file_name
stringlengths
13
17
summary
stringlengths
1
1.09k
full_article
stringlengths
5
22k
article_2167.txt
​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានទទួល​ជ័យជម្នះ​បន្តបន្ទាប់​នៅ នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍​កោះ Virgin Islands​និង​នៅ​ទឹកដី​អាមេរិក « Puerto Rico»​នៅ​ថ្ងៃ​នៅ​អាទិត្យ​ទៀត​។ ជ័យជម្នះ​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​លោកស្រី​កាន់តែ​មានសង្ឃឹម​ក្នុង​ការដណ្តើម​ការតែងតាំង​ពី​បក្ស​។ ប៉ុន្តែ គេ​រង់​ចាំមើល​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​នៅ​កាលី​ហ្វ​រ​នីញ៉ា​ដែលជា​រដ្ឋ​សំខាន់​មួយ​នោះ​នឹងត្រូវ​រៀបចំឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ស្អែក​នេះ​សិន​។​
​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​សាកល្បង​ក្នុង​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កោះ Virgin Islands​និង ទឹកដី​អាមេរិក Puerto Rico បង្ហាញថា លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​បាន​ផ្តួល​គូប្រជែង​លោក ប៊ែ​នី សេន​ដឺ​។ ជ័យជម្នះ​របស់លោក​ស្រី​ចំនួន​ពីរដង​ក្នុង​មួយ​សប្តាហ៍​នេះ បង្ហាញ​កាន់តែច្បាស់​ថា លោកស្រី​មានលទ្ធភាព​ច្រើន​ក្នុងការ​ក្លាយជា​បេក្ខជន​ប្រ​ធា​ធិបតី​របស់​បក្ស​ជា​ផ្លូវការ​។ ​នៅ​កោះ Virgin Islands មាន​តំណាង​សរុប​ចំនួន ៧​នាក់​ដែល​បេក្ខជន​អាច​ដណ្តើមបាន​។ បើតាម​សារព័ត៌មាន Politico លោកស្រី​បានទទួល ១៣០៨ សំឡេង ហើយ​លោកស្រី ប៊ែ​នី សេន​ដឺ បានទទួល​ត្រឹម ១៩០ សំឡេង​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​ចំណែក​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​សាកល្បង​នៅ​ទឹកដី Puerto Rico ថ្ងៃអាទិត្យ​ម្សិលមិញ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ក៏បាន​ផ្តួល​គូប្រជែង​របស់ខ្លួន​លោក ប៊ែ​នី សេន​ដឺ​ទៀត​។ លោកស្រី​ឈ្នះ​បាន ៦៤​ភាគរយ ខណៈដែល​លោក ប៊ែ​នី សេន​ដឺ បានទទួល​សំឡេងគាំទ្រ​ត្រឹមតែ ៣៤​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​នៅ​ទឹកដី​នេះ មាន​អ្នកតំណាង​សរុប​ចំនួន ៦០ នាក់​។ ​ក្រោយ​ទទួល​ជ័យជម្នះ​បន្តបន្ទាប់​គ្នា​មក លោកស្រី​រកបាន​អ្នកតំណាង​រហូតដល់ ២៣៥៥ រួចទៅហើយ ខណៈដែល​ដើម្បី​ទទួលបាន​ការតែងតាំង​ពី​បក្ស​បេក្ខជន​ម្នាក់​ត្រូវមាន​តំណាង​សរុប ២៣៨៣​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​។ ដូច្នេះ​មានន័យថា​លោកស្រី​នៅ​ខ្វះ​បន្តិចបន្តួច​ប៉ុណ្ណោះ​ដើម្បី​ឈ្នះ​ការ​តែ​តាំងពី​បក្ស​។ ​ចំនួន​តំណាង ២៣៥៥​នាក់​នេះ​គឺ​បូករួម​ជាមួយ​អ្នកតំណាង​ឯករាជ្យ​ដែល​ប្រកាសថា​នឹង​គាំទ្រ​លោកស្រី​នៅក្នុង​សមាជ​បក្ស​។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​រូបនេះ ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​អ្នកតំណាង​ឯករាជ្យ​របស់​បក្ស (super delegates) រហូតដល់ ៥៤៨​នាក់ ប៉ុន្តែ​គេ​បារម្ភ​ថា ក្រុម​នេះ​អាច​ផ្លាស់ប្តូរ​ការគាំទ្រ​ក្នុងពេល​សមាជ​បក្ស​មកដល់​ខែកក្កដា​ខាងមុខ​។ នេះ​ក៏​ព្រោះតែ​ពួកគេ​មាន​សិទ្ធិ​ពិសេស និង​ឯករាជ្យ​ក្នុងការ​គាំទ្រ​បេក្ខជន​ណា​ម្នាក់​ដែល​ពួកគេ​ពេញចិត្ត​។ ហើយម្យ៉ាង​លោក ប៊ែនី សេនដឺ កំពុងប្រឹងប្រែងអូសទាញបណ្តាក្រុមអ្នកតំណាងពិសេសទាំងនោះឲ្យ​គាំទ្រលោកថែមទៀតផង។ ​យ៉ាងណា​ក៏ដោយចុះ នៅសល់​សមរភូមិ​នយោបាយ​សំខាន់ៗ​មួយចំនួនទៀត​ដែល​អាច​ផ្លាស់ប្តូរ​លទ្ធផល​បាន​។ ជាពិសេស​ការបោះឆ្នោត​នៅ​រដ្ឋកា​លី​ហ្វ​រ​នីញ៉ា​នា​ថ្ងៃ​អង្គារ​ខាងមុខនេះ​តែម្តង​។ ក្រៅពី​រដ្ឋកា​លី​ហ្វ​រ​នីញ៉ា រដ្ឋ​ផ្សេងទៀត​ដូចជា New Jersey, New Mexico, South Dakota និង​Montana ក៏​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​នៅថ្ងៃនោះ​ដែរ​។ ការ​ប្រជែង​គ្នា​ត្រូវ​បិទ​បញ្ចប់​នៅក្នុងបោះឆ្នោត​នៅ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ថ្ងៃ ១៤ មិថុនា​ មុនសមាជបក្សប្រជាធិបតេយ្យមកដល់៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2168.txt
​យោងតាម​សារព័ត៌មាន​អង់គ្លេស BBC ប្រជាជនអង់គ្លេសជាង ១៤​លាន​នាក់​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​ការបន្ត​ស្ថិតនៅ​របស់​អង់គ្លេស​ជា​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប​។ តែ​លទ្ធផល​គាំទ្រ​ការចាកចេញ​នោះ​កើនឡើង​រហ័ស​នាំមុខ ដោយមាន​ចំនួន​សរុប​ជាង ១៥​លាន​នាក់​ឯនោះ​។  ក្នុងចំណោម​តំបន់​ទាំងអស់ ៣៨២ នៅសល់តែ​៣៧ តំបន់​ដែល​មិនទាន់​បញ្ចេញ​លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​។​ អ្នកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត​ប្រជាមតិនេះមានជាង ៤៦ លាននាក់ តែអ្នកចូលរួម​បោះឆ្នោត​មានប្រហែល៧១.៩ភាគប៉ុណ្ណោះ។
​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2169.txt
​ចុងក្រោយ​ក្រុងប៉ារីស​ផ្ទេរ​នាវា​ដឹក​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ប្រយុទ្ធ មី​ស្ត្រា​ល់ (Mistral)​ដែល​សង់​សម្រាប់​ទ័ពជើងទឹក​រុស្ស៊ី មួយគ្រឿង​ទៅ​ឲ្យ​អេ​ហ្ស៊ី​ប​នៅ​កំពង់ផែ Saint Nazaire កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី ២​ខែមិថុនា​។ នាវា​នឹង​ចាកចេញ​ទៅ​អេ​ហ្ស៊ី​សប្តាហ៍​ក្រោយ ប៉ុន្តែ​តម្លៃ​នាវា​នេះ​មិនត្រូវ​បាន​គេ​ទម្លាយ​ឲ្យ​ដឹង​ឡើង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​រុស្ស៊ី TASS​។​
​នាវា​ដឹក​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​មួយគ្រឿង​ក្នុងចំណោម​នាវា​មី​ស្ត្រា​ល់រ​បស់​បារាំង​ពីរ​គ្រឿង​ត្រូវបាន​ផ្ទេរ​ជា​ផ្លូវការ​ឲ្យ​កងទ័ពជើងទឹក​អេ​ហ្ស៊ី​ប​រួចរាល់​ហើយ​។​ការប្រគល់​នាវា​នេះ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​នៅ​កំពង់ផែ​បារាំង Saint Nazaire ហើយ​នាវា​ដែល​ដំបូង​ឡើង​សាងសង់​ឡើយ​ដើម្បី​លក់​ឲ្យ​ក្រុង​ម៉ូស្គូ​នេះ​នឹង​ចាក​ចេញពី​កំពង់​ផែន​នេះ​ទៅ​អេ​ហ្ស៊ី​ប​នៅ​សប្តាហ៍​ក្រោយនេះ​។ ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​អាវុធ​បារាំង DCNS លោក Emmanuel Gaudez បាន​អះអាងថា នាវា​ដឹក​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​នេះ​នឹង​ចាក​ចេញទៅ​អេ​ហ្ស៊ី​ប​សប្តាហ៍​ក្រោយ​។ ប៉ុន្តែ​លោក​មិនបាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹង​ទេ​ថា នាវា​ដឹក​យន្តហោះ​នេះ​មានតម្លៃ​ប៉ុន្មាន ព្រោះ​វា​គេ​ចង់​រក្សា​ការសម្ងាត់​ពាណិជ្ជកម្ម​។​ ​បើតាម​ក្រសួងការពារជាតិ​អេ​ហ្ស៊ី​ប​នាវា​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​ដាក់ឈ្មោះថា ENS Gamal Abdel Nasser 1010 ដើម្បី​ជាការ​ឧទ្ទិស​ដល់​ប្រធានាធិបតី​អេ​ហ្ស៊ី​ប​ទី​២ ដែល​កាន់តំណែង​ពី​ឆ្នាំ ១៩៥៤ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧០ លោក Gamal Abdel Nass​។ ទង់ជាតិ​អេ​ហ្ស៊ី​ប​ត្រូវបាន​គេ​បង្ហូត​ឡើងលើ​នាវា​ជា​ផ្លូវការ ហើយ​នាវា​នេះ ក្លាយជា​ទ្រព្យសម្បត្តិ​កងទ័ពជើងទឹក​អេ​ហ្ស៊ី​ប​ផងដែរ​។ ​ដោយ​លើកឡើង​ខាងដើម​ស្រាប់​នាវា មី​ស្ត្រា​ល់​នេះ​ត្រូវបាន​សង់​ឡើង​ក្រោម​កិច្ចសន្យា​រវាង​បារាំង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១​។ ហើយ​នាវាចម្បាំង​ទាំងពីរ​គ្រឿង​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​សាងសង់ និង​រចនា​ឡើង​សម្រាប់​កងទ័ពជើងទឹក​រុស្ស៊ី​ប៉ុណ្ណោះ​។ ប៉ុន្តែ​ក្នុងអំឡុង​ឆ្នាំ ២០១៤ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុងប៉ារីស​ពន្យារពេល​បញ្ជូន​នាវា​នេះ​ទៅ​ឲ្យ​រុស្ស៊ី ហើយ​បានប្រកាស​លុបចោល​កិច្ចព្រមព្រៀង​វិញ​ក្នុង​ខែសីហា​ឆ្នាំ ២០១៥ ដោយសារ​រុស្ស៊ី​ឈ្លានពាន​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​។ ដោយសារ​លុបចោល​កិច្ចសន្យាលក់​នាវា​នេះ បារាំង​ត្រូវ​ចំណាយលុយ ៥.៧​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​។ ​យោងតាម​កិច្ចសន្យា​រវាង​ភាគី​ទាំងពីរ​ដែល​បាន​ចុះ​កាលពី​ឆ្នាំ ២០១១ បារាំង​មាន​កាតព្វកិច្ច​បញ្ជូន​នាវា​ដឹក​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ដំបូង​មក​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​នៅ​ចុងឆ្នាំ ២០១៤ និង​មួយគ្រឿង​ទៀត​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៥​នេះ​។ ដំបូង​ឡើយ​រុស្ស៊ី​មិន​សុខចិត្ត តែ​ក្រោយ​ចំណាយពេល​សម្រេចចិត្ត​អស់​ជា​យូរ រុស្ស៊ី​កាត់ចិត្ត​លះបង់​ចោល​បំណង​ទិញ​នាវា​នេះ​វិញ​។ ​នាវា​ពីរ​គ្រឿង​នេះ ជានា​វា​ធុន​ធំ​សម្រាប់​ដឹកជញ្ជូន​សព្វាវុធ​។ វា​អាច​ផ្ទុក​កងទ័ព ៧០០​នាក់ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​សម្រាប់​វាយប្រហារ ១៦ គ្រឿង និង​អាចដាក់​រថក្រោះ និង​រថពាសដែក​បាន​ដល់​៥០​គ្រឿង​ឯណោះ​។ ចំណែក អេ​ហ្ស៊ី​ប​ឯណោះ​វិញ សម្រេច​ទិញ​នាវាចម្បាំង​នេះ​ពី​បារាំង​ក៏ដោយ​សារ​បញ្ហា​មួយចំនួន​។ អេ​ហ្ស៊ី​ប​ចង់​ពង្រឹង​អំណាច​យោធា​របស់ខ្លួន ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា ដូចជា​ការកើនឡើង​នូវ​ការគំរាមកំហែង​ដែល​បង្កឡើង​ដោយ​ក្រុម​ភេរវជន​រដ្ឋ​ឥស្លាម​និង​ក្រុម​ភេរវជន​ផ្សេងទៀត​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_217.txt
ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានបញ្ជាក់ពីការយល់ព្រមបញ្ឈប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ចូលអាម៉េរិកពីភាគីម៉ិកស៊ិក ក្រោយកិច្ចសន្ទនាជាមួយមេដឹកនាំម៉ិកស៊ិកលោកស្រី Claudia Sheinbaum។ កាណាដា ត្រៀមដាក់ពន្ធតបតលើទំនិញអាម៉េរិកផងដែរ​ ក្រោយការព្រមានលោក ត្រាំ។
អត្ថបទទាក់ទង ម៉ិកស៊ិក ព្រមានដាក់ពន្ធលើទំនិញអាម៉េរិកវិញ បើលោកត្រាំដំឡើងពន្ធលើទំនិញខ្លួន បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិកលោកស្រី Claudia Sheinbaum ព្រមានដាក់ពន្ធតបត និងបញ្ហាអតិផរណា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសពីកិច្ចសន្ទនារបស់លោក ជាមួយលោកស្រី Sheinbaum។ ពីបណ្តាញសង្គម Truth Social នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា លោក ត្រាំ បានប្រកាសថា ម៉ិកស៊ិក នឹងបញ្ឈប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ មិនឱ្យឆ្លងទៅព្រំដែនភាគខាងត្បូងរបស់អាម៉េរិក បន្ទាប់ពីពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋាភិបាលម៉ិកស៊ិក។ យ៉ាងណាមិញ លោក មិនបានបញ្ជាក់ពីបញ្ហាពន្ធដែលលោក ធ្លាប់ប្រកាសទេ។ «លោកស្រី (ប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិក) បានយល់ព្រមបញ្ឈប់បញ្ហាចំណាកស្រុកតាមម៉ិកស៊ិក និងចូលទៅអាម៉េរិក ក៏ដូចជាបិទព្រំដែនភាគខាងត្បូងរបស់យើង។ ពួកយើង បានពិភាក្សាអំពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើដើម្បីបញ្ឈប់បញ្ហាលំហូរនៃគ្រឿងញៀនចូលអាម៉េរិក និងបញ្ហាការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនទាំងនោះ»។ លោក ត្រាំ បានសរសេរបែបនេះ ក្នុងបណ្ដាញសង្គម Social Truth។ ជាការឆ្លើយតប ប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិក បានបញ្ជាក់ក្នុងបណ្ដាញសង្គមពីលទ្ធផលជំនួបលោក ត្រាំ ថា រដ្ឋាភិបាលម៉ិកស៊ិក កំពុងមើលថែក្រុមចំណាកស្រុក មិនឱ្យទៅដល់ព្រំដែនជាប់អាម៉េរិក និងបានជជែកលើយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាចំណាក់ស្រុកនិងគ្រឿងញៀន។ បើតាមលោកស្រីប្រធានាធិបតី ម៉ិកស៊ិកគឺភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងសហគមន៍នៅអាម៉េរិក ប៉ុន្តែមិនមែនបិទព្រំដែនជាមួយអាម៉េរិកភាគខាងត្បូងទេ។ គួររម្លឹកថា លោក​ស្រី​ Sheinbaum បានព្រមានពីកំណើននៃអតិផរណា និងការបាត់បង់ការងារ៤សែនកន្លែងនៅអាម៉េរិក ក៏ដូចជាព្រមានដាក់ពន្ធលើទំនិញអាម៉េរិក ដើម្បីតបតលើការព្រមានរបស់លោក ត្រាំ ផងដែរ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា បានសន្យាដាក់ពន្ធ២៥ភាគរយ លើទំនិញដែលនាំពីកាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ចូលក្នុងទីផ្សារអាម៉េរិក នៅពេលលោកចូលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកផ្លូវការ។ ខណៈការព្រមានដាក់ពន្ធទំនិញ២៥ភាគរយរបស់លោក ត្រាំ មានជាប់ទាំងកាណាដាផង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កាណាដាម្នាក់ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលខ្លួន ត្រួតពិនិត្យ និងត្រៀមដាក់ពន្ធនាំចូលលើទំនិញមួយចំនួនរបស់អាម៉េរិក រួចរាល់ហើយ ដើម្បីឆ្លើយតប។ បញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍ និងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ដែលឆ្លងដែន និងជួញដូរចូលអាម៉េរិក គឺជាហេតុផលចម្បង ដែលធ្វើឱ្យលោក ត្រាំ ប្រើគំនាបពន្ធទំនិញនាំចូល ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលម៉ិកស៊ិក និងកាណាដា ជួយដោះស្រាយលើបញ្ហាចោទទាំងនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2170.txt
សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​លោក Marco Rubio ពន្យល់ថា  មនុស្ស​មិន​ប្រាកដប្រជា​ដូច​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិនគួរ​មាន​សិទ្ធិ​ស្គាល់​លេខ​កូត​សម្ងាត់​កាំជ្រួច​នុយក្លេអ៊ែរ​ឡើយ​នៅពេល​ជាប់ឆ្នោត​ឡើយ​។  ដើមឡើយ​លោក​ធ្លាប់​សរសើរ សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​នេះដែរ​មុនពេល​ចាក​ចេញពី​ការ​ប្រជែង​ក្នុង​បក្ស​។​
​ ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ The Weekly Standard លោក Marco Rubio សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ បាន​រិះគន់​លោក ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ពេញៗ​មាត់​ចំពោះ​សកម្មភាព​និង​ពាក្យសម្តី​ក្រឡិចក្រឡុច​របស់លោក​។ លោក​ពន្យល់ថា មនុស្ស​ដូច​សេដ្ឋី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិនអាច​ជឿជាក់​បានឡើយ បើ​មាន​លេខ​កូដសម្ងាត់​កាំជ្រួច​នុយក្លេអ៊ែរ​។​ ​ យោងតាម​សារព័ត៌មាន Politico លោក Marco Rubio បាន​រំលឹក​ឡើងវិញ​ពីអ្វី​ដែល​លោក​ធ្លាប់​លើកឡើង​កាលពី​ខែកុម្ភៈ​កន្លងទៅ ដោយ​បញ្ជាក់ថា លេខ​កូដ​កា​ជ្រួច​នុយក្លេអ៊ែរ​អាមេរិក​មិនអាច​ផ្តល់​ឲ្យ​មនុស្ស​ដែល​ទុកចិត្ត​មិនបាន និង​និយាយ​មិន​ប្រាកដប្រជា​ឡើយ​។ នេះ​ក៏ដោយ​សារ វា​ជា​រឿង​គ្រោះថ្នាក់​បំផុត​មួយ​សម្រាប់​អាមេរិក​ និង​ពិភពលោក បើសិនជា​លេខ​កូដ​សម្ងាត់​ស្ថិតក្នុង​ដៃ​មនុស្ស​ដែល​មិនអាច​ទុកចិត្តបាន​នោះ​។ ​ នេះ​ជា​លើកដំបូង​ហើយ ដែល​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​រូបនេះ ចេញមុខ​រិះគន់​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ព្រោះ​កន្លងមក​លោក​ធ្លាប់​គាំទ្រ សេដ្ឋី​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែរ​មុនពេល​ចាក​ចេញពី​ការប្រកួត​។​ ​ តាមពិតទៅ លោក Rubio ចាប់ផ្តើម​ទិតៀន ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ វិញ​ក្រោយ​ពេលដែល បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ម្នាកនេះ​និយាយស្តី​បង្កប់​ដោយ​អត្ថន័យ​រើសអើង​ពណ៌​សម្បុរស្បែក​និង​ពូជសាសន៍ ទាក់ទិន​រឿង​ចៅក្រម Gonzalo Curiel កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​។ ពាក្យសម្តី​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានធ្វើ​ឲ្យ​បណ្តា​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ជាច្រើន​នាក់​ខកចិត្ត​ជាខ្លាំង ហើយ​ពួកគេ​ចាប់ផ្តើម​គិត​ឡើងវិញ​ថា​គួរ​គាំទ្រ​សេដ្ឋី​នេះដែរ​ឬ​អត់​។​ ​នៅក្នុង​សមាជ​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ខាងមុខ លោក​បានបញ្ជាក់​ជាថ្មី​ហើយ​ថា លោក​នឹង​ថ្លែង​សុន្ទរកថា ដែល​រៀបរាប់​ពី​ជំនឿ​និង​ការយល់ឃើញ​របស់លោក​ផ្ទាល់​ប៉ុណ្ណោះ មិនមែន​និយាយ​តំណាង​ឲ្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2171.txt
​លោក​ប្រធានាធិបតី​ត្រៀម​កាន់តំណែង​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte បានបង្ហាញ​ពី​គម្រោងធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ​ទាក់ទង​នឹង​បទបញ្ញត្តិ​វិនិយោគ​ ដើម្បី​បើកចំហរ​ការវិនិយោគ ​មក​ហ្វីលីពីន​កាន់តែច្រើន​។ ​គម្រោង​នេះ លេចឡើង ​ក្រោយ​តែ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ នៃ​ការបង្ហាញ​លទ្ធផល​ថា ​លោក​អភិបាលក្រុង Duterte អាច​សង្គ្រោះ​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​បាន​ហើយ​នោះ​។​
​លោក​ប្រធានាធិបតី​ត្រៀម​កាន់តំណែង Rodrigo Duterte ចង់​កែប្រែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ ដើម្បី​ដកចេញ​ច្បាប់ ដែល​មានការ​រឹតបន្តឹង​ទៅលើ​វិនិយោគ​បរទេស ដែល​វា​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ផែនការ​របស់លោក ​ក្នុងការ​ជំរុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​។ នេះ​ការអះអាង​របស់លោក Carlos Dominguez ជំនួយការ​ជាន់ខ្ពស់រ​បស់ លោក Rodrigo Duterte ទៅកាន់​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃទី​១២ ខែឧសភា​។​ ​លោក Carlos Dominguez បាន​អះអាងថា រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី នឹង​ធានា​ឲ្យ​បាន​នូវ​ការទាក់ទាញ​របស់​ហ្វី​លី​ពីន ​ទៅកាន់​ការវិនិយោគ​ដោយផ្ទាល់ ​តាមរយៈ​ការដកចេញ​លក្ខខណ្ឌ​រឹតត្បិត​សេដ្ឋកិច្ច​ ដែល​បាន​បញ្ញត្តិ​នៅក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ដែល​បាន​បន្ថែម​ដែរថា លោក Duterte នឹង​កែប្រែ​ការធ្វើ​អាជីវកម្ម​នៅក្នុង​ប្រទេសឲ្យ​មាន​លក្ខណៈសាមញ្ញ​បំផុត ដូច​ទៅនឹង​អ្វីដែល​លោកបានធ្វើ​ នៅក្នុង​ក្រុង​ដា​វ៉ា​វ ដែល​ក្រុង​ដ៏​ធំ និង​រីកចម្រើន​មួយ​របស់​ហ្វីលីពីន​នោះ​។ ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ហ្វី​លី​ពីន វិនិយោគ​បរទេស អាចមាន​ភាគហ៊ុន​នៅក្នុង​ការវិនិយោគ​នៅ​ហ្វីលីពីន​ត្រឹមតែ​៤០​ភាគរយ ប៉ុណ្ណោះ​។ ​ការសន្យា​កែប្រែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ ដើម្បី​បង្កើន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច ​គឺជា​គោលការណ៍​មួយ​ដែល​លោក​បាន​ប្រើប្រាស់​ ដើម្បី​ស្វែងរក​ការគាំទ្រ​មុនពេល​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​សកល​ ដែល​ទើបតែ​ប្រព្រឹត្ត​នៅ​ថ្ងៃទី​០៩ ខែឧសភា​។ ​លោក Rodrigo Duterte បាន​សន្យាថា​កិច្ចការ​ចម្បង និង​អាទិភាព​ដែល​លោក ត្រូវធ្វើ​មុនគេ​នោះ​គឺ កាត់បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ និង​បទល្មើស​។ លោកថា ភាពក្រីក្រ​នៅហ្វីលីពីន អាចកាត់បន្ថយបាន​ គឺហ្វីលីពីនត្រូវបន្ត​ឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច​​ ​៧​ទៅ​ ៨​ភាគរយ ​លើសពីអ្វីដែល​រដ្ឋាភិបាល ​លោក ​អា​ហ្គី​ណូ​ បានធ្វើ​។​ ​បើទោះបីជា​សេដ្ឋកិច្ច​ហ្វីលីពីន មាន​កំណើន​ចន្លោះ​ប្រមាណ​ជាង​៦​ភាគរយ​ក៏ដោយ មានការ​រិះគន់​មួយ ចំនួន​លើកឡើងថា កំណើន​នេះ​ត្រូវបាន​ទទួលផល​តែម​នុស្ស​មួយក្រុម ពោលគឺ​វា នៅតែមាន​ការបែងចែក​ឆ្ងាយ​រវាង​អ្នកមាន និង​អ្នកក្រ​។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​ហ្វីលីពីន ដែល​នឹងប្រកាសឲ្យ​ចូលកាន់​តំណែង​ចុងខែ​មិថុនាខាងមុខនេះ គឺជាលោកRodrigo Duterte ​ ដែល​អភិបាលក្រុង​ដា​វ៉ា​វ​អស់​រយៈពេល​ជាង​២០​ឆ្នាំ​មកហើយ​នោះ៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2172.txt
​ក្រសួងការបរទេស​វៀ​ត​ណា​ម​និយាយថា ខ្លួន​ស្វាគមន៍​អាមេរិក ចំពោះ​កា​រព​ន្លឿ​ន​ការលុបចោល​ការហាមឃាត់​ពាណិជ្ជកម្ម​អាវុធ ដែល​ដាក់​មកលើ​ខ្លួន​អស់​រយៈពេល​ជា​យូរ​មកហើយ​នោះ​។ ប្រសិនបើ​ពិតជា​មានការ​លុបចោល​មែន ទំនាក់ទំនង​រវាង​វៀតណាម​និង​អាមេរិក នឹង​កាន់តែ​ប្រសើរឡើង ខណៈ​លោក អូ​បា​ម៉ា នឹង​មកដល់​វៀតណាម​នៅ​ចុងខែ​ឧសភា​នេះ​។
​នៅ​ថ្ងៃទី​១២ ខែឧសភា ក្រសួងការបរទេស​វៀ​ត​ណា​ម​លើកឡើងថា ការលុបចោល​ការហាម​ឃាត់​ការលក់​អាវុធ​ឲ្យ​ខ្លូន នឹង​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ទំនាក់ទំនង​វៀតណាម​និង​អាមេរិក ក៏ដូចជា​ពង្រឹង​ដល់​វិស័យ​ការពារជាតិ​របស់​វៀត​ណា​ម​ផងដែរ​។ វៀតណាម ពិតជា​ស្វាគមន៍ ប្រសិនបើ​អាមេរិក ពិតជា​លុប​ការហាម​ប្រាម​នេះ​ចោល​មែន​នោះ​។ ​ឆ្លើយតប​នឹង​សំណួរ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​Reuters ក្រសួងការបរទេស​វៀ​ត​ណា​ម​បញ្ជាក់ថា វៀតណាម​ស្វាគមន៍​ការ​ព​ន្លឿ​ន​របស់​អាមេរិក​ក្នុងការ​លុបចោល​ការហាម​ឃាត់​។ នេះ​ក៏​ដោយសារតែ​ការលុបចោល​នេះ គឺ​ស្រប​នឹង​ការអភិវឌ្ឍ​នៃ​ភាពជា​ដៃគូ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ និង​បង្ហាញ​ពី​ការទុកចិត្ត​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។​ ​ការអធិប្បាយ​លើ​ការសម្រេចចិត្ត​ថា​គួរ​ដក​ឬ​មិន​ដក​នោះ ត្រូវធ្វើ​ឲ្យ​បាន​មុន​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ទៅកាន់​ប្រទេស​វៀតណាម ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ពីថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែឧសភា​ខាងមុខនេះ​។ ប៉ុន្តែ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​កំពុង​ប្រឈម​សម្ពាធ​ច្រើន​ទាំងពី​អ្នកនយោបាយ​និង​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស ដែល​ចង់ឃើញ​ដំណើរការ​ទៅមុខ​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាមុនសិន​។ ​តាមពិតទៅ អាមេរិក​ក៏មាន​ឆ​ន្ទះ​ក្នុងការ​លុបចោល​ការហាម​ឃាត់​នេះ​ឲ្យ​បាន​ឆាប់ ព្រោះ​វា​នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​វៀតណាម​មាន​សមត្ថភាព​យោធា​ខ្លាំង​ដើម្បី​ទុក​គ្រាន់​ទប់ទល់​ជាមួយ​ចិន ដែល​កំពុង​ឡើងចាង​។ បញ្ហា​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ខាងត្បូង និង​ការកើនឡើង​នៃ​សកម្មភាព​គឃ្លើន​របស់​ចិន ជា​មូលហេតុ​ជំរុញ​ឲ្យ​អាមេរិក​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដែល​អាចជួយ​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ដូចជា​ហ្វីលីពីន​និង​វៀតណាម​នេះ ដើម្បី​ទប់ទល់​ចិន​។​ ​យ៉ាងណាមិញ ឧបសគ្គ​ធំ​សម្រាប់​ការឈាន​ទៅ​ដក​ការហាមឃាត់​នេះ​គឺ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​ជារួម​នៅ​វៀតណាម​។ អ្នកណា​ក៏​ដឹងថា ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​វៀតណាម​អាក្រក់​កម្រិតណា​។ ហើយ​បើសិនជា​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​សម្រេចចិត្ត​ដក​ការហាមឃាត់​មែន​វា​បង្ហាញ​ពី​រូបភាព​អវិជ្ជមាន​ព្រោះ​អាមេរិក​មិនបាន​ចាត់ទុក​សិទ្ធិសេរីភាព​ជា​រឿង​អាទិភាព​ទេ​។​ ​ទាំងនេះ​មានន័យថា ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ត្រូវ​គិតគូរ​ឲ្យ​ដិតដល់ មុននឹង​សម្រេច​លុបចោល​ការលក់​ដូរ​អាវុធ​ឲ្យ​សត្រូវ​ចាស់​របស់ខ្លួន​នោះ​។ បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​ដែល​នៅតែ​ធ្ងន់ធ្ងរ ប្រជាធិបតេយ្យ និង​គំនិត​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក សុទ្ធតែជា​បញ្ហា​ដែល​លោក អូ​បា​ម៉ា ត្រូវ​ពិចារណា​ឲ្យ​ច្បាស់ បើ​មិន​ចង់​បន្សល់ទុក​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​មិនល្អ​ទេនោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2173.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​ទទូច​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​គោរព​តាម​គោលការណ៍ «​ចិន​តែមួយ​» ខណៈ តៃវ៉ាន់ នឹងមាន​ការផ្ទេរអំណាច​ពី​លោក​ប្រធានាធិបតី Ma Ying-jeou ទៅ​មេដឹកនាំ​គាំទ្រ​ការប្រកាស​ឯករាជ្យ​លោកស្រី Tsai Ing-wen នៅក្នុង​សបា្តហ៍​នេះ​។
​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ចិន លោក វ៉ាង​យី បាន​ថ្លែងប្រាប់​សម​ភាគី​លោក ច​ន ឃើ​រី តាមរយៈ​ទូរ​សព្ទ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៦ ខែ ឧសភា ម្សិលមិញ ថា ចិន សង្ឃឹមថា អាមេរិក នឹង​គោរព​គោលនយោបាយ​ចិន​តែមួយ និង សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួម​ទាំងបី​រវាង​ចិន និង​អាមេរិក និង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​តៃវ៉ាន់​ដោយ​សមរម្យ​ផងដែរ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Xinhua​។ ​ឆ្លើយតប​នឹង​ការលើកឡើង​នេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាមេរិក លោក ច​ន ឃើ​រី ក៏បាន​លើកឡើង​ដែរ ផងដែរ​ថា អាមេរិក​តែង​មើលឃើញ​ពី​សារសំខាន់​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​ចិន ហើយ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង វ៉ាស៊ីនតោន ក៏​មិនបាន​ផ្លាស់ប្តូរ​គោលជំហ​រលើប​ញ្ហា​តៃវ៉ាន់ ក៏ដូចជា​មិន​គាំទ្រ​តៃវ៉ាន់ ចំពោះ​ការប្រកាស ឯករាជ្យ​ក្នុង​ទម្រង់​ណាក៏ដោយ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ លោកស្រី Tsai Ing-wen និង​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជឿនលឿន បានឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​សភា​និង​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​កាលពី​ខែមករា​។ ការ​ឈ្នះឆ្នោត​នេះ មិនបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុង​ប៉េកាំង​សប្បាយចិត្ត​នោះទេ ព្រោះ​លោកស្រី Tsai និង​បក្ស​របស់​លោកស្រី មាន​និន្នាការ​ងាក​រក​ការប្រកាស​ឯករាជ្យ​។ រឿងនេះ​ក៏​ចេះតែធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​ចិន​និង​តៃវ៉ាន់ មិនសូវ​ជា​ល្អ​នោះទេ គឺ​ផ្ទុយ​ពី​ពេលមុន​ក្នុងពេល​ការ​កាន់អំណាច​របស់​ប​ក្ស គួ​ក​មីង​តាំង ដែល​ទំនាក់ទំនង​ល្អប្រសើរ​។​ ​លោកស្រី Tsai Ing-wen នឹង​ចូលកាន់​អំណាច​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី​២០ ខែឧសភា​នេះ ដែល​ការឡើង​កាន់អំណាច​នេះ នឹង​បញ្ចប់​ការដឹក នាំ​តៃវ៉ាន់​រយៈពេល​៨​ឆ្នាំ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី Ma Ying-jeou នៃ​បក្ស​គួ​ក​មិន​តាំង​នោះ​ផងដែរ​។ ចាប់តាំងពី​ការ​ពី​ការបោះឆ្នោត​ខែមករា​មក ចិន​បានដាក់​សម្ពាធ​យ៉ាងខ្លាំង​លើ​តៃវ៉ាន់ រួមទាំង​ការចាប់ខ្លួន​ជនជាតិ​តៃវ៉ាន់​ពី​កេ​ន​យ៉ា​និង​ម៉ាឡេស៊ី ក៏ដូចជា​ការភ្ជាប់​ទំនាក់​ទំនង​ការទូត​ជាមួយ​ហ្កំ​ប៊ី ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​រប​ស់​តៃវ៉ាន់​។ ជាមួយគ្នានេះ នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែឧសភា តៃវ៉ាន់​ក៏​ចោទប្រកាន់​ចិន​ដែរ​ថា លូកលាន់​ចូលក្នុង​សមាជិកភាព​របស់ខ្លួន​នៅឯ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2174.txt
​ប្រព័ន្ធ​ប្រឆាំង​មី​ស៊ី​លត​ម្លៃ ៨០០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​នោះ​ត្រូវបាន​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរការ​ហើយ​នៅក្នុង​ប្រទេស​រ៉ូ​ម៉ា​នី​នា​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ១២ ឧសភា​នេះ​។ ការដាក់​ឲ្យ​ដំណើរការ​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ប្រឆាំង​មី​ស៊ី​ល​នេះ​ផ្នែក​មួយ​នៃ​នយោបាយ​សន្តិសុខ​អាមេរិក​និង​ណា​តូ​ដើម្បី​ការពារ​តំបន់​អឺរ៉ុប ជាពិសេស​ទប់ស្កាត់​មី​ស៊ី​ល​អ៊ីរ៉ង់ និង​រុស្ស៊ី​ផង​។​
​ដើម្បី​ជួយ​ការពារ​សន្តិសុខ​ដល់​ប​ណ្តា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​នៅ​អឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក​ចាប់ផ្តើម​ដាក់​ប្រព័ន្ធ​ប្រឆាំង​មី​ស៊ី​ល​ដែលមាន​តម្លៃ​សរុប ៨០០​លាន​ដុល្លារ​ដំណើរការ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នេះ​ក្នុងប្រទេស​រ៉ូ​ម៉ា​នី​។​ ​អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​អាមេរិក Robert Work និង​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​ណា​តូ​លោក Jen Stoltenberg ជា​អ្នក​ដែលមាន​វត្តមាន​ក្នុងការ​សម្ពោធ​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​នេះ​។ ​បើ​យោងតាម​ទី​ភ្នា​ក់​ព័ត៌មាន Reuters ប្រព័ន្ធ​ប្រឆាំង​មី​ស៊ី​ល​របស់​អាមេរិក​នេះ​មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​ក្នុង​ការចាប់​សញ្ញា​គ្រាប់​រ៉ុក្កែត និង​បាញ់​កម្ទេចចោល​តែម្តង​។ គេ​ដឹង​ច្បាស់​ថា​អាមេរិក​និង​ណា​តូ​ដាក់​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​នេះ​ដំណើរការ ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​មួយ​ដែលជា​ផ្នែក​នៃ​នយោបាយ​សន្តិសុខ​ដែល​អនុវត្ត​ឡើង​ដើម្បី​ការពារ​តំបន់​អឺរ៉ុប​ពី​ការគំរាមកំហែង​របស់​អ៊ីរ៉ង់​និង​រុស្ស៊ី​។​ ​មុនពេល​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ប្រឆាំង​មី​ស៊ី​ល​នេះ ឧបការី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​រង​លោក Frank Rose បាន​ពន្យល់ថា វា​ជា​រឿង​ចាំបាច់​ព្រោះ​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​បន្តធ្វើ​ទំនើបកម្ម​សព្វាវុធ​ជាពិសេស​មី​ស៊ី​ល​ដែលមាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់ រហូតដល់​មាន​មី​ស៊ី​ល​អន្តរទ្វីប​ដែល​អាច​បាញ់​ដល់​អឺរ៉ុប​ថែមទៀត​។ ​ជារឿយៗ រុស្ស៊ី​ចោទថា អាមេរិក និង​ណា​តូ កំពុងតែ​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ហ៊ុមព័ទ្ធ​តំបន់​យុទ្ធសាស្ត្រ​ខ្លួន​ជាពិសេស​នៅ​សមុទ្រ​ខ្មៅ និង​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត​។ ថ្មីៗ​នេះ ណា​តូ​បាន​បង្ហើប​ផែនការ​របស់ខ្លួន​ក្នុងការ​រៀបចំ​ល្បាត​នៅ​សមុទ្រ​ខ្មៅ​ទៀត​។ ក្រៅពីនេះ ណា​តូ ក៏​កំពុង​ត្រៀម​រៀបចំ​បង្កើន​កម្លាំង​ទ័ព​របស់ខ្លួន​នៅក្នុង​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ​។ ​តាំងពី​ឆ្នាំ ២០១៤ ក្រោយ​ពេលដែល​វិបត្តិ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​កើតឡើង និង​មានការ​ក្រសោប​យក​ទឹកដី Crimea ពី​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ផង​នោះ បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ចាប់​ពង្រឹង​សាច់ដុំ​យោធា​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត​និង​ជុំវិញ​រុស្ស៊ី​តែម្តង​។ ហើយ​រុស្ស៊ី​ថា វា​ជាការ​បង្ករឿង​និង​ធ្វើ​ឲ្យ​យុទ្ធសាស្ត្រ​យោធា​រុស្ស៊ី​ចុះខ្សោយ​ផង​។ ហើយ​វា​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​អស្ថិរភាព​ក្នុង​តំបន់​ថែម​ទៀតផង​។​ ​ទាក់ទិន​បញ្ហា​នេះ បេសកជន​អាមេរិក​ប្រចាំ​ណា​តូ លោក Douglas Lute បាន​អះអាង អាមេរិក​និង​ណា​តូ​មិនបាន​បង្កបញ្ហា​រហូត​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​អស្ថិរភាព​ឡើយ​។ តែ​លោក​បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា អាមេរិក​ធ្វើ​គ្រប់យ៉ាង​ដោយ​ពង្រឹងកម្លាំង​យោធា​ជើង​ទឹក ជើងគោក និង​ជើង​អាកាស ដើម្បី​ការពារ​រាល់​ការឈ្លានពាន​ពីស​ត្រូវ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2175.txt
​មនុស្ស​ច្រើនជាង​១៤៨​នាក់ បាន​បាត់​បង់ជីវិត​ក្នុងការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​ជាច្រើនលើក​នៅឯ​ទីក្រុង​មាត់សមុទ្រ​ចំនួន​ពីរ​របស់​ស៊ី​រី ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​ប្រធានាធិបតី​លោក បាស​សារ អាល់​អាសាដ​។ ការវាយប្រហារ​នេះ ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញថា ជាការ​សងសឹក​របស់​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម ដែល​កំពុង​រង​សម្ពាធ​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​ការគាបសង្កត់​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់​និង​ស៊ី​រី​។​
​ក្រុម​ជ្រុលនិយម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​បានប្រកាស​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​ជាច្រើនលើក​ក្នុង​ទីក្រុង​Jableh និង​Tartus សម្លាប់​មនុស្ស​ច្រើនជាង​១៤៨​នាក់ និង​ជាច្រើន​នាក់​ទៀត​រងរបួស​។ ក្រុម​ជ្រុលនិយម​បាន​បង្កៃ​គ្រាប់បែក​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ ស្ថានីយ៍​រថយន្ត និង​នៅតាម​ទីតាំង​ស៊ីវិល​ផ្សេងទៀត ក្នុង​ទីក្រុង​មាត់សមុទ្រ​ភាគ​ពាយព្យ​របស់​ស៊ី​រី ដែល​នៅក្រោម​រដ្ឋាភិបាល​លោក បាស​សារ អាល់​អាសាដ​។​ ​នេះ​ជាការ​វាយប្រហារ​ដ៏​ធំ​របស់​ក្រុម​ជ្រុលនិយម​ក្នុង​ទីក្រុង​Tartus ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក​រុស្សី ខណៈដែល​ការវាយប្រហារ​នៅ​ទីក្រុង Jableh គឺ​នៅ​ជិត​មូលដ្ឋាន​ទ័ពអាកាស​រប​ស់រុស្ស​ផងដែរ​។ បើតាម​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​ស៊ី​រី មនុស្ស​មួយរយ​នាក់​ត្រូវបាន​សម្លាប់​នៅ​ទីក្រុង Jableh ខណៈ​មនុស្ស​៤៨​នាក់​បាត់​បង់ជីវិត​ក្នុង​ទីក្រុង​Tartus ក្នុងការ​វាយប្រហារ​ចំនួន​៧​លើក​ព្រមៗ​គ្នា​។ ​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម ដែល​ប្រកាស​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ការវាយប្រហារ​បង្ហូរឈាម​នេះ បញ្ជាក់​ក្នុង​សេចក្ដីប្រកាស​របស់ខ្លួន​ថា ការ​បំផ្ទុះ​នេះ​គឺជា​ការសង​សឹក​លើ​កង​កម្លាំង​ស៊ី​រី និង​ការវាយប្រហារ​ដែនអាកាស​របស់​រុស្សី​ប្រឆាំងនឹង​ក្រុម​ពួកគេ​។ ជាមួយនឹង​ការវាយប្រហារ​នេះដែរ ក្រុម​ជ្រុលនិយម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ក៏​ប្រកាស​បន្តសកម្មភាព​រប​ស់​ខ្លួន​ឲ្យ​កាន់តែខ្លាំង និង​បង្កើន​ការ​ប្រហារ​បន្ថែមទៀត​។ ​យ៉ាងណាក្ដី អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​នោះ ក្រុម​មួយ​នេះ​មិន​ដែលមាន​វត្តមាន​ក្នុង​តំបន់​មាត់សមុទ្រ​ទេ ដ្បិត​នេះ​ជា​មូលដ្ឋាន​រឹងមាំ​របស់​គូប្រជែង​ខ្លួន​គឺ​រណសិរ្ស al-Nusra ដែលមាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ក្នុង​តំបន់​នេះ​។​ ​ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់​នេះ​រង​ការ​ថ្កោលទោស​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្សី ក៏ដូចជា​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​លោក បាន គី​មូ​ន​។ បើតាម​ទូរ​ទស្ស​Al Jazeera វិមាន​ក្រិ​ម​ឡាំង​និយាយថា ការវាយប្រហារ​នេះ​ដាក់​សម្ពាធ​ខ្លាំង​ដល់​ការចរចា​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ​ដែល​កំពុង​រាំងស្ទះ ក្រោយ​ការដួលរលំ​បទ​ឈប់​បាញ់​ថ្ងៃទី​២៧ ខែកុម្ភៈ​។ វិមាន​ក្រិ​ម​ឡាំង​ក៏​បញ្ជាក់ដែរថា លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀរ ពូ​ទីន គឺ​ត្រៀមខ្លួន​រួចរាល់​ដើម្បី​កៀក​ស្មា​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ក្រុម​ភេរ​វករ​។​ ​នេះ​ជា​រឿង​ច្បាស់​ណាស់​ថា ការវាយប្រហារ​នេះ គឺជា​ការឆ្លើយតប​រប​ស់​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ទៅនឹង​សកម្មភាព​របស់​កងក​ម្លាំ​ង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​អាមេរិក ក៏ដូចជា​ការវាយប្រហា​រ​ដែនអាកាស​របស់​រុស្សី ដែល​កន្លងមក​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុម​នេះ​ខាតបង់​ទឹកដី​យ៉ាងច្រើន ទាំង​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់​និង​ស៊ី​រី​។ ថ្មីៗ​នេះ​ទៀត កងកម្លាំង​អ៊ីរ៉ាក់​ក៏​កំពុងតែ​រៀបចំ​វាយប្រហារ​រំដោះ​ទីក្រុង​Fallujah ពី​ដៃ​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ផងដែរ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2176.txt
​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​លោក គីម ជុង​អ៊ុន បាន​ចូលរួម​ក្នុង​ព្យុហយាត្រា​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ថ្ងៃទី​១០ ខែឧសភា​នេះ នៅឯ​ទីលាន​គីម អ៊ី​ល​ស៊ុ​ង កណ្ដាល​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​។ ព្យុហយាត្រា​ដ៏​ធំ​នេះ គឺធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​សមាជ​ដ៏​កម្រ​របស់​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េខាងជើង ក្នុង​រយៈពេល​ជិត​៤០​ឆ្នាំ​មកនេះ​។
​សមាជ​បួន​ថ្ងៃ​របស់​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េខាងជើង បាន​បិទ​បញ្ចប់​ទៅហើយ ដោយមាន​ការធ្វើ​ព្យុហយាត្រា​យ៉ាង​ធំ​សម្បើម​ក្នុង​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​។ មេដឹកនាំ​វ័យក្មេង​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ដែល​ទើបត្រូវ​តែងតាំង​ជា​ប្រធាន​បក្ស​ពលករ​ក្នុង​សមាជ ក៏​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​ដ៏​ធំ​នេះដែរ រួម​ជាមួយនឹង​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ជាច្រើន​ទៀត​។​ ​ជាធម្មតា ព្យុហយាត្រា​យោធា​តែង​តែង​ត្រូវបានធ្វើ​នៅ​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុងពេល​ពិធី​ពិសេសៗ​អ្វីមួយ ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ឥទ្ធិពល​យោធា​របស់ខ្លួន​។ ប៉ុន្តែ​ព្យុហយាត្រា​ថ្ងៃទី​១០ ខែឧសភា​នេះ គឺ​ចូលរួម​ដោយ​ពលរដ្ឋ​ស៊ីវិល​ជាច្រើន​ពាន់​នាក់​។ ប្រធាន​ប្រេ​ស៊ី​ឌី​យ៉ូ​ម​កូរ៉េខាងជើង​លោក គីម យ៉ុង​ណា​ម (Kim Yong-Nam) បាន​លើកសរសើរ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន និង​អបអរ​ចំពោះ​ការជាប់​ជា​ប្រធាន​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េ​។ លោក គីម ក៏បាន​ស្នើ​ទៅ​ប្រជាជន​ទាំងអស់​ឲ្យ​ដើរ​តាម​ដោយ​ស្មោះត្រង់ និង​ឥត​ងាករេ ចំពោះ​ការដឹកនាំ និង​មនោគមន៍​វិទ្យា​របស់ «​មេដឹកនាំ​ជាទី​ស្រឡាញ់ គឺ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន​»​។ ​បើតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​Reuter ក្នុង​សមាជ​ដែល​ចប់​នៅ​ថ្ងៃទី​៩ ខែឧសភា​នោះ កូរ៉េខាងជើង​នៅតែ​បន្ត​ជំហរ​អភិវឌ្ឍ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់ខ្លួន​ដដែល ទាំង​គុណភាព និង​បរិមាណ បើទោះជា​រង​នូវ​ទណ្ឌកម្ម​ធ្ងន់ៗ​ពី​សំណាក់​អន្តរជាតិ​ក៏ដោយ​។ យ៉ាងណាក្ដី ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ក៏​បញ្ជាក់ដែរថា ខ្លួន​នឹង​ប្រើ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ តែ​ក្នុងករណី​មានការ​គំរាមកំហែង​ប្រើ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​មកលើ​អធិបតេយ្យ​របស់ខ្លួន​តែប៉ុណ្ណោះ​។ ​តាមរយៈ​សមាជ​ដែល​ធ្វើជា​លើកទីមួយ​ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៨០​មក​នោះ លោក គីម ជុង​អ៊ុន ក៏​ដាក់ចេញ​ផែនការ​ស្រោចស្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​ផងដែរ បើទោះជា​សមាជ​លើក​នេះ ផ្ដោត សំខាន់​លើ​ក្នុងការ​អនុម័ត​នយោបាយ Byongjin របស់លោក គីម ជុង​អ៊ុន ដែល​សំដៅ​ដល់​ការអនុវត្ត​ព្រម​គ្នា​លើ​នយោបាយ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​ក៏ដោយ​។​ ​ជាមួយគ្នានេះ គេ​មើលឃើញថា ព្រឹត្តិការណ៍​កម្រ​នេះ ផ្ដល់ឱកាស​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​វ័យ​៣៣​ឆ្នាំ ដែល​កំពុង​មានអំណាច​ស្រាប់​ហើយ​នោះ ធានា​តួនាទី​ជា​មេដឹកនាំ​កំពូល​របស់​កូរ៉េខាងជើង និង​ជា​អ្នក​ស្នង​តំណែង​ក្នុង​ដឹកនាំ​របប​ឯក​បក្ស​នេះ ដែល​បង្កើត​ដោយ​ជីតា​របស់លោក គឺ​លោក គីម អ៊ី​ល​ស៊ុ​ង​។ លោក គីម ជុង​អ៊ុន ដែល​ឡើងកាន់​អំណាច​នៅ​ឆ្នាំ​២០១១ ក៏​ក្ដោប​តំណែង​សំខាន់​រួចរាល់​ហើយ​ដែរ រាប់​តាំងពី​តំណែង​ក្នុង​ជួរ​បក្ស រហូតដល់​តំណែង​មេបញ្ជាការ​កំពូល​របស់​កងទ័ព​កូរ៉េខាងជើង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2177.txt
​ស្ថាបនិក​បក្ស​កុ​ម្មុយ​នី​ស​ហ្វីលីពីន និង​មេ​ឧទ្ទាម​ហ្វីលីពីន បានប្រកាស​ពី​ការត្រៀមខ្លួន​ក្នុង​ការចូល​តុ​ចរចា សន្តិភាព​ឡើងវិញ​ដើម្បី​បញ្ចប់​ការប៉ះទង្គិច​គ្នា​រវាង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ឬ​ទាហាន​ឯករាជ្យ​ជាមួយនឹង​កងកម្លាំងរ​ដ្ឋា ភិ​បាល​។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ គឺជា​លទ្ធផល​ផ្លែផ្កា​មួយ​នៃ​ការបើក​ខៀវ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​ត្រៀម កាន់តំណែង​ហ្វីលីពីន លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ (Rodrigo Duterte) ។​
​លោក Luis Jalandoni ប្រធាន​ចរចា​សន្តិភាព​របស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដែល​កំពុង​រស់នៅ​និរទេស​ក្រៅប្រទេស បាន​ប្រាប់​ស្ថានីយ៍​វិទ្យុ​ម៉ានីល​តាមរយៈ​ទូរ​សព្ទ​ថា ក្រុម​ឧទ្ទាម​ពិតជា​សាទរ​ចំពោះ​គម្រោង និង​កម្មវិធី ដែល​ប្រកាស​ដោយ​លោក​ប្រធានាធិបតី ត្រៀម​កាន់តំណែង រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គី ឌើ​ទើ​តេ ហើយ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ជឿជាក់ ថា គោលការណ៍​នេះ នឹង​ក្លាយជា​កក្តា​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​ការសម្រេចបាន​សន្តិភាព​។ ​លោក Jalandoni ក៏បាន​អះអាងថា​ដែរ​ថា ក្រុម​ឧទ្ទាម ក៏​រំពឹងថា​នឹងមាន​ការផ្លាស់ ប្តូរ​គណៈប្រតិភូ​របស់​គេ ជាមួយនឹង​លោក ឌើ​ទើ​តេ ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ដំណើរការ​សម្រាប់​រៀបចំ​នៃ​ការបន្ត​កិច្ចសន្ទនា​សន្តិភាព​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Strait Times ។ ​គួរបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ក្រោយ​ជ័យជម្នះ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​សកល​ថ្ងៃទី​០៩ ខែឧសភា​កន្លងទៅ អភិបាល ក្រុង​ដា​វ៉ា​វ លោក ឌើ​ទើ​តេ ដែល​ត្រៀម​ចូល​សច្ចាប្រណិធាន​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ផ្លូវការ​នៅ ថ្ងៃទី​៣០ ខែមិថុនា បានប្រកាស​ចរចា​ជាមួយនឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដែល​លោក បាន​បន្ត​ទាក់ទង​អស់​រយៈពេល​ជាង​ពីរ ទសវត្សរ៍​ហើយ​នោះ​។ គោលបំណង​នោះ​គឺ​ដើម្បី​បញ្ចប់​នូវ​ការប៉ះទង្គិច​រ៉ាំរ៉ៃ​ជាមួយ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ជាច្រើន ទសវត្សរ៍​ហើយ​នោះ​។ ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៦ ខែឧសភា​កន្លងទៅ ប្រធានាធិបតី​ត្រៀម​កាន់តំណែង លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ បាន​ថ្លែងថា លោក នឹង​បន្ត​ការចរចា​សន្តិភាព​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម និង​ផ្តល់​តំណែង​ក្នុង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​បួន​កន្លែង​ដល់​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ហ្វីលីពីន ដែល​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​ស្ថាបនិក​របស់​បក្ស លោក Jose Maria Sison ផងដែរ​។ «​អ្នក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​»​ដែលមាន​វ័យ​៧១​ឆ្នាំ​រូបនោះ ក៏បាន​លើក​ពី​សារៈសំខាន់​នៅពេល លោក Jose Maria Sison ដែលជា​អតីត​សាស្ត្រាចារ្យ​របស់លោក​ផង ត្រលប់​ចូល​ហ្វីលីពីន​វិញ ថា​នឹង​ជួយ​បញ្ចប់​នូវ​សកម្ម ភាព​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​បាន​កន្លងមក​បានសម្លាប់​អាយុ​ប្រជាជន​ប្រមាណ​៣​ម៉ឺន​នាក់​តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៦០​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ទាំង​លោក Luis Jalandoni និង លោក Jose Maria Sison សុទ្ធតែ​បាន​អះអាងថា មិនមាន​សមាជិក​ឧទ្ទាម​ណាមួយ នឹងត្រូវ​តែងតាំង​ឲ្យ​ចូល​បម្រើការ​ក្នុងគណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​របស់​លោក ឌើ​ទើ​តេ មុនពេល​នៃ​ការសម្រេច​លើ​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​នោះទេ​។ តែ អ្នក​ទាំងពីរ បាន​បន្ថែមថា ក្រុម​ឧទ្ទាម​នឹង​ណែនាំ​បុគ្គល​ដែលមាន​សមត្ថភាព​ផ្សេងទៀត​ដើម្បី​ចូលទៅ​កាន់តំណែង​ដែល​លោក ឌើ​ទើ​តេ បានផ្តល់​ឲ្យ​។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធាន​ចរចា​នៃ​ក្រុម​ឧទ្ទាម ក៏បាន​បញ្ជាក់ថា​ដែរ​ថា គេ​នឹង​ស្នើ​ឲ្យ​លោក ឌើ​ទើ​តេ ដោះលែង​អ្នកទោសនយោបាយ​មួយចំនួន​ដែល​ត្រូវបាន​ឃុំខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​កន្លងមក​។​ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា លោក Jose Maria Sison គឹជា​ស្ថាបនិក​របស់​បក្ស​កុ​ម្មុយ​នី​ស​ហ្វីលីពីន​ដែលមាន កងទ័ព​ឯករាជ្យ​របស់ខ្លួន​ប្រមាណ​៤០០០​នាក់​។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៧ លោក បាន​ចាក​ចេញទៅ​រស់នៅ​ក្នុងប្រទេស​ហូ​ឡង់ ក្នុងនាម​ជា​ជនភៀសខ្លួន​នយោបាយ បន្ទាប់ពី​ការចរចា​សន្តិភាព​ត្រូវបាន​បរាជ័យ​។ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០២ បក្ស​កុ​ម្មុយ​នី​ស​ហ្វីលីពីន រួមជាមួយ​កង​ទាហាន​របស់ខ្លួន​គឺ​ក្រុម​ទាហាន​ប្រជាជន​ថ្មី ត្រូវបាន រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ចាត់ទុកថា​ក្រុម​«​អង្គការ​ភេរវកម្ម​បរទេស​»​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2178.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​មហាអំណាច​អាស៊ី​ខាងត្បូង​ឥណ្ឌា​លោក នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី (Narendra Modi) នឹង​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ខែមិថុនា​ខាងមុខ ហើយ​លោក​ក៏​នឹង​ផ្តល់​សុន្ទរកថា​ក្នុង​សភា​អាមេរិក​ដែរ​។ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច លើក​ទី​៤ និង​ការ​អញ្ជើញលោក នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី​មក​ផ្តល់​សុន្ទរកថា​ក្នុង​សភា​នឹះ​បង្ហាញ​ច្បាស់​ពី​ការវិវត្ត​នៃ​ចំណង​ទ្វេភាគី​រវាង​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​និង​ការពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ទ​ប់​ទល់​ជាមួយ​ក្រុង​ប៉េកាំង​។
​លោក នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី នឹង​ឡើង​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​នៅក្នុង​សភា​អាមេរិក​ដែលមាន​សភា​ទាំងពីរ​ជាន់​ចូលរួម​នៅ​ខែក្រោយ​នេះ​។ ក្រៅពី​ផ្តល់​កិត្តិយស​ថ្លែង​សុន្ទរកថា លោក​នឹង​ជួប​ជជែក​ពិភាក្សា​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ផងដែរ​។​ក្នុងពេលដែល​លោក​ជួប​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា លោក នា​រិ​ន្ទ្រា​ម៉ូ​ឌី នឹង​ជជែក​ពិភាក្សា​ពី​បញ្ហា​សន្តិសុខ ថាមពល សេដ្ឋកិច្ច​និង​បញ្ហាសំខាន់​ផ្សេង​ទៀតផង ដើម្បី​ឈានទៅ​ពង្រឹង​និង​ពង្រីក​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ទ្វេភាគី​។ ​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួងការបរទេស​អាមេរិក​ដែល​ចេញពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​បាន​បញ្ជាក់ថា​៖«​ការបំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា​នឹង​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ឲ្យ​ឃើញច្បាស់​ពី​ទំនាក់ទំនង​និង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ស៊ីជម្រៅ​រវាង​អាមេរិក​និង​ឥណ្ឌា​លើ​វិស័យ​ស្នូល​ជាច្រើន​»​។​ ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ខាងមុខ​នឹង​ក្លាយជា​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​ការលើក​ទី ៤​ហើយ​រាប់​ចាប់ពី​ពេល​លោក​ឡើងកាន់តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​មហាអំណាច​អាស៊ី​ខាងត្បូង​ឥណ្ឌា​។ ហើយ​អ្វីដែល​គួរកត់សម្គាល់​គឺ ការអញ្ជើញ​មេដឹកនាំ​បរទេស​ឲ្យ​ផ្តល់​សុន្ទរកថា​ចំពោះ​សមាជិក​អាមេរិក​សភា​អាមេរិក​ទាំងពីរ​ជាន់​នេះ ជា​រឿង​កម្រ​បំផុត​មួយ​ក្នុង​នយោបាយ​អាមេរិក​ដែរ​។ វា​លែង​តែ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក​នៅ​អាស៊ី ដែលមាន​ដូចជា​ប្រទេស​ជប៉ុន ជាដើម​។​ ​តាមពិតទៅ​ចំណង​ទំនាក់ទំនង​ស្និទ្ធស្នាល​ជាមួយ​មហា​យក្ស​ឥណ្ឌា​មាន​សារសំខាន់​សម្រាប់​រដ្ឋបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ព្រោះ​វា​នឹង​ជួយ​ពង្រឹង​គោលនយោបាយ​ពង្រឹង​អំណាច​អាមេរិក​នៅ​អាស៊ី​ដើម្បី​ប្រឆាំង​មហា​យក្ស​ចិន​។ ហើយ​ឥណ្ឌា​ថ្វី​ត្បិត​ថា​ដើរ​តាម​គោលការណ៍​មិន​ចូលបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ក៏ពិតមែន តែ​ប្រទេស​នេះ​មាន​ទំនោរ​ទៅរក​សហរដ្ឋអាមេរិក​ស្រាប់ ហើយ​មិនមាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ប៉ុន្មាន​ជាមួយ​ចិន​ឡើយ​។ ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ចង់​ឲ្យ​ឥណ្ឌា​ពង្រឹង​អំណាច​យោធា​របស់ខ្លួន​និង​ដើរតួនាទី​ច្រើនជាង​មុខ​ក្នុង​ការរក្សាសន្តិសុខ​នៅ​អាស៊ី​បូព៌ា​។ ហើយ​អាមេរិក​ក៏​សំឡឹង​ឃើញ​ឱកាស​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ពា​ណិ​ជ្ជ​កម្ម និង​ផ្តោតលើ​ការពង្រីក​ទំនាក់ទំនង​ធុរៈកិច្ច និង​ជំនួញ​ជាមួយ​មហាអំណាច​អាស៊ី​ខាងត្បូង​នេះ​ផងដែរ​។ ​សូម​ទាញ​ការចាប់អារម្មណ៍​បន្តិច​ដែរ ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក​និង​ឥណ្ឌា​ក៏​ទើបតែ​ប្រសើរឡើង​ក្នុង​អាណត្តិ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា និង​លោក នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី ដែរ​។ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៥ រដ្ឋបាល​លោក ចប ដា​ប៊ិ​ល​យូ​ប៊ូ​ស​បានដាក់​ហាមឃាត់​ការផ្តល់​ទិដ្ឋាការ​ដល់​លោក នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី ដោយ​លើកយក​ច្បាប់​អាមេរិក​ឆ្នាំ ១៩៩៨ ដែលមាន​គោលដៅ​ហាមឃាត់​រាល់​មេដឹកនាំ​បរទេស​ទាំងឡាយណា​ដែល​បាន​រំលោភ​សេរីភាព​សាសនា​ធ្ងន់ធ្ងរ​។ ​កាលនោះ​លោក នា​រិ​ន្ទ្រា​ម៉ូ​ឌី រង​ការចោទប្រកាន់ថា​បាន​នៅ​ពីក្រោយ​ហិង្សា​ប្រឆាំង​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ជាង ១០០០​នាក់ នៅ​រដ្ឋ Gujarat ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០២ នៅពេលដែល​លោក​កំពុង​បំពេញការងារ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​រដ្ឋ​នេះ​ស្រាប់​។ តែ​ក្រោយមក​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១០ តុលាការ​កំពូល​ឥណ្ឌា​កាត់ក្តី​ថា​លោក​គ្មាន​ពាក់ព័ន្ធ​ករណីនេះ​ឡើយ​។​ ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៤ ពេល​លោក ម៉ូ​ឌី ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​អបអរសាទរ​លោក ហើយក៏​សម្រេច​លុបចោល​ការហាម​ឃាត់​ទិដ្ឋាការ​នេះ​តែម្តង ដោយ​លោក​អញ្ជើញលោក ម៉ូ​ឌី មក​ទស្សនកិច្ច​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​។​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2179.txt
​នៅ​ចន្លោះ​ខែឧសភា ឬ​មិថុនា​នេះ ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​នៃ​តុលាការអន្តរជាតិ នឹង​ប្រកា​សម​ជ្ឈ​ត្ត​វិនិច្ឆ័យ​លើ​សំណុំ រឿង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែល​ប្តឹង​ដោយ​ហ្វីលីពីន​ប្រឆាំងនឹង​ចិន​ហើយ​។ ស្រប​ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាល ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​អះអាងថា ចិន​មាន​គាំទ្រ​ជាច្រើន​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​លើ​គោលជំហរ​របស់ខ្លួន​ក្នុងការ មិន​ខ្វាយខ្វល់​ពី​ចំណាត់ការ​ផ្នែក​ច្បាប់​មួយ​នេះ​។​
​មន្ត្រី​ការជាន់​ខ្ពស់​នៃ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន នៅ​ថ្ងៃទី​១២ ខែឧសភា​នេះ បាន​បញ្ជាក់ថា ចិន​មានការ​គាំ ទ្រ​ជាច្រើន​នៅក្នុង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​លើ​ការសម្រេច​របស់ខ្លួន​ដែល​មិន​ចាត់ការ​អ្វី​ទាំងអស់​ជាមួយ សំណុំរឿង​ផ្នែក​ច្បាប់​ដែល​ប្តឹង​ដោយ​ហ្វីលីពីន​ប្រឆាំង​ចិន​លើ​ការទាមទារ​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​រូបនោះ ថា ចិន មាន​សិទ្ធិ​ពេញលេញ​ក្នុង​ការមិន​ចូលរួម​ក្នុង​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការដែល​ហ្វីលីពីន កំពុងតែ​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បំផ្លាញ​អធិបតេយ្យ​របស់​ចិន​នោះ​។ ​លោក Xu Hong ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​សន្ធិសញ្ញា និង​ច្បាប់​នៃ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន អះអាង​ដែរ​ថា បញ្ហា (​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​) ត្រូវបាន​បំប៉ោង​ដោយ​មនុស្ស​មួយក្រុម​ដែល​ខ្វះ​ការយល់ដឹង​ផ្នែក​ច្បាប់​។ នេះ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ដែល​បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា លោក Xu Hong ថា បើ​ទៅ​មើល​អ្នក ដែល​និយាយ​ពី​ច្បាប់​អន្តរជាតិ នោះ​គឺ​អ្នកនយោបាយ និង​អ្នក​ដែល​គ្មាន​ជំនាញ​។ មន្ត្រីការទូត​រូបនោះ សង្កត់ធ្ងន់ថា «​គឺជា​អ្នក​ទាំងនោះ​ហើយ​ដែល​ចាំបាច់​ត្រូវ​រៀនសូត្រ​ពី​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​នោះ​»​។ ​សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣ ហ្វីលីពីន បាន​ប្តឹង​ចិន​ទៅកាន់​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​អន្តរជាតិ​ដោយបាន​ចោទ​ចិន​ថា បាន​រំលោភ​លើ​តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ​(EEZ)​របស់ខ្លួន​ដែល​បាន​កំណត់ដោយ​អនុសញ្ញា​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​ច្បាប់​សមុទ្រ​ឆ្នាំ​១៩៨២(UNCLOS)​។ តែ​ចិន បាន​បដិសេធ​មិន​ចូលរួម​ក្នុង​ដំណើរការ​នៃ​ការជំនុំជម្រះ​នោះ​។ ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង ថា ការបង្កើត​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​ដោយ​ឯកតោភាគី​របស់​ហ្វីលីពីន បាន​បំពាន​នឹង​«​សិទ្ធិ​អធិបតេយ្យ​របស់​ចិន​»​ដែល​បាន​បញ្ញត្តិ​ក្នុង​អនុសញ្ញា​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តី​ច្បាប់​សមុទ្រ​ឆ្នាំ​១៩៨២​។ នោះ​គឺ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​បាន​លើក​ភស្តុតាង​នៃ​អវត្តមាន​ខ្លួន​ក្នុង ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​នោះ ថា បើ​យោងតាម​មាត្រា​២៩៨ នៃ UNCLOS ចិន បានធ្វើ​សេចក្តីប្រកាស​មួយ​ដោយ​ដកចេញ ជម្លោះ​ទាក់ទង​នឹង​ការកំណត់​ដែនសមុទ្រ​, ទាក់ទង​តំបន់ឆ្នេរ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​, សកម្មភាព​យោធា​និង សកម្មភាព​នៃ​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ ដែលជា​ការអនុវត្ត​សិទ្ធិ​អធិបតេយ្យ ឬ​យុត្តាធិការ​ពី​ការដោះស្រាយ​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​ដែលមាន​លក្ខណៈ​ចាំបាច់ (Compulsory Arbitration) និង​នីតិវិធី​នៃ​ការដោះស្រាយ​ជម្លោះ​នានា ដែលមាន​លក្ខណៈ​ចាប់បង្ខំ​ផងដែរ​។ ជារួម​ចិន​បានប្រកាស​មិន​ទទួលយក​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​អធិបតេយ្យ​នោះទេ​។​ ​បើទោះបីជា​គ្មាន​វត្តមាន​ចិន​ចូលរួម​ក៏ដោយ នៅ​ចុងឆ្នាំ​២០១៥ ម​ជ្ឈ​ត្ត​ករ​នៃ​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​នៃ​តុលាការអន្តរជាតិ បានប្រកាស​ពី​យុត្តាធិការ​ក្នុងការ​ជំនុំជម្រះ​បញ្ហា​នេះ​តាម​បណ្តឹង​របស់​ហ្វីលីពីន​ហើយ​។ ការសួរដេញដោល​ឬ​ជំនុំជម្រះ​ចុងក្រោយ ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​កាលពី​ថ្ងៃទី​៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៥ ហើយ ការប្រកាស​ម​ជ្ឈ​ត្ត​វិនិច្ឆ័យ​នៃ​សំណុំ​រឿងនេះ ត្រូវបាន​រំពឹងថា នឹងត្រូវ​បានប្រកាស​នៅ​ខែឧសភា និង​មិថុនា​ខាងមុខ ពោលគឺ​នៅពេល​តុលាការ​បាន​ពិនិត្យ​ចប់សព្វគ្រប់​ចំពោះ​ភស្តុតាង​របស់​ហ្វីលីពីន​ទាំង​ផ្ទាល់មាត់ និង​ជា​អត្ថបទ​។​ ​យោងតាម​អនុ​ញ្ញា​ស្តីពី​ច្បាប់​សមុទ្រ សេចក្តីសម្រេច​របស់​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​អន្តរជាតិ គឺមាន​លក្ខណៈ​ចាប់ បង្ខំ បើទោះជា​ចិន អវត្តមាន​ក៏ដោយ​។ នេះ មានន័យថា នៅពេល​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការប្រកាស​សេចក្តីសម្រេច​នោះ ភាគី​ទាំង​ហ្វីលីពីន និង​ចិន ត្រូវតែ​អនុវត្ត​ជាដាច់ខាត​។​ ​បើទោះបីជា​តុលាការ​អះអាងថា​មាន​យុត្តាធិការ ឬ រកឃើញថា ចិន បាន​រំលោភបំពាន​ដែន​អធិបតេយ្យ​ហ្វីលីពីន​ក៏ដោយ សេចក្តីសម្រេច​នោះ មិនមាន​ន័យ​អ្វី​ឡើយ​សម្រាប់​ចិន ដ្បិត​ចិន មិនដែល​ទទួលស្គាល់​ស​វនា​ការ​នៃ​ការជំនុំជម្រះ​នោះ​ម្តងណា​នោះទេ​។ មួយវិញទៀត​នោះ ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​នៃ​តុលាការអន្តរជាតិ ក៏​មិនមាន​វិធានការ​ក្នុងការ​ចាប់បង្ខំ​ឲ្យ​ចិន​អនុវត្ត​ផងដែរ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​ហ្វីលីពីន អាច​ចំណេញ​ក្នុង​នីតិវិធី​មួយ​នេះ នោះ​គឺ​បើ​ចិន ពិតជា​បាន​បំពាន​មែន​នោះ ចិន នឹងត្រូវ​បាត់បង់​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ក្នុង​ឆាក​អន្តរជាតិ ជាពិសេស​លើ​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ ហើយ​ចិន អាច​នឹងរង​សម្ពាធ​ការទូត​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​ថ្មីៗ​នេះ ប្រមុខ​ការទូត​ចិន លោក វ៉ាង យី ក៏​ទើបតែ​ប្រកាស​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឯក​ច្ឆ័​ន​បួន​ចំនួន​ទាក់ទង នឹង​គោលជំហរ​លើ​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ជាមួយនឹង​រដ្ឋ​អាស៊ាន​មួយចំនួន​រួមមាន កម្ពុជា ព្រុយ​ណេ និង​ឡាវ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_218.txt
អ៊ុយក្រែន នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា បានប្រើដ្រូនវាយប្រហារយ៉ាងតិច៣៤គ្រឿង លើក្រុងម៉ូស្គូ ក្រោយរុស្សី បានប្រើដ្រូន១៤៥គ្រឿងវាយប្រហារអ៊ុយក្រែននៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា។ នេះជាហេតុការណ៍ប្រើដ្រូនវាយប្រហារគ្នាដ៏ធំមិនធ្លាប់មាន ក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។
អត្ថបទទាក់ទង Reuters៖ លោក ត្រាំ ហាមលោក ពូទីន មិនឱ្យពង្រីកសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន អ៊ុយក្រែន បានប្រើដ្រូនរាប់សិបគ្រឿង វាយប្រហារចូលទីក្រុងម៉ូស្គូដែលបង្ករបួសពលរដ្ឋ ខូចខាតផ្ទះសម្បែង និងបានវាយប្រហារក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀតនៅភាគខាងលិចរុស្សី។ ក្រសួងការពារជាតិរុស្សី បានឱ្យដឹងថា អ៊ុយក្រែន បានវាយប្រហារក្រុងម៉ូស្គូ ប្រមាណ​៣៤ដ្រូន ដែលបង្ករបួសដល់មនុស្ស៥នាក់ និងធ្វើឱ្យឆេះផ្ទះ៤ខ្នង។ ក្រៅពីក្រុងម៉ូស្គូ អ៊ុយក្រែន ក៏បានប្រើដ្រូនជាច្រើន វាយប្រហារតំបន់នៅភាគខាងលិចរុស្សីផងដែរ។ «ការប៉ុនប៉ងធ្វើភេរវកម្មវាយប្រហារ ដោយប្រើដ្រូនយន្តហោះមកលើទឹកដីរុស្សី ពីសំណាក់របបក្រុងកៀវ ត្រូវបានបរាជ័យ»។ ក្រសួងការពារជាតិរុស្សី បានប្រកាសបែបនេះ ដោយប្រព័ន្ធដែនអាកាសខ្លួន បានបាញ់កម្ទេចដ្រូន ៨៤គ្រឿងក្នុងតំបន់៦ នៃរុស្សីភាគខាងលិច។ អភិបាលក្រុងមូស្គូ បានអះអាងថា នេះជាការវាយប្រហារដ៏ធំមិនធ្លាប់មាន មកលើទីក្រុង។ ហេតុការណ៍នេះ បានបណ្ដាលឱ្យជើងហោះហើរទៅកាន់ព្រលានយន្តហោះនៅទីក្រុង Domodedovo, Sheremetyevo និង Zhukovsky ប្រហែល៣៦ជើង ត្រូវប្ដូរទិសដៅ។ ដោយឡែក អ៊ុយក្រែន បានប្រកាសពីការវាយប្រហាររបស់រុស្សី នៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា មកលើទឹកដីខ្លួនផងដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី ភាគីក្រុងកៀវ បានប្រកាសថា ដ្រូនរបស់រុស្សី ត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ប្រមាណ៦២គ្រឿង ដោយប្រព័ន្ធការពារអាកាសខ្លួន។ «កាលពីយប់មិញ រុស្សី បានប្រើដ្រូន Shaheds និងដ្រូនវាយប្រហារផ្សេងទៀតចំនួន១៤៥គ្រឿងវាយលើអ៊ុយក្រែន»។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី បានអះអាងបែបនេះក្នុងបណ្ដាញសង្គម។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយទូរស័ព្ទជាមួយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន និងលោក ហ្សេឡេនស្គី ក្រោយពីឈ្នះឆ្នោត។ លោក ត្រាំ បានទទូចឱ្យលោក ពូទីន កុំធ្វើឱ្យសង្រ្គាមរីកសាយ។ កន្លងមក ឃ្លាថា «បង្កើតសន្តិភាព» និង«បញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន» តែងតែឮចេញពីបបូរមាត់របស់លោក ត្រាំ រាល់ពេលដែលលើកប្រធានបទសង្គ្រាមនេះ មកនិយាយ។ ប៉ុន្តែ លទ្ធផលជាក់ស្ដែង នៅមិនទាន់បង្ហាញនៅឡើយទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2180.txt
​ចុងក្រោយ អភិបាលក្រុង​ចាស់វស្សា​លោក Rodrigo Duterte ទទួលបាន​ជ័យជម្នះ​លើ​ការបោះឆ្នោត ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​ថ្មី​ដូច​ទៅនឹង​ការរំពឹងទុក​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Striate Times ដែល​បាន​ដកស្រង់​ពី​ស្ថាប័ន​ចម្រុះ​ជាច្រើន​ដែល​ចុះផ្សាយ​ទិន្នន័យ​នៃ​សន្លឹកឆ្នោត​ដែល​រាប់​ហើយ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​១០ ខែឧសភា​នេះ​។​
​បើ​គិត​ត្រឹម​ម៉ោង​១០​ព្រឹក​នេះ បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​លោក Rodrigo Duterte បានទទួល​នូវ​សំឡេងគាំទ្រ ​ពី ប្រជាពលរដ្ឋជាង​១៥​លាន​សំឡេង​នៃ​ចំនួន​សន្លឹកឆ្នោត​សរុប​ដែល​បាន​រាប់​ហើយ​ជិត​៩០​ភាគរយ​។ សំឡេង​នេះ បានបង្ហាញ​យ៉ាងច្បាស់​ហើយ​ថា​លោក​បាន​នាំមុខ​គូប្រជែង​របស់លោក​បួន​នាក់​ផ្សេងទៀត និង សង្គ្រោះ​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​បាន​ហើយ​។ ​លើ​ជ័យជម្នះ​នេះដែរ លោក Rodrigo Duterte បាន​ថ្លែងប្រាប់​ភ្នា​ក់​ព័ត៌មាន AFP ថា «​ខ្ញុំ​ពិតជា​គោរព​នូវ ការសម្រេច​របស់​ប្រជាជន​»​។ ហើយ​លោក​ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា​អ្វីដែល​លោក​អាច​សន្យា​ចំពោះ​ប្រជាជន​នោះ​គឺ លោក នឹង​ព្យាយាម​បំពេញ​កិច្ចការ​ឲ្យ​អស់ពី​សមត្ថភាព ដោយ​មិន​គ្រាន់តែ​ធ្វើ​វា​នៅពេលដែល​លោក​ងើប​ពី​ដេក​នោះទេ តែ​នៅពេលដែល​លោក កំពុង​ដេក​ផងដែរ​។ ​ជុំវិញ​ការបោះឆ្នោត​នេះដែរ លោកស្រី Grace Poe សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ដែលជា​គូប្រជែង​មួយ​ដ៏​មាន ប្រិយភាព បានប្រកាស​ចុះចាញ់​លោក Rodrigo Duterte កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​មកម្ល៉េះ ពោលគឺ បន្ទាប់ពី​លោកស្រី រកឃើញថា​លោក Rodrigo Duterte បាន​នាំ​មុខដាច់​ហើយ​នោះ​។ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់​លទ្ធផល​ផ្លូវការ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​នេះ​មិនទាន់​ដឹង​ច្បាស់​ថា​ចេញ​នៅពេល ណា​នោះទេ ដ្បិត វា​មិនមែនជា​គ្រាន់​ជាការ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែ​ជាការ​បោះឆ្នោត​អនុ​ប្រធានាធិបតី និង​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ផ្សេងទៀត​ផងដែរ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ លោក Rodrigo Duterte គឺជា​អ្នកនយោបាយ​ដំបូង​មកពី​កោះ​មិន​ដា​ណាវ​ជាទី​ជម្រក​ក្រុម​ឧទ្ទាម ​ដែល​បាន​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​នេះ​។ លោក Rodrigo Duterte គឺជា​អតីត​រដ្ឋអាជ្ញា និង​ជា​អភិបាលក្រុង Davao នៃ​កោះ​មិន​ដា​ណាវ​អស់​រយៈពេល​២២​ឆ្នាំ​មកហើយ​។ តាមរយៈការដឹកនាំ​របស់លោក ​ប្រជាជន​បានដាក់​ឈ្មោះ​ក្រៅ​មួយ​ទៀតថា «​អ្នក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​»​។​ ​លោក​អភិបាលក្រុង Rodrigo Duterte ដែល​សារព័ត៌មាន​មួយចំនួន​ប្រៀបធៀប​លោក​ដូច​ទៅនឹង​បេ​ក្ខ ជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណៈរដ្ឋ​អាមេរិក​លោក Donald Trump បាន​ទាក់ទាញ​ការចាប់អារម្មណ៍ ពី​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន​តាមរយៈ​គោលនយោបាយ​របស់លោក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2181.txt
​កងកម្លាំង​ស៊ី​រី នឹង​ពន្យារ​បទ​ឈប់​បាញ់​រយៈពេល​៤៨​ម៉ោង​សម្រាប់​ទីក្រុង Aleppo ដោយ​ចាប់ផ្ដើម​ពីថ្ងៃ​ទី​១០ ខែឧសភា បន្ទាប់ពី​ភាគី​ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅក្បែរ​ទីក្រុង​Aleppo កាលពី​ថ្ងៃទី​៩ ខែឧសភា​។ ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅក្បែរ​ក្រុង​Aleppo ជា​សញ្ញា​បង្ហាញថា បទ​ឈប់​បាញ់​ស៊ី​រី​កាន់តែ​ផុយស្រួយ​ទៅហើយ បើ​ទោះ​អាមេរិក និង​រុស្សី ខិតខំ​ស្រោចស្រង់​ក៏ដោយ​។
លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ាលម្អិតព័ត៌មាននេះ ​ខណៈដែល​ការប្រយុទ្ធ​គ្នា​ចេះតែ​បន្ត​នៅ​តំបន់​ជុំវិញ​ទីក្រុង​Aleppo ទាហាន​ស៊ី​រី​ប្រកាស​ពន្យារ​បទ​ឈប់​បាញ់​នៅ​ទីក្រុង​នេះ​រយៈពេល​៤៨​ម៉ោង​ទៀត ក្រោយ​ពេលដែល​អាមេរិក និង​រុស្សី​ព្រមព្រៀងគ្នា​បង្កើត​បទ​ឈប់​បាញ់​មួយ​សម្រាប់​ទីក្រុង​នេះ​នៅ​ថ្ងៃទី​៥ ខែឧសភា រួចមក​។ ការប្រយុទ្ធ​បង្ហូរឈាម​នៅ​សមរភូមិ​នានា​ក្បែរ​ក្រុង​Aleppo កំពុងតែ​ធ្វើ​ឲ្យ​បទ​ឈប់​បាញ់​សម្រាប់​ស៊ី​រី ដែល​ផ្ដួចផ្ដើម​ដោយ​អាមេរិក​និង​រុស្សី និង​អាយុ​១០​សប្ដាហ៍​មកហើយ​នោះ ទំនង​ឈានដល់​បរាជ័យ​ម្ដងទៀត​។​ ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​រដ្ឋ​ស៊ី​រី SANA ស្រង់​សម្ដី​ពី​ប្រភព​ទីបញ្ជាការ​ជាន់ខ្ពស់​រប​ស់​កងកម្លាំង​ស៊ី​រី​ថា បទ​ឈប់​បាញ់​នៅ​Aleppo នឹងត្រូវ​ពង្រីក​រយៈពេល​៤៨​ម៉ោង​បន្ថែម ដោយ​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​១​ម៉ោង​ព្រឹក ថ្ងៃទី​១០ ខែឧសភា ម៉ោង​ក្នុងស្រុក​។ តាមពិតទៅ បទ​ឈប់​បាញ់​រយៈពេល​ខ្លី​មួយចំនួន​ត្រូវ​បានដាក់​តាំងពី​ថ្ងៃទី​២៩ ខែមេសា មក​ម្លេះ ដោយ​រួមមាន​រដ្ឋធានី​ដា​ម៉ាស់ ខេត្ត​Latakia និង​ពេលនេះ​នៅ​ក្រុង​Aleppo ប៉ុន្តែ​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅតែ​បន្ត​កើតមាន​។ ​យ៉ាងណាក្ដី អ្នកចរចា​ជាន់ខ្ពស់​របស់​ក្រុមប្រឆាំង​ស៊ី​រី រិះគន់​ការពន្យារ​បទ​ឈប់​បាញ់​នៅ​Aleppo ដោយ​និយាយថា វិធានការ​នេះ​គឺ​ត្រឹមតែ​ទុកពេល​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​បញ្ជូន​កម្លាំង​បន្ថែម​មក​ស៊ី​រី​ប៉ុណ្ណោះ​។ នេះ​ក៏ដោយ​សារ​អ៊ីរ៉ង់ ជា​អ្នកគាំទ្រ​របប​លោក​ប្រធានាធិបតី បាស​សា អាល់ អាសាដ ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង ដែល​ប៉ុនប៉ង​ផ្ដួលរំលំ​លោក​។ ​ជាមួយគ្នានេះ សហរដ្ឋអាមេរិក និង​រុស្សី ដែលជា​អ្នកគាំទ្រ​ដល់​ភាគី​ជម្លោះ​ទាំងពីរ និយាយថា បទ​ឈប់​បាញ់​ដែល​ឯកភាពគ្នា​កាលពី​ខែកុម្ភៈ​នោះ នឹងត្រូវ​ស្រោចស្រង់​ឡើងវិញ ព្រោះ​វា​ក៏បាន​ជួយ​ឲ្យ​មាន​ការឈប់​បាញ់​នៅតាម​តំបន់​មួយចំនួន​ផងដែរ​។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាមេរិក ច​ន ឃេ​រី បាន​ទៅដល់​ទីក្រុង​ប៉ារីស នៅ​ថ្ងៃទី​៩ ខែឧសភា ដើម្បី​ចូលរួម​ប្រជុំ​ជាមួយ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​នៃ​ប្រទេស​ជា​មិត្ត​របស់​ស៊ី​រី ដែលមាន​ប្រទេស​មកពី​សហភាព​អឺរ៉ុប ប្រទេស​អារ៉ាប់​មួយចំនួនទៀត ដើម្បី​ស្រោចស្រង់​បទ​ឈប់​បាញ់​ស៊ី​រី​។ យ៉ាងណាមិញ លោក ឃេ​រី និយាយ​ដែរ​ថា ការកាត់បន្ថយ​អំពើហិង្សា​គឺ​អាស្រ័យ​លើ​មេបញ្ជាការ​ដែល​នៅ​សមរភូមិ​ផ្ទាល់​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ទីក្រុង​Aleppo ដែលជា​ទីក្រុង​ធំជាងគេ​របស់​ស៊ី​រី ជា​សមរភូមិ​ក្ដៅ​មួយ​ក្នុង​សង្គ្រាម​៦​ឆ្នាំ​នៅ​ស៊ី​រី​។ ជាមួយនឹង​ការប្រយុទ្ធ​ដែល​កំពុង​បន្ត ទីក្រុង​នេះ​ត្រូវ​បែងចែក​រវាង​ក្រុម​ទាហាន​លោក អាសាដ និង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​។ នៅ​ថ្ងៃទី​៩ ខែឧសភា យន្តហោះ​ចម្បាំង បាន​វាយប្រហារ​តំបន់​ដែល​ពួក​ឧទ្ទាម​កាន់កាប់​នៅក្បែរ​ក្រុង​Aleppo ខណៈដែល​ក្រុម​ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី ក៏​រង​ការវាយប្រហារ​ពី​សំណាក់​កាំភ្លើង​ធំ​របស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​ដូចគ្នា​៕ លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ាលម្អិតព័ត៌មាននេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2182.txt
រដ្ឋមន្ត្រី​និង​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ស្ត្រី​ជាច្រើន​នាក់​របស់​បារាំង​បានចេញ​មុខ​ថ្កោលទោស​សកម្មភាព​រុក​គួ​ន និង​បៀតបៀន​ផ្លូវភេទ​ប្រឆាំង​ស្ត្រី​ពី​សំណាក់​បុរស​។ ការ​ថ្កោលទោស​ជា​ប្រព័ន្ធ​នេះ​កើតឡើង ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយ​តុលាការ​ចាប់ផ្តើម​បើក​ការស៊ើបអង្កេត​លើ​ករណី​រឿងអាស្រូវ​ផ្លូវភេទ​របស់​អតីត​អនុ​ប្រធានសភា​បារាំង​។​
​ចុង​សប្តាហ៍​កន្លងទៅនេះ គេ​ឃើញ​បណ្តា​រដ្ឋមន្ត្រី និង​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ស្ត្រី​របស់​បារាំង ៧​រូប​បាន​ចេញមុខ​រួមគ្នា​ដើម្បី​ថ្កោលទោស​ករណី​បៀតបៀន​ផ្លូវភេទ​នេះ​។​ក្នុងចំណោម​អ្នកនយោបាយ​ស្ត្រី​ទាំងនោះ​មាន​ទាំង​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ហិរញ្ញវត្ថុ​និង​នាយិកា​រមូល​នី​ធិ​រូបី​យ​វត្ថុ អន្តរជាតិ Christine Lagarde ក៏ដូចជា​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​សុខាភិបាល Roselyne Bachelot ជាដើម​ផង​។​ ​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួមមួយ​ដែល​ចុះផ្សាយ​ក្នុង​សារព័ត៌មាន​ចុង​សប្តាហ៍ Journal Du Dimanche បណ្តា​រដ្ឋមន្ត្រី​និង​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ទាំង​នោះបាន​លើកឡើងថា ពួកគេ​នឹង​ឈប់​នៅ​ស្ងៀមស្ងាត់​ទៀតហើយ​ចំពោះ​បញ្ហា​បំពារបំពាន​ផ្លូវភេទ​នេះ​។​ ​ការដាក់ចេញ​នូវ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ​ធ្វើឡើង​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយពេល​តុលាការ​ចាប់ផ្តើម​ដំណើរការ​ស៊ើបអង្កេត​រឿងអាស្រូវ​ផ្លូវភេទ​អតីត​អនុ​ប្រធានសភា​បារាំង​លោក Denis Baupin ។​លោក Baupin មាន​វ័យ ៥៣ ឆ្នាំ​បានសម្រេច​លាលែង​ពី​តំណែង​ក្រោយពេល​លោក​រង​ការចោទប្រកាន់​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​បៀតបៀន​ផ្លូវភេទ​នេះ ហើយ​លោក​បាន​បដិសេធ​ដាច់អហង្ការ​ថា​លោក​មិនបាន​ពាក់ព័ន្ធ​រឿង​អា​ស្ត្រូ​វ​នេះ​ទេ​។ ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ​លោក ក៏បាន​ឲ្យ​មេធាវី​របស់លោក​ប្តឹង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​បារាំង​ចំនួន ២ ក្រោម​បទ​បរិហាកេរ្តិ៍ ដោយ​លោក​អះអាងថា រឿង​ទាំងអស់​ពាក់ព័ន្ធ​ការចោទប្រកាន់​ខ្លួន​លោក​ផ្ទាល់​នេះ​ការផ្សព្វផ្សាយ​រឿង​មិន​ពិត​និង​ដើម្បី​ប​ង្ខូ​ប​ឈ្មោះ​លោក​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​ក្រៅពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ​បារាំង Michel Sapin ក៏​រង​ការចោទប្រកាន់​ផងដែរ​ពាក់ព័ន្ធ​ការប្រើប្រាស់​សកម្ម​ភាពមិន​សមរម្យ​បំពាន​លើ​ស្ត្រីភេទ​ផងដែរ​។ នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​សប្តាហ៍​មុន បន្ទាប់ពី​បដិសេធថា​មិន​ពាក់ព័ន្ធ​រឿងអាស្រូវ​នេះ​អស់​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃមុន លោក Michel Sapin ក៏បាន​សម្រេច​សារភាពថា​លោក​ពិតជា​បាន​បញ្ចេញ​ឥរិយាបថ​មិន​សមរម្យ​ដាក់​អ្នកកាសែត​ស្រី​ម្នាក់​មែន​។ តែ​លោក​នៅតែ​អះអាងថា​លោក​មិនបាន​ធ្វើ​អ្វី​លើសលោះ​រហូតដល់​ឈានដល់​ការ​បំពារបំពាន​ផ្លូវភេទ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទេ​។ ​ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​នេះ អ្នកនយោបាយ​បារាំង​ស្រីៗ រួមទាំង​អ្នកសារព័ត៌មាន​ស្ត្រី​ផង​នោះ នាំគ្នា​ចេញមុខ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការដាក់ទោសទណ្ឌ​លើ​អ្នក​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​រុក​គួ​ន​ផ្លូវភេទ​ប្រឆាំង​ស្ត្រី និង​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ចប់​និ​ទណ្ឌ​ភាព​ដែល​ធ្លាប់​កើតមានឡើង​កន្លងមក​ផងដែរ​។ ពួកគេ​សន្យាថា បន្ត​ប្រយុទ្ធ​ដើម្បី​បញ្ចប់​ការប្រើប្រាស់​កាយវិការ ឥរិយាបថ និង​សកម្មភាព​ណាមួយ​របស់​បុរស​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​រុក​គួ​ន​ផ្លូវភេទ​ប្រឆាំង​នារី​ភេទ​។ ​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ខាងលើ​ដដែល បណ្តា​អ្នកនយោបាយ​ស្ត្រី​ទាំងនោះ​ក៏​សង្កត់ធ្ងន់​ផងដែរ​ថា​៖« វា​មិនមែនជា​ពេលដែល​ស្ត្រី​ត្រូវ​សម្រប​ខ្លួន​ដើម្បី​ចូលទៅក្នុង​បរិស្ថាន​មួយ​ដែលមាន​បុរស​ច្រើន​ឡើយ​។ តែ​វា​ជា​រឿង​ចាំបាច់​ដែល​បុរស​ត្រូវ​កែប្រែ​ឥរិយាបទ​មិន​សមរម្យ​មួយចំនួន​របស់ខ្លួន​។ រឿងនេះ​វា​ពិតជា​គ្រប់គ្រាន់ ហើយ​បញ្ហា​និ​ទណ្ឌ​ភាព​ក៏​ត្រូវតែ​បញ្ចប់​»​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា រឿង​បៀតបៀន​និង​រុក​គួ​ន​ផ្លូវភេទ​ក្នុង​នយោបាយ​បារាំង​នៅតែ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម និង​រសើប​ខ្លាំង​។ កន្លងមក​អ្នកនយោបាយ​បារាំង​ជាច្រើន​នាក់​រង​ការចោទប្រកាន់​និង​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​រឿងអាស្រូវ​ផ្លូវភេទ​នេះ​ផង ហើយ​ពួកគេ​ក៏ត្រូវ​បង្ខំចិត្ត​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ថែមទៀត​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2183.txt
​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន​ប្រហែល ៥៥ លាន​នាក់​ចេញ​ទៅ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី ៩ ខែឧសភា​នេះ ស្របពេលដែល​គេ ព្រួយបារម្ភ​ថា​មាន​ហិង្សា​ធ្ងន់ធ្ងរ​កើតមានឡើង​ក្នុង​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​ដែរ​។ តែបញ្ហា​ធំ​មួយទៀត ដែល​បាន​ចាក់ ឫស​ជ្រៅ​ក្នុងសង្គម​ហ្វីលីពីន​នោះ​គឺ ការទិញ​-​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​។ បញ្ហា​នេះ​ជា​រឿង​ពិបាក​ដោះស្រាយ​បំផុត ហើយ​បើ​ចង់​ដោះស្រាយ​មានតែ​ជួយ​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន​ឲ្យ​រួច​ផុតពី​ភាពក្រីក្រ​សិន​។​
​ការទិញ​និង​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​នៅតែ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ធំ​បំផុត​សម្រាប់​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​។ ទោះបី​មានការ​រឹតបន្តឹង​សន្តិសុខ​ខ្លាំង​ក្នុងពេល​បោះឆ្នោត​ក្តី ការលុបបំបាត់​បញ្ហា​មិន​ប្រក្រតី​ដូចជា​ការទិញ​លក់​សន្លឹក​ឆ្នោត​នោះ​នៅតែមិនអាច​ធ្វើទៅ​បានដែរ​។​ អ្នកនយោបាយហ្វីលីពីន​បាន​ចំណាយលុយ​ច្រើនសន្ធឹក​រៀងរាល់​ការបោះឆ្នោត​ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាជន​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​ខ្លួន​។ ហើយ​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន​ក៏​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅ​ធ្វើបែបនេះ​ដែរ ព្រោះ​ពួកគេ​ប្រឈម​ការខ្វះខាត​និងរស់​នៅ​ក្នុង​ភាពក្រីក្រ។ ​ គេ​វាយតម្លៃថា ប្រជាជន​ភាគច្រើន​ដែល​សុខចិត្ត​លក់​សំឡេងឆ្នោត​នេះ ជា​ប្រជាជន​ដែល​រស់នៅ​ក្រោម​បន្ទាត់​នៃ​ភាពក្រីក្រ ហើយ​ពួកគេ​មិនបាន​គិតគូរ​ដល់​ប្រយោជន៍​យូរអង្វែង​ដែល​មេដឹកនាំ​ថ្មី​នឹង​ផ្តល់​ឲ្យ​ពួកគេ​ឡើយ​។ អ្វីដែល​គេ​ត្រូវការ​គឺ​ដោះស្រាយ​ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ និង​មាន​អាហារ​ហូប​គ្រប់គ្រាន់​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Channel News Asia ជាធម្មតា​គេ​ចំណាយលុយ​ប្រហែលជា ១០០​ដុល្លារ​សម្រាប់​ក្រុមគ្រួសារ​មួយ​ដើម្បី​ទិញ​ទឹកចិត្ត​ឲ្យពួកគេ​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​។ ហើយ​ក្នុង​មួយ​ភូមិ​គេ​ចំណាយ​ប្រហែល ១០០០​ដុល្លារ​។ តែ​បញ្ហា​នៅត្រង់ថា អ្នកនយោបាយ​មិន​ចុះទៅ​តាម​ផ្ទះ​ប្រជាជន​ផ្ទាល់​ឡើយ តែ​គេ​មាន​អន្តរការី​សម្រាប់​ចែកចាយ​លុយកាក់​ឬ​អំណោយ​នេះ​។ ដូច្នេះហើយ​ទើប​បញ្ហា​មួយចំនួន​កើតឡើង ព្រោះ​ពួក​អន្តរការី​កេងប្រវ័ញ្ច​លុយកាក់ ហើយ​ប្រជាជន​ដែល​សុខចិត្ត​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​នោះ​ទទួល​លុយ​មិន​គ្រប់​ចំនួន​ឡើយ​។​ ​បច្ចុប្បន្ននេះ ការទិញ​សន្លឹកឆ្នោត​មិន​ត្រឹមតែ​ធ្វើឡើង​តាម​ការផ្តល់​លុយកាក់​ឡើយ តែ​គេ​អាច​ប្រើប្រាស់​អំណោយ​មួយចំនួន​ដូចជា ផ្តល់​អាហារូបករណ៍ ការផ្តល់​ចំណីអាហារ គ្រឿងទេស អង្ករ ឬ​អំណោយ​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​រយៈពេល​ណាមួយ​ផង​។ ដូច្នេះហើយ ទើបបានជា​ការទិញ​និង​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​នេះ​វា​ពេញនិយម​ខ្លាំង​ក្នុងសង្គម​ហ្វីលីពីន​។ ​ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្តែង លោក Marcelino Farjardo អ្នករត់​ម៉ូតូ​កង់​បី​ដែល​ធ្លាប់​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​ដោយសារ​បញ្ហា​ជីវភាព​។ លោក អាច​រកចំណូលបាន​ត្រឹម ៦ ទៅ ១០​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​មួយថ្ងៃ តែ​លោក​ជួប​បញ្ហាលំបាក​ច្រើន​ព្រោះ​ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​កូន​ចំនួន ៥​នាក់​ផ្សេងទៀត​។ ដូច្នេះហើយ ទើប​លោក​ពន្យល់ថា វា​ជា​រឿង​លំបាក​បំផុត​ដែល​ត្រូវបដិសេធ​ទទួលយក​អំណោយ​ឬ​លុយកាក់​ដែល​អ្នកនយោបាយ​ផ្តល់​ឲ្យ​នោះ​។ លោក​ថា​៖« បើសិន​អំណោយ​ទាំងនោះ​អាចជួយ​ក្រុមគ្រួសារ​ខ្ញុំ​បាន រឿង​អី​ដែល​ត្រូវបដិសេធ ទទួលយក​នោះ​?»​។ មិនមែន​តែ​លោក​ម្នាក់​ទេ បញ្ហា​នេះ​កើតឡើង​ចំពោះ​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត​ទូទាំងប្រទេស​តែម្តង ហើយ​ការទិញ​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​នេះ​ចាក់​ឬ​ស​ជ្រៅ​ក្នុងសង្គម​ហ្វីលីពីន​រួចទៅហើយ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ ស្ថាប័ន​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត ក៏​ធ្លាប់​ដាក់​ចេញ​វិធានការ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​ការទិញ​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​ដែរ ដោយ​កំណត់​ចំនួន​លុយ​ដែល​ប្រជាជន​អាច​ដក​ចេញពី​ធនាគារ​និង​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រជាជន​រាយការណ៍​ពាក់ព័ន្ធ​ការទិញ​សន្លឹកឆ្នោត​នេះ​មកកាន់​អាជ្ញាធរ​ផង​។ ប៉ុន្តែ​វា​មិនមែន​ស្រួល​ដូច​គិត ដោយគ្រាន់តែ​តាមដាន​និង​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​អ្នកពាក់ព័ន្ធ​ឡើយ ។ នៅតាម​​​ជនបទ ការអង្កេត​ការណ៍​តាមមណ្ឌលបោះឆ្នោត​​មិនសូវ​តឹងរ៉ឹង​ដូច​នៅ​ទីក្រុង​ឡើយ ហើយ​ម្យ៉ាង​ដូច​រៀបរាប់​ខាងលើស្រាប់​ ទម្រង់​នៃ​ការទិញ​សន្លឹកឆ្នោត​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ទៅជា​ការផ្តល់​អំណោយ មិនមែនជា​លុយកាក់វិញ​។​ ​ទាក់ទិន បញ្ហា​នេះដែរ អ្នកជំនាញ​បាន​ផ្តល់យោបល់​ថា វិធានការ​សំខាន់​ដែល​អាជ្ញាធរ​ត្រូវធ្វើ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​ការទិញ​លក់​សន្លឹកឆ្នោត​នេះ​គឺ​បង្កើត​គោលនយោបាយ​ជួយ​ប្រជាជន​ឲ្យ​រួច​ផុតពី​ភាពក្រីក្រ​។ កាលណា​ពួកគេ​មាន​ជីវភាព​សមរម្យ ពួកគេ​នឹង​ចាប់ផ្តើម​គិតគូរ​វែងឆ្ងាយ​និង​ខ្វល់ខ្វាយ​ពី​ប្រយោជន៍​យូរអង្វែង​វិញ​។ ហើយ​ពួកគេ​នឹង​អាច​សម្រេចចិត្ត​លើ​ជោគវាសនា​ប្រទេសជាតិ​ដោយ​ខ្លួនឯង មិនចាំបាច់​មាន​អ្នកបញ្ជា​ឡើយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2184.txt
​រដ្ឋាភិបាល​របប​សឹក​ថៃ សម្រេច​ដក​បម្រាម​នៃ​ការធ្វើដំណើរ​ទៅ​ក្រៅប្រទេស​លើ​អ្នកនយោបាយ និង ក្រុម​សកម្មជន​មួយចំនួន​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​លក្ខណៈ​ល្អប្រសើរ​នៃ​ស្ថានភាព​នយោបាយ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​។ តែ​បម្រាម​នោះ នៅតែ​បន្ត​អនុវត្ត​ទៅលើ​ជន​ទាំងឡាយ​ដែល​កំពុងតែ​ស្ថិតនៅក្នុង​ការចោទប្រកាន់​ដែល រួមបញ្ចូល​ទាំង​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ ស៊ីន​ណា​វ៉ា​ត់​ត្រា​។​
​ក្រុមប្រឹក្សា​ជាតិ​ដើម្បី​សន្តិភាព និង​សណ្តាប់​ធ្នាប់ថៃ ដែលមាន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​លោក ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍​ប្រា​យុទ្ធ ច័ន្ទ អូ​ចា​ជា​ប្រធាន នៅ​ថ្ងៃទី​២៩ ខែឧសភា ម្សិលមិញ បាន​ព្រមព្រៀង​ក្នុងការ​ដកចេញ​នូវ​ការហាមឃាត់​ការធ្វើដំណើរទៅ​ក្រៅប្រទេស​លើ​ក្រុម​អ្នកនយោបាយ និង​សកម្មជន លើកលែងតែ​អ្នក​ដែល​កំពុង​ជាប់ពិរុទ្ធ និង ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​ដោយ​តុលាការ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន The Nation​។​ ​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Sansern Kaewkamnerd បាន​អះអាងថា ក្រុម​ប្រឹក្សាជាតិ ដើម្បី​សន្តិភាព និង​សណ្តាប់ នឹង​ប្រកាស​បទបញ្ជា​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃទី​០១​ខែមិថុនា​ខាងមុខនេះ ។ លោក បញ្ជាក់ ថា បទបញ្ជា​ថ្មី នឹង​ជួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ថានភាព​នៅក្នុង​ប្រទេស​កាន់​តែ​ល្អប្រសើរ ជាពិសេស សង្គម នឹង​កាន់តែ ដឹង​ច្បាស់​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ពិតជា​យល់ដឹង​ពី​បញ្ហា​របស់​ប្រទេស និង​មានការ​ត្រៀមខ្លួន​រួចជាស្រេច​ក្នុងការ​ស្តាប់​ការរិះគន់​។ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ​ជុំវិញ​ការប្រមូលផ្តុំ​របស់​បក្ស​នយោបាយ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនោះ បាន​អះអាងថា វា នឹង​នៅតែ​បន្ត​អនុវត្ត​ដដែល ដ្បិត ក្រុមប្រឹក្សា​យល់ឃើញថា វា មិនទាន់​ដល់ពេល ពោលគឺ ស្ថានភាព​មិនទាន់​សក្តិ​សម​។ ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ សម្រាប់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ ស៊ីន​ណា​វ៉ា​ត់​ត្រា នៅតែ​មិន អាច​ទទួលបាន​ផលប្រយោជន៍​ពីបទ​បញ្ជា​ថ្មី​នេះ​នោះទេ ដ្បិត​លោកស្រី កំពុងតែ​ជាប់​ពីបទ​ចោទ​របស់ តុលាការ ពោលគឺ លោកស្រី នៅតែ​មិនអាច​ចេញដំណើរ​ក្រៅប្រទេស​បាន​នោះទេ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ថ្ងៃទី​២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៤ លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ប្រា​យុទ្ធ ច័ន្ទ អូ​ចា ដែល​ឡើងកាន់តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បន្ទាប់ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ បានប្រកាស ដាក់​បម្រាម​មិន​ឲ្យ​មានការ​ប្រមូលផ្តុំ និង​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យ​អ្នកនយោបាយ​ជាពិសេស​លោកស្រី យី​ង ឡាក់ អាច​ក្រៅប្រទេស​បាន​។ ក្តីបារម្ភ​របស់​របប​សឹក​ចំពោះ​ដំណើរ​ក្រៅប្រទេស​របស់​នាយករ​ដ្ឋ​មន្ត្រី ស្រី​ដំបូង​ថៃ​លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ នោះ​គឺ លោកស្រី នឹង​លើក​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ស្ថានភាព​របស់​ថៃ​ទៅកាន់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​។​ ​ជុំវិញ​ករណី​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ ដែរ ក្រៅពី​ត្រូវបាន​សភា​ហាម​ពី​កិច្ចការ​នយោបាយ​រយៈពេល​៥​ឆ្នាំ ក្រោយ​ធ្លាប់​តំណែង​ដោយសារ​ប្រហារ​យោធា​ថ្ងៃទី​២២​ខែឧសភា​ឆ្នាំ​២០១៤ លោកស្រី ក៏​ត្រូវបាន​តុលាការ​ថៃ​ចោទប្រកាន់​ពី​ការធ្វើ​ឲ្យ​បាត់បង់​ប្រាក់ចំណូល​ជាតិ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​អង្ករ​ជាតិ​ថៃ​ពីបទ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើពុករលួយ​ផងដែរ​។ បទ​ចោទ​នេះដែរ ធ្វើ​ឲ្យ​លោកស្រី ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​ទោស​ពន្ធនាគារ​យ៉ាងតិច​១០​ឆ្នាំ និង សំណង​រដ្ឋប្បវេណី​ជាច្រើន​លាន​បាត​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2185.txt
​នៅ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​ចាក​ចេញពី​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ​ហើយ ក្រោយ​កាន់តំណែង​អស់​២ អាណត្តិ​មក​នោះ​។ អ្វីដែល​គេ​ចាប់អារម្មណ៍​ខ្លាំង​ពេលនេះ គឺ​ជីវិត​ក្រោយ​ចាក​ចេញពី​សេត​វិមាន​របស់​ប្រធានាធិបតី​អូ​បា​ម៉ា​។ កន្លងមក​លោក អូ​បា​ម៉ា បាន​ទម្លាយ​ពី​ផែនការ​ជីវិត​សាមញ្ញ​របស់លោក​និង​ក្រុមគ្រួសារ​ក្រោយពេល​លោក​ចប់​អាណត្តិ ផងដែរ​។ លោក​និង​ក្រុមគ្រួសារ​នឹង​បន្ត​រស់នៅ​វ៉ាស៊ីនតោន ២​ឬ​៣​ឆ្នាំ​ទៀត​ទម្រាំ​កូនស្រី​ពៅ​លោក​រៀន​ចប់​វិទ្យាល័យ​។ ហើយ​អ្វីដែល​សំខាន់​លោក បន្តការងារ​មនុស្សធម៌ និង ធ្វើ​ការងារ​មួយចំនួន​ជាមួយ​យុវជន​ជាដើម ហើយ​ភរិយា​លោក​នៅ​ជួយ​លើកស្ទួយ​ការអប់រំ​របស់​ស្ត្រី​និង​យុវជន ហើយ​ឆ្លៀត​មើលថែ​និង​ដាំ​ដំណាំ​នៅផ្ទះ​ផង​។
​សូម​ស្តាប់​ការបកស្រាយ​របស់លោក សៅ ផល​និស្ស័យ​៖ ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​ចាក​ចេញពី​សេត​វិមាន​នៅក្នុង​ខែមករា​ឆ្នាំ ២០១៧ ខាងមុខនេះ ក្រោយ​ប្រជាជន​អាមេរិក​រកឃើញ​មេដឹកនាំ​ថ្មី​។ គេ​នៅ​មិនទាន់​ដឹង​ច្បាស់​នៅឡើយ​ទេ​ថា​តើ មេដឹកនាំ​ថ្មី​ដែល​នឹង​ស្នង​តំណែង​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ជា​អ្នកណា​? តិច​ជា​លោក​ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ទេ​ដឹង​? ​បើសិនជា សេ​ដី្ឋ ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា និង​ក្រុម​គ្រូ​សារ​ប្រហែលជា​ត្រូវ​ស​ម្រេ​ចិត្ត​ចាក​ចេញទៅ​រស់នៅ​កាណាដា​វិញ​។ តែ​ណ្ហើយ ទុក​រឿងនេះ​មួយ​ឡែក​សិន​ចុះ​។ គេ​គួរ​ក្រឡេកមើល​ផែនការ​ជីវិត​ក្រោយ​ចេញពី​តំណែង​របស់​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ថា​តើ​វា​មាន​លក្ខណៈ​បែបណា ហើយ​លោក​ពេញចិត្ត​ចាកចេញ​ពី​តំណែង​ខ្ពស់​និង​មាន​ឥទ្ធិពល​បំផុត​លើ​លោក​នេះ​ឬ​អត់​។​ ១. ចូលនិវត្តន៍​ពី​នយោបាយ ទុក​ឲ្យ​អ្នកមាន​សមត្ថភាព​ផ្សេងទៀត​គេ​កាន់តំណែង​ម្តង​ ពិត​ហើយ​លោក អូ​បា​ម៉ា មិន​ស្តាយស្រណោះ​កៅអី​ដែល​លោក​អង្គុយ​អស់ ២ អាណត្តិ​នេះឡើយ​។ លោក​ថា វា​ល្មម​ដល់ពេល​ទុក​ឱកាស​ឲ្យ​អ្នកផ្សេង​ដែលមាន​សមត្ថភាព​កាន់កាប់​ការងារ​នេះ​វិញ​ម្តង ហើយ​វា​ក៏​ដល់​ពេលដែល​លោក​ចូល​និវត្ត​ពី​ឆាកនយោបាយ​ដើម្បី​មាន​ពេល​បម្រើ​ការងារ​សង្គម​និង​ជួបជុំ​គ្រួសារ​ម្តង​។​មានការ​និយាយ​លេងសើច​ដែរ​កន្លងមក​ថា បើ​កុំ​មានការ​កំណត់​អាណត្តិ​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​ការ​គំរាម​ពី​ភរិយា លោក អូ​បា​ម៉ា ប្រហែលជា​អាច​ឈរឈ្មោះ​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ម្តងទៀត​។ ​លោក​ក៏​ធ្លាប់​ថ្លែងប្រាប់​មេដឹកនាំ​អាហ្វ្រិក​កាលពី​ឆ្នាំមុន​ដើម្បី​ក្រើនរំលឹក​ដល់​ពួកគេ​ឲ្យ​បោះបង់​មហិច្ឆតា​ក្តោប​ក្តាប់​អំណាច​មិន​ព្រម​ចុះ ដោយ​លើកឡើងថា បើ​លោក​ឈរឈ្មោះ លោក​នឹង​អាច​ជាប់ឆ្នោត​ទៀត​ដែរ​។ លោក​ថា វា​ល្មម ចំណាយ​ពេលវេលា​ជាមួយ​គ្រួសារ និង​ទុក​ឲ្យ​អ្នកផ្សេង​គេ​ដឹកនាំ​ម្តង​ហើយ​ព្រោះ​អ្នកមាន​សមត្ថ​ភាពមិន​ខ្វះ​ទេ​។ ២. គ្រួសារ​លោក អូ​បា​ម៉ា បន្ត​នៅ​វ៉ាស៊ីនតោន​ទម្រាំ កូនស្រី​រៀន​ចប់​វិទ្យាល័យ​ ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ថ្លែង​បញ្ជាក់​ជាថ្មី​ក្នុង​កម្មវិធី​ជប់លាង សម្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ប្រចាំ​សេត​វិមាន​ចុងក្រោយ នៅ​ចុង​ខែមេសា​កន្លងទៅ ថា​លោក​និង​ក្រុមគ្រួសារ​រៀបចំ​ជីវិត​រស់នៅ​សាមញ្ញ​ដោយ​បន្ត​រស់នៅ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ទៀត​បន្ទាប់ពី​លោក​ចាក​ចេញពី​តំណែង​។ ​នេះ​ក៏ដោយ​សារ​កូនស្រី​ពៅ​របស់លោក Sasha Obama មិនទាន់​រៀន​ចប់​វិទ្យាល័យ​។ ពីរ​ឬ​បី​ឆ្នាំ​ទៀត​កូនស្រី​ពៅ​លោក​នឹង​រៀន​ចប់ ហើយ​ក្រុមគ្រួសារ​លោក​អាច​សម្រេចចិត្តថា តើ​គួរ​ផ្លាស់ប្តូរ​លំនៅ​ទៅ Chicago វិញ ឬ​ទៅ​ទីណា​បន្តទៀត​។ លោក អូ​បា​ម៉ា និង​លោកស្រី Michelle អះអាងថា ការផ្លាស់ប្តូរ​លំនៅ​ភ្លាមៗ​វា​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដល់​ការសិក្សា​របស់​កូនៗ ព្រោះ​គេ​ចាំបាច់​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរ​សាលា​ផងដែរ​។​ ៣-​ជីវិត​សាមញ្ញ​៖ មាន​ពេល​ច្រើន​ជុំ​គ្រួសារ និង​ធ្វើ​ការងារ​បម្រើ​សង្គម ​មាន​ព័ត៌មាន​មួយចំនួន លើកឡើងថា លោក អូ​បា​ម៉ា នឹង​ផ្លាស់ប្តូរ​លំនៅ​ទៅ​រស់នៅ​រដ្ឋកា​លី​ហ្វ​រ​នីញ៉ា ដោយសារ​លោក​មាន​មិត្តភក្តិ​និង​មានផ្ទះ​នៅ​ទីនោះ​ផង​។ ណាមួយ​វា​ក៏​ជា​កន្លែង​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​លោក អូ​បា​ម៉ា ស្រាប់ ព្រោះ​វា​មាន​អាកាសធាតុ​ល្អ​ដូច​នៅ​អាស៊ី និង​ជា​កន្លែង​ដែល​ប្រជាជន​អាមេរិក​ចូលចិត្ត​លំហែរ​កាយ​និង​លេង​កីឡា​វាយ​កូន​ហ្កូ​ល​ផង​។ ​តាមពិតទៅ ជីវិត​សាម​ញ្ញាស​ម្រា​ប់លោក អូ​បា​ម៉ា និង​ភរិយា​ក្រោយ​ចាក​ចេញពី​សេត​វិមាន គឺ លោក អូ​បា​ម៉ា នឹង​ចូល​និវត្ត​ពី​នយោបាយ ហើយ​មាន​ពេលវេលា​ភាគច្រើន​នៅ​ជាមួយ​ក្រុមគ្រួសារ និង​ចូលរួម​សកម្មភាព​មនុស្សធម៌ ឬ​អាច​ចូលរួម​សកម្មភាព​ផ្សេងទៀត​ដែល​ផ្សាភ្ជាប់​រូបលោក​និង​ភរិយា​ជាមួយ​យុវជន​។ លោក ក៏​នឹង​ក្លាយជា​វាគ្មិន​ល្បី​ម្នាក់​ដែល​ចូលរួម​ផ្តល់​សុន្ទរកថា​តាម​កម្មវិធី​ធំៗ ផងដែរ​។ ក្នុង​ខែ​មិនា​កន្លងទៅ លោក​បាន​ថ្លែងថា លោក​និង​ភរិយា ចង់​ជំរុញ​ឲ្យ​ក្មេងៗ​ជំនាន់​ចូលរួម​ក្នុង​សកម្មភាព​ការងារ​សហគមន៍​។ ហើយ​លោក​ទាំងពីរ​ក៏​ចង់​ធ្វើ​ឲ្យ​វិស័យ​អប់រំ និង​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​សង្គម​កាន់តែ​ប្រសើរ ក៏ដូចជា​ជួយ​លើកស្ទួយ​ការអប់រំ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្នុង​ក្របខណ្ឌ​អន្តរជាតិ ជាពិសេស​ជួយ​ឲ្យ​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​អាច​អភិវឌ្ឍ​រហ័ស​។​ ​កាលពី​ចុងឆ្នាំ ២០១៥ ទីប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​រង​លោក Ben Rhodes បាន​អះអាង​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថ្មីៗ ថា លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នៅតែមាន​វ័យក្មេង​នៅពេលដែល​ចាកចេញ​ពី​តំណែង​ប្រធានាធិបតី ហើយ​វា​ច្បាស់​ណាស់​ថា លោក​នៅ​បន្តធ្វើ​ការងារ​នានា​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ពិភពលោក ជាពិសេស​ការងារ​ដែល​ជួយ​ដល់​យុវជន​។ លោក​បន្តថា លោក អូ​បា​ម៉ា នឹង​បន្ត​ប្រឡូក​កាន់តែ​សកម្ម​និង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​យុវជន​ក្នុង​កម្មវិធី​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​នេះ តាមរយៈ​ការចូលរួម​ផ្សព្វផ្សាយ​កម្មវិធី និង​លើកកម្ពស់​ការយល់ដឹង​ពី​កម្មវិធី​នេះ​ក្នុងចំណោម​យុវជន​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដោយផ្ទាល់​ថែមទៀត​ផង​។ ៤. ក្រៅ​ពីលើ​កម្ពស់​ការអប់រំ លោកស្រី Michelle នឹងមាន​ពេល​ច្រើន​ថែទាំ​ដំណាំ​ការ៉ុត​ ​ចំណែក ស្ត្រី​ទីមួយ លោកស្រី Michelle ក៏​អាច​បន្តសកម្មភាព​លើកកម្ពស់​ការអប់រំ ជាពិសេស​បន្ត​ជួយ​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម «Let Girls Learn» ដែល​ជួយ​ក្មេងៗ​ស្រី​ឲ្យ​បាន​រៀនសូត្រ​ខ្ពង់ខ្ពស់​នៅលើ​ពិភពលោក​ដែរ ។ ហើយ​ក្រៅពីនេះ បើតាម​សម្តី​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា លោកស្រី ក៏​នឹង​ចំណាយពេល​ថែទាំ​សួន​បន្លែ ជាពិសេស​លោកស្រី​បានរៀបចំ​កន្លែង​ដាំ​ការ៉ុត​រួចទៅហើយ​នោះ​។ គេ​រង់ចាំ​មើលថា តើ​លោកស្រី Michelle អាច​នឹង​ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ​ដែរ​ឬ​អត់ ព្រោះ​កន្លងមក​មានការ​ប៉ាន់ស្មាន​រួច​ទៅរួច​ថា លោកស្រី​នឹង​ឈរឈ្មោះ​ជា​សមាជិកសភា​និង​បន្ត​ឈរឈ្មោះ​ជា​ប្រធាន​ធិបតី​ប​តី​ផង​។ ​លោកស្រី Michelle ធ្លាប់​អះអាង​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍ Late Night Show ជាមួយ​លោក Stephen Colbert កាលពី​ចុង​ឆ្នាំមុន​ថា អ្វីដែល​លោកស្រី​ចង់បាន គឺ​សេរីភាព​ដើរហើរ​ទៅណា​មក​ណា​ដូចពេលមុន ដោយ​គ្មាន​កងសន្តិសុខ ឬ​ក្រុម​Secret Service ដើរ​តាម​គ្រប់ពេល​។ ហើយ​សូម្បីតែ​ទៅណា មក​ណា ក៏​មិនបាន​ស្រូប​ខ្យល់អាកាស​បរិសុទ្ធ​និង​ដើរហើរ​ស្រួលបួល​ដូច​គេឯង​ដែរ​។ លោកស្រី​លើក​ឧទាហរណ៍​ថា កាល​ធ្វើដំណើរ​ទៅ Camp David កាលពី​ឆ្នាំមុន លោកស្រី​សប្បាយ​ស្ទើរ​ហោះ នៅពេល​ខ្លួន​អាច​បើក​បង្អួច​ឡាន​ស្រូបយក​ខ្យល់អាកាស​បាន ប្រហែល​៥​នាទី​ដែរ​៕ ​ ​សូម​ស្តាប់​ការបកស្រាយ​របស់លោក សៅ ផល​និស្ស័យ​៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2186.txt
​យន្តហោះ​ដឹក​អ្នកដំណើរ​អេ​ហ្ស៊ី​ប MS 804 ផ្ទុក​មនុស្ស​ដែល​បាន​ធ្លាក់​នោះ​អាច​បណ្តាលមកពី​ការវាយប្រហារ​របស់​ក្រុម​ភេ​វជន​។ នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់ ប្រធាន​ស្ថាប័ន​សន្តិសុខ​សហព័ន្ធរុស្ស៊ី លោក ALEXANDER BORTNIKOV ដែល​ស្រង់​សម្តី​ដោយសារ​ព័ត៌មាន​រដ្ឋ​រុស្ស៊ី TASS​។​
​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់​រុស្ស៊ី​ដែល​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​សន្តិសុខ​សហព័ន្ធ​បានលើកឡើង​ថា ចលនា​ភេរវកម្ម​អាចជា​មូលហេតុ​នៅ​ពីក្រោយ​ការធ្លាក់​នៃ​យន្តហោះ​របស់​ក្រុមហ៊ុន អេ​ហ្ស៊ី​ប MS804 នា​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នេះ​។ យន្តហោះ​មាន​ផ្ទុក​មនុស្ស ៦៦​នាក់ ហើយ​វា​បាន​ធ្លាក់​ពេល​​ហោះហើរ​ពី​បារាំង​ទៅកាន់​ប្រទេស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​។​ ​លោក ALEXANDER BORTNIKOV បាន​បញ្ជាក់ថា​៖« ឧបទ្ទវហេតុ​ធ្លាក់​យន្តហោះ​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​អេ​ហ្ស៊ី​ប​នេះ​ទំនងជា​បណ្តាលមកពី​ការវាយប្រហារ​របស់​ក្រុម​ភេរវជន​»​។​ លោក​ក៏បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​បណ្តា​ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធ​រួមទាំង​ដៃគូ​នៅ​អឺរ៉ុប​ចូលរួម​ទាំងអស់គ្នា​ដើម្បី​ស៊ើបអង្កេត និង​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ជន​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ករណី​វាយប្រហារ​ភេរវកម្ម​នេះ​។​ ក្រោយបាត់ដំណឹងអស់ប៉ុន្មាន​ម៉ោង លោកប្រធានាធិបតី​បារាំង ហ្វ្រង់​ស័រ ហូឡង់ បាន​ចេញ​ប្រកាសទទួល​ស្គាល់ថា យន្តហោះ​ពិតជា​បាន​ធ្លាក់មែន។ ​យន្តហោះ​ដែល​បាន​ធ្លាក់​នោះ​មាន​ម៉ាក AIRBUS 320 ហើយ​វា​បានធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ក្រុងប៉ារីស​ទៅកាន់​ប្រទេស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​។ យន្តហោះ​នេះ​បាន​បាត់​ខ្លួន​ពី​រ៉ា​ដា ពេល​ចូលដល់​ដែនអាកាស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​ប្រហែល ១០ ជាង​១០​គីឡូ​ម៉ែត ពោលគឺ​ស្ថិត​ត្រឹមតែ ២០​នាទី​មុនពេល​ចុះចត និង​ពេល​កំពុង​ហោះហើរ​ក្នុង​រយៈកម្ពស់ ១១០០០​ម៉ែត្រ​។ អ្នកដំណើរ​នៅលើ​យន្តហោះ​មាន ៥៦​នាក់ និង​មាន​អ្នកបម្រើ​ការងារ​លើ​នោះ ១០​នាក់​ផង​។ ក្នុងចំណោម​អ្នកស្លាប់​មាន​ប្រជាជន បារាំង ១០​នាក់ អេ​ហ្ស៊ី​ប ៣០​នាក់ និង​ក្រៅពីនោះ​មាន​អង់គ្លេស បែលហ្ស៊ិក គុយ​វ៉េ​ត អា​រ៉ា​ប៊ី​សា​អូឌីត ឆាត ស៊ូដង់ ព័រទុយហ្កាល់ កាណាដា អ៊ីរ៉ាក់ ជាដើម​។ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2187.txt
​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ប្រកាស​ដក​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​លើ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​បានដាក់​អស់​ពេល​ជា​យូរ​មកហើយ​នោះ​។ ការដក​ទណ្ឌ​កម្មនេះ​ត្រូវគេ​មើលឃើញថា ជាការ​គាំទ្រ​ដល់​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នៅក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​ដែល​បក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទទួលជោគជ័យ និង​ដើម្បី​ពង្រីក​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។
សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ ​ក្រសួង​រតនាគារ​អាមេរិក នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែឧសភា បានចេញ​សេចក្ដីប្រកាស​កែសម្រួល​ការ​រឹត​ត្បឹ​ត​សេដ្ឋកិច្ច​លើ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បន្ទាប់ពី​ប្រទេស​នេះ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ជោគជ័យ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ដំណើរការ​ទៅមុខ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​។ ការដក​ការ​រឹត​ត្បឹ​ត​នេះ នឹង​ជួយ​ដល់​ការកែទម្រង់​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ថ្មី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ប្រធានាធិបតី ធិ​ន ច ក៏ដូចជា​ការពង្រឹង​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​ផងដែរ​។ ​តាមរយៈ​សេចក្ដីប្រកាស​នេះ អាមេរិក​នឹង​ដក​ការហាមឃាត់​លើ​ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ការហាមឃាត់​លើ​សកម្មភាព​ពាណិជ្ជកម្ម ព្រមទាំង​សកម្មភាព​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​ជនជាតិ​អាមេរិក​រស់នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ ជាមួយគ្នានេះ អាមេរិក​ក៏​នឹង​ដក​ធនាគារ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ចំនួន​បី​ពី​បញ្ជីខ្មៅ​របស់ខ្លួន ដែល​នេះ​នឹង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​អាមេរិក​អាចធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយនឹង​ធនាគារ​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បាន​។ ​លើសពីនេះ ក្រសួង​រតនាគារ​ក៏​ដក​ក្រុមហ៊ុន​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ចំនួន​៧ ចេញពី​បញ្ជី​ហាមឃាត់​ផងដែរ ព្រោះ​ពីមុន​ស្ថិតក្រោម​ការគ្រប់គ្រងរ​បស់​យោធា​។ ប៉ុន្តែ​ឥឡូវនេះ ក្រុមហ៊ុន​រដ្ឋ​ទាំងនេះ​ត្រូវ​រាយ​ការ​ណ៏​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​វិញ​។ ​ទាក់ទិន​នឹង​បញ្ហា​នេះ គេ​មើលឃើញថា ការដក​ទណ្ឌ​កម្មនេះ ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការវិវត្ត​ទៅមុខ​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ការផ្ទេរអំណាច​ដោយ​សន្តិ​វិធី​ជាដើម​។ អនុរដ្ឋមន្ត្រី​រតនាគា​រ​អាមេរិក​លោក Adam Szubin បញ្ជាក់ថា សកម្មភាព​របស់​អាមេរិក គឺ​បង្ហាញ​ការគាំទ្រ​ដល់​ដំណើរការ​រលូន​ទាំង​នយោបាយ​និង​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ លោក Szubin បន្តថា វិធានការណ៍​នេះ​នឹង​ជួយ​ដល់​វិស័យ​ណា​ដែល​រួច​ពី​ទណ្ឌកម្ម ហើយ​ត្រលប់​មកវិញ វា​នឹង​ជួយ​ដល់​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ឲ្យ​មាន​ជីវភាព​ល្អប្រសើរ​។ ​យ៉ាងណាមិញ សេចក្ដីប្រកាស​ដដែល​ប​ន្ត​ថា ទណ្ឌកម្ម​មួយចំនួន​នឹង​បន្ត​រឹតបន្តឹង ដើម្បី​ឲ្យ​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ថែមទៀត ជាពិសេស​លើ​អ្នកជំនួញ​ធំៗ សហគ្រាស​ពាណិជ្ជកម្ម ព្រមទាំង​លើ​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ផងដែរ​។ នេះ​ក៏​ដោយសារតែ ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ នៅតែ​ស្ថិតក្រោម​ការគ្រប់គ្រងរ​បស់​យោធា​ឬ​អ្នក​ដែលមាន​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​យោធា ដែល​មិនសូវមាន​តម្លាភាព និង​ពុករលួយ​ខ្លាំង​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពី​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់លោក​ស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​ចុងឆ្នាំ​២០១៥​មក សហគមន៍​អន្តរជាតិ បានបង្ហាញ​ការគាំទ្រ​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​ដំណើរការ​ទៅមុខ​របស់​អតីត​ប្រទេស​ដែល​ធ្លាប់តែ​ស្ថិតក្រោម​អំណាច​យោធា​ជាង​៥០​ឆ្នាំ​មកហើយ​នោះ​។ ប្រទេស​ជាច្រើន បាន​ដក​ឬ​បន្ធូរបន្ថយ​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ប្រទេស​នេះ ដើម្បី​ជួយ​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច ខណៈ​ប្រទេស​ខ្លះទៀត​ផ្ដល់ជំនួយ​រាប់លាន​ដុល្លារ​ទៀតផង​៕ ​ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2188.txt
​រដ្ឋាភិបាល​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កុង​ហ្គោ នៅ​ថ្ងៃទី​១៤​ខែឧសភា​ម្សិលមិញ បាន​បដិសេធ​ដាច់ខាត​លើ​ការចោទប្រកាន់​របស់​អ្នកជំនាញ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ពី​ការបំពាក់​សព្វាវុធ​ដែល​ផលិត​ដោយ​កូរ៉េខាងជើង​ដែល​បាន​បំពាន​ទៅនឹង​បម្រាម​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នោះ​។
« វា​គឺជា​រឿង​មិន​ពិត​នោះទេ​។ វា​មិនមាន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រ​វាង​រដ្ឋាភិបាល​គិ​ន​ស្ហា​សា​និង​រដ្ឋា​ភិ​បា ល​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​នោះទេ​គិត​តាំងពី​ការស្លាប់​របស់លោក Laurent Kabila នៅ​ឆ្នាំ​២០០១​មក​»​។ នេះ​គឺ ជាការ​អះអាង​របស់​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក Lambert Mende ទៅកាន់​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP​។​លោក Laurent Kabila គឺជា​ឳ​ពុក​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កុង​ហ្គោ​បច្ចុប្បន្ន​លោក Joseph Kabila​។ ​យោងតាម​របាយការណ៍​អង្គការសហប្រជាជាតិ កូរ៉េខាងជើង​បាន​ផ្គត់ផ្គង់​កាំភ្លើង​ទៅកាន់​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កុង​ហ្គោ​ដែល​ត្រូវបាន​រកឃើញ​នៅក្នុង​ដៃ​របស់​ទាហាន​រក្សា​សន្តិភាព​របស់​កុង​ហ្គោ ដែល​កំពុងតែ​បម្រើការ​នៅក្នុង​បេសកម្ម​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅក្នុង​សាធារណរដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​កណ្តាល​។​ ​របាយការណ៍​នោះ បាន​រកឃើញថា កាំភ្លើង​មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​ទៅ​ផលិតផល​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ដែល​ត្រូវបាន​កាន់កាប់​ដោយ​កងកម្លាំង​ទាហាន និង​ប៉ូលិស​ជាតិ​កុង​ហ្គោ​ដែល​កំពុងតែ​ពង្រាយ​នៅក្នុង បេសកម្ម​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅក្នុង​សាធារណរដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​កណ្តាល​នោះ​។ ហើយ​កាំភ្លើង​ទាំងនោះ ត្រូវបាន​លក់​ក្នុង​ទីផ្សារងងឹត​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ថែម​ពី​ការច្រានចោល​របស់​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល ក្រុម​ទាហាន​និង​ប៉ូលិស​កុង​ហ្គោ បាន​អះអាងថា អាវុធ ត្រូវបាន​បញ្ជូនមក​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤​ក្នុងន័យ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កម្មវិធី​ហ្វឹកហ្វឺន​របស់​ក្រុម​អង្គរក្ស​ប្រធានាធិបតី និង​កងកម្លាំង​ប៉ូលិស​ដែលមាន​ការណែនាំ​ពី​មន្ត្រី​កូរ៉េខាងជើង​នោះ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា​កូរ៉េខាងជើង ត្រូវបាន​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ជា​បន្តបន្ទាប់​ដោយសារតែ​ការបន្ត​ការបាញ់​សាកល្បង​គ្រាប់បែក​មី​ស៊ី​ល និង​កម្មវិធី​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​។ ទណ្ឌកម្ម​ចុងក្រោយ ត្រូវបាន​អនុម័ត​នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែមីនា​កន្លងទៅ​។ សេចក្តីសម្រេច​លេខ​២២៧០ ដែល​បាន​បញ្ញា​ត្តិ​៥២​ចំណុច​នោះ ត្រូវបាន​ចាត់ទុកថា​ជា​ទណ្ឌកម្ម​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​បន្ថែម​លើ​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​បានអនុម័ត​ដោយ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​កន្លងមក ពោលគឺ​ធ្វើយ៉ាងណា​ដើម្បី​បិទ​ប្រភព​ហិរញ្ញវត្ថុ​ទៅ កាន់​រដ្ឋាភិបាល​កូរ៉េខាងជើង​ដែល​រួមបញ្ចូល​ទាំង​ជំនួញ​អាវុធ និង​វត្ថុធាតុដើម​ផ្សេងៗ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2189.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​ប្រតិកម្ម​ទៅនឹង​សុន្ទរកថា​របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែល​បាន​ថ្លែង​នៅក្នុង​មជ្ឈមណ្ឌល​សន្និបាតជាតិ​វៀតណាម​នៅ​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​លើ​បញ្ហា​ជម្លោះដែនសមុទ្រ នៅក្នុង​តំបន់​។ ក្រុង​ប៉េកាំង ក៏បាន​ទទូច​ឲ្យ​រដ្ឋ​ខាងក្រៅ​គោរព​បទដ្ឋាន​នៅក្នុង​តំបន់​នៃ​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដ្បិត​ចិន និង​អាស៊ាន​បាន​បង្កើត​យន្តការ​ដោះស្រាយ​រួចទៅហើយ​។
«​ប្រទេស​ខាងក្រៅ​នៃ​តំបន់ គួរតែ​គោរព​កិច្ចប្រឹងប្រែង​របស់​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ក្នុង​ការរក្សា​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព ហើយ​គោរព​នូវ​បទដ្ឋាន​នៅក្នុង​តំបន់ និង​សណ្តាប់ធ្នាប់​ដែល​បាន​បង្កើតឡើង​ដោយ​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ក្រោម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​»​។ នេះ​គឺជា​ការលើកឡើង​របស់​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន​លោកស្រី Hua Chunying នាឱកាស​សង្ខេប​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​ការអធិប្បាយ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី Barack Obama លើ​បញ្ហា​ជម្លោះដែនសមុទ្រ​។​ ​លោកស្រី Hua Chunying បាន​បន្ថែមថា អ្វីដែល​ពួកគេ​(​រដ្ឋ​ខាងក្រៅ​) មិនគួរ​ធ្វើ​នោះ​គឺ « ការ​គម្រាមកំហែង​អធិបតេយ្យ និង​សន្តិសុខ​របស់​ប្រទេស​ជាប់​សមុទ្រ​ក្នុង​ទម្រង់ និង​លេស​ណាក៏ដោយ ដែល​អាច បង្ក​គ្រោះថ្នាក់ និង​បំផ្លាញ​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​ក្នុង​តំបន់​។ ​ជុំវិញ​ដំណោះស្រាយ​លើ​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង អ្នកនាំពាក្យ​រូបនោះ បាន​ពន្យល់ថា ចិន និង អាស៊ាន​បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​ឯក​ច្ឆ័​ន​ទាំង​ទ្វេភាគី និង​ក្នុង​តំបន់​ដោយ​ដោះស្រាយ​តាមរយៈ​ការចរចា និង​ពិគ្រោះ​យោបល់ ដើម្បី​ធានា​ពី​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​រួម​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​រួចទៅហើយ​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា នា​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បី​ថ្ងៃ​ក្នុងប្រទេស​វៀតណាម​រប​ស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ម្សិលមិញ លោក អូ​បា​ម៉ា បាន​ថ្លែង​ពី​បញ្ហា​ជម្លោះដែនសមុទ្រ​ថា «​ប្រទេស​ធំៗ មិនគួរ​រំលោភបំពាន​លើ​ប្រទេស​តូចៗ​ឡើយ​»​។ បើទោះបីជា​មិនបាន​បញ្ជាក់​ឈ្មោះថា ប្រទេស​ធំ​ទាំងនោះ​ជា​នរណា ក៏ដោយ ក្នុង​បរិបទ​នេះ បានបង្ហាញ​យ៉ាងច្បាស់​ថា នោះ​គឺ​សំដៅលើ​ចិន​ដែលជា​ប្រទេស​ធំជាងគេ​ក្នុងចំណោម​នៃ​ភាគី​ជម្លោះដែនសមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​រួចទៅហើយ​។ ​ប្រតិកម្ម​លើ​ការលើកឡើង​នេះ លោកស្រី Hua Chunying បាន​អះអាងថា សម្រាប់​គោលជំហរ​របស់​ចិន «​ប្រទេសមួយ​មិនគួរ​ត្រូវបាន​វាយតម្លៃថា​ខុស​ឬ​ត្រូវ​ដោយ​ផ្អែកលើ​ទំហំ​នោះទេ​»​។ លោកស្រី ក៏បាន សង្កត់ធ្ងន់​ដែរ​ថា ទំហំ​នៃ​ប្រទេសមួយ មិនមែនជា​កត្តា​ចម្បង​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​នោះទេ តែ​អ្វី​ជា​បញ្ហា​នោះ​គឺ ភាពស្មោះត្រង់ នៃ​ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធ​នៃ​ជម្លោះ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​រួម​តាមរយៈ​ការចរចា និង​ពិគ្រោះ​យោបល់​នោះទេ​។​ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឹជា​ជម្លោះ​ដែន​អធិបតេយ្យ​រវាង​រដ្ឋ​អាស៊ាន​បួន ដូចជា ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម​ជាមួយនឹង​ចិន​។ ​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នៃ​ជម្លោះ​មិនសូវ​មានការ​ប្រឈម​គ្នា​ខ្លាំង​ប៉ុន្មាន​នោះទេ​។ តែ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ ស្ថានភាព​បែរជា​តានតឹង​ខ្លាំង​រវាង​រដ្ឋ​ខាងក្រៅ​អាមេរិក និង​ចិន​ជា​ភាគី​ជម្លោះ​ទៅវិញ​។ ភាគី​ទាំងពីរ បាន​ចោទ​ដាក់គ្នា​ថា កំពុងតែ​ធ្វើ​យោ​ធូប​នីយកម្ម និង​បង្កើត​កម្តៅ​នៃ​ជម្លោះ​។ អាមេរិក ចោទ​ចិន​ថា​បន្ត​វាតទី និង​ថែមទាំង​បំពាក់​សម្ភារ​យោធា​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ ខណៈ ចិន​ចោទ​អាមេរិក​វិញ​ថា កំពុង​ប្រើប្រាស់​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​ជា​លេស​ក្នុងការ​ប្រតិបត្តិការ​នា​វា​ល្បាត និង​យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់​មកកាន់​តំបន់​ជម្លោះ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​ចិន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_219.txt
អ្នកទោស វ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់នៅពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន ទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី។ នេះបើតាមលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចេញថ្ងៃទី២៣ មីនា។
ការចេញលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់ពិរុទ្ធជនខាងលើ ដោយសារ មានអ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួន ចោទជាចម្ងល់ លើមន្ត្រីពន្ធនាគារ មិនព្រមបញ្ជូនអ្នកទោសដែលមានជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ ទុករហូតដល់ឈឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ភាគីពន្ធនាគារខេត្ត អះអាងថា រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ ដែលពិរុទ្ធជន ខាងលើជាបឃុំ ពុំធ្លាប់មានជំងឺឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី នៅថ្ងៃទី២០ មីនា ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានអាការៈមិនស្រួលខ្លួន ហើយភ្លាមៗនោះ មន្ត្រីគ្រប់គ្រងអគារពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកទោសរូបនេះ ទៅប៉ុស្តិ៍សុខភាព។ មន្ត្រីពេទ្យប៉ុស្តិ៍សុខភាព ពិនិត្យឃើញ ពិរុទ្ធជន មានសភាពហត់ខ្លាំង ពិបាកដកដង្ហើម ចុកឆ្អល់ដង្ហើម ក្អួត និងស្វាយចុងដៃចុងជើង។ បន្ទាប់ពីឃើញអ្នកទោសមានសភាពបែបនេះ មន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់ភ្លាមៗ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន នាម៉ោង១១និង៣០នាទីព្រឹក។ ១០នាទីក្រោយ អ្នកជំងឺ ក៏បានទៅដល់ពេទ្យ ហើយមន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏ទាក់ទងទៅសាច់ញាតិអ្នកទោស។ សម្រាកនៅពេទ្យ បានមួយថ្ងៃ អ្នកទោសក៏ស្លាប់ ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ជាក់បន្ថែមពីមូលហេតុដែលអ្នកទោសស្លាប់បែបនេះ៖ «អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យពិរុទ្ធជនរូបនេះ ពុំបានធូរស្រាល ក៏បានស្លាប់នៅម៉ោង១១និង៤០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី ដោយសារ ជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែនទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល»។ ហេតុនេះ ខាងពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បដិសេធទាំងស្រុង ពាក់ព័ន្ធនឹងព័ត៌មានណា ដែលចោទប្រកាន់ខុសពីការបកស្រាយខាងលើ។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាត់ទុកការផ្សាយព័ត៌មាន ដែលខុសពីការបកស្រាយនេះ ជាព័ត៌មានបំភ្លើស ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសអង្គភាពពន្ធនាគារ។ អ្នកទោសដែលស្លាប់ខាងលើ ត្រូវបានឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ពីបទកាន់កាប់ ឬដឹកជញ្ជូនអាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងបទហិង្សាដោយចេតនា, លួច និងប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនខុសច្បាប់។ ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានទោស៣ឆ្នាំ ហើយអនុវត្តទោសបាន ១ឆ្នាំ ២ខែ ២៨ថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2190.txt
​ខណៈ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នៅ​វៀតណាម​នៅឡើយ រឿងរ៉ាវ​ទាក់ទង​នឹង​ការទម្លាក់​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ​ពី​អតីតកាល​នៅតែ​ជា​ប្រធានបទ​ក្ដៅ​ដដែល​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​។ ប្រមុខ​ការទូត​ជប៉ុន​លោក Fumio Kishida បានចាត់ទុក​ការទម្លាក់​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ​នៅ​ហ៊ី​រ៉ូ​ស៊ី​ម៉ា​និង​ណាហ្គា​សា​គី ជា​រឿង​សោកស្ដាយ​បំផុត ខណៈ​លោក អូ​បា​ម៉ា ក៏បាន​ប្រាប់​ហើយ​ដែរ​ថា មិន​មានការ​សុំទោស​ចំពោះ​សកម្មភាព​សម័យ​សង្គ្រាម​ទេ​។
​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ជប៉ុន​លោក Fumio Kishida បាន​ហៅ​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ​ដោយ​អាមេរិក​លើ​ទីក្រុង​របស់​ជប៉ុន ថា ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​សោកស្ដាយ​បំផុត​។ ការលើកឡើង​របស់លោក Kishida គឺ​ស្រប​ពេលដែល​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​មកកាន់​ទីក្រុង​ហ៊ី​រ៉ូ​ស៊ី​ម៉ា​ដែល​រង​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ​កាល​ពី​៧០​ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែ​លោក អូ​បា​ម៉ា និយាយ​ហើយ​ថា លោក​មិន​សុំទោស​លើ​រឿងនេះ​ទេ​។ ​លោក Kishida ដែលជា​សមាជិក​រដ្ឋសភា​មកពី​ទីក្រុង​ហ៊ី​រ៉ូ​ស៊ី​ម៉ា បាន​និយាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែឧសភា​ថា ការទម្លាក់​គ្រាប់បែក​ចំនួន​ពីរ​លើ​ទីក្រុង​ជប៉ុន​គឺ​ផ្ទុយ​ពី​គោលការណ៍​មនុស្សធម៌ និង​ផ្ទុយ​ពី​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ទៀតផង​។ លោក​បន្តថា ដោយសារ​ការទម្លាក់​គ្រាប់ មនុស្ស​ជាច្រើន​បាន​ស្លាប់ ហើយ​ស្ថានភាព​មនុស្សធម៌​ដែល​គួរ​ឲ្យ​សោកស្ដាយ​ក៏​កើតមាន​។ ជាមួយគ្នានេះ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​រូបនេះ​ក៏​បញ្ជាក់​ពី​ជំហរ​របស់​ជប៉ុន ដែលថា ការប្រើប្រាស់​នុយក្លេអ៊ែរ គឺ​មិន​ស្រប​នឹង​គោលការណ៍​មនុស្សធម៌ ដែលជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។​ ​សូម​រម្លឹកថា ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា រំពឹង​នឹង​ទៅដល់​ទីក្រុង​ហ៊ី​រ៉ូ​ស៊ី​ម៉ា​នៅ​ថ្ងៃទី​២៧ ខែឧសភា ខណៈ​ទស្សនកិច្ច​លោក​នៅ​ជប៉ុន គឺ​ដើម្បី​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​មហាអំណាច​G7 នៅ​ទីនោះ​។ លោក អូ​បា​ម៉ា នឹង​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​តំណែង​ទីមួយ ដែល​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ទីតាំង​ទម្លាក់​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ​ក្នុងអំឡុង​សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ហើយ​វា​កាន់តែច្បាស់​ទៅទៀត​ថា លោក​នឹងមិន​សុំទោស​នោះ​។ ​ជាមួយនឹង​ការ​ជិត​មកដល់​របស់លោក អូ​បា​ម៉ា សារព័ត៌មាន​ក្នុងស្រុក​របស់​ជប៉ុន​ផ្សាយ​ថា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក គួរតែ​ជួប​ដោយផ្ទាល់​ជាមួយ​ជនរងគ្រោះ​និង​ក្រុមគ្រួសារ​ពួកគេ និង​សុំទោស​ពួកគេ​ដោយផ្ទាល់​។ មួយវិញទៀត គេ​សង្កេតឃើញ​មានការ​ដាក់​ញត្តិ​ទៅកាន់​សេត​វិមាន ដើម្បី​ឲ្យ​អាមេរិក​បង្កើន​ការប្រឹងប្រែង​របស់ខ្លួន​ក្នុងការ​ទប់ស្កាត់​ការ​សាយភាយ​នុយក្លេអ៊ែរ​ផងដែរ​។ ​យ៉ាងណាមិញ មតិ​ជាច្រើន​ជាច្រើន​ជឿថា ការទម្លាក់​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ​ទាំងពីរ​គ្រាប់​នោះ គឺ​ដើម្បី​បញ្ចប់សង្គ្រាម និង​បញ្ចៀស​ការបាត់​បង់ជីវិត​មនុស្ស​កាន់តែច្រើន​ថែមទៀត​។ ការទម្លាក់​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ​លើ​ទីក្រុង​ហ៊ី​រ៉ូ​ស៊ី​ម៉ា នៅ​ថ្ងៃទី​៦ ខែសីហា ឆ្នាំ​១៩៤៥ បានសម្លាប់​មនុស្ស​ជិត​១៥​ម៉ឺ​នាក់ ខណៈ​ការទម្លាក់​នៅ​ណាហ្គា​សា​គី ថ្ងៃទី​៨ ខែសីហា សម្លាប់​មនុស្ស​៧​ម៉ឺន​នាក់​។ ការបាត់​បង់ជីវិត​ប្រជាជន និង​ការខូចខាត​ជាច្រើន ក៏​បង្ខំ​ឲ្យ​ជប៉ុន​ចុះចាញ់ ហើយ​សង្គ្រាម​ក៏​បញ្ចប់​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2191.txt
​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​កូរ៉េខាងជើង​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែឧសភា ម្សិលមិញ បាន​ថ្លែងថា សំណើ​របស់​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែលចង់​ជួប​មេដឹកនាំ​កំពូល​លោក គីម ជុង​អ៊ុន គឺ​គ្រាន់តែ​ជា «​ការឃោសនា ឬ​ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​» ដើម្បី​ទាក់ទាញ​ការគាំទ្រ​បោះឆ្នោត​ប៉ុណ្ណោះ​។​
​នៅ​សបា្តហ៍​មុន លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានផ្តល់​សម្ភាសន៍​នៅ​ក្រុង​ញូវយ៉ក ហើយ​លោក បាន​អះអាងថា ខ្លួនមាន​ចេតនា​ក្នុង​ការជជែក​ជាមួយ​មេ​ដឹក​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​ ដើម្បី​ព្យាយាម​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យក្រុង​ព្យុងយ៉ាង បញ្ឈប់​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​។ ការលើកឡើង​របស់​បេក្ខជន​នាំមុខ​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​រូបនេះ បានបង្ហាញ​ពី​ការផ្លាស់​ប្តួ​រគោល​នយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​យ៉ាងខ្លាំង​។​ ​ឆ្លើយតប​នឹង​ការលើកឡើង​នេះ លោក So Se-pyong អគ្គរដ្ឋទូត​កូរ៉េខាងជើង​ប្រចាំ​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​បញ្ជាក់ថា ការជួប ឬ​មិន​ជួប អាស្រ័យ​លើ​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​មេ​ដឹកនាំ​កំពូល តែលោក បានចាត់ទុក​ការនិយាយ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ គឺ​គ្មាន​ប្រយោជន៍​នោះទេ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters​។ ​អគ្គរដ្ឋទូត​រូបនោះ ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ដែរ​ថា វា​គ្រាន់តែ​ជាការ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​នៃ​បោះឆ្នោត​ប៉ុណ្ណោះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល ដែល​បាន​បន្ថែម​ការអះអាងរ​ប​ស់លោក So ដែរ​ថានោះ​គឺគ្មាន​ប្រយោជន៍ គ្មាន​ន័យ និង​គ្មានអ្វី​ត្រូវបាន​គោរព​នោះទេ​។ ​កន្លងមក ខណៈពេល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ថ្កោលទោស​ចំពោះ​សកម្មភាព​ដ៏​គឃ្លើន​របស់​កូរ៉េខាងជើង បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បែរជា​សរសើរ​ពី​ការដឹកនាំ​របស់​ប្រមុខ កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​លោក គីម ជុង​អ៊ុន​ទៅវិញ​។ ​លោក Donald Trump បាន​ធា្ល​ប់​និយាយថា « ជា​រឿង​ធម្មតា បើ​យើង​ក្រឡេកមើល​កូរ៉េ​ខា​ជើង លោក គីម ជុង​អ៊ុន គឹ​ដូច​ទៅនឹង​មនុស្ស​ឆ្កួត​នឹង​អំណាច​»​។ តែ​លោក បន្ថែមទៀតថា « អ្នក​គ្រប់គ្នា គួរតែ​ផ្តល់​ការសរសើរ​ទៅកាន់ លោក គីម ជុង​អ៊ុន​។ លោក លើកឡើងថា មាន​មនុស្ស​ប៉ុន្មាន​នាក់ ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​វ័យ ២៦ ឬ​២៥ ឆ្នាំ អាច​គ្រប់គ្រង​កិច្ចការ​ទូទៅ​ដ៏​លំបាក និង ភ្លាមៗ បន្ទាប់ពី​ឪពុក​លោក​ស្លាប់​នោះ​។​« លោក Donald Trump សង្កត់ធ្ងន់ថា ការដឹកនាំ​របស់លោក គីម ជុង​អ៊ុន ពិតជា​អស្ចារ្យ​។ នេះ​បើ​យោងតាម សារព័ត៌មាន Toronto Star៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2192.txt
នៅ​ថ្ងៃទី​០៦​ខែឧសភា កន្លងទៅ គណបក្សកាន់អំណាច​ព​លករ​កូរ៉េខាងជើង​ដែលមាន​លោក​ប្រធានាធិបតី គីម ជុង​អុន ជា​លេខាធិការ​បក្ស បាន​បើក​សមាជ​ជា​លើកដំបូង​ក្នុង​រយៈពេល​ជិត​៤​ទ​ស្សវ​តរ៍​ចុងក្រោយ នេះ​។ សមាជ​បក្ស​កុ​ម្មុយ​នី​ស​នេះ បានបង្ហាញ​ពី​ចំណុច​វិជ្ជមាន​នៃ​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ជាច្រើន របស់​រដ្ឋ​ឯកោ​កូរ៉េខាងជើង​មកកាន់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​។
« បើទោះជា​ប្រទេស​មួយចំនួន ធ្លាប់ជា​សត្រូវ​ក៏ដោយ ព្យុងយ៉ាង នឹង​ពង្រឹង និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ធម្មតា​ឡើង វិញ​នូវ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ដែល​គោរព​អធិបតេយ្យ​កូរ៉េខាងជើង និង​ស្វាគមន៍ ចំពោះ​វត្តមាន​នោះ​ជានិច្ច​»​។ នេះ​គឺជា​លើកឡើង​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងជើង និង​ជា​ប្រមុខ​បក្ស​ពលករ គីម ជុង​អ៊ុន នាឱកាស​នៃ​សមាជ​បក្ស​ដែល​ត្រូវបាន​ចុះផ្សាយ​ដោយ​ភ្នាក់ងារ​ជាតិ​កូរ៉េ​ខាង ជើង KCNA នៅ​ថ្ងៃទី​០៨ ខែឧសភា នេះ​។​ ​ ខណៈ​ប្រទេស​កំពុងតែ​ទទួល​សម្ពាធ​ទាំង​វិស័យ​ការទូត និង​សេដ្ឋកិច្ច ប្រមុខ​ដឹកនាំ​វ័យក្មេង​រូបនោះ ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ដែរ​ថា « ក្នុងនាម​ជា​រដ្ឋ​នុយក្លេអ៊ែរ​មួយ​ដែល​ប្រកបដោយ​ទំនួល​ខុសត្រូវ កូរ៉េខាងជើង នឹងមិន​ប្រើប្រាស់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​នោះទេ លុះត្រាតែ​អធិបតេយ្យ​របស់​យើង ត្រូវបាន​គេ​បំពាន​តាមរយៈ កម្លាំង​របស់​គូសត្រូវ​ជាមួយនឹង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ផងដែរ​នោះ​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន ដដែល ដែល​បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា កូរ៉េខាងជើង នឹង​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ដោយស្មោះ​ត្រង់​សម្រាប់​ការមិនធ្វើ​សកម្មភាព​គំរាម​នុយក្លេអ៊ែរ និង ខិតខំ​កាត់បន្ថយ​នូវ​ការប្រើប្រាស់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែ​រ​ជា​សកល​ផងដែរ​។ ​ បើទោះបីជា​គេ​មិន​ប្រាកដ​ចិត្ត​ថា កូរ៉េខាងជើង អាចអនុវត្ត​គោលការណ៍​ទាំងនេះ​បាន​ប៉ុណ្ណា​ក៏ដោយ ការអះអាង​គោលជំហរ និង​ការតាំង​ចិត្ត​ទាំងនេះ បានបង្ហាញ​ពីរ​បត់​មួយ​ដ៏​ធំ​នៃ​គោលនយោបាយ​ការ បរទេស​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុងការ​បន្ទន់ខ្លួន​មករក​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយនឹង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ឡើងវិញ​។ ការបន្ទន់​ឥរិយាបថ​នេះ ក៏​អាចជា​ហេតុផល​មួយ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការមិនអាច​ទ្រាំទ្រ​បាន នឹង​សម្ពាធ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ដែល​បាន​ហុំ​ព័ទ្ធ​ប្រភព​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ផងដែរ​។ ​ អ្វី​ដែលជា​រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ កូរ៉េខាងជើង ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​រដ្ឋ​ផ្តាច់ការ និង មានការ​រឹតត្បិត​ខ្លាំង​នោះ ក៏បាន​អញ្ជើញ​អ្នកសារព័ត៌មាន​បរទេស​ប្រមាណ​ជាង​១០០​នាក់​នាឱកាស​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះដែរ​។ តែ ក្រុម​អ្នកសារព័ត៌មាន​ទាំងនោះ មិនត្រូវ​បានអនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចូលទៅក្នុង​វិមាន April 25 House of Culture នោះទេ​។ វិមាន April 25 House of Culture គឺជា​ទីកន្លែង​ដែល​អតីត​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង ប្រារព្ធ​សមាជ​បក្ស​ចុងក្រោយ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨០​។​ ​ សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការ​សហ​ប្រជា​តិ​នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែមីនា​បានអនុម័ត​ជា​ឯក​ច្ឆ័​ន​លើ​សេចក្តីសម្រេច​ថ្មី​មួយទៀត​ប្រឆាំង​សកម្មភាព​ដ៏​គឃ្លើន​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុង​ការបាញ់​សាកល្បង​គ្រាប់បែក​មី​ស៊ី​ល​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៤ និង​២០១៥ និង​ជាពិសេស​នោះ​ការបាញ់​គ្រាប់បែកបរមាណូ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៦ ខែមករា និង​នៅ​ថ្ងៃទី​០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៦​នេះ​។ សេចក្តីសម្រេច​លេខ​២២៧០ ដែល​បាន​បញ្ញា​ត្តិ​៥២​ចំណុច​នោះ ត្រូវបាន​ចាត់ទុកថា​ជា​ទណ្ឌកម្ម​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​បន្ថែម​លើ​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​បានអនុម័ត​ដោយ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​កន្លងមក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2193.txt
​អូស្ត្រាលី​បានបង្ហាញ​ការគាំទ្រ​ដល់​អាមេរិក ចំពោះ​ការបញ្ជូន​នាវា​ពិឃាដ​ចូល​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​អាមេរិក​អះអាងថា ជា​សេរីភាព​នាវាចរណ៍​។ វត្តមាន​នៃ​នាវា​ពិឃាដ​នេះ បានធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​ប្រតិកម្ម​យ៉ាងខ្លាំង ហើយ​ថែមទាំង​ប្តេជ្ញា​ចាត់វិធានការ​សមស្រប​ដើម្បី​ការពារ​អធិបតេយ្យ​ទឹកដី​ខ្លួន​ទៀតផង​។​
សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អូស្ត្រាលី​លោកស្រី Julia Bishop នៅ​ថ្ងៃទី​១២ ខែឧសភា និយាយ​គាំទ្រ​សកម្មភាព​ថ្មីៗ​របស់​អាមេរិក​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ជាពិសេស​ការបញ្ជូន​នាវា​ពិឃាដ​ចូល​ទីនោះ​នៅ​ថ្ងៃទី​៩ ខែឧសភា​។ អាមេរិក​ចាត់ទុក​នេះ ជា​សកម្មភាព​នៃប្រតិបត្តិ​ការ​សេរីភាព​នាវាចរណ៍ ប៉ុន្តែ​ចិន​ខឹង​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​ការ​ជ្រៀតចូល​របស់​អាមេរិក​ម​ក​ក្នុង​បញ្ហា​នេះ​។ ​នាវា​ពិឃាដ​អាមេរិក​ប្រភេទ USS William P. Lawrence បាន​ចូលទៅក្នុង​ដែនសមុទ្រ​ដែល​កាន់កាប់​ដោយ​ចិន​ក្នុង​បរិវេណ​២២​គីឡូ​ម៉ែត​។ ការបញ្ជូន​នេះ​ត្រូវ​មើលឃើញ ថា នឹង​បង្កើន​ការប្រឈមមុខ​នៅក្នុង​ដែនទឹក​ដែល​ទាមទារ​ដោយ​ចិន វៀតណាម និង​តៃវ៉ាន់ ដែល​ព្យាយាម​រឹតបន្តឹង​សេរីភាព​នាវាចរណ៍​នៅ​ទីនោះ​។ ​លោកស្រី Bishop ប្រាប់​វិទ្យុ​អូស្ត្រាលី​ABC ថា រដ្ឋ​ទាំងអស់​មាន​សិទ្ធិ​ក្រោម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ដើម្បី​អនុវត្ត​សេរីភាព​នៃ​ការធ្វើ​នាវាចរណ៍ និង​សេរីភាព​ហោះហើរ​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​រូបនេះ​បន្តថា លោកស្រី​យល់ថា អាមេរិក​កំពុងតែ​ប្រើ​សិទ្ធិ​របស់ខ្លួន​ដូចដែល​ធ្លាប់ធ្វើ​កន្លងមក ហើយ​នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​ប្រតិបត្តិការ​ជា​ទម្លាប់​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​ជារឿយៗ អូស្ត្រាលី​តែង​បង្ហាញ​ការគាំទ្រ​ប្រតិបត្តិការ​នៃ​សេរីភាព​នាវាចរណ៍​ក្នុង​តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​ដឹក​នាំមុខ​ដោយ​អាមេរិក​។ ជាមួយនឹង​ការប្រកាស​គាំទ្រ​នេះ អូស្ត្រាលី​ហាក់ដូចជា​មិន​ខ្វល់​នឹង​ចិន​នោះទេ​។ នៅ​ថ្ងៃទី​១០ ខែឧសភា ក្រុង​ប៉េកាំង​ប្រកាសថា ការ​សកម្មភាព​របស់​អាមេរិក បាន​គំរាមកំហែង​ដល់​អធិបតេយ្យ និង​សន្តិសុខ របស់​ចិន បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ប្រជាជន​និង សំណង់​នៅ​កោះ ក៏ដូចជា​បំផ្លាញ​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​នៅ ក្នុង​តំបន់​ផងដែរ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​ដែន​អធិបតេយ្យ​រវាង ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និង​ចិន​។ ជម្លោះ​នេះ​មានការ​ប្រឈមមុខ​យ៉ាងខ្លាំង ខណៈ​ដំណោះស្រាយ​លើ​ជម្លោះ​នេះ មិនទាន់​លេច​ជា​រូបរាង​នោះឡើយ​។ ការ​លូកដៃ​របស់​អាមេរិក​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​ជម្លោះ​កាន់តែ​ក្ដៅ តែ​មិនមែន​រវាង​ចិន និង​ប្រទេស​ទាមទារ​ផ្សេងទៀត​នោះទេ គឺ​រវាង​ចិន​និង​អាមេរិក​ទៅវិញ​។ ​គិត​ចាប់ពី​ចុងឆ្នាំ​២០១៥​កន្លងមក អាមេរិក បាន​ប្រតិបត្តិការ​នាវា​ល្បាត​មកកាន់​តំបន់​ជម្លោះ​ជាច្រើនលើក ក្រោម​ហេតុផល​នៃ​ការអនុវត្ត​សិទ្ធិសេរីភាព​នៃ​ការធ្វើ​នាវាចរណ៍​ដែល​ស្របទៅនឹង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។ ប្រតិបត្តិការ​នេះ ក៏​ត្រូវបាន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ថ្លែង​បញ្ជាក់​នៅក្នុង​ជំនួប​ជាមួយនឹង​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន​កាលពីពេល​ថ្មីៗ​ហើយ ថា លោក នឹងមិន​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​នេះ​នោះទេ​៕ ​ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2194.txt
​ក្រសួងការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​បដិសេធចោល​សំណើសុំ​ចរចា​ពី​សំណាក់​យោធា​កូរ៉េខាងជើង ដោយ​ទាមទារ​ឲ្យ​កូរ៉េខាងជើង​ត្រូវ​បោះបង់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាមុនសិន​។ សំណើ​របស់​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ធ្វើឡើង​តាមរយៈ​សុន្ទរកថា​របស់​មេដឹកនាំ​កំពូល​លោក គីម ជុង​អ៊ុន នៅក្នុង​សមាជ​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េ ដែល​ទើបតែ​បញ្ចប់​កាលពីដើម​ខែឧសភា​កន្ល​ង​ទៅ​។​
​យោធា​កូរ៉េខាងជើង​បាន​បញ្ជូន​សំណើ​មួយ​ទៅ​ភាគី​កូរ៉េខាងជើង ដើម្បី​បើកផ្លូវ​ចរចា​ឡើងវិញ​រវាង​បងប្អូន​កូរ៉េ​ខាង​ទាំងពីរ​។ ប៉ុន្តែ​ក្រសួងការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​ទាត់ចោល​សំណើ​នេះ នឹងដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ឲ្យ​កូរ៉េខាងជើង​បោះបង់​មហិច្ឆតា​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់ខ្លួន​ជាមុនសិន​។ ក្រោយមក ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ក៏​ទាមទារ​ឲ្យ​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​ទទួល​សំណើ​របស់ខ្លួន ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំងពីរ និង​សើ្ន​ឲ្យ​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​ការងារ​ផងដែរ​។​ ​យ៉ាងណាក្ដី នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែឧសភា ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​ឆ្លើយតប​ថា ខ្លួន​នៅតែ​ប្រកាន់​ជំហរ​របស់ខ្លួន​ដដែល ដោយសារតែ​សំណើ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​មិន​លើកឡើង​ពី​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស់​នោះទេ​។ លោក Moon Sang-Gyun អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការពារជាតិ​កូរ៉េ​ខាង​ត្បួ​ង​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា សំណើ​ដែល​មិនបាន​លើកឡើង​ពី​ការបោះបង់​នុយក្លេអ៊ែរ គ្រាន់តែ​ជាការ​ធ្វើ​ឬ​ក​ពារ​តែប៉ុណ្ណោះ​។​ ​ជាមួយគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ​ក៏​មិន​ភ្លេច​បញ្ជាក់​ជំហរ​របស់​កូរ៉េខាងត្បូង​ជុំវិញ​ការចរចា​នោះទេ​។ លោក Moon Sang-Gyun និយាយ​ដែរ​ថា​៖«​យើង​នឹង​បន្ត​ជំហរ​របស់​យើង គឺ​ការឈាន​ទៅដល់​ការបោះបង់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ជា​អាទិភាព​ទីមួយ​របស់​យើង​ក្នុង​ការចរចា​ជាមួយ​កូរ៉េខាងជើង​»​។​ ​បើតាម​ទូរទស្សន៍​Channel NewsAsia កន្លងមក ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​លោកស្រី Park Geun-hye ក៏​តែងតែ​អះអាង​ពី​ជំហរ​របស់ខ្លួន ដោយ​បញ្ជាក់ថា ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​ពិចារណា​ចរចា​ចូលរួម​កិច្ចសន្ទនា​ជាមួយ​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង ប្រសិនបើ​ព្យុងយ៉ាង​ធ្វើ សកម្មភាព សំដៅ​ដល់ ការបោះបង់​នុយក្លេអ៊ែរ​តែប៉ុណ្ណោះ​។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង ក៏​បញ្ជាក់ ម្ដង​ហើយ ម្ដងទៀត​ដែរ​ថា អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ដែល​ត្រូវបាន​ចាត់ទុកជា​រតន​សម្បត្តិ​ជាតិ មិនមែន សម្រាប់​ដាក់​លើ​តុ​ចរចា​នោះទេ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា សំណើ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពី​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ស្នើ​ឲ្យ​មាន​ចរចា​នៅ​ថ្នាក់​យោធា​រវាង​កូរ៉េ​ទាំងពីរ​។ លោក គីម ជុង​អ៊ុន ស្នើ​ដូច្នេះ​នៅក្នុង​សុន្ទរកថា នៅឯ​សមាជ​កម្រ​របស់​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េ ដែលជា​បក្ស​កាន់អំណាច​នៅ​កូរ៉េខាងជើង​។ ​សំណើ​នេះ​ទៀតសោត គឺ​ចំ​ពេលដែល​កូរ៉េខាងជើង​កំពុង​រួមរឹត​ដោយ​ទណ្ឌកម្ម​ធ្ងន់ៗ​ពី​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ បន្ទាប់ពី​រដ្ឋ​មួយ​នេះ​សាកល្បង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាច្រើនលើក ដែល​ចុងក្រោយ​នោះ​គឺ​ការសាកល្បង​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ​លើក​ទី​បួន​កាលពី​ខែមករា​។ ប៉ុន្តែ​កូរ៉េខាងជើង ដូចជា​មិន​ខ្វល់​នឹង​ទណ្ឌកម្ម​ទាំង​នោះទេ គឺ​បានត្រឹមតែ​ប្រកាសថា នឹង​ប្រើ​នុយក្លេអ៊ែរ​ក្នុងករណី​មានការ​គំរាម​ប៉ុណ្ណោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2195.txt
​រដ្ឋបាល​អាមេរិក​នៅ​បន្ត​ពិចារណា​សិន​ថា គួរ​ដក​ការហាមឃាត់​ការលក់​អាវុធ​ឲ្យ​វៀតណាម​ឬ​អត់​។ តែ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​ប្រមុខរដ្ឋ​អាមេរិក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ទៅកាន់​ប្រទេស​វៀតណាម​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ខាងមុខ នឹង​អាចមាន​ការសម្រេចចិត្ត​ចុងក្រោយ​មួយ​ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​។  មុន​ផុត​អាណត្តិ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា គួរប្រើ​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​ជំរុញ​ឲ្យ​មានការ​លុបចោល​ការហាម​ឃាត់​ការលក់​អាវុធ​នេះ​ឲ្យ​វៀតណាម ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​វៀតណាម​មានលទ្ធភាព​ទ​ប់​ទល់​ចិន​។ ហើយ​ហេតុផល​ផ្សេងទៀត ដែល​អាមេរិក​គួរ​លុបចោល​ទណ្ឌកម្ម​នេះ​គឺ កាត់បន្ថយ​ការពឹង​ពាក់​លើ​អាវុធ​រុស្ស៊ី​របស់​វៀតណាម និង​បង្ហា្ញ​ញ​ឆន្ទៈ​ពិតប្រាកដ​របស់​អាមេរិក​ក្នុង​ការកសាង​ចំណងមិត្តភាព​ពេញលេញ​ជាមួយ​វៀតណាម​។​
​សូម​ស្តាប់​ការបកស្រាយ​របស់លោក សៅ ផល​និស្ស័យ​៖ ​ការឈាន​ទៅ​ដក​ការហាម​លក់​អាវុធ​ប្រឆាំង​វៀតណាម​ក្លាយជា​ប្រធានបទ​សំខាន់​ក្នុង​ការជជែក​ដេញដោល​គ្នា​ក្នុងចំណោម​អ្នកនយោបាយ​អាមេរិក​។ នេះ​ក៏ដោយ លោក​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ត្រូវ​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​ចុង​សប្តាហ៍​នេះ​។ ពេល​ជួប​ជជែក​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​វៀតណាម ភាគី​វៀតណាម​ប្រាកដជា​លើកយក បញ្ហា​នេះ​មក​ជជែក​ជាមួយ​លោក អូ​បា​ម៉ា​។ ​មានមតិ​មួយ​ចំនូ​ន​គាំទ្រ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា លុបចោល​ការហាមឃាត់​នេះ តែមាន​ខ្លះទៀត​ប្រឆាំង​ព្រោះ​គេ​ចង់​ឲ្យ​វៀតណាម​កែប្រែ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​សិន​មុន​ដក​ទណ្ឌកម្ម​។ ចំណែក មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​មួយចំនួន នៅតែ​បន្ត​លើកឡើង​ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិក​ចង់​ឃើញ​ការប្រែប្រួល​នៃ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​វៀតណាម មុន​មានការ​បើកផ្លូវ​ឲ្យ​វៀតណាម​នាំ​អាវុធ​ចូល​ពី​អាមេរិក​។ ប៉ុន្តែ​អាច​ថា អាមេរិក​គួរ​ទុក​រឿង​សិទ្ធិមនុស្ស​ដោយឡែក​ចុះ ព្រោះ​ការលើកកម្ពស់​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​វា​គ្រាន់តែ​ជាហេតុ​ផល​តូច​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​អាមេរិក​ឧស្សា​ហ៏​លើក​មក​និយាយ​។ ប្រទេស​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក​មិនតិច​ទេ​ដែល​រំលោភ​និង​រឹតត្បិត​សិទ្ធិសេរីភាព តែ​អាមេរិក​មិនដែល​សូម្បីតែ​រិះគន់​។ ហើយ​ម្យ៉ាងទៀត ទោះបី​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​វៀតណាម​មិន​ប្រសើរ​ក៏ដោយ វា​មាន​ហេតុផល​មួយចំនួន​ដែល​អាមេរិក​គួរ​ដក​ការហាមឃាត់​នេះ មុន​ផុត​អាណត្តិ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​។ ​ហេតុផល​ទីមួយ​គឺ ការដក​ការ​ទណ្ឌកម្ម​អាវុធ​ប្រឆាំង​វៀតណាម​នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំង​ឲ្យ​ឃើញថា អាមេរិក​ពិតជា​ចង់​ស្តារឡើងវិញ​នូវ​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយ​វៀតណាម​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ​មួយ​។ ការ​បន្សល់ទុក​ទណ្ឌកម្ម វា​ហាក់ដូចជា​បង្ហាញថា អាមេរិក​មិនទាន់​ទុកចិត្ត​វៀតណាម និង​មិនទាន់មាន​ឆន្ទៈ​ពិតប្រាកដ​ក្នុងការ​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង​ពេញលេញ​មួយ​ដែរ​។ ហើយ​វា​អាចជួយ​ត្រួស​ត្រាយផ្លូវ​សម្រាប់​ការឈាន​ទៅ​បង្កើត​សម្ព័ន្ធភាព​រួមគ្នា​ផង​ក៏​ថា​បាន​។​ ​ទី​ពីរ វា​ជា​រឿង​ចាំបាច់​មួយ ព្រោះ​ការដក​ការហាមឃាត់​វា​មានន័យថា​អាមេរិក​នឹង​ជួយ​វៀតណាម​មានលទ្ធភាព​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុងការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​យោធា​និង​ពង្រឹង​អំណាច​យោធា​របស់ខ្លួន​បាន​។ វា​ជា​រឿង​មិនអាច​ប្រកែក​បាន​ដែលថា អាមេរិក​មាន​មហិច្ឆតា​រាំងខ្ទប់​ការ​រះ​ត្រដែត​ឡើង​របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង​ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​តុល្យភាព​នៅក្នុង​តំបន់​។ ហើយ​វា​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​មួយ​នៃ​គោលនយោបាយ​ត្រលប់មក​តំបន់​អាស៊ី​វិញ និង​ជួយ​វៀតណាម​ប្រឆាំង​ចិន​ក្នុង​បញ្ហា​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផង​។ ​ហេតុផល​បន្ទាប់មកទៀត​នោះ​គឺ​ការលក់​អាវុធ​វៀតណាម​ដោយ​ជួយ​ឲ្យ​វៀតណាម​បន្ថយ​ការពឹង​ពាក់​លើ​អាវុធ​រុស្ស៊ី​។ ជា​រឿង​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​ដែរ នៅពេលដែល​អាមេរិក​ដក​ការហាមឃាត់​នេះ​ជា​ផ្លូវការ ព្រោះ​វៀតណាម​នឹងមាន​ឱកាស​នាំចូល​សព្វាវុធ​ទំនើបៗ​របស់​អាមេរិក​ដែល​អាចធ្វើ​ឲ្យ​ចិន​ញរ​ញើ​ត​។ បច្ចុប្បន្ន​ក្រុង​ហាណូយ​ពឹងពាក់​ខ្លាំង​លើ​សព្វាវុធ​រុស្ស៊ី​ទាំង​យន្តហោះ​ចម្បាំង នាវាចម្បាំង​និង​នាវាមុជទឹក​ទៀត​។ នេះ​តែ ក៏​ព្រោះ​វៀតណាម​មិនមាន​ជម្រើស​។ កន្លងមក​វៀតណាម​បានបង្ហាញ​ចំណាប់អារម្មណ៍​ចង់​ទិញ​អាវុធ​ពី​អាមេរិក ជាពិសេស​យន្តហោះ​ឈ្លបយកការណ៍​និង​សព្វាវុធ​ទំនើប​ផ្សេងទៀត​ដែល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​កំពុង​ប្រើប្រាស់​។​ ​មួយទៀត គេ​អាច​ចាត់ទុកថា វា​ជា​មរតក​នយោបាយ​ការបរទេស​ថ្មី​មួយទៀត​របស់លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​។ ក្នុង​អាណត្តិ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា រឿងរ៉ាវ​សំខាន់ៗ​ជាច្រើន​ដែល​គេ​មិន​ធ្លាប់​រំពឹងថា កើតឡើង​សោះ​នោះ​កើតឡើង​។ កន្លងមក អាមេរិក ស្តារ​ទំនាក់ទំនង​និង​ដក​ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់​ក្រោយ​មានការ​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​។ ហើយ​មួយវិញទៀត រឿង​ដែល​គេ​មិន​រំពឹងថា​អាច​កើតឡើង​បាន​នោះ គឺ​លោក អូ​បា​ម៉ា បាន​ឯកភាព​ស្តារ​ចំណង​ការទូត​ជាមួយ​រដ្ឋ​សង្គមនិយម​គុយបា ហើយ​លោក​ក៏​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​ដោយផ្ទាល់​និង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការដក​ទណ្ឌកម្ម ប្រឆាំង​រដ្ឋ​មួយ​នេះដែរ​។ ដូច្នេះ វា​គ្មាន​ហេតុផល​អ្វី​ដែលថា អាមេរិក​មិនអាច​លុបចោល​ការហាម​ឃាត់​អាជីវកម្ម​សព្វាវុធ​នេះ ឡើយ​។​ ​ការដក​ការហាមឃាត់​នេះ​ក៏​រួមចំណែក​ក្នុងការ​ពង្រឹង​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​ប​តិ្ត​ការ​សេដ្ឋកិច្ច និង​សន្តិសុខ​ជាមួយ​វៀតណាម​ឲ្យ​កាន់​ស៊ីជម្រៅ​។ តាមពិតទៅ​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​ប​តិ្ត​ការ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​សត្រូវ​សម័យ​សង្គ្រាមត្រជាក់​នេះ​មាន​មូលដ្ឋាន​រឹងមាំ​ខ្លះ​ហើយ​។ បម្លាស់ប្តូរ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​កើនឡើង​ឆាប់រហ័ស តាំងពី​ភាគី​ភ្ជាប់​ចំណង​ការទូត​ជាមួយគ្នា​ឡើងវិញ​ឆ្នាំ ១៩៩៥​មកម្ល៉េះ​។ ហើយ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​វៀតណាម​ក្លាយជា​សមាជិក​មួយ​ក្នុងចំណោម​សមាជិក​ចំនួន ១២ នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​កម្រិត​ខ្ពស់ «​ភាពជា​ដៃគូ​អន្តរ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​»​ផង​។ សមាជិកភាព​របស់​វៀ​ត​ណា​ម​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ មិន​ត្រឹមតែ​បង្ខិត​វៀតណាម​ឲ្យ​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​អាមេរិក​ទេ តែ​វា​ក៏បាន​ជួយ​ឲ្យ​វៀតណាម​បើកចំហរ​កាន់តែ​ច្រើនជាង​មុន និង​អនុវត្ត​នយោបាយ​កែទម្រង់​ច្រើន​ជាមុន​ថែមទៀត​។ ​បើ​ក្រឡេកមើល​វិស័យ​សន្តិសុខ អាមេរិក​និង​វៀតណាម បាន​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង និង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​យោធា​ដែល​គ្របដណ្តប់​លើ​បញ្ហា​ច្រើន រួមទាំង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ម​នុស្ស​ធម៌ សម្រាល​គ្រោះមហន្តរាយ និង​ថែរក្សា​សន្តិភាព​។ ហើយ​ក្នុងឱកាស​នៃ​ជំនួប​ពិភាក្សា​រវាង​មេដឹកនាំ​វៀតណាម​និង​អាមេរិក គូភាគី​នឹង​បន្ត​ជជែក​ពិភាក្សា​លើ​ការពង្រឹង​ការ​សហប្រតិបត្តិការ​ទ្វេភាគី​ដែល​អាចជួយ​វៀតណាម​មាន​សមត្ថភាព​ការពារ​សន្តិសុខ​ដែនសមុទ្រ​ផងដែរ​។​ដូច្នេះហើយ​ការដក​ទណ្ឌកម្ម​អាវុធ​នៅពេល​ខាងមុខ នឹងមាន​ផល​វិជ្ជមាន​ច្រើន សម្រាប់​វៀតណាម និង​វិស័យ​ការពារជាតិ​ប្រទេស​នេះ​។ ​ប៉ុន្តែ​ថ្វីបើ​ហេតុផល​ខាងលើ​សំខាន់ និង​បញ្ជាក់ថា​ការដក​ការហាមឃាត់​លើ​វៀតណាម​ជា​រឿង​សមស្រប ក៏ដោយ បញ្ហា​ច្រើន​ដែរ អាច​នឹង​កើតមានឡើង​ក្រោយ​ការសម្រេចចិត្ត​នេះ​។ បញ្ហា​ទាំងនោះ​រួមមាន​ទាំង ប្រតិកម្ម​ពី​សំណាក់​ក្រុង​ប៉េកាំង​, ការប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​ខាង​អាវុធ​កើនឡើង​កាន់តែខ្លាំង និង ការរិះគន់​ឬ​ថ្កោលទោស​ពី​សំណាក់​ក្រុម​ឬ​ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស ដោយសារ​អាមេរិក​ព្រងើយកន្តើយ​ដាក់​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​វៀតណាម​៕ ​ ​សូម​ស្តាប់​ការបកស្រាយ​របស់លោក សៅ ផល​និស្ស័យ​៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2196.txt
​អ្នកតំណាង​ពិសេស​អាមេរិក​ទៅកាន់​សហគមន៍​ម៉ូ​ស្លី​ម​លោក Shaarik Zafar បាន​ពន្យល់ថា   ភាពជា​ដៃគូ​រវាង​អាមេរិក​និង​សហគមន៍​ម៉ូ​ស្លី​ម​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​មាន​សារសំខាន់​ដែល​ជួយ​ឲ្យ​នយោបាយ អាមេរិក​ត្រលប់មក​តំបន់​អាស៊ី​មាន​ភាពរឹងមាំ​និង​ឆ្ពោះទៅរក​ភាពជោគជ័យ​។ ហើយ​លោក​សង្កត់ធ្ងន់ថា ការផ្លាស់ប្តូរ​មេដឹកនាំ​អាមេរិក​នឹងមិន​មាន​ផលប៉ះពាល់​អ្វី​ដល់​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​និង​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក​ជាមួយ​សហគមន៍​ម៉ូ​ស្លី​ម​ក្នុង​តំបន់​ឡើយ​។
ក្រោម​ក្របខណ្ឌ​នៃ​គោលនយោបាយ​ត្រលប់​មកកាន់​តំបន់​អាស៊ី​របស់​អាមេរិក ការពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​សហ​គម​ន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​ក្នុង​តំបន់​ជា​រឿង​មិនអាច​ខ្វះ​បាន​។ ហើយ​ភាពរឹងមាំ​នៃ​ភាពជា​ដៃគូ​នេះ​ក៏​រួមចំណែក​សំខាន់​ក្នុង​ការជួយ​គាំទ្រ​និង​លើកស្ទួយ​ឲ្យ​គោលនយោបាយ​អាមេរិក​ឈានឆ្ពោះ​ទៅរក​ជោគជ័យ​ដែរ​។ នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់ អ្នកតំណាង​ពិសេស​របស់​អាមេរិក​ទៅកាន់​សហគមន៍​ម៉ូ​ស្លី​ម​លោក Shaarik Zafar ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​ថ្ងៃ​១៨ ឧសភា​ម្សិលមិញ​នេះ​។​ ​បេសកជន​ពិសេស​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​រូបនេះ​ពន្យល់ថា តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក ជាពិសេស​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ជា​តំបន់​មួយ​ដែលមាន​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​ច្រើនជាងគេ​លើ​ពិភពលោក​។ ដូច្នេះ​ដើម្បី​ឲ្យ​គោលនយោបាយ​នេះ​សម្រេចបាន​ផ្លែផ្កា វា​ចាំបាច់​ណាស់​ត្រូវមាន​ពង្រឹង​ភាពជា​ដៃគូ​រវាង​អាមេរិក​និង​ប្រទេស​ដែលមាន​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​ភាគតិច និង​ភាគច្រើន​ដូចជា​ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និង​សិង្ហ​បុរី​ជាដើម ។ ​លោក​ក៏បាន​បន្ថែមថា បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការបង្កើន​ការផ្សារភ្ជាប់​រវាង​ប្រជាជន​និង​ប្រជាជន​ជាពិសេស​រវាង​យុវជន​និង​យុវជន​។ ក្រៅពីនេះ អាមេរិក​ក៏​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​ការបង្កើន​ទំនាក់ទំនង​និង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​តំបន់​ជាពិសេស​ហគ​មន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​ដោយ​ផ្តោតលើ​ការកាត់បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ លើកកម្ពស់​សហគ្រិនភាព ការអភិវឌ្ឍ បម្លាស់ប្តូរ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាដើម​។ ​ហើយ​បើ​ក្រឡេកមើល​វិស័យ​សន្តិសុខ​វិញ អាមេរិក​មាន​សហ​ប្រតិ​ប​តិ្ត​ការល្អ​ជាមួយ​បណ្តា​សហគមន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សន្តិសុខ​តំបន់​និង​ពិភពលោក​។ ហើយ​ភាពជា​ដៃគូ​ល្អ​រវាង​អាមេរិក​និង​សហគមន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​នៅក្នុង​តំបន់​នេះ​បានរួម​ចំណែក​សំខាន់​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​បរិស្ថាន​តំបន់ និង​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ចលនា​ជ្រុលនិយម ចលនា​ភេរវកម្ម និង​ទប់ស្កាត់​ជម្លោះ​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដែរ​។ ​ការផ្លាស់ប្តូរ​មេដឹកនាំ​អាមេរិក​មិន​ប៉ះពាល់​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក​ជាមួយ​សហគមន៍​ម៉ូ​ស្លី​ម​ ​ឆ្លើយតប​សំណួរ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថ្មីៗ ទាក់ទិន​ការផ្លាស់ប្តូរ​មេដឹកនាំ​នៅ​អាមេរិក​នៅពេល​ខាងមុខ លោក Shaarik Zafar លើកឡើងថា លោក​មិន​មើលថា នយោបាយ​អាមេរិក​ចំពោះ​ការ​សហគមន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​នឹង​ផ្លាស់ប្តូរ​ឡើយ​។​ ​តាមពិតទៅ កន្លងមក​មានការ​ព្រួយបារម្ភ​ពី​ការប្រែប្រួល​នៃ​ទាក់ទង​រវាង​អាមេរិក​និង​សហគមន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​អាមេរិក​នៅពេល​ខាងមុខ​។ នេះ​ក៏ ព្រោះ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែលជា​អ្នកនយោបាយ​ដែល​តែ​និយាយស្តី​ប៉ះពាល់​ដល់​តម្លៃ​សហគមន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​នោះ អាចឈាន​ឆ្ពោះទៅរក​ការ​កាន់តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។ លោក​ធ្លាប់​ថ្លែងថា ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សន្តិសុខ លោក​ចង់​ហាម​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​មិន​ឲ្យ​ចូល​ដី​អាមេរិក​បណ្តោះអាសន្ន​ផងដែរ​។ ​អ្នកតំណាង​រូបនេះ​មាន​សុទិដ្ឋិនិយម​ថា អ្នកណា​ក៏ដូចជា​អ្នក​ស្នង​តំណែង​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​បន្ត​ពង្រឹង​ភាពជា​ដៃគូ​ជាមួយ​សហគមន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​ទូទាំង​ពិភពលោក​ទាំង​១.៦​ពាន់​លាន​នាក់​ជាពិសេស​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​។​ទំនាក់ទំនង​នឹង​កាន់តែ​ល្អប្រសើរ ហើយ​អាមេរិក​នៅតែ​បន្ត​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​ការកាត់បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ​, ជំរុញ​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​, សហគ្រិនភាព និង​លើកកម្ពស់​ទំនាក់ទំនង​ស៊ីវិល​។ លោក​បន្តថា ចម្រុះ​ភាព​នៃ​ជាតិ​សាសន៍ វប្បធម៌ និង​សាសនា នៃ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ជា​ភាពខ្លាំង​មួយ​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​អាមេរិក​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​និង​ស្អិតល្មួត​ជាមួយ​សហគមន៍​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម ហើយ​សហគមន៍​ម៉ូ​ស្លី​ម​អាមេរិក​និង​សហគមន៍​ម៉ូ​ស្លី​ម​ទូទាំង​ពិភពលោក​ជា​គ្រួសារ​តែមួយ​។ ​យ៉ាង​មិញ​លោក ទទួលស្គាល់ថា ការរើសអើង​ពូជសាសន៍ និង​គំនិត​ជ្រុលនិយម​នៅតែ​កើតមានឡើង​នៅ​អាមេរិក ប៉ុន្តែ​អាមេរិក​មាន​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​ដែល​សំដៅ​ដល់​ការការពារ​ប្រជាជន​និង​ទប់ស្កាត់​រាល់​ការរើសអើង​សាសនា ជាតិ​សាសន៍ ភេទ និង​បញ្ហា​ផ្សេងទៀត​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2197.txt
​យន្តហោះ​ដឹកអ្នកដំណើរ​មួយគ្រឿង​របស់​ក្រុមហ៊ុន EgyptAir បាន​បាត់​ខ្លួន​ពី​រ៉ា​ដា​លើ​ទីតាំង​សមុទ្រ​ម៉េ​ឌី​ទែ​រ៉ា​នេ​ក្នុង​ដែនអាកាស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​។ យន្តហោះ​នេះ​ធ្វើដំណើរ​ពី​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ទៅ​ក្រុង​គែរ ជាមួយនឹង​អ្នកដំណើរ​៥៦​នាក់ ព្រមទាំង​បុគ្គលិក​លើ​យន្តហោះ​មួយចំនួនទៀត​។
​យន្តហោះ​ដឹកអ្នកដំណើរ​ប្រភេទ​Airbus A320 របស់​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​ជាតិ​អេ​ហ្ស៊ី​ប បាន​បាត់​ចេញពី​រ៉ា​ដា ខណៈដែល​ហោះចូល​ដែនអាកាស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែឧសភា​នេះ​។ យ៉ាងណាក្ដី គេ​មិនទាន់​ដឹងថា យន្តហោះ​នេះ​ស្ថិតនៅ​កន្លែង​ណា​នោះទេ តែ​មន្ត្រី​របស់​អាកាសច​រណ៍​នេះ និង​នាយកដ្ឋាន​អាកាសចរណ៍​អេ​ហ្ស៊ី​ប ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​Reuters ថា យន្តហោះ​នេះ​ប្រហែលជា​ធ្លាក់​ចូលក្នុង​សមុទ្រ​ម៉េ​ឌី​ទែ​រ៉ា​នេ​។​ ​ក្នុង​ដំណើរ​ពី​ក្រុងប៉ារីស​ទៅ​ក្រុង​គែរ ជើងយន្តហោះ​នេះ​មាន​ជើង​លេខ​MS804 និង​មាន​អ្នក​ដំំ​ណើ​រ​ជា​ជនជាតិ​អេ​ហ្ស៊ី​ប​៣០​នាក់ បារាំង​១៥​នាក់ អ៊ីរ៉ាក់​២​នាក់ ហើយ​ម្នាក់ៗ មាន​ជនជាតិ​អង់គ្លេស បែលហ្ស៊ិក គូ​វែ​ត អា​រ៉ា​ប៊ី​សា​អូឌីត ស៊ូដង់ ឆាត ព័រ​ទុយ​ហ្គា​ល់ អាល់​ហ្សេ​រី កាណាដា រួមទាំង​បុគ្គលិក​យន្តហោះ​១០​នាក់​ទៀត​។ បន្ទាប់ពី​ទទួលដំណឹង​នៃ​ការបាត់ ក្រុមគ្រួសារ​នៃ​អ្នកដំណើរ​បាន​ទៅដល់​ព្រលានយន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ទីក្រុង​គែរ ខណៈដែល​កងកម្លាំង​អេ​ហ្ស៊ី​ប​និង​ក្រិ​ក កំពុងតែ​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិ​ការស្វែងរក​យន្តហោះ​ដែល​បាត់​។​ ​បើតាម​បណ្ដាញ​
article_2198.txt
​បន្ទាប់ពី​កសាង​កោះ​សិប្បនិម្មិត​រួចរាល់​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ក្រុង​ប៉េកាំង​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ពង្រឹងកម្លាំង​យោធា​វិញ​ម្តង​។ នេះ​ជាការ​វាយតម្លៃ​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​យុទ្ធសាស្ត្រ​វាតទី​យក​ដែនទឹក​ជម្លោះ​របស់​ចិន​ក្នុង​រយៈពេល​វែង​នាពេល​អនាគត​។
​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​អះអាង​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី ១៣ ឧសភា ម្សិលមិញ ថា ក្រោយពេល​សម្រេច​ជោគជ័យ​ក្នុងការ​សាងសង់​កោះ​សិប្បនិម្មិត​នៅក្បែរ​កោះ​ស្ព្រា​ត់​លី​ដែលជា​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ចិន​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ពង្រឹង​អំណាច​និង​សមត្ថភាព​យោធា​របស់ខ្លួន​វិញ​ម្តង​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ Reuters មន្ត្រី​មន្ទីរ​ប៉ង់​តា​ហ្កូ​ន​ពន្យល់ថា ការពង្រឹង​សមត្ថភាព​យោធា ដោយ​ងាក​ទៅ​កសាង​ហេ​ដ្ឋ​រចនាសម្ព័ន្ធ​នានា រួមទាំង​សង់​ប្រព័ន្ធ​ឈ្លបយកការណ៍ និង​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់​ទំនាក់​នានា​សំដៅ​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​មូលដ្ឋាន​យោធា​និង​ស៊ីវិល​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​ផង​។ ​ក្នុង​របាយការណ៍​ទៅកាន់​សភា​ស្តីពី​សកម្មភាព​យោធា​របស់​ចិន​ឆ្នាំ ២០១៥ ក្រសួងការពារជាតិ​អាមេរិក បានផ្តល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ថា ផែនការ​កសាង​កោះ​សិប្បនិម្មិត​នោះ​ធ្វើ​ឡើងលើ​ផ្ទៃ​ទឹក​មាន​ទំហំ​១៣០០ ហិកតា ហើយ​វាស​ម្រេច​ជោគជ័យ​រួចហើយ​កាលពី​ខែតុលា​ឆ្នាំមុន​។ ហើយ គេ​ក៏បាន​វាយតម្លៃ​ជាមុន​ហើយ​ថា ចិន​ចាប់ផ្តើម​ផ្តោតទៅលើ​ការកសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​សំខាន់ៗ​ជាពិសេស​ផ្លូវ​សម្រាប់​យន្តហោះ​តែម្តង​។ ​យោងតាម​របាយការណ៍​ដដែល ផ្លូវ​ដែល​ចិន​សង់​លើ​កោះ​សិប្បនិម្មិត​នោះ​មាន​ប្រវែង ប្រហែល ៣​គីឡូម៉ែត្រ ដែល​វា​វែង​ល្មម​អាច​ឲ្យ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ទំនើបៗ​ឡើង​ចុះ​បាន​ស្រួល​ផង​។ វា​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​កាន់តែច្បាស់​ថា ក្រុង​ប៉េកាំង​មាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​វែងឆ្ងាយ​ដែល​ផ្តោតលើ​ការអភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព​យោធា​នៅ​តំបន់​ជម្លោះ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​រាល់​ការ​លូកដៃ​ពី​ខាងក្រៅ​ក្នុង​បញ្ហា​ជម្លោះ​នេះ​។ ប៉ុន្តែ​រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​បារម្ភ​នោះ​គឺ វា​នឹង​បង្កើន​ភាព​តានតឹង​និង​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​ផ្នែក​យោធា រវាង​អាមេរិក និង​ចិន​ផងដែរ​។ ហើយ​វា​អាច​នឹង​ប្រែក្លាយ​ការប្រឈមមុខគ្នា​ទៅជា​ជម្លោះ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដល់​តំបន់​ទាំងមូល​ក៏​ថា​បាន​។ ​កន្លងមក សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ចោទប្រកាន់​ចំៗ​ថា ចិន​បានចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​យោ​ធូប​នីយកម្ម​នៅក្នុង​តំបន់​ដោយ​ពង្រាយ​កាំភ្លើង​ធំ​និង​សព្វាវុធ​ផ្សេងទៀត​ទៅកាន់​កោះ​សិប្បនិម្មិត ។ ហើយ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​នេះ​ក៏​បន្ត​ប្រើប្រាស់​លេស​សេរីភាព​នាវាចរណ៍ និង​ការហោះហើរ​ដើម្បី​លូកដៃ​កាន់តែ​ជ្រៅ​ក្នុង​បញ្ហា​ជម្លោះ​នេះដែរ​។ ជា​ញឹកញាប់​អាមេរិក​តែ​បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង​របស់ខ្លួន​ទៅ​ក្បែរ​តំបន់​ជម្លោះ​ដែល​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ចិន​ក្តៅក្រហាយ​ខ្លាំង​។ ហើយ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ អាមេរិក​ក៏​បន្ត​អូសទាញ​ប្រទេស​ជា​មិត្ត​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​សកម្មភាព​ល្បាត​នៅក្នុង​តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ទោះជា​មានការ​ព្រមាន​ពី​ក្រុង​ប៉េកាំង​ក៏ដោយ​។ ហើយ​មួយទៀត​អាមេរិក​ក៏​បន្ត​ជួយ​គាំទ្រ​ប្រទេស​ដែលមាន​ជម្លោះ​ជាមួយ​ចិន ដើម្បី​ទប់ទល់​ជាមួយ​ចិន​ចិន​ផង​ក្នុងនោះ មាន​វៀតណាម និង​ហ្វីលីពីន​ជាដើម​។ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2199.txt
​ក្រុង​ប៉េកាំង​បាន​បញ្ចេញ​សារ​ព្រមាន​មួយ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​របស់​តៃវ៉ាន់ ដែល​នឹង​ចូលកាន់​តំណែង ដោយ​និយាយថា តៃវ៉ាន់​នឹងត្រូវ​ទទួលខុស​ត្រូវចំ​ពោះ​បញ្ហា​ដែល​អាច​កើតមាន​។ នេះ​ជាការ​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​បក្ស​កាន់អំណាច ប្រជាធិបតេយ្យ​ជឿនលឿន ដែល​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​តៃវ៉ាន់ និង​តែងតែមាន​ទំនោរ​ទៅរក​ការប្រកាស​ឯករាជ្យ​។​
​នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែឧសភា ក្រុង​ប៉េកាំង​បានដាក់​សម្ពាធ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​កោះ​តៃវ៉ាន់ ដែល​នឹងត្រូវ​ដឹកនាំ​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជឿនលឿន​របស់លោក​ស្រី Tsai Ing-wen​។ ក្រុង​ប៉េកាំង​និយាយថា តៃវ៉ាន់​នឹងរង​ការស្ដីបន្ទោស នៅពេលដែល​បញ្ហា​កើតឡើង​ក្នុងពេល​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ដែល​គាំទ្រ​ការប្រកាស​ឯករាជ្យ ចូលកាន់​តំណែង​នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែឧសភា​។​ ​លោកស្រី Tsai Ing-wen និង​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជឿនលឿន បានឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​សភា​និង​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​កាលពី​ខែមករា​។ ការ​ឈ្នះឆ្នោត​នេះ មិនបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុង​ប៉េកាំង​សប្បាយចិត្ត​នោះទេ ព្រោះ​លោកស្រី Tsai និង​បក្ស​របស់​លោកស្រី មាន​និន្នាការ​ងាក​រក​ការប្រកាស​ឯករាជ្យ​។ រឿងនេះ​ក៏​ចេះតែធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​ចិន​និង​តៃវ៉ាន់ មិនសូវ​ជា​ល្អ​នោះទេ គឺ​ផ្ទុយ​ពី​ពេលមុន​ក្នុងពេល​ការ​កាន់អំណាច​របស់​ប​ក្ស គួ​ក​មីង​តាំង ដែល​ទំនាក់ទំនង​ល្អប្រសើរ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ បើតាម​សារព័ត៌មាន​Reuter លោកស្រី Tsai Ing-wen ដែល​នឹង​ចូល កាន់​តំ ណែ​ង​នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែឧសភា និយាយថា លោកស្រី​នឹង​រក្សា​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​ដដែល តែ លោកស្រី​មិន​យល់ស្រប​នឹង​នយោបាយ​ចិន​តែមួយ​នោះទេ ដែល​ធ្វើ​រឿង នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ ចិន ខឹង​ខ្លាំង​។ ​នៅក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឆ្នាំ​១៩៩២ រវាង​ក្រុង​ប៉េកាំង​និង​អ្នក​ជាតិនិយម ចិន​និង​តៃវ៉ាន់​ឯកភាពគ្នា​ថា «​ចិន​មាន​តែមួយ​» ប៉ុណ្ណោះ​។ ភាគី​ទាំងពីរ​បាន​បកស្រាយ​ផ្សេងៗ​គ្នា​លើ​អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ «​ចិន​តែមួយ​» នេះ​។ លោក Ma Xiaoguang អ្នកនាំពាក្យ​ការិយាល័យ​កិច្ចការ​តៃវ៉ាន់​របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង និយាយថា វា​ច្បាស់​ណាស់​ថា នរណា​ជា​អ្នក​បំផ្លាញ​ទំនាក់ទំនង​នេះ និង​កំពុង​ព្យាយាម​ផ្លាស់ប្ដូរ​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​។ ​និយាយ​ក្នុងការ​សង្ខេប​ព័ត៌មាន​តាម​ទូរទស្សន៍​លោក Ma សង្កត់ធ្ងន់ថា​៖«​យើង​បញ្ជាក់​ម្ដង​ទៀតថា ប្រសិន​មានការ​ជាប់គាំង​នៃ​ទំនាក់ទំនង​នៅ​ច្រក​សមុទ្រ​តៃវ៉ាន់ ឬក៏​មាន​វិបត្តិ​អ្វីមួយ ការទទួលខុសត្រូវ​នឹង​ធ្លាក់​អ្នក​ដែល​ចង់​ផ្លាស់ប្ដូរ​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ននេះ​»​។ ​ចាប់តាំងពី​ការ​ពី​ការបោះឆ្នោត​ខែមករា​មក ចិន​បានដាក់​សម្ពាធ​យ៉ាងខ្លាំង​លើ​តៃវ៉ាន់ រួមទាំង​ការចាប់ខ្លួន​ជនជាតិ​តៃវ៉ាន់​ពី​កេ​ន​យ៉ា​និង​ម៉ាឡេស៊ី ក៏ដូចជា​ការភ្ជាប់​ទំនាក់​ទំនង​ការទូត​ជាមួយ​ហ្កំ​ប៊ី ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​រប​ស់​តៃវ៉ាន់​។ ជាមួយគ្នានេះ នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែឧសភា តៃវ៉ាន់​ក៏​ចោទប្រកាន់​ចិន​ដែរ​ថា លូកលាន់​ចូលក្នុង​សមាជិកភាព​របស់ខ្លួន​នៅឯ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_220.txt
មេដឹកនាំអឺរ៉ុបសន្យាថា នឹងគាំទ្រអ៊ុយក្រែនដល់ទីបញ្ចប់ ប៉ុន្តែសម្ពាធក្នុងស្រុក និងសេណារីយ៉ូរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៃការវិលត្រឡប់ទៅកាន់សេតវិមានអាចរារាំងការប្តេជ្ញាចិត្តនេះ។
អាម៉េរិកកាលពីសប្តាហ៍មុនបានប្រកាសថា ក្រុមប្រទេសឧស្សាហកម្មលូតលាស់ទាំង៧ (G7) បានប្តេជ្ញាផ្តល់កញ្ចប់ប្រាក់កម្ចីចំនួន ៥០ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ុយក្រែនដោយផ្អែកលើប្រាក់ចំណេញដែលទទួលបានពីទ្រព្យបង្កករបស់រុស្ស៊ីដោយលោកខាងលិច។ ក្នុងនោះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន​ផ្តល់​ថវិកា​ចំនួន​ ២០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។ លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន បាននិយាយថា ៖« អ៊ុយក្រែនអាចទទួលបានការគាំទ្រដែលត្រូវការឥឡូវនេះ ដោយមិនដាក់បន្ទុកលើអ្នកបង់ពន្ធអាម៉េរិក»។ ការប្តេជ្ញាចិត្តបែបនេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ៊ុយក្រែន ដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងស្ថានការណ៍តានតឹងនៅលើសមរភូមិ និងរដូវរងាដ៏លំបាកនាពេលខាងមុខ។ មេដឹកនាំប្រទេសនេះកំពុងព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលលោកខាងលិចឱ្យផ្តល់ការគាំទ្របន្ថែមទៀត ដូចជាការផ្តល់ការអញ្ជើញឱ្យចូលរួមជាមួយអង្គការណាតូ និងផ្តល់ភ្លើងខៀវឱ្យអ៊ុយក្រែនក្នុងការប្រើប្រាស់អាវុធរយៈចម្ងាយឆ្ងាយដើម្បីវាយចូលជ្រៅទៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី។ ការគាំទ្រអ៊ុយក្រែនដល់ទីបញ្ចប់នៅតែជាជំហររបស់ប្រទេសអឺរ៉ុបភាគច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មេដឹកនាំនិងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយជាច្រើននៅក្នុងតំបន់នេះទទួលស្គាល់ថា សង្គ្រាមកាន់តែយូរ វានឹងកាន់តែលំបាកក្នុងការបំពេញការសន្យារបស់ពួកគេ នៅពេលដែលប្រឈមមុខនឹងការបែកបាក់ក្នុងស្រុក និងការមិនអាចទាយទុកជាមុនបាននៃការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក។ ការបោះឆ្នោតអាម៉េរិកនៅសល់មិនដល់សប្តាហ៍ទៀតប៉ុណ្ណោះ ការព្រួយបារម្ភដ៏ធំបំផុតនៅទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់អង្គការណាតូនៅទីក្រុងប្រ៊ុចសែល ប្រទេសបែលហ្ស៊ិកមកទល់ពេលនេះ គឺសេណារីយ៉ូដែលអាម៉េរិក«បង្វិលកង់»ឆ្ពោះទៅរកអ៊ុយក្រែន និងអឺរ៉ុប ប្រសិនបើលោក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រឡប់ទៅសេតវិមានវិញ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ អតីតប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក។ រូបភាព ៖​ AFP លោក ត្រាំ បានរិះគន់សម្ព័ន្ធមិត្តណាតូម្តងហើយម្តងទៀត ហើយថែមទាំងបានគម្រាមបង្វែរខ្នងមកលើដៃគូការទូត និងយោធាជិតស្និទ្ធរបស់អាម៉េរិក។ ទោះបីជាអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយមួយចំនួនគិតថា ត្រាំ នឹងដកអាម៉េរិកចេញពីអង្គការណាតូក៏ដោយ ក៏មនុស្សជាច្រើនព្រួយបារម្ភអំពីជំហរដែលមិនអាចទាយទុកជាមុនបានរបស់លោកចំពោះសម្ព័ន្ធភាពយោធាឆ្លងអាត្លង់ទិក។ លោក Adam Thomson នាយកបណ្តាញភាពជាអ្នកដឹកនាំអឺរ៉ុប និងជាអតីតឯកអគ្គរដ្ឋទូតអង់គ្លេសប្រចាំអង្គការណា​តូ បានលើកឡើងថា ៖«យើងមិនដឹងថាតើអាណត្តិទីពីររបស់ ត្រាំ អាចនាំមកនូវអ្វីសម្រាប់អ៊ុយក្រែនទេ» ។ អ្នកការទូតអនាមិកម្នាក់បានប្រាប់កាសែត Washington Post ថា ៖« គ្មាននរណាម្នាក់មានគំនិតអ្វីដែលលោក ត្រាំ អាចធ្វើបាននោះទេ។ ដូច្នេះអ្នកត្រូវតែត្រៀមខ្លួនសម្រាប់គ្រប់ស្ថានភាពទាំងអស់»។ អ្វី​ដែល​លោក ត្រាំ នឹង​ធ្វើ​អំពី​សង្រ្គាម​នៅ​អ៊ុយក្រែន​ជា​សំណួរ​មួយ​ដែល​ពិបាក​បំផុត​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​នៅ​ពេលនេះ។ អតីតប្រធានាធិបតីអាម៉េរិករូបនេះធ្លាប់លើកឡើងថា លោកនៅតែគាំទ្រអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយនៅលើ PBD Podcast នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា លោក​ ត្រាំ បានរិះគន់ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ចំពោះការមិនរារាំងជម្លោះ ដោយបន្ថែមថា ៖«វាមិនមែនថាខ្ញុំមិនចង់ជួយគាត់ទេ។ គ្រាន់តែមានអារម្មណ៍មិនល្អសម្រាប់ប្រជាជននៅទីនោះ»។ អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយអឺរ៉ុបបានចាប់ផ្តើមពិចារណាពីលទ្ធភាពដែលអង្គការណាតូដឹកនាំកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្តល់ជំនួយយោធាដល់អ៊ុយក្រែន ជំនួសឲ្យអាម៉េរិក។ ពួកគេយល់ថា ជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់អាម៉េរិកនៅក្នុងអង្គការណាតូ និងការរួមចំណែកដ៏ធំរបស់អាម៉េរិកចំពោះអ៊ុយក្រែន សេណារីយ៉ូនៃការដកខ្លួនចេញពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ត្រាំ អាចជាការខាតបង់ដែលពិបាកនឹងផ្តល់សំណង។ លោកស្រី Nathalie Tocci នាយកវិទ្យាស្ថានកិច្ចការអន្តរជាតិនៅទីក្រុងរ៉ូម និងជាអតីតទីប្រឹក្សាគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានបញ្ជាក់ថា បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបបានស្វែងរកការបង្កើនថវិកាការពារជាតិរបស់ពួកគេ និងផ្តល់បន្ទុកភាគច្រើនបន្ថែមទៀតនៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនដើម្បីគាំទ្រអ៊ុយក្រែន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេនឹងជួបបញ្ហាធំ ប្រសិនបើជំនួយរាប់សិបពាន់លានដុល្លាររបស់អាម៉េរិកដល់អ៊ុយក្រែនបាត់ភ្លាមៗ ប្រហែលជាគ្រាន់តែមានបទបញ្ជាប្រតិបត្តិទេ ប្រសិនបើ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត។ បើទោះជាលោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស ក្លាយជាប្រធានាធិបតីក៏ដោយ តួនាទីរបស់អាម៉េរិកក្នុងការគាំទ្រអ៊ុយក្រែនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខអាចនៅតែជាសញ្ញាសួរនៅឡើយ។ បេក្ខភាព​ប្រជាធិបតេយ្យ​រូបនេះ​បាន​សន្យា​គាំទ្រ​អ៊ុយក្រែន ហើយ​មន្ត្រី​អឺរ៉ុប​រំពឹង​ថា​លោកស្រី​នឹង​បន្ត​ផ្សព្វផ្សាយ​គោលនយោបាយ​របស់​រដ្ឋបាល​ប្រធានាធិបតី​ លោក​ ចូ បៃឌិន។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីធានាបាននូវជំនួយរយៈពេលវែងដល់អ៊ុយក្រែន លោកស្រី ហារីស នឹងត្រូវទទួលការឯកភាពពីសភា។ ថាតើនេះអាចក្លាយជាការពិបាកឬអត់ អាស្រ័យលើលទ្ធផលបោះឆ្នោត និងសន្លឹកឆ្នោតប្រជាជនអាម៉េរិក ដែលនឹងជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី រួមជាមួយសមាជិកសភាតំណាងរាស្រ្តទាំងអស់ប្រហែល ១ភាគ៣ នៃព្រឹទ្ធសភានៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា។ ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានលើកឡើងកាលពីដើមខែតុលាថា មិនថាអ្នកណាឈ្នះសេតវិមានទេ អឺរ៉ុបមិនមែនជាអាទិភាពសម្រាប់អាម៉េរិកទៀតទេ។ ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយ​អែល ម៉ាក្រុង​ «ពួកគេគឺជាដៃគូដ៏សាទរ និងគួរឱ្យទុកចិត្តបំផុតលើបញ្ហាអ៊ុយក្រែន។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដឹងថាវានឹងឋិតឋេរឬយ៉ាងណានោះទេ។ យើងជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏រឹងមាំរបស់អាម៉េរិក ប៉ុន្តែយើងនឹងត្រូវតែត្រៀមខ្លួនសម្រាប់លទ្ធភាពនៃការលែងមាននៅក្នុងរបៀបវារៈរបស់ពួកគេ»។ លោក ម៉ាក្រុង ថ្លែងបែបនេះ។ ជម្លោះ​អ៊ុយក្រែន​គឺ​មាន​ភាព​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​បណ្តា​ប្រទេស​នៅ​អឺរ៉ុប​ជាង​អាម៉េរិក​ដែល​ជា​ប្រទេស​មួយ​នៅ​ត្រើយ​ម្ខាង​នៃ​មហាសមុទ្រ​អាត្លង់ទិក។ នៅ​អឺរ៉ុប​ខាង​កើត​ដែល​ជាប់​ព្រំដែន​អ៊ុយក្រែន និង​រុស្ស៊ី មានការបារម្ភ​ពី​ឥទ្ធិពល​នៃ​ជម្លោះ​នេះកាន់​តែ​ខ្លាំង។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​មើល​ឃើញ​សញ្ញា​នៃ​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ការ​គាំទ្រ​ជា​សាធារណៈ​ចំពោះ​អ៊ុយក្រែន​នៅ​អឺរ៉ុប។ ការស្ទង់មតិក៏បង្ហាញពីការគាំទ្រថយចុះតាមពេលវេលាចុងក្រោយនេះដែរ។ នៅអាល្លឺម៉ង់ ដែលជាអ្នកគាំទ្រយោធាធំបំផុតទី២ របស់អ៊ុយក្រែនបន្ទាប់ពីអាម៉េរិក អត្រានៃអ្នកដែលជឿថាការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់អ៊ុយក្រែនគឺច្រើនពេកបានកើនឡើងជិតទ្វេដងគឺពី ២១ភាគរយក្នុងសប្តាហ៍ដំបូងនៃជម្លោះទៅ ៤១ភាគរយនៅដើមឆ្នាំនេះ។ នេះបើយោងតាមក្រុមហ៊ុនបោះឆ្នោត Infratest Dimap ។ អ្នកនយោបាយស្តាំនិយម និងឆ្វេងនិយមក្នុងប្រទេសជាច្រើនបានកេងប្រវ័ញ្ចនៃការធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពសាធារណៈអំពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយភ្ជាប់វាទៅនឹងភាពអស់សង្ឃឹមលើស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប។ លោក Robert Fico ដែលជាអ្នកនិយមគាំទ្ររុស្ស៊ីបានឈ្នះការបោះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំមុនរបស់ស្លូវ៉ាគី បានសន្យាថា នឹងបញ្ចប់ជំនួយសព្វាវុធដល់អ៊ុយក្រែន។ ចំណែកបក្សដែលអំពាវនាវឱ្យមានការកាត់បន្ថយជំនួយយោធាដល់ទីក្រុងកៀវ ក៏ទទួលបានលទ្ធផលល្អនៅក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីខែមុននៅក្នុងរដ្ឋចំនួន៣ នៅភាគខាងកើតអាល្លឺម៉ង់ដែលមានគោលជំហរមិត្តភាពចំពោះរុស្ស៊ីជាងលោកខាងលិច។ លោក Thomson អះអាងថា ៖«នយោបាយក្នុងស្រុកនៅអឺរ៉ុបមានភាពច្របូកច្របល់ ប៉ុន្តែការព្រួយបារម្ភអំពីឥទ្ធិពលនៃសិទ្ធិនៅទីនេះកាន់តែកើនឡើង។ នៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន យើងឃើញអារម្មណ៍នៃការខកចិត្តឬការប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបន្តគាំទ្រអ៊ុយក្រែន»។ ចំណែកលោកស្រី Tocci បានយល់ថា បញ្ហាទាំងនេះអាចជាឧបសគ្គធំមួយនៅពេលធ្វើការសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាអ៊ុយក្រែន ជាពិសេសនៅក្នុងសេណារីយ៉ូដែលលោក ត្រាំ ត្រឡប់ទៅកាន់សេតវិមានវិញ។ សម្រាប់ប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង ក៏កំពុងជាប់ក្នុងភាពវឹកវរផ្នែកនយោបាយ ចាប់តាំងពីគណបក្សរបស់លោកចាញ់ការបោះឆ្នោតសភាអឺរ៉ុប និងការបោះឆ្នោតសភាក្នុងស្រុក។ រីឯសម្ព័ន្ធកាន់អំណាចរបស់អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់លោក Olaf Scholz ក៏ត្រូវបានគំរាមកំហែងផងដែរ បន្ទាប់ពីជ័យជម្នះនៃសិទ្ធិស្តាំជ្រុល និងត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធដោយការតស៊ូផ្ទៃក្នុង។ ដូច្នេះវានឹងពិបាកក្នុងការធ្វើចលនាប្រថុយប្រថានណាមួយមុនពេលការបោះឆ្នោតសហព័ន្ធនៅឆ្នាំក្រោយ។ សេចក្តីព្រាងថវិកាឆ្នាំ ២០២៥ របស់អាឡឺម៉ង់ គ្រោងនឹងកាត់បន្ថយជំនួយដល់អ៊ុយក្រែនពីពាក់កណ្តាលដល់ជាង ៤ពាន់លានដុល្លារ។ មន្ត្រីអាល្លឺម៉ង់ជឿថា អ៊ុយក្រែនមិនត្រូវការការគាំទ្រទ្វេភាគីច្រើននោះទេ ព្រោះប្រទេសនេះអាចពឹងផ្អែកលើប្រាក់កម្ចី ៥០ពាន់លានដុល្លារដែលត្រូវបានអនុម័តដោយ G7 ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយរូបនៅអឺរ៉ុបបានលើកឡើងថា ៖« គ្រប់ប្រទេសទាំងអស់មានអារម្មណ៍ថាមានការធ្លាក់ចុះ។ ប្រសិនបើយើងបន្តចំណាយប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារលើអ៊ុយក្រែននៅឆ្នាំក្រោយ យើងនឹងលែងមានលុយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាគ្រូបន្ថែម និងគិលានុបដ្ឋាយិកា»។ អ្នកការទូតអង្គការណាតូជាច្រើនកត់សម្គាល់ថា ការគាំទ្ររបស់អឺរ៉ុបចំពោះអ៊ុយក្រែន មិនមែនគ្រាន់តែមកពីការអាណិតអាសូរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសទាំងនេះផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ណាតូបានបន្ថែមថា ៖«ជម្លោះកាន់តែយូរ អ្នកនឹងត្រូវប្រឹងប្រែងដើម្បីរក្សាការគាំទ្រ ព្រោះនឹងមានមតិជាច្រើនលើកឡើងថា ហេតុអ្វីបានជាយើងគួរបន្តគាំទ្រសង្រ្គាមនេះ?»៕ លោក ដូណាល់ ត្រាំ អតីតប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក។ រូបភាព ៖​ AFP ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយ​អែល ម៉ាក្រុង​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2200.txt
​ជាថ្មី​ម្តងទៀត នាវា​ល្បាត​អាមេរិក បាន​ប្រតិបត្តិការ​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ក្បែរ​សំណង់ ដែល​ចិន កំពុងតែ​សាងសង់​។ វត្តមាន​នេះ បានធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​ប្រតិបត្តិ​កម្ម​យ៉ាងខ្លាំង និង ថែមទាំង​ប្តេជ្ញា​ចាត់វិធានការ​សមស្រប​ដើម្បី​ការពារ​អធិបតេយ្យ​ខ្លួន​។​
​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន លោក លូ កាំ​ង នៅ​ថ្ងៃទី​១០ ខែឧសភា ម្សិលមិញ​បាន​អះអាងថា នាវា​ល្បាត​អាមេរិក ប្រភេទ USS William P. Lawrence បាន​ចូលទៅក្នុង​ដែនសមុទ្រ​របស់​ចិន​ដោយ​ខុសច្បាប់ ហើយ នាវា​នោះ ក៏​ទទួលបាន​ការព្រមាន​ពី​កម្លាំង​ល្បាត​របស់​ចិន​ឲ្យ​ចាក​ចេញពី​តំបន់​នោះ ភ្លាមៗ​ផងដែរ​។ ​លោក លូ បាន​បន្ថែមថា សកម្មភាព​របស់ អាមេរិក បាន​គំរាមកំហែង​ដល់​អធិបតេយ្យ និង​សន្តិសុខ របស់​ចិន បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ប្រជាជន​និង សំណង់​នៅ​កោះ ក៏ដូចជា​បំផ្លាញ​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​នៅ ក្នុង​តំបន់​ផងដែរ​។​ ​ឆ្លើយតប​នឹង​សកម្មភាព​នេះដែរ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនោះ បាន​ថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​ពិតជា​ថ្កោល ទោស​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​សកម្មភាព​បង្កឡើង​ដោយ​អាមេរិក ហើយ ចិន នឹង​បន្ត​ចាត់វិធានការ​ដើម្បី​រក្សា អធិបតេយ្យ និង​សន្តិសុខ​របស់ខ្លួន​ផងដែរ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​ដែន​អធិបតេយ្យ​ដែលមាន​រដ្ឋ​ទាមទារ​ដូចជា ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និង​ចិន​។ អវត្តមាន​នៃ​ដំណោះស្រាយ​លើ​ជម្លោះ​នេះ បាននិងកំពុង​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​មានការ​ប្រឈមមុខគ្នា​ខ្លាំង ដែល វា មិនមែន​រវាង​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នោះទេ តែ​ជាការ ប្រឈម​រវាង ចិន និង​អាមេរិក​។​ ​គិត​ចាប់ពី​ចុងឆ្នាំ​២០១៥​កន្លងមក អាមេរិក បាន​ប្រតិបត្តិការ​នាវា​ល្បាត​មកកាន់​តំបន់​ជម្លោះ​ដែល​ក្បែរ សំណង់​របស់​ចិន​ដែល​បាន​សាងសង់​នៅ​ទីនោះ ក្រោម​ហេតុផល​នៃ​ការអនុវត្ត​សិទ្ធិសេរីភាព​នៃ​ការធ្វើ​នាវាចរណ៍​ដែល​ស្របទៅនឹង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។ ប្រតិបត្តិការ​នេះ ក៏​ត្រូវបាន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ថ្លែង​បញ្ជាក់​នៅក្នុង​ជំនួប​ជាមួយនឹង​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន​ក្នុង​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​កាលពីពេល ថ្មីៗ​ហើយ​ថា លោក នឹងមិន​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​នេះ​នោះទេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2201.txt
​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ក៏បាន​ស្ថិតនៅក្នុង​របៀបវារៈ​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បី​ថ្ងៃ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នៅក្នុង​ទីក្រុង​ហាណូយ​។ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ទទូច​ឲ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ នៃ​ជម្លោះ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដោយ​សន្តិវិធី ហើយ​រដ្ឋ​ធំៗ គួរតែ​គោរព​រដ្ឋ​តូចៗ​ផងដែរ​។​
« រដ្ឋ​ធំៗ មិនគួរ​រំលោភបំពាន​រដ្ឋ​តូចៗ​នោះទេ ហើយ​ជម្លោះ គួរតែ​ដោះស្រាយ​ដោយ​សន្តិវិធី​»​។ នេះ​គឺ ជាការ​លើកឡើង​មួយ​របស់លោក​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​ដែល​សំដៅលើ​ជម្លោះដែនសមុទ្រ​ក្នុង​តំបន់ ក្នុង​សុន្ទរ កថា​នៅ​ចំពោះមុខ​អ្នកចូលរួម​ប្រមាណ​ពីរ​ពាក់​នាក់ ក្នុង​ក្រុង​ហាណូយ​នា​រសៀល​ថ្ងៃទី​២៤ ខែឧសភា​នេះ​។ ​ដោយ​មិនបាន​បញ្ជាក់​ពី​បញ្ហា​ជាក់លាក់ លោក អូ​បា​ម៉ា ក៏បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​អ្នកចូលរួម​ដែរ​ថា «​វៀតណាម នឹងមាន​លក្ខខណ្ឌ​ដ៏​ល្អប្រសើរ​មួយ​ក្នុងការ​ទទួលបាន​សម្ភា​រ​យោធា​ដែល​អ្នកត្រូវការ​ដើម្បី ធានា​ពី​សន្តិសុខ​របស់​អ្នក​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Channel News Asia ដែល​បាន​បន្ថែម​ដែរ ថា​លោក បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា អាមេរិក នឹង​បន្ត​ជួយ​ហ្វឹកហ្វឺន​ទាហាន​ល្បាត​វៀតណាម​ដើម្បី​បង្កើន​សមត្ថ ភាព​ដែនសមុទ្រ​ឲ្យ​កាន់តែខ្លាំង​ផងដែរ​។ ​បើ​យោងតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួម​រវាង​អាមេរិក និង​វៀតណាម ដែល​ចេញផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ ម្សិលមិញ​ភាគី​ទាំងពីរ​បាន​អះអាង​ជាថ្មី​នូវ​ការប្តេជ្ញា​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ក្នុងការ​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​សន្តិវិធី​លើ​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ និង​ដែនសមុទ្រ​។ ក្នុងនោះ​រួមមាន ការគោរព​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ​នូវ​នីតិវិធី​ការទូត និង​ផ្នែក​ច្បាប់ ដោយ​មិន​ប្រើប្រាស់​ការគំរាមកំហែង ឬ​ប្រើប្រាស់​យោធា យោងតាម​ធម្មនុញ្ញ​អង្គការ សហប្រជាជាតិ និង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ដែល​រូ​ម​បញ្ចូល​ទាំង​អនុសញ្ញា​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​ច្បាប់​សមុទ្រ​(UNCLOS)​ផងដែរ​។ ​ភាគី​ទាំងពីរ ក៏បាន​សម្តែង​ការព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​ការអភិវឌ្ឍ​ចុងក្រោយ​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​បាន​បង្ក​ភាព​តានតឹង​និង​បំផ្លាញ​សេចក្តីទុកចិត្ត និង​គំរាមកំហែង​សន្តិភាព សន្តិសុខ និង ស្ថិរភាព​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រប​ស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក មកកាន់​វៀតណាម ក៏​ស្រប​ជាមួយនឹង​ភាព​តឹង​តាន​នៃ​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង មាន​រដ្ឋ​ទាមទារ​ដូច ជា​ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន​។ ​កន្លងមក​ថ្វី​ត្បិត​អាមេរិក មិនមែនជា ភាគី​ទាមទារ​ក៏ដោយ អាមេរិក បាន​ប្រលូក​ខ្លួន​ចូល​យ៉ាងជ្រៅ​តាម រយៈ​ការពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយនឹង​រដ្ឋ​ទាមទារ​ដែល​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​វៀតណាម​ផងដែរ​។ ជាពិសេស​នោះ អាមេរិក បាន​ប្រតិបត្តិការ​នាវាចម្បាំង និង យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ ក្រោមលេស​នៃ​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ដែល​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញ​យ៉ាងច្បាស់​ថា​ជា​សកម្មភាព ប្រឆាំងនឹង​ចិន​ដែល​កំពុងតែ​ប្រឹង​វាតទី​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​ជា​ឯកតោភាគី​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2202.txt
​អតីត​ប្រធានាធិបតី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោក ថេ​ន សេន បាន​ប្រាប់​សមាជិក​គណបក្ស​ស​ហ​ភាព រួបរួម និង​អភិវឌ្ឍន៍ ឲ្យ​កែទម្រង់​ខ្លួនឯង ដើម្បី​ឈានទៅរក​ជោគជ័យ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២០​។ ការប្រកាស​នេះ គឺជា​សញ្ញា​ខ្លាំង​មួយ​បញ្ជាក់ថា លោក ថេ​ន សេន កំពុងតែ​ព្យាយាម​វា​យក​យកជ័យ​ជម្នះ​ត្រលប់​មកវិញ បន្ទាប់​ចាញ់​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៥​។​
​ប្រមុខ​គណបក្ស​សហភាព រួបរួម និង​អភិវឌ្ឍន៍ លោក ថេ​ន សេន បាន​ទទូច​ឲ្យ​សមាជិក​បក្ស​លោក ត្រូវ​កែប្រែ​ទម្លាប់​ពីមុន ដើម្បី​ដណ្ដើម​ជោគជ័យ​ក្នុង​អាណត្តិ​ក្រោយ​។ លោក ថេ​ន សេន ទើបតែ​ត្រលប់មក​ទទួលខុសត្រូវ​ការងារ​បក្ស​វិញ បន្ទាប់ពី​ផ្ទេរអំណាច​ប្រធានាធិបតី ទៅ​ឲ្យ​លោក ធិ​ន ច មកពី​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៥​។​ ​ក្នុងជំនួប​ជាមួយ​សមាជិក​បក្ស​ជាង​៥០០​នាក់ នៅ​ទីក្រុង​រ៉ង់​ហ្គោ​ន កាលពី​ថ្ងៃទី​២៣ ខែឧសភា លោក ថេ​ន សេន និយាយថា មាន​មូលហេតុ​ជាច្រើន​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ចាញ់ តែ​មូលហេតុ​សំខាន់​គឺ​កំសោយ​នៅ​ថា្នក់​ដឹកនាំ​កណ្ដាល និង​មន្ត្រី​ថ្នាក់ទាប​។ លោក​បន្តថា សមាជិក​ត្រូវ​សហការគ្នា ដើម្បី​ពិនិត្យឡើងវិញ​ចន្លោះប្រហោង​កន្លងមក និង​កែទម្រង់​ក្នុង​បក្ស សំដៅ​ទទួលជោគជ័យ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​លើក​ក្រោយ​។ ​អតីត​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ​បន្ត​ដែរ​ថា លោក​ទទួលខុស​ត្រូវចំ​ពោះ​បរាជ័យ ហើយ​លោក​នឹង​ជួយ​គណបក្ស​ម្ដងទៀត ដើម្បី​ជោគជ័យ​នាពេលខាងមុខ ដែល​នេះ​ជា​មូលហេតុ​សំខាន់​ដែល​លោក​ត្រលប់មក​គ្រប់គ្រង​បក្ស​វិញ​។ លោក ថេ​ន សេន សង្កត់ធ្ងន់​ដែរ​ថា ការ​ចាញ់ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៥ អាចជា​កំហុស​របស់​អ្នក​ដែល​ទទួលខុសត្រូវ​ក្នុងការ​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ​របស់​បក្ស​។ «​ដោយសារ​គោលនយោបាយ​របស់​យើង សមស្រប​ទាំង​ពេល​អតីតកាល បច្ចុប្បន្នកាល និង​ពេលអនាគត ដូច្នេះ​យើង​គ្រាន់តែ​ពង្រឹងសមត្ថភាព​ក្នុងការ​អនុវត្ត​នយោបាយ​ទាំងអស់​ប៉ុណ្ណោះ​»​។ នេះ​គឺជា​ការលើកឡើង​របស់​លោក ថេ​ន សេន ដែល​ត្រូវបាន​ដកស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌មាន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា The Irrawaddy ។​ ​ជាមួយគ្នានេះ បើតាម​ប្រភព​ជិតស្និទ្ធ​នឹង​គណបក្ស​នេះ មន្ត្រី​ថ្នាក់ក្រោម​របស់​គណបក្ស​នេះ នៅ​ទូទាំងប្រទេស បានជ្រើសរើស​សមាជិក​គណៈកម្មាធិការ​ថ្មី ខណៈដែល​នឹងមាន​ការជួបប្រជុំ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និង​កិច្ចប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​កណ្ដាល​ប​ក្ស ដែល​គ្រោង​នឹង​រៀបចំ​នៅ​ខែកក្កដា ឬ​ខែសីហា​ខាងមុខ​។ គេ​រំពឹង​ដែរ​ថា ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​នេះ នឹងមាន​ការផ្លាស់ប្ដូរ​តំណែង​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់​បក្ស​ផងដែរ​។​ ​សូម​រម្លឹកថា គណបក្ស​សហភាព រួបរួម និង​អភិវឌ្ឍន៍ បាន​រង​បរាជ័យ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ទូទៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥ ខណៈ​បក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់លោក​ស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ទទួលជោគជ័យ​ភ្លូកទឹកភ្លូកដី​។ ចំណែក ការផ្ទេរអំណាច​ក៏​ទើបតែ​បញ្ចប់​ដោយ​សន្តិភាព អស់​រយៈពេល​មួយខែ​ហើយ​ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2203.txt
​លោកស្រី Ko Yong Suk ជា​ម្ដាយមីង​លោក គីម ជុង​អ៊ុន មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង កំពុងតែ​បើកហាង​បោក​អ៊ុត​នៅ​ក្រុង​ញូវយ៉ក បន្ទាប់ពី​លោកស្រី​រត់​ភៀសខ្លួន​មក​ទីនេះ តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៩៨​។ អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​នោះ លោកស្រី ជា​អ្នក​មើលថែ​លោក គីម កាលពី​លោក​រស់នៅ និង​រៀនសូត្រ នៅ​ប្រទេស​ស្វ៊ី​ស​។
​ជា​រឿង​ដែល​គួរ​ភ្ញាក់ផ្អើល ដែល​មីង​របស់​មេដឹកនាំ​វ័យក្មេង​កូរ៉េខាងជើង កំពុងតែ​បើកហាង​បោក​អ៊ុត និង​រស់នៅ​យ៉ាង​លាក់កំបាំង​លើទឹក​ដី​អាមេរិក​ជាស​ត្រូវ​របស់​ក្មួយប្រុស​នោះ​។ លោកស្រី ជា​ប្អូនស្រី​របស់​ម្ដាយ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ហើយ​លោកស្រី​នេះហើយ ដែល​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់លោក គីម នៅពេល​រស់នៅ​ប្រទេស​ស្វ៊ី​ស​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩២​។ ​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាស​ជាមួយ​កាសែត The Washington Post លោកស្រី Ko Yong Suk បាន​បញ្ចេញ​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​មួយចំនួន ក៏ដូចជា​ឆ្នាំ​កំណើត​ពិតប្រាកដ​របស់ គីម ជុង​អ៊ុន ដែល​មិនមាន​នរណា​ដឹង​ច្បាស់លាស់​។ លោកស្រី Ko និយាយថា គីម ជុង​អ៊ុន កើត​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៤ មិនមែន​ដូច​ការរាយការណ៍​ថា កើត​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨២ ឬ​ឆ្នាំ​១៩៨៣​ទេ ព្រោះ​លោក គីម កើត​ក្នុង​ឆ្នាំ​ដំណាលគ្នា នឹង​កូនប្រុស​លោកស្រី​។ លោកស្រី​បាន​ឲ្យ​ដឹងថា លោកស្រី ជា​អ្នក​ដូរ​ខោ​ទឹកនោម​ឲ្យ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ទៀតផង​។ ​បើតាម​លោកស្រី Ko ក្មួយ​របស់​លោកស្រី គឺ គីម ជុង​អ៊ុន មិនមែនជា​ក្មេង​បង្កបញ្ហា​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​ក្មេង​ឆាប់​ខឹង និង​មិនសូវ​អំណត់​ទេ​។ លោកស្រី​បន្តថា នៅពេល​ម្ដាយ (​ម្ដាយ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន​) បន្ទោស ដោយសារ​លេង​ច្រើន ឬ​រៀន​មិន​ពូកែ លោក គីម មិន​និយាយ​អ្វី​ត្រលប់​វិញ​ទេ តែ​លោក​នឹងធ្វើ​រឿង​អ្វី​ផ្សេង ដូចជា​មិន​ញាំ​បាយ​ជាដើម​។​ ​រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍ ដែល​លោកស្រី Ko បង្ហើប​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាស​នោះ គឺ​ការ​ស្នង​តំណែង​របស់លោក គីម ជុង​អ៊ុន​។ ស្ត្រី​រូបនេះ​បញ្ជាក់ថា លោក គីម ជុង​អ៊ុន ដឹងថា​លោក​នឹង​ក្លាយជា​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៩២ មក​ម្លេះ​។ លោកស្រី​និយាយថា សញ្ញា​នៃ​រឿងនេះ​បាន​លេចចេញ គឺ​នៅពេល​ខួបកំណើត​អាយុ​៨​ឆ្នាំ​របស់លោក គីម ជុង​អ៊ុន ដែល​ពេលនោះ មានការ​ចូលរួម​ពី​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់​កូរ៉េខាងជើង​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា លោកស្រី Ko និង​ប្ដី​លោកស្រី Ri Gang ព្រមទាំង​កូន​បីនាក់ បាន​ភៀស​ទៅ​អាមេរិក​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៨ បន្ទាប់ពីរ​ត់ទៅ​ស្ថានទូត​អាមេរិក​ក្នុងប្រទេស​ស្វ៊ី​ស​។ ក្រុមគ្រួសារ​លោកស្រី ក៏ត្រូវ​ដឹក​ទៅកាន់​មូលដ្ឋាន​យោធា​អាម​រិ​ក នៅ​ទីក្រុង​Frankfurt ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ មុននឹង​បញ្ជូន​ទៅកាន់​អាមេរិក ដែល​នៅ​ទីនោះ​ពួកគេ​ត្រូវបាន​សួរចម្លើយ​។ នៅ​ទឹកដី​អាមេរិក លោកស្រី ប្រហែលជា​ទទួលបាន​កា​រ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​សំណាក់​ភ្នាក់ងារ​CIA មុននឹង​ចាកចេញ​ពី​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន និង​ធ្វើ​ជំនួញ​ខ្លួនឯង ព្រមទាំង​បន្ត​លាក់​អត្តសញ្ញាណ​ជា​សាច់ញាតិ​ជិតដិត​របស់​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2204.txt
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​បញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំ​ក្រុម​តា​លី​បង់ Mullah Akhtar Mansour ពិតជា​បាន​ស្លាប់​ក្នុងការ​វាយប្រហារ​ដែន​អាកាស​នៅ​ប៉ា​គី​ស្ថាន​។ ការ​សា្ល​ប់រប​ស់លោក Mullah Akhtar Mansour ពិតជា​ជួយ​ដល់​ការនាំយក​សន្តិភាព​ទៅ​អា​ហ្វ​ហ្គា​នី​ស្ថាន ដែល​កំពុង​បាក់បែក​។
​ក្នុង​សេចក្ដីប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែឧសភា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​ប៉ា​ម៉ា និយាយថា ការវាយប្រហារ​ដែនអាកាស​របស់ខ្លួន​បានសម្លាប់​ប្រមុខ​តា​លី​បង់ Mullah Akhtar Mansour​។ លោក អូ​បា​ម៉ា បាន​អបអរ​ការបាត់​បង់ជីវិត​របស់​មេដឹកនាំ​កំពូល​តា​លី​បង់ ដោយ​លោក​ចាត់ទុកជា ជំហាន​ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់​ក្នុងការ​ស្វែងរក​សន្តិភាព​ក្នុង​អា​ហ្វ​ហ្គា​នី​ស្ថាន​។​ ​លោក អូ​បា​ម៉ា ដែល​កំពុង​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​វៀតណាម ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹងថា​៖«​យើង​បាន​ដកចេញ​មេដឹកនាំ​នៃ​អង្គ​ការដែល​បន្ត​ផែនការ​ប្រឆាំងនឹង​អាមេរិក និង​ការវាយប្រហារ​ក្នុង​ទឹកដី​អា​ហ្វ​ហ្គា​នី​ស្ថាន ព្រមទាំង​ធ្វើជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជាមួយ​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា​»​។ លោក​បន្តថា Mansour បាន​បដិសេធ​ការប្រឹងប្រែង​ក្នុងការ​ចូលរួម​ក្នុង​ការចរចា​សន្តិភាព​សំដៅ​បញ្ចប់​អំពើហិង្សា ដែល​សម្លាប់​មនុស្ស​រាប់​មិន​អស់​។ ​ជាមួយគ្នានេះ ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​AFP ផ្សាយ​ថា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ក៏​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ក្រុម​តា​លី​បង់​ផ្សេងទៀត ត្រូវ​ចូលរួម​ក្នុង​ការចរចា​សន្តិភាព ព្រោះ​វា​ជា​ផ្លូវ​តែមួយគត់​ក្នុងការ​បញ្ចប់​ជម្លោះ​បង្ហូរឈាម​នេះ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ប្រមុខ​ដឹកនាំ​តា​លី​បង់ Mullah Akhtar Mansour ត្រូវបាន​សម្លាប់​ក្នុងការ​វាយប្រហារ​ដែន​អាកាស​ដោយ​យន្តហោះ​ដ្រូ​ន​ក្នុង​ទឹកដី​ប៉ា​គី​ស្ថាន​។ នៅមុន​ការបញ្ជាក់​របស់លោក អូ​បា​ម៉ា គេ​ឃើញ​មាន​របាយការណ៍​ជាច្រើន ទាក់ទង​នឹង​ការស្លាប់​នេះ ជាមួយនឹង​ការសង្ស័យថា Mullah Akhtar Mansour នៅ​មិនទាន់​បាត់បង់​ជីវិត​នោះទេ​។ បន្ថែម​លើ​នេះ ការស្លាប់​របស់​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​រូបនេះ ទំនង​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុម​តា​លី​បង់​ជួបប្រទះ​បញ្ហា​មិន​ខាន ដ្បិត​សកម្មភាព​របស់​ក្រុម​នេះ ធ្វើឡើង​តាម​ការបញ្ជា​របស់​Mansour​។ ​យ៉ាងណាមិញ សកម្មភាព​ផ្លូវអាកាស​របស់​អាមេរិក​ក៏​រង​ការទិតៀន​ផងដែរ ពី​សំណាក់​ប៉ា​គី​ស្ថាន ដែលជា​ម្ចាស់​ទឹកដី​។ ប៉ា​គី​ស្ថាន ដែល​រង​ការចោទប្រកាន់ថា ជួយ​ទំនុកបម្រុង​ក្រុម​តា​លី​បង់​អា​ហ្វ​ហ្គា​នី​ស្ថាន ចាត់ទុក​សកម្មភាព​វាយប្រហារ​នេះ ជាការ​រំលោភ​អធិបតេយ្យ​របស់ខ្លួន​។ ​ទាក់ទិន​រឿងនេះ នៅក្នុង​សេចក្ដីប្រកាស​ថ្ងៃទី​២៣ ខែឧសភា ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ប្រកាសថា កងកម្លាំង​អាមេរិក​នឹង​បន្ត​កម្ចាត់​ការគំរាមកំហែង​នៅលើ​ទឹកដី​ប៉ា​គី​ស្ថាន​។ លោក អូ​បា​ម៉ា បន្ថែមថា យើង​នឹងធ្វើ​ការ​លើ​គោលដៅ​រួមគ្នា​ជាមួយ​ប៉ា​គី​ស្ថាន ដើម្បី​ធានាថា ក្រុម​ភេរវជន​មិនអាច​ប្រើ​ទឹកដី​ប្រទេស​ណា​លាក់ខ្លួន​នោះទេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2205.txt
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ព្រមាន​រុស្ស៊ី​ជុំវិញ​ការបង្កើន​សកម្មភាព​យោធា​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត ។ លោក​ក៏​ប្រកាស​រក្សា​ជំហរ​អាមេរិក​ក្នុង​ការរក្សាសន្តិសុខ​មិត្ត​នៅ​អឺរ៉ុប​ប្រឆាំង​ការគំរាមកំហែង​ពី​សំណាក់​រុស្ស៊ី​ផង​។ ការបញ្ជាក់​បែបនេះ​កើតឡើង​ក្នុងជំនួប​ជាមួយ​រវាង​លោក ជាមួយ​មេដឹកនាំ​តំបន់ Nordic ថ្ងៃ ១៣​ឧសភា​ម្សិលមិញ​។
​មហាអំណាច​រុស្ស៊ី និង​អាមេរិក​ចាប់ផ្តើម​ចោទ​គ្នា​ជាថ្មី​ជុំវិញ​ការពង្រឹង​កម្លាំងយោធា​។ ហើយ​ការចោទប្រកាន់​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ភាព​តានតឹង រហូតដល់​មាន​សង្គ្រាមពាក្យសម្តី​រវាង​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ផង​។ ហើយ​អ្វីដែល​សំខាន់ ប្រមុខរដ្ឋ​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ចេញមុខ​ព្រមាន​របប​ដឹកនាំ​ក្រេ​ម​ឡាំង​ជាថ្មី​ជុំវិញ​សកម្មភាព​យោធា​រុស្ស៊ី​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត​។ ហើយ​លោក​ក៏​ប្តេជ្ញា​បន្ត​រក្សា​ជំហរ​របស់​អាមេរិក​ក្នុង​ការរក្សាសន្តិសុខ​តំបន់​អឺរ៉ុប​ដោយ​ប្រឆាំង​តប​វិញ​រាល់​ការឈ្លានពាន​របស់​រុស្ស៊ី​ថែមទៀត​។​ ​ការព្រមាន​រុស្ស៊ី​នេះ​ធ្វើឡើង​ក្នុងជំនួប​រវាង​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ជាមួយ​បណ្តា​មេ​ដឹក​មាំ​ប្រទេស​តំបន់ Nordic ដែល​ក្នុងនោះ​មាន​ដូច ដា​ណឺ​ម៉ាក ណ័​រ​វ៉េ​ស ហ្វាំ​ង​ឡង់ អ៊ី​ស្លង់ និង​ស៊ុយអែត​ផង​។ ហើយ​លោក​សង្កត់ធ្ងន់ថា អាមេរិក​និង​បណ្តា​ប្រទេស​ជា​មិត្ត​នៅ​អឺរ៉ុប​សុទ្ធតែ​ប្រឈម​បញ្ហា​ដូចគ្នា​ជាពិសេស​សកម្មភាព​យោធា​របស់​រុស្ស៊ី ដែល​វា​ចាំបាច់​ត្រូវមាន​ការរួបរួម​គ្នា​និង​ជំហរ​រួមគ្នា​។​ ​លោក អូ​បា​ម៉ា​បាន​ថ្លែងប្រាប់​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ជា​មិត្ត​ទាំងនោះ​ថា​៖« យើង​មានការ​ព្រួយបារម្ភ​ដូចគ្នា​ពី​ការបង្កើត​សកម្មភាព​និង​កម្លាំងយោធា​របស់​រុស្ស៊ី​នៅក្នុង​តំបន់​បាល់​ទិ​ក និង Nordic កន្លងមកនេះ​»​។ ​ក្រៅពី​លើកឡើង​ពី​បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្នែក​សន្តិសុខ​រួមគ្នា កន្លងមក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ក៏បាន​បញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក​និង​រដ្ឋ​តំបន់ Nordic ឯកភាពគ្នា​ថា​អឺរ៉ុប​ត្រូវការ​សណ្តាប់ធ្នាប់​សន្តិសុខ​មួយ​ដែល​មិន​ពឹង​ផ្អែកលើ​កម្លាំងយោធា​។ ហើយ​រដ្ឋ​តូចៗ​ទាំងអស់​លើ​ពិភពលោក​មិន​ត្រួវ​រង​ការគំរាមកំហែង​ពី​ប្រទេស​ធំៗ​ឡើយ​។ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ មេដឹកនាំ​អាមេរិក​ខាងលើ យល់ថា វា​ក៏​ជា​រឿង​ចាំបាច់​ត្រូវ​កាត់បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី ដោយ​បង្កើត​ឲ្យ​មានការ​សហប្រតិបត្តិកា​រ និង​ការពិភាក្សា​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​រួមគ្នា​។ ហើយ​សហរដ្ឋអាមេរិក​នឹង​បន្ត​ជំរុញ​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​ធ្វើ​សកម្មភាព​យោធា​ទាំងឡាយណា​ដែល​ស្រប​បទបញ្ញត្តិ​និង​លិខិតបទដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​។ តែ​អាមេរិក​ក៏​ត្រៀមលក្ខណៈ​រួចរាល់​ដែរ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​តបត​រាល់​ទង្វើ​មិន​សមរម្យ បង្ករឿង ឬ​ជាការ​ឈា្ល​ន​របស់​រុស្ស៊ី​នៅ​អឺរ៉ុប​ផងដែរ​។​ ​បញ្ហាសំខាន់​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​តានតឹង ហើយ​ភាគី​ពាក់​មុខ​ដាក់គ្នា​ខ្លាំង​បែបនេះ​គឺ ការពង្រឹង​កម្លាំង​ទ័ព​របស់​ណា​តូ​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត​។ ដូចដែល​ឃើញស្រាប់ សហរដ្ឋអាមេរិក​ដាក់​ឲ្យ​ដំណើរការ​ខែល​ការពារ​មី​ស៊ី​ល​នៅ​រ៉ូ​ម៉ា​នី និង​ត្រៀម​បង្កើន​សកម្មភាព​ល្បាត​និង​សកម្មភាព​យោធា​ផ្សេងទៀត​នៅក្បែរ​ព្រំដែន​រុស្ស៊ី​ជាពិសេស​ទាញ​បណ្តា​រដ្ឋ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត​និង​តំបន់ Nordic ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ​។ តែ​រុស្ស៊ី​បាន​ព្រមាន​វិញ ថា​នឹង​ប្រើ​វិធានការ​ឆ្លើយតប​វិញ​ចំពោះ​សកម្មភាព​យោធា​នេះ​។ ប៉ុន្តែ​គេ​មិនដឹង​ច្បាស់​ទេ​ថា អ្វី​ជា​វិធានការ​ឆ្លើយតប​របស់​រុស្ស៊ី​ចំពោះ​ការកសាង​កម្លាំងយោធារ​បស់​អាមេរិក​និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​នេះ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ ទំនាក់ទំនង​រវាង​រុស្ស៊ី និង​អាមេរិក​ធ្លាក់ចុះ​ខ្លាំង​មិន​ធ្លាប់មាន​ពីមុនមក​ឡើយ​រាប់​ចាប់តាំងពី​សង្គ្រាមត្រជាក់​បិទ​បញ្ចប់ទៅ​។ បញ្ហា​ជម្លោះ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​និង​ការ​ក្រសោប​យក​ទឹកដី Crimea និង​ការអន្តរាគមន៍​របស់​រុស្ស៊ី​ក្នុង​វិបត្តិ​សី​រី សុទ្ធតែជា​បញ្ហា​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​ធ្លាក់​ក្នុងស្ថានភាព​អាក្រក់​បែប​នេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2206.txt
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែឧសភា ម្សិលមិញ បាន​សាទរ​ប្រធានាធិបតី​ត្រៀម​កាន់តំណែង​ហ្វីលីពីន លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទេ​តេ លើ​ជ័យជម្នះ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​សកល​ដែល​ទើបតែ​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃទី​០៩ ខែឧសភា​កន្លងទៅ​។
​យោងតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​សេត​វិមាន លោក អូ​បា​ម៉ា និង​លោក ឌើ​ទើ​តេ បាន​ឆ្លើយឆ្លង​គ្នា​ជា លើកដំបូង​តាមរយៈ​ទូរ​សព្ទ​។ នា​កិច្ចសន្ទនា​នោះ លោក អូ​បា​ម៉ា បាន​លើក​ពី​ការកើនឡើង​នៃ​ចំនួន​អ្នក បោះឆ្នោត ថា​ជាស​ញ្ញា​មួយ​នៃ​ភាពល្អប្រសើរ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ហ្វីលីពីន​។​ ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ជិត​អាណត្តិ​រូបនោះ ក៏បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការប្តេជ្ញាចិត្ត​លើ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ,​សិទ្ធិមនុស្ស​, នីតិរដ្ឋ និង​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​រួមគ្នា​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​កន្លងមក​ផងដែរ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ លោក​អភិបាលក្រុង​ដា​វ៉ា​វ រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ ដែល​ត្រៀម​ចូល​សច្ចាប្រណិធាន​ផ្លូវការ នៅ​ថ្ងៃទី​៣០​ខែមិថុនា ត្រូវបាន​គេ​ហៅថា​ជា​«​អ្នក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​» និង​ក៏​ជា​មេដឹកនាំ​ដែលមាន​គោលនយោបាយ​ស្មុគស្មាញ​។ លោក​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ច្រើន ដ្បិត​គោលនយោបាយ​នៃ​ការបញ្ចប់​អំពើពុករលួយ និង​បទល្មើស​។ លោក សន្យា ថា នៅពេល​លោក កាន់តំណែង​លោក នឹង​សម្លាប់​ជនល្មើស​រាប់ពាន់នាក់ ដោយ​ទុក​រឿង​សិទ្ធិមនុស្ស​មួយ​ឡែក ដែល​វា​ច្បាស់​ណាស់ នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​។ ​បន្ថែម​ពីនេះ លោក ឌើ​ទើ​តេ ថែមទាំង​ធ្លាប់​ព្រមាន​លុបចោល​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​ហ្វីលីពីន និង​អាមេរិក លើ​ការអនុញ្ញាត​ឲ្យ​ទ័ព​អាមេរិក​អាចឈរជើង​នៅក្នុង​ទឹកដី​ហ្វីលីពីន​ដោយ​ស្របច្បាប់​ផងដែរ​។ ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​លោក បែន រ៉ូ​ដ ទីប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ជាតិ​អាមេរិក បានទទួល​ស្គាល់​រឿងចម្រូងចម្រាស​នៃ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​លោក ឌើ​ទើ​តេ​កន្លងមក តែ​លោក បាន​អះអាងថា អាមេរិក ចង់​កសាង​នូវ ដំណើរ​ការល្អ​រវាង​សម្ព័ន្ធមិត្ត ដែល​បាន​បង្កើត​ក្រោម​រដ្ឋបាល​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​ហ្វីលីពីន ប៊ែ​រ​នី​ណូ អា​ហ្គី​ណូ​។ ​លោក រ៉ូ​ដ ក៏បាន​ថ្លែងប្រាប់​នៅក្នុង​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវជ្រាវ​សន្តិសុខ​អាមេរិក​ដែរ​ថា «​សម្រាប់​យើង អាទិភាព​នៅ​បន្ត​លើ​សន្តិសុខ និង​ភាពរុងរឿង​របស់​ហ្វីលីពីន​។ យើង ចង់ឃើញ​ការបន្ត​កិច្ចប្រឹងប្រែង​របស់​ហ្វីលីពីន ក្នុង​ការគោរព​នីតិរដ្ឋ និង​ប្រឆាំងនឹង​អំពើពុករលួយ ដូច​ទៅនឹង​អ្វីដែល​យើង​បាន​គាំទ្រ​នៅក្នុង ប្រទេស​ទូទាំង​អាស៊ី និង​ជុំវិញ​ពិភពលោក​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Japan Times ។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ហ្វីលីពីន គឺជា​អតីត​ប្រទេស​ក្រោម​អាណានិគម​អាមេរិក ហើយក៏​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជិតស្និទ្ធ​បំផុត​របស់​អាមេរិក​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ផងដែរ​។ ក្រោម​រដ្ឋបាល​របស់​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​ហ្វីលីពីន​លោក ប៊ែ​រ​នី​ណូ អា​ហ្គី​ណូ ប្រទេស​ទាំងពីរ បានបង្ហាញ​ពី​ភាពស្អិតល្មួត​នឹង​គ្នា​ខ្លាំង ជាពិសេស​នោះ លើ​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែល​ហ្វីលីពីន បាន​ប្រឈម​ជាមួយនឹង ចិន​។ អាមេរិក បាន​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ហ្វីលីពីន​ទាំង​ក្របខណ្ឌ​ច្បាប់ និង​យោធា​ដើម្បី​តទល់​ជាមួយនឹង ចិន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2207.txt
ប្រធានាធិបតី​វៀតណាម​កោតសរសើរ សហរដ្ឋអាមេរិក​ដែល​សម្រេច​ដក​ទណ្ឌកម្ម​អាវុធ​ប្រឆាំង​វៀតណាម​ដែលមាន​រយៈពេល​ជាង​៤​ទសវត្សរ៍​មកហើយ​នោះ​។ ការដក​ទណ្ឌ​កម្មនេះ​មានន័យថា អាមេរិក​បើកភ្លើង​ខៀវ​ឲ្យ ក្រុង​ហាណូយ​នាំ​អាវុធ​ធុន​ធ្ងន់​ពី​អាមេរិក ដើម្បី​ពង្រឹង​វិស័យ​ការពារជាតិ​ខ្លួន​បាន​។ តែ​លោក អូ​បា​ម៉ា តែ​ការសម្រេច​​លក់​អាវុធ​ឲ្យ​វៀតណាម​ក៏​អាស្រ័យ​លើ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់​វៀតណាមផង​ដែរ​។
​ចុងក្រោយ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បានប្រកាស​ដក​ការហាមឃាត់​ការលក់​អាវុធ​ឲ្យ​វៀតណាម​ពេញលេញ និង​ជា​ផ្លូវការ​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​ជាមួយ​ប្រមុខរដ្ឋ​វៀតណាម​នៅ​ក្រុង​ហាណូយ​នា​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​។ ​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​រួមជាមួយ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ប្រធានាធិបតី​វៀតណាម លោក Tran Dai Quang បាន​ថ្លែងអំណរគុណ​ចំពោះ​សម​ភាគី​អាមេរិក​ដែល​សម្រេច​លុបចោល​ការ​ហាមឃាត់​ការលក់​អាវុធ​ដែលមាន​រយៈពេល​ជាង​៤​ទសវត្សរ៍​មកហើយ​នោះ​។ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters លោក Tran Dai Quang ថ្លែងថា​៖« វៀតណាម​ពិតជា​សរសើរ​ការសម្រេច​ចិត្ត​របស់​អាមេរិក​ខ្លាំងណាស់​ចំពោះ​ការដក​ការហាមឃាត់​ពេញលេញ​មួយ​ចំពោះ​ការលក់​អាវុធ​ដែល​អាច​សម្លាប់​មនុស្ស​បាន​មក​ឲ្យ​វៀតណាម​។ ហើយ​វា​ជា​ទឡ្ហីករណ៍​មួយ​បង្ហាញថា ប្រទេស​ទាំងពីរ​ពិតជា​បាន​ស្តារ​ទំនាក់ទំនង​ពេញលេញ​រួចហើយ​»​។​ ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ពន្យល់ថា ការសម្រេច​លុបចោល​ទ​ណ្ឌ​កម្ម​លក់​អាវុធ​ប្រឆាំង​វៀតណាម​នេះ​ជា​មធ្យោបាយ​មួយ​សំខាន់​ក្នុងការ​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយ​អតីត​សត្រូវ​ចាស់​របស់​អាមេរិក​ដែលមាន​ទំនាក់ទំនង​ល្វី​ជូរចត់​ក្នុងសម័យ​សង្គ្រាមត្រជាក់​។ ហើយ​វា​ក៏​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​គោលជំហរ​អាមេរិក​ក្នុងការ​គាំទ្រ​របប​ដឹកនាំ​ក្រុង​ហាណូយ​ក្នុង​ការពង្រឹង​អំណាច​យោធា​របស់ខ្លួន​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សន្តិសុខ និង​ទប់ទល់​ការគំរាមកំហែង​ពី​ខាងក្រៅ​។ ហើយ​អាច​និយាយ​ឲ្យ​ស្រួល​ស្តាប់ ការលក់​អាវុធ​ឲ្យ​វៀតណាម​ក៏​ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​ប្រទេស​នេះ​មាន​សមត្ថភាព​ទប់ទល់​មហាអំណាច​ចិន​ដែលជា​ភាគី​ជម្លោះ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែរ​។​ ​តែ​ដូច​លោក អូ​បា​ម៉ា លើកឡើង​ស្រាប់​ហើយ ថ្វីបើ​ការដក​ទណ្ឌកម្ម​ជាការ​បើកផ្លូវ​ឲ្យ​វៀតណាម​ទិញ​អាវុធ​ពី​អាមេរិក​មែន តែ​អាមេរិក​នឹង​បន្ត​ត្រួត​ពិនិត្យមើល​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាក់ស្តែង​នៅ​វៀតណាម​មុននឹង​លក់​អាវុធ​ឲ្យ​។ ​កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៤ អាមេរិក​បាន​លុបចោល​ការហាមឃាត់​ការលក់​អាវុធ​ដោយ​ផ្នែក តែ​វៀតណាម​នៅ​មិនទាន់មាន​សិទ្ធិ​ទិញ​អាវុធ​អាច​សម្លាប់​មនុស្ស​បាន​នៅឡើយ​ទេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2208.txt
​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ (Donald Trump) ប្រកាសថា​លោកបាន​ក្លាយជា​បេក្ខជន​តំណាង​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ដែល​នឹងត្រូវ​ប្រជែង​យក​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​នា​ខែវិច្ឆិកា​ខាងមុខ​។ ការប្រកាស​ជ័យជម្នះ​នេះ​កើតឡើង​ក្រោយ​ពេលដែល​ក្រុម​អ្នកតំណាង​ឯករាជ្យ (Unbound Delegates) ១៥​នាក់ ប្តេជ្ញា​ថា​នឹង​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​ក្នុង​សមាជ​បក្ស​ខែកក្កដា​នៅ Ohio​។​
​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ២៦ ឧសភា ម្សិលមិញ​នេះ ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សា​អាមេរិក​ជាច្រើន​បាន​វាយតម្លៃ​ជាមុន​ថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ក្លាយជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​របស់​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ជា​ផ្លូវការ ដោយ​លោក​អា​ចរក​ចំនួន​អ្នកតំណាង​បាន​គ្រប់​ឬ​អាច​លើស ១២៣៧​នាក់ ថ្វីបើ​ការបោះឆ្នោត​សាកល្បង​មិនទាន់​បញ្ចប់​ក្តី​។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Politico ​ក្រុម​អ្នកតំណាង​ដែលមាន​សិទ្ធិ​បោះឆ្នោត​ឯករាជ្យ​របស់​បក្ស​ចំនួន​១៥​នាក់​មកពី​រដ្ឋ North Dakota ប្រកាសថា​ពួកគេ​នឹង​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នៅក្នុង​សមាជ​បក្ស​ក្នុង​ខែកក្កដា នៅ​ទីក្រុង Cleveland​។ ​ភា្ល​មៗ​នោះ សេដ្ឋី​អ​ចលន​ទ្រព្យ​រូបនេះ​ក៏បាន​ប្រកាស​ជ័យជម្នះ​របស់ខ្លួន​ខណៈ​ដែល​លោក​កំពុង​រៀបចំ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​ស្ថិតនៅ​BISMARCK ហើយ​អ្នកតំណាង​ឯករាជ្យ​របស់​បក្ស​សា​ធាណ​រដ្ឋ​ក៏​ស្ថិតនៅ​ជាមួយ​លោក​ដែរ​។​ ​ដោយ​តាំងខ្លួន​ជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​របស់​បក្ស​ជា​ផ្លូវការ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បន្ត​វាយប្រហារ​គូប្រជែង​ក្រៅ​បក្ស​ជាពិសេស​ប្រឹង​ទិតៀន រឿងអាស្រូវ និង​ចាប់​ចំណុចខ្សោយ​របស់លោក​ស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​។ រឿងអាស្រូវ​រំលោភ​បទបញ្ញត្តិ​នៃ​ការប្រើប្រាស់​សារ​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ច​កាលពី​លោកស្រី​នៅ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​នោះ​កំពុង​ក្លាយជា​ចំណុចរសើប​ដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ លើក​ឡើងជា​ញឹកញាប់​ដើម្បី​ទម្លាក់​ប្រជាប្រិយភាព​លោកស្រី​។​ ​ត្រលប់​មកវិញ វា​គ្មានអ្វី​ចម្លែក​ឬ​គួរ​ឲ្យ​ភ្ងា​ក់​ផ្អើល​ទេ ដែល​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​រូបនេះ​ស្រាប់តែ​ប្រកាសថា​ខ្លួន​ក្លាយជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​របស់​បក្ស​ជា​ផ្លូវការ ព្រោះ​បច្ចុប្បន្ននេះ​មានតែ​លោក​ម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ស្ថិតក្នុង​ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​សាកល្បង​។ បេក្ខជន​សំខាន់​មាន សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា ថេត គ្រុស (Ted Cruz) និង អភិបាលរដ្ឋ Ohio លោក ច​ន ខា​សិ​ក (John Kasich) នោះ​សុទ្ធតែ​នាំគ្នា​ដកខ្លួន​ចេញពី​ប្រកួតប្រជែង​អស់​ទៅហើយ​កាលពី​ខែ​មុន​នោះ​។ ​ប៉ុន្តែ​យ៉ាងណាមិញ គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​មិនទាន់​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ប្រកាស​ពី​លទ្ធផល​ផ្លូវការ​នៅពេល​នោះឡើយ​។ គណបក្ស​នេះ​ត្រូវ​រង់ចាំ​រហូតដល់​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​ក្នុង​បក្ស​ចុងក្រោយ​នៅ​សមាជ​បក្ស​ថ្នាក់ជាតិ​នា​ខែកក្កដា​។ ​មិនដឹងថា អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​រួបរួមគ្នា​ឬ​អត់​ដើម្បី​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុង​យុទ្ធនា​ការដណ្តើម​កៅអី​ប្រធានាធិបតី​ដោយ​ផ្តួល​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ កន្លងមក​មាន​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ខ្លះ​ប្រកាស​ចូល​និវត្ត​និង​មិន​ប្រកាស​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ ហើយ​ខ្លះ​ទៀតថា​គេ​នឹង​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ​។ ដូច្នេះ​អ្វីដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចាំបាច់​ត្រូវធ្វើ​នោះ​គឺ​កែប្រែ​ឥរិយាបថ កែប្រែ​គោលនយោបាយ​ដែល​ជ្រុលនិយម និង​តាំងខ្លួន​ជា​អ្នក​បង្រួបបង្រួម​ការឯកភាព​ក្នុង​បក្ស​ថែមទៀត​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2209.txt
​សមាជ​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េខាងជើង ​ដែល​ទើបតែ​បញ្ចប់​កាលពីពេល​ថ្មីៗ​នេះ សម្រេចបាន​ទាំង​គោលនយោបាយ​បក្ស គោលនយោបាយ​អភិវឌ្ឍ​ន៍​ជាតិ និង​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ផងដែរ​។ នាឱកាស​នោះ លោក គីម ជុង​អ៊ុន ក៏ត្រូវ​បាន​តែងតែ​ជា​លេខាធិការ​បក្ស​ពលករ​ជា​ផ្លូវការ ដែល​តំណែង​ថ្មី​នេះ ក៏​ទទួលបាន​សាទរ​ពី​លោក​ប្រធានាធិបតី និង​ជា​លេខា​បក្ស​ក​ម្មុយ​នី​ស​ចិន​លោក ស៊ី ជិន​ពីង​ផងដែរ​។​
​លេខាធិការ​បក្ស​ក​ម្មុយ​នី​ស​ចិន លោក ស៊ី ជិន​ពីង នៅ​ថ្ងៃទី​០៩ ខែឧសភា បាន​សាទរ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ដែល​ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​ជា​ប្រធាន​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េ​ ដែលជា​បក្ស​តែមួយ​កំពុងកាន់​អំណាច​កូរ៉េខាងជើង​។ ប្រមុខ​បក្ស​កុ​ម្មុយ​នី​ស​ចិន ក៏បាន​សង្ឃឹមថា ប្រជាជន​កូរ៉េខាងជើង នឹង​សម្រេចបាន​នូវសមិទ្ធផល​ថ្មី ​ក្នុងការ​កសាង​រប​បស​ង្គ​ម​និយម​ ក្រោម​ភាព​ដឹកនាំ​នៃ​បក្ស​ពលករ​កូរ៉េ​ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​មេដឹកនាំ​ត្រកូល​គីម​។ ​លោក ស៊ី ជិន​ពីង ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ដែរ​ថា ចិន បាន​ត្រៀម​រួចរាល់​ហើយ​ ដើម្បី​ធ្វើការ​ជាមួយនឹង​កូរ៉េខាងជើង ក្នុងការ​លើកកម្ពស់​កា​រ​អភិវឌ្ឍ​មិន​ប្រែប្រួល ​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​សម្រាប់​បម្រើ​ផលប្រយោជន៍ ​នៃប្រជាជន និង​ប្រទេស​ទាំងពីរ ក៏ដូចជាចូលរួម​ធានា​សន្តិភាព ស្ថិរភាព និង​ការអភិវឌ្ឍ​នៅក្នុង​តំបន់​ផងដែរ​។ ​តាមពិតទៅ ក្រោយពេល​ឡើងកាន់​អំណាច​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១ លោក គីម ជុង​អ៊ុន បាន​ក្លាយជា​ប្រមុខ​បក្ស​កាន់អំណាច​ពលករ​កូរ៉េ​រួចហើយ ដោយ​គ្រាន់តែវា​មិនទាន់​ផ្លូវការ ដ្បិត​តំណែង​នោះ ​ត្រូវ​ទាមទារ​ឲ្យ​មានការ​បោះឆ្នោត​ក្នុង​សមាជ​របស់​បក្ស​ទាំងមូល​។​ ​សូម​រម្លឹក​ផងដែរ បក្ស​ពលករ​កូរ៉េ បានធ្វើ​សមាជ​បក្ស​ជា​លើកដំបូង ​ក្នុង​រយៈពេល​៣៦​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៦ ខែឧសភា ដោយមាន​ការចូលរួម​ពី​សមាជិក​ប្រមាណ​៣ពាន់នាក់​។ មិន​ត្រឹមតែ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ ដែល​ត្រូវបាន​ជ្រើសតាំង​ជា​ប្រមុខ​បក្ស តែ​ក៏​មានកា​រុះរើ និង​តែងតាំង​គណៈកម្មាធិការ​មជ្ឈិមបក្ស​ផងដែរ​។​ លទ្ធផល​នៃ​សមាជ​បក្ស​ក្រោម​អធិបតីភាព​របស់លោក គីម ជុង​អ៊ុន ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការបន្ត​បង្កើន​សមត្ថភាព​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ និង​លើកស្ទួយ​សេដ្ឋកិច្ច​ផងដែរ​។ ​បច្ចុប្បន្ន លោក គីម ជុង​អ៊ុន ក្រៅពី​តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី លោក ក៏​ជា​អគ្គមេបញ្ជាការ​កំពូល​នៃ​កងទ័ព​ប្រជាជន​កូរ៉េ ប្រធាន​ទី​១​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ការពារ​ជាតិ និង​ជា​លេខាធិការ​បក្ស​កាន់អំណាច​ពលករ​កូរ៉េ​​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_221.txt
ការវិវដ្តនៃស្ថានភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាំងពីដើមឆ្នាំមក បានបង្ហាញថា ទីក្រុងប៉េកាំងបានបង្កើនភាពតានតឹង និងបន្តការប៉ះទង្គិចជាមួយទីក្រុងម៉ានីល ខណៈបែរជាមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាមួយទីក្រុងហាណូយជុំវិញជម្លោះដែនសមុទ្ររ៉ាំរ៉ៃនេះទៅវិញ។
ជាពិសេស ឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រចិនបន្តយាយី និងរារាំងនាវាកងទ័ពជើងទឹកហ្វីលីពីន និងការទាមទារនូវកប៉ាល់ដែលកងទ័ពជើងទឹកហ្វីលីពីនមានចេតនាទុកឲ្យជាប់គាំងនៅតំបន់ Second Thomas Shoal ឡើងវិញ។ ការប៉ះទង្គិចគ្នាខ្លាំងមួយកើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា នៅពេលដែលឆ្មាំឆ្នេរសមុទ្រចិនបានលោតពីលើនាវាផ្គត់ផ្គង់ហ្វីលីពីនដោយកាន់កាំបិតបណ្តាលឲ្យទាហានហ្វីលីពីនម្នាក់រងរបួស។ ទន្ទឹមនេះ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ៦ខែ គិតចាប់ពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុន វៀតណាមបានកសាងជំរុំមួយនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជិតស្មើនឹងផ្ទៃដីដែលបានកសាងទាំងឆ្នាំ២០២២ និងឆ្នាំ២០២៣ រួមបញ្ចូលគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទីក្រុងប៉េកាំងហាក់បីដូចជាធ្វើជាបិទភ្នែក។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យតាមដានពី Transparency Asia Maritime (AMTI) នៅវ៉ាស៊ីនតោន។ ហេតុអ្វីបែងចែកប្រទេស មានជម្លោះដែនសមុទ្រជាមួយចិន? លោកបណ្ឌិត ហា​ ហ័ង ហិប ប្រធានវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវយុទ្ធសាស្ត្រ VietKnow នៅទីក្រុងហាណូយ បានប្រាប់ VOA ជាភាសាវៀតណាមថា ៖« ចិនធ្វើដូចជាមិនមានភាពតានតឹងជាមួយវៀតណាម ខណៈពេលដែលវាបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយហ្វីលីពីន»។ ចិនធ្វើបែបនេះ ដើម្បីបែងចែកវៀតណាម និងហ្វីលីពីន។ លោកកត់សម្គាល់ថា តាមពិតទៅទីក្រុងប៉េកាំងមិនបានបញ្ចេញអ្វីដាក់វៀតណាមទេ គឺគ្រាន់តែបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះ។ ការបោះឆ្នោតអាម៉េរិកដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងរយៈពេលពីរខែខាងមុខ អាចត្រូវបានគេមើលឃើញដោយទីក្រុងប៉េកាំងថាជាឱកាសមួយសម្រាប់ពួកគេក្នុងការដាក់សម្ពាធលើទីក្រុងម៉ានីល ព្រោះពួកគេគិតថាអាម៉េរិកកំពុងផ្តោតលើការបោះឆ្នោត។ ដូច្នេះវាអាចមិនអើពើនឹងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ។ លោក ហា បញ្ជាក់បែបនេះ។ គោលដៅរបស់ទីក្រុងប៉េកាំងគឺបង្ខំឱ្យទីក្រុងម៉ានីលដកខ្លួនចេញពីតំបន់ Second Thomas Shoal ដែលជាកន្លែងកប៉ាល់កងទ័ពជើងទឹក Sierra Madre ត្រូវបានជាប់គាំងពីការគ្រប់គ្រងរបស់ទីក្រុងម៉ានីល ដើម្បីសម្គាល់អធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទីក្រុងប៉េកាំងបានមើលស្រាលការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ទីក្រុងម៉ានីលក្នុងការរក្សាជំហរនៅក្នុង Second Thomas Shoal ក៏ដូចជាការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់វ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការគាំទ្រទីក្រុងម៉ានីលក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃសម្ព័ន្ធភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ អ្នកជំនាញរូបនេះ បានយល់ឃើញ។ លោក ហា​ យល់ថា អាម៉េរិកបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នូវគោលជំហរគាំទ្រហ្វីលីពីនក្នុងការអនុវត្តបេសកកម្មប្រគល់មកវិញនូវកប៉ាល់ដែលជាប់គាំងនៅលើ Second Thomas Shoal ប្រសិនបើចាំបាច់។ ក្នុង​ករណី​នោះ ទីក្រុង​ប៉េកាំង​នឹងមិន​អាច​យាយី​បានទេ។ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. ធ្លាប់ព្រមានថា ទីក្រុងម៉ានីលត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយចិន ប្រសិនបើប្រទេសនោះធ្វើសកម្មភាពដែលនឹងសម្លាប់ទាហាន ឬជនស៊ីវិលហ្វីលីពីន។ តាមពិតទៅ បច្ចុប្បន្នចិនពិបាកក្នុងការជ្រៀតចូលទំនាក់ទំនងតឹងរឹងជាមួយហ្វីលីពីន ព្រោះប្រធានាធិបតី Ferdinand Marcos បានផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់អ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់លោក Rodrigo Duterte ដើម្បីងាកទៅរកអាម៉េរិក។ ផ្ទុយទៅវិញ ទីក្រុងហាណូយបានបង្រួបបង្រួមភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ទូលំទូលាយជាមួយទីក្រុងប៉េកាំងទៅជាសហគមន៍នៃអនាគតរួមគ្នានៅចុងឆ្នាំនេះ។ តើវៀតណាម​ខ្លាំង​ជាងហ្វីលីពីន? នៅក្នុងអត្ថបទវិភាគរួមគ្នាមួយនៅលើវេបសាយ warontherocks.com កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា អ្នកជំនាញពីររូបគឺលោក Zack Cooper អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់នៅវិទ្យាស្ថានសហគ្រាសអាម៉េរិក និងលោក Greg Poling នាយកកម្មវិធីអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងគំនិតផ្តួចផ្តើម AMTI នៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិ (CSIS) បានបង្ហាញពីហេតុផលសំខាន់ៗចំនួន ៤ដែលទីក្រុងប៉េកាំងចាត់ទុកទីក្រុងម៉ានីល និងហាណូយខុសគ្នា រួមទាំងអ្វីដែលពួកគេយល់ថា ទីក្រុងម៉ានីលទំនងជានឹងងាយដកខ្លួនចេញពីសម្ពាធ ជាងទីក្រុងហាណូយ។ បើតាមអ្នកវិភាគទាំង២រូបនេះ ទីក្រុងម៉ានីលនឹងចុះចាញ់ប្រសិនបើទីក្រុងប៉េកាំងដាក់សម្ពាធគ្រប់គ្រាន់ ដោយផ្អែកលើរឿងរ៉ាងកន្លងមករបស់អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte ទៅនឹងសម្ពាធរបស់ចិន ខណៈទីក្រុងហាណូយមានប្រវត្តិទទួលយកហានិភ័យ ទប់ទល់​ក្រុង​ប៉េកាំង។ ជា​ឧទាហរណ៍ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​វិបត្តិ​ខួងប្រេង HD-981 ដែល​ចិន​បាន​នាំ​ចូល​ក្នុង​ឧបទ្វីប​របស់​វៀតណាម​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៤ ទីក្រុង​ហាណូយ​មាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​ខ្លាំង។ បន្ថែមពីនេះ ទីក្រុងប៉េកាំងមិនចង់ដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយនោះទេ ដូច្នេះចិនផ្តោតតែលើហ្វីលីពីននៅពេលនេះ។ នេះបើយោងតាមអ្នកជំនាញទាំងពីរ។ អ្នកជំនាញដដែលលើកឡើងថា ៖«កាលពីមុន ពេលខ្លះចិនបានជៀសវាងការបង្ខិតបង្ខំប្រទេសជិតខាងជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ… ជាមួយនឹងបញ្ហាក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិធំៗជាច្រើន ប្រហែលជាទីក្រុងប៉េកាំងមិនចង់បង្កការរិះគន់បន្ថែមទៀតទេ ប្រសិនបើខ្លួនប្រើកម្លាំងក្នុងពេលដំណាលគ្នាជាមួយប្រទេសជាច្រើន។ វៀតណាម​អាច​នឹង​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​ពេល​វេលា​ដ៏​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ​ដើម្បី​ធ្វើរឿងនេះ»។ តួនាទីរបស់អាម៉េរិក ក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង អ្នកជំនាញទាំងពីរនេះ ក៏បានចង្អុលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងសម្ព័ន្ធភាពសន្ធិសញ្ញារវាងទីក្រុងម៉ានីល និងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ អាម៉េរិកមានកាតព្វកិច្ចការពារសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ប្រសិនបើទីក្រុងម៉ានីលត្រូវបានវាយប្រហារ ជាហេតុផលដែលទីក្រុងប៉េកាំងកំពុងបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយហ្វីលីពីន។ តាមរយៈអត្ថបទវិភាគរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ Zack Cooper និង Greg Poling មេដឹកនាំចិនអាចយល់ឃើញថា ការទាមទារកោះរបស់វៀតណាមឡើងវិញ បង្កការគំរាមកំហែងតិចជាង បើធៀបសកម្មភាពតូចតាចរបស់ហ្វីលីពីន ព្រោះវាគ្មានលទ្ធភាពដែលអាម៉េរិកទទួលបានផលប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ពីសកម្មភាពរបស់ទីក្រុងហាណូយធ្វើនោះឡើយ។ «តក្កវិជ្ជានៃសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយប្រទេសខ្លាំងជាង គឺដើម្បីរារាំងសត្រូវឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពជាង។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ករណី​នេះ វៀតណាម​អាច​មាន​ប្រ​យោជន៍ជាង​ហ្វីលីពីន ព្រោះ​​មិន​មែន​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អាម៉េរិក​ទេ»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់នៅក្នុងអត្ថបទអ្នកវិភាគទាំង២។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកជំនាញវៀតណាមយល់ថា ការទទួលបានការគាំទ្រពីអាម៉េរិក នឹងជួយទីក្រុងម៉ានីលមានប្រៀបលើទីក្រុងហាណូយក្នុងជម្លោះជាមួយចិន។ លោក ហា បានពន្យល់ថា ការព្រមានរបស់លោកប្រធានាធិបតី Marcos ថាទីក្រុងម៉ានីលត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់សង្រ្គាមជាមួយប្រទេសចិននឹងធ្វើឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងមិនហ៊ានឆ្លងកាត់បន្ទាត់ក្រហមនេះទេ ដោយសារតែនៅពេលដែលសង្រ្គាមផ្ទុះឡើងជាមួយហ្វីលីពីន អាម៉េរិកនឹងត្រូវឈានជើងចូលដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធមិត្ត ផ្អែកតាមលក្ខខណ្ឌនៃសន្ធិសញ្ញាការពារទៅវិញទៅមកឆ្នាំ ១៩៥១។ ទោះបីជាវៀតណាមតែងតែអះអាងនូវគោលនយោបាយមិនចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសណាមួយតាមរយៈគោលការណ៍ «មិន៤» ក៏ដោយ លោក ហា បានចង្អុលបង្ហាញថា វៀតណាមក៏មានគោលនយោបាយ«លើកលែង១»ដែរ។ ពោលគឺក្នុងកាលៈទេសៈពិសេស ប្រសិនបើទីក្រុងហាណូយប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃតុល្យភាពសន្តិសុខ នោះពួកគេពិតជានឹងពិចារណាអំពីរបៀបមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិជាមួយប្រទេសដទៃទៀត រួមទាំងអាម៉េរិក ជប៉ុន ឥណ្ឌា។ ទំនាក់ទំនងបណ្តាញបក្សនិងបក្ស ទំនាក់ទំនងប៉េកាំង-ហាណូយ ក៏មានគុណសម្បត្តិមួយបើធៀបនឹងទំនាក់ទំនងប៉េកាំង-ម៉ានីល ដែលជាទំនាក់ទំនងបណ្តាញបក្សរវាងបក្សកុម្មុយនិស្តដែលកំពុងកាន់អំណាចទាំងពីរ។ លោក ហា លើកឡើងថា តួនាទីរបស់បក្សមានប្រយោជន៍ក្នុងការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប៉ុន្តែមិនបានជួយអ្វីច្រើនទេ។ មកដល់ពេលនេះ បក្សកុម្មុយនិស្តទាំងពីរមិនទាន់ធ្វើការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមកលើបញ្ហាអធិបតេយ្យភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងទេ ហើយប្រសិនបើភាពតានតឹងកើតឡើងនោះ បណ្តាញបក្សនឹងមិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ។ ចំណែកលោក Zack Cooper និង Greg Poling បាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងបក្សកុម្មុយនិស្តទាំងពីរ ធ្វើឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងមិនងាយស្រួលក្នុងការបង្កវិបត្តិជាមួយវៀតណាម ខណៈពួកគេស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធជាច្រើនពីប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យជុំវិញពិភពលោក។ មិនដូចទីក្រុងម៉ានីលទេ ទីក្រុងហាណូយមិនចង់«ដាក់ឈ្មោះ និងបង្អាប់»អំពីសកម្មភាពរបស់ចិន ដើម្បីកុំឱ្យបាក់មុខមាត់ទីក្រុងប៉េកាំងលើឆាកអន្តរជាតិ។ ទីក្រុងហាណូយបាននិយាយដោយប្រយ័ត្នប្រយែងជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង។ នេះ​នាំ​ឱ្យ​មានការ​សន្និដ្ឋាន​ថា ក្រុង​ប៉េកាំង​មាន​ប្រតិកម្ម​ខ្លាំង​ចំពោះ​ហ្វីលីពីន​ជាង​វៀតណាម៕​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2210.txt
​ភ្លាមៗ​នៃ​ការបញ្ចេញ​របាយការណ៍​យោធា​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ទាក់ទង​នឹង​សកម្មភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល ក្រុង​ប៉េកាំង​លើ​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ចិន បាន​ថ្កោលទោស​យ៉ាងខ្លាំង និង​ទាំង​ចាត់ទុក​របាយការណ៍​នោះ​ថា ជាការ​បំផ្លើស​ពីស​កម្ម​យោធា​របស់​ចិន​ទៅវិញ​នោះទេ​។
​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការពារជាតិ​ចិន លោក Yang Yujun នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែឧសភា ម្សិលមិញ​បាន​សម្តែង ការខកចិត្ត​ជាខ្លាំង និង​ប្រឆាំង​ជាដាច់ខាត​ចំពោះ​របាយការណ៍​របស់​មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ​នៃ​សហ​អាមេរិក ដែល​លោក បាន​ចាត់ទុកថា​ការយល់​ខុសពី​ការអភិវឌ្ឍ​នៃ​កងទ័ព​របស់​ចិន​។ ​លោក Yang Yujun បាន​បកស្រាយ​ថា ចិន ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ការពារជាតិ​របស់​ចិន គឺជា​ការ ការពារ​។ ហើយ​សកម្មភាព​ដូចជា​ការកែទម្រង់​ស៊ីជម្រៅ​លើ​វិស័យ​កងទ័ព និង​សមត្ថភាព​យោធា ធ្វើ ឡើង​ក្នុង​គោលដៅ​ដើម្បី​ធានា​រក្សា​អធិបតេយ្យ សន្តិសុខ និង​បូរណភាព​ទឹកដី និង​ការអភិវឌ្ឍ​ដោយ​សន្តិភាព​របស់​ចិន​តែប៉ុណ្ណោះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Xinhua ដែល​បាន​ដកស្រង់​សម្តី​អ្នក នាំពាក្យ​ដដែល​ដែរ​ថា លោក ថា គោលជំហរ​អាមេរិក​តែងតែមាន​លក្ខណៈ​មិន​ច្បាស់លាស់​។ ​លោក Yang Yujun បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ដែរ​ថា សំណង់​របស់​ចិន​នៅ​កោះ​ណាន​ស្ហា​ដែល​ផ្នែក​មួយ​នៃ​សមុទ្រ ចិន​ខាងត្បូង គឺ​ដើម្បី​បម្រើ​ផលប្រយោជន៍​ស៊ីវិល និង​ជួយ​បំពេញ​នូវ​ការទទួលខុសត្រូវ​អន្តរជាតិ និង​កាតព្វកិច្ច​តាមរយៈ​ការផ្តល់សេវា​សាធារណៈកា​ន់​ច្រើន​ផងដែរ​។ ​សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី ១៣ ឧសភា ម្សិលមិញ ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន បាន​អះអាងថា ក្រោយពេល​សម្រេច​ជោគជ័យ​ក្នុងការ​សាងសង់​កោះ​សិប្បនិម្មិត​នៅក្បែរ​កោះ​ស្ព្រា​ត​លី​ដែលជា​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ចិន​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ពង្រឹង​អំណាច​និង​សមត្ថភាព​យោធា​របស់ខ្លួន​វិញ​ម្តង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ Reuters ដែល​បាន​ដកស្រង់​សម្តី​របស់​មន្ត្រី​មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ​ដែល​បាន​ពន្យល់ថា ការពង្រឹង​សមត្ថភាព​យោធា ដោយ​ងាក​ទៅ​កសាង​ហេ​ដ្ឋ​រចនាសម្ព័ន្ធ​នានា រួមទាំង​សង់​ប្រព័ន្ធ​ឈ្លបយកការណ៍ និង​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់​ទំនាក់​នានា​សំដៅ​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​មូលដ្ឋាន​យោធា​និង​ស៊ីវិល​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​ផង​។ ​ក្នុង​របាយការណ៍​ទៅកាន់​សភា​ស្តីពី​សកម្មភាព​យោធា​របស់​ចិន​ឆ្នាំ ២០១៥ ក្រសួងការពារជាតិ​អាមេរិក បានផ្តល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ថា ផែនការ​កសាង​កោះ​សិប្បនិម្មិត​នោះ​ធ្វើ​ឡើងលើ​ផ្ទៃ​ទឹក​មាន​ទំហំ​១៣០០ ហិកតា ហើយ​វាស​ម្រេច​ជោគជ័យ​រួចហើយ​កាលពី​ខែតុលា​ឆ្នាំមុន​។ ហើយ គេ​ក៏បាន​វាយតម្លៃ​ជាមុន​ហើយ​ថា ចិន​ចាប់ផ្តើម​ផ្តោតទៅលើ​ការកសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​សំខាន់ៗ​ជាពិសេស​ផ្លូវ​សម្រាប់​យន្តហោះ​តែម្តង​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​ដែន​អធិបតេយ្យ​ដែលមាន​រដ្ឋ​ទាមទារ​ជា សមាជិក​អាស៊ាន​រួមមាន ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន​។ គិត​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១៥​មក អាមេរិក បាន​ប្រតិបត្តិការ​ទាំង​នាវាចម្បាំង និង​យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់​ជាច្រើនលើក​ច្រើនសារ​មក​ហើយ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែល​ប្រតិបត្តិការ​ទាំងនោះ អាមេរិក​អះអាងថា​ដើម្បី​អនុវត្ត​សិទ្ធិសេរីភាព​នៃ​ការធ្វើ​នាវាចរណ៍ និង​ការហោះហើរ​។​ ​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ ចិន និង​អាមេរិក បាន​ចោទ​ដាក់គ្នា​ថា​កំពុងតែ​ធ្វើ​យោ​ធូប​នីយកម្ម​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ អាមេរិក ថា ចិន កំពុង​ព្យាយាម​បំពាក់​សម្ភារ​យោធា ខណៈ ចិន ចោទ​អាមេរិក ថា កំពុង​យក​លេស​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​ប្រតិបត្តិការ​នាវា និង​យន្តហោះ​យោធា​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2211.txt
​បើទោះបីជា​សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាស​ដក​ទណ្ឌកម្ម​លើ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក៏ដោយ ការដក​នោះ គឺ​គ្រាន់តែ​ជា ការបន្ធូរបន្ថយ​មួយចំនួន​ប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺ​ទណ្ឌកម្ម​នៅតែ​បន្ត​នៅលើ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដដែល​។ តែ​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​អះអាងថា មី​យ៉ាន់​ម៉ា មានលទ្ធភាព និង​ម​ធ្យោ​យ​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​រាល់​ឧបសគ្គ​។
​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​១៨ ខែឧសភា បាន​អះអាងថា​ការបន្ត​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អាមេរិក​លើ មី​យ៉ាន់​ម៉ា មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រទេស​នោះទេ​។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍​លើកដំបូង​លើ​បញ្ហា​ទណ្ឌ​កម្មនេះ ធ្វើឡើង​នាឱកាស​នៃ​សន្និសីទកាសែត​រួម​ជាមួយនឹង​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​សិង្ហ​បុរី​ក្នុង​ក្រុង​ណៃ​ពី​ដោរ​។ ​គួរ​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា នៅ​ថ្ងៃទី​១៧​ខែឧសភា​ម្សិលមិញ ក្រសួង​រតនាគារ​អាមេរិក បានចេញ​សេចក្ដីប្រកាស​កែសម្រួល​ការ​រឹត​ត្បឹ​ត​សេដ្ឋកិច្ច​លើ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បន្ទាប់ពី​ប្រទេស​នេះ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ជោគជ័យ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ដំណើរការ​ទៅមុខ​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​។ តាមរយៈ​សេចក្ដីប្រកាស​នេះ អាមេរិក ដក​ការហាមឃាត់​លើ​ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ការហាមឃាត់​លើ​សកម្មភាព​ពាណិជ្ជកម្ម ព្រមទាំង​សកម្មភាព​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​ជនជាតិ​អាមេរិក​រស់នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​ ​ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមនឹង​ការបន្ធូរបន្ថយ​នេះ ក្រសួង​រតនាគារ​អាមេរិក បានប្រកាស​បន្ត​ទណ្ឌកម្ម​មួយចំនួន​ផង ដែរ​។ ក្រសួង​បាន​បញ្ជាក់ថា ទណ្ឌកម្ម​ដែល​នៅ​សេសសល់​លើ​បុគ្គល និង​ស្ថាប័ន​មួយចំនួន​មាន​គោលដៅ​ចម្បង​លើ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ដែល​រារាំង​លើ​ការកែទម្រង់​នយោបាយ រំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅក្នុង​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ឬ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​យោធា​ជាមួយ​កូរ៉េខាងជើង​។ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​របស់​អ្នកសារព័ត៌មាន Channel News Asia លើ​ការបន្ត​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អាមេរិក លោកស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បាន​អះអាងថា ទណ្ឌកម្ម​ត្រូវ​បានដាក់​ដោយមាន​ហេតុផល ច្បាស់លាស់ ហើយ​ហេតុផល​ទាំងនោះ ក៏​នឹងត្រូវ​ដកចេញ​នៅក្នុងពេល​កំណត់​ណាមួយ​ផងដែរ ។​ ​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​រូបនោះ ក៏បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា «​ទណ្ឌកម្ម មិនមែនជា​បញ្ហា​ធំ​នោះទេ ហើយ វា ក៏​មិន​បង្ក មហន្តរាយ​ដល់​យើង​(​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​)​ដែរ​។ យើង​មានលទ្ធភាព និង​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ជម្នះ​លើ​ឧបសគ្គ ផ្សេងៗ​»​។ លោកស្រី សង្កត់ធ្ងន់​ធា អាមេរិក គឺជា​មិត្តភក្តិ​ល្អ និង​បន្ត​បែបនេះ​ជាមួយនឹង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពី​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់លោក​ស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​ចុងឆ្នាំ​២០១៥​មក សហគមន៍​អន្តរជាតិ បានបង្ហាញ​ការគាំទ្រ​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​ដំណើរការ​ទៅមុខ​របស់​អតីត​ប្រទេស​ដែល​ធ្លាប់តែ​ស្ថិតក្រោម​អំណាច​យោធា​ជាង​៥០​ឆ្នាំ​មកហើយ​នោះ​។ ប្រទេស​ជាច្រើន បាន​ដក​ឬ​បន្ធូរបន្ថយ​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ប្រទេស​នេះ ដើម្បី​ជួយ​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច ខណៈ​ប្រទេស​ខ្លះទៀត​ផ្ដល់ជំនួយ​រាប់លាន​ដុល្លារ​ទៀតផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2212.txt
​ជប៉ុន នឹង​ស្នើ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ចាត់វិធានការ​តឹងរ៉ឹង ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​បង្ក​កងទ័ព​អាមេរិក​ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​នៅលើ​កោះ​អូ​គី​ណា​វ៉ា ដែលជា​បញ្ហា​រសើប​មួយ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ជប៉ុន​និង​អាមេរិក​។ ដោយសារ​បញ្ហា​នេះហើយ ទើប​លេចឡើង​គម្រោង​ផ្លាស់ប្ដូរ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក​លើ​កោះ​អូ​គី​ណា​វ៉ា ទៅ​ទីតាំង​ផ្សេង​វិញ ដើម្បី​បញ្ចៀស​ការរំខាន​។​
​ខណៈ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​ទៅដល់​ជប៉ុន​ក្នុងពេល​ខ្លី​ខាងមុខ ជប៉ុន​នឹង​ឆ្លៀតពេល​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​ឲ្យ​អាមេរិក​រឹតបន្តឹង​វិន័យ​ទាហាន​អាមេរិក ដែលជា​រឿយៗ​បង្ក​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​លើ​ជនជាតិ​ជប៉ុន​។ សំណើ​នេះ​ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពី​មានការ​ចាប់ខ្លួន​បុគ្គលិក​របស់​បន្ទាយ​ទាហាន​អាមេរិក ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ករណី​ឃាតកម្ម​លើ​ស្ត្រី​ជនជាតិ​ជប៉ុន​ម្នាក់​។​ ​ក្នុង​សន្និសីទ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ អ្នកនាំពាក្យ​ជាន់ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​លោក Yoshihide Suga និយាយថា​៖« រូបលោក​សង្ឃឹមថា គាត់ (​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីន​ហ្សូ អា​បេ​) នឹង​ស្នើ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី អូ​បា​ម៉ា ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ឲ្យ​ច្បាស់លាស់ ដោយ​គិតពី​អារម្មណ៍​ប្រជាជន​ជប៉ុន​។ លោក Suga បន្តថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី អា​បេ រំពឹងថា នឹង​ជួប​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដើម្បី​ឲ្យ​មានការ​ធានាថា វិន័យ​តឹងរ៉ឹង​នឹងត្រូវ​អនុវត្ត​ក្នុង​មូលដ្ឋានទ័ព ហើយ​វិធានការ​ផ្សេង ក៏ត្រូវ​អនុវត្ត​ផងដែរ​។​ ​ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​ទៅដល់​ជប៉ុន បន្ទាប់ពី​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​នៅ​វៀតណាម​។ លោក​ក៏​នឹងចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​មហាអំណាច​G7 ដែល​ជប៉ុន​ជា​ម្ចាស់ ហើយ​លោក​នឹង​ទៅ​ទីក្រុង​ហ៊ី​រ៉ូ​ស៊ី​ម៉ា ដែល​អាមេរិក​ធ្លាប់​ទម្លាក់​គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៤៥ ផងដែរ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​Reuters​។ ​សូម​រម្លឹកថា កាលពី​ថ្ងៃទី​១៩ ខែឧសភា មានការ​ចាប់ខ្លួន​បុគ្គលិក​មូលដ្ឋាន​អាកាស Kadena លើ​កោះ​អូ​គី​ណា​វ៉ា​ភាគខាងត្បូង លើ​ករណី​សម្លាប់​ស្ត្រី​ជនជាតិ​ជប៉ុន​អាយុ​២០​ឆ្នាំ​ម្នាក់​។ នៅពេលនេះ ប៉ូលិស​ជប៉ុន​កំពុងតែ​ស៊ើបអង្កេត​លើ​ករណី​ឃាតកម្ម​នេះ ហើយ​ប្រសិនបើ​រកឃើញថា បុគ្គលិក​រូបនោះ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​មែន​នោះ បញ្ហា​នេះ​នឹង​បញ្ឆេះ​កំហឹង​ប្រជាជន​ជប៉ុន​កាន់តែខ្លាំង​ថែមទៀត​។​ ​តាមពិតទៅ ទាហាន​អាមេរិក​ជាង​៥​ម៉ឺន​នាក់​កំពុង​ស្ថិតនៅ​ទឹកដី​ជប៉ុន ចាប់ពី​ចប់​សង្គ្រាមលោកលើកទីពី​រ​មក​ម្លេះ ដោយមាន​មូលដ្ឋាន​ជាច្រើន​។ ប៉ុន្តែ​ករណី​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​កើតឡើង និង​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​ទាហាន​អាមេរិក​ដូចជា​ការរំលោភបំពាន​ផ្លូវភេទ​ជាដើម មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ជប៉ុន​សប្បាយចិត្ត​នោះទេ ហើយក៏​ទាមទារ​ឲ្យ​រើ​មូលដ្ឋាន​ទាំងនោះ​ចេញពី​ជប៉ុន​ទៀតផង​។​ ​ជាមួយគ្នា​ដែរ រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ក៏​ធ្លាប់មាន​គម្រោង​រើ​មូលដ្ឋាន​ទ័ពអាកាស ដែល​ស្ថិត​លើ​កោះ​អូ​គី​ណា​វ៉ា​ចេញ​ដែរ ប៉ុន្តែ​គម្រោង​នេះ​ក៏​ស្ងាត់ឈឹង​ទៅវិញ ដែល​ទំនង​ជាមាន​សម្ពាធ​ពី​អាមេរិក​។ កោះ​អូ​គី​ណា​វ៉ា ជាទី​តាំង​ប្រយុទ្ធ​បង្ហូរឈាម​មួយ ក្នុងសម័យ​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​ពីរ និង​ជា​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក​ដ៏​ធំ​មួយ ប្រចាំ​ជប៉ុន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2213.txt
​ចុងក្រោយ​នេះ រុស្ស៊ី បាននិងកំពុង​តែ​ងាក​មក​បន្ត​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជិតស្និទ្ធ​ឡើងវិញ​ជាមួយនឹង បណ្តា​ប្រទេស​មួយចំនួន​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​។ ដើម្បី​ទាញយក​ឱកាស​នេះ ក្រសួងការពារជាតិ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក៏​គ្រោង​នឹង​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ការពារជាតិ​ថ្មី​មួយ​ជាមួយ​រុស្ស៊ី បន្ទាប់ពី​ទទួលបាន​ការអនុញ្ញាត​ពីស​ភា​។
​ក្រសួងការពារជាតិ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា កំពុងតែ​ដាក់សំណើ​ទៅកាន់​សភា​សហភាព​ដើម្បី​អនុម័ត​យល់ព្រម​សម្រាប់​ការចុះហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សហប្រតិបត្តិ​ការការពា​រ​ជាតិ​ជាមួយនឹង​រុស្ស៊ី​។ សំណើ នេះ​ធ្វើឡើង ក្រោយ​តែ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​រុស្ស៊ី និង​អាស៊ាន​នៅក្នុង​ក្រុង មូ​ស្កូ​នៃ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​។​ ​អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Myint Swe ដែលជា​អ្នក​ដាក់សំណើ​នោះ បាន អះអាងថា ការចុះហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយនឹង​រុស្ស៊ី នឹង​បង្កើត​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​កម្រិត​ថ្មី​មួយទៀត​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ ហើយ វា ក៏​ជួយ​ជំរុញ​កិច្ចសន្ទនា និង​ការយោគយល់​រួមគ្នា​នៃ​គោល នយោបាយ​ការពារជាតិ​ទាំង​ក្របខណ្ឌ​សន្តិសុខ​អន្តរជាតិ និង​តំបន់​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Xinhua ដែល​ដកស្រង់​ចេញពី​សារព័ត៌មាន​ក្នុងស្រុក​មី​យ៉ាន​ម៉ា​។ ​ជាមួយគ្នានេះ មេបញ្ជាការ​កំពូល​កង​ទ័ព​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោក ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ មិន អ៊ុង​ឡាំង ក៏បាន​ស្នើ​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​បន្ត​ចូលរួមចំណែក​ក្នុង​ការធានា​សន្តិភាព​ពិភពលោក ដែល​កំពុងតែ​ប្រឈម​នឹង​អស្ថិរភាព​ដែល បង្កដោយ​បញ្ហា​ប្រឈម​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និង​សាសនា​នៅក្នុង​តំបន់​មួយចំនួន​។​ ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែមេសា​កន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោក Sein Win ក៏បាន​ជួប​ជាមួយនឹង​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​រុស្ស៊ី លោក Sergey Shoigu ជា​លក្ខណៈ​ទ្វេភាគី នាឱកាស​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​ការពារជាតិ​រុស្ស៊ី​និង​អាស៊ាន​ក្នុង​ទឹកដី​រុស្ស៊ី​។​ ​ក្នុងជំនួប​ក្រៅ​កិច្ចប្រជុំ​នោះ ក្រៅពី​ការអះអាង​ឡើងវិញ​នូវ​ទំនាក់ទំនង​ការទូត ប្រមុខ​ការពារជាតិ​រុស្ស៊ី លោក Sergey Shoigu ក៏បាន​បង្ហាញ​ពី​ក្តីសង្ឃឹម​យ៉ាង​មុតមាំ​ថា​ជំនួប​រុស្ស៊ី​និង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នឹង​កាន់តែ​រឹងមាំ ជាពិសេស​លើ​វិស័យ​យោធា និង​បច្ចេកទេស​យោធា​។ នាពេល​នោះដែរ មេដឹកនាំ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក៏បាន អរគុណ​ភាគី​រុស្ស៊ី និង​កងទ័ព​រុស្ស៊ី ដែល​តែងតែ​គាំទ្រ​មី​យ៉ាន់​មា់​នៅពេល​ប្រទេស​ជួបនឹង​ភាពលំបាក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2214.txt
​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ ហ្គី​ណេ​អេក្វាទ័រ  (Equatorial Guinea)​លោក Teodoro Obiang Nguema Mbasogo រំពឹងថា លោក​នឹង​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​ប្រ​ធា​ធិបតី​ដែល​រៀបចំឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​។ បើសិន​លោក​ឈ្នះឆ្នោត​មែន លោក​នៅតែ​អាច​រក្សា​តំណែង​ជា​មេដឹកនាំ​ក្រាញ​អំណាច​លេខ​រៀង​ទី​១​នៅ​អាហ្វ្រិក ព្រោះ​លោក​កាន់តំណែង​អស់​៣៧​ឆ្នាំ​ហើយ ក្រោយពី​ពេល​លោក​រៀបចំ​រដ្ឋប្រហារ​ទ​ម្លា​ក់​ឪពុកមា​របស់ខ្លួន​ពី​តំណែង។
​មេដឹកនាំ​កាន់តំណែង​យូរ​ជាងគេ​នៅ​អាហ្វ្រិក លោក Teodoro Obiang Nguema Mbasogo ដែលជា​ប្រធានាធិបតី​ហ្គី​ណេ​អេក្វាទ័រ នោះ​រំពឹងថា​លោក​នឹង​ឈ្នះឆ្នោត​ជាថ្មីទៀត​នៅក្នុង​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​។ បើសិនជា​លោក Teodoro Obiang ឈ្នះឆ្នោត លោក​នឹង​បន្ត​កាន់តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​អាណត្តិ​ថ្មី​ដែលមាន​រយៈពេល ៧​ឆ្នាំ​ទៀត ខណៈដែល​លោក​បាន​កាន់តំណែង​នេះ​អស់ ៣៧​ឆ្នាំ​មកហើយ​នោះ​។ ​លោក Teodoro Obiang ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា​ជា​មេដឹកនាំ​ក្រាញ​អំណាច​និង​ផ្តាច់ការ​លេខ​រៀង​ទីមួយ​នៅ​អាហ្វ្រិក ព្រោះ​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​រលួយ និង​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិ​និង​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ប្រជាជន​ខ្លាំងជាងគេ​មួយ​នៅលើ​លោក​។ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Al Jazeera ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ គេ​ឃើញ ប្រជាជន ហ្គី​ណេ​អេក្វាទ័រ ទូទាំងប្រទេស នាំគ្នា​ទៅ​បោះឆ្នោត ដោយ​ពួកគេ​នឹង​សម្រេចចិត្តថា​គួរ​បន្ត​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​មេដឹកនាំ​ខ្លួន​បច្ចុប្បន្ន​ឬ​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរ​។​តែ​ការបោះឆ្នោត​ធ្វើឡើង​ដោយមាន​បក្សប្រឆាំង​តែ​ប៉ុន្មាន​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ចួ​ល​រួម ហើយ​ភាគច្រើន​បានធ្វើ​ពហិកា​រួចទៅហើយ​។ ដូច្នេះ​វា​មានន័យថា ទោះបី​បោះឆ្នោត​ក៍​គ្មាន​ន័យ​អ្វី​ដែរ ហើយ​គេ​ក៏​ដឹង​លទ្ធផល​ជាមុន​ថា​គ្មាន​អ្នកណា​ឈ្នះ​ក្រៅពី​លោក​ដែរ​។ ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៩ គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់លោក ឈ្នះឆ្នោត​ដោយ​ទទួលបាន​សំឡេងគាំទ្រ ៩៧​ភាគរយ​ឯណោះ​។ តែ​គ្មានអ្វី​ត្រូវ​ឆ្ងល់​ទេ​ព្រោះ​គណបក្សកាន់អំណាច​នេះ​ឈ្នះឆ្នោត​ភ្លូកទឹកភ្លូកដី​ស្ទើរ​រាល់​អាណត្តិ ព្រោះ​គណបក្សប្រឆាំង​ទន់ខ្សោយ​ណាស់​។ យោងតាម Marie-Roger Biloa ការី​និពន្ធ​ទស្សនា​វ​ដ្តី អាហ្វ្រិក​នៅ​បារាំង បាន​អះអាងថា ចលនា​ប្រឆាំង​មេដឹកនាំ​កាន់តំណែង​យូរ​ឆ្នាំ​ជាងគេ​នៅ​អាហ្វ្រិក​នេះ មិនមាន​ឡើយ ហើយ​ជ័យជម្នះ​រាល់​លើក​នេះ​មិនមែន​មានន័យថា បក្ស​កាន់អំណាច​ខ្លាំង​ឡើយ​។ ​បច្ចុប្បន្ន​លោក Obiang មាន​វ័យ​៧៣​ឆ្នាំ ហើយ​លោក​បាន​កាន់កាប់​តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​អស់​រយៈពេល ៣៧​ឆ្នាំ​រួចមកហើយ​ព្រោះ​លោក​ឡើងកាន់​អំណាច​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៩ ដោយ​រៀបចំ​រដ្ឋប្រហារ​មួយ​ដើម្បី​ទម្លាក់​ឳ​ពុក​មា​របស់ខ្លួន​ពី​តំណែង​។ ​យោងតាម​របាយការណ៍ អភិវឌ្ឍ​មនុស្ស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ឆ្នាំ ២០១៤ ប្រទេស​ហ្គី​ណេ​អេក្វាទ័រ​នេះ​ប្រឈម​គម្លៀត​នៃ​ការអភិវឌ្ឍ​ខ្លាំងជាងគេ​មួយ​លើ​ពិភពលោក ទោះបីជា​ប្រទេស​នេះ​ស្ថិត​ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ដែលមាន​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុប​ខ្ពស់​ប្រចាំ​អាហ្វ្រិក​ក៏ដោយ​។​ ​នៅប្រទេស​នេះ​មាន​ប្រជាជន​ចំនួន​ត្រឹម​ជាង ៧​សែន​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ តែ​រដ្ឋាភិបាល​មិនបាន​ចែករំលែក​ប្រយោជន៍​ដែល​ទាញ​បាន​ពី​ការលក់​ធនធាន​របស់​រដ្ឋ​ជាពិសេស​ប្រេង​នោះ​ទៅដល់​ប្រជាជន​ឲ្យ​មាន​សមភាព​ឡើយ​។ ប្រជាជន​ភាគច្រើន​រស់​នៅ​លំបាក​វេទនា និង​ប្រឈម​ក​ភាពក្រីក្រ​ខ្លាំង ហើយ​ចំណូល​របស់​រដ្ឋ​ភាគច្រើន​បាន​ពី​ការលក់​ប្រេង​ជាដើម​នោះ​ចូល​តែ​ក្នុង​ហោរ​ប៉ៅ​ក្រុម​អភិជន​និង​អ្នកនយោបាយ​មួយចំនួន​ដែល​ស្ថិតក្នុង​ជួរ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ប៉ុណ្ណោះ​។ មានការ​ចោទប្រកាន់ថា លុយ​ចំណូល​រដ្ឋ​ភាគច្រើន​ក្លាយជា​ប្រយោជន៍​របស់​គ្រួសារ​របស់លោក Obiang និង​បក្សពួក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2215.txt
ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ជប៉ុន លោក Fumio Kishida បានបញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃទី​០៦​ខែឧសភា​ម្សិលមិញ​ហើយ​។ វត្តមាន​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​រូបនេះ បាន​នាំមក​នូវ​ផល ប្រយោជន៍​ដែលជា​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និង​ជំនួយ​ជាច្រើន​មកកាន់​ប្រទេស​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដែលជា​ប្រទេស​មេគង្គ​ក្រោម​នោះ​។​
​ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ជប៉ុន លោក Fumio Kishida បាន​វិល​ត្រលប់​ទៅកាន់​ជប៉ុន​វិញ​ហើយ​បន្ទាប់ពី​លោក បាន​បិទ​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​មកកាន់​ចិន និង​ប្រទេស​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​រួមមាន​ថៃ មី​យ៉ាន់​ម៉ា ឡាវ និង វៀតណាម​។ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​មុនពេល​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​នៃ​ក្រុម G7 ក្នុង​ក្រុង​តូ​ក្យូ​នេះ បានធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋ​អាស៊ាន​ដែល​ស្ថិតនៅ​តំបន់​មេគង្គ​ទទួលបាន​ផលប្រយោជន៍​ជាច្រើន​តាមរយៈ​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​របស់​ជប៉ុន ។ ​ ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ថៃ​ដែលជា​ទិសដៅ​ទីមួយ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែឧសភា​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Fumio Kishida បាន​ជួប​ជាមួយនឹង​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​ប្រា​ យុទ្ធ ច័ន្ទ​អូ​ចា​ដើម្បី ជជែក​ពី​បញ្ហានយោបាយ និង​សេដ្ឋកិច្ច​។ ប្រមុខ​ការ​ការទូត​រូបនោះ បាន​អះអាង​នៅក្នុង​ក្រុង​បាងកក​ថា​ជប៉ុន នឹង​ធ្វើការ​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយនឹង​បណ្តា​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ទន្លេមេគង្គ ហើយ លោក​ក៏បាន​ប្រកាស​ដំណើរការ​គំនិត​ផ្តួច​ផ្តួច​ដែលជា​ជំនួយ​របស់​ជប៉ុន​ក្នុង​ទំហំ​៧​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ផងដែរ​។ ​ បន្ទាប់ពី​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ក្រុង​បាងកក នៅ​ថ្ងៃទី​០៣ ខែឧសភា លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Fumio Kishida បាន​បន្ត​ទស្សនកិច្ច​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ចូលជួប​ពិភាក្សា​ជាមួយនឹង​សម​ភាគី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និង​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី​។ នា​ជំនួប​នោះ លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Kishida ក៏បាន​អះអាង​ដែរ​ថា ជប៉ុន ក៏មាន​គម្រោង​ក្នុងការ​គាំទ្រ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​លើ​វិស័យ​ការងារ ការអប់រំ កសិកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ហិរញ្ញវត្ថុ និង​វិស័យ​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត​ផងដែរ​។ ជាពិសេស​នោះ ជប៉ុន ក៏​គ្រោង​នឹង​បង្កើត​សាលា​វេជ្ជសាស្ត្រ​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នៅ​ពាក់កណ្តាល​ខែឧសភា​នេះ ដើម្បី​បង្ហាត់បង្រៀន​ប្រជាជន​ឲ្យ​ចេះ​ប្រើប្រាស់​សម្ភារ​វេជ្ជសាស្ត្រ​ទំនើបៗ​ផងដែរ​។ លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Kishida ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា ជប៉ុន នឹង​ជួយ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក្នុងការ​ដំណើរការ​ផ្សះផ្សារ​ជាតិ​ឲ្យ​អស់ពី​លទ្ធភាព​ដែល​អាចធ្វើ​ទៅបាន​។​ ​ ចាកចេញ​ពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ប្រមុខ​ការទូត​ជប៉ុន បាន​បន្តដំណើរ​ទៅកាន់​ឡាវ​។ ក្នុងជំនួប​ជាមួយនឹង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឡាវ លោក Thongloun Sisoulith លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Fumio Kishida មិនបាន​លើកឡើង​ពី​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ច្រើន​នោះទេ តែ​លោក គ្រាន់តែ​បញ្ជាក់​ពី​ចេតនា​របស់​ជប៉ុន​ក្នុងការ​ធ្វើការ​ជិតស្និទ​ជាមួយ ឡាវ​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​នៃ​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។​ ​ បន្ថែម​ពីនេះ នៅក្នុង​ទិសដៅ​ចុងក្រោយ​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ក្នុង​តំបន់ លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Fumio Kishida បាន​ចូលជួប​ពិភាក្សា​ជាមួយនិង​សម​ភាគី​វៀតណាម​លោក Pham Binh Minh​។ ខណៈពេល​ស្ថានភាព​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​កំពុងតែ​តានតឹង លោក Fumio Kishida បាន​សន្យា​ពង្រឹង​កិច្ចប្រតិបត្តិការ​ជាមួយនឹង​វៀតណាម​ដែលជា​ភាគី​នៃ​ជម្លោះ​ផងដែរ​នោះ​ដើម្បី​ធានា​ពី​សន្តិសុខ​ដែនសមុទ្រ​។ ជាពិសេស​នោះ លោក​ក៏បាន​បញ្ជាក់ថា ជប៉ុន នឹង​ផ្តល់​នាវា​ល្បាត​ដែល​ប្រើប្រាស់​ហើយ​បន្ថែម​លើ​នាវា​ល្បាត​ដែល​ផ្តល់​កាលពីមុន​៦​គ្រឿង​ទៅ​ឲ្យ​វៀតណាម​ដើម្បី​ប្រើប្រាស់​ក្នុងការ​ពង្រឹងសមត្ថភាព​ការពារ​ដែនសមុទ្រ​រប​ស់​វៀតណាម​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2216.txt
គណបក្ស​ពលករ​កូរ៉េខាងជើង បាន​ចាប់​បើក​សមាជ​លើក​ទី​៧ ជា​លើកដំបូង​ក្នុង​រយៈពេល​៣៦​ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃ ម្សិលមិញ ក្រោម​អធិបតីភាព​របស់​ប្រធានាធិបតី​វ័យក្មេង​កូរ៉េខាងជើង និង​ជា​ប្រមុខ​បក្ស​កាន់អំណាច លោក​គីម ជុង​អ៊ុន​។ នា​ថ្ងៃ​ចាប់ផ្តើម​នៃ​សមាជ​បក្ស​នោះ​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​រឹងមាំ និង​សមិទ្ធផល​អាវុធ​បរមាណូ​។​
​ នៅ​ចំពោះមុខ​សមាជិក​បក្ស​ប្រមាណ​៣០០០​នាក់​នៃ​សមាជ​ថ្ងៃទី​០៦​ខែឧសភា​លេខាធិការ​ប​ក្ស​ពលករ​លោក​គីម ជុង​អ៊ុន បាន​ថ្លែង​បើក​កម្មវិធី​ដោយ​ផ្តោ​សំខាន់​សមិទ្ធផល​នៃ​ការអភិវឌ្ឍន៍​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​។ លោក ថ្លែងថា​សមិទ្ធផល​នៃ​ការបាញ់​នុយក្លេអ៊ែរ​នៅ​ដើមឆ្នាំ​២០១៦ បានបង្ហាញ​យ៉ាងច្បាស់​ទៅកាន់​ពិភពលោក​ថា​ទណ្ឌកម្ម និង​សម្ពាធ​ពី​ខាងក្រៅ មិនមែនជា​អ្វីដែល​កូរ៉េខាងជើង​ត្រូវ​ភិតភ័យ​នោះទេ​។​ ​ ប្រមុខ​បក្ស​រូបនោះ បាន​សរសើរ​ចំពោះ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ដែល​បង្កើត​នូវ​អភូត​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សម្រាប់​ប្រ ទេស​ជាមួយ​សំឡេង​ដ៏​អស្ចារ្យ​នៃ​គ្រប់​បែក​បរមាណូ​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​ជា​លើកដំបូង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ដែល​បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា លោក បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា ការបាញ់​សាកល្បង និង ការ​ដំណើរការ​នូវ​គ្រាប់​រ៉ុក្កែត​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​កាលពី​ខែ​មុន​កន្លងទៅ បានបង្ហាញ​យ៉ាងច្បាស់​ទៅកាន់​ពិភព លោក ទាំងមូល​ពី «​អំណាច​ដែល​មិនអាច​ផ្តួល និង​មិនអាច​បញ្ចប់​បាន តាមរយៈ​សម្ពាធ និង​ទណ្ឌកម្ម ដោយ​កងកម្លាំង​របស់​គូសត្រូវ​»​។ ​ អ្វី​ដែលជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ កូរ៉េខាងជើង ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​រដ្ឋ​ផ្តាច់ការ និង មានការ​រឹតត្បិត​ខ្លាំង​នោះ ក៏បាន​អញ្ជើញ​អ្នកសារព័ត៌មាន​បរទេស​ប្រមាណ​១០០​នាក់​នា​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះដែរ​។ តែ ក្រុម​អ្នកសារព័ត៌មាន​ទាំងនោះ មិនត្រូវ​បានអនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចូលទៅក្នុង​វិមាន April 25 House of Culture នោះទេ​។ វិមាន April 25 House of Culture គឺជា​ទីកន្លែង​ដែល​អតីត​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​ប្រារព្ធ​សមាជ​បក្ស​ចុងក្រោយ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨០​។​ ​ បើទោះបីជា​របៀបវារៈ​ពិតប្រាកដ​នៃ​សមាជ​មិនត្រូវ​បានបង្ហាញ​ជា​សាធារណៈ​ក៏ដោយ គេរ​ពឹង​ថា ក្រៅពី​ការផ្តោត​សំខាន់​លើ​កម្មវិធី​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ សមាជ​បក្ស​ក៏​នឹង​លើក​ពី​ការរុះរើ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និង មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល ដែល​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​សមាជិក​មជ្ឈិមបក្ស​ផងដែរ​នោះ​។ ជាពិសេស​នោះ សមាជ ក៏​នឹង​បង្ហាញ​គោលនយោបាយ​ថ្មី​ទាក់ទង​នឹង​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច ទំនាក់ទំនង​អន្តរ​កូរ៉េ ដ្បិត​កូរ៉េខាងជើង មិន​ត្រឹមតែ​រង​ទណ្ឌកម្ម​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែ​ថែមទាំង​រដ្ឋ​ជិតខាង​បងប្អូន​បង្កើត​ខ្លួនឯង​ទៀតផង​។​ ​ សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការ​សហ​ប្រជា​តិ​នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែមីនា​បានអនុម័ត​ជា​ឯក​ច្ឆ័​ន​លើ​សេចក្តីសម្រេច​ថ្មី​មួយទៀត​ប្រឆាំង​សកម្មភាព​ដ៏​គឃ្លើន​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុង​ការបាញ់​សាកល្បង​គ្រាប់បែក​មី​ស៊ី​ល​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៤ និង​២០១៥ និង​ជាពិសេស​នោះ​ការបាញ់​គ្រាប់បែកបរមាណូ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៦ ខែមករា និង​នៅ​ថ្ងៃទី​០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៦​នេះ​។ សេចក្តីសម្រេច​លេខ​២២៧០ ដែល​បាន​បញ្ញា​ត្តិ​៥២​ចំណុច​នោះ ត្រូវបាន​ចាត់ទុកថា​ជា​ទណ្ឌកម្ម​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​បន្ថែម​លើ​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​បានអនុម័ត​ដោយ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​កន្លងមក​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2217.txt
​ខណៈ​ស្ថានភាព​កំពុង​តានតឹង​ស្រាប់ យន្តហោះ​យោធា​ចិន បាន​ចុះចត​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែលជា​កោះ​សិប្បនិម្មិត​ដែល​ចិន​បាន​សាងសង់​។ វត្តមាន​នេះ បានធ្វើ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន បាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាងខ្លាំង និង​ថែមទាំង​ទទូច​ជាថ្មី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង​ធានា​ឲ្យ​នូវ​ការ​មិនមែន​វត្តមាន​យោធា​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​នោះ​។​
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែមេសា ម្សិលមិញ បាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​វត្ត​មាននៃ យន្តហោះ​យោធា​របស់​ចិន​ដែល​ចុះចត​នៅ​តំបន់​ថ្ម​ប៉ប្រះ​ទឹក​ដែលជា​កោះ​សិប្បនិម្មិត​របស់​ចិន​ក្នុង​តំបន់ ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​ចិន​ថា​ជា​ប្រតិបត្តិការ​មនុស្សធម៌​នោះ​។​ « យើង​បានដឹងថា​យន្តហោះ​យោធា​ចិន បាន​ចុះចត​នៅឯ​តំបន់​ថ្ម​ប៉ប្រះ​ទឹក Fiery Cross Reef នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ ដែល​ចិន បាន​ពណ៌នា​ថា​ជា​ប្រតិបត្តិការ​មនុស្សធម៌​ដើម្បី​ជម្លៀស​កម្មករ​ដែលមាន​ជំងឺ​បីនាក់​»​។ នេះ​គឺជា​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​អ្នកនាំពាក្យ​មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ​អាមេរិក​លោក Jeff Davis ទៅកាន់​សារព័ត៌មាន CNN ដែល​បាន​ចោទ​សំណួរ​ដែរ​ថា វា​ហាក់ដូចជា​នៅ​មិនទាន់​ច្បាស់​នោះទេ​ចំពោះ​ប្រតិបត្តិការ​នោះ ដ្បិត ចិន​បាន​ប្រើប្រាស់​យន្តហោះ​យោធា​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​មនុស្សធម៌​។ ​នៅ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដដែល​នោះ ក៏បាន​បញ្ជាក់​ដែលថា រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ទទូច​ឲ្យ​ចិន​ត្រូវ ធានា​ឲ្យ​បាន​ថា​មិនមាន​យន្តហោះ​ដើម្បី​ពង្រាយ ឬ​អាកាសយាន​យោធា​នៅឯ​សំណង់​ក្នុង​បណ្តុំ​កោះ​ស្ព្រា​ត​លី (Spratly Islands) ដូច​ទៅនឹង​ការសន្យារ​របស់​ចិន​កន្លងមក​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែលមាន​រដ្ឋ​ទាមទារ​ដូចជា​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​អាស៊ាន ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន បាននិងកំពុង​តែ​ឡើងក​ម្តៅ ដ្បិត​ខណៈពេលដែល​អវត្តមាន​នៃ​ដំណោះស្រាយ​រួម​នោះ សកម្ម​ភា​ដែលជា​ពិសេស​ធ្វើឡើង​ដោយ​ចិន បាននិងកំពុង​តែ​កើនឡើង​ផងដែរ​។ ចិន​, ភាគី​តែមួយគត់​ដែល​បានទាមទារ​ស្ទើរតែ​តំបន់​ទាំងស្រុង​នៃ​តំបន់​ជម្លោះ បាន​ចូលទៅ​សាងសង់​កោះ​សិប្បនិម្មិត​ជាច្រើន​ហិច​តា និង​ចុងក្រោយ​មាន​របាយការណ៍​រូបភាព ផ្កាយរណប​ដែល​ទទួលស្គាល់​ដោយ​អាមេរិក​ផងដែរ​នោះ បានបង្ហាញ​ថា​ចិន កំពុងតែបន្ត​សកម្មភាព​ដាក់ពង្រាយ​យោធា​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​នោះ​ទៀតផង​។​ ​គោលនយោបាយ​វាតទី​របស់​ចិន​ក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​នេះ បានធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​ដែល​មិនមាន​តំបន់​ទាមទារ​បន្តិច​សោះ​ក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ នៅ​មិន​សុខ​ឡើយ​។ ក្នុងនោះ​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​នឹង​សកម្មភាព​របស់​ចិន​អាមេរិក បាន​ប្រតិបត្តិការ​នាវា​ល្បាត និង​ប្រភេទ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​មក​ក្បែរ​តំបន់​ចិន​កំពុងតែ​គ្រប់គ្រង​ក្នុង តំបន់​ជម្លោះ​ក្រោម​ហេតុផល​នៃ​ការអនុវត្ត​សិទ្ធិសេរីភាព​នៃ​ការធ្វើ​នាវាចរណ៍ និង​ការប្រើប្រាស់​ដែនអាកាស​អន្តរជាតិ​ដែល​ស្រប​នឹង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2218.txt
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​បដិសេធចោល​សំណើ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ដែល​ស្នើ​ឲ្យ​អាមេរិក បញ្ឈប់​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ជាមួយ​កួ​រ៉េ​ខាងត្បូង ជា​ថ្នូរ​មកវិញ កូរ៉េខាងជើង​នឹង​បញ្ឈប់​ការសាកល្បង​អាវុធ​របស់ខ្លួន​។ លោក អូ​បា​ម៉ា ឆ្លើយតប​ថា ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ត្រូវធ្វើ​អ្វី​ឲ្យ​បាន​ច្រើនជាង​សំណើ​នេះ ដែល​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ចេញពី​នាវាមុជទឹក​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែមេសា​។​
​ឆ្លៀតពេល​ដំណើរ​នៅ​អាល្លឺម៉ង់ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ច្រានចោល​សំណើ​របស់​កូរ៉េខាងជើង ដែល​ស្នើ​ឲ្យ​អាមេរិក​និង​កូរ៉េខាងត្បូង​បញ្ឈប់​សមយុទ្ធ​ប្រចាំឆ្នាំ​រួមគ្នា ហើយ​ខ្លួន​នឹង​ឈប់​សាកល្បង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ដូចគ្នា​។ លោក អូ​បា​ម៉ា បញ្ជាក់ថា លោក​មិន​យកចិត្តទុកដាក់​នឹង​សំណើ​នេះ​ទេ ហើយ​អាមេរិក​នឹង​បន្ត​ជួយ​កូរ៉េខាងត្បូង​ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​ខ្លួន​ទៀត​។ ​ការច្រានចោល​នេះ​ធ្វើឡើង ក្រោយពី​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរ​ទស​កូ​រ៉​ខាងជើង​លោក Ri Su-yong បាន​លើក​ជា​សំណើ​ខាងលើ​ទៅ​អាមេរិក​នៅក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​សារព័ត៌មាន AP នៅ ថ្ងៃទី​២៣ ខែមេសា​។ លោក Ri និយាយថា ឈប់​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​នុយក្លេអ៊ែរ​នៅ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ ហើយ​កូរ៉េខាងជើង​នឹង​បញ្ឈប់​ការសាកល្បង​ដូចគ្នា​។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​រូបនេះ ក៏បាន​និយាយ​ការពារ​សិទ្ធិ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ចំពោះ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ និង​បាន​ព្រមាន​ថា ទណ្ឌកម្ម​របស់​អន្តរជាតិ​មិនអាច​បំភ័យ​ខ្លួន​បានទេ​។​ ​ក្នុង​សន្និសីទកាសែត​ថ្ងៃទី​២៤ ខែមេសា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក អូ​បា​ម៉ា និយាយថា ប្រសិនបើ​កូរ៉េខាងជើង​បង្ហាញ​ចេតនា​លុបបំបាត់​នុយក្លេអ៊ែរ​នៅ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​នោះ អាមេរិក​នឹង​រៀបចំខ្លួន​ដើម្បី​ចរចា​ជាមួយ​កូរ៉េខាងជើង ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ភាព​តានតឹង ហើយ​កូរ៉េខាងជើង​ត្រូវធ្វើ​អ្វីដែល​ប្រសើរ​ជាង​នេះ​។ ជាមួយគ្នា​នោះ លោក អូ​បា​ម៉ា ក៏បាន​បញ្ជក់​ពី​ការបន្ត​យន្ត​ការដែល​ធ្វើជា​មួយ​កូរ៉េខាងត្បូង និង​ជប៉ុន ក៏ដូចជា​ផែនការ​ពង្រាយ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​មី​ស៊ី​ល ដើម្បី​ការពារ​សុវត្ថិភាព​ប្រជាជន​អាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់ខ្លួន​។​ ​លើសពីនេះទៅទៀត សារព័ត៌មាន Yonhap ផ្សាយ​ថា សំណើ​ខាងលើ​របស់​កូរ៉េខាងជើង ក៏​ធ្វើឡើង​ស្រប​ពេលដែល​ប្រទេស​នេះ បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ដែល​គេ​ជឿថា​ជា​ប្រភេទ​មី​ស៊ី​ល​បាលី​ស្ទិ​ក​បាញ់​ចេញពី​នាវាមុជទឹក នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែមេសា​។ ប៉ុន្តែ​ការបាញ់​នេះ​ទំនងជា​មិន​ជោគជ័យ​នោះទេ ដ្បិត​មី​ស៊ី​ល​នេះ​ហោះ​បានតែ​ចម្ងាយ​៣០​គីឡូ​ម៉ែត​ប៉ុណ្ណោះ​។ យ៉ាងណាក្ដី សម្រាប់​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង នេះ​ជា​ជោគជ័យ​មួយ​របស់ខ្លួន​ទៅវិញ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ការបាញ់​មី​ស៊ី​ល​ចេញពី​នាវាមុជទឹក​នេះ រង​ការរិះគន់​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​សំណាក់​អន្តរជាតិ​។ អង្គការ​ស​ប្រជាជាតិ​បាន​ថ្កោលទោស​យ៉ាង​ធ្ងន់ៗ​ចំពោះ​អំពើ​បង្កហេតុ ចំណែក​អាមេរិក​ក៏​ទទូច​ឲ្យ​ចិន​ដាក់​សម្ពាធ​បន្ថែម​លើ​កូរ៉េខាងជើង​ដូចគ្នា​។ ​បច្ចុប្បន្ននេះ កូរ៉េខាងជើង​ក៏​កំពុងតែ​រង​នូវ​ទណ្ឌកម្ម​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​សំណាក់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ក្រោយពេល​ប្រទេស​នេះ​សាកល្បង​គ្រាប់បែក​អ៊ីដ្រូសែន​នៅ​ខែមករា​។ សូម្បីតែ​ចិន ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​រប​ស់​កូរ៉េខាងជើង ក៏​មិនអាច​ជម្នះ​នឹង​ការទាមទារ​របស់​អន្តរជាតិ​បានដែរ និង​បានដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង ដើម្បី​ឲ្យ​បញ្ឈប់​ការសាកល្បង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​ខ្លួន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2219.txt
​ក្រុម​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ធំៗ​បរាជ័យ​ឈានដល់​សម្រេចបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ការផលិត​ប្រេង​ឆៅ និង​បង្កើន​តម្លៃ​ប្រេង​ដែល​កំពុងតែ​ធ្លាក់ចុះ​។ ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ដែលជា​សមាជិក OPEC និង​មិនមែន OPEC មិនបាន​ឯកភាពគ្នា​លើ​បរិមាណ​ផលិតកម្ម​ប្រេង​នោះទេ ស្រប​ពេលដែល​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ធំៗ​ដូចជា​អ៊ីរ៉ង់​មិនបាន​ទៅ​ប្រជុំ​ដែល​ធ្វើ​នៅ​ទីក្រុង​ដូ​ហា ប្រទេស​កាតា​នោះទេ​។
លោក តន ចាន់រីទ្ធធារ៉ា លម្អិតព័ត៌មា​ន ​កិច្ចប្រជុំ​នៃ​អង្គការ​ប្រទេស​នាំចេញ​ប្រេង (OPEC) បានបញ្ចប់​ទៅដោយ​គ្មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សំដៅ​កាត់បន្ថយ​បរិមាណ​ប្រេង​ឆៅ​ដែល​ត្រូវ​ផលិត ខណៈ​អង្គការ​នេះ​កំពុងតែ​ព្យាយាម​បង្កើន​តម្លៃ​ប្រេង​ឆៅ​លើ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ តាមរយៈ​ការទម្លាក់​បរិមាណ​ផ្គត់ផ្គង់​។ ប្រទេស​ជាច្រើន​ដែល​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែមេសា មិន​ឯកភាពគ្នា​លើ​គោលការណ៍​អ្វី​នោះទេ បើទោះជា​ពួកគេ​ខិតខំ​កំណត់​បរិមាណ​ប្រេង​ឆៅ​ដែល​ត្រូវ​ផលិត​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​មិន​ឲ្យ​ហួស​បរិមាណ​ផលិត​នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ​២០១៦​ក៏ដោយ​។​ ​នៅក្រោយ​កិច្ចប្រជុំ​៦​ម៉ោង​របស់ OPEC រដ្ឋមន្ត្រី​ថាមពល​កាតា​លោក Mohammed Saleh al-Sada បានត្រឹមតែ​និយាយថា ប្រទេស​ទាំងអស់​នឹង​បន្ត​ការពិភាក្សាគ្នា​រហូតដល់​កិច្ចប្រជុំ OPEC ក្នុង​ខែមិថុនា​ខាងមុខ​។ ចំណែកឯ រដ្ឋមន្ត្រី​ប្រេង​របស់​អូ​ម៉​ង់​បញ្ជាក់ថា មូល​ហេតុដែល​មិនអាច​ចេញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​បាន ដោយសារតែ​សមាជិក OPEC មិនបាន​ចូលរួម​ប្រជុំ​ទាំងអស់​ទេ ជាពិសេស​អ៊ីរ៉ង់​ដែលជា​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ដ៏​ធំ​មួយ​។ ​យ៉ាងណាមិញ អ៊ីរ៉ង់​ដែល​មិន​ចូលរួម​ប្រជុំ​នៅ​ទីក្រុង​ដូ​ហា​បកស្រាយ​ថា ខ្លួន​នឹងមិន​ទទួលយក​សំណើ​ទាំងឡាយណា​ដែល​សំដៅ​ដល់​ការកាត់បន្ថយ​ផលិតកម្ម​ប្រេង​របស់ខ្លួន​នោះទេ លុះត្រាតែ​ខ្លួន​ទទួលបាន​ទីផ្សារ​ប្រេង​ឆៅ​ដូចដែល​ធ្លាប់​មាននៅ​មុនពេល​រង​ទណ្ឌកម្ម​។ នេះ​ក៏​ដោយសារតែ​អ៊ីរ៉ង់​កំពុង​សម្រុក​បង្កើន​ផលិតកម្ម​ប្រេង​ឆៅ​របស់ខ្លួន​ឡើងវិញ បន្ទាប់ពី​លោកខាងលិច​ព្យួរ​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​បានដាក់​នៅក្រោយ​ការសម្រេចបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​។​ ​បើតាម​ទូរទស្សន៍ Al Jazeera អ៊ីរ៉ង់​មិនមែនជា​សមាជិក OPEC តែឯង​ដែល​មិន​ព្រម​កាត់ បន្ថយ​បរិមាណ​ប្រេង​ឆៅ​នោះទេ​។ អា​រ៉ា​ប៊ី សា​អូឌីត ដែលជា​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ដ៏​ធំ​មួយ ក៏មាន​ជំហរ​បន្ត​ការផលិត​របស់ខ្លួន​ផងដែរ ព្រោះ​មិន​ចង់​បាត់បង់​អតិថិជន​របស់ខ្លួន​ទៅ​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ដែល​មិនមែនជា​សមាជិក​OPEC ដូចជា​អាមេរិក​ជាដើម​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ការធ្លាក់ចុះ​តម្លៃ​ប្រេង​ឆៅ​លើ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​បាន​ប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​។ អេក្វាទ័រ​និង​វ៉េ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា ជា​ប្រទេស​ពីរ​ដែល​រងគ្រោះ​ខ្លាំងជាងគេ ដោយសារ​ការធ្លាក់ចុះ​នេះ​។ នៅពេលនេះ សេដ្ឋកិច្ច​វ៉េ​ណេ​ស៊ុយ​អេ​ឡា​កំពុង​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការធ្លាក់ចុះ​ដែល​មិន​ធ្លាប់មាន​ក្នុង​រយៈពេល​៤០​ឆ្នាំ​មកនេះ ហើយ​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​នេះ​នឹង​បន្ត​ធ្លាក់​១០​ភាគរយ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦​នេះ​។​ ​អង្គការ OPEC ដែលមាន​សមាជិក​១៣​ប្រទេស​កំពុងតែ​ស្វះ​ស្វែងរក​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​រួមគ្នា​បង្អាក់​ការផ្គត់ផ្គង់​ប្រេង​ឆៅ​លើ​ទីផ្សារ ដើម្បី​ជួយសង្គ្រោះ​សមាជិក​ខ្លួន​កំពុង​រង​វិបត្តិ​ដែល​បណ្ដាលមកពី​តម្លៃ​ប្រេង​ធ្លាក់ចុះ​។ យ៉ាងណាក្ដី ប្រទេស​ទាំងនោះ​ដូចជា​មិនមាន​គោលជំហរ​រួមគ្នា​ឡើយ​។ ប្រទេស​ផលិត​ប្រេង​ធំៗ​ដូចជា អ៊ីរ៉ង់​និង​អា​រ៉ា​ប៊ី សា​អូឌីត​ជាដើម​នោះ មិន​ព្រម​បន្ថយ​បរិមាណ​ប្រេង​ផលិត​ទេ ពោលគឺ​បន្ត​ផលិតកម្ម​ប្រេង​របស់ខ្លួន​ដដែល​៕ ​ លោក តន ចាន់រីទ្ធធារ៉ា លម្អិតព័ត៌មា​ន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_222.txt
ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា បានតែងតាំងអតីតអគ្គរដ្ឋអាជ្ញាប្រចាំនៅរដ្ឋ Florida លោកស្រី Pam Bondi ជារដ្ឋមន្រ្តីរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌អាម៉េរិក ជំនួយលោក Matt Gaetz។ លោក Matt Gaetz បានលាលែងពីបេក្ខជនអគ្គរដ្ឋអាជ្ញារបស់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ដ្បិតមានរឿងអាស្រូវជួញដូរ និងបំពានផ្លូវភេទ ។
មិនទាន់ទាំងបានចូលកាន់តំណែងផ្លូវការផង លោក Matt Gaetz បានចុះចេញពីតួនាទីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា​ មានឋានៈជារដ្ឋមន្រ្តីយុត្តិធម៌។ ក្រោយការលាលែងពីតំណែង ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានរើសបេក្ខជនថ្មីមកកាន់តំណែង។ លោក ត្រាំ បានតែងតាំងលោកស្រី​ Pam Bondi មកកាន់តំណែងអគ្គរដ្ឋអាជ្ញាអាម៉េរិក ជំនួសលោក Gaetz។ «ខ្ញុំមានកិត្តិយស ក្នុងការតែងតាំងអតីតអគ្គរាជអាជ្ញារបស់រដ្ឋ Florida លោកស្រី Pam Bondi ជាអគ្គរាជអាជ្ញាអាម៉េរិកបន្ទាប់»។ លោក ត្រាំ បានសរសេរបែបនេះក្នុងបណ្ដាញសង្គម Truth Social នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា។ នេះជាករណីទី១ហើយ ដែលរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក្នុងអាណត្តិទី២នេះ ប្រកាសផ្លាស់ប្ដូរបេក្ខភាពក្នុងសមាសភាពគណរដ្ឋៈមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ទាំងដែលមិនទាន់ឡើងកាន់អំណាចផ្លូវការផង។ លោកស្រី Bondi ជាអតីតអគ្គរដ្ឋអាជ្ញារបស់រដ្ឋ Florida ពីឆ្នាំ២០១១ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ និងជាប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលច្បាប់នៃវិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយអាម៉េរិកដំបូង ដែលជារបស់លោក ត្រាំ។ ប្រភពព័ត៌មានជាច្រើន បានអះអាងថា​ លោកស្រី Bondi ជាមនុស្សដែលគាំទ្រ និងស្មោះត្រង់ជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាយូរឆ្នាំមកហើយ។ ការផ្លាស់ប្ដូរបេក្ខជនតំណែងអគ្គរដ្ឋអាជ្ញាអាម៉េរិក ធ្វើឡើងក្រោយលោក Gaetz ដែលជាបេក្ខជនដំបូង បានប្រកាសចាក់ចេញពីតំណែង ក្រោមរឿងអាស្រូវជួញដូរ និងបំពានផ្លូវភេទ។ លោក Gaetz រងការស៊ើបអង្កេតពីក្រសួងយុត្តិធម៌អាម៉េរិក(DOJ) ថាជាប់ពាកព័ន្ធនឹងការជួញដូរផ្លូវភេទ និងស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់គណកម្មាការវិជ្ជាជីវៈអាម៉េរិក លើបទចោទរំលោភបំពានផ្លូវភេទផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2220.txt
សន្ធានកម្ម​នោះ​នឹង​ត្រូវបាន​ប្រព្រឹត្តឡើង​ក្រោម​អំណាច​នៃ​អនុសញ្ញា​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​ច្បាប់​សមុទ្រ​(UNCLOS)​។
​ គិត​ចាប់ពី​ទទួលបាន​ឯករាជ្យ ទី​ម័​រ​ខាងកើត និង​អូស្ត្រាលី ធា្ល​ប់​បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយគ្នា​លើ បញ្ហា​ព្រំដែន​មួយចំនួន​ផងដែរ តែ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទាំងនោះ មិនបាន​កំណត់​ពី​ព្រំដែន​អចិន្ត្រៃយ៍​នោះទេ ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០២ ទី​ម័​រ​ខាងកើត បាន​ចុះហត្ថលេខា​ជាមួយនឹង​អូស្ត្រាលី​លើ​សន្ធិសញ្ញា​សមុទ្រ​ទី​ម័​រ ដែល​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នោះ ភាគី​ទាំងពីរ ក៏បាន​កំណត់​ពី​តំបន់​មួយចំនួន​ដែលជា​តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​រួម​ដើម្បី​រុករក​ប្រេង​ផងដែរ​។ ​ ដោយសារតែ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​ធ្វើ​កន្លងមក​គ្រាន់តែ​ជាការ​កំណត់ព្រំដែន​បណ្តោះ​អាសន្ន រួមជាមួយ ការតវ៉ា​របស់​ប្រជាជន​ទី​ម័​រ​ខាងកើត​ដែល​បាន​ចោទ​អូស្ត្រាលី​ថា​បាន​ចូលទៅ​កាន់​សមុទ្រ​ទី​ម័​រ​ដើម្បី​បូម​យក​ប្រេង​នោះ ទី​ម័​រ​ខាងកើត បានចេញ​ចំណាត់ការ​កាន់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ដើម្បី​អន្តរ​គម​ន៍​។ ជាពិសេស​នោះ ការបោះបង់​ការចរចា​ទ្វេភាគី និង​ដោះស្រាយ​តាមច្បាប់​អន្តរជាតិ អាចធ្វើ​ឲ្យ​ទី​ម័​រ ខាងកើត​ចំណេញ​បាន​ច្រើន​នៅក្នុង​តំបន់​សមុទ្រ​ទី​ម័​រ​នោះ​។​ ​ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣ ទី​ម័​រ​ខាងកើត បានចាប់ផ្តើម​ដាក់​បណ្តឹង​ទៅកាន់​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​នៃ​តុលាការអន្តរជាតិ ក្រុង ឡាអេ នៃ​ប្រទេស​ហូ​ឡង់​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​ព្រំដែន​នោះ​។ ក្នុង​បណ្តឹង​នោះ បាន​អះអាងថា សន្ធិសញ្ញា ដែល​បាន​បែងចែក​តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​រវាង​អូស្ត្រាលី និង​ទី​ម័​រ​ខាងកើត លែងមាន​សុពលភាព​ទៀតហើយ ដ្បិត​ការចរចា​រវាង​ភាគី​ទាំងពីរ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៤ មិនបាន​បង្ហាញ​ពី​ភាពស្មោះត្រង់​នោះទេ​។ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៤ អូស្ត្រាលី បានធ្វើ​ចារកម្ម​ទៅលើ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ទី​ម័​រ​ខាងកើត​ខណៈ​កំពុងតែ​ដំណើរការ​ការចរចា​។ ​ ក្រោយមក​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤ ទី​ម័​រ​ខាងកើត បាន​យល់ព្រម​ទទួល​សំណើ​របស់​អូស្ត្រាលី​ដើម្បី​ផ្អាក​ដំណើរ ការ​នោះ​សិន និង​បន្ត​ការចរចា​បន្ថែម​ឡើងវិញ​។ ជុំវិញ​ការព្រមព្រៀង​នេះ លោក Xanana Gusmao អតីត​មេដឹកនាំ​កំពូល​ទី​ម័​រ​ខាងកើត និង​ជា​ភាគី​ចរចា​កិច្ចព្រមព្រៀង​សមុទ្រ​ទី​ម័​រ បាន​ពន្យល់ថា ការពន្យារពេល​វិធានការ​ផ្នែក​ច្បាប់ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤ ក៏​ព្រោះតែ​ទី​ម័​រ​ខាងកើត គិតថា វា​នឹង​អាច​ខិត​ទៅរក​ការចរចា​លើ​ព្រំដែន​សមុទ្រ​។ លោក Gusmao បាន​បន្ថែមថា គិត​ចាប់ពីពេលនោះ​មក ការចរចា​ប្រៀបប្រដូច​ប្រដូច​ទៅនឹង «​ហៅ​ទី​ម័​រ​ខាងកើត​ស្តាប់ តែ​មិនអាច​និយាយ​អ្វី​បាន​ទាំងអស់​»​។​ ​ ចុងក្រោយ​នេះ បន្ទាប់ពី​មាន​បាតុកម្ម​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ដែលមាន​ការចូលរួម​ពី​ប្រជាជន​ទី​ម័​រ​ខាងកើត​រាប់ពាន់នាក់ រដ្ឋាភិបាល​ទី​ម័​រ​ខាងកើត បានប្រកាស​ជាថ្មី​នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែមេសា ដើម្បី​សុំ​អន្តរាគមន៍​ពី អង្គការសហប្រជាជាតិ​ក្នុង​ការកោះហៅ​អូស្ត្រាលី​ដើម្បី​ចរចា​និង​ដោះស្រាយ​ជម្លោះព្រំដែន​តាមច្បាប់ អន្តរជាតិ​។ ​ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្តីសង្ឃឹម​នៃ​ការដោះស្រាយ​តាមច្បាប់​អន្តរជាតិ​របស់​ទី​ម័​រ​ខាងកើត ហាក់ដូចជា មានលទ្ធភាព​តិចតួច​ណាស់​។ ក្នុងនោះ រដ្ឋាភិបាល​អូស្ត្រាលី បាន​បដិសេធ​មិន​ចូលរួម​តាម​សំណើ ដោយបាន​លើកឡើងថា អូស្ត្រាលី បាន​ដកចេញ​បទបញ្ញត្តិ​ទាក់ទង​នឹង​ការដោះស្រាយ​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​តាមរយៈ​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​អន្តរជាតិ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០២​រួចហើយ​។ ហើយ​នេះ មានន័យថា ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​នៃ តុលាការអន្តរជាតិ មិនមាន​យុត្តាធិការ​ដើម្បី​ចាប់បង្ខំ​ទៅលើ​អូស្ត្រាលី​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​នោះទេ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2221.txt
​ការបន្ត​សកម្មភាព​ដ៏​គឃ្លើន​នៃ​បាញ់​សាកល្បង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​បាននិងកំពុង​តែ​គម្រាមកំហែង​ដល់​សន្តិសុខ​នៅក្នុង​តំបន់ ជាពិសេស​នោះ ប្រទេសជិតខាង​ដែល​រួមមាន​ជប៉ុន និង​កូរ៉េខាងត្បូង​។ ស្រប​ជាមួយ​បញ្ហា​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​តូ​ក្យូ និង​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន បាន​ព្រមព្រៀងគ្នា ក្នុងការ​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ដើ​ម្បី​ឆ្លើយតប​ទៅ​សកម្មភាព​កូរ៉េខាងជើង​ផងដែរ​។
​ជប៉ុន និង​អាមេរិក នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែមេសា​នេះ បាន​ព្រមព្រៀង​ដើម្បី​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ក្នុងការ​ចាត់វិធានការ​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​សកម្មភាព និង​មហិច្ឆតា​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ធ្វើឡើង​ក្នុងឱកាស​នៃ​ជំនួប​ក្នុង​ក្រុង​តូ​ក្យូ​រវាង​អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ជប៉ុន Akitaka Saiki និង​អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​អាមេរិក លោក Antony Blinken ដែលជា​ជំនួប​ដែល​ស្រប​នឹង របាយការណ៍​ដែលថា​កូរ៉េខាងជើង ត្រៀម​បាញ់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ទី​៥​របស់ខ្លួន​ផងដែរ​នោះ​។​ «​យើង​ត្រូវតែ​បន្ត​ចាត់​វិធាន​ដែលមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ប្រឆាំង​កូរ៉េខាងជើង និង​តែងតែ​ចងចាំ​ជានិច្ច​ថា ប្រទេស​នោះ អាច​នឹងធ្វើ​សកម្មភាព​បង្កហេតុ​គ្រប់ពេល​»​។ នេះ​ជា​អះអាង​របស់លោក Akitaka Saiki នាឱកាស​នៃ​សន្និសីទកាសែត​ក្រោយ​ជំនួប​ជាមួយ​លោក Antony Blinken ដែល​រាយការណ៍​ដោយ​ភ្នា​ក់ ងារ​ព័ត៌មាន Xinhua ដែល​បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា កិច្ចប្រជុំ​បី​ភាគី​ដែល​រួមមាន​ជប៉ុន អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង ស្តីពី​បញ្ហា​ការពារ និង​សន្តិសុខ​ក្នុង​តំបន់ ក៏ត្រូវ​ប្រព្រឹត្តឡើង​នៅ​ថ្ងៃស្អែក ក្នុង​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​ផងដែរ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ ថ្មីៗ​នេះ មាន​របាយការណ៍​ចារកម្ម​មួយ​ដែល​ចុងក្រោយ​ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង បាន​បង្ហាញថា កូរ៉េខាងជើង កំពុងតែ​ត្រៀម​បាញ់​សាកល្បង​អាវុធ​នុយ​ក្លេ អ៊ែរ​លើក​ទី​៥​មុនពេល​នៃ​សមាជជាតិ​របស់ខ្លួន​ដែល​សកម្មភាព​នេះ បាន​បំពាន​ទៅនឹង​បម្រាម​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ជាថ្មី​។ ការបាញ់​លើក​ទី​៤​របស់​កូរ៉េខាងជើង ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​កាលពី​ថ្ងៃទី​០៦ ខែ មករា​កន្លងទៅ​។ ​សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការ​សហ​ប្រជា​តិ​នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែមីនា​បានអនុម័ត​ជា​ឯក​ច្ឆ័​ន​លើ​សេចក្តីសម្រេច​ថ្មី​មួយទៀត​ប្រឆាំង​សកម្មភាព​ដ៏​គឃ្លើន​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុង​ការបាញ់​សាកល្បង​គ្រាប់បែក​មី​ស៊ី​ល​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៤ និង​២០១៥ និង​ជាពិសេស​នោះ​ការបាញ់​គ្រាប់បែកបរមាណូ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៦ ខែមករា និង​នៅ​ថ្ងៃទី​០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៦​នេះ​។ សេចក្តីសម្រេច​លេខ​២២៧០ ដែល​បាន​បញ្ញា​ត្តិ​៥២​ចំណុច​នោះ ត្រូវបាន​ចាត់ទុកថា​ជា​ទណ្ឌកម្ម​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​បន្ថែម​លើ​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​បានអនុម័ត​ដោយ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​កន្លងមក​។​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2222.txt
ក្រោយ​ថេត គ្រុស (Ted Cruz) និង ច​ន កា​សិ​ក (John Kasich) ដកខ្លួន លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ (Donald Trump) ក្លាយជា​អ្នកតំណាង​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ដោយ​សន្ម​ត់​។ ប៉ុន្តែ​ជ័យជម្នះ​និង​ការ​ក្លាយជា​តំណាង​បក្ស​របស់​សេដ្ឋី​រូបនេះ​មិនបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ពេញចិត្ត​ឡើយ ហើយ​ក្នុង​បក្ស​ទាំងមូល​កំពុង​បែកខ្ញែក​គ្នា​នៅឡើយ​។ សូម្បីតែ​អតីត​ប្រ​ធា​ធិបតី ប៊ុ​ស (Bush) ទាំង​ឪពុក និង​កូន ក៏​ប្រកាសថា​លោក​ទាំងពីរ​មិន​ចេញប្រកាស​គាំទ្រ ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ជា​សាធារណ​ដូច​លោក​ធ្លាប់​ធ្វើជា​ទម្លាប់​ដែរ​។ តែ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានចេញ​មុខ​អំពាវ​ដល់​បណ្តា​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ទាំងអស់​ឲ្យ​សាមគ្គី​និង​រួបរួមគ្នា ហើយ​គាំទ្រ​លោក ព្រោះ​លោក​ត្រូវ​ប្រជែង​ជាមួយ​យ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន (Hillary Clinton) នៅ​ខែវិច្ឆិកា​ខាងមុខ។
​ សូម​ស្តាប់​ការបកស្រាយ​របស់លោក សៅ ផល​និស្ស័យ​៖ ​ ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ឈានដល់​ទីបញ្ចប់ ក្រោយ​បេក្ខជន​ពីរ​នាក់​ប្រកាស​ដកខ្លួន​ចេញ ដោយ​ទុក​ឲ្យ​សេដ្ឋី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្លាយជា​បេក្ខជន​តំណាង​បក្ស​ជា​ស្វ័យប្រវត្តិ​។ ប៉ុន្តែ ជ័យជម្នះ​ធំធេង​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នេះ កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ប្រឈម​បញ្ហា​កាន់តែច្រើន​។ បញ្ហា​មាន​ច្រើន​ក្នុងនោះ​មានដូចជា ការ​បែកខ្ញែក​គ្នា​ក្នុងចំណោម​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ និង​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ឈានទៅ​ចាញ់ឆ្នោត​នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ថ្នាក់ជាតិ​ខែវិច្ឆិកា​ខាងមុខ​ផង នៅពេល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ត្រូវ​ចេញមុខ​ប្រកួតប្រជែង​ជាមួយ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​។​ ​បច្ចុប្បន្ននេះ រឿង​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​មួយចំនួន​បានកើត​ឡើង​រួចទៅហើយ​នៅក្នុង​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​។ ជា​ទម្លាប់ អ្នក​សាធារណរដ្ឋ ជាពិសេស​អតីត​ប្រធានាធិបតី តំណាងរាស្ត្រ និង​អ្នកនយោបាយ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ក្នុង​បក្ស​ជាមួយគ្នា​ត្រូវ​ចេញមុខ​សរសើរ​និង​គាំទ្រ​អ្នក​ដែល​ក្លាយជា​តំណាង​បក្ស​។ នេះ​ជា​វិធីសាស្ត្រ​ជួយ​លើកកម្ពស់​ប្រជាប្រិយភាព​បេក្ខជន​បក្ស​ផង ហើយ​វា​ក៏​បង្ហាញ​ពី​ការ​សាមគ្គី រួមគ្នា និង​ឯកភាពគ្នា​ក្នុងចំណោម​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ផង​។ ប៉ុន្តែ​ឆ្នាំ ២០១៦​នេះ​អ្វីៗ​ប្រែប្រួល​អស់ នៅពេលដែល​បេក្ខជន​ដូចជា សេដ្ឋី អចលនទ្រព្យ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នេះ​ក្លាយជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​។​ ១. អតីត​ប្រធានាធិបតី ប៊ុ​ស ប្រកាស​ចូលនិវត្តន៍​ដោយ​មិន​ប្រកាស​គាំទ្រ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ ​ ដូច​ឃើញ​ហើយ អតីត​ប្រធានាធិបតី​ទាំង​ឪពុក​និង​កូន​ត្រកូល ប៊ុ​ស នឹងមិន​ចេញមុខ​ប្រកាស​គាំទ្រ​ឬ​សរសើរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ​នៅពេល​ខាងមុខនេះ​។ បើ​យោងតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដែល​ស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌មាន The Guardian ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទី ៤១ លោក George HW Bush ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​វ័យ​៩៣​ឆ្នាំ​នោះ បានប្រកាស​ចូលនិវត្តន៍ ហើយ​លោក​នឹងមិន​ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហានយោបាយ​ទៀតឡើយ​។​នេះ​បានន័យថា លោក​មិន​ប្រកាស​គាំទ្រ ឬ​សរសើរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ​។​ ​ ចំណែក​កូនប្រុស​លោក ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទី ៤៣ លោក George W Bush នោះ​មិនមាន​គម្រោង​ថា នឹង​ផ្តល់យោបល់​រឿង​ប្រ​កូត​ប្រជែង​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី ឬ​លើកសរសើរ​បេក្ខជន​តំណាង​គណបក្ស​ឡើយ​។ នេះ​បញ្ជាក់ថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹងមិន​បានទទួល​ការសរសើរ ឬ​គាំទ្រ​ពី​អតីត​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ចេញពី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ឡើយ សម្រាប់​ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​សមរភូមិ​នយោបាយ​ដ៏​សំខាន់​និង​ចុងក្រោយ​។ អាច​ថា​នេះ​ជាការ​សងសឹក​វិញ ព្រោះ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នេះ​ធ្លាប់​រិះគន់​លោក George W Bush ជារឿយៗ រឿង​អាមេរិក​ឈ្លានពាន​អ៊ីរ៉ាក់ និង រដ្ឋបាល​អាមេរិក​ចោទប្រកាន់​លោក សា​ដាម ហ៊ូ​សេន ថា​ផលិត​អាវុធ​ប្រល័យ​លោក​ជាដើម​។​ ​ក្រៅពី​អ្នក​ទាំងពីរ សមាជិក​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ជាច្រើនរូប​ទៀត​នោះ ក៏បាន​ប្រកាសថា​ពួកគេ​នឹងមិន​បោះឆ្នោត​ឲ្យ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ​នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ខែវិច្ឆិកា​ខាងមុខនេះ​។ ពួកគេ​មិន​ពេញចិត្ត​ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ដែល​ក្លាយជា​តំណាង​បក្ស​ឡើយ​។ គេ​មិនដឹងថា សមាជិក​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ច្រើន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ដែល​ត្រូវ​បង្ខំចិត្ត​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​។​ ២. ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដង្ហោយ​ឲ្យ​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​សាមគ្គី​និង​ឯកភាពគ្នា​គាំទ្រ​លោក ​ខណៈដែល​ចលនា​ប្រឆាំង​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ កើនឡើង​នៅក្នុង​គណបក្ស លោក​ក៏បាន​ចេញមុខ​ដង្ហោយ​ឲ្យ​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ទាំងអស់​ចាប់ផ្តើម​សាមគ្គី​គ្នា និង​ជំរុញ​ការឯកភាព​គ្នា​ក្នុង​បក្ស​ដើម្បី​គាំទ្រ​លោក​សម្រាប់​ការ​ប្រ​កូត​ប្រជែង​ផ្តាច់​ព្រ័ត​ក្នុង​ខែវិច្ឆិកា​។​ ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មើលឃើញថា គូប្រជែង​ចុងក្រោយ​របស់លោក គឺ​លោកស្រី​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែល​នាំមុខគេ​ក្នុង​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ ដូច្នេះ​វា​ចាំបាច់​មានការ​គាំទ្រ​ពី​ក្នុង​បក្ស​ដើម្បី​ធានាថា លោក​នឹង​អាច​ផ្តួល​គូប្រជែង​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​នេះ​បាន​។ ​ ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​សារព័ត៌មាន New York Times លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ថា លោក​ដឹង​ច្បាស់​ថា ប្រជាជន​មិនទាន់​ច្បាស់​ថា ប្រធានាធិបតី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ដឹកនាំ​របៀប​ណា (​និយាយ​ពេល​លោក​ជាប់ឆ្នោត​) ប៉ុន្តែ​អ្វី​គ្រប់យ៉ាង​នឹង​គ្មាន​បញ្ហា​ឡើយ​។ ហើយ​លោក​នឹងមិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ប្រឈម​បញ្ហា​អស្ថិរភាព​ឡើយ ទោះ​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​ណាក៏ដោយ​។ ការលើកឡើង​បែបនេះ ប្រហែលជា​លោក​ព្យាយាម​ជំរុញ​និង​បន្ទន់ចិត្ត​អ្នកគាំទ្រ​បក្ស​សា​ធាណ​រដ្ឋ​ឲ្យ​ងាក ត្រលប់មក​គាំទ្រ​លោក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2223.txt
​សកម្មជន​ប្រឆាំងនឹង​ទាសភាព​លោកស្រី Harriet Tubman នឹង​ក្លាយជា​ជនជាតិ​អាមេរិក​ដើមកំណើត​អាហ្វ្រិក​ដំបូង​គេ ដែល​នឹងត្រូវ​ដាក់​លើ​ក្រដាសប្រាក់​របស់​អាមេរិក នៅពេលដែល​រូបលោក​ស្រី​នឹងត្រូវ​ដាក់​លើ​ក្រដាសប្រាក់ ២០​ដុល្លារ​ជំនួស​រូប​អតីត​ប្រធានាធិបតី​លោក Andrew Jackson​។ លោកស្រី​ក៏​ក្លាយជា​ស្ត្រី​ទីមួយ​ដែល​ត្រូវដាក់​លើ​ក្រដាសប្រាក់​របស់​អាមេរិក​ផងដែរ ខណៈដែល​រយៈពេល​ជាង​មួយ​សតវត្សរ៍​ចុងក្រោយ​នេះ ក្រដាសប្រាក់​ទាំងអស់​ដា​ក់​សុទ្ធតែ​រូប​បុរស​។​
​ក្រសួង​រតនាគារ​អាមេរិក​និយាយថា ស្ត្រី​ស្បែក​ខ្មៅ Harriet Tubman នឹងត្រូវ​ដាក់​លើ​ផ្នែក​ខាងមុខ​នៃ​ក្រដាសប្រាក់​២០​ដុល្លារ​ជំនួស​លោក Andrew Jackson ហើយ​លោក​Jackson នឹងត្រូវ​ដាក់​នៅ​ផ្នែក​ខាងក្រោយ​វិញ​។ លោកស្រី Harriet Tubman ជា​ទាសករ​ម្នាក់​ដែល​កើត​នៅ​សតវត្សរ៍​១៩ ខណៈដែល​អតីត​ប្រធានាធិបតី​Jackson ជា​ម្ចាស់​ទាសករ​ជំនាន់​នោះ​។ នេះ​មានន័យថា លោកស្រី Harriet Tubman នឹង​ក្លាយជា​ស្ត្រី​អាមេរិក​កាត់​អាហ្វ្រិក​ដំបូង ដែលមាន​រូប​លើ​រូបិយវត្ថុ​អាមេរិក​។​ ​ព្រម​គ្នា​ជាមួយ​ការកែប្រែ​លើ​ក្រដាស​ប្រភេទ​២០​ដុល្លារ រដ្ឋមន្ត្រី​រតនាគារ​អា​មេ​រិ​កលោក Jack Lew និយាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែមេសា​ថា ក្រដាសប្រាក់​ប្រភេទ​៥​ដុល្លារ និង​១០​ដុល្លារ​ក៏មាន​ការកែប្រែ​ផងដែរ​។ លោក​ថា ការកែប្រែ​នេះ​គឺជា​ឱកាស​ដើម្បី​រម្លឹក​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​អាមេរិក​។​ ​បើតាម Reuters ក្រដាសប្រាក់​ប្រភេទ​៥​ដុល្លារ​នឹងមាន​រូប​ស្ត្រី​៥​នាក់​ដែលជា​មេដឹកនាំ​ចលនា​ស្ត្រី​នៅ​ផ្នែក​ខាងក្រោយ ចំណែក​នៅ​ផ្នែក​ខាងមុខ​គឺ​នៅតែ​ជា​រូបលោក Alexander Hamilton ដែលជា​ស្ថា​និក​អាមេរិក​ដដែល​។ នៅលើ​ក្រដាសប្រាក់​១០​ដុល្លារ នឹងមាន​រូប​អតីត​ស្ត្រី​ទីមួយ leanor Roosevelt និង​សកម្មជន​សិទ្ធិ​មនុស្សលោក Martin Luther King Jr. នៅ​ផ្នែក​ខាងក្រោយ ហើយ​រូបលោក​ប្រធានាធិបតី Abraham Lincoln នឹង​រក្សា​កន្លែង​ខាងមុខ​។​ ​យ៉ាងណាក្ដី លោក Lew បញ្ជាក់ថា ការកែប្រែ​ថ្មី​ទាំងនេះ​នឹងត្រូវ​បញ្ចេញ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២០​ឯណោះ ហើយនឹង​ត្រូវដាក់​ប្រើ​តាមតែ​អាចធ្វើ​បាន តែ​លោក​មិនបាន​បញ្ជក់​ពេលវេលា​ច្បាស់លាស់​នោះទេ​។ លោក​បន្តថា ការកែប្រែ​លើ​ក្រដាសប្រាក់​១០​ដុល្លារ រំពឹងថា នឹង​ចេញ​ប្រតិបត្តិការ​មុនគេ​។ ​សូម​រម្លឹកថា កន្លងមក ប្រាក់​ដុល្លារ​អាមេរិក​ក៏​ធ្លាប់មាន​ដាក់​រូប​ស្ត្រី​ផងដែរ​ដូចជា រូបលោក​ស្រី Martha Washington លើ​ក្រដាសប្រាក់​ប្រភេទ​១​ដុល្លារ ដែល​ដាក់​ពី​ឆ្នាំ​១៨៩១​ដល់​ឆ្នាំ​១៨៩៦​។ ចំណែកឯ​ក្រដាស​២០​ដុល្លារ​ក៏​ធ្លាប់​ដាក់​រូប Pocahontas ដែលជា​ស្ត្រី​ជនជាតិដើម ពី​ឆ្នាំ​១៨៦៥​ដល់​ឆ្នាំ​១៨៦៩​ដែរ​។ ក្រៅពី​ប្រភេទ​ក្រដាសប្រាក់ គេ​ក៏​ធ្លាប់​ឃើញ​មាន​រូប​ស្ត្រី​លើ​កាក់​ដូចគ្នា​ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2224.txt
​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ដែនអាកាស​ឬ​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​ប្រឆាំង​យន្តហោះ​រុស្ស៊ី​ស៊េរី​ទំនើប S-500 នឹង​បង្ហាញខ្លួន​នៅពេល​ឆាប់ៗ​នេះ​។ ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​ប្រឆាំង​យន្តហោះ S-500  នឹង​ក្លាយជា​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​អាកាស​ទំនើប​និង មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់បំផុត​មួយ ហើយ​សូម្បីតែ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​បំបាំងកាយ​ដូចជា F-35 , F-22 និង​យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់​B-2 របស់​អាមេរិក​ក៏​ពិបាក​គេច​ពី​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​នេះដែរ​។​
​ទាហាន​រុស្ស៊ី​សង្ឃឹមថានឹង​អាច​ទទួលបាន​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​ប្រឆាំង​យន្តហោះ​ស៊េរី​ទំនើប​និង​ចុងក្រោយ​បំផុត​ម៉ាក S-500 នៅពេល​ឆាប់ៗ​ខាងមុខនេះ​។ ប៉ុន្តែ​ក្រសួងការពារជាតិ​រុស្ស៊ី​មិនបាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ទេ​ថា ថ្ងៃ​ណា​ឬ​ខែ​ណា​ដែល​សព្វាវុធ​នេះ​ត្រូវដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ជា​ផ្លូវការ​នោះ​។ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Rossiya-24 លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Viktor Gumyonny មេបញ្ជាការ​កងកម្លាំង​ការពារ​ដែនអាកាស​រុស្ស៊ី​បាន​ថ្លែងថា គម្រូ​ដំបូង​បំផុត​នៃ​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល S-500 នេះ​នឹង​ត្រូវដាក់​ឲ្យ​កងទ័ព​រុស្ស៊ី​ប្រើប្រាស់​ឆាប់ៗ ហើយ​វា​នឹង​ក្លាយជា​សព្វាវុធ​ដែល​ទំនើប​និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​បំផុត​ដែរ​ក្នុងចំណោម​សព្វាវុធ​លើ​ពិភពលោក​។ ហើយ​ប្រព័ន្ធ S-500 មួយ​កង​ដំបូង​នឹង​ត្រូវគេ​ពង្រាយ​ដើម្បី​ការពារ​ទីតាំង​សំខាន់ៗ​មានដូចជា​ក្រុង​ម៉ូស្គូ និង​តំបន់​ភាគ​ខាង​កណ្តាល​របស់​រុស្ស៊ី​ផងដែរ​។​ ​បាញ់់​បាន​ចម្ងាយ​រហូតដល់​ជាង ៦០០​គីឡូម៉ែត្រ ដែល​វា​មានន័យថា​វា​អាច​កម្ទេច​មី​ស៊ី​ល​ប៉ា​លី​ស្ទិ​ក​ឆ្លង​ទ្វីប​បាន​ថែមទៀត​។ រឿង​ដែល​សំខាន់​អាវុធ​នេះ​ក៏​អាចមាន​សមត្ថភាព​វាយប្រហារ​កម្ទេច​មី​ស៊ី​ល​ដែល​ហោះ​លើ​អាកា​សបាន​ចំនួន ១០​ព្រម​គ្នា​តែម្តង​។ ហើយ​បើតាម​គម្រោង​របស់​រុស្ស៊ី មី​ស៊ី​លបាញ់​ចេញពី S-500 អាច​ហោះ​បាន​ល្បឿន​រហូតដល់​៥​គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុង​វិនាទី​ឯណោះ​។​ ​ក្រៅពី​អ្វីដែល​បាន​រៀបរាប់​ខាងលើ ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល S-500 នេះ​មាន​លក្ខណៈសម្បត្តិ​ពិសេស​ផ្សេងទៀត​ជាច្រើន ហើយ​លក្ខណៈសម្បត្តិ​មួយចំនួន​នោះ​ដូចគ្នា​ទៅនឹង​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​ដែល​អាមេរិក​កំពុង​ប្រើប្រាស់ THAAD ផងដែរ​។ ​សព្វាវុធ​ទំនើប​របស់​រុស្ស៊ី​នេះ វា​នឹង​កា្ល​យ​ជា​គ្រោះថ្នាក់​ធំ​សម្រាប់​ប្រទេស​លោកខាងលិច​ជាពិសេស​អាមេរិក​ផងដែរ​។ សូម្បីតែ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​បំបាំងកាយ F-22 និង F-35 រួមទាំង​យន្តហោះ​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក B-2 របស់​អាមេរិក​នោះ​ក៏​ពិបាក​គេច​ឲ្យ​ផុតពី​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល​នេះដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2225.txt
​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជិន​ពីង បានស្នើ​ឲ្យ​មន្ត្រី​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន​ឲ្យ​សកម្ម​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​ដើម្បី​ស្វែងយល់​ពី​តម្រូវការ​ប្រជាជន​និង​ដោះស្រាយ​បញ្ហាលំបាក​របស់​ពួកគេ​ឲ្យ​ទាន់ពេលវេលា​។ យោបល់​របស់លោក​ធ្វើឡើង​ស្រប​ពេលដែល​ប្រជាជន​ចិន​បារម្ភ​ពី​ការធ្លាក់ចុះ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ចិន​ផង​។
​លោក ស៊ី ជិន​ពីង បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​បណ្តា​មន្ត្រី​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ប្រើប្រាស់​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​ដើម្បី​យល់ដឹង​ពី​តម្រូវការ​របស់​ពលរ​ដ្ឋ​ចិន ហើយ​ឈានទៅ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​នានារ​តាម​ការ សំណូមពរ​របស់​ពល​រដ្ឋ​ទាំងនោះ​ផង​។ ហើយ​ក្រៅពី​នោះគេ​ក៏​ចាំបាច់​ត្រូវ​ប្រើប្រាស់ អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​ដើម្បី​កែតម្រូវ​គំនិត​យោបល់​របស់​ពលរដ្ឋ​ដែល​ខុសឆ្គង​ផងដែរ​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន​ចិន Xinhua ការផ្តល់​អនុសាសន៍​ឲ្យ​មន្ត្រី​ចិន ធ្វើខ្លួន​ឲ្យ​សកម្ម​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​នេះ​កើតមានឡើង​ស្របពេល​ដែល​ប្រជាជន​ចិន​ភ័យ​បារម្ភ​ពី​ការបន្ត​ធ្លាក់ចុះ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ចិន​ក្នុង​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​ចិន​មាន​កម្រិត​ត្រឹម ៦.៧​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​ត្រីមាស​ទីមួយ ដែល​កំណើន​នេះ​ស្ថិតនៅ​កម្រិត​ទាប​បំផុត​មួយ​ចាប់ពី​ឆ្នាំ ២០០៩ ។​ ​តាមពិតទៅ ការផ្តល់​អនុសាសន៍​ឲ្យ មន្ត្រី​ប្រើប្រាស់​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​នេះ​ដើម្បី​ដាស់តឿន​ឲ្យ​បម​ន្ត្រី​ទាំងនោះ គ្រប់គ្រង​និង​តាមដាន​មើល​ប្រតិកម្ម​របស់​ប្រជាជន និង​អាច​ចេញមុខ​បកស្រាយ​ផង​ឬ​កែតម្រូវ​ផង បើសិន​មាន​ការយល់ច្រលំ ឬ​ការបញ្ចេញ​មតិយោបល់​មិន​ត្រឹមត្រូវ​កើតឡើង​។ ​បើតាម​ការលើកឡើងរ​ប​ស់លោក ស៊ី ជិន​ពីង វា​បង្ហាញថា ការភ្ជាប់​និង​ប្រើប្រាស់​អ៊ឺ​ន​ធឺ​ណែ​ត​នៅក្នុង​ប្រទេស​ចិន មាន​ភាពល្អប្រសើរ ហើយ​ប្រជាជនមាន​សិទ្ធិ​ពេញលេញ​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​អ៊ឺ​ន​ធឺ​ណែ​ត​ដូច្នេះ​ដែរ​។ ហើយ​កាលពី​ចុងឆ្នាំ​មុន លោក ស៊ី ជិន​ពីង ផ្ទាល់​នោះ​ការ​បាន​ថ្លែង​ជា​សាធារណ​ថា ប្រជាជន​ចិន​គួរតែ​អាច​និយាយស្តី​ឬ​បញ្ចេញមតិ​តាម​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​បាន​ដោយ​សេរី​ផងដែរ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ ការប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់ទំនង​សង្គម​និង​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​នៅ​ចិន​នៅតែ​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​អាក្រក់​និង​ស្ថិតក្រោម​ការ​រឹតត្បិត​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធ​ចិន​នៅឡើយ​។ ហើយ​កន្លងមក​រដ្ឋាភិបាល​លោក ស៊ី ជិន​ពីង​បានសម្រេច​អនុវត្ត​វិធាន​ការដែល​រឹតបន្តឹង​ការគ្រប់គ្រង​ការប្រើប្រាស​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត ដែល​វា​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទ្ធិសេរីភាព​។ អាជ្ញាធរ​ក្រុង​ប៉េកាំង​អះអាងថា ការ​រឹតត្បិត​ការប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត វា​មាន​សារសំខាន់​ក្នុង​ការរក្សាសន្តិសុខ និង​សណ្តាប់ធ្នាប់​សាធារណ​នៅ​ចិន​។ ហើយ​របប​នេះ​ចាត់ទុកថា អ៊ី​ន​ធឺ​ណែ​ត​ជា​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ដោយ​ភេរវជន ហើយ​វា​ក៏​ក្លាយជា​កន្លែង​ផ្សព្វផ្សាយ​មនោគមន៍វិជ្ជា​បរទេស​ដែល​អាច​បង្ក​អស្ថិរភាព​នៅ​ចិន​ថែមទៀត​៕ . ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2226.txt
​អត្ថបទ​រួម​របស់​លោកជំទាវ Federica Mogherini តំណាង​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទទួលបន្ទុក​គោលនយោបាយ​ការបរទេស និង​សន្តិសុខ ព្រមទាំង​ជា​អនុប្រធាន​គណៈកម្មការ​សហភាព​អឺរ៉ុប និង ឯកឧត្តម Miguel Arias Cañete ស្នងការ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​អាកាសធាតុ និង​ថាមពល។​
​ ការចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​សប្តាហ៍​មុននេះ គឺជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ និង​ជា​ជំហាន​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ឆ្ពោះទៅរក​ការអនុវត្ត​ដំណោះស្រាយ​ដំបូង​គេ​បង្អស់​ចំពោះ​បញ្ហា​បំរែបំរួល​អាកាសធាតុ​នៅលើ​ពិភពលោក​។ ​ ​មាន​បណ្ដា​ប្រទេស​ជាច្រើន​ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ ដែលជា​ចំណុច​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ថា ពិភពលោក​ទាំងមូល​ប្តេជ្ញា​ធ្វើយ៉ាងណា​ឲ្យ​ការសន្យា​ទាំងឡាយ ដែល​បាន​ធ្វើឡើង​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ក្លាយទៅជា​សកម្មភាព​ដ៏​ជាក់ស្តែង​និង​ដ៏​រឹងមាំ​មួយ​។ ស្មារតី​សន្និសីទ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅតែ​បន្ត និង​កាន់តែ​ល្អប្រសើរ ពោលគឺ​នឹងធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្ពោះទៅមុខ​ជានិច្ច​។​ ​នៅក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លងទៅនេះ យើង​បាន​ស្ដាប់​ការព្យាករណ៍​មិន​ច្បាស់លាស់​ជាច្រើន ដែល​លើកឡើងថា​កិច្ចព្រមព្រៀង​សកល​មួយ​នេះ​នឹង​មិនអាច​សម្រេច​បានឡើយ​។ ជាការ​ពិតណាស់ មាន​មូលហេតុ​សំខាន់ៗ​ជាច្រើន​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​មានការ​សង្ស័យ​បែបនេះ ប៉ុន្តែ​ភក្ដីភាព​ផ្នែក​ការទូត និង កិច្ច​សហ​ប្រប​ត្តិ​ការ​ពហុភាគី​របស់​យើង​ពិត​បាន​លុបបំបាត់​ក្តីបារម្ភ​ទាំងនេះ ហើយ​យើង​ត្រូវតែ​ប្រកាស​ជា​ឱឡារិក​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប​ដើរតួនាទី​យ៉ាងសំខាន់​បំផុត​ក្នុងការ​បង្កើត​ការមូល​មតិ​គ្នា​ដើម្បី​សម្រេចបាន​នូវ​ដំណោះស្រាយ​ដ៏​រឹងមាំ​របស់​បណ្ដា​ប្រទេស​ទាំង ១៩៥​។​ ​ក្នុងការ​ត្រៀម​រៀបចំ​សន្និសីទ​ស្តីពី​អាកាសធាតុ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស សហភាព​អឺរ៉ុប​បាន​កៀរគរ​បណ្ដាញ​ប្រតិភូ​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ស្ថានទូត​បណ្ដា​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​របស់ខ្លួន​នៅ​ទូទាំង​សកលលោក​ចំនួន​ប្រមាណ​ជា ៣០០០ ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ទាំងអស់គ្នា​។ តាមរយៈ​កិច្ចសន្ទនា​ជាមួយនឹង​បណ្ដា​ប្រទេស​ជា​ដៃគូ​របស់​យើង សាធារណជន​ទូទៅ សហគមន៍​អាជីវកម្ម និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល គឺ​ពិតជា​បាន​ជួយ​យើង​ឲ្យ​កសាង​សម្ព័ន្ធ​សកល​មួយ​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​។ នេះ​ជា​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ការទូត​របស់​អឺរ៉ុប​ដ៏​ពិសេស គឺថា​« យើង​រួបរួមគ្នា​ដើម្បី​ឧ​ត្ត​ម​ប្រយោជន៍​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ពិភពលោក​ទាំងមូល​»​។​ ​អំឡុងពេល​សន្និសីទ​នេះ អឺរ៉ុប​មាន​សំឡេង​ដ៏​រឹងមាំ​ក្នុងការ​សម្រេច​មហិច្ឆតា​នេះ​។ កិច្ចការ​ការទូត​ស្តីអំពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​របស់​យើង បាន​បង្កើត​បណ្ដាញ​សម្ព័ន្ធ​ជាមួយ​ក្រុម​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក ការី​ប៊ី​ន និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក (ACP) ទាំង ៧៩​រដ្ឋ ។ យើង​ធ្វើការ​ទាំង​ជាមួយ​តួអង្គ​សំខាន់ៗ និង​បណ្ដា​ប្រទេស​កំពុងអភិវឌ្ឍន៍​តូចៗ​ជាច្រើន ក្នុង​គោលបំណង​សម្រេច​មហិច្ឆតា​នេះ ក្នុង​កម្រិត​ខ្ពស់បំផុត​។ ពេលនេះ មហិច្ឆតា​ដ៏​ខ្ពស់​របស់​សម្ព័ន្ធ​ដែល​កំពុង​ល្បីល្បាញ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ ដើរតួនាទី​យ៉ាងសំខាន់​នាំមុខគេ​នៅក្នុង​សន្និសីទ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​។​ ​ហើយ​កិច្ចការ​របស់​យើង​កំពុងតែ​ដំណើរការ​ទៅមុខ​។ សន្និសីទ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​គឺ​គ្រាន់តែ​ជា​ចំណុច​ចាប់ផ្ដើម​ប៉ុណ្ណោះ​។ ការអភិវឌ្ឍ​បន្ថែម​ពីលើ​សម្ព័ន្ធភាព​ដ៏​ជោគជ័យ​ដែល​យើង​បាន​ដំណើរការ​ដើម្បី​ត្រៀមលក្ខណៈ​សម្រាប់ និង​ក្នុងអំឡុងពេល​សន្និសីទ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ ពិត​ជាមាន​សារសំខាន់​ណាស់​។ ពោលគឺ​យើង​នឹង​ត្រូវការ​ការជួយ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ដើម្បី​តាមដាន និង​ត្រួតពិនិត្យ​ដំណើរការ​ឆ្ពោះទៅរក​ការផ្លាស់ប្ដូរ​ថាមពល​ស្អាត​របស់​សកលលោក​។ នេះ​គឺជា​វិធី​តែមួយគត់​ដើម្បី​ទប់​ស្តា​ត់​ការឡើង​កម្ដៅ​ផែនដី​ឲ្យ​នៅ​កម្រិត​ក្រោម ២°C និង​កំណើន​សីតុណ្ហភាព​ត្រឹម​១,៥°C ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​សីតុណ្ហភាព​ផែនដី​បាន​កើន​ឡើងដល់​កម្រិត​មួយ​ដែល​ខ្ពស់បំផុត​។ ផលប៉ះពាល់​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​បន្ត​គំរាមកំហែង​ដល់​អាយុជីវិត និង​ធ្វើ​ឲ្យ​តំបន់​ទាំងមូល​គ្មាន​ស្ថិរភាព​ទៀតផង អាស្រ័យ​ហ​តុ​នេះ​ចាំបាច់​ត្រូវមាន​វិធាន​ការរួម​ទូទាំង​ពិភពលោក​ជា​ឲ្យ​ខាន​តែ​បាន​។​ ​ដំណើរ​ក្លាយជា​វាល​រហោស្ថាន និង​ភាពរាំងស្ងួត បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ចលនា​ចល័ត​មនុស្ស​ជាច្រើន មាន​ការរីក​រាលដាល​នូវ​ជំងឺ និង​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​វិវាទ​ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង​ធនធាន​។ ការប្រែប្រួល​ ​អាកាសធាតុ​បាន​ក្លាយជា​បញ្ហា​គោលនយោបាយ​បរទេស​រួចទៅហើយ ពោលគឺ​វា​បានធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្ដិសុខ​រប​ស់​យើង​គ្រប់គ្នា​នាពេល​ឥឡូវនេះ គឺ​មិនមែន​នាពេលខាងមុខ​ដែល​នៅ​ឆ្ងាយ​នោះឡើយ​។​ ​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​គំរាមកំហែង​ជាស​កល​នេះ ចាំបាច់​ត្រូវតែ​បន្ត​ជា​ចំណុច​ស្នូល​នៃ​វិធានការ​នៃ​ការងារ​ការបរទេសរ​បស់​អឺរ៉ុប ពោលគឺ​តាម​ការព្រមព្រៀង​របស់​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទាំង ២៨ ប្រទេស​។ ការដោះស្រាយ​ផលប៉ះពាល់​ផ្នែក​សន្ដិសុខ​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ដោយផ្ទាល់ និង​ដោយ​ប្រយោល គឺជា​ផ្នែក​ដ៏​មាន​សារសំខាន់​មួយ​នៃ​យុទ្ធសាស្ត្រ​សកល​ថ្មី ស្ដីពី​ការ​គោលនយោបាយ​ការបទេស និង​សន្ដិសុខ​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប ដែល​ត្រូវ​ដាក់ជូន​ក្រុមប្រឹក្សា​អឺរ៉ុប​នៅក្នុង​ខែមិថុនា​ខាងមុខនេះ​។​ ​នេះ​គឺជា​ការគំរាមកំហែង​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​មួយ ប៉ុន្តែ​យើង​មាន​មធ្យោបាយ​ជាច្រើន​ដែល​យើង​ត្រូវការ​រួចជាស្រេច ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ភាពផុយស្រួយ​នៃ​អាកាសធាតុ ក៏ដូចជា​ការទប់ស្កាត់​ ​ហានិភ័យ​ចំពោះ​បញ្ហា​សន្ដិភាព​ផងដែរ​។ ដៃគូ​របស់​យើង​នៅក្នុង​បណ្ដា​ប្រទេស G7 កំពុង​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ធ្វើ​ការងារ​ដើម្បី​កំណត់​តំបន់​ដែល​ត្រូវ​ចាត់វិធានការ​ឲ្យ​បានច្បាស់លាស់ ហើយ​ទោះបីជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ យុទ្ធសាស្ត្រ​ស្ដីពី​បញ្ហា​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ការអភិវឌ្ឍ ជំនួយ​មនុស្សធម៌ និង​ការកសាង​សន្ដិភាព ចាំបាច់​ត្រូវតែមាន​ការដាក់​រួមបញ្ចូល និង​ផ្តោត​សំខាន់​ទៅលើ​បញ្ហា​ទាំងនោះ​។ គោលនយោបាយ​ទាំងអស់​របស់​យើង​ចាំបាច់​ត្រូវ​សង្កេតមើល​បញ្ហា​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ដូចដែល​បានលើកឡើង​នៅក្នុង​របៀបវារៈ​ស្ដីពី​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​និរន្តរភាព ឆ្នាំ​២០៣០ របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។​ ​នៅពេល​ដែលមាន​ពេលវេលា​ខ្លី ហើយ​ធនធាន​ក៏មាន​កម្រិត​ទៀត​នោះ យើង​មិន​អាចធ្វើ​កិច្ចការ​ជាន់គ្នា និង​មិន​ស៊ីសង្វាក់​គ្នា​ឡើយ​។ កម្មវិធី​បន្ស៊ាំ​ទៅនឹង​អាកាសធាតុ​អាច​កំណត់ និង​ជំរុញ​អត្ថប្រយោជន៍​រួម និង​កិច្ចសហការ​រួមជាមួយ​វិស័យ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដូចជា​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម សុខភាព បរិស្ថាន និង​សន្ដិភាព​ផងដែរ​។​ ​ពេលនេះ រឿង​អាទិភាព​របស់​យើង​គឺ​ត្រូវ​ព្យាយាម​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​នូវ​ការធ្វើ​សច្ចាប័ន​ឲ្យ​បាន​ឆាប់រហ័ស ហើយ​ដាក់​ឲ្យ​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​។ ប្រការនេះ នឹង​ផ្ដល់​ជា​សញ្ញា​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ដល់​ពិភពលោក​ថា​៖ រដ្ឋាភិបាល​សហភាព​អឺរ៉ុប​ពិតជា​យកចិត្ត​ដាក់​យ៉ាងពិត​ប្រាកដ​ទៅលើ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ហើយ​យើង​នឹង​អនុវត្ត​នូវ​អ្វីដែល​បាន​ព្រមព្រៀងគ្នា​នៅក្នុង​ឯកសារ​លាយ​លក្ខ​អក្សរ​។​ ​ដោយសារ​ហេតុផល​ដូចគ្នានេះ យើង​មិនអាច​ខាត​ពេលវេលា​ក្នុងការ​អនុវត្ត​ផែនការ​សកម្មភាព​ស្ដីពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ ដែល​យើង​បានរៀបចំ​ឡើង​កាលពីមុន​សន្និសីទ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ឡើយ​។ យើង​នឹង​គាំទ្រ​ដៃគូ​របស់​យើង​ទូទាំង​ពិភពលោក នៅពេលដែល​បណ្ដា​ប្រទេស​ទាំង​នោះបាន​ត្រៀមខ្លួន​ក្នុងការ​អនុវត្ត ហើយ​យើង​នឹង​នៅតែ​បន្ត​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​តួអង្គ​ដែល​មិនមែនជា​រដ្ឋ​ដូចជា​អាជីវកម្ម ទីក្រុង និង​តួអង្គ​ផ្សេងៗ​ទៀត​។ គ្រប់ៗ​ត្រូវតែ​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើការ​ងារ​រប​ស់​ខ្លួន​ក្នុងការ​ចូលរួមចំណែក​ក្នុង​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ជា​សកល​រួមគ្នា​មុនៗ​នឹង​អ្វីៗ​កើតឡើង​។​ ​នេះ​គឺជា​ពេលដែល​ត្រូវ​ពុះពារ​ធ្វើ​កិច្ចការ​ដ៏​លំបាក ក្នុងការ​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​តាម​ខ្លឹមសារ​សន្និសីទ​​ទីក្រុង​ប៉ារីស​។ យើង​ចាំបាច់​ត្រូវតែមាន​មហិច្ឆតា​ដូចគ្នា និង​មាន​ទិសដៅ​រួមគ្នា​ដើម្បី​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​នូវ​ដំណោះស្រាយ​នេះ​។ សហភាព​អឺរ៉ុប​នឹង​នៅតែ​បន្ត​នាំមុខគេ ដូចដែល​យើង​ធ្លាប់​បានធ្វើ​កន្លងមក​ផងដែរ ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​នូវ​ភពផែនដី​មួយ​ដែល​កាន់តែ​មាន​ពណ៌​បៃតង និង​មាន​សុវត្ថិភាព​ជាង​មុន​៕​ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2227.txt
​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​ស៊ី​រី​បានស្នើ​ទៅកាន់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ឲ្យ​ផ្អាក​ដំណើរ​ការចរចា​សន្តិភាព​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ ដើម្បី​រង់ចាំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ដា​ម៉ាស់​បង្ហាញ​ពី​ការយកចិត្តទុកដាក់​លើ​ដំណើរការ​សន្តិភាព​ជាមុន​។ ការផ្អាក​នេះ ទំនងជា​សញ្ញា​នាំ​ដល់​ការដួលរលំ​ការចរចា​សន្តិភាព​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អង្គការសហប្រជាជាតិ សម្រាប់​បញ្ចប់សង្គ្រាម​ដែល​កើត​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១១​។​
​ការចរចា​សន្តិភាព​នៅ​ស៊ី​រី​បាន​ឈាន​មកដល់​ចំណុច​បរាជ័យ បន្ទាប់ពី​គណៈកម្មាធិការ​ចរចា​ជាន់ខ្ពស់ ដែលជា​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​នៅ​ស៊ី​រី ស្នើ​ផ្អាក​ការពិភាក្សា​ដែល​ធ្វើ​នៅ​ស្នាក់ការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ​។ ក្រុមប្រឆាំង​ចង់បាន​ភាពប្រាកដប្រជា​ពី​របប​លោក​ប្រធានាធិបតី បាស​សា អាល់​អាសាដ ចំពោះ​ការចរចា​សន្តិភាព និង​ការគោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​។ បើទោះបីជា​ប្រកាស​ផ្អាក​ចរចា​ក៏ដោយ ក្រុមប្រឆាំង​មិនបាន​ចាក​ចេញពី​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ​នោះទេ​។ ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែមេសា ក្រុមប្រឆាំង​និយាយថា ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល​លោក អាសាដ នៅតែ​បន្ត​រុលទៅមុខ ហើយ​នេះ​មានន័យថា បទ​ឈប់​បាញ់​គឺ​បរាជ័យ​ទៅហើយ និង​បានស្នើ​ឲ្យ​ពន្យារពេល​ការចរចា​។ ចំណែកឯ ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដែល​ចោទ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី​ថា​កំពុង​វាយលុក​ទីក្រុង Aleppo ក៏​បើក​យុទ្ធនាការ​មួយ​ប្រឆាំងនឹង​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ខេត្ត Latakia ដែល​ជាប់មាត់​សមុទ្រ​មេ​ឌី​ទែ​រ៉ា​នេ​ផងដែរ​។ ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ក្រុមប្រឆាំង​លោក Mohammad Alloush ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​Reuters ថា វា​គ្មាន​ផ្លូវ​ដែល​ក្រុមប្រឆាំង​វិល​រក​តុ​ចរចា​វិញ​នោះទេ នៅពេលដែល​សកម្មភាព​យោធា​នៅតែមាន ហើយ​វិបត្តិ​មនុស្សធម៌​នៅតែ​លំបាក​នោះ​។ លោក​ថា យើង​ចង់បាន​ការចរចា​ដែល​ពិតប្រាកដ មិនមែន​ក្លែងក្លាយ​នោះទេ​។ ការលើកឡើង​នេះ​ទំនងជា​ចង់​សំដៅ​ដល់​របប​លោក អាសាដ ដែល​យក​ការចរចា​ជា​លេស ដើម្បី​បន្ត​ប្រតិបត្តិការ​យោធា​របស់ខ្លួន​។​ ​យ៉ាងណាមិញ បេសកជន​ពិសេស​អង្គការសហប្រជាជាតិ​លោក Staffan de Mistura មិនបាន​មើលឃើញ​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​ក្រុមប្រឆាំង​នោះទេ​។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុម​របស់លោក​នឹង​បន្ត​ជួប​ជាមួយ​អ្នកចរចា​មកពី​ក្រុមប្រឆាំង ដរាបណា​ពួកគេ​មិនទាន់​ចាកចេញ​ពី​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ​នោះ​។ លោក de Mistura ក៏បាន​ទទួលស្គាល់​ដែរ​ថា អំពើហិង្សា​គឺជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ ជាពិសេស​នៅ​ជុំវិញ​ទីក្រុង​Aleppo ហើយ​លោក​អាច​នឹង​និយាយ​រឿងនេះ​ជាមួយ​ក្រុង​មូ​ស្គូ​និង​វ៉ាស៊ីនតោន ប្រសិន​ស្ថាន​ការ​នៅតែ​មិនទាន់​ល្អប្រសើរ​ទៀត​នោះ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ការចរចា​សន្តិភាព​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ​មាន​ទិសដៅ​បញ្ចប់សង្គ្រាម​រ៉ាំរ៉ៃ​រវាង​ភាគី​ជម្លោះ​នៅ​ស៊ី​រី ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ច្រើនជាង​ពីរ​សែន​នាក់​បាត់​បង់ជីវិត និង​រាប់លាន​នាក់​ទៀត​ក្លាយជា​ជនភៀសខ្លួន​។ ជម្លោះ​នេះ ក៏​ជួយ​ដល់​ការពង្រីក​ឥទ្ធិពល​របស់​ក្រុម​ជ្រុលនិយម​រដ្ឋ​ឥស្លាម ដែល​កំពុង​អុកឡុក​ទឹកដី​មួយ​ធំរ​រវាង​ស៊ី​រី​និង​អ៊ីរ៉ាក់ ហើយ​ថែមទាំង​ទាក់ទាញ​មហាអំណាច​មួយចំនួន​ចូលមក​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នេះ​ផងដែរ​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ការចរចា​នេះ​ហាក់​មិនបាន​លទ្ធផល​ជាទី​គាប់ចិត្ត​ទេ ដ្បិត​ភាគី​ជម្លោះ​ទាំងអស់​មាន​ជំហរ​ផ្សេងគ្នា និង​មាន​មហាអំណាច​ជួយ​ពីក្រោយ​ដូចគ្នា​។ ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​ទទួល​ជំនួយ​ពី​លោកខាងលិច សម្រាប់​ប្រយុទ្ធ​នឹង​របប​លោក អាសាដ ខណៈដែល​ប្រធានាធិបតី អាសាដ មាន​រុស្សី​ជួយ​ពីក្រោយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​អាច​ដណ្ដើម​កាន់កាប់​ទឹកដី​ពី​ក្រុមប្រឆាំង​មក​គ្រប់គ្រង​វិញ​ជា​បន្តបន្ទាប់​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2228.txt
​ក្នុង​កម្មវិធី​ខួប​រំលឹក​ជ័យជម្នះ​របស់​ម៉ិចស៊ីកូ លើ​កងទ័ព​បារាំង «Cinco de Mayo» នា​ថ្ងៃ ៥​ឧសភា​កន្លងទៅ អ្នកគាំទ្រ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាននាំគ្នា​ស្រែក​បន្ទរ​ច្រើនដង​សុំ​ឲ្យ​លោក​ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី ៤​ឆ្នាំ​ទៀត​។ លោក អូ​បា​ម៉ា ឆ្លើយតប​វិញ​ភ្លាមៗ​បែប​កំប្លែង​ថា​ «​ក្រៅពី​ការហាមឃាត់​ដែលមាន​កំណត់​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អាមេរិក ភរិយា​លោក លោកស្រី Michelle ក៏​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​ធ្វើ​ប្រធានាធិបតី​បន្តទៀត​ដែរ​។
«​បួន​ឆ្នាំ​ទៀតៗ​» ជា​សំឡេង​របស់​ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែល​ស្រែក​ឡើង​ព្រម​គ្នា​ពេលដែល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ត្រៀម​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ក្នុង​ពី​ធី​បុណ្យ​រំលឹក​ខួប​នៃ​ជ័យជម្នះ​របស់​ម៉ិច​ស៊ី​កូ​លើ​ទាហាន​បារាំង​« Cinco de Mayo» ដែល​គេ​ប្រារព្ធ​ឡើង​រាល់ថ្ងៃ ៥​ឧសភា​។ ​ខណៈ​ត្រៀម​ចាប់ផ្តើម​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ទៅហើយនោះ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ឆ្លើយតប​សំឡេង​បន្ទរ​ត​គ្នា​នោះ​ថា​៖ «​ទេៗ ខ្ញុំ​មិនអាច​ទេ​។ និយាយ​ទៅ ក្រៅពី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ភរិយា​ខ្ញុំ Michelle ក៏​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ទៀត​ដែរ​»​។​ ក្រោយ​លោក​អូ​បា​ម៉ា ឆ្លើយតប​បែប​កំប្លែង​បែបនេះ ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​លោក អូ​បា​ម៉ា និង​អ្នកមាន​វត្តមាន​ក្នុង​សាលសន្និសីទ​ក៏​ចាប់ផ្តើម​ហ៊ោ​ក​ញ្ជៀ​វឡើង​និង​សើច​ផងដែរ​។​ ​កាល​ដើមឆ្នាំ ២០១៦​នេះ ក្នុងពេល​ថ្លែង​សុន្ទរ​ថា​ប្រចាំឆ្នាំ​នៅ Nebraska របស់​ប្រធានាធិបតី គេ​ក៏​សង្កេតឃើញ​មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​នាក់​ស្រែក​បន្ទោរ​ព្រមៗ​គ្នា​ដោយ​ស្នើ​ឲ្យ​លោក អូ​បា​ម៉ា បន្ត​កាន់តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​សម្រាប់​ពេល ៤​ឆ្នាំ​ទៀត​ដែរ​។ តែ​លោក អូ​បា​ម៉ា ក៏​ឆ្លៀត​ឆ្លើយតប​ស្រដៀង​គ្នា​ថា លោក​មិនអាច​ធ្វើទៅបាន​ដោយសារ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយ​លោក​រឹតតែ​មិន​ធ្វើទៅ​រូួច​ទៀត​ព្រោះ​ភរិយា​លោក​អាច​នឹង​សម្លាប់​លោកផង។ ​លោក អូ​បា​ម៉ា ​ជា​ប្រ​ធានា​ធិប​តី​ទី ៤៤ របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយ​លោក​ក៏​ជា​ប្រធានាធិបតី​ស្បែក​ខ្មៅ​ដំបូង​បំផុត​ដែរ​។ ថ្វីបើ​មានការ​រិះគន់​លោក​ពី​សំណាក់​ក្រុម​អ្នក​សាធារណរដ្ឋច្រើន​ក្តី លោក​បាន​ប្រឹងប្រែង​ដឹកនាំ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក្នុងពេលដែល​ពិភពលោក​ធ្លាក់​ក្នុង​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​សកល ហើយ​លោក​ក៏បាន​ដាក់ចេញ​គោលនយោបាយ​ច្រើន​ដែល​ជួយ​ប្រជាជន​វណ្ណៈ​កណ្តាល​និង​វណ្ណៈ​ទាប​នៅ​អាមេរិក​។ ហើយ​រឿង​ពិសេស​ពីរ​ដែល​លោក អូ​បា​ម៉ា សម្រេចបាន តែ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​មុនៗ​ធ្វើ​មិនបាន​គឺ​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​គុយបា និង​សម្រេច​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​។ ​ ​សូមបញ្ជាក់​បន្តិច​ដែរ​ថា នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រធានាធិបតី​អាច​ឈរឈ្មោះ​បាន​ត្រឹម​ពីរ​អាណត្តិ​ប៉ុណ្ណោះ​ទោះបីជា​លោក​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​ខ្ពស់​ប៉ុណ្ណា​ក៏ដោយ​។ ហើយ​ការកំណត់​អាណត្តិ​ត្រឹមតែ​ពីរ​អាណត្តិ​នេះ​ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​ក្នុង​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អាមេរិក​លើក​ទី ២២ នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥១​។ ការរៀបចំ​បែបនេះ​គឺ​ដើម្បី​ធានាថា គ្មាន​អ្នក​ន​យោ​យ​បាយ​ណា​ម្នាក់​អាច​កាន់តំណែង​ប្រធានាធិបតី​លើសពី ៨​ឆ្នាំ ពោលគឺ​ពីរ​អាណត្តិ ហើយ​វា​ក៏​អាច​ធានាថា​វា​គ្មាន​ការរំលោភ​អំណាច និង​បង្ក​មហន្តរាយ​ដល់​ប្រជាធិបតេយ្យ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2229.txt
​បេក្ខជន​នាំមុខ​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន (Hillary Clinton) បាន​ផ្តួល​គូប្រជែង​លោកស្រី លោក ប៊ែ​នី សេន​ដឺ (Bernie Sanders) ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី ១៩ មេសា ម្សិលមិញ​នៅ​ញូវយ៉ក​។ ចំណែក​ក្នុង​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ (Donald Trump) នៅតែ​អាច​ដណ្តើមយក​ជ័យជម្នះ​បាន​ទៀត​។
​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានទទួល​ជ័យជម្នះ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​នៅ ញូវយ៉ក​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី ១៩ មេសា​ម្សិលមិញ​នេះ​។ លោកស្រី​បានទទួល​សំឡេងគាំទ្រ​រហូតដល់ ៥៧.៦​ភាគរយ ខណៈដែល​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​រដ្ឋ Vermont​លោក ប៊ែ​នី សេន​ដឺ​បានទទួល ៤២.៧​ភារ​គរ​យ​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​គេ​វាយតម្លៃ​ជាមុន​ហើយ​ថា លោកស្រី​គ្លី​ន​តុ​ន មានលទ្ធភាព​ក្នុងការ​ទទួលជោគជ័យ​នៅ​ញូវយ៉ក ដែល​ប្រជាជន​ភាគច្រើន​គាំទ្រ​លោកស្រីស្រាប់​។ ក្រោយពេល​ប្រកាស​ពី​ជ័យជម្នះ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បាន​ថ្លែងអំណរគុណ​ដល់​ប្រជាជន​ញូវយ៉ក​ផងដែរ​ចំពោះ​ការគាំទ្រ​លោកស្រី​។ លោកស្រី​ថា​៖« អរគុណ​អ្នក ញូវយ៉ក​។ អ្នកផ្តល់​ការជឿជាក់​របស់​អ្នក​មកដល់​ខ្ញុំ​កាលពី ១៦​ឆ្នាំមុន ហើយ​អ្នកធ្វើ​វា​ម្តងទៀត​នៅ​យប់​នេះ​ម្តងទៀត​។ ខ្ញុំ​នឹងមិន​បញ្ចប់​ការប្រឹងប្រែង​ធ្វើ​គ្រប់យ៉ាងដើម្បី​អ្នក​ឡើយ​»​។ ​ដើម្បី​ឈ្នះ​ការតែងតាំង​ពី​បក្ស បេ​ក្ខ​ជ​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​រក​តំណាង​របស់ខ្លួន​ឲ្យ​បាន ២៣៨៣ ហើយ​នៅពេលនេះ​តំណាង​ដែល​នៅសល់​សម្រាប់​ការ​ប្រជែង​គ្នា​រវាង​លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន និង​លោក សេន​ដឺ​មាន​ត្រឹម ១៦៩២​នាក់​។ បច្ចុប្បន្ន​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានទទួល​អ្នកតំណាង​សរុប​ចំនួន ១៨៩៣​នាក់ រួចទៅហើយ ក្នុងចំណោម​នោះ​មាន​អ្នកតំណាង​ពិសេស (Super Delegate) ដែល​ប្រកាស​គាំទ្រ​លោកស្រី ចំនួន ៤៦៩​នាក់​។​ ​លោក សេន​ដឺ ទើប​ទទួលបាន​អ្នកតំណាង​ចំនួន ១១៨០​នាក់ នៅឡើយ​។ នេះ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញថា ជ័យជម្នះ​ជាថ្មី​នេះ ផ្តល់​ក្តីសង្ឃឹម​ច្រើន​សម្រាប់​លោកស្រី​ក្នុង​ការទទួល​បានការ​តែង​តាំងពី​បក្ស​នៅក្នុង​ខែកក្កដា​ខាងមុខ​ដែរ​។ ​ចំណែក​នៅក្នុង​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ឯណោះ​វិញ សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នៅតែមាន​លទ្ធភាព​ដណ្តើម​ជ័យជម្នះ​ជាថ្មីទៀត​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ក្នុង​បក្ស​នៅ ញូវយ៉ក​។ សេដ្ឋី​រូបនេះ​អា​ចរក​សំឡេង​គាំទ្រ​បាន​រហូតដល់ ៦០ ភាគរយ ខណៈដែល​លោក ច​ន ខា​សិ​ក (John Kasich) បាន​ត្រឹម ២៥.២ ហើយ​ចុងក្រោយ​លោក ថេត គ្រុស (Ted Cruz) បាន​សំឡេង ១៤.៨​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ យោងតាម​ភាគរយ​នៃ​សំឡេងគាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានទទួល​តំណាង​ចំនួន ៨៩ ក្នុងចំណោម​អ្នកតំណាង​នៅ​ញូវយ៉ក​ចំនួន ៩៥​នោះ​។ ​សូម​ពន្យល់​បន្តិច​ដែរ​ថា ដើម្បី​ទទួល​ការតែងតាំង​ពី​បក្ស​សម្រាប់ បេក្ខជន​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ចាំបាច់​ត្រូវ​រក​ឲ្យ​បាន​តំណាង​សរុប​ចំនួន ១២៣៧ ។ បច្ចុប្បន្ន​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ រកបាន​ចំនួន ៨៤៥ លោក ថេត គ្រុស រកបាន​៥៥៩ និង​ចុងក្រោយ​លោក ច​ន ខា​សិ​ក រកបាន​ចំនួន​១៤៧ ។ ចំនួន​អ្នកតំណាង​នៅ​សេសសល់​សម្រាប់​បេក្ខជន​ទាំងបី​ប្រជែង​គ្នា​ដណ្តើមយក​នោះ​មាន​ត្រឹម ៧៣៤ ប៉ុណ្ណោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_223.txt
ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក ​យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា បានព្រមព្រៀងជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្រ្ត ដោយផ្ដោតលើឧស្សាហកម្មសព្វាវុធ។ មេដឹកនាំទាំងពីរ បានជជែកពីវិស័យពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងក្ដីបារម្ភលើកូរ៉េខាងជើង។
ក្នុងជំនួបទ្វេភាគី នៅទីក្រុងសេអ៊ូល មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងលោក យូន សុកយ៉ល និងមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងឧស្សាហកម្មសព្វាវុធ ដោយផ្ដោតលើកិច្ចការពារជាតិ។ ទាំងលោក យូន និងលោក អាន់វ៉ា បានសង្កត់ធ្ងន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឧស្សាហកម្មអាវុធ ដែលជាតំណាងនៃការជឿជាក់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំងពីរ ក្រោមមិត្តភាពយុទ្ធសាស្ត្រ។ មេដឹកនាំទាំងពីរ បានយល់ព្រមលើកិច្ចសហការស្រាវជ្រាវអភិវឌ្ឍ និងបច្ចេកវិទ្យាអាវុធ។ បើតាមការិយាល័យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ក្រុងសេអ៊ូល បានទទួលការចាប់អារម្មណ៍លើគម្រោងផ្លាស់ប្ដូរយន្តហោះចម្បាំងរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ពីភាគីម៉ាឡេស៊ី បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងទិញយន្តហោះច្បាំងកាលពីឆ្នាំ២០២៣។ រោងចក្រឧស្សាហកម្មអវកាសកូរ៉េ(KAI) កំពុងត្រៀមព្រមព្រៀងលើគម្រោងដើម្បីលក់យន្តហោះចម្បាំងទៅម៉ាឡេស៊ីបន្ថែម។ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ KAI បានចុះហត្ថលេខាផ្គត់ផ្គង់យន្តហោះចម្បាំង FA-50 ១៨គ្រឿង ទៅម៉ាឡេស៊ី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។ បន្ថែមពីនេះ ម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នា ក្នុងគោលដៅចូលរួមកិច្ចសហការលើច្រវ៉ាក់ចែកចាយធនធានរ៉ែសំខាន់ៗ បច្ចេកវិទ្យាស្រូបនិងផ្ទុកឧស្ម័នកាបូន គម្រោងកាត់បន្ថយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងវិស័យទេសចរណ៍។ ដោយភ្ជាប់ជាមួយបញ្ហាសន្តិសុខផង មេដឹកនាំទាំងពីរ បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភលើកិច្ចសហការផ្នែកយោធាដ៏ស្អិតរមួតរវាងរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង។ បើយោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ប្រទេសទាំងពីរនេះ បានថ្កោលទោសលើការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាង។ លោក អាន់វ៉ា បានប្រកាសគាំទ្រលើចក្ខុវិស័យរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង លើជំហរនៃសេរីភាព និងការបង្រួបបង្រួមឧបទ្វីបកូរ៉េ ផងដែរ។ គួរឱ្យដឹងថា កូរ៉េខាងជើង តែងតែប្រឆាំងលើផែនការបង្រួបបង្រួមកូរ៉េទាំងពីរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2230.txt
​សភាជាតិ​ឡាវ នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែមេសា​កន្លងទៅ បានប្រកាស​ក្បាលម៉ាស៊ីន​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​សម្រាប់​អាណត្តិ​ទី​៨​ដែល​ក្នុងនោះ​លោក​អគ្គលេខាធិការ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ឡាវ Bounnhang Vorachit បាន​កាន់តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ខណៈ​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​លោក Thongloun Sisoulith ឡើងកាន់តំណែង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​។ ហើយ​ប្រាកដ​ណាស់​សម្រាប់​ប្រទេស​ដែល​អនុវត្ត​បក្ស​តែមួយ នឹង​នៅតែ​បន្ត គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ដដែល​។
​តែ​អ្វីដែល​គួរកត់សម្គាល់​នោះ ការចាប់ផ្តើម​នៃ​ដំណើរការ​ក្បាលម៉ាស៊ីន​ថ្មី​របស់​ឡាវ​នេះ បានកើត​ឡើង​ស្រប​ជាមួយនឹង​សំណុំរឿង​ចាស់​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​របស់​អាស៊ាន​កំពុងតែ​ប្រទាញប្រទង់ និង​វិ​វត្ត​ទៅរក​ដំណាក់​មួយ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ​។ សំណុំរឿង​នោះ គឺ «​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​»​។ នេះ មានន័យថា មេដឹកនាំ​ថ្មី​ឡាវ នឹងត្រូវ​ទទួលបន្ទុក​មួយ​ដ៏​សំខាន់​ក្នុងនាម​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ដែល​មន​តួនាទី​សម្របសម្រួល និង​ធានា​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​ភាពជា​ផ្លែផ្កា​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​។ ​សកម្មភាព​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​ចិន ធ្វើ​ឲ្យ​ឡាវ​កាន់តែ​ពិបាក​ក្នុង​ការដឹកនាំ​? ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​បី​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​រួមមាន​កម្ពុជា ព្រុយ​ណេ និង​ឡាវ​របស់​ប្រមុខ​ការទូត​ចិន លោក វ៉ាង យី បានបង្ហាញ​សញ្ញា​មួយ​ពី​ការស្វែងរក​ការគាំទ្រ​ពី​បណ្តា​សមាជិក​អាស៊ាន​លើ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ហើយ វា អាច​នឹង​ក្លាយជា​ក្តី​បារ​ម្មណ៍​ថ្មី​មួយ​ប្រសិន បើ​រាល់​ភាគី​ផ្សេងទៀត​ដែលជា​ភាគី​ទាមទារ​ក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​និង​មិនមែនជា​ភាគី​ជា​ជម្លោះ​ដែលជា​សមាជិក​អាស៊ាន​មាន​គោលជំហរ​ផ្សេង​ដែល​អាច​ឲ្យ​អាស៊ាន ពិបាក​ក្នុងការ​សម្រេចបាន​លទ្ធ​ផល​ជា​ឯក​ច្ឆ័​ន​។ ​តាម​សេចក្តីប្រកាស​របស់លោក​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ចិន​វ៉ាង យី ក្នុង​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍​ប្រទេស​ឡាវ ប្រទេស​បួន រួមមាន​ចិន កម្ពុជា ព្រុយ​ណេ និង​ឡាវ បាន​ព្រមព្រៀង​ជា​ឯក​ច្ឆ័​ន​លើ​គោលការណ៍​បួន​ចំណុច​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ទី​១ បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង មិនមែនជា​បញ្ហា​រវាង​ចិន និង​អាស៊ាន ហើយ​បញ្ហា​នោះ មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​ទំនាក់ទំនង​ចិន​និង​អាស៊ាន​នោះទេ​។ ទី​២ ប្រទេស​ទាំងអស់​មាន​សិទ្ធិ​ឯករាជ្យ​ក្នុងការ​ជ្រើសរើស​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយយោង​តាមច្បាប់​អន្តរជាតិ​។ ការបង្ខំ​ឲ្យ​ទទួល​វិធានការ​ឯកតោភាគី មិន​ត្រឹមត្រូវ​នោះទេ​។ ទី​៣ រដ្ឋ​ភាគី​ទាំង​បួន គាំទ្រ​ឲ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នៃ​ជម្លោះ គួរតែ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​សិទ្ធិ​អធិបតេយ្យ និង​ដែនសមុទ្រ និង​បញ្ហា​តាមរយៈ​កិច្ចសន្ទនា និង​ការពិគ្រោះ​យោបល់ ដោយ​យោងតាម​ប្រការ​៥​នៃ​សេចក្តីប្រកាស​ស្តី​ភាគី​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ទី​បួន ចិន និង​អាស៊ាន មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការរក្សា​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​រួមគ្នា​ក្នុង សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ហើយ ភាគី​ខាងក្រៅ គួរតែមាន​តួនាទី​ស​ស្ថាបនា​ជាជាង​ការប្រឆាំង​។ ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​ដែល​រដ្ឋ​ទាមទារ​អាស៊ាន​រួមមាន​ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន​។ ​អ្វីដែល​គេ​ចាប់អារម្មណ៍​នោះ ក្នុងចំណោម​គោលការណ៍​ទាំង​បួន គឺ​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​គោលជំហរ​របស់​ចិន ដែល​បានលើកឡើង​កន្លងមក​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ជាមួយនឹង​អាស៊ាន​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្ប​ង​។ ជាពិសេស​នោះ គោលការណ៍​ទី​២​ដែល​បានបញ្ជាក់​ពី​ការស្វែងរក​ដំណោះ​ដោយ​ឯកតោភាគី មានន័យថា​ស្មើនឹង​ការគាំទ្រ​ចិន​ប្រឆាំងនឹង​ហ្វីលីពីន​។ ចិន ធ្លាប់បាន​ចោទ​ហ្វីលីពីន​ថា​បំពាន​នឹង​ប្រការ​៥​នៃ សេចក្តីប្រកាស​ស្តីពី​ភាគី​នៃ​ក្រម​ប្រតិបត្តិការ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដ្បិត​ហ្វីលីពីន បាន​បង្កើត​ម​ជ្ឈ​ត្ត​ការ​អន្តរជាតិ​ដោយ​ប្តឹង​ចិន​ថា បាន​បំពាន​ដែន​អធិបតេយ្យ​ខ្លួន​ក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​។​ ​ជុំវិញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​ចិន និង​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំងបី​នេះដែរ ក៏​ទទួលរង​ការរិះគន់​ពី​អតីត​អគ្គលេខា ធិ​ការ​អាស៊ាន​ជនជាតិ​សិង្ហ​បុរី​ផងដែរ​។ ក្នុងនោះ លោក Ong Keng Yong បាន​មើលឃើញថា គោលជំហរ​របស់​កម្ពុ​ជា និង​ឡាវ ស្មើនឹង​ការជ្រៀតជ្រែក​នឹង​កិច្ចការ​របស់​អាស៊ាន​។ អតីត​អគ្គលេខាធិការ​រូបនោះ ក៏បាន​អះអាង​ដែរ​ថា វា​គឺជា​រឿង​ដ៏​គួរ​ភ្ញាក់ផ្អើល ព្រោះតែ​កម្ពុជា និង​ឡាវ មិនមែនជា​ភាគី​ទាមទារ​នៅក្នុង​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផង ហើយ​បែរជា​មក​និយាយ​ពី​តួនាទី​របស់​អាស៊ាន​។ ​កិច្ចប្រជុំ​អាស៊ាន​ឆ្នាំ​២០១២​ជា​មេរៀន​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​ឡាវ​? ​បើទោះបីជា​រដ្ឋាភិបាល​ក​ម្ពុ​ជា បាន​ពន្យល់ និង​អះអាង​ជាច្រើនលើក​ច្រើនសារ​ពី​ការមិនអាច​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួម​ក្រោយពេល​បញ្ចប់​កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ក្នុងពេលដែល​កម្ពុជា ធ្វើជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ឆ្នាំ​២០១២​ក៏ដោយ សហគមន៍​អន្តរជាតិ​នៅតែ​បន្ត​បន្ទោស​កម្ពុជា​។ ការបន្ទោស​នោះ ដោយ​អះអាងថា ដោយសារ​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធ​រវាង​កម្ពុជា និង​ចិន ទើប​ធ្វើ​ឲ្យ​មានទំនាស់​ជាមួយនឹង​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​អាស៊ាន​ដែល​ភាគី​នៃ​ជម្លោះ​។ ក្នុងពេលនោះ មាន​ភាពចម្រូងចម្រាស​ជាមួយនឹង​ហ្វីលីពីន និង វៀតណាម​ដែល​កំពុងតែ​ត្រូវបាន​ជ្រោមជ្រែង​ពីក្រោយ​ដោយ​អាមេរិក ដែល​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញថា​ជា​ភាគី​ទាមទារ​ដែលមាន​ភាព​អង់អាច​ក្នុងការ​ប្រឈម​ជាមួយ​ចិន​។ ​តិច ឬ​ច្រើន ការតាមដាន និង​ការរិះគន់ បាននិងកំពុង​តែ​ចាប់ផ្តើម​ហើយ​។ ដើម្បី​ធានា​ចៀស​ឲ្យ​ផុតពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជាន់​ដាន​ក្នុង​ស្ថាប័ន​អាស៊ាន និង​ការបែងចែក​ក្នុង​ស្ថាប័ន​អាស៊ាន​ផងដែរ​នោះ មេដឹកនាំ​ថ្មី​ឡាវ គួរ​ធានា​ពី​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ឲ្យ​មាន​ភាព​អ​ព្យា​ក្រឹត្យ និង​មិន​លម្អៀង​ទៅ​ប្រទេស​ណាមួយ​នោះទេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2231.txt
​ខណៈដែល​ណា​តូ​ប្រកាស​ផែនការ​ពង្រាយ​ទ័ព​នៅ​តំបន់​អឺរ៉ុប​ខាងកើត និង​តំបន់​បាល់​ទិ​ក រុស្សី​បាន​ឆ្លើយតប​វិញ​ថា ខ្លួន​នឹង​ចាត់វិធានការ​ចាំបាច់​ដើម្បី​ទប់​ទល់នឹង​ការពង្រាយ​នេះ ជាមួយ​ការបង្កើត​អង្គភាព​យោធា​ថ្មី​មួយចំនួន​។ សម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ មាន​គម្រោង​ពង្រាយ​កងទ័ព​ប្រមាណ​បួន​ពាន់​នាក់​នៅ​តំបន់​ព្រំដែន​ខាងលិច និង​ខាងត្បូង សម្រាប់​ការពារ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដែល​ជាប់​នឹង​រុស្សី​។​
​មន្ត្រី​ក្រសួងការបរទេស​រុស្សី​លោក Andrei Kelin និយាយ​នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែមេសា​ថា រុស្សី​នឹង​ឆ្លើយតប​នឹង​ផែនការ​របស់​បក្សសម្ព័ន្ធ​ណា​តូ​លើ​ការពង្រាយ​កងកម្លាំង​ចំនួន​បួន​វរ​សេនា​តូច នៅតាម​ព្រំដែន​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ និង​ប្រទេស​តំបន់​បាល់​ទិ​ក​។ រុស្សី​ចាត់ទុក​ផែនការ​ពង្រាយ​នេះ ជា​ប្រភព​នៃ​ការព្រួយបារម្ភ​របស់​ក្រុង​មូ​ស្គូ ហើយ​រុស្សី នឹង​ចាត់វិធានការ​វាយបក​វិញ​ផងដែរ​។​ ​ការលើកឡើង​របស់​ម​ន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​រុស្សី គឺ​ឆ្លើយតប​នឹង​ផែនការ​ថ្មី​របស់​អាមេរិក និង​ណា​តូ​ដែល​ចង់​ពង្រឹងកម្លាំង​របស់ខ្លួន​នៅ​តំបន់​ខាងកើត​។ នៅ​ថ្ងៃទី​២ ខែមេសា រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​អាមេរិក​លោក Ash Carter ប្រកាសថា ណា​តូ​កំពុងតែ​ថ្លឹងថ្លែង​ផ្លាស់ប្ដូរ​កងឯកភាព​ទ័ព​ចំនួន​បួន នៅតាម​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត ខណៈដែល​ការតានតឹង​កើនឡើង​ក្នុង​តំបន់​នេះ​។ ​ចំណែក​មេបញ្ជាការ​ថ្មី​របស់​កងទ័ព​ណា​តូ​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Curtis Scaparrotti ក៏​បញ្ជាក់​ជំហរ​របស់លោក​ក្នុងការ​ពង្រឹងសមត្ថភាព​របស់ខ្លួន ប្រឆាំងនឹង​រុស្សី​។ និយាយ​ក្នុង​ពិធី​ទទួល​តំណែង នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែមេសា លោក Scaparrotti និយាយថា ណា​តូ​ពិចារណា​ថា គួរតែ​ផ្ដល់​អាវុធ​ឲ្យ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ឬទេ ស្រប​ពេលដែល​កងកម្លាំង​អ៊ុយ​ក្រែ​ន កំពុង​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​រុស្សី​។ ​ឆ្លើយតប​នឹង​រឿង​ពង្រាយ​ទ័ព​របស់​ណា​តូ​នៅ​តំបន់​អឺរ៉ុប​ខាងកើត លោក Kelin ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​Interfax ថា នេះ​ជា​ជំហាន​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់ ហើយ​វា​នឹងរង​ការឆ្លើយតប​មួយ​មិន​ខាន​។ កាលពី​ខែមករា​កន្លងទៅ រុស្សី​ប្រកាសថា ខ្លួន​នឹង​បង្កើត​កងឯកភាព​ថ្មី​ចំនួន​បី និង​យក​កងវរសេនាធំ​មី​ស៊ី​ល​នុយក្លេអ៊ែរ​យុទ្ធសាស្ត្រ ថ្មី​ចំនួន​៥​មកប្រើប្រាស់​ផងដែរ​។ ​ជាមួយគ្នានេះ នៅ​ថ្ងៃទី​៣ ខែមេសា រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​រុស្សី​លោក Sergei Shoigu និយាយថា កងឯកភាព​ថ្មី នឹងត្រូវ​បង្កើត​នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំនេះ ដោយ​លោក​សង្កត់ធ្ងន់ថា បង្កើតឡើង​ដើម្បី​តបត​នឹង​អ្វីដែល​ក្រុង​មូ​ស្គូ​យល់ថា ជាការ​កើន​កម្លាំង​របស់​ណា​តូ​។ បើតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​របស់​រុស្សី អង្គភាព​នីមួយៗ​ដែល​ត្រូវបង្កើត មាន​កងទ័ព​ប្រមាណ​១​ម៉ឺន​នាក់​។ ​សូម​រម្លឹកថា ការភ្ជាប់​តំបន់​គ្រី​មេ​ចូល​ទឹកដី​រុស្សី​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤ បង្ក​ជាការ​តានតឹង​យ៉ាងខ្លាំង​រវាង​ណា​តូ និង​រុស្សី​។ ប្រទេស​អឺរ៉ុប​ខាងកើត និង​បាល់​ទិ​ក ដូច​ជាលី​ទុយ​អា​នី អេ​ស្តូ​នី និង​ឡា​ត់​វី ស្នើ​ឲ្យ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ណា​តូ​ចូល​អន្តរាគមន៍​លើ​ទឹកដី​របស់ខ្លួន សម្រាប់​ទប់ទល់​រុស្សី​។ ការពង្រីក​ឥទ្ធិពល​នេះហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​រុស្សី​មិន​សប្បាយចិត្ត​នោះទេ ជាពិសេស​នៅពេលដែល​ណា​តូ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា នៅក្បែរ​ព្រំដែន​របស់ខ្លួន​ទៀត​នោះ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2232.txt
រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​បាន​ត្រៀម​ថវិកា ៤.៥ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ សម្រាប់​ជួសជុល​ និង​ស្តារឡើងវិញ​ នូវ​តំបន់​ដែល​ខូចខាត​ដោយសារ​គ្រោះមហន្តរាយ​រញ្ជួយ​ដី​កម្រិត ៧.៣​រ៉ិ​ច​ទ័​រ កាលពី​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​មុន​។ គ្រោះមហន្តរាយ​នេះ ​បានសម្លាប់​មនុស្ស​មនុស្ស​ជិត ៥០​នាក់ និង​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ ជាពិសេស​ហេ​រដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ​អស់យ៉ាង​ច្រើន​។​
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​តូ​ក្យូ​ង ​កំពុង​ត្រៀម​ថវិកា​បន្ថែម​ដែលមាន​ទំហំ​ច្រើនជាង ៤.៥​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ ដើម្បី​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​កសាង ​និង​ស្តារឡើងវិញ​នូវ​តំបន់​ដែល​រង​ការវាយប្រហារ​ដោយ​គ្រោះមហន្តរាយ​រញ្ជួយ​ដី​ ស្ថិតនៅ​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេស​។ គ្រោះមហន្តរាយ​នេះ​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​មិន​ធ្លាប់មាន ​រាប់​ចាប់ពី​ឆ្នាំ ២០១១ នៅពេលដែល​ជ​ប៉ុន ​ជួប​ប្រឈម​រលក​យក្ស​ស៊ូណាមិ​។ ​បើ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ស៊ីន​ហ្សូ អា​បេ​ បានដាក់​បទបញ្ជា​ឲ្យ​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​ រៀបចំ​ឯកសារ​នៃ​ការត្រៀម​កញ្ចប់​ថវិកា​ប​ន្ថែ​ម ​ដើម្បី​ផ្តល់​ដល់​គម្រោង​សាងសង់​ឡើងវិញ​ ទីតាំង​ខូចខាត​នោះ​ តាំងពី​ថ្ងៃអាទិត្យ​ទី ២៤ ខែមេសា​កន្លងមក​​។ ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ស៊ីន​ហ្សូ អា​បេ​ រំពឹងថាកញ្ចប់​ថវិកា​នេះ​នឹងត្រូវ​គណរដ្ឋមន្ត្រី​សម្រេច​ជា​ផ្លូវការ​ នៅ​ថ្ងៃ ១៣​ឧសភា​ខាងមុខ ហើយនឹង​ត្រូវ​អនុវត្តន៍​នៅ​ថ្ងៃ ១​មិថុនា ពោលគឺ​មុន​ចប់​នីតិកាល​នៃ​សភា​បច្ចុប្បន្ន​។​ ​បើតាម​ការ​ឲ្យ​ដឹង​របស់លោក អា​បេ កញ្ចប់​ថវិកា​បន្ថែម​នេះ​ នឹង​រួម​បញ្ជូន​ទាំង​ជំនួយ​សម្រាប់​ការសាងសង់លំនៅដ្ឋាន ជំរុញ​ការ​ស្តារឡើងវិញ​នូវ​ជំនួញ​នានា កសាង​ក៏ដូចជា​ស្តារ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ឡើងវិញ​ផងដែរ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ​ថវិកាខាងលើនេះ ជា​ថវិកា​ដែល​ត្រៀម​ទុក​បន្ថែម​ប៉ុណ្ណោះ តែ​ការចំណាយ​ប៉ុន្មាន​ពិតប្រាកដ ​សម្រាប់​ស្តារឡើងវិញ​រាល់​ការខូចខាត​នោះ​ មិនទាន់​ត្រូវបាន​គេ​កំណត់​ជាក់លាក់​ឡើយ​។ ​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន រដ្ឋមន្ត្រី​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជប៉ុន​លោក Taro Aso បាន​អះអាងថា ទំហំ​នៃ​ថវិកា​សម្រាប់​ការប្រើប្រាស់​នោះ​ មិនទាន់​ត្រូវបាន​សម្រេច​ចេញ ជា​ផ្លូវការ​ឡើយ​។​ តែ​ថ្មីៗ​នេះ បក្ស​កាន់អំណាច​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី ស្នើ​ឲ្យ​មានការ​បញ្ចេញ​ភាគហ៊ុន​ដែល​មានទំហំ ១៧៩ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ផង ​ដើម្បី​លក់​ដើម្បី​ត្រៀមលក្ខណៈ​ ឆ្លើយតប​ឲ្យ​បាន​រហ័ស ​ចំពោះ​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​គ្រោះមហន្តរាយ​ និង​សាងសង់​ឡើងវិញ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2233.txt
​លេខា​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ឡាវ​លោក ប៊ុន​ញ៉ា​ង វ​រ៉ា​ជិត (Bounnhang Vorachith) កំពុងតែ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​វៀតណាម នៅក្រោយ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃក្រោយ​ដែល​លោក​ត្រូវបាន ជ្រើសតាំង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​ឡាវ​។ ទស្សនកិច្ច​នេះ គឺជា​ការពង្រឹង​ទំនាក់​ទំនាក់​ប្រទេស​ទាំងពីរ​បន្ទាប់ពី​មានការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ដ៏​ធំ​ក្នុង​ក្បាលម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំ​នៃ​ភាគី​នីមួយៗ​។
​លេខា​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​វៀតណាម​លោក ង្វៀន ភូ​ជុង (Nguyen Phu Trong) បាន​ជួប​ជាមួយ​លេខា​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ឡាវ​លោក ប៊ុន​ញ៉ា​ង វ​រ៉ា​ជិត ដែល​កំពុង​ទស្សនកិច្ច​បី​ថ្ងៃ ពីថ្ងៃ​ទី​២៥​ដល់ទី​២៧​ខែមេសា​នេះ​។ លោក ប៊ុន​ញ៉ា​ង ជួប​ជាមួយ​លោក ង្វៀន នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ នៅ​រដ្ឋធានី​ហាណូយ ក្នុង​ដំណើរ ដែល​គេ​មើលឃើញថា ជាការ​ណែនាំ​ខ្លួន​របស់​មេដឹកនាំ​ឡាវ ដែល​ទើប​ឡើងកាន់តំណែង​ថ្មី​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការរាយការណ៍​របស់​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​វៀតណាម​។ ​ក្នុងជំនួប​នោះ លោក ង្វៀន ភូ​ជុង និយាយថា ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រប​ស់​ប្រមុខរដ្ឋ​ឡាវ ជា​ជំហាន​ដ៏​មាន​សារសំខាន់ បន្ទាប់ពី​ប្រជាជាតិ​ទាំងពីរ​ធ្វើ​សមាជ​បក្ស និង​កិច្ចប្រជុំ​សភាជាតិ​ដោយ​ជោគជ័យ​។ ជាការ​ឆ្លើយតប លោក ប៊ុន​ញ៉ា​ង ដែលជា​ប្រធានាធិបតី​ឡាវ​ដែរនោះ បាន​អបអរ​លោក ង្វៀន ភូ​ជុង ដែល​ជាប់​ជា​លេខា​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​វៀតណាម​មួយ​អាណត្តិ​ទៀត​។ ​ប្រធានាធិបតី​ឡាវ​បញ្ជាក់ថា វៀតណាម​ជា​ប្រទេស​ទីមួយ​ដែល​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច ចាប់តាំងពី​លោក​ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​ជា​មេដឹកនាំ​ថ្មី​របស់​ឡាវ ដែល​នេះ​ចង់​បង្ហាញថា ថ្នាក់ដឹកនាំ​ឡាវ​គោរព​ឲ្យ​តម្លៃ​ដល់​ការពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។ លោក ប៊ុន​ញ៉ា​ង សង្កត់ធ្ងន់ថា វៀតណាម​នឹង​នៅតែ​ជា​មិត្ត​ជិតស្និទ្ធ និង​ទុកចិត្តបាន​របស់​ឡាវ​។ ​ក្រៅពី​លោក ង្វៀន ភូ​ជុង ប្រធានាធិបតី​ឡាវ ប៊ុន​ញ៉ា​ង វ​រ៉ា​ជិត ក៏​ជួប​ជាមួយ​លោក ង្វៀន សួន​ភួ​ក (Nguyen Xuan Phuc) ដែលជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​របស់​វៀតណាម​ផងដែរ​។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម​បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​នឹង​បន្ត​ការប្រឹងប្រែង និង​ការសម្របសម្រួល​ជាមួយ​ភាគី​ឡាវ ដើម្បី​ជំរុញ​ទំនាក់ទំនង​មិត្តភាព​និង​សហប្រតិបត្តិការ​ជា​ប្រពៃណី​ប្រទេស​ទាំងពីរ សម្រាប់​ផលប្រយោជន៍​ប្រជាជន​។ ​លើសពីនេះ លោក ប៊ុន​ញ៉ា​ង វ​រ៉ា​ជិត ក៏​ជួប​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​វៀតណាម​ថ្មីៗ​មួយចំនួនទៀត​ដូចជា ប្រធាន​សភាជាតិ​លោកស្រី Nguyen Thi Kim Ngan ក៏ដូចជា​សម​ភាគី​រប​ស់លោក គឺ​ប្រធានាធិបតី​លោក Tran Dai Quang ផងដែរ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ទាំង​ឡាវ និង​វៀតណាម​ទើប​បញ្ចប់​ការប្រជុំ​សភាជាតិ​រៀងៗ​ខ្លួន ដើម្បី​ជ្រើសរើស​មេដឹកនាំ​ថ្មី ស្របតាម​ការសម្រេចរ​បស់​សមាជ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ដែល​ចប់​តាំងពី​ខែមករា​មកម្ល៉េះ​។ មេដឹកនាំ​ចាស់ៗ​មួយចំនួន​ដែល​ចប់​អាណត្តិ ក៏​ចាក​ចេញពី​តំណែង និង​ទុក​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​ថ្មី​កាន់តំណែង​ជំនួស​វិញ​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2234.txt
​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​មិន​ត្រឹមតែ​ក្លាយជា​បញ្ហា​រវាង​ចិន និង​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែ​វា ក៏បាន​ក្លាយជា​បញ្ហា​មួយ​ដែល​រុញច្រាន​ឲ្យ​អាមេរិក​ដែលជា​រដ្ឋ​ខាងក្រៅ​ចេញមុខ​ប្រឈម​ជាមួយនឹង​ចិន​ដែលជា​ភាគី​ទាមទារ​ធំជាងគេ​នោះ​។ ចុងក្រោយ​នេះ ចិន​និង​អាមេរិក​កំពុងតែ​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​ខ្លាំង​ក្រោយពី​ហ្វីលីពីន​ផ្តល់​មូលដ្ឋាន​យោធា​ឲ្យ​អាមេរិក​នៅក្បែរ​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។
​ ​ក្រសួងការពារជាតិ​ចិន​នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែមេសា កន្លងទៅ បាន​ប្រតិកម្ម​ទៅនឹង​ការវិវត្ត​សន្តិសុខ​នារ​យៈ​ចុងក្រោយ​ក្នុង​តំបន់ ដោយបាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​យោធា​រវាង​អាមេរិក និង​ហ្វីលីពីន មិនត្រូវ​ដាក់​ទិសដៅ​ទៅលើ​ភាគី​ទី​បី ឬ​បំពាន​ផលប្រយោជន​នៃ​ភាគី​ទី​បី​ឡើយ​។ ប្រតិបត្តិ​កម្មនេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយ​តែមួយ​ថ្ងៃ​នៃ​ការលើកឡើង​របស់​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការពារជាតិ​អាមេរិក លោក Ash Carter​ដែលថា​កងទ័ព​អាមេរិក​នឹង​បន្ថែម​សម្ភារ​ផ្សេងៗ​ទៅក្នុង​មូលដ្ឋាន​ខ្លួន​នៅក្នុង​ទឹកដី​ហ្វីលីពីន​។ ​ក្រសួងការពារជាតិ​ចិន បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា កងទ័ព​អាមេរិក​បាននិងកំពុង​វិល​ត្រលប់​មកវិញ​, បាននិងកំពុង​ពង្រឹងសមត្ថភាព​នៅក្នុង​ទឹកដី​ហ្វីលីពីន និង​ថែមទាំង​កំពុងតែ​បង្កើន​សកម្មភាព​យោ​ធូប​នីយកម្ម នៅក្នុង​តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ទៀតផង​។ នេះ​បើ​យោង​សារព័ត៌មាន People’s Daily ដែល​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា​ការបន្ថែម​កម្លាំង​សម្ព័ន្ធ​យោធា គឺជា​សញ្ញា​មួយ​នៃ​ផ្នត់គំនិត​សង្គ្រាមត្រជាក់ ហើយ វា​កំពុងតែ ប្រឆាំង​ជាមួយនឹង​បរិបទ​បច្ចុប្បន្ន ដែល​រួម​សន្តិភាព ការអភិវឌ្ឍ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ ឈ្នះ​-​ឈ្នះ​។​ ​បន្ថែម​ពីនេះ ក្រសួង​ការ​ពាង​ជាតិចិន ក៏បាន​ទទូច​ឲ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ត្រូវតែ​បំបាត់​នូវ​ផ្នត់គំនិត​សង្គ្រាមត្រជាក់​ដែល​បាន​ផុត​ទៅហើយនោះ ហើយ មិនត្រូវ​ដាក់​គោលដៅ​ទៅលើ​ភាគី​ទី​បី​ណាមួយ​, បំពាន​ផលប្រយោជន៍​ភាគី​ទី​បី ឬ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខភាព និង​ស្ថិរភាព​ក្នុង​តំបន់ នៅពេល​ពួកគេ​បង្កើន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​យោធា​ទ្វេភាគី​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា​ថ្មីៗ​នេះ អាមេរិក និង​ហ្វីលីពីន បានប្រកាស​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​រវាង​ភាគី​ទាំងពីរ​ស្តីពី​ទីតាំង​ប្រាំ​កន្លែង​សម្រាប់​ការដាក់​មូលដ្ឋាន​យោធា​របស់​អាមេរិក​នៅក្នុង​ទឹកដី​ហ្វីលីពីន​ក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ពង្រឹង​វិស័យ​ការពារ (EDCA)​។ វត្តមាន​កងទ័ព​អាមេរិក នឹង​ឈរជើង​នៅក្នុង​ទឹកដី​ហ្វីលីពីន​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ទ័ពអាកាស Antonio Bautista, Fort Magsaysay, Basa , Lumbia, និង មូលដ្ឋាន​ទ័ពអាកាស Mactan-Benito Ebuen​។​ ​កិច្ចព្រមព្រៀង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ពង្រឹង​វិស័យ​ការពារ នឹង​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ឲ្យ​កងទ័ព​អាមេរិក​អាច​បំពាក់​សព្វាវុធ និង​បញ្ជូន​កងទ័ព​របស់ខ្លួន​មកកាន់​ទឹកដី​ហ្វីលីពីន​បាន​ដោយ​ស្របច្បាប់​។ បន្ថែម​ពីនេះ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ក៏​នឹង​ផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៍​សម្រាប់​កងទ័ព​ហ្វីលីពីន ក្នុងការ​ទទួលបាន ការហ្វឹកហ្វឺន​បន្ថែម​ពី​អាមេរិក ការការពារ​សន្តិសុខ​ដែនសមុទ្រ និង​ប្រតិបត្តិការ​មនុស្សធម៌ និង​មហន្តរាយ​ផ្សេងៗ​ទៀតផង​។​ ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នៅក្នុង​មូលដ្ឋាន​យោធា​អាកា​សទាំង​ប្រាំ​នោះ Antonio Bautista គឺជា​មូលដ្ឋាន​មួយ​ដែល​ស្ថិតនៅ​ក្បែរ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែល​កន្លងមក​តំបន់​នោះ ក៏​ធ្លាប់មាន​ការប្រឈមមុខ​គ្នា​រវាង​ហ្វីលីពីន និង​ចិន​ផងដែរ​។ សកម្មភាព​នេះ ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញថា អាមេរិក​នឹង​ឆ្លៀតឱកាស​ទាំង​ការពារ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ខ្លួន​ហ្វីលីពីន​ផង និង​ដើម្បី​ប្រឆាំង​សកម្មភាព​របស់​ចិន​ដែល​កំពុងតែ​ព្យាយាម​បង្កើន​អំណាច​នៅក្នុង​តំបន់​ជា​ពិ​សេ​សេ​នោះ គឺ​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផងដែរ​។ នេះ ក៏មាន​ន័យ​ដែរ​ថា ប្រសិនបើ​មានការ​ប្រឈម​រវាង​ហ្វ​លី​ពី​ន​ជាមួយនឹង​ចិន អាមេរិក នឹង​អាចជួយ​ហ្វីលីពីន បាន​គ្រប់ពេលវេលា​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​ដែន​អធិបតេយ្យ​ដែលមាន​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ អាស៊ាន​រួមមាន​ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន​។ ជម្លោះ​នេះ បាន​អូស បន្លាយ​ដោយ​គ្មាន​ដំណោះស្រាយ​ជាច្រើន​ទសវត្ស​រ៍ហើយ ដ្បិត​ភាគី​នីមួយៗ មាន​អំណះអំណាង​ផ្សេង ៗ​គ្នា​ទៅលើ​តំបន់​ទាមទារ​ដែល​ត្រួតស៊ីគ្នា ជាពិសេស​នោះ គឺ​ជាមួយនឹង​ចិន​ដែល​បានទាមទារ​ស្ទើរតែ ទាំងស្រុង​នៃ​តំបន់​ជម្លោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2235.txt
​បេក្ខជន​នាំមុខ​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើម​វាយប្រហារ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​កាន់តែខ្លាំង​ក្រោយ​ជ័យជម្នះ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ក្នុង​រដ្ឋ​ចំនួន ៥​។ លោក​ថា ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានទទួល​ការគាំទ្រ​ច្រើន​ដោយសារតែ​គាត់​ជាម​នុស្ស​ស្រី ហើយ​លោកស្រី​នៅសល់ត្រឹមតែ «​សន្លឹក​បៀរ​ស្ត្រី​»​ប៉ុណ្ណោះ​។
​ក្រោយ​ទទួលបាន​ជ័យជម្នះ​នៅ​រដ្ឋ​ចំនួន ៥ កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បេក្ខជន​នាំមុខ​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ចាត់ទុក​ខ្លួនឯង​ជា​អ្នកតំណាង​បក្ស​ដែល​ត្រូវ​ប្រជែង​ជាមួយ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ថ្ងៃ ៨​ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នាំ ២០១៦​ទៅហើយ​។ លោក​ឈប់​វាយប្រហារ​គូប្រជែង​ក្នុង​បក្ស តែ​ចាប់ផ្តើម​ងាក​មក​វាយប្រហារ​លោក​ស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែល​ទើប​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​សាកល្បង​នៅ​រដ្ឋ​ចំនួន​បួន​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ដែរនោះ​។ ​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នេះ​មើលឃើញថា លោកស្រី អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​នេះហើយ​ជា គូប្រជែង​របស់ខ្លួន​ក្នុង​សមរភូមិ​នយោបាយ​ចុងក្រោយ​។ តែ​អ្នកនយោបាយ​ម្នាក់នេះ​កាន់តែ​ក្អេងក្អាង និង​មាន​ជំនឿ​ចិត្ត​ថា លោក​នឹង​ផ្តួល​លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន បាន​។​ ​យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក​រិះគន់​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ថា លោកស្រី​បានទទួល​ជ័យជម្នះ​និង​ការគាំទ្រ​ច្រើន​ដោយសារតែ​លោកស្រី​ជា​មនុស្ស​ស្រី​ប៉ុណ្ណោះ​។ «​ខ្ញុំ​គិតថា ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​មាន​ត្រឹម​សន្លឹក​បៀរ​ស្ត្រី​ប៉ុណ្ណោះ​។ គាត់​គ្មានអ្វី​សម្រាប់​ប្រាស់​ទៀត​ទេ​។ ហើយ​និយាយ​តាម​ត្រង់​ចុះ បើសិន​ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ជា​មនុស្ស​ប្រុស​នោះ ខ្ញុំ​មិន​គិតថា លោកស្រី​អាច​រក​សំឡេងគាំទ្រ​បានត្រឹម​​៥​ភាគរយ​ឡើយ​»​។​ ​សម្រាប់​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជ័យជម្នះ​របស់លោក​ស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​កន្លងមក​បាន​ដោយសារតែ​លោកស្រី​ជា​ស្ត្រី​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​គេ​ផ្តល់​តម្លៃ​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្រី​។ នេះ​មិនមែន​មានន័យថា គេ​ពេញចិត្ត​គោលនយោបាយ​ឬក៏​ការដឹកនាំ​របស់លោក​ស្រី​ឡើយ​។ បច្ចុប្បន្ននេះ សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​រូបនេះ​កំពុង​ស្វែងរក​ចំណុច​ខ្វះខាត​និង​បញ្ហា​នានា​របស់​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដើម្បី​ត្រៀម​វាយប្រហារ​លើ​លោកស្រី​ក្នុងពេលដែល​លោក​ទទួលបាន​ការតែងតាំង​ពី​បក្ស​ខាងមុខ​នោះ​។ ​យ៉ាងណា​ក៏ដោយចុះ ចលនា​ប្រឆាំង​លោក​ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ក្នុង​បក្ស​កើនឡើង​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ ដែល​វា​មានន័យថា លោក​មិនអាច​ត្រេកអរ​ឡើយ​បើសិនជា​លោក​មិនទាន់បាន​ជ័យជម្នះ​និង​ការតែងតាំង​ពី​បក្ស​ជា​ផ្លូវការ​ទេនោះ​។ ចំណែក​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី​គ្លី​ន​តុ​ន ឯណោះ​វិញ​កំពុង​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ច្រើន​ទាំង​ក្នុង​និង​ក្រៅប្រទេស ហើយ​លោកស្រី​ឈ្នះ​ដាច់​គូប្រជែង​លោកស្រី លោក ប៊ែ​នី សេន​ដឺ (Bernie Sanders) រួចទៅហើយ​។ ដែល នេះ​បង្ហាញថា លោកស្រី​មានសង្ឃឹម​ច្រើន ហើយក៏​នឹង​អាច​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ស្ត្រី​របស់​អាមេរិក​ដំបូង​បំផុត​ដែរ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2236.txt
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា និយាយថា លោក​នឹងធ្វើ​អ្វី​គ្រប់យ៉ាង​ដើម្បី​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​រវាង​អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប នៅពេល​លោក​ចប់​អាណត្តិ​ដែល​នៅសល់​ជាង​៨​ខែ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​។ ប៉ុន្តែ​បើតាម​លោក អូ​បា​ម៉ា ពេលវេលា​ដូចជា​ខើច​ខ្លី​ទៅហើយ​។​
​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប​ដែល​កំពុង​ចរចា ក្លាយជា​របៀបវារៈ​សំខាន់​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ទៅកាន់​អាល្លឺម៉ង់​។ នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែមេសា លោក អូ​បា​ម៉ា បាន​ជួប​អធិការបតី​អាល្លឺម៉ង់​លោកស្រី Angela Merkel នៅ​ទីក្រុង​Hannover ដោយ​ភាគី​ទាំងពីរ​ជំរុញ​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស់​នេះ​។ នៅក្រោយ​ជំនួប​នោះ លោក អូ​បា​ម៉ា បញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​អាច​នឹង​លេច​ជា​រូបរាង​នៅ​ដំណាច់ឆ្នាំ​២០១៦​នេះ​។ ​ប្រសិនបើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម និង​វិនិយោគ​អន្ត​រអា​ត្ល​ង់​តិច (TTIP) ចេញ​ជា​រូបរាង​មែន​នោះ ប្លុក​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​ធំ​មួយ​រវាង​អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប នឹងត្រូវ​បង្កើតឡើង​។ ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​និយាយថា ការងារ​រាប់លាន​នឹងត្រូវ​បង្កើតឡើង និង​បង្កើន​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​រហូតដល់​រាប់ពាន់​លាន​ដុល្លារ ដែល​អាចជួយ​ពង្រឹង​សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក​ឡើង​វិញ​។ ​យ៉ាងណាក្ដី កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​មិនត្រូវ​ស្វាគមន៍​ទាំងអស់​នោះទេ​។ ក្រុមប្រឆាំង​ចោទប្រកាន់ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​នឹង​ផ្ដល់​អំណាច​កាន់តែខ្លាំង​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ​។ នៅ​មួយ​ថ្ងៃមុន​លោក អូ​បា​ម៉ា ទៅដល់​អាល្លឺម៉ង់ បាតុករ​រាប់រយ​នាក់​បាន​កាន់​បដា​ប្រឆាំងនឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ នៅ​ទីក្រុង​Hannover​។​ ​បន្ថែម​លើ​នេះ សារព័ត៌មាន Reuter ផ្សាយ​ថា បើទោះជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​លេច​ជា​រូបរាង​ក៏ដោយ ការផ្ដល់​សច្ចាប័ន​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នឹងត្រូវ​ប្រើ​វេលា​យូរ​ទៅទៀត​។ ហើយ​លោក អូ​បា​ម៉ា បញ្ជាក់ថា ការផ្លាស់ប្ដូរ​អាច​នឹង​កើតមាន​នៅក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នៅ​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦​។​ ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែល​ចប់​អាណត្តិ​ក្នុងឆ្នាំនេះ នឹង​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​នៅ​អាល្លឺម៉ង់​នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែមេសា បន្ទាប់ពី​ជំនួប​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​អាល្លឺម៉ង អ៊ីតាលី បារាំង និង​អង់គ្លេស លើ​ប្រធានបទ​កិច្ចព្រមព្រៀង​TTIP នេះ​។ លោក​កំពុងតែ​ព្យាយាម​កសាង​មរតក​ល្អ​ទុក​មុនពេល​ចប់​អាណត្តិ ក៏ដូចជា​ជួសជុល​ទំនាក់​ទំនាក់​ជាមួយ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដែល​ល្អក់កករ​នាពេល​កន្លងមក​។​ ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាល្លឺម៉ង់​និង​អាមេរិក ហាក់ដូចជា​ធ្លាក់ចុះ​បន្តិច​ក្រោយ​ការ​លេច​ធ្លាយ​ព័ត៌មាន​ថា រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​បាន​លួច​ស្ដាប់​ការនិយាយ​តាម​ទូរ​សព្ទ​របស់​លោកស្រី Angela Merkel ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣​។ យ៉ាងណាមិញ ទំនាក់ទំនង​នេះ​ក៏​ប្រសើរ​ឡើងវិញ ក្រោយ​ការផ្ទុះ​វិបត្តិ​នៅ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ភាគី​ទាំងពីរ​ត្រូវ​គ្នា​វិញ ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​រុស្សី​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2237.txt
​មកទល់ពេលនេះ បាតុភូត​ឡើងក​ម្តៅ​ខ្លាំង « El  Nino » បាន​និង​កំពុងតែបន្ត​វាយប្រហារ​ទៅលើ​តំបន់​ជាច្រើន​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​។ ឆ្លើយតប​ញ្ហា​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន កំពុងតែ​ដាក់ពង្រាយ​យន្តហោះ ដ្រូ​ន (Drone) ដើម្បី​ពិនិត្យ​តំបន់​ដែល​រងគ្រោះ​រាំងស្ងួត និង​ងាយ​រងគ្រោះ​ដើម្បី​អាច​កាត់បន្ថយ​ការខាតបង់​នោះ​។
​ហ្វីលីពីន បាននិងកំពុង​តែ​ពង្រាយ​យន្តហោះ​ដ្រូ​ន​ជាច្រើន​ ដើម្បី​ស្វែងរក​ទីកន្លែង​កសិកម្ម​ ដែល​កំពុងតែ រង​នូវ​ហា​និ​ភ័យ​ខ្ពស់បំផុត​ ពី​គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ និង​វាយតម្លៃ​ពី​ខាតបង់​ដោយសារ​បាតុភូត​នេះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​អះអាង​របស់ អង្គការ​ស្បៀងអាហារ និង​កសិកម្ម​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ( FAO) នៅ​ថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា​។ ​ហ្វីលីពីន គឺជា​ប្រទេសមួយ​ដែល​ងាយ​នឹងរង​នូវ​ហានិ​ភ័យ​ជាងគេ​ ពី​គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ​ដូចជា​រញ្ជួយ​ដី ព្យុះ​ទី​ហ្វុ​ង គ្រោះរាំងស្ងួត និង​ទឹកជំនន់ ដែល​បញ្ហា​ទាំងនេះ បាន​ជះឥទ្ធិពល​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅលើ ការធ្វើ​កសិកម្ម និង​ការផលិត​អាហារ​។ ​ក្រោម​គម្រោង​ដែល​ផ្តួចផ្តើមឡើង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន និង​អង្គការ​ស្បៀងអាហារ និង​កសិកម្ម​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ យន្តហោះ​ដ្រូ​ន ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ទៅកាន់​ខេត្ត​ជាច្រើន​ដែល​កំពុងតែ​ទទួល​រង​បាតុភូត​ឡើងក​ម្តៅ​ខ្លាំង El Niño​។ យន្តហោះ​ដ្រូ​ន​ទាំងនោះ មាន​សមត្ថភាព​​ត្រួតពិនិត្យ​លើទំហំ​ដី​ប្រមាណ​៦០០​ហិកតា​ក្នុង​មួយថ្ងៃ និង​អាច​ប្រមូល​ទិន្នន័យ និង​ផែនទី​លម្អិត​តាមរយៈ​រូបភាព​ដែល​អាចយកមកប្រើ​ប្រាស់​ ដើម្បី​វិភាគ​ពី​ស្ថានភាព​នោះដែរ​។​ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា El Nino គឺជា​បាតុភូត​មួយ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការឡើង​សីតុណ្ហភាព​ក្តៅ​ខ្លាំង​។ វា​បាននិងកំពុង ​វាយប្រហារ​ទៅលើ​តំបន់​មួយចំនួន​នៃ​បណ្តា​ប្រទេស​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​រួមមាន ម៉ាឡេស៊ី មី​យ៉ាន់​ម៉ា ហ្វីលីពីន ថៃ និង​កម្ពុជា​ផងដែរ​។​ ​បើតាម​ការអះអាង​រប​ស់​សេដ្ឋវិទូ លោក Rajiv Biswas សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន ប្រធាន​សេដ្ឋកិច្ច IHS Global Insight អាច​នឹង​ខាតបង់​ដោយសារ​បាតុភូត​នេះ លើសពី​១០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ និង​ច្រើនជាង​នេះ ប្រសិនបើ​វា​នៅតែ​បន្ត​។ លោក ថា ផលប៉ះពាល់​ដ៏​អាក្រក់​នៃ​បាតុភូត​អាកាសធាតុ El Nino ត្រូវបាន​រំពឹងថា ​នឹង​បន្ត​រហូតដល់​ត្រីមាស​ទី​ពីរ ដែល​វា​នឹង​បង្ក​ឲ្យ​មានការ​ធ្លាក់ចុះ​នៃ​ផលិតផល​ដែល​រួមមាន អង្ករ ប្រេងដូង និង​ស្ករ​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2238.txt
​មកទល់ពេលនេះ មាន​អស់​រយៈពេល​៤១​ឆ្នាំ​មកហើយ​ដែល​សង្គ្រាម​វៀតណាម​ត្រូវបាន​បញ្ចប់ ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​នៅតែ​បន្ត​ជា​បញ្ហា​នោះ គឺ​គ្រាប់​មិនទាន់​ផ្ទុះ​រាប់លាន​គ្រាប់ ដែល​ទម្លាក់​ដោយ​ទាហាន​អាមេរិក​លើទឹក​ដី​ឡាវ​។ ជាមួយនឹង​ចំនួន​សន្ធឹកសន្ធាប់​នេះ គ្រាប់​មិនទាន់​ផ្ទុះ​តិចជាង​មួយ​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ត្រូវបាន​ដោះ និង​កម្ទេច​។​
​ដោយសារ​តែមាន​ភូមិសាស្ត្រ​ជាប់​នឹង​វៀតណាម ឡាវ​រង​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែក​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​សំណាក់​កងទ័ព​អាមេរិក ដែល​ព្យាយាម​កម្ចាត់​ក្រុម​កុម្មុយនីស្ត លាក់ខ្លួន​លើទឹក​ដី​ឡាវ​។ គ្រាប់បែក​ជាច្រើន​លាន​តោន ត្រូវបាន​ទម្លាក់ ដែល​បន្សល់ទុក​នូវ​សោកនាដកម្ម​ច្រើន​អនេក​ដល់​ប្រជាជន​ឡាវ នោះ​គឺ​សំណល់​គ្រាប់​មិនទាន់​ផ្ទុះ រាយប៉ាយ​ពេញ​ទឹកដី​ប្រទេស​នេះ​។ ៤១​ឆ្នាំ​កន្លងផុតទៅ ចំនួន​មិន​ដល់​មួយ​ភាគរយ​ទេ​នៃ​គ្រាប់​មិនទាន់​ផ្ទុះ​ទាំងនោះ ត្រូវបាន​កម្ទេច ប៉ុន្តែ​ពេលនេះ អាមេរិក​កំពុង​ជួយ​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ ដើម្បី​កម្ទេច​គ្រាប់​ចោល​។ ចំនួន​អ្នកស្លាប់ និង​របួស​ដោយសារ​គ្រាប់​មិនទាន់​ផ្ទុះ ថយចុះ​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ ខណៈដែល​អាមេរិក​បង្កើន​ជំនួយ​លើ​ការ​បោសសម្អាត​។ យោងតាម​អាជ្ញាធរ​ឡាវ ចំនួន​អ្នក​គ្រោះថ្នាក់​ធ្លាក់ចុះ​ពី​ចំនួណ​៣០២​នាក់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨ មក​ត្រឹម​៤០​នាក់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥​។ ខណៈ​បី​ខែ​ដើមឆ្នាំ​២០១៦ មាន​ត្រឹម​ពីរ​ករណី​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១០​មក អាមេរិក​បាន​បង្កើន​ប​រិ​មាណ​ជំនួយ​ពី​៥​លាន​ដុល្លារ ដល់​១៥​លាន​ដុល្លារ ហើយ​ក្នុងពេល​ទស្សនកិច្ច​រប​ស់​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាមេរិក John Kerry នៅ​ឡាវ​ក្នុង​ខែមករា អាមេរិក​កំពុង​ពិចារណា​បន្ថែម​ជំនួយ​ទៀត​។ ស្ថានទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​ក្រុង​វៀង​ច័ន្ទ​ន៍​បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន IRIN ថា ប្រធានាធិបតី អូ​បា​ម៉ា ក៏​ឯកភាព​ហើយ​ដែរ​។ ​បច្ចុប្បន្ននេះ សភា​អាមេរិក​សម្រេច​ផ្ដល់​១៩.៥​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​ថវិកា​ប្រចាំឆ្នាំ ហើយ​នេះ​មានន័យថា ប្រសិនបើ​លោក អូ​បា​ម៉ា ប្រកាស​បង្កើន​មែន​នោះ វា​នឹង​ច្រើនជាង​បរិមាណ​ឥឡូវនេះ​។ ​ការបង្កើន​ជំនួយ​លើ​ការដោះមីន​និង​គ្រាប់​មិនទាន់​ផ្ទុះ គឺជា​សកម្មភាព​លាងជម្រះ​អតីតកាល​របស់​អាមេរិក ដែល​ទម្លាក់​គ្រាប់​ជាច្រើន​លាន​តោន​នៅ​ឡាវ​។ ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៦៤​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៣ ទាហាន​អាមេរិក​ធ្វើសង្គ្រាម​សម្ងាត់​ដោយ​មិន​ប្រាប់​សភា ជាមួយនឹង​ការទម្លាក់​គ្រាប់​ច្រើនជាង​ពីរលាន​តោន​លើទឹក​ដី​ឡាវ​។ បើតាម​ទិន្នន័យ​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ មួយ​ភាគបី​នៃ​ចំនួន​គ្រាប់​ទាំងអស់​មិនបាន​ផ្ទុះ ហើយ​សម្លាប់​មនុស្ស​ជិត​បី​ម៉ឺ​នាក់ ខណៈដែល​មនុស្ស​ជាង​ពីរម៉ឺន​នាក់​របួស​។​ ​យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ជួយ​ត្រឹមតែ​៣.២​លាន​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ​សម្រាប់​ការ​បោសសម្អាត ចាប់ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៥ ដល់​ឆ្នាំ​២០១៣​។ ប៉ុន្តែ​នៅក្រោម​អាណត្តិ​ប្រធានាធិបតី​អូ​បា​ម៉ា ជំនួយ​បាន​កើន​ជា​លំដាប់ ដោយ​សភា​សម្រេច​ផ្ដល់​យ៉ាងតិច​៥​លាន​ដុល្លារ​ប្រចាំឆ្នាំ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០​។ គេ​រំពឹង​ដែរ​ថា អាមេរិក នឹង​បង្កើន​ជំនួយ​ប្រចាំឆ្នាំ​ឲ្យ​ដល់​២៥​លាន​ដុល្លារ​។ ​គេ​ត្រូវការ​ពេល​យូរ​ទៅទៀត​ក្នុងការ​បោសសម្អាត​គ្រាប់​មិនទាន់​ផ្ទុះ​រាប់លាន​តោន ដើម្បី​ឲ្យ​ឡាវ​ក្លាយជា​ប្រទេស​មិនមាន​គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​គ្រាប់​ទាំងនេះ​។ នេះ​មានន័យថា រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​គួរតែ​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​រយៈពេល​វែង និង​មាន​និរន្តរភាព ក៏ដូចជា​បង្កើន​ប្រាក់​ជំនួយ សម្រាប់​ប្រជាជន​ឡាវ ដែល​រងគ្រោះ​ដោយសារ​អំពើ​របស់ខ្លួន​ពី​អតីតកាល​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2239.txt
​អតីត​ប្រធានសភា​អាមេរិក លោក John Boehner ប្រកាសថា​លោក​នឹងចូលរួម​ក្នុង​សមាជ​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ ខែកក្កដា​ដែល​នឹងត្រូវ​រៀបចំ​ឡើយ​នៅ Cleveland​។ លោក​ទំនងជា​នឹង​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទោះជា​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ខ្លះ​មិន​គាំទ្រ​ក៏ដោយ​។ តែ​ប្រធានសភា​បច្ចុប្បន្ន​លោក Paul Ryan ថា​លោក មិនទាន់​ត្រៀមលក្ខណៈ​ប្រកាស​គាំទ្រ​លោក​ឡើយ​។​
​ អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​កំពុងតែ​ខ្វែងគំនិត​គ្នា​ជុំវិញ​ជ័យជម្នះ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុងការ​ក្លាយជា​តំណាង​របស់​គណបក្ស​ដែល​ត្រូវ​ចូលរួម​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ខែវិច្ឆិកា​ខាងមុខ​។ ខ្លះ​ថា ខ្លួន​មិន​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ ។ តែ​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ខ្លះ​ទៀតថា គេ​នឹងចូលរួម​ក្នុង​សមាជ​ដើម្បី​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។​ ​ ក្នុងចំណោម​អ្នកគាំទ្រ​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ គឺ​លោក John Boehner អតីត​ប្រធានសភា ដែល​ទើប​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ចុងឆ្នាំ​មុន​។ អ្នកនាំពាក្យ​របស់​អ្នកនយោបាយ​ខាងលើនេះ​បានបញ្ជាក់​នៅ​ថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍​ទី ៥ ឧសភា​ម្សិលមិញ​នេះ​ថា លោក John Boehner នឹងចូលរួម​ក្នុង​សមាជ​បក្ស​ដែល​នឹងត្រូវ​រៀបចំឡើង​នៅ​ខែកក្កដា​ខាងមុខ​។ ​គេ​រំពឹងថា​លោក John Boehner នឹង​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​និង​លើកសរសើរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នៅពេល​ខាងមុខ​ផងដែរ​។ នេះ​ក៏​ព្រោះថា លោក​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​បេក្ខជន​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​នេះ​។ អ្នក​ទាំងពីរ​ក៏​ឧស្សាហ៍​ចេញ​វាយ​កូន​ហ្កោ​ល​ជាមួយគ្នា​ដែរ​កន្លងមក​។ ​ ចំណែក​អ្នក​ដែល​មើលឃើញ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុង​ផ្លូវ​អវិជ្ជមាន​នោះ​មាន​ច្រើន​ដែរ​។ ហើយ​ពួកគេ​នឹងមិន​ចេញមុខ​គាំទ្រ និង​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​លោក​ឡើយ​។ ម្សិលមិញ​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ត្រកូល​ប៊ុ​ស (Bush) ទី ៤១ និង ទី ៤៣ ប្រកាសថា អ្នកនយោបាយ​ទាំងពីរ​នាក់​គ្មាន​គម្រោង​ប្រកាស​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ឡើយ ហើយ​អ្នក​ទាំងពីរ​ក៏បាន​ដកខ្លួន​ចេញពី​នយោបាយ​ហើយ​។ ការធ្វើ​បែបនេះ វា​ផ្ទុយ​ពី​ទម្លាប់​ដែល​អតីត​ប្រធានាធិបតី​ធ្លាប់ធ្វើ​កន្លងមក ហើយ​វា​ក៏​បង្ហាញ​ពី​ការ​បែកខ្ញែក​គ្នា​ក្នុង​បក្ស​ដែរ​។​ ​ ត្រលប់មក​មើល អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ដែលមាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​លោក Paul Ryan ជា​ប្រធានសភា​វិញ​ម្តង​។ លោក​មិន​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ឡើយ​។ ម្សិលមិញ​នេះ លោក Paul Ryan បានប្រកាស​រួចហើយ​ថា លោក​មិនទាន់​ត្រៀមខ្លួន​រួចរាល់​ឡើយ​ដើម្បី​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ។ ប្រធានសភា​រូបនេះ បានបញ្ជាក់​ជាមុន​ថា បើសិន​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ពិតជា​ចង់បាន​ទទួល​ការគាំទ្រ​ពី​សមាជិក​បក្ស លោក​ចាំបាច់​ត្រូវធ្វើ​យ៉ាងណា​បង្ហាញ​ពី​សមត្ថភាព​និង​លក្ខណៈសម្បត្តិ​ដែល​សក្តិ​សមជា​អ្នក​អភិរក្ស​ដែល​អាច​បង្រួបបង្រួម​បក្ស​បាន​ជោគជ័យ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_224.txt
លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជួបគ្នានៅសេតវិមានជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីការបោះឆ្នោត ហើយបានពិភាក្សាអំពីការផ្ទេរអំណាចនាពេលខាងមុខ។
លោកប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន បាននិយាយទៅកាន់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅពេលពួកគេចាប់ផ្តើមកិច្ចប្រជុំនៅសេតវិមានកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកាថា ៖« លោកប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត អតីតប្រធានាធិបតី ត្រាំ ។ សូមអបអរសាទរ និងស្វាគមន៍ការត្រឡប់មកវិញ» ។ លោក ត្រាំ បានថ្លែងអំណរគុណ និងបានឆ្លើយតបថា នយោបាយគឺពិបាកណាស់ ហើយពេលខ្លះមិនល្អខ្លាំងនោះទេ។ លោក ត្រាំ បាន​ថ្លែងបែបនេះ​ ខណៈ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ចាប់​ដៃ​គ្នា​​ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ប៉ុន្តែ​ថ្ងៃ​នេះ​វា​ស្រស់​ស្អាត ហើយ​ខ្ញុំ​ដឹង​គុណ​វា​ខ្លាំង​ណាស់»។ លោកប្រធានាធិបតី បៃឌិន ក៏បានសន្យាថាការផ្លាស់ប្តូរអំណាចនឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ដោយធានាថាអ្នកស្នងតំណែងមុន និងអ្នកស្នងតំណែងរបស់គាត់នឹងត្រូវបានផ្តល់លក្ខខណ្ឌអំណោយផលនៅពេលចូលកាន់តំណែងសេតវិមាននៅខែមករាឆ្នាំ ២០២៥។ លោក ត្រាំ បានសម្តែងការអរគុណចំពោះការប្តេជ្ញាចិត្តនេះ ហើយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការផ្ទេរអំណាចនឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ។ ទិដ្ឋភាព​នេះ ​គឺ​ផ្ទុយ​ស្រឡះ​ពី​ការ​រិះគន់​ដែល​ភាគី​ទាំង​ពីរធ្វើដាក់​គ្នា​ក្នុង​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ។ លោក បៃឌិន ដែលមានអាយុ ៨១ ឆ្នាំធ្លាប់បានដៀមដាមលោក ត្រាំ ថាបានការគំរាមកំហែងដល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ខណៈដែលប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាយុ ៧៨ ឆ្នាំបានរិះគន់អ្នកស្នងតំណែង និងអ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់លោកថាជាមនុស្សគ្មានសមត្ថភាព។ បើតាមទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិលោក Jake Sullivan ប្រធានាធិបតី បៃឌិន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅកាន់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ត្រាំ ថា អាម៉េរិកត្រូវបន្តគាំទ្រអ៊ុយក្រែនក្នុងជម្លោះរបស់ខ្លួនជាមួយរុស្ស៊ីសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់សន្តិសុខជាតិ។ ជំនួបនៅសេតវិមាន ជាទម្លាប់មួយរវាងប្រធានាធិបតីផុតអាណត្តិ និងប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតរបសអាម៉េរិក ដែលជាការកត់សម្គាល់ការចាប់ផ្តើមនៃការផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅឆ្នាំ ២០២០ បន្ទាប់ពីចាញ់ការបោះឆ្នោត លោក ត្រាំ មិនបានស្វាគមន៍លោក បៃឌិន នៅសេតវិមានទេ គឺបានបន្សល់ទុកតែសំបុត្រមួយសន្លឹកនៅក្នុងថតតុក្នុងការិយាល័យនៃសេតវិមាន។ បន្ទាប់ពីលោក ត្រាំ ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកឈ្នះការប្រណាំងសេតវិមាននៅឆ្នាំនេះ ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាម៉េរិកលើកឡើងពីលោកប្រធានាធិបតី បៃឌិន និងអនុប្រធានាធិបតី កាម៉ាឡា ហារីស ដោយបានអបអរសាទរលោក ត្រាំ និងសន្យាផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធីនៅថ្ងៃទី២០​ ខែមករា​ ឆ្នាំក្រោយ។ លោក ត្រាំ ក៏កំពុងបង្កើតក្រុមគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជាបណ្តើរៗដូចជាការប្រកាសតែងតាំងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខមាតុភូមិ និងអ្នកដែលទទួលបន្ទុកបញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍។ លោកក៏បានជ្រើសរើសមហាសេដ្ឋី អេឡុន ម៉ាសក៍ និងអតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោកVivek Ramaswamy ដើម្បីដឹកនាំទីភ្នាក់ងារកាត់បន្ថយការចំណាយខ្ជះខ្ជាយផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2240.txt
​ភាគី​ជម្លោះ​ស៊ូដង់​ខាងត្បូងចាប់ផ្តើម​ទទួលស្គាល់​កំហុស​ខ្លួន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ​កើតមានឡើង​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មកនេះ ហើយ​ពួកគេ​បាន​អរគុណ​ប្រជាជន​ដែល​រក្សា​ភាព​អត់ធ្មត់​ចំពោះ​ស្ថានភាព​ប្រទេសជាតិ​។ គេ​ឃើញ អាមេរិក​ព្រមាន​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ភាគី​ជម្លោះ​ម្ខាង​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋាភិបាល និង ម្ខាង​មេដឹកនាំ​ក្រុម​ឧទ្ទាម បើ​ពួកគេ​មិន​ព្រម​ដាក់អាវុធ​និង​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​រួបរួម​ជាតិ​រួមគ្នា​ទេ​។​
១. សាវតា​នៃ​ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​ ​សង្គ្រាមស៊ីវិល ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​ផ្ទុះឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៣ មិន​ដល់​២​ឆ្នាំក្រោយ​ប្រទេស​នេះ​ប្រកាស​ឯករាជ្យ​ពី​ប្រទេស​ស៊ូដង់​។ សង្គ្រាម​នេះ​កើតឡើង​ដោយសារ​ជម្លោះ​នយោបាយ​ដណ្តើម​អំណាច​រវាង​ភាគី​ប្រធានាធិបតី Salva Kiir និង ម្ខាង​ទៀត​លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតី Riek Machar​។ រឿង​ដំបូង​ឡើយ លោក ប្រធានាធិបតី Salva Kiir ចោទថា អនុ​ប្រធានាធិបតី Riek Machar ប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​លោក​ពី​តំណែង​។​ក្រោយ​មានការ​ចោទប្រកាន់ អនុ​ប្រធានាធិបតី​ក៏​ចាប់ផ្តើម​ប្រមែរ​ប្រមូល​ចលនា​តស៊ូ​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង Juba តែម្តង ហើយ​ភាគី​ទាំងសងខាង​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទង្វើ​ព្រៃផ្សៃ​ដែលជា​បទឧក្រិដ្ឋ​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ ព្រោះ​ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​ពីរ​២​ឆ្នាំ​ដែល​ជម្លោះ​កើតឡើង​មនុស្ស​រាប់ម៉ឺន​នាក់​ស្លាប់​ដោយសារ រង​ទារុណកម្ម ប្រឈម​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និង​ការរំលោភ​ផ្លូវភេទ​ផង​។ ក្រៅពី​ភាគីល្មោភ​អំណាច ភាពខុសគ្នា​នៃ​អម្បូរ​ជនជាតិ​របស់​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​ក៏​រួមចំណែក​ក្នុងការ​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ​នេះដែរ​។ លោក Riek Machar ជា​កើត​ក្នុង​អម្បូរ​ជនជាតិភាគតិច Nuer ខណៈដែល​លោក Salva Kiir ជា​ស្ថិត​ក្នុងចំណោម​ជនជាតិ​ភាគច្រើន Dinka ។ ហើយ​ជម្លោះ​ជនជាតិ​នេះ​កើតមានឡើង​យូរអង្វែង​មកហើយ​ក្នុងសង្គម​ស៊ូដង់​ភាគខាងត្បូង​មុនពេល​ផ្តាច់ខ្លួន​ពី​ស៊ូដង់​ម្ល៉េះ​។​យ៉ាងណាក៏ដោយ ភាគី​ទាំង​ពីរបាន​ឈានទៅ​ចូល​តុ​ចរចា​កាលពី​ខែសីហា​ឆ្នាំមុន ដោយ​ព្រម​ទទួលយក​ដំណោះស្រាយ​បញ្ចប់សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​តាម​ការចែករំលែក​អំណាច​និង​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​រួបរួម​ជាតិ​មួយ​ផង​។ ប៉ុន្តែ​តាំងពី​ពេលនោះ​មកដល់​ខែមេសា​នេះ​ទើប​មានការ​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​នយោបាយ​ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​លោក Riek Machar ចូលមក​រដ្ឋធានី Juba និង​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​ជាថ្មី​វិញ​។ រឿង​សំខាន់ រដ្ឋាភិបាល​រួបរួម​ជាតិ​មួយ​ដែល​គេ​ទន្ទឹងរង់ចាំ​ជា​យូរ​មក​នោះ ត្រូវបាន​ភាគី​បង្កើតឡើង​ហើយ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ២៨ មេសា​ម្សិលមិញ​នេះ ដែល​វា​នឹង​ត្រួសត្រាយ​ផ្លូវ​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​ជាដើម​និង​បញ្ចប់សង្គ្រាម​ជា​ស្ថាពរ​។​ ២. សម្ពាធ​បរទេស​តម្រូវ​ឲ្យ​ភាគី​ដាក់អាវុធ​ចុះ​ចាប់ដៃគ្នា​កសាង​ប្រទេស​ ​លោក Riek Machar ទើបតែ​អាចធ្វើ​ដំណើរ​មកកាន់​ទី​ក្រុង Juba កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​នេះ​ទេ ដើម្បី​មក​ស្បថ​កាន់តំណែង​ជា​អនុ​ប្រធានាធិបតី​វិញ​។ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង Juba បាន​បដិសេធ​មិន​ឲ្យ​យន្តហោះ​ដឹកជញ្ជូន​លោក Riek Machar ចុះចត​ឡើយ ដោយសារ​ភាគី​មិនអាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ចម្រូងចម្រាស​គឺ​ទាក់ទង​ការខ្វែងគំនិត​គ្នា​រឿង​នាំ​អាវុធ និង​នាំ​កងទ័ព​ស្មោះស្ម័គ្រ​លោក Riek Machar ចំនួន​ប៉ុន្មាន​រយ​នាក់មក​ជាមួយ​ផង​នោះ​។​តែ​ក្រោយ​មានការ​អន្តរាគមន៍​និង​ការដាក់​សម្ពាធ​របស់​ស​ហ​រដ្ឋ​អាមេរិក និង​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាហ្វ្រិក ទើបបានជា​ការសម្របសម្រួល​គ្នា​ចាប់ផ្តើម​កើតឡើង ហើយ​លោក Riek Machar អាចមាន​សិទ្ធិ​ត្រលប់មក Juba វិញ​។ ក្រោយ​ត្រលប់​មកវិញ បន្ទាប់ពី​រត់​ចូល​ព្រៃ​តស៊ូ​អស់​ជាង​២​ឆ្នាំ​មក​នោះ លោក Riek Machar បាន​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​ជាថ្មី ជា​អនុ​ប្រធានាធិបតី​។ ហើយ​គេ​ឃើញ​ភាគី​ជម្លោះ​ប្តេជ្ញា​ថា​នឹង​បន្ត​រក្សា​សន្តិភាព​និង​ចាប់ដៃគ្នា​កសាង​ប្រទេស​វិញ​ដែរ​។ អាច​ថា ភាគី​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅពី​ព្រមព្រៀង​បញ្ចប់​ជម្លោះ​ព្រោះ​ពួកគេ​កំពុង​ស្ថិតក្រោម​ការកៀបសង្កត់​ខ្លាំង​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ផង​។ យោងតាម​សារព័ត៌មាន Al Jazeera រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ពិចារណា​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​គូភាគី ឬ​ហាមឃាត់​ការលក់​អាវុធ បើសិនជា​ភាគី​បរាជ័យ​ក្នុងការ​អនុវត្ត​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​និង​សហការគ្នា​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋាភិបាល​រួបរួម​ជាតិ​នោះ​។ យ៉ាងណា​ក៏ដោយ វត្តមាន​លោក Riek Machar ក្នុង​ក្បាល​ម៉ា​ស៊ុន​ដឹកនាំ​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង នឹង​ផ្លាស់ប្តូរ​ស្ថានការណ៍ និង​ជួយ​ដល់​ការកសាង​សន្តិសុខភាព​នៅ​ប្រទេស​នេះ​ផង​ដែរ។​ ៣.អ្នកនយោបាយ​ស្រក់​ទឹកភ្នែក​អាណិត​ប្រជាជន ​? ​ក្នុង​ពិធី​ស្បថ​កាន់តំណែង​អនុ​ប្រធានាធិបតី គេ​ឃើញ​មានរឿង​រ៉ាវ​ច្រើន​កើតឡើង ក្រៅពី​ការជួប​សំណេះសំណាល​គ្នា​រវាង​ភាគី​ជម្លោះ​លោក Salvar Kiir និង​លោក Riek Machar ។ នោះ​គឺ​ការទទួលស្គាល់​កំហុសរ​បស់​អ្នកនយោបាយ​កំពូល​របស់​ប្រទេស​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង រួមជាមួយ​ការសុំ​អភ័យទោស​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​ពួកគេ​ផង​។​ ​លោក Salvar Kiir បាន​ថ្លែង​សុន្ទ​កថា​ក្នុង​ទឹកមុខ​ស្ងួតស្ងប់ ដោយ​ផ្តើម​ដោយ​ការលើកឡើង​ពី​ផលវិបាក​នៃ​សង្គ្រាម​ជាង ២​ឆ្នាំ​មកនេះ ហើយ​លោក​ថា​លោក​ពិតជា​សោកស្តាយ​ខ្លាំង​ចំពោះ​បញ្ហា​ដែល​បាន​កើតឡើង​កន្លងមក​។ ពាក្យ​សោកស្តាយ​មួយ​ម៉ាត់ អាច​ថា​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ឡើយ ព្រោះ​កំហុស​អ្នកនយោបាយ​នេះ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពេក​។​ ​យ៉ាងណាមិញ លោក​បាន​សុំ​អភ័យទោស​ប្រជាជន​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​សូមទោស​ប្រជាជន​ស៊ូដង់​គ្រប់គ្នា ចំពោះ​ស្ថានភាព ដែល​យើង​ជា​មេដឹកនាំ​បាន​បង្កើតឡើង​មកនេះ​»​។ ហើយ​លើសពីនេះ​លោក​កោតសរសើរ​ប្រជាជន​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​ដែល​បាន​អត់ធ្មត់​និង​រស់នៅក្នុង​ស្ថានភាព​លំបាក​វេទនា​ក៏ដូចជា​បាត់បង់​ជីវិត និង​បាត់បង់​គ្រួសារ​ផងដែរ​។ អ្នកនយោបាយ​រូបនេះ​បាន​ប្តេជ្ញា​ថា​នឹង​បន្ត​ប្រឹងប្រែង​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើបាន​ដើម្បី​នាំមក​សន្តិភាព​និង​ស្ថិរភាព​ដល់​ប្រជាជន​ស៊ូដង់ ព្រោះ​ពួកគេ​នឿយហត់​នឹង​សង្គ្រាម​បង្ហូរឈាម​គ្នា​នេះ​។ តែ​ការប្តេជ្ញាចិត្ត​នេះ​ល្អ​កម្រិតណា ហើយ​វា​ជួយ​ដល់​ការកសាង​សន្តិភាព​កម្រិតណា​នោះ គ្មាន​អ្នកណា​អាច​ទាយ​ដឹង​ឡើយ​។​ ៤. អនាគត​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​នៅតែ​ស្រពេចស្រពិល​ ​យ៉ាងណា​ក៏ដោយចុះ អនាគត​នៃ​ការកសាង​សន្តិភាព​តាម​ការសហការ​គ្នា​រវាង​ភាគី​ជម្លោះ​នេះ​ស្ថិតក្នុង​ភាពមិនច្បាស់លាស់​នៅឡើយ​។ វា​នៅ​បញ្ហា​ច្រើនណាស់​ដែល​ភាគី​ត្រូវ​ដោះស្រាយ ជាពិសេស​ការរក្សា​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​ដែលមាន​បច្ចុប្បន្ន​។ ក្រៅពី​ប្រឈមមុខ​ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ សេដ្ឋកិច្ច​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​កំពុង​ប្រឈម​វិបត្តិ​ព្រោះ​តម្លៃ​ប្រេង​ឆៅ​ធ្លាក់​ថ្លៃ​ខ្លាំង ហើយ​ប្រជាជន​រាប់លាន​នាក់​ប្រឈម​បញ្ហា​ខ្វះខាត​ស្បៀង​និង​ជំនួយ​ក៏ដូចជា​បាត់បង់​ជម្រក​ផង​។ វា​ត្រូវមាន​ដំណោះស្រាយ​បន្ទាន់ ទាំង​សង្គម សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ស្ថានភាព​បន្ទាន់​បង្ខំ​នេះ មុន​ឈានទៅរក​ការបោះឆ្នោត​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ក្រោយ​សម័យ​អន្តរកាល​នយោបាយ​នោះ​។​ ​ត្រលប់មក​មើល​ភាគី​ជម្លោះ ទំនុកចិត្ត​ផ្នែក​នយោបាយ និង​ការជឿជាក់​គ្នា​រវាង​គូភាគី​នៅមានកម្រិត ដែល​មានន័យថា ភាគី​អាច​ចាប់​អាវុធ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​បាន​គ្រប់ពេល​។ ដើម្បី​កសាង​សន្តិភាព​មួយ​បាន វា​ប្រហែលជា​ត្រូវការ​ការគាំទ្រ​ខ្លាំង​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ជាពិសេស​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​បណ្តា​ក្រុម​ប្រទេសជិតខាង​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​នេះ​ផង​។​ ​ចំណុច​បន្ទាប់​សហគម​ន៍​អន្តរជាតិ​គួរ​ផ្តោតលើ​ផ្សះផ្សា​ជាតិ​រវាង​ភាគី​ជម្លោះ រវាង​អ្នកនយោបាយ និង​រវាង​កងកម្លាំង​ប្រដាប់អាវុធ​ជាដើម​ផង ដើម្បី​ធានាថា សន្តិភាព​និង​ស្ថិរភាព​យូរអង្វែង​កើតមានឡើង​ក្នុង​រដ្ឋ​មួយ​នេះ​។ តែ​ការផ្សះផ្សា​ជាតិ និង​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ជនរងគ្រោះ​ក្នុង​សង្គ្រាម ក្លាយជា​រឿង​ប្រទាំង​ប្រទើស​និង​ចម្រូងចម្រាស​ទៀត​។​ ​ព្រោះ​ដូច​លើកឡើង​ខាងដើម​ស្រាប់ ភាគី​ទាំងពីរ​មកពី​ក្រុម​ផ្សេងគ្នា​និង​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ​រំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូចគ្នា​ផង​។ កាលណា​បើ​មានការ​ស្វែងរក​សន្តិភាព អូស​អ្នកប្រព្រឹត្ត​ខុសក្នុងសម័យ​មានសង្គ្រាម​ទៅកាត់​ទោស បញ្ហា​នឹង​កើតមានឡើង​ជាថ្មីទៀត​។ ដូច្នេះហើយ​ការជំរុញ​ការស្វែងរក​យុត្តិធម៌​គួរតែ​កើតមានឡើង​ក្រោយ​ការកសាង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ជំរុញ​ការផ្សះផ្សា​ជាតិ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2241.txt
លោក ស៊ី​នហ្សូ អា​បេ រំពឹងថា ជំនួប​ជាមួយ​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន ខាងមុខ នឹង​ជួយ​ឲ្យ​ការពិភាក្សា​លើ​ការបង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ក្រោយ​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២ និង​ការដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កោះ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នោះ​វិ​វត្ត​ទៅមុខ​។ តែ​បញ្ហា​ពិភពលោក​ច្រើន​ដែល​ភាគី​នៅ​ខ្វែងគំនិត​គ្នា​ក្នុងនោះ​មាន​សង្គ្រាម​ស៊ី​រី វិបត្តិ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន និង​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាងជើង​។
​ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​លោក ស៊ី​នហ្សូ អា​បេ ជួប​ជាមួយ​ប្រមុខរដ្ឋ​រុស្ស៊ី​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ៦​ខែឧសភា​នេះ នៅ​តំបន់​លំហែរ​កាយ​នា​សមុទ្រ​ខ្មៅ ក្នុង​ទីក្រុង Sochi​។ ជំនួប​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ​នឹង​ក្លាយជា​ពេលវេលា​សំខាន់​មួយ​សម្រាប់​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​ជជែក​ពិភាក្សា​និង​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​សម្រាប់​ជម្លោះ​ដែនទឹក​ដែល​បន្សល់ទុក​មក​យូរអង្វែង​មកហើយ​នោះ​។ ​ ខណៈ​កំពុងស្ថិត​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​អឺរ៉ុប លោក អា​បេ បាន​ថ្លែងប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ពី​ទីក្រុង​ឡុង​ដ៍​ថា លោក​រំពឹង​មុតមាំ​ថា ជំនួប​ទ្វេភាគី​រវាង​លោក​និង​លោក ពូ​ទីន នឹងមាន​ផ្លែផ្កា ហើយ វា​ក៏​នឹង​ជួយ​ឲ្យ​ការជជែក​គ្នា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ក្រោយ​សង្គ្រាម​លើក​ទី​២​មាន​ការវិវត្ត​ទៅមុខ​។ មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ វា​ក៏​ជួយ​ត្រួស​ត្រាយផ្លូវ​សម្រាប់​ការចរចា​គ្នា​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កោះ Kuril ផងដែរ​។ ​ លោក អា​បេ បាន​ថ្លែងថា​៖«​វា​ជា​រឿង​មិនធម្មតា​ឡើយ ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​៧០​ឆ្នាំ ពោលគឺ​ចាប់តាំងពី​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២ មក ជប៉ុន​និង​រុស្ស៊ី មិនដែល​បាន​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​រួមគ្នា​»​។​ ​ តាំងពី​ចប់​សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ប្រទេស​ទាំងពីរ​មិនដែល​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​រួមគ្នា​ឡើយ​។​ដែល​នេះ​ជា​បញ្ហា​សម្រាប់​ប្រទេស​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​ដែរ ហើយ​ណាមួយ​ការបង្កើន​សកម្មភាពរ​បស់​រុស្ស៊ី​នៅលើ​កោះ​ជម្លោះ​ក៏​ជា​បញ្ហា​រសើប​និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ភាគី​ប្រឈមមុខគ្នា​ដែរ​។ យ៉ាងណាមិញ នេះ​ជា​លើក​ទី ១៣ ហើយ​លោក អា​បេ​និង​លោក ពូ​ទីន ជួបពិភាក្សា​គ្នា ហើយ​លោក អា​បេ យល់ថា ការជួប​ជជែក​គ្នា​ដោយផ្ទាល់​នេះហើយ​ជា​ឱកាស​សម្រាប់​គូភាគី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​។​ ​ សូម​ទាញ​ការចាប់អារម្មណ៍​បន្តិច​ដែរ ទំនាក់ទំនង​រវាង​រុស្ស៊ី និង​ជប៉ុន ធ្លាក់ចុះ​ខ្លាំង​តាំងពី​សម័យ​ក្រោយ​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២ ម្ល៉េះ​។ ពោលគឺ​ក្រោយ​ពេលដែល​កងទ័ព​សូ​វៀត​កាន់​កាន់​កោះ​ចំនួន​នៅ​ភាគខាងត្បូង​នៃ​ប្រជុំ​កោះ Kuril ។ ​ ដោយឡែក លោក អា​បេ ក៏បាន​លើកឡើង​ពី​រឿងរ៉ាវ​មួយចំនួន​ដែល​ភាគី​ទាំងពីរ ជប៉ុន​និង​រុស្ស៊ី​មិនអាច​រក​មូលដ្ឋាន​រួមគ្នា​ឃើញ​។ ក្នុងនោះ​មាន​បញ្ហា​សន្តិសុខ​អន្តរជាតិ​ដូចជា​សង្គ្រាម​ស៊ី​រី ជម្លោះ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន និង​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ​ផង​។ តែ​លោក អា​បេ ក៏​សង្ឃឹមថា ជប៉ុន​និង​រុស្ស៊ី​អាច​នឹង​ធ្វើការ​រួមគ្នា និង​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​រួមគ្នា​ឲ្យ​ជិតស្និទ្ធ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទាំងនេះ​។ ស្របពេល​ជាមួយគ្នា​នោះ លោក អា​បេ​ក៏បាន​ឆ្លៀតឱកាស​លើកឡើង​ផងដែរ​ថា រដ្ឋាភិបាល​លោក​ឮ ត្រៀម​ស្វាគមន៍​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បើសិន​ជាមាន​ទស្សនកិច្ច​របស់លោក​ម​ក​កាន់​ប្រទេស​ជប៉ុន​នៅពេល​ខាងមុខ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2242.txt
​អ្នកសម្របសម្រួល​ការ​ចរចា​សន្តិភាព​សម្រាប់​ស៊ី​រី​លោក Staffan di Mistura បានស្នើ​ដល់​មេដឹកនាំ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​រុស្សី ដើម្បី​ស្រោចស្រង់​បទ​ឈប់​បាញ់​ដែល​ជិត​អស់​ជីវិត​។ លោក​ក៏​ទទូច​ឲ្យ​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​គិត​គួរ​ដល់​ដំណើរ​ការចរចា​សន្តិភាព​ស៊ី​រី​ដែល​កំពុងតែ​ផុយស្រួយ​។
​តំណាង​អង្គការសហប្រជាជាតិ​សម្រាប់​ការចរចា​សន្តិភាព​ស៊ី​រី​លោក Staffan di Mistura បាន​អំពាវនាវ​ដល់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា និង​ប្រធានាធិបតី​រុស្សី​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀរ ពូ​ទីន ឲ្យ​ជួយសង្គ្រោះ​បទ​ឈប់​បាញ់​ពីរ​ខែ​ដែល​ត្រូវបាន​គោរព និង​ឈានដល់​បរាជ័យ​ទៅហើយ​។ ក្នុងការ​អំពាវនាវ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨ ខែមេសា លោក Staffan ក៏​ស្នើ​បុរស​ខ្លាំង​ទាំងពីរ​ឲ្យ​ជួយ​ដល់​ការចរចា​សន្តិភាព​ដែល​បន្ត​ជាប់គាំង ក្រោយ​ពេលដែល​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​ប្រកាស​ដកខ្លួន​។ ​លោក Staffan បានបង្ហាញ​ការព្រួយបារម្ភ​របស់លោក​ចំពោះ​បរាជ័យ​នៃ​បទ​ឈប់​បាញ់ ដែល​កើតឡើង​នៅ​ទីក្រុង​Aleppo និង​នៅ​ទីតាំង​បី​ផ្សេងទៀត​។ ក្នុង​សន្និសីទកាសែត​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ លោក​និយាយថា លោក​អំពាវនាវ​ដល់​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​ឲ្យ​បង្កើត​ការផ្ដួចផ្ដើម​កម្រិត​ខ្ពស់​មួយ ព្រោះ​អ្វីដែល​លោក អូ​បា​ម៉ា និង​លោក ពូ​ទីន ធ្វើ​នាំមុខ នឹង​នាំ​ឲ្យ​មាន​ជោគជ័យ​សម្រាប់​យន្តការ​ដែលមាន​ស្រាប់​។ ​សារព័ត៌មាន Reuter រាយការណ៍​ថា លោក Staffan ស្នើ​ឲ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​រុស្សី​ត្រូវតែ​កោះប្រជុំ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​មហាអំណាច​ពិភពលោក និង​តំបន់​ដែលជា​សមាជិក​របស់​ក្រុម​អន្តរជាតិ​គាំទ្រ​ស៊ី​រី​។ លោក​បន្ថែមថា ទាំង​អាមេរិក និង​រុស្សី​សុទ្ធតែ​បាន​ចូលរួម​យ៉ាងសកម្ម និង​មាន​ជំហរ​រួម​គឺ​បញ្ចប់សង្គ្រាម ដូច្នេះ​វា​គ្មាន​ហេតុផល​ដែល​ពួកគេ​មិនអាច ស្រោចស្រង់​អ្វីដែល​ពួកគេ​បង្កើត​បានទេ​។ ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែមេសា ការចរចា​សន្តិភាព​នៅ​ស៊ី​រី​បាន​ឈាន​មកដល់​ចំណុច​បរាជ័យ បន្ទាប់ពី​គណៈកម្មាធិការ​ចរចា​ជាន់ខ្ពស់ ដែលជា​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​នៅ​ស៊ី​រី ស្នើ​ផ្អាក​ការពិភាក្សា​ដែល​ធ្វើ​នៅ​ស្នាក់ការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ​។ ក្រុមប្រឆាំង​ចង់បាន​ភាពប្រាកដប្រជា​ពី​របប​លោក​ប្រធានាធិបតី បាស​សា អាល់​អាសាដ ចំពោះ​ការចរចា​សន្តិភាព និង​ការគោរព​បទ​ឈប់​បាញ់​។ ក្រុមប្រឆាំង​និយាយថា ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល​លោក អាសាដ នៅតែ​បន្ត​រុលទៅមុខ ហើយ​នេះ​មានន័យថា បទ​ឈប់​បាញ់​គឺ​បរាជ័យ​ទៅហើយ និង​បានស្នើ​ឲ្យ​ពន្យារពេល​ការចរចា​។​ ​ទាក់ទិន​នឹង​បញ្ហា​នេះ លោក Mistura និយាយថា ការចរចា​នឹងមិន​ទទួលបាន​ផល​ទេ ប្រសិនបើ​គេ​នៅតែ​លឺ​សម្លេង​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា និង​ការទម្លាក់​គ្រាប់បែក​នោះ​។ លោក​ថា វា​ជា​រឿង​លំបាក​មែនទែន​។ យ៉ាងណាក្ដី​លោក​បន្ថែម​ក្នុង​សន្និសីទកាសែត​ថា លោក​មានបំណង​បន្ត​ការពិភាក្សា​ឡើងវិញ​ក្នុង​ខែឧសភា​។ ​ការចរចា​សន្តិភាព​ស​ម្រា​ប់​ស៊ី​រី​មិនបាន​លទ្ធផល​ជាទី​គាប់ចិត្ត​ទេ ខណៈដែល​ភាគី​ជម្លោះ​ទាំងអស់​មាន​ជំហរ​ផ្សេងគ្នា និង​មាន​មហាអំណាច​ជួយ​ពីក្រោយ​ដូចគ្នា​។ ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​ទទួល​ជំនួយ​ពី​លោកខាងលិច សម្រាប់​ប្រយុទ្ធ​នឹង​របប​លោក អាសាដ ស្រប​ពេលដែល​ប្រធានាធិបតី អាសាដ មាន​រុស្សី​ជួយ​ពីក្រោយ ហើយ​បន្ត​វាយ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដដែល​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2243.txt
​មកទល់ពេលនេះ ស្ថានភាព​នៅក្នុង​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ បាននិងកំពុង​តែ​ស្ថិតនៅក្នុង​ភាព​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​មួយ​។ ភាគី​នីមួយៗ បានបង្ហាញ​សាច់ដុំ​សម្ញែង​ដាក់គ្នា​តាមរយៈ​សមយុទ្ធ​យោធា​និង​ការបាញ់​សាកល្បង​មី​ស៊ី​ល និង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​។ ទោះបី​ស្ថានភាព​តានតឹង​បែបនេះ​ក៏ដោយ ចិន សន្យា ថា​មិន​ឲ្យ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ធ្លាក់ចូល​សង្គ្រាម​នោះទេ​។
​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជិន​ពីង បាន​ថ្លែងថា ចិន នឹងមិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​សន្តិសុខ​នៅក្នុង​ឧ​ប​ទ្វី​កូរ៉េ​វិ​វត្ត ទៅរក​ស្ថានភាព​កាន់តែ​អាក្រក់​នោះទេ​។ ការប្តេជ្ញា​នេះ ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​នាឱកាស​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​សន្តិសុខ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី​២៨ ខែមេសា​នេះ ដែលមាន​ការចូលរួម​ពី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ពី​បណ្តា​ប្រទេស​នៅក្នុង​អាស៊ី​ផងដែរ​។ ​លោក ស៊ី បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា «​ក្នុងនាម​ជា​អ្នកជិតខាង​ដ៏​ជិតស្និទ​របស់​កូរ៉េ​ទាំងពីរ ចិន នឹងមិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ផ្ទុះ​សង្គ្រាម ឬ​ចលាចល​នៅក្នុង​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​នោះទេ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Channel News Asia ដែល​បាន​ដកស្រង់​សម្តី​លោក ស៊ី ដែលថា ប្រសិនបើ​សង្គ្រាម ឬ​ចលាចល ពិតជា​កើតឡើង​មែន​នោះ គ្មាន​នរណាម្នាក់​ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​នោះទេ​។ ហើយ លោក សង្ឃឹមថា គ្រប់ភាគី​ទាំងអស់ នឹង​ចៀសវាង​ការ​បង្កហេតុ​ដាក់គ្នា និង​ត្រលប់​ទៅរក​តុ​ចរចា​វិញ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ស្ថានភាព​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ បានចាប់ផ្តើម​ឡើងក​ម្តៅ​ខ្លាំង ចាប់តាំងពី​ដើមឆ្នាំ​២០១៦ នេះ​។ នោះ​គឺ​នៅពេល​កូរ៉េខាងជើង បាន​បាញ់​សាកល្បង​មី​ស៊ី​ល និង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ជា​បន្តបន្ទាប់​។ ជាពិសេស​នោះ នៅពេលដែល​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង បានធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ប្រចាំ​ក្នុង​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ដែល​បាន​ដុត​កម្តៅ​ឲ្យ​កូរ៉េខាងជើង មិនអាច​រក្សា​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​បាន និង ថែមទាំង​បាន ព្រមាន​កម្ទេច​វិមាន​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​ទៀតផង​។ ​ដោយឡែក ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បាន​អនុម័ត​លើ​សេចក្តីសម្រេច​មួយ​លេខ​២២៧០ នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែមីនា ដើម្បី​ប្រឆាំងនឹង​ការសាកល្បង​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ផង ដែរ​។ សេចក្តីសម្រេច​នោះដែរ ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការបិទ​លំហូរ​សេដ្ឋកិច្ច ឬ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កូរ៉េខាងជើង​។ សេចក្តីសម្រេច​នោះ ក៏បាន​ទុក​ផ្លូវ​សម្រាប់​ការចរចា​ឲ្យ​កូរ៉េខាងជើង​ផងដែរ​។ ​ជាមួយគ្នានេះ ចិន ដែល​ធា្ល​ប់​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដ៏​ជិតស្និទ្ធ​របស់​កូរ៉េខាងជើង ក៏បាន​ប្រកាស​ហាមការនាំចេញ និង​នាំចូល​ទំនិញ​ជាច្រើន​មុខ​ដែលជា​ប្រភព​ដ៏​សំខាន់​ដែល​ទ្រទ្រង់​រដ្ឋាភិបាល​កូរ៉េខាងជើង​ដោយ​យោងតាម​សេចក្តីសម្រេច​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ ហើយ​មុននឹង​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង សម្រេចចិត្ត ដាក់ទណ្ឌកម្ម​នេះ ក៏​ព្រោះតែ​ការព្យាយាម​ទាញ​កូរ៉េខាងជើង​ចូលរួម​តុ​ចរចា ជាពិសេស​នៅក្នុង​កិច្ចសន្ទនា​ប្រាំមួយ​ភាគី មិន​ទទួលបាន​លទ្ធផល​អ្វី​សោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2244.txt
​កម្តៅ​នៃ​ការប្រឈមមុខគ្នា​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​បណ្តាលមកពី​គោល នយោបាយ​វាតទី​ឯកតោភាគី​របស់​ចិន បានធ្វើ​ឲ្យ​ហ្វីលីពីន ពង្រឹង​យុទ្ធសាស្ត្រ​លើ​វិស័យ​ការពារជាតិ ដើម្បី​ទប់ទល់​និង​ប្រឆាំងនឹង​ចិន​។ ហើយ​ចុង​ក្រោយនេះ ហ្វីលីពីន ក៏​ទទួលបាន​ការយល់ព្រម​សំណើសុំ ជួល​យន្តហោះ​ពី​ជប៉ុន​ដើម្បី​ការពារ​ដែនសមុទ្រ​ផងដែរ​។​
​ជប៉ុន បាន​យល់ព្រម​ជួល​យន្តហោះ​ស្វ័យការពារ​ប្រភេទ TC-90 ទៅកាន់​ហ្វីលីពីន​ចំនួន​ប្រាំ​គ្រឿង​ដែល នេះ​គឺជា​លើកដំបូង​ហើយ​ដែល​ជប៉ុន​ព្រម​ជួល​សម្ភារ​យោធា​ទៅកាន់​ប្រទេស​ខាងក្រៅ​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ធ្វើឡើង​តាមរយៈ​កិច្ចសន្ទនា​ទូរ​សព្ទ​រវាង​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​ជប៉ុន​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Nakatani និង រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​ហ្វីលីពីន Voltaire Gazmin នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែមេសា ម្សិលមិញ​។​ ​ដោយសារតែ តាមច្បាប់ ជប៉ុន​មិនអាច​ផ្តល់​សម្ភារ​យោធា​ទៅកាន់​ប្រទេស​ខាងក្រៅ​ដោយ​មិនអាច​គិតថ្លៃ​បាន ជប៉ុន និង​ហ្វីលីពីន បាន​ពិចារណា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជួល​សម្រាប់​យន្តហោះ​ទាំង​ប្រាំ​គ្រឿង​ដើម្បី​ឲ្យ​សម្ភារ​យោធា​របស់​ជប៉ុន​ទាំងនោះ អាច​បញ្ជូនទៅ​ក្រៅប្រទេស​បាន​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Japan Times ដែល​បាន​ដកស្រង់​សម្តី​របស់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ភាគី​ទាំងពីរ ដែល​បាន​បន្ថែម​ដែលថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ក៏​ជួយ​កាត់បន្ថយ​នៃ​ការចំណាយ​របស់​ហ្វីលីពីន​ផងដែរ​។ ​បើតាម​ការអះអាង​រប​ស់លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន ប៊ែ​រ​នី​ណូ អា​ហ្គី​ណូ កាលពី​ខែមីនា​កន្លងទៅ កិច្ចព្រមព្រៀង​នៃ​ការជួល​យន្តហោះ​ស្វ័យការពារ​របស់​ជប៉ុន​ប្រភេទ TC-90 គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គោលនយោបាយ​ក្នុងការ​ការពារ​អធិបតេយ្យ​ហ្វីលីពីន និង​ពិសេស​នោះ ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល និង​បន្ថែម​សមត្ថភាព​នាវា​ល្បាត​របស់​ហ្វីលីពីន​ដែល​កំពុងតែ​ប្រតិបត្តិ​ការការពារ​សមុទ្រ​ខាងលិច​ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​នោះ​។ យន្តហោះ​ចម្បាំង TC-90 គឺជា​ប្រភេទ​យន្តហោះ​ដែល​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​ហ្វឹកហ្វឺន​កងទ័ព​ដែល​វា មាន​សមត្ថភាព​អាច​ហោះ​បាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ ១៩០០ គី​ឡួ​ម៉ែត ដែល​វា មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ជាង​សមត្ថភាព​យន្តហោះ​ហ្វីលីពីន​ពីរដង​ឯនោះ​។​ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​ដែន​អធិបតេយ្យ​រវាង​ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និង​ចិន​។ អវត្តមាន​ក្នុងការ​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​រួមគ្នា​រវាង​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ បាន ធ្វើ​ឲ្យ​ជម្លោះ​នេះ ឈានទៅដល់​ការប្រឈមមុខ​ទាំង​ផ្នែក​ការទូត និង​ការបង្ហាញ​សាច់ដុំ​ផ្នែក​យោធា​ជាពិសេស​នោះ នៅពេលដែល​ចិន បាន​និង​បន្ត​វាតទី​ក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​ដោយ​ឯកតោភាគី​ក្រោម​ហេតុផល​នៃ​ការកើនឡើង​នៃ​តម្រូវការ​របស់ ប្រជាជន​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​អំ​ណេះ​អំ​ណា​ង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ការកាន់កាប់​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផងដែរ​នោះ​។​ ​ការវិវត្ត​នៃ​ជម្លោះ​នេះហើយ ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន បាន​បន្ត​បង្កើន​កញ្ចប់​ថវិកាជាតិ​ទៅលើ​វិស័យ​ការពារជាតិ​។ អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់ខ្លួន​បន្តិច​ពោលគឺ​ពី​ការផ្តោត​សំខាន់​ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ក្នុងស្រុក ទៅជា​ការពង្រឹង​សមត្ថភាព​ការពារ​ដែន​អធិបតេយ្យ ដែល​កំពុងតែ​ប្រទាញប្រទង់​ជាមួយនឹង​ចិន​នោះ​។​ ​ថ្មីៗ​នេះ ហ្វីលីពីន ក៏បាន​ព្រមព្រៀង​ផ្តល់​មូលដ្ឋាន​ទ័ពអាកាស​ឲ្យ​អាមេរិក​ប្រាំ​កន្លែង​នៅក្នុង​ទឹកដី​របស់ខ្លួន​ដែល​ក្បែរ​នឹង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2245.txt
លេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្ត និងជាប្រធានាធិបតីថ្មីឡាវ លោក Bounnhang Vorachit បានទៅដល់ទីក្រុងប៉េកាំងកាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការតាមការអញ្ជើញរបស់សមភាគីចិនលោកប្រធា នាធិបតី ស៊ី ជិនពីង។ ភាគីទាំងពីរ បានបង្ហាញគោលជំហរវិជ្ជមានជាមួយគ្នាក្នុងការបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍទ្វេភាគីផងដែរ។
លោក Bounnhang Vorachit កំពុងតែបំពេញទស្សនកិច្ចសុឆន្ទៈផ្លូវការរយៈពេលបីថ្ងៃជាលើកដំបូងទៅកាន់ប្រទេសចិនក្នុងនាមជាប្រមុខដឹកនាំឡាវ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះដែរ គឺជាទិសដៅក្រៅប្រទេសទីពីរហើយដែលប្រមុខដឹកនាំថ្មីឡាវរូបនេះ បានទៅដល់បន្ទាប់ពីលោកបានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមដែលសុទ្ធសឹងតែជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់ឡាវ។ ក្នុងជំនួបជាលើកដំបូងជាមួយនឹងលោក Bounnhang Vorachit លោក ស៊ី ជិនពីង បានអះអាងថាទស្សនកិច្ចរបស់ភាគីឡាវ បានបង្ហាញពីសារៈសំខាន់រវាងចំណងមិត្តភាពឡាវ-ចិន ហើយ លោក ស៊ី បានស្នើ ឲ្យភាគីឆក់យកឱកាសដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមួយគ្នាផងដែរ។ នេះបើ យោងតា ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ដែលស្រង់សម្តីលោក ស៊ី ដែលបានទទួចឲ្យប្រទេសប្រកាន់របបសង្គមនិយមទាំងពីរ ពង្រីកនូវទំនាក់ទំនងកម្រិតខ្ពស់ រក្សានូវការទុកចិត្តរួមផ្នែកនយោបាយជាន់ខ្ពស់ ពង្រឹងការផ្លាស់ការប្តូររវាងបក្សទាំងពីរ និងលើកកម្ពស់ការសិក្សារួមទាក់ទងនឹងអភិបាលកិច្ច។ លោក ស៊ី សង្កត់ធ្ងន់ថា ភាគីទាំងពីរ អាចធ្វើសមាហរណកម្មយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ ពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការពិតប្រាកដ ពង្រីកការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជន និងប្រជាជន និងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកិច្ចការសន្តិសុខ ។ បន្ថែមពីនេះ លោក ស៊ី ក៏បានបង្ហាញការជឿជាក់រវាងសហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខណ្ឌនៃកិច្ចការអន្តរជាតិ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងសហប្រតិបត្តិការរវាងចិន និងអាស៊ានផងដែរ។ ឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ី ជិនពីង លោក Bounnhang Vorachit ក៏បានអរគុណទៅភាគីចិន ដែលបានបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះឡាវក្នុងនាមជាប្រធានវិលជុំអាស៊ានឆ្នាំនេះ។ទាក់ទងនឹងការអភិវឌ្ឍវិញ លោក Bounnhang បានបង្ហាញការជឿជាក់ថា ចិន នឹងបន្តចូលរួមចំណែកក្នុងការរក្សាសន្តិភាពក្នុងតំបន់ និងការអភិវឌ្ឍរបស់ពិភពលោកផងដែរ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ មុនពេលនៃវត្តមានមេដឹកនាំឡាវនៅក្នុងទឹកដីចិន ភាគីទាំងពីរ សម្រេចបាននូវ កិច្ចព្រមព្រៀងលើចំណុចរសើបមួយរួចទៅហើយ។ ហើយនោះគឺភាគីទាំងពីរ បានព្រមព្រៀងគ្នាទាក់ ទងនឹងគោលជំហរសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាសរបស់អាស៊ាន និងចិន នាឱកាសនៃដំណើរទស្សនកិច្ចក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី កាលពីចុងខែមេសាកន្លងទៅ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2246.txt
​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​រុស្សី ឯកា​ភាព​គ្នា​លើ​ការពង្រីក​បទ​ឈប់​បាញ់​ដែល​នឹង​លាតសន្ធឹង​ដល់ទី​ក្រុង​Aleppo ស្រប​ពេលដែល​មានការ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​រួមគ្នា បញ្ឈប់​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​កង​ម្លាំ​ង​រដ្ឋាភិបាល​លោក អាសាដ និង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​។ សមរភូមិ​Aleppo នេះ​មានការ​វាយ​តទល់​គ្នា​ដ៏​ខ្លាំងក្លា ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ជាច្រើន​បាត់បង់​ជីវិត​។
​សហរដ្ឋអាមេរិក​និយាយ នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែមេសា​ថា ខ្លួន​នឹង​រុស្សី​ព្រមព្រៀង​លើ​បទ​ឈប់​បាញ់​នៅ​ក្រុង​Aleppo ដែលមាន​ការប្រយុទ្ធ​គ្នា​យ៉ាង​តឹងតែង​រវាង​ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ប្រធានាធិបតី បាស​សា អាល់​អាសាដ និង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​។ ហើយ​ក្រសួងការបរទេស​អាម​រិ​ក​បញ្ជាក់ថា បទ​ឈប់​បាញ់​នឹងមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ចាប់ពី​ម៉ោង​១២ ព្រឹក ម៉ោង​នៅក្នុង​ទីក្រុង​ដា​ម៉ាស់ ប៉ុន្តែ​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​នៅ​មិនទាន់​ឈប់​នៅឡើយ​ទេ​។ ​ក្នុងជំនួប​ជាមួយ​ប្រមុខ​ការបរទេស​អឺរ៉ុប​លោកស្រី Federica Mogherini រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរ​ទស​អាមេរិក ច​ន ឃេ​រី (John Kerry) និយាយថា លោក​មិន​ភ្ញាក់ផ្អើល​ទេ​ដែល​ការប្រយុទ្ធ​បន្ត​មាន នៅ​តំបន់​មួយចំនួន​នោះ ដោយពេល​នេះ​ទាំង​អាមេរិក និង​រុស្សី​កំពុង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​មេបញ្ជាការ​នៅ​សមរភូមិ​ផ្ទាល់​។ លោក ឃេ​រី បន្តថា វា​ពិតជា​សំខាន់​ដែល​ភាគី​ទាំងពីរ​ត្រូវគោរព​កិច្ចព្រមព្រៀង ហើយ​លោក​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រុស្សី ប្រើ​ឥទ្ធិពល​របស់ខ្លួន​លើ​លោក អាសាដ ឲ្យ​បញ្ឈប់​អំពើហិង្សា​នេះដែរ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​Reuter ផ្សាយ​ថា មិនទាន់​មានការ​ឆ្លើ​តប​អ្វី​ពី​រុស្សី លើ​ការប្រកាស​នេះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ទាហាន​ស៊ី​រី និយាយថា ពួកគេ​នឹង​អនុវត្ត​នៅ​រយៈពេល​៤៨​ម៉ោង​។ ជាមួយគ្នា​នោះដែរ ក្នុងការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​ថ្ងៃទី​៣ ខែមេសា ក្រុម​ឧទ្ទាម​ត្រូវ​វាយ​ឲ្យ​ដកថយ​ពី​សំណាក់​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល ដែល​នេះ​បង្ហាញថា ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​នៅតែ​បន្ត​នៅឡើយ​។ ​ចំណែក​នៅឯ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ តំណាង​រុស្សី​ប្រចាំ​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ​លោក Vitaly Churkin និយាយថា តាមពិត​បទ​ឈប់​បាញ់​ទំនងជា​ត្រូវ​ប្រកាស​តាំងពី​ថ្ងៃទី​៣ ខែមេសា តែ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​បាន​រារាំង​រឿងនេះ​។ លោក​ប្រាប់​ក្រុមប្រឹក្សា ស្ថានភាព​យ៉ាប់យ៉ឺន​នៅតាម​តំបន់​មួយចំនួន រួមទាំង​Aleppo ពិតជា​បញ្ហា​ព្រួយបារម្ភ ហើយ​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល កំពុងតែ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ក្រុម​ជី​ហាដ​។ ​ជាមួយនឹង​ការឯកភាព​លើ​ការពង្រីក​បទ​ឈប់​បាញ់ អាមេរិក និង​រុស្សី​ក៏​កំពុងតែធ្វើការ​ជាមួយគ្នា ដើម្បី​ត្រួតពិនិត្យ​បទ​ឈប់​បាញ់​ក្នុង​ក្រុង​Aleppo​។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាមេរិក គ្រោង​នឹង​ជួបប្រជុំ​ជាមួយ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​នៃ​បណ្ដា​ក្រុម​អន្តរជាតិ​គាំទ្រ​ស៊ី​រី ដែលមាន​លោក និង​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​រុស្សី​លោក Sergei Lavrov ជា​សហប្រធាន នៅ​ពីរ​សប្ដាហ៍​បន្ទាប់​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2247.txt
​​បេក្ខជន​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ និង​ជា​អភិបាលរដ្ឋ Ohio លោក ច​ន កា​សិ​ក (John Kasich) បានប្រកាស​ដកខ្លួន​ចេញពី​ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​បក្ស​នៅ​ថ្ងៃ ៤​ឧសភា​ម្សិលមិញ​នេះ​។ ការដកខ្លួន​របស់លោក​កើតឡើង​មួយថ្ងៃ​ក្រោយ​លោក ថេត គ្រុស (Ted Cruz) សម្រេច​ដកខ្លួន​ដែរ ហើយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ (Donald Trump) ក៏​ក្លាយជា​តំណាង​បក្ស​ជា​ស្វ័យប្រវត្តិ​។​
​ចុងក្រោយ អភិបាលរដ្ឋ Ohio លោក ច​ន កា​សិ​ក ក៏​ប្រកាស​ដើរ​ចេញពី​ការប្រកួតប្រជែង​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ក្នុង​បក្ស​ដែរ​។ ការសម្រេចចិត្ត​នេះ​កើតឡើង​ត្រឹម​មួយថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយ​លោក ថេត គ្រុស ថា​លោក​បញ្ចប់​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​របស់​លោក​។ ការដកខ្លួន​ចេញ​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ ជួយ​ឲ្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្លាយជា​អ្នកតំណាង​របស់​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ជា​ស្វ័យប្រវត្តិ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ កាលពី​ម្សិលមិញ​នេះ មុន​មានការ​ប្រកាស​ដកខ្លួន​ចេញ​ជា​ផ្លូវការ លោក ច​ន កា​សិ​ក បាន​ថ្លែងប្រាប់​អ្នកគាំទ្រ​លោក​ថា មានតែ​លោក​ម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​អាច​ផ្តល់​ក្តីសង្ឃឹម​សម្រាប់​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​បាន​។ ដែល​មានន័យថា អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ត្រូវ​បន្ត​គាំទ្រ​លោក បើ​ចង់​ឃាំង​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិន​ឲ្យ​បន្ត​ទៅមុខទៀត​។ ​តែ​បញ្ហា​ត្រង់​ថា កន្លងមក​លោក ច​ន កា​សិ​ក ស្ថិតនៅ​លេខ​រៀង​ក្រោម​គេ​បង្អស់ ព្រោះ​មិនបាន​ទទួល​សំឡេងគាំទ្រ​ច្រើន​ឡើយ​។ បើ​និយាយ​ទៅ ទោះជា​លោក​ត្រដរ​នៅ​ក៏​មិនមាន​លទ្ធភាព​អ្វី​ផ្តួល​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ​។ លោក​អាចមាន​សង្ឃឹម​ម្យ៉ាង​គត់​គឺ នៅ​បន្ត​ឃោសនា​ដល់​ថ្ងៃ​សមាជ​បក្ស​ចុងក្រោយ ព្រោះ​ពេល​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​ប្រមូល​ផ្តុំគ្នា គេ​នឹង​អាច​សម្រេច​ជាថ្មី​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​តំណាង​បក្ស​ទៅ​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​ជាមួយ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ ​ប៉ុន្តែ វា​មិនអាច​ទៅរួច​ឡើយ​។ កន្លងមក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ព្រមាន​ថា​នឹង​បង្កើត​បញ្ហា​និង​កុប្បកម្ម បើសិនជា​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​មិន​ជ្រើសរើស​លោក​ជា​បេក្ខជន​តំណាង​គណបក្ស នៅពេលដែល​លោក​បានទទួល​ជ័យជម្នះ​បន្តបន្ទាប់​និង​បាន​សំឡេង​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ​នោះ​។ ​គេ​រំពឹងថា លោក ច​ន កា​សិ​ក ប្រហែលជា​អាច​ឈរឈ្មោះ​ប្រកួតប្រជែង​យក​តំណែង​អនុ​ប្រធានាធិបតី​។ លោក ច​ន កា​សិ​ក ផ្ទាល់​មិនបាន​បញ្ជាក់​ឬ​បកស្រាយ​បែបណា​ទេ ចំពោះ​ការ​ប្រជែង​យក​តំណែង​អនុ​ប្រធានាធិបតី​នេះ​។ ប៉ុន្តែ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​នាំមុខគេ​និង​ជាក់ស្តែង​ក្លាយជា​តំណាង​របស់​បក្ស​ទៅហើយនោះ បាន​ថ្លែង​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ម្សិលមិញ​ថា លោក​ពេញចិត្ត​លោក ច​ន កា​សិ​ក ហើយ​លោក​ក៏​ចង់​ឲ្យ​លោក ច​ន កា​សិ​ក ក្លាយជា​អនុ​ប្រធានាធិបតី​នៅពេលដែល​លោក​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2248.txt
​ប្រមុខ​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ប្រកាសថា លោកស្រី​ជំរុញ​ឲ្យ​មានការ​កែប្រែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឆ្នាំ​២០០៨ ដែល​តាក់តែង​ដោយ​ក្រុម​យោធា​។ គោលបំណង​នៃ​វិសោធនកម្ម​គឺ​ការកសាង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពេញលេញ​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​ទើបតែ​ងើប​ចេញពី​ការគ្រប់គ្រង​របស់​យោធា​។ ប៉ុន្តែ​នេះ​មិនមែនជា​រឿង​ងាយស្រួល​សម្រាប់​លោកស្រី ស៊ូ​ជី នោះទេ ដ្បិត​យោធា​នៅតែមាន​អំណាច​ខ្លាំង​ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឆ្នាំ​២០០៨​។​
​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី និយាយថា លោកស្រី​នឹងធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​ក្រុម​យោធា​សរសេរ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​។ លោកស្រី​ថ្លែង​ដូចនេះ នៅ​ចំ​ពេលដែល​គណបក្ស​រប​ស់លោក​ស្រី​ឈ្នះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៥ ហើយ​មនុស្ស​ជំនិត​របស់លោក​ស្រី​គឺ​លោក ធិ​ន ច (Htyn Kyaw) ក៏​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ស៊ីវិល​ដែល​គ្មាន​ប្រវត្តិ​ទាក់ទិន​នឹង​យោធា ហើយ​លោកស្រី​ខ្លួនឯង​ក៏​ធ្វើជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ពីរ​ស្ថាប័ន​និង​ជាទី​ប្រឹក្សា​រដ្ឋ​ផងដែរ​។​ ​ថ្លែង​តាម​ទូរទស្សន៍​ដើម្បី​អបអរ​បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែមេសា លោកស្រី​ក៏​បញ្ជាក់​ពី​អនាគត​របស់​លោកស្រី និង​ការលំបាក​នានា​ដែល​រង់ចាំ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ដោះស្រាយ​។ លោកស្រី​ថា គោលនយោបាយ​លោកស្រី​គឺ​ការបង្រួបបង្រួម​ជាតិ នីតិរដ្ឋ វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​បន្តធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាន់តែ​ទៅមុខ​។ ចំពោះ​បញ្ហា​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ លោកស្រី​បន្ថែមថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ត្រូវតែ​ជា​ច្បាប់​ដែល​ផ្ដល់កំណើត​ដល់​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ ហើយ​យើង​ត្រូវតែ​កែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ និយាយ​មិនមែន​ស្រួល​ដូច​ធ្វើ​នោះទេ ព្រោះ​លទ្ធភាព​ដែល​លោកស្រី ស៊ូ​ជី ចង់​កែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នឹងត្រូវ​រារាំង​ដោយ​ក្រុម​យោធា​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឆ្នាំ​២០០៨​បានផ្ដល់​ឲ្យ​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នូវ​អំណាច​គួរសម​ក្នុង​ស្ថាប័ន​នីតិប្រតិបត្តិ​និង​នីតិបញ្ញត្តិ​។ នៅក្នុង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី យោធា​មាន​សិទ្ធិ​តែងតាំង​រដ្ឋមន្ត្រី​សំខាន់​បី​ក្រសួង​គឺ មហាផ្ទៃ ការពារជាតិ និង​កិច្ចការ​ព្រំដែន​។ ចំណែក​នៅ​សភា​គ្រប់​ជាន់ យោធា​ទទួលបាន​កៅអី​២៥​ភាគរយ​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិ ដែល​ចំនួន​នេះ​គឺ​គ្រប់​គ្រាប់​សម្រាប់​រារាំង​ការធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​។​ ​ជាមួយគ្នានេះ សារព័ត៌មាន Irrawaddy ផ្សាយ​ថា លោកស្រី ស៊ូ​ជី នៅតែ​ទទូច​កែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​សរសេរ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៨ ដោយ​លោកស្រី​ថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវតែ​កែ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រទេស​ទៅមុខ​។ កន្លងមក ជ័យលាភី​ណូបែល​សន្តិភាព​ឆ្នាំ​១៩៩១​រូបនេះ ក៏​ធ្លាប់​ចរចា​ជាមួយ​ក្រុម​យោធា​ទាក់ទិន​នឹង​រឿង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នេះដែរ​។ លោកស្រី​បាន​ជួប​ជាមួយ​មេបញ្ជាការ​ទ័ព​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ មីន អ៊ុង​ឡាំង បី​ដង តែ​គ្មាន​លទ្ធផល​ផ្លែផ្កា​អ្វី​ទេ​។ ​ជា​ប្រមុខ​គណបក្ស​ឈ្នះឆ្នោត លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី គួរតែ​ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​រារាំង​ដោយ​មាត្រា​៥៩​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​ចែងថា អ្នកណា​ដែលមាន​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ឬ​កូន​ជា​ជនបរទេស​នោះ មិនអាច​ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី​បានទេ​។ លោកស្រី ស៊ូ​ជី មាន​អតីត​ប្ដី​និង​កូនប្រុស​ពីរ​នាក់​ជា​ជន​ជា​អង់គ្លេស​។ ​ជំនួស​មកវិញ​នោះ លោកស្រី ស៊ូ​ជី សម្រេចចិត្ត​មិន​តតាំង​នឹង​ក្រុម​យោធា ដោយ​ជ្រើស​លោក ធិ​ន ច ជា​ប្រធានាធិបតី ខណៈ​លោកស្រី​កាន់តំណែង​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​ដែល​ទើប​បង្កើត​គឺ​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​។ ក្រៅពីនោះ​លោកស្រី​ក៏​កាន់តំណែង​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ការបរទេស និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ការិយាល័យ​ប្រធានាធិបតី​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2249.txt
ទណ្ឌកម្ម​ដែល​ភាគច្រើន​ជា​សេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបាន​ប្រើ​ជា​ញឹកញយ​សម្រាប់​ដាក់​លើ​ប្រទេស​ដែល​ល្មើ​សនឹង​ការសម្រេច​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ មហាអំណាច​ពិភពលោក​ពឹង​ផ្អែកលើ​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បី​ចាប់បង្ខំ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​មួយចំនួន​បញ្ឈប់​កម្ម​វិធី​អភិវឌ្ឍ​អាវុធ បញ្ឈប់​ការវាយប្រហារ​លើ​ប្រជាជន ឬ​ឲ្យ​គោរព​លទ្ធផល​ឆ្នោត​ជាដើម​។ ប៉ុន្តែ​ទណ្ឌកម្ម​ទាំងនោះ មិនសូវ​ជា​បាន​ផល​នោះទេ​។
​ មកទល់ពេលនេះ ប្រទេស​ចំនួន​យ៉ាងតិច​១៦ ត្រូវបាន​ដាក់​ឲ្យ​ស្ថិតក្រោម​ទណ្ឌកម្ម​។ ទណ្ឌកម្ម​ត្រូវបាន​ប្រើ​លើ​ប្រទេស​ដែល​មិន​គោរព ឬ​ល្មើស​បំពាន​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ដើម្បី​បង្ខំ​ឲ្យ​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ងាក​មក​ដើរ​តាម​បទបញ្ញត្តិ​អន្តរជាតិ​វិញ​។ យ៉ាងណាមិញ ទណ្ឌកម្ម​ទាំងនោះ​មិនមែន​សុទ្ធ​តែមាន​ប្រសិទ្ធភាព​នោះទេ ដ្បិត​ប្រទេស​ដែល​រង​ទណ្ឌកម្ម​មិន​ខ្វល់​នឹង​ការគាបសង្កត់​ទេ​។ ​ ក្នុង​ខែមីនា ឆ្នាំ​២០១៦ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​បោះឆ្នោត​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ដ៏​តឹងតែង​មួយ​ប្រឆាំងនឹង​កូរ៉េខាងជើង ក្រោយពី​ប្រទេស​នេះ​បាញ់​មី​ស៊ី​ល និង​សាកល្បង​នុយក្លេអ៊ែរ​។ ប៉ុន្តែ​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​បែរ​ឆ្លើយតប ដោយ​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដោយ​រួមទាំង​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ចេញពី​នាវាមុជទឹក​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែមេសា​។ គេ​មិន​រំពឹង​ទេ​ថា លោក គីម ជុង​អ៊ុន នឹង​បោះបង់​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ ដរាបណា​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​មិនទាន់មាន​សមត្ថភាព​បា​ញ់​នុយក្លេអ៊ែរ​ដល់​ទឹកដី​អាមេរិក​នោះ​។​ ​ ខណៈដែល​សម្ពាធ​ទណ្ឌកម្ម​ហាក់​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​អ៊ីរ៉ង់ វា​មិន​ដូចគ្នា​ក្នុងករណី​កូរ៉េខាងជើង​នោះទេ​។ លោក Daniel Wagner មកពី​ក្រុមហ៊ុន​ផ្ដល់​ប្រឹក្សា​មួយ​និយាយថា ទណ្ឌកម្ម​បាន​បរាជ័យ​ក្នុងការ​សម្រេច​គោលដៅ​។ ប្រទេស​ខ្លះ​អា​ចរក​វិធីសាស្ត្រ​គេចវេស​ពី​ទណ្ឌកម្ម ហើយ​ថែមទាំង​អាច​វាយបក​លើ​ទណ្ឌកម្ម​វិញ​ផង​។​ ​ ជាមួយនឹង​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​កាន់តែ​ធ្ងន់​ទៅៗ កូរ៉េខាងជើង​នៅតែ​សាកល្បង​អាវុធ​របស់ខ្លួន និង​ពេលខ្លះ​គំរាម​វាយប្រហារ​លើ​កូរ៉េខាងត្បូង និង​អាមេរិក​ទៅទៀត​។ មួយវិញទៀត ទណ្ឌកម្ម​ដែល​ត្រូវ​បានដាក់ មិនបាន​ប៉ះពាល់​ដល់​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​ទេ តែ​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងជើង​ទៅវិញ​ទេ ដែល​រងគ្រោះ​ព្រោះ​ការបិទ​សេដ្ឋកិច្ច​ពី​សំណាក់​អន្តរជាតិ​។ ​ យ៉ាងណាក្ដី ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​ពិតជា​មិន​អាចមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ភ្លាមៗ​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ទាមទារ​ការអត់ធ្មត់​ក្នុង​រយៈពេល​វែង​។ សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់ ជា​ឧទាហរណ៍​មួយ​ដែល​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា គេ​ត្រូវ​អត់ធ្មត់​ទម្រាំ​ដល់​ដែល​សម្ពាធ​ទាំងនោះ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។ ​ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​បានចេញ​សេចក្ដីសម្រេច​ជាច្រើន សំដៅដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​ចាប់ផ្ដើម​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០០៦ ដោយ​ទាមទារ​ឲ្យ​ប្រទេស​ឥស្លាម​មួយ​នេះ បោះបង់​ការ​ចម្រាញ់​សារធាតុ​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ដំណើរការ​អភិវឌ្ឍ​សារធាតុ​ទាំងនោះ​។ ការ​រឹត​ត្បឹ​ត​ទាំងនោះ ពិតជា​ប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​អ៊ីរ៉ង់ នាពេល​បន្ត​បន្ទាប់មក​។ ​ យោងតាម​ទិន្នន័យ​របស់​មូលនិធិ​រូបិយ​បណ្ណ​ពិភពលោក អ៊ីរ៉ង់​ឆ្លើយតប​នឹង​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច បាន​ទម្លាក់​តម្លៃ​រូបិយ​បណ្ណ​Rial របស់ខ្លួន​ប្រមាណ​៥០​ភាគរយ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣​។ មន្ត្រី​អាមេរិក​និយាយថា ទណ្ឌកម្ម​លើ​ប្រេង និង​ឧស្សាហកម្ម​ធនាគារ ធ្វើ​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​ខាតបង់​ទឹកប្រាក់​ច្រើនជាង​១២០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១២ ដល់​ឆ្នាំ​២០១៥​។ ចំណែក​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​នេះ ក៏​ធ្លាក់ចុះ​ប្រមាណ​៧​ភាគរយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ និង​២​ភាគរយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣​។ ​ ក្នុងករណីនេះ គេ​សង្កេតឃើញថា ទណ្ឌកម្ម​បានបង្ហាញ​ប្រសិទ្ធភាព បើទោះជា​យឺត​បន្តិច​ក៏ដោយ​។ ជាមួយនឹង​សម្ពាធ​ពី​អន្តរជាតិ និង​ការធ្លាក់ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​បណ្ដាលមកពី​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច អ៊ីរ៉ង់​ត្រូវមាន​ជម្រើស​តែមួយ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ​បន្ត​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ ឬ​ចូលរួម​ជាមួយ​សហគម​ន៍​សេដ្ឋកិច្ច​អន្តរជាតិ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_225.txt
ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសថា អុីស្រាអែល បានផ្ដល់ដំណឹងទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ(ICC) ដើម្បីតទល់នឹងដីកាចាប់ខ្លួនលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ។ ក្រុង Tel Aviv បានបដិសេធសេចក្ដីសម្រេច ICC និងសុំពន្យារដីកានេះ។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រទេសមួយចំនួនខ្វែងគំនិតគ្នាលើដីកា ICC ចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំអុីស្រាអែល ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ កំពុងរងដីកាចាប់ខ្លួនពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ អុីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសជំហរការពារក្ដី និងតតាំងលើសេចក្ដីសម្រេចមួយនេះ។ ក្រៅពីច្រានចោលសេចក្ដីសម្រេច ICC និងបដិសេធលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនៅកាហ្សា រដ្ឋាភិបាលក្រុង Tel Aviv បានបង្ហាញជំហរតទល់នឹងដីកាចាប់ខ្លួន និងចោទថាដីកា ICC គ្មានមូលដ្ឋាន និងមិនសមហេតុផល។ «ថ្ងៃនេះ អុីស្រាអែល បានបញ្ជូនដំណឹងទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ពីបំណងការពារក្ដីទៅកាន់តុលាការ រួមជាមួយនឹងសេចក្ដីទាមទារពន្យារការអនុម័តដីកាចាប់ខ្លួន»។ ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល បានប្រកាសបែបនេះ។ អ្នកនាំពាក្យ ICC លោក Fadi El Abdallah បានប្រាប់ទៅអ្នកកាសែត ថាប្រសិនបើសិនការទាមទាររបស់ភាគីអុីស្រាអែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅ ICC នោះចៅក្រមតុលាការ ជាអ្នកមានសិទ្ធិសម្រេច។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាម៉េរិកលោក ​Linsey Graham បានប្រាប់ទៅមេដឹកនាំអុីស្រាអែល ពីវិធានការមួយចំនួនដើម្បីប្រឆាំងនឹង ICC ក៏ដូចជាប្រទេសណាដែលគាំទ្រដីកា ICC។ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលនឹងឡើងកាន់តំណែងឆ្នាំក្រោយ បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើ​ ICC ទៀតផង។ គួរបញ្ជាក់ថា ចៅក្រុម ICC នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា បានចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ និងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអុីស្រាអែល លោក Yoav Gallant លើបទចោទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ក្នុងសង្គ្រាមកាហ្សា។ ក្រោយដីកាចាប់ខ្លួន ICC ចេញជាធរមាន ប្រទេសឬ បុគ្គលដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងដីកាចាប់ខ្លួន មានសិទ្ធិ តវ៉ាប្រឆាំងលើការកាត់ក្ដីរបស់តុលាការទៅ ICC ឬតវ៉ាលើភស្ដុតាងរបស់រឿងក្ដី។ ច្បាប់របស់ ICC អនុញ្ញាតឱ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UNSC) អនុម័តដំណោះស្រាយមួយ ដែលអាចនឹងផ្អាកការស៊ើបអង្កេត ឬការកាត់ទោសរយៈពេល១ឆ្នាំ រួមជាមួយនឹងលទ្ធភាពនៃការផ្លាស់ប្ដូរដំណោះស្រាយនោះជារៀងរាល់ឆ្នាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2250.txt
អស់​រយៈពេល​៥​ឆ្នាំ​មកហើយ ក្រោយ​ពេលដែល​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​អាល់​កៃ​ដា អូ​សា​ម៉ា ប៊ិន​ឡា​ដិ​ន ត្រូវបាន​សម្លាប់​ដោយ​កងកម្លាំង​ពិសេស​អាមេរិក​ក្នុង​ទឹកដី​ប៉ា​គី​ស្ថាន​។ បន្ទាប់​ពីនេះ ក្រុម​ភេរ​វករ អាល់​កៃ​ដា ហាក់ដូចជា​ធ្លាក់ដៃ​បាត់​ឥទ្ធិពល​ទៅលើ​ក្រុម​ជ្រុលនិយម​ឥស្លាម​មួយទៀត​គឺ​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​។ ប៉ុន្តែ​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា មិនមែន​អស់អំណាច​ទាំងស្រុង​នោះទេ​។
​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​សងសឹក​បានសម្រេច​លើ​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា ដែល​នៅ​ពីក្រោយ​ការវាយប្រហារ​ថ្ងៃទី​៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០០១ ដោយបាន​សម្លាប់​មេដឹកនាំ អូ​សា​ម៉ា ប៊ិន​ឡា​ដិ​ន ក្នុង​ប្រតិបត្តិ​ការសម្ងាត់​លើទឹក​ដី​ប៉ា​គី​ស្ថាន​។ ការបាត់បង់ អូ​សា​ម៉ា ប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​ក្រុម​ជ្រុលនិយម​អាល់​កៃ​ដា ដែល​តែង​ធ្វើ​សកម្មភាព​ភេរវកម្ម​នៅ​ស្ទើរ​ទូទាំង​ពិភពលោក​។ បើទោះជា​ថមថយ​សកម្ម​ភាព​ក៏ដោយ មិនមែន​មានន័យថា ក្រុម​នេះ​អស់​ឥទ្ធិពល​ទាំងស្រុង​នោះទេ​។​ ​ក្រុម​ជ្រុលនិយម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​បាន​ឡើង​ឈរលើ​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា ជា​ក្រុម​ដែល​បង្ក​ការភ័យខ្លាច​ដល់​ពិភពលោក​។ ប៉ុន្តែ​អាល់​កៃ​ដា នៅតែមាន​សមត្ថភាព​គំរាមកំហែង និង​ធ្វើ​សកម្មភាព​ភេរវកម្ម​ដដែល​។ ជាក់ស្ដែង ការវាយប្រហារ​លើ​កាសែត​បារាំង Charlie Hebdo ក្នុង​ក្រុងប៉ារីស និង​ការវាយប្រហារ​ជា​បន្តបន្ទាប់​នៅ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច ជា​ភស្តុតាង​បង្ហាញថា អាល់​កៃ​ដា នៅតែ​ជា​ក្រុម​មាន​ឥទ្ធិពល និង​គ្រោះថ្នាក់​ដដែល​។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា ឆក់​ឱកាស​ជម្លោះ​នៅ​ស៊ី​រី និង​យេ​ម៉ែន ដោយបាន​ការកាន់កាប់​ទឹកដី​មួយចំនួន​នៅ​ទីនោះ​។ ​យ៉ាងណាក្ដី មក​ត្រឹម​ពេល​កងកម្លាំង​ពិសេស​អាមេរិក​សម្លាប់ ប៊ិន ឡា​ដិ​ន ក្នុង​ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១១ ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា ដែល​ត្រូវបង្កើត​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​៨០ គឺ​បែកបាក់​ខ្លាំងណាស់​ទៅហើយ ខណៈដែល​សកម្មជនរ​បស់​ខ្លួន និង​មេដឹកនាំ​មួយចំនួន​ត្រូវបាន​សម្លាប់​ឬ​ចាប់ខ្លួន​ដោយ​អាមេរិក​។ ការបែកបាក់​នៅតែ​បន្ត នៅពេលដែល​មេដឹកនាំ​ថ្មី Ayman al-Zawahiri ស្នង​តំណែង ប៊ិន ឡា​ដិ​ន ហើយ​សាខា​មួយ​របស់​ក្រុម​នេះ ក៏​ទៅ​បង្កើត​ក្រុម​ជ្រុលនិយម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​។ ​បន្ទាប់ពី​បង្កើត ក្រុម​នេះ​ក៏​ហៅ​ខ្លួនឯង​ថា រដ្ឋ​ឥស្លាម​នៅ​ស៊ី​រី និង​អ៊ីរ៉ាក់ (ISIS) ឬ​រដ្ឋ​ឥស្លាម (IS) បង្ក​ព្យុះភ្លៀង​យ៉ាងខ្លាំង ដោយ​កាន់កាប់​ទឹកដី​ជាច្រើន​របស់​ស៊ី​រី និង​អ៊ីរ៉ាក់​។ ពី​ពេល​នោះមក ក្រុម​នេះ​កើន​ឥទ្ធិពល​លើសលប់​លើ​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា ហើយ​ថែមទាំង​ទាក់ទាញ​បាន​អ្នក​ប្រយុទ្ធ​ជាច្រើន​មក​ចូលរួម​ជាមួយ​ទៀតផង​។ លើសពីនេះ ក្រុម​នេះ​ក៏​នៅ​ពីក្រោយ​ការវាយប្រហារ​ភេរវកម្ម​ជាច្រើន​នៅ បារាំង បែលហ្ស៊ិក លី​ប៊ី អេ​ហ្ស៊ី​ប យេ​ម៉ែន ជាដើម​។ ​បើទោះជា​បាត់បង់​ទឹកដី​មួយ​ភាគ​ទៅ​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម និង​ធ្លាក់ចុះ​ឥទ្ធិពល​ក្ដី មិនមែន​មានន័យថា អាល់​កៃ​ដា​បាត់​សូន្យ​នោះទេ​។ អាល់​កៃ​ដា នៅតែ​រក្សា​ឥទ្ធិពល​របស់ខ្លួន​នៅតាម​តំបន់​មួយចំនួន​នៅ​ទ្វីបអាហ្វ្រិក​ខាងជើង និង​តំបន់​មួយចំនួន​ក្នុង​ទឹកដី​ស៊ី​រី និង​យេ​ម៉ែន​។ នៅ​ស៊ី​រី ក្រុម​រណសិរ្ស Al Nusra នៅមាន​សមត្ថភាព​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​កងកម្លាំង​លោក អាសាដ និង​កាន់កាប់​ទឹកដី​មួយផ្នែក​ដែរ​។ ​ចំណែក​នៅ​យេ​ម៉ែន​វិញ សាខា​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា ក៏បាន​គ្រប់គ្រង​ទឹកដី​ជាច្រើន​ផងដែរ ខណៈ​កងកម្លាំង​ឧទ្ទាម​ហ៊ូ​ធី និង​ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នោះ​។ នៅឯ​អាហ្វ្រិក​ខាងជើង​វិញ សាខា​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា តែង​វាយប្រហារ​ក្នុងប្រទេស​ម៉ាលី បួ​គី​ណា​ហ្វា​សូ និង​កូដ​ឌី​វ័រ ជាដើម​។​ ​ជាមួយនឹង​ការបន្ត​សកម្ម​ភាពមិន​ឈប់​បែបនេះ បង្ហាញថា ថ្វីដ្បិតតែ​មេដឹកនាំ​កំពូល អូ​សា​ម៉ា ប៊ិន​ឡា​ដិ​ន បាត់បង់​ជីវិត​ក៏ដោយ ក៏​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា​នៅ​ជា​ក្រុម​គ្រោះថ្នាក់ និង​ខ្លាំងក្លា​មួយ ទោះជា​ធ្លាក់ចុះ​ឥទ្ធិពល​ខ្លះ ដោយសារ​ការ​ងើបឡើង​របស់​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ក៏ដោយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2251.txt
​ថ្មីៗ​នេះ មាន​របាយការណ៍​បែកធ្លាយ​មួយ បង្ហាញថា​ប្អូនប្រុស​របស់លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​ប្រា​យុទ្ធ ច័ន្ទ អូ​ចា ដែលមាន​តំណែង​ជា​មន្ត្រី​យោធា​ជាន់ខ្ពស់ បានតែងតាំង​កូនប្រុស​របស់ខ្លួន​ក្នុង​តំណែង​ជាន់ខ្ពស់​យោធា​ផងដែរ​។ បញ្ហា​នេះ ត្រូវបាន​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ប្រា​យុទ្ធ ច័ន្ទ អូ​ចា ចេញមុខ​ការពារ​ដោយ​លោក​ថា​វា​មិនមាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​គ្រួសារនិយម​ឡើយ​។​
​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រីរ​ដ្ឋ​ប្រហារ​យោធា ប្រា​យុទ្ធ ច័ន្ទ អូ​ចា នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែមេសា ម្សិលមិញ​បានចេញ​មុខការ​ពារ​ប្អូនប្រុស​របស់លោក ដែល​រង​ពី​ការ​ចោទ​នៃ​គ្រួសារនិយម​នៅក្នុង​តំណែង​កងទ័ព​។ ប្រតិកម្ម នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពី​មានការ​បែក​ធា្ល​យ​ឯកសារ​សំងាត់​ដែល​បង្ហាញថា​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ប្រ៊ី​ចា ច័ន្ទ អូ​ចា ដែលជា​ប្អូនប្រុស​លោក ប្រា​យុទ្ធ ច័ន្ទ អូ​ចា បានផ្តល់​តំណែង​កងទ័ព​មួយ​ដល់​កូនប្រុស​ខ្លួន ។​ ​ឯកសារ​បែកធ្លាយ ដែល​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ប្រ៊ី​ចា ច័ន្ទ អូ​ចា ដែលមាន​តំណែង​ជា​លេខា​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ក្រសួងការពារជាតិ​ថៃ នោះ បាន​និយាយថា​លោក ប៉ា​ទី​ប៉ាត ច័ន្ទ អូ​ចា ដែលមាន​អាយុ​២៥​ឆ្នាំ នឹង​កាន់តំណែង​កិច្ចការ​ស៊ីវិល​ក្នុង​កងទ័ព​ភូមិភាគ​៣ ដែលមាន​ប្រាក់ខែ​ប្រមាណ ១៥០០០​បាត​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ដកស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌មាន​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍​។​ ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ លោក ប្រា​យុទ្ធ បាន​បញ្ជាក់ថា វា គ្រាន់​ជា​បញ្ហា​តូច​មួយ និង​ជាការ​តែងតាំង​ដ៏​សាមញ្ញ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​ដែល​បាន​ដកស្រង់​សម្តី លោក ប្រា​យុទ្ធ ដែរ​ថា ការតែងតាំង​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ​ក្នុង​កងទ័ព ក៏​ព្រោះតែ​គេ​អាច​បង្កើន​ការទុកចិត្ត​ពីអ្វី​ដែល​ឪពុកម្តាយ​ពួកគេ បានធ្វើ​កន្លងមក​សម្រាប់​ប្រទេស​។ លោក ប្រា​យុទ្ធ បាន​ថ្លែងប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​យ៉ាងខ្លី​ចុងក្រោយ​ថា «​អ្វី​គ្រប់យ៉ាង គឺ​ស្របច្បាប់ និង​ត្រឹមត្រូវ​»​។​ ​ជាមួយគ្នានេះដែរ នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែមេសា​កន្លងទៅ លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ប្រ៊ី​ចា ច័ន្ទ អូ​ចា ក៏បាន​ការពារ​ចំពោះ​តំណែង​នោះដែរ​។ លោក ថា​កូនប្រុស​របស់លោក អាច​នឹងខ្វះ​ខាត​នូវ​បទពិសោធន៍​ផែ្ន​ក​យោធា តែ សក្តិសម​នឹង​តំណែង​នោះ ដ្បិត​កូនប្រុស​លោក ធ្លាប់មាន​បទពិសោធន៍​ធ្វើការ​ក្នុង​កិច្ចការ​ទំនាក់ទំនង​សាធារណៈ​ផងដែរ​។ ​លោក ប្រ៊ី​ចា ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ដែរ​ថា ប្រហែល​គ្រួសារ​ត្រកូល «​ច័ន្ទ អូ​ចា​» មានការ​ចាប់អារម្មណ៍​ពី​សាធារណៈហើយ​បានជា​មានការ​ចោទ​បែបនេះ​។ លោក ថា មានកូន​មន្ត្រី​យោធា​ជាន់ខ្ពស់​ជាច្រើន​បាន​ចូល​ជា​បម្រើការ​ជា​កងទ័ព នៅពេល​មានការ​ជ្រើសរើស​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ប្រា​យុទ្ធ ច័ន្ទ អូ​ចា ដែលជា​មេបញ្ជាការ​កំពូល​កងទ័ព​ថៃ បាន​ឡើងកាន់តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្រោយពី​មាន​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ថ្ងៃទី​២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៤ ។ ក្រោម​ការដឹកនាំ​ដោយ​របប​សឹក​នេះ មានការ​លើក​ចោទ​ជាច្រើន​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​គ្រួសារនិយម និង បញ្ហា​ពុករលួយ​ដោយ​មន្ត្រី​យោធា​ជាន់ខ្ពស់ តែ​បញ្ហា​នោះ ក៏​ត្រូវបាន​ច្រានចោល​ជា​បន្តបន្ទាប់​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2252.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កាណាដា​លោក Justin Trudeau បាន​ថ្កោលទោស​ខ្លាំង​ចំពោះ​ក្រុម​អា​ប៊ូ សា​យ៉ា​ហ្វ ដែល​កាត់​ក្បាល​ចំណាត់​ខ្មាំង​ជនជាតិ​កាណាដា​នៅ​កោះ​Jolo នៃ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​។ លោក Trudeau ចាត់ទុក​ការ​កាត់​ក្បាល​នេះ​ជា «​ឃាតកម្ម​ឈាម​ត្រជាក់​»​។
​នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែមេសា នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កាណាដា​លោក Justin Trudeau ប្រកាសថា ចំណាត់​ខ្មាំង​ជនជាតិ​កាណាដា​ម្នាក់​ត្រូវបាន​សម្លាប់​ដោយ​កាត់​ក្បាល​ក្រោម​ថ្វីដៃ​ក្រុម​អា​ប៊ូ សា​យ៉ា​ហ្វ នៅ​កោះដាច់​ស្រយាល​មួយ​នៃ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​។ លោក Trudeau បាន​ថ្កោលទោស​ចំពោះ​ការ​កាត់​ក្បាល​លោក John Ridsdel ដោយ​លោក​ចាត់ទុកថា​នេះ​ជា​សកម្មភាព​ឈាម​ត្រជាក់ ហើយ​ក្រុម​ដែល​នៅ​ពីក្រោយ​រឿងនេះ ត្រូវតែ​ទទួលខុសត្រូវ​។​ ​ការ​ថ្កោលទោស​នេះ​កើតឡើង ក្រោយ​ពេលដែល​ទាហាន​ហ្វីលីពីន​រកឃើញ​ក្បាលមនុស្ស​ម្នាក់​នៅក្បែរ​សាលាក្រុង​លើ​កោះ​Jolo ។ នៅឯ​កាណាដា​វិញ លោក Trudeau និយាយ​ក្រោយ​កិច្ចប្រជុំ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថា កាណាដា​ថ្កោលទោស​សកម្មភាព​សាហាវព្រៃផ្សៃ​របស់​ក្រុម​ដែល​នៅ​ពីក្រោយ និង​ត្រូវ​ទទួលខុសត្រូវ​ដាច់ខាត​។ លោក​ថា រដ្ឋាភិបាល​កាណាដា នឹងធ្វើ​ការ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន ដើម្បី​នាំយក​ពួកគេ​មក​ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​សកម្មភាព​នេះ​។ ប៉ុន្តែ​លោក​មិនបាន​បញ្ជក់​ទេ​ថា រដ្ឋាភិបាល​កាណាដា​ចាត់វិធានការ​អ្វីខ្លះ​ដើម្បី​ជួយ​ជីវិត​លោក Ridsdel​។ ​សូម​រម្លឹកថា លោក John Ridsdel ត្រូវបាន​ក្រុម​អា​ប៊ូ សា​យ៉ា​ហ្វ ចាប់ខ្លួន​កាលពី​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៥ ជាមួយនឹង​មនុស្ស​បីនាក់​ទៀត នៅក្បែរ​ទីក្រុង​Davao ដែលមាន​ចម្ងាយ​៥០០​គីឡូ​ម៉ែត​ពី​កោះ​Jolo​។ ៦​ខែក្រោយ​ការចាប់​ពង្រត់ ក្រុម​អា​ប៊ូ សា​យ៉ា​ហ្វ បាន​បញ្ចេញ​វីដេអូ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​ដោយ​ទាមទារ​តម្លៃ​ខ្លួន​២១​លាន​ដុល្លារ សម្រាប់​ធានា​សុវត្ថិភាព​លោក Ridsdel និង​ជនបរទេស​ពីរ​នាក់​ទៀត​។​ ​ទូរទស្សន៍​សិង្ហ​បុរី Channel NewsAsia ផ្សាយ​ដែរ​ថា នៅមុន​ការ​កាត់​ក្បាល គេ​ឃើញ​មាន​វីដេអូ​ថ្មី​មួយទៀត ដែល​លោក Ridsdel និយាយថា លោក​នឹង​ត្រូវគេ​សម្លាប់​នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែមេសា ប្រសិនបើ​ប្រាក់​រំលស់​៦​លាន​ដុល្លារ មិនត្រូវ​បាន​បង់​ទេនោះ​។ នៅ​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​ក្រោយ​ឱសានវាទ​ដែល​ដាក់​ដោយ​ក្រុម​អា​ប៊ូ សា​យ៉ា​ហ្វ ត្រូវផុត ប៉ូលិស​ហ្វីលីពីន​ក៏​ប្រទះឃើញ​ក្បាលមនុស្ស ដែល​ត្រូវ​បំ​ប្លុង​ដោយ​មនុស្ស​ពីរ​នាក់​លើ​កោះ​ដែលមាន​ចម្ងាយ​១​ពាន់​គីឡូ​ម៉ែត ភាគខាងត្បូង​រដ្ឋធានី​ម៉ានីល​។​ ​ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រុម​ជ្រុលនិយម អា​ប៊ូ​សា​យ៉ា​ហ្វ ក៏​កំពុងតែ​ចាប់ពង្រត់​ជនបរទេស​មួយចំនួន​ទៀត​នៅក្នុង​ដៃ​ផងដែរ​រួមទាំង ជនជាតិ​ន័​រវេ​ស ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី​។ ប៉ុន្តែ​គោលបំណង​នៃ​ការចាប់ខ្លួន​នេះ ភាគច្រើន​គឺ​ដើម្បី​តែ​ចង់បាន​ប្រាក់​រំលស់​តែប៉ុណ្ណោះ ទោះជា​ក្រុម​នេះ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ក្រុម​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ក៏ដោយ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2253.txt
កូនស្រី​ច្បង​របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា  Malia Obama នឹង​បន្ត​ការសិក្សា​ថ្នាក់​ឧ​ត្ត​ម​សិក្សា​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Harvard ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា ២០១៧ ក្រោយ​បញ្ចប់​ការសិក្សា​ថ្នាក់​វិទ្យាល័យ​។  Malia ដើរ​តាម​ម្តាយ​ឪពុក​នាង​ព្រោះ​អ្នក​ទាំងពីរ​សុទ្ធតែ​បានបញ្ចប់​ការសិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់​ពីសា​លា​ដ៏​ល្បី​នេះ​។​
​ថ្ងៃអាទិត្យ ទី ១ ឧសភា ម្សិលមិញ​សេត​វិមាន​បានប្រកាសថា កូនស្រី​ច្បង​របស់​ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា Malia Obama សម្រេច​ថា​នឹងសិក្សា​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Harvard សម្រាប់​ការ​ឆ្នាំ​សិក្សា ២០១៧ ក្រោយពេល​នាង​បញ្ចប់​ការសិក្សា​ថ្នាក់​វិទ្យាល័យ​។ ដែល​វា​មានន័យថា​នាង​ចាប់ផ្តើម​ឆ្នាំ​សិក្សា​ពេញលេញ​ក្រោយ​ពេលដែល​ឪពុក​របស់​នាង​ចប់​អាណត្តិ​ជា​ប្រធានាធិបតី​។​ យោងតាម​សារព័ត៌មាន Politico Malia នឹង​បញ្ចប់​ការសិក្សា​ពី​វិទ្យាល័យ Sidwell Friends ស្ថិតក្នុង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​នៅក្នុង​ខែមិថុនា​ខាងមុខនេះ​។ តែ​នាង​ត្រូវ​ចូលរៀន​ថ្នាក់​ត្រៀម​មួយឆ្នាំ​សិន​មុននឹង​ចាប់ផ្តើម​ឆ្នាំ​សិក្សា​ថ្នាក់​ឧ​ត្ត​ម​។ ដូច្នេះ​ហើយ Malia ចាប់ផ្តើម​ការសិក្សា​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៧ ហើយនឹង​បញ្ចប់​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០២១ ផងដែរ​។ ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា និង​ភរិយា​លោក ស្ត្រី​ទីមួយ លោកស្រី Michelle Obama ជា​ញឹកញាប់​ពិភាក្សាពីសា​លា​ដែល​កូន​ខ្លួន​ត្រូវ​ចូល​សិក្សា​។ ហើយ​ចុងក្រោយ Malia ជ្រើសរើស​សាលា​ដ៏​ល្បី​ Harvard ហើយវាក៏ជា​សាលា​ដែល​លោក អូ​បា​ម៉ា និង​លោកស្រី Michelle ធ្លាប់​សិក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់​ដែរ​។ តាមពិតទៅ Harvard ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកជា​សាកលវិទ្យាល័យ​ចំណាស់ និង​មាន​កិត្តិនាម​ខ្ពស់បំផុត​​លើ​លោក ហើយ​សាលា​នេះ​បាន​បណ្តុះបណ្តាល​អភិជន​ជាច្រើន​នាក់​ដែល​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក និង​គ្រប់គ្រង​ជំនួញ​ធំៗ​ផងដែរ​។​ ក្រៅពី​ជាទី​កន្លែង​បណ្តុះបណ្តាល​ប្រធានាធិបតី​អូ​បា​ម៉ា និង​ភរិយា​លោក សាលា Harvard ក៏​ជា​កន្លែង​ដែល​ធ្លាប់​ផ្តល់​ការបណ្តុះបណ្តាល​ដល់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ច្រើន​នាក់​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​នោះ​មានដូចជា​លោក John Adams, លោក John Quincy Adams, លោក George W. Bush, លោក Rutherford Hayes, លោក John F. Kennedy, លោក Franklin D. Roosevelt និង​លោក Theodore Roosevelt​។ ហើយ​បើយោងតាម​​សៀវភៅ ​«America’s Royalty» កូន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ចំនួន ២២ នាក់ហើយបាន​ចូលសិក្សា​នៅ​សាលា Harvard ហើយ Malia នឹងក្លាយជា​កូន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ស្ថិតក្នុងលេខ​រៀង​ទី ២៣ ៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2254.txt
​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​លោក ហ្វ្រ​ង់​ស្វ័​រ ហូ​ឡង់ (Francois Hollande) និយាយថា បារាំង​នឹង​បដិសេធ​កិច្ចព្រមព្រៀង​អន្ត​រអា​ត្ល​ង់​ទិ​ក TTIP រវាង​អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប ប្រសិនបើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ប៉ះពាល់​ដល់​វិស័យ​កសិកម្ម​របស់ខ្លួន​។ កិច្ចព្រមព្រៀង TTIP ដែល​ផ្ដួចផ្ដើម​ដោយ​អាមេរិក កំពុងស្ថិត​ក្រោម​ការចរចា ប៉ុន្តែ​ក៏​រង​ការរិះគន់​ខ្លះ​ពី​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​របស់​អឺរ៉ុប ដោយ​ខ្លាចក្រែង​ប៉ះពាល់​ដល់​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់ខ្លួន​។​
​ប្រធានាធិបតី​បារាំង ហ្វ្រ​ង់​ស្វ័​រ ហូ​ឡង់ នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែឧសភា បានបង្ហាញ​ការព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ភាពជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​វិនិយោគ​អន្ត​រអា​ត្ល​ង់​ទិ​ក (TTIP) លើ​វិស័យ​កសិកម្ម​របស់​បារាំង ដោយ​លោក​ព្រមាន​ថា បារាំង​នឹងមិន​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ទេ​។ ជាមួយគ្នានេះ បារាំង​ក៏​ទាមទារ​ឲ្យ​មានការ​ធានា​ពី​ការការពារ​មួយចំនួន​ផងដែរ ប្រសិនបើ​ចង់​ឲ្យ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដ៏​ធំ​នេះ​ជោគជ័យ​។ ​បើតាម​ការិយាល័យ​ប្រធានាធិបតី លោក ហូ​ឡង់ និយាយថា គោលការណ៍​ជាក់លាក់​មួយចំនួន​នឹងត្រូវ​ការពារ ហើយ​បារាំង​នឹងមិន​ធ្វេសប្រហែស​នោះទេ​ព្រោះ​វា​ទាក់ទង​ដល់​អនាគត​វិស័យ​កសិកម្ម​របស់​បារាំង​។ លោក ហូ​ឡង់ ក៏​បញ្ជាក់ដែរថា លោក​កំពុងតែ​តាមដាន ការលេចចេញ​ជា​រូបរាង​របស់ TTIP ហើយ​លោក​នឹង​និយាយថា «​ទេ​» ប្រសិន​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ផ្ដល់​ផលវិបាក​ដល់​កសិកម្ម​បារាំង​។​ ​លើសពីនេះ ប្រធានាធិបតី​បារាំង ក៏​ចង់ឃើញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជ​កម្មនេះ​រួមបញ្ចូល​គោលការណ៍​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បរិស្ថាន​ផងដែរ​។ មួយវិញទៀត លោក ហូ​ឡង់ ក៏​សង្ក់​ត​ធ្ងន់​ពី​សារសំខាន់​ដែល​ផលិតផល​ជាក់លាក់​មួយចំនួន​ទទួលបាន​ការពារ ដូចជា​ស្រា​សាំ​ប៉ា​ញ និង​ឈី​ស ដែលជា​ផលិតផល​កសិកម្ម​នាំចេញ​របស់​បារាំង​ជាដើម​។​ ​នេះ​មិនមែនជា​លើកទីមួយ​ទេ ដែល​បារាំង​បង្ហាញ​ការព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជ​កម្មនេះ លើ​វិស័យ​កសិកម្ម​របស់ខ្លួន​នោះ​។ នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែមេសា នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បារាំង​លោក ម៉ា​នូ​អែល វ៉​ល (Manuel Valls) ក៏បាន​ព្រមាន​ពី​បរាជ័យ​របស់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះដែរ​។ លោក វ៉​ល និយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​នឹងមិន​ជោគជ័យ​ទេ ប្រសិនបើ​ស្តង់ដា​គុណភាព​ដែលមាន​សម្រាប់​ប្រជាជន​បារាំង មិនត្រូវ​បាន​រក្សា​ទេនោះ​។ ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ផ្សាយ​ថា ការព្រមាន​របស់​នាយ​ក​រដ្ឋមន្ត្រី​បារាំង ធ្វើឡើង​ស្របពេល​ដែល​ក្រុម​អ្នកចរចា​មកពី​អឺរ៉ុប និង​អាមេរិក កំពុងតែ​ពិភាក្សា​ក្នុងការ​ចរចា​ជុំ​ទី​១៣​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​។ ប្រសិនបើ​លេច​ជា​រូបរាង កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​អឺរ៉ុប និង​អាមេរិក នឹង​បង្កើត​ប្លុក​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏​ធំ​លើ​ពិភពលោក​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​សំដៅ​ដល់​ការលុបបំបាត់​របាំង​ពន្ធគយ និង​ការត្រួតពិនិត្យ​ផ្សេងៗ លើ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​វិនិយោគ​រវាង​អឺរ៉ុប និង​អាមេរិក​។​ ​យ៉ាងណាមិញ ផលប៉ះពាល់​ដល់​ប្រយោជន៍​នៃ​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​អឺរ៉ុប កំពុងតែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ការចរចា​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ មាន​សភាព​តានតឹង​។ ក្នុង​ដំណើរ​ទៅ​អាល្លឺម៉ង់ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ត្រូវបាន​ស្វាគមន៍​ដោយ​បាតុករ​ជាច្រើន​ដែល​មិន​ពេញ​ចិត្តនឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ដោយ​ពួកគេ​ខ្លាច​ថា វា​នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​បរិស្ថាន និង​ស្តង់ដា​ការងារ​នៅក្នុង​អឺរ៉ុប​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2255.txt
​នាវាចម្បាំង​ចិន​ពីរ​គ្រឿង បាន​ចូល​សំចត​នៅ​កំពង់ផែ​ស្វយ័ត ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​នៅ​ចន្ទ​ទី​២១​ខែកុម្ភៈ​នេះ ហើយ​។ នេះ គឺជា​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​សុ​ឆន្ទៈ​របស់​កងទ័ពជើងទឹក​ចិន​ដែល​នឹងត្រូវ​ចំណាយពេល​រយៈពេល​៥​ថ្ងៃ​ផងដែរ​។
​ក្នុងឱកាស​នៃ​ពិធី​ស្វាគមន៍ លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍​ទោ Yu Manjiang ដែល​អ្នកដឹកនាំ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ចិន​នេះ បាន​បញ្ជាក់ថា ចិន និង​កម្ពុជា គឺជា​ដៃគូ និង​មិត្តភក្តិ​ល្អ​នឹង​គ្នា​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ ព័ត៌មាន Xinhua ដែល​បាន​ដកស្រង់​សម្តី​លោក​ដែលថា តាមរយៈ​ទស្សនកិច្ច​នេះ នឹង​ជួយ​បង្កើន​នូវ ទំនុកចិត្ត​រួមគ្នា និង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ ក៏ដូចជា​បង្កើន​នូវ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រ​វាង​កងទ័ព ជើង​ទឹក​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។ ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​នៃ​ព័ត៌មាន​ដដែល​ក្នុងអំឡុងពេល​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះ នឹងមាន​ការធ្វើ​លំ​ហាត់​យោធា​ក្នុងការ​ជួយសង្គ្រោះ និង​ការប្រកួត​បាល់ទាត់​មិត្តភាព​រវាង​កងទ័ពជើងទឹក​ចិន និង​កម្ពុជា​ផង ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2256.txt
​អ្នកជំនាញ​ចិន ជឿជាក់ថា ផែនការ​ប្រាំ​ឆ្នាំ​រំកិល​នៃ​អាណត្តិ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​លើក​១៣ ដែល​ត្រូវ​ពិភាក្សា​នៅក្នុង​សមាជ​ប្រចាំឆ្នាំ នឹង​បន្ត​ផ្តោ​សំខាន់​លើ​គោលនយោបាយ​នៃ​ការកែទម្រង់ ដ្បិត​សកម្មភាព​ក្នុង​ការកែ ទម្រង់​ស៊ីជម្រៅ​នេះ ពិតជា​បានធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ទទួលបាន​អត្ថប្រយោជន៍​ពិតប្រាកដ​។​
​ផែនការ​ប្រាំ​ឆ្នាំ​រំកិល​លើក​ទី​១៣ ដែលជា​ផែនការមេ​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦​រហូតដល់​២០២០ គឺជា​បញ្ហា ដែល​ត្រូវផ្តោត​សំខាន់​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ប្រចាំឆ្នាំ​នៃ​សមាជ​ប្រជាជន​ថ្នាក់ជាតិ​(NPC) និង​មហាសន្និបាត​ក្រុមប្រឹក្សា​នយោបាយ​ប្រជាជន​ចិន (CPPCC)​។​អ្នកវិភាគ ជឿជាក់ថា​ការបន្ត​នូវ​គោលនយោបាយ​កំណែទម្រង់​នឹង​ផ្តល់នូវ​កម្លាំងចលករ​សំខាន់​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ចិន​។​ ​សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា នា​សម័យប្រជុំ​ពេញអង្គ​លើក​១៨ នៃ​សមាជជាតិ​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣ ចិន បានប្រកាស​ផ្តោត​សំខាន់​នូវ​ការកែទម្រង់​ស៊ីជម្រៅ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ការអភិវឌ្ឍ​កាន់តែ​ល្អប្រសើរ​ស្របតាម​បរិបទ​សង្គម​ក៏ដូចជា​ច​រិ​ក​លក្ខណៈ​របស់​ចិន​។​ ​ជាមួយគ្នានេះ កាលពី​ពីរ​ឆ្នាំមុន ថ្នាក់ដឹកនាំ​កណ្តាល បានសម្រេច​នូវ​ការកែទម្រង់​ចម្បង​១៨១ ករណី និង​នាយកដ្ឋាន​ពាក់ព័ន្ធ​កណ្តាល ក៏បាន​សម្រេច​នូវ​គោលដៅ​កែទម្រង់​២៦១​ករណី​ដែរ​។ ហើយ បើ​និយាយ​ជារួម លទ្ធផល​នៃ​ការកែទម្រង់​សរុប​៧៨៥​ករណី ត្រូវបាន​សម្រេច​។​ ​ជុំវិញ​ការ​ទម្រង់​នេះដែរ ប្រជាជន​ជាច្រើន ពិតជា​បានទទួល​អត្ថប្រយោជន៍​។ ក្នុងនោះ​ក៏​រាប់បញ្ចូល​ទាំង ការលុបចោល​នៃ​ការតម្រូវ​ឲ្យ​ចុះបញ្ជី​ផលទុន​តិច​បំផុត ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក Wang និង មិត្ត​របស់លោក អាចមាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​។​ ​លោក Wang បានចាប់ផ្តើម​បើកហាង​ព្រី​ន​ជា​លក្ខណៈ អន​ឡាញ​រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​ហើយ​។ ក្រុមហ៊ុន​របស់លោក បាន​លក់​នូវ​ម៉ាស៊ីន​ព្រី​ន​ជាង​១៤០០​គ្រឿង ហើយ ក៏​ទទួលបាន​ការបញ្ជាទិញ​កាន់តែ​កើនឡើង​ទៅៗ​។ ​ចិន មិនដែល​បញ្ឈប់​នូវ​ការកែទម្រង់​របស់ខ្លួន​នោះទេ​។ ហើយ​លទ្ធផល​នៃ​គោលនយោបាយ​នេះ មិន​ត្រឹមតែ​បង្ហាញ​ពី​ការបង្កើន​អភិបាលកិច្ច​របស់​បក្ស​កុមុយនីស្ត​ចិន​នោះទេ តែ​ថែមទាំង​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ប្តេ​ជា្ញ​ចិត្ត​ជាថ្មី​របស់​ចិន ក្នុង​បន្ត​គាំទ្រ​នូវ​គោលនយោបាយ​កែទម្រង់​នេះ​ផងដែរ​។​ ​លោក Donald អ្នកវិភាគ និង​ជា​អ្នកវិនិយោគ​ធនាគារ នៅ​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង បាន​អះអាងថា តាមរយៈ​ការកែទម្រង់​ស៊ីជម្រៅ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ ចិន នឹង​សម្រេចបាន​នូវ​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍន៍ និង​ក្តី​សុបិន​របស់ខ្លួន​យ៉ាងពិត​ប្រាកដ​។ លោក បន្ថែមទៀតថា សម​ទ្ធិ​ផល​ចាស់ បានបង្ហាញ​ហើយ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ចិន មានការ​ជឿជាក់ និង​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុងការ​ដឹកនាំ​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ចិន​។​ ​លើសពីនេះទៅទៀត ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​របស់​ចិន ក៏បាន​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀតផង​ដែរ​។ លោក Severino Cabral នាយក​វិទ្យាស្ថាន​ប្រេ​ស៊ី​ល​សម្រាប់​ការសិក្សា​ពី​ចិន និង​អាស៊ី ប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏បាន​ជឿជាក់​ផងដែរ​ថា​កិច្ចប្រឹងប្រែង​នៃ​ការកែទម្រង់ នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​ការអភិវឌ្ឍ​របស់​ចិន​ឆ្ពោះទៅរក​ភាព​ត្រដែត​ថ្មី​មួយ​។ ​តាម​ការប៉ាន់ស្មាន​រប​ស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ បេសកកម្ម​ថ្មី​ដែលជា​កត្តា​ប្រឈម​ដែល​ចិន ប្រឈម ហើយ​ដំណោះស្រាយ​របស់​វា នឹង​ផ្តល់នូវ​បទពិសោធន៍​ដ៏​មានតម្លៃ​សម្រាប់​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ និង ប្រទេស​អភិវឌ្ឍ​ផ្សេងៗ​ទៀត​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2257.txt
Rancho-Mirage៖ ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន អាមេរិក​នៅ កន្លែង​កម្សាន្ត Sunnylands នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម ង្វៀង តាន់​ស៊ុ​ង​​ បាន​ឆ្លៀតឱកាស​ស្នើសុំ​ត្រង់ៗ ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ​ប្រើប្រាស់​សំឡេង​ខ្លាំង​ជាង​មុន និង​ធ្វើ​សកម្មភាព​ច្រើន​ ដើម្បី​បញ្ឈប់​រាល់​សកម្មភាព​យោធា និង​វាតទី​របស់​រដ្ឋ​ខ្លះ​ នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ប៉ុន្តែ​មេដឹកនាំ​វៀតណាម​រូបនេះ​ មិនបាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ចំ​ថា​ចិន​ឡើយ​។​
​ដូច​ការរំពឹងទុក​មែ​ន​មេដឹកនាំ​វៀតណាម ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាមេរិក អាស៊ាន​នៅ Rancho Mirage បាន​ទទូច​សុំ​ឲ្យ​អាមេរិក​ ចេញមុខ​ឲ្យ​កាន់តែខ្លាំង​ជាមុន ​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​រាល់​សកម្មភាព​រំលោភ​ដែន​អធិបតេយ្យ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ជាពិសេស​សកម្មភាព​ក​សាង​កម្លាំង​ទ័ព និង​វាតទី​តាមរយៈ​ការសង់កោះ​សិប្បនិម្មិត​ជាដើម​។​ ​អ្នកសារព័ត៌មាន​វៀតណាម​ដែល​សុំ​សិទ្ធិ​មិន​បញ្ចេញ​អត្តសញ្ញាណ​ បាន​ថ្លែងប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថ្មីៗ​ថា ក្នុងជំនួប​ម្សិលមិញ លោក ង្វៀង តាន់​ស៊ុ​ង ស្នើសុំ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ត្រង់ៗ​ឲ្យ​លោកបញ្ចេញ​ឥទ្ធិពល​អាមេរិក​ ក្នុងនាម​មហាអំណាច​ពិភពលោក ​និង​ចេញ​ផែនការ​សកម្មភាពជាក់ស្តែង​ និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ដើម្បី​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​នានា​ ដូចជា​យោធា​នីយកម្ម និង​ការ​វាតទី​លើ​តំបន់​ជម្លោះ​ជា​ឯកតោភាគី​ជាដើម​។ នេះ​ជា​រឿង​កម្រ​មួយ​ ដែល​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​រូបនេះ ​សុំ​ទៅ​អាមេរិក​ត្រង់ៗ​បែបនេះ ប៉ុន្តែ​លោក​មិនបាន​បញ្ជាក់​ឈ្មោះថា ចិន​ឬ អ្នកណា​ឡើយ​ ដែល​កសាង​កម្លាំងយោធា​ឬ​វាតទី​លើ​តំបន់​ជម្លោះ​នោះ​។ តែ​ទោះជា​មិន​បញ្ជាក់​ក៏ដោយ គ្រប់គ្នា​ដឹង​ច្បាស់​ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម​សំដៅលើ​ក្រុង​ប៉េកាំង ព្រោះតែ​ក្រុង​ប៉េកាំង​កំពុង​បន្ត​សង់​កោះ​សិប្បនិម្មិត សង់​ផ្លូវ​យន្តហោះ និង​ពង្រាយ​អាវុធ​ ទៅកាន់​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផងដែរ​។ ​វៀតណាម​ខឹងសម្បារ​ចិន​ជាខ្លាំង​ ដោយសារ​សកម្មភាព​គឃ្លើន​របស​ចិន ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ហា​ណូយ ​បន្ត​ពង្រឹង​កម្លាំងយោធា​ផង និង​ស្វែងរក​ខ្នងបង្អែក​ពី​អាមេរិក​ផង ​ដើម្បី​ទប់ទល់​ជាមួយ​ចិន​។ តែ​ចិន​ចាត់ទុកថា ការជ្រៀតជ្រែក​របស់​អា​មេ​រិ​ក ជា​មហិច្ឆតា​របស់​អាមេរិក ​ក្នុងការ​ពង្រឹង​អនុត្តរភាព​ដែនសមុទ្រ​របស់​អាមេរិក និង​រំខាន​ប្រយោជន៍​របស់​ចិន​ដែរ​។ ​ ​សហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​មិនមែនជា​ភាគី​ជម្លោះ​សោះ ក៏​កំពុង​លូកដៃ​យ៉ាងជ្រៅ​ក្នុង​បញ្ហា​ជម្លោះដែនសមុទ្រ​នេះដែរ​។ អាមេរិក​លូកដៃ សំអាងលើ​សេរីភាព​នាវាចរណ៍ សេរីភាព​ហោះ​ហើរ​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ព្រោះ​វា​ជា​ប្រយោជន៍​អាមេរិក​ដូចគ្នា​។ កន្លងមក ​ក្រៅពី​រិះគន់​ចិន អាមេរិក​ក៏​ចាប់ផ្តើម​ពង្រឹង​វត្តមាន​យោធា​អាមេរិក​ក្នុង​តំបន់ បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង​ទៅ​ល្បាត បើក​មូលដ្ឋាន​យោធា​វិញ​នៅ​ហ្វីលីពីន ដ​ង្ហើ​យ​រក​ប្រទេស​ជា​មិត្ត​ផ្សេងទៀត​មក​ល្បាត​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង និង​ទាក់ទាញ​ប្រទេស​អាស៊ាន​ ឲ្យ​រួមគ្នា​ជា​ធ្លុង​មួយ ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជាមួយ​ចិន​ជាដើម​។ ​កិច្ចប្រជុំ​អាស៊ាន​អាមេរិក​ពេលនេះ ​ក៏​ជាយុទ្ធសាស្ត្រ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ក្នុងការ​បញ្ចុះបញ្ចូល​ប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំងអស់ ​ឲ្យ​រួម​សាមគ្គី​គ្នា​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ជាមួយ​ចិន​។ ដូច្នេះហើយ​ ទើប​កិច្ចប្រជុំ​ ក៏នឹង​ផ្តោតលើ​បញ្ហា​ក្តៅ​ដូចជា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង និង​សន្តិសុខ​ដែនសមុទ្រ​ផង​។ តាមពិតទៅ ការពង្រឹង​ការការពារ​ស​និ្ត​សុខ​ដែនសមុទ្រ កំពុងស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ជជែក​ជាមួយ​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​តំបន់​នៅឡើយ​។ កន្លងមក​មន្ត្រី​យោធា​ជាន់ខ្ពស់​ប្រចាំ​ទីបញ្ជាការ​យោធា​អាមេរិក​នៅ​ប៉ាស៊ីហ្វិក បាន​បង្ហើប​ថា ការជជែក​ពិភាក្សា​នៅ​មិនទាន់​បញ្ចប់​នៅឡើយ ហើយ​គេ​មិនទាន់​ដឹងថា អាមេរិក​នឹងត្រូវ​គាំទ្រ​បែប​ម៉េច ឬ​ផ្តល់​សព្វាវុធ​អ្វី​ សម្រាប់​ប្រទេស​ជា​មិត្ត​ក្នុង​តំបន់​ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)