចេញដែលមានលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំបែបនេះ កើតឡើងចំពេលដែលប្រទេសអឺរ៉ុបកំពុងតែស្វះស្វែងរកដំណោះស្រាយសម្រាប់វិបត្តិជនភៀសខ្លួនរាប់ពាន់នាក់ដែលបានមកដល់ឆ្នេរសមុទ្រប្រទេសក្រិក។ ជនភៀសខ្លួនទាំងនោះភាគច្រើនមកពីប្រទេសដែលកំពុងតែហែកហួរដោយជម្លោះនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមានស៊ីរី អ៊ីរ៉ាក់និងអាហ្វហ្កានីស្ថានជាដើម។ ពួកគេបានផ្សងគ្រោះថ្នាក់ ឆ្លងកាត់អាកាសធាតុត្រជាក់ គ្រោះធម្មជាតិ ឬក៏លិចទូកនៅលើលំហសមុទ្រ។ វិបត្តិជនភៀសខ្លួនហាក់មិនទាន់ស្រាកស្រាន្តនៅឡើយទេ ទោះជាអឺរ៉ុបបានដាក់ចេញវិធានការមួយចំនួនក្នុងការទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួន។ អឺរ៉ុបថែមទាំងឲ្យលុយតួកគីជាង ២ពាន់លានដុល្លារដើម្បីទប់ស្កាត់ជនភៀសខ្លួនស៊ីរីឲ្យនៅត្រឹមទឹកដីតួកគី។ ប៉ុន្តែវិធានការនេះហាក់ដូចជាមិនទទួលបានផលគាប់ចិត្តនោះទេ។ វិបត្តិជនភៀសខ្លួននេះក៏បានគំរាមកំហែងដល់កិច្ចព្រមព្រៀង Schengen ដែលរំលាយចោលការត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែនរវាងប្រទេសអឺរ៉ុបផងដែរ។ ដោយសារមូលហេតុនេះ ទើបប្រទេសអឺរ៉ុបខ្លះបានចាប់ផ្ដើមរឹតបន្តឹងតាមព្រំដែនឡើងវិញ ចៀសវាងការជ្រៀតចូលរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមដែលបន្លំមកជាមួយជនភៀសខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2338.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសលោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន (David Cameroon) នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា បានប្រកាសថា ស្ត្រីឥស្លាមដែលមិនបានរៀនភាសាអង់គ្លេសច្រើន នឹងប្រឈមមុខការនិរទេសចេញពីទឹកដីអង់គ្លេស។ អង់គ្លេសយល់ថា ការចេះភាសាអង់គ្លេសបង្កភាពងាយស្រួលក្នុងទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ ជាពិសេសអាចចៀសផុតពីការបោកបញ្ឆោតរបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។

នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដេវីដ ខេមើរ៉ូន បញ្ជាក់ថា វាជាតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការចេះភាសាអង់គ្លេសរបស់ស្ត្រីឥស្លាម ប្រសិនបើពួកគេមិនចង់និរទេសចេញពីអង់គ្លេសទេនោះ។ លោកបន្តថា ការមិនចេះភាសាអង់គ្លេស នឹងធ្វើឲ្យអ្នកទាំងនោះងាយស្រួលរងការបោកបញ្ឆោតពីសំណាក់ក្រុមជ្រុលនិយម ជាពិសេសក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម ឬក្រុមដែស្ហ (Daesh)។ តាមពិតទៅ អង់គ្លេសមានច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ ដែលតម្រូវឲ្យប្ដីប្រពន្ធត្រូវតែចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេស មុនចូលមករស់នៅជាមួយគ្រួសារពួកគេ។ ប៉ុន្តែលោក ខេមេរ៉ូន ចង់ឲ្យមានការធ្វើតេស្តសាកល្បងសមត្ថភាព ក្រោយពេលពួកគេទាំងនោះចូលមករស់នៅទឹកដីអង់គ្លេសបានរយៈពេលពីរឆ្នាំកន្លះ។ ការធ្វើតេស្តនេះ គឺដើម្បីឲ្យប្រាកដថា ជនអន្តោប្រវេសន៍ទាំងនោះអាចប្រើភាសាអង់គ្លេសបាន។ លោកថា៖«អ្នកមិនអាចធានាថាអ្នកអាចរស់នៅក្នុងទឹកដីអង់គ្លេសបានទេ ប្រសិនបើអ្នកមិនខំពង្រឹងភាសាអង់គ្លេស»។ ការលើកឡើងខាងលើរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស កើតឡើងខណៈដែលសមាជិកបក្សអភិរក្សរបស់លោក ខេមេរ៉ូន ដាក់ចេញគម្រោងដែលមានទឹកប្រាក់២០លានអឺរ៉ូ សម្រាប់ជួយដល់ស្ត្រីនៅតាមសហគមន៍ដាច់ស្រយាលនានា ចូលរួមក្នុងសង្គមអង់គ្លេស។ យោងតាមការប៉ាន់ស្មានរបស់រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស មានស្ត្រីឥស្លាមជិតពីរសែននាក់ ចេះអង់គ្លេសតិចតួច ឬមិនចេះតែម្ដង ខណៈជនម៉ូស្លីមរស់នៅក្នុងអង់គ្លេសមានប្រហែល២.៧លាននាក់ ក្នុងចំណោមប្រជាជនអង់គ្លេស៥៣លាននាក់។ យ៉ាងណាមិញ អ្វីដែលធ្វើឲ្យលោក ខេមេរ៉ូន ព្រួយបារម្ភនោះគឺ ស្ត្រីម៉ូស្លីមដែលមានសូវចេះភាសាអង់គ្លេសទាំងអស់នោះ អាចនឹងធ្លាក់ចូលអន្ទាក់របស់ក្រុមជ្រុលនិយមបានយ៉ាងស្រួល។ ថ្លែងទៅកាន់វិទ្យុ BBC លោក ខេមេរ៉ូន ថា៖«ប្រសិនបើអ្នកមិនអាចនិយាយអង់គ្លេសបាន អ្នកអាចនឹងពិបាកក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន ហើយអ្នកនឹងងាយទទួលយកសារពីក្រុមជ្រុលនិយមមិនខានឡើយ»។ ប៉ុន្តែលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ខេមេរ៉ូន ក៏បានបកស្រាយដែរថា មិនមែនរាល់ស្ត្រីដែលមិនចេះភាសាអង់គ្លសទាំងនោះ អាចក្លាយជាក្រុមជ្រុលនិយមទាំងអស់នោះទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2339.txt

សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកចំនួនពីរគឺ ជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូងបានសម្រេចជាប្រវតិ្តសាស្ត្រលើកិច្ចព្រមព្រៀងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីបម្រើផ្លូវភេទកូរ៉េខាងត្បូងដែលត្រូវទាហានជប៉ុនបង្ខំកាលពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ទំនាក់ទំនងជប៉ុន-កូរ៉េខាងត្បូងនឹងកាន់តែរីកចម្រើន និងជិតស្និទ្ធ ហើយឥទ្ធិពលអាមេរិក នឹងត្រូវបានពង្រឹងបន្ថែម ដើម្បីទប់ទល់នឹងអំណាចរបស់ចិន ក៏ដូចជាការដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ។

នៅទីបំផុត ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងជាផ្លូវការ និងជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីទាសករកូរ៉េខាងត្បូងដែលត្រូវទាហានជប៉ុនធ្វើបាបសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ ជប៉ុនព្រមបង់សំណងជំងឺចិត្ត ៨.៧លានដុល្លារអាមេរិក ដល់ជនរងគ្រោះ និងទទួលស្គាល់ថាវាជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួន។ តាមពិតទៅ ការឈានមកដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក៏ដោយសារតែមានការជំរុញពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់ប្រទេសទាំងពីរផងដែរ ។ គេប្រហែលជាចាំបានថា កាលពីខែមិនា ឆ្នាំ២០១៤ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ធ្លាប់បានបញ្ចុះបញ្ចូលប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកស្រី ផាក ហ្គនហេ (Park Geun Hye) ឲ្យយល់ព្រមលើការចរចាត្រីភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក ស្ហ៊ិនហ្សូ អាបេ (Shinzo Abe) តែលោកស្រី ផាក បានបដិសេធ ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយមានការចរចាជាសម្ងាត់មក ជំនួបទ្វេភាគីរវាងលោកស្រី ផាកនិងលោក អាបេ ដែលបានធ្វើឡើងនៅឯទីក្រុងសេអ៊ូលកាលពីខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ បានបើកផ្លូវឲ្យមានការដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីបម្រើផ្លូវភេទកូរ៉េខាងត្បូងនៅពេលនោះដែរ។ ការមើលមុខគ្នាមិនត្រូវរបស់ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងនាពេលកន្លងមក បានធ្វើឲ្យអាមេរិកមានការខ្វល់ខ្វាយយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសគឺចំពេលដែលមហាយក្សចិន កំពុងតែបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនផងដែរនោះ ។ នេះមានន័យថា អាមេរិកត្រូវតែបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសទាំងពីរ ងាកមកចរចាពង្រឹងទំនាក់ទំនងគ្នាឡើងវិញ ។ អាមេរិកដែលមានកងទ័ពដល់ទៅ៧៥០០០នាក់នៅជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង ពិតជាចង់ឲ្យប្រទេសទាំងពីរស្និទ្ធស្នាលជាមួយគ្នា ដ្បិត អាមេរិកអាចបន្តវត្តមានទ័ពរបស់ខ្លួនដោយស្រួល និងពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ។ ពេលនេះ អាមេរិកដែលកំពុងលូកដៃក្នុងសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ពិតជាត្រូវការយ៉ាងចាំបាច់នូវការគាំទ្រពីសំណាក់រដ្ឋាភិ បាលកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនក្នុងការទប់ទល់ជាមួយឥទ្ធិពលចិនក្នុងតំបន់ ។ ក្រៅពីនេះ ការខិតចូលកាន់តែជិតរវាងជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងក្លាយជាសម្ពាធថ្មីមួយទៀតសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង ក្នុងករណីការចរចាកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរដែលកំពុងជាប់គាំងតាំងពីឆ្នាំ២០០៩មក ។ ការឯកភាពគ្នារវាងជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូងពិតជាមានប្រយោជន៍ខ្លាំងដល់អាមេរិក ក្នុងការប្រឈមមុខនឹងចិនដែលនៅក្រោយកូរ៉េខាងជើងរហូតមក ។ ដូច្នេះហើយ បានជាលោក អូបាម៉ា តែងប្រាប់លោកស្រីផាក និងលោក អាបេ ឲ្យទុកការមិនចុះសម្រុងគ្នាដោយឡែកសិន ហើយបន្តទំនាក់ទំនងល្អទៅមុខ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_234.txt

សិង្ហបុរីបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង F-15SG ចំនួនពីរគ្រឿង ដើម្បីអមដំណើរជើងហោះហើរ Air India Express ដែលនៅឆ្ងាយពីតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅ បន្ទាប់ពីយន្តហោះនេះត្រូវបានគំរាមកំហែងដោយគ្រាប់បែក។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិសិង្ហបុរី លោក Ng Eng Hen បានលើកឡើងនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលាថា យន្តហោះចម្បាំង F-15SG ពីរគ្រឿងរបស់កងទ័ពអាកាសសិង្ហបុរីបានចេញដំណើរ និងអមដំណើរ Air India Express ជើងហោះហើរ AXB684 បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានទទួលអ៊ីមែលជូនដំណឹងថាមានគ្រាប់បែកនៅលើយន្តហោះ។ នេះជាលើកទីបី ក្នុងរយៈពេល២ថ្ងៃដែលយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ឥណ្ឌា ត្រូវបានគេគំរាមបំផ្ទុះ។ លោក Ng បានលើកឡើងថា យន្តហោះឥណ្ឌាបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាពនៅព្រលានយន្តហោះ Changi នៅម៉ោង ១០:០៤ យប់ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា។ ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់សិង្ហបុរី និងក្រុមកម្ចាត់ជាតិផ្ទុះត្រូវបានដំណើរការ។ លោក Ng បាននិយាយថា៖ «ក្រោយពេលចុះចត យន្តហោះនេះត្រូវបានប្រគល់ទៅប៉ូលិសអាកាសយានដ្ឋានដើម្បីស្រាជ្រាវ»។ ប៉ូលីសអាកាសយានដ្ឋាន Changi បានត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខ ហើយមិនបានរកឃើញវត្ថុគំរាមកំហែងនៅលើយន្តហោះនោះទេ ប៉ុន្តែនៅតែបន្តស៊ើបអង្កេត។ Air India មិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណើសុំបំភ្លឺទេ។ នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយនៅលើបណ្តាញសង្គម ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានប្រកាសថា ជើងហោះហើរមួយទៀតនៃជើងហោះហើររបស់ខ្លួនទៅកាន់ទីក្រុងឈីកាហ្កោ អាម៉េរិក បានចុះចតនៅប្រទេសកាណាដានៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា បន្ទាប់ពីទទួលបានអ៊ីមែលគំរាមកំហែង។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air India និងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ឥណ្ឌាផ្សេងទៀតត្រូវបានគំរាមកំហែងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះ។ ជើងហោះហើររបស់ Air India ពី Mumbai ទៅកាន់ New York នៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ត្រូវបង្វែរទៅ Delhi បន្ទាប់ពីមានការគំរាមកំហែងដោយគ្រាប់បែក។ IndiGo ដែលជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តម្លៃទាបរបស់ឥណ្ឌាត្រូវបានគំរាមកំហែងដូចគ្នានៅលើជើងហោះហើរពីរទៅកាន់ Jeddah ក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងទីក្រុង Muscat ក្នុងប្រទេសអូមែន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2340.txt

រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានបញ្ជូនទ័ពជាច្រើនទៅកាន់តំបន់ភាគខាងជើងទៅសង្គ្រោះប្រជាជននៅតំបន់ ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុន។ ប្រជាជនជាច្រើនត្រូវបានជម្លៀសចេញពីផ្ទះសម្បែង ខណៈទីក្រុងទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ York បានលិចលង់ដោយទឹកជំនន់ដែរ។

លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសលោក ដេវីដ ខេមឺរ៉ូន បានប្រកាសបញ្ជូនទ័ពបន្ថែមទៅកាន់តំបន់រងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរដោយទឹកជំនន់នៅភាគខាងជើងប្រទេស។ លោក ខេមឺរ៉ូន ប្រកាសដូចនេះ ក្រោយពេលប្រជុំបន្ទាន់ជាមួយគណៈកម្មាធិការសង្គ្រោះ COBRA ជុំវិញគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ ដែលកំពុងក្លាយជាបញ្ហាធំនៅក្រោយបុណ្យ Christmas ។ សារព័ត៌មានជាច្រើនរបស់អង់គ្លេសបានចុះផ្សាយថា លោក ខេមឺរ៉ូន នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់លិចលង់ក្នុងទីក្រុង York ខណៈដែលទឹកទន្លេបានពេញប្រៀបច្រាំង ហើយក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់កំពុងតែញាប់ដៃជើងក្នុងការជួយសង្គ្រោះប្រជាជន ។ ទីក្រុងឧស្សាហកម្មនៅតំបន់ Leeds និង Manchester ក៏ដូចជាទីក្រុងតូចៗដែលនៅជុំវិញនោះ ក៏បានលិចលង់ដោយទឹកជំនន់ផងដែរ។ នៅក្នុងទីក្រុង York មានទីតាំងប្រហែល៣៥០០កន្លែង ដែលកំពុងតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ហើយមជ្ឈមណ្ឌលពិសេសត្រូវបានបង្កើតឡើងជាទីជម្រកសម្រាប់អ្នកដែលភៀសខ្លួនចេញពីទឹកជំនន់។ ផ្ទះសម្បែងច្រើនជាង៧ពាន់ខ្នង នៅGreater Manchester និង Lancashire បានដាច់ចរន្តអគ្គិសនីទាំងអស់។ ចំណែកឯក្នុងទីក្រុង Rochdale អាជ្ញាធរបានស្នើសុំឲ្យប្រជាជនបិទភ្លើងដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់បុណ្យ Christmas ដើម្បីជួយសន្សំសំចៃអគ្គិសនី ។ លើសពីនេះ កងទ័ពចំនួន២០០នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅជួយកងទ័ពចំនួន៣០០នាក់ផ្សេងទៀតដែលកំពុងជួយតំបន់ដែលរងគ្រោះស្រាប់។ កងទ័ពទាំងអស់ នឹងសហការជាមួយក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ដែលកំពុងធ្វើការ ចាប់តាំងពីមានការព្យាករណ៍ពីកម្រិតទឹកភ្លៀងមក។ មួយវិញទៀត កងទ័ព១ពាន់នាក់ ក៏ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្រោមការប្រុងជើងការខ្ពស់ ដើម្បីត្រៀមចេញអន្តរាគមន៍ បើសិនស្ថានភាពទឹកជំនន់កាន់តែអាក្រក់។ ការព្រមានពីទឹកជំនន់របស់អាជ្ញាធរមានរហូតដល់ទៅ ២០០លើកហើយ ដែលត្រូវបានគេប្រកាសនៅអង់គ្លេស និងវេល ។ ក្នុងចំណោមការព្រមានទាំងអស់ មានការព្រមានចំនួន២៤លើក ដែលមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរដែលអាចគំរាមកំហែងដល់ជីវិត។ បើតាមអ្នកព្យាករណ៍ធាតុអាកាស កម្រិតទឹកទន្លេនឹងបន្តកើនឡើង មុនពេលស្រកចុះនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ។ មានន័យថា ទឹកជំនន់ នឹងបន្តយាយីទីតាំងមួយចំនួននៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះទៀត៕ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2341.txt

បើទោះជាអាមេរិក មិនមែនជាភាគីពាក់ព័ន្ធនៃជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងក៏ដោយ អាមេរិក ត្រូវបានគេ មើលឃើញថាជាតួអង្គមួយដ៏សំខាន់ដែលប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយវាតទីរបស់ចិនក្នុងតំបន់ជម្លោះ។ តែប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះអាមេរិក បានអវត្តមានក្នុងការបញ្ជួននាវាល្បាតរបស់ខ្លួនមកកាន់តំបន់ជម្លោះ ខណៈចិនកំពុងតែបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនកាន់តែខ្លាំង ដែលអវត្តមាននេះ បានទទួលការរិះគន់ពីស្ថាប័ន ពាក់ព័ន្ធកំពូលរបស់អាមេរិកខ្លួនឯងផ្ទាល់។

នៅថ្ងៃទី០៨ មករា ម្សិលមិញ ប្រធានរដ្ឋសភាអាមេរិកចេញពីបក្សសាធារណៈរដ្ឋលោក ប៉ូល រ្យ៉ាន (Paul Ryan) បានរិះគន់រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលបានយឺតយ៉ាវក្នុងការប្រតិ បត្តិការនូវនាវាល្បាតទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយសារគោលនយោបាយកាត់បន្ថយនាវារបស់លោកអូបាម៉ា។ ការរិះគន់នេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីចិន បានបញ្ជូនយន្តហោះរបស់ខ្លួនទៅកាន់តំបន់ ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាបន្តបន្ទាប់ដែលបានគំរាមកំហែងដល់សិទ្ធិសេរីភាពនៃការហោះហើរ។ សកម្មភាពវាតទីរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង កំពុងតែក្លាយជា ប្រធានបទក្តៅមួយដែលធ្វើឲ្យមានការរង្គោះរង្គើរគ្នានៅក្នុងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៃរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ិនតោន។ ហើយចុងក្រោយនេះ កាលពីថ្ងៃទី០៦ មករា កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានបញ្ជូនយន្តហោះរបស់ខ្លួនបន្ថែម បន្ទាប់ពី បានហោះហើរកាលពីថ្ងៃទី០២ ខែមករា កន្លងទៅ ទៅកាន់ថ្មប៉ប្រះ Fiery Cross ដែលស្ថិតនៅក្នុងបណ្តុំកោះស្ព្រាតលីដែលជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រដ្ឋពាក់ព័ន្ធអាស៊ានដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិករួមមានវៀតណាម និងហ្វីលីពីន បានថ្កោលទោស និងចាត់ទុកសកម្មភាពចិនថាបានគំរាមកំហែងសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងសិទ្ធិសេរីភាពនៃការហោះហើរ និងនាវាចរណ៍។ តែរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក មិនបានបង្ហាញពីចំណាត់ការណាមួយដើម្បីឆ្លើយតបទៅ នឹង សកម្មភាពដ៏គឃ្លើនរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះនោះទេ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក ប៉ូល រ្យ៉ាន បានរិះគន់រដ្ឋបាលលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ាយ៉ាងខ្លាំងពីគោលនយោ បាយកាត់បន្ថយនៃការបញ្ជូននាវាល្បាត ជាពិសេសទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីធានាពីតុល្យការ នៃអំណាចជាមួយនឹងចិន។ លោក ប៉ូល បានបន្ថែមទៀតថា ភាពអសកម្មនេះ បានបង្ហាញថា អាមេរិក ពិតជាត្រូវការកងទ័ព និងទាហានជើងទឹកដ៏រឹងម៉ាំ និងគោលនយោបាយការបរទេសមួយពិតប្រាកដដែលរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន មិនមាន។ ឆ្លៀតឱកាសនេះ បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណៈរដ្ឋ និងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកលោក Marco Rubio បានប្រលូកពាក្យសម្តីថា ប្រសិនបើ លោក ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានាធិបតី លោក នឹងបញ្ជូននាវាបន្ថែម ទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីប្រជែងនឹងចិន ដោយសហការជាមួយនឹង សម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះដែនអធិបតេយ្យរវាងរដ្ឋអាស៊ានដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ ជម្លោះនេះ បានអូសបន្លាយជាច្រើន ទសវត្សរ៍ហើយ ដ្បិតចិន បានទាមទារស្ទើរតែតំបន់ទាំងស្រុងតាមកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ ខណៈរដ្ឋអាស៊ាន ទាមទារដោយយោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥ កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ិនតោន ក៏បានបញ្ជូននាវាល្បាតរបស់ខ្លួនក្រោម ហេតុផលនៃការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍អន្តរជាតិនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលក្បែរនឹងកោះសិប្បនិម្មិតដែលបានសាងសង់នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះផងដែរ។ ហើយអាមេរិក ក៏បានសន្យាថានឹងបញ្ជូននាវាល្បាតរៀងរាល់ត្រីមាសម្តងផងដែរ។ តែចុងក្រោយនេះគេមិនទាន់ឃើញមាន វត្តមាន នាវាអាមេរិកណាមួយ មកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅឡើយនោះទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2342.txt

ថ្មីៗនេះ ទស្សនាវដ្តីអក្សរសាស្ត្រនិងនយោបាយអង់គ្លេសLondon Review of Books បានចុះផ្សាយអត្ថបទរបស់លោក Seymour Hersh ជាអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក ដែលបានលើកឡើងថា មន្ទីរប៉ង់តាហ្កូនអាមេរិកដឹងច្បាស់ថា តួកគីគឺជាឧបសគ្គក្នុងយុទ្ធនាការកំចាត់ក្រុមជីហាតរដ្ឋ-ស្លាម ឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) នៅស៊ីរី។ យោងតាមអ្នកសារព័ត៌មានរូបនេះ តួកគីបានប្រែក្លាយគម្រោងជំនួយអាវុធដែលអាមេរិកជួយក្រុមប្រឆាំងលោកអាសាដ អោយបានទៅជាប្រយោជន៍របស់ក្រុមប្រឆាំងទាំងអស់ ក្នុងនោះក៏មានសាខាក្រុមអាល់កៃដានៅស៊ីរីផងដែរ។

សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោកស្រី ព្រំសឿន សូលីណា៖ បើសិនជាតួកគីពិតជាបានកែប្រែគម្រោងអាវុធដែលអាមេរិកចង់ជួយក្រុមប្រឆាំង ដោយយកគម្រោងនេះទៅជួយក្រុមអាល់កៃដាមែននោះ វាជាស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ណាស់ សម្រាប់យុទ្ធនាការប្រឆាំងក្រុមភេរវជននៅស៊ីរី។ យោងតាមអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក Seymour Hersh ទាហានអាមេរិកចង់អោយអ្នកដឹកនាំអាមេរិកបានយល់ថា បើលោកអាសាដចុះពីអំណាច នោះស៊ីរីនឹងធ្លាក់ក្នុងភាពចលាចលធ្ងន់ធ្ងរ ពេលដែលក្រុមជ្រុលនិយមឡើងកាន់អំណាច។ អ្នកកាសែតអាមេរិកSeymour Hersh បានកត់ត្រាពាក្យពេចន៍របស់ឧត្តមសេនីយ៍ឯកMichael Flynn ជាមេបញ្ជាការចារកិច្ចផ្នែកការពារជាតិរបស់អាមេរិក។ មេយោធាចារកិច្ចរូបនេះបាននិយាយថា ក្រុមប្រឆាំងនឹងលោកអាសាដនៅស៊ីរីស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមជីហាត ហើយតាមព្រំដែនតួកគីវិញ អាជ្ញាធរតួកគីមិនសូវប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់ការហូរចូលនៃសកម្មជនប្រយុទ្ធជាពលរដ្ឋបរទេស និងអាវុធយុទ្ធភណ្ឌប៉ុន្មានទេ។ យើងមិនមែនទើបនឹងលឺលើកដំបូងទេ ចំពោះរឿងថាតួកគីហៃអើមិនសូវចង់កំចាត់ក្រុមដែស្ហ។ អតីតមេក្រុមដែស្ហម្នាក់ឈ្មោះKerim Amara ជាជនជាតិទុយនីស៊ី បានប្រាប់សារព័ត៌មានSputnik ដែរថា តួកគីថែមទាំងបានជួយសម្រួលក្រុមដែស្ហ អោយជ្រើសរើសបានមនុស្ស ចូលមកជួយប្រយុទ្ធក្នុងក្រុមខ្លួនទៀតផង។ មេក្រុមដែស្ហ Kerim Amara ត្រូវបានកងកម្លាំងកៀឌីស្ថានចាប់ខ្លួននៅស៊ីរី។ អតីតមេក្រុមជីហាតរូបនេះបានចូលបម្រើក្រុមភេរវជនរដ្ឋអ៊ីស្លាម ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ក្រោយមានចលនាបដិវត្តន៍នៅទុយនីស៊ី។ មេក្រុមជីហាតនេះបន្ថែមថា តួកគីនិងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានជួយជាស្បៀងដល់កងកម្លាំងក្រុមភេរវជន ហើយកន្លងមក តួកគីក៏បានដោះលែងភេរវជន១៨០នាក់ ដើម្បីលោះយកបុគ្គលិកកុងស៊ុលតួកគីនៅអ៊ីរ៉ាក់៤៩នាក់ ដែលក្រុមភេរវជនចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំងទៀតផង។ ស្តាប់ការអះអាងរបស់អតីតមេក្រុមដែស្ហ និងអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក Seymour Hersh យើងឃើញថា សមរភូមិស៊ីរីពិតជាច្របូកច្របល់ណាស់។ ខណៈក្រុមប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តកំពុងកំចាត់ក្រុមដែស្ហ តួកគីឯណោះវិញបែរជាមានឈ្មោះដូចអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដែរថា បានជួយក្រុមដែស្ហ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ខាងទាហានអាមេរិកក៏ចង់ប្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំអាមេរិកដែរថា រុស្ស៊ីនិងចិនមិនមែនជាសត្រូវអាមេរិកទេ តែជាសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងយុទ្ធនាការកំចាត់ភេរវកម្ម។ ផ្ទុយទៅវិញ មេយោធាចារកិច្ច លោក Michael Flynn មានអារម្មណ៍ថា រដ្ឋបាលលោកអូបាម៉ាហាក់មិនចង់លឺការពិតទាំងនេះទេ។ រដ្ឋបាលលោកអូបាម៉ាចង់អោយលោកអាសាដចុះពីអំណាច តែក៏មិនចង់អោយនយោបាយស៊ីរីធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃក្រុមជ្រុលនិយមដែរ។ ប៉ុន្តែ ទាហានអាមេរិកប្រាប់ថាថា ក្រុមជ្រុលនិយម ក្រុមជីហាតសុទ្ធតែដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងស៊ីរី។ តើអាចមានអ្នកណាដែលសក្តិសមជាងលោកអាសាដ អាចឡើងមកកាន់កាប់ស៊ីរីបានប្រសើរជាងលោកអាសាដទៅ? តែបើអោយលោកអាសាដនៅបន្តអំណាច គឺផ្ទុយពីជំហររដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។ គិតចុះគិតឡើង អាមេរិកនៅតែមិនអាចរកដំណោះស្រាយអោយស៊ីរីបាន។ មិនពិបាកឆ្ងល់ទេបើអាមេរិកមិនចង់បើកភ្នែកមើលការពិតទាំងនេះ។ ម្យ៉ាងទៀត ខាងនយោបាយអន្តរជាតិវិញ អាមេរិកមិនសូវត្រូវគ្នានឹងចិន រឺរុស្ស៊ី ដែលកំពុងគាំទ្រលោកអាសាដទេ។ ដូច្នេះ រដ្ឋបាលលោកអូបាម៉ាប្រហែលពិបាកទទួលយករុស្ស៊ីនិងចិន មកធ្វើជាសម្ព័ន្ធមិត្ត តាមការយល់ឃើញរបស់ទាហានអាមេរិកណាស់៕ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោកស្រី ព្រំសឿន សូលីណា៖ សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោកស្រី ព្រំសឿន សូលីណា៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2343.txt

នៅសល់តែរយៈពេល២ថ្ងៃទៀតទេ តៃវ៉ាន់ នឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីនិងសភាថ្មីរបស់ខ្លួនហើយ ។ ការបោះឆ្នោត នេះអាចថាជាការកំណត់លើជោគវាសនាដែនកោះ និងជាការជ្រើសរើសដែលត្រូវពិចារណាឲ្យបានដិតដល់ ។ ប្រជាជនតៃវ៉ាន់នឹងជ្រើសរើសរវាងនយោបាយរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយចិនរបស់បក្សគួរមីងតាំង (KMT) ឬក៏នយោបាយផ្ដាច់ខ្លួនងាករកការប្រកាសឯករាជ្យរបស់បក្សប្រឆាំង ។

ជោគវាសនារបស់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ជាង២៣លាននាក់ នឹងត្រូវកំណត់ដោយការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ខាងមុខនេះ ខណៈបេក្ខជនប្រធានាធិបតីមកពីគណបក្សនយោបាយនានាកំពុងតែញាប់ដៃញាប់ជើងរៀបចំយុទ្ធនាការរកសំឡេងឆ្នោតរបស់ខ្លួន ។ ពួកគេបានបញ្ចេញសារនយោបាយជាច្រើនជាពិសេសទំនាក់ទំនងជាមួយចិនតែម្ដង។ គណបក្សសំខាន់ចំនួនពីរដែលជាគូប្រជែងស្រួចស្រាវ គឺបក្សគួរមីងតាំងនិងបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន។ បក្សទាំងពីរ បានបង្ហាញគោលនយោបាយផ្ទុយគ្នាលើទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងចិន។ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន (DPP) ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មានជំហររឹងត្អឹងក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយមហាយក្សចិន។ កន្លងមក បក្សនេះគំរាមថា អនាគតរបស់តៃវ៉ាន់គឺស្ថិតក្នុងកណ្តាប់ដៃប្រជាជនតៃវ៉ាន់ ២៣លាននាក់ ដែលរឿងនេះត្រូវបានចិនចាត់ទុកថាជាការប៉ុនប៉ងប្រកាសឯករាជ្យ។ ប្រសិនបើបក្សប្រឆាំង ឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឬសភានោះ ទំនាក់ទំនងរវាងចិននិងតៃវ៉ាន់ពិតជាកាន់តែរកាំរកូសមិនខាន ហើយការប្រឈមមុខគ្នាផ្នែកយោធាអាចនឹងកើតឡើងជាក់មិនខាន។ ដូចឃើញស្រាប់ហើយ កាំជ្រួចរាប់រយដើមរបស់ចិនប៉េកាំងត្រូវបានដាក់ពង្រាយតម្រង់មកគំរាមតៃវ៉ាន់ ។ ផ្ទុយពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន បក្សគូរមីងតាំងតែងមានជំហរទន់ភ្លន់ជាមួយចិន ដែលនេះជាមូលហេតុនាំឲ្យបក្សនេះ អាចធ្លាក់ប្រជាប្រិយភាព ។ តាំងពីបក្សនេះកាន់អំណាចនៅតៃវ៉ាន់មក ទំនាក់ទំនងចិន និងតៃវ៉ាន់មានភាពល្អប្រសើរ ជាពិសេសលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ដ្បិតតៃវ៉ាន់ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើទីផ្សារចិន។ លើសពីនេះ ជំនួបជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក Ma Ying-jeou និងប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីង នៅឆ្នាំ២០១៥ កាន់តែបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីគោលនយោបាយរបស់គណបក្សគូរមីងតាំងចំពោះចិន ។ ប៉ុន្តែប្រជាជនតៃវ៉ាន់ដូចជាមិនពេញចិត្តនឹងភាពជិតស្និទ្ធនេះទេ ពីព្រោះពួកគេគិតថា ចិនបញ្ចូលឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនតាមរយៈសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មប្រទេសទាំងពីរ ។ ជាក់ស្ដែងនោះ កាលពីខែមិនា ឆ្នាំ២០១៥ និស្សិតតៃវ៉ាន់រាប់ពាន់នាក់បានសម្រុកចូលសភា ដើម្បីតវ៉ាប្រឆាំង រដ្ឋាភិបាលដែលយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ដោយមិនពិភាក្សាឲ្យបានល្អិតល្អន់ជាមុន ។ ជារួម បញ្ហាឯករាជ្យជារឿងដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនតៃវ៉ាន់ទាំងមូល តែទំនាក់ទំនងជាមួយចិនក៏មិនអាចទុកចោលបានដែរ ។ មួយវិញទៀត វាមិនទាន់ដល់សម្រាប់តៃវ៉ាន់ ប្រកាសឯករាជ្យនោះទេ ព្រោះចិនមិនអាចសម្ងំស្ងៀមឡើយ។ ហើយចិនបានគំរាមរួចហើយថា បើតៃវ៉ាន់ហ៊ានប្រកាសឯករាជ្យ នោះខ្លួននឹងលើកទ័ពវាយទៅវាយដល់កោះហើយក្រសោបយកប៉េកាំងមិនខាន ។ នៅពេលនេះ តៃវ៉ាន់គួរតែផ្ដោតលើសេដ្ឋកិច្ចជាមុនសិន ពោលគឺខំពង្រឹងខ្លួនឲ្យរឹងមាំមុនពេលសម្រេចថាប្រកាសឯករាជ្យឬអត់ ៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2344.txt

ភ្នំពេញ៖ កូនស្រីច្បងរបស់មន្ត្រីព័ត៌មានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមួយរូបបានសរសេរលិខិតទៅលោកប្រធានាធិបតី សហរដ្ឋអាមេរិក Barack Obama ស្នើឲ្យលោកជួយអន្តរាគមន៍ ឲ្យមានការដោះលែងឪពុករបស់ខ្លួន គឺលោក មាជ សុវណ្ណារ៉ាដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំងនាក្រុងភ្នំពេញ។ នេះបើយោងតាមលិខិតដែលVOA បានទទួលនាព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

កូនស្រីច្បងរបស់លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា គឺកញ្ញា សុវណ្ណារ៉ា សុជាតាដែលកំពុងរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានរៀបរាប់ក្នុងលិខិតទៅកាន់លោកប្រធានាធិបតី Obama ថាឪពុករបស់ខ្លួនមិនបានប្រព្រឹត្តខុសអ្វីនោះទេដោយគ្រាន់តែធ្វើការផ្សព្វផ្សាយពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លិខិតដែលផ្ញើទៅកាន់លោក Obama នាថ្ងៃពុធក៏បានគូសបញ្ជាក់ថាការកាត់ទោសលើឪពុកខ្លួនគឺក្រោមការបង្គាប់បញ្ជាពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលក្តោបអំណាចជាង៣០ ឆ្នាំ។ នៅក្នុងលិខិតជាភាសាអង់គ្លេសទៅកាន់លោកObama កញ្ញា សុវណ្ណារ៉ា សុជាតា វ័យ១៦ឆ្នាំ បានសរសេរក្នុងន័យដើមយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំសូមស្នើឲ្យលោកជួយដោះលែងឪពុករបស់ខ្ញុំ មាជ សុវណ្ណារ៉ា ដែលជាពលរដ្ឋអាមេរិកនោះ។ គាត់ត្រូវបាន គេចោទដោយគ្មានកំហុស ថាបានបង្កើត «កុប្បកម្ម‍» និងកាត់ទោសដាក់ពន្ធនាគារ រយៈពេល២០ ឆ្នាំក្នុងមន្ទីរអប់រំកែប្រែព្រៃស ដែលមានសភាព ដុនដាបនិងពុករលួយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»។ សុវណ្ណារ៉ា សុជាតា ក៏បានរៀបរាប់ពីស្ថានភាពគ្រួសារខ្លួនដែលរស់នៅគ្មានឪពុកថាកំពុងស្ថិតក្នុង « ភាពអស់សង្ឃឹម និង ឈឺចាប់» ដោយសារតែម្តាយរបស់នាងត្រូវមើលថែប្អូនស្រីទាំងពីររបស់នាង និង មើលការខុសត្រូវ សារព័ត៌មានខ្មែរប៉ុស្តិ៍ (Khmer Post) តែម្នាក់ឯង។ ការផ្ញើលិខិតសុំអន្តរាគមន៍នេះកើតមានឡើងក្នុងខណៈពេលដែលលោកប្រធានាធិបតីអូបាម៉ាគ្រោងនឹងជួបប្រជុំជាមួយនឹងមេដឹកនាំអាស៊ាននៅរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ានៅពាក់កណ្តាលខែក្រោយ ហើយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្វើដំណើរទៅចូលរួមផងដែរ។ លោកមាជ សុវណ្ណារ៉ា មន្ត្រីព័ត៌មាននៃគណបក្សជំទាស់ ដែលមានសញ្ជាតិ អាមេរិកាំង និង សកម្មជន ១០រូប ផ្សេងទៀត ត្រូវបានតុលាការក្រុងភ្នំពេញ កាត់ទោស នាខែតុលាកន្លងមកនេះ ពីបទចូលរួមនិងធ្វើកុប្បកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលពេលដែលសកម្មជន គណបក្សជំទាស់ធ្វើបាតុកម្មរំដោះទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៤។ តុលាការបានដាក់ទោសលោកនិងសកម្មជនផ្សេងទៀត ពី៧ ដល់២០ឆ្នាំ ដោយសំអាងថា បានបង្កឲ្យមានអំពើហិង្សាធ្វើឲ្យមានអ្នកបម្រើការសន្តិសុខរបួសជាង៤០នាក់ក្នុងពេលប៉ះទង្គិចគ្នានោះ។ ទាក់ទិននឹងការស្នើសុំឲ្យមានការដោះលែងលោក មាជ សុវណ្ណារ៉ានេះ អ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន បានប្រាប់ VOA ថានេះគឺជាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិកាំង ក៏ប៉ុន្តែ វាមិនស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់ តុលាការកម្ពុជានោះទេ ហើយប្រទេសកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសឯករាជ្យមិនស្ថិតក្រោមបង្គាប់របស់ប្រទេសណានោះដែរ។ «នេះគឺជាសិទ្ធិរបស់គាត់។ ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋអាមេរិក អាចបញ្ចេញមតិរបស់គាត់ ឬក៏ធ្វើការស្នើសុំតាមស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធទៅតាមការយល់ឃើញរបស់គាត់ទៅណា។ហើយសម្រាប់កម្ពុជាយើង គឺគ្មានអ្វីអត្ថាធិប្បាយនោះទេដោយសារតែយើងជារដ្ឋអធិបតេយ្យហើយយើងធ្វើការ ចំណាត់ការតាមនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់របស់យើងជាធរមាន។ ហើយក្នុងនាមជារដ្ឋអធិបតេយ្យមិនស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធ ហើយក៏មិនមានការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅ ដែរបាទ!»។ លោក ជិន ម៉ាលីន បានការពារចំណាត់ការរបស់តុលាការកម្ពុជាចំពោះការកាត់ទោស លោកមាជ សុវណ្ណរ៉ា ដោយលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ជាទិដ្ឋភាពច្បាប់អ្នកដែលអាចវាយតម្លៃបានថាគាត់មានកំហុសឬគ្មានកំហុសមានពិរុទ្ធ ឬក៏គ្មាននោះគឺមានតែស្ថាប័នតុលាការទេអញ្ចឹងសម្រាប់សាម៉ីខ្លួនគឺគ្រាន់តែជាការយល់ឃើញជាលក្ខណៈឯកជនរបស់គាត់។ ប៉ុន្តែជាទិដ្ឋភាពផ្លូវច្បាប់គឺមានតែស្ថាប័នដែលមានសមត្ថកិច្ចនោះទេ។ ហើយប្រសិនជាគាត់យល់ថាឪពុករបស់គាត់មិនមានកំហុសឬមិនមានពិរុទ្ធនោះទេគឺគាត់អាចធ្វើការតតាំង ទៅតាមផ្លូវច្បាប់ និងសេរីភាពដែលច្បាប់បានផ្តល់ឱ្យ»។ មន្ត្រីនាំពាក្យរបស់ស្ថានទូតអាមេរិក គឺលោក Jay Raman បានបញ្ជាក់ប្រាប់VOA តាមរយៈសារអេឡិកត្រូនិកឬ

article_2345.txt

រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់ បានប្រកាសពីជោគជ័យក្នុងការរំដោះទីក្រុង រ៉ាម៉ាឌី (Ramadi) ពីក្រុមរដ្ឋឥស្លាម ឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) ក្រោយពេលប្រយុទ្ធគ្នាអស់ជាច្រើនខែមកហើយនោះ ។ ទង់ជាតិអ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានឃើញចងព្យួរនៅតាមអាគាររដ្ឋបាលក្នុងទីក្រុង ហើយពេលនេះ កងទ័ពកំពុងតែបោសសម្អាតគ្រាប់បែក ដែលបានដាក់បង្កៃដោយក្រុមជ្រុលនិយម។

លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ម្សិលមិញ កងទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ បានបណ្ដេញក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធរដ្ឋឥស្លាមចេញពីទីក្រុងរ៉ាម៉ាឌី និងបានរំដោះទីក្រុងនោះរួចរាល់ហើយ។ ជ័យជមុះ្ននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមរដ្ឋឥស្លាម បានចូលទៅកាន់កាប់តំបន់នោះតាំងពីខែឧសភាមកម្ល៉េះ។ លោក ឧត្តមសេនីយ៍ យ៉ាយ៉ា រ៉ាស៊ូល (Yahya Rasool) បានថ្លែងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ទៅ ប្រជាជនថា ទីក្រុងរ៉ាម៉ាឌី ត្រូវបានរំដោះហើយ ពេលនេះកងកម្លាំងប្រឆាំងភេរវកម្មបានលើកទង់ជាតិនៅខាងលើអាគាររដ្ឋាភិបាល ។ កងទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ បានបាញ់កាំភ្លើងរះឡើងលើ ដើម្បីអបអរជ័យជម្នះរបស់ខ្លួន ខណៈដែលមេបញ្ជាការយោធាអ៊ីរ៉ាក់ធ្វើដំណើរចូលទីក្រុងដែលទើបតែដណ្ដើមបាននេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គេនៅតែសង្កេតឃើញថា មានការប្រយុទ្ធគ្នាខ្លះរវាងកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ាក់ និងក្រុមសកម្មជន ដែលនៅសេសសល់ក្នុងទីក្រុង។ តែបើតាមសម្ដីកងទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ វាមិនមែនជាបញ្ហាអ្វីនោះទេ ។ ហើយនៅពេលនេះ ការងារសំខាន់នោះ គឺការដោះគ្រាប់បែក និងអន្ទាក់ដែលក្រុមដែស្ហបន្សល់ទុកមុនចាកចេញ ។ ក្រុមដែស្ហបានបង្កៃគ្រឿងផ្ទុះប្រមាណជាង ៣០០ គ្រាប់នៅតាមអាគាររដ្ឋាភិបាល និងនៅតាមដងផ្លូវនានា ។ ជុំវិញនៃជ័យជម្នះនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីរ៉ាក់ លោក ហេដើ អាល់អាបាឌី (Haider al-Abadi) បានសាទរចំពោះកងទ័ពក្នុងប្រតិបត្តិការលើកនេះ ហើយលោកបានប្រកាសថា គោលដៅបន្ទាប់នោះគឺរំដោះទីក្រុង ម៉ូស៊ុល (Mosul) ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់ក្រុមដែស្ហផងដែរ ។ មួយវិញទៀត លោក អាល់អាបាឌី ក៏បានសន្យាថា នឹងបោសសម្អាតក្រុមជ្រុលនិយមឲ្យអស់នៅឆ្នាំ២០១៦។ ជោគជ័យនៃប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមទាហានអ៊ីរ៉ាក់ ក៏ទទួលបានការស្វាគមន៍ និងសាទរ ពីសហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ។ ក្នុងនោះ ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឆាំងនឹងក្រុមដែស្ហដែលដឹកនាំដោយអាមេរិក បានសរសើរដល់កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ាក់។ ហើយជ័យជម្នះនេះ ក៏ជាចំណែកមួយ របស់ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តផងដែរ ដ្បិតកន្លងមក ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្ត បានហ្វឹកហាត់ និងបំពាក់អាវុធដល់ទ័ពអ៊ីរ៉ាក់ជាច្រើន។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ បានហៅការរំដោះទីក្រុងរ៉ាម៉ាឌី ថាជាជោគជ័យដ៏ធំមួយ ។ ហើយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់លោក ហ្វ្រែង វ៉លធ័រ ស្តែនមីញែរ (Frank-Walter Steinmeier) លើកឡើងថា ជ័យជម្នះនេះ បានបញ្ជាក់ឲ្យឃើញច្បាស់ថា ក្រុមដែស្ហ មិនមែនមិនចេះចាញ់នោះទេ ៕ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2346.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនលោក Fumio Kishida កំពុងតែរៀបចំដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់កូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីពិភាក្សាបញ្ហាស្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងដែលកងទ័ពជប៉ុនបង្ខំឲ្យបម្រើផ្លូវភេទកាលពីជំនាន់សង្គ្រាមលោកលើកទី២។ បញ្ហានេះបានក្លាយជារបាំងដល់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនេះ ដោយសារតែកូរ៉េខាងត្បូងទាមទារឲ្យជប៉ុនសូមទោសជាផ្លូវការ។

កាលពីថ្ងៃសុក្រ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនលោក Fumio Kishida បាននិយាយថា លោកនឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងតាមការបញ្ជារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក Shinzo Abe ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រីបម្រើកូរ៉េ ដែលនេះជាបញ្ហាបន្សល់ទុកតាំងពីសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២មក។ លោកនឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីជាមួយភាគីកូរ៉េខាងត្បូង ដែលអាចនឹងធ្វើនៅថ្ងៃច័ន្ទសប្ដាហ៍ក្រោយ។ ចំពោះបញ្ហានេះ ទីក្រុងសេអ៊ូលតែងតែទាមទារឲ្យជប៉ុនធ្វើការសុំទោសជាសាធារណៈ ព្រមទាំងផ្ដល់សំណងដល់ស្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រូវបានបង្ខំឲ្យបម្រើផ្លូវភេទកងទ័ពជប៉ុនក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ប៉ុន្តែជប៉ុនបានអះអាងវិញថា បញ្ហានេះត្រូវបានដោះស្រាយក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយតាំងពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដែលតាមរយៈនោះ ជប៉ុនបានផ្ដល់ប្រាក់ចំនួន៨០០លានដុល្លារតាមរយៈជំនួយឬកម្ចីដល់កូរ៉េខាងត្បូង។ ជាមួយគ្នានេះ ខាងរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ការដោះស្រាយបញ្ហានៅលើកនេះ គឺជាការដំណោះស្រាយចុងក្រោយមួយ ហើយជប៉ុនសង្ឍឹមថា រឿងនេះនឹងមិនត្រូវបានលើកមកនិយាយម្ដងទៀតនៅពេលខាងមុខឡើយ។ រឿងរ៉ាវអំពីស្រី្តបម្រើផ្លូវភេទ គឺជាបញ្ហាដ៏រសើបក្នុងសង្គមកូរ៉េខាងត្បូង ពីព្រោះស្ត្រីដែលនៅរស់រាននៅឡើយ ហាក់នៅតែមិនទាន់ព្យាបាលរបួសនេះនៅឡើយ និងតែងទាមទារឲ្យមានការផ្ដល់សំណងឲ្យខ្លួន។ ចំណែកឯរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងលោក Yun Byung-se កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ បានបញ្ជាក់ដែរថា ក្រុមការងារចរចាកំពុងតែធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ លោកថា យើងបានចំណាយពេលច្រើនដើម្បីសម្រេចចេញជាដំណោះស្រាយមួយដែលទាំងជនរងគ្រោះនិងសហគមន៍អន្តរជាតិអាចទទួលយកបាន។ សូមរម្លឹកដែរថា បញ្ហាស្ត្រីបម្រើផ្លូវភេទនៅតែប្រធានបទក្ដៅក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងជប៉ុននិងកូរ៉េ ដែលជារឿយៗបានបង្កកំហឹងខ្លាំងដល់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសនោះ ជនរងគ្រោះកូរ៉េខាងត្បូងតែម្ដង។ យ៉ាងណាទំនាក់ទំនងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរហាក់មានភាពធូរស្រាលក្រោយជំនួបរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក Abe និងលោកស្រីប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង Park Geun-hye កាលពីខែមុនមកនោះ។ ហើយការដោះស្រាយបញ្ហាស្រី្តបម្រើផ្លូវភេទក៏មានដំណើរការលឿនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2347.txt

ភាពតានតឹងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីរ៉ង់កាន់តែអូសបន្លាយជ្រៅទៅហើយ នៅពេលដែលភាគីទាំងពីរ នៅតែបន្តបែរខ្នងដាក់គ្នាដដែល ។ អ្វីដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភនោះគឺ វិបត្តិនេះនឹងធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ដំណើរការសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់ដែលកំពុងហែកហួរដោយជម្លោះ ជាពិសេសវិបត្តិនៅស៊ីរី និងយេម៉ែនតែម្ដង ។

លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ ចាប់តាំងពីការប្រហារជីវិតបព្វជិតនិកាយស៊ីអ៊ីត Nimir al-Nimir មក កម្ដៅទំនាក់ទំនងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីរ៉ង់ មិនបានថមថយនោះទេ តែបែរជាបន្តរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំងទៅវិញ។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងបានផ្អាកចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស ក៏ដូចជាសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មផង ហើយប្រទេសមួយចំនួនទៀតរួមមាន ស៊ូដង់ បារ៉ែន អារ៉ាប់រួម កាតា ក៏បានកោះហៅមន្ត្រីការទូតរបស់ខ្លួនពីអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ ។ ជាការឆ្លើយតបនោះ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានផ្អាកការនាំចូលពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតវិញដែរ និងហាមប្រជាជនធ្វើដំណើរទៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតទៀតផង។ ការធ្លាក់ចុះនៃទំនាក់ទំនងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ មិនត្រឹមតែជារឿងរវាងមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរនោះទេ តែវាក៏នឹងប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់តំបន់ទាំងមូល ដ្បិត ប្រទេសទាំងពីរជាតួអង្គយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិទាំងឡាយដែលកំពុងតែកើតឡើងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាសព្វថ្ងៃ។ ជម្លោះនៅស៊ីរី និងយេម៉ែន គឺជាឧទាហរណ៍ ដែលបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីផលប៉ះពាល់នៃការធ្លាក់ចុះទំនាក់ទំនងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ ។ ទាក់ទងនឹងវិបត្តិនៅស៊ីរីដែលកំពុងតែបន្ត ទាំងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ គឺជាភាគីដែលបានចូលរួមតុចរចាស្វែងរកសន្តិភាពសម្រាប់ស៊ីរីនៅឯទីក្រុងវីយ៉ែនកាលពីឆ្នាំមុន ។ ប៉ុន្តែស្ថានភាពបានផ្លាស់ប្ដូរទៅហើយនៅពេលនេះ ពោលគឺក្រោយការប្រហារជីវិតលោក al-Nimir ។ អ៊ីរ៉ង់ បានចោទប្រកាន់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតថា ធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ការចរចាសន្តិភាពនេះ។ តែរដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានបដិសេធ និងបានវាយបកវិញថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងតែព្យាយាមយកជម្លោះមកធ្វើជារបាំងដល់ការចរចា ដែលសំដៅបញ្ចប់សង្គ្រាមរយៈពេល៥ឆ្នាំនេះ ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់ទៀតនោះ គឺអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានគាំទ្រដល់ក្រុមឧទ្ទាមដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី ខណៈពេលដែល រដ្ឋាភិបាលទីអ៊ីរ៉ង់ ជាអ្នកនៅជួយពីក្រោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរបស់លោកប្រធានាធិបតី អាសាដ ទៅវិញ ។ ក្រៅពីវិបត្តិនៅស៊ីរី ការឡើងកម្ដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនិងអ៊ីរ៉ង់ ក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពនៅយេម៉ែនផងដែរ ។ វិបត្តិនេះកំពុងតែគំរាមដល់កិច្ចផ្ដួចផ្ដើមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់បញ្ចប់ជម្លោះរវាងរដ្ឋាភិបាលយេម៉ែននិងក្រុមឧទ្ទាម ហ៊ូធី (Houthis) ដែលកំពុងតែគ្រប់គ្រងរដ្ឋធានី សាណា ។ បញ្ហានៅយេម៉ែនក៏មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងបញ្ហនៅស៊ីរី ដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលនិកាយស៊ូនី នៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមនិកាយស៊ីអ៊ីត ហ៊ូធី ។ ជារួម ការមិនចុះសម្រុងគ្នារវាងមហាអំណាចតំបន់ទាំងពីរ គឺជាសញ្ញាដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភសម្រាប់ស្ថិរភាពតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាទាំងមូល ។ នេះក៏ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានតួនាទីចម្បងក្នុងការរក្សាសន្តិភាពតំបន់ ហើយប្រទេសទាំងពីរនេះថែមទាំងមានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំលើប្រទេសតូចៗដទៃទៀត ។ មាន័យថា ប្រសិនបើអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីរ៉ង់នៅតែមិនត្រូវគ្នា វិបត្តិនានានៅមជ្ឈិមបូព៌ានឹងមិនអាចបញ្ចប់ដោយងាយៗនោះឡើយ ៕ លោក មុំ ពិទូរ្យ លម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2348.txt

សារព័ត៌មានអាល្លឺម៉ង់ជាច្រើនបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃសុក្រម្សិលមិញនេះ ថាទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាល្លឺម៉ង់ ហៅកាត់ថា BND បានចាប់ផ្តើមបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាមេរិក NSA ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិកកាលពីខែឧសភាឆ្នាំមុនមក។

ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខជាតិអាមេរិក NSA ចាប់ផ្តើមទទួលព័ត៌មានពីទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាល្លឹម៉ង់BND នៃមជ្ឈមណ្ឌលBad Aibling ឡើងវិញហើយ។ មជ្ឈមណ្ឌលមួយនេះធ្វើការងារទាក់ទងនឹងបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់បូព៌ា។ ការចាប់ដៃទាក់ទងអាមេរិកឡើងវិញ ប្រហែលធ្វើឡើងដើម្បីសុវត្ថិភាពជាតិ ប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងភេរវកម្មនៅអឺរ៉ុបដែរ។ អឺរ៉ុបកំពុងបារម្ភខ្លាំង ពីសុវត្ថិភាពប្រជាជនខ្លួន តាំងពីក្រុងប៉ារីសរងភេរវកម្មពីសំណាក់ក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម កាលពីខែវិច្ឆិកាមក។ កាលពីយប់ថ្ងៃចូលបុណ្យឆ្នាំសាកល២០១៦កន្លងទៅថ្មីៗនេះ អាល្លឺម៉ង់បានរងការគំរាមភេរវកម្ម រហូតដល់សម្រេចបិទដំណើរការស្ថានីយរថភ្លើងពីរកន្លែង នៅក្រុងមុយនិច។ អាល្លឺម៉ង់ទទួលព័ត៌មានទាក់ទងការគំរាមនេះពីផ្នែកចារកិច្ចមួយជាដៃគូរបស់ខ្លួន។ តាំងពីពេលនោះមក រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃបានលើកតំកើងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែជិតដិតជាមួយប្រទេសផ្សេងៗ។ គួររំលឹកថា កាលពីខែឧសភាឆ្នាំ២០១៥ ទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាល្លឺម៉ង់បានប្រកាសឈប់បញ្ជូនព័ត៌មានទៅទីភ្នាក់ងារចារកិច្ចអាមេរិក ដោយសារតែមានលេចធ្លាយព័ត៌មានចោទប្រកាន់ទីភ្នាក់ងារអាល្លឺម៉់ង់ថា បានជួយអាមេរិកស៊ើបការណ៍ថ្នាក់ដឹកនាំនិងក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗរបស់អឺរ៉ុប។ ដោយសាររឿងនេះ ទំនាក់ទំនងរវាងអាល្លឺម៉ង់និងអាមេរិកកន្លងមក បានជួបភាពតានតឹង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)