Vanda10/khmer_text_articles_data · Datasets at Hugging Face

file_name stringlengths 13 17	summary stringlengths 1 1.09k	full_article stringlengths 5 22k
article_2072.txt	ដោយសារបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង សមាជិកអាស៊ាន ដែលមានពាក់ព័ន្ធជម្លោះ និងមិនមានពាក់ព័ន្ធជម្លោះ មិនសូវមើលមុខគ្នាចំប៉ុន្មាននោះទេ។ ហើយ វា តែងតែបង្កឲ្យមានការចោទគ្នាថា រដ្ឋមួយចំនួន មានជំហរលម្អៀងទៅរកចិនដែលជាភាគីដ៏ធំនៃជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយនឹងរដ្ឋអាស៊ាន។ តែចុងក្រោយនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនថ្មី បានបង្ហាញគោលជំហរថ្មី ដោយ លោក នឹងចរចាជាមួយនឹងចិន ហើយ មិននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ានឡើយ។ ជំហរនេះ ស្មើនឹងការដកសម្ពាធ ឬបន្ទុកមួយដ៏ធំសម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទុះដែលជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) នាពេលថ្មីៗនេះ បានថ្លែងជាបន្តបន្ទាប់ទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ថា លោក នឹងមិននាំយកបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាពិសេសនោះ សាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលតុលាការអន្តរជាតិកាត់ឲ្យហ្វីលីពីនឈ្នះចិននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំំកំពូលក្នុងតំបន់ ឬកិច្ចប្រជុំអាស៊ានដែលនឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី០៦-០៨ ខែសីហានេះឡើយ។ លោកប្រធានាធិបតី អះអាងថា លោក មិនចង់ធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធក្នុងតំបន់នេះ ត្រូវអាប់អួរដោយសារតែបញ្ហារបស់ហ្វីលីពីន និងចិននោះទេ។ ជំហរថ្មីហ្វីលីពីន បន្ធូរបន្ថយសម្ពាធប្រធានអាស៊ានឡាវ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា កន្លងទៅ តុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍ ក្រុងឡាអេ នៃប្រទេសហូឡង់ បានប្រកាសសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមបណ្តឹងរបស់រដ្ឋបាលអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ដោយបកស្រាយ ថា ការទាមទារ និងសកម្មភាពរបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនមានមូលដ្ឋានផ្នែកច្បាប់ឡើយ។ ទោះក្រោយភ្លាមៗនៃការប្រកាស ចិន បានប្រកាសមិនទទួលស្គាល់យុត្តាធិការ និងសាលក្រម ហ្វីលីពីន នៅតែសំណុំគតិយុត្តដ៏សាវន្តនេះដើម្បីជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការចរចា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte នៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហាកន្លងទៅ បានបញ្ជាក់ថា លោក នឹងមិននាំយកបញ្ហាបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍ នៃប្រទេសឡាវដែលនឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី០៦-០៨ ខែកញ្ញាខាងមុខនេះ។ លោក ថា លោក មិនចង់បង្កើតបរិយាកាសនៅទីនោះត្រូវអាប់អួរនោះទេ។ លោក Duterte ដែលមានឈ្មោះក្រៅថា«អ្នកដាក់ទណ្ឌកម្ម» ក៏បានបញ្ជាក់ក្នុងសន្និសីទកាសែតយ៉ាងដូច្នេះថា «ទេ, ខ្ញុំ នឹងដោះស្រាយបញ្ហាតែតាមរយៈមួយទល់មួយ(ជាមួយចិន) តែប៉ុណ្ណោះ...ហើយ យើងអាចបង្កើតបរិយាកាសមួយដែលជាកន្លែងដែលយើងអាចអង្គុយ និងនិយាយគ្នាដោយផ្ទាល់បាន។» នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន GMA News Online ដែលចុះផ្សាយដែរថា លោកប្រធានាធិបតីរូបនោះ ក៏មិនចង់ធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងចិនលើបញ្ហាអធិបតេយ្យនោះទេ។ ជាជាងទៅទៀតឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ថាតើពេលណាដែលជជែកជាមួយនឹងចិន លោកប្រធានាធិបតី ប្រាប់ថា នឹងធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលមួយឆ្នាំ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ លោកប្រធានាធិបតី Duterte ទើបតែបញ្ជូនបេសកជនពិសេសរបស់លោក គឺអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Fidel Ramos ទៅហុងកុងនៃប្រទេសចិនដែលជាជំហានដំបូងនៃដំណើរការចរចាមិនផ្លូវការរវាងហ្វីលីពីន-ចិន។ ជំហរនេះ បានបង្ហាញឲ្យឃើញពីរបត់មួយនៃរដ្ឋបាលរដ្ឋាភិបាលចាស់ហ្វីលីពីនដែលតែងតែបានបដិសេធដាច់ខាតមិនចរចាជាមួយនឹងចិន ខណៈទៅពឹងអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ដូចជាជប៉ុន ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាដើម្បីតទល់ជាមួយនឹងចិន។ លើសពីនេះទៅទៀត ក្នុងរដ្ឋបាលចាស់ដដែលនោះដែរ ហ្វីលីពីន ដែលប្រកៀកស្មាជាមួយនឹងវៀតណាម តែងតែលើកបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងជារបៀបវារៈ និងទាមទារឲ្យដាក់បញ្ហានៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយទទូចឲ្យមិត្តអាស៊ានផ្សេងទៀត ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសចិនស្ទើររាល់កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន។ ព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលជាក់ច្បាស់នោះគឺ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ នៅពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម បានទាមទារឲ្យដាក់បញ្ញត្តិដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតនៃតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលជាតំបន់មិនទាន់ដោះស្រាយគ្នាចប់នៅឡើយ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដើម្បីបំពេញបំណងភាគីទាំងពីរក្នុងការប្រឆាំងជាមួយចិន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមរភូមិការទូតក្នុងវេទិកាអាស៊ាន ជាពិសេសកិច្ចប្រជុំកំពូលក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍នាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ នឹងត្រូវបានធូរស្រាលជាថ្មី បើប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីនរូបនោះ អនុវត្តតាមការសន្យារបស់ខ្លួនមែននោះ។ គួររម្លឹកផងដែរថា ការងាកចេញពីជំហររឹងរុះរបស់ហ្វីលីពីន ត្រូវបានមើលឃើញថា ចាប់ផ្តើមតាំងពីកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៤៩ ដែលបានប្រព្រឹត្តឡើងនៅខែកក្កដាមកម្ល៉េះ។ ការបន្ទន់ឥរិយាបថនោះគឺ ហ្វីលីពីន មិនទាមទារឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានទាំងដប់ដាក់បទបញ្ញត្តិ«សាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូង»នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដែលនេះ ហើយគឺជាការកែប្រែជំហរពីរដ្ឋបាលចាស់ និងថ្មីហ្វីលីពីន។ តើជំហរកម្ពុជា គឺជាចំំណែកមួយនៃជំហរថ្មីរបស់លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន? តាមពិតទៅ បើទោះបីជាលោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ចង់លើកបញ្ហាសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីទាញការគាំទ្រពីមិត្តអាស៊ានក៏ដោយ ការប៉ុនប៉ងបែបនេះ មិនប្រាកដថា ទទួលបានលទ្ធផលផ្លែផ្កាដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើលើកបញ្ហានេះហើយ ធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំអាស៊ានត្រូវអាប់អួរ និងប្រឈមមុខគ្នាខ្លាំង នោះ វា នឹងផ្តល់រូបភាពអាក្រក់សម្រាប់រូបលោកជាមួយនឹងបណ្តាមេដឹកនាំកំពូលអាស៊ាន ដ្បិត ការចូលរួមកិច្ចប្រជុំក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍របស់លោក គឺជាការបំពេញទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសលើកដំបូងហើយរបស់លោក ហើយ វា នឹងក្លាយជាលើកដំបូងដែលរូបលោក នឹងជួបជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលអាស៊ាន និងមេដឹកនាំនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់ដែរនោះ ការប៉ុនប៉ងលើកឡើងពីសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏មានសង្ឃឹមតិចតួចដែរ។ កម្ពុជា បានប្រកាសជាងមួយខែមុនការប្រកាសសាលក្រមរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ ដោយប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានថ្លែងថា កម្ពុជាមិនចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ បើទោះបីលទ្ធផលនោះសម្រេចឲ្យចិនឬហ្វីលីពីន ឈ្នះក៏ដោយ។ នេះ ក៏អាចនិយាយបានដែរថា បើលោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ ចង់លើកពីបញ្ហានេះ នោះលោក ក៏ត្រូវដឹងច្បាស់ថា លោក នឹងត្រូវប្រឈមជាមួយនឹងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា មានជំហរបីចំណុចលើបញ្ហានេះ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី២០ខែមិថុនាកន្លងទៅ បានថ្លែងបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់កម្ពុជាបីចំណុចដែលសម្តេច អះអាងថាជាគោលជំហរអព្យាក្រឹត្យលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជំហរទាំងនោះ គឺភាគីពាក់ព័ន្ធដោះស្រាយជម្លោះ (១) ដោយប្រើយន្តការអាស៊ាន-ចិន ដើម្បីអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(DoC) (២) ខិតខំតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(CoC)រវាងអាស៊ាន-ចិន និង (៣) ប្រទេសពាក់ព័ន្ធត្រូវដោះស្រាយ ដោយជជែកពិភាក្សាគ្នាដោយផ្ទាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2073.txt	ជំនួបទ្វេភាគីលើកដំបូងរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ដែលគ្រោងនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ត្រូវបានលុបចោលហើយ នៅក្រោយការវាយប្រហារដោយពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យដាក់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ពីសំណាក់ប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីន។ នេះ អាចចាត់ទុកជារឿងមិនធ្លាប់មានដែលមេដឹកនាំប្រទេសមួយ ប្រើពាក្យអសុរោះធ្ងន់ៗ ដាក់មេដឹកនាំប្រទេសមួយទៀតនោះ។	មន្ត្រីសេតវិមាន នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ប្រកាសថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចចិត្តលុបចោលជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte ហើយ បន្ទាប់ពីប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីន បានហៅលោក អូបាម៉ា ថាជាកូនស្រីខូចរួចមក។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានប្រើពាក្យមិនសមរម្យដូចនេះ នៅមុនពេលចាកចេញទៅកាន់ឡាវ ដើម្បីចូលរួមប្រជុំអាស៊ាន ក៏ដូចជាជួបជាមួយលោក អូបាម៉ា ដែរនោះ។ បន្ទាប់ពីការប្រើពាក្យប្រមាថរបស់លោក Duterte ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានប្រាប់មន្ត្រីរបស់លោក ឲ្យពិនិត្យឡើងវិញជំនួបដែលគ្រោងបានទុករួចហើយនោះ ដោយលោក អូបាម៉ា និយាយថា លោកចង់បានជំនួបដែលមានផ្លែផ្កា។ បន្តិចក្រោយមក លោក Ned Price អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ បញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា នឹងមិនជួបលោក Duterte ទេ ហើយលោកនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាក ហ្គឺនហេ នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ជំនួសវិញ។ សារព័ត៌មាន Bloomberg ផ្សាយថា ជំនួបទ្វេភាគីរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងផ្ដោតសំខាន់លើបញ្ហាកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលកន្លងមក បានសាកល្បងគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ និងបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនលើក។ ចុងក្រោយនោះ នៅមុនបន្តិចនៃការបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំប្រទេសរីកចម្រើនទាំង២០ ក្រុងព្យុងយ៉ាង ក៏បានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកបីគ្រាប់ទៀត ផ្គើនកិច្ចប្រជុំ ដែលចិនជាម្ចាស់ផ្ទះផងនោះ។ តាមពិតទៅ ការមើលមុខមិនត្រូវរវាងហ្វីលីពីន និងអាមេរិក ផ្ដើមចេញពីយុទ្ធនាការបង្ក្រាបឈ្មួញ និងអ្នកប្រើគ្រឿងញៀនរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន។ អាមេរិក បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន ចំពោះការសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងច្រើន ដែលភាគច្រើនធ្វើនៅក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ និងចាត់ទុករឿងនេះ ជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ ប៉ុន្តែបុរសខ្លាំង Duterte មិនបានអើពើនឹងការព្រួយបារម្ភនោះទេ ថែមទាំងបញ្ជាឲ្យបង្កើនយុទ្ធនាការនេះទៀតផង។ មួយវិញទៀត នេះក៏មិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលលោកប្រធានាធិបតី Duterte ប្រើពាក្យគំរោះគំរើយដាក់ថ្នាក់ដឹកនាំអាមេរិកនោះ។ លោក ធ្លាប់ហៅអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំក្រុងម៉ានីលថា ជាកូនស្រីសំផឹង និងជាខ្ទើយផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ជាមួយនឹងការប្រើពាក្យមិនសមរម្យបែបនេះ ទំនាក់ទំនងរឹងមាំរវាងហ្វីលីពីន និងអាមេរិក ទំនងជាប្រេះឆាខ្លាំងមិនខាន ចំពេលដែលចិន កំពុងតែវាតទីក្នុងតំបន់ផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2074.txt	ក្រៅពីការរិះគន់ និងជេរប្រមាថរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) ចុងក្រោយនេះ បានប្រកាសចង់ឲ្យកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិកដែលឈរជើងនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសហ្វីលីពីនដកចេញពីតំបន់គ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ តែភ្លាមៗនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីន ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដើម្បីសម្រាលទម្ងន់នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍លោកប្រធានាធិបតី ដោយបញ្ជាក់ថាទំនាក់ទំនងហ្វីលីពីនអាមេរិកនៅតែធម្មតាដដែល។	« ខ្ញុំ មិនចង់បែកបាក់ជាមួយនឹងអាមេរិកនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេ (កងកម្លាំង) ត្រូវតែទៅ។ ពួកគេត្រូវតែទៅ។ មានច្រើនណាស់ពួកក្រុមស្បែកស នៅក្នុងខេត្តមិនដាណាវ !»។ នេះគឺជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte នាឱកាសនៃការតែងតាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅវិមានប្រធានាធិបតី Malacañang នៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញាម្សិលមិញ ដែលប្រតិកម្មទៅនឹងកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិក ដែលបានបង្កឲ្យមានបញ្ហាជាមួយនឹងក្រុមឧទ្ទាម។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មិនបានមួយថ្ងៃនៃការព្រមានរបស់លោកប្រធានាធិបតីរូបនេះស្រួលបួលផង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន លោក Perfecto Yasay បានថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ថា ហ្វីលីពីននៅតែគោរព និងអនុវត្តកាតព្វកិច្ចជាមួយនឹងអាមេរិកដដែល។ ប្រមុខការទូតរូបនោះ សង្កត់ធ្ងន់ថា សេចក្តីថ្លែការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតី មិនមែនជាសញ្ញានៃការប្រែប្រួលគោលនយោបាយការបរទេសរវាងភាគីទាំងពីរឡើយ ដោយលោកបញ្ជាក់ពីបំណងរបស់លោកប្រធានាធិបតី គ្រាន់តែមិនចង់ឲ្យពលរដ្ឋអាមេរិក ក្លាយជាគោលដៅសម្រាប់ការចាប់ជំរិតរបស់ក្រុមឧទ្ទាមនោះទេ។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនៃការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រមុខការទូត ខាងយោធាហ្វីលីពីន ក៏ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ពីការមិនប្រែប្រួលរវាងកងទ័ពហ្វីលីពីន និងអាមេរិកស្រដៀងគ្នាដែរ។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពហ្វីលីពីនលោក Restituto Padilla ថ្លែងថា ការប្រកាសនោះ នឹងសុពលភាពតែទៅលើកងទ័ពអាមេរិកមួយចំនួនតូចដែលកំពុងផ្តល់សេវាហ្វឹកហ្វឺនដល់យោធាហ្វីលីពីននៅក្រុង Zamaboanga ប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះសង្កត់ធ្ងន់ថា «យើង បញ្ជាក់ទៅកាន់ប្រជាជន និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់យើងថា ទំនាក់ទំនងការពារជាតិហ្វីលីពីន-អាមេរិក នៅតែស្អិតល្មួតដដែល»។ យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler កងកម្លាំងពិសេសហ្វីលីពីន-អាមេរិក បានចាប់ផ្តើមបង្កើត និងប្រតិបត្តិការរួមគ្នាដើម្បីប្រឆាំងនឹងភេរវកម្មហ្វីលីពីននៅឆ្នាំ២០០២។ តែប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនៃកងកម្លាំងពិសេសនេះ ត្រូវបានផ្អាកនៅឆ្នាំ២០១៥ ។ ក្រៅពីប្រតិបត្តិការនេះ សម្ព័ន្ធមិត្តដែលចងភ្ជាប់គ្នាតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងពីរនេះ ក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងប្រតិបត្តិការការពារជាតិជាមួយគ្នាដែលកំពុងតែចូលជាធរមាន ហើយជាពិសេសនោះ រដ្ឋបាលហ្វីលីពីនដែលទើបផុតអាណត្តិ ក៏ទើបតែផ្តល់ទីតាំងប្រាំកន្លែងសម្រាប់អាមេរិកដើម្បីដាក់មូលដ្ឋានយោធាទ័ពអាកាសនៅហ្វីលីពីនទៀតផង។ នេះ ចង់មានន័យថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន គឺគ្រាន់តែជាអារម្មណ៍ឆេវឆាវមួយពេល។ មួយវិញទៀតនោះ ឥរិយាបថនេះ ក៏គ្រាន់តែចង់បង្ហាញខ្លួនថា ហ្វីលីពីន មានគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យមិនពឹងផ្អែករដ្ឋណាមួយ។ តែតាមពិតទៅ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសលើផ្នែកយោធា បានចងភ្ជាប់នឹងគ្នាយ៉ាងស៊ីជម្រៅ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2075.txt	កងទ័ពអាកាសចិន បានបញ្ជូនយន្តហោះច្រើនជាង៤០គ្រឿង ទៅកាន់តំបន់មហាសមុទ្រខាងលិច ដោយឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Miyako របស់ជប៉ុន ដើម្បីចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំ និងដើម្បីហោះល្បាតសមុទ្រចិនខាងកើត។ នេះជាលើកទីពីរ ដែលយន្តហោះចិនជាច្រើនគ្រឿង ហោះកាត់ដែនសមុទ្រក្បែរជប៉ុន ដែលធ្វើឲ្យជប៉ុនព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។	យន្តហោះជាច្រើនប្រភេទមកពីកងទ័ពអាកាសចិន ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច លើផ្លូវចន្លោះកោះរបស់ជប៉ុន ក្នុងគោលដៅធ្វើសមយុទ្ធហោះហើររយៈចម្ងាយឆ្ងាយ និងការល្បាតលើតំបន់កំណត់អត្តសញ្ញាណដែនអាកាសនៅសមុទ្រចិនខាងកើត។ កងទ័ពអាកាសចិន និយាយថា សមយុទ្ធនេះ និងការល្បាតនេះ គឺដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ និងសន្តិសុខរបស់ចិន។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពអាកាសចិន លោក Shen Jinke បាននិយាយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញាថា យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក H6-K យន្តហោះចម្បាំង Su-30 និងយន្តហោះចាក់សាំង ជាច្រើនគ្រឿង ចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធនេះ ដោយរួមទាំងលំហាត់បានហោះឈ្លបយកការណ៍ ការវាយប្រហារពីអាកាសទៅផ្ទៃសមុទ្រ និងការហាត់ចាក់សាំងលើផ្ទៃអាកាស។ លោក Shin Jinke បន្តថា យន្តហោះរបស់កងទ័ពអាកាសចិនជាច្រើនគ្រឿងទៀត ក៏បានហោះល្បាតលើសមុទ្រចិនខាងកើតផងដែរ។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់កងទ័ពអាកាសចិន ការហោះល្បាតនេះ សំដៅត្រួតពិនិត្យលើយន្តហោះបរទេសដែលចូលតំបន់កំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ចិន ក៏ដូចជាចាត់វិធានការចាំបាច់ ដើម្បីការពារដែនរបស់ចិន។ អាមេរិក និងជប៉ុន ខឹងយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីចិនបង្កើតតំបន់កំណត់អត្តសញ្ញាណដែនអាកាសនៅសមុទ្រចិនខាងកើតក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដ្បិតវាតម្រូវឲ្យយន្តហោះដែលឆ្លងកាត់តំបន់នេះ ត្រូវប្រាប់អត្តសញ្ញាណដល់អាជ្ញាធរចិន។ បន្ទាប់ពីបង្កើតកាលពីបីឆ្នាំកន្លងទៅ កងទ័ពអាកាសចិន តែងតែធ្វើការល្បាតជាប្រចាំនៅតំបន់សមុទ្រនេះ។ ហើយអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពអាកាសចិន បញ្ជាក់ថា ទ័ពអាកាសចិន នឹងនៅតែបន្តការល្បាតនេះទៀត និងធ្វើឡើយគ្រប់រូបភាព ដើម្បីការពារសិទ្ធិស្របច្បាប់ ក៏ដូចជាផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនផងដែរ។ ការសម្ញែងយន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងក្នុងសមយុទ្ធយោធាទាំងពីរកន្លែងខាងលើ ធ្វើឡើងចំពេលដែលក្រុងប៉េកាំង កំពុងបង្កើនសកម្មភាពយោធាទាំងនៅសមុទ្រចិនខាងកើត និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ហើយវាក៏កើតឡើងចំពេលដែលទំនាក់ទំនងចិន-ជប៉ុន កាន់តែតានតឹងដោយសារតែការទាមទារទឹកដីដែនកោះ Senkaku (ចិនហៅថា Diaoyu) នៅសមុទ្រចិនខាងកើត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2076.txt	ក្នុងការជជែកដេញដោលគ្នាលើកដំបូង លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាមនុស្សគ្មានការអត់ធន់ ហើយបើនិយាយពីបទពិសោធន៍វិញ មានតែបទពិសោធន៍អាក្រក់ៗប៉ុណ្ណោះ។ លោកស្រីតបវិញថា ដរាបណាលោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចធ្វើដំណើរទៅប្រទេសជាង១០០ និងបំពេញការងារការទូតរាប់មិនអស់សិន ចាំជជែករឿង«ខ្វះការអត់ធន់»ជាមួយលោកស្រី។	ក្នុងវេទិកាជជែកដេញដោលទល់មុខគ្នារវាងបេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោក ដូណាល់ ត្រាំ អះអាងថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនមិនមានលក្ខណៈជាប្រធានាធិបតីឡើយ ព្រោះលោកស្រីខ្វះការអត់ធន់ និង ខ្វះការអធ្យាស្រ័យនិងទប់អារម្មណ៍។ ប៉ុន្តែការលើកឡើងរបស់លោក ត្រូវបានលោកស្រី ហ៊ីឡារី វាយប្រហារបកវិញយ៉ាងចាស់ដៃ។ ពេលអ្នកសម្របសម្រួល Lester Holt បានលើកឡើងថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីតំណាងឲ្យគណបក្សធំដំបូងបំផុត តែលោក ដូណាល់ ត្រាំ ធ្លាប់ រិះគន់ថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មិនមានលក្ខណៈសម្បត្តិជាប្រធានាធិបតីឡើយ។ ដូច្នេះលោក Lester Holt បានចោទសួរថា៖« តើលោកចង់មានន័យដូចម្តេចដែលថាលោកស្រី ហ៊ីឡារី មិនសក្តិសមជាប្រធានាធិបតី?» លោក ដូណាល់ ត្រាំ ឆ្លើយតបវិញភ្លាមថា៖«ខ្ញុំជឿជាក់ថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាមនុស្សដែលគ្មានការអត់ធន់។ ដើម្បីក្លាយជាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក គេត្រូវតែជាមនុស្សដែលមានការអត់ធន់ខ្ពស់»។ ភ្លាមៗនោះ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនវាយប្រហារតបវិញថា មុនមកនិយាយរឿង«ខ្វះការអត់ធន់»ជាមួយលោកស្រី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេស ១១២ ហើយអាចមានសមត្ថភាពចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងទៀតបានជោគជ័យសិន។ លោកស្រីបញ្ជាក់ច្បាស់ថា៖ « ដរាបណាលោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេស១១២ ហើយចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព,បទឈប់បាញ់, ដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ, បង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសដទៃ និងចំណាយពេលវេលា១១ម៉ោងផ្តល់ចម្លើយចំពោះមុខគណកម្មការសភាដូចខ្ញុំហើយ ចាំមកជជែករឿងខ្វះការអត់ធន់ជាមួយខ្ញុំ»។ មិនអស់ចិត្ត លោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមរិះគន់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនទៀត។ និយាយដល់ការធ្វើដំណើរនិងបទពិសោធន៍ការទូត បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ បានរៀបរាប់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានបទពិសោន៍មែនតែសុទ្ធតែបទពិសោធន៍អាក្រក់ៗ។ «និយាយរឿងពិភពលោក ឲ្យខ្ញុំនិយាយប្រាប់អស់លោកអ្នកបន្តិច។ ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានបទពិសោធន៍ច្រើនមែន ប៉ុន្តែវាសុទ្ធតែបទពិសោធន៍អាក្រក់ៗ។ យើងសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងអាក្រក់ៗជាច្រើនក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ ដូច្នេះ ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានទទួលបានបទពិសោធន៍អាក្រក់ទាំងនោះ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2077.txt	លួងប្រាបាង៖ សន្តិសុខជារួមនៅទីក្រុងលួងប្រាបាងប្រទេសឡាវ ត្រូវបានរឹតបន្តឹងខ្លាំង ហើយនៅតាមផ្លូវមួយចំនួនត្រូវបានបិទផងដែរ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់អូបាម៉ា។ លោកនឹងអញ្ជើញទៅជួបជាមួយយុវជនសមាជិក YSEALI ចំនួន ១៨០ រូប នៅសាកលវិទ្យាល័យ Souphanouvong នៅម៉ោង២រសៀលនាថ្ងៃពុធនេះ។	ផ្លូវមួយចំនួននៅក្រុងលួងប្រាបាងត្រូវបានបិទ ហើយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាច្រើននាក់ត្រូវបានគេពង្រាយដើម្បីការពារសន្តិសុខជូនប្រជាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលមានវត្តមាននៅទីក្រុងលួងប្រាបាង ។ តាមពិតទៅ នៅម៉ោង ២រសៀល ថ្ងៃពុធទី ៧កញ្ញា នេះលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងជួបសំណេះសំណាលជាមួយបណ្តាសមាជិកគំនិតផ្តួចផ្តើមភាពជាអ្នកមេដឹកនាំវ័យក្មេងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា YSEALI ។យុវជន YSEALI ចំនួន ១៨០រូប ក្នុងនោះមានយុវជនកម្ពុជា ១៤រូបផងនឹងមានឱកាសជជែកនិងសួរសំនួរលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ាផងដែរ។ ជំនួបពិសេសនេះនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅ សាកលវិទ្យាល័យ Souphanouvong ហើយសន្តិសុខជារួមនៅសាកលវិទ្យាល័យក៏ត្រូវបានគេរឹតបន្តឹងខ្លាំងដូចគ្នា។ សូមបញ្ជាក់ថា ជំនួបកំពូលប្រចាំឆ្នាំ YSEALI ២០១៦ ដែលធ្វើឡើងនៅតំបន់បុរាណ និងវប្បធម៌ លួងប្រាបាង ដោយកម្មវិធីនេះចាប់ផ្តើមពី ទី៦ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ដោយផ្តោតលើបញ្ហាការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងគម្លាតនៃការអភិវឌ្ឍ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2079.txt	លោក Rodrigo Duterte អះអាងថា លោកបានលឺថាក្រុមភា្នក់ងារចារកម្មមជ្ឈិមអាមេរិក (CIA) មានគម្រោងសម្លាប់លោក។ លោកបានថ្លែងបែបនេះ នៅពេលដែលលោកប្រកាសថា លោកមិនអនុញ្ញាតឲ្យទាហានហ្វីលីពីនចូលរួមល្បាតជាមួយអាមេរិកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ។ ហើយលោកក៏ប្រកាសថា សមយុទ្ធយោធាជាមួយអាមេរិកឆ្នាំ ២០១៧ ជាសមយុទ្ធចុងក្រោយបំផុតដែរ។	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte បានអះអាងប្រាប់សហគមន៍ហ្វីលីពីននៅវៀតណាមនៅថ្ងៃពុធទី ២៨ កញ្ញាថា លោកបានលឺថា ភា្នក់ងារចារកម្មមជ្ឈិមអាមេរិក (CIA)មានគម្រោងសម្លាប់លោក។ បើយោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន ABS-CBN លោក Duterte បានថ្លែងបែបនេះស្របពេលដែលលោកប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យទាហានហ្វីលីពីនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយអាមេរិកឡើយ។ លោកថា លោកមិនប្តូរឲ្យទាហានលោកទៅស្លាប់ឡើយ។ ខណៈដែលលោកកំពុងស្ថិតនៅប្រទេសវៀតណាម លោក Duterte បានបន្តទិតៀនអាមេរិកជាថ្មីដែលបន្តរិះគន់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀន និងចោទលោកថាបានរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ ហើយលោកនិយាយពេញៗមាត់ថា លោកក៏ចង់បង្កើតសម្ព័ន្ធភាពថ្មីជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជាចិន និងរុស្ស៊ីជាដើម ហើយលោកក៏គំរាមលុបចោលសម្ព័ន្ធភាពយូរអង្វែងដែលបង្កើតតាមសន្ធិសញ្ញាជាមួយអាមេរិកថែមទៀតផង។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ កាលពីថ្មីៗនេះ លោក Duterte បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សមយុទ្ធយោធារវាងអាមេរិកនិងហ្វីលីពីនឆ្នាំ ២០១៧ នេះជាសមយុទ្ធចុងក្រោយបំផុត។ ប៉ុន្តែភ្លាមនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន Perfecto Yasay Jr. បានជួយសម្រាលស្ថានការណ៍ដោយបកស្រាយថា សមយុទ្ធរវាងអាមេរិកនិងហ្វីលីពីននឹងបន្តទៅមុខទៀតបន្ទាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ ប៉ុន្តែលំហាត់យោធាទាំងនោះត្រូវត្រួតពិនិត្យជាមុនសិនមុនរៀបចំឡើង។ ហើយហ្វីលីពីននៅតែប្រឹងប្រែងរក្សាសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអាមេរិកដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_208.txt	លីបង់ និងហេសប៉ូឡា បានយល់ព្រមជាមួយនឹងសំណើឈប់បាញ់ជាមួយអុីស្រាអែល ដែលបានបង្កើតឡើងដោយអាម៉េរិក។ នេះបើតាមសមាជិករដ្ឋសភាលីបង់លោក Ali Hassan Khalil ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។ យ៉ាងណាមិញ អុីស្រាអែលនៅតែប្តេជ្ញាបន្តវាយប្រហារក្រុមហេសប៉ូឡា បើទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងជោគជ័យ។	អត្ថបទទាក់ទង អាម៉េរិក ផ្ដល់សំណើបទឈប់បាញ់ទៅលីបង់ បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មាននៃការផ្ដល់កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដែលបង្កើតដោយអាម៉េរិក សមាជិករដ្ឋសភាលីបង់លោក Ali Hassan Khalil បានអះអាងថា លីបង់ និងហេសប៉ូឡា បានយល់ព្រមលើសំណើបទឈប់បាញ់ជាមួយអុីស្រាអែល។ លោក Ali Hassan Khalil បាននិយាយថា លីបង់ បានបញ្ជូនឯកសារឆ្លើយតបទៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់ ទាក់ទិនលើសំណើបទឈប់បាញ់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។ លោក បានបន្តថា ភាពជោគជ័យនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺអាស្រ័យលើការសម្រេចរបស់អុីស្រាអែល។ «លីបង់ បានបញ្ចេញយោបល់នៅលើក្រដាស ដោយបរិយាកាសវិជ្ជមាន។ យោបល់ទាំងអស់ ដែលពួកយើងបានបង្ហាញ បញ្ជាក់ពីការប្រកាន់ខ្ជាប់ដ៏លម្អិតទៅលើដំណោះស្រាយ១៧០១ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គ្រប់បទបញ្ជាទាំងអស់»។ លោក Khalil បាននិយាយបែបនេះ។ យោងតាមប្រភពនយោបាយលីបង់ចំនួនពីរប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់លោកស្រី Lisa Johnson បានផ្ដល់សំណើនៃបទឈប់បាញ់ក្នុងទឹកដីលីបង់ ទៅប្រធានរដ្ឋសភាលីបង់លោក Nabih Berri។ ហេសប៉ូឡា បានគាំទ្រលោក Berri ឱ្យចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ផងដែរ។ បណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយសារធារណៈរបស់អុីស្រាអែល Kan បានបង្ហាញសំណើបែកធ្លាយរបស់អាម៉េរិក ដែលមានបញ្ជាក់ពីការអនុវត្តដំណោះស្រាយ១៧០១ និងការបញ្ជាឱ្យហេសប៉ូឡាទម្លាក់អាវុធ និងដកខ្លួនទៅខាងជើងស្ទឹង Litani នៅលីបង់។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលលោក បេចាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានអះអាងនៅក្នុងរដ្ឋសភា នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ថាអុីស្រាអែល នឹងនៅតែបន្តវាយប្រហារក្រុមហេសប៉ូឡា បើទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងជោគជ័យក៏ដោយ។ ប្រភពព័ត៌មានអ៊ីស្រាអែល Ynet បានឱ្យដឹងថា ភាគីអាម៉េរិក ជឿជាក់លើស៥០ភាគរយ ថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជោគជ័យ បើទោះបីជានៅមានភាពមន្ទិលពីភាគីពាក់ព័ន្ធក៏ដោយ។ សេចក្តីសម្រេច UNSC លេខ ១៧០១ មានគោលដៅកំណត់ឱ្យទឹកដីលីបង់ភាគខាងជើង ជាទីតាំងដែលគ្មានជម្លោះអាវុធ និងដែលកាន់កាប់ដោយលីបង់។ ដំណោះស្រាយនេះ បានបញ្ចប់ជម្លោះរវាងហេសប៉ូឡា និងអុីស្រាអែលកាលពីឆ្នាំ២០០៦។ បេសកជនពិសេសរបស់អាម៉េរិកលោក Amos Hochstein នឹងត្រូវមកជជែកលើដំណោះស្រាយបទឈប់បាញ់នៅទីក្រុង បេរូត នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2080.txt	លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បាននាំយកការ៉េម រុស្ស៊ីដើម្បីជាអំណោយសម្រាប់លោក ប្រធានាធីបតីចិន ស៊ី ជិនពីង ពេលលោកចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រទេស ២០ នៅហាងចូវ ។ លោក បានថ្លែងអំណរគុណលោក ពូទីន ដែលនាំអំណោយនេះមកជូនលោក ហើយបញ្ជាក់ថា លោកពិតជាចូលចិត្តការ៉េមរុស្ស៊ីណាស់។ នេះសុទ្ធតែបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ។	រឿងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍មួយកើតឡើង ដោយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បាននាំយកការ៉េមមួយប្រអប់ដើម្បីជូនប្រមុខរដ្ឋចិនលោក ស៊ី ជិនពីង ពេលដែលលោកជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយគ្នាក្រៅកិច្ចប្រជុំប្រទេស G-20 នៅហាងចូវ។ វាបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីភាពស្និទ្ធស្នាលនៃទំនាក់ទំនងផ្ទាល់រវាងមេដឹកនាំទាំងពីរផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT លោកវ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នាំយកការ៉េមនោះពីរុស្ស៊ីផ្ទាល់តាមយន្តហោះ ហើយលោកបានជូនទៅលោក ស៊ី ជិនពីង ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនៅហាងចូវតែម្តង។ លោកក៏បានប្រាប់លោក ស៊ី ជិនពីង ថា៖« ខ្ញុំបានសន្យាហើយថា ខ្ញុំនឹងយកការ៉េមមួយចំនួនមកជូនពេលមកចិន។ ហើយខ្ញុំបាននាំការ៉េមមួយប្រអប់មកជាមួយជាអំណោយថ្ងៃនេះ»។ តាមពិតទៅ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២ កញ្ញា អ្នកជំនួញចិនម្នាក់ដែលបានបានបណ្តាក់ទុនរកស៊ីនៅទីក្រុង Vladivostok បានត្អូញត្អែរប្រាប់ លោក ពូទីន ថា ភ្នាក់ងារគយព្រំដែនមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការនាំការ៉េមពីរុស្ស៊ីទៅចិនឡើយ។ លឺបែបនេះលោក ពូទីន បានថ្លែងថា៖« វាជាលើកដំបូងហើយ ដែលខ្ញុំលឺរឿងបែបនេះ។ ចាប់ពីពេលនេះទៅ ពេលណាខ្ញុំទៅចិន ខ្ញុំនឹងយកការ៉េមទៅផ្ញើលោក ស៊ី ជិនពីងតែម្តង»។ ចំណែកលោក ស៊ី ជិនពីង ឯណោះវិញបានថ្លែងអំណរគុណលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដែលមានសណ្តានចិត្តនាំយកការ៉េមពីរុស្ស៊ីមកផ្ញើលោកដល់ចិន។ លោកបានបញ្ជាក់ផងដែរថា លោកពិតជាចូលចិត្តការ៉េមរុស្ស៊ី ព្រោះវាឆ្ងាញ់។ លោកថ្លែងថា៖ «អរគុណលោកច្រើនណាស់ចំពោះអំណោយការ៉េមដ៏ឆ្ងាញ់និងការគួរសមនេះ។ រាល់ពេលខ្ញុំទៅរុស្ស៊ី ខ្ញុំតែងឲ្យគេទិញការ៉េមឲ្យរហូត។ ហើយពេលនេះ ខ្ញុំអាចញាំការ៉េមនេះនៅចិនបានទៀត។ រុស្ស៊ីមានការ៉េមដែលល្អផុតគេ ហើយវាមានរសជាតិប្លែកខុសគេ។ ខ្ញុំពិតជាចូលចិត្តវាណាស់»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2083.txt	ជប៉ុនប្រកាសផ្តល់ជំនួយដល់វៀតណាមក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១១ ពាន់លានយ៉េនដែលស្មើ ១០៦លានដុល្លារ ដើម្បីជាគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ច។ ជប៉ុនក៏បានផ្តល់នាវាល្បាតដល់កងទ័ពជើងទឹកវៀតណាមដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពល្បាតដែនសមុទ្រនិងឃ្លាំមើលចិនដែរ។	រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយទំហំ ១០៦លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីគាំទ្រដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គម។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩២មក ជប៉ុនបានជាប្រទេសផ្តល់អភិវឌ្ឍដ៏ធំដល់វៀតណាម ហើយពេលនេះជប៉ុនក៏ក្លាយជាអ្នកផ្តល់ជំនួយយោធាដល់វៀតណាមទៀត។ យោងតាមសារព័ត៌មានវៀតណាម Thanhnien កិច្ចព្រមព្រៀងផ្តល់ជំនួយត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងផែនការនិងវិនិយោគ Nguyen Van Trung រួមជាមួយឯកអគ្គរាទូតជប៉ុនប្រចាំប្រទេសវៀតណាម Hiroshi Fukada នៅថ្ងៃអង្គារទី ៦ខែកញ្ញា។ ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានោះ លោក Nguyen Van Trung បានលើកឡើងថា ជំនួយដែលផ្តល់ដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននេះនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីគាំទ្រការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវការការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដែលស្ថិតក្រោមផែនការអភិវឌ្ឍ ៥ឆ្នាំរបស់វៀតណាម។ ដោយឡែក ក្រៅពីជំនួយសម្រាប់គាំទ្រការអភិវឌ្ឍ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូក៏ជួយគាំទ្រជប៉ុនក្នុងការពង្រឹងវិស័យការពារជាតិជាពិសេសការល្បាតសមុទ្រ ស្របពេលពេលដែលវៀតណាមកំពុងមានជម្លោះជាមួយចិនដែរ។ នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីក្រៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននៅវៀងចន្ទន៍ លោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានប្រាប់សមភាគីវៀតណាមលោក Nguyen Xuan Phuc ថាជប៉ុនត្រៀមផ្តល់នាវាល្បាតដល់វៀតណាមដើម្បីពង្រឹងការល្បាតនិងការពារដែនសមុទ្រ។ តែគេមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថា ជប៉ុននឹងផ្តល់នាវាល្បាតប៉ុន្មានគ្រឿងដល់វៀតណាម ហើយនិងកាលបរិច្ឆេទនៃការបញ្ជូននាវានេះទៅវៀតណាមឡើយ។ កន្លងមកជប៉ុនធ្លាប់ផ្តល់នាវាល្បាតចំនួន ៦គ្រឿងឲ្យទៅវៀតណាម ប៉ុន្តែនាវាទាំងនោះជានាវាដែលប្រើប្រាស់រួចហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2084.txt	ពេលថ្លែងសុន្ទរកថានៅនៅក្នុងទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា គោលនយោបាយការបរទេសអាមេរិកផ្តោតលើតំបន់អាស៊ីនឹងមិនបាត់តាមតំណែងប្រធានាធិបតីរបស់លោកឡើយ។ អាមេរិកនឹងនៅបន្តបង្កើនការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេស និងប្រជាជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដដែល។	នយោបាយការបរទេស «ត្រឡប់មកពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិក»នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនឹងនៅបន្តទៅមុខទោះ ទោះមានការផ្លាស់ប្តូរការដឹកនាំនៅអាមេរិកខាងមុខក៏ដោយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ប្រទេសឡាវ នាថ្ងៃអង្គារទី ៦ កញ្ញានេះ ដែលរៀបចំឡើងនៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។ យោងតាមវីដេអូ ដែលចុះផ្សាយទំព័រហ្វេសប៊ុកស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសឡាវ លោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងថា៖«ចំណុចស្នូលនៃគោលនយោបាយការបរទេសខ្ញុំក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីគឺភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅជាមួយបណ្តាប្រទេសនិងប្រជាជននៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក»។ ក្នុងរយៈពេលជិត ៨ឆ្នាំមកនេះ គោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក បារ៉ាក់អូបាម៉ា គឺធ្វើយ៉ាងណាពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិកឡើងវិញតាមរយៈការពង្រឹងទំនាក់ទំនងនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់។ តួយ៉ាងការលើកស្ទួយភាពជាដៃគូជាមួយអាស៊ានទៅដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ និងការពង្រឹងចំណងយោធាជាមួយប្រទេសហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងឥណ្ឌាផងដែរ។ តាមពិតទៅ វត្តមានលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នៅឡាវ អាចជាដំណើរទស្សនកិច្ចចុងក្រោយមកកាន់តំបន់អាស៊ីក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ ហើយលោករំពឹងមុតមាំថា ថាទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នឹងកាន់តែរឹងមាំនិងនៅស្ថិតស្ថិរជាដរាបតទៅដែរ។ អាមេរិកមិនអាចបោះបង់ចោលអាស៊ីបានឡើយ ទោះជាក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។ នេះក៏ដោយសារអាមេរិកមានប្រយោជន៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីច្រើន ក្នុងនោះមានទាំងសេដ្ឋកិច្ច,នយោបាយ និងយោធា។ លោក អូបាម៉ា បានបន្តថា៖ «ប្រយោជន៍អាមេរិកនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកមិនមែនថ្មីឡើយ។ វាមិនមែនរយៈពេលខ្លីដែរ។ វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រយោជន៍ជាតិជាមូលដ្ឋានរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់។ យើងនៅទីនោះរហូត។ ទោះក្នុងស្ថានការណ៍ល្អ និងអាក្រក់ ប្រទេសក្នុងតំបន់អាចពឹងពាក់លើសហរដ្ឋអាមេរិកបាន»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2086.txt	រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មានហ្វីលីពីន បានអះអាងថា ប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍ពីសំណាក់បណ្តាមេដឹកនាំពិភពលោកនិងប្រតិភូជាច្រើននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានប្រៀបដូច«តារា Rock»ដែលល្បីល្បាញ។ លោកមិនត្រឹមតែល្បីនៅហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះទេ តែនៅទូទាំងអាស៊ាននិងដល់ជប៉ុនផង។	បណ្តាមេដឹកនាំអាស៊ាន និងមេដឹកនាំពិភពលោក សុទ្ធតែចង់ជួបប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte ដោយផ្ទាល់ដើម្បីសំណេះសំណាលដើម្បីឲ្យបានដឹងថាលោកជាមនុស្សបែបណា។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ប្រទេសឡាវក្លាយទីកន្លែងបង្ហាញខ្លួនឬណែនាំខ្លួនជាលើកដំបូងរបស់ប្រមុខរដ្ឋហ្វីលពីន និងជាកន្លែងដែលមេដឹកនាំអាស៊ាននិងមេដឹកនាំពិភពលោកជួបជែកពិភាក្សាជាមួយលោកផ្ទាល់។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Inquirer លោក Martin Andanar រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មានហ្វីលីពីនបានអះអាងថា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅបរទេសលើកទីមួយក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី លោក Duterte បានទទួលការស្វាគមន៍ពីមេដឹកនាំដទៃដូចជា «តារា Rock»។ លោកថ្លែងថា៖« ប្រធានាធិបតី Duterte ល្បីល្បាញ មិនមែននៅតែក្នុងហ្វីលីពីនទេ ប៉ុន្តែលោកក៏ល្បីល្បាញនៅឡាវ និងនៅជប៉ុនដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងប្រតិភូបរទេសជាច្រើននាក់ប្រញាយគ្នាសុំថតរូប Selfies ជាមួយលោកទៀត»។ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅឡាវនេះដែរ លោក Duterte បានជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ានច្រើននាក់ក្នុងនោះមានលោក លីសៀនឡុង នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី និងលោក Nguyen Xuan Phuc នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមផងដែរ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Eesto Abella លោក Duterte ទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅពីសំណាក់ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានទាំង ១០។ ហើយក្នុងនាមជាអ្នកនាំពាក្យលោក Eesto Abella អះអាងថា លោកពិតជាកោតសរសើរលោក Duterte ដែលអាចមានសមត្ថភាពក្នុងគ្រប់គ្រងរាល់ការសន្ទនាជាមួយបណ្តាមេដឹកនាំនានាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានចិន។ កាលពីម្សិលមិញ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីនហ្សូ អាបេ លោក Duterte ក៏ទទួលបានការកោតសរសើរផងដែរ។ លោក អាបេ បានប្រាប់លោក Duterte ត្រង់ៗថា លោក Duterte នេះជាអ្នកនយោបាយដែលល្បីខ្លាំងនៅប្រទេសជប៉ុនដែរ។ ទោះបីជាលោកល្បីល្បាញ ហើយមានអ្នកសុំជួបច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនមែនជា Fan របស់លោក Duterte ទេ។ ពាក្យសម្តីគំរោះគំរើយនិងអសុរោះរបស់លោក Duterte ដែលជេរប្រមាថលោកកន្លងមកបានធ្វើឲ្យលោក អូបាម៉ា ក្តៅក្រហាយមិនតិចទេ។លោកខឹងរហូតលុបចោលជំនួបទ្វេភាគីដែលគ្រោងទុករាប់ខែមកនេះផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2087.txt	ខណៈដែលមើលមុខគ្នាមិនសូវត្រូវជាមួយអាមេរិកនោះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte បានបង្កើនសមត្ថភាពកងកម្លាំងហ្វីលីពីន តាមរយៈការទិញសព្វាវុធថ្មីបន្ថែម។ លោក Duterte បានណែនាំមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិហ្វីលីពីន សម្លឹងមើលទីផ្សារអាវុធរបស់ចិន និងរុស្សី ដើម្បីបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់យោធាខ្លួន និងអះអាងថា ក្រុងប៉េកាំងចង់ឲ្យយន្តហោះលោកទៀតផង។	សមាជិកអាស៊ានហ្វីលីពីន កំពុងសម្លឹងឃើញការនាំចូលអាវុធយុទ្ធភណ្ឌថ្មីៗជាច្រើនពីប្រទេសចិន និងរុស្សី នាពេលខាងមុខ។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte បានលើកឡើងពីរឿងនេះទៅកាន់ទាហានអាកាសហ្វីលីពីន ដោយលោកបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងទិញអាវុធ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការ ហើយការសំណើលក់អាវុធ ក៏មានជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ក៏និយាយដែរថា ក្រុងប៉េកាំងចង់ឲ្យយន្តហោះលោក ព្រោះក្រុងប៉េកាំងបារម្ភពីរូបលោក។ ហើយនេះក៏ដោយសារចិននឹកឃើញថា អាមេរិកក៏តែងតែផ្តល់ជំនួយយោធាដល់ហ្វីលីពីនដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក Duterte ក៏បានបញ្ជាក់ជំហររបស់លោកក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ មិនរណបអ្នកណាឡើយ។ ជុំវិញរឿងនេះ លោកប្រធានាធិបតី Duterte ក៏បញ្ជាឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana និងអ្នកបច្ចេកទេសដទៃទៀត ធ្វើដំណើរទៅកាន់ចិន និងរុស្សី ដើម្បីស្វែងរកអាវុធល្អៗសម្រាប់ប្រើប្រាស់។ លោកអះអាងថា ប្រសិនបើហ្វីលីពីនត្រូវទិញអាវុធពីអ្នកដទៃ ហើយវាជារបស់ Free ទៅទៀតនោះ គឺលោកមិនអាចនិយាយថា «ទេ»ឡើយ។ ចំណែកឯយន្តហោះដែលចិនចង់ឲ្យលោកនោះ លោកនឹងឲ្យបន្តទៅទ័ពអាកាសវិញ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler លោក Duterte លើកឡើងដែរថា ទាំងចិន និងរុស្សី សុទ្ធតែចង់ផ្ដល់កម្ចីការប្រាក់ទាបសម្រាប់ឲ្យហ្វីលីពីនទិញអាវុធទាំងនោះ។ លោកបន្តថា ប្រទេសទាំងពីរ មានប្រាក់ឲ្យខ្ចី ដែលអាចសងដល់ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែហ្វីលីពីនមានលុយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទិញគ្រឿងបរិក្ខារយោធា សម្រាប់ទំនើបកម្មយោធារបស់ខ្លួន ហើយលោកចង់បានអាវុធ ដែលអាចប្រយុទ្ធនឹងក្រុមជ្រុលនិយមបាន ជាពិសេសក្រុមឧទ្ទាមនៅកោះមិនដាណាវ។ ប្រភពព័ត៌មានខាងលើបន្តថា លោក Duterte មិនចង់បានយន្តហោះ F-16 អីទេ ព្រោះមិនបានការឡើយ ហើយហ្វីលីពីន ក៏មិនប្រើប្រាស់វា ដើម្បីវាយប្រហារអ្នកណាដែរ ចង់បានប្រភេទយន្តហោះធម្មតា នឹងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកដែលហោះបានចម្ងាយខ្លីប៉ុណ្ណោះ។ តាមពិត យន្តហោះ F-16 ដែលលោក Duterte លើកមកនិយាយនេះ គឺត្រូវស្នើផ្ដល់ដោយអាមេរិក រួមជាមួយនាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2088.txt	ឥណ្ឌានិងសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងរៀបចំសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាមួយចាប់ពីថ្ងៃ ១៤ កញ្ញាដល់ថ្ងៃ ២៧កញ្ញានៅរដ្ឋភាគខាងជើង Uttarakhand ដែលជាប់ព្រំដែនចិន។ ការរៀបចំសមយុទ្ធយោធារួមគ្នានេះធ្វើឡើងប៉ុន្មាសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយ រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរចុះហត្ថលេខាបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងគាំទ្រភ័ស្តុភារយោធារួមគ្នា។	លំហាត់យោធាមួយរវាងកងទ័ពឥណ្ឌានិងកងទ័ពអាមេរិកនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅរដ្ឋ ភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌា Uttarakhand ដែលជាប់ព្រំដែនចិន។ សមយុទ្ធនេះនឹងត្រូវរៀបចំឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ១៤ កញ្ញាដល់ថ្ងៃ ២៧ កញ្ញាខាងមុខនេះ ហើយវាជាលំហាត់យោធារួមមួយដែលមានរយៈពេលវែង។ .បើយោងតាមសារព័ត៌មាន India-Asian News Service សមយុទ្ធយោធារវាងអាមេរិកនិងឥណ្ឌាធ្វើឡើងក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាទ្វេភាគី ហើយវាជាលំហាត់យោធារួមលើកទី ១២ ហើយដែលធ្វើឡើងឆ្លាស់គ្នាដោយប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរនេះ។ ក្នុងសមយុទ្ធនេះ ឥណ្ឌានិងសហរដ្ឋអាមេរិក ម្ខាងៗនឹងបញ្ជូនកងទ័ពរបស់ខ្លួនប្រហែល ២២៥នាក់ទៅចូលរួមដែរ។ ប៉ុន្តែគេមិនបានដឹងច្បាស់ថា តើលំហាត់យោធានេះនឹងមានលាយឡំសកម្មភាពអ្វីខ្លះឡើយ។ តាមពិតទៅ លំហាត់យោធានេះកើតឡើងប្រហែលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងដែលី និងរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចុះកិច្ចព្រមព្រៀងគាំទ្រភ័ស្តុភារយោធា រួមគ្នា។កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអនុញ្ញាតឲ្យកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរអាចប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពគ្នាទៅវិញទៅមកបានដើម្បីជួសជុលនិងផ្គត់ផ្គង់សាំងឬប្រេងជាដើមក្នុងពេលបំពេញប្រតិបត្តិការ។ ជារួមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះគ្របដណ្តប់លើសកម្មភាពលំហាត់យោធា ការបំពេញប្រតិបត្តិការមនុស្សធម៌ និងជួយសង្គ្រោះ ជាដើម។ ដូច្នេះនាវាចម្បាំងក្តី យន្តហោះចម្បាំងក្តីរបស់ឥណ្ឌានិងអាមេរិកអាចកាន់តែងាយស្រួលក្នុងការបំពេញប្រតិបត្តិការនិងចូលសំចតនៅមូលដ្ឋានទ័ពនៅបរទេស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2089.txt	កិច្ចប្រជុំអាស៊ានលើកទី២៨ និងលើកទី២៩ បានបិទបញ្ចប់ហើយនៅថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា នៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ។ ក្នុងកម្មវិធីបិទកិច្ចប្រជុំ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte បានទទួលញញួរប្រធានអាស៊ាន ដែលប្រគល់ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ថងលូន ស៊ីសូលីត សម្រាប់ដឹកនាំសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧។	«ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ក្នុងឱកាសនេះ ខ្ញុំមានកិត្តិយសផ្ទេរតំណែងប្រធានអាស៊ានឲ្យហ្វីលីពីន ដោយចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧» ។ នេះជាសម្ដីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក ថងលូន ស៊ីសូលីត ដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងពិធីបិទកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវបន្តថា ឡាវ នឹងបន្តការគាំទ្ររបស់ខ្លួនដល់ហ្វីលីពីន។ បន្ទាប់ពីទទួលតំណែងប្រធានអាស៊ាន ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានសាទរនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ដែលដឹកនាំកិច្ចប្រជុំអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ។ លោកនិយាយថា ហ្វីលីពីន ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយ ដើម្បីកាច់ចង្កូតអាស៊ាន និងដឹកនាំអាស៊ាន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler លោកប្រធានាធិបតី Duterte បន្តទៀតថា៖ «ខ្ញុំទទួលបានប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន ពីការពិភាក្សា និងការផ្លាស់ប្ដូរយោបល់របស់យើង។ បទពិសោធទាំងនេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំយល់ច្បាស់ ពីការកសាងសហគមន៍របស់យើង»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_209.txt	ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់លោកស្រី Lisa Johnson បានផ្ដល់សេចក្ដីព្រៀងសំណើបទឈប់បាញ់នៅលីបង់ ទៅប្រធានរដ្ឋសភាលីបង់លោក Nabih Berri ខណៈដែលស្ថានការណ៍ជម្លោះរវាងកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសប៉ូឡា នៅតែបន្ត។ នេះបើយោងតាមប្រភពនយោបាយលីបង់ពីរ បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា។	ខណៈការវាយប្រហារគ្នារវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសប៉ូឡា ហាក់មិនស្រាកស្រាន្ត ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់លោកស្រី Lisa Johnson បានផ្ដល់សំណើនៃបទឈប់បាញ់ក្នុងទឹកដីលីបង់ ទៅប្រមុខរដ្ឋសភាលីបង់លោក Nabih Berri។ «វា(សំណើ) គឺបង្កើតឡើងដើម្បីទទួលបាន សេចក្ដីសង្កេតការណ៍ពីភាគីលីបង់»។ នេះបើតាមប្រភពនយោបាយមួយ ប្រាប់មកកាន់ទីភ្នាក់ងារ Reuters។ យ៉ាងណាក្ដី ប្រភពទាំងនេះ មិនបានបញ្ជាក់លម្អិត ពីខ្លឹមសារដែលមានក្នុងសំណើនោះឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ ស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់ មិនបានឆ្លើយតប និងបកស្រាយលើព័ត៌មានមួយនេះភ្លាមៗទេ។ រដ្ឋាភិបាលលីបង់ ជាភាគីដែលគាំទ្រដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) លេខ១៧០១ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះលើទឹកដីភាគខាងត្បូងខ្លួន។ ផ្ទុយទៅវិញ អ៊ីស្រាអែល ទាមទារសិទ្ធិក្នុងការបាញ់លើក្រុមហេសប៉ូឡា ដែលតាំងទីនៅលីបង់ខាងត្បូង បើសិនជាក្រុមឧទាមនេះ បង្កហានិភ័យលើខ្លួន។ នេះមានន័យថា អ៊ីស្រាអែលសុំសិទ្ធិបំពានដំណោះស្រាយលេខ១៧០១ បើហេសប៉ូឡា រំលោភបំពានលើអ៊ីស្រាអែល។ ប្រភពនយោបាយលីបង់ បានអះអាងថា វាជារឿងដែលគិតមិនចេញទាល់តែសោះ ដែលថាអ៊ីស្រាអែល នឹងគាំទ្រ ឬជម្រុញឱ្យអនុម័តសំណើបទឈប់បាញ់មួយនេះ។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមបទឈប់បាញ់មួយនេះ គឺដើម្បីអនុម័តដំណោះ UNSC លេខ១៧០១ ដែលបានបញ្ចប់ជម្លោះរវាងហេសប៉ូឡា និងអ៊ីស្រាអែលកាលពីឆ្នាំ២០០៦។ ។ ដំណោះស្រាយ UNSC លេខ ១៧០១ មានគោលដៅកំណត់ឱ្យទឹកដីលីបង់ភាគខាងជើង ជាទីតាំងដែលគ្មានជម្លោះអាវុធ និងដែលកាន់កាប់ដោយលីបង់។ យ៉ាងណាមិញ ហេសប៉ូឡា នៅតែបន្តវាយប្រហារអ៊ីស្រាអែល។ យោធាអ៊ីស្រាអែល បានអះអាងថា ហេសប៉ូឡា នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា បានបាញ់ចូលភាគខាងជើងអ៊ីស្រាអែល និងបានសម្លាប់មេបញ្ជាការយោធាម្នាក់ និងធ្វើឱ្យរបួសធ្ងន់លើមេបញ្ជាការម្នាក់ទៀត។ បន្ថែមពីនេះ ការវាយប្រហារ ធ្វើឱ្យរបួសយោធិនអ៊ីស្រាអែល២នាក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2090.txt	លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន អះអាងថា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានធ្វើរឿងត្រឹមត្រូវដែលលុបចោលជំនួបជាមួយលោក Rodrigo Duterte នៅឡាវ។ ហើយលោកស្រីក៏ផ្តាំផ្ញើទៅកាន់មេដឹកនាំហ្វីលីពីនម្នាក់នេះឲ្យបង្ហាញការគោរពចំពោះប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តដែរ។	ក្រោយលុបចោលជំនួបទ្វេភាគី បន្ទាប់ពីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ត្រូវប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនថ្មី Rodrigo Duterte ជេរប្រមាថ លោក អូបាម៉ា មន្ត្រីសេតវិមានអាមេរិកបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា «ទោះបីជាមានជំនួបរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរក៏មិនបានការដែរ»។ ចំណែកបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ឯណោះវិញ បានការពារការសម្រេចចិត្តលុបចោលកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគី ហើយស្នើឲ្យមេដឹកនាំហ្វីលីពីនរៀនគោរពមេដឹកនាំអាមេរិកក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានថ្លែងនៅថ្ងៃពុធទី ៧កញ្ញា ថា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចចិត្តត្រឹមត្រូវដោយលុបចោលជំនួបនេះ ព្រោះប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ប្រមាថលោកខ្លាំង។ លោកស្រីពន្យល់ថា៖ «នៅពេលប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនប្រមាថប្រធានាធិបតីរបស់លោកស្រី វាជារឿងសមរម្យដែលត្រូវនិយាយថាទេចំពោះជំនួបនេះ»។ តាមពិតទៅសហរដ្ឋអាមេរិកជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់ហ្វីលីពីន ហើយក៏ជាខ្នងបង្អែករបស់ហ្វីលីពីនផងដែរក្នុងពេលប្រទេសនេះមានជម្លោះជាមួយមហាយក្សចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាំងពីដើមមក អាមេរិកតែងតែគាំទ្រនិងផ្តល់ជំនួយដល់ហ្វីលីពីនដើម្បីតតាំងជាមួយចិន ហើយអាមេរិកក៏ត្រៀមបើកទីតាំងយោធាចំនួន ៥កន្លែង និងពង្រាយទ័ពមកកាន់ហ្វីលីពីនដោយយោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខថ្មីរវាងប្រទេសទាំងពីរដែរ។ ហើយការពង្រាយទ័ពមកហ្វីលីពីនធ្វើឡើង ក្រោមក្របខណ្ឌនៃគោលនយោបាយការបរទេស«ត្រឡប់មកពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅអាស៊ី»ផងដែរ។ តាមពិតទៅ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ក្រៅពីជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោកស្រីក៏ជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃនយោបាយការបរទេស«ត្រឡប់មកពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅអាស៊ី»ដែរ។ ហើយ ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិកក្នុងពេលខាងមុខ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនអាចជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតី និងឡើងមកបន្តនយោបាយការបរទេសអាមេរិកនៅអាស៊ីទៀតផង។ ដូច្នេះ ចង់ឬមិនចង់ អ្នកទាំងពីរ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងលោក Duterte នឹងអាចត្រូវធ្វើការជាមួយគ្នាជិតស្និទ្ធនៅពេលអនាគត់ខាងមុខនេះ។ ត្រឡប់មកវិញ ការលុបចោលជំនួបរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បង្ហាញឲ្យឃើញពីការអាក់អន់ស្រពន់ចិត្តផ្នែកការទូតខ្លាំង និងបង្ហាញឲ្យឃើញថា មេដឹកនាំហ្វីលីពីន បានវាយប្រហារជាលក្ខណៈបុគ្គលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើលោក អូបាម៉ា ទៀត។ តែលោក Duterte ឯណោះវិញ ហាក់បីដឹងខ្លួនថាសម្តីរបស់លោក លើសលស់ខ្លាំងនិងអសុរោះបំផុតដែលមិនអាចទទួលយកបាន។ ដូច្នេះហើយ លោកក៏ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បង្ហាញការសោកស្តាយចំពោះការប្រើប្រាស់ភាសាមិនសម្យ ហើយលោកក៏ពន្យល់ថា អ្វីដែលលោកនិយាយគឺជាការប្រតិកម្មទៅនឹងសម្តីអ្នកសារព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះ។ ថ្វីបើមិនមានជំនួបទ្វេភាគីនៅឡាវតាមការគ្រោងទុកក្តី ក្នុងពិធីលាងសាយភោជន៍ មេដឹកនាំទាំងពីរបានជួបមុខគ្នានិងនិយាយរកគ្នាបន្តិចដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler។ ប៉ុន្តែរឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានជ្រើសរើសកន្លែងអង្គុយនៅឆ្ងាយពីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2091.txt	មហាសេដ្ឋី Warren Buffett បានចេញមុខគាំទ្របេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ថ្ងៃ ១ សីហា នៅក្នុងការឃោសនានៅរដ្ឋ Nebraska។ លោកក៏ឆ្លៀតចម្អកឲ្យបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមិនហ៊ានបង្ហាញរបាយការណ៍ពន្ធប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួនមុនបោះឆ្នោត។	លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការចូលរួមពីសំណាក់លោក Warren Buffett ក្នុងការឃោសនានៅក្រុង OMAHA នៅថ្ងៃ ១ សីហា។ គ្រាន់តែឡើងដល់វេទិកាភ្លាម លោក Warren Buffett ស្រែកបន្ទោរជាមួយអ្នកចូលរួមថា៖« ហ៊ីឡារី !ហ៊ីឡារី! ហ៊ីឡារី» មុនលោកចាប់ផ្តើម សុន្ទរកថារបស់លោក ដែលមានរយៈពេលប្រហែល២៥នាទីនោះ។ លោក Warren Buffett បានចាប់ផ្តើមសុន្ទរកថារបស់លោកដោយបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកចូលរួមប្រហែលជាង ៣០០០នាក់ ថាលោកមានប្រធានបទពីរដែលត្រូវលើកឡើងក្នុងនោះមានការងាររបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងមួយទៀតរឿងអាស្រូវរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ ពាក់ព័ន្ធលោកស្រី ហ៊ីឡារី លោកលើកឡើងពីកិច្ចការដែលលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន អាចធ្វើឬនឹងធ្វើក្នុងរយៈពេល៨ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីខែមករាឆ្នាំក្រោយនេះតទៅ។ កិច្ចការបន្ទាប់ពីខែមករាឆ្នាំក្រោយ គឺលោកចង់បញ្ជាក់ថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនអាចនឹងឈ្នះឆ្នោតនៅខែវិច្ឆិកា និងចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីចាប់ពីខែមករា។ ក្រៅពីនេះ លោក Warren Buffett ក៏បានអធិប្បាយប្រាប់អ្នកគាំទ្រផងដែរថា អាមេរិកនឹងអាចស្គាល់ប្រធានាធិបតីល្អបំផុតមួយ ហើយអ្នកនយោបាយម្នាក់នោះនឹងផ្លាស់ប្តូរ «សព្វនាមសម្គាល់ភេទប្រុស»ដែលមានកំណត់នៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិកនោះ នៅខែមករាឆ្នាំក្រោយផងដែរ។ លោកពន្យល់ថា បើយោងតាមមាត្រា ២នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលចែងពី ប្រធានាធិបតីសព្វនាមសម្គាល់ភេទប្រុស «He»ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ប្រហែល ២០ដង ហើយគ្មានសព្វនាមសម្គាល់ភេទស្រី «She» នៅក្នុងមាត្រានោះឡើយ។ ដូច្នេះហើយនៅឆ្នាំនេះ ប្រជាជនអាមេរិកគួរចូលរួមផ្លាស់ប្តូរវា។ បានន័យថា ស្ត្រីក៏នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែរ។ ត្រលប់មកមើល បញ្ហារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ វិញម្តង។ អ្វីលោក Warren Buffett លើកឡើងមុនគេ គឺការបដិសេធបញ្ចេញរបាយការណ៍ពន្ធប្រចាំឆ្នាំ។ កន្លងមក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ហេតុផលដែលលោកមិនបញ្ចេញរបាយការណ៍ពន្ធប្រចាំឆ្នាំនោះគឺដោយសារវាស្ថិតក្រោមការសវនកម្ម។ ប៉ុន្តែលោក Warren Buffett បានចម្អកថា ការលើកហេតុផលថា របាយការណ៍ពន្ធស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យនោះ វាជាការដោះសារមួយដែលមិនសមរម្យមួយ។ លោកបានបន្តថា៖«ឥឡូវខ្ញុំបានទទួលព័ត៌មានពីគាត់ហើយ។ របាយការណ៍ខ្ញុំក៏ស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យដែរ។ ហើយខ្ញុំពិតជារីករាយ បើអាចជួបលោក ដូណាល់ ត្រាំ ពេលណានិងទីកន្លែងណាក៏បាន ឲ្យតែនៅមុនបោះឆ្នោត។ ខ្ញុំនឹងយករបាយការណ៍ខ្ញុំទៅជាមួយ ហើយដូណាល់ ត្រាំ អាចយករបស់គាត់ទៅមួយដែរ។ ហើយយើងអនុញ្ញាតឲ្យសាធារណជនចោទសួរយើងពីរបាយការណ៍នេះតែម្តង»។ ក្រោយស្នើឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ បញ្ចេញរបាយការណ៍ មហាសេដ្ឋីខាងលើបានបន្ថែមប្រាប់អ្នកចូលរួមថា បេក្ខជន ដូណាល់ ត្រាំ ប្រហែលជាមិនមែនខ្លាចភ្នាក់ងារប្រមូលពន្ធរបស់រដ្ឋ (IRS) ឡើយ តែខ្លាចអ្នកបោះឆ្នោតទៅវិញទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2092.txt	ទីម័រខាងកើត ដែលបានដាក់សុំចូលជាសមាជិកអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១១ ហាក់ទទួលបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមានពីអាស៊ាន ចំពោះការសុំចូលរបស់ខ្លួន។ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន ទាក់ទងនឹងការសុំចូលរបស់ទីម័រខាងកើត ដែលនេះជាជំហានថ្មីមួយទៀត មុននឹងឈានដល់ការយល់ព្រមលើសំណើទីម័រខាងកើត។	ពីរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៤៩ បានបញ្ចប់ទៅ ជាមួយនឹងការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាតំបន់ ដែលក្នុងនោះក៏មានសំណើចូលជាសមាជិកទី១១ របស់អាស៊ានពីសំណាក់ទីម័រខាងកើតផងដែរ។ ទីម័រខាងកើត ដែលក្លាយជារដ្ឋឯករាជ្យក្នងឆ្នាំ២០០២ បានដាក់ពាក្យចូលអាស៊ានតាំងពីឆ្នាំ២០១១មក។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលចេញនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានទាំងដប់ បានកត់សម្គាល់ពីការបញ្ចប់ការសិក្សាឯករាជ្យចំនួនបី លើផលប៉ះពាល់នៃការដាក់ពាក្យសុំចូលរបស់ទីម័រ នៅក្នុងសសរស្ដម្ភទាំងបីរបស់អាស៊ាន។ សសរស្ដម្ភទាំងបីរបស់អាស៊ាន រួមមានសហគមន៍សន្តិសុខនិងនយោបាយអាស៊ាន សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងសហគមន៍សង្គមវប្បធម៌អាស៊ាន។ បន្ថែមលើនេះ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ស្ថាប័នតាមវិស័យមួយចំនួនរបស់អាស៊ាន ក៏បានចាប់ផ្ដើមការស្វែងរកលទ្ធភាពនៃការចូលរួមរបស់ទីម័រខាងកើតទៅក្នុងសកម្មភាពរបស់ខ្លួន សំដៅកសាងសមត្ថភាពផងដែរ។ ការសិក្សានេះ គឺស្របតាមការសម្រេចរបស់កិច្ចប្រជុំលើកទី៥ នៃក្រុមការងារនៃក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ាន កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥។ ហើយឆ្នាំនេះ កិច្ចប្រជុំនៃក្រុមការងារនេះ នឹងប្រជុំលើលទ្ធផលនៃការសិក្សាទាំងនោះ។ សូមជម្រាបផងដែរថា គឺរយៈពេល៥ឆ្នាំមកហើយដែលទីម័រខាងកើត បានស្នើសុំធ្វើជាសមាជិកអាស៊ាន និងទន្ទឹងរង់ចាំការយល់ព្រមជាឯកច្ឆន្ទពីសមាជិករបស់អាស៊ានទាំង១០។ ជាមួយគ្នានោះ សមាជិកអាស៊ាន ក៏បានយល់ព្រមក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវពីលទ្ធភាពនៃរដ្ឋថ្មីផងដែរ។ ថ្មីៗនេះទៀត លោក Rahmat Pramono អគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌូនេស៊ីប្រចាំអាស៊ាន ក៏បានអះអាងដែរ ថា «សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រ ឬទីម័រខាងកើត នឹងក្លាយជាសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅឆ្នាំ២០១៧ហើយ»។ ដូចដែលបានបញ្ញត្តិក្នុងជំពូកទី៣ មាត្រា៦ នៃធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ដើម្បីក្លាយជាសមាជិករបស់អាស៊ាន រដ្ឋដែលបានដាក់ស្នើត្រូវបំពេញនូវលក្ខខណ្ឌគ្រឹះមួយចំនួន។ ក្នុងនោះរួមមាន ត្រូវមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការទទួលស្គាល់ពីរដ្ឋអាស៊ានទាំងអស់ គោរពតាមធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងជាពិសេសនោះត្រូវទទួលបានការយល់ព្រមជាឯកច្ឆ័នពីរដ្ឋអាស៊ានក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2093.txt	ទំនាក់ទំនងរវាងតួកគី និងសហភាពអឺរ៉ុប ធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពជូរចត់កាន់តែខ្លាំង ដោយសារការរិះគន់គ្នាទៅវិញទៅមក នៅក្រោយរដ្ឋប្រហារមិនជោគជ័យនៅតួកគី។ អឺរ៉ុប បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន ចំពោះការបោសសម្អាតអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ ប៉ុន្តែតួកគី ក៏រិះគន់អឺរ៉ុបវិញថា មិនបានជួយអ្វីដល់ខ្លួននោះទេ គ្រាដែលតួកគីកំពុងជួបបញ្ហាក្នុងស្រុក ហើយបែរជាបំបាក់មុខខ្លួនទៅទៀត។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី លោក Mevlut Cavusoglu បានចោទប្រកាន់សហភាពអឺរ៉ុបថា ធ្វើឲ្យខ្លួនអាម៉ាស់មុខ ជុំវិញការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារមិនបានសម្រេច កាលពីខែមួយខែមុន។ ក្រៅពីរិះគន់អឺរ៉ុប រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី ក៏បង្ហាញជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលតួកគី ក្នុងការទាមទារឲ្យអឺរ៉ុប បំពេញការសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងអនុញ្ញាតឲ្យពលរដ្ឋតួកគី ចេញចូលតំបន់អឺរ៉ុប ដោយមិនចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ ដែលនោះជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រមទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួនរវាងអឺរ៉ុប និងតួកគី។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយកាសែតអាល្លឺម៉ង់ Bild រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី និយាយថា ប្រជាជនតួកគី កំពុងមានរបួសដោយសារតែការបះបោរថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា។ ប៉ុន្តែប្រទេសអឺរ៉ុប មិនបានជួយអ្វីនោះទេ ហើយថែមទាំងមកបំបាក់មុខទៅវិញ។ រដ្ឋាភិបាលតួកគីរបស់លោកប្រធានាធិបតី Tayyip Erdogan បានបើកយុទ្ធនាការបោសសម្អាតយ៉ាងធំ កម្ចាត់រាល់អ្នកដែលនៅពីក្រោយរដ្ឋប្រហារ រាប់បញ្ចួលទាំងស្ថាប័នយោធា ស៊ីវិល និងស្ថាប័នព័ត៌មានផងដែរ។ យុទ្ធនាការនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យលោកខាងលិច ជាពិសេសប្រទេសអឺរ៉ុប ព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង និងបានវាយប្រហារធ្ងន់ៗលើតួកគី ដោយគំរាមបញ្ឈប់ការចរចាចូលអឺរ៉ុបរបស់តួកគីទៀតផង។ យ៉ាងណាមិញ តួកគី ក៏បានទាត់ចោលការរិះគន់ទាំងអម្បាលម៉ាន ទាក់ទិននឹងសកម្មភាពបោសសម្អាតអ្នកចូលដៃជើងក្នុងរដ្ឋប្រហារ ដែលអឺរ៉ុបអះអាងថា ខុសនឹងបទបញ្ញត្តិដែលតួកគីត្រូវគោរព ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិចេញចូលតំបន់អឺរ៉ុប ដោយមិនចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ។ លោក Cavusoglu និយាយថា តួកគី បានប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដូចប្រទេសមួយចំនួនតូចបានធ្វើ ដើម្បីបំពេញលក្ខខណ្ឌចូលជាសមាជិកអឺរ៉ុប។ លោកបន្តទៀតថា អ្វីដែលតួកគីទទួលមកវិញនោះ គឺការគំរាម ការមើលងាយ និងការរារាំងពីអឺរ៉ុប។ ឆ្លើយតបនឹងការគំរាមរបស់អឺរ៉ុប តួកគីក៏គំរាមលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងជនភៀសខ្លួន ប្រសិនបើអឺរ៉ុប នៅតែមិនព្រមផ្ដល់លុយជាងបីពាន់លានដុល្លារដល់តួកគី សម្រាប់ជួយជនភៀសខ្លួនជាងបីលាននាក់នៅតួកគីទេនោះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី អះអាងថា វាគឺច្បាស់ណាស់ថា ភាគីទាំងអស់ត្រូវអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទាំងអស់គ្នា ឬក៏យើងត្រូវទាត់វាចោល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2094.txt	«យើងត្រូវតែយកជ័យជម្នះលើលោក ដូណាល់ ត្រាំ។ យើងត្រូវតែបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងលោក Tim Kaine។ ដូណាល់ត្រាំ ជាអ្នកនយោបាយប្រើការសំឡុតគំរាម និងជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុត»។ នេះជាសម្តីរបស់អតីតគូប្រជែងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន លោក ប៊ែនី សេនដឺ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសមាជបក្សប្រជាធិបតេយ្យនាថ្ងៃចន្ទទី ២៥ កក្កដានេះ។	ខណៈដែលមានការបារម្ភថា អ្នកប្រជាធិបតេយ្យអាចបែកខ្ញែកគ្នា និងអាចចាញ់ប្រៀបបក្សសាធាណរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខនោះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont លោក ប៊ែនី សេនដឺ បានចេញមុខថ្លែងគាំទ្រនិងអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យបោះឆ្នោតឲ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាប្រធានាធិបតី។ លោកបានរិះគន់ពេញៗមាត់ និងហៅ សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ ថាជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុតបោកប្រាសរាស្ត្រ។ ថ្លែងក្នុងសមាជបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅក្រុង Philadelphia លោក ប៊ែនី សេនដឺ បានអំពាវនាវទៅកាន់អ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យក៏ដូចជាអ្នកស្រលាញ់ពេញចិត្តលោកបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនដើម្បីឲ្យមានការឯកភាពជាតិនិងការផ្លាស់ប្តូរក្នុងសង្គម។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកថ្លែងថា៖« យើងត្រូវការភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលអាចលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ក្រុមគ្រួសារវណ្ណៈកណ្តាលនិងទាប, ក្មេងៗ, មនុស្សចាស់ជរា, អ្នកឈឺ និងអ្នកក្រីក្រផងដែរ។យើងត្រូវការភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដែលអាចជំរុញឲ្យប្រជាជនយើងរស់នៅរួមគ្នានិងធ្វើឲ្យសង្គមយើងកាន់តែខ្លាំង។ មិនមែនភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលចេះតែបង្កឲ្យមានការបែកបាក់សង្គម និងប្រមាថក៏ដូចជាបន្តុះបង្អាប់ប្រជាជនអាមេរិកឡាទីន, ប្រជាជនម៉ូស្លីម, ស្ត្រី , ប្រជាជនអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិកឡើយ»។ លោក ប៊ែនី សេនដឺ បន្តលើកឡើងថា លោកបានស្គាល់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន អស់កាល២៥ឆ្នាំ ហើយលោកក៏មើលឃើញថា លោកស្រីអតីតស្ត្រីទីមួយ និងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនេះជាមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពនិងស័ក្តិសមជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីដ៏ពូកែម្នាក់ ហើយខ្ញុំមានមោទនភាពដែលឈរនៅជាមួយនាងនៅយប់នេះ»។ លោក ប៊ែនី សេនដឺ ចេញមុខកោតសរសើរលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនបោះឆ្នោតឲ្យបេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យនេះ ដើម្បីជួយបង្រួបបង្រួមសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ព្រោះ វាមានការវាយតម្លៃថា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យកំពុងប្រេះឆា ហើយលោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងមានប្រៀបឆ្ពោះទៅឈ្នះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខនោះ។ បើយោងតាមទីភា្នក់ងារព័ត៌មាន AFP កាលពីថ្មីៗនេះ របាយការណ៍ស្ទង់មតិមួយបានបង្ហាញថា ប្រជាប្រិយភាពបេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ កើនខ្ពស់ជាងប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន។ ហើយម្យ៉ាង ការមិនទុកចិត្តគ្នាក្នុងចំណោមបណ្តាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យចាប់ផ្តើមកើតមានឡើង ព្រោះតែបញ្ហាសារអេឡិចត្រូវនិកដែលបង្ហាញថា មេដឹកនាំបក្សប្រជាធិបតេយ្យមានភាពលម្អៀងទៅរកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុននោះជាងលោក ប៊ែនី សេនដឺនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2095.txt	ក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បានប្រកាសពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងគ្នា តាមរយៈការពង្រឹងទំនុកចិត្ត និងការគ្រប់គ្រងការខ្វែងគំនិតគ្នា។ មហាយក្សទាំងពីរ បានសន្យារួមគ្នាដូចនេះ ខណៈចិន និងអាមេរិក កំពុងមើលមុខគ្នាមិនត្រូវ លើជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលចិនមានជម្លោះជាមួយហ្វីលីពីន ជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិក។	ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង បានប្រាប់ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិក លោកស្រី Susan Rice ថា ចិនមានឆន្ទះធ្វើការជាមួយអាមេរិក ដើម្បីជំរុញទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសទាំងពីរ ពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការ និងដោះស្រាយការមិនចុះសម្រុង តាមរបៀបស្ថាបនាគ្នាទៅវិញទៅមក។ លោកស្រី Rice ទៅដល់ក្រុងប៉េកាំង បន្ទាប់ពីតុលាការក្រុងឡាអេ សម្រេចក្ដីលើករណីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលកំពុងតែតានតឹងនៅតំបន់អាស៊ាន។ ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិករូបនេះ ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅចិនដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ដើម្បីរៀបចំដំណើទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ទៅកាន់ប្រទេសចិនសម្រាប់ការចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ នៅក្រុង Hangzhou។ ទស្សនកិច្ចនេះ ក៏ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង យល់ព្រមលើការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាស បើទោះជាចិនជំទាស់ដាច់ខាតក៏ដោយ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បន្ទាប់ពីជំនួបនោះ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង ក៏បានប្រាប់លោកស្រី Rice ដែរថា ចិនមិនមានបំណងប្រជែងនឹង សណ្ដាប់ធ្នាប់ និងច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ។ លោកប្រធានាធិបតី បន្ថែមថា ប្រទេសទាំងពីរ ត្រូវតែគោរពផលប្រយោជន៍ស្នូលនៃភាគីទាំងពីរ និងបានបញ្ជាក់ថា លោក នឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា ដើម្បីកំណត់ទិសដៅឲ្យច្បាស់លាស់ សម្រាប់ការអភិឌ្ឍដោយចីរភាពរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ចំណែកទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ លោកស្រី Susan Rice ក៏បានប្រាប់ប្រធានាធិបតីចិនវិញដែរថា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក៏មានទស្សនៈស្រដៀងគ្នាផងដែរ លើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ចិននិងអាមេរិក។ លោកស្រី អះអាងថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក តែងតែចាត់ទុកទំនាក់ទំនងចិន និងអាមេរិក ជារឿងសំខាន់បំផុតលើលោក។ បើតាមសារព័ត៌មាន China Daily មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិករូបនេះ បញ្ជាក់ដែរថា អាមេរិក ចង់បង្កើនទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសទាំងពីរ តាមរយៈកិច្ចប្រឹងប្រែងរួមគ្នា និងដោះស្រាយជម្លោះ តាមរយៈទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ។ ការចូលពាក់ព័ន្ធរបស់អាមេរិក មកក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅកូរ៉េខាងត្បូង ជាបញ្ហារសើបពីរ ដែលរាំងស្ទះការរីកចម្រើនទៅមុខ នៃទំនាក់ទំនងមហាអំណាចទាំងពីរ បើទោះជារឿយៗ ភាគីទាំងពីរ តែងប្រកាសពង្រឹងទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធក៏ដោយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2096.txt	ក្រោយពីការសួរចម្លើយ ការពិនិត្យឯកសារ និងភស្តុតាង នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ តំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានសម្រេចបើកការស៊ើបសួរ និងចោទប្រកាន់ លោក វ៉ាត វិសិដ្ឋ ក្រឡាបញ្ជីសភាព្រហ្មទណ្ឌនៃតុលាការកំពូលពីបទរិតិក្រម និងបទរំលោភអំណាច។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យតុលាការដំបូងរាជធានីភ្នំពេញលោក លី សុផាន់ណា។	លោក លី សុផាន់ណា បញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកកាសែតតាមរយៈបណ្តាញសង្គម
article_2097.txt	សមាជិកសភាអាមេរិកលោកស្រី Karen Bass បានចាប់ផ្តើមស្វែងរកការគាំទ្រញត្តិដែលទាមទារឲ្យមានការវិនិច្ឆ័យសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ ដូណាល់ ត្រាំ។ សមាជិកសភារូបនេះអះអាងថា វាជារឿងសំខាន់ ព្រោះការត្រួតពិនិត្យនេះនឹងកំណត់បានថា បេក្ខជនរូបនេះមានសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អប្រសើរដើម្បីកាន់កាប់តំណែងប្រធានាធិបតីឬអត់ ។	យុទ្ធនាការស្វែងរកការគាំទ្រញត្តិតាមអនឡាញ ដែលទាមទារឲ្យមានការវិនិច្ឆ័យសុខភាពផ្លូវចិត្តនិងសតិអារម្មណ៍របស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃ ទី ៣ សីហា ម្សិលមិញនេះ។ អ្នកដែលរៀបចំយុទ្ធនាការនេះឡើងគឺសមាជិកសភាអាមេរិកប្រចាំរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា លោកស្រី Karen Bass ហើយលោកស្រីបានបង្ហោះ Link នៃញត្តិនេះឡើងនៅក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម
article_2098.txt	អាស៊ាននិងសហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើតទំនាក់ទំនងរួមគ្នាតាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៧ មកម្ល៉េះ ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតនៅជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ាន។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមកអាមេរិកបន្តពង្រឹងនិងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាស៊ាន ដោយបង្កើតឡើងកិច្ចប្រជុំនិងពិភាក្សាច្រើនកម្រិតដើម្បីផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ជុំវិញបញ្ហានយោបាយនិងសន្តិសុខជាដើម។ រហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ភាគីទាំងពីរបានផ្តល់អាទិភាពលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ ថាមពល ដឹកជញ្ជូន ធនធានមនុស្ស សន្តិសុខស្បៀង ក៏ដូចជាជំរុញការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាជាដើមផង។	ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកនិងអាស៊ានត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុង ញូវយ៉ក ដោយភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដែលជាផែនទីចង្អុលផ្លូវសម្រាប់ពង្រឹកភាពជាដៃគូរួមគ្នា។ គេឃើញមានឯកសារសំខាន់ចំនួនពីរត្រូវបានអាមេរិកនិងអាស៊ានអនុម័តរួមគ្នា ក្នុងនោះមានផែនការសកម្មភាពសម្រាប់លើកកម្ពស់ភាពជាដៃគូអាស៊ានអាមេរិកឆ្នាំ ២០០៦ និងការកែសម្រួលឡើងវិញនូវចំណុចអាទិភាពសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្រោមភាពជាដៃគូអាស៊ាននិងអាមេរិកឆ្នាំ ២០០៩នោះ។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយទៀតស្តីពី« ការពង្រីកភាពជាដៃគូអាមេរិក-អាស៊ានដើម្បីរក្សាសន្តិភាពនិងវិបុលភាព» ត្រូវបានភាគីទាំងពីរអនុម័តឡើង។ ជាលទ្ធផល នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំអាមេរិក និងអាស៊ាននៅទីក្រុង Bali ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ផែនការសកម្មភាពពីឆ្នាំ ២០១១ ដល់ឆ្នាំ ២០១៥ សម្តៅជំនួយដល់ការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខាងលើក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងផងដែរ។ ផែនការសកម្មភាពនេះមានកំណត់ច្បាស់ពីវិធានការសំខាន់និងចំណុចអាទិភាពមួយចំនួនដែលអាចពង្រឹងភាពជាដៃគូអាស៊ានិងអាមេរិកបានក្នុងសរសរស្តម្ភទាំង៤ មានទាំងនយោបាយសន្តិសុខ,សេដ្ឋកិច្ច, សង្គម វប្បធម៌ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍផងដែរ។ ២.ដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ លើកស្ទួយទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-អាមេរិក ជាប្រវត្តិក្នុងថ្ងៃ ២១ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៥ អាស៊ាន និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានឯកភាពគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាដើម្បីបង្កើតដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ នាឱកាសនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងអាមេរិកលើកទី ៣ ដែលរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ដែលនេះបានន័យថា ទំនាក់ទំនងអាស៊ាន អាមេរិកឈានមកដល់កម្រិតថ្មី ដែលរឹងមាំ និងកាន់តែស៊ីជម្រៅជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ក្នុងរយៈពេល ៧ឆ្នាំចុងក្រោយ អាមេរិកបានប្រឹងប្រែងពង្រឹងភាពជាដៃគួជាមួយអាស៊ាន ហើយរហូតដល់ ២០១០ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ា ទើបអាមេរិកក្លាយជាដៃគូពិភាក្សាជាផ្លូវការរបស់អាស៊ាន។ បន្ទាប់មកអាមេរិកបានតែងតាំងឯកអគ្គរដ្ឋទូតមកកាន់លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាននៅទីក្រុងហ្សាការតាដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរួមគ្នាឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។ ខណៈដែលអាស៊ានចាប់ផ្តើមដំណើរការសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចជាផ្លូវការនោះ ភាពដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីអាស៊ាននិងអាមេរិកនេះចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ភាគីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពឲ្យស្អិតល្អួតខ្លាំងនៅពេលខាងមុខផង។ និយាយដល់ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងអាមេរិកពឹងលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ អាមេរិកជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតផលអាស៊ាន ហើយអាស៊ានវិញក៏ជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតអាមេរិកដែរ។ ដោយសារ សហគមន៍អាស៊ានមានប្រជាជនប្រហែល ៦៦០ លាននាក់ភាគច្រើនក្មេងៗ ស្របពេលដែលទំហំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី ៧ របស់ពិភពលោក ផលិតផលអាមេរិកក្លាយជាផលិតផលដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានដែរ។ ហើយបើយោងតាមរបាយការណ៍ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ទីផ្សារអាស៊ាននេះបានជួយគាំទ្រដល់ការងារប្រជាជនអាមេរិកកន្លះលានឯណោះ។ សម្រាប់អាស៊ាន អាមេរិកជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយ ហើយអាស៊ានទីផ្សារធំទី៤សម្រាប់ផលិតផលអាមេរិក ហើយអាមេរិកវិញជាទីផ្សារធំលេខរៀងទី៣សម្រាប់អាស៊ាន។ ក្រៅពីសេដ្ឋកិច្ច អាស៊ានក៏ជាតួអង្គសំខាន់ដែលអាមេរិកអាចសហការបានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ជាច្រើន។ អាស៊ានមានតួនាទីស្នូល ហើយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានឡើយបើគ្មានការសហការជាមួយអាស៊ានទេ។ បញ្ហាសន្តិសុខទាំងនោះរួមមានទាំងភេរវកម្ម ហិង្សាជ្រុលនិយម ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បញ្ហាបំពុលបរិស្ថាន ថាមពល សន្តិសុខអ៊ិនធឺណែត ជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរសត្វផ្សៃ ឈើ នេសាទខុសច្បាប់ ការជួញដូរអាវុធនិងការសាយភាពនៃអាវុធមហាប្រល័យ និងចុងក្រោយបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងថែមទៀត។ ៣.កិច្ចប្រជុំពិសេស Sunnylands រំលេចថា អាមេរិកមិនងាករេពីអាស៊ាន ក្រៅពីដំឡើងទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-អាស៊ានដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុង Rancho Mirage កាលពីពាក់កណ្តាលខែកុម្ភៈកន្លងមកនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ពីគោលនយោបាយឥតងាករេរបស់អាមេរិកចំពោះតំបន់អាស៊ាន។ កិច្ចប្រជុំកំពូលលើកដំបូងបង្អស់ ដោយលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ធ្វើជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំហើយមានវត្តមានមេដឹកនាំទាំង ១០របស់អាមេរិកនោះរឿងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសម្រាប់ចំណងមិត្តភាពទ្វេភាគីនេះ។ ថ្វីបើ កិច្ចប្រជុំកន្លងមក និយាយទៅមានលក្ខណៈមិនផ្លូវការ ហើយវាក៏មិនសូវជាពិសេសដូចឈ្មោះក្តី វាជាឱកាសចុងក្រោយដែលលោក អូបាម៉ា ប្រើប្រាស់ជាសារផ្ញើទៅកាន់ប្រជាជននិងអ្នកនយោបាយអាមេរិកឯទៀតថា អាមេរិកមិនអាចងាកចេញពីអាស៊ានឡើយ។ បើនិយាយពីសារសំខាន់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច អាស៊ាន ជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតអាមេរិក ព្រោះសហគមន៍អាស៊ានមានប្រជាជនប្រហែល ៦៦០ លាននាក់ ខណៈទំហំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី ៧ លើពិភពលោក។ នេះមិនរាប់ទាំងប្រយោជន៍ សន្តិសុខ និងនយោបាយឡើយ។ ក្នុងក្រសែរភ្នែកក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន តំបន់អាស៊ានតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រនិងរឹងមាំដែលអាចរក្សាបានសន្តិសុខ និងស្ថិរភាពបានយូរអង្វែង ដែលវាខុសប្លែកពីតំបន់ផ្សេងទៀតដួចជាអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ាដែលកំពុងហែកហួរគ្នា និងធ្លាក់ចុះចូលក្នុងភ្លក់ភ្លើងសង្គ្រាមផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2099.txt	ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកគាំទ្រនៅរដ្ឋ Florida ថ្ងៃពុធទី ១០ សីហា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានហៅ ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ពេញៗមាត់ថាជាសហស្ថាបនិកក្រុមភេរវជនជីហាតរដ្ឋឥស្លាម។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយព្រោះបេក្ខជនប្រធានាធិបតីរូបនេះក៏ធ្លាប់ចោទរដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ាថាជាអ្នកជួយទំនុកបម្រុងក្រុមអាល់កៃដានៅអ៊ីរ៉ាក់មុនពេលពួកគេក្លាយជាក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។	ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្រនៅក្រុង Sunrise នាទីរដ្ឋ Florida នៅថ្ងៃពុធទី១០ សីហា បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមលើកយកបញ្ហានយោបាយការបរទេស និងការកកើតឡើងនៃក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម ឬក្រុមដែស្ ហដើម្បីចោទប្រកាន់ និងទម្លាក់ប្រជាប្រិយភាព លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាផង។ យោងតាមវីដេអូសុន្ទរកថារយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចោទប្រកាន់ដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរថា ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាសហស្ថាបនិកនៃក្រុមភេរវជនជីហាតរដ្ឋឥស្លាម។ លោកបានថ្លែងថា៖«ក្រុមភេរវជនគោរពប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា។ អូបាម៉ានេះ ហើយជាស្ថាបនិករបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ គាត់បង្កើតក្រុមនេះឡើងមក។ ហើយខ្ញុំចង់ថា គាត់ប្រហែលជាសហស្ថាបនិកជាមួយអ្នកនយោបាយក្រឡិចក្រឡុច ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន»។ សេដ្ឋីអចលទ្រព្យរូបនេះ លើកឡើង និងចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន និងគូប្រជែងរបស់លោកបែបនេះ ក៏ដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់អ្នកគាំទ្រលោកថា ទាំងលោក អូបាម៉ានិងលោកស្រី គ្លីនតុន សុទ្ធតែមិនមានលទ្ធភាពដោះស្រាយ និងទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងពីសំណាក់ក្រុមភេរវជននោះ។ អ្នកនយោបាយរូបនេះ ក៏ព្យាយាមភ្ជាប់បញ្ហានេះជាមួយករណីបាញ់ប្រហារភេរវកម្មនៅក្រុង Orlando កន្លងមកដែរ។ តាមពិតទៅ វាមិនមែនជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល ហើយវាក៏មិនមែនជាលើកទីមួយ ដែលអ្នកនយោបាយម្នាក់នេះ ចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក៏ដូចជាលោកស្រីហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្នុងអាណត្តិទីមួយរបស់លោក អូបាម៉ានោះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Politico កាលពីខែមិថុនា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម
article_210.txt	ប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ទាំង៥ នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UNSC) ដូចជាអាម៉េរិក ចិន បារាំង រុស្ស៊ីស្សី និងអង់គ្លេស សុទ្ធតែមានអំណាចក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិវេតូ។ សហភាពសូវៀត/រុស្សី និងអាម៉េរិក ជាភាគីដែលប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះច្រើនជាងគេ។	បន្ទាប់ពីបានបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UNSC) នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍បានកាន់កាប់សិទ្ធិប្រើវេតូ ដើម្បីប្រឆាំងដំណោះស្រាយលើបញ្ហានានា។ សិទ្ធិវេតូ ជាលក្ខខណ្ឌច្បាប់ក្នុង UNSC ដ៏មានឥទ្ធពលក្នុងការច្រានចោលលើសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេច នានាលើបញ្ហាដែលលើកមកជជែកក្នុងអង្គប្រជុំ។ ការប្រើវេតូជំទាស់ពីប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ណាមួយ នឹងធ្វើឱ្យដំណោះស្រាយ UN ត្រូវបរាជ័យ។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) សិទ្ធិវេតូដ៏មានឥទ្ធិពលនេះ ត្រូវបានប្រើយ៉ាងតិច២៩៣ដងមកហើយពីប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ទាំង៥ គឺអាម៉េរិក សហភាពសូវៀត/រុស្សី បារាំង ចិន និងអង់គ្លេស។ ខាងក្រោមនេះ ជាកំណត់ត្រានៃការប្រើសិទ្ធិវ៉េតូ របស់សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នីមួយៗ។ សហភាពសូវៀត/រុស្សី និងអាម៉េរិក មានកំណត់ត្រា ប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះ ច្រើនជាងគេដាច់។ ១. សហភាពសូវៀត/រុស្សី ចាប់តាំងពីបង្កើត UN មក សហភាពសូវៀត/រុស្សី បានប្រើប្រាស់វេតូប្រឆាំងដំណោះស្រាយចំនួនប្រហែល១២០ ហើយ។ នេះបើតាមទិន្នន័យរបស់បណ្ណាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិ Dag Hammarskjold។ ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំដំបូងនៃដំណើរការរបស់ UN សហភាពសូវៀត បានប្រើសិទ្ធិវេតូចំនួន៧៩ដង។ សហភាពសូវៀត បានប្រើសិទ្ធិនេះភាគច្រើន ដើម្បីប្រឆាំងនឹងដំណោះស្រាយដែលពាក់ព័ន្ធលើការទទួលស្គាល់រដ្ឋថ្មីៗជាសមាជិក UN។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ រុស្សី បានប្រើវេតូចំនួន៣១ដង ដែលសិទ្ធិប្រឆាំងទាំងនេះភាគច្រើនប្រើទៅលើជម្លោះនៅស៊ីរី អ៊ុយក្រែន ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើយ៉េមែន និងប្រទេសផ្សេងទៀត។ រុស្សីទើបតែប្រើវេតូ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ប្រឆាំងនឹងការបង្កើតថ្មីនៃក្រុមអ្នកជំនាញឃ្លាំមើលកូរ៉េខាងជើងដែល កំពុងស្ថិតក្រោមទណ្ឌកម្មរបស់ UN លើបញ្ហាអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីល។ ២. អាម៉េរិក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ អាម៉េរិកជាសមាជិកដែលប្រើវេតូច្រើនជាងគេ ដោយភាគច្រើនពាក់ព័ន្ធលើដំណោះស្រាយបញ្ហាទាក់ទងនឹងអុីស្រាអែល។ ជាក់ស្ដែង អាម៉េរិក វេតូប្រឆាំងដំណោះស្រាយរបស់ UN ចំនួន៤៩ដង ដើម្បីការពារប្រយោជន៍អុីស្រាអែល។ ការប្រើវេតូពីសំណាក់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មានដូចជានៅលើដំណោះស្រាយបញ្ឈប់ការជម្លៀសពលរដ្ឋនៅប៉ាឡេស្ទីន ខណៈអុីស្រាអែលបើកប្រតិបត្តិការនៅកាហ្សា ការឈ្លានពានរបស់អ៊ីស្រាអែលចូលលីបង់ខាងត្បូង និងការកាត់ទឹកដី Golden Height របស់ស៊ីរីចូលជាទឹកដីអុីស្រាអែលជាដើម។ ការប្រើវេតូប្រឆាំងនឹងដំណោះស្រាយ UN ក្នុងការផ្ដល់សមាជិកភាពក្នុង UN ដល់ប៉ាឡេស្ទីនកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ជាឧទាហរណ៍ថ្មីមួយ បង្ហាញពីការប្រើវេតូរបស់អាម៉េរិក។ ៣. អង់គ្លេស អង់គ្លេស ប្រើសិទ្ធិវេតូចំនួន២៩ដង។ ប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍មួយនេះ ប្រើវេតូលើកដំបូងលើវិបត្តិព្រែកជីកស៊ុយអេ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៦។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៩មក អង់គ្លេស មិនទាន់ប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះទៀតទេ ដោយការប្រើលើកចុងក្រោយ គឺលើបញ្ហារារាំងការថ្កោលទោសរបស់ UN លើសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់អាម៉េរិក លើប៉ាណាម៉ា។ ៤. បារាំង បារាំង បានប្រើវេតូសរុបចំនួន១៦ដង ដោយការប្រើសិទ្ធិនេះដំបូងបំផុត គឺនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៦ លើបញ្ហានយោបាយរបស់អេស្ប៉ាញ។ ប្រទេសនេះ ខកខានប្រើសិទ្ធិវេតូ អស់រយៈពេលជាង២៥ឆ្នាំមកហើយ គិតចាប់ពីឆ្នាំ១៩៨៩ មកទល់ឆ្នាំ២០២៤នេះ។ បារាំង លែងប្រើប្រាស់វេតូដើម្បីប្រឆាំងដំណោះស្រាយលើបញ្ហាវិបត្តិមនុស្សជាតិទៀតហើយ ដោយប្រទេសនេះ ព្យាយាមផ្លាស់ប្ដូរការប្រើប្រាស់អំណាចវេតូ ក្នុង UNSC។ ៥. ចិន ចិន ជាប្រទេសដែលប្រើវេតូតិចជាងគេ ពោលគឺចំនួន១៩ដង ដោយបានប្រើអំណាចនេះលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៥៥ ដើម្បីប្រឆាំងសមាជិកភាពម៉ុងហ្គោលីក្នុង UN។ ទោះបីប្រែក្លាយពីសារធារណរដ្ឋចិន (ROC) ទៅជាសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន(PRC) នៅឆ្នាំ១៩៧១ ចិននៅតែជាសមាជិកអចិន្ត្រែយ៍ និងអាចប្រើសិទ្ធិវេតូបានដដែល។ ការប្រើវេតូពីសំណាក់ចិន បានកើនឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ ដើម្បីការពាររុស្សី។ ចិន នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា បានវេតូប្រឆាំងដំណោះស្រាយលើបញ្ហាកាហ្សារបស់អាម៉េរិក ដោយសារវិធានការក្នុងដំណោះស្រាយ មិនបដិសេធប្រតិបត្តិការយោធាអ៊ីស្រាអែលលើទីក្រុង Rafah នៅកាហ្សា។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ២០២៤នេះ មានបណ្ដាប្រទេសសមាជិក UN ជាច្រើន ដែលបានចេញញត្តិគាំទ្រឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរប្រព័ន្ធរបស់ UNSC និងការរឹតត្បិតប្រើសិទ្ធិវេតូនេះផងដែរ។ នេះដោយសារតែវាជាឧបសគ្គធំ ដែលរារាំងការបង្កើតដំណោះស្រាយបញ្ហារបស់ UN៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2100.txt	Telephonic conference-Malaysia ៖ មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់អាមេរិកលោក David Saperstein បានបង្ហាញការយល់ឃើញថា សិទ្ធិសេរីភាពផ្នែកសាសនានៅកម្ពុជាមានភាពវិជ្ជមានច្រើន។ លោកលើកឡើងបែបនេះ ក៏ដោយសារប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនអនុវត្តសិទ្ធិនិងគោរពជំនឿសាសនារបស់ខ្លួនដោយសេរី ។ ប៉ុន្តែស្របជាមួយគ្នានោះលោកក៏មើលឃើញថា ការរើសអើងសាសនាតិចតួចនៅកើតឡើងក្នុងសង្គមកម្ពុជានៅឡើយ។	លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតពិសេសរបស់អាមេរិកទទួលបន្ទុកសេរីភាពសាសនាអន្តរជាតិលោក David Saperstein បានលើកសរសើរ សេរីភាពសាសនានៅកម្ពុជា ដោយលោកពន្យល់ថា ប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនអាចអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពសាសនាបានដោយសេរី ដោយគ្មានការរារាំង។ ប៉ុន្តែវាមានបញ្ហា ខ្លះៗជាពិសេសការរើសអើងប្រជាជនចាម និងប្រជាជនភាគតិចវៀតណាម។ មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នេះបានលើកឡើងដូច្នេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីការបញ្ចេញ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៥ ពាក់ព័ន្ធសេរីភាពសាសនា នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ១២សីហានេះ ដែលអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗបានចូលរួមផងដែរ។ បេសកជនពិសេសរូបនេះបានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «វាជាការពិតដែលសាសនាព្រះពុទ្ធជាសាសនារបស់រដ្ឋ តែប្រជាជនភាគច្រើនបំផុតនៅកម្ពុជាអាចអនុវត្តនិងគោរពប្រតិបត្តិសាសនានិងជំនឿរបស់ខ្លួនបានដោយសេរីនៅក្នុងប្រទេស»។ យ៉ាងណាមិញ ទាក់ទងសំណួរថា «តើលោកមើលឃើញការរើសអើងសាសនាប្រឆាំងប្រជាជនភាគតិចកើតឡើងឬអត់នៅកម្ពុជា»នោះ លោកក៏បានឆ្លើយតបថា វានៅមានបញ្ហាមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធការប៉ះពាល់ទីកន្លែងគោរពប្រតិបត្តិជំនឿនិងសាសនារបស់ប្រជាជនភាគតិចដែរ។ លោកទាញយកការបំពារបំពានលើវិហារសាសនានិងទីកន្លែងសក្ការៈសាសនារបស់ប្រជាជនភាគតិចវៀតណាមជាឧទាហរណ៍ផងដែរ។ តាមពិតទៅ នៅកម្ពុជា ប្រជាជនប្រហែលជា ៩៥ភាគរយជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ ហើយប្រជាជនចន្លោះពី ២ទៅ ៣ភាគរយជាអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះគឺសេរីភាពសាសនាត្រូវបានចែងក្នុងមាត្រា៤៣ ដែលវាមានន័យថា វាត្រូវបានការពារដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៩៣។ ថ្វីបើសាសនាព្រះពុទ្ធជាសាសនារបស់រដ្ឋមែន តែប្រជាជនមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសសាសនាដែលខ្លួនពេញចិត្ត ដោយគ្មានការរឹតត្បិតនិងរារាំងឡើយ។ របាយការណ៍សេរីភាពសាសនាឆ្នាំ ២០១៥៖ កម្ពុជាមិនស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់អាក្រក់ឡើយ បើតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ២០១៥ ដែលចេញផ្សាយ ក្រសួងការបរទេស បញ្ហាប្រឈមផ្នែកសេរីភាពសាសនានៅកម្ពុជានៅមានខ្លះៗ ក្នុងនោះ ការប៉ះពាល់លើសិទ្ធិសាសនាប្រជាជនវៀតណាមដូចបានលើកឡើងខាងលើ និងបញ្ហាប្រជាជនចាម។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាមិនស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានចំណាត់ថ្នាក់អាក្រក់ខាងសេរីភាពសាសនាឡើយ គ្រាន់តែមានចំណុចអវិជ្ជមានខ្លះៗប៉ុណ្ណោះ។ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៥ នោះបានចង្អុលបង្ហាញថា បងប្អូនប្រជាជនចាមដែលជាសាសនានិក ឥស្លាមនោះនៅប្រឈមជាមួយរនាំងនិងពិបាកធ្វើសមាហរណកម្មចូលសង្គមកម្ពុជាឲ្យបានពេញលេញ។ ក្រៅពីប្រឈមភាពក្រីក្រ, នៅឯកោ, បញ្ហាភាសានិង កង្វះខាតការទទួលបានសេវារអប់រំ និងសេវាសុខាភិបាល វានៅការរើសអើងខ្លះដោយមិនបើកចំហរចំពោះបងប្អូនប្រជាជនឥស្លាមក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ ប្រជាជនមួយចំនួនដែលជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធនិងប្រជាជនអ្នកកាន់សាសនាផ្សេងទៀតនៅបន្តមើលឃើញប្រជាជនចាមក្នុងការសង្ស័យពាក់ព័ន្ធរឿងអបីយជំនឿនិងអំពើអាបធ្មប់ជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ចន ឃែរី ធ្លាប់បានលើកឡើងម្តងដែរថា រាល់របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដែលចងក្រងឡើងដោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមិនមានគោលបំណងបង្ហាត់បង្រៀនឬណែនាំដល់រដ្ឋាភិបាលឡើយ វាជាការបង្ហាញឲ្យគ្រប់ភាគីបានដឹង និងជំរុញឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួមនិងដោះស្រាយដើម្បីភាពល្អប្រសើរទាំងអស់គ្នាប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2101.txt	ដូចការរំពឹងទុក នៅម៉ោង ៨ ព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យនេះ ពលរដ្ឋថៃ បានចាប់ផ្តើមទៅបោះឆ្នោតប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីហើយ។ ការបោះឆ្នោតនេះ នឹងត្រូវបិទបញ្ចប់នៅម៉ោង ៤ រសៀលថ្ងៃនេះផងដែរ។ នេះ គឺជាការបោះឆ្នោតប្រជាមតិលើកដំបូងហើយនៅក្នុងរបបដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលសឹកថៃក្នុងរយៈពេលជាងពីរឆ្នាំមកនេះ។	បើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃដែលបានរាយការណ៍ដោយភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua លទ្ធផលមិនផ្លូវការនៃការធ្វើប្រជាមតិសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នឹងត្រូវប្រកាសនៅមុនម៉ោង៩ យប់នេះហើយ។ សូមសម្រាបផងដែរថា ប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ មិនមានចំណុចច្រើនអ្វីនោះទេ ពោលគឺ ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងចូលបោះឆ្នោត ថាតើគួរ«គាំទ្រ» ឬ «ប្រឆាំង» ទៅលើសំណួរពីរស្តីពីសេចក្តីព្រាងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី១នោះគឺ «តើពួកគេទទួលយកឬអត់ចំពោះសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ?»។ សំណួរទី២នោះគឺ «ពួកគេ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យសមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាដែលកើតចេញពីការតែងតាំង២៥០រូបអាចចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង ក្រោយពេលសេចក្តីព្រាងនោះ ត្រូវបានអនុម័ត និងចូលជាធរមានជាផ្លូវការឬអត់?» បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់លើកទី២នេះ អាចទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីប្រជាជន នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ។ ថៃ ចាប់ផ្តើមមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ បន្ទាប់ពី យោធា បានផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយរាជានិយមផ្តាច់ការមកកាន់រាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2102.txt	ប្រធានាធិបតីតួកគី បានព្រលះធ្ងន់ៗទៅមេដឹកនាំលោកខាងលិច ដែលតែងតែរិះគន់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ចំពោះចំណាត់ការបោសសម្អាតអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋប្រហារមិនជោគជ័យថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា។ ជាមួយគ្នានោះ ប្រធានាធិបតីតួកគី ក៏បាននិយាយបែបដៀមដាមថា ប្រទេសណាដែលបារម្ភពីវាសនាអ្នកផ្ដើមគំនិតធ្វើរដ្ឋប្រហារ ជាងប្រជាធិបតេយ្យ មិនសមធ្វើជាមិត្តរបស់តួកគីទេ។	ការលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភចំពោះស្ថានការណ៍នៅតួកគីពីសំណាក់មេដឹកនាំបស្ចឹមប្រទេស មិនបានធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតីតួកគី សប្បាយចិត្តនោះទេ តែបែរជាប្រតិកម្មខ្លាំងនឹងការលើកឡើងទាំងនោះទៅវិញ។ ថ្លែងពីវិមានប្រធានាធិបតីក្នុងក្រុងអង់ការ៉ា នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា លោក Recep Tayyip Erdogan និយាយថា មេដឹកនាំលោកខាងលិច ដែលរិះគន់រដ្ឋាភិបាលតួកគី គួរតែខ្វល់ពីបញ្ហារបស់ខ្លួនទៅបានហើយ។ ប្រធានាធិបតីតួកគីបានបន្តរិះគន់ទៀតថា នៅពេលមនុស្ស៥ឬ១០នាក់ បាត់បង់ជីវិតក្នុងការវាយប្រហារភេរវកម្ម ក្រុមលោកខាងលិចបែរជាដុតពិភពលោកទាំងមូលទៅវិញ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលមានរដ្ឋប្រហារប្រឆាំងនឹងប្រធានាធិបតីតួកគី ដែលជាអ្នកតែងតែគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ និងកាន់តំណែងដោយការឈ្នះឆ្នោតពីប្រជាជន បស្ចឹមប្រទេស បែរជានៅខាងអ្នកធ្វើរដ្ឋប្រហារទៅវិញ។ មកទល់ពេលនេះ ចាប់តាំងពីការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារមិនបានសម្រេចមក មនុស្សច្រើនជាង១ម៉ឺន៨ពាន់នាក់ ដែលរួមទាំងទាហាន ចៅក្រម រដ្ឋអាជ្ញា និងបុគ្គលិកស៊ីវិល ត្រូវបានឃុំខ្លួន។ បើតាមទូរទស្សន៍ Al Jazeera ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់នេះ មានច្រើនជាង៨ពាន់នាក់ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ទោសរួចហើយ ខណៈដែលអង្គភាពសារព័ត៌មានមួយចំនួនទៀត ក៏ត្រូវបានប្រកាសបិទផងដែរ។ ការចាប់ខ្លួនមនុស្សច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់បែបនេះ និងការរឹតត្បិតផ្សេងទៀតនោះធ្វើឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចរបស់តួកគីព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ មេដឹកនាំពិភពលោកថែមទាំងបារម្ភថា តួកគីដែលកំពុងស្ថិតក្រោមស្ថានភាពអាសន្នផងនោះ កំពុងតែធា្លក់ទៅរកការគ្រប់គ្រងតាមបែបផ្ដាច់ការហើយ។ យ៉ាងណាក្ដី ក្នុងពេលសុន្ទរកថានៅវិមានប្រធានាធិបតី លោក Erdogan ក៏បានប្រកាសដែរថា លោកនឹងដកពាក្យបណ្ដឹងទាំងអស់ប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលប្រមាថរូបលោក។ ចំពោះការដកពាក្យបណ្ដឹងនេះ ប្រធានាធិបតីតួកគីអះអាងថា គឺដើម្បីការរួបរួមគ្នានៅក្រោយការធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ «ខ្ញុំលើកលែងទោសឲ្យពួកគេ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកប្រធានាធិបតី Recep Tayyip Erdogan៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2103.txt	ខណៈ ពេលកំណត់នៃការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃថ្មី កាន់តែជិតខិតមកដល់ មានរឿងអាស្រូវមួយចំនួនបានលេចឡើងថា រដ្ឋាភិបាលរបបសឹក បានណែនាំឲ្យយោធាត្រូវបោះឆ្នោតគាំទ្រលើសេចក្តីព្រាងនោះដើម្បីទទួលបានការគាំទ្រកាន់តែច្រើន។ តែរបបសឹក បានច្រានចោលមិនមានករណីនោះឡើយ ដោយអះអាងថាទាហានមានសេរីភាពពេញលេញក្នុងការសម្រេចចិត្ត។	លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ Prawit Wongsuwon នៅថ្ងៃទី០១ ខែសីហាម្សិលមិញ បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា ទាហានទូទាំងប្រទេសក៏ត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយសេរីក្នុងការសម្រេចចិត្តលើការបោះឆ្នោតប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅចុងសប្តាហ៍នេះហើយ។ ការលើកឡើងរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីច្រានចោលពាក្យចចាមអារាមដែលថា«ទាហានត្រូវបានណែនាំឲ្យគាំទ្រសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលធ្វើដោយរដ្ឋាភិបាលយោធាថៃ»។ បើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍ លោក Prawit ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិផងដែរនោះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «មិនមានការណែនាំអ្វីឡើយ យោធា ត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យបោះឆ្នោតដោយសេរី ដោយផ្អែកលើទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន»។ លោក បន្ថែមថា មិនមានកិច្ចការចាំបាច់ណាមួយដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវចុះចេញពីតំណែង ប្រសិនបើ សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបានបោះឆ្នោតជំទាស់នោះ។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ០៧ ខែសីហាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ថៃ នឹងរៀបចំប្រជាមតិមួយលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដែលបានធ្វើឡើងក្រោមការដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ។ ប្រជាជន មានជម្រើសពីរក្នុងការបោះឆ្នោតលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះដែលក្នុងនោះ រួមមាន Yes ឬ No។ ប្រសិនបើលទ្ធផលនៃប្រជាមតិនោះ ទទួលបានការគាំទ្រច្រើននោះ(Yes) សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះ នឹងក្លាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីទី២០របស់ថៃហើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើប្រជាជនបោះឆ្នោតជំទាស់ច្រើនជាង នោះវា អាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ដំណើរទៅរកការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ ពោលគឺ ការបោះឆ្នោតអាចនឹងត្រូវពន្យាពេលជាថ្មី។ ជុំវិញសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះដែរ មានអ្នកនយោបាយថៃជាច្រើនមកហើយ បានចេញមុខជំទាស់ជាសាធារណៈ។ ហើយនោះ ក៏ព្រោះតែ ពួកគេ បានយល់ឃើញថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលធ្វើឡើងដោយគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលតែងតាំងដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា តាក់តែងឡើងដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍យោធាប៉ុណ្ណោះ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា ក្រោយការឡើងកាន់អំណាចដោយរដ្ឋប្រហារយោធាថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា ប្តេជ្ញានាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលក្នុងនោះ ការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីក៏ជាយន្តការមួយនៃដំណើរការនេះដែរ។ ហើយសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលគ្រោងធ្វើប្រជាមតិនាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ក៏មិនមែនជាសេចក្តីព្រាងលើកទី១ដែលធ្វើដោយរបបសឹកដែរ ពោលគឺ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីនោះគឺជាសេចក្តីព្រាងលើកទី២ដែលធ្វើឡើងក្រោមការដឹកនាំប្រទេសដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា។ សេចក្តីព្រាងលើកទី១ ត្រូវបានបរាជ័យកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ ដ្បិតសភាជំទាស់។ បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់លើកទី២នេះ អាចទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីប្រជាជន នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2104.txt	លទ្ធផលនៃការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ គឺជារឿងមួយដែលមិនទាន់មានភាពជាក់លាក់ និងមិនអាចទស្សន៍ទាយមុនបាននៅឡើយនោះទេ ពោលគឺ ថាតើប្រជាជនភាគច្រើន នឹងបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចក្តីព្រាងនោះ ឬក៏ប្រឆាំង។ ព័ត៌មានមួយចំនួន ព្យាករណ៍ថា ពលរដ្ឋអាច អាចនឹងមិនទៅបោះឆ្នោត ខ្លះទៀត ថា អាចនឹងមានការបោះឆ្នោតជំទាស់ច្រើន ដ្បិតប្រមុខបក្សធំៗបានប្រកាសផ្ទាល់ខ្លួនថា នឹងបោះឆ្នោតជំទាស់រួចទៅហើយ។ ដោយឡែកសម្រាប់លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ថា លោក នឹងបោះឆ្នោតគាំទ្រ។ ក៏ប៉ុន្តែលទ្ធភាពពីរដែលគួរយល់ដឹងក្រោយនៃប្រជាមតិនេះគឺ ទី១ ថៃអាចនឹងមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ដែលផ្តល់ភាពស្របច្បាប់សម្រាប់យោធានៅក្នុងនយោបាយ និង ទី២ របបយោធា នឹងអាចបន្ត។	១. តើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះមានបញ្ហាអ្វីខ្លះ? តាមពិតទៅ ការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃនៅស្អែកនេះ មិនមានចំណុចច្រើនអ្វីនោះទេ ពោលគឺ ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងចូលបោះឆ្នោត ថាតើគួរ«គាំទ្រ» ឬ «ប្រឆាំង» ទៅលើសំណួរពីរស្តីពីសេចក្តីព្រាងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី១នោះគឺ «តើពួកគេទទួលយកឬអត់ចំពោះសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ?»។ សំណួរទី២នោះគឺ «ពួកគេ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យសមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាដែលកើតចេញពីការតែងតាំង២៥០រូបអាចចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង ក្រោយពេលសេចក្តីព្រាងនោះ ត្រូវបានអនុម័ត និងចូលជាធរមានជាផ្លូវការឬអត់?» នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ បទបញ្ញត្តិក្នុងសេចក្តីព្រាងដែលជាចំណុចប្រទាំងប្រទើសខ្លាំងជាងគេផងដែរនោះគឺ យោធា និងប៉ូលិស ត្រូវបានបម្រុងទុកអាសនៈឲ្យមួយចំនួននៅក្នុងសភាជាន់ខ្ពស់ឬព្រឹទ្ធសភា ហើយ រដ្ឋសភា អាចមានសិទ្ធិជ្រើសរើសបុគ្គលណាម្នាក់ដែលមិនមែនជាការជ្រើសរើសតាមការបោះឆ្នោតសកលដើម្បីធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅពេលដែលប្រទេសមានបញ្ហាឬជាប់គាំងនយោបាយ។ សូមជម្រាបថា ក្រោយនៃរដ្ឋប្រហារយោធាទម្លាក់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីនណាវ៉ត់ត្រា នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា បានឡើងកាន់អំណាចបន្តដោយសន្យាថា នឹងកសាងស្ថិរភាពនយោបាយ និងនាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ។ ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីព្រាងធម្មនុញ្ញថ្មីដើម្បីបញ្ចៀសការជាប់គាំងនយោបាយបន្តទៀត។ នៅចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ បានបរាជ័យម្តងរួចទៅហើយក្នុងការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ ដ្បិត សភា បានបោះឆ្នោតជំទាស់។ ហើយសម្រាប់សេចក្តីព្រាងដែលគ្រោងនឹងដាក់ឲ្យបោះឆ្នោតប្រជាមតិនេះ គឺជាសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២ហើយដែលត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងរបបសឹកថៃ ដែលដឹកនាំតាក់តែងដោយប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលកំពុងតែរងការរិះគន់ខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជន គឺ លោក Meechai Ruchuphan។ បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់លើកទី២នេះ អាចទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីប្រជាជន នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ។ ក្នុងនេះ ក៏មានន័យដែរថា យោធា នឹងអាចតោងអំណាចនៅក្នុងនយោបាយថៃ និងមានលទ្ធភាពច្រើនក្នុងការចូលកាន់តំណែងនយោបាយ និងអន្តរគមន៍ក្នុងកិច្ចការនយោបាយថៃបានដោយស្របច្បាប់ទៀតផង។ ហើយបើនិយាយពីប្រជាធិបតេយ្យ វិញ គឺថៃ ត្រូវដើរត្រលប់ក្រោយវិញហើយ។ និយាយឲ្យខ្លី វា នឹងក្លាយជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលមានការរឹតត្បិត (limited democracy ឬ backward democracy)។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មានអ្នកនយោបាយថៃជាច្រើនដែលមកពីទាំងបក្សនយោបាយធំៗរួមមាន ប្រជាធិបតេយ្យ និងភឿថៃ បានចេញមុខជំទាស់ជាសាធារណៈលើសេចក្តីព្រាងនេះ។ ទាំងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីនណាវ៉ាត់ត្រា ក៏ដូចជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អាភីសិត វីចាជីវ៉ា សុទ្ធសឹងតែបានប្រកាសជាសាធារណៈ ថាអ្នកទាំងពីរ នឹងបោះឆ្នោត«ជំទាស់»។ ២. លោកប្រាយុទ្ធ ផ្តល់ចម្លើយមិនច្បាស់លាស់ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ក្រោយប្រជាមតិ? ជុំវិញប្រជាមតិនេះដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋប្រហារថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា នៅថ្ងៃសុក្រទី០៥ខែសីហាម្សិលមិញ បានប្រកាសជាសាធារណៈថា លោក នឹងបោះឆ្នោតគាំទ្រលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានថៃ The Nation ដែលបានដកស្រង់សុន្ទរកថារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ នាឱកាសនៃការរម្លឹកខួបលើក១២៩នៃការបង្កើតសាលារាជបណ្ឌិតយោធាថៃ Chulachomklao។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋថៃម្នាក់ ខ្ញុំ មានសិទ្ធិក្នុងការបង្ហាញគោលជំហររបស់ខ្ញុំ។ តែខ្ញុំ មិនមែនកំពុងតែព្យាយាមជះឥទ្ធិពលទៅលើអ្នកបោះឆ្នោតនោះទេ»។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែលដែលបានចុះផ្សាយដែរថា លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏ទទូចឲ្យអ្នកបោះឆ្នោតអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ខ្លួននៅក្នុងថ្ងៃប្រជាមតិ ដោយមិនទោរទន់តាមអ្នកដទៃអ្វីឡើយ។ នាឱកាសដដែលនោះ លោក ក៏បានប្រកាសដែរថា ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំក្រោយ នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងតាមការសន្យារបស់កន្លងមក ដែលបានកំណត់នៅក្នុងផែនការ ក្រោយឡើងកាន់អំណាច។ តែអ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ នៅថ្ងៃទី០២ ខែសីហា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ បានថ្លែងព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា «កុំយកប្រជាមតិមកកំណត់អ្នកឈ្នះ ឬអ្នកចាញ់។ ខ្ញុំ មិនដែលចាញ់អ្នកណានោះទេ ហើយ ខ្ញុំ ក៏មិនបំណងចង់ឈ្នះអ្នកណាផងដែរ។ ខ្ញុំ ចង់បន្តកាន់អំណាចរបស់ខ្ញុំដើម្បីដំណើរការរដ្ឋបាលក្នុងអំឡុងពេលនៃអន្តរកាលមួយនេះ»។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន បាងកកប៉ុស្តិ៍។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ដែលធ្វើឡើងមុនពេលតែ៤ឬ៥ថ្ងៃនៃការធ្វើប្រជាមតិនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងក្រុមសកម្មជនដែលប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលរដ្ឋប្រហារ ដែលបានទាមទារឲ្យរូបលោក ចុះចេញពីតំណែង ប្រសិនបើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបានទាត់ចោលតាមរយៈការបោះឆ្នោតជំទាស់ភាគច្រើនពីប្រជាជនថៃ។ លោក ប្រាយុទ្ធ ថែមទាំងតបថា ប្រជាមតិគឺគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះនៃដំណើរការទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយការបោះឆ្នោត ក៏មិនអាចកើតឡើងបាននោះទេ ប្រសិន មិនមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ។ ប្រមុខរបបសឹករូបនោះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើទោះបីជាលទ្ធផល នឹងទៅជាបែបណាក៏ដោយ លោក នឹងនៅតែបន្តកាន់អំណាចដោយយោងតាមផែនការរបស់លោក ហើយ លោក នឹងព្យាយាមបំពេញការងារ និងតួនាទីឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីប្រជាជន និងប្រទេសថៃ។ លោក អះអាងថា លោក មិនព្រួយបារម្ភអ្វីទាល់តែសោះចំពោះប្រជាមតិនេះ។ លោក បានផ្ញើសារមួយដើម្បីឲ្យប្រជាជនថៃ ពិចារណាចំពោះប្រជាមតិនោះ ដោយលើកឡើងថា អ្នកបោះឆ្នោត ត្រូវតែសម្រេចចិត្តរវាង «អនាគតមួយដែលមិនច្បាស់លាស់ ឬភាពបរាជ័យនៃអតីតកាល(ប្រវត្តិសាស្ត្រជាន់ដាន»។ ការបកស្រាយរបស់លោកប្រាយុទ្ធ បានបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ហើយថា ប្រសិនបើ ប្រជាជនបោះឆ្នោតជំទាស់លើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះ ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៧ នៅតែមានភាពមិនច្បាស់លាស់នៅឡើយនោះទេ។ ៣. លោក ប្រាយុទ្ធ មានសិទ្ធិ និងអំណាចស្របច្បាប់ដើម្បីបន្តកាន់អំណាច? សូមជម្រាបផងដែរថា ការអាចបន្តកាន់អំណាចរបស់លោកប្រាយុទ្ធ ដែលជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសណ្តាប់ធ្នាប់ និងសន្តិភាព មកដល់សព្វថ្ងៃ គឺមិនមែនដោយសារមានការគាំទ្រ ឬបោះឆ្នោតពីប្រជាជនឡើយ។ តែលោក បានកាន់អំណាចដោយដំបូងប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹក(ត្រូវបានប្រកាសដកចេញវិញនៅដើមឆ្នាំ២០១៥) និងបច្ចុប្បន្នតាមមាត្រា៤៤នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបណ្តោះអាសន្នឆ្នាំ២០០៧។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ មាត្រា ៤៤ បានផ្តល់អំណាចផ្តាច់មុខដល់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាពិសេសស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសណ្តាប់ធ្នាប់និងសន្តិភាព ដើម្បីដោះស្រាយនិងរក្សាស្ថិរភាពសាធារណៈ ការពាររាល់ការគំរាមហែងរបបរាជានិយម ការឯកភាព រួបរួមជាតិនិងសន្តិភាពផងនោះ។ តាមមាត្រា ៤៤ ដដែលនេះ ក៏បានបញ្ញត្តិដែលថា រដ្ឋាភិបាលយោធា អាចប្រើប្រាស់អំណាចពេញលេញនិងលើសលុបក្នុងការគ្របដណ្តប់លើអំណាចនីតិបញ្ញត្តិ និងតុលាការដើម្បីរឹតបន្តឹងសិទ្ធិសេរីភាព ដោយអាជ្ញាមានសិទ្ធិចាប់ខ្លួនមនុស្សមិនចាំបាច់មានដីកា ឃុំខ្លួនមិនចាំបាច់មានការចោទប្រកាន់ អាចប្រើប្រាស់វិធានការក្តៅផ្សេងទៀតដើម្បីប្រឆាំងរាល់ជនដែលគំរាមកំហែងសន្តិសុខនិងស្ថិរភាពប្រទេសជាតិផង។ ហើយអ្វីដែលគ្រោះថ្នាក់នោះ របបសឹក មានបុព្វសិទ្ធិសាធារណៈក្នុងការដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ បិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហាមការបោះពុម្ភផ្សាយរាល់ឯកសារណាដែល របបនេះជឿថាអាចគំរាមកំហែងដល់ការផ្សះផ្សាជាតិ និងស្ថិរភាព៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2105.txt	ចុងក្រោយលទ្ធផលបឋមនៃការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃថ្មី បានបង្ហាញហើយ។ នោះគឺប្រជាជនថៃភាគច្រើន បានបោះឆ្នោតគាំទ្រ ឬទទួលយកសេចក្តីព្រាងនោះ។	តាមសេចក្តីប្រកាសលទ្ធផលនៃការរាប់សនឹ្លកឆ្នោត៨០ភាគរយនៃសន្លឹកឆ្នោតសរុបរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ ប្រជាពលរដ្ឋ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចក្តីព្រាងក្នុងសំឡេង៦២ភាគរយ ខណៈសំឡេងប្រឆាំងមានត្រឹមតែ៣៧.៩ភាគរយ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Strait Times។ លទ្ធផលនេះ គឺជាចំណុចវិជ្ជមានសម្រាប់ការឆ្ពោះទៅរកការបោះឆ្នោតសកលនៅឆ្នាំ២០១៧ ហើយវា ក៏មានន័យថាដែរថា ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទទួលយកបទបញ្ញត្តិនៅក្នុងសេចក្តីព្រាងនោះ ដែលត្រូវបានមើលឃើញថាធ្វើឡើងដើម្បីផ្តល់ភាពស្របច្បាប់សម្រាប់យោធាក្នុងការតោងអំណាចនៅក្នុងនយោបាយថៃ។ ជាពិសេសនោះ វានឹងផ្តល់ភាពស្របច្បាប់សម្រាប់យោធាក្នុងការអន្តរាគមន៍ក្នុងកិច្ចការនយោបាយក្នុងពេលប្រទេសមានបញ្ហាជាប់គាំងនយោបាយ។ សូមសម្រាបផងដែរថា ប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ មិនមានចំណុចច្រើនអ្វីនោះទេ ពោលគឺ ប្រជាពលរដ្ឋ បានចូលបោះឆ្នោត ថាតើគួរ«គាំទ្រ» ឬ «ប្រឆាំង» ទៅលើសំណួរពីរស្តីពីសេចក្តីព្រាងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី១នោះគឺ «តើពួកគេទទួលយកឬអត់ចំពោះសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ?»។ សំណួរទី២នោះគឺ «ពួកគេ អនុញ្ញាតឲ្យសមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាដែលកើតចេញពីការតែងតាំង២៥០រូបអាចចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង ក្រោយពេលសេចក្តីព្រាងនោះ ត្រូវបានអនុម័ត និងចូលជាធរមានជាផ្លូវការឬអត់?» បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ពិតជាទទួលការគាំទ្រភាគច្រើនមែននោះ នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ។ ថៃ ចាប់ផ្តើមមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ បន្ទាប់ពី យោធា បានផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយរាជានិយមផ្តាច់ការមកកាន់រាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2106.txt	មជ្ឈមណ្ឌលយុទ្ធសាស្ត្រនិងសិក្សាអន្តរជាតិ អាមេរិកបានបញ្ចេញរូបភាពផ្កាយរណបថ្មីដែលបង្ហាញឲ្យឃើញពីសំណង់ឃ្លាំងយន្តហោះដែលសង់ឡើងនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ គេវាយតម្លៃថា សំណង់នេះជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រយោធូបនីយកម្មតំបន់ជម្លោះ ហើយបើមានការពង្រាយយន្តហោះចម្បាំងមែនវានឹងធ្វើឲ្យការតានតឹងកើនឡើងនិងធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែស្មុគស្មាញ។	រូបភាពផ្កាយរណបថ្មីបង្ហាញថា ចិនបន្តសាងសង់សំណង់សម្រាប់បម្រើប្រយោជន៍យោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បើយោងតាមទំហំនិងរូបរាងនៃសំណង់ថ្មីនេះ វានេះត្រូវបានគេអះអាងថាជាឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង ហើយវាសម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងក្នុងពេលមានកាលៈទេសៈចាំបាច់។ យោងតាមសារព័ត៌មាន New York Times រូបភាពថ្មីនេះត្រូវប្រមូលនិងត្រួតពិនិត្យក៏ដូចជាវិភាគវាយតម្លៃដោយស្ថាប័នស្រាវជ្រាវអាមេរិក វិទ្យាស្ថានយុទ្ធសាស្ត្រនិងសិក្សាអន្តរជាតិ។ ស្ថាប័នខាងលើអះអាងថា អ្វីដែលចិនបានសាងសង់នោះជាឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះ ហើយវាត្រូវបានសាងសង់ឡើងលើទីតាំងជម្លោះចំនួនបី ក្នុងនោះមាន Fiery Cross, Subi និង Mischief Reefs។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រូបភាពដៃលថតដោយផ្កាយរណបនេះមិនមានបង្ហាញរូបយន្តហោះនៅទីកន្លែងខាងលើឡើយ។ បើតាមរបាយការណ៍វិភាគនៃស្ថាប័នខាងលើ សំណង់ឃ្លាំងសម្រាប់ដាក់យន្តហោះដែលត្រូវបានសង់ឡើងនេះវាមានទំហំធំ ហើយអាចដាក់យន្តហោះចម្បាំងគ្រប់ប្រភេទរបស់កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន។ របាយការណ៍ដដែលបានបន្តថា ប្រភេទឃ្លាំងធំដែលសង់លើតំបន់ជម្លោះនេះអាចផ្ទុកយន្តហោះយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ទម្លាក់គ្រាប់បែក H-6 , យន្តហោះសម្រាប់ចាក់សាំង H-6U, យន្តហោះដឹកជញ្ជូន Y-8 និងយន្តហោះដឹកជញ្ជូនប្រព័ន្ធប្រកាសអាសន្ននិងគ្រប់គ្រង KJ 200 ថែមទៀតផង។ យ៉ាងណាមិញ រឿងដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ រូបភាពផ្កាយរណបបង្ហាញពីឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះចិន កើតឡើងប្រហែលមួយខែបុណ្ណោះក្រោយពេលតុលាការមជ្ឈការអន្តរជាតិចេញសេចក្តីសម្រេចទាត់ចោលការទាមទាររបស់ចិនក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយផ្អែកតាមលក្ខខណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រ និងរួមទាំងកោះសិប្បនិម្មិតដែលចិនកសាងប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះផង។ ប៉ុន្តែចិនទាត់ចោលសេចក្តីសម្រេចនេះ។ តាមពិតទៅ ការសាងសង់កន្លែងផ្ទុកយន្តហោះនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ស្ថិតក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រនៃការរៀបចំយោធូបនីយកម្មតំបន់ជម្លោះរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ ប្រសិន បើអាចមានការពង្រាយយន្តហោះចម្បាំងទៅកាន់ទីតាំងខាងលើនៅពេលខាងមុខនោះ វានឹងកាន់តែធ្វើឲ្យភាពតានតឹងកើនឡើង ហើយអាមេរិកយល់ថា វាជាការគំរាមកំហែងចំពោះសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍របស់ខ្លួនក្នុងតំបន់ផងដែរ។ កន្លងមកមហាយក្សចិនថា ខ្លួនសាងសង់កោះសិប្បនិម្មិតនិងសំណង់នានារួមមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនោះគឺដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ស៊ីវិលប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មអ្វីឡើយ។ ហើយវានឹងត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងគោលដៅមនុស្សធម៌ ហើយចិនស្វាគមន៍ប្រទេសជាមិត្តឲ្យចូលប្រើប្រាស់សំណង់របស់ខ្លួនថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2107.txt	អ្នកវិភាគចាស់វស្សានៅកម្ពុជា អ្នកស្រី ជា វណ្ណាត បានលើកឡើងពីចំណុចសំខាន់ៗថា ដើម្បីក្លាយជាអ្នកវិភាគ យុវជនត្រូវតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយ និងសង្គមឲ្យបានច្រើន ហើយត្រូវព្យាយាមមើលឲ្យយល់ពីសភាពការណ៍ទាំងនោះ ទើបវិភាគបានទូលំទូលាយ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រី វណ្ណាត បន្តថា ក្នុងនាមជាអ្នកវិភាគឯករាជ្យ មិនត្រូវវិភាគ ឬនិយាយអ្វីដោយជាប់នឹងការស្រឡាញ់ និងការស្អប់បុគ្គលណាមួយ ឬបក្សពួកណាមួយឡើយ ហើយត្រូវប្រកាន់នូវជំហរថា «អ្វីដែលខ្លួននិយាយត្រូវជាចំណែកនៃដំណោះស្រាយបញ្ហា តែមិនមែនបន្ថែមបញ្ហានោះទេ»។	សូមទស្សនា និងស្តាប់ការពន្យល់របស់អ្នកស្រី ជា វណ្ណាត ខាងក្រោម៖ សូមទស្សនា និងស្តាប់ការពន្យល់របស់អ្នកស្រី ជា វណ្ណាត ខាងក្រោម៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2108.txt	ក្រោយត្រូវគេរិះគន់ខ្លាំងក្រោយចេញមុខចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងលោកស្រីហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ថាជាសហស្ថាបនិកនៃក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញមុខបកស្រាយថា លោកគ្រាន់តែនិយាយចំអកឲ្យអ្នកទាំងពីរប៉ុណ្ណោះ។ លោកក៏ចោទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលនាំគ្នាបកស្រាយសម្តីលោកខុសដែរ។	បេក្ខជនប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញមុខបន្ទោសប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា បាននាំគ្នាបកស្រាយពាក្យសម្តីលោកខុសពាក់ព័ន្ធការចោទប្រកាន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនថាជាអ្នកបង្កើតក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហនោះ។ លោកបន្តថា លោកគ្រាន់តែនិយាយចំអកឡកឡឺយ ឲ្យអ្នកនយោបាយទាំងពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះតែគោលនយោបាយបរាជ័យរបស់អ្នកទាំងពីរ ទើបក្រុមភេរវជននេះអាចចេញរូបរាងមកបាន។ លោកពន្យល់ថា អ្វីដែលលោកនិយាយគឺចង់មានន័យថា ការដកទ័ពពីអ៊ីរ៉ាក់របស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងមានលោកស្រី ហ៊ីឡារី ជារដ្ឋមន្ត្រីការទេសនោះ បានបង្កើតឲ្យមានស្ថានភាពមួយចលាចលដែលគ្មានអ្នកណាគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវនៅអ៊ីរ៉ាក់ ដែលវាអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមរដ្ឋឥស្លាមអាចលេចចេញជារូបរាងបាននោះ។ យ៉ាងណាមិញ វាហាក់បីដូចជា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ព្យាយាមនិយាយយកតែរួចខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថា លោកមិនបានពន្យល់ឲ្យបានច្បាស់ឡើយពាក់ព័ន្ធពាក្យសម្តីដែលលោកនិយាយនិងចោទប្រកាន់លោក អូបាម៉ា និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុននោះ។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺលោកមិនមែនចោទប្រកាន់លោកស្រី ហ៊ីឡារី និងលោក អូបាម៉ា តែម្តងឯណា លោកបានចោទប្រកាន់អ្នកទាំងពីរក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថែមទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងការជួបជុំជាមួយអ្នកគាំទ្រនៅរដ្ឋ Florida លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចោទប្រកាន់ ដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរថា ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាសហស្ថាបនិកនៃក្រុមភេរវជនជីហាតរដ្ឋឥស្លាម។ លោកបានថ្លែងថា៖«ក្រុមភេរវជនគោរពប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា។ អូបាម៉ានេះហើយជាស្ថាបនិករបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ គាត់បង្កើតក្រុមនេះឡើងមក។ ហើយខ្ញុំចង់ថា គាត់ប្រហែលជាសហស្ថាបនិកជាមួយអ្នកនយោបាយក្រឡិចក្រឡុច ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន»។ សេដ្ឋីអចលទ្រព្យរូបនេះព្យាយាមលើកឡើងនិងចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ននិងគូប្រជែងរបស់លោកបែបនេះ ក៏ប្រហែលជាដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់អ្នកគាំទ្រលោកថា ទាំងលោក អូបាម៉ានិងលោកស្រី គ្លីនតុន សុទ្ធតែមិនមានលទ្ធភាពដោះស្រាយនិងទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងពីសំណាក់ក្រុមភេរវជននោះ។ ហើយអ្នកនយោបាយរូបនេះក៏ព្យាយាមភ្ជាប់បញ្ហានេះជាមួយករណីបាញ់ប្រហារភេរវកម្មនៅក្រុង Orlando កន្លងមកដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2109.txt	នៅសល់តែ៥ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ប្រជាជនថៃនឹងត្រូវបោះឆ្នោតលើប្រជាមតិនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា។ ខណៈដែលថ្ងៃប្រជាមតិកាន់តែខិតមកដល់ មេដឹកនាំរបបយោធាថៃ បានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងមិនចុះចេញឡើយ ដែលនេះជាការឆ្លើយតបនឹងក្រុមប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារ ដែលទាមទារឲ្យលោកចុះចេញពីតំណែង ប្រសិនបើសេចក្ដីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីបរាជ័យនោះ។	នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានអះអាងជាថ្មីថា លោកនឹងមិនលាលែងពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទេ ក្នុងករណីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបរាជ័យក្នុងការធ្វើប្រជាមតិនៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ខាងមុខ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ បន្តថា ប្រជាមតិ មិនមែនកំណត់អ្នកណាឈ្នះ ឬចាញ់ឡើយ ហើយលោកក៏មិនចង់ឈ្នះអ្នកណាដែរ តែលោកក៏មិនដែលចាញ់អ្នកណានោះឡើយ។ ពីវិមានរដ្ឋាភិបាល នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ បញ្ជាក់ដែរថា លោកគ្រាន់តែចង់រក្សាអំណាចរបស់លោក ដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រទេសក្នុងពេលអន្តរកាលនេះប៉ុណ្ណោះ។ ឆ្លើយតបនឹងអ្នកដែលចង់ឲ្យលោកចុះចេញ ប្រសិនបើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីបរាជ័យ លោក ប្រាយុទ្ធ បន្តថា ប្រជាមតិថ្ងៃទី៧ ខែសីហា គឺជាផ្នែកមួយនៃដំណើការឆ្ពោះទៅប្រជាធិបតេយ្យ ហើយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៧ ក៏មិនអាចធ្វើដោយគ្មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែរ។ កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ ផ្សាយថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នឹងបន្តក្ដោបក្ដាប់អំណាច ដែលស្របនឹងផែនទីចង្អុលផ្លូវ និងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ដែលរួមទាំងវិបត្តិនយោបាយផងដែរ។ «យ៉ាងណា ខ្ញុំនឹងនៅកាន់អំណាចដដែល ព្រោះខ្ញុំក៏មានតួនាទីជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ដដែល។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ដែលកាន់អំណាចតាមរយៈរដ្ឋប្រហារក្នុងឆ្នាំ២០១៤។ ជាមួយគ្នានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក៏បានបង្ហាញជំហរមិនខ្វល់នឹងការអំពាវនាវ ដែលស្នើឲ្យប្រជាជនថៃបោះឆ្នោតប្រឆាំងនឹងសេចក្ដីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី។ លោក ប្រាយុទ្ធ និយាយថា លោកគ្មានអ្វីដែលត្រូវបារម្ភឡើយ។ ទោះជាលទ្ធផលប្រជាមតិយ៉ាងម៉េច ក៏លោកនៅតែកាន់អំណាច ស្របតាមផែនទីចង្អុលផ្លូវ ហើយលោកនឹងប្រឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាង ខណៈលោកនៅកាន់តំណែង។ លោកនឹងធ្វើ ដើម្បីប្រទេស និងប្រជាជនថៃ។ លោក ប្រាយុទ្ធ សង្កត់ធ្ងន់ថា លោកនឹងកោះប្រជុំរួមគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ ដើម្បីសម្រេចពីផែនការទៅមុខ បើទោះជាប្រជាមតិមានលទ្ធផលយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ លោកបានផ្ដាំទៅអ្នកបោះឆ្នោតថា ត្រូវជ្រើសរើសរវាងអនាគតដែលមិនច្បាស់លាស់ និងបរាជ័យពីអតីតកាល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_211.txt	ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីលោក ប្រាបូវ៉ូ សូប៊ីយ៉ាន់តូ បាន ទៅដល់អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីត្រៀមពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីលោក ចូ បៃឌិន។ លោក ប្រាបូវ៉ូ បានទូរស័ព្ទផ្ទាល់អបអរនិងជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ដូណាល់ ត្រាំ ផងដែរ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី បន្តនយោបាយមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ដោយរក្សាមិត្តភាពទាំងអាម៉េរិក និងចិន។	អត្ថបទទាក់ទង លោក ស៊ី ស្វាគមន៍ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីដែលធ្វើទស្សនកិច្ចនៅចិន បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចទៅចិន ដើម្បីជួបប្រធានាធិបតីលោក ស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា មេដឹកនាំឥណ្ឌូណេស៊ីថ្មីលោក ប្រាបូវ៉ូ សូប៊ីយ៉ាន់តូ បានបន្តទៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីជួបប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន។ ស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសថា លោក ចូ បៃឌិន នឹងអញ្ជើញលោក ប្រាបូវ៉ូ ចូលជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីក្នុងសេតវិមាន នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា និងដើម្បីសាទរមិត្តភាពការទូត៧៥ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ។ លោក បៃឌិន និងលោក ប្រាបូវ៉ូ នឹងជជែកលើទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយផ្ដោតលើ សន្តិសុខស្បៀង ប្រជាធិបតេយ្យ ស្ថិរភាពតំបន់ និងកិច្ចសហការលើជំនួយមនុស្សធម៌ និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។ នេះបើតាមការប្រកាសស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំឥណ្ឌូណេស៊ី។ មុននឹងជួបលោក បៃឌិន មេដឹកនាំឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះ បាននិយាយទូរស័ព្ទជាមួយលោក ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ដោយអបអរជ័យជម្នះលោក ត្រាំ និងសន្យាជួបពិភាក្សាគ្នាផ្ទាល់ផង។ ប៉ុន្តែ ការិយាល័យលោក ប្រាបូវ៉ូ មិនបានប្រកាសកាលបរិច្ឆេទនៃការជួបលោក ត្រាំ ផ្ទាល់ទេ។ កាលពី៣ថ្ងៃមុន មេដឹកនាំឥណ្ឌូណេស៊ី បានជួបលោក ស៊ី នៅវិមានប្រជាជនរបស់ចិន ដោយមេដឹកនាំចិន ត្រៀមខ្លួនក្នុងការធ្វើការជាមួយលោក ប្រាបូវ៉ូ ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់សាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ។ រីឯ លោក ប្រាបូវ៉ូ ប្រាប់សមភាគីចិនថា ឥណ្ឌូណេស៊ីអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ និងមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ឬសម្ព័ន្ធភាពយោធាណាមួយទេ។ ក្រុងហ្សាការតាក្រោមរដ្ឋបាលថ្មីលោក ប្រាបូវ៉ូ បង្ហាញពីសច្ចភាពក្នុងការរក្សាគោលនយោបាយការបរទេសមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ និងឯករាជ្យជាមួយប្រទេសមហាអំណាច ខណៈការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា រវាងអាម៉េរិក និងចិន អាចនឹងកើនឡើងក្នុងរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2110.txt	កងទ័ពនិងប៉ូលិសតួកគីប្រហែល ៧ពាន់នាក់បានហ៊ុមព័ទ្ធមូលដ្ឋានទ័ពណាតូ Incirlik នៅ Adana ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ។ រដ្ឋាភិបាលតួកគីបានអះអាងថា ការឡោមព័ទ្ធនេះជាការឆែកឆេរនិងត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខធម្មតាប៉ុណ្ណោះ គ្មានរឿងអ្វីធំៗឡើយ។	ការភ្ញាក់ផ្អើលមួយកើតឡើងជាថ្មីទៀត ដោយសារកងកម្លាំងតួកគីច្រើនពាន់នាក់រួមមានទាំងរថយន្តយោធាធុនធ្ងន់ច្រើនគ្រឿងផងនោះនាំគ្នាឡោមព័ទ្ធមូលដ្ឋានទ័ពអង្គការណាតូ Incirlik នៅ Adana ថ្ងៃ ៣០ខែកក្កដា។ ដោយសារមិនមានការបកស្រាយច្បាស់លាស់ គេឃើញមានពាក្យចរចាអារ៉ាមថា ការហ៊ុមព័ទ្ធនេះកើតឡើងដោយសារគេត្រៀមបិទមូលដ្ឋានទ័ពណាតូ ឬមួយទៀតគេ វាជាវិធានការទប់ស្កាត់រដ្ឋប្រហារថ្មីមួយទៀត។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT កងកម្លាំងប៉ូលិស និងយោធាសរុបដែលចូលរួមមានប្រហែល ៧ពាន់នាក់ ហើយមានរថយន្តយោធាច្រើនគ្រឿងផងដែរ។ ហើយពាក់ព័ន្ធការឡោមព័ទ្ធមូលដ្ឋានទ័ពបរទេសនេះ ខាងរដ្ឋាភិបាលតួកគី បានព្យាយាមសម្រាលស្ថានការណ៍និងការបារម្ភរបស់ប្រជាជនដោយអះអាងថា វាជាវិធានការត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីតួកគីទទួលបន្ទុកកិច្ចការអឺរ៉ុប បានសរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម
article_2111.txt	មហាសេដ្ឋី និងជាអតីតអភិបាលក្រុងញូវយ៉កលោក Michael Bloomberg ទិតៀន ដូណាល់ត្រាំ ជុំវិញការលើកឡើងថាលោកនឹងដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកដូចជាលោកគ្រប់គ្រងជំនួញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកនោះ។ មហាសេដ្ឋីដែលមានទ្រព្យច្រើនជាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដាច់នោះ បានហៅលោក ដូណាល់ត្រាំ ពេញៗមាត់ថាជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុត, ពុតត្បុត និងគ្រោះថ្នាក់។	«សូមព្រះជួយយើងផង! បើសិនជាលោក ដូណាល់ ត្រាំ គ្រប់គ្រងប្រទេសដូចដែលលោកគ្រប់គ្រងជំនួញផ្ទាល់ខ្លួននោះ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក Michael Bloomberg ជាអតីតអភិបាលក្រុង ញូវយ៉ក (New York) ក្នុងពេលលោកផ្តល់សុន្ទរកថាក្នុងសមាជបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅក្រុង Philadelphia ថ្ងៃ ២៧ កក្កដា។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Washington Post មហាសេដ្ឋីរូបនេះហួសចិត្តនិងភ័យបារម្ភផង នៅពេលដែលបេក្ខជនប្រធានាធិបតីខាងលើចង់ដឹកនាំប្រទេសដូចគ្រប់គ្រងជំនួញ។ នេះក៏ដោយសារលោក ដូណាល់ ត្រាំ មិនមែនជាអ្នកជំនួញជោគជ័យ និងច្បាស់លាស់ឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោក Bloomberg ពន្យល់ថា វាជាគ្រោះថ្នាក់ព្រោះថា ជំនួញរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ភាគច្រើនក្ស័យធន ហើយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រឈមបណ្តឹងរាប់ពាន់ពាក់ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនរបស់លោកផង។ ចំណែកម្ចាស់ភាគហ៊ុននិងបុគ្គលិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ភាគច្រើនខឹងសម្បារ ដោយសារតែពួកគេមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនត្រូវបានបោកប្រាសផង។ តាមពិតទៅ ទោះជាលោកមានវត្តមានក្នុងសមាជក៏ដោយ លោកមិនមែនជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យឡើយ។ យោងតាមទស្សនាវដ្តី Atlantic លោក Michael Bloomberg ធ្លាប់ដឹកនាំក្រុងញូវយ៉ក ៣អាណត្តិជាប់ៗគ្នា ហើយលោកត្រឹមចាត់ទុកខ្លួនឯងជាមនុស្សឯករាជ្យ (លោកធ្លាប់ជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោយមកក៏ផ្លាស់ប្តូរទៅសាធារណរដ្ឋ មុនក្លាយជាអ្នកឯករាជ្យ)។ ដូច្នេះហើយការចេញមុខវាយប្រហារដូណាល់ ត្រាំ និងគាំទ្រអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជារឿងពិសេសមួយដែរ។ លោកបានថ្លែងថា៖« ខ្ញុំធ្លាប់ជំទាស់ជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ច្រើនដងដែរ។ ប៉ុន្តែទោះជាមានការមិនយល់ស្របគ្នាក៏ដោយ ខ្ញុំមកទីនេះដើម្បីប្រាប់ទៅកាន់អ្នកទាំងអស់គ្នាថា យើងត្រូវទុករឿងនេះមួយឡែកដើម្បីភាពប្រសើរឡើងរបស់ប្រទេសយើង។ ហើយយើងត្រូវរួបរួមគ្នាគាំទ្របេក្ខជនណាដែលអាចផ្តួលអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុតដ៏គ្រោះថ្នាក់»។ ពាក្យអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុតដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ លោក Bloomberg ចង់សម្តៅលើសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ នេះឯង។ អ្នកជំនួញដ៏មានឥទ្ធិពលនិងមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនមហាសាលរូប Bloomberg នេះ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាមហាសេដ្ឋីលេខរៀងទី៨លើពិភពលោក បានរិះគន់គោលនយោបាយនិងពាក្យសម្តីរបស់លោក ដូណាល់ ទាំងនយោបាយការបរទេសនិងគោលនយោបាយក្នុងស្រុកផង។ លោក មើលឃើញថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាមនុស្សឆេវឆាវខ្លាំងពិបាកទប់អារម្មណ៍ខ្លួនឯង ហើយមិនពូកែខាងគ្រប់គ្រងទៀត។ ហើយលោកក៏ជឿជាក់ថា ដូណាល់ ត្រាំ ជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុត, ពុតត្បុត និងគ្រោះថ្នាក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2112.txt	អាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ីបានចាប់ខ្លួនមនុស្ស៦នាក់ ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធការរៀបចំផែនការវាយប្រហារភេរវកម្មនៅ Marina Bay នៃប្រទេសសិង្ហបុរី នាថ្ងៃសុក្រទី ៥ខែសីហានេះ។ ជនទាំង ៦នាក់នេះមានគម្រោងបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតដើម្បីវាយប្រហារលើទីតាំងខាងលើពីកោះ Batam ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Channel News Asia។	មនុស្ស៦នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយអាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធការរៀបចំគម្រោងវាយប្រហារភេរវកម្មប្រឆាំងប្រទេសសិង្ហបុរី។ បើតាមការប្រភពព័ត៌មានក្នុងតំបន់ដែលស្រង់សម្តីដោយសារព័ត៌មាន Channel News Asia ជនសង្ស័យទាំងនោះបានរៀបចំផែនការបាញ់ផ្លោងគ្រាប់រ៉ុក្កែតពីកោះឥណ្ឌូនេស៊ី Batam សំដៅលើទីតាំងទេសចរណ៍ Marina Bay របស់សិង្ហបុរី។ (ប្រភព៖ ហ្វេសប៊ុក Rauf Utami) ជនដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនទាំងនោះមានវ័យចន្លោះពី ១៩ ដល់ ៤៦ ឆ្នាំ ហើយពួកគេត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅទីតាំងផ្សេងៗគ្នានៅលើកោះ Batam។ ហើយគេក៏បានរកឃើញឃ្លាំងអាវុធមួយនៅក្នុងផ្ទះក្បែរទីតាំងខាងលើដែរ។ កាសែតតំបន់ Batam Pos បានចុះផ្សាយផងដែរថា ជនទាំង ៦រូបនេះជាបណ្តាញរបស់ក្រុម Katibah Nusantara ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលគាំទ្រក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមស៊ីរី និងអ៊ីរ៉ាក់ ឬក្រុមដែស្ហនោះ។ យោងតាមប្រភពដដែល អ្នកនាំពាក្យនគរបាលជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី Boy Rafli Amar បានអះអាងថា សមត្ថកិច្ចកំពុងចុះស៊ើបអង្កេត ហើយជនសង្ស័យទាំង ៦នាក់កំពុងស្ថិតក្រោមការសាកសួរនៅឡើយ ដើម្បីឈានដល់ការវាយតម្លៃថា តើអ្វីជាហេតុផលនៅពីក្រោយគម្រោងនេះ។ ហើយម្យ៉ាង គេមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់នៅឡើយទេថា តើពួកគេរៀបចំផែនការវាយប្រហារដោយគ្រាប់រ៉ុក្កែតនៅពេលណាឡើយ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2113.txt	ថ្ងៃ ៦ សីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ នៅម៉ោងប្រហែល ២ ៖៤៥នាទីព្រឹក (ម៉ោងប្រទេសជប៉ុន) យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-29 អាមេរិកមួយគ្រឿងឈ្មោះ Enola Gay បាន ហោះចេញពីកោះTinian ដើម្បីកម្ទេចទីក្រុងជប៉ុន ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា។ យន្តហោះនេះបានធ្វើដំណើរមកដល់ទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា (Hiroshima) និងដាច់ចិត្តទម្លាក់គ្រាប់នៅម៉ោង៨៖១៦នាទីព្រឹក។ រឿងដែលរន្ធត់បំផុតនោះគ្រាន់តែគ្រាប់បែកបរមាណូធ្លាក់ដល់ដីភ្លាម ទីក្រុងទាំងមូលខ្ទេចស្ទើរគ្មានសល់ ហើយមនុស្សប្រហែល ៨ម៉ឺននាក់ស្លាប់ភ្លាមៗ និងមនុស្សប្រហែល៣៥០០០នាក់ទៀតរងរបួសផងដែរ ។	គ្រាប់បែកបរមាណូដែលសម្លាប់មនុស្សរាប់សែននាក់នៅទីក្រុង ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាត្រឹមជាគ្រាប់បែកទីមួយ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា Little Boy ។ បីថ្ងៃក្រោយការទម្លាក់គ្រាប់នេះ គ្រាប់បែកបរមាណូមួយគ្រាប់ទៀតត្រូវបានទាហានជើងអាកាសអាមេរិកទម្លាក់កម្ទេចទីក្រុងជប៉ុន ណាកាសាគី (Nagasaki) ដែលបណ្តាលឲ្យប្រជាជនរាប់ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតស្លាប់យ៉ាងអាណោចអាធម។ គេដឹងច្បាស់ថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រល័យលោកកម្ទេចទីក្រុងជប៉ុននេះ ជាការសម្រេចចិត្តផ្ទាល់របស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Harry S. Truman ក្រោយខឹងជប៉ុនមិនព្រមចុះចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ដោយឥតលក្ខខណ្ឌតាមអ្វីដែលភាគីសន្និសីទក្រុង Potsdam បានទាមទារ។ប្រធានាធិបតីយល់ថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូប្រឆាំងជប៉ុននេះនឹងការពារមិនឲ្យសង្គ្រាមរីករាលដាល និងការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សកាន់តែច្រើន ប្រសិនជាអាមេរិកត្រូវប្រើប្រាស់ទ័ពវាយឈ្លានពានទឹកដីជប៉ុន។ ប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយរងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងដំណំដោយគ្រាប់បរមាណូពីរគ្រាប់ មេដឹកនាំជប៉ុនយល់ព្រមប្រកាសលើកទង់ជ័យស ចុះចាញ់សង្គ្រាមដោយឥតលក្ខខណ្ឌមែន ប៉ុន្តែសង្គ្រាមលោកលើកទី២ចប់ជាផ្លូវការនៅដើមខែកញ្ញាឆ្នាំ ១៩៤៥។ មកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ នៅតែមានការជជែកពិភាក្សាគ្នាជុំវិញការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះ ដោយខ្លះអះអាងថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូប្រឆាំងជប៉ុនជាកំហុសឆ្គងរបស់អាមេរិក ព្រោះអាមេរិកអាចមានវិធីផ្សេងទៀតដើម្បីដាក់គំនៀបឲ្យជប៉ុនចុះចាញ់ ដោយមិនបាច់ប្រើអាវុធប្រល័យលោកនេះឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកអាតូមិកនៅជប៉ុនក្លាយជាប្រវត្តិសាស្ត្រនិងរឿងរ៉ាវខ្លោចផ្សាសម្រាប់ប្រជាជនជប៉ុននិងពិភពលោក។ ដូច្នេះទោះជាក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ ការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរនេះមិនអាចកើតមានឡើងជាថ្មីទៀតឡើយនៅពេលខាងមុខ។ ទាក់ទិនសោកនាដកម្មនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ានេះដែរ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកដំបូងបំផុតដែលអញ្ជើញទៅគោរពវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធប្រជាជនជប៉ុនដែលបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាក្នុងខែឧសភាកន្លងទៅ ប៉ុន្តែលោកមិនបានសុំអភ័យទោសចំពោះការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ លោកបានឆ្លៀតផ្ញើសារទៅកាន់មេដឹកនាំឯទៀតជាពិសេសប្រទេសដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទប់ស្កាត់ឲ្យមានកុំមានការសាយភាយឬឈានដល់ប្រើប្រាស់អាវុធប្រល័យលោកនេះជាថ្មីទៀត។ ប្រជាជនជប៉ុនសង្ឃឹមថា បណ្តាមេដឹកនាំពិភពលោកផ្សេងទៀតនឹងធ្វើតាមលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ហើយជប៉ុនក៏ប្តេជ្ញាបន្តតួនាទីជាតស៊ូមតិជំរុញឲ្យមានការធ្វើឲ្យពិភពលោកក្លាយជាពិភពដែលគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរថែមទៀតផង៕ ឯកសារពិគ្រោះ៖ -History.com -Japan Times អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2114.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទសអាស៊ាននៅថ្ងៃចន្ទទី២៥ ខែកក្កដា កន្លងទៅ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ(Joint Communiqué) ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកទី៤៩ ក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រកបដោយផ្លែផ្កា។ តែមុនពេលនឹងចេញជាលទ្ធផលនេះ ក្រុងវៀងងចន្ទន៍ បានក្លាយជាសមរភូមិការទូតមួយដ៏ក្តៅដែលកើតផ្ទុះចេញពីជំហរផ្សេងគ្នាលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាពិសេសនោះ លើសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ហ្វីលីពីន។ ភាពចម្រូងចម្រាសនោះគឺ កម្ពុជា បន្តរក្សាគោលជំហរមិនប្រែប្រួលក្នុងការបដិសេធមិនចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមឡើយ ប្រសិន ហ្វីលីពីន ដែលប្រកៀកស្មារជាមួយនឹងវៀតណាម ចង់ដាក់បទបញ្ញត្តិទាក់ទងនឹងសាលក្រមនោះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អាស៊ានដើម្បីជាយន្តការលើការវិវត្តនៃបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ។	យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ព្យុះភ្លៀងការទូត និងចំណោទបញ្ហាដែលថាប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ានអាចនឹងជាន់ដានចាស់ដូចឆ្នាំ២០១២ក្នុងការមិនអាចចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដោយសារការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហាអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវបង្ហាញ និងបញ្ចប់ ដោយសមាជិកទាំងដប់ បានសម្របសម្រួលគ្នាហើយផ្តើមពង្រឹងសាមគ្គីភាព និងឯកច្ឆន្ទភាពឡើងវិញដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ និងទំនាក់ទំនង។ សក្ខីកម្មត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកទី៤៩ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានស្តីពីការរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព សន្តិសុខ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-ចិនលើការអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញ និងប្រសិទ្ធភាពនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (DoC)។ សូមរម្លឹកជាថ្មីផងដែរថា មុនពេលនៃការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ កម្ពុជា ដែលមិនមែនជាភាគីជម្លោះផលប្រយោជន៍សមុទ្រចិនខាងត្បូងអ្វីសោះ បានរងការរិះគន់ខ្លាំងពីសំណាក់មជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិ និងកាសែតបរទេសមួយចំនួន ដោយពួកគេមើលឃើញថា ជំហរកម្ពុជា មានលក្ខណៈលម្អៀង និងផ្គាប់ចិត្តចិនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធមួយនៅក្នុងតំបន់។ ការរិះគន់បន្តកើតឡើងកាន់តែខ្លាំង បន្ទាប់ពីចិនបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយឥតសំណងដល់កម្ពុជាប្រមាណ៦០០លានដុល្លារសម្រាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ដែលក្រុងប៉េកាំង បានបញ្ជាក់ថាជំនួយនោះមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយអ្វីឡើយ តែដើម្បីជួយកម្ពុជាក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គម។ ត្រឡប់មកនិយាយវិញពីគោលជំហរកម្ពុជានោះគឺ កម្ពុជា បានប្រកាសជាងមួយខែមុនការប្រកាសសាលក្រមរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ ដោយប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានថ្លែងថា កម្ពុជាមិនចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ បើទោះបីលទ្ធផលនោះសម្រេចឲ្យចិនឬហ្វីលីពីន ឈ្នះក៏ដោយ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា មានជំហរបីចំណុចលើបញ្ហានេះ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី២០ខែមិថុនាកន្លងទៅ បានថ្លែងបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់កម្ពុជាបីចំណុចដែលសម្តេច អះអាងថាជាគោលជំហរអព្យាក្រឹត្យលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជំហរទាំងនោះ គឺភាគីពាក់ព័ន្ធដោះស្រាយជម្លោះ (១) ដោយប្រើយន្តការអាស៊ាន-ចិន ដើម្បីអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(DoC) (២) ខិតខំតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(CoC)រវាងអាស៊ាន-ចិន និង (៣) ប្រទេសពាក់ព័ន្ធត្រូវដោះស្រាយ ដោយជជែកពិភាក្សាគ្នាដោយផ្ទាល់។ គួរដល់ពេលបញ្ឈប់គំនិតទុទ្ទិដិ្ឋនិយមខ្លះលើជំហរកម្ពុជាទាក់ទងគោលនយោបាយការបរទេសលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង? យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ចម្លើយ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈសក្ខីកម្មខាងលើគឺ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន មិនមានអ្វីខុសគ្នាទៅនឹងគោលជំហររបស់កម្ពុជាឡើយ។ ជាងនេះទៅទៀត វា ក៏មានន័យដែរថា សមទ្ធិផលកម្ពុជាក្នុងពេលធ្វើជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០០២ ក៏នៅតែបន្តលើកឡើងជាមូលដ្ឋានដ៏សារវន្ត័សម្រាប់ជាយន្តការជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយមិនត្រឹមតែរវាងចិន និងហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោនោះទេ តែសម្រាប់ភាគីជម្លោះផ្សេងទៀតដែលរួមមានព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាមផងដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើសមាជិកអាស៊ានជម្នះដាក់បញ្ចូលបទញ្ញត្តិសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គឺអាស៊ានត្រូវតែទទួលនូវលទ្ធផលមួយដែលបានដឹងទុកជាមុន គឺការជាន់ដានប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ២០១២។ ហើយនេះ វា មិនត្រឹមតែបង្ហាញពីកម្សោយនៃស្ថាប័នប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែ វា ក៏ផ្តល់ព្យសនកម្មដល់ទំនាក់ទំនងរវាងអាស៊ាន និងចិនផងដែរ ដ្បិតជំហរនោះ បានបង្ហាញពីការចូលរួមប្រឆាំងចិនដូច្នេះឯង។ នេះ ក៏មិនមែនមានន័យដែរថា មិនចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍គាំទ្រសាលក្រម គឺដើម្បីផ្គាប់ចិនដែរ តែដើម្បីទុកឱកាសឲ្យចិននិងហ្វីលីពីន ឬភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដោះស្រាយជាមួយគ្នាដោយផ្ទាល់ដូចដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងប្រការ៤ និង៥នៃ DoC។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដាកន្លងទៅ តុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ នៃប្រទេសហូឡង់ បានប្រកាសសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមបណ្តឹងរបស់ហ្វីលីពីនដោយបកស្រាយថាការទាមទារដោយប្រើផែនទីប្រាំបួនត្រេរបស់ចិន(Nine- dash-line) និងសកម្មភាពមួយចំនួនរបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនមានមូលដ្ឋានផ្នែកច្បាប់ឡើយ ពោលគឺសកម្មភាពរបស់ចិន បានបំពាននឹងច្បាប់។ ចិន បានប្រកាសជាច្រើនលើកច្រើនសារមកហើយថា ចិន មិនទទួលស្គាល់យុត្តាធិការរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិនោះទេ និងថែមទាំងប្រកាសមោឃភាពជាលក្ខណៈឯកតោភាគីទៀតផង។ អ្វីដែលចិនអាចធ្វើបាននោះគឺ ដោះស្រាយតាមការចរចា និងពិគ្រោះយោបល់ជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ បន្ថែមពីនេះ ចិន ប្រកាសថា មិនបោះបង់សំណង់របស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះដោយពាក់កណ្តាលផ្លូវ ហើយនឹងប្រើគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីការពារដែនអធិបតេយ្យ និងការគំរាមផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ គេអាចនិយាយបានថា «កុំឈ្លោះជាមួយស្រី កុំក្តីជាមួយចិន»។ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងអាស៊ាន-ចិន ដើរជាមួយគ្នា ដូចបានបញ្ជាក់ បើទោះជាចិនមិនដែលទទួលស្គាល់ពីយុត្តាធិការរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិក៏ដោយ ចិន ក៏មិនដែលនៅស្ងៀមឲ្យមជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិ បន្ទោសខ្លួន ពោលគឺត្រឹមតែសាលក្រមរបស់តុលាការអន្តរជាតិ បានធ្វើឲ្យចិន បាក់មុខនៅក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិមិនតិចនោះទេ។ ក្នុងន័យនេះ ប្រសិនបើអាស៊ាន ចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រឆាំងចិនទៀតនោះ វា នឹងធ្វើចិន កាន់តែនៅមិនស្ងៀម និងអាចប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-ចិន និងចិនជាមួយរដ្ឋអាស៊ាននីមួយៗទៀតផងដែរ ជាពិសេសនោះ គឺផលប្រយោជន៍ សេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មតែម្តង។ សូមជម្រាបផងដែរថា ចិន បានចាប់ដំណើរការនៃការសុំជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ាននៅឆ្នាំ១៩៩១ និងបានក្លាយជាដៃគូសន្ទនាពេញសិទ្ធិនៅឆ្នាំ១៩៩៦។ ជារឿងដែលមិនអាចប្រកែកបាននោះ រយៈពេលជាង២ទសវត្សរ៍មកនេះ ចិន បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមការអះអាងរបស់លោក Xu Bu អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអាស៊ាន ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងចិនមកកាន់អាស៊ាន បានកើនដល់៤៧២ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលទំហំនេះ ធ្វើឲ្យចិន នៅតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ានដដែលខណៈទំហំ ពាណិជម្មអាស៊ានទៅកាន់ចិន នៅលំដាប់ទី៣ដដែលផងដែរនោះ។ ចិន បានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ អាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩មក។ និយាយឲ្យខ្លីទៅ ដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ពឹងផ្អែកទៅលើចិនខ្លាំង។ បើក្រឡេកទៅមើលទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងចិន និងអាស៊ានវិញម្តងនោះ យើងឃើញថា កម្ពុជា មានទំហំពាណិជ្ជកម្មតូចជាងបណ្តាប្រទេសអាស៊ានផ្សេងទៀតនោះទេ។ បើយោងតាម Focus Economics (ស្ថាប័នព្យាករណ៍សេដ្ឋកិច្ចមួយដ៏ល្បីដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅ Barcelona នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ) ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមានទំហំពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិននៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ (គិតតែការនាំចេញទៅចិន)ក្នុងទំហំដូចជា ព្រុយណេ ១.៤ពាន់លានដុល្លារ, កម្ពុជា ៣.៨ពាន់លានដុល្លារ, ឥណ្ឌូនេស៊ី ៣៤.៣ ពាន់លានដុល្លារ, ឡាវ ១.៣ ពាន់លានដុល្លារ, មីយ៉ាន់ម៉ា ៩.៤ ពាន់លានដុល្លារ, ម៉ាឡេស៊ី ៤៤.២ ពាន់លានដុល្លារ, ហ្វីលីពីន ២៦.៧ពាន់លានដុល្លារ, សិង្ហបុរី ៥៣.១ ពាន់លានដុល្លារ ថៃ ៣៨.៣ ពាន់លានដុល្លារ និងវៀតណាម ៦៦.៤ ពាន់លានដុល្លារ។ នេះ ក៏មានន័យដែរថា បើទំនាក់ទំនងអាស៊ាន និងចិន មិនល្អនោះ ប្រទេសដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេមិនមែនកម្ពុជាឡើយ តែប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនដែលមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មធំជាមួយនឹងចិននោះទេ។ ក្រៅពីទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយចិន អាស៊ាន និងរដ្ឋអាស៊ាន ក៏ទទួលបានផលប្រយោជន៍ជាច្រើន ពីគម្រោង និងគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលបង្កើតឡើងដោយចិនក្នុងដំណើរអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ានផងដែរ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនោះ មានដូចជា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ និងវិថីមួយ (OBOR = One Belt One Road) ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) និងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំមួយដែលចិន និងអាស៊ាន គ្រោងនឹងបញ្ចប់ការចរចានៅឆ្នាំ២០១៦នេះជាដើម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2115.txt	មន្ត្រីទូតលោកខាងលិចអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានពង្រាយជើងទម្រសម្រាប់បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែត ទៅកាន់កោះរបស់ខ្លួនដែលស្ថិតតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួចហើយ។ បើមានការបំពាក់កាំភ្លើងធំបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតរួចរាល់លើជើងទម្រចល័តនេះ វាអាចមានសមត្ថភាពបាញ់កម្ទេចផ្លូវយន្តហោះ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធារបស់ចិន ដែលសង់នៅលើក្នុងតំបន់ជម្លោះបាន។ ប៉ុន្តែក្រសួងការបរទេសវៀតណាមថា វាជាព័ត៌មានមិនច្បាស់ការ តែមិនបានបកស្រាយបន្ថែមឲ្យច្បាស់លាស់ឡើយ។	យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters មន្ត្រីទូតនិងយោធាលោកខាងលិចបានទម្លាយព័ត៌មានថា រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានបញ្ជូនទម្រសម្រាប់បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែត ទៅកាន់កោះដែលស្ថិតក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួចរាល់ហើយ។ មន្ត្រីដែលមិនបានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណខាងលើ លើកឡើងថា ទម្របាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះត្រូវបានគេដឹកចេញពីទឹកដីវៀតណាម ទៅដំឡើងនៅមូលដ្ឋានចំនួន ៥ស្ថិតនៅលើកោះស្ព្រាត់លី។ យោងតាមប្រភពដដែល ទម្រសម្រាប់បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះមិនត្រូវបានគេថត ឬផ្តិតយកពីលើអាកាសដោយភ្នាក់ងារចារកម្មឡើយ ហើយសម្ភារយោធាទាំងនេះ មិនទាន់ត្រូវបានគេបំពាក់កាំភ្លើងធំបាញ់រ៉ុក្កែតនៅឡើយដែរ។ គេវាយតម្លៃថា ការបំពាក់កាំភ្លើងធំបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតលើទម្រនេះ អាចត្រូវគេដាក់ដំណើរការក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែពីរ ឬបីថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រសួងការបរទេសវៀតណាម បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា ព័ត៌មានខាងលើជាព័ត៌មានមិនច្បាស់លាស់។ តែក្រសួងមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែម ឬបកស្រាយអ្វីឡើយ។ ថ្វីបើមានការអះអាងថាការពង្រាយសព្វាវុធទៅកោះជម្លោះនេះ ជារឿងមិនច្បាស់ការក្តី កាលពីខែមិថុនាអនុរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិវៀតណាម លោក Nguyen Chi Vinh បានលើកឡើងថា វៀណាមមានសិទ្ធិក្នុងការពង្រាយសព្វាវុធ ទៅកាន់ទីកន្លែងណាដែលស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យខ្លួនបានគ្រប់ពេលវេលា។ តែលោកបញ្ជាក់ថា មកទល់ពេលនេះវៀតណាមមិនទាន់បានពង្រាយសព្វាវុធ ដូចការលើកឡើងនោះឡើយ។ ការទម្លាយព័ត៌មានរឿងពង្រាយសព្វាវុធទៅកាន់តំបន់ជម្លោះនេះ កើតឡើងស្របពេលដែល ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវអាមេរិកបញ្ចេញរូបភាពថតដោយផ្កាយរណបដែលបង្ហាញថា ចិនសង់ឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងនៅតំបន់ជម្លោះ ។ ហើយអ្វីដែលមិនអាចប្រកែកបាននោះ គឺចិននៅបន្តសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មរបស់ខ្លួន នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះដោយសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បំពាក់រ៉ាដា និងសំណង់នានា ដែលបម្រើប្រយោជន៍យោធាបាននោះ។ អ្វីដែលចិនសាងសង់នោះ ជារួមបង្កគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់ភាគីជម្លោះឯទៀត ជាពិសេសវៀតណាមតែម្តង។ អ្នកយុទ្ធសាស្ត្រយោធាវៀតណាមបារម្ភថា ការកសាងសំណង់យោធានេះ នឹងធ្វើឲ្យសមត្ថភាពការពារខ្លួនរបស់វៀតណាម កាន់តែគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង។ ដូច្នេះហើយ ការពង្រាយសព្វាវុធជាពិសេសឧបករណ៍បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែត ជារឿងចាំបាច់សម្រាប់វៀតណាម។ បើតាមប្រភពមន្ត្រីលោកខាងលិចខាងលើដដែល ឧបករណ៍បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះ ជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធបាញ់មីស៊ីលដ៏ទំនើប EXTRA ដែលវៀតណាមទើបទិញពីអ៊ីស្រាអែល។ ប្រព័ន្ធមីស៊ីល EXTRA នេះ អាចមានសមត្ថភាពខ្ពស់អាចបាញ់ដល់ចម្ងាយ ១៥០គីឡូម៉ែត្រ និងអាចបាញ់ក្បាល់គ្រាប់ច្រើនប្រភេទ និងអាចបាញ់នាវា និងវត្ថុឬទីតាំងនានា នៅលើដីផងដែរ។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ វៀតណាមបានចំណាយលុយច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពនិងធ្វើទំនើបកម្មយោធា។ វៀតណាមផ្តោតសំខាន់លើការបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពជើងទឹក និងជើងអាកាសហើយវៀតណាម បានទិញនាវាមុជទឹក៦គ្រឿង និងយន្តហោះចម្បាំងជាច្រើនគ្រឿងផងដែរពីរុស្ស៊ីកន្លងមក។ ហើយវៀតណាមជឿជាក់ថា សមត្ថភាពយោធានេះ យ៉ាងហោចណាស់អាចធ្វើឲ្យចិនញញើតដែរ។ ត្រលប់មកវិញ ទាក់ទិនបញ្ហានេះ អ្នកជំនាញផ្នែកយោធាវៀតណាម នៃរាជបណ្ឌិតសភាយោធាអូស្ត្រាលីលោក Carl Thayer បានមានប្រសាសន៍ថា ការពង្រាយទម្របាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះបង្ហាញពីការប្រឹងប្រែងរបស់វៀតណាម ក្នុងការកំញើញចិនតាមដែលអាចធ្វើបាន។ លោកបន្តថា៖« ផ្លូវយន្តហោះ និងការធ្វើយោធូបនីយកម្មរបស់ចិន នៅលើកោះស្ព្រាត់លី ជាឧបសគ្គមួយសម្រាប់វៀតណាម ជាពិសេសនៅដែនទឹក និងដែនអាកាសភាគខាងត្បូង។ ហើយវៀតណាមកំពុងបង្ហាញថា គេត្រៀមខ្លួនដើម្បីប្រឆាំងរាល់ការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2116.txt	ក្នុងគោលដៅលុបកាត់បន្ថយនិងបំបាត់អ្នកសុំទាននៅទូទាំងប្រទេស រួមជាមួយនឹងបញ្ហាជួញដូរមនុស្សផងដែរនោះ រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃបានបង្កើតច្បាប់ថ្មីមួយនៅឆ្នាំ២០១៥ ហើយពេលនេះច្បាប់នោះ បានចូលជាធរមានផ្លូវការហើយ។ ទាំងអ្នកប្រកបរបរសុំទានជនជាតិថៃ និងអ្នកសុំទានជាជនបរទេស សុទ្ធតែស្ថិតក្រោមច្បាប់ដ៏តឹងរ៉ឹងនេះទាំងអស់។	ចុងក្រោយ ច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងអ្នកសុំទានរបស់រដ្ឋាភិបាលសឹកថៃ បានចូលធរមានជាផ្លូវការនៅទូទាំងប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ដែលវា ក៏ស្របជាមួយនឹងការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការបោសសម្អាតអ្នកសុំទានខុសច្បាប់ដែលមាននៅទូទាំងប្រទេសផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍។ រដ្ឋមន្ត្រីអភិវឌ្ឍសង្គម និងសន្តិសុខប្រជាជន លោកឧត្តមសេនីយ៍ Adul Sangsingkeo បានបញ្ជាក់ថា ជនទាំងឡាយណាដែលត្រូវបានរកឃើញថាជាអ្នកសុំទានបរទេស នឹងត្រូវបណ្តេញចេញទៅប្រទេសដើមវិញ ហើយ សម្រាប់អ្នកសុំទានដែលជាពលរដ្ឋថៃ នឹងត្រូវបង្ខំឲ្យចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនីតិសម្បទា ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងាការបណ្តុះបណ្តាលឲ្យមានជំនាញឬវិជ្ជាជីវៈសម្រាប់ប្រកបមុខរបរផងដែរ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីរូបនោះ ក៏បានបន្ថែមដែរថា ជនទាំងឡាយណាដែលធ្វើជំនួញលើមនុស្សដើម្បីឲ្យសុំប្រាក់នៅតាមដងផ្លូវ នឹងត្រូវប្រឈមទោសពន្ធនាគាររយៈពេល៣ឆ្នាំ ឬ/ហើយ ពិន័យជាប្រាក់៣ម៉ឺនបាត រីឯ ជនទាំងឡាយណាដែលរកឃើញថាបានប្រើប្រាស់ និងបំពានលើជនពិបាក និងជនវិកលចរិកដើម្បីសុំទាននោះ ក៏ត្រូវប្រឈមនឹងទោសពន្ធនាគារ៥ឆ្នាំ ឬ/ហើយ ពិន័យជាប្រាក់៥ម៉ឺនបាតផងដែរ។ បើតាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Sansern Kaewkamnerd ការគ្រប់គ្រងលើអ្នកសុំទាន គឹជាចំណាត់ការមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីដោះស្រាយលើបញ្ហាជួញដូរមនុស្ស និងរក្សាសណ្តាប់សង្គមផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះ ក៏បានបន្ថែមដែរថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៤រហូតដល់ខែមករាឆ្នាំ២០១៦នេះ រដ្ឋាភិបាល បានជួយសង្គ្រោះលើអ្នកសុំទានសរុបប្រមាណជាងបីពាន់នាក់ហើយ ដែលក្នុងនោះរាប់បញ្ចូលទាំងកុមារ និងក្មេងជំទង់ផងដែរ។ សូមជម្រាបផដែរថា ច្បាប់គ្រប់គ្រងអ្នកសុំទាន ដែលទើបតែចូលជាធរមាននេះ ត្រូវបានអនុម័តដោយរដ្ឋាភិបាលថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា តាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៥មកម្ល៉េះ។ នាពេលនោះដែរ អ្នកពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Sansern Kaewkamnerd ធ្លាប់បញ្ជាក់ថា អំពើដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ការសុំទានមានដូចជា ការសុំប្រាក់អ្នកដទៃតាមរយៈការនិយាយ សរសេរ ឬកាយវិការ និង ការសម្តែងធ្វើឲ្យអ្នកដទៃអាណិតផងដែរ។ ដោយឡែក សម្រាប់ការសុំប្រាក់តាមរយៈកិច្ចការមនុស្សធម៌ មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាការសុំទាននោះទេ។ មួយវិញសម្រាប់ការប្រគុំតន្ត្រីនៅតាមសាធារណៈ ដើម្បីសុំប្រាក់ពីអ្នកដំណើរ ក៏មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាការសុំទានដែរ ប្រសិនជនទាំងនោះ បានផ្តល់ដំណឹងទៅកាន់អាជ្ញាធរ និង បានអនុវត្តទៅតាមការណែនាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2117.txt	កូរ៉េខាងជើង និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានបន្ទោសគ្នាទៅវិញទៅមកជុំវិញស្ថានការណ៍តានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើង នឹងរងផលវិបាកពិតប្រាកដ បើនៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាពសាកល្បងអាវុធផ្គើនការសម្រេចរបស់អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងឆ្លើយវិញថា ការសម្រេចចិត្តសាកល្បងអាវុធនៅពេលខាងមុខឬយ៉ាងណានោះ គឺពឹងផ្អែកលើអាកប្បកិរិយារបស់អាមេរិកទៅវិញទេ។	លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ាលម្អិតព័ត៌មាន ពីកិច្ចប្រជុំនៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក បានឆ្លើយឆ្លងពាក្យសម្ដីគ្នាលើការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលធ្វើឲ្យឧបទ្វីកូរ៉េ ឡើងកម្ដៅយ៉ាងខ្លាំង។ មួយវិញទៀត កូរ៉េខាងជើង ក៏បានបន្ទោសអាមេរិក ថា នៅពីក្រោយបរាជ័យនៃកិច្ចចរចា៦ភាគី ដែលរាំងស្ទះអស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ។ លោក Ri Yong-ho ដែលទើបតែត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង បានប្រាប់អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ថា កូរ៉េខាងជើងនឹងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរបន្ថែមទៀតឬអត់នោះ គឺអាស្រ័យទាំងស្រុងលើអាកប្បកិរិយារបស់អាមេរិក។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ បន្តទៀតថា ការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក៏បានរសាត់ទៅឆ្ងាយដោយសារតែអាមេរិក។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង និយាយដូចនេះ ខណៈលោក ក៏ដូចជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ចូលរួមកិច្ចប្រជុំតំបន់នៅឡាវ។ ហើយប្រតិកម្មខ្លាំងៗនេះ ក៏ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រមុខការទូតអាមេរិក បានព្រមានកូរ៉េខាងជើងពីផលវិបាកជាក់ស្ដែង ប្រសិនបើបន្តសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីល ផ្ទុយពីការសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ នៅថ្ងៃដដែលនោះ មុនប្រតិកម្មរបស់កូរ៉េខាងជើង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ចន ឃែរី និយាយថា យើងត្រូវមានជំហររឹងប៉ឹង ដើម្បីប្រាកដថា កូរ៉េខាងជើងនឹងយល់ពីផលវិបាកដែលកើតឡើង ដោយសារសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ លើសពីនោះ អាមេរិក ក៏បានឲ្យកូរ៉េខាងជើងរៀនតាមអ៊ីរ៉ង់ ដែលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអន្តរជាតិ លើករណីកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ដោយលើកឡើងពីទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច ដែលដាក់ដោយសហគមន៍អន្តរជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង បញ្ជាក់ថា កត្តសំខាន់ដែលបំផ្លាញស្ថានភាពនេះ គឺនយោបាយប្រទូស្តរាយរបស់អាមេរិក ហើយស្ថានការណ៍ក៏កាន់តែអាក្រក់។ នេះក៏ដោយសារតែ បន្ទាប់ពីការសាកល្បងមីស៊ីលបន្តបន្ទាប់រួចមក អង្គការសហប្រជាជាតិ បានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ៗលើកូរ៉េខាងជើង ដែលសូម្បីតែចិន ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើង ក៏យល់ស្របផងដែរ៕ លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ាលម្អិតព័ត៌មាន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2118.txt	ប្រទេសវៀតណាម បានសម្រេចចិត្តផ្អាកនាំពលករនៅក្នុងខេត្តរបស់ខ្លួនចំនួន១០ ចេញទៅកូរ៉េខាងត្បូង បន្ទាប់ពីពលករវៀតណាមមកពីខត្តទាំង១០នេះ នៅតែបន្តស្នាក់នៅ និងធ្វើការលើទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងដោយខុសច្បាប់ ខណៈដែលទិដ្ឋាការរបស់ពួកគេអស់សុពលភាពទៅហើយនោះ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក VN Express។	ក្រសួងការងារវៀតណាមនិយាយថា ខ្លួននឹងបញ្ឈប់ការនាំពលករពីខេត្តចំនួន១០ ក្នុងចំណោមខេត្តទាំង៦៣ ទៅធ្វើការនៅកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំនេះ។ ក្នុងលិខិតចុះថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ក្រសួងការងារវៀតណាម បញ្ជាក់ថា ស្រុកចំនួន៤៤ ក្នុងខេត្តទាំង១០ ដែលមានពលករច្រើនជាង៦០នាក់កំពុងធ្វើការខុសច្បាប់នៅកូរ៉េខាងត្បូង នឹងត្រូវហាមប្រាមនាំពលករបន្ថែមទៀតទៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ប្រភពព័ត៌មានដដែលបន្តថា ក្រសួងការងារវៀតណាម ក៏ពិចារណាដាក់ការហាមនេះឃាត់ដូចគ្នាលើស្រុកចំនួន៤៦ផ្សេងទៀត ដែលអត្រាពលករមិនព្រមត្រលប់មកស្រុកវិញបន្ទាប់ពីទិដ្ឋាការអស់សុពលភាព មានលើស៣៥ភាគរយ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការងារ លោក Doan Mau Diep និយាយថា ពលករវៀតណាមជ្រើសរើសការស្នាក់នៅកូរ៉េខាងត្បូង បើទោះជាទិដ្ឋាការអស់សុពលភាព ព្រោះពួកគេអាចរកប្រាក់ចំណូលបានច្រើនជាងមួយពាន់ដុល្លារក្នុងមួយខែ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបន្តថា ប្រសិនពួកគេត្រលប់មកវៀតណាមវិញ ពួកគេពិតជាពិបាករកការងារដែលទទួលបានចំណូលប្រហាក់ប្រហែលនឹងការងារនៅកូរ៉េខាងត្បូងណាស់។ យ៉ាងណាក្ដី លោក Doan Mau Diep បញ្ជាក់ដែរថា ចំនួនពលករខុសច្បាប់យ៉ាងច្រើន នៅរយៈពេលបីឆ្នាំចុងក្រោយ បានរារាំងពលករជាងបួនម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត ពីការធ្វើការនៅកូរ៉េខាងត្បូង។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ វៀតណាមជាប្រទេសនាំពលករទៅកូរ៉េខាងត្បូងច្រើនជាងគេ ប៉ុន្តែតួលេខនេះ ក៏រួមបញ្ចូលពលករខុសច្បាប់ប្រមាណ១ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ផងដែរ។ ចំនួនពលករវៀតណាមនាំទៅធ្វើការកូរ៉េខាងត្បូង គឺស្មើនឹង៣៥ភាគរយនៃពលករសរុប ខណៈពលករមកពីប្រទេសដទៃ មានចំនួនចន្លោះ១៥ភាគរយ ទៅ១៧ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ វៀតណាម បានចាប់ផ្ដើមបញ្ជូនពលករទៅធ្វើការនៅកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ប៉ុន្តែក្រុងសេអ៊ូលបានឈប់ទទួលពលករវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ២០១២ បន្ទាប់ពីពលករវៀតណាមជាច្រើនរំលោភកិច្ចសន្យា ឬក៏មិនព្រមត្រលប់ទៅវៀតណាមវិញ បន្ទាប់ពីអស់កិច្ចសន្យា។ នៅឆ្នាំ២០១៣ ក្រុងសេអ៊ូល ក៏អនុញ្ញាតឲ្យមានការនាំពលករវៀតណាមចូលកូរ៉េខាងត្បូងឡើងវិញ ប៉ុន្តែមានចំនួនកំណត់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2119.txt	លោកប្រធានាធិបតីតួកគី Recep Tayyip Erdogan បានដាក់ឱសាទមួយសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលវាតម្រូវឲ្យអាមេរិកជ្រើសរើសយកមួយរវាងទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគីនិងបុព្វជិតសាសនាលោក Fethullah Gulen ។ បើរើសយកទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគី ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនត្រូវធ្វើបត្យាប័នបញ្ជូនបុព្វជិតរូបនេះមកកាត់ទោសពាក់ព័ន្ធការនៅពីក្រោយរដ្ឋប្រហារបរាជ័យកាលពីខែមុន។	ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Recep Tayyip Erdogan បានអះអាងថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នឹងត្រូវសម្រេចចិត្តថាតើ គេត្រូវជ្រើសរើសយកមួយណារវាងទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគីនិងមេដឹកនាំចលនា Gulen បុព្វជិតសាសនាឥស្លាម Fethullah Gulenនោះ។ លោកថ្លែងថា៖« វាគ្រាន់តែយូរឬឆាប់ប៉ុណ្ណោះ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវជ្រើសរើស ថាគួរជ្រើសរើសយករបបប្រជាធិបតេយ្យនៅតួកគី ឬនៅជាមួយអ្នកដែលដឹកនាំចលនារដ្ឋប្រហារ»។ សម្រាប់លោក Erdogan ចលនាដឹកនាំដោយលោក Fethullah Gulen ជាចលនាខុសច្បាប់ មួយដែលគំរាមកំហែងសន្តិសុខ ស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពតួកគី។ អ្វីដែលសំខាន់ លោកសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា លោកមើលមិនឃើញភាពប្លែកគ្នារវាងចលនាលោក Fethullah Gulen ជាមួយចលនាក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហឡើយ។ វាទំនងជាការដាក់ឱសានវាទមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលអង់ការ៉ាសម្រាប់អាមេរិកដែរ ព្រោះរដ្ឋាភិបាលនេះត្រូវសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ ថាតើគួរជ្រើសរើសយកមួយណា។ បើសិនជាជ្រើសរើសយកទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគី សហរដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ត្រូវធ្វើបត្យាប័នបញ្ជូនបុព្វជិត Fethullah Gulen មកតួកគីដើម្បីទទួលការកាត់ទោស ព្រោះលោកត្រួវបានគេចោទប្រកាន់ថាជាអ្នកនៅពីក្រោយចលនារដ្ឋប្រហារបរាជ័យកាលពីខែកក្កដាកន្លងមកនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ តួកគីហាក់មិនមានបំណងផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយអាមេរិកព្រោះតែបញ្ហានេះឡើយ។ តួកគីគ្រាន់តែដាក់គំនៀបអាមេរិកឲ្យព្រមបញ្ជូនខ្លួនមេដឹកនាំសាសនាខាងលើប៉ុណ្ណោះ។ ដូចឃើញស្រាប់ កាលពីថ្ងៃពុធទី ១០ សីហា ទីប្រឹក្សាប្រធានាធិបតីតួកគី Ilnur Cevik បានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ា មិនមានជំហរណាមួយក្នុងការលះបង់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាមេរិកឡើយ ហើយក៏រឹតតែគ្មានចេតនាបិទមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅ Incirlik ដែលអាមេរិកកំពុងប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយប្រហារក្រុមដែស្ហដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_212.txt	សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី នាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែមីនា នេះ បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពក្នុងពិធីបំពាក់ឋានន្តរសក្តិថ្នាក់នាយឧត្តមសេនីយ៍ផុតលេខផ្កាយមាស៥ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ជូនសម្តេច ទៀ បាញ់ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន។ ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ទាំងពីរ ត្រូវបានព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ត្រាស់បង្គាប់ដំឡើងឋានន្តរសក្តិដ៏ខ្ពស់នេះ តាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យចុះកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា។	ក្នុងពិធីដែលរៀបចំនៅវិមានសន្តិភាព សម្តេច ហ៊ុន សែន បានរំលឹកពីគុណសម្បត្តិផ្សេងក្នុងដំណើរការកសាងប្រទេស ជាមួយនឹងវត្តមានរបស់សម្តេច ទៀ បាញ់ អតីតរដ្ឋមន្ត្រិក្រសួងការពារជាតិ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអធិការកិច្ច ទំនាក់ទំនងព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភា។ ហេតុអ្វីគ្មានវត្តមានសម្តេច ស ខេង? សម្តេច ហ៊ុន សែន បានពន្យល់បន្ថែមថា សម្តេច ស ខេង អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌស៊ីវិល។ ប្រមុខរដ្ឋក៏បានរំលឹកផងដែរថា កាលពីអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៧-១៩៩៨ សម្តេច ស ខេង ចង់ត្រឹមតែពាក់សក្តិ៥ប៉ុណ្ណោះ។ «សូមកុំមកព្យាយាមបំបែកផ្ទៃក្នុងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ អ្នកឯងកាន់តែបំបែកខ្ញុំ អ្នកឯងកាន់តែបែកខ្លួនឯង»។ នេះជាការព្រមានរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន។ គិតមកដល់ពេលនេះ ឥស្សរជន៥រូបហើយ ដែលទទួលបានឋានន្តរសក្តិថ្នាក់នាយឧត្តមសេនីយ៍ផុតលេខ ផ្កាយមាស៥ រួមមាន សម្តេច ជា ស៊ីម, សម្តេច ហេង សំរិន, សម្តេច ហ៊ុន សែន, សម្តេច ទៀ បាញ់ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន។ បើតាមសម្តេច ហ៊ុន សែន សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ មានឋានន្តរសក្តិនាយឧត្តមសេនីយ៍ផុតលេខ ផ្កាយមាស៤៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2120.txt	ជនដៃដល់ដែលបានបាញ់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Ronald Reagan និងមនុស្សបីនាក់ផ្សេងទៀតឲ្យរបួស កាលពីឆ្នាំ១៩៨១ នឹងត្រូវដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពពីមន្ទីរពេទ្យវិកលចរិត ដើម្បីរស់នៅជាមួយម្ដាយរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមគ្រួសាររបស់លោក Reagan បានបញ្ចេញជំហរជំទាស់នឹងការដោះលែងនេះ ដោយលើកមូលហេតុថា ជនដៃដល់នៅតែមានគ្រោះថ្នាក់ដដែល។	ចៅក្រម Paul Friedman នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា បានសម្រេចដោះលែងជនឈ្មោះ John Hinckley Jr. ដែលបានបាញ់អតីតប្រធានាធិបតី Reagan ឲ្យរបួស។ ចៅក្រម Friedman រកឃើញថា Hinckley ដែលមិនបានជាប់ទោសដោយសារតែមានស្មារតីមិនល្អនោះ មិនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃទៀតទេ ទើបរូបគេត្រូវដោះលែងឲ្យមានសេរីភាព។ ចៅក្រមដដែលនេះ សម្រេចទៀតថា Hinckley អាចត្រូវបានដោះលែងពីមន្ទីរពេទ្យ St. Elizabeth ឲ្យលឿនបំផុតនៅត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដើម្បីធានាថា រូបគេនេះត្រូវបានឃ្លាំមើល។ ចៅក្រម Friedman បន្តថា៖« ចាប់តាំងពីការប៉ុនប៉ងធ្វើអត្តឃាតក្នុងឆ្នាំ១៩៨៣មក ជនដៃដល់វ័យ៦១ឆ្នាំនេះ មិនបានបង្ហាញសញ្ញានៃបញ្ហាខួរក្បាល អាកប្បកិរិយាហិង្សា ការចាប់អារម្មណ៍លើអាវុធ និងការប៉ុនប៉ងធ្វើអត្តឃាតអ្វីទេ។» សូមរម្លឹកថា ក្នុងហេតុការណ៍ក្នុងឆ្នាំ១៩៨១ ជនដដៃដល់ខាងលើ បានបាញ់ឲ្យលោក Reagan និងមនុស្សបីនាក់ទៀតរបួស គឺអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីលោក James Brady មន្ត្រីប៉ូលិសម្នាក់ និងសមាជិកក្រុមសម្ងាត់ម្នាក់ទៀត។ ហេតុការណ៍បាញ់ ក៏ជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនាំការត្រួតពិនិត្យកាំភ្លើង ដោយលោក Brady និងភរិយា បានបង្កើតជាយុទ្ធនាការបង្ការអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើង។ ត្រលប់មកការដោះលែង Hinckley វិញ មូលនិធិប្រធានាធិបតី Ronald Reagan និយាយថា ក្រុមគ្រួសារលោក Reagan ប្រឆាំងនឹងការដោះលែងនេះ ដ្បិតជនដៃដល់នៅតែអាចបង្កជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃបាន។ ចំណែកមូលនិធិ Brady វិញ ដោយមិននិយាយចំៗដល់ការដោះលែង Hinckley ពួកគេបញ្ជាក់ថា ច្បាប់គ្រប់គ្រងអាវុធ ដូចជាមិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ។ បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters សម្រាប់ជន Hinckley ប្រសិនបើក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់គេឯកភាពហើយនោះ គេនឹងត្រូវរស់នៅដោយខ្លួនឯង ឬក៏មានអ្នករួមបន្ទប់ជាមួយគ្នាដែរ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ចៅក្រម Friedman មុននឹងបន្ថែមថា ប្រសិនបើម្ដាយរបស់ជននេះ មិនអាចថែទាំរូបគេបាន បងប្អូនប្រុសស្រី នឹងតម្រូវឲ្យរស់នៅជាមួយគ្នា រហូតដល់ពេលដែគ្រូពេទ្យមានផែនការថ្មី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2121.txt	មិនយូរប៉ុន្មានក្រោយការចេញសាលក្រមរបស់តុលាការអន្តរជាតិ លើសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មហាយក្សចិនដែលជាភាគីជម្លោះ បានស្នើទៅអាមេរិក ឲ្យគាំទ្រការចរចារបស់ខ្លួន ជាមួយហ្វីលីពីនដែលជាដើមបណ្ដឹង។ ចិន ដែលបានទាមទារស្ទើរទាំងស្រុងនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានបដិសេធទទួលស្គាល់ការសម្រេចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ ហើយជារឿយៗ បានទាមទារឲ្យមានការចរចាផ្ទាល់រវាងភាគីជម្លោះវិញ។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន បានស្នើទៅរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ឲ្យគាំទ្រការចាប់ផ្ដើមឡើងវិញការចរចារវាងចិន និងហ្វីលីពីន លើជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង បន្ទាប់ពីការសម្រេចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ។ ក្នុងជំនួបនៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី បានប្រាប់សមភាគីអាមេរិក លោក ចន ឃែរី ថា ចិន និងអាស៊ាន បានឯកភាពគ្នា លើការដោះស្រាយបញ្ហានេះ តាមរយៈការចរចាដោយផ្ទាល់រវាងភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសចិននៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន និយាយថា ក្នុងជំនួបថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ចិនសង្ឃឹមថា អាមេរិកនឹងគាំទ្រការចរចារវាងចិន និងហ្វីលីពីន ក៏ដូចជាគាំទ្រកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់អាស៊ាន និងចិន ដើម្បីរក្សាសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ នេះក៏ដោយសារតែ ចិនតែងតែបន្ទោសអាមេរិក ដុតកម្ដៅជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងលម្អៀងទៅភាគីជម្លោះ ប៉ុន្តែអាមេរិក តែងបដិសេធជានិច្ច។ យ៉ាងណាក្ដី ទន្ទឹមនឹងការស្នើឲ្យអាមេរិកគាំទ្រការចរចាឡើងវិញនោះ ក្រុងប៉េកាំងបែរប្រាប់ឲ្យក្រុងតូក្យូ ត្រូវនៅឆ្ងាយពីបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ បញ្ជាក់ថា រដ្ខមន្ត្រីការបរទេសចិន បានទទួចជាថ្មីម្ដងទៀតទៅជប៉ុន មិនត្រូវចូលមកពាក់ព័ន្ធនឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ព្រោះជប៉ុនមិនមែនជាភាគីពាក់ព័ន្ធអ្វីឡើយ និងត្រូវចៀសវាងចូលអន្តរាគមន៍ក្នុងជម្លោះនេះ។ ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនលោក Fumio Kishida ប្រមុខការទូតចិននិយាយច្បាស់ៗទៀតថា ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងជប៉ុន គឺនៅតែផុយស្រូយ និងមិនទាន់ពេញចិត្តគ្នានោះទេ។ នេះបើយើងតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ សូមបញ្ជាក់ថា ពេលកន្លងមក អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តពីរទៀត គឺជប៉ុន និងអូស្ត្រាលី តែងតែប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងសកម្មភាពយោធាជាឯកតោភាគី នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ព្រមទាំងស្នើឲ្យចិននិងហ្វីលីពីន គោរពតាមការសម្រេចរបស់តុលការអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែមានតែហ្វីលីពីនមួយទេ ដែលប្រកាសគាំទ្រសាលដីកានេះ ខណៈដែលចិន នៅតែប្រកាន់ជំហរដាច់ខាត និងមិនទទួលយកការសម្រេចនេះទេ។ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ចិន ក៏ទទួលបានជ័យជម្នះការទូតមួយទៀត ក្រោយពីបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី ៤៩ នៅឡាវ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានទាំង១០បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដោយមិនលើកឡើងពី«សាលក្រមតុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេលើសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ហ្វីលីពីន»ឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2122.txt	ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងចាប់ផ្ដើមការប្រហារជីវិតឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនទៀតហើយ នៅចុងសប្ដាហ៍នេះ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់បុណ្យ Ramadan រួចមក។ ការប្រហារជីវិតនេះ បានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលបានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌណេស៊ី បញ្ឈប់សកម្មភាពនេះ។	អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា និយាយថា ឧក្រិដ្ឋជនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនចំនួន១៤នាក់ ដែលក្នុងនោះមានជនបរទេសបួននាក់ដែរនោះ នឹងត្រូវប្រហារជីវិតអំឡុងពេលចុងសប្ដាហ៍នេះ។ លោក H. Muhammad Prasetyo បានប្រាប់អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានថា ជនបរទេសទាំងបួននាក់ មកពីនីហ្សេរីយ៉ា ឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន និងស៊ីមបាវ៉េ។ អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាខាងលើបន្តថា អ្នកទោសទាំង១៤នាក់ នឹងត្រូវប្រហារជីវិតដោយបាញ់នឹងកាំភ្លើងនៅគុកលើកោះ Nusakambangan។ លោក Prasetyo ក៏សង្ឃឹមថា គ្រប់ភាគីទាំងអស់នឹងយល់ពីបញ្ហានេះ បើទោះជាមានអ្នកខ្លះ មិនយល់ស្របក៏ដោយ។ មួយវិញទៀត ក្នុងសន្និសីទដដែល អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាខាងលើបន្ថែមថា អ្នកទោសទាំងអស់ រួមទាំងស្ថានទូតរបស់ជនបរទេសដែលត្រូវប្រហារជីវិត ត្រូវបានផ្ដល់ដំណឹងពីការប្រហារជីវិតនេះរួចដែរហើយ។ យ៉ាងណាក្ដី បើតាមទូរទស្សន៍ Al Jazeera ឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានទទូចឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ី ផ្អាកការប្រហារជាបន្ទាន់។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន លោក Zeid Ra'ad Al Hussein ក៏បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភចំពោះការផែនការប្រហារជីវិត ដែលគ្រោងធ្វើនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ បន្តថា ការកើនឡើងការអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ពិតជារឿងគួរព្រួយបារម្ភមែនទែន ហើយលោកទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី បញ្ឈប់ការអនុវត្តទោសនេះជាបន្ទាន់ ព្រោះវាមិនយុត្តិធម៌ និងមិនស្របតាមគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស។ លោកអះអាងថា ទោសប្រហារជីវិត មិនមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុន្មាន បើប្រៀបធៀបការដាក់ទោសដទៃទៀត ហើយក៏មិនបានរារាំងប្រជាជន ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា នេះជាលើកទីបី ដែលរដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី Joko Widodo ប្រហារជីវិតអ្នកទោសពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន ចាប់តាំងពីលោកចូលកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ២០១៤មក ខណៈលោកតែងតែប្រកាសពីការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សរហូតមក។ ការប្រហារជីវិតចុងក្រោយ គឺក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ដែលអ្នកទោស១៤នាក់ ភាគច្រើនជាជនបរទេស ហើយរឿងនេះធ្វើឲ្យពិភពលោកប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង បើទោះជាមានរដ្ឋាភិបាលខ្លះ បានស្នើឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ី លើកលែងការប្រហារជីវិតក៏ដោយចុះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2123.txt	លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងបញ្ចាក់ជាថ្មីថា បេក្ខជន ដូណាល់ ត្រាំ ពិតជាបានត្រៀមខ្លួន និងមិនមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ស័ក្តិសមកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីឡើយ។ ប្រធានាធិបតីរូបនេះលោកក៏បានអំពាវនាវឲ្យបណ្តាមេដឹកនាំបក្សសាធារណរដ្ឋបញ្ចប់ការគាំទ្របេក្ខជនម្នាក់នេះតទៅទៀតដែរ។	ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានយកសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រសិង្ហបុរីដើម្បីព្រលះបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋជាថ្មីទៀតពាក់ព័ន្ធសម្តីមើលងាយលើក្រុមគ្រួសារ Khan ដែលមានកូនប្រុសម្នាក់ជាទាហានអាមេរិកម្នាក់និងបានស្លាប់នៅអឺរ៉ាក់កាលពី១២ឆ្នាំមុន។ ក្នុងវីដេអូសេតវិមាន ស្តីពីសន្និសីទសារព័ត៌មានរយៈពេលមួយម៉ោងជាមួយនាយរដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង អ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់បានចោទសួរលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ពាក់ព័ន្ធសម្តីមិនសមម្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមគ្រួសារទាហានអាមេរិកនោះ ។ វាមិនមែនជារឿងចម្លែក ដែលប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា យកវេទិកាសន្និសីទសារព័ត៌មានជាមួយមេដឹកនាំបរទេសដើម្បីរិះគន់អ្នកនយោបាយអាមេរិកនោះ។ កាលពីឆ្នាំមុនពេលលោកទៅទស្សនកិច្ចនៅអាហ្វ្រិកលោកក៏ឆ្លៀតរិះគន់លោក ដូណាល់ ត្រាំដែរ ប៉ុន្តែលោកមិននិយាយឈ្មោះចំឡើយ។ ត្រលប់មកវិញ លោក អូបាម៉ា បានប្រកាសពេញៗមាត់ថា បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋមិនស័ក្តិសមជាមួយតំណែងប្រធានាធិបតីអាមេរិកឡើយ។ លោក អូបាម៉ា ថ្លែថា៖ «ខ្ញុំគិតថា បេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋគឺមិនសមកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកឡើយ។ ខ្ញុំបាននិយាយកាលពីសប្តា៍មុន ហើយគាត់នៅតែបន្តបង្ហាញឲ្យគេឃើញថាគាត់មិនស័ក្តសមមែន។ ដូចឃើញស្រាប់ បេក្ខជនរូបនេះបានវាយប្រហារលើក្រុមគ្រួសារដែលបានលះបង់យ៉ាងធំធេងដើម្បីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ហើយបញ្ហាផ្សេងទៀតនោះគឺ គាត់មិនមានចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានឡើយពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសំខាន់ទាំងនោះអឺរ៉ុប, មជ្ឈិមបូព៌ា និងអាស៊ីជាដើម។ នេះមានន័យថា គាត់មិនទាន់ត្រៀមខ្លួនបន្តិចសោះដើម្បីធ្វើការងារនេះ»។ ភ្លាមៗក្រោយលោក អូបាម៉ា រិះគន់ថា លោកមិនមានចំណេះដឹងមូលដ្ឋានផ្នែកការបរទេស លោក ដូណាល់ ត្រាំ សរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម
article_2124.txt	មន្ត្រីទូតហ្វីលីពីនប្រចាំរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ត្រូវបានអញ្ជើញដោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដើម្បីមកសួរនាំជុំវិញពាក្យសម្ដីប្រមាថរបស់ប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte មកលើប្រេសិតអាមេរិកក្នុងទីក្រុងម៉ានីលកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ យ៉ាងណាក្ដី គេមិនទាន់ដឹងព័ត៌មានពិស្ដារនៃជំនួបនោះនៅឡើយទេ។	ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានកោះហៅមន្ត្រីទូតហ្វីលីពីន ក្នុងគោលបំណងសួរបញ្ជាក់សម្ដីអធិប្បាយមើលងាយ និងមិនសមរម្យរបស់ប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ដែលបានហៅអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំហ្វីលីពីន លោក Philip Goldberg ថាជាមនុស្ស «ខ្ទើយ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសលោកស្រី Elizabeth Trudeau ក៏បញ្ជាក់ដែរថា ក្រសួងបានកោះហៅភារធារីហ្វីលីពីន ដើម្បីសួរនាំបញ្ហានេះ។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យខាងលើ បានបដិសេធផ្ដល់ព័ត៌មានជាក់លាក់នៃជំនួបរវាងភារធារីហ្វីលីពីន Patrick Chuasoto និងមន្ត្រីអាមេរិក។ ជុំវិញដើមហេតុនៃបញ្ហានេះ សារព័ត៌មាន ABS-CBN រាយការណ៍ថា លោកប្រធានាធិបតី Duterte បានហៅលោក Goldberg ថាជា «ខ្ទើយ» អំឡុងពេលសុន្ទរកថាទៅកាន់ទាហានក្នុងជំរុំ Lapu Lapu ស្ថិតក្នុងក្រុងសេប៊ូ។ «រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ Delfin Lorenzana និងខ្ញុំ បាននិយាយជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ចន ឃែរី ប៉ុន្តែគាត់មិនអីទេ។ តែខ្ញុំមានបញ្ហាជាមួយលោក Goldberg ជាអគ្គរដ្ឋទូតខ្ទើយរបស់គាត់ (របស់លោក ឃែរី)។ លោក Goldberg បានជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការរបស់ហ្វីលីពីន កាលពីពេលបោះឆ្នោត។ គាត់មិនគួរធ្វើបែបនេះឡើយ ហើយខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថារំខានណាស់។» នេះជាសម្ដីរបស់លោក Duterte ដែលនាំឲ្យអាមេរិកកោះហៅមន្ត្រីទូតហ្វីលីពីនទៅសួរនាំ។ សូមរម្លឹកថា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនរូបនេះ ត្រូវគេមើលឃើញថា ជាមេដឹកនាំមាត់ដាច និងចិត្តឆៅ ព្រោះលោកធា្លប់គំរាមទាត់អគ្គរដ្ឋទូតបរទេសមួយ ដែលមកសួរនាំលោករឿងការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទាំងកញ្ចក់ និងដាក់បញ្ជាបាញ់សម្លាប់ឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនគ្មានត្រាប្រណីផងដែរ។ មកទល់ពេលនេះ មនុស្សជាច្រើនរយនាក់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនត្រូវបាញ់សម្លាប់យ៉ាងរង្គាល។ កាលពីមុនបោះឆ្នោត លោក Duterte ក៏គំរាមកាត់ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក និងអូស្ត្រាលី បន្ទាប់ពីអគ្គរដ្ឋទូតប្រទេសទាំងពីរនេះ រិះគន់លោក លើករណីរំលោភបូកស្ត្រីអូស្ត្រាលីម្នាក់កាលពីឆ្នាំ១៩៨៩។ ប៉ុន្តែលោក ប្រាប់ឲ្យពួកគេបិទមាត់ ព្រោះពួកគេគ្មានសិទ្ធិមកនិយាយពីរូបលោក និងកិច្ចការរបស់ហ្វីលីពីនឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2125.txt	ចុងក្រោយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការតែងតាំងពីបក្សជាផ្លូវការជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីជាផ្លូវការក្នុងសមាជបក្សថ្ងៃអង្គារទី ២៦ កក្កដា នៅរដ្ឋ Pennsylvania ។ អ្វីសំខាន់ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនេះបានក្លាយបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្ត្រីតំណាងឲ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យដំបូងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកនាពេលជាង២០០ឆ្នាំមកនេះ។	ក្រោយចំណាយពេលយ៉ាងច្រើន និងឆ្លងកាត់ការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្វិតស្វាញជាមួយសមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont លោក ប៊ែនី សេនដឺ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការតែងតាំងពីបក្សជាផ្លូវការហើយក្នុងសមាជបក្សនៅទីក្រុង Philadelphia ។ វាក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ ប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកហើយ ដែលអ្នកនយោបាយស្ត្រីក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីតំណាងឲ្យបក្សនយោបាយធំៗ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារ ព័ត៌មាន Reuters មុនមានការសម្រេចការតែងតាំង គូប្រជែងលោកស្រី លោក ប៊ែនី សេនដឺ បានថ្លែងប្រាប់ប្រធានសមាជបក្ស ឲ្យជ្រើសរើសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាបេក្ខជនតំណាងបក្សសម្រាប់ប្រកួតប្រជែងយកតំណែងប្រធានាធិបតី។ នេះមានន័យថា លោកស្រី ត្រូវប្រកួតប្រជែងជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីថ្ងៃ ៨ខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចដែរ តាមរយៈការប្រកួតប្រជែងក្នុងបក្សកន្លងមក លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន រកបានប្រតិភូចំនួនរហូតដល់ ២៨៤២ ច្រើនជាងចំនួនកំណត់ ២៣៨៣។ ចំណែកលោក ប៊ែនី សេនដឺ បានទទួលប្រតិភូត្រឹម ១៨៦៥ប៉ុណ្ណោះ។ ត្រលប់មកវិញ មុនមានការប្រកាសតែងតាំងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន លោក ប៊ែនី សេនដឺ ក៏បានកោតសរសើរលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ហើយអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្រក៏ដូចជាអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យទូទៅគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នៅពេលខាងមុខ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា បក្សប្រជាធិបតេយ្យចាំបាច់ត្រូវផ្តួលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ហើយលោកស្រី គ្លីនតុន ត្រូវតែក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ គេចាត់ទុកថា វាជាសកម្មភាពមួយដើម្បីជួយបង្រួបបង្រួមបក្ស និងឈានទៅផ្តួលបក្សសាធារណរដ្ឋដែលដឹកនាំដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ។ ម្សិលមិញនេះដែរ ស្ត្រីទីមួយលោកស្រី Michelle Obama ក៏បានចេញមុខផ្តល់សុន្ទរកថាក្នុងសមាជបក្សដែរ ដោយលោកស្រីបានសម្តែងការគាំទ្រនិងកោតសរសើរលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ហើយវាយប្រហារលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដោយប្រយោល។ លោកស្រី បានបញ្ជាក់ថា អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានធ្វើឲ្យប្រជាជនអាមេរិកជំនាន់ក្រោយជឿជាក់ថា ស្ត្រីម្នាក់អាចក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ សុន្ទរកថារយៈពេលជាង ១០នាទីរបស់លោកស្រី Michelle បានធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាសរសើរឥតដាច់ពីមាត់ ហើយសុន្ទរកថានេះជួយលើកប្រជាប្រិយភាពលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងទម្លាក់ប្រជាប្រិយភាពលោក ដូណាល់ ត្រាំ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2126.txt	កងកម្លាំងយន្តហោះចម្បាំងនៃកងទ័ពអាកាសចិន បានបញ្ចប់ការហ្វឹកហ្វឺនលើវិញ្ញាសារនៃការល្បាតតាមដែនអាកាសនៅតំបន់ប្រជុំកោះ Nansha (ឬស្ព្រាតលី) នៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការហ្វឹកហ្វឺននេះ មានការចូលរួមពីយន្តទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រភេទ H-6K និងយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ Su-30 ជាច្រើនគ្រឿង។	អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងអាកាសនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន លោក Shen Jinke បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា ការហោះហើរនៅលំហអាកាសសមុទ្រចិនខាងត្បូងគឺជាផ្នែកមួយនៃការហ្វឹកហ្វឺនប្រយុទ្ធដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពអាកាសក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកំហែងសន្តិសុខផ្សេងៗ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះ ក៏បានកំណត់សម្គាល់ឲ្យបានដឹងដែរថា កងកម្លាំងជើងអាកាសនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន ដែលត្រូវបានបង្កើតអស់រយៈពេល៦៧ឆ្នាំហើយ បានរៀបចំការល្បាតជាទៀងទាត់នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពអធិបតេយ្យ សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍ដែនសមុទ្ររបស់ប្រទេស។ លោក ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា កងទ័ពអាកាសកន្លងមកបានបំពេញបេសកម្មក្នុងការហ្វឹកហ្វឺនជាច្រើនបន្តបន្ទាប់ដូចជា សមយុទ្ធក្នុងការព្រមានការពារដែនអាកាស, ការប្រយុទ្ធក្នុងដែនអាកាស និងការល្បាតនៅលើដែនកោះជាដើម។ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង អះអាងថា ការហ្វឹកហ្វឹន និងសមយុទ្ធនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមទម្លាប់ក៏ដោយ គេសង្កេតឃើញថា រយៈពេលចុងក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានកម្តៅសាច់ដុំយោធាជាញឹកញាប់នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងទាំងដែនអាកាស និងដែនទឹក។ ហើយ វា ក៏ស្របទៅនឹងការប្រកាសសាលក្រមសមុទ្រចិនខាត្បូងរបស់តុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេដែលសម្រេចឲ្យចិនចាញ់ក្តីហ្វីលីពីនកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅផងដែរនោះ។ សូមជម្រាបផងដែរថា បញ្ហាតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលពោរពេញទៅដោយធនធានធម្មជាតិ ក៏ដូចជាជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មដែនទឹកដ៏មមាញឹករបស់ពិភពលោកលំដាប់ទី២ មានរដ្ឋពាក់ព័ន្ធដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និងចិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2127.txt	ចុងក្រោយកាលបរិច្ឆេទនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំ de facto មីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ទៅកាន់អាមេរិកត្រូវបានកំណត់ហើយ។ នោះគឺមាតាប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងមានវត្តមានក្នុងឋានៈថ្មីទៅកាន់អាមេរិកនៅពាក់កណ្តាលខែកញ្ញាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ហើយ វានឹងក្លាយជាជំនួបលើកទីបីរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ជាមួយនឹងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីផងដែរ។	សេតវិមានអាមេរិក បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នឹងបំពេញទស្សកិច្ចទៅកាន់វ៉ាស៊ីនតោននៅខែពាក់កណ្តាលខែកញ្ញាខាងមុខនេះហើយ។កាលបរិច្ឆេទនេះ ត្រូវបានបញ្ជាក់បន្ទាប់ពី ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិកលោក Ben Rhodes បានថ្លែងប្រាប់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីកាលពីសប្តាហ៍មុនពីការអញ្ជើញលោកស្រីរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ាទៅកាន់អាមេរិក មុនពេលលោកបញ្ចប់អាណត្តិប្រធានចុងក្រោយរបស់លោក។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The News York Times។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិក លោក Ben Rhodes បានថ្លែងឲ្យដឹងពីការអញ្ជើញរបស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា នាជំនួបជាមួយនឹងលោស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកទៅកាន់មីយ៉ាន់ម៉ា។ នាដំណើរទស្សនកិច្ចនោះ លោក ក៏បានប្រកាសកញ្ចប់ជំនួយថ្មីប្រមាណ២១លានដុល្លារដើម្បីគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមីយ៉ាន់ម៉ាទៀតផង។ ការប្រកាសអញ្ជើញលោកស្រី ស៊ូជី រួមជាមួយនឹងជំនួយនេះ ក៏ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ការប្រកាសរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មដែលបានដាក់ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងពេលដែលយោធាដឹកនាំប្រទេសផងដែរ។ ហើយការបង្ហាញឥរិយាបថស្និទ្ធស្នាល និងវិជ្ជមានរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមកកាន់ក្រុងរ៉ងហ្គូននេះដែរ បានចាប់ផ្តើមក្រោយដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ាកាន់តែល្អប្រសើរ។ មួយវិញទៀតនោះ ការប្រកាសរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីការមីយ៉ាន់ម៉ា រៀបចំការបោះឆ្នោតដោយរលូន រួមជាមួយនឹងការផ្ទេរអំណាចរបស់យោធាដែលបានដឹកនាំប្រទេសអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលបានឈ្នះការបោះឆ្នោតក្នុងលទ្ធផលភ្លូកទឹកភ្លូកដីកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ តែអ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី ស៊ូជី ទៅកាន់អាមេរិកតាមការអញ្ជើញរបស់លោកអូបាម៉ា នឹងធ្វើឲ្យអ្នកទាំងពីរ ជួបគ្នាផ្លូវការជាលើកទីបីផងដែរ។ លោកស្រី ស៊ូជី ធា្លប់ជួបលោកអូប៉ាម៉ាដំបូងក្នុងនាមជាប្រមុខបក្សប្រឆាំងសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យកាលពីឆ្នាំ២០១២។ ហើយ ពេលនោះ ក៏ជាលើកដំបូងដែលអាមេរិក បានបង្ហាញ និងលើកមុខមាត់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជីក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ក្រោយលោកស្រីត្រូវបានដោះលែងជាផ្លូវការពីការឃុំរយៈពេល១៧ឆ្នាំក្នុងផ្ទះដោយក្រុមយោធា។ ក្នុងពេលនោះដែរ លោកស្រី ក៏បានទទួលបានលមេដាយមាសពីអាមេរិកផងដែរ។ ភាគីទាំងពីរ បានជួបគ្នាជាលើកទីពីរ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ នៅក្នុងទឹកដីមីយ៉ាន់ម៉ា នាឱកាសដែលប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ាបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានដែលមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។ ក្នុងពេលនោះ លោកស្រី ស៊ូជី នៅតែជាប្រមុខបក្សប្រឆាំងនៅឡើយនោះទេ។ ដោយឡែក សម្រាប់ការជួបលោកអូបាម៉ា នាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ លោកស្រី ស៊ូជី មិនមែនជាមេបក្សប្រឆាំងទៀតឡើយ ពោលគឺ លោកស្រី គឺប្រធានបក្សកាន់អំណាច ហើយដែលគេមើលឃើញថា ជាមេដឹកនាំពិតប្រាកដរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2128.txt	ក្នុងសុន្ទរកថាមួយនៅរដ្ឋ Florida ថ្ងៃពុធទី ២៧ កក្កដា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា លោកនឹងពិចារណាទទួលស្គាល់ទឹកដី Crimea ជាផ្នែកមួយរបស់រុស្ស៊ី ហើយនឹងដកទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកដែលដាក់ប្រឆាំងរុស្ស៊ីកន្លងមក។ ទោះជាបែបណាក៏ដោយ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីរូបនេះពន្យល់ថាលោកគ្មានទំនាក់ទំនងអ្វីឲ្យប្រាកដជាមួយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ឬគ្មានជំនួញនៅរុស្ស៊ីឡើយ។	បើសិនលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរុស្ស៊ីអាចនឹងត្រូវដកចេញ ហើយទឹកដីដែលរុស្ស៊ីក្រសោបយកពីអ៊ុយក្រែននោះអាចនឹងត្រូវអាមេរិកទទួលស្គាល់ថាជាកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់រុស្ស៊ីផង។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋម្នាក់នេះ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្រនៅរដ្ឋ Florida។ អាចថា វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេ ដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ និយាយបែបនេះ ព្រោះលោកម្តងជាពីរដងបានសន្យាថានឹងស្តារទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ីឡើងវិញ ពេលលោកជាប់ឆ្នោត។ ហើយលោកនិងលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏តែសរសើរគ្នាទៅវិញទៅមកផងដែរក្នុងរយៈពេលកន្លងមកនេះ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើង លោក គោរពលោក ពូទីន ហើយលោកចាត់ទុកប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីម្នាក់នេះជាមេដឹកនាំដែលខ្លាំង និងមានអំណាចបំផុតមួយ។ លោកជឿជាក់ថា លោក ពូទីន គោរពលោក ដូច្នេះហើយលោកក៏គោរពលោក ពូទីន វិញដែរ។ តែវាហាក់បីដូចជា ចម្លែកដែរ ព្រោះគោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងផ្លាស់ប្តូរ ១៨០ដឺក្រេពីរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ ដោយសារពាក្យសម្តីបង្ហាញពីទំនោររបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំទៅលើលោក ពូទីន ក៏ដូចជារុស្ស៊ីនោះ អ្នកចូលរួមស្តាប់បានព្យាយាមឈ្លេចសួរលោក ដូណាល់ត្រាំ ផងដែរ ដើម្បីបានដឹងថាតើលោកមានទំនាក់ទំនងអ្វីឲ្យប្រាកដជាមួយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ឬក៏លោកមានជំនួញនៅរុស្ស៊ីឬអត់នោះ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានតបវិញ និងបញ្ជាក់ថាលោក មិនដែលស្គាល់ឬធ្លាប់ជួបលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ឡើយ ហើយលោកក៏គ្មានជំនួញអ្វីនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីដែរ។ តែលោកបានបង្ហើបថា លោកធ្លាប់ពាក់ព័ន្ធជំនួញមួយជាមួយ រុស្ស៊ី ព្រោះលោកធ្លាប់លក់ទីតាំងកម្សាន្តមួយកន្លែងទៅឲ្យមហាសេដ្ឋីរុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ។ ទោះមានការព្យាយាមបកស្រាយក៏ដោយ បើតាមអត្ថបទចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Politico ទីប្រឹក្សារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាច្រើននាក់មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន។ ជាក់ស្តែងប្រធានក្រុមឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់ដូណាល់ត្រាំ លោក Paul Manafort ធ្លាប់ជាអ្នកប្រឹក្សាយោបល់នយោបាយរបស់អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែននិងជាមនុស្សដែលស្និទ្ធជាមួយលោក ពូទីន គឺលោក Viktor Yanukovych ។ ចំណែកទីប្រឹក្សានយោបាយការបរទេសលោក ដូណាល់ ត្រាំ លោក Carter Page បានធ្វើការងារជាអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សានិងមានដាក់ទុនវិនិយោគក្នុងក្រុមហ៊ុនថាមពលរបស់រដ្ឋ Gazprom ថែមទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2129.txt	លទ្ធផលប្រជាមតិកំណត់ថាអង់គ្លេសគួរចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបឬអត់នៅមិនទាន់ចេញជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញលុយផោនអង់គ្លេសធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ហើយគេបារម្ភថា អង់គ្លេសនឹងជ្រើសរើសយកការចាកចេញមែន។ បើប្រជាជនអង់គ្លេសជ្រើសរើសការចាកចេញ បញ្ហាធំគឺអឺរ៉ុបនឹងបែកបាក់គ្នាជាចំណែក ព្រោះប្រទេសជាច្រើនបន្តបន្ទាប់នឹងចាកចេញពីបន្ទាប់ពីអង់គ្លេស។	លទ្ធផលបោះឆ្នោតប្រជាមតិនៅអង់គ្លេសដើម្បីកំណត់ជោគវាសនាចក្រភពអង់គ្លេសនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប នឹងត្រូវប្រកាសនៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ។ លទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា «ការចាកចេញ» និង«ការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសភាអឺរ៉ុប» នៅប្រផិតប្រផើយពិបាកកំណត់ច្បាស់ថា មួយណានឹងឈ្នះ។ ដោយសារលទ្ធផលមិនច្បាស់លាស់ ហើយលទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា ការចាកចេញហាក់ដូចជានាំមុខ រូបិយវត្ថុអង់គ្លេស «ផោន» ធ្លាក់ចុះខ្លាំងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ហើយម្យ៉ាងទៀតទីផ្សារភាគហ៊ុនអន្តរជាតិក៏ធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួចដែរ។ បណ្តាប្រទេសធំៗ ជាពិសេសសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេស ដូចជាអាមេរិក និងស្ថាប័នព្រុចសែល កំពុងតាមតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុតដែរ។ បើសិនជាលទ្ធផលបង្ហាញថា ប្រជាជនអង់គ្លេសជ្រើសរើសយកការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសភាពអឺរ៉ុប ហើយលទ្ធផលមិនឈ្នះដាច់ អាចនៅប្រកៀកប្រកិតគ្នានៅក្រោម ១០ភាគរយនោះ ប្រជាមតិស្រដៀងគ្នានឹងអាចកើតឡើងជាថ្មីទៀត។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលនៃប្រជាមតិនេះ មិនមានអនុភាពគតិយុត្តិទេ ដោយវាចាំបាច់ត្រូវមានការអនុម័តច្បាប់មួយទៀត ដើម្បីលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀង និងច្បាប់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអង់គ្លេសក្លាយជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ។ តែសភាត្រូវគោរពឆន្ទៈប្រជាជនភាគច្រើន។ ថ្វីបើលទ្ធផលផ្លូវការមិនទាន់ចេញក៏ដោយ គេកំពុងបារម្ភពីការជ្រើសរើសយកការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ករណីដែល ប្រជាជនអង់គ្លេសជ្រើសរើសយកការចាកចេញនោះ បញ្ហានឹងធ្លាក់ធំលើរដ្ឋាភិបាលលោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ហើយសហភាពអឺរ៉ុប នឹងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរបាត់បង់ឯកភាពគ្នា។ លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន នឹងប្រឈមសម្ពាធ អាចឈានដល់លាលែងពីតំណែងផង។ ចំណែកសហភាពអឺរ៉ុបឯណោះ នឹងត្រូវបែកខ្ញែកគ្នាជាបន្តបន្ទាប់ ព្រោះបើអង់គ្លេសចេញ ប្រទេសផ្សេងទៀតជាសមាជិក នឹងជ្រើសរើសយកការចាកចេញជាបន្តបន្ទាប់។ បើយោងតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិរបស់សារព័ត៌មាន CNBC ប្រទេសស៊ុយអែត ដាណឺម៉ាក និងន័រវែស នឹងជ្រើសរើសយកការចាកចេញបន្ទាប់ពីអង់គ្លេស។ ប្រជាជនស៊ុយអែត ៦៩ ភាគរយ និងប្រជាជនដាណឺម៉ាក ៦៦ភាគរយ រួមជាមួយប្រជាជនន័រវែស ៥៧ភាគរយផ្សេងទៀតជឿជាក់ថា ការចាកចេញជាជម្រើសប្រសើរ។ នេះបង្ហាញច្បាស់ថា សុបិនចង់បង្កើតសហរដ្ឋអឺរ៉ុប នឹងក្លាយជាផេះផង់ ហើយសហភាពអឺរ៉ុបដែលធ្លាប់រឹងមាំកាន់តែទន់ខ្សោយទៅៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_213.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីជើរូ អ៊ីស៊ីបា នឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ីជិនភីង នៅខាងក្រៅសន្និសីទអន្តរជាតិ ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុន Kyodo ។	នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន អ៊ីស៊ីបា នឹងអំពាវនាវឱ្យមានការស្ដារឡើងវិញនូវការនាំចេញអាហារសមុទ្រទៅកាន់ចិន បន្ទាប់ពីទីក្រុងប៉េកាំងបានយល់ព្រមលុបចោលការហាមឃាត់ការនាំចូលអាហារសមុទ្រពីជប៉ុនជាបណ្តើរៗ។ ការហាមប្រាមនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីជបុនបានបញ្ចេញទឹកមានសារធាតុវិទ្យុសកម្មពីរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Fukushima ចូលទៅក្នុងសមុទ្រកាលពីខែសីហាឆ្នាំមុន។ លោក អ៊ីស៊ីបា ក៏គ្រោងនឹងពិភាក្សាអំពីវិធានការជំរុញកិច្ចសន្ទនាសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីរវាងប្រទេសទាំងពីរផងដែរ។ បើតាមគម្រោង លោក អ៊ីស៊ីបា នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC) ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា នៅប្រទេសប៉េរូ និងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំនៃបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ និងរីកចម្រើនឈានមុខគេក្នុងពិភពលោក (G20) ចាបពីថ្ងៃទី១៨-១៩ ខែវិច្ឆិកា នៅប្រេស៊ីល។ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង បានអបអរសាទរលោក អ៊ីស៊ីបា ដែលត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ដោយបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ការលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនង ក៏ដូចជាផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកជាយុទ្ធសាស្រ្តរវាងចិន និងជប៉ុន។ លោក អ៊ីស៊ីបា បានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក លី ឈាំង កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា នៅប្រទេសឡាវ ក្នុងដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចការទូតលើកដំបូងរបស់លោកក្នុងនាមជាមេដឹកនាំជប៉ុន។ ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ចិន និងជប៉ុនបានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងជម្លោះអធិបតេយ្យភាពលើកោះដែលទីក្រុងប៉េកាំង ហៅថា Diaoyu ខណៈជប៉ុនហៅថា Senkaku នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរបានបង្ហាញសញ្ញានៃការប្រសើរឡើង។ ថ្មីៗនេះ ចិនបានយល់ព្រមលុបចោលជាបណ្តើរៗនូវការហាមឃាត់លើការនាំចូលអាហារសមុទ្ររបស់ជប៉ុន ហើយភាគីទាំងពីរបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីយន្តការរយៈពេលវែងដែលអនុញ្ញាតឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងត្រួតពិនិត្យការបញ្ចេញទឹកសំណល់វិទ្យុសកម្មពីរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Fukushima ទៅក្នុងសមុទ្រ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2130.txt	បញ្ហាផ្សែងដែលចេញភ្លើងឆេះព្រៃ បានលេចឡើងជាថ្មី បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី ប្រុងចាប់ខ្លួនជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលសង្ស័យថា ស្ថិតនៅពីក្រោយភ្លើងឆេះព្រៃ កាលពីឆ្នាំ២០១៥។ យ៉ាងណាមិញ អនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ប្រកាសដែរថា ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យពលរដ្ឋខ្លួន ត្រូវបានកាត់ទោសនៅក្រោមច្បាប់របស់សិង្ហបុរីនោះទេ។	អនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Jusuf Kalla បានចេញមកការពារជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវលើ ភ្លើងឆេះបង្កជាផ្សែងអ័ព្ទ នៅទូទាំងតំបន់ និងកំពុងស្វែងរកចាប់ខ្លួន ដោយអាជ្ញាធរសិង្ហបុរី។ លោកនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងមិនបញ្ជូនជនជាតិខ្លួន ទៅឲ្យសិង្ហបុរី កាត់ទោសតាមច្បាប់របស់ខ្លួនទេ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក Detiknews នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា អនុប្រធានាធិបតី Kalla អះអាងថា៖«ប្រសិនបើមានកំហុសនៅសិង្ហបុរី សិង្ហបុរីអាចកាត់ទោសបាន។ ប៉ុន្តែភ្លើងឆេះ នៅក្នុងឥណ្ឌូណេស៊ី ដូច្នេះ នេះជាបញ្ហារបស់យើង (ឥណ្ឌូណេស៊ី)។» ការលើកឡើងរបស់អនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ទីភ្នាក់ងារបរិស្ថានជាតិសិង្ហបុរី និយាយថា ខ្លួនទទួលបានដីកា ពីតុលាការ ដើម្បីស្វែងរកអ្នកចាត់ការក្រុមហ៊ុន ជាជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីម្នាក់ ដែលមិនបានចូលមកផ្ដល់សម្ភាស ខណៈរូបគេ នៅសិង្ហបុរី។ អ្នកចាត់ការរូបនោះ ត្រូវសង្ស័យថា ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងភ្លើងឆេះព្រៃ ដែលបង្កជាផ្សែងអ័ព្ទ បំពុលដល់សិង្ហបុរី។ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី បានទាត់ចោលការប៉ុនប៉ងចាប់ខ្លួននេះ តាមរយៈស្ថានទូតរបស់ខ្លួន ប្រចាំសិង្ហបុរី។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ សិង្ហបុរី បានអនុម័តច្បាប់ស្ដីពី ផ្សែងពុលឆ្លងព្រំដែន ដែលនឹងត្រួតពិនិត្យ លើក្រុមហ៊ុនណា ដែលបង្កជាភ្លើងឆេះ ឬក៏អនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនសម្បទានរបស់ខ្លួន ដុតព្រៃ ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុនពាក់ព័ន្ធ នឹងផ្សែងអ័ព្ទ ដែលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សិង្ហបុរី ក៏ដូចជាផ្នែកជាច្រើនក្នុងតំបន់។ វិស័យទេសចរណ៍ និងឧស្សាហកម្មហោះហើរ សុទ្ធតែរងផលវិបាក នៃផ្សែងអ័ព្ទ ដែលហុយចេញពី ភ្លើងឆេះព្រៃ និងដី នៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក្រសួងការរបរទេសសិង្ហបុរី បកស្រាយថា ច្បាប់នេះ គឺស្របនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសមួយ ចាត់វិធានការចាំបាច់ ដើម្បីការពារខ្លួន ពីសកម្មភាពខាងក្រៅ ហើយច្បាប់នវ ក៏មិនប៉ះពាល់ដល់អធិបតេយ្យភាព ប្រទេសណាមួយដែរ។ ចំណែកឯ លោក Masagos Zulkifli រដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថាន និងធនធានទឹក សិង្ហបុរី ក៏បញ្ជាក់ដែរថា រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី នឹងធ្វើអ្វីគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីអនុវត្តច្បាប់ថ្មីនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2131.txt	ប្រធានាធិបតីត្រៀមកាន់តំណែងហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) បានសម្តែងការ រីករាយជាមួយនឹងសាររបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) ដែលសាទរចំពោះជ័យ ជម្នះផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៩ខែឧសភា។ លោក ថែមទាំងចាត់ទុកលោក ស៊ី ជិនពីងថាជា « មេដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យទៀតផង»។	« ខ្ញុំពិតជាមានកិត្តិយសណាស់ដែលទទួលបានសារសាទរពីប្រធានាធិបតីដ៏អស្ចារ្យ»។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ដែលបានរាយការណ៍ពីសុន្ទរកថារបស់លោករ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេឆ្លើយតប នឹងសារសារទរលោក ស៊ី ជិនពីងនាឱកាសនៃសន្និសីតកាសែតទាក់ទងនឹងការប្រកាសគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ថ្មីរបស់លោកនៅថ្ងៃទី៣១ខែឧសភា ក្នុងក្រុងដាវ៉ាវ។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា សភាហ្វីលីពីន បានប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវ ការដោយ អភិបាលក្រុងដាវ៉ាវ លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ នឹងត្រូវក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី១៦របស់ហ្វីលីពីន ដែលត្រូវបានរំពឹងថានឹងចូលស្បថកាន់តំណែងជាផ្លូវការនៅចុងខែមិថុនាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ។ វា ក៏មានន័យដែរថា ជាពេលកំណត់នៃអាណត្តិប្រធានាធិបតី របស់លោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ដែលមាននិន្នាការខ្លាំងពឹងផ្អែកអាមេរិក ក៏កាន់តែខិតជិតមកដល់ផងដែរ។ ភ្លាមៗក្រោយការប្រកាសផ្លូវការនោះ ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង សាទរទៅកាន់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ ចំពោះជ័យជម្នះនោះ ។ ប្រមុខកំពូលចិន ក៏បានសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងមានភាពល្អប្រសើរជាមួយនឹងគ្នា។ ក្នុងសារសាទរនោះ ប្រមុខរដ្ឋចិន ក៏បានរម្លឹក និងបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរ ធ្លាប់មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ី ជម្រៅជាមួយនឹងចិន ហើយ លោក សង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរអាចធ្វើការយ៉ាងសកម្មជាមួយនឹងគ្នាដើម្បី ជំរុញឲ្យទំនាក់ទំនង ចិន-ហ្វីលីពីន ត្រលប់ទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អប្រសើរជាមួយគ្នាឡើងវិញ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ទំនាក់ទំនងចិន និងហ្វីលីពីន មានភាពល្អក់កករនឹងគ្នាច្រើនក្រោមរដ្ឋបាលរបស់ លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ជាពិសេសនោះរឿងបញ្ហាអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តែរដ្ឋបាលរបស់លោក ឌើទើតេ គេរំពឹងថា ទំនាក់ទំនងហ្វីលីពីន និងចិន អាចមានលក្ខណៈល្អប្រសើរជាងអាណត្តិរបសលោក អាហ្គីណូ។ ខុសពីរដ្ឋាភិបាលមុន បើទោះបីជា លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ បានអះអាងថា លោក បន្តទាមទារនូវតំបន់ជម្លោះអធិបតេយ្យដដែល ក៏ដោយ លោក នៅតែបន្សល់ចន្លោះប្រហោងសម្រាប់ការចរចាជាមួយនឹងចិនដែរ។ លោក ឌើទើតេ ធ្លាប់និយាយថា ប្រសិនបើដំណើរការនៃការដោះស្រាយមិនមែនការវិវត្ត លោក នឹងចរចាជាមួយនឹងចិនជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ បន្ថែមពីនេះ ជំនួសដោយទំនាក់ទំនងដែលបានជាប់គាំងកន្លងមក លោក ឌើទើតេ បានសន្យាថា នឹងអញ្ជើញអ្នកវិនិយោគរបស់ចិនឲ្យកាន់តែច្រើនមកកាន់ហ្វីលីពីនដែលស្របជាមួយនឹងគោលនយោបាយនៃការបង្កើនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2132.txt	ក្មេងប្រុសឥណ្ឌាអាយុ៨ឆ្នាំម្នាក់ បានធ្វើបទបង្ហាញពីហ្គេមដែលគេបានផលិតដោយខ្លួនឯងទៅកាន់នាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុនពិភពលោក Microsoft លោក Satya Nadella។ ហ្គេមរបស់ក្មេងប្រុសនោះ បានបង្កប់ជាមួយ នឹងតុល្យភាពរវាងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងនិរន្តរភាពនៃបរិស្ថាន។ គេ ក៏បានបង្ហាញពី មហិច្ឆតាយ៉ាងមុតមាំថា «គេចង់ក្លាយជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន Microsoftទៀតផង»។	កុមារា Medansh Mehta បានបង្ហាញហ្គេមឈ្មោះថា « Let There Be Light» ទៅកាន់សិស្សរចនាកម្មវិធី និងបង្កើតហ្គេម ដែលមានការចូលរួមដោយផ្ទាល់ពីនាយកប្រតិបត្តិ Microsoft លោក Satya Nadella ក្នុងពេលដែលលោកបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌានាពេលថ្មីៗនេះ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងភ្នាក់ងារព័ត៌មាន CNBC កុមារា បានបញ្ជាក់ថា ហ្គេមរបស់គេ ផ្តោតសំខាន់លើតុល្យភាពនៃការអភិវឌ្ឍ និងបរិស្ថាន ដើម្បីចៀសវាងពីការបំពុលបរិយាស និងធានាឲ្យបាននូវការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ កុមារវ័យ៨ឆ្នាំនោះ ពន្យល់ថា អ្នកលេងហ្គេម « Let There Be Light» ត្រូវសាងសង់ទីក្រុងដែលមានរោងចក្រ រួមជាមួយនឹងកសិដ្ឋានផងដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកោតសរសើរនោះ កុមារា Medansh Mehta បានឆ្លើយនឹងសំណួររបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មានជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តប្រកបដោយភាពជឿជាក់ ដែលទាក់ទងនឹងក្តីសុបិន្តរបស់គេដែលបានប្រាប់លោក Satya Nadella ថា គេចង់ក្លាយជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ Microsoft។ ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន បានសួរថា «តើប្អូនគិតថា ប្អូនពិតជាអាចក្លាយជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ Microsoftបានឬទេ?» កុមារានោះ បានឆ្លើយថា៖ «ប្រាកដណាស់ ខ្ញុំអាចព្យាយាមធ្វើវាបាន។ បើព្យាយាមធ្វើអ្វីមួយដោយម៉ឺងម៉ាត់ និងមានសេចក្តីទុកចិត្ត យើងនឹងសម្រេចវាបានជាក់ជាពុំខាន»៕ ទស្សនាវីដេអូ ទស្សនាវីដេអូ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2133.txt	មេដឹកនាំអឺរ៉ុបមានទាំងប្រធានគណកម្មការអឺរ៉ុបលោក ហ្សង់ក្លូ ចាំងកឺ (Jean Claude Juncker) ផងនោះ បានទាមទារឲ្យអង់គ្លេសប្រញាប់ចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប ឲ្យឆាប់បំផុតតាមដែលអាចធ្វើបាន។ ពួកគេអះអាងថា ការបន្តពន្យារពេល វានឹងធ្វើឲ្យភាពមិនច្បាស់លាស់ កើតមានកាន់តែច្រើននៅសហភាពអឺរ៉ុប។ អង់គ្លេសត្រូវអនុវត្តតាមមាត្រា ៥០នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ក្រោយប្រជាជនបោះឆ្នោតចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយនោះ។	បើចិត្តសឿងបោះឆ្នោតចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយ គួរតែចាកចេញឲ្យបានឆាប់។ នេះជាការដាស់តឿនរបស់មេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុប ចំពោះរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស និងប្រជាជនអង់គ្លេស ដែលមានបំណងចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ មេដឹកនាំកំពូលសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជួបប្រជុំក្រោយប្រកាសលទ្ធផលប្រជាមតិ ក្នុងនោះមានប្រធានគណកម្មការអឺរ៉ុបលោក ហ្សង់ក្លូ ចាំងកឺ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបលោក ដូណាល់ ទុស្ស (Donald Tusk) ប្រធានសភាអឺរ៉ុប Martin Schulz និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហូឡង់ លោក Mark Rutte សុទ្ធតែទាមទារឲ្យចក្រភពអង់គ្លេស ចាកឲ្យបានរហ័សបំផុត។ តែពួកគេបានទទួលស្គាល់ថា នីតិវិធីនៃការចាកចេញ នឹងមានការលំបាក និងស្មុគស្មាញខ្លាំង ប៉ុន្តែគេក៏ព្រមានអង់គ្លេសផងដែរ ថាគ្មានការត្រលប់មកចរចាជាថ្មីឡើយ ជុំវិញការចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ បើចេញ គឺចេញហើយ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Guardian អ្នកទាំងបួននាក់ឯកភាពគ្នាថា ការពន្យារពេលក្នុងការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបរបស់អង់គ្លេស វាជារឿងមិនចាំបាច់ ហើយវានឹងធ្វើឲ្យភាពមិនច្បាស់លាស់បន្តកើតឡើង នៅអឺរ៉ុបទៀត។ ពួកគេថ្លែងថា៖« ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មិនធ្លាប់កើតមានឡើងឡើយ។ ប៉ុន្តែយើងរួបរួមគ្នាដើម្បឆ្លើយតបបញ្ហានេះ»។ តាមពិតទៅបណ្តាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបមួយចំនួន ខឹងអង់គ្លេសជាពិសេសខឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ដែលយកប្រជាមតិ ដាក់គំនៀបលើអឺរ៉ុបដើម្បីចរចា។ ស្ថាប័នកំពូលអឺរ៉ុបបានពន្យល់ថា អ្វីដែលសហភាពអឺរ៉ុប អាចផ្តល់ឲ្យអង់គ្លេសបាននោះ អឺរ៉ុបបានផ្តល់ឲ្យអស់ហើយ។ ដូច្នេះគ្មានការចារសុំថែមថយអ្វីទៀតឡើយ ចាប់ពីពេលនេះទៅ។ មេដឹកនាំអឺរ៉ុបទាំងនេះ ក៏បានពន្យល់បន្ថែមផងដែរ ពាក់ព័ន្ធនីតិវិធីដែលអង់គ្លេសត្រូវធ្វើតាម ដើម្បីចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ វិធីទី ១ គឺត្រូវអនុវត្តតាមមាត្រា ៥០នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ដែលចែងពីការរៀបចំចរចាជាផ្លូវការ រវាងអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ យោងតាមមាត្រា ៥០នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon អង់គ្លេសមានភារកិច្ចផ្តល់ព័ត៌មានពីការចាកចេញរបស់ខ្លួនពីសហភាពអឺរ៉ុបទៅកាន់ស្ថាប័នព្រុចសែល ហើយការចរចាលើការចាកចេញនេះត្រូវចាប់ផ្តើមធ្វើឡើជាបន្តបន្ទាប់ដោយមិនឲ្យលើសពី ២ឆ្នាំ។ តាមពិតទៅប្រជាមតិនៅអង់គ្លេស គ្មានអនុភាពគតិយុត្តិអ្វីឡើយ វាគ្រាន់តែជាការផ្តល់មតិរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋាភិបាលអាចមិនខ្វល់ចំពោះលទ្ធផលនេះក៏បាន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Guardian អ្នកជំនាញមួយចំនួនបានអះអាងថា អង់គ្លេសមិនចាំបាច់ផ្តល់ព័ត៌មាន ទៅកាន់ស្ថាប័នព្រុចសែលឡើយ ហើយអង់គ្លេសក៏អាចពន្យារពេលចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនេះបានដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែបណ្តាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបមួយចំនួន ទំនងជាក្តៅស្លឹកត្រចៀក និងខឹងអង់គ្លេសផង បានបដិសេធ ចំពោះការលើកឡើងនេះ។ ពួកគេយល់ថា បើចិត្តសឿង បោះឆ្នោតចាកចេញហើយ អង់គ្លេសមិនបាច់ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការចាកចេញឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2134.txt	ស្ថានីយ៍បោះឆ្នោតនៅទូទាំងចក្រភពអង់គ្លេស បានបិទអស់ហើយ ក្នុងការធ្វើប្រជាមតិលើអនាគតរបស់ប្រទេសនេះជាសមាជិកអឺរ៉ុប។ លទ្ធផលផ្លូវការបង្ហាញថា ក្រុមអ្នកគាំទ្រ«ការចាកចេញ»ទទួលជោគជ័យ លើក្រុមដែលគាំទ្រអង់គ្លេសឲ្យបន្តជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប យ៉ាងប្រផិតប្រផើយបំផុត ។ លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ប្រកាសចេញពីតំណែង ហើយសហភាពអឺរ៉ុបព្រមានថា បើអង់គ្លេសចាកចេញហើយ គ្មានផ្លូវត្រលប់មកវិញ។	ទីបំផុត ពលរដ្ឋចក្រភពអង់គ្លេស បានសម្រេចចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយ ក្នុងការធ្វើប្រជាមតិថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា។ អ្នកបោះឆ្នោតចំនួន៥១.៩ភាគរយ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រក្រុមចាកចេញពីតំបន់អឺរ៉ុប ខណៈពលរដ្ឋចំនួន៤៨.១ភាគរយ បោះឆ្នោតគាំទ្របន្តជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប ក្នុងចំណោមអ្នកដែលទៅបោះឆ្នោតសរុបមានចំនួន៧១.៩ភាគរយ នៃចំនួនអ្នកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតសរុប។ សម្រាប់លទ្ធផល ដែលបានរាប់ហើយនោះ គេសង្កេតឃើញថា ការចាកចេញពីអឺរ៉ុប មិនបានជោគជ័យធំធេងនោះទេ។ បើតាមសារព័ត៌មាន BBC មកទល់ពេលនេះ លទ្ធផលរាប់សន្លឹកឆ្នោតចេញពីស្រុកទាំង៣៨២តំបន់ បង្ហាញថា ក្នុងចំណោមអ្នកទៅបោះឆ្នោត ជិត៣៣លាននាក់ ក្រុមគាំទ្របន្តជាសមាជិកអឺរ៉ុប ទទួលបានសំឡេងចំនួនជាង១៦លាននាក់ ខណៈចលនាគាំទ្រការចាកចេញ ទទួលសំឡេងចំនួនលើស១៧លាននាក់។ ប្រមុខគណបក្សអង់គ្លេសឯករាជ្យ (UKIP) លោក Nigel Farage បានប្រកាសអបអរសាទរចំពោះជ័យជម្នះនេះ ក្នុងកម្មវិធីនៅក្រុងឡុងដ៍។ ប្រមុខគណបក្សរូបនេះ ដែលគាំទ្រការចាកចេញពីអឺរ៉ុប និយាយថា ថ្ងៃបានរះលើចក្រភពអង់គ្លេសឯករាជ្យ ហើយថ្ងៃទី២៣ នឹងត្រូវចារក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ជាថ្ងៃឯករាជ្យ។ លោក ក៏ស្នើឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ចាកចេញពីតំណែងភ្លាមៗផងដែរ។ ជាមួយនឹងជ័យជម្នះទាំងប្រផិតប្រផើយសម្រាប់ការចាកចេញនេះ ចក្រភពអង់គ្លេស នឹងក្លាយជារដ្ឋជាសមាជិកអឺរ៉ុបទីមួយ ដែលចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប ក្នុងរយៈពេលជាង៦០ឆ្នាំ មកនេះ។ ផលវិបាកនានា រំពឹងនឹងថា កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ពីការចាកចេញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលរួមទាំងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាជនភៀសខ្លួន ជាដើម។ ១.ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប៖ ចេញគឺចេញ នៅមុនការបោះឆ្នោតប្រជាមតិបន្តិច មេដឹកនាំអឺរ៉ុប បានព្រមានចក្រភពអង់គ្លេសរួចហើយថា គ្មានផ្លូវអាចបកក្រោយបានទេ បើសិនជាពលរដ្ឋអង់គ្លេស សម្រេចចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ពីទីក្រុងព្រុចសែល ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប លោក Jean-Claude Juncker បញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា ចេញគឺចេញហើយ ដែលនេះមានន័យថា អឺរ៉ុបទាត់ចោលឱកាសចរចាណាមួយ ចំពោះសមាជិកភាពរបស់អង់គ្លេសក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប។ ថ្លែងបន្ទាប់ពីជំនួបជាមួយអធិការបតីអូទ្រីស លោក Juncker បានផ្ដាំទៅចក្រភពអង់គ្លេសថា មិនមានការចរចាឡើងវិញណាមួយនោះ ហើយអឺរ៉ុប ក៏ផ្ដល់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ទៅឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសរួចអស់ហើយ។ ការលើកឡើងនេះ ត្រូវបានបញ្ជាក់ម្ដងទៀតដោយប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ដោយលោកអះអាងថា ការចាកចេញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស មិនអាចត្រលប់ក្រោយបានទេ។ ប្រទេសជាសមាជិកទាំង២៧ បានតាមដានការធ្វើប្រជាមតិនេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ នេះក៏ដោយសារតែ ការចាកចេញរបស់អង់គ្លេស ដែលជាសមាជិកមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទីពីរ ពិតជាប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់អឺរ៉ុបទាំងមូល។ ហើយគេ ព្រួយបារម្ភថា ការចាកចេញនេះ នឹងក្លាយជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសដទៃទៀត ដែលចង់ចាកចេញពីអឺរ៉ុបដែរ ប៉ុន្តែសហភាពអឺរ៉ុប ក៏មិនចេះតែចេញ ឬចូលស្រួលៗ និងតាមចិត្តនោះដែរ។ ២. អ្វី នឹងកើតឡើង បន្ទាប់ពីប្រជាមតិនេះ? ថ្វីត្បិតតែពលរដ្ឋចក្រភពអង់គ្លេសភាគច្រើន បោះឆ្នោតគាំទ្រការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបក៏ដោយ ក៏មិនមានន័យថា ចក្រភពអង់គ្លេស លែងជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនោះទេ។ នៅដំណាក់កាលនេះ ចក្រភពអង់គ្លេស នឹងនៅតែជាផ្នែកមួយនៃសហភាពអឺរ៉ុបដដែល ហើយដំណើការចរចានៃការចាកចេញនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមផងដែរ។ យោងតាមមាត្រា៥០ នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ជំហានបន្ទាប់នោះ គឺចក្រភភពអង់គ្លេស នឹងជូនដំណឹងទៅអឺរ៉ុប ពីការចាកចេញរបស់ខ្លួន។ ទាំងចក្រភពអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុប ត្រូវចរចាគ្នា ជាមុនសិន ដើម្បីសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ដែលនាំដល់ការចាកចេញនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រសិនបើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀង ត្រូវបានសម្រេចទេនោះ គេត្រូវរង់ចាំដល់ទៅពីរឆ្នាំទៅមុខ ទើបច្បាប់ និងបទបញ្ញតិផ្សេងៗ របស់អឺរ៉ុប អស់សុពលភាពអនុវត្តក្នុងទឹកដីចក្រភពអង់គ្លេសតទៅទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន នឹងចាកចេញពីតំណែងនៅខែតុលាខាងមុខ ព្រោះយុទ្ធនាការគាំទ្របន្តជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបរបស់លោក បរាជ័យ។ ទោះចង់នៅបន្តតំណែងក៏ដោយ លោក ខេមេរ៉ូន ច្បាស់ជាត្រូវប្រឈមសម្ពាធខ្លាំងទាំងផ្ទៃក្នុងបក្ស ដែលបែកបាក់ និងពីសំណាក់ប្រជាជន ដែលចង់ឲ្យលោក ចាកចេញពីតំណែង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2135.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានចេញបញ្ជាឲ្យកងទ័ពឈរជើងនៅអាហ្វហ្កានីស្ថានជួយគាំទ្រកងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានដោយផ្លាស់ប្តូរកាតព្វកិច្ចពីចាំការផ្តល់ប្រឹក្សាសុទ្ធសាធ។ ចាប់ពីពេលនេះកងទ័ពអាមេរិកនឹងផ្តល់ការគាំទ្រផ្លូវអាកាស និងទៅតាមទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានគ្រប់សមរភូមិតាមកម្ចាត់ក្រុមតាលីបង់។	audio2 នៅសល់ប៉ុន្មានខែប៉ុណ្ណោះលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងចាកចេញពីតំណែងជាប្រធានាធិបតីហើយ។ ប៉ុន្តែ នៅសល់ការសន្យាមួយចំនួនដែលលោកមិនទាន់សម្រេចបាន ជាពិសេសការបញ្ចប់សង្គ្រាមនិងនាំសន្តិភាពដល់អាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ដោយសារតែនៅពេលមិនយូរ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចចេញបញ្ជាឲ្យទាហានអាមេរិកផ្លាស់ប្តូរតួនាទីដែលធ្លាប់តែផ្តល់ប្រឹក្សាដល់ទាហានអាហ្វហ្កានីស្ថានសុទ្ធសាធទៅជាកងម្លាំងជួយគាំទ្រនិងដើរជាមួយទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានរាល់សមរភូមិ។ តាមពិតទៅកងទ័ពអាមេរិក ដែលឈរជើងនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៥មកបានបំពេញតួនាទីជាទីប្រឹក្សាសឹក ហើយអាចវាយប្រហារក្រុមតាលីបង់កដោយប្រើប្រាស់សិទ្ធស្វ័យការពារខ្លួននិងការពារទាហានអាហ្វហ្កានីស្ថានក្នុងករណីចាំបាច់ប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមមន្ត្រីយោធាអាមេរិកដែលមិនបង្ហាញអត្តសញ្ញាណថ្លែងប្រាប់ទីភ្នាក់ងារ AFP ថា បទបញ្ជាថ្មីរបស់ប្រធានាធិបតីនឹងធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរតួនាទីកងទ័ពអាមេរិកច្រើន។ ចាប់ពីពេលនេះទៅអាមេរិកនឹងផ្តល់ការគាំទ្រផ្លូវអាកាសក្នុងពេលច្បាំងហើយកងទ័ពអាមេរិកនឹងជួយគាំទ្រដោយទៅជាមួយកងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅសមរភូមិផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីយោធាខាងលើបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កងទ័ពអាមេរិកនៅនៅខ្សែរត្រៀមជួរមុខឡើយក្នុងការវាយប្រហារថ្វីបើពួកគេដើរតាមទាហានអាហ្វហ្កានីស្ថានទៅសរមភូមិមែន។ តែពួកគេនៅមានតួនាទីផ្តល់ប្រឹក្សាដល់កងទ័ពគ្រប់អង្គភាពក្នុងពេលប្រយុទ្ធទាំងអស់។ តាមពិតទៅកងទ័ពអាមេរិកបានវាយប្រហារចូលកាន់កាប់អាហ្វហ្កានីស្ថានក្នុងឆ្នាំ ២០០១ ក្រោតពេលដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងកាប៊ុលក្រោមកាដឹកនាំរបស់ក្រុមតាលីបង់បដិសេធបញ្ជូនមេដឹកនាំក្រុមអាល់កៃដា Osama bin Laden ឲ្យអាមេរិក ហើយដល់ឆ្នាំ ២០០៨ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសន្យាថាលោក នឹងបញ្ចប់អាមេរិកនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ហើយលោកក៏បញ្ជាដកទ័ពអាមេរិកជាបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែដោយសារស្ថានភាពប្រែប្រួល កាលបរិច្ឆេទដកកងទ័ពអាមេរិកត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរជាញឹកជាប់។ បច្ចុប្បន្ននេះការចរចាសន្តិភាពរវាងតាលីបង់និងរដ្ឋាភិបាលអាហ្វាហ្កានីស្ថានហាក់ដូចជាបរាជ័យទៅហើយក្រោយយន្តហោះអាមេរិកទម្លាក់គ្រាប់សម្លាប់មេដឹកនាំក្រុមតាលីបង់ Mullah Akhtar Mansourនៅប៉ាគីស្ថាន កាលពីខែមុន។ ហើយកងទ័ពក្រុមតាលីបង់ក៏កាន់តែកើនឡើងកម្លាំងថែមទៀត ដែលវាបង្ហាញថា សង្គ្រាមប្រឆាំងក្រុមតាលីបង់មិនជោគជ័យនោះឡើយ។ ហើយកន្លងមកសហរដ្ឋអាមេរិកនៅស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការប្រើប្រាស់ទ័អាកាសទម្លាក់គ្រាប់កម្ចាត់ក្រុមនេះ ព្រោះកាលពីឆ្នាំមុនមីស៊ីលអាមេរិកវាយប្រហារខុសគោលដៅចំមន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងនៅ Kunduz ដោយសម្លាប់ជនស៊ីវិល៤៦នាក់ ហើយផ្ទុះការប្រឆាំងតវ៉ាខ្លាំងទូទាំងពិភពលោក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2136.txt	លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតបឋមក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅរដ្ឋចំនួន ៦ ដែលជាសមរភូមិនយោបាយសម្រាប់ការប្រជែងក្នុងបក្សចុងក្រោយនៅថ្ងៃអង្គារទី៧ មិថុនាត្រូវបានគេបញ្ចេញជាបណ្តើរៗហើយ។ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានប្រកាសជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ New Jersey ស្របពេលដែលគូប្រជែងលោកស្រី ប៊ែនី សេនដឺ ឈ្នះនៅរដ្ឋ North Dakota ។	ទោះបីជាមានការវាយតម្លៃថាលោកស្រីហ៊ីឡារីគ្លីនតុន រកបានតំណាងគ្រប់ចំនួនកំណត់ដោយបូករួមទាំង តំណាងឬប្រតិភូឯករាជ្យក៏ដោយ គូប្រជែងលោកស្រី សមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont លោក ប៊ែនី សេនដឺមិនបោះបង់ក្តីសង្ឃឹមឡើយ។ លោកប្រឹងប្រែងស្វែងរកជ័យជម្នះនៅសមរភូមិសំខាន់ចុងក្រោយនៅរដ្ឋចំនួន៦ ដែលរៀបចំបោះឆ្នោតជាមួយគ្នានៅថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Politico លទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន បង្ហាញថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានដណ្តើមជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ New Jersey ស្របពេលដែលលោក ប៊ែនី សេនដឺ ប្រកាសជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ North Dakota។ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ហាក់បីដូចជាសន្មត់រួចទៅហើយថា លោកស្រី នឹងក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ឬនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា ជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្រីដំបូងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក។ នេះក៏ដោយសារថ្ងៃចន្ទដើមសប្តាហ៍នេះ ស្ថាប័នសារព័ត៌មានធំៗជាច្រើនបានវាយតម្លៃថា លោកស្រីរកបានប្រតិភូគ្រប់ចំនួនទៅហើយដើម្បីរក្សាការតែងតាំងពីបក្ស។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គូប្រជែងរបស់លោកស្រី លោក ប៊ែននី សេនដឺ មិនបានខ្វល់ខ្វាយចំពោះការប្រកាសជ័យជម្នះនេះទេ។ លោក និងអ្នកគាំទ្រសន្យាថានឹងបន្តប្រយុទ្ធរហូតដល់ពេលចុងក្រោយ។ហើយគេក៏វាយតម្លៃថា វាមិនទាន់ដល់ពេលដែលលោកស្រី គ្លីនតុន ត្រូវប្រកាសជ័យជម្នះឡើយព្រោះ ប្រតិភូដែលលោកស្រីមានបច្ចុប្បន្ន មានអ្នកចាំបោះឆ្នោតនៅសមាជខែកក្កដារាប់រាយនាក់។ ពួកគេអាចផ្លាស់ប្តូរចិត្តគ្រប់ពេល ហើយពួកគេអាចងាកបោះឆ្នោតឲ្យលោក ប៊ែនី សេនដឺ ផងក៏មិនដឹង។ ត្រលប់មកវិញ ជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ North Dakota ហាក់ដូចជាមិនជួយលោក ប៊ែនី សេនដឺន ច្រើនឡើយព្រោះនៅរដ្ឋនេះមានប្រតិភូត្រឹមតែ ២៣ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែលោក ប៊ែនី សេនដឺ រំពឹងថានឹងទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាលីហ្វរនីញ៉ា ដែលមានប្រតិភូសរុបជាង ៤០០នាក់ឯណោះ។ បើសមាជិកព្រឹទ្ធសភាម្នាក់នេះ ឈ្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ាមែន អ្វីៗអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរ ហើយវាក៏អាចបង្កការលំបាកសម្រាប់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលមានសង្ឃឹមថាលោកស្រីនឹងឈ្នះការតែងតាំងពីបក្សនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2137.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក Ashton Carter បានបញ្ជាក់ថា អាមេរិក មិនបានព្យាយាមបង្កើតសង្គ្រាមត្រជាក់នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ហើយសកម្មភាពរបស់អាមេរិក មានលក្ខណៈរួមគ្នាពោលគឺ មិនមានចេតនាធ្វើឲ្យរដ្ឋណាមួយនៅឯកាឡើយ។	«អាមេរិក មិនមែនកំពុងតែបង្កើតសង្គ្រាមត្រជាក់ ឬការបែងចែក ឬ ការប្រឈមមុខគ្នានៅក្នុងតំបន់នេះនោះទេ។ សកម្មភាពរបស់យើង មានលក្ខណៈជាប្រពន្ធ័ដែលមានការចូលរួមទាំងអស់គ្នា ដែលគ្រប់គ្នាអាចធ្វើការរួមគ្នា។ យើង មិនមែនព្យាយាមទាត់ភាគីណាមួយឲ្យកាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយនោះទេ។ ហើយនេះ ក៏មិនមែនជាគោលនយោបាយរបស់យើងដែរ»។ នេះគឺជាការឆ្លើយតបរបស់ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិកលោក Carter ទៅនឹងសំណួរក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងសារព័ត៌មាន Channel News Asia ដែលបានសួរថាតើអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺជាតំបន់សង្គ្រាមត្រជាក់រវាងអាមេរិក និងចិនឬយ៉ាងណា? ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិករូបនោះ ក៏បានបន្ថែមដែរថា ប្រសិនបើចិន បង្ហាញសកម្មភាពឃ្លាតឆ្ងាយពីគេ ហើយធ្វើឲ្យអ្នកដទៃចង់ធ្វើការជាមួយអាមេរិកនោះ មិនមែនជាកំហុសរបស់អាមេរិកនោះទេ តែ វា លទ្ធផលដែលបង្កើតដោយចិនខ្លួនឯង។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា «គោលនយោបាយរបស់អាមេរិកគឺជារួមបញ្ចូល ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងចិនផងដែរ»។ តាមពិតទៅចម្លើយរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ក៏ជាការឆ្លើយតបមួយទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងដែលបានចោទអាមេរិកថានៅមិនទាន់អស់កម្អែលសង្គ្រាមត្រជាក់ផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា កន្លងទៅ លោកស្រី Hua Chunying បានឆ្លើយតបនឹងការរិះគន់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Ash Carter ដែលនិយាយថា ចិនកំពុងធ្វើខ្លួនឲ្យឃា្លតឆ្ងាយពីប្រទេសដទៃ តាមរយៈសកម្មភាពយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ហើយ លោកស្រី ថែមទាំងចោទលោក Carter ថា នៅមិនទាន់ជម្រះកម្អែលសង្គ្រាមត្រជាក់នៅឡើយទេ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះដែនអធិបតេយ្យដែលមានរដ្ឋទាមទារជា សមាជិកអាស៊ានរួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ ចិន និងអាមេរិក បានចោទដាក់គ្នាថាកំពុងតែធ្វើយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិក ថា ចិន កំពុងព្យាយាមបំពាក់សម្ភារយោធា ខណៈ ចិន ចោទអាមេរិក ថា កំពុងយកលេសច្បាប់អន្តរជាតិដើម្បីប្រតិបត្តិការនាវា និងយន្តហោះយោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2138.txt	ឆ្នាំ២០១៦ គឺជាខួបលើកទី២៥ហើយនៃការចាប់គូកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសមាគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ី អាគ្នេយ៍ ឬអាស៊ាន ជាមួយនឹងចិន។ ជាមួយនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ក៏បាន ជឿជាក់ដែរថា ទំនាក់ទំនងនេះ នឹងសម្រេចបានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែទូលំទូលាយ និងស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀតផងដែរថា។	អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអាស៊ាន បានអះអាងថា ចិន និងអាស៊ាន នឹងសម្រេចបានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ី ជម្រៅ និងទូលំទូលាយ ខណៈពេលដែលភាគីទាំងពីរ បានឈានដល់ទំនាក់ទំនងនៃ «ទសវត្សរ៍ត្បូង» ។ ការអះអាងរបស់អគ្គរដ្ឋទូតរូបនេះ ធ្វើឡើងនាឱកាសសិក្ខាសាលារម្លឹកទំនាក់ទំនងកិច្ចសន្ទនាចិន-អាស៊ានលើកទី២៥នៅកោះ Java នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីនៅសប្តាហ៍មុន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Jakarta Post ។ លោក Xu Bu អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអាស៊ាន បានគូសបញ្ជាក់ថា គឺឆ្នាំ២០១៦នេះហើយដែលជាការបើកចំហសហគមន៍អាស៊ាន, ការចាប់ផ្តើមនៃផែនការប្រាំឆ្នាំរបស់ចិនលើកទី១៣ និងខួបលើកទី២៥នៃទំនាក់ទំនងកិច្ចសន្ទនារវាងចិន-អាស៊ាន។ នាឱកាសដដែលនោះ លោក បន្ថែមថា «ប្រសិនបើ១០ឆ្នាំដំបូង ត្រូវបានមើលឃើញថាជា «ទសវត្សរ៍មាស»សម្រាប់ទំនាក់ទំនងចិន-អាស៊ាន ដូចដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន Li Keqiang បានអះអាង នោះ ឥលូវយើងបានចូលមកដល់យុគសម័យថ្មីសម្រាប់ទំនាក់ទំនងនៃចិន-អាស៊ាន។ ហើយនោះគឺ «ទំនាក់ទំនងនៃទសវត្សរ៍ត្បូង» ដែលជាយុគសម័យថ្មីនៃការបង្កើននៃការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ និងស៊ីជម្រៅ។ ចិន បានចាប់ដំណើរការនៃការសុំជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ាននៅឆ្នាំ១៩៩១ និងបានក្លាយជាដៃគូសន្ទនាពេញសិទ្ធិនៅឆ្នាំ១៩៩៦។ រយៈពេលជាង២ទសវត្សរ៍នេះ ចិន ពិតជាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមការអះអាងរបស់លោក Xu Bu ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងចិនមកកាន់អាស៊ាន បានកើនដល់៤៧២ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលទំហំនេះ ធ្វើឲ្យចិន នៅតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ានដដែលខណៈទំហំ ពាណិជម្មអាស៊ានទៅកាន់ចិន នៅលំដាប់ទី៣ដដែលផងដែរនោះ។ ចិន បានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ អាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ តាមរយៈកិច្ចសហការជាមួយចិន អាស៊ាន និងរដ្ឋអាស៊ាន ទទួលបានផលប្រ យោជន៍ជាច្រើន ពីគម្រោង និងគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលបង្កើតឡើងដោយចិនក្នុងដំណើរអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ាន។ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនោះ មានដូចជា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ និងវិថីមួយ (OBOR = One Belt One Road) ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) និងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំមួយដែលចិន និងអាស៊ាន ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់ការចរចានៅឆ្នាំ២០១៦នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2139.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានប្រតិកម្មការចោទប្រកាន់ចិនលើការបង្កបញ្ហានៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងតូក្យូនាវេទិកាសន្តិសុខក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី។ ក្រុងប៉េកាំង ចាត់ទុកការចោទទាំងនោះ ថាគ្មានមូលដ្ឋាន និងថែមទាំងទទូចឲ្យភាគីទាំងពីរ បញ្ឈប់ការចោទប្រកាន់ចិនផងដែរ។	«ប្រទេសខាងក្រៅ គួរតែគោរពនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន និងមិនគួរថ្លែងបញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងអធិបតេយ្យភាពដែលមិនមានការទទួលខុសត្រូវឡើយ»។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យ ក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី Hua Chunying ពីក្រុងប៉េកាំងឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើងបញ្ហា សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលពាក់ព័ន្ធចិនដោយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Ashton Carter និងសមភាគីជប៉ុនលោកឧត្តមសេនីយ៍ Nakatani ក្នុងកិច្ចប្រជុំការពារជាតិនៅសិង្ហបុរី។ សូមជម្រាបផងដែរថា ក្នុងកិច្ចប្រជុំការពារជាតិនៅសិង្ហបុរីដែលមានការចូលរួមពីបណ្តាមន្ត្រីការពារជាតិជាន់ខ្ពស់ក្នុងតំបន់ជាច្រើននោះ បានផ្តោសំខាន់លើបញ្ហាសន្តិសុខជាច្រើន ហើយបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ជាបញ្ហាមួយគ្របដណ្តប់លើកិច្ចប្រជុំនោះផងដែរ។ នាឱកាសនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក Ashton Carter និងសមភាគីជប៉ុនលោកឧត្តមសេនីយ៍ Nakatani បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះសកម្មភាពឯកតោភាគីក្នុងតំបន់ជម្លោះ និង ការពង្រីកសមត្ថភាពយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះទៀតផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកស្រី Hua Chunying បានចាត់ទុកការលើកឡើងនោះ គឹជារឿងចាស់ដដែលៗ ដែលគ្មានអង្គហេតុច្បាស់លាស់ និងគ្មានមូលដ្ឋានក្នុងការចោទប្រកាន់ដើម្បីប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពសាងសង់ស្របច្បាប់របស់ចិនលើតំបន់កោះ និងថ្មប៉ប្រះទឹកនោះ។ លោកស្រី និយាយថា «ពួកគេ (ជប៉ុន និងអាមេរិក) បន្ទោសចិនដែលបង្កបញ្ហាដល់សន្តិសុខក្នុងតំបន់ ខណៈ ចិន គឺជាជនរងគ្រោះ។ ហើយ ចិន ពិតជាប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះការលើកឡើងនេះផងដែរ»។ បន្ថែមពីនេះ លោកស្រី ក៏បានលើកហេតុផលបួនចំណុចដើម្បីពន្យល់បន្ថែមពីគោលនយោបាយរបស់ចិនលើតំបន់ជម្លោះ។ ទី១ ចិន មានអធិបតេយ្យលើកោះ Nansha និងតំបន់ក្បែរ ដែលមានភស្តុតាងទាំងផ្នែកច្បាប់ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ទី២ សំណង់ដែលបានសាងសង់ គឺស្ថិតនៅលើអធិបតេយ្យរបស់ចិន ហើយមិនបានផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់អន្តរជាតិផងដែរ។ ទី៣ មជ្ឈត្តការលើសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលបង្កើតឡើងដោយហ្វីលីពីនដោយឯកតោភាគី មិនចាត់ទុកជាដំណោះស្រាយនៃជម្លោះឡើយ។ ទី៤ បើនិយាយពីការដោះស្រាយដោយប្រើប្រាស់បទដ្ឋានច្បាប់ ចិន និងប្រទេសអាស៊ាន បានបង្កើតសេចក្តីថ្លែងការណ៍ភាគីនៃក្រមប្រតិបត្តិក្នុងឆ្នាំ២០០២ ដែលបានបញ្ជាក់ពីលក្ខខណ្ឌដោះស្រាយលើបញ្ហាដែលមានលក្ខណៈចាប់បង្ខំភាគីរួចទៅហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_214.txt	គណៈកម្មការអឺរ៉ុប (EC) នាថ្ងៃទី ៣០ ខែតុលា បានអនុម័តលើកញ្ចប់ពង្រីកប្រចាំឆ្នាំ ដោយផ្តល់ការវាយតម្លៃលម្អិតអំពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ក៏ដូចជាវឌ្ឍនភាពនៃការអនុវត្តរបស់ ម៉ុលដាវី អ៊ុយក្រែន និងបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់បាល់កង់លោកខាងលិចផ្សេងទៀត ដើម្បីចូលរួមសហភាពអឺរ៉ុប។	គណៈកម្មការអឺរ៉ុប ទំនងជានឹងផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាចរចាចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបជាមួយអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវីទៅដំណាក់កាលបន្ទាប់នៅឆ្នាំ ២០២៥។ ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោកស្រី Ursula von der Leyen បានលើកឡើងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ថា ការបើកការចរចាចូលជាសមាជិកជាមួយអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវី ជាការទទួលស្គាល់ដ៏សំខាន់នៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសទាំងពីរក្នុងការបន្តដំណើរកំណែទម្រង់ខាងលើដើម្បីចូលរួមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ។ បន្ទាប់ពីសន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាលលើកដំបូងក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដំណើរការនៃការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃការអនុលោមតាមស្តង់ដារសហភាពអឺរ៉ុបនៅអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវីកំពុងដំណើរការយ៉ាងរលូន។ នៅពេលដែលអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវី បំពេញបានគ្រប់លក្ខខណ្ឌទាំងអស់ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបចង់បើកការចរចាចូលជាសមាជិកនៅឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែនេះក៏ត្រូវមានការយល់ព្រមពីរដ្ឋជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបទាំង២៧ ដែរ។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន លោក Josep Borrell តំណាងជាន់ខ្ពស់នៃសហភាពអឺរ៉ុបសម្រាប់សន្តិសុខ និងគោលនយោបាយការបរទេស បាននិយាយថា ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនកំពុងប្រយុទ្ធនឹងសង្គ្រាមពីរក្នុងពេលតែមួយ គឺសង្គ្រាមមួយនៅលើសមរភូមិ និងមួយទៀតជាការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីជំរុញតាមរយៈកំណែទម្រង់ដែលត្រូវការសម្រាប់សមាជិកភាពសហភាពអឺរ៉ុប។ អឺរ៉ុបនឹងគាំទ្រអ៊ុយក្រែនទាំងពីរសមរភូមិនេះ។ ចំពោះម៉ុលដាវី ស្នងការអឺរ៉ុបទទួលបន្ទុកលើការពង្រីកសហភាពអឺរ៉ុបបានបញ្ជាក់ថា កញ្ចប់ពង្រីកប្រចាំឆ្នាំផ្តល់នូវការវាយតម្លៃជាក់ស្តែងនៃដំណើរការសមាហរណកម្មនៃប្រទេសនានា ហើយថា ម៉ុលដាវីបានឈានទៅដល់ផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយក្នុងការចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ លើសពីនេះ ផែនការសេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ក៏ដូចជាផែនការកំណើនសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ម៉ុលដាវី និងតំបន់បាល់កង់ខាងលិច នឹងរួមចំណែកក្នុងការជួយប្រទេសនានាពន្លឿនដំណើរការបង្រួបបង្រួមសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកំណែទម្រង់លើផ្លូវរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ ដើម្បីចូលរួមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប បណ្តាប្រទេសបេក្ខជនត្រូវតែបំពេញតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យមួយចំនួនមុននឹងចូលរួមក្នុងកម្មវិធីចរចាលម្អិត ដោយគ្របដណ្តប់លើបញ្ហាជាច្រើនចាប់ពីស្តង់ដារសេដ្ឋកិច្ចរហូតដល់នីតិរដ្ឋ។ មានជំពូកចរចាសរុបចំនួន៣៥ ហើយត្រូវតែទទួលបានការយល់ព្រមពីរដ្ឋសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបទាំង២៧ ។ គេរំពឹងថា សម្រាប់ម៉ុលដាវី និង អ៊ុយក្រែន ដំណើរការនៃការចាប់ផ្តើម ការចរចា និងការបញ្ចប់ជំពូកចំនួន៣៥ អាចចំណាយពេលលើសពី ១០ឆ្នាំ។ អ្នកជំនាញលើកឡើងថា ការចរចាដំបូងទាំងនេះជាមួយម៉ុលដាវី និងអ៊ុយក្រែន ជានិមិត្តសញ្ញាសំខាន់ ហើយនៅតែមានផ្លូវវែងឆ្ងាយសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរនេះ ដើម្បីទទួលបានសមាជិកភាពពេញលេញរបស់សហភាពអឺរ៉ុប៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2140.txt	រុស្ស៊ីកំពុងរកឃើញទីផ្សារសម្រាប់លក់សព្វាវុធរបស់ខ្លួននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-រុស្ស៊ីនៅ Sochi ចុងខែឧសភាកន្លងទៅ ទាំងឥណ្ឌូនេស៊ី ថៃ ម៉ាឡេស៊ី ឡាវ សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងកិច្ចពិភាក្សាជុំវិញការនាំចូលសព្វាវុធពីរុស្ស៊ីដែរ។ ដូចឃើញស្រាប់បច្ចុប្បន្នឥណ្ឌូនេស៊ីកំពុងពិចារណាទិញនាវាមុជទឹកនិងយន្តហោះដើម្បីពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួនផងដែរ។	រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេស៊ីបានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញនាវាមុជទឹកពីសហព័ន្ធរុស្ស៊ីដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ ក្រៅពីនាវាមុជទឹក រដ្ឋបងធំអាស៊ានមួយនេះក៏មានគម្រោងទិញយន្តហោះអាចចុះចតលើទឹកបានផងដែរ។ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសនេះចង់នាំចូលនាវាមុជទឹកចំនួន ២គ្រឿងសិន។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌូនេស៊ីប្រចាំនៅប្រទេសរុស្ស៊ី Mohamad Wahid Supriyadi បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា៖« យើងពិតជាគ្រោងទិញនាវាមុជទឹកនិងយន្តហោះរបស់រុស្ស៊ីមែន។ យើងកំពុងតែចាប់ផ្តើមត្រួតពិនិត្យគម្រោងនាំចូលសពា្វវុធទាំងនេះ ហើយមន្ត្រីជំនាញពាក់ព័ន្ធរបស់រុស្ស៊ីនឹងត្រូវអញ្ជើញមកប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីពេលខាងមុខ»។ ក្រៅពីមានគម្រោងទិញអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌរបស់រុស្ស៊ី ក្រុងហ្សាការតា ក៏មានចំណាប់អារម្មណ៍លើកស្ទួយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធានិងបច្ចេកទេសជាមួយរុស្ស៊ីដែរនៅពេលខាងមុខនេះ។មន្ត្រីការទូតខាងលើនេះក៏បានឆ្លៀតកោតសរសើរពីផលិតផលឧស្សាហកម្មនិងការពារជាតិរបស់រុស្ស៊ីដែរ ដោយប្រៀបធៀបជាមួយផលិតផលលោកខាងលិច។ « ផលិតផលឧស្សាហកម្មនិងយោធាបស់រុស្ស៊ីមិនចាញ់របស់លោកខាងលិចឡើយ។ វាជារឿងដែលមានតម្លៃមួយដែលត្រូវកត់សម្គាល់លើភាពជោគជ័យនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងផ្នែកយោធានិងបច្ចេកទេសដែលពាក់ព័ន្ធនោះ»។ ក្រៅពីឥណ្ឌូនេស៊ី នាវាមុជទឹករុស្ស៊ីត្រូវបានប្រើប្រាស់និងកុម្ម៉ង់ទិញដោយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមកន្លងមកដែរ ហើយវៀតណាមពេញចិត្តអាវុធរបស់រុស្ស៊ីខ្លាំងផងដែរ។ ប៉ុន្តែក្រោយរួចផុតពីទណ្ឌកម្មអាវុធរបស់អាមេរិក វៀតណាមក៏កំពុងគិតគូរទិញអាវុធពីអាមេរិក បន្ថែមលើអាវុធដែលខ្លួនទិញពីរុស្ស៊ីថែមទៀតផង។ ត្រលប់មកវិញ កន្លងមកឥណ្ឌូនេស៊ីបានចំណាយថវិកាច្រើនដែរដើម្បីអភិវឌ្ឍវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួន ហើយប្រទេសនេះទិញអាវុធភាគច្រើនពីរុស្ស៊ីក្នុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ។ កាលពីខែមេសា រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទិញយន្តហោះចម្បាំងស៊េរីថ្មីប្រភេទ Su-35 ចំនួន ១០គ្រឿងជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ូស្គូផងដែរ។ យន្តហោះចម្បាំង Su-35 នេះនឹងមកជំនួសយន្តហោះចម្បាំង F-5 Tigers ដែលកំពុងបម្រើការក្នុងកងទ័ពអាកាសឥណ្ឌូនេស៊ីបច្ចុប្បន្ន។ ហើយម្យ៉ាងយន្តហោះស៊េរីទំនើបចុងក្រោយរបស់រុស្ស៊ីនេះនឹងជួយបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពនិងពង្រឹងការការពារបូរណភាពដែនដីរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីផងដែរ។ មានការវាយតម្លៃផងដែរថា ការនាំចូលយន្តហោះចម្បាំងរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី កើតឡើងស្របពេលដែលបងធំអាស៊ានមួយនេះចាប់ផ្តើមសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ព នៅប្រជុំកោះ Natuna ដែលស្ថិតនៅ សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ថ្វីបើឥណ្ឌូនេស៊ីមិនមែនជាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ប៉ុន្តែផែនទីរូបអណ្តាត ឬផែនទី៩ ចំណុច របស់ចិននោះគ្របដណ្តប់លើកោះ Natuna ដែលឥណ្ឌូនេស៊ីចាត់ទុកជារបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2141.txt	បញ្ហាអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងហ្វីលីពីន មានភាពល្អក់កករនឹង គ្នាច្រើន ជាពិសេសក្នុងរដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូដែលមាននិន្នាការនយោបាយពឹងផ្អែកទៅលើអាមេរិកនោះ។ តែទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ រពឹងថា នឹងអាចមានលក្ខណៈល្អប្រសើរក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតីទើបជាប់ឆ្នោតលោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ។	ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) បានផ្ញើសារសាទរទៅកាន់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) លើជ័យជម្នះជាផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៩ ខែឧសភាកន្លងទៅ។ ប្រមុខកំពូលចិន ក៏បានសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងមានភាពល្អប្រសើរជាមួយនឹងគ្នា។ ក្នុងសារសាទរនោះ ប្រមុខរដ្ឋចិន ក៏បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរ ធ្លាប់មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ី ជម្រៅជាមួយនឹងចិន ហើយ លោក សង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរអាចធ្វើការយ៉ាងសកម្មជាមួយនឹងគ្នាដើម្បី ជំរុញឲ្យទំនាក់ទំនង ចិន-ហ្វីលីពីន ត្រលប់ទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អប្រសើរជាមួយគ្នាឡើងវិញ។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ម្សិលមិញ សភាហ្វីលីពីន បានប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវ ការដោយ អភិបាលក្រុងដាវ៉ាវ លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ នឹងត្រូវក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី១៦របស់ហ្វីលីពីន ដែលត្រូវបានរំពឹងថានឹងចូលស្បថកាន់តំណែងជាផ្លូវការនៅចុងខែមិថុនាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ។ វា ក៏មានន័យដែរថា ជាពេលកំណត់នៃអាណត្តិប្រធានាធិបតី របស់លោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ដែលមាននិន្នាការខ្លាំងពឹងផ្អែកអាមេរិក ក៏កាន់តែខិតជិតមកដល់ផងដែរ។ ១. ចិន មិនអាចប្រកៀកស្មាជាមួយហ្វីលីពីនបាន ដ្បិតជម្លោះអធិបតេយ្យ តាមពិតទៅ មុនពេលនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិបែរនីណូ អាហ្គីណូ ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងហ្វីលីពីន ហាក់ដូចជាមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ និងជិតស្និទ។ តែចាប់ពីលោក អាហ្គីណូ ឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ២០១១មក សម្ព័ន្ធភាពនៃប្រទេសទាំងពីរ ចាប់ឃ្លាតពីគ្នា ដ្បិតការឡើងកម្តៅនៃជម្លោះអធិបតេយ្យនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ចិន ប្រើប្រាស់នយោបាយវាតទី នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះលើតំបន់ហ្វីលីពីនដែលបានទាមទារផងដែរនោះ។ អ្វីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះ នៅឆ្នាំ២០១៣ ហ្វីលីពីន ថែមទាំងបានប្តឹងចិនទៅកាន់មជ្ឈត្តការនៃតុលាការអន្តរជាតិដោយបានចោទចិនថាបំពានលើដែនអធិបតេយ្យខ្លួន។នីតិវិធីនេះប្រាកដណាស់មិនបានធ្វើចិន សប្បាយនោះហើយចិន បានចោទហ្វីលីពីនវិញថា បានបំពានការទុកចិត្តនិងយន្តការដែលបាន កំណត់ដោយចិន និអាស៊ាន។ ចិន ថែមទាំងចាត់ទុកហ្វីលីពីនថាមេបង្កបញ្ហាប្រចាំតំបន់ទៀតផងដែរ។ មួយវិញទៀតនោះ រឿងដែលមិនអាចប្រកែកបានពីក្រោយនៃការឃ្លាតឆ្ងាយរវាងចិន និងហ្វីលីពីន នោះគឺ វត្តមានរបស់អាមេរិក។ អាមេរិក គឺជាអតីតម្ចាស់អាណានិគមរបស់ហ្វីលីពីន។ក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោក ប៊ែរនីណូ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានដើរតួយ៉ាងសកម្មក្នុងការជ្រោមជ្រែង និងការពារហ្វីលីពីនការរំលោភរបស់ចិន។ អាមេរិក បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិជាមួយនឹងហ្វីលីពីន ដោយបានអនុញ្ញាតឲ្យទ័ពអាមេរិកអាចមានមូលដ្ឋាននៅហ្វីលីពីនដែលក្បែរតំបន់ជម្លោះបានដោយស្របច្បាប់។ ២. ចិន សម្លឹងឃើញឱកាសខ្លះពីគោលនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតីលោក ឌើទើតេ ខុសពីរដ្ឋាភិបាលមុន បើទោះបីជា លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ បានអះអាងថា លោក បន្តទាមទារនូវតំបន់ជម្លោះអធិបតេយ្យដដែល ក៏ដោយ លោក នៅតែបន្សល់ចន្លោះប្រហោងសម្រាប់ការចរចាជាមួយនឹងចិនដែរ។ លោក ឌើទើតេ ធ្លាប់និយាយថា ប្រសិនបើដំណើរការនៃការដោះស្រាយមិនមែនការវិវត្ត លោក នឹងចរចាជាមួយនឹងចិនជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ កន្លងមក ចិន បានអះអាងរួចជាស្រេចហើយថា ចិនអាចដោះស្រាយជម្លោះអធិបតេយ្យ បានតែតាមរយៈការចរចា និងពិគ្រោះយោបល់តែប៉ុណ្ណោះ ខណៈ ហ្វីលីពីន បានទាមទារឲ្យដោះស្រាយតាមមជ្ឈត្តការ និងជាលក្ខណៈពហុភាគី។ បន្ថែមពីនេះ ជំនួសដោយទំនាក់ទំនងដែលបានជាប់គាំងកន្លងមក លោក ឌើទើតេ បានសន្យាថា នឹងអញ្ជើញអ្នកវិនិយោគរបស់ចិនឲ្យកាន់តែច្រើនមកកាន់ហ្វីលីពីនដែលស្របជាមួយនឹងគោលនយោបាយនៃការបង្កើនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ តែលោក អះអាងថា រឿងអធិបតេយ្យគឺនៅតែដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2142.txt	ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មីរបស់ហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte បានប្រកាសថា លោកមានគម្រោងធ្វើការប្រចាំថ្ងៃរបស់លោក ចាប់ពីម៉ោង១រសៀល ដល់ម៉ោង១២ព្រឹក។ ជាមួយនឹងការប្រកាសនេះ លោកនិយាយថា លោកមិនខ្វល់នឹងម៉ោងធ្វើការរបស់អ្នកណាទេ ហើយលោកក៏នឹងជិះយន្តហោះរាល់ថ្ងៃពីទីក្រុងDavao ទៅរដ្ឋធានីម៉ានីល ដើម្បីធ្វើការផងដែរ។	លោក Rodrigo Duterte ដែលឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ប្រកាសថា ម៉ោងធ្វើការប្រចាំថ្ងៃរបស់លោក ដោយលោកនឹងមិនធ្វើការតាមម៉ោង៨ព្រឹក ដល់៥ល្ងាច នោះទេ។ ជំនួសមកវិញ លោកនឹងចាប់ផ្ដើមការងារជាប្រធានាធិបតីរបស់លោកនៅម៉ោង១រសៀល និងបញ្ចប់នៅម៉ោង១២ព្រឹក។ ក្នុងសន្និសីទកាសែត ដែលធ្វើឡើងកណ្ដាលយប់ក្នុងក្រុងDavao លោក Rodrigo Duterte បញ្ជាក់ថា លោកមិនខ្វល់នឹងម៉ោងការងារដែលចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង៨ព្រឹក ដល់៥ល្ងាចទេ។ លោកបន្តថា៖ «អំឡុងពេលនោះ ខ្ញុំដេកទៅហើយ។ តើអ្នកបង្ខំឲ្យខ្ញុំធ្វើការដោយរបៀបណា»? ជាមួយគ្នានេះ លោក Rodrigo Duterte ដែលនឹងត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ក៏គ្មានគម្រោងរើផ្ទះរបស់លោក ក្នុងក្រុងDavao ទៅកាន់វិមានប្រធានាធិបតីនៅឯរដ្ឋធានីម៉ានីលដែរ។ លោក Durterte ដែលធ្វើជាអភិបាលក្រុងDavao អស់ពេល២០ឆ្នាំមកហើយនោះ ប្រកាសថា លោក នឹងជិះយន្តហោះទៅមកទីក្រុងម៉ានីល រៀងរាល់ថ្ងៃ រហូតដល់ពេលលោកអាចស៊ាំនឹងការរស់នៅក្នុងវិមានប្រធានាធិបតីបាន។ ហើយលោក នឹងធ្វើរបៀបនេះ យ៉ាងហោចណាស់ក៏រយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយការចូលកាន់តំណែងដែរ។ «គ្រែរបស់ខ្ញុំនៅទីនេះ។ បន្ទប់របស់ខ្ញុំនៅទីនេះ។ ផ្ទះរបស់ខ្ញុំ ជាទីមានផាសុខភាពរបស់ខ្ញុំ។ វាជារឿងសំខាន់ ដែលខ្ញុំត្រូវសម្រាក និងមុជទឹកឲ្យបានស្រួល»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីទើបជាប់ឆ្នោតរូបនេះ ពីទីក្រុងDavao ដែលផ្សាយតាមរយៈសារព័ត៌មាន The Strait Times។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក Rodrigo Duterte ដែលឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីថ្ងៃទី ៩ ខែឧសភា បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកដទៃយ៉ាងខ្លាំងលើរបៀបរបបការងាររបស់លោក។ ជាក់ស្ដែងនោះ លោក ជារឿយៗ តែងធ្វើសន្និសីទកាសែតនៅពេលពាក់កណ្ដាលអាធ្រាត្រ ឬពេលព្រឹកព្រលឹម។ ជាមួយគ្នានោះ បុរសរូបនេះក៏តែងប្រកាសពីគោលនយោបាយសំអាតអំពើពុករលួយ និង ឧក្រិដ្ឋកម្មក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយលោកថែមទាំងគំរាម ដាក់ទោសប្រហារជីវិតឧក្រិដ្ឋ ជនទៀតផង។ ចំពោះបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច លោកនឹងបន្តគោលនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតី ចប់អាណត្តិលោក Benigno Aquino ផងដែរ។ ឆ្លៀតពេលនោះ លោក Rodrigo Duterte ក៏សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា ការងារសំខាន់របស់លោក គឺពិនិត្យឲ្យផ្ចិតផ្ចង់លើឯកសារទាំងអស់ មុនពេលលោកចុះហត្ថលេខា។ លោកបន្តថា លោកមិនចូលចិត្តចុះហត្ថលេខាលើឯកសារអ្វីទេ លុះត្រាតែលោកដឹងពីអ្វីដែលត្រូវចុះហត្ថលេខាជាមុនសិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2143.txt	ប្រមុខការទូតអាមេរិក បានចេញមកព្រមានជាចំហទៅរុស្សី និងប្រធានាធិបតីស៊ីរី ខណៈដែលជម្លោះនៅក្នុងស៊ីរី ដែលឈានមកដល់ឆ្នាំទី៦ មកហើយនោះ នៅតែរកច្រកចេញមិនទាន់ឃើញនៅឡើយទេ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិកអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិក កាន់តែអស់ការអត់ធ្មត់លើបញ្ហាស៊ីរី និងអនាគតលោក បាសា អាល់អាសាដ ហើយ។	ពីទីក្រុងអូស្លូ ប្រទេសន័រវេស រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ចន ឃែរី (John Kerry) បានប្រាប់ឲ្យ របបប្រធានាធិបតី អាសាដ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរុស្សី ត្រូវគោរពបទឈប់បាញ់ ដែលរង្គោះរង្គើមិនចេះមិនចប់ ខណៈការវាយប្រយុទ្ធថ្មី នៅតែមាន ដោយសម្លាប់ជីវិតអស់ជាច្រើន។ លោក ឃែរី ថែមទាំងព្រមានថា ការអត់ធ្មត់របស់ខ្លួន ចំពោះបញ្ហាស៊ីរី មិនមែនអមតៈទេ។ ថ្លែងនៅក្នុងវេទិកាស្ដីពីការស្វែងរកដំណោះស្រាយ និងការសម្រុះសម្រួល រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា រុស្សីត្រូវតែដឹងពីកម្រិត នៃការអត់ធ្មត់របស់អាមេរិក គឺមានកម្រិត ជាពិសេសលើវាសនារបស់ប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក បាសសារ អាល់ អាសាដ។ លោក ឃែរី និយាយទៀតថា បទឈប់បាញ់ ទំនងជាបរាជ័យ ហើយរុស្សី ត្រូវតែដាក់សម្ពាធឲ្យខ្លាំងលើលោក អាសាដ ដើម្បីធានាការគោរពបទឈប់បាញ់ និងសម្រួលការដឹកជញ្ជូនជំនួយ។ មួយវិញទៀត លោក ឃែរី នឹងឲ្យពួកឧទ្ទាម ទទួលខុសត្រូវ ចំពោះការអំពើហិង្សា ដែលនៅតែបន្តរហូតមក។ ឆ្លៀតឱកាសស្នាក់នៅន័រវេស ប្រមុខការទូតអាមេរិក ក៏បានជួបជាមួយសមភាគីមកពីអ៊ីរ៉ង់ និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិស៊ីរី អ៊ីរ៉ង់ ព្រមទាំងរុស្សី ក្នុងគោលដៅបញ្ចប់ការវាយប្រយុទ្ធគ្នា នៅស៊ីរី ជាពិសេសនៅឯទីក្រុង Aleppo ភាគខាងជើងស៊ីរី ដែលការប្រយុទ្ធគ្នា បានឆក់យកជីវិតជាច្រើន។ ទាក់ទិនរឿងនេះ បើតាមសារព័ត៌មាន Al Arabiya លោក ចន ឃែរី សង្កត់ ធ្ងន់ថា បទឈប់បាញ់ ថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ហាក់រសាត់ទៅឆ្ងាយ និងប្រឈមមុខ នឹង គ្រោះ ថ្នាក់ទៀតផង ហើយវា ជាបញ្ហាសំខាន់ ដែលត្រូវមានបទឈប់បាញ់ថ្មីមួយ។ វិបត្តិស៊ីរី ដែលកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១១ នៅតែជាបញ្ហាក្ដៅ ខណៈដែលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ជាប់គាំង ហើយបទឈប់បាញ់ជាច្រើន ក៏បរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិករូបនេះ ប្រាប់ឲ្យដឹងដែរថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង កំពុងតែបន្ត ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានបទឈបប់បាញ់ថ្មីមួយទៀត ដែលអាចនឹងចេញជារូបរាងក្នុងសប្ដាហ៍ខាងមុខ។ ប៉ុន្តែ លោក ចន ឃែរី មិនអាចសន្យាបានទេថា កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី នឹងចេញជារូបរាងមែន ដោយលោកគ្រាន់តែអះអាងថា ការសន្ទនារបស់លោក ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ នឹងជួយច្រើនដល់ការបង្កើតបទឈប់បាញ់ថ្មីនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2144.txt	ការកើនកម្ដៅជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ទំនងប្រធានបទសំខាន់ក្នុងរបៀបវារៈសំខាន់ៗ ក្នុងជំនួបកំពូលសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរី ដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនានេះ។ វេទិកានេះ នឹងបង្ហាញពីការបែងចែករវាងមហាអំណាចអាមេរិក និងចិន លើបញ្ហានេះ ខណៈដែលតុលាការមជ្ឈត្តិការអន្តរជាតិ នឹងសម្រេចពាក្យបណ្ដឹងករណីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលប្ដឹងដោយហ្វីលីពីន។	ជំនួបកំពូលសន្តិសុខ Shangri-La ដែលជាវេទិកាសន្តិសុខដ៏ធំប្រចាំអាស៊ី ចាប់ផ្ដើមនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ ខណៈដែលជម្លោះសមុទ្រខាងត្បូង នឹងជាបញ្ហាក្ដៅដែលត្រូវពិភាក្សា ក្នុងចំណោមប្រមុខការពារជាតិ នៃប្រទេសអាស៊ី។ វេទិកានេះ នឹងក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ចិន និងអាមេរិក ក្នុងការស្វែងរកការគាំទ្រពីរដ្ឋដទៃ មុនពេលតុលាការមជ្ឈត្តិករអន្តរជាតិ កាត់ក្ដីលើរឿងនេះ ដែលមានហ្វីលីពីន ជាដើមបណ្ដឹង។ ក្រុងម៉ានីល កំពុងតែប្រជែងជាមួយក្រុងប៉េកាំង ក្នុងជម្លោះទឹកដីសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃទឹកនៃសមុទ្រនេះ។ អ្នកជំនាញសន្តិសុខ រំពឹងថា អាមេរិក នឹងព្យាយាមទាក់ទាញប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក៏ដូចជាមហាអំណាច ជប៉ុន និងឥណ្ឌា ដើម្បីគាំទ្រហ្វីលីពីន ដែលស្នើឲ្យតុលាការ ទទួលស្គាល់សិទ្ធិរបស់ខ្លួន ក្នុងការប្រើប្រាស់ដែនទឹក ក្នុងសមុទ្រនេះ។ ចំណែកឯ ចិន ដែលបដិសេធយុត្តាធិការតុលាការលើបញ្ហានេះ ក៏រំពឹងថា នឹងស្វែងរកការគាំទ្រពីប្រទេសដទៃ កុំឲ្យបង្ហាញជំហររបស់ខ្លួនជាសាធារណៈ ដើម្បីការពារការរិះគន់ពីលោកខាងលិច។ ជាមួយគ្នានេះ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ក្នុងចំណោមប្រតិភូចំនួនជាង២០ គេនឹង ផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង លើជំហររបស់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើបញ្ហាសមុទ្រ ចិន ខាងត្បូង។ រដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន នៅមិនទាន់ឯកភាពគ្នាលើដំណោះស្រាយជាមួយចិន ដែលកំពុងទាមទារដែនអធិបតេយ្យនៅតំបន់នេះទេ ខណៈដែលពួកគេ កំពុងថ្លឹងថ្លែងផល ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ជាមួយនឹងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ទីពីរនេះ។ ក្រៅពីចិន និងហ្វីលីពីន ប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជា វៀតណាម ព្រុយណេ តៃវ៉ាន់ និងម៉ាឡេស៊ី សុទ្ធតែទាមទារទឹកដីក្នុងតំបន់នេះផងដែរ។ សូម្បីតែអាមេរិក ក៏លូកដៃចូលជម្លោះដែរ ដោយបានបញ្ជូននាវាល្បាត មកតំបន់នេះ ក្រោមលេស សិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍អន្តរជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលសន្តិសុខបីថ្ងៃ នឹងផ្ដល់ឱកាសដល់មេដឹកនាំកងទ័ព មន្ត្រីចារកម្ម និងថ្នាក់ដឹកនាំស៊ីវិល ពិភាក្សាដោយចំហ លើបញ្ហាសន្តិសុខ និងជម្លោះដែលកើតមាន។ ជំនួបនេះទៀតសោត ក៏ធ្វើចំពេលដែលអាស៊ីកំពុងប្រឈមមុខ នឹងការផ្លាស់ប្ដូរនៅតំបន់ ដូចជា ការកាន់អំណាចរបស់លោក Rodrigo Duterte នៅហ្វីលីពីន និងការលុបចោលការហាមឃាត់ការលក់អាវុធឲ្យវៀតណាម ពីសំណាក់អាមេរិក។ ក្រៅពីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង បញ្ហានៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក៏ទំនងជាប្រធានបទសំខាន់ផងដែរ បន្ទាប់ពីរដ្ឋឯកោមួយនេះ សាកល្បងអាវុធ និងគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ ជាច្រើនលើកច្រើនសារ ក្នុងឆ្នាំនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ ការកើនឡើងអំពើហិង្សាជ្រុលនិយមនៅក្នុងតំបន់ ក៏បង្កការព្រួយបារម្ភខ្លាំង ចំពោះសន្តិសុខតំបន់ ដែលតម្រូវឲ្យប្រមុខសន្តិសុខពិភាក្សាគ្នារកដំណោះស្រាយបន្ទាន់ដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2145.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស ដេវីដ ខេមេរ៉ូន នឹងចាកចេញពីតំណែងនៅខែតុលាខាងមុខនេះ។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលលទ្ធផលប្រជាមតិបង្ហាញថា ប្រជាជនអង់គ្លេសភាគច្រើនបោះឆ្នោតគាំទ្រការចាកចេញរបស់អង់គ្លេសពីសហភាពអឺរ៉ុប។	សំណួរ«តើអង់គ្លេសគួរនៅឬគួរចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប? »នោះលែងមានទៀតហើយនៅពេលនេះ ក្រោយការបោះឆ្នោតប្រជាមតិជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ម្សិលមិញនិងក្រោយការប្រកាសលទ្ធផលថ្ងៃនេះ។ តែសំណួរថ្មីមួយត្រូវបានគេចោទសួរចំពោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ថាតើ «លោកគួរបន្តធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀតឬអត់?»។ ឆ្លើយតបសំណួរនេះ លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន បានប្រកាសក្នុងសុន្ទរកថាក្រោយលទ្ធផលប្រជាមតិចេញជាផ្លូវការថា លោកនឹងចាកចេញពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅខែតុលាខាងមុខនេះ ។ ការសម្រេចចាកចេញពីតំណែងរបស់អ្នកនយោបាយបក្សអភិរក្សរូបនេះ គឺដោយសារ លោកជាអ្នកសន្យារៀបចំប្រជាមតិ ហើយលោកក៏ជាអ្នកដែលដឹកនាំចលនាគាំទ្រការបន្តស្ថិតនៅសហភាពអឺរ៉ុបនោះដែរក្រោយជាប់ឆ្នោតជាថ្មីឆ្នាំ ២០១៥ ។ បញ្ហាសំខាន់លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេសដែលដឹកនាំចក្រភពអង់គ្លេសចេញពីប្លុកប្រទេស ២៨ នេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP មុនលោក ខេមេរ៉ូនប្រកាសលាលែងពីតំណែង លោក សាស្ត្រាចារ្យ Tim Bale ជាអ្នកជំនាញនយោបាយនៃសកលវិទ្យាល័យ Queen Mary បានថ្លែងថា៖« លោក ខេមេរ៉ូន ធ្វើខ្លួនជាអ្នកនៅមុខនិងនៅកណ្តាលនៃយុទ្ធនាការគាំទ្រការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ ហើយការចាញ់ក្នុងយុទ្ធនាការនេះបំផ្លាញប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកអស់ស្ទើរទាំងស្រុង។ យើងប្រហែលជាឃើញលោកបង្ហាញពីចេតនាចាកចេញក្នុងពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខ ព្រោះចលនាប្រជែងការដឹកនាំរបស់លោកអាចនឹងកើតឡើង»។ ត្រលប់ទៅរឿងអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសវិញ។ សូមពន្យល់បន្តិចដែរថា ពាក់ព័ន្ធប្រជាមតិចាកចេញរបស់អង់គ្លេសពីសហភាពអឺរ៉ុប។ អង់គ្លេសត្រូវចំណាយពេលប្រហែល ២ឆ្នាំ ទម្រាំអាចចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបបានព្រោះវាមាននីតីវិធីសាំញ៉ាំ និងការិយាធិបតេយ្យដែលអង់គ្លេសត្រូវធ្វើបន្តបន្ទាប់។ នីតិវិធីក្នុងស្រុក វាតម្រូវឲ្យសភាអង់គ្លេសអនុម័តច្បាប់ថ្មីមួយដើម្បីលុបចោលច្បាប់សហគមន៍អឺរ៉ុបឆ្នាំ ១៩៧២ ដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការដើរចេញ។ ចំណែករឿងដែលត្រូវដោះស្រាយជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប គឺគេមើលទៅលើមាត្រា ៥០ នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ដែលវាចែងពីការចរចានានាដែលសំដៅដល់នីតិវិធីនានាដែលត្រូវអនុវត្តសម្រាប់ការចាកចេញពីអឺរ៉ុបនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2146.txt	រដ្ឋាភិបាលថៃ កំពុងតែរៀបចំដាក់បញ្ចូលរបាំល្ខោនពាក់របាំងមុខ ឬល្ខោនខោល (Khon Masked Dance) ទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីរបស់អង្គការ UNESCO ។ ការដាក់បញ្ចូលនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកក ដែលគ្រោងដាក់សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌចំនួនប្រាំ ក្នុងបញ្ជីរបស់ UNESCO ក្នុងរយៈពេលប្រាំខាងមុខ។	ពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងដាក់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្លួនចំនួនប្រាំ ទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់ UNESCO។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦នេះ របាំល្ខោនស្បែកមុខ (Khon masked dance) ដែលស្រដៀងនឹងល្ខោនខោលរបស់កម្ពុជា នឹងក្លាយជារបាំទីមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងស្នើដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតកភណ្ឌអរូបីរបស់អង្គការ UNESCO។ បើតាមកាសែត Bangkok Post បន្ទាប់ពីគម្រោងដាក់របាំល្ខោនស្បែកមុខក្នុងឆ្នាំនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងបន្តដាក់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្លួនចំនួនបួនទៀត ទៅក្នុងបញ្ជីរបស់ UNESCO។ ប្រដាល់មួយថៃ (muay Thai) ម៉ាស្សាបែបប្រពៃណី របាំល្ខោននរាហ៍ (Nora dance drama) និងម្ហូបប្រពៃណី ក៏ត្រៀមចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ ទាក់ទងនឹងការចុះបញ្ជីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីវប្បធម៌ថៃ លោក Vira Rojpojchanarat និយាយថា៖ « មូលហេតុមួយ ដែលយើងជ្រើសរើសដាក់របាំល្ខោនស្បែកមុខក្នុងបញ្ជីបេតកភណ្ឌពិភពលោកមុនគេ គឺដោយសារតែរបាំនេះបានបង្ហាញនូវគតិបណ្ឌិតល្អឯក នៃវប្បធម៌ថៃ»។ ប្រភពព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា របាំល្ខោនស្បែកមុខនេះ ត្រូវបានសម្ដែងលើកដំបូងក្នុងសម័យអាណាចក្រអយុធ្យា។ របាំប្រភេទនេះ ជាប្រភេទល្ខោនដកស្រង់ចេញពីរឿងហិណ្ឌូ រាមាយាណៈ (Ramayana) ត្រង់វគ្គចម្បាំងរវាង ព្រះរាម ដែលជាអវតារបស់ព្រះវិស្ណុ ជាមួយនឹង Ravana ដែលលួចមហេសីព្រះអង្គ។ រឿងរាមាយាណៈ បែបថៃនេះ ត្រូវបានរៀបរាប់តាមរយៈការសម្ដែងល្ខោន ដែលតួអង្គ ស្លៀកពាក់ប្រពៃណីបុរាណ មានពាក់ស្បែកមុខ នឹងបញ្ចេញកាយវិការរាំ ដែលបង្ហាញពីអារម្មណ៍ និងសកម្មភាព។ បើតាមលោក Vira នាយកដ្ឋានជំរុញវប្បធម៌ នឹងស្នើឲ្យ UNESCO ត្រួតពិនិត្យ និងចុះក្នងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបី។ កន្លងមក អង្គការ UNESCO តែងតែទទូចឲ្យប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ ការពារសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីពិភពលោក ដែលរួមបញ្ចូលទាំង ការអនុវត្ត ចំណេះជំនាញ និងឧបករណ៍ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវប្បធម៌ ប្រពៃណី។ ហើយការត្រៀមចុះឈ្មោះនេះ អាចជាការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងការអំពាវនាវនេះផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2147.txt	បាតុកម្មរបស់កម្មករផ្លូវដែកបារាំង កំពុងតែបង្កើនការព្រួយបារម្ភ ដល់ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ពានរង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុបប្រចាំឆ្នាំ២០១៦ ដែលបារាំងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ការធ្វើបាតុកម្មនេះ បានក្លាយជាសម្ពាធថ្មីមួយទៀត លើរដ្ឋាភិបាលសង្គមនិយម ដែលប្រឈមមុខនឹងការប្រឆាំងក្នុងករណីច្បាប់ការងារថ្មី ដ៏ចម្រូងចម្រាស់។	កម្មករផ្លូវដែកបារាំង នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា បានចេញមកធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងលើច្បាប់ការងារថ្មី ខណៈសល់តែដប់ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ការប្រគួតកីឡាបាល់ទាត់ពាន់រង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុបឆ្នាំ២០១៦ នឹងមកដល់។ គេព្រួយបារម្ភថា ប្រសិនបើការតវ៉ាចេះតែបន្ត វាអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួតពានរង្វាន់ដ៏ធំនេះ។ បាតុកម្មតវ៉ា ដែលធ្វើនៅល្ងាចថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា បានប៉ះពាល់ដល់សេវាកម្មរថភ្លើងមួយចំនួនតូច ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា បាតុកម្មនេះ នឹងប៉ះពាល់ដល់ចំនួនពាក់កណ្ដាល នៃសេវាកម្មរថភ្លើង នៅទូទាំងប្រទេស និងតំបន់ នៅពេលដែលបាតុកម្ម នឹងចាប់ផ្ដើមពេញបន្ទុកនៅថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រតិបត្តិករផ្លូវដែកជាតិ SNCF និយាយថា មួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះនៃសេវាកម្មទៅកាន់អ៊ីតាលី និងអេស្ប៉ាញ នឹងត្រូវដំណើរការធម្មតា អំឡុងពេលសេវាកម្មទាំងអស់ទៅកាន់អង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ នឹងដំណើរការជាប្រក្រតី។ ជាមួយគ្នានេះដែរ បើតាមទីភ្នាក់ងារ Reuters ក្រៅពីកម្មករផ្លូវដែក បុគ្គលិកម៉េត្រូក្នុងក្រុងប៉ារីស ក៏មានគម្រោងដើរចេញពីការងារ នៅថ្ងៃទី០២ ខែមិថុនា ស្របពេលដែល អាកាសយានិកក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air France ក៏មានផែនការធ្វើបាតុកម្មរយៈពេលវែង។ បាតុកម្មនេះ បង្កការព្រួយបារម្ភលើ ព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា។ សូមរម្លឹកថា អស់រយៈពេលបីខែមកហើយ ដែលក្រុមបាតុករចេញមក ប្រឆាំងនឹងច្បាប់ការងារថ្មី ដែលពេលខ្លះឈានដល់អំពើហិង្សាផងដែរ។ ប៉ុន្តែ លោកប្រធានាធិបតី ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ បានទាត់ចោលការទាមទាររបស់សហជីព ដែលចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលបារាំងទមា្លក់ចោលច្បាប់ការងារថ្មី។ លោក ហូឡង់ ប្រាប់កាសែត Sud Ouest ថា វិធានការថ្មី ដែលបង្កការងាយស្រួយក្នុងការជួល ឬដេញ បុគ្គលិក នឹងមិនត្រូវបោះចោលទេ។ ទាក់ទិននឹងការគំរាមកំហែង ប្រធានាធិបតីបារាំង បញ្ជាក់ថា បាតុកម្មមិនមែនជារឿងសំខាន់ទេ តែការគំរាមពិតប្រាកដចំពោះការប្រកួត គឺសកម្មភាពភេរវកម្មឯណោះទេ។ ជាមួយនឹងបញ្ហានេះ កងកម្លាំងបារាំង៥០០នាក់ បានហាត់សមសកម្មភាពវាយប្រហារនៅឯកីឡដ្ឋាន Stade de France ជាទីដែលមានកម្មវិធីប្រកួតទីមួយ និងវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ។ ស្របគ្នានេះដែរ លោក Philippe Martinez ដែលជាប្រធានសហជីព CGT ដ៏មានឥទ្ធិពលអះអាងថា អ្វីៗស្ថិតក្នុងដៃរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងស្រុង។ លោកបញ្ជាក់ថា យើងមិនមែនរារាំងមនុស្ស ទស្សនាការប្រកួតនោះទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែរៀបចំ ឲ្យមានការពិភាក្សាមួយ។ អ្វីៗ ស្ថិតក្នុងដៃពួកគេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2148.txt	មនុស្សជាច្រើន បានស្លាប់ និងរងរបួស ក្នុងការបង្ក្រាបបាតុកម្មតវ៉ាក្នុងដែនកោះប៉ាពួអាស៊ីណូវែលហ្គីណេ បន្ទាប់ពីប៉ូលិសបានបាញ់រះលើបាតុកម្មរបស់ក្រុមនិស្សិត ដែលកំពុងរីករាលដាល ទាំងក្នុងរដ្ឋធានី និងតំបន់ផ្សេងទៀត នៃប្រទេសនេះ។ ក្រុមនិស្សិត បានទាមទារឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចុះចេញពីតំណែង ក្រោមការបទពុករលួយ។	ប៉ូលិសប៉ាពួអាស៊ីណូវែលហ្គីណេ បានបាញ់រះទៅលើក្រុមបាតុករនិស្សិត នៅរដ្ឋធានីព័រម៉ូរេសប៊ី និងបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជាច្រើនរងរបួស និងមនុស្សបួននាក់ទៀត ត្រូវរាយការណ៍ថា បានបាត់បង់ជីវិត។ ស្ថានភាពនយោបាយនៅប្រទេសកោះមួយនេះ កាន់តែផុងជ្រៅ ខណៈដែលមានការតវ៉ា កាន់តែខ្លាំង ទាមទារឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី Peter O'Neill ក្រោយជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ។ ប្រជាជនក្នុងរដ្ឋធានីព័រម៉ូរេសប៊ី នៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា និយាយថា ប៉ូលិសបានបាញ់កាំភ្លើងនៅទីសាធារណៈ និងបានបាញ់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក ដើម្បីបំបែកហ្វូងបាតុករ នៅខាងក្រៅសកលវិទ្យាល័យ PNG។ បន្ទាប់មក ក៏មានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា បាតុកម្ម ក៏ឡើងនៅទីតាំងផ្សេងទៀត នៅលើកោះមួយនេះ។ យ៉ាងណាមិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Peter O'Neill បានបដិសេធ ពីចំនួនមនុស្សស្លាប់ ខណៈបាតុករប្រាំនាក់ ដែលរងរបួស គឺស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធម្មតា។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ និយាយក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ថា ព័ត៌មានជាក់ស្ដែង ដែលបានបញ្ជូនមកឲ្យលោក គឺមានក្រុមនិស្សិតខ្លះ បង្កអំពើហិង្សា ហើយថែមទាំងបានគប់ដុំថ្មមកលើប៉ូលិស។ លោក O'Neill បន្តថា ប៉ូលិសឆ្លើយតប ដោយបានបាញ់ឧស្ម័ន និងបាញ់កាំភ្លើងព្រមាន ជាដើម។ ក្រៅពីនោះ លោក ក៏បានទាត់ចោលការអំពាវនាវ ដែលចង់ឲ្យលោក ចាកចេញពីតំណែងផងដែរ។ សារព័ត៌មាន Reuter ផ្សាយថា និស្សិតជាច្រើនពាន់នាក់ នៅទូទាំងប្រទេសនេះ បានតវ៉ាប្រឆាំង និងបានធ្វើពហិការ មិនចូលសាលា អស់រយៈពេលជាច្រើនសប្ដាហ៍មកហើយ ស្របពេលដែល វិបត្តិនយោបាយ ចេះតែឡើងកម្ដៅរហូតមក។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Peter O'Neill ដែលកាន់អំណាចពីឆ្នាំ២០១១មកនោះ កំពុងប្រឈមមុខ និងការចោទប្រកាន់ថា បានផ្ទេរលុយរាប់លានដុល្លារ ទៅក្នុងក្រុមហ៊ុនច្បាប់មួយកន្លែង។ មកដល់ឆ្នាំ២០១៤ អង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ បានចេញបញ្ជាឲ្យចាប់ខ្លួនរូបលោក ប៉ុន្តែលោក Peter O'Neill បានបដិសេធ។ លោក បានបដិសេធចូលខ្លួន និងបានចេញបញ្ជាឲ្យអង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ បញ្ឈប់មូលនិធិហិរញ្ញវត្ថុ។ ប៉ាពួអាស៊ីណូវែលហ្គីណេ ជាប្រទេសដីកោះក្រីក្រ ដែលមានប្រជាជនជាង៧លាននាក់។ ប៉ុន្តែ ផ្ទុយពីការហូរហៀរភោគទ្រព្យ ប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅក្រោមបន្ទាត់ក្រីក្រ និងរស់នៅតំបន់ភ្នំ ព្រមទាំងកោះដាច់ស្រយាល ជាច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2149.txt	អង្គការបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បង្ហាញផែនការបញ្ជូនកងទ័ពចម្រុះ បួនវរសេនាតូច ដែលស្មើ ៤ពាន់នាក់ទៅកាន់រដ្ឋបាល់ទិក និងប៉ូឡូញជាប់ព្រំដែនរុស្ស៊ី។ រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីដែលតែងរិះគន់ការកសាងកម្លាំងទ័ពរបស់ណាតូកន្លងមកនោះ បន្តឃ្លាំមើលដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងចេញបញ្ជាឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យត្រៀមទប់ទល់ការគំរាមកំហែងផងដែរ។	អគ្គលេខាធិការបក្សសម្ព័ន្ធណាតូ Jens Stoltenberg បានទទួលស្គាល់ថា បក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូមានផែនការពង្រាយកងទ័ពបួនវរសេនាតូចដែលស្មើ ៤ពាន់នាក់ទៅកាន់តំបន់បាល់ទិក និងប៉ូឡូញនៅពេលខាងមុខ។ស្របពេលដែលណាតូបន្តបង្កើនវត្តមានកងទ័ព របបក្រេមឡាំងដាក់បញ្ជាឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យកងទ័ពថ្មើជើងរុស្ស៊ីទាំងអស់ផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ការដាក់ផែនការពង្រាយកងទ័ពទៅ បាល់ទិក និងប៉ូឡូញនេះកើតឡើងក្រោយមានកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសសមាជិកណាតូដែលរៀបចំឡើងនៅទីក្រុងប្រ៊ុចសែលប្រទេសប៊ែលហ្សិក។ ការដាក់ទ័ពទៅអឺរ៉ុបខាងកើតនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយរបស់បក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូក្នុងការការពារសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនពីការគំរាមកំហែងសន្តិសុខពីសំណាក់រុស្ស៊ី។ កងទ័ពទាំងនោះជាកងកម្លាំងចម្រុះ ដោយមានកងទ័ពមកពីប្រទេសសមាជិកមួយចំនួនក្នុងនោះមានមកពីអង់គ្លេស អាមេរិក កាណាដា និងរដ្ឋសមាជិកមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ កងកម្លាំងដែលនឹងឈរជើងនៅបាល់ទិក និងប៉ូឡូញ នឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូរចន្លោះពី ៦ ទៅ ៩ខែ។ ទោះជាមានការកសាងកម្លាំងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់នៅក្បែរព្រំដែនរុស្ស៊ីបង្ហាញពីការយុទ្ធសាស្ត្រកំញើញរុស្ស៊ីក៏ដោយ ណាតូតែងតែអះអាងជាញឹកញយថា ការពង្រឹងកម្លាំងទ័ពនេះមិនមែនជាការបង្ករឿងនិងធ្វើឲ្យមានប្រឈមមុខគ្នាជាមួយរុស្ស៊ីឡើយ។ ប៉ុន្តែកន្លងមក សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ដំណើរការប្រព័ន្ធប្រឆាំងមីស៊ីលនៅប៉ូឡូញ ដែលការដំឡើងប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលទំនើបនេះជាការប្រឆាំងរុស្ស៊ីផងដែរ។ ក្រុងម៉ូស្គូ កំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសកម្មភាពយោធារបស់ណាតូ នៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់ខ្លួន។ ហើយរុស្ស៊ីក៏ធ្លាប់ព្រមានរួចហើយដែរថា ខ្លួននឹងឆ្លើយតបចំពោះសកម្មភាពយោធាណាមួយដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រយោជន៍រុស្ស៊ីក្នុងតំបន់។ រឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់គឺ លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានចេញបញ្ជាឲ្យក្រសួងការពារជាតិត្រួតពិនិត្យកងទ័ពជើងគោកផងដែរថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ។ បើយោងតាមក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី ការត្រួតពិនិត្យកងទ័ពនឹងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃ ២១មិថុនា ហើយការត្រួតពិនិត្យនេះរៀបចំឡើងដើម្បីធានាថា កងទ័ពត្រៀមលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ហើយដើម្បីប្រយុទ្ធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_215.txt	រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន បានអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ATACMS បាញ់ចូលជ្រៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី ។ នេះបើតាមមន្ត្រីអាម៉េរិក និងប្រភពមិនបង្ហាញប្រាប់សារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា។ ទោះមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីសេតវិមានជាសាធារណៈ អនុប្រធានរដ្ឋសភាជាន់ខ្ពស់ទី១រុស្ស៊ី លោក Vladimir Dzhabarov បានព្រមានពីការផ្ទុះសង្គ្រាមលោកលើកទី៣ លើការសម្រេចចិត្តមួយនេះ។	អត្ថបទទាក់ទង រុស្សីព្រមានណាតូពីការផ្ទុះសង្រ្គាម បើបើកដៃអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ មុនពេលអាណត្តិជិតបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ខាងមុខ រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក បានបើកភ្លើងបៃតងឱ្យអ៊ុយក្រែន ប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយអាម៉េរិកបាញ់ចូល ចូលក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ីកាន់តែជ្រៅ។ លោក ចូ បៃឌិន នឹងបើកដៃឱ្យទាហានអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីល ATACMS របស់អាម៉េរិក ដែលអាចបាញ់បានចម្ងាយ៣០០គីឡូម៉ែត្រ បាញ់ជុំវិញនិងចូលក្នុងតំបន់ Kursk រុស្ស៊ី ដែលត្រូវបានជឿថា មានយោធាកូរ៉េខាងជើង នៅឈរជើង។ នេះបើតាមមន្ត្រីអាម៉េរិកមិនបញ្ចេញឈ្មោះម្នាក់ ប្រាប់វិទ្យុ NPR។ ប្រភពមួយទៀត បានអះអាងថា ក្រុងកៀវ រៀបចំប្រតិបត្តិការវាយប្រហារចម្ងាយឆ្ងាយ នៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រភពនេះ មិនបានបកស្រាយលម្អិត ក្រោមហេតុផលព្រួយបារម្ភលើបញ្ហាសន្តិសុខ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ កន្លងមក រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន បានហាមអ៊ុយក្រែន មិនឱ្យប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយរបស់ខ្លួន ដ្បិតបារម្ភខ្លាចវាយប្រហារលើក្រុងមូស្គូ និងនាំឱ្យសង្រ្គាមកាន់តែស្មុគស្មាញ និងរីកធំឡើង។ បើទោះបីជាមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីខាងសេតវិមានអាម៉េរិក ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ្លូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី បានចេញបកស្រាយបញ្ជាក់លើព័ត៌មាននេះ។ «នៅថ្ងៃនេះ មានការជជែកក្នុងបណ្ដាញសារព័ត៌មានពីរឿងអ៊ុយក្រែន ទទួលការអនុញ្ញាតសម្រាប់ប្រតិបត្តិការសមស្រប។ ប៉ុន្តែការវាយប្រហារ មិនធ្វើឡើងតាមសម្ដីឡើយ។ រឿងទាំងនេះ មិនបានប្រកាសទេ ហើយមីស៊ីល នឹងបកស្រាយដោយខ្លួនវា»។ លោក ហ្សេឡេនស្គី បានចេញសារធ្ងន់ៗ បែបនេះ តាមវីដេអូ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា។ ជាការឆ្លើយតប អនុប្រធានព្រឹទ្ធសភាទី១រុស្ស៊ី លោក Vladimir Dzhabarov បានព្រមានពីការឆ្លយតបភ្លាមៗ ទៅលើការប្រើមីស៊ីលរបស់អ៊ុយក្រែន។ «នេះជាជំហានដ៏ធំ ឆ្ពោះទៅការចាប់ផ្ដើមសង្គ្រាមលោកលើកទី៣»។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Tass របស់រុស្ស៊ី ស្រង់សម្ដីលោក Dzhabarov។ ការអនុញ្ញាតដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់អាម៉េរិកខាងលើ ទំនងជាជំហានដែលឆ្លើយតបលើ វត្តមានទាហានកូរ៉េខាងជើងលើទឹកដីរុស្ស៊ី នៅប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ចុងក្រោយ។ អាម៉េរិក ជាម្ចាស់ជំនួយធំរបស់អ៊ុយក្រែន ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ២០២២។ ស្ថានការណ៍នៅសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន បានវិវត្តទៅមុខមួយជំហានទៀត ក្រោយអាម៉េរិក អ៊ុយក្រែន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចោទប្រកាន់ពីការបញ្ជូនទាហានកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ១ម៉ឺននាក់ ចូលទៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី ដែលជាសេណារីយ៉ូនៃការរាលដាលសង្គ្រាមដោយចូលរួមពីភាគីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ ប្រភពពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនបញ្ចេញឈ្មោះមួយទៀត បានអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តនេះ មិនអាចកែប្រែស្ថានការណ៍សង្គ្រាមឱ្យអ៊ុយក្រែនបានទេ ព្រោះតែមីស៊ីលមានចំនួនតិច។ គួរឱ្យដឹងថា អ៊ុយក្រែន បានវាយប្រហារក្រុងម៉ូស្គូ ប្រមាណ៣៤ដ្រូន នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ដែលបង្ករបួសដល់មនុស្ស៥នាក់ និងធ្វើឱ្យឆេះផ្ទះ៤ខ្នង។ នេះជាជំហានដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់ក្រុងកៀវ ដែលវាយប្រហារលើរដ្ឋធានីរុស្ស៊ី។ ក្នុងករណីអ៊ុយក្រែន ត្រូវបានអនុញ្ញាតប្រើប្រាស់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ បាញ់ចូលជ្រៅទៅក្នុងដីរុស្ស៊ីពិតមែន នោះប្រាកដណាស់ថាស្ថានភាពសង្គ្រាម នឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា អាម៉េរិក និងអង់គ្លេស បានពិចារណាបើកភ្លើងបៃតងឲ្យក្រុងកៀវប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ និងប្រកាសផ្ដល់ជំនួយដល់អ៊ុយក្រែនជិត ១.៥ពាន់លានដុល្លាបន្ថែម ដែលបានធ្វើឱ្យភាគីរុស្ស៊ី ចេញសារព្រមានជាខ្លាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2150.txt	ចុងក្រោយ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ចេញមុខគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៩ខែមិថុនា។ លោកថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានសមត្ថភាពនិងលក្ខណៈសម្បត្តិជាប្រធានាធិបតី ហើយលោកអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យនិងលោកផ្ទាល់គាំទ្រលោកស្រីផងដែរ។	បន្ទាប់ពីលោកជួបពិភាក្សាជាមួយសមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont និងជាគូប្រជែងដ៏ស្វិតស្វាញរបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារីគ្លីនតុន គឺលោក ប៊ែនី សេនដឺ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក៏ចាប់ផ្តើមប្រកាសគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាសាធារណតែម្តង។ តាំងពីយូរមកហើយលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនហ៊ានថ្លែងគាំទ្រសមាជិកម្នាក់ណាពិតប្រាកដឡើយ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍បេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យដូចគ្នា។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Politico លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាថ្លែងថា៖«មើលចុះ ខ្ញុំដឹងថាការងារជាប្រធានាធិបតីនេះអាចលំបាកប៉ុណ្ណា។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលខ្ញុំដឹងថា ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នឹងអាចធ្វើវាបាន។ តាមពិតទៅខ្ញុំមិនគិតថា វាមានអ្នកណាម្នាក់មានលក្ខណៈសម្បត្តិក្នុងការកាន់តំណែងនេះទេ។ ប៉ុន្តែលោកស្រី ហ៊ីឡារី គី្លនតុន ប្រាកដជាអាច ព្រោះលោកស្រីមានសេចក្តីក្លាហាន និងចេះគិតគូរពីសុខទុក្ខមនុស្សដទៃពេលសម្រេចការងារធំ»។ ក្រៅពីកោតសរសើរ លោក អូបាម៉ា ក៏បានអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្រលោក និងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនផងដែរ។ លោកបន្តថា៖ «ដូច្នេះហើយខ្ញុំចង់អ្នកទាំងអស់គ្នាដែលតែងនៅជាមួយខ្ញុំចាប់តាំងពីដើមទីមកឲ្យបានដឹងថា ខ្ញុំឈរនៅជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គី្លនតុន។ ខ្ញុំកំពុងតែអន្ទះសារនិងស្ទើរមិនអាចរង់ចាំការចាកចេញទៅក្រៅ និងចូលរួមការឃោសនានយោបាយសម្រាប់បេក្ខជនប្រធានាធិបតី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន»។ ចំណែក លោក ប៊ែនី សេនដឺ ហាក់ដូចជាត្រៀមខ្លួនចាកចេញរួចទៅហើយ ក្រោយជួបជជែកជាមួយលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែបញ្ជាក់ថា លោកនឹងបន្តនៅក្នុងយុទ្ធនាការប្រជែងក្នុងបក្សរហូតដល់ការបោះឆ្នោតសាកល្បងចុងក្រោយនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះសិន។ តាមសម្តីរបស់លោកក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្រ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា រូបនេះនឹងសហការជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គី្លនតុន ដើម្បីការឯកភាពគ្នាក្នុងបក្ស។ លោកចាញ់ការបោះឆ្នោតសាកល្បងនៅក្នុងរដ្ឋធំៗមួយចំនួនកាលពីថ្ងៃអង្គារជាពិសេសនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ាតែម្តង។ ហើយបរាជ័យនេះធ្វើឲ្យក្តីសង្ឃឹមរបស់លោកថានឹងបន្តប្រជែងដោយបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យក្រុមប្រតិភូឯករាជ្យងាកមកគាំទ្រលោកក្នុងពេលសមាជបក្សខែកក្កដាត្រូវរលាយអស់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2151.txt	លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា ក្នុងការបោះឆ្នោតសាកល្បងនាថ្ងៃអង្គារ។ ជ័យជម្នះនៅរដ្ឋដែលមានប្រតិភូច្រើនជាង ៤០០នាក់នេះ បញ្ជាក់ច្បាស់ថា លោកស្រីមានឱកាសកាន់តែខ្ពស់ក្នុងការទទួលបានការតែងតាំងពីបក្សជាផ្លូវការនៅសមាជខែកក្កដាខាងមុខ។	មួយថ្ងៃក្រោយ ប្រកាសពីជ័យជម្នះថាក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូងបំផុតជាផ្លូវការ លោកស្រី ហ៊ីគ្លីនតុន គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាលីហ្វរនីញ៉ា នៅថ្ងៃអង្គារ។ ការប្រកាសថា ខ្លួនក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនេះ ក៏ដោយសារស្ថាប័នសារព័ត៌មានធំៗជាច្រើនបានវាយតម្លៃថា លោកស្រីរកបានប្រតិភូគ្រប់ចំនួនទៅហើយដើម្បីរក្សាការតែងតាំងពីបក្សពោលគឺ ២៣៨៣នាក់ ។ ក្នុងចំណោមប្រតិភូនោះមាន ៥៧១ ជាតំណាងឬប្រតិភូឯករាជ្យដែលចាំបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកស្រី នៅក្នុងសមាជបក្ស។ ត្រលប់មកវិញ ការទទួលបានជ័យជម្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា ដែលមានប្រតិភូរហូតដល់ជាង ៤០០នាក់នឹងជួយឲ្យលោកស្រីអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស មានលទ្ធភាពច្រើនដើម្បីឈ្នះការតែងតាំងក្នុងពេលសមាជបក្សនៅខែកក្កដាខាងមុខនេះជាក់ជាមិនខាន។ គូប្រជែងលោកស្រី លោក ប៊ែនី សេនដឺ ម្សិលមិញអះអាងថា លោកបន្តប្រកួតប្រជែងរហូតដល់សមរភូមិចុងក្រោយ ព្រោះលោកជឿជាក់ថា អាចមានលទ្ធភាពឈ្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា។ បើសិនជាលោក ឈ្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា លោកអាចមានលទ្ធភាពទទួលបានការតែងតាំងពីបក្ស ក្នុងករណីដែលប្រតិភូឯករាជ្យរបស់បក្សដែលធ្លាប់ប្រកាសថាគេនឹងគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ងាកមកគាំទ្រលោកវិញនៅក្នុងសមាជបក្ស ។ ប៉ុន្តែចុងក្រោយលោកបានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋដែលមានប្រតិភូតិច ៗដូចជា រដ្ឋ North Dakota ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ វាជារឿងលំបាកណាស់ដែលលោក សេនដឺ អាច បញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យបណ្តាប្រតិភូទាំងនោះបោះបង់ការគាំទ្រលោកស្រី គ្លីនតុន ហើយត្រលប់មកគាំទ្រលោក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2152.txt	យោងតាមសារព័ត៌មាន BBC លទ្ធផលប្រជាមតិបង្ហាញថា ប្រជាជនភាគច្រើនជ្រើសរើសយកការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ តែនៅអង់គ្លេស នៅសល់ ២០តំបន់ទៀតមិនទាន់ប្រកាសលទ្ធផលអស់។ ចំណែកនៅស្កុតឡែន អៀរឡង់ខាងជើង និងវេលស៍ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតត្រូវបានប្រកាសអស់ហើយ។ យោងតាមលទ្ធផលនេះ ក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង៤ របស់ចក្រភពលោក មានរដ្ឋ២ ដែលមាន«ចលនាគាំទ្រការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប» នាំមុខ។	អង់គ្លេស លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖១៣៨៤៤០៣៥ សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖១២១០៤១៩៣ សំឡេង ស្កុតឡែន លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖៣៤៩៤៤២ សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖៤៤០៤៣៧ សំឡេង អៀរឡង់ខាងជើង លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖១០១៨៣២២សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖១៦៦១១៩១សំឡេង វេលស៍ លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖៨៥៤៥៧២ សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖៧៧២៣៤៧ សំឡេង អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2153.txt	អតីតប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Bacharuddin Habibie បានចេញមករិះគន់ការប្រើប្រាស់ទោសប្រហារជីវិត ដែលនៅតែបន្តអនុវត្តនៅក្នុង បើទោះជាមានការដាក់សម្ពាធ ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិក៏ដោយ។ លោក អះអាងថា មនុស្សទាំងអស់មានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតដូចៗគ្នាដែរ។	ស្របពេលពិភពលោក កំពុងរួមគ្នាលុបបំបាត់ការដាក់ទោសប្រហារជីវិត នៅឯឥណ្ឌូណេស៊ីឯណោះ អតីតប្រមុខរដ្ឋ លោក Bacharuddin Habibie បានបរិហារការអនុវត្តទោសធ្ងន់បែបនេះ ក្នុងប្រទេសឥស្លាមធំជាងគេលើពិភពលោក។ លោក Habibie ដែលជាប្រធានាធិបតីទីបី របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី និយាយថា៖« គ្មាននរណាម្នាក់ មានសិទ្ធិយកជីវិតអ្នកដទៃទេ ព្រោះវាជាសិទ្ធិផ្ដាច់មុខ របស់ព្រះជាម្ចាស»។ អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះ លើកឡើងដូច្នេះ ខណៈលោកសម្ពោធសៀវភៅ « Politik Hukuman Mati di Indonesia (នយោបាយនៃទោសប្រហារជីវិតនៅឥណ្ឌូណេស៊ី)» ក្នុងរដ្ឋធានីហ្សាការតា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ លោក ត្រូវបានស្រង់សំដី ដោយកាសែត Sydney Morning Herald ថា៖« ប្រសិនបើអ្នកសួរថា Habibie! តើលោកមានអ្វីចង់និយាយលើទោសប្រហារជីវិតទេ? ចម្លើយគឺ ខ្ញុំមិនយល់ស្របទេ»។ ការរិះគន់របស់លោក Habibie ជាការបន្ថែមទម្ងន់លើចលនាប្រឆាំងទោសប្រហារជីវិត ក្នុងឥណ្ឌូណេស៊ី។ ភាគច្រើន នៃអ្នកដែលមានទោសប្រហារជីវិត គឺមានទោសពីបទ ឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងគ្រឿងញៀន ខណៈដែលប្រទេស ត្រូវគេស្គាល់ថា ជាប្រទេសដែលមានគោលជំហរដាច់ខាតចំពោះអ្នកទោសពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន។ ជុំវិញបញ្ហានេះដែរ របាយការណ៍ស្ដីពីការអនុវត្តទោសប្រហារជីវិត ដែលចេញដោយអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បង្ហាញថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវបានរកឃើញថា មានការដាក់ទោសប្រហារជីវិត ច្រើនជាង៤៦ករណី និងបានអនុវត្តទោស ដោយការបាញ់ ចំនួន១៤ករណី ក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ការសម្លាប់អ្នកទោសច្រើនបែបនេះ ធ្វើឲ្យអន្តរជាតិ តវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង។ យ៉ាងណាមិញ ឥណ្ឌូណេស៊ី មិនបានខ្វល់នឹងការតវ៉ានេះទេ។ ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសថា កាលបរិច្ឆេទ នៃការប្រហារជីវិតបន្ទាប់ នឹងធ្វើនៅក្រោយពិធីបុណ្យ Ramadan ដែលការប្រហារជីវិតនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមពីខែមិថុនា ដល់ដើមខែកក្កដា។ ហើយក្នុងចំណោមអ្នកទោសច្រើនជាង១៣០នាក់ ដែលរងចាំការប្រហារជីវិត មានមួយចំនួនជាជនបរទេសផងដែរ។ សូមរម្លឹកដែរថា ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ក្នុងដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុប កាលពីខែមេសា ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ (Joko Widodo) បានការពារជំហរប្រទេសលោក ដែលបន្តប្រើទោសប្រហារជីវិត។ នេះក៏ដោយសារ ទោសនេះត្រូវបានប្រើសម្រាប់ធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ញញើត ខណៈរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ចាត់ទុកការត់ពន្ធគ្រឿងញៀន ជាបញ្ហាអាសន្ន។ បើតាម លោក ចូកូ មនុស្សពី៣០នាក់ ទៅ៥០នាក់ បានស្លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយសារថ្នាំញៀន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2154.txt	សល់ត្រឹមតែពីរខែទៀតប៉ុណ្ណោះ ថៃ នឹងរៀបចំការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីហើយ ។ តែស្ថានភាពនយោបាយ នៅតែមិនទាន់មានពន្លឺនោះទេ ជាពិសេសនោះ រដ្ឋាភិបាលរបបសឹក បាន ប្រកាសគោលជំហរថ្មី ដោយលោកនឹងតែបន្តកាន់អំណាចដដែល បើសិនជាស្ថានភាពនេះ នៅតែមិនទាន់ល្អ ប្រសើរឡើងវិញ។	នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា នៅថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ បានព្រមាន ទៅកាន់អ្នកដែលតែងតែរិះគន់លោក ដោយលោក បញ្ជាក់ថា «បើទោះបីជា អ្នកស្អប់ខ្ញុំប៉ុណ្ណោក៏ដោយ លោក នឹងបន្តកាន់អំណាច រហូតដល់ប្រទេសមានសន្តិភាពពេញលេញឡើងវិញ»។ នេះបើយោងតាម សារព័ត៌មាន Bangkok Post ។ លោក ប្រាយុទ្ធ បានថ្លែងទៅកាន់អ្នកការទូតនាវេទិកាក្រុមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ G77 ក្នុងក្រុងបាង កក ថា « ខ្ញុំ នឹងមិនទៅណានោះទេ ប្រសិនបើ ប្រទេស មិនទាន់មានសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពេញលេញ ។ ហើយ ខ្ញុំ នឹងមិនចាកចេញនោះទេ បើទោះបីជា អ្នកស្អប់ខ្ញុំប៉ុណ្ណាក៏ដោយ»។ លោក ប្រាយុទ្ធ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «គ្មានសន្តិភាព គ្មានការចាកចេញនោះទេ»។ ហើយ លោក នឹងដាក់បញ្ចូលយោធាប្រមាណម្ភៃម៉ឺននាក់ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសទៀតផង។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោកឧត្តមប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា បានឡើងកាន់អំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក្រោយពីលោក បានទម្លាក់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីវ៉ាត់ត្រាតាមរយៈរដ្ឋប្រហារយោធា ក្រោមហេតុផលបញ្ចប់ភាពច្របូកច្របល់ក្នុងប្រទេសនៅថ្ងៃទី២២ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤។ ឆ្នាំ២០១៦នេះ គឺជាខួបពីរឆ្នាំដែលរាជាណាចក្រថៃ ត្រូវបានដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលរបបសឹក ដែលមានលោកឧត្តម ប្រាយុទ្ធ ជាប្រមុខ។ ក្រោយឡើងកាន់អំណាចលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋប្រហារ បានសន្យាស្តារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងស្ថិរភាពនយោបាយឡើងវិញ។ ក្នុងនោះ លោក បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយដើម្បីរៀបចំ និងកែប្រែ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដែលជាយន្តការមួយដើម្បីស្តារស្ថិរភាព នាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងជាពិសេស នោះដើម្បីជាមាគ៌ាមួយដើម្បីបើកផ្លូវសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំទៀតផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការបោះឆ្នោត ត្រូវបានពន្យាររួចទៅហើយ។ មួយវិញទៀតនោះ កន្លងមក សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ត្រូវបានបរាជ័យម្តងរួចទៅហើយ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីលើកទី២ ដែលនឹងត្រូវធ្វើប្រជាមតិនៅថ្ងៃទី០៧ ខែសីហាខាងមុខ ក៏កំពុង ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពចម្រូងចម្រាសទៀត ដ្បិតមានបទបញ្ញាត្តិច្រើនបម្រើផលប្រយោជន៍យោធាទៀត។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ធា្លប់សន្យាថា បើទោះបីជា ប្រជាមតិ បរាជ័យក៏ដោយ ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៧ ត្រូវតែធ្វើឡើង ដែលនេះ ហាក់ដូចជាផ្ទុយទៅនឹងការលើកឡើង ចុងក្រោយ ដែលលោក បញ្ជាក់ថា លោក នឹងបន្តកាន់អំណាចរហូតដល់ប្រទេសមានសន្តិភាព និង សណា្តប់ធ្នាប់ពេញលេញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2155.txt	បេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាមេរិកមកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានវាយប្រហារខ្លាំងៗលើ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដោយចោទប្រកាន់ លោកស្រី ជាមនុស្សកុហក មិនសមនឹងតំណែងប្រធានាធិបតី និងលួចកិបកេងលុយរដ្ឋ។ បេក្ខជនទាំងពីរ បានបន្តឆ្លើយឆ្លងសំដីគ្នា ជាហូរហែ ខណៈដែលការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី នឹងធ្វើនៅខែវិច្ឆិកា ឯណោះ។	សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា បានឆ្លើយតបនឹងការវាយប្រហាររបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលចាត់ទុកលោក ជាអ្នកជំនួញគ្រោះថ្នាក់ សម្រាប់អាមេរិក។ លោក ត្រាំ ហៅលោកស្រី ជាអ្នកដែលពូកែកុហកលំដាប់ពិភពលោក និងរិះគន់នយោបាយលោកស្រី ចំពោះពាណិជ្ជកម្ម នយោបាយបរទេស និងអន្តោប្រវេសន៍ជាដើម។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររបស់នៅសណ្ឋាគារផ្កាយប្រាំ Trump SoHo បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋរូបនេះ ថែមទាំងចាត់ទុកលោកស្រី គ្លីនតុន ជាបេក្ខជនពុករលួយខ្លាំង ដែលចង់ធ្វើប្រធានាធិបតី។ លោកបន្តថា លោកស្រី គ្លីនតុន កំពុងតែមានបាន ហើយធ្វើឲ្យយើងកាន់តែក្រទៅ។ ជាមួយគ្នានោះ សារព័ត៌មាន The Guardian ផ្សាយថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏វាយប្រហារលោកស្រី គ្លីនតុន ចំពោះតួនាទីជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសផងដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា លោកស្រី គ្លីនតុន គ្រប់គ្រងក្រសួងការបរទេស ដូចជាក្រសួងផ្ទាល់របស់លោកស្រី ហើយតែងតែស្របតាមរបបផ្ដាច់ការ ជាថ្នូរនឹងប្រាក់។ លោក ត្រាំ បន្តចោទទៀតថា លោកស្រី បានលក់ប្រទេស និងកម្មករអាមេរិក ទៅឲ្យក្រុងប៉េកាំង។ ដោយលើកឡើងពីការវាយប្រហារលើកុងស៊ុលអាមេរិក ក្នុងក្រុងBenghazi ដែលសម្លាប់ទូតអាមរិកផងនោះ បេក្ខជនវ័យ៧០ឆ្នាំនេះ ចាត់ទុករឿងនេះ ជាការទទួលខុសត្រូវរបស់លោកស្រី គ្លីនតុន។ លោកនិយាយថា លោក Chris Stevens ត្រូវទុកឲ្យស្លាប់ ដោយគ្មានជំនួយអ្វី ខណៈលោកស្រី កំពុងតែសម្រាកលើគ្រែទៅវិញ។ នេះជាការសម្រេចចិត្តមួយ ដែលបណ្ដាលឲ្យមានការបាត់បង់ជីវិត ការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងភេរវកម្ម គ្រប់កន្លែង។ ក្រៅពីការវាយប្រហារលើអ្នកដទៃ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏មិនភ្លេចអួតពីខ្លួនឯងនោះទេ។ លោកអះអាងថា លោកជាមនុស្សមានគំនិតច្នៃប្រឌិត ដែលមានសមត្ថភាពបំពេញការងារបានជោគជ័យ។ មួយវិញទៀត លោកក៏អាចការពារអ្នកបោះឆ្នោតទាំងអស់ ពីប្រព័ន្ធនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ដែលចងរឹតដោយអ្នកនយោបាយខ្លះ រួមទាំងលោកស្រី គ្លីនតុន ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2156.txt	ប្រធានាធិបតីស៊ីរី បានសន្យាដណ្ដើមយកទឹកដីទាំងអស់ ដែលក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងវាយដណ្ដើមនឹងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក។ ការសន្យាបែបនេះ ហាក់ដូចជាការបដិសេធរបស់ស៊ីរី ចំពោះផែនការផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធី ដែលផ្ដួចផ្ដើមដោយអាមេរិក និងរុស្សី ស្របពេលដែលវិបត្តិមនុស្សធម៌ ក៏នៅមិនទាន់ដោះស្រាយចេញនៅឡើយ។	ប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក បាសសា អាល់ អាសាដ (Bashar al-Assad) បានប្រកាសចំពោះមុខសមាជិកសភា ថា លោកនឹងរំដោះទឹកដីដែលបាត់បង់ មកវិញឲ្យបាន។ ប្រធានាធិបតី អាសាដ ប្រកាសដូចនេះ ខណៈដែលកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក កំពុងតែបើកប្រតិបត្តិការដណ្ដើមយកទឹកដី ដែលបាត់បង់ទៅក្រុមឧទ្ទាម និងក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាម នាពេលកន្លងមក។ លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ា លម្អិតព័ត៌មាន ថ្លែងក្នុងសភា នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ប្រធានាធិបតីក្រាញអំណាចរូបនេះ អះអាងថា ស្ថានភាពនៅនឹងកន្លែង គឺប្រសើរជាងស្ថានភាពនៅខែមុន និងកាន់តែប្រសើរថែមទៀត ពីមួយថ្ងៃ ទៅមួយថ្ងៃ។ ដោយលើកឡើងពីជោគជ័យ ក្នុងការរំដោះទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ាល់មីរ៉ា ប្រធានាធិបតី អាសាដ និយាយថា យើងនឹងរំដោះទីតាំងទាំងអស់ ពីដៃក្រុមឧទ្ទាម។ លោក ក៏ប្រាប់សមាជិកសភាដែរថា ទីក្រុងAleppo ដែលកំពុងតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមឧទ្ទាម ដែលមានអារ៉ាបីសាអូឌីត និងតួកគី នៅពីក្រោយ នឹងក្លាយជាកន្លែងកប់សាកសពពួកគេវិញ។ ឆ្លៀតពេលនោះដែរ ប្រធានាធិបតីស៊ីរី ក៏បានអរគុណចិន ដែលប្រើសិទ្ធវ៉េតូ នៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដើម្បីរារាំងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើស៊ីរី។ តែលោកមិនបានភ្លេចគុណ រុស្សី អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមហេសប៊ុលឡា ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏សំខាន់ ក្នុងការការពារអំណាចរបស់លោក និងជួយជាកម្លាំងប្រយុទ្ធ សម្រាប់ជួយរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនោះទេ។ នាពេលកន្លងមក យុទ្ធនាការដែនអាកាសរបស់រុស្សី ក្លាយជាអាវុធដ៏ខ្លាំង ដែលជួយកងកម្លាំងលោក អាសាដ ក្នុងការដណ្ដើមទឹកដីត្រលប់មកវិញ ហើយជាក់ស្ដែង នោះគឺការដណ្ដើមទីក្រុងប៉ាល់មីរ៉ាតែម្ដង។ លើសពីនោះ លោក អាសាដ បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់លោក ក្នុងកិច្ចចរចាសន្តិភាព ដែលគាំទ្រដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ស៊ីរី នឹងត្រូវគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលរួបរួមមួយ មិនមែនដោយរដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល ដែលស្នើដោយក្រុមឧទ្ទាមនោះទេ។ លោក អាសាដ ថែមទាំងបន្ទោសក្រុមឧទ្ទាម ចំពោះបរាជ័យនៃការចរចាចំនួនបីលើក ដែលធ្វើនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦នេះ។ ជម្លោះស៊ីរី ដែលលេចជារូបរាងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ បានក្លាយជាសង្គ្រាមស៊ីវិលបង្ហូរឈាម និងបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជាច្រើនម៉ឺននាក់ បាត់បង់ជីវិត។ វិបត្តិនេះ ផ្ដើមចេញពីឥទ្ធិពលនៃបដិវត្តន៍អារ៉ាប់ ដែលធ្វើឲ្យរង្គោះរង្គើរបបផ្ដាច់ការ នៅអេហ្ស៊ីប ទុយនេស៊ី លីប៊ី និងយេម៉ែន ជាដើម។ ក្រុមឧទ្ទាម ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសអារ៉ាប់ខ្លះ និងក្រុមលោកខាងលិច បានប្រយុទ្ធនឹងកងកម្លាំងរបស់លោក អាសាដ ដែលមានទ័ពអាកាសរុស្សី ជាកងជំនួយសំខាន់ ដែលធ្វើឲ្យក្រុមឧទ្ទាម ចុះខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ៕ លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ា លម្អិតព័ត៌មាន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2157.txt	កូរ៉េខាងជើង បានសាកល្បងមីស៊ីលរយៈចម្ងាយមធ្យមរបស់ខ្លួនចំនួនពីរគ្រាប់ នៅឆ្នេរភាគខាងកើតប្រទេស។ យ៉ាងណាក្ដី មីស៊ីលមួយ ក្នុងចំណោមមីស៊ីលទាំងពីរដែលបាញ់សាកល្បង មិនបានជោគជ័យនោះទេ។ នេះ គឺជាការសាកល្បងលើកទីប្រាំ របស់កូរ៉េខាងជើង ក្នុងពេលប៉ុន្មានខែនេះ ដែលល្មើសនឹងបំរាមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហាមប្រាមរដ្ឋកុម្មុយនីស្តនេះ បាញ់សាកល្បងអាវុធនានា។	ជាថ្មីមួយម្ដងទៀត កូរ៉េខាងជើង បានបំពាននឹងសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បន្ទាប់ពីប្រទេសសាកល្បងមីស៊ីលចម្ងាយមធ្យមចំនួនពីរគ្រាប់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា។ ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងអះអាងថា មានមីស៊ីលមួយ បានបរាជ័យ ក្នុងការសាកល្បងនេះ។ សារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap ផ្សាយថា មីស៊ីលទីមួយ ត្រូវបានបាញ់ចេញនៅមុនម៉ោង៦ព្រឹក តែមិនជោគជ័យទេ ខណៈមីស៊ីលទីពីរ ដែលបាញ់ចេញពីទីតាំងដូចគ្នានៅឆ្នេរភាគខាងកើត មិនអាចចាប់បានទេ ហើយគេក៏មិនដឹងថា ទទួលជោគជ័យ ឬបរាជ័យដែរ។ យ៉ាងណាមិញ គេជឿថា មីស៊ីលទាំងពីរ ដែលបាញ់សាកល្បង គឺប្រភេទមីស៊ីលចម្ងាយមធ្យម Musudan ដែលមានសមត្ថភាពខ្លាំង និងអាចបាញ់ដល់ទីតាំងមូលដ្ឋានអាមេរិក នៅកោះហ្គាម។ បន្ទាប់ពីមានមានព័ត៌មាននៃការសាកល្បងនេះ អ្នកជិតខាងពីរ គឺកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន បានចេញមកប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង និយាយថា ការសាកល្បងនេះ គឺបំពាននឹងសម្រេចរបស់អង្គការសប្រជាជាតិ។ ចំណែកឯនៅជប៉ុនវិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ បញ្ជាក់ថា មិនអាចអត់ធ្មត់នឹងបញ្ហានេះបានទេ។ សូមរម្លឹកថា នេះជាលើកទីប្រាំ ដែលកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងមីស៊ីល Musudan ក្នុងឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែការសាកល្បងទាំងបួនលើកកន្លងមក គឺមិនបានជោគជ័យនោះទេ។ បរាជ័យទាំងនោះ បង្ហាញពីការថយក្រោយនៃកម្មវិធីយោធារបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលមានគោលដៅបង្កើនសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ឲ្យមានសមត្ថភាពបាញ់ដល់ទឹកដីអាមេរិក។ មីស៊ីលប្រភេទនេះ ត្រូវបានបង្ហាញជាផ្លូវការក្នុងព្យុហយាត្រាយោធា ក្នុងឆ្នាំ២០១០។ មីស៊ីល Musudan ដែលប្រើបចេ្ចកវិទ្យាបាលីស្ទិក មានសមត្ថភាពបាញ់ក្នុងរង្វង់ចន្លោះ២៥០០គីឡូម៉ែត ទៅ៤០០០ពាន់គីឡូម៉ែត។ កូរ៉េខាងជើង បានសាកល្បងមីស៊ីលប្រភេទនេះ បីដងក្នុងខែមេសា ពោលគឺនៅមុនសមាជបក្សពលករកូរ៉េ និងសាកល្បកម្ដងទៀត ក្នុងខែឧសភា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2158.txt	ហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារក្នុងក្លឹបកំសាន្តនៅទីក្រុង Orlando ក្លាយជាប្រធាបទក្ដៅ សម្រាប់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាមេរិកទាំងពីរ។ បេក្ខជនទាំងពីរ បានបញ្ចេញទស្សនៈផ្ទុយគ្នា ក្នុងគោលដៅទាក់ទាញសំឡេងគាំទ្រ ពីហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារនេះ ដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជិត៥០នាក់ បាត់បង់ជីវិត។	សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ audio2 ការបាញ់ប្រហារនៅទីក្រុង Orlando មិនបានធ្វើឲ្យបេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាមេរិក មានគំនិតស្របគ្នានោះទេ។ ហេតុការណ៍នេះ កំពុងតែហែកហួរនយោបាយក្នុងស្រុករបស់អាមេរិក ដោយបេក្ខជនមកពីបក្សធំៗទាំងពីរ មានចំណាត់ការផ្ទុយគ្នា លើរបៀបនៃការប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងសកម្មភាពក្រុមជ្រុលនិយម ព្រមទាំងការរឹតបន្តឹងសុវត្ថិភាព សម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិក។ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីមកពីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា លោក នឹងរឹតបន្តឹងលើគោលនយោបាយទាក់ទងនឹងជនអន្តោប្រវេសន៍ និងស្នើឲ្យបញ្ឈប់ការអនុញ្ញាតឲ្យជនភៀសខ្លួនស៊ីរី មកតាំងលំនៅលើទឹកដីអាមេរិក។ ថ្លែងពីរដ្ឋ New Hampshire នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា បេក្ខជនរូបនេះបន្តថា ប្រសិនបើលោកជាប់ឆ្នោត ជាប្រធានាធិបតី លោកនឹងផ្អាកលំហូរជនអន្តោប្រវេសន៍ ពីតំបន់ណាមួយ ដែលរកឃើញថា មានប្រវត្តិជាប់ពាក់ព័ន្ធ នឹងភេរវកម្ម លើទឹកដីអាមេរិក ឬទឹកដីសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យរូបនេះ និយាយទៀតថា យើងមិនអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់ ហូរចូលទឹកដីអាមេរិកនោះទេ ដ្បិតពួកគេខ្លះ មានគំនិតដូចនឹងជនបាញ់ប្រហារ នៅ Orlando ដូច្នោះដែរ។ ឆ្លៀតពេលនោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានវាយប្រហារធ្ងន់ៗ លើលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ព្រោះលោកស្រី អនុញ្ញាតឲ្យភេរវជនឥស្លាមនិយម ចូលមកទឹកដីអាមេរិក។ លោក ត្រាំ អះអាងដែរថា លោកស្រី គ្លីនតុន មិនយល់អ្វីពីរ៉ាឌីកាល់ឥស្លាមនិយមទេ។ ទាក់ទិននឹងការបាញ់ប្រហារនេះដែរ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីមកពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ក៏ឆក់ឱកាសនេះ ស្វែងរកការគាំទ្រផងដែរ ប៉ុន្តលោកស្រី មិនបានខ្វល់នឹងលោក ត្រាំ នោះទេ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារ AFP បេក្ខជនរូបនេះ បានស្នើឲ្យប្រជាជនអាមេរិក បដិសេធ នយោបាយប្រកាន់បក្សពួក និងរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្ម។ ដោយមិននិយាយចំដល់លោក ត្រាំ ដែលមាននយោបាយតឹងរ៉ឹងនឹងជនមូស្លីម លោកស្រី គ្លីនតុន បញ្ជាក់ដែរថា វោហារសាស្ត្រដែលដុតបញ្ឆេះប្រឆាំងឥស្លាម និងការហាមឃាត់លើសាសនា នឹងប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងលើជនមូស្លីម ដែលស្អប់ភេរវកម្ម។ លោកស្រី ព្រមានដែរថា ប្រជាភិថុតិ មិនអាចបញ្ចប់ភេរវកម្មបានទេ។ លើសពីនោះ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីរូបនេះ ក៏ទាមទារឲ្យអារ៉ាប៊ី សាអូឌីត និងគុយវ៉ែត ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ឲ្យបញ្ឈប់នយោបាយណា ដែលមានប្រយោជន៍ដល់ក្រុមជ្រុលនិយម ជាពិសេស ទប់ស្កាត់ជនជាតិខ្លួន ពីការផ្គត់ផ្គង់ក្រុមភេរវជន។ សូមរម្លឹកដែរថា ករណីបាញ់ប្រហារនៅក្លឹបកំសាន្តអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានៅក្រុង Orlando នារដ្ឋ Florida នាថ្ងៃអាទិត្យទី ១២ មិថុនា បានបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់កើនដល់ ៥០នាក់ហើយ។ ចំណែកមនុស្សចំនួន៥៣នាក់ផ្សេងទៀតបានរងរបួសនិងកំពុងទទួលការសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យ៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2159.txt	បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា លោកមិនចាំបាច់ប្រមូលមូលនិធិឲ្យបានគ្រប់១ពាន់លានដុល្លារតាមការវាយតម្លៃសម្រាប់ការឃោសនាមុនការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីខែវិច្ឆិកាទេ។ នេះក៏ដោយសារលោកមានប្រជាប្រិយភាពនិងទទួលការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយស្រាប់ហើយ។	ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Bloomberg លោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្រាប់តែបដិសេធការវាយតម្លៃរបស់ក្រុមឃោសនារបស់លោកដែលថា លោកត្រួវការរ៉ៃអង្គាសលុយឲ្យបាន ១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីឃោសនាបោះឆ្នោតខាងមុខ។ សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា លោកមិនត្រូវការលុយច្រើនរហូតដល់ ១ពាន់លានដុល្លារដើម្បីឃោសនានិងដាក់ពាណិជ្ជកម្មឡើយក្នុងការឃោសនានយោបាយព្រោះលោកទទួលការចាប់អារម្មណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយស្រាប់ទៅហើយ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ឆ្លើយតបសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានថា៖« គ្មានហេតុផលអ្វីដែលត្រូវរ៉ៃអង្គាសលុយច្រើនដូច្នេះឡើយ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែមិនគិតថា ខ្ញុំត្រូវការលុយច្រើនដូចមនុស្សដ៏ទៃទៀតត្រូវការឡើយ ប្រោះខ្ញុំទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងស្រាប់ទៅហើយ។ ខ្ញុំទទួលបានការអញ្ជើញយ៉ាងច្រើនដើម្បី ចេញមុខតាមទូរទស្សន៍។ បើខ្ញុំទទួលការអញ្ជើញនោះ ខ្ញុំនឹងត្រូវគេសម្ភាសន៍ច្រើនហូរហែរ»។ តាំងពីចេញមុខឃោសនាដើម្បីប្រជែងក្នុងបក្សមក លោក ដូណាល់ត្រាំ នេះបានទាញយកប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ លោកចេញមុខនៅស្ទើរគ្រប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហើយបទសម្ភាសន៍ឬព័ត៌មានរបស់លោកត្រូវបានចុះផ្សាយព្រឹក ថ្ងៃ ល្ងាច ទៅស្ទើគ្រប់បុស្តិ៍វិញទៅមក។ នេះក៏ដោយសារលោកជាអ្នកនយោបាយមួយរូបដែលងាយស្រួលទាក់ទងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក ដើម្បីអញ្ជើញមកសម្ភាសក្នុងកម្មវិធីព័ត៌មាននានា។ បើយោងតាមរបាយការណ៍សារព័ត៌មាន New York Times ដែលចេញផ្សាយខែ មីនាកន្លងទៅ លោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចរកបានចំណូលបានប្រហែល ១.៩ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមិនគិតកម្រៃថែមទៀតផង ចាប់ពីលោកចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការឃោសនានយោបាយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_216.txt	ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា បានចេញសេចក្ដីប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ស្ដីពីការស្វាគមន៍លើការអនុម័តនៃកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ឆ្លងព្រំដែនរវាងលីបង់ និងអុីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា។ កម្ពុជា សង្ឃឹមថាបទឈប់បាញ់នេះ នឹងបញ្ចប់ជម្លោះជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅតំបន់ព្រំដែនអុីស្រាអែល និងលីបង់ផងដែរ។	បន្ទាប់ពីមានការប្រកាសជាផ្លូវការលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ឆ្លងព្រំដែនអុីស្រាអែល និងលីបង់ កម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍គាំទ្រ និងជំរុញឱ្យបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធគ្នាជាអចិន្រ្តៃយ៍។ «យើងសង្ឃឹមថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងនាំទៅដល់ការបញ្ឈប់ជាអចិន្ត្រៃយ៍នៃការប្រយុទ្ធគ្នាឆ្លងព្រំដែនរវាងអុីស្រាអែល និងលីបង់»។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានប្រកាសបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា។ បទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងក្រុមហេសប៉ូឡា បានចូលជាធរមានហើយ ដោយការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ នឹងមានរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ។ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសចូលជាធរមាននៃសេចក្ដីសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះជាអចិន្ត្រៃយ៍។ កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ បញ្ជាឱ្យទាហានអុីស្រាអែល ដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់ក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ និងបញ្ជាឱ្យក្រុមហេសប៉ូឡា ទម្លាក់អាវុធ។ តំបន់លីបង់ភាគខាងត្បូង ត្រូវជំនួសដោយការដាក់ទ័ពលីបង់វិញ។ តាមរយៈបទឈប់បាញ់នេះ គណកម្មការបច្ចេកទេសយោធា(MTC)នឹងត្រូវបង្កើតឡើង និងបន្តសកម្មភាពកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអង្គការសហប្រជាជាតិនៅលីបង់(UNIFIL) ដើម្បីជួយសម្រួលទាហានលីបង់ ផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង បទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា ចូលជាធរមាន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2160.txt	ជាមួយនឹងសកម្មភាពយោធារបស់រុស្សី នៅអឺរ៉ុបខាងកើត អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ពីរនាក់ នៃរដ្ឋបាលអាមេរិក បានបញ្ចេញរបាយការណ៍មួយ ដោយស្នើឲ្យណាតូ តាំងមូលដ្ឋានយោធារបស់ខ្លួន ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ក្នុងតំបន់នេះ ក្នុងគោលដៅទប់ទល់រុស្សី។ ប៉ុន្តែ វាច្បាស់ណាស់ថា ក្រុងមូស្គូ មិនសប្បាយចិត្តចំពោះរឿងនេះទេ។	នៅតែប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ទៀតប៉ុណ្ណោះ កិច្ចប្រជុំណាតូនៅប៉ូឡូញ នឹងមកដល់ ខណៈដែលទំនាក់ទំនងរុស្សី និងណាតូ កំពុងតែរង្គោះរង្គើខ្លាំង។ ទន្ទឹមនឹងបញ្ហានេះ អតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំណាតូ លោក Nicholas Burns និងលោកឧត្តមសេនីយ៍ James Jones អតីតមេបញ្ជាការកងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រចាំអឺរ៉ុប បានស្នើឲ្យមានការពង្រាយកងទ័ពអាកាស ជើងទឹក និងទ័ពជើងគោក ប្រចាំតំបន់បាល់ទិក រូម៉ានី ប៊ុលហ្គារី និងប៉ូឡូញ។ ក្នុងរបាយការណ៍សម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាអាត្លង់ទិក អតីតមន្ត្រីអាមេរិកទាំងពីរ ទាមទារឲ្យមានទ័ពណាតូ ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ដរាបណា រុស្សី នៅតែបន្តសកម្មភាពកោងកាចដដែលនោះ។លោក Nicholas Burns ដែលបច្ចុប្បន្នជាទីប្រឹក្សាលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និយាយថា វត្តមានទ័ពអចិន្ត្រៃយ៍ ទោះជាតិចក្ដី ជាសញ្ញាប្រាប់ប្រធានាធិបតីរុស្សី ថា ណាតូ មិនបានលេងសើច ចំពោះគោលការណ៍ជួយគ្នាទៅវិញទៅមកនោះទេ។ លោកបន្តថា លោកមិននិយាយពីចំនួនកងទ័ពដ៏ច្រើនឡើយ ប៉ុន្តែត្រឹមចំនួនកងទ័ពសមស្របណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញលោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ពីបំណងរបស់ណាតូ ដែលចង់ការពារអឺរ៉ុបខាងកើត។ មួយវិញទៀត លោក Nicholas Burns ក៏ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ចំពោះការពង្រាយទ័ពនៅអឺរ៉ុបខាងកើតនេះ ថា ល្មើសនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលហាមណាតូបង្កើនទ័ពនៅអឺរ៉ុប។ លោកអះអាងថា ណាតូ ជាអង្គការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយការពង្រាយទ័ពមួយចំនួនតូច នៅអេស្តូនី ឡាត់វី លីទុយអានី និងប៉ូឡូញ គ្រាន់តែជាប្រើសិទ្ធិស្របច្បាប់ ដើម្បីការពារប្រទេសទាំងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា សំណើនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែល ណាតូកំពុងតែពិភាក្សាលើផែនការ ក្នុងការពង្រាយទ័ពប្រមាណបួនពាន់នាក់ ទៅកាន់អឺរ៉ុបខាងកើត។ ជាមួយផែនការនេះ អង់គ្លេស សន្យាថា ខ្លួននឹងដឹកនាំមួយវរសេនាតូច ដែលមានចំនួនទាហាន៧០០នាក់ ទៅកាន់ប៉ូឡូញ និងរដ្ឋតំបន់បាល់ទិក។ ចំណែក អាល្លឺម៉ង់ កាណាដា និងអាមរិក នឹងដឹកនាំអង្គភាពចំនួនវរសេនាតូចបីផ្សេងទៀត ខណៈដែលបារាំង ក៏នឹងចូលរួមទ័ពចំនួន២៥០នាក់ ទៅក្នុងវរសេនាតូច មកពីអង់គ្លេសផងដែរ។ សារព័ត៌មាន The Guardian ផ្សាយថា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិណាតូ នឹងចុះហត្ថលេខាផែនការខាងលើក្នុងកិច្ចប្រជុំណាតូ នៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា។ តាមពិតទៅ ការបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់អឺរ៉ុបខាងកើត ជាបំណងប្រាថ្នាជាយូររបស់សមាជិកអង្គការមួយនេះ ជាពិសេស ប៉ូឡូញ ដែលមានព្រំដែនជាប់រុស្សី។ រដ្ឋាភិបាលប៉ូឡូញ សង្កត់ធ្ងន់ថា ការលេបយកតំបន់គ្រីមេ និងការវាយប្រយុទ្ធ នៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន បានផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលនេះតម្រូវឲ្យមានការកែប្រែគោលនយោបាយផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2161.txt	ទោះរយៈពេល ២៧ឆ្នាំ ទៅហើយ ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏តក់ស្លុតមួយ នៃការសម្លាប់រង្គាលក្រុមបាតុករគ្មានអាវុធនៅទីលានធានអានមេនក៏ដោយ អាជ្ញាធរចិននៅតែមិនទទួលស្គាល់ការកើតឡើងនៃសោកនាដកម្មនេះឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលនិងបក្សកម្មុយនីស្តចិនប្រាកដណាស់ មិនចង់លឺការលើកឡើងបញ្ហាសម្លាប់រង្គាលនៅធានអានមេនទេ ហើយរាល់ឆ្នាំប្រជាជនចិនប្រឈមការលំបាកជាខ្លាំពេលចង់ប្រារព្ធខួបរំលឹកឬកាន់ទុក្ខចំពោះអ្នកស្លាប់នេះ។	រដ្ឋាភិបាល ចិនព្យាយាមធ្វើសព្វគ្រប់ដើម្បីលុបបំបាត់ការយល់ឃើញថាចិនអនុវត្តគោលនយោបាយព្រៃផ្សៃប្រឆាំងប្រជាជនខ្លួន និងបំបាត់ចោលប្រវត្តិសាស្ត្រអាក្រក់នេះមិនឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយដឹងលឺឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ពិភពលោក និងប្រជាជនចិនមួយចំនួន ដែលបាត់បង់ក្រុមគ្រួសារសុទ្ធតែចងចាំមិនភ្លេច ហើយនៅតែបន្តទាមទារឲ្យមានការបញ្ចប់និទណ្ឌភាព និងមានទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះដដែរ។ ឲ្យតែជិតដល់ថ្ងៃរំលឹកខួបនៃការសម្លាប់រង្គាលក្រុមបាតុករនៅទីលានធានអានមេនឆ្នាំ ១៩៨៩ ក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស បញ្ញាវ័ន្តក្រៅស្រុក តំណាងប្រជាជនចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពដើម្បីរំលឹកដល់ការស្លាប់របស់ក្រុមបាតុករគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ និងទាមទារឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់ប្រជាជនខ្លួនកន្លងមកនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរចិនក៏មិនព្រងើយកន្តើយដែរ រៀងរាល់ឆ្នាំឲ្យតែជិតដល់ថ្ងៃខួប ៣ និង៤ មិថុនា ពួកគេចាប់ផ្តើមចេញប្រតិបត្តិការចាប់ខ្លួន និងហាមឃាត់រាល់ការជួបជុំគ្នាជាសាធារណដើម្បីរំលឹកថ្ងៃសម្លាប់រង្គាលនេះដែរ។ ប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើននាក់ត្រូវបានអាជ្ញាធរចិនកោះហៅ និងឃុំខ្លួនផង ហើយអាជ្ញាធរបានដាក់បម្រាមចំពោះការប្រារព្ធខួបធានអានមេនជាសាធារណផងដែរ។ នេះព្រោះអាជ្ញាធរក្រុងប៉េកាំងមិនចង់ដឹង មិនចង់លឺ និងមិនចង់ឃើញប្រជាជនប្រារព្ធឬរលំកពីខួបនៃការបង្ក្រាបបាតុករយ៉ាងព្រៃផ្សៃបំផុតឡើយ។ បក្សកុម្មុយនីស្តជឿជាក់ថា ការហាមឃាត់ និង ទប់ស្កាត់រាល់សកម្មភាពដែលបង្ហាញពីសោកនាដកម្មនេះ មិនយូរមិនឆាប់ខ្លួនអាចសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យប្រជាជនចិនជាពិសេសក្មេងៗជឿថាគ្មានហេតុការណ៍អាក្រក់នេះកើតឡើងទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ២៧ឆ្នាំកន្លងផុតទៅហើយក៏ពិតមែន ការបាញ់ប្រហារនិងជាន់សម្លាប់មនុស្សស្រស់ៗគ្មានញញើតរបស់កងទ័ពចិនស្ថិតក្រោមការបញ្ជារបស់បក្សកុម្មុយនីស្ត នៅតែដក់ជាប់ក្នុងខួរក្បាលប្រជាជនចិនភាគច្រើន ជាពិសេសចាស់ៗដែលមានកូន ក្មួយ ឬបងប្អូនស្លាប់បាត់បង់ជីវិតក្នុងចលនាបាតុកម្មនោះ។ ពួកគេនៅតែបន្តទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលចិនបច្ចុប្បន្នទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិនេះផងដែរ។ ១. ប្រជាជនចិនទាមទាររកយុត្តិធម៌កណ្តាលទឹកដីនិទណ្ឌភាព ប្រជាជនចិនមួយចំនួនបានតស៊ូរាប់ឆ្នាំ ដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យអាជ្ញាធរចិនទទួលសុខត្រូវទង្វើអាក្រក់របស់ខ្លួន។ បើទោះជាក្តីសង្ឃឹមមានតិចតួច និងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ក្តី ក៏ពួកគេនៅតែបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួន និងព្យាយាមរំលឹករឿងរ៉ាវនេះឲ្យប្រជាជនជំនាន់ក្រោយបានដឹងដដែល។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើល កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ ស្ត្រីវ័យចំណាស់ម្នាក់បានបញ្ជាក់ថា គាត់បានតស៊ូ ២៦ឆ្នាំមកហើយដើម្បីរកយុត្តិធម៌។ ស្ត្រីរូបនេះបន្តធ្វើយុទ្ធនាការជាមួយប្រជាជននិងសកម្មជនដទៃទៀតទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងទទួលកំហុសរបស់ខ្លួនដែលសម្លាប់រង្គាលប្រជាជនខ្លួនឯង ដូចដែលជប៉ុនត្រូវទទួលខុសត្រូវទង្វើព្រៃផ្សៃរបស់ខ្លួនប្រព្រឹត្តកន្លងមកក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហានិទណ្ឌភាពគ្រប់ទីកន្លែងកើតឡើងនៅលើទឹកដីមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់លេខ២ចិននេះ ហើយគ្មានឡើយការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកស្លាប់ក្រោមបុព្វហេតុប្រជាធិបតេយ្យនេះ។ គេមិនមានសង្ឃឹមទាល់តែសោះថា ចិននឹងស្ម័គ្រចិនទទួលខុសត្រូវ ចំពោះរឿងអាស្រូវដែលធ្វើឲ្យចិនស្អុយឈ្មោះពេញពិភពលោកឡើយ។ ២.រដ្ឋអំណាចចិនប្រឹងប្រែងលុបបំបាត់ទង្វើឧក្រិដ្ឋនៅធានអានមេន សហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូលបានថ្កោលទោសលើរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលបានសម្រេចប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាយ៉ាងសាហាវឃោរឃៅប្រឆាំងនឹងប្រជាជនខ្លួន ។ បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច មានអឺរ៉ុប និងអាមេរិក រួមទាំងបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ី នាំគ្នារិះគន់លើប្រទេសចិនដូចគ្នា ហើយមានប្រទេសខ្លះដូចជាអាមេរិកបានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងចិនផងដែរ។ ជានិច្ចជាកាលរដ្ឋាភិបាលចិនបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីរក្សាស្ថេរភាព និងវិបុលភាពប្រទេសជាតិ ជាពិសេសគឺប្រឆាំងនឹងលោកខាងលិចដែលព្យាយាមរៀបចំធ្វើអោយប្រទេសចិនចុះខ្សោយ និងបែកបាក់គ្នានោះ។ ចិនចោទភ្នាក់ងារ CIA អាមេរិកថាជាអ្នកជួយគាំទ្រ និងជ្រោមជ្រែងចលនាបាតុកម្ម។ តាំងពីកើតរឿងដល់បច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងព្យាយាមកែប្រែស្ថានការណ៍ និងធ្វើយ៉ាងការពារកុំអោយមានការបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើបក្សកុម្មុយនីស្ត។ ចិន ព្យាយាមធ្វើកំណែទម្រង់ កំចាត់អំពើពុករលួយ រក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីធ្វើអោយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាន់តែល្អប្រសើរ ផ្តល់សេរីភាពឯកជន តែហាមដាច់ខាតរិះគន់បក្ស។ ដើម្បីលុបការចងចាំទាំងឡាយណាជុំវិញឧក្រិដ្ឋកម្មនេះ ចិនបានរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពបញ្ចេញមតិ តាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម ហាមមិនអោយមានការជជែកពីភាក្សាពីព្រឹត្តិការណ៍ ថ្ងៃ ៤ មិថុនា ឬប្រារព្ធទិវារំលឹកខួបជាដើមនោះ។ ៣. តើការសម្លាប់រង្គាលធានអានមេនកើតឡើងដូចម្តេច? ថ្ងៃសម្លាប់រង្គាលនៃទីលាន Tiananmen ដោយអាជ្ញាធរចិនកើតមានឡើង បន្ទាប់ពីមានចលនាគាំទ្ររបបប្រជាធិបតេយ្យចេញផុសផុលក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង និងបណ្តាទីក្រុងជាច្រើនទូទាំងប្រទេសចិន។ ដឹងស្រាប់ហើយឆ្នាំ ១៩៨៩ ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរបបកុម្មុយនីស្ត និងការដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនីស្តមួយនោះ កើតឡើងក៏ដោយសារតែមានការជះឥទ្ធិពលពីការចុះខ្សោយរៀបនឹងដួលរលំនៃរបបកុម្មុយនីស្តនៅតំបន់អឺរ៉ុប ការដួលរលំនៃជញ្ជាំងប៊ែកឡាំង ហើយមានសហភាពសូវៀតចុះខ្សោយទៅៗទៀតនោះ។ ចលនាបាតុកម្មនេះមុនដំបូងឡើយគឺកើតឡើងនៅខែឧសភា ហើយមានអ្នកចូលរួមរហូតដល់ជិត ១លាននាក់ បន្តធ្វើបាតុកម្ម នៅតាមដងវិថីនានា ដែលអូសបន្លាយរយៈពេលជាងបីសប្តាហ៍។គោលដៅនៃបាតុកម្មគឺដើម្បីដាក់សម្ពាធអោយមេដឹកនាំគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលាលែងពីតំណែង និងធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយទទួលយកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យវិញ។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ មេដឹកនាំចិនកាលនោះលោក តេង ស៊ាវពីង បានប្រកាសដាក់ប្រទេសស្ថិតក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងពង្រាយទ័ពចន្លោះ២សែន ទៅ៣សែននាក់នៅក្នុងទីក្រុង រួមមានទាំងរថក្រោះ និងឧទ្ធម្ភាគចក្រជាច្រើនគ្រឿងថែមទៀតផង។ ក្រោយមកនៅល្ងាចថ្ងៃ ៣មិថុនា ក្រុមទាហានសម្រេចប្រើអាវុធបាញ់លើក្រុមបាតុករដែលគ្មានអាវុធ និងប្រើរថក្រោះជាន់កម្ទេចលើតង់ដែលសិស្សនិស្សិតដែលជាបាតុករកំពុងសម្រាកនៅក្នុងនោះ។ នៅពេលព្រឹកថ្ងៃ ៤ ឳពុកម្តាយជនរងគ្រោះក៏ទទួលរងការវាយប្រហារពីក្រុមទាហានទៀតខណៈពួកគេកំពុងដើរតាមដងផ្លូវរកមើលកូនខ្លួនដែលរងរបួស ឬស្លាប់នោះ។ គួររំលឹកថា ក្រោយមានព្រឹត្តិការណ៍នេះ ខាងកាកបាទក្រហមអន្តជាតិចិនបញ្ជាក់ថាមានមនុស្ស យ៉ាងហោចណាស់១០០០នាក់បានស្លាប់ និងប្រមាណ ១ម៉ឺននាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2162.txt	បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានក្លាយជាប្រធានបទមួយដ៏រសើបដែលបានគ្រប់ដណ្តប់លើកិច្ចប្រជុំការពារជាតិនៅសិង្ហបុរី។ នាឱកាសនោះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ ក៏បានសន្យាថានឹងគាំទ្រ និងជ្រោមជ្រែងសន្តិសុខប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដើម្បីទប់ទល់នឹងសកម្មភាពគំរាមកំហែងពីចិនដែលកំពុងតែបន្តសកម្មភាព វាទទីក្នុងតំបន់ជម្លោះនោះ។	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន លោកឧត្តមសេនីយ៍ Nakatani នៅថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ បានថ្លែងថា ជប៉ុន នឹងជួយប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងការកសាងសមត្ថភាពសន្តិសុខដើម្បីទប់ទល់ជាមួយនឹងសកម្មភាពឯកភាគី គ្រោះថា្នក់ និង គំរាមកំហែងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ដោយមិនបញ្ជាក់ឈ្មោះចំៗ លោករដ្ឋមន្ត្រី Nakatani បានអះអាងថា យើងបានឃើញច្បាស់ហើយថា ការបន្តវាទទីក្នុងទំហំដ៏ធំ និងយ៉ាងឆាប់រហ័សដើម្បីសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗដើម្បីបម្រើផលប្រយោជ ន៍យោធាក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា «គ្មានរដ្ឋណាមួយ ត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកខាងក្រៅលើបញ្ហានេះនោះទេ»។ នាឱកាសដដែលនោះ ប្រមុខការពារជាតិជប៉ុន ក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះការប្រើប្រាស់លំហ អាកាសអន្តរជាតិថ្មីៗនេះដោយទ័ពអាកាសចិនដែលបានតាមស្ទាក់យន្តហោះស៊ើបការណ៍អាមេរិកនៅ តំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បុងផងដែរ។ លោក បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ជប៉ុន នៅតែគាំទ្រចំពោះចំណាត់ការរបស់អាមេរិកក្នុងប្រជែងជាមួយនឹងការទាមទាររបស់ចិនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមរយៈការបញ្ជូន នាវាល្បាតទៅក្បែរតំបន់កោះដែលចិនបានសាងសង់នោះ។ បើទោះជា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជប៉ុន មិនបញ្ជាក់ឈ្មោះរដ្ឋណាមួយនៅក្នុងសុន្ទរកថាក៏ដោយ គេបានដឹងច្បាស់ហើយថា មានតែចិនប៉ុណ្ណោះដែលបានអនុវត្តគោលនយោបាយវាតទីឯកតោភាគីក្នុងតំបន់ សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវជាច្រើន បានបង្ហាញថា ចិន កំពុងតែពង្រាយ និងបង្កើនសំណង់យោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ដែលគេចាត់ទុកថា ការធ្វើយោធូបនីយកម្មសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ។ តែចិន តបវិញថា នោះគ្រាន់តែជាសកម្មភាពស៊ីវិល និងបម្រើការតម្រូវ សាធារណប៉ុណ្ណោះ។ ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះអធិបតេយ្យរវាងរដ្ឋអាស៊ានបួនរួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ ថ្មីៗនេះ ជប៉ុន បានយល់ព្រមជួលយន្តហោះស្វ័យការពារប្រភេទ TC-90 ទៅកាន់ហ្វីលីពីនចំនួនប្រាំគ្រឿងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពការពារក្នុងការល្បាតនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បន្ថែមពីនេះ នៅខែ ដើមខែឧសភាកន្លងទៅ ជប៉ុន ក៏បានសន្យាផ្តល់នាវាល្បាតដែលប្រើប្រាស់ហើយបន្ថែមលើនាវាល្បាតដែលផ្តល់កាលពីមុន៦គ្រឿងទៅឲ្យវៀតណាមដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារដែនសមុទ្ររបស់វៀតណាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2163.txt	បន្ទាប់ពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន និងលោកស្រីប្រធានាធិបតី Tsai Ing-wen ឈ្នះការបោះឆ្នោត និងដឹកនាំកោះតៃវ៉ាន់មក ទំនាក់ទំនងកោះតៃវ៉ាន់ និងចិន ហាក់ដូចជាមានភាពល្អក់កករនឹងគ្នាខ្លាំង ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលថ្មីតៃវ៉ាន់ មិនមាននិន្នាការជិតស្និទ្ធដើម្បីធ្វើការជាមួយនឹងចិនឡើយ។ បញ្ហានេះ បានជំរុញឲ្យចិន ត្រូវប្រកាសព្យួរទំនាក់ទំនងផ្លូវការជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់មួយរយៈ។	ចិន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនាម្សិលមិញនេះ បានប្រកាសថា ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ហើយ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថ្មីតៃវ៉ាន់ដែលកំពុងតែដឹកនាំដោយបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន មិនទទួលស្គាល់ពីគោលនយោបាយចិនតែមួយ។ យោងតាមភ្នាក់ព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យ លោក An Fengshan បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលផ្សាយចេញតាមគេហទំព័ររបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការតៃវ៉ាន់ ថា យន្តការសម្រាប់ការទាក់ទង និងទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរ ត្រូវបានព្យួរតាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភាមកម្ល៉េះ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះ បានបន្ថែមថា គឺដោយសារតែភាគីតៃវ៉ាន់ មិនគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឯកច្ឆន្ទភាព៩២ដែលបញ្ជាក់ពីការអនុវត្តគោលនយោបាយចិនតែមួយ។ ឯកច្ឆន្ទភាព៩២ សំដៅលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ដោយភាគីទាំងពីរ បានទទួលស្គាល់ពីគោលការណ៍ជាតិតែមួយរវាងតៃវ៉ាន់ និងចិនដីគោក។ កិច្ចព្រមព្រៀង និងការយោគយល់ទាំងនេះហើយ បានរក្សាចិន និងតៃវ៉ាន់ អាចរក្សានិងកសាងចំណងមិត្តភាព និងកាត់បន្ថយកំហឹងលើគ្នា ក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលឆ្នាំ១៩៤៩។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា កន្លងទៅ លោកស្រី Tsai Ing-wen បានចូលស្បថក្នុងតំណែងជាប្រធានាធិបតីកោះតៃវ៉ាន់ជាផ្លូវការ។ វា គឺជាការបញ្ចប់ការដឹកនាំតៃវ៉ាន់រយៈពេល៨ឆ្នាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Ma Ying-jeou នៃបក្សគួកមិនតាំងដែលគេជឿជាក់ថាមាននិន្នាការទៅរក រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនោះ។ គិតចាប់ពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន ឈ្នះការបោះឆ្នោតមក ក្រុងប៉េកាំងមិនសូវជាសប្បាយចិត្តនោះទេ ជាពិសេសនោះ លើការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ។ នោះក៏ព្រោះតែ លោកស្រី Tsai Ing-wen មិនបានប្រើពាក្យ «ព្រមព្រៀង» ទេ នៅពេលដែលលោកស្រីនិយាយដល់ «ការព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩៩២» ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2164.txt	បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) បានថ្កោលទោសការវាយប្រហារសម្លាប់រង្គាលនៅក្លឹបកម្សាន្តក្រុង Orlando ហើយលោកក៏ស្នើរឲ្យប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ចុះចេញពីតំណែងដែរ បើសិនលោក អូបាម៉ា មិនលើកឡើងពី« ចលនាជ្រុលនិយមឥស្លាម»ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថា។	លោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមរិះគន់ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ហើយលោកក៏បានទាមទារឲ្យប្រធានាធិបតីចុះចេញពីតំណែងផងដែរក្រោយការវាយប្រហារដោយខ្មាន់កាំភ្លើងសម្លាប់មនុស្ស ៥០នាក់នៅក្រុង Orlando ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ សរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម ហ្វេសប៊ុកថា បើលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនព្រមនិយាយពាក្យថា« ចលនាភេរកម្មឥស្លាមជ្រុលនិយម» លោកគួរតែចុះចេញពីតំណែង។ «តើបារ៉ាក់ អូបាម៉ានឹងនិយាយពាក្យ ចលនាភេរកម្មឥស្លាមជ្រុលនិយម ឬអត់ពេលចុងក្រោយ? បើសិនជាមិននិយាយទេ បារ៉ាក់ អូបាម៉ា គួរតែចេញពីតំណែងឲ្យបានឆាប់»។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានពន្យល់ផងថា ចលនាវាយប្រហារបែបនេះឡើងញឹកញាប់ ដោយសារតែការដឹកនាំបច្ចុប្បន្ននៅអាមេរិកមានភាពទន់ខ្សោយ។ លោកបន្តថា៖«ពីព្រោះការដឹកនាំរបស់យើងវាទន់ខ្សោយ ដូចខ្ញុំបាននិយាយអ៊ីចឹង វានឹងកើតឡើង ហើយវានឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៀត។ ខ្ញុំនេះកំពុងព្យាយាមសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស ហើយការពារមិនឲ្យមានការវាយប្រហារបែបនេះកើតឡើងទៀតទេ»។ ការស្នើឲ្យ ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ចុះចេញពីតំណែងនេះ កើតឡើងប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះមុនពេលដែលប្រធានាធិបតីចេញពីថ្លែងការណ៍បង្ហាញពីស្ថានការណ៍និងថ្កោលទោសចលនាវាយប្រហាររបស់ក្រុមជ្រុលនិយម។ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរថា ថ្កោលទោសការវាយប្រហារសម្លាប់រង្គាលនៅក្លឹបកម្សាន្តក្រុមអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានហៅការវាយប្រហារថាជា សកម្មភាពភេរវកម្មនិងបង្កប់ដោយការស្អប់ខ្ពើម។ លោកពន្យល់ថា វាមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីការបំពារបំពានសិទ្ធិអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាទេ វាក៏បង្ហាញឲ្យឃើញពីតម្រូវការបញ្ញត្តិគ្រប់គ្រងអាវុធ និងវិធានការដើម្បីយកជ័យជម្នះលើក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Desh)។ លោក មិនបានលើកឡើងពីពាក្យដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទារឲ្យលោកនិយាយឡើយ។ តាមពិតទៅ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា តែងតែថ្លឹងថ្លែងខ្លាំងពេលថ្លែងសុន្ទរកថា ដោយលោកចៀសវាងការលើកឡើងពីពាក្យ ចលនាភេរកម្មឥស្លាមជ្រុលនិយម ព្រោះវាហាក់បីដូចជាប៉ះពាល់និងបង្កប់អត្ថន័យរើសអើងប្រឆាំងប្រជាជនឥស្លាមទូទៅទៀត។ ក្រៅពីរិះគន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យនេះ បានប្រកាសជាថ្មី ថាលោកចង់ឲ្យមានវិធានការតឹងរ៉ឹង ហើយត្រូវអនុវត្តការហាមឃាត់ប្រជាជនម៉ូស្លីមតាមការស្នើសុំរបស់លោកកន្លងមកនោះ។ តាមពិតទៅ ការស្នើហាមឃាត់ប្រជាជនម៉ូស្លីមមិនឲ្យចូលទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្កឲ្យមានការខឹងសម្បារជាខ្លាំងកន្លងមកពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិជាពិសេសបងប្អូនសហគមន៍ម៉ូស្លីម។ ថ្វីបើលោកពន្យល់ថា វាជាការហាមឃាត់បណ្តោះអាសន្នក៏ដោយ វិធានការបែបនេះ មិនមានប្រសិទ្ធភាពនិងមិនអាចបញ្ចប់ចលនាជ្រុលនិយមលើពិភពលោកឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2165.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានស្នើឲ្យព្រឹទ្ធសភា ផ្ដល់សច្ចាប័នលើច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៨២ (UNCLOS) ក្នុងក្ដីសង្ឃឹមថា នឹងជួយពង្រឹងអំណាចលោក ប្រឈមមុខជាមួយចិន លើជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិក ដែលជារដ្ឋខាងក្រៅ នៃជម្លោះបានលូកដៃចូលក្នុងជម្លោះនេះ ខណៈសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ជាភាគីពាក់ព័ន្ធ ដោយផ្ទាល់ក្នុងរឿងនេះ។	ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានទទូចទៅព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ឲ្យអនុម័តលើច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ ដែលជាគោលការណ៍ដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្រនៅលើពិភពលោក ខណៈអាមេរិក នៅមិនទាន់ផ្ដល់សច្ចាប័នលើច្បាប់អន្តរជាតិនេះ នៅឡើយទេ។ ការទទូចរបស់លោក អូបាម៉ា ធ្វើឡើងចំពេលដែល អាមេរិក កំពុងលូកដៃជ្រៅ ក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលមានចិន ជាមហាអំណាច ទាមទារទឹកដីនៅទីនោះ។ ថ្លែងពីសាលាទ័ពជើងអាកាស នៅថ្ងៃទី០២ ខែមិថុនា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និយាយថា ព្រឹទ្ធសភា គួរតែយល់ព្រម លើច្បាប់សមុទ្រនេះ ដែលមានលទ្ធភាពដោះស្រាយរាល់បញ្ហាដែនសមុទ្រទាំងអស់។ ការស្នើដូចនេះ ក៏ដោយសារតែ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក មានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ទាំងសកម្មភាពយោធា និងការទូត លើការទាមទាររបស់ក្រុងប៉េកាំង លើដែនអធិបតេយ្យក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ «ប្រសិនយើងពិតជាព្រួយបារម្ភ សកម្មភាពរបស់ចិនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ព្រឹទ្ធសភា គួរតែជួយក្នុងករណីនេះ ដោយយល់ព្រមផ្ដល់សច្ចាប័ន លើអនុសញ្ញាស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អូបាម៉ា ដែលផ្សាយដោយកាសែត Bangkok Post។ តំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថា ជាតំបន់ធ្វើនាវាចរន៍ដ៏សំខាន់ ក្នុងតំបន់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គេជឿថា តំបន់នេះ ពោរពេញទៅដោយធនធានរ៉ែ និងថាមពល យ៉ាងច្រើន។ ប៉ុន្តែ តំបន់នេះ ក៏ជាទីតាំងប្រទាញប្រទង់ រវាងមហាយក្សចិន និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដែលទាមទារការគ្រប់គ្រងលើតំបន់នេះដូចគ្នាដែរ។ ទន្ទឹមនឹងការទាមទារតាមផ្លូវការទូត ចិន ដែលជាមហាយក្សពិភពលោក ក៏ពង្រីកសកម្មភាពយោធា ទៅកាន់តំបន់ជម្លោះនេះផងដែរ។ ការពង្រាយនេះ ធ្វើឲ្យប្រទេសទាមទារដទៃទៀត ព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង និងបានងាកទៅចាប់ដៃក្រុង វ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិន។ ជាមួយនឹងសកម្មភាពយោធារបស់ចិនក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា បានបញ្ជាឲ្យបញ្ជូន នាវាអាមេរិកទៅកាន់កន្លែងមានជម្លោះ ដោយអះអាងថា ជាសិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍។ មួយវិញទៀត ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជឿថា ការមិនទាន់ផ្ដល់សច្ចាប័នលើច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ ជាការបង្អាប់ជំហររបស់អាមេរិក ដែលតែងតែចង់ដោះស្រាយជម្លោះ ដោយសន្តិវិធី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_2166.txt	កូរ៉េខាងជើង នឹងបើកសម័យប្រជុំសភារបស់ខ្លួន នៅចុងខែមិថុនានេះ បន្ទាប់ពីទើបតែបញ្ចប់សមាជបក្សពលករកូរ៉េ កាលពីដើមខែឧសភា កន្លងទៅ។ កិច្ចប្រជុំសភាលើកនេះ នឹងអនុម័តលើគោលនយោបាយសំខាន់ៗ ក៏ដូចជា អនុម័តលើកាតតែងតាំងមន្ត្រីរបស់រដ្ឋកុម្មុយនីស្តឯកោនេះផងដែរ។	មួយខែក្រោយសមាជកម្រ នៃបក្សពលករកូរ៉េ កូរ៉េខាងជើង នៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនានេះ បញ្ជាក់ថា សភារបស់ខ្លួន នឹងបើកសម័យប្រជុំ នៅចុងខែមិថុនា។ កិច្ចប្រជុំលើកនេះ នឹងពិភាក្សា លើរបៀបវារៈសំខាន់មួយចំនួន ទាក់ទងនឹងនយោបាយរដ្ឋ ហិរញ្ញវត្ថុ នឹងការជ្រើសរើសមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ជាដើម។ «កិច្ចប្រជុំលើកទី៤ នីតិកាលទី១៣ នៃសមាជប្រជាជនជាន់ខ្ពស់ នឹងចាប់ផ្ដើមប្រជុំ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា»។ នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដែលស្រង់ចេញពីសារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA។ ប្រតិភូរាប់រយនាក់ ដែលមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនេះ នឹងអនុម័តជាផ្លូវការ លើកញ្ចប់ថវិកាជាតិ និងឯកភាពលើការចាត់តាំងមន្ត្រីថ្មីៗ ក៏ដូចជា ការឯកភាពយល់ព្រមលើ ការកែប្រែច្បាប់មួយចំនួនទៀត។ ក្រៅពីនេះ កិច្ចប្រជុំនេះ នឹងក្លាយជាវេទិកា សម្រាប់អនុម័តយល់ព្រម លើការសម្រេចចិត្តនានា របស់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសក្រីក្រមួយនេះដែរ។ ឆ្លៀតក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ មេដឹកនាំវ័យក្មេង គីម ជុងអ៊ុន នឹងពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាលើកនេះ ដែលទំនងជាឯកភាពលើ ការផ្លាស់ប្ដូរតំណែងបុគ្គលមួយចំនួន ដែលចាត់តាំងដោយសមាជខែឧសភា។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលទើបត្រូវបាន ជ្រើសតាំងជាប្រធានបក្ស ក្នុងសមាជកម្រខែឧសភា ដែលគេមើលឃើញថា ជាការប្រមូលផ្ដុំអំណាចទាំងមូល មកក្នុងដៃខ្លួនឯងតែម្នាក់។ អ្វីដែលគួរចាប់អារម្មណ៍ក្នុងពេលសមាជនោះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ប្រកាសថា កូរ៉េខាងជើង ជាប្រទេសនុយក្លេអ៊ែរ ប៉ុន្តែ ខ្លួននឹងប្រើអាវុធនេះ នៅពេលខ្លួនរងការវាយប្រហារមុនប៉ុណ្ណោះ។ ការសាកល្បងគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ និងបាញ់មីស៊ីល ជាច្រើនលើក ធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ខឹងសម្បារ ហើយកំពុងតែគៀបសង្កត់ក្រុងព្យុងយ៉ាង ឲ្យគោរពតាមការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ ប៉ុន្តែ ក្រុងព្យុងយ៉ាងហាក់ដូចជាមិនខ្វល់នោះទេ តែថែមទាំងផ្គើនការហាមប្រាមរបស់អន្តរជាតិ ជាមួយនឹងសកម្មភាពយោធាម្ដងហើយ ម្ដងទៀត។ ជាក់ស្ដែងនោះ កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បងដោយបរាជ័យ មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យម កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា កន្លងមក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2072.txt

ដោយសារបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង សមាជិកអាស៊ាន ដែលមានពាក់ព័ន្ធជម្លោះ និងមិនមានពាក់ព័ន្ធជម្លោះ មិនសូវមើលមុខគ្នាចំប៉ុន្មាននោះទេ។ ហើយ វា តែងតែបង្កឲ្យមានការចោទគ្នាថា រដ្ឋមួយចំនួន មានជំហរលម្អៀងទៅរកចិនដែលជាភាគីដ៏ធំនៃជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយនឹងរដ្ឋអាស៊ាន។ តែចុងក្រោយនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនថ្មី បានបង្ហាញគោលជំហរថ្មី ដោយ លោក នឹងចរចាជាមួយនឹងចិន ហើយ មិននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ានឡើយ។ ជំហរនេះ ស្មើនឹងការដកសម្ពាធ ឬបន្ទុកមួយដ៏ធំសម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទុះដែលជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) នាពេលថ្មីៗនេះ បានថ្លែងជាបន្តបន្ទាប់ទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ថា លោក នឹងមិននាំយកបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាពិសេសនោះ សាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលតុលាការអន្តរជាតិកាត់ឲ្យហ្វីលីពីនឈ្នះចិននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំំកំពូលក្នុងតំបន់ ឬកិច្ចប្រជុំអាស៊ានដែលនឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី០៦-០៨ ខែសីហានេះឡើយ។ លោកប្រធានាធិបតី អះអាងថា លោក មិនចង់ធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធក្នុងតំបន់នេះ ត្រូវអាប់អួរដោយសារតែបញ្ហារបស់ហ្វីលីពីន និងចិននោះទេ។ ជំហរថ្មីហ្វីលីពីន បន្ធូរបន្ថយសម្ពាធប្រធានអាស៊ានឡាវ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា កន្លងទៅ តុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍ ក្រុងឡាអេ នៃប្រទេសហូឡង់ បានប្រកាសសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមបណ្តឹងរបស់រដ្ឋបាលអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ដោយបកស្រាយ ថា ការទាមទារ និងសកម្មភាពរបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនមានមូលដ្ឋានផ្នែកច្បាប់ឡើយ។ ទោះក្រោយភ្លាមៗនៃការប្រកាស ចិន បានប្រកាសមិនទទួលស្គាល់យុត្តាធិការ និងសាលក្រម ហ្វីលីពីន នៅតែសំណុំគតិយុត្តដ៏សាវន្តនេះដើម្បីជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការចរចា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte នៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហាកន្លងទៅ បានបញ្ជាក់ថា លោក នឹងមិននាំយកបញ្ហាបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍ នៃប្រទេសឡាវដែលនឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី០៦-០៨ ខែកញ្ញាខាងមុខនេះ។ លោក ថា លោក មិនចង់បង្កើតបរិយាកាសនៅទីនោះត្រូវអាប់អួរនោះទេ។ លោក Duterte ដែលមានឈ្មោះក្រៅថា«អ្នកដាក់ទណ្ឌកម្ម» ក៏បានបញ្ជាក់ក្នុងសន្និសីទកាសែតយ៉ាងដូច្នេះថា «ទេ, ខ្ញុំ នឹងដោះស្រាយបញ្ហាតែតាមរយៈមួយទល់មួយ(ជាមួយចិន) តែប៉ុណ្ណោះ...ហើយ យើងអាចបង្កើតបរិយាកាសមួយដែលជាកន្លែងដែលយើងអាចអង្គុយ និងនិយាយគ្នាដោយផ្ទាល់បាន។» នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន GMA News Online ដែលចុះផ្សាយដែរថា លោកប្រធានាធិបតីរូបនោះ ក៏មិនចង់ធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងចិនលើបញ្ហាអធិបតេយ្យនោះទេ។ ជាជាងទៅទៀតឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ថាតើពេលណាដែលជជែកជាមួយនឹងចិន លោកប្រធានាធិបតី ប្រាប់ថា នឹងធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលមួយឆ្នាំ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ លោកប្រធានាធិបតី Duterte ទើបតែបញ្ជូនបេសកជនពិសេសរបស់លោក គឺអតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Fidel Ramos ទៅហុងកុងនៃប្រទេសចិនដែលជាជំហានដំបូងនៃដំណើរការចរចាមិនផ្លូវការរវាងហ្វីលីពីន-ចិន។ ជំហរនេះ បានបង្ហាញឲ្យឃើញពីរបត់មួយនៃរដ្ឋបាលរដ្ឋាភិបាលចាស់ហ្វីលីពីនដែលតែងតែបានបដិសេធដាច់ខាតមិនចរចាជាមួយនឹងចិន ខណៈទៅពឹងអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ដូចជាជប៉ុន ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាដើម្បីតទល់ជាមួយនឹងចិន។ លើសពីនេះទៅទៀត ក្នុងរដ្ឋបាលចាស់ដដែលនោះដែរ ហ្វីលីពីន ដែលប្រកៀកស្មាជាមួយនឹងវៀតណាម តែងតែលើកបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងជារបៀបវារៈ និងទាមទារឲ្យដាក់បញ្ហានៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយទទូចឲ្យមិត្តអាស៊ានផ្សេងទៀត ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសចិនស្ទើររាល់កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន។ ព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលជាក់ច្បាស់នោះគឺ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ នៅពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម បានទាមទារឲ្យដាក់បញ្ញត្តិដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតនៃតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលជាតំបន់មិនទាន់ដោះស្រាយគ្នាចប់នៅឡើយ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដើម្បីបំពេញបំណងភាគីទាំងពីរក្នុងការប្រឆាំងជាមួយចិន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមរភូមិការទូតក្នុងវេទិកាអាស៊ាន ជាពិសេសកិច្ចប្រជុំកំពូលក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍នាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ នឹងត្រូវបានធូរស្រាលជាថ្មី បើប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីនរូបនោះ អនុវត្តតាមការសន្យារបស់ខ្លួនមែននោះ។ គួររម្លឹកផងដែរថា ការងាកចេញពីជំហររឹងរុះរបស់ហ្វីលីពីន ត្រូវបានមើលឃើញថា ចាប់ផ្តើមតាំងពីកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៤៩ ដែលបានប្រព្រឹត្តឡើងនៅខែកក្កដាមកម្ល៉េះ។ ការបន្ទន់ឥរិយាបថនោះគឺ ហ្វីលីពីន មិនទាមទារឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានទាំងដប់ដាក់បទបញ្ញត្តិ«សាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូង»នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដែលនេះ ហើយគឺជាការកែប្រែជំហរពីរដ្ឋបាលចាស់ និងថ្មីហ្វីលីពីន។ តើជំហរកម្ពុជា គឺជាចំំណែកមួយនៃជំហរថ្មីរបស់លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន? តាមពិតទៅ បើទោះបីជាលោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ចង់លើកបញ្ហាសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីទាញការគាំទ្រពីមិត្តអាស៊ានក៏ដោយ ការប៉ុនប៉ងបែបនេះ មិនប្រាកដថា ទទួលបានលទ្ធផលផ្លែផ្កាដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើលើកបញ្ហានេះហើយ ធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំអាស៊ានត្រូវអាប់អួរ និងប្រឈមមុខគ្នាខ្លាំង នោះ វា នឹងផ្តល់រូបភាពអាក្រក់សម្រាប់រូបលោកជាមួយនឹងបណ្តាមេដឹកនាំកំពូលអាស៊ាន ដ្បិត ការចូលរួមកិច្ចប្រជុំក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍របស់លោក គឺជាការបំពេញទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសលើកដំបូងហើយរបស់លោក ហើយ វា នឹងក្លាយជាលើកដំបូងដែលរូបលោក នឹងជួបជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលអាស៊ាន និងមេដឹកនាំនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់ដែរនោះ ការប៉ុនប៉ងលើកឡើងពីសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏មានសង្ឃឹមតិចតួចដែរ។ កម្ពុជា បានប្រកាសជាងមួយខែមុនការប្រកាសសាលក្រមរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ ដោយប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានថ្លែងថា កម្ពុជាមិនចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ បើទោះបីលទ្ធផលនោះសម្រេចឲ្យចិនឬហ្វីលីពីន ឈ្នះក៏ដោយ។ នេះ ក៏អាចនិយាយបានដែរថា បើលោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ ចង់លើកពីបញ្ហានេះ នោះលោក ក៏ត្រូវដឹងច្បាស់ថា លោក នឹងត្រូវប្រឈមជាមួយនឹងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា មានជំហរបីចំណុចលើបញ្ហានេះ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី២០ខែមិថុនាកន្លងទៅ បានថ្លែងបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់កម្ពុជាបីចំណុចដែលសម្តេច អះអាងថាជាគោលជំហរអព្យាក្រឹត្យលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជំហរទាំងនោះ គឺភាគីពាក់ព័ន្ធដោះស្រាយជម្លោះ (១) ដោយប្រើយន្តការអាស៊ាន-ចិន ដើម្បីអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(DoC) (២) ខិតខំតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(CoC)រវាងអាស៊ាន-ចិន និង (៣) ប្រទេសពាក់ព័ន្ធត្រូវដោះស្រាយ ដោយជជែកពិភាក្សាគ្នាដោយផ្ទាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2073.txt

ជំនួបទ្វេភាគីលើកដំបូងរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ដែលគ្រោងនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ត្រូវបានលុបចោលហើយ នៅក្រោយការវាយប្រហារដោយពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យដាក់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ពីសំណាក់ប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីន។ នេះ អាចចាត់ទុកជារឿងមិនធ្លាប់មានដែលមេដឹកនាំប្រទេសមួយ ប្រើពាក្យអសុរោះធ្ងន់ៗ ដាក់មេដឹកនាំប្រទេសមួយទៀតនោះ។

មន្ត្រីសេតវិមាន នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ប្រកាសថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចចិត្តលុបចោលជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte ហើយ បន្ទាប់ពីប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីន បានហៅលោក អូបាម៉ា ថាជាកូនស្រីខូចរួចមក។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានប្រើពាក្យមិនសមរម្យដូចនេះ នៅមុនពេលចាកចេញទៅកាន់ឡាវ ដើម្បីចូលរួមប្រជុំអាស៊ាន ក៏ដូចជាជួបជាមួយលោក អូបាម៉ា ដែរនោះ។ បន្ទាប់ពីការប្រើពាក្យប្រមាថរបស់លោក Duterte ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានប្រាប់មន្ត្រីរបស់លោក ឲ្យពិនិត្យឡើងវិញជំនួបដែលគ្រោងបានទុករួចហើយនោះ ដោយលោក អូបាម៉ា និយាយថា លោកចង់បានជំនួបដែលមានផ្លែផ្កា។ បន្តិចក្រោយមក លោក Ned Price អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ បញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា នឹងមិនជួបលោក Duterte ទេ ហើយលោកនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាក ហ្គឺនហេ នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ជំនួសវិញ។ សារព័ត៌មាន Bloomberg ផ្សាយថា ជំនួបទ្វេភាគីរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងផ្ដោតសំខាន់លើបញ្ហាកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលកន្លងមក បានសាកល្បងគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ និងបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនលើក។ ចុងក្រោយនោះ នៅមុនបន្តិចនៃការបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំប្រទេសរីកចម្រើនទាំង២០ ក្រុងព្យុងយ៉ាង ក៏បានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកបីគ្រាប់ទៀត ផ្គើនកិច្ចប្រជុំ ដែលចិនជាម្ចាស់ផ្ទះផងនោះ។ តាមពិតទៅ ការមើលមុខមិនត្រូវរវាងហ្វីលីពីន និងអាមេរិក ផ្ដើមចេញពីយុទ្ធនាការបង្ក្រាបឈ្មួញ និងអ្នកប្រើគ្រឿងញៀនរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន។ អាមេរិក បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន ចំពោះការសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងច្រើន ដែលភាគច្រើនធ្វើនៅក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ និងចាត់ទុករឿងនេះ ជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ ប៉ុន្តែបុរសខ្លាំង Duterte មិនបានអើពើនឹងការព្រួយបារម្ភនោះទេ ថែមទាំងបញ្ជាឲ្យបង្កើនយុទ្ធនាការនេះទៀតផង។ មួយវិញទៀត នេះក៏មិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលលោកប្រធានាធិបតី Duterte ប្រើពាក្យគំរោះគំរើយដាក់ថ្នាក់ដឹកនាំអាមេរិកនោះ។ លោក ធ្លាប់ហៅអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំក្រុងម៉ានីលថា ជាកូនស្រីសំផឹង និងជាខ្ទើយផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ជាមួយនឹងការប្រើពាក្យមិនសមរម្យបែបនេះ ទំនាក់ទំនងរឹងមាំរវាងហ្វីលីពីន និងអាមេរិក ទំនងជាប្រេះឆាខ្លាំងមិនខាន ចំពេលដែលចិន កំពុងតែវាតទីក្នុងតំបន់ផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2074.txt

ក្រៅពីការរិះគន់ និងជេរប្រមាថរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) ចុងក្រោយនេះ បានប្រកាសចង់ឲ្យកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិកដែលឈរជើងនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសហ្វីលីពីនដកចេញពីតំបន់គ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ តែភ្លាមៗនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីន ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដើម្បីសម្រាលទម្ងន់នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍លោកប្រធានាធិបតី ដោយបញ្ជាក់ថាទំនាក់ទំនងហ្វីលីពីនអាមេរិកនៅតែធម្មតាដដែល។

« ខ្ញុំ មិនចង់បែកបាក់ជាមួយនឹងអាមេរិកនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេ (កងកម្លាំង) ត្រូវតែទៅ។ ពួកគេត្រូវតែទៅ។ មានច្រើនណាស់ពួកក្រុមស្បែកស នៅក្នុងខេត្តមិនដាណាវ !»។ នេះគឺជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte នាឱកាសនៃការតែងតាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅវិមានប្រធានាធិបតី Malacañang នៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញាម្សិលមិញ ដែលប្រតិកម្មទៅនឹងកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិក ដែលបានបង្កឲ្យមានបញ្ហាជាមួយនឹងក្រុមឧទ្ទាម។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មិនបានមួយថ្ងៃនៃការព្រមានរបស់លោកប្រធានាធិបតីរូបនេះស្រួលបួលផង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន លោក Perfecto Yasay បានថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ថា ហ្វីលីពីននៅតែគោរព និងអនុវត្តកាតព្វកិច្ចជាមួយនឹងអាមេរិកដដែល។ ប្រមុខការទូតរូបនោះ សង្កត់ធ្ងន់ថា សេចក្តីថ្លែការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតី មិនមែនជាសញ្ញានៃការប្រែប្រួលគោលនយោបាយការបរទេសរវាងភាគីទាំងពីរឡើយ ដោយលោកបញ្ជាក់ពីបំណងរបស់លោកប្រធានាធិបតី គ្រាន់តែមិនចង់ឲ្យពលរដ្ឋអាមេរិក ក្លាយជាគោលដៅសម្រាប់ការចាប់ជំរិតរបស់ក្រុមឧទ្ទាមនោះទេ។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនៃការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រមុខការទូត ខាងយោធាហ្វីលីពីន ក៏ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ពីការមិនប្រែប្រួលរវាងកងទ័ពហ្វីលីពីន និងអាមេរិកស្រដៀងគ្នាដែរ។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពហ្វីលីពីនលោក Restituto Padilla ថ្លែងថា ការប្រកាសនោះ នឹងសុពលភាពតែទៅលើកងទ័ពអាមេរិកមួយចំនួនតូចដែលកំពុងផ្តល់សេវាហ្វឹកហ្វឺនដល់យោធាហ្វីលីពីននៅក្រុង Zamaboanga ប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះសង្កត់ធ្ងន់ថា «យើង បញ្ជាក់ទៅកាន់ប្រជាជន និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់យើងថា ទំនាក់ទំនងការពារជាតិហ្វីលីពីន-អាមេរិក នៅតែស្អិតល្មួតដដែល»។ យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler កងកម្លាំងពិសេសហ្វីលីពីន-អាមេរិក បានចាប់ផ្តើមបង្កើត និងប្រតិបត្តិការរួមគ្នាដើម្បីប្រឆាំងនឹងភេរវកម្មហ្វីលីពីននៅឆ្នាំ២០០២។ តែប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនៃកងកម្លាំងពិសេសនេះ ត្រូវបានផ្អាកនៅឆ្នាំ២០១៥ ។ ក្រៅពីប្រតិបត្តិការនេះ សម្ព័ន្ធមិត្តដែលចងភ្ជាប់គ្នាតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងពីរនេះ ក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងប្រតិបត្តិការការពារជាតិជាមួយគ្នាដែលកំពុងតែចូលជាធរមាន ហើយជាពិសេសនោះ រដ្ឋបាលហ្វីលីពីនដែលទើបផុតអាណត្តិ ក៏ទើបតែផ្តល់ទីតាំងប្រាំកន្លែងសម្រាប់អាមេរិកដើម្បីដាក់មូលដ្ឋានយោធាទ័ពអាកាសនៅហ្វីលីពីនទៀតផង។ នេះ ចង់មានន័យថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន គឺគ្រាន់តែជាអារម្មណ៍ឆេវឆាវមួយពេល។ មួយវិញទៀតនោះ ឥរិយាបថនេះ ក៏គ្រាន់តែចង់បង្ហាញខ្លួនថា ហ្វីលីពីន មានគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យមិនពឹងផ្អែករដ្ឋណាមួយ។ តែតាមពិតទៅ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសលើផ្នែកយោធា បានចងភ្ជាប់នឹងគ្នាយ៉ាងស៊ីជម្រៅ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2075.txt

កងទ័ពអាកាសចិន បានបញ្ជូនយន្តហោះច្រើនជាង៤០គ្រឿង ទៅកាន់តំបន់មហាសមុទ្រខាងលិច ដោយឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Miyako របស់ជប៉ុន ដើម្បីចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំ និងដើម្បីហោះល្បាតសមុទ្រចិនខាងកើត។ នេះជាលើកទីពីរ ដែលយន្តហោះចិនជាច្រើនគ្រឿង ហោះកាត់ដែនសមុទ្រក្បែរជប៉ុន ដែលធ្វើឲ្យជប៉ុនព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។

យន្តហោះជាច្រើនប្រភេទមកពីកងទ័ពអាកាសចិន ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច លើផ្លូវចន្លោះកោះរបស់ជប៉ុន ក្នុងគោលដៅធ្វើសមយុទ្ធហោះហើររយៈចម្ងាយឆ្ងាយ និងការល្បាតលើតំបន់កំណត់អត្តសញ្ញាណដែនអាកាសនៅសមុទ្រចិនខាងកើត។ កងទ័ពអាកាសចិន និយាយថា សមយុទ្ធនេះ និងការល្បាតនេះ គឺដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ និងសន្តិសុខរបស់ចិន។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពអាកាសចិន លោក Shen Jinke បាននិយាយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញាថា យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក H6-K យន្តហោះចម្បាំង Su-30 និងយន្តហោះចាក់សាំង ជាច្រើនគ្រឿង ចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធនេះ ដោយរួមទាំងលំហាត់បានហោះឈ្លបយកការណ៍ ការវាយប្រហារពីអាកាសទៅផ្ទៃសមុទ្រ និងការហាត់ចាក់សាំងលើផ្ទៃអាកាស។ លោក Shin Jinke បន្តថា យន្តហោះរបស់កងទ័ពអាកាសចិនជាច្រើនគ្រឿងទៀត ក៏បានហោះល្បាតលើសមុទ្រចិនខាងកើតផងដែរ។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់កងទ័ពអាកាសចិន ការហោះល្បាតនេះ សំដៅត្រួតពិនិត្យលើយន្តហោះបរទេសដែលចូលតំបន់កំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ចិន ក៏ដូចជាចាត់វិធានការចាំបាច់ ដើម្បីការពារដែនរបស់ចិន។ អាមេរិក និងជប៉ុន ខឹងយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីចិនបង្កើតតំបន់កំណត់អត្តសញ្ញាណដែនអាកាសនៅសមុទ្រចិនខាងកើតក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដ្បិតវាតម្រូវឲ្យយន្តហោះដែលឆ្លងកាត់តំបន់នេះ ត្រូវប្រាប់អត្តសញ្ញាណដល់អាជ្ញាធរចិន។ បន្ទាប់ពីបង្កើតកាលពីបីឆ្នាំកន្លងទៅ កងទ័ពអាកាសចិន តែងតែធ្វើការល្បាតជាប្រចាំនៅតំបន់សមុទ្រនេះ។ ហើយអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពអាកាសចិន បញ្ជាក់ថា ទ័ពអាកាសចិន នឹងនៅតែបន្តការល្បាតនេះទៀត និងធ្វើឡើយគ្រប់រូបភាព ដើម្បីការពារសិទ្ធិស្របច្បាប់ ក៏ដូចជាផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនផងដែរ។ ការសម្ញែងយន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងក្នុងសមយុទ្ធយោធាទាំងពីរកន្លែងខាងលើ ធ្វើឡើងចំពេលដែលក្រុងប៉េកាំង កំពុងបង្កើនសកម្មភាពយោធាទាំងនៅសមុទ្រចិនខាងកើត និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ហើយវាក៏កើតឡើងចំពេលដែលទំនាក់ទំនងចិន-ជប៉ុន កាន់តែតានតឹងដោយសារតែការទាមទារទឹកដីដែនកោះ Senkaku (ចិនហៅថា Diaoyu) នៅសមុទ្រចិនខាងកើត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2076.txt

ក្នុងការជជែកដេញដោលគ្នាលើកដំបូង លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាមនុស្សគ្មានការអត់ធន់ ហើយបើនិយាយពីបទពិសោធន៍វិញ មានតែបទពិសោធន៍អាក្រក់ៗប៉ុណ្ណោះ។ លោកស្រីតបវិញថា ដរាបណាលោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចធ្វើដំណើរទៅប្រទេសជាង១០០ និងបំពេញការងារការទូតរាប់មិនអស់សិន ចាំជជែករឿង«ខ្វះការអត់ធន់»ជាមួយលោកស្រី។

ក្នុងវេទិកាជជែកដេញដោលទល់មុខគ្នារវាងបេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោក ដូណាល់ ត្រាំ អះអាងថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនមិនមានលក្ខណៈជាប្រធានាធិបតីឡើយ ព្រោះលោកស្រីខ្វះការអត់ធន់ និង ខ្វះការអធ្យាស្រ័យនិងទប់អារម្មណ៍។ ប៉ុន្តែការលើកឡើងរបស់លោក ត្រូវបានលោកស្រី ហ៊ីឡារី វាយប្រហារបកវិញយ៉ាងចាស់ដៃ។ ពេលអ្នកសម្របសម្រួល Lester Holt បានលើកឡើងថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីតំណាងឲ្យគណបក្សធំដំបូងបំផុត តែលោក ដូណាល់ ត្រាំ ធ្លាប់ រិះគន់ថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មិនមានលក្ខណៈសម្បត្តិជាប្រធានាធិបតីឡើយ។ ដូច្នេះលោក Lester Holt បានចោទសួរថា៖« តើលោកចង់មានន័យដូចម្តេចដែលថាលោកស្រី ហ៊ីឡារី មិនសក្តិសមជាប្រធានាធិបតី?» លោក ដូណាល់ ត្រាំ ឆ្លើយតបវិញភ្លាមថា៖«ខ្ញុំជឿជាក់ថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាមនុស្សដែលគ្មានការអត់ធន់។ ដើម្បីក្លាយជាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក គេត្រូវតែជាមនុស្សដែលមានការអត់ធន់ខ្ពស់»។ ភ្លាមៗនោះ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនវាយប្រហារតបវិញថា មុនមកនិយាយរឿង«ខ្វះការអត់ធន់»ជាមួយលោកស្រី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេស ១១២ ហើយអាចមានសមត្ថភាពចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងទៀតបានជោគជ័យសិន។ លោកស្រីបញ្ជាក់ច្បាស់ថា៖ « ដរាបណាលោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេស១១២ ហើយចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព,បទឈប់បាញ់, ដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ, បង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសដទៃ និងចំណាយពេលវេលា១១ម៉ោងផ្តល់ចម្លើយចំពោះមុខគណកម្មការសភាដូចខ្ញុំហើយ ចាំមកជជែករឿងខ្វះការអត់ធន់ជាមួយខ្ញុំ»។ មិនអស់ចិត្ត លោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមរិះគន់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនទៀត។ និយាយដល់ការធ្វើដំណើរនិងបទពិសោធន៍ការទូត បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ បានរៀបរាប់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានបទពិសោន៍មែនតែសុទ្ធតែបទពិសោធន៍អាក្រក់ៗ។ «និយាយរឿងពិភពលោក ឲ្យខ្ញុំនិយាយប្រាប់អស់លោកអ្នកបន្តិច។ ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានបទពិសោធន៍ច្រើនមែន ប៉ុន្តែវាសុទ្ធតែបទពិសោធន៍អាក្រក់ៗ។ យើងសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងអាក្រក់ៗជាច្រើនក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ ដូច្នេះ ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានទទួលបានបទពិសោធន៍អាក្រក់ទាំងនោះ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2077.txt

លួងប្រាបាង៖ សន្តិសុខជារួមនៅទីក្រុងលួងប្រាបាងប្រទេសឡាវ ត្រូវបានរឹតបន្តឹងខ្លាំង ហើយនៅតាមផ្លូវមួយចំនួនត្រូវបានបិទផងដែរ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់អូបាម៉ា។ លោកនឹងអញ្ជើញទៅជួបជាមួយយុវជនសមាជិក YSEALI ចំនួន ១៨០ រូប នៅសាកលវិទ្យាល័យ Souphanouvong នៅម៉ោង២រសៀលនាថ្ងៃពុធនេះ។

ផ្លូវមួយចំនួននៅក្រុងលួងប្រាបាងត្រូវបានបិទ ហើយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាច្រើននាក់ត្រូវបានគេពង្រាយដើម្បីការពារសន្តិសុខជូនប្រជាធិបតីអាមេរិកលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលមានវត្តមាននៅទីក្រុងលួងប្រាបាង ។ តាមពិតទៅ នៅម៉ោង ២រសៀល ថ្ងៃពុធទី ៧កញ្ញា នេះលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងជួបសំណេះសំណាលជាមួយបណ្តាសមាជិកគំនិតផ្តួចផ្តើមភាពជាអ្នកមេដឹកនាំវ័យក្មេងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា YSEALI ។យុវជន YSEALI ចំនួន ១៨០រូប ក្នុងនោះមានយុវជនកម្ពុជា ១៤រូបផងនឹងមានឱកាសជជែកនិងសួរសំនួរលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ាផងដែរ។ ជំនួបពិសេសនេះនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅ សាកលវិទ្យាល័យ Souphanouvong ហើយសន្តិសុខជារួមនៅសាកលវិទ្យាល័យក៏ត្រូវបានគេរឹតបន្តឹងខ្លាំងដូចគ្នា។ សូមបញ្ជាក់ថា ជំនួបកំពូលប្រចាំឆ្នាំ YSEALI ២០១៦ ដែលធ្វើឡើងនៅតំបន់បុរាណ និងវប្បធម៌ លួងប្រាបាង ដោយកម្មវិធីនេះចាប់ផ្តើមពី ទី៦ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ដោយផ្តោតលើបញ្ហាការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងគម្លាតនៃការអភិវឌ្ឍ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2079.txt

លោក Rodrigo Duterte អះអាងថា លោកបានលឺថាក្រុមភា្នក់ងារចារកម្មមជ្ឈិមអាមេរិក (CIA) មានគម្រោងសម្លាប់លោក។ លោកបានថ្លែងបែបនេះ នៅពេលដែលលោកប្រកាសថា លោកមិនអនុញ្ញាតឲ្យទាហានហ្វីលីពីនចូលរួមល្បាតជាមួយអាមេរិកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ។ ហើយលោកក៏ប្រកាសថា សមយុទ្ធយោធាជាមួយអាមេរិកឆ្នាំ ២០១៧ ជាសមយុទ្ធចុងក្រោយបំផុតដែរ។

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte បានអះអាងប្រាប់សហគមន៍ហ្វីលីពីននៅវៀតណាមនៅថ្ងៃពុធទី ២៨ កញ្ញាថា លោកបានលឺថា ភា្នក់ងារចារកម្មមជ្ឈិមអាមេរិក (CIA)មានគម្រោងសម្លាប់លោក។ បើយោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន ABS-CBN លោក Duterte បានថ្លែងបែបនេះស្របពេលដែលលោកប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យទាហានហ្វីលីពីនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយអាមេរិកឡើយ។ លោកថា លោកមិនប្តូរឲ្យទាហានលោកទៅស្លាប់ឡើយ។ ខណៈដែលលោកកំពុងស្ថិតនៅប្រទេសវៀតណាម លោក Duterte បានបន្តទិតៀនអាមេរិកជាថ្មីដែលបន្តរិះគន់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀន និងចោទលោកថាបានរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ ហើយលោកនិយាយពេញៗមាត់ថា លោកក៏ចង់បង្កើតសម្ព័ន្ធភាពថ្មីជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជាចិន និងរុស្ស៊ីជាដើម ហើយលោកក៏គំរាមលុបចោលសម្ព័ន្ធភាពយូរអង្វែងដែលបង្កើតតាមសន្ធិសញ្ញាជាមួយអាមេរិកថែមទៀតផង។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ កាលពីថ្មីៗនេះ លោក Duterte បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សមយុទ្ធយោធារវាងអាមេរិកនិងហ្វីលីពីនឆ្នាំ ២០១៧ នេះជាសមយុទ្ធចុងក្រោយបំផុត។ ប៉ុន្តែភ្លាមនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន Perfecto Yasay Jr. បានជួយសម្រាលស្ថានការណ៍ដោយបកស្រាយថា សមយុទ្ធរវាងអាមេរិកនិងហ្វីលីពីននឹងបន្តទៅមុខទៀតបន្ទាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ ប៉ុន្តែលំហាត់យោធាទាំងនោះត្រូវត្រួតពិនិត្យជាមុនសិនមុនរៀបចំឡើង។ ហើយហ្វីលីពីននៅតែប្រឹងប្រែងរក្សាសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអាមេរិកដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_208.txt

លីបង់ និងហេសប៉ូឡា បានយល់ព្រមជាមួយនឹងសំណើឈប់បាញ់ជាមួយអុីស្រាអែល ដែលបានបង្កើតឡើងដោយអាម៉េរិក។ នេះបើតាមសមាជិករដ្ឋសភាលីបង់លោក Ali Hassan Khalil ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។ យ៉ាងណាមិញ អុីស្រាអែលនៅតែប្តេជ្ញាបន្តវាយប្រហារក្រុមហេសប៉ូឡា បើទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងជោគជ័យ។

អត្ថបទទាក់ទង អាម៉េរិក ផ្ដល់សំណើបទឈប់បាញ់ទៅលីបង់ បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មាននៃការផ្ដល់កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដែលបង្កើតដោយអាម៉េរិក សមាជិករដ្ឋសភាលីបង់លោក Ali Hassan Khalil បានអះអាងថា លីបង់ និងហេសប៉ូឡា បានយល់ព្រមលើសំណើបទឈប់បាញ់ជាមួយអុីស្រាអែល។ លោក Ali Hassan Khalil បាននិយាយថា លីបង់ បានបញ្ជូនឯកសារឆ្លើយតបទៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់ ទាក់ទិនលើសំណើបទឈប់បាញ់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។ លោក បានបន្តថា ភាពជោគជ័យនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺអាស្រ័យលើការសម្រេចរបស់អុីស្រាអែល។ «លីបង់ បានបញ្ចេញយោបល់នៅលើក្រដាស ដោយបរិយាកាសវិជ្ជមាន។ យោបល់ទាំងអស់ ដែលពួកយើងបានបង្ហាញ បញ្ជាក់ពីការប្រកាន់ខ្ជាប់ដ៏លម្អិតទៅលើដំណោះស្រាយ១៧០១ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គ្រប់បទបញ្ជាទាំងអស់»។ លោក Khalil បាននិយាយបែបនេះ។ យោងតាមប្រភពនយោបាយលីបង់ចំនួនពីរប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់លោកស្រី Lisa Johnson បានផ្ដល់សំណើនៃបទឈប់បាញ់ក្នុងទឹកដីលីបង់ ទៅប្រធានរដ្ឋសភាលីបង់លោក Nabih Berri។ ហេសប៉ូឡា បានគាំទ្រលោក Berri ឱ្យចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ផងដែរ។ បណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយសារធារណៈរបស់អុីស្រាអែល Kan បានបង្ហាញសំណើបែកធ្លាយរបស់អាម៉េរិក ដែលមានបញ្ជាក់ពីការអនុវត្តដំណោះស្រាយ១៧០១ និងការបញ្ជាឱ្យហេសប៉ូឡាទម្លាក់អាវុធ និងដកខ្លួនទៅខាងជើងស្ទឹង Litani នៅលីបង់។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែលលោក បេចាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានអះអាងនៅក្នុងរដ្ឋសភា នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ថាអុីស្រាអែល នឹងនៅតែបន្តវាយប្រហារក្រុមហេសប៉ូឡា បើទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងជោគជ័យក៏ដោយ។ ប្រភពព័ត៌មានអ៊ីស្រាអែល Ynet បានឱ្យដឹងថា ភាគីអាម៉េរិក ជឿជាក់លើស៥០ភាគរយ ថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជោគជ័យ បើទោះបីជានៅមានភាពមន្ទិលពីភាគីពាក់ព័ន្ធក៏ដោយ។ សេចក្តីសម្រេច UNSC លេខ ១៧០១ មានគោលដៅកំណត់ឱ្យទឹកដីលីបង់ភាគខាងជើង ជាទីតាំងដែលគ្មានជម្លោះអាវុធ និងដែលកាន់កាប់ដោយលីបង់។ ដំណោះស្រាយនេះ បានបញ្ចប់ជម្លោះរវាងហេសប៉ូឡា និងអុីស្រាអែលកាលពីឆ្នាំ២០០៦។ បេសកជនពិសេសរបស់អាម៉េរិកលោក Amos Hochstein នឹងត្រូវមកជជែកលើដំណោះស្រាយបទឈប់បាញ់នៅទីក្រុង បេរូត នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2080.txt

លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បាននាំយកការ៉េម រុស្ស៊ីដើម្បីជាអំណោយសម្រាប់លោក ប្រធានាធីបតីចិន ស៊ី ជិនពីង ពេលលោកចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រទេស ២០ នៅហាងចូវ ។ លោក បានថ្លែងអំណរគុណលោក ពូទីន ដែលនាំអំណោយនេះមកជូនលោក ហើយបញ្ជាក់ថា លោកពិតជាចូលចិត្តការ៉េមរុស្ស៊ីណាស់។ នេះសុទ្ធតែបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ។

រឿងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍មួយកើតឡើង ដោយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បាននាំយកការ៉េមមួយប្រអប់ដើម្បីជូនប្រមុខរដ្ឋចិនលោក ស៊ី ជិនពីង ពេលដែលលោកជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយគ្នាក្រៅកិច្ចប្រជុំប្រទេស G-20 នៅហាងចូវ។ វាបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីភាពស្និទ្ធស្នាលនៃទំនាក់ទំនងផ្ទាល់រវាងមេដឹកនាំទាំងពីរផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT លោកវ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នាំយកការ៉េមនោះពីរុស្ស៊ីផ្ទាល់តាមយន្តហោះ ហើយលោកបានជូនទៅលោក ស៊ី ជិនពីង ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនៅហាងចូវតែម្តង។ លោកក៏បានប្រាប់លោក ស៊ី ជិនពីង ថា៖« ខ្ញុំបានសន្យាហើយថា ខ្ញុំនឹងយកការ៉េមមួយចំនួនមកជូនពេលមកចិន។ ហើយខ្ញុំបាននាំការ៉េមមួយប្រអប់មកជាមួយជាអំណោយថ្ងៃនេះ»។ តាមពិតទៅ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២ កញ្ញា អ្នកជំនួញចិនម្នាក់ដែលបានបានបណ្តាក់ទុនរកស៊ីនៅទីក្រុង Vladivostok បានត្អូញត្អែរប្រាប់ លោក ពូទីន ថា ភ្នាក់ងារគយព្រំដែនមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការនាំការ៉េមពីរុស្ស៊ីទៅចិនឡើយ។ លឺបែបនេះលោក ពូទីន បានថ្លែងថា៖« វាជាលើកដំបូងហើយ ដែលខ្ញុំលឺរឿងបែបនេះ។ ចាប់ពីពេលនេះទៅ ពេលណាខ្ញុំទៅចិន ខ្ញុំនឹងយកការ៉េមទៅផ្ញើលោក ស៊ី ជិនពីងតែម្តង»។ ចំណែកលោក ស៊ី ជិនពីង ឯណោះវិញបានថ្លែងអំណរគុណលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដែលមានសណ្តានចិត្តនាំយកការ៉េមពីរុស្ស៊ីមកផ្ញើលោកដល់ចិន។ លោកបានបញ្ជាក់ផងដែរថា លោកពិតជាចូលចិត្តការ៉េមរុស្ស៊ី ព្រោះវាឆ្ងាញ់។ លោកថ្លែងថា៖ «អរគុណលោកច្រើនណាស់ចំពោះអំណោយការ៉េមដ៏ឆ្ងាញ់និងការគួរសមនេះ។ រាល់ពេលខ្ញុំទៅរុស្ស៊ី ខ្ញុំតែងឲ្យគេទិញការ៉េមឲ្យរហូត។ ហើយពេលនេះ ខ្ញុំអាចញាំការ៉េមនេះនៅចិនបានទៀត។ រុស្ស៊ីមានការ៉េមដែលល្អផុតគេ ហើយវាមានរសជាតិប្លែកខុសគេ។ ខ្ញុំពិតជាចូលចិត្តវាណាស់»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2083.txt

ជប៉ុនប្រកាសផ្តល់ជំនួយដល់វៀតណាមក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១១ ពាន់លានយ៉េនដែលស្មើ ១០៦លានដុល្លារ ដើម្បីជាគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ច។ ជប៉ុនក៏បានផ្តល់នាវាល្បាតដល់កងទ័ពជើងទឹកវៀតណាមដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពល្បាតដែនសមុទ្រនិងឃ្លាំមើលចិនដែរ។

រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយទំហំ ១០៦លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីគាំទ្រដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គម។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩២មក ជប៉ុនបានជាប្រទេសផ្តល់អភិវឌ្ឍដ៏ធំដល់វៀតណាម ហើយពេលនេះជប៉ុនក៏ក្លាយជាអ្នកផ្តល់ជំនួយយោធាដល់វៀតណាមទៀត។ យោងតាមសារព័ត៌មានវៀតណាម Thanhnien កិច្ចព្រមព្រៀងផ្តល់ជំនួយត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងផែនការនិងវិនិយោគ Nguyen Van Trung រួមជាមួយឯកអគ្គរាទូតជប៉ុនប្រចាំប្រទេសវៀតណាម Hiroshi Fukada នៅថ្ងៃអង្គារទី ៦ខែកញ្ញា។ ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានោះ លោក Nguyen Van Trung បានលើកឡើងថា ជំនួយដែលផ្តល់ដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននេះនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីគាំទ្រការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវការការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដែលស្ថិតក្រោមផែនការអភិវឌ្ឍ ៥ឆ្នាំរបស់វៀតណាម។ ដោយឡែក ក្រៅពីជំនួយសម្រាប់គាំទ្រការអភិវឌ្ឍ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូក៏ជួយគាំទ្រជប៉ុនក្នុងការពង្រឹងវិស័យការពារជាតិជាពិសេសការល្បាតសមុទ្រ ស្របពេលពេលដែលវៀតណាមកំពុងមានជម្លោះជាមួយចិនដែរ។ នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីក្រៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននៅវៀងចន្ទន៍ លោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានប្រាប់សមភាគីវៀតណាមលោក Nguyen Xuan Phuc ថាជប៉ុនត្រៀមផ្តល់នាវាល្បាតដល់វៀតណាមដើម្បីពង្រឹងការល្បាតនិងការពារដែនសមុទ្រ។ តែគេមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថា ជប៉ុននឹងផ្តល់នាវាល្បាតប៉ុន្មានគ្រឿងដល់វៀតណាម ហើយនិងកាលបរិច្ឆេទនៃការបញ្ជូននាវានេះទៅវៀតណាមឡើយ។ កន្លងមកជប៉ុនធ្លាប់ផ្តល់នាវាល្បាតចំនួន ៦គ្រឿងឲ្យទៅវៀតណាម ប៉ុន្តែនាវាទាំងនោះជានាវាដែលប្រើប្រាស់រួចហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2084.txt

ពេលថ្លែងសុន្ទរកថានៅនៅក្នុងទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា គោលនយោបាយការបរទេសអាមេរិកផ្តោតលើតំបន់អាស៊ីនឹងមិនបាត់តាមតំណែងប្រធានាធិបតីរបស់លោកឡើយ។ អាមេរិកនឹងនៅបន្តបង្កើនការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេស និងប្រជាជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដដែល។

នយោបាយការបរទេស «ត្រឡប់មកពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិក»នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនឹងនៅបន្តទៅមុខទោះ ទោះមានការផ្លាស់ប្តូរការដឹកនាំនៅអាមេរិកខាងមុខក៏ដោយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថានៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ប្រទេសឡាវ នាថ្ងៃអង្គារទី ៦ កញ្ញានេះ ដែលរៀបចំឡើងនៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។ យោងតាមវីដេអូ ដែលចុះផ្សាយទំព័រហ្វេសប៊ុកស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសឡាវ លោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងថា៖«ចំណុចស្នូលនៃគោលនយោបាយការបរទេសខ្ញុំក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីគឺភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅជាមួយបណ្តាប្រទេសនិងប្រជាជននៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក»។ ក្នុងរយៈពេលជិត ៨ឆ្នាំមកនេះ គោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក បារ៉ាក់អូបាម៉ា គឺធ្វើយ៉ាងណាពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិកឡើងវិញតាមរយៈការពង្រឹងទំនាក់ទំនងនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់។ តួយ៉ាងការលើកស្ទួយភាពជាដៃគូជាមួយអាស៊ានទៅដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ និងការពង្រឹងចំណងយោធាជាមួយប្រទេសហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងឥណ្ឌាផងដែរ។ តាមពិតទៅ វត្តមានលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នៅឡាវ អាចជាដំណើរទស្សនកិច្ចចុងក្រោយមកកាន់តំបន់អាស៊ីក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ ហើយលោករំពឹងមុតមាំថា ថាទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នឹងកាន់តែរឹងមាំនិងនៅស្ថិតស្ថិរជាដរាបតទៅដែរ។ អាមេរិកមិនអាចបោះបង់ចោលអាស៊ីបានឡើយ ទោះជាក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។ នេះក៏ដោយសារអាមេរិកមានប្រយោជន៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីច្រើន ក្នុងនោះមានទាំងសេដ្ឋកិច្ច,នយោបាយ និងយោធា។ លោក អូបាម៉ា បានបន្តថា៖ «ប្រយោជន៍អាមេរិកនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកមិនមែនថ្មីឡើយ។ វាមិនមែនរយៈពេលខ្លីដែរ។ វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រយោជន៍ជាតិជាមូលដ្ឋានរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់។ យើងនៅទីនោះរហូត។ ទោះក្នុងស្ថានការណ៍ល្អ និងអាក្រក់ ប្រទេសក្នុងតំបន់អាចពឹងពាក់លើសហរដ្ឋអាមេរិកបាន»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2086.txt

រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មានហ្វីលីពីន បានអះអាងថា ប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍ពីសំណាក់បណ្តាមេដឹកនាំពិភពលោកនិងប្រតិភូជាច្រើននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានប្រៀបដូច«តារា Rock»ដែលល្បីល្បាញ។ លោកមិនត្រឹមតែល្បីនៅហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះទេ តែនៅទូទាំងអាស៊ាននិងដល់ជប៉ុនផង។

បណ្តាមេដឹកនាំអាស៊ាន និងមេដឹកនាំពិភពលោក សុទ្ធតែចង់ជួបប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte ដោយផ្ទាល់ដើម្បីសំណេះសំណាលដើម្បីឲ្យបានដឹងថាលោកជាមនុស្សបែបណា។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ប្រទេសឡាវក្លាយទីកន្លែងបង្ហាញខ្លួនឬណែនាំខ្លួនជាលើកដំបូងរបស់ប្រមុខរដ្ឋហ្វីលពីន និងជាកន្លែងដែលមេដឹកនាំអាស៊ាននិងមេដឹកនាំពិភពលោកជួបជែកពិភាក្សាជាមួយលោកផ្ទាល់។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Inquirer លោក Martin Andanar រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មានហ្វីលីពីនបានអះអាងថា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅបរទេសលើកទីមួយក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី លោក Duterte បានទទួលការស្វាគមន៍ពីមេដឹកនាំដទៃដូចជា «តារា Rock»។ លោកថ្លែងថា៖« ប្រធានាធិបតី Duterte ល្បីល្បាញ មិនមែននៅតែក្នុងហ្វីលីពីនទេ ប៉ុន្តែលោកក៏ល្បីល្បាញនៅឡាវ និងនៅជប៉ុនដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងប្រតិភូបរទេសជាច្រើននាក់ប្រញាយគ្នាសុំថតរូប Selfies ជាមួយលោកទៀត»។ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅឡាវនេះដែរ លោក Duterte បានជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយមេដឹកនាំអាស៊ានច្រើននាក់ក្នុងនោះមានលោក លីសៀនឡុង នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី និងលោក Nguyen Xuan Phuc នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមផងដែរ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Eesto Abella លោក Duterte ទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅពីសំណាក់ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានទាំង ១០។ ហើយក្នុងនាមជាអ្នកនាំពាក្យលោក Eesto Abella អះអាងថា លោកពិតជាកោតសរសើរលោក Duterte ដែលអាចមានសមត្ថភាពក្នុងគ្រប់គ្រងរាល់ការសន្ទនាជាមួយបណ្តាមេដឹកនាំនានាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានចិន។ កាលពីម្សិលមិញ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីនហ្សូ អាបេ លោក Duterte ក៏ទទួលបានការកោតសរសើរផងដែរ។ លោក អាបេ បានប្រាប់លោក Duterte ត្រង់ៗថា លោក Duterte នេះជាអ្នកនយោបាយដែលល្បីខ្លាំងនៅប្រទេសជប៉ុនដែរ។ ទោះបីជាលោកល្បីល្បាញ ហើយមានអ្នកសុំជួបច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនមែនជា Fan របស់លោក Duterte ទេ។ ពាក្យសម្តីគំរោះគំរើយនិងអសុរោះរបស់លោក Duterte ដែលជេរប្រមាថលោកកន្លងមកបានធ្វើឲ្យលោក អូបាម៉ា ក្តៅក្រហាយមិនតិចទេ។លោកខឹងរហូតលុបចោលជំនួបទ្វេភាគីដែលគ្រោងទុករាប់ខែមកនេះផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2087.txt

ខណៈដែលមើលមុខគ្នាមិនសូវត្រូវជាមួយអាមេរិកនោះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte បានបង្កើនសមត្ថភាពកងកម្លាំងហ្វីលីពីន តាមរយៈការទិញសព្វាវុធថ្មីបន្ថែម។ លោក Duterte បានណែនាំមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិហ្វីលីពីន សម្លឹងមើលទីផ្សារអាវុធរបស់ចិន និងរុស្សី ដើម្បីបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់យោធាខ្លួន និងអះអាងថា ក្រុងប៉េកាំងចង់ឲ្យយន្តហោះលោកទៀតផង។

សមាជិកអាស៊ានហ្វីលីពីន កំពុងសម្លឹងឃើញការនាំចូលអាវុធយុទ្ធភណ្ឌថ្មីៗជាច្រើនពីប្រទេសចិន និងរុស្សី នាពេលខាងមុខ។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte បានលើកឡើងពីរឿងនេះទៅកាន់ទាហានអាកាសហ្វីលីពីន ដោយលោកបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងទិញអាវុធ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការ ហើយការសំណើលក់អាវុធ ក៏មានជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ក៏និយាយដែរថា ក្រុងប៉េកាំងចង់ឲ្យយន្តហោះលោក ព្រោះក្រុងប៉េកាំងបារម្ភពីរូបលោក។ ហើយនេះក៏ដោយសារចិននឹកឃើញថា អាមេរិកក៏តែងតែផ្តល់ជំនួយយោធាដល់ហ្វីលីពីនដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក Duterte ក៏បានបញ្ជាក់ជំហររបស់លោកក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ មិនរណបអ្នកណាឡើយ។ ជុំវិញរឿងនេះ លោកប្រធានាធិបតី Duterte ក៏បញ្ជាឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana និងអ្នកបច្ចេកទេសដទៃទៀត ធ្វើដំណើរទៅកាន់ចិន និងរុស្សី ដើម្បីស្វែងរកអាវុធល្អៗសម្រាប់ប្រើប្រាស់។ លោកអះអាងថា ប្រសិនបើហ្វីលីពីនត្រូវទិញអាវុធពីអ្នកដទៃ ហើយវាជារបស់ Free ទៅទៀតនោះ គឺលោកមិនអាចនិយាយថា «ទេ»ឡើយ។ ចំណែកឯយន្តហោះដែលចិនចង់ឲ្យលោកនោះ លោកនឹងឲ្យបន្តទៅទ័ពអាកាសវិញ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler លោក Duterte លើកឡើងដែរថា ទាំងចិន និងរុស្សី សុទ្ធតែចង់ផ្ដល់កម្ចីការប្រាក់ទាបសម្រាប់ឲ្យហ្វីលីពីនទិញអាវុធទាំងនោះ។ លោកបន្តថា ប្រទេសទាំងពីរ មានប្រាក់ឲ្យខ្ចី ដែលអាចសងដល់ឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែហ្វីលីពីនមានលុយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទិញគ្រឿងបរិក្ខារយោធា សម្រាប់ទំនើបកម្មយោធារបស់ខ្លួន ហើយលោកចង់បានអាវុធ ដែលអាចប្រយុទ្ធនឹងក្រុមជ្រុលនិយមបាន ជាពិសេសក្រុមឧទ្ទាមនៅកោះមិនដាណាវ។ ប្រភពព័ត៌មានខាងលើបន្តថា លោក Duterte មិនចង់បានយន្តហោះ F-16 អីទេ ព្រោះមិនបានការឡើយ ហើយហ្វីលីពីន ក៏មិនប្រើប្រាស់វា ដើម្បីវាយប្រហារអ្នកណាដែរ ចង់បានប្រភេទយន្តហោះធម្មតា នឹងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកដែលហោះបានចម្ងាយខ្លីប៉ុណ្ណោះ។ តាមពិត យន្តហោះ F-16 ដែលលោក Duterte លើកមកនិយាយនេះ គឺត្រូវស្នើផ្ដល់ដោយអាមេរិក រួមជាមួយនាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2088.txt

ឥណ្ឌានិងសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងរៀបចំសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាមួយចាប់ពីថ្ងៃ ១៤ កញ្ញាដល់ថ្ងៃ ២៧កញ្ញានៅរដ្ឋភាគខាងជើង Uttarakhand ដែលជាប់ព្រំដែនចិន។ ការរៀបចំសមយុទ្ធយោធារួមគ្នានេះធ្វើឡើងប៉ុន្មាសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយ រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរចុះហត្ថលេខាបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងគាំទ្រភ័ស្តុភារយោធារួមគ្នា។

លំហាត់យោធាមួយរវាងកងទ័ពឥណ្ឌានិងកងទ័ពអាមេរិកនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅរដ្ឋ ភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌា Uttarakhand ដែលជាប់ព្រំដែនចិន។ សមយុទ្ធនេះនឹងត្រូវរៀបចំឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ១៤ កញ្ញាដល់ថ្ងៃ ២៧ កញ្ញាខាងមុខនេះ ហើយវាជាលំហាត់យោធារួមមួយដែលមានរយៈពេលវែង។ .បើយោងតាមសារព័ត៌មាន India-Asian News Service សមយុទ្ធយោធារវាងអាមេរិកនិងឥណ្ឌាធ្វើឡើងក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាទ្វេភាគី ហើយវាជាលំហាត់យោធារួមលើកទី ១២ ហើយដែលធ្វើឡើងឆ្លាស់គ្នាដោយប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរនេះ។ ក្នុងសមយុទ្ធនេះ ឥណ្ឌានិងសហរដ្ឋអាមេរិក ម្ខាងៗនឹងបញ្ជូនកងទ័ពរបស់ខ្លួនប្រហែល ២២៥នាក់ទៅចូលរួមដែរ។ ប៉ុន្តែគេមិនបានដឹងច្បាស់ថា តើលំហាត់យោធានេះនឹងមានលាយឡំសកម្មភាពអ្វីខ្លះឡើយ។ តាមពិតទៅ លំហាត់យោធានេះកើតឡើងប្រហែលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងដែលី និងរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចុះកិច្ចព្រមព្រៀងគាំទ្រភ័ស្តុភារយោធា រួមគ្នា។កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអនុញ្ញាតឲ្យកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរអាចប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពគ្នាទៅវិញទៅមកបានដើម្បីជួសជុលនិងផ្គត់ផ្គង់សាំងឬប្រេងជាដើមក្នុងពេលបំពេញប្រតិបត្តិការ។ ជារួមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះគ្របដណ្តប់លើសកម្មភាពលំហាត់យោធា ការបំពេញប្រតិបត្តិការមនុស្សធម៌ និងជួយសង្គ្រោះ ជាដើម។ ដូច្នេះនាវាចម្បាំងក្តី យន្តហោះចម្បាំងក្តីរបស់ឥណ្ឌានិងអាមេរិកអាចកាន់តែងាយស្រួលក្នុងការបំពេញប្រតិបត្តិការនិងចូលសំចតនៅមូលដ្ឋានទ័ពនៅបរទេស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2089.txt

កិច្ចប្រជុំអាស៊ានលើកទី២៨ និងលើកទី២៩ បានបិទបញ្ចប់ហើយនៅថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា នៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ។ ក្នុងកម្មវិធីបិទកិច្ចប្រជុំ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte បានទទួលញញួរប្រធានអាស៊ាន ដែលប្រគល់ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ថងលូន ស៊ីសូលីត សម្រាប់ដឹកនាំសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧។

«ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ក្នុងឱកាសនេះ ខ្ញុំមានកិត្តិយសផ្ទេរតំណែងប្រធានអាស៊ានឲ្យហ្វីលីពីន ដោយចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧» ។ នេះជាសម្ដីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក ថងលូន ស៊ីសូលីត ដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងពិធីបិទកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវបន្តថា ឡាវ នឹងបន្តការគាំទ្ររបស់ខ្លួនដល់ហ្វីលីពីន។ បន្ទាប់ពីទទួលតំណែងប្រធានអាស៊ាន ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានសាទរនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ដែលដឹកនាំកិច្ចប្រជុំអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ។ លោកនិយាយថា ហ្វីលីពីន ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយ ដើម្បីកាច់ចង្កូតអាស៊ាន និងដឹកនាំអាស៊ាន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler លោកប្រធានាធិបតី Duterte បន្តទៀតថា៖ «ខ្ញុំទទួលបានប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន ពីការពិភាក្សា និងការផ្លាស់ប្ដូរយោបល់របស់យើង។ បទពិសោធទាំងនេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំយល់ច្បាស់ ពីការកសាងសហគមន៍របស់យើង»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_209.txt

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់លោកស្រី Lisa Johnson បានផ្ដល់សេចក្ដីព្រៀងសំណើបទឈប់បាញ់នៅលីបង់ ទៅប្រធានរដ្ឋសភាលីបង់លោក Nabih Berri ខណៈដែលស្ថានការណ៍ជម្លោះរវាងកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសប៉ូឡា នៅតែបន្ត។ នេះបើយោងតាមប្រភពនយោបាយលីបង់ពីរ បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា។

ខណៈការវាយប្រហារគ្នារវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសប៉ូឡា ហាក់មិនស្រាកស្រាន្ត ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់លោកស្រី Lisa Johnson បានផ្ដល់សំណើនៃបទឈប់បាញ់ក្នុងទឹកដីលីបង់ ទៅប្រមុខរដ្ឋសភាលីបង់លោក Nabih Berri។ «វា(សំណើ) គឺបង្កើតឡើងដើម្បីទទួលបាន សេចក្ដីសង្កេតការណ៍ពីភាគីលីបង់»។ នេះបើតាមប្រភពនយោបាយមួយ ប្រាប់មកកាន់ទីភ្នាក់ងារ Reuters។ យ៉ាងណាក្ដី ប្រភពទាំងនេះ មិនបានបញ្ជាក់លម្អិត ពីខ្លឹមសារដែលមានក្នុងសំណើនោះឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ ស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំលីបង់ មិនបានឆ្លើយតប និងបកស្រាយលើព័ត៌មានមួយនេះភ្លាមៗទេ។ រដ្ឋាភិបាលលីបង់ ជាភាគីដែលគាំទ្រដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) លេខ១៧០១ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះលើទឹកដីភាគខាងត្បូងខ្លួន។ ផ្ទុយទៅវិញ អ៊ីស្រាអែល ទាមទារសិទ្ធិក្នុងការបាញ់លើក្រុមហេសប៉ូឡា ដែលតាំងទីនៅលីបង់ខាងត្បូង បើសិនជាក្រុមឧទាមនេះ បង្កហានិភ័យលើខ្លួន។ នេះមានន័យថា អ៊ីស្រាអែលសុំសិទ្ធិបំពានដំណោះស្រាយលេខ១៧០១ បើហេសប៉ូឡា រំលោភបំពានលើអ៊ីស្រាអែល។ ប្រភពនយោបាយលីបង់ បានអះអាងថា វាជារឿងដែលគិតមិនចេញទាល់តែសោះ ដែលថាអ៊ីស្រាអែល នឹងគាំទ្រ ឬជម្រុញឱ្យអនុម័តសំណើបទឈប់បាញ់មួយនេះ។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមបទឈប់បាញ់មួយនេះ គឺដើម្បីអនុម័តដំណោះ UNSC លេខ១៧០១ ដែលបានបញ្ចប់ជម្លោះរវាងហេសប៉ូឡា និងអ៊ីស្រាអែលកាលពីឆ្នាំ២០០៦។ ។ ដំណោះស្រាយ UNSC លេខ ១៧០១ មានគោលដៅកំណត់ឱ្យទឹកដីលីបង់ភាគខាងជើង ជាទីតាំងដែលគ្មានជម្លោះអាវុធ និងដែលកាន់កាប់ដោយលីបង់។ យ៉ាងណាមិញ ហេសប៉ូឡា នៅតែបន្តវាយប្រហារអ៊ីស្រាអែល។ យោធាអ៊ីស្រាអែល បានអះអាងថា ហេសប៉ូឡា នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា បានបាញ់ចូលភាគខាងជើងអ៊ីស្រាអែល និងបានសម្លាប់មេបញ្ជាការយោធាម្នាក់ និងធ្វើឱ្យរបួសធ្ងន់លើមេបញ្ជាការម្នាក់ទៀត។ បន្ថែមពីនេះ ការវាយប្រហារ ធ្វើឱ្យរបួសយោធិនអ៊ីស្រាអែល២នាក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2090.txt

លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន អះអាងថា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានធ្វើរឿងត្រឹមត្រូវដែលលុបចោលជំនួបជាមួយលោក Rodrigo Duterte នៅឡាវ។ ហើយលោកស្រីក៏ផ្តាំផ្ញើទៅកាន់មេដឹកនាំហ្វីលីពីនម្នាក់នេះឲ្យបង្ហាញការគោរពចំពោះប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តដែរ។

ក្រោយលុបចោលជំនួបទ្វេភាគី បន្ទាប់ពីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ត្រូវប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនថ្មី Rodrigo Duterte ជេរប្រមាថ លោក អូបាម៉ា មន្ត្រីសេតវិមានអាមេរិកបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា «ទោះបីជាមានជំនួបរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរក៏មិនបានការដែរ»។ ចំណែកបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ឯណោះវិញ បានការពារការសម្រេចចិត្តលុបចោលកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគី ហើយស្នើឲ្យមេដឹកនាំហ្វីលីពីនរៀនគោរពមេដឹកនាំអាមេរិកក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានថ្លែងនៅថ្ងៃពុធទី ៧កញ្ញា ថា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចចិត្តត្រឹមត្រូវដោយលុបចោលជំនួបនេះ ព្រោះប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ប្រមាថលោកខ្លាំង។ លោកស្រីពន្យល់ថា៖ «នៅពេលប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនប្រមាថប្រធានាធិបតីរបស់លោកស្រី វាជារឿងសមរម្យដែលត្រូវនិយាយថាទេចំពោះជំនួបនេះ»។ តាមពិតទៅសហរដ្ឋអាមេរិកជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់ហ្វីលីពីន ហើយក៏ជាខ្នងបង្អែករបស់ហ្វីលីពីនផងដែរក្នុងពេលប្រទេសនេះមានជម្លោះជាមួយមហាយក្សចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាំងពីដើមមក អាមេរិកតែងតែគាំទ្រនិងផ្តល់ជំនួយដល់ហ្វីលីពីនដើម្បីតតាំងជាមួយចិន ហើយអាមេរិកក៏ត្រៀមបើកទីតាំងយោធាចំនួន ៥កន្លែង និងពង្រាយទ័ពមកកាន់ហ្វីលីពីនដោយយោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខថ្មីរវាងប្រទេសទាំងពីរដែរ។ ហើយការពង្រាយទ័ពមកហ្វីលីពីនធ្វើឡើង ក្រោមក្របខណ្ឌនៃគោលនយោបាយការបរទេស«ត្រឡប់មកពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅអាស៊ី»ផងដែរ។ តាមពិតទៅ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ក្រៅពីជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោកស្រីក៏ជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃនយោបាយការបរទេស«ត្រឡប់មកពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅអាស៊ី»ដែរ។ ហើយ ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិកក្នុងពេលខាងមុខ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនអាចជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតី និងឡើងមកបន្តនយោបាយការបរទេសអាមេរិកនៅអាស៊ីទៀតផង។ ដូច្នេះ ចង់ឬមិនចង់ អ្នកទាំងពីរ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងលោក Duterte នឹងអាចត្រូវធ្វើការជាមួយគ្នាជិតស្និទ្ធនៅពេលអនាគត់ខាងមុខនេះ។ ត្រឡប់មកវិញ ការលុបចោលជំនួបរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បង្ហាញឲ្យឃើញពីការអាក់អន់ស្រពន់ចិត្តផ្នែកការទូតខ្លាំង និងបង្ហាញឲ្យឃើញថា មេដឹកនាំហ្វីលីពីន បានវាយប្រហារជាលក្ខណៈបុគ្គលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើលោក អូបាម៉ា ទៀត។ តែលោក Duterte ឯណោះវិញ ហាក់បីដឹងខ្លួនថាសម្តីរបស់លោក លើសលស់ខ្លាំងនិងអសុរោះបំផុតដែលមិនអាចទទួលយកបាន។ ដូច្នេះហើយ លោកក៏ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បង្ហាញការសោកស្តាយចំពោះការប្រើប្រាស់ភាសាមិនសម្យ ហើយលោកក៏ពន្យល់ថា អ្វីដែលលោកនិយាយគឺជាការប្រតិកម្មទៅនឹងសម្តីអ្នកសារព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះ។ ថ្វីបើមិនមានជំនួបទ្វេភាគីនៅឡាវតាមការគ្រោងទុកក្តី ក្នុងពិធីលាងសាយភោជន៍ មេដឹកនាំទាំងពីរបានជួបមុខគ្នានិងនិយាយរកគ្នាបន្តិចដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler។ ប៉ុន្តែរឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានជ្រើសរើសកន្លែងអង្គុយនៅឆ្ងាយពីលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2091.txt

មហាសេដ្ឋី Warren Buffett បានចេញមុខគាំទ្របេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ថ្ងៃ ១ សីហា នៅក្នុងការឃោសនានៅរដ្ឋ Nebraska។ លោកក៏ឆ្លៀតចម្អកឲ្យបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមិនហ៊ានបង្ហាញរបាយការណ៍ពន្ធប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួនមុនបោះឆ្នោត។

លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការចូលរួមពីសំណាក់លោក Warren Buffett ក្នុងការឃោសនានៅក្រុង OMAHA នៅថ្ងៃ ១ សីហា។ គ្រាន់តែឡើងដល់វេទិកាភ្លាម លោក Warren Buffett ស្រែកបន្ទោរជាមួយអ្នកចូលរួមថា៖« ហ៊ីឡារី !ហ៊ីឡារី! ហ៊ីឡារី» មុនលោកចាប់ផ្តើម សុន្ទរកថារបស់លោក ដែលមានរយៈពេលប្រហែល២៥នាទីនោះ។ លោក Warren Buffett បានចាប់ផ្តើមសុន្ទរកថារបស់លោកដោយបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកចូលរួមប្រហែលជាង ៣០០០នាក់ ថាលោកមានប្រធានបទពីរដែលត្រូវលើកឡើងក្នុងនោះមានការងាររបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងមួយទៀតរឿងអាស្រូវរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ ពាក់ព័ន្ធលោកស្រី ហ៊ីឡារី លោកលើកឡើងពីកិច្ចការដែលលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន អាចធ្វើឬនឹងធ្វើក្នុងរយៈពេល៨ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីខែមករាឆ្នាំក្រោយនេះតទៅ។ កិច្ចការបន្ទាប់ពីខែមករាឆ្នាំក្រោយ គឺលោកចង់បញ្ជាក់ថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនអាចនឹងឈ្នះឆ្នោតនៅខែវិច្ឆិកា និងចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីចាប់ពីខែមករា។ ក្រៅពីនេះ លោក Warren Buffett ក៏បានអធិប្បាយប្រាប់អ្នកគាំទ្រផងដែរថា អាមេរិកនឹងអាចស្គាល់ប្រធានាធិបតីល្អបំផុតមួយ ហើយអ្នកនយោបាយម្នាក់នោះនឹងផ្លាស់ប្តូរ «សព្វនាមសម្គាល់ភេទប្រុស»ដែលមានកំណត់នៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិកនោះ នៅខែមករាឆ្នាំក្រោយផងដែរ។ លោកពន្យល់ថា បើយោងតាមមាត្រា ២នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលចែងពី ប្រធានាធិបតីសព្វនាមសម្គាល់ភេទប្រុស «He»ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ប្រហែល ២០ដង ហើយគ្មានសព្វនាមសម្គាល់ភេទស្រី «She» នៅក្នុងមាត្រានោះឡើយ។ ដូច្នេះហើយនៅឆ្នាំនេះ ប្រជាជនអាមេរិកគួរចូលរួមផ្លាស់ប្តូរវា។ បានន័យថា ស្ត្រីក៏នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែរ។ ត្រលប់មកមើល បញ្ហារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ វិញម្តង។ អ្វីលោក Warren Buffett លើកឡើងមុនគេ គឺការបដិសេធបញ្ចេញរបាយការណ៍ពន្ធប្រចាំឆ្នាំ។ កន្លងមក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ហេតុផលដែលលោកមិនបញ្ចេញរបាយការណ៍ពន្ធប្រចាំឆ្នាំនោះគឺដោយសារវាស្ថិតក្រោមការសវនកម្ម។ ប៉ុន្តែលោក Warren Buffett បានចម្អកថា ការលើកហេតុផលថា របាយការណ៍ពន្ធស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យនោះ វាជាការដោះសារមួយដែលមិនសមរម្យមួយ។ លោកបានបន្តថា៖«ឥឡូវខ្ញុំបានទទួលព័ត៌មានពីគាត់ហើយ។ របាយការណ៍ខ្ញុំក៏ស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យដែរ។ ហើយខ្ញុំពិតជារីករាយ បើអាចជួបលោក ដូណាល់ ត្រាំ ពេលណានិងទីកន្លែងណាក៏បាន ឲ្យតែនៅមុនបោះឆ្នោត។ ខ្ញុំនឹងយករបាយការណ៍ខ្ញុំទៅជាមួយ ហើយដូណាល់ ត្រាំ អាចយករបស់គាត់ទៅមួយដែរ។ ហើយយើងអនុញ្ញាតឲ្យសាធារណជនចោទសួរយើងពីរបាយការណ៍នេះតែម្តង»។ ក្រោយស្នើឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ បញ្ចេញរបាយការណ៍ មហាសេដ្ឋីខាងលើបានបន្ថែមប្រាប់អ្នកចូលរួមថា បេក្ខជន ដូណាល់ ត្រាំ ប្រហែលជាមិនមែនខ្លាចភ្នាក់ងារប្រមូលពន្ធរបស់រដ្ឋ (IRS) ឡើយ តែខ្លាចអ្នកបោះឆ្នោតទៅវិញទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2092.txt

ទីម័រខាងកើត ដែលបានដាក់សុំចូលជាសមាជិកអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១១ ហាក់ទទួលបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមានពីអាស៊ាន ចំពោះការសុំចូលរបស់ខ្លួន។ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន ទាក់ទងនឹងការសុំចូលរបស់ទីម័រខាងកើត ដែលនេះជាជំហានថ្មីមួយទៀត មុននឹងឈានដល់ការយល់ព្រមលើសំណើទីម័រខាងកើត។

ពីរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៤៩ បានបញ្ចប់ទៅ ជាមួយនឹងការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាតំបន់ ដែលក្នុងនោះក៏មានសំណើចូលជាសមាជិកទី១១ របស់អាស៊ានពីសំណាក់ទីម័រខាងកើតផងដែរ។ ទីម័រខាងកើត ដែលក្លាយជារដ្ឋឯករាជ្យក្នងឆ្នាំ២០០២ បានដាក់ពាក្យចូលអាស៊ានតាំងពីឆ្នាំ២០១១មក។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលចេញនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានទាំងដប់ បានកត់សម្គាល់ពីការបញ្ចប់ការសិក្សាឯករាជ្យចំនួនបី លើផលប៉ះពាល់នៃការដាក់ពាក្យសុំចូលរបស់ទីម័រ នៅក្នុងសសរស្ដម្ភទាំងបីរបស់អាស៊ាន។ សសរស្ដម្ភទាំងបីរបស់អាស៊ាន រួមមានសហគមន៍សន្តិសុខនិងនយោបាយអាស៊ាន សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងសហគមន៍សង្គមវប្បធម៌អាស៊ាន។ បន្ថែមលើនេះ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ស្ថាប័នតាមវិស័យមួយចំនួនរបស់អាស៊ាន ក៏បានចាប់ផ្ដើមការស្វែងរកលទ្ធភាពនៃការចូលរួមរបស់ទីម័រខាងកើតទៅក្នុងសកម្មភាពរបស់ខ្លួន សំដៅកសាងសមត្ថភាពផងដែរ។ ការសិក្សានេះ គឺស្របតាមការសម្រេចរបស់កិច្ចប្រជុំលើកទី៥ នៃក្រុមការងារនៃក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ាន កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥។ ហើយឆ្នាំនេះ កិច្ចប្រជុំនៃក្រុមការងារនេះ នឹងប្រជុំលើលទ្ធផលនៃការសិក្សាទាំងនោះ។ សូមជម្រាបផងដែរថា គឺរយៈពេល៥ឆ្នាំមកហើយដែលទីម័រខាងកើត បានស្នើសុំធ្វើជាសមាជិកអាស៊ាន និងទន្ទឹងរង់ចាំការយល់ព្រមជាឯកច្ឆន្ទពីសមាជិករបស់អាស៊ានទាំង១០។ ជាមួយគ្នានោះ សមាជិកអាស៊ាន ក៏បានយល់ព្រមក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវពីលទ្ធភាពនៃរដ្ឋថ្មីផងដែរ។ ថ្មីៗនេះទៀត លោក Rahmat Pramono អគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌូនេស៊ីប្រចាំអាស៊ាន ក៏បានអះអាងដែរ ថា «សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រ ឬទីម័រខាងកើត នឹងក្លាយជាសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅឆ្នាំ២០១៧ហើយ»។ ដូចដែលបានបញ្ញត្តិក្នុងជំពូកទី៣ មាត្រា៦ នៃធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ដើម្បីក្លាយជាសមាជិករបស់អាស៊ាន រដ្ឋដែលបានដាក់ស្នើត្រូវបំពេញនូវលក្ខខណ្ឌគ្រឹះមួយចំនួន។ ក្នុងនោះរួមមាន ត្រូវមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការទទួលស្គាល់ពីរដ្ឋអាស៊ានទាំងអស់ គោរពតាមធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងជាពិសេសនោះត្រូវទទួលបានការយល់ព្រមជាឯកច្ឆ័នពីរដ្ឋអាស៊ានក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2093.txt

ទំនាក់ទំនងរវាងតួកគី និងសហភាពអឺរ៉ុប ធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពជូរចត់កាន់តែខ្លាំង ដោយសារការរិះគន់គ្នាទៅវិញទៅមក នៅក្រោយរដ្ឋប្រហារមិនជោគជ័យនៅតួកគី។ អឺរ៉ុប បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន ចំពោះការបោសសម្អាតអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ ប៉ុន្តែតួកគី ក៏រិះគន់អឺរ៉ុបវិញថា មិនបានជួយអ្វីដល់ខ្លួននោះទេ គ្រាដែលតួកគីកំពុងជួបបញ្ហាក្នុងស្រុក ហើយបែរជាបំបាក់មុខខ្លួនទៅទៀត។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី លោក Mevlut Cavusoglu បានចោទប្រកាន់សហភាពអឺរ៉ុបថា ធ្វើឲ្យខ្លួនអាម៉ាស់មុខ ជុំវិញការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារមិនបានសម្រេច កាលពីខែមួយខែមុន។ ក្រៅពីរិះគន់អឺរ៉ុប រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី ក៏បង្ហាញជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលតួកគី ក្នុងការទាមទារឲ្យអឺរ៉ុប បំពេញការសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងអនុញ្ញាតឲ្យពលរដ្ឋតួកគី ចេញចូលតំបន់អឺរ៉ុប ដោយមិនចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ ដែលនោះជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រមទប់ស្កាត់លំហូរជនភៀសខ្លួនរវាងអឺរ៉ុប និងតួកគី។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយកាសែតអាល្លឺម៉ង់ Bild រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី និយាយថា ប្រជាជនតួកគី កំពុងមានរបួសដោយសារតែការបះបោរថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា។ ប៉ុន្តែប្រទេសអឺរ៉ុប មិនបានជួយអ្វីនោះទេ ហើយថែមទាំងមកបំបាក់មុខទៅវិញ។ រដ្ឋាភិបាលតួកគីរបស់លោកប្រធានាធិបតី Tayyip Erdogan បានបើកយុទ្ធនាការបោសសម្អាតយ៉ាងធំ កម្ចាត់រាល់អ្នកដែលនៅពីក្រោយរដ្ឋប្រហារ រាប់បញ្ចួលទាំងស្ថាប័នយោធា ស៊ីវិល និងស្ថាប័នព័ត៌មានផងដែរ។ យុទ្ធនាការនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យលោកខាងលិច ជាពិសេសប្រទេសអឺរ៉ុប ព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង និងបានវាយប្រហារធ្ងន់ៗលើតួកគី ដោយគំរាមបញ្ឈប់ការចរចាចូលអឺរ៉ុបរបស់តួកគីទៀតផង។ យ៉ាងណាមិញ តួកគី ក៏បានទាត់ចោលការរិះគន់ទាំងអម្បាលម៉ាន ទាក់ទិននឹងសកម្មភាពបោសសម្អាតអ្នកចូលដៃជើងក្នុងរដ្ឋប្រហារ ដែលអឺរ៉ុបអះអាងថា ខុសនឹងបទបញ្ញត្តិដែលតួកគីត្រូវគោរព ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិចេញចូលតំបន់អឺរ៉ុប ដោយមិនចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ។ លោក Cavusoglu និយាយថា តួកគី បានប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដូចប្រទេសមួយចំនួនតូចបានធ្វើ ដើម្បីបំពេញលក្ខខណ្ឌចូលជាសមាជិកអឺរ៉ុប។ លោកបន្តទៀតថា អ្វីដែលតួកគីទទួលមកវិញនោះ គឺការគំរាម ការមើលងាយ និងការរារាំងពីអឺរ៉ុប។ ឆ្លើយតបនឹងការគំរាមរបស់អឺរ៉ុប តួកគីក៏គំរាមលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងជនភៀសខ្លួន ប្រសិនបើអឺរ៉ុប នៅតែមិនព្រមផ្ដល់លុយជាងបីពាន់លានដុល្លារដល់តួកគី សម្រាប់ជួយជនភៀសខ្លួនជាងបីលាននាក់នៅតួកគីទេនោះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី អះអាងថា វាគឺច្បាស់ណាស់ថា ភាគីទាំងអស់ត្រូវអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទាំងអស់គ្នា ឬក៏យើងត្រូវទាត់វាចោល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2094.txt

«យើងត្រូវតែយកជ័យជម្នះលើលោក ដូណាល់ ត្រាំ។ យើងត្រូវតែបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងលោក Tim Kaine។ ដូណាល់ត្រាំ ជាអ្នកនយោបាយប្រើការសំឡុតគំរាម និងជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុត»។ នេះជាសម្តីរបស់អតីតគូប្រជែងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន លោក ប៊ែនី សេនដឺ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសមាជបក្សប្រជាធិបតេយ្យនាថ្ងៃចន្ទទី ២៥ កក្កដានេះ។

ខណៈដែលមានការបារម្ភថា អ្នកប្រជាធិបតេយ្យអាចបែកខ្ញែកគ្នា និងអាចចាញ់ប្រៀបបក្សសាធាណរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខនោះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont លោក ប៊ែនី សេនដឺ បានចេញមុខថ្លែងគាំទ្រនិងអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យបោះឆ្នោតឲ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាប្រធានាធិបតី។ លោកបានរិះគន់ពេញៗមាត់ និងហៅ សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ ថាជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុតបោកប្រាសរាស្ត្រ។ ថ្លែងក្នុងសមាជបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅក្រុង Philadelphia លោក ប៊ែនី សេនដឺ បានអំពាវនាវទៅកាន់អ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យក៏ដូចជាអ្នកស្រលាញ់ពេញចិត្តលោកបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនដើម្បីឲ្យមានការឯកភាពជាតិនិងការផ្លាស់ប្តូរក្នុងសង្គម។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកថ្លែងថា៖« យើងត្រូវការភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលអាចលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ក្រុមគ្រួសារវណ្ណៈកណ្តាលនិងទាប, ក្មេងៗ, មនុស្សចាស់ជរា, អ្នកឈឺ និងអ្នកក្រីក្រផងដែរ។យើងត្រូវការភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដែលអាចជំរុញឲ្យប្រជាជនយើងរស់នៅរួមគ្នានិងធ្វើឲ្យសង្គមយើងកាន់តែខ្លាំង។ មិនមែនភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលចេះតែបង្កឲ្យមានការបែកបាក់សង្គម និងប្រមាថក៏ដូចជាបន្តុះបង្អាប់ប្រជាជនអាមេរិកឡាទីន, ប្រជាជនម៉ូស្លីម, ស្ត្រី , ប្រជាជនអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិកឡើយ»។ លោក ប៊ែនី សេនដឺ បន្តលើកឡើងថា លោកបានស្គាល់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន អស់កាល២៥ឆ្នាំ ហើយលោកក៏មើលឃើញថា លោកស្រីអតីតស្ត្រីទីមួយ និងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនេះជាមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពនិងស័ក្តិសមជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីដ៏ពូកែម្នាក់ ហើយខ្ញុំមានមោទនភាពដែលឈរនៅជាមួយនាងនៅយប់នេះ»។ លោក ប៊ែនី សេនដឺ ចេញមុខកោតសរសើរលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនបោះឆ្នោតឲ្យបេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យនេះ ដើម្បីជួយបង្រួបបង្រួមសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ព្រោះ វាមានការវាយតម្លៃថា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យកំពុងប្រេះឆា ហើយលោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងមានប្រៀបឆ្ពោះទៅឈ្នះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខនោះ។ បើយោងតាមទីភា្នក់ងារព័ត៌មាន AFP កាលពីថ្មីៗនេះ របាយការណ៍ស្ទង់មតិមួយបានបង្ហាញថា ប្រជាប្រិយភាពបេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ កើនខ្ពស់ជាងប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន។ ហើយម្យ៉ាង ការមិនទុកចិត្តគ្នាក្នុងចំណោមបណ្តាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យចាប់ផ្តើមកើតមានឡើង ព្រោះតែបញ្ហាសារអេឡិចត្រូវនិកដែលបង្ហាញថា មេដឹកនាំបក្សប្រជាធិបតេយ្យមានភាពលម្អៀងទៅរកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុននោះជាងលោក ប៊ែនី សេនដឺនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2095.txt

ក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បានប្រកាសពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងគ្នា តាមរយៈការពង្រឹងទំនុកចិត្ត និងការគ្រប់គ្រងការខ្វែងគំនិតគ្នា។ មហាយក្សទាំងពីរ បានសន្យារួមគ្នាដូចនេះ ខណៈចិន និងអាមេរិក កំពុងមើលមុខគ្នាមិនត្រូវ លើជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលចិនមានជម្លោះជាមួយហ្វីលីពីន ជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិក។

ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង បានប្រាប់ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិក លោកស្រី Susan Rice ថា ចិនមានឆន្ទះធ្វើការជាមួយអាមេរិក ដើម្បីជំរុញទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសទាំងពីរ ពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការ និងដោះស្រាយការមិនចុះសម្រុង តាមរបៀបស្ថាបនាគ្នាទៅវិញទៅមក។ លោកស្រី Rice ទៅដល់ក្រុងប៉េកាំង បន្ទាប់ពីតុលាការក្រុងឡាអេ សម្រេចក្ដីលើករណីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលកំពុងតែតានតឹងនៅតំបន់អាស៊ាន។ ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិករូបនេះ ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅចិនដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ដើម្បីរៀបចំដំណើទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ទៅកាន់ប្រទេសចិនសម្រាប់ការចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ នៅក្រុង Hangzhou។ ទស្សនកិច្ចនេះ ក៏ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង យល់ព្រមលើការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាស បើទោះជាចិនជំទាស់ដាច់ខាតក៏ដោយ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បន្ទាប់ពីជំនួបនោះ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង ក៏បានប្រាប់លោកស្រី Rice ដែរថា ចិនមិនមានបំណងប្រជែងនឹង សណ្ដាប់ធ្នាប់ និងច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ។ លោកប្រធានាធិបតី បន្ថែមថា ប្រទេសទាំងពីរ ត្រូវតែគោរពផលប្រយោជន៍ស្នូលនៃភាគីទាំងពីរ និងបានបញ្ជាក់ថា លោក នឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា ដើម្បីកំណត់ទិសដៅឲ្យច្បាស់លាស់ សម្រាប់ការអភិឌ្ឍដោយចីរភាពរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ចំណែកទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ លោកស្រី Susan Rice ក៏បានប្រាប់ប្រធានាធិបតីចិនវិញដែរថា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក៏មានទស្សនៈស្រដៀងគ្នាផងដែរ លើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ចិននិងអាមេរិក។ លោកស្រី អះអាងថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក តែងតែចាត់ទុកទំនាក់ទំនងចិន និងអាមេរិក ជារឿងសំខាន់បំផុតលើលោក។ បើតាមសារព័ត៌មាន China Daily មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិករូបនេះ បញ្ជាក់ដែរថា អាមេរិក ចង់បង្កើនទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសទាំងពីរ តាមរយៈកិច្ចប្រឹងប្រែងរួមគ្នា និងដោះស្រាយជម្លោះ តាមរយៈទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ។ ការចូលពាក់ព័ន្ធរបស់អាមេរិក មកក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងការពង្រាយប្រព័ន្ធការពារអាកាសនៅកូរ៉េខាងត្បូង ជាបញ្ហារសើបពីរ ដែលរាំងស្ទះការរីកចម្រើនទៅមុខ នៃទំនាក់ទំនងមហាអំណាចទាំងពីរ បើទោះជារឿយៗ ភាគីទាំងពីរ តែងប្រកាសពង្រឹងទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធក៏ដោយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2096.txt

ក្រោយពីការសួរចម្លើយ ការពិនិត្យឯកសារ និងភស្តុតាង នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ តំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានសម្រេចបើកការស៊ើបសួរ និងចោទប្រកាន់ លោក វ៉ាត វិសិដ្ឋ ក្រឡាបញ្ជីសភាព្រហ្មទណ្ឌនៃតុលាការកំពូលពីបទរិតិក្រម និងបទរំលោភអំណាច។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យតុលាការដំបូងរាជធានីភ្នំពេញលោក លី សុផាន់ណា។

លោក លី សុផាន់ណា បញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកកាសែតតាមរយៈបណ្តាញសង្គម

article_2097.txt

សមាជិកសភាអាមេរិកលោកស្រី Karen Bass បានចាប់ផ្តើមស្វែងរកការគាំទ្រញត្តិដែលទាមទារឲ្យមានការវិនិច្ឆ័យសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ ដូណាល់ ត្រាំ។ សមាជិកសភារូបនេះអះអាងថា វាជារឿងសំខាន់ ព្រោះការត្រួតពិនិត្យនេះនឹងកំណត់បានថា បេក្ខជនរូបនេះមានសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អប្រសើរដើម្បីកាន់កាប់តំណែងប្រធានាធិបតីឬអត់ ។

យុទ្ធនាការស្វែងរកការគាំទ្រញត្តិតាមអនឡាញ ដែលទាមទារឲ្យមានការវិនិច្ឆ័យសុខភាពផ្លូវចិត្តនិងសតិអារម្មណ៍របស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃ ទី ៣ សីហា ម្សិលមិញនេះ។ អ្នកដែលរៀបចំយុទ្ធនាការនេះឡើងគឺសមាជិកសភាអាមេរិកប្រចាំរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា លោកស្រី Karen Bass ហើយលោកស្រីបានបង្ហោះ Link នៃញត្តិនេះឡើងនៅក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម

article_2098.txt

អាស៊ាននិងសហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើតទំនាក់ទំនងរួមគ្នាតាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៧ មកម្ល៉េះ ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតនៅជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ាន។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមកអាមេរិកបន្តពង្រឹងនិងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាស៊ាន ដោយបង្កើតឡើងកិច្ចប្រជុំនិងពិភាក្សាច្រើនកម្រិតដើម្បីផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ជុំវិញបញ្ហានយោបាយនិងសន្តិសុខជាដើម។ រហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ភាគីទាំងពីរបានផ្តល់អាទិភាពលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ ថាមពល ដឹកជញ្ជូន ធនធានមនុស្ស សន្តិសុខស្បៀង ក៏ដូចជាជំរុញការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាជាដើមផង។

ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកនិងអាស៊ានត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុង ញូវយ៉ក ដោយភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដែលជាផែនទីចង្អុលផ្លូវសម្រាប់ពង្រឹកភាពជាដៃគូរួមគ្នា។ គេឃើញមានឯកសារសំខាន់ចំនួនពីរត្រូវបានអាមេរិកនិងអាស៊ានអនុម័តរួមគ្នា ក្នុងនោះមានផែនការសកម្មភាពសម្រាប់លើកកម្ពស់ភាពជាដៃគូអាស៊ានអាមេរិកឆ្នាំ ២០០៦ និងការកែសម្រួលឡើងវិញនូវចំណុចអាទិភាពសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្រោមភាពជាដៃគូអាស៊ាននិងអាមេរិកឆ្នាំ ២០០៩នោះ។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយទៀតស្តីពី« ការពង្រីកភាពជាដៃគូអាមេរិក-អាស៊ានដើម្បីរក្សាសន្តិភាពនិងវិបុលភាព» ត្រូវបានភាគីទាំងពីរអនុម័តឡើង។ ជាលទ្ធផល នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំអាមេរិក និងអាស៊ាននៅទីក្រុង Bali ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ផែនការសកម្មភាពពីឆ្នាំ ២០១១ ដល់ឆ្នាំ ២០១៥ សម្តៅជំនួយដល់ការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខាងលើក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងផងដែរ។ ផែនការសកម្មភាពនេះមានកំណត់ច្បាស់ពីវិធានការសំខាន់និងចំណុចអាទិភាពមួយចំនួនដែលអាចពង្រឹងភាពជាដៃគូអាស៊ានិងអាមេរិកបានក្នុងសរសរស្តម្ភទាំង៤ មានទាំងនយោបាយសន្តិសុខ,សេដ្ឋកិច្ច, សង្គម វប្បធម៌ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍផងដែរ។ ២.ដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ លើកស្ទួយទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-អាមេរិក ជាប្រវត្តិក្នុងថ្ងៃ ២១ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៥ អាស៊ាន និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានឯកភាពគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាដើម្បីបង្កើតដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ នាឱកាសនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងអាមេរិកលើកទី ៣ ដែលរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ដែលនេះបានន័យថា ទំនាក់ទំនងអាស៊ាន អាមេរិកឈានមកដល់កម្រិតថ្មី ដែលរឹងមាំ និងកាន់តែស៊ីជម្រៅជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ក្នុងរយៈពេល ៧ឆ្នាំចុងក្រោយ អាមេរិកបានប្រឹងប្រែងពង្រឹងភាពជាដៃគួជាមួយអាស៊ាន ហើយរហូតដល់ ២០១០ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ា ទើបអាមេរិកក្លាយជាដៃគូពិភាក្សាជាផ្លូវការរបស់អាស៊ាន។ បន្ទាប់មកអាមេរិកបានតែងតាំងឯកអគ្គរដ្ឋទូតមកកាន់លេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាននៅទីក្រុងហ្សាការតាដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពរួមគ្នាឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។ ខណៈដែលអាស៊ានចាប់ផ្តើមដំណើរការសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចជាផ្លូវការនោះ ភាពដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីអាស៊ាននិងអាមេរិកនេះចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ភាគីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពឲ្យស្អិតល្អួតខ្លាំងនៅពេលខាងមុខផង។ និយាយដល់ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងអាមេរិកពឹងលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ អាមេរិកជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតផលអាស៊ាន ហើយអាស៊ានវិញក៏ជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតអាមេរិកដែរ។ ដោយសារ សហគមន៍អាស៊ានមានប្រជាជនប្រហែល ៦៦០ លាននាក់ភាគច្រើនក្មេងៗ ស្របពេលដែលទំហំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី ៧ របស់ពិភពលោក ផលិតផលអាមេរិកក្លាយជាផលិតផលដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានដែរ។ ហើយបើយោងតាមរបាយការណ៍ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ទីផ្សារអាស៊ាននេះបានជួយគាំទ្រដល់ការងារប្រជាជនអាមេរិកកន្លះលានឯណោះ។ សម្រាប់អាស៊ាន អាមេរិកជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយ ហើយអាស៊ានទីផ្សារធំទី៤សម្រាប់ផលិតផលអាមេរិក ហើយអាមេរិកវិញជាទីផ្សារធំលេខរៀងទី៣សម្រាប់អាស៊ាន។ ក្រៅពីសេដ្ឋកិច្ច អាស៊ានក៏ជាតួអង្គសំខាន់ដែលអាមេរិកអាចសហការបានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ជាច្រើន។ អាស៊ានមានតួនាទីស្នូល ហើយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានឡើយបើគ្មានការសហការជាមួយអាស៊ានទេ។ បញ្ហាសន្តិសុខទាំងនោះរួមមានទាំងភេរវកម្ម ហិង្សាជ្រុលនិយម ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បញ្ហាបំពុលបរិស្ថាន ថាមពល សន្តិសុខអ៊ិនធឺណែត ជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរសត្វផ្សៃ ឈើ នេសាទខុសច្បាប់ ការជួញដូរអាវុធនិងការសាយភាពនៃអាវុធមហាប្រល័យ និងចុងក្រោយបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងថែមទៀត។ ៣.កិច្ចប្រជុំពិសេស Sunnylands រំលេចថា អាមេរិកមិនងាករេពីអាស៊ាន ក្រៅពីដំឡើងទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាមេរិក-អាស៊ានដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងទីក្រុង Rancho Mirage កាលពីពាក់កណ្តាលខែកុម្ភៈកន្លងមកនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ពីគោលនយោបាយឥតងាករេរបស់អាមេរិកចំពោះតំបន់អាស៊ាន។ កិច្ចប្រជុំកំពូលលើកដំបូងបង្អស់ ដោយលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ធ្វើជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំហើយមានវត្តមានមេដឹកនាំទាំង ១០របស់អាមេរិកនោះរឿងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសម្រាប់ចំណងមិត្តភាពទ្វេភាគីនេះ។ ថ្វីបើ កិច្ចប្រជុំកន្លងមក និយាយទៅមានលក្ខណៈមិនផ្លូវការ ហើយវាក៏មិនសូវជាពិសេសដូចឈ្មោះក្តី វាជាឱកាសចុងក្រោយដែលលោក អូបាម៉ា ប្រើប្រាស់ជាសារផ្ញើទៅកាន់ប្រជាជននិងអ្នកនយោបាយអាមេរិកឯទៀតថា អាមេរិកមិនអាចងាកចេញពីអាស៊ានឡើយ។ បើនិយាយពីសារសំខាន់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច អាស៊ាន ជាទីផ្សារធំសម្រាប់ផលិតអាមេរិក ព្រោះសហគមន៍អាស៊ានមានប្រជាជនប្រហែល ៦៦០ លាននាក់ ខណៈទំហំសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី ៧ លើពិភពលោក។ នេះមិនរាប់ទាំងប្រយោជន៍ សន្តិសុខ និងនយោបាយឡើយ។ ក្នុងក្រសែរភ្នែកក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន តំបន់អាស៊ានតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រនិងរឹងមាំដែលអាចរក្សាបានសន្តិសុខ និងស្ថិរភាពបានយូរអង្វែង ដែលវាខុសប្លែកពីតំបន់ផ្សេងទៀតដួចជាអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ាដែលកំពុងហែកហួរគ្នា និងធ្លាក់ចុះចូលក្នុងភ្លក់ភ្លើងសង្គ្រាមផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2099.txt

ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកគាំទ្រនៅរដ្ឋ Florida ថ្ងៃពុធទី ១០ សីហា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានហៅ ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ពេញៗមាត់ថាជាសហស្ថាបនិកក្រុមភេរវជនជីហាតរដ្ឋឥស្លាម។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយព្រោះបេក្ខជនប្រធានាធិបតីរូបនេះក៏ធ្លាប់ចោទរដ្ឋបាលលោក អូបាម៉ាថាជាអ្នកជួយទំនុកបម្រុងក្រុមអាល់កៃដានៅអ៊ីរ៉ាក់មុនពេលពួកគេក្លាយជាក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។

ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្រនៅក្រុង Sunrise នាទីរដ្ឋ Florida នៅថ្ងៃពុធទី១០ សីហា បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមលើកយកបញ្ហានយោបាយការបរទេស និងការកកើតឡើងនៃក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម ឬក្រុមដែស្ ហដើម្បីចោទប្រកាន់ និងទម្លាក់ប្រជាប្រិយភាព លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាផង។ យោងតាមវីដេអូសុន្ទរកថារយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចោទប្រកាន់ដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរថា ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាសហស្ថាបនិកនៃក្រុមភេរវជនជីហាតរដ្ឋឥស្លាម។ លោកបានថ្លែងថា៖«ក្រុមភេរវជនគោរពប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា។ អូបាម៉ានេះ ហើយជាស្ថាបនិករបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ គាត់បង្កើតក្រុមនេះឡើងមក។ ហើយខ្ញុំចង់ថា គាត់ប្រហែលជាសហស្ថាបនិកជាមួយអ្នកនយោបាយក្រឡិចក្រឡុច ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន»។ សេដ្ឋីអចលទ្រព្យរូបនេះ លើកឡើង និងចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន និងគូប្រជែងរបស់លោកបែបនេះ ក៏ដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់អ្នកគាំទ្រលោកថា ទាំងលោក អូបាម៉ានិងលោកស្រី គ្លីនតុន សុទ្ធតែមិនមានលទ្ធភាពដោះស្រាយ និងទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងពីសំណាក់ក្រុមភេរវជននោះ។ អ្នកនយោបាយរូបនេះ ក៏ព្យាយាមភ្ជាប់បញ្ហានេះជាមួយករណីបាញ់ប្រហារភេរវកម្មនៅក្រុង Orlando កន្លងមកដែរ។ តាមពិតទៅ វាមិនមែនជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល ហើយវាក៏មិនមែនជាលើកទីមួយ ដែលអ្នកនយោបាយម្នាក់នេះ ចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក៏ដូចជាលោកស្រីហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្នុងអាណត្តិទីមួយរបស់លោក អូបាម៉ានោះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Politico កាលពីខែមិថុនា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម

article_210.txt

ប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ទាំង៥ នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UNSC) ដូចជាអាម៉េរិក ចិន បារាំង រុស្ស៊ីស្សី និងអង់គ្លេស សុទ្ធតែមានអំណាចក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិវេតូ។ សហភាពសូវៀត/រុស្សី និងអាម៉េរិក ជាភាគីដែលប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះច្រើនជាងគេ។

បន្ទាប់ពីបានបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UNSC) នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍បានកាន់កាប់សិទ្ធិប្រើវេតូ ដើម្បីប្រឆាំងដំណោះស្រាយលើបញ្ហានានា។ សិទ្ធិវេតូ ជាលក្ខខណ្ឌច្បាប់ក្នុង UNSC ដ៏មានឥទ្ធពលក្នុងការច្រានចោលលើសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេច នានាលើបញ្ហាដែលលើកមកជជែកក្នុងអង្គប្រជុំ។ ការប្រើវេតូជំទាស់ពីប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ណាមួយ នឹងធ្វើឱ្យដំណោះស្រាយ UN ត្រូវបរាជ័យ។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) សិទ្ធិវេតូដ៏មានឥទ្ធិពលនេះ ត្រូវបានប្រើយ៉ាងតិច២៩៣ដងមកហើយពីប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ទាំង៥ គឺអាម៉េរិក សហភាពសូវៀត/រុស្សី បារាំង ចិន និងអង់គ្លេស។ ខាងក្រោមនេះ ជាកំណត់ត្រានៃការប្រើសិទ្ធិវ៉េតូ របស់សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នីមួយៗ។ សហភាពសូវៀត/រុស្សី និងអាម៉េរិក មានកំណត់ត្រា ប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះ ច្រើនជាងគេដាច់។ ១. សហភាពសូវៀត/រុស្សី ចាប់តាំងពីបង្កើត UN មក សហភាពសូវៀត/រុស្សី បានប្រើប្រាស់វេតូប្រឆាំងដំណោះស្រាយចំនួនប្រហែល១២០ ហើយ។ នេះបើតាមទិន្នន័យរបស់បណ្ណាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិ Dag Hammarskjold។ ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំដំបូងនៃដំណើរការរបស់ UN សហភាពសូវៀត បានប្រើសិទ្ធិវេតូចំនួន៧៩ដង។ សហភាពសូវៀត បានប្រើសិទ្ធិនេះភាគច្រើន ដើម្បីប្រឆាំងនឹងដំណោះស្រាយដែលពាក់ព័ន្ធលើការទទួលស្គាល់រដ្ឋថ្មីៗជាសមាជិក UN។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ រុស្សី បានប្រើវេតូចំនួន៣១ដង ដែលសិទ្ធិប្រឆាំងទាំងនេះភាគច្រើនប្រើទៅលើជម្លោះនៅស៊ីរី អ៊ុយក្រែន ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើយ៉េមែន និងប្រទេសផ្សេងទៀត។ រុស្សីទើបតែប្រើវេតូ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ប្រឆាំងនឹងការបង្កើតថ្មីនៃក្រុមអ្នកជំនាញឃ្លាំមើលកូរ៉េខាងជើងដែល កំពុងស្ថិតក្រោមទណ្ឌកម្មរបស់ UN លើបញ្ហាអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីល។ ២. អាម៉េរិក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ អាម៉េរិកជាសមាជិកដែលប្រើវេតូច្រើនជាងគេ ដោយភាគច្រើនពាក់ព័ន្ធលើដំណោះស្រាយបញ្ហាទាក់ទងនឹងអុីស្រាអែល។ ជាក់ស្ដែង អាម៉េរិក វេតូប្រឆាំងដំណោះស្រាយរបស់ UN ចំនួន៤៩ដង ដើម្បីការពារប្រយោជន៍អុីស្រាអែល។ ការប្រើវេតូពីសំណាក់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មានដូចជានៅលើដំណោះស្រាយបញ្ឈប់ការជម្លៀសពលរដ្ឋនៅប៉ាឡេស្ទីន ខណៈអុីស្រាអែលបើកប្រតិបត្តិការនៅកាហ្សា ការឈ្លានពានរបស់អ៊ីស្រាអែលចូលលីបង់ខាងត្បូង និងការកាត់ទឹកដី Golden Height របស់ស៊ីរីចូលជាទឹកដីអុីស្រាអែលជាដើម។ ការប្រើវេតូប្រឆាំងនឹងដំណោះស្រាយ UN ក្នុងការផ្ដល់សមាជិកភាពក្នុង UN ដល់ប៉ាឡេស្ទីនកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ជាឧទាហរណ៍ថ្មីមួយ បង្ហាញពីការប្រើវេតូរបស់អាម៉េរិក។ ៣. អង់គ្លេស អង់គ្លេស ប្រើសិទ្ធិវេតូចំនួន២៩ដង។ ប្រទេសសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍មួយនេះ ប្រើវេតូលើកដំបូងលើវិបត្តិព្រែកជីកស៊ុយអេ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៦។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៩មក អង់គ្លេស មិនទាន់ប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះទៀតទេ ដោយការប្រើលើកចុងក្រោយ គឺលើបញ្ហារារាំងការថ្កោលទោសរបស់ UN លើសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់អាម៉េរិក លើប៉ាណាម៉ា។ ៤. បារាំង បារាំង បានប្រើវេតូសរុបចំនួន១៦ដង ដោយការប្រើសិទ្ធិនេះដំបូងបំផុត គឺនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៦ លើបញ្ហានយោបាយរបស់អេស្ប៉ាញ។ ប្រទេសនេះ ខកខានប្រើសិទ្ធិវេតូ អស់រយៈពេលជាង២៥ឆ្នាំមកហើយ គិតចាប់ពីឆ្នាំ១៩៨៩ មកទល់ឆ្នាំ២០២៤នេះ។ បារាំង លែងប្រើប្រាស់វេតូដើម្បីប្រឆាំងដំណោះស្រាយលើបញ្ហាវិបត្តិមនុស្សជាតិទៀតហើយ ដោយប្រទេសនេះ ព្យាយាមផ្លាស់ប្ដូរការប្រើប្រាស់អំណាចវេតូ ក្នុង UNSC។ ៥. ចិន ចិន ជាប្រទេសដែលប្រើវេតូតិចជាងគេ ពោលគឺចំនួន១៩ដង ដោយបានប្រើអំណាចនេះលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៥៥ ដើម្បីប្រឆាំងសមាជិកភាពម៉ុងហ្គោលីក្នុង UN។ ទោះបីប្រែក្លាយពីសារធារណរដ្ឋចិន (ROC) ទៅជាសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន(PRC) នៅឆ្នាំ១៩៧១ ចិននៅតែជាសមាជិកអចិន្ត្រែយ៍ និងអាចប្រើសិទ្ធិវេតូបានដដែល។ ការប្រើវេតូពីសំណាក់ចិន បានកើនឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ ដើម្បីការពាររុស្សី។ ចិន នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា បានវេតូប្រឆាំងដំណោះស្រាយលើបញ្ហាកាហ្សារបស់អាម៉េរិក ដោយសារវិធានការក្នុងដំណោះស្រាយ មិនបដិសេធប្រតិបត្តិការយោធាអ៊ីស្រាអែលលើទីក្រុង Rafah នៅកាហ្សា។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ២០២៤នេះ មានបណ្ដាប្រទេសសមាជិក UN ជាច្រើន ដែលបានចេញញត្តិគាំទ្រឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរប្រព័ន្ធរបស់ UNSC និងការរឹតត្បិតប្រើសិទ្ធិវេតូនេះផងដែរ។ នេះដោយសារតែវាជាឧបសគ្គធំ ដែលរារាំងការបង្កើតដំណោះស្រាយបញ្ហារបស់ UN៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2100.txt

Telephonic conference-Malaysia ៖ មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់អាមេរិកលោក David Saperstein បានបង្ហាញការយល់ឃើញថា សិទ្ធិសេរីភាពផ្នែកសាសនានៅកម្ពុជាមានភាពវិជ្ជមានច្រើន។ លោកលើកឡើងបែបនេះ ក៏ដោយសារប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនអនុវត្តសិទ្ធិនិងគោរពជំនឿសាសនារបស់ខ្លួនដោយសេរី ។ ប៉ុន្តែស្របជាមួយគ្នានោះលោកក៏មើលឃើញថា ការរើសអើងសាសនាតិចតួចនៅកើតឡើងក្នុងសង្គមកម្ពុជានៅឡើយ។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតពិសេសរបស់អាមេរិកទទួលបន្ទុកសេរីភាពសាសនាអន្តរជាតិលោក David Saperstein បានលើកសរសើរ សេរីភាពសាសនានៅកម្ពុជា ដោយលោកពន្យល់ថា ប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនអាចអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពសាសនាបានដោយសេរី ដោយគ្មានការរារាំង។ ប៉ុន្តែវាមានបញ្ហា ខ្លះៗជាពិសេសការរើសអើងប្រជាជនចាម និងប្រជាជនភាគតិចវៀតណាម។ មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នេះបានលើកឡើងដូច្នេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីការបញ្ចេញ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៥ ពាក់ព័ន្ធសេរីភាពសាសនា នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ១២សីហានេះ ដែលអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗបានចូលរួមផងដែរ។ បេសកជនពិសេសរូបនេះបានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «វាជាការពិតដែលសាសនាព្រះពុទ្ធជាសាសនារបស់រដ្ឋ តែប្រជាជនភាគច្រើនបំផុតនៅកម្ពុជាអាចអនុវត្តនិងគោរពប្រតិបត្តិសាសនានិងជំនឿរបស់ខ្លួនបានដោយសេរីនៅក្នុងប្រទេស»។ យ៉ាងណាមិញ ទាក់ទងសំណួរថា «តើលោកមើលឃើញការរើសអើងសាសនាប្រឆាំងប្រជាជនភាគតិចកើតឡើងឬអត់នៅកម្ពុជា»នោះ លោកក៏បានឆ្លើយតបថា វានៅមានបញ្ហាមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធការប៉ះពាល់ទីកន្លែងគោរពប្រតិបត្តិជំនឿនិងសាសនារបស់ប្រជាជនភាគតិចដែរ។ លោកទាញយកការបំពារបំពានលើវិហារសាសនានិងទីកន្លែងសក្ការៈសាសនារបស់ប្រជាជនភាគតិចវៀតណាមជាឧទាហរណ៍ផងដែរ។ តាមពិតទៅ នៅកម្ពុជា ប្រជាជនប្រហែលជា ៩៥ភាគរយជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ ហើយប្រជាជនចន្លោះពី ២ទៅ ៣ភាគរយជាអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះគឺសេរីភាពសាសនាត្រូវបានចែងក្នុងមាត្រា៤៣ ដែលវាមានន័យថា វាត្រូវបានការពារដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៩៣។ ថ្វីបើសាសនាព្រះពុទ្ធជាសាសនារបស់រដ្ឋមែន តែប្រជាជនមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសសាសនាដែលខ្លួនពេញចិត្ត ដោយគ្មានការរឹតត្បិតនិងរារាំងឡើយ។ របាយការណ៍សេរីភាពសាសនាឆ្នាំ ២០១៥៖ កម្ពុជាមិនស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់អាក្រក់ឡើយ បើតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ ២០១៥ ដែលចេញផ្សាយ ក្រសួងការបរទេស បញ្ហាប្រឈមផ្នែកសេរីភាពសាសនានៅកម្ពុជានៅមានខ្លះៗ ក្នុងនោះ ការប៉ះពាល់លើសិទ្ធិសាសនាប្រជាជនវៀតណាមដូចបានលើកឡើងខាងលើ និងបញ្ហាប្រជាជនចាម។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាមិនស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានចំណាត់ថ្នាក់អាក្រក់ខាងសេរីភាពសាសនាឡើយ គ្រាន់តែមានចំណុចអវិជ្ជមានខ្លះៗប៉ុណ្ណោះ។ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៥ នោះបានចង្អុលបង្ហាញថា បងប្អូនប្រជាជនចាមដែលជាសាសនានិក ឥស្លាមនោះនៅប្រឈមជាមួយរនាំងនិងពិបាកធ្វើសមាហរណកម្មចូលសង្គមកម្ពុជាឲ្យបានពេញលេញ។ ក្រៅពីប្រឈមភាពក្រីក្រ, នៅឯកោ, បញ្ហាភាសានិង កង្វះខាតការទទួលបានសេវារអប់រំ និងសេវាសុខាភិបាល វានៅការរើសអើងខ្លះដោយមិនបើកចំហរចំពោះបងប្អូនប្រជាជនឥស្លាមក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ ប្រជាជនមួយចំនួនដែលជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធនិងប្រជាជនអ្នកកាន់សាសនាផ្សេងទៀតនៅបន្តមើលឃើញប្រជាជនចាមក្នុងការសង្ស័យពាក់ព័ន្ធរឿងអបីយជំនឿនិងអំពើអាបធ្មប់ជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ចន ឃែរី ធ្លាប់បានលើកឡើងម្តងដែរថា រាល់របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដែលចងក្រងឡើងដោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមិនមានគោលបំណងបង្ហាត់បង្រៀនឬណែនាំដល់រដ្ឋាភិបាលឡើយ វាជាការបង្ហាញឲ្យគ្រប់ភាគីបានដឹង និងជំរុញឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួមនិងដោះស្រាយដើម្បីភាពល្អប្រសើរទាំងអស់គ្នាប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2101.txt

ដូចការរំពឹងទុក នៅម៉ោង ៨ ព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យនេះ ពលរដ្ឋថៃ បានចាប់ផ្តើមទៅបោះឆ្នោតប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីហើយ។ ការបោះឆ្នោតនេះ នឹងត្រូវបិទបញ្ចប់នៅម៉ោង ៤ រសៀលថ្ងៃនេះផងដែរ។ នេះ គឺជាការបោះឆ្នោតប្រជាមតិលើកដំបូងហើយនៅក្នុងរបបដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលសឹកថៃក្នុងរយៈពេលជាងពីរឆ្នាំមកនេះ។

បើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃដែលបានរាយការណ៍ដោយភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua លទ្ធផលមិនផ្លូវការនៃការធ្វើប្រជាមតិសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នឹងត្រូវប្រកាសនៅមុនម៉ោង៩ យប់នេះហើយ។ សូមសម្រាបផងដែរថា ប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ មិនមានចំណុចច្រើនអ្វីនោះទេ ពោលគឺ ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងចូលបោះឆ្នោត ថាតើគួរ«គាំទ្រ» ឬ «ប្រឆាំង» ទៅលើសំណួរពីរស្តីពីសេចក្តីព្រាងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី១នោះគឺ «តើពួកគេទទួលយកឬអត់ចំពោះសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ?»។ សំណួរទី២នោះគឺ «ពួកគេ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យសមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាដែលកើតចេញពីការតែងតាំង២៥០រូបអាចចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង ក្រោយពេលសេចក្តីព្រាងនោះ ត្រូវបានអនុម័ត និងចូលជាធរមានជាផ្លូវការឬអត់?» បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់លើកទី២នេះ អាចទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីប្រជាជន នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ។ ថៃ ចាប់ផ្តើមមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ បន្ទាប់ពី យោធា បានផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយរាជានិយមផ្តាច់ការមកកាន់រាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2102.txt

ប្រធានាធិបតីតួកគី បានព្រលះធ្ងន់ៗទៅមេដឹកនាំលោកខាងលិច ដែលតែងតែរិះគន់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ចំពោះចំណាត់ការបោសសម្អាតអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋប្រហារមិនជោគជ័យថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា។ ជាមួយគ្នានោះ ប្រធានាធិបតីតួកគី ក៏បាននិយាយបែបដៀមដាមថា ប្រទេសណាដែលបារម្ភពីវាសនាអ្នកផ្ដើមគំនិតធ្វើរដ្ឋប្រហារ ជាងប្រជាធិបតេយ្យ មិនសមធ្វើជាមិត្តរបស់តួកគីទេ។

ការលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភចំពោះស្ថានការណ៍នៅតួកគីពីសំណាក់មេដឹកនាំបស្ចឹមប្រទេស មិនបានធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតីតួកគី សប្បាយចិត្តនោះទេ តែបែរជាប្រតិកម្មខ្លាំងនឹងការលើកឡើងទាំងនោះទៅវិញ។ ថ្លែងពីវិមានប្រធានាធិបតីក្នុងក្រុងអង់ការ៉ា នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា លោក Recep Tayyip Erdogan និយាយថា មេដឹកនាំលោកខាងលិច ដែលរិះគន់រដ្ឋាភិបាលតួកគី គួរតែខ្វល់ពីបញ្ហារបស់ខ្លួនទៅបានហើយ។ ប្រធានាធិបតីតួកគីបានបន្តរិះគន់ទៀតថា នៅពេលមនុស្ស៥ឬ១០នាក់ បាត់បង់ជីវិតក្នុងការវាយប្រហារភេរវកម្ម ក្រុមលោកខាងលិចបែរជាដុតពិភពលោកទាំងមូលទៅវិញ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលមានរដ្ឋប្រហារប្រឆាំងនឹងប្រធានាធិបតីតួកគី ដែលជាអ្នកតែងតែគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ និងកាន់តំណែងដោយការឈ្នះឆ្នោតពីប្រជាជន បស្ចឹមប្រទេស បែរជានៅខាងអ្នកធ្វើរដ្ឋប្រហារទៅវិញ។ មកទល់ពេលនេះ ចាប់តាំងពីការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារមិនបានសម្រេចមក មនុស្សច្រើនជាង១ម៉ឺន៨ពាន់នាក់ ដែលរួមទាំងទាហាន ចៅក្រម រដ្ឋអាជ្ញា និងបុគ្គលិកស៊ីវិល ត្រូវបានឃុំខ្លួន។ បើតាមទូរទស្សន៍ Al Jazeera ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់នេះ មានច្រើនជាង៨ពាន់នាក់ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ទោសរួចហើយ ខណៈដែលអង្គភាពសារព័ត៌មានមួយចំនួនទៀត ក៏ត្រូវបានប្រកាសបិទផងដែរ។ ការចាប់ខ្លួនមនុស្សច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់បែបនេះ និងការរឹតត្បិតផ្សេងទៀតនោះធ្វើឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចរបស់តួកគីព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ មេដឹកនាំពិភពលោកថែមទាំងបារម្ភថា តួកគីដែលកំពុងស្ថិតក្រោមស្ថានភាពអាសន្នផងនោះ កំពុងតែធា្លក់ទៅរកការគ្រប់គ្រងតាមបែបផ្ដាច់ការហើយ។ យ៉ាងណាក្ដី ក្នុងពេលសុន្ទរកថានៅវិមានប្រធានាធិបតី លោក Erdogan ក៏បានប្រកាសដែរថា លោកនឹងដកពាក្យបណ្ដឹងទាំងអស់ប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលប្រមាថរូបលោក។ ចំពោះការដកពាក្យបណ្ដឹងនេះ ប្រធានាធិបតីតួកគីអះអាងថា គឺដើម្បីការរួបរួមគ្នានៅក្រោយការធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ «ខ្ញុំលើកលែងទោសឲ្យពួកគេ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកប្រធានាធិបតី Recep Tayyip Erdogan៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2103.txt

ខណៈ ពេលកំណត់នៃការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃថ្មី កាន់តែជិតខិតមកដល់ មានរឿងអាស្រូវមួយចំនួនបានលេចឡើងថា រដ្ឋាភិបាលរបបសឹក បានណែនាំឲ្យយោធាត្រូវបោះឆ្នោតគាំទ្រលើសេចក្តីព្រាងនោះដើម្បីទទួលបានការគាំទ្រកាន់តែច្រើន។ តែរបបសឹក បានច្រានចោលមិនមានករណីនោះឡើយ ដោយអះអាងថាទាហានមានសេរីភាពពេញលេញក្នុងការសម្រេចចិត្ត។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ Prawit Wongsuwon នៅថ្ងៃទី០១ ខែសីហាម្សិលមិញ បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា ទាហានទូទាំងប្រទេសក៏ត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយសេរីក្នុងការសម្រេចចិត្តលើការបោះឆ្នោតប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅចុងសប្តាហ៍នេះហើយ។ ការលើកឡើងរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីច្រានចោលពាក្យចចាមអារាមដែលថា«ទាហានត្រូវបានណែនាំឲ្យគាំទ្រសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលធ្វើដោយរដ្ឋាភិបាលយោធាថៃ»។ បើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍ លោក Prawit ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិផងដែរនោះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «មិនមានការណែនាំអ្វីឡើយ យោធា ត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យបោះឆ្នោតដោយសេរី ដោយផ្អែកលើទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន»។ លោក បន្ថែមថា មិនមានកិច្ចការចាំបាច់ណាមួយដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវចុះចេញពីតំណែង ប្រសិនបើ សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបានបោះឆ្នោតជំទាស់នោះ។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ០៧ ខែសីហាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ថៃ នឹងរៀបចំប្រជាមតិមួយលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដែលបានធ្វើឡើងក្រោមការដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ។ ប្រជាជន មានជម្រើសពីរក្នុងការបោះឆ្នោតលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះដែលក្នុងនោះ រួមមាន Yes ឬ No។ ប្រសិនបើលទ្ធផលនៃប្រជាមតិនោះ ទទួលបានការគាំទ្រច្រើននោះ(Yes) សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះ នឹងក្លាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីទី២០របស់ថៃហើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើប្រជាជនបោះឆ្នោតជំទាស់ច្រើនជាង នោះវា អាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ដំណើរទៅរកការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ ពោលគឺ ការបោះឆ្នោតអាចនឹងត្រូវពន្យាពេលជាថ្មី។ ជុំវិញសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះដែរ មានអ្នកនយោបាយថៃជាច្រើនមកហើយ បានចេញមុខជំទាស់ជាសាធារណៈ។ ហើយនោះ ក៏ព្រោះតែ ពួកគេ បានយល់ឃើញថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលធ្វើឡើងដោយគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលតែងតាំងដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា តាក់តែងឡើងដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍យោធាប៉ុណ្ណោះ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា ក្រោយការឡើងកាន់អំណាចដោយរដ្ឋប្រហារយោធាថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា ប្តេជ្ញានាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលក្នុងនោះ ការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីក៏ជាយន្តការមួយនៃដំណើរការនេះដែរ។ ហើយសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលគ្រោងធ្វើប្រជាមតិនាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ក៏មិនមែនជាសេចក្តីព្រាងលើកទី១ដែលធ្វើដោយរបបសឹកដែរ ពោលគឺ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីនោះគឺជាសេចក្តីព្រាងលើកទី២ដែលធ្វើឡើងក្រោមការដឹកនាំប្រទេសដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា។ សេចក្តីព្រាងលើកទី១ ត្រូវបានបរាជ័យកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ ដ្បិតសភាជំទាស់។ បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់លើកទី២នេះ អាចទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីប្រជាជន នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2104.txt

លទ្ធផលនៃការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ គឺជារឿងមួយដែលមិនទាន់មានភាពជាក់លាក់ និងមិនអាចទស្សន៍ទាយមុនបាននៅឡើយនោះទេ ពោលគឺ ថាតើប្រជាជនភាគច្រើន នឹងបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចក្តីព្រាងនោះ ឬក៏ប្រឆាំង។ ព័ត៌មានមួយចំនួន ព្យាករណ៍ថា ពលរដ្ឋអាច អាចនឹងមិនទៅបោះឆ្នោត ខ្លះទៀត ថា អាចនឹងមានការបោះឆ្នោតជំទាស់ច្រើន ដ្បិតប្រមុខបក្សធំៗបានប្រកាសផ្ទាល់ខ្លួនថា នឹងបោះឆ្នោតជំទាស់រួចទៅហើយ។ ដោយឡែកសម្រាប់លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ថា លោក នឹងបោះឆ្នោតគាំទ្រ។ ក៏ប៉ុន្តែលទ្ធភាពពីរដែលគួរយល់ដឹងក្រោយនៃប្រជាមតិនេះគឺ ទី១ ថៃអាចនឹងមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ដែលផ្តល់ភាពស្របច្បាប់សម្រាប់យោធានៅក្នុងនយោបាយ និង ទី២ របបយោធា នឹងអាចបន្ត។

១. តើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះមានបញ្ហាអ្វីខ្លះ? តាមពិតទៅ ការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃនៅស្អែកនេះ មិនមានចំណុចច្រើនអ្វីនោះទេ ពោលគឺ ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងចូលបោះឆ្នោត ថាតើគួរ«គាំទ្រ» ឬ «ប្រឆាំង» ទៅលើសំណួរពីរស្តីពីសេចក្តីព្រាងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី១នោះគឺ «តើពួកគេទទួលយកឬអត់ចំពោះសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ?»។ សំណួរទី២នោះគឺ «ពួកគេ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យសមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាដែលកើតចេញពីការតែងតាំង២៥០រូបអាចចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង ក្រោយពេលសេចក្តីព្រាងនោះ ត្រូវបានអនុម័ត និងចូលជាធរមានជាផ្លូវការឬអត់?» នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ បទបញ្ញត្តិក្នុងសេចក្តីព្រាងដែលជាចំណុចប្រទាំងប្រទើសខ្លាំងជាងគេផងដែរនោះគឺ យោធា និងប៉ូលិស ត្រូវបានបម្រុងទុកអាសនៈឲ្យមួយចំនួននៅក្នុងសភាជាន់ខ្ពស់ឬព្រឹទ្ធសភា ហើយ រដ្ឋសភា អាចមានសិទ្ធិជ្រើសរើសបុគ្គលណាម្នាក់ដែលមិនមែនជាការជ្រើសរើសតាមការបោះឆ្នោតសកលដើម្បីធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅពេលដែលប្រទេសមានបញ្ហាឬជាប់គាំងនយោបាយ។ សូមជម្រាបថា ក្រោយនៃរដ្ឋប្រហារយោធាទម្លាក់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីនណាវ៉ត់ត្រា នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា បានឡើងកាន់អំណាចបន្តដោយសន្យាថា នឹងកសាងស្ថិរភាពនយោបាយ និងនាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ។ ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីព្រាងធម្មនុញ្ញថ្មីដើម្បីបញ្ចៀសការជាប់គាំងនយោបាយបន្តទៀត។ នៅចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ បានបរាជ័យម្តងរួចទៅហើយក្នុងការធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ ដ្បិត សភា បានបោះឆ្នោតជំទាស់។ ហើយសម្រាប់សេចក្តីព្រាងដែលគ្រោងនឹងដាក់ឲ្យបោះឆ្នោតប្រជាមតិនេះ គឺជាសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២ហើយដែលត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងរបបសឹកថៃ ដែលដឹកនាំតាក់តែងដោយប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលកំពុងតែរងការរិះគន់ខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជន គឺ លោក Meechai Ruchuphan។ បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់លើកទី២នេះ អាចទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីប្រជាជន នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ។ ក្នុងនេះ ក៏មានន័យដែរថា យោធា នឹងអាចតោងអំណាចនៅក្នុងនយោបាយថៃ និងមានលទ្ធភាពច្រើនក្នុងការចូលកាន់តំណែងនយោបាយ និងអន្តរគមន៍ក្នុងកិច្ចការនយោបាយថៃបានដោយស្របច្បាប់ទៀតផង។ ហើយបើនិយាយពីប្រជាធិបតេយ្យ វិញ គឺថៃ ត្រូវដើរត្រលប់ក្រោយវិញហើយ។ និយាយឲ្យខ្លី វា នឹងក្លាយជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលមានការរឹតត្បិត (limited democracy ឬ backward democracy)។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មានអ្នកនយោបាយថៃជាច្រើនដែលមកពីទាំងបក្សនយោបាយធំៗរួមមាន ប្រជាធិបតេយ្យ និងភឿថៃ បានចេញមុខជំទាស់ជាសាធារណៈលើសេចក្តីព្រាងនេះ។ ទាំងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីនណាវ៉ាត់ត្រា ក៏ដូចជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អាភីសិត វីចាជីវ៉ា សុទ្ធសឹងតែបានប្រកាសជាសាធារណៈ ថាអ្នកទាំងពីរ នឹងបោះឆ្នោត«ជំទាស់»។ ២. លោកប្រាយុទ្ធ ផ្តល់ចម្លើយមិនច្បាស់លាស់ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ក្រោយប្រជាមតិ? ជុំវិញប្រជាមតិនេះដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋប្រហារថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា នៅថ្ងៃសុក្រទី០៥ខែសីហាម្សិលមិញ បានប្រកាសជាសាធារណៈថា លោក នឹងបោះឆ្នោតគាំទ្រលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានថៃ The Nation ដែលបានដកស្រង់សុន្ទរកថារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ នាឱកាសនៃការរម្លឹកខួបលើក១២៩នៃការបង្កើតសាលារាជបណ្ឌិតយោធាថៃ Chulachomklao។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋថៃម្នាក់ ខ្ញុំ មានសិទ្ធិក្នុងការបង្ហាញគោលជំហររបស់ខ្ញុំ។ តែខ្ញុំ មិនមែនកំពុងតែព្យាយាមជះឥទ្ធិពលទៅលើអ្នកបោះឆ្នោតនោះទេ»។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែលដែលបានចុះផ្សាយដែរថា លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏ទទូចឲ្យអ្នកបោះឆ្នោតអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ខ្លួននៅក្នុងថ្ងៃប្រជាមតិ ដោយមិនទោរទន់តាមអ្នកដទៃអ្វីឡើយ។ នាឱកាសដដែលនោះ លោក ក៏បានប្រកាសដែរថា ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំក្រោយ នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងតាមការសន្យារបស់កន្លងមក ដែលបានកំណត់នៅក្នុងផែនការ ក្រោយឡើងកាន់អំណាច។ តែអ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ នៅថ្ងៃទី០២ ខែសីហា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ បានថ្លែងព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា «កុំយកប្រជាមតិមកកំណត់អ្នកឈ្នះ ឬអ្នកចាញ់។ ខ្ញុំ មិនដែលចាញ់អ្នកណានោះទេ ហើយ ខ្ញុំ ក៏មិនបំណងចង់ឈ្នះអ្នកណាផងដែរ។ ខ្ញុំ ចង់បន្តកាន់អំណាចរបស់ខ្ញុំដើម្បីដំណើរការរដ្ឋបាលក្នុងអំឡុងពេលនៃអន្តរកាលមួយនេះ»។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន បាងកកប៉ុស្តិ៍។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ប្រាយុទ្ធ ដែលធ្វើឡើងមុនពេលតែ៤ឬ៥ថ្ងៃនៃការធ្វើប្រជាមតិនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងក្រុមសកម្មជនដែលប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលរដ្ឋប្រហារ ដែលបានទាមទារឲ្យរូបលោក ចុះចេញពីតំណែង ប្រសិនបើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបានទាត់ចោលតាមរយៈការបោះឆ្នោតជំទាស់ភាគច្រើនពីប្រជាជនថៃ។ លោក ប្រាយុទ្ធ ថែមទាំងតបថា ប្រជាមតិគឺគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះនៃដំណើរការទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយការបោះឆ្នោត ក៏មិនអាចកើតឡើងបាននោះទេ ប្រសិន មិនមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ។ ប្រមុខរបបសឹករូបនោះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើទោះបីជាលទ្ធផល នឹងទៅជាបែបណាក៏ដោយ លោក នឹងនៅតែបន្តកាន់អំណាចដោយយោងតាមផែនការរបស់លោក ហើយ លោក នឹងព្យាយាមបំពេញការងារ និងតួនាទីឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីប្រជាជន និងប្រទេសថៃ។ លោក អះអាងថា លោក មិនព្រួយបារម្ភអ្វីទាល់តែសោះចំពោះប្រជាមតិនេះ។ លោក បានផ្ញើសារមួយដើម្បីឲ្យប្រជាជនថៃ ពិចារណាចំពោះប្រជាមតិនោះ ដោយលើកឡើងថា អ្នកបោះឆ្នោត ត្រូវតែសម្រេចចិត្តរវាង «អនាគតមួយដែលមិនច្បាស់លាស់ ឬភាពបរាជ័យនៃអតីតកាល(ប្រវត្តិសាស្ត្រជាន់ដាន»។ ការបកស្រាយរបស់លោកប្រាយុទ្ធ បានបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ហើយថា ប្រសិនបើ ប្រជាជនបោះឆ្នោតជំទាស់លើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះ ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៧ នៅតែមានភាពមិនច្បាស់លាស់នៅឡើយនោះទេ។ ៣. លោក ប្រាយុទ្ធ មានសិទ្ធិ និងអំណាចស្របច្បាប់ដើម្បីបន្តកាន់អំណាច? សូមជម្រាបផងដែរថា ការអាចបន្តកាន់អំណាចរបស់លោកប្រាយុទ្ធ ដែលជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសណ្តាប់ធ្នាប់ និងសន្តិភាព មកដល់សព្វថ្ងៃ គឺមិនមែនដោយសារមានការគាំទ្រ ឬបោះឆ្នោតពីប្រជាជនឡើយ។ តែលោក បានកាន់អំណាចដោយដំបូងប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹក(ត្រូវបានប្រកាសដកចេញវិញនៅដើមឆ្នាំ២០១៥) និងបច្ចុប្បន្នតាមមាត្រា៤៤នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបណ្តោះអាសន្នឆ្នាំ២០០៧។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ មាត្រា ៤៤ បានផ្តល់អំណាចផ្តាច់មុខដល់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាពិសេសស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសណ្តាប់ធ្នាប់និងសន្តិភាព ដើម្បីដោះស្រាយនិងរក្សាស្ថិរភាពសាធារណៈ ការពាររាល់ការគំរាមហែងរបបរាជានិយម ការឯកភាព រួបរួមជាតិនិងសន្តិភាពផងនោះ។ តាមមាត្រា ៤៤ ដដែលនេះ ក៏បានបញ្ញត្តិដែលថា រដ្ឋាភិបាលយោធា អាចប្រើប្រាស់អំណាចពេញលេញនិងលើសលុបក្នុងការគ្របដណ្តប់លើអំណាចនីតិបញ្ញត្តិ និងតុលាការដើម្បីរឹតបន្តឹងសិទ្ធិសេរីភាព ដោយអាជ្ញាមានសិទ្ធិចាប់ខ្លួនមនុស្សមិនចាំបាច់មានដីកា ឃុំខ្លួនមិនចាំបាច់មានការចោទប្រកាន់ អាចប្រើប្រាស់វិធានការក្តៅផ្សេងទៀតដើម្បីប្រឆាំងរាល់ជនដែលគំរាមកំហែងសន្តិសុខនិងស្ថិរភាពប្រទេសជាតិផង។ ហើយអ្វីដែលគ្រោះថ្នាក់នោះ របបសឹក មានបុព្វសិទ្ធិសាធារណៈក្នុងការដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ បិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហាមការបោះពុម្ភផ្សាយរាល់ឯកសារណាដែល របបនេះជឿថាអាចគំរាមកំហែងដល់ការផ្សះផ្សាជាតិ និងស្ថិរភាព៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2105.txt

ចុងក្រោយលទ្ធផលបឋមនៃការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃថ្មី បានបង្ហាញហើយ។ នោះគឺប្រជាជនថៃភាគច្រើន បានបោះឆ្នោតគាំទ្រ ឬទទួលយកសេចក្តីព្រាងនោះ។

តាមសេចក្តីប្រកាសលទ្ធផលនៃការរាប់សនឹ្លកឆ្នោត៨០ភាគរយនៃសន្លឹកឆ្នោតសរុបរបស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ ប្រជាពលរដ្ឋ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចក្តីព្រាងក្នុងសំឡេង៦២ភាគរយ ខណៈសំឡេងប្រឆាំងមានត្រឹមតែ៣៧.៩ភាគរយ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Strait Times។ លទ្ធផលនេះ គឺជាចំណុចវិជ្ជមានសម្រាប់ការឆ្ពោះទៅរកការបោះឆ្នោតសកលនៅឆ្នាំ២០១៧ ហើយវា ក៏មានន័យថាដែរថា ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទទួលយកបទបញ្ញត្តិនៅក្នុងសេចក្តីព្រាងនោះ ដែលត្រូវបានមើលឃើញថាធ្វើឡើងដើម្បីផ្តល់ភាពស្របច្បាប់សម្រាប់យោធាក្នុងការតោងអំណាចនៅក្នុងនយោបាយថៃ។ ជាពិសេសនោះ វានឹងផ្តល់ភាពស្របច្បាប់សម្រាប់យោធាក្នុងការអន្តរាគមន៍ក្នុងកិច្ចការនយោបាយក្នុងពេលប្រទេសមានបញ្ហាជាប់គាំងនយោបាយ។ សូមសម្រាបផងដែរថា ប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ មិនមានចំណុចច្រើនអ្វីនោះទេ ពោលគឺ ប្រជាពលរដ្ឋ បានចូលបោះឆ្នោត ថាតើគួរ«គាំទ្រ» ឬ «ប្រឆាំង» ទៅលើសំណួរពីរស្តីពីសេចក្តីព្រាងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី១នោះគឺ «តើពួកគេទទួលយកឬអត់ចំពោះសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនោះ?»។ សំណួរទី២នោះគឺ «ពួកគេ អនុញ្ញាតឲ្យសមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាដែលកើតចេញពីការតែងតាំង២៥០រូបអាចចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង ក្រោយពេលសេចក្តីព្រាងនោះ ត្រូវបានអនុម័ត និងចូលជាធរមានជាផ្លូវការឬអត់?» បើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ពិតជាទទួលការគាំទ្រភាគច្រើនមែននោះ នោះសេចក្តីព្រាងនឹងក្លាយជារដ្ឋធម្មនុញ្ញទី២០ក្នុងអាយុកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យថៃ៨៤ឆ្នាំ។ ថៃ ចាប់ផ្តើមមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ បន្ទាប់ពី យោធា បានផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយរាជានិយមផ្តាច់ការមកកាន់រាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2106.txt

មជ្ឈមណ្ឌលយុទ្ធសាស្ត្រនិងសិក្សាអន្តរជាតិ អាមេរិកបានបញ្ចេញរូបភាពផ្កាយរណបថ្មីដែលបង្ហាញឲ្យឃើញពីសំណង់ឃ្លាំងយន្តហោះដែលសង់ឡើងនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ គេវាយតម្លៃថា សំណង់នេះជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រយោធូបនីយកម្មតំបន់ជម្លោះ ហើយបើមានការពង្រាយយន្តហោះចម្បាំងមែនវានឹងធ្វើឲ្យការតានតឹងកើនឡើងនិងធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែស្មុគស្មាញ។

រូបភាពផ្កាយរណបថ្មីបង្ហាញថា ចិនបន្តសាងសង់សំណង់សម្រាប់បម្រើប្រយោជន៍យោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បើយោងតាមទំហំនិងរូបរាងនៃសំណង់ថ្មីនេះ វានេះត្រូវបានគេអះអាងថាជាឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំង ហើយវាសម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងក្នុងពេលមានកាលៈទេសៈចាំបាច់។ យោងតាមសារព័ត៌មាន New York Times រូបភាពថ្មីនេះត្រូវប្រមូលនិងត្រួតពិនិត្យក៏ដូចជាវិភាគវាយតម្លៃដោយស្ថាប័នស្រាវជ្រាវអាមេរិក វិទ្យាស្ថានយុទ្ធសាស្ត្រនិងសិក្សាអន្តរជាតិ។ ស្ថាប័នខាងលើអះអាងថា អ្វីដែលចិនបានសាងសង់នោះជាឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះ ហើយវាត្រូវបានសាងសង់ឡើងលើទីតាំងជម្លោះចំនួនបី ក្នុងនោះមាន Fiery Cross, Subi និង Mischief Reefs។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រូបភាពដៃលថតដោយផ្កាយរណបនេះមិនមានបង្ហាញរូបយន្តហោះនៅទីកន្លែងខាងលើឡើយ។ បើតាមរបាយការណ៍វិភាគនៃស្ថាប័នខាងលើ សំណង់ឃ្លាំងសម្រាប់ដាក់យន្តហោះដែលត្រូវបានសង់ឡើងនេះវាមានទំហំធំ ហើយអាចដាក់យន្តហោះចម្បាំងគ្រប់ប្រភេទរបស់កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន។ របាយការណ៍ដដែលបានបន្តថា ប្រភេទឃ្លាំងធំដែលសង់លើតំបន់ជម្លោះនេះអាចផ្ទុកយន្តហោះយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ទម្លាក់គ្រាប់បែក H-6 , យន្តហោះសម្រាប់ចាក់សាំង H-6U, យន្តហោះដឹកជញ្ជូន Y-8 និងយន្តហោះដឹកជញ្ជូនប្រព័ន្ធប្រកាសអាសន្ននិងគ្រប់គ្រង KJ 200 ថែមទៀតផង។ យ៉ាងណាមិញ រឿងដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ រូបភាពផ្កាយរណបបង្ហាញពីឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះចិន កើតឡើងប្រហែលមួយខែបុណ្ណោះក្រោយពេលតុលាការមជ្ឈការអន្តរជាតិចេញសេចក្តីសម្រេចទាត់ចោលការទាមទាររបស់ចិនក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយផ្អែកតាមលក្ខខណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រ និងរួមទាំងកោះសិប្បនិម្មិតដែលចិនកសាងប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះផង។ ប៉ុន្តែចិនទាត់ចោលសេចក្តីសម្រេចនេះ។ តាមពិតទៅ ការសាងសង់កន្លែងផ្ទុកយន្តហោះនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ស្ថិតក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រនៃការរៀបចំយោធូបនីយកម្មតំបន់ជម្លោះរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ ប្រសិន បើអាចមានការពង្រាយយន្តហោះចម្បាំងទៅកាន់ទីតាំងខាងលើនៅពេលខាងមុខនោះ វានឹងកាន់តែធ្វើឲ្យភាពតានតឹងកើនឡើង ហើយអាមេរិកយល់ថា វាជាការគំរាមកំហែងចំពោះសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍របស់ខ្លួនក្នុងតំបន់ផងដែរ។ កន្លងមកមហាយក្សចិនថា ខ្លួនសាងសង់កោះសិប្បនិម្មិតនិងសំណង់នានារួមមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនោះគឺដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ស៊ីវិលប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មអ្វីឡើយ។ ហើយវានឹងត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងគោលដៅមនុស្សធម៌ ហើយចិនស្វាគមន៍ប្រទេសជាមិត្តឲ្យចូលប្រើប្រាស់សំណង់របស់ខ្លួនថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2107.txt

អ្នកវិភាគចាស់វស្សានៅកម្ពុជា អ្នកស្រី ជា វណ្ណាត បានលើកឡើងពីចំណុចសំខាន់ៗថា ដើម្បីក្លាយជាអ្នកវិភាគ យុវជនត្រូវតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយ និងសង្គមឲ្យបានច្រើន ហើយត្រូវព្យាយាមមើលឲ្យយល់ពីសភាពការណ៍ទាំងនោះ ទើបវិភាគបានទូលំទូលាយ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រី វណ្ណាត បន្តថា ក្នុងនាមជាអ្នកវិភាគឯករាជ្យ មិនត្រូវវិភាគ ឬនិយាយអ្វីដោយជាប់នឹងការស្រឡាញ់ និងការស្អប់បុគ្គលណាមួយ ឬបក្សពួកណាមួយឡើយ ហើយត្រូវប្រកាន់នូវជំហរថា «អ្វីដែលខ្លួននិយាយត្រូវជាចំណែកនៃដំណោះស្រាយបញ្ហា តែមិនមែនបន្ថែមបញ្ហានោះទេ»។

សូមទស្សនា និងស្តាប់ការពន្យល់របស់អ្នកស្រី ជា វណ្ណាត ខាងក្រោម៖ សូមទស្សនា និងស្តាប់ការពន្យល់របស់អ្នកស្រី ជា វណ្ណាត ខាងក្រោម៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2108.txt

ក្រោយត្រូវគេរិះគន់ខ្លាំងក្រោយចេញមុខចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងលោកស្រីហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ថាជាសហស្ថាបនិកនៃក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញមុខបកស្រាយថា លោកគ្រាន់តែនិយាយចំអកឲ្យអ្នកទាំងពីរប៉ុណ្ណោះ។ លោកក៏ចោទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលនាំគ្នាបកស្រាយសម្តីលោកខុសដែរ។

បេក្ខជនប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញមុខបន្ទោសប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា បាននាំគ្នាបកស្រាយពាក្យសម្តីលោកខុសពាក់ព័ន្ធការចោទប្រកាន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនថាជាអ្នកបង្កើតក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហនោះ។ លោកបន្តថា លោកគ្រាន់តែនិយាយចំអកឡកឡឺយ ឲ្យអ្នកនយោបាយទាំងពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះតែគោលនយោបាយបរាជ័យរបស់អ្នកទាំងពីរ ទើបក្រុមភេរវជននេះអាចចេញរូបរាងមកបាន។ លោកពន្យល់ថា អ្វីដែលលោកនិយាយគឺចង់មានន័យថា ការដកទ័ពពីអ៊ីរ៉ាក់របស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងមានលោកស្រី ហ៊ីឡារី ជារដ្ឋមន្ត្រីការទេសនោះ បានបង្កើតឲ្យមានស្ថានភាពមួយចលាចលដែលគ្មានអ្នកណាគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវនៅអ៊ីរ៉ាក់ ដែលវាអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមរដ្ឋឥស្លាមអាចលេចចេញជារូបរាងបាននោះ។ យ៉ាងណាមិញ វាហាក់បីដូចជា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ព្យាយាមនិយាយយកតែរួចខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថា លោកមិនបានពន្យល់ឲ្យបានច្បាស់ឡើយពាក់ព័ន្ធពាក្យសម្តីដែលលោកនិយាយនិងចោទប្រកាន់លោក អូបាម៉ា និងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុននោះ។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺលោកមិនមែនចោទប្រកាន់លោកស្រី ហ៊ីឡារី និងលោក អូបាម៉ា តែម្តងឯណា លោកបានចោទប្រកាន់អ្នកទាំងពីរក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថែមទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងការជួបជុំជាមួយអ្នកគាំទ្រនៅរដ្ឋ Florida លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចោទប្រកាន់ ដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរថា ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាសហស្ថាបនិកនៃក្រុមភេរវជនជីហាតរដ្ឋឥស្លាម។ លោកបានថ្លែងថា៖«ក្រុមភេរវជនគោរពប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា។ អូបាម៉ានេះហើយជាស្ថាបនិករបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ គាត់បង្កើតក្រុមនេះឡើងមក។ ហើយខ្ញុំចង់ថា គាត់ប្រហែលជាសហស្ថាបនិកជាមួយអ្នកនយោបាយក្រឡិចក្រឡុច ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន»។ សេដ្ឋីអចលទ្រព្យរូបនេះព្យាយាមលើកឡើងនិងចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ននិងគូប្រជែងរបស់លោកបែបនេះ ក៏ប្រហែលជាដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់អ្នកគាំទ្រលោកថា ទាំងលោក អូបាម៉ានិងលោកស្រី គ្លីនតុន សុទ្ធតែមិនមានលទ្ធភាពដោះស្រាយនិងទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងពីសំណាក់ក្រុមភេរវជននោះ។ ហើយអ្នកនយោបាយរូបនេះក៏ព្យាយាមភ្ជាប់បញ្ហានេះជាមួយករណីបាញ់ប្រហារភេរវកម្មនៅក្រុង Orlando កន្លងមកដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2109.txt

នៅសល់តែ៥ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ប្រជាជនថៃនឹងត្រូវបោះឆ្នោតលើប្រជាមតិនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា។ ខណៈដែលថ្ងៃប្រជាមតិកាន់តែខិតមកដល់ មេដឹកនាំរបបយោធាថៃ បានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងមិនចុះចេញឡើយ ដែលនេះជាការឆ្លើយតបនឹងក្រុមប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារ ដែលទាមទារឲ្យលោកចុះចេញពីតំណែង ប្រសិនបើសេចក្ដីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីបរាជ័យនោះ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានអះអាងជាថ្មីថា លោកនឹងមិនលាលែងពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទេ ក្នុងករណីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបរាជ័យក្នុងការធ្វើប្រជាមតិនៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ខាងមុខ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ បន្តថា ប្រជាមតិ មិនមែនកំណត់អ្នកណាឈ្នះ ឬចាញ់ឡើយ ហើយលោកក៏មិនចង់ឈ្នះអ្នកណាដែរ តែលោកក៏មិនដែលចាញ់អ្នកណានោះឡើយ។ ពីវិមានរដ្ឋាភិបាល នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ បញ្ជាក់ដែរថា លោកគ្រាន់តែចង់រក្សាអំណាចរបស់លោក ដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រទេសក្នុងពេលអន្តរកាលនេះប៉ុណ្ណោះ។ ឆ្លើយតបនឹងអ្នកដែលចង់ឲ្យលោកចុះចេញ ប្រសិនបើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីបរាជ័យ លោក ប្រាយុទ្ធ បន្តថា ប្រជាមតិថ្ងៃទី៧ ខែសីហា គឺជាផ្នែកមួយនៃដំណើការឆ្ពោះទៅប្រជាធិបតេយ្យ ហើយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៧ ក៏មិនអាចធ្វើដោយគ្មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែរ។ កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ ផ្សាយថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នឹងបន្តក្ដោបក្ដាប់អំណាច ដែលស្របនឹងផែនទីចង្អុលផ្លូវ និងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ដែលរួមទាំងវិបត្តិនយោបាយផងដែរ។ «យ៉ាងណា ខ្ញុំនឹងនៅកាន់អំណាចដដែល ព្រោះខ្ញុំក៏មានតួនាទីជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ដដែល។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ដែលកាន់អំណាចតាមរយៈរដ្ឋប្រហារក្នុងឆ្នាំ២០១៤។ ជាមួយគ្នានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក៏បានបង្ហាញជំហរមិនខ្វល់នឹងការអំពាវនាវ ដែលស្នើឲ្យប្រជាជនថៃបោះឆ្នោតប្រឆាំងនឹងសេចក្ដីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី។ លោក ប្រាយុទ្ធ និយាយថា លោកគ្មានអ្វីដែលត្រូវបារម្ភឡើយ។ ទោះជាលទ្ធផលប្រជាមតិយ៉ាងម៉េច ក៏លោកនៅតែកាន់អំណាច ស្របតាមផែនទីចង្អុលផ្លូវ ហើយលោកនឹងប្រឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាង ខណៈលោកនៅកាន់តំណែង។ លោកនឹងធ្វើ ដើម្បីប្រទេស និងប្រជាជនថៃ។ លោក ប្រាយុទ្ធ សង្កត់ធ្ងន់ថា លោកនឹងកោះប្រជុំរួមគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ ដើម្បីសម្រេចពីផែនការទៅមុខ បើទោះជាប្រជាមតិមានលទ្ធផលយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ លោកបានផ្ដាំទៅអ្នកបោះឆ្នោតថា ត្រូវជ្រើសរើសរវាងអនាគតដែលមិនច្បាស់លាស់ និងបរាជ័យពីអតីតកាល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_211.txt

ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីលោក ប្រាបូវ៉ូ សូប៊ីយ៉ាន់តូ បាន ទៅដល់អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីត្រៀមពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីលោក ចូ បៃឌិន។ លោក ប្រាបូវ៉ូ បានទូរស័ព្ទផ្ទាល់អបអរនិងជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ដូណាល់ ត្រាំ ផងដែរ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី បន្តនយោបាយមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ដោយរក្សាមិត្តភាពទាំងអាម៉េរិក និងចិន។

អត្ថបទទាក់ទង លោក ស៊ី ស្វាគមន៍ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីដែលធ្វើទស្សនកិច្ចនៅចិន បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចទៅចិន ដើម្បីជួបប្រធានាធិបតីលោក ស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា មេដឹកនាំឥណ្ឌូណេស៊ីថ្មីលោក ប្រាបូវ៉ូ សូប៊ីយ៉ាន់តូ បានបន្តទៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីជួបប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន។ ស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសថា លោក ចូ បៃឌិន នឹងអញ្ជើញលោក ប្រាបូវ៉ូ ចូលជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីក្នុងសេតវិមាន នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា និងដើម្បីសាទរមិត្តភាពការទូត៧៥ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ។ លោក បៃឌិន និងលោក ប្រាបូវ៉ូ នឹងជជែកលើទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយផ្ដោតលើ សន្តិសុខស្បៀង ប្រជាធិបតេយ្យ ស្ថិរភាពតំបន់ និងកិច្ចសហការលើជំនួយមនុស្សធម៌ និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។ នេះបើតាមការប្រកាសស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំឥណ្ឌូណេស៊ី។ មុននឹងជួបលោក បៃឌិន មេដឹកនាំឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះ បាននិយាយទូរស័ព្ទជាមួយលោក ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ដោយអបអរជ័យជម្នះលោក ត្រាំ និងសន្យាជួបពិភាក្សាគ្នាផ្ទាល់ផង។ ប៉ុន្តែ ការិយាល័យលោក ប្រាបូវ៉ូ មិនបានប្រកាសកាលបរិច្ឆេទនៃការជួបលោក ត្រាំ ផ្ទាល់ទេ។ កាលពី៣ថ្ងៃមុន មេដឹកនាំឥណ្ឌូណេស៊ី បានជួបលោក ស៊ី នៅវិមានប្រជាជនរបស់ចិន ដោយមេដឹកនាំចិន ត្រៀមខ្លួនក្នុងការធ្វើការជាមួយលោក ប្រាបូវ៉ូ ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់សាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ។ រីឯ លោក ប្រាបូវ៉ូ ប្រាប់សមភាគីចិនថា ឥណ្ឌូណេស៊ីអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ និងមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ឬសម្ព័ន្ធភាពយោធាណាមួយទេ។ ក្រុងហ្សាការតាក្រោមរដ្ឋបាលថ្មីលោក ប្រាបូវ៉ូ បង្ហាញពីសច្ចភាពក្នុងការរក្សាគោលនយោបាយការបរទេសមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ និងឯករាជ្យជាមួយប្រទេសមហាអំណាច ខណៈការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា រវាងអាម៉េរិក និងចិន អាចនឹងកើនឡើងក្នុងរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2110.txt

កងទ័ពនិងប៉ូលិសតួកគីប្រហែល ៧ពាន់នាក់បានហ៊ុមព័ទ្ធមូលដ្ឋានទ័ពណាតូ Incirlik នៅ Adana ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ។ រដ្ឋាភិបាលតួកគីបានអះអាងថា ការឡោមព័ទ្ធនេះជាការឆែកឆេរនិងត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខធម្មតាប៉ុណ្ណោះ គ្មានរឿងអ្វីធំៗឡើយ។

ការភ្ញាក់ផ្អើលមួយកើតឡើងជាថ្មីទៀត ដោយសារកងកម្លាំងតួកគីច្រើនពាន់នាក់រួមមានទាំងរថយន្តយោធាធុនធ្ងន់ច្រើនគ្រឿងផងនោះនាំគ្នាឡោមព័ទ្ធមូលដ្ឋានទ័ពអង្គការណាតូ Incirlik នៅ Adana ថ្ងៃ ៣០ខែកក្កដា។ ដោយសារមិនមានការបកស្រាយច្បាស់លាស់ គេឃើញមានពាក្យចរចាអារ៉ាមថា ការហ៊ុមព័ទ្ធនេះកើតឡើងដោយសារគេត្រៀមបិទមូលដ្ឋានទ័ពណាតូ ឬមួយទៀតគេ វាជាវិធានការទប់ស្កាត់រដ្ឋប្រហារថ្មីមួយទៀត។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT កងកម្លាំងប៉ូលិស និងយោធាសរុបដែលចូលរួមមានប្រហែល ៧ពាន់នាក់ ហើយមានរថយន្តយោធាច្រើនគ្រឿងផងដែរ។ ហើយពាក់ព័ន្ធការឡោមព័ទ្ធមូលដ្ឋានទ័ពបរទេសនេះ ខាងរដ្ឋាភិបាលតួកគី បានព្យាយាមសម្រាលស្ថានការណ៍និងការបារម្ភរបស់ប្រជាជនដោយអះអាងថា វាជាវិធានការត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីតួកគីទទួលបន្ទុកកិច្ចការអឺរ៉ុប បានសរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម

article_2111.txt

មហាសេដ្ឋី និងជាអតីតអភិបាលក្រុងញូវយ៉កលោក Michael Bloomberg ទិតៀន ដូណាល់ត្រាំ ជុំវិញការលើកឡើងថាលោកនឹងដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិកដូចជាលោកគ្រប់គ្រងជំនួញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកនោះ។ មហាសេដ្ឋីដែលមានទ្រព្យច្រើនជាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដាច់នោះ បានហៅលោក ដូណាល់ត្រាំ ពេញៗមាត់ថាជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុត, ពុតត្បុត និងគ្រោះថ្នាក់។

«សូមព្រះជួយយើងផង! បើសិនជាលោក ដូណាល់ ត្រាំ គ្រប់គ្រងប្រទេសដូចដែលលោកគ្រប់គ្រងជំនួញផ្ទាល់ខ្លួននោះ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក Michael Bloomberg ជាអតីតអភិបាលក្រុង ញូវយ៉ក (New York) ក្នុងពេលលោកផ្តល់សុន្ទរកថាក្នុងសមាជបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅក្រុង Philadelphia ថ្ងៃ ២៧ កក្កដា។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Washington Post មហាសេដ្ឋីរូបនេះហួសចិត្តនិងភ័យបារម្ភផង នៅពេលដែលបេក្ខជនប្រធានាធិបតីខាងលើចង់ដឹកនាំប្រទេសដូចគ្រប់គ្រងជំនួញ។ នេះក៏ដោយសារលោក ដូណាល់ ត្រាំ មិនមែនជាអ្នកជំនួញជោគជ័យ និងច្បាស់លាស់ឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោក Bloomberg ពន្យល់ថា វាជាគ្រោះថ្នាក់ព្រោះថា ជំនួញរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ភាគច្រើនក្ស័យធន ហើយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រឈមបណ្តឹងរាប់ពាន់ពាក់ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនរបស់លោកផង។ ចំណែកម្ចាស់ភាគហ៊ុននិងបុគ្គលិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ភាគច្រើនខឹងសម្បារ ដោយសារតែពួកគេមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនត្រូវបានបោកប្រាសផង។ តាមពិតទៅ ទោះជាលោកមានវត្តមានក្នុងសមាជក៏ដោយ លោកមិនមែនជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យឡើយ។ យោងតាមទស្សនាវដ្តី Atlantic លោក Michael Bloomberg ធ្លាប់ដឹកនាំក្រុងញូវយ៉ក ៣អាណត្តិជាប់ៗគ្នា ហើយលោកត្រឹមចាត់ទុកខ្លួនឯងជាមនុស្សឯករាជ្យ (លោកធ្លាប់ជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោយមកក៏ផ្លាស់ប្តូរទៅសាធារណរដ្ឋ មុនក្លាយជាអ្នកឯករាជ្យ)។ ដូច្នេះហើយការចេញមុខវាយប្រហារដូណាល់ ត្រាំ និងគាំទ្រអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជារឿងពិសេសមួយដែរ។ លោកបានថ្លែងថា៖« ខ្ញុំធ្លាប់ជំទាស់ជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ច្រើនដងដែរ។ ប៉ុន្តែទោះជាមានការមិនយល់ស្របគ្នាក៏ដោយ ខ្ញុំមកទីនេះដើម្បីប្រាប់ទៅកាន់អ្នកទាំងអស់គ្នាថា យើងត្រូវទុករឿងនេះមួយឡែកដើម្បីភាពប្រសើរឡើងរបស់ប្រទេសយើង។ ហើយយើងត្រូវរួបរួមគ្នាគាំទ្របេក្ខជនណាដែលអាចផ្តួលអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុតដ៏គ្រោះថ្នាក់»។ ពាក្យអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុតដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ លោក Bloomberg ចង់សម្តៅលើសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ ដូណាល់ ត្រាំ នេះឯង។ អ្នកជំនួញដ៏មានឥទ្ធិពលនិងមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនមហាសាលរូប Bloomberg នេះ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាមហាសេដ្ឋីលេខរៀងទី៨លើពិភពលោក បានរិះគន់គោលនយោបាយនិងពាក្យសម្តីរបស់លោក ដូណាល់ ទាំងនយោបាយការបរទេសនិងគោលនយោបាយក្នុងស្រុកផង។ លោក មើលឃើញថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាមនុស្សឆេវឆាវខ្លាំងពិបាកទប់អារម្មណ៍ខ្លួនឯង ហើយមិនពូកែខាងគ្រប់គ្រងទៀត។ ហើយលោកក៏ជឿជាក់ថា ដូណាល់ ត្រាំ ជាអ្នកនយោបាយប្រជាភិថុត, ពុតត្បុត និងគ្រោះថ្នាក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2112.txt

អាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ីបានចាប់ខ្លួនមនុស្ស៦នាក់ ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធការរៀបចំផែនការវាយប្រហារភេរវកម្មនៅ Marina Bay នៃប្រទេសសិង្ហបុរី នាថ្ងៃសុក្រទី ៥ខែសីហានេះ។ ជនទាំង ៦នាក់នេះមានគម្រោងបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតដើម្បីវាយប្រហារលើទីតាំងខាងលើពីកោះ Batam ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Channel News Asia។

មនុស្ស៦នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយអាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធការរៀបចំគម្រោងវាយប្រហារភេរវកម្មប្រឆាំងប្រទេសសិង្ហបុរី។ បើតាមការប្រភពព័ត៌មានក្នុងតំបន់ដែលស្រង់សម្តីដោយសារព័ត៌មាន Channel News Asia ជនសង្ស័យទាំងនោះបានរៀបចំផែនការបាញ់ផ្លោងគ្រាប់រ៉ុក្កែតពីកោះឥណ្ឌូនេស៊ី Batam សំដៅលើទីតាំងទេសចរណ៍ Marina Bay របស់សិង្ហបុរី។ (ប្រភព៖ ហ្វេសប៊ុក Rauf Utami) ជនដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនទាំងនោះមានវ័យចន្លោះពី ១៩ ដល់ ៤៦ ឆ្នាំ ហើយពួកគេត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅទីតាំងផ្សេងៗគ្នានៅលើកោះ Batam។ ហើយគេក៏បានរកឃើញឃ្លាំងអាវុធមួយនៅក្នុងផ្ទះក្បែរទីតាំងខាងលើដែរ។ កាសែតតំបន់ Batam Pos បានចុះផ្សាយផងដែរថា ជនទាំង ៦រូបនេះជាបណ្តាញរបស់ក្រុម Katibah Nusantara ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលគាំទ្រក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមស៊ីរី និងអ៊ីរ៉ាក់ ឬក្រុមដែស្ហនោះ។ យោងតាមប្រភពដដែល អ្នកនាំពាក្យនគរបាលជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី Boy Rafli Amar បានអះអាងថា សមត្ថកិច្ចកំពុងចុះស៊ើបអង្កេត ហើយជនសង្ស័យទាំង ៦នាក់កំពុងស្ថិតក្រោមការសាកសួរនៅឡើយ ដើម្បីឈានដល់ការវាយតម្លៃថា តើអ្វីជាហេតុផលនៅពីក្រោយគម្រោងនេះ។ ហើយម្យ៉ាង គេមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់នៅឡើយទេថា តើពួកគេរៀបចំផែនការវាយប្រហារដោយគ្រាប់រ៉ុក្កែតនៅពេលណាឡើយ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2113.txt

ថ្ងៃ ៦ សីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ នៅម៉ោងប្រហែល ២ ៖៤៥នាទីព្រឹក (ម៉ោងប្រទេសជប៉ុន) យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-29 អាមេរិកមួយគ្រឿងឈ្មោះ Enola Gay បាន ហោះចេញពីកោះTinian ដើម្បីកម្ទេចទីក្រុងជប៉ុន ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា។ យន្តហោះនេះបានធ្វើដំណើរមកដល់ទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា (Hiroshima) និងដាច់ចិត្តទម្លាក់គ្រាប់នៅម៉ោង៨៖១៦នាទីព្រឹក។ រឿងដែលរន្ធត់បំផុតនោះគ្រាន់តែគ្រាប់បែកបរមាណូធ្លាក់ដល់ដីភ្លាម ទីក្រុងទាំងមូលខ្ទេចស្ទើរគ្មានសល់ ហើយមនុស្សប្រហែល ៨ម៉ឺននាក់ស្លាប់ភ្លាមៗ និងមនុស្សប្រហែល៣៥០០០នាក់ទៀតរងរបួសផងដែរ ។

គ្រាប់បែកបរមាណូដែលសម្លាប់មនុស្សរាប់សែននាក់នៅទីក្រុង ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាត្រឹមជាគ្រាប់បែកទីមួយ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា Little Boy ។ បីថ្ងៃក្រោយការទម្លាក់គ្រាប់នេះ គ្រាប់បែកបរមាណូមួយគ្រាប់ទៀតត្រូវបានទាហានជើងអាកាសអាមេរិកទម្លាក់កម្ទេចទីក្រុងជប៉ុន ណាកាសាគី (Nagasaki) ដែលបណ្តាលឲ្យប្រជាជនរាប់ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតស្លាប់យ៉ាងអាណោចអាធម។ គេដឹងច្បាស់ថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រល័យលោកកម្ទេចទីក្រុងជប៉ុននេះ ជាការសម្រេចចិត្តផ្ទាល់របស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Harry S. Truman ក្រោយខឹងជប៉ុនមិនព្រមចុះចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ដោយឥតលក្ខខណ្ឌតាមអ្វីដែលភាគីសន្និសីទក្រុង Potsdam បានទាមទារ។ប្រធានាធិបតីយល់ថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូប្រឆាំងជប៉ុននេះនឹងការពារមិនឲ្យសង្គ្រាមរីករាលដាល និងការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សកាន់តែច្រើន ប្រសិនជាអាមេរិកត្រូវប្រើប្រាស់ទ័ពវាយឈ្លានពានទឹកដីជប៉ុន។ ប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយរងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងដំណំដោយគ្រាប់បរមាណូពីរគ្រាប់ មេដឹកនាំជប៉ុនយល់ព្រមប្រកាសលើកទង់ជ័យស ចុះចាញ់សង្គ្រាមដោយឥតលក្ខខណ្ឌមែន ប៉ុន្តែសង្គ្រាមលោកលើកទី២ចប់ជាផ្លូវការនៅដើមខែកញ្ញាឆ្នាំ ១៩៤៥។ មកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ នៅតែមានការជជែកពិភាក្សាគ្នាជុំវិញការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះ ដោយខ្លះអះអាងថា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូប្រឆាំងជប៉ុនជាកំហុសឆ្គងរបស់អាមេរិក ព្រោះអាមេរិកអាចមានវិធីផ្សេងទៀតដើម្បីដាក់គំនៀបឲ្យជប៉ុនចុះចាញ់ ដោយមិនបាច់ប្រើអាវុធប្រល័យលោកនេះឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកអាតូមិកនៅជប៉ុនក្លាយជាប្រវត្តិសាស្ត្រនិងរឿងរ៉ាវខ្លោចផ្សាសម្រាប់ប្រជាជនជប៉ុននិងពិភពលោក។ ដូច្នេះទោះជាក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ ការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរនេះមិនអាចកើតមានឡើងជាថ្មីទៀតឡើយនៅពេលខាងមុខ។ ទាក់ទិនសោកនាដកម្មនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ានេះដែរ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកដំបូងបំផុតដែលអញ្ជើញទៅគោរពវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធប្រជាជនជប៉ុនដែលបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាក្នុងខែឧសភាកន្លងទៅ ប៉ុន្តែលោកមិនបានសុំអភ័យទោសចំពោះការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ លោកបានឆ្លៀតផ្ញើសារទៅកាន់មេដឹកនាំឯទៀតជាពិសេសប្រទេសដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទប់ស្កាត់ឲ្យមានកុំមានការសាយភាយឬឈានដល់ប្រើប្រាស់អាវុធប្រល័យលោកនេះជាថ្មីទៀត។ ប្រជាជនជប៉ុនសង្ឃឹមថា បណ្តាមេដឹកនាំពិភពលោកផ្សេងទៀតនឹងធ្វើតាមលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ហើយជប៉ុនក៏ប្តេជ្ញាបន្តតួនាទីជាតស៊ូមតិជំរុញឲ្យមានការធ្វើឲ្យពិភពលោកក្លាយជាពិភពដែលគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរថែមទៀតផង៕ ឯកសារពិគ្រោះ៖ -History.com -Japan Times អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2114.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទសអាស៊ាននៅថ្ងៃចន្ទទី២៥ ខែកក្កដា កន្លងទៅ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ(Joint Communiqué) ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកទី៤៩ ក្នុងក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រកបដោយផ្លែផ្កា។ តែមុនពេលនឹងចេញជាលទ្ធផលនេះ ក្រុងវៀងងចន្ទន៍ បានក្លាយជាសមរភូមិការទូតមួយដ៏ក្តៅដែលកើតផ្ទុះចេញពីជំហរផ្សេងគ្នាលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាពិសេសនោះ លើសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ហ្វីលីពីន។ ភាពចម្រូងចម្រាសនោះគឺ កម្ពុជា បន្តរក្សាគោលជំហរមិនប្រែប្រួលក្នុងការបដិសេធមិនចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមឡើយ ប្រសិន ហ្វីលីពីន ដែលប្រកៀកស្មារជាមួយនឹងវៀតណាម ចង់ដាក់បទបញ្ញត្តិទាក់ទងនឹងសាលក្រមនោះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អាស៊ានដើម្បីជាយន្តការលើការវិវត្តនៃបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ព្យុះភ្លៀងការទូត និងចំណោទបញ្ហាដែលថាប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ានអាចនឹងជាន់ដានចាស់ដូចឆ្នាំ២០១២ក្នុងការមិនអាចចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដោយសារការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហាអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវបង្ហាញ និងបញ្ចប់ ដោយសមាជិកទាំងដប់ បានសម្របសម្រួលគ្នាហើយផ្តើមពង្រឹងសាមគ្គីភាព និងឯកច្ឆន្ទភាពឡើងវិញដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ និងទំនាក់ទំនង។ សក្ខីកម្មត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកទី៤៩ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានស្តីពីការរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព សន្តិសុខ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-ចិនលើការអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញ និងប្រសិទ្ធភាពនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (DoC)។ សូមរម្លឹកជាថ្មីផងដែរថា មុនពេលនៃការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ កម្ពុជា ដែលមិនមែនជាភាគីជម្លោះផលប្រយោជន៍សមុទ្រចិនខាងត្បូងអ្វីសោះ បានរងការរិះគន់ខ្លាំងពីសំណាក់មជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិ និងកាសែតបរទេសមួយចំនួន ដោយពួកគេមើលឃើញថា ជំហរកម្ពុជា មានលក្ខណៈលម្អៀង និងផ្គាប់ចិត្តចិនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធមួយនៅក្នុងតំបន់។ ការរិះគន់បន្តកើតឡើងកាន់តែខ្លាំង បន្ទាប់ពីចិនបានប្រកាសផ្តល់ជំនួយឥតសំណងដល់កម្ពុជាប្រមាណ៦០០លានដុល្លារសម្រាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ដែលក្រុងប៉េកាំង បានបញ្ជាក់ថាជំនួយនោះមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនយោបាយអ្វីឡើយ តែដើម្បីជួយកម្ពុជាក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គម។ ត្រឡប់មកនិយាយវិញពីគោលជំហរកម្ពុជានោះគឺ កម្ពុជា បានប្រកាសជាងមួយខែមុនការប្រកាសសាលក្រមរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ ដោយប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានថ្លែងថា កម្ពុជាមិនចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ បើទោះបីលទ្ធផលនោះសម្រេចឲ្យចិនឬហ្វីលីពីន ឈ្នះក៏ដោយ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជា មានជំហរបីចំណុចលើបញ្ហានេះ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី២០ខែមិថុនាកន្លងទៅ បានថ្លែងបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់កម្ពុជាបីចំណុចដែលសម្តេច អះអាងថាជាគោលជំហរអព្យាក្រឹត្យលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជំហរទាំងនោះ គឺភាគីពាក់ព័ន្ធដោះស្រាយជម្លោះ (១) ដោយប្រើយន្តការអាស៊ាន-ចិន ដើម្បីអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(DoC) (២) ខិតខំតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង(CoC)រវាងអាស៊ាន-ចិន និង (៣) ប្រទេសពាក់ព័ន្ធត្រូវដោះស្រាយ ដោយជជែកពិភាក្សាគ្នាដោយផ្ទាល់។ គួរដល់ពេលបញ្ឈប់គំនិតទុទ្ទិដិ្ឋនិយមខ្លះលើជំហរកម្ពុជាទាក់ទងគោលនយោបាយការបរទេសលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង? យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ចម្លើយ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈសក្ខីកម្មខាងលើគឺ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន មិនមានអ្វីខុសគ្នាទៅនឹងគោលជំហររបស់កម្ពុជាឡើយ។ ជាងនេះទៅទៀត វា ក៏មានន័យដែរថា សមទ្ធិផលកម្ពុជាក្នុងពេលធ្វើជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០០២ ក៏នៅតែបន្តលើកឡើងជាមូលដ្ឋានដ៏សារវន្ត័សម្រាប់ជាយន្តការជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយមិនត្រឹមតែរវាងចិន និងហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោនោះទេ តែសម្រាប់ភាគីជម្លោះផ្សេងទៀតដែលរួមមានព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាមផងដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើសមាជិកអាស៊ានជម្នះដាក់បញ្ចូលបទញ្ញត្តិសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គឺអាស៊ានត្រូវតែទទួលនូវលទ្ធផលមួយដែលបានដឹងទុកជាមុន គឺការជាន់ដានប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ២០១២។ ហើយនេះ វា មិនត្រឹមតែបង្ហាញពីកម្សោយនៃស្ថាប័នប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែ វា ក៏ផ្តល់ព្យសនកម្មដល់ទំនាក់ទំនងរវាងអាស៊ាន និងចិនផងដែរ ដ្បិតជំហរនោះ បានបង្ហាញពីការចូលរួមប្រឆាំងចិនដូច្នេះឯង។ នេះ ក៏មិនមែនមានន័យដែរថា មិនចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍គាំទ្រសាលក្រម គឺដើម្បីផ្គាប់ចិនដែរ តែដើម្បីទុកឱកាសឲ្យចិននិងហ្វីលីពីន ឬភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដោះស្រាយជាមួយគ្នាដោយផ្ទាល់ដូចដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងប្រការ៤ និង៥នៃ DoC។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដាកន្លងទៅ តុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ នៃប្រទេសហូឡង់ បានប្រកាសសាលក្រមសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមបណ្តឹងរបស់ហ្វីលីពីនដោយបកស្រាយថាការទាមទារដោយប្រើផែនទីប្រាំបួនត្រេរបស់ចិន(Nine- dash-line) និងសកម្មភាពមួយចំនួនរបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនមានមូលដ្ឋានផ្នែកច្បាប់ឡើយ ពោលគឺសកម្មភាពរបស់ចិន បានបំពាននឹងច្បាប់។ ចិន បានប្រកាសជាច្រើនលើកច្រើនសារមកហើយថា ចិន មិនទទួលស្គាល់យុត្តាធិការរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិនោះទេ និងថែមទាំងប្រកាសមោឃភាពជាលក្ខណៈឯកតោភាគីទៀតផង។ អ្វីដែលចិនអាចធ្វើបាននោះគឺ ដោះស្រាយតាមការចរចា និងពិគ្រោះយោបល់ជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ បន្ថែមពីនេះ ចិន ប្រកាសថា មិនបោះបង់សំណង់របស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះដោយពាក់កណ្តាលផ្លូវ ហើយនឹងប្រើគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីការពារដែនអធិបតេយ្យ និងការគំរាមផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ គេអាចនិយាយបានថា «កុំឈ្លោះជាមួយស្រី កុំក្តីជាមួយចិន»។ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរវាងអាស៊ាន-ចិន ដើរជាមួយគ្នា ដូចបានបញ្ជាក់ បើទោះជាចិនមិនដែលទទួលស្គាល់ពីយុត្តាធិការរបស់មជ្ឈត្តកម្មអន្តរជាតិក៏ដោយ ចិន ក៏មិនដែលនៅស្ងៀមឲ្យមជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិ បន្ទោសខ្លួន ពោលគឺត្រឹមតែសាលក្រមរបស់តុលាការអន្តរជាតិ បានធ្វើឲ្យចិន បាក់មុខនៅក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិមិនតិចនោះទេ។ ក្នុងន័យនេះ ប្រសិនបើអាស៊ាន ចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រឆាំងចិនទៀតនោះ វា នឹងធ្វើចិន កាន់តែនៅមិនស្ងៀម និងអាចប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-ចិន និងចិនជាមួយរដ្ឋអាស៊ាននីមួយៗទៀតផងដែរ ជាពិសេសនោះ គឺផលប្រយោជន៍ សេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មតែម្តង។ សូមជម្រាបផងដែរថា ចិន បានចាប់ដំណើរការនៃការសុំជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ាននៅឆ្នាំ១៩៩១ និងបានក្លាយជាដៃគូសន្ទនាពេញសិទ្ធិនៅឆ្នាំ១៩៩៦។ ជារឿងដែលមិនអាចប្រកែកបាននោះ រយៈពេលជាង២ទសវត្សរ៍មកនេះ ចិន បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមការអះអាងរបស់លោក Xu Bu អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអាស៊ាន ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងចិនមកកាន់អាស៊ាន បានកើនដល់៤៧២ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលទំហំនេះ ធ្វើឲ្យចិន នៅតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ានដដែលខណៈទំហំ ពាណិជម្មអាស៊ានទៅកាន់ចិន នៅលំដាប់ទី៣ដដែលផងដែរនោះ។ ចិន បានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ អាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩មក។ និយាយឲ្យខ្លីទៅ ដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ពឹងផ្អែកទៅលើចិនខ្លាំង។ បើក្រឡេកទៅមើលទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងចិន និងអាស៊ានវិញម្តងនោះ យើងឃើញថា កម្ពុជា មានទំហំពាណិជ្ជកម្មតូចជាងបណ្តាប្រទេសអាស៊ានផ្សេងទៀតនោះទេ។ បើយោងតាម Focus Economics (ស្ថាប័នព្យាករណ៍សេដ្ឋកិច្ចមួយដ៏ល្បីដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅ Barcelona នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ) ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមានទំហំពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិននៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ (គិតតែការនាំចេញទៅចិន)ក្នុងទំហំដូចជា ព្រុយណេ ១.៤ពាន់លានដុល្លារ, កម្ពុជា ៣.៨ពាន់លានដុល្លារ, ឥណ្ឌូនេស៊ី ៣៤.៣ ពាន់លានដុល្លារ, ឡាវ ១.៣ ពាន់លានដុល្លារ, មីយ៉ាន់ម៉ា ៩.៤ ពាន់លានដុល្លារ, ម៉ាឡេស៊ី ៤៤.២ ពាន់លានដុល្លារ, ហ្វីលីពីន ២៦.៧ពាន់លានដុល្លារ, សិង្ហបុរី ៥៣.១ ពាន់លានដុល្លារ ថៃ ៣៨.៣ ពាន់លានដុល្លារ និងវៀតណាម ៦៦.៤ ពាន់លានដុល្លារ។ នេះ ក៏មានន័យដែរថា បើទំនាក់ទំនងអាស៊ាន និងចិន មិនល្អនោះ ប្រទេសដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេមិនមែនកម្ពុជាឡើយ តែប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនដែលមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មធំជាមួយនឹងចិននោះទេ។ ក្រៅពីទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយចិន អាស៊ាន និងរដ្ឋអាស៊ាន ក៏ទទួលបានផលប្រយោជន៍ជាច្រើន ពីគម្រោង និងគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលបង្កើតឡើងដោយចិនក្នុងដំណើរអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ានផងដែរ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនោះ មានដូចជា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ និងវិថីមួយ (OBOR = One Belt One Road) ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) និងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំមួយដែលចិន និងអាស៊ាន គ្រោងនឹងបញ្ចប់ការចរចានៅឆ្នាំ២០១៦នេះជាដើម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2115.txt

មន្ត្រីទូតលោកខាងលិចអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានពង្រាយជើងទម្រសម្រាប់បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែត ទៅកាន់កោះរបស់ខ្លួនដែលស្ថិតតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួចហើយ។ បើមានការបំពាក់កាំភ្លើងធំបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតរួចរាល់លើជើងទម្រចល័តនេះ វាអាចមានសមត្ថភាពបាញ់កម្ទេចផ្លូវយន្តហោះ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធារបស់ចិន ដែលសង់នៅលើក្នុងតំបន់ជម្លោះបាន។ ប៉ុន្តែក្រសួងការបរទេសវៀតណាមថា វាជាព័ត៌មានមិនច្បាស់ការ តែមិនបានបកស្រាយបន្ថែមឲ្យច្បាស់លាស់ឡើយ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters មន្ត្រីទូតនិងយោធាលោកខាងលិចបានទម្លាយព័ត៌មានថា រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានបញ្ជូនទម្រសម្រាប់បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែត ទៅកាន់កោះដែលស្ថិតក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួចរាល់ហើយ។ មន្ត្រីដែលមិនបានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណខាងលើ លើកឡើងថា ទម្របាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះត្រូវបានគេដឹកចេញពីទឹកដីវៀតណាម ទៅដំឡើងនៅមូលដ្ឋានចំនួន ៥ស្ថិតនៅលើកោះស្ព្រាត់លី។ យោងតាមប្រភពដដែល ទម្រសម្រាប់បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះមិនត្រូវបានគេថត ឬផ្តិតយកពីលើអាកាសដោយភ្នាក់ងារចារកម្មឡើយ ហើយសម្ភារយោធាទាំងនេះ មិនទាន់ត្រូវបានគេបំពាក់កាំភ្លើងធំបាញ់រ៉ុក្កែតនៅឡើយដែរ។ គេវាយតម្លៃថា ការបំពាក់កាំភ្លើងធំបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតលើទម្រនេះ អាចត្រូវគេដាក់ដំណើរការក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែពីរ ឬបីថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រសួងការបរទេសវៀតណាម បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា ព័ត៌មានខាងលើជាព័ត៌មានមិនច្បាស់លាស់។ តែក្រសួងមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែម ឬបកស្រាយអ្វីឡើយ។ ថ្វីបើមានការអះអាងថាការពង្រាយសព្វាវុធទៅកោះជម្លោះនេះ ជារឿងមិនច្បាស់ការក្តី កាលពីខែមិថុនាអនុរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិវៀតណាម លោក Nguyen Chi Vinh បានលើកឡើងថា វៀណាមមានសិទ្ធិក្នុងការពង្រាយសព្វាវុធ ទៅកាន់ទីកន្លែងណាដែលស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យខ្លួនបានគ្រប់ពេលវេលា។ តែលោកបញ្ជាក់ថា មកទល់ពេលនេះវៀតណាមមិនទាន់បានពង្រាយសព្វាវុធ ដូចការលើកឡើងនោះឡើយ។ ការទម្លាយព័ត៌មានរឿងពង្រាយសព្វាវុធទៅកាន់តំបន់ជម្លោះនេះ កើតឡើងស្របពេលដែល ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវអាមេរិកបញ្ចេញរូបភាពថតដោយផ្កាយរណបដែលបង្ហាញថា ចិនសង់ឃ្លាំងផ្ទុកយន្តហោះចម្បាំងនៅតំបន់ជម្លោះ ។ ហើយអ្វីដែលមិនអាចប្រកែកបាននោះ គឺចិននៅបន្តសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មរបស់ខ្លួន នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះដោយសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បំពាក់រ៉ាដា និងសំណង់នានា ដែលបម្រើប្រយោជន៍យោធាបាននោះ។ អ្វីដែលចិនសាងសង់នោះ ជារួមបង្កគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់ភាគីជម្លោះឯទៀត ជាពិសេសវៀតណាមតែម្តង។ អ្នកយុទ្ធសាស្ត្រយោធាវៀតណាមបារម្ភថា ការកសាងសំណង់យោធានេះ នឹងធ្វើឲ្យសមត្ថភាពការពារខ្លួនរបស់វៀតណាម កាន់តែគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង។ ដូច្នេះហើយ ការពង្រាយសព្វាវុធជាពិសេសឧបករណ៍បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែត ជារឿងចាំបាច់សម្រាប់វៀតណាម។ បើតាមប្រភពមន្ត្រីលោកខាងលិចខាងលើដដែល ឧបករណ៍បាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះ ជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធបាញ់មីស៊ីលដ៏ទំនើប EXTRA ដែលវៀតណាមទើបទិញពីអ៊ីស្រាអែល។ ប្រព័ន្ធមីស៊ីល EXTRA នេះ អាចមានសមត្ថភាពខ្ពស់អាចបាញ់ដល់ចម្ងាយ ១៥០គីឡូម៉ែត្រ និងអាចបាញ់ក្បាល់គ្រាប់ច្រើនប្រភេទ និងអាចបាញ់នាវា និងវត្ថុឬទីតាំងនានា នៅលើដីផងដែរ។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ វៀតណាមបានចំណាយលុយច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពនិងធ្វើទំនើបកម្មយោធា។ វៀតណាមផ្តោតសំខាន់លើការបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពជើងទឹក និងជើងអាកាសហើយវៀតណាម បានទិញនាវាមុជទឹក៦គ្រឿង និងយន្តហោះចម្បាំងជាច្រើនគ្រឿងផងដែរពីរុស្ស៊ីកន្លងមក។ ហើយវៀតណាមជឿជាក់ថា សមត្ថភាពយោធានេះ យ៉ាងហោចណាស់អាចធ្វើឲ្យចិនញញើតដែរ។ ត្រលប់មកវិញ ទាក់ទិនបញ្ហានេះ អ្នកជំនាញផ្នែកយោធាវៀតណាម នៃរាជបណ្ឌិតសភាយោធាអូស្ត្រាលីលោក Carl Thayer បានមានប្រសាសន៍ថា ការពង្រាយទម្របាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតនេះបង្ហាញពីការប្រឹងប្រែងរបស់វៀតណាម ក្នុងការកំញើញចិនតាមដែលអាចធ្វើបាន។ លោកបន្តថា៖« ផ្លូវយន្តហោះ និងការធ្វើយោធូបនីយកម្មរបស់ចិន នៅលើកោះស្ព្រាត់លី ជាឧបសគ្គមួយសម្រាប់វៀតណាម ជាពិសេសនៅដែនទឹក និងដែនអាកាសភាគខាងត្បូង។ ហើយវៀតណាមកំពុងបង្ហាញថា គេត្រៀមខ្លួនដើម្បីប្រឆាំងរាល់ការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2116.txt

ក្នុងគោលដៅលុបកាត់បន្ថយនិងបំបាត់អ្នកសុំទាននៅទូទាំងប្រទេស រួមជាមួយនឹងបញ្ហាជួញដូរមនុស្សផងដែរនោះ រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃបានបង្កើតច្បាប់ថ្មីមួយនៅឆ្នាំ២០១៥ ហើយពេលនេះច្បាប់នោះ បានចូលជាធរមានផ្លូវការហើយ។ ទាំងអ្នកប្រកបរបរសុំទានជនជាតិថៃ និងអ្នកសុំទានជាជនបរទេស សុទ្ធតែស្ថិតក្រោមច្បាប់ដ៏តឹងរ៉ឹងនេះទាំងអស់។

ចុងក្រោយ ច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងអ្នកសុំទានរបស់រដ្ឋាភិបាលសឹកថៃ បានចូលធរមានជាផ្លូវការនៅទូទាំងប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ដែលវា ក៏ស្របជាមួយនឹងការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការបោសសម្អាតអ្នកសុំទានខុសច្បាប់ដែលមាននៅទូទាំងប្រទេសផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍។ រដ្ឋមន្ត្រីអភិវឌ្ឍសង្គម និងសន្តិសុខប្រជាជន លោកឧត្តមសេនីយ៍ Adul Sangsingkeo បានបញ្ជាក់ថា ជនទាំងឡាយណាដែលត្រូវបានរកឃើញថាជាអ្នកសុំទានបរទេស នឹងត្រូវបណ្តេញចេញទៅប្រទេសដើមវិញ ហើយ សម្រាប់អ្នកសុំទានដែលជាពលរដ្ឋថៃ នឹងត្រូវបង្ខំឲ្យចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនីតិសម្បទា ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងាការបណ្តុះបណ្តាលឲ្យមានជំនាញឬវិជ្ជាជីវៈសម្រាប់ប្រកបមុខរបរផងដែរ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីរូបនោះ ក៏បានបន្ថែមដែរថា ជនទាំងឡាយណាដែលធ្វើជំនួញលើមនុស្សដើម្បីឲ្យសុំប្រាក់នៅតាមដងផ្លូវ នឹងត្រូវប្រឈមទោសពន្ធនាគាររយៈពេល៣ឆ្នាំ ឬ/ហើយ ពិន័យជាប្រាក់៣ម៉ឺនបាត រីឯ ជនទាំងឡាយណាដែលរកឃើញថាបានប្រើប្រាស់ និងបំពានលើជនពិបាក និងជនវិកលចរិកដើម្បីសុំទាននោះ ក៏ត្រូវប្រឈមនឹងទោសពន្ធនាគារ៥ឆ្នាំ ឬ/ហើយ ពិន័យជាប្រាក់៥ម៉ឺនបាតផងដែរ។ បើតាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Sansern Kaewkamnerd ការគ្រប់គ្រងលើអ្នកសុំទាន គឹជាចំណាត់ការមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីដោះស្រាយលើបញ្ហាជួញដូរមនុស្ស និងរក្សាសណ្តាប់សង្គមផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះ ក៏បានបន្ថែមដែរថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៤រហូតដល់ខែមករាឆ្នាំ២០១៦នេះ រដ្ឋាភិបាល បានជួយសង្គ្រោះលើអ្នកសុំទានសរុបប្រមាណជាងបីពាន់នាក់ហើយ ដែលក្នុងនោះរាប់បញ្ចូលទាំងកុមារ និងក្មេងជំទង់ផងដែរ។ សូមជម្រាបផដែរថា ច្បាប់គ្រប់គ្រងអ្នកសុំទាន ដែលទើបតែចូលជាធរមាននេះ ត្រូវបានអនុម័តដោយរដ្ឋាភិបាលថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា តាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៥មកម្ល៉េះ។ នាពេលនោះដែរ អ្នកពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Sansern Kaewkamnerd ធ្លាប់បញ្ជាក់ថា អំពើដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ការសុំទានមានដូចជា ការសុំប្រាក់អ្នកដទៃតាមរយៈការនិយាយ សរសេរ ឬកាយវិការ និង ការសម្តែងធ្វើឲ្យអ្នកដទៃអាណិតផងដែរ។ ដោយឡែក សម្រាប់ការសុំប្រាក់តាមរយៈកិច្ចការមនុស្សធម៌ មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាការសុំទាននោះទេ។ មួយវិញសម្រាប់ការប្រគុំតន្ត្រីនៅតាមសាធារណៈ ដើម្បីសុំប្រាក់ពីអ្នកដំណើរ ក៏មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាការសុំទានដែរ ប្រសិនជនទាំងនោះ បានផ្តល់ដំណឹងទៅកាន់អាជ្ញាធរ និង បានអនុវត្តទៅតាមការណែនាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2117.txt

កូរ៉េខាងជើង និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានបន្ទោសគ្នាទៅវិញទៅមកជុំវិញស្ថានការណ៍តានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើង នឹងរងផលវិបាកពិតប្រាកដ បើនៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាពសាកល្បងអាវុធផ្គើនការសម្រេចរបស់អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងឆ្លើយវិញថា ការសម្រេចចិត្តសាកល្បងអាវុធនៅពេលខាងមុខឬយ៉ាងណានោះ គឺពឹងផ្អែកលើអាកប្បកិរិយារបស់អាមេរិកទៅវិញទេ។

លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ាលម្អិតព័ត៌មាន ពីកិច្ចប្រជុំនៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក បានឆ្លើយឆ្លងពាក្យសម្ដីគ្នាលើការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលធ្វើឲ្យឧបទ្វីកូរ៉េ ឡើងកម្ដៅយ៉ាងខ្លាំង។ មួយវិញទៀត កូរ៉េខាងជើង ក៏បានបន្ទោសអាមេរិក ថា នៅពីក្រោយបរាជ័យនៃកិច្ចចរចា៦ភាគី ដែលរាំងស្ទះអស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ។ លោក Ri Yong-ho ដែលទើបតែត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង បានប្រាប់អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ថា កូរ៉េខាងជើងនឹងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរបន្ថែមទៀតឬអត់នោះ គឺអាស្រ័យទាំងស្រុងលើអាកប្បកិរិយារបស់អាមេរិក។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ បន្តទៀតថា ការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក៏បានរសាត់ទៅឆ្ងាយដោយសារតែអាមេរិក។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង និយាយដូចនេះ ខណៈលោក ក៏ដូចជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ចូលរួមកិច្ចប្រជុំតំបន់នៅឡាវ។ ហើយប្រតិកម្មខ្លាំងៗនេះ ក៏ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រមុខការទូតអាមេរិក បានព្រមានកូរ៉េខាងជើងពីផលវិបាកជាក់ស្ដែង ប្រសិនបើបន្តសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីល ផ្ទុយពីការសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ នៅថ្ងៃដដែលនោះ មុនប្រតិកម្មរបស់កូរ៉េខាងជើង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ចន ឃែរី និយាយថា យើងត្រូវមានជំហររឹងប៉ឹង ដើម្បីប្រាកដថា កូរ៉េខាងជើងនឹងយល់ពីផលវិបាកដែលកើតឡើង ដោយសារសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ លើសពីនោះ អាមេរិក ក៏បានឲ្យកូរ៉េខាងជើងរៀនតាមអ៊ីរ៉ង់ ដែលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអន្តរជាតិ លើករណីកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ដោយលើកឡើងពីទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច ដែលដាក់ដោយសហគមន៍អន្តរជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង បញ្ជាក់ថា កត្តសំខាន់ដែលបំផ្លាញស្ថានភាពនេះ គឺនយោបាយប្រទូស្តរាយរបស់អាមេរិក ហើយស្ថានការណ៍ក៏កាន់តែអាក្រក់។ នេះក៏ដោយសារតែ បន្ទាប់ពីការសាកល្បងមីស៊ីលបន្តបន្ទាប់រួចមក អង្គការសហប្រជាជាតិ បានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ៗលើកូរ៉េខាងជើង ដែលសូម្បីតែចិន ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើង ក៏យល់ស្របផងដែរ៕ លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ាលម្អិតព័ត៌មាន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2118.txt

ប្រទេសវៀតណាម បានសម្រេចចិត្តផ្អាកនាំពលករនៅក្នុងខេត្តរបស់ខ្លួនចំនួន១០ ចេញទៅកូរ៉េខាងត្បូង បន្ទាប់ពីពលករវៀតណាមមកពីខត្តទាំង១០នេះ នៅតែបន្តស្នាក់នៅ និងធ្វើការលើទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងដោយខុសច្បាប់ ខណៈដែលទិដ្ឋាការរបស់ពួកគេអស់សុពលភាពទៅហើយនោះ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក VN Express។

ក្រសួងការងារវៀតណាមនិយាយថា ខ្លួននឹងបញ្ឈប់ការនាំពលករពីខេត្តចំនួន១០ ក្នុងចំណោមខេត្តទាំង៦៣ ទៅធ្វើការនៅកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំនេះ។ ក្នុងលិខិតចុះថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ក្រសួងការងារវៀតណាម បញ្ជាក់ថា ស្រុកចំនួន៤៤ ក្នុងខេត្តទាំង១០ ដែលមានពលករច្រើនជាង៦០នាក់កំពុងធ្វើការខុសច្បាប់នៅកូរ៉េខាងត្បូង នឹងត្រូវហាមប្រាមនាំពលករបន្ថែមទៀតទៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ប្រភពព័ត៌មានដដែលបន្តថា ក្រសួងការងារវៀតណាម ក៏ពិចារណាដាក់ការហាមនេះឃាត់ដូចគ្នាលើស្រុកចំនួន៤៦ផ្សេងទៀត ដែលអត្រាពលករមិនព្រមត្រលប់មកស្រុកវិញបន្ទាប់ពីទិដ្ឋាការអស់សុពលភាព មានលើស៣៥ភាគរយ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការងារ លោក Doan Mau Diep និយាយថា ពលករវៀតណាមជ្រើសរើសការស្នាក់នៅកូរ៉េខាងត្បូង បើទោះជាទិដ្ឋាការអស់សុពលភាព ព្រោះពួកគេអាចរកប្រាក់ចំណូលបានច្រើនជាងមួយពាន់ដុល្លារក្នុងមួយខែ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបន្តថា ប្រសិនពួកគេត្រលប់មកវៀតណាមវិញ ពួកគេពិតជាពិបាករកការងារដែលទទួលបានចំណូលប្រហាក់ប្រហែលនឹងការងារនៅកូរ៉េខាងត្បូងណាស់។ យ៉ាងណាក្ដី លោក Doan Mau Diep បញ្ជាក់ដែរថា ចំនួនពលករខុសច្បាប់យ៉ាងច្រើន នៅរយៈពេលបីឆ្នាំចុងក្រោយ បានរារាំងពលករជាងបួនម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត ពីការធ្វើការនៅកូរ៉េខាងត្បូង។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ វៀតណាមជាប្រទេសនាំពលករទៅកូរ៉េខាងត្បូងច្រើនជាងគេ ប៉ុន្តែតួលេខនេះ ក៏រួមបញ្ចូលពលករខុសច្បាប់ប្រមាណ១ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ផងដែរ។ ចំនួនពលករវៀតណាមនាំទៅធ្វើការកូរ៉េខាងត្បូង គឺស្មើនឹង៣៥ភាគរយនៃពលករសរុប ខណៈពលករមកពីប្រទេសដទៃ មានចំនួនចន្លោះ១៥ភាគរយ ទៅ១៧ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ វៀតណាម បានចាប់ផ្ដើមបញ្ជូនពលករទៅធ្វើការនៅកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ប៉ុន្តែក្រុងសេអ៊ូលបានឈប់ទទួលពលករវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ២០១២ បន្ទាប់ពីពលករវៀតណាមជាច្រើនរំលោភកិច្ចសន្យា ឬក៏មិនព្រមត្រលប់ទៅវៀតណាមវិញ បន្ទាប់ពីអស់កិច្ចសន្យា។ នៅឆ្នាំ២០១៣ ក្រុងសេអ៊ូល ក៏អនុញ្ញាតឲ្យមានការនាំពលករវៀតណាមចូលកូរ៉េខាងត្បូងឡើងវិញ ប៉ុន្តែមានចំនួនកំណត់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2119.txt

លោកប្រធានាធិបតីតួកគី Recep Tayyip Erdogan បានដាក់ឱសាទមួយសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលវាតម្រូវឲ្យអាមេរិកជ្រើសរើសយកមួយរវាងទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគីនិងបុព្វជិតសាសនាលោក Fethullah Gulen ។ បើរើសយកទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគី ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនត្រូវធ្វើបត្យាប័នបញ្ជូនបុព្វជិតរូបនេះមកកាត់ទោសពាក់ព័ន្ធការនៅពីក្រោយរដ្ឋប្រហារបរាជ័យកាលពីខែមុន។

ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Recep Tayyip Erdogan បានអះអាងថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នឹងត្រូវសម្រេចចិត្តថាតើ គេត្រូវជ្រើសរើសយកមួយណារវាងទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគីនិងមេដឹកនាំចលនា Gulen បុព្វជិតសាសនាឥស្លាម Fethullah Gulenនោះ។ លោកថ្លែងថា៖« វាគ្រាន់តែយូរឬឆាប់ប៉ុណ្ណោះ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវជ្រើសរើស ថាគួរជ្រើសរើសយករបបប្រជាធិបតេយ្យនៅតួកគី ឬនៅជាមួយអ្នកដែលដឹកនាំចលនារដ្ឋប្រហារ»។ សម្រាប់លោក Erdogan ចលនាដឹកនាំដោយលោក Fethullah Gulen ជាចលនាខុសច្បាប់ មួយដែលគំរាមកំហែងសន្តិសុខ ស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពតួកគី។ អ្វីដែលសំខាន់ លោកសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា លោកមើលមិនឃើញភាពប្លែកគ្នារវាងចលនាលោក Fethullah Gulen ជាមួយចលនាក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហឡើយ។ វាទំនងជាការដាក់ឱសានវាទមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលអង់ការ៉ាសម្រាប់អាមេរិកដែរ ព្រោះរដ្ឋាភិបាលនេះត្រូវសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ ថាតើគួរជ្រើសរើសយកមួយណា។ បើសិនជាជ្រើសរើសយកទំនាក់ទំនងជាមួយតួកគី សហរដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ត្រូវធ្វើបត្យាប័នបញ្ជូនបុព្វជិត Fethullah Gulen មកតួកគីដើម្បីទទួលការកាត់ទោស ព្រោះលោកត្រួវបានគេចោទប្រកាន់ថាជាអ្នកនៅពីក្រោយចលនារដ្ឋប្រហារបរាជ័យកាលពីខែកក្កដាកន្លងមកនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ តួកគីហាក់មិនមានបំណងផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយអាមេរិកព្រោះតែបញ្ហានេះឡើយ។ តួកគីគ្រាន់តែដាក់គំនៀបអាមេរិកឲ្យព្រមបញ្ជូនខ្លួនមេដឹកនាំសាសនាខាងលើប៉ុណ្ណោះ។ ដូចឃើញស្រាប់ កាលពីថ្ងៃពុធទី ១០ សីហា ទីប្រឹក្សាប្រធានាធិបតីតួកគី Ilnur Cevik បានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ា មិនមានជំហរណាមួយក្នុងការលះបង់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាមេរិកឡើយ ហើយក៏រឹតតែគ្មានចេតនាបិទមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅ Incirlik ដែលអាមេរិកកំពុងប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយប្រហារក្រុមដែស្ហដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_212.txt

សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី នាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែមីនា នេះ បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពក្នុងពិធីបំពាក់ឋានន្តរសក្តិថ្នាក់នាយឧត្តមសេនីយ៍ផុតលេខផ្កាយមាស៥ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ជូនសម្តេច ទៀ បាញ់ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន។ ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ទាំងពីរ ត្រូវបានព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ត្រាស់បង្គាប់ដំឡើងឋានន្តរសក្តិដ៏ខ្ពស់នេះ តាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យចុះកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា។

ក្នុងពិធីដែលរៀបចំនៅវិមានសន្តិភាព សម្តេច ហ៊ុន សែន បានរំលឹកពីគុណសម្បត្តិផ្សេងក្នុងដំណើរការកសាងប្រទេស ជាមួយនឹងវត្តមានរបស់សម្តេច ទៀ បាញ់ អតីតរដ្ឋមន្ត្រិក្រសួងការពារជាតិ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអធិការកិច្ច ទំនាក់ទំនងព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភា។ ហេតុអ្វីគ្មានវត្តមានសម្តេច ស ខេង? សម្តេច ហ៊ុន សែន បានពន្យល់បន្ថែមថា សម្តេច ស ខេង អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌស៊ីវិល។ ប្រមុខរដ្ឋក៏បានរំលឹកផងដែរថា កាលពីអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៧-១៩៩៨ សម្តេច ស ខេង ចង់ត្រឹមតែពាក់សក្តិ៥ប៉ុណ្ណោះ។ «សូមកុំមកព្យាយាមបំបែកផ្ទៃក្នុងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ អ្នកឯងកាន់តែបំបែកខ្ញុំ អ្នកឯងកាន់តែបែកខ្លួនឯង»។ នេះជាការព្រមានរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន។ គិតមកដល់ពេលនេះ ឥស្សរជន៥រូបហើយ ដែលទទួលបានឋានន្តរសក្តិថ្នាក់នាយឧត្តមសេនីយ៍ផុតលេខ ផ្កាយមាស៥ រួមមាន សម្តេច ជា ស៊ីម, សម្តេច ហេង សំរិន, សម្តេច ហ៊ុន សែន, សម្តេច ទៀ បាញ់ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន។ បើតាមសម្តេច ហ៊ុន សែន សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ មានឋានន្តរសក្តិនាយឧត្តមសេនីយ៍ផុតលេខ ផ្កាយមាស៤៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2120.txt

ជនដៃដល់ដែលបានបាញ់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Ronald Reagan និងមនុស្សបីនាក់ផ្សេងទៀតឲ្យរបួស កាលពីឆ្នាំ១៩៨១ នឹងត្រូវដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពពីមន្ទីរពេទ្យវិកលចរិត ដើម្បីរស់នៅជាមួយម្ដាយរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមគ្រួសាររបស់លោក Reagan បានបញ្ចេញជំហរជំទាស់នឹងការដោះលែងនេះ ដោយលើកមូលហេតុថា ជនដៃដល់នៅតែមានគ្រោះថ្នាក់ដដែល។

ចៅក្រម Paul Friedman នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា បានសម្រេចដោះលែងជនឈ្មោះ John Hinckley Jr. ដែលបានបាញ់អតីតប្រធានាធិបតី Reagan ឲ្យរបួស។ ចៅក្រម Friedman រកឃើញថា Hinckley ដែលមិនបានជាប់ទោសដោយសារតែមានស្មារតីមិនល្អនោះ មិនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃទៀតទេ ទើបរូបគេត្រូវដោះលែងឲ្យមានសេរីភាព។ ចៅក្រមដដែលនេះ សម្រេចទៀតថា Hinckley អាចត្រូវបានដោះលែងពីមន្ទីរពេទ្យ St. Elizabeth ឲ្យលឿនបំផុតនៅត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដើម្បីធានាថា រូបគេនេះត្រូវបានឃ្លាំមើល។ ចៅក្រម Friedman បន្តថា៖« ចាប់តាំងពីការប៉ុនប៉ងធ្វើអត្តឃាតក្នុងឆ្នាំ១៩៨៣មក ជនដៃដល់វ័យ៦១ឆ្នាំនេះ មិនបានបង្ហាញសញ្ញានៃបញ្ហាខួរក្បាល អាកប្បកិរិយាហិង្សា ការចាប់អារម្មណ៍លើអាវុធ និងការប៉ុនប៉ងធ្វើអត្តឃាតអ្វីទេ។» សូមរម្លឹកថា ក្នុងហេតុការណ៍ក្នុងឆ្នាំ១៩៨១ ជនដដៃដល់ខាងលើ បានបាញ់ឲ្យលោក Reagan និងមនុស្សបីនាក់ទៀតរបួស គឺអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីលោក James Brady មន្ត្រីប៉ូលិសម្នាក់ និងសមាជិកក្រុមសម្ងាត់ម្នាក់ទៀត។ ហេតុការណ៍បាញ់ ក៏ជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនាំការត្រួតពិនិត្យកាំភ្លើង ដោយលោក Brady និងភរិយា បានបង្កើតជាយុទ្ធនាការបង្ការអំពើហិង្សាដោយកាំភ្លើង។ ត្រលប់មកការដោះលែង Hinckley វិញ មូលនិធិប្រធានាធិបតី Ronald Reagan និយាយថា ក្រុមគ្រួសារលោក Reagan ប្រឆាំងនឹងការដោះលែងនេះ ដ្បិតជនដៃដល់នៅតែអាចបង្កជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃបាន។ ចំណែកមូលនិធិ Brady វិញ ដោយមិននិយាយចំៗដល់ការដោះលែង Hinckley ពួកគេបញ្ជាក់ថា ច្បាប់គ្រប់គ្រងអាវុធ ដូចជាមិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ។ បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters សម្រាប់ជន Hinckley ប្រសិនបើក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់គេឯកភាពហើយនោះ គេនឹងត្រូវរស់នៅដោយខ្លួនឯង ឬក៏មានអ្នករួមបន្ទប់ជាមួយគ្នាដែរ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ចៅក្រម Friedman មុននឹងបន្ថែមថា ប្រសិនបើម្ដាយរបស់ជននេះ មិនអាចថែទាំរូបគេបាន បងប្អូនប្រុសស្រី នឹងតម្រូវឲ្យរស់នៅជាមួយគ្នា រហូតដល់ពេលដែគ្រូពេទ្យមានផែនការថ្មី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2121.txt

មិនយូរប៉ុន្មានក្រោយការចេញសាលក្រមរបស់តុលាការអន្តរជាតិ លើសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មហាយក្សចិនដែលជាភាគីជម្លោះ បានស្នើទៅអាមេរិក ឲ្យគាំទ្រការចរចារបស់ខ្លួន ជាមួយហ្វីលីពីនដែលជាដើមបណ្ដឹង។ ចិន ដែលបានទាមទារស្ទើរទាំងស្រុងនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានបដិសេធទទួលស្គាល់ការសម្រេចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ ហើយជារឿយៗ បានទាមទារឲ្យមានការចរចាផ្ទាល់រវាងភាគីជម្លោះវិញ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន បានស្នើទៅរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ឲ្យគាំទ្រការចាប់ផ្ដើមឡើងវិញការចរចារវាងចិន និងហ្វីលីពីន លើជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង បន្ទាប់ពីការសម្រេចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ។ ក្នុងជំនួបនៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី បានប្រាប់សមភាគីអាមេរិក លោក ចន ឃែរី ថា ចិន និងអាស៊ាន បានឯកភាពគ្នា លើការដោះស្រាយបញ្ហានេះ តាមរយៈការចរចាដោយផ្ទាល់រវាងភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសចិននៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន និយាយថា ក្នុងជំនួបថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ចិនសង្ឃឹមថា អាមេរិកនឹងគាំទ្រការចរចារវាងចិន និងហ្វីលីពីន ក៏ដូចជាគាំទ្រកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់អាស៊ាន និងចិន ដើម្បីរក្សាសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ នេះក៏ដោយសារតែ ចិនតែងតែបន្ទោសអាមេរិក ដុតកម្ដៅជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងលម្អៀងទៅភាគីជម្លោះ ប៉ុន្តែអាមេរិក តែងបដិសេធជានិច្ច។ យ៉ាងណាក្ដី ទន្ទឹមនឹងការស្នើឲ្យអាមេរិកគាំទ្រការចរចាឡើងវិញនោះ ក្រុងប៉េកាំងបែរប្រាប់ឲ្យក្រុងតូក្យូ ត្រូវនៅឆ្ងាយពីបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ បញ្ជាក់ថា រដ្ខមន្ត្រីការបរទេសចិន បានទទួចជាថ្មីម្ដងទៀតទៅជប៉ុន មិនត្រូវចូលមកពាក់ព័ន្ធនឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ព្រោះជប៉ុនមិនមែនជាភាគីពាក់ព័ន្ធអ្វីឡើយ និងត្រូវចៀសវាងចូលអន្តរាគមន៍ក្នុងជម្លោះនេះ។ ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុនលោក Fumio Kishida ប្រមុខការទូតចិននិយាយច្បាស់ៗទៀតថា ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងជប៉ុន គឺនៅតែផុយស្រូយ និងមិនទាន់ពេញចិត្តគ្នានោះទេ។ នេះបើយើងតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ សូមបញ្ជាក់ថា ពេលកន្លងមក អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តពីរទៀត គឺជប៉ុន និងអូស្ត្រាលី តែងតែប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងសកម្មភាពយោធាជាឯកតោភាគី នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ព្រមទាំងស្នើឲ្យចិននិងហ្វីលីពីន គោរពតាមការសម្រេចរបស់តុលការអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែមានតែហ្វីលីពីនមួយទេ ដែលប្រកាសគាំទ្រសាលដីកានេះ ខណៈដែលចិន នៅតែប្រកាន់ជំហរដាច់ខាត និងមិនទទួលយកការសម្រេចនេះទេ។ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ចិន ក៏ទទួលបានជ័យជម្នះការទូតមួយទៀត ក្រោយពីបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី ៤៩ នៅឡាវ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានទាំង១០បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយដោយមិនលើកឡើងពី«សាលក្រមតុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេលើសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ហ្វីលីពីន»ឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2122.txt

ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងចាប់ផ្ដើមការប្រហារជីវិតឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនទៀតហើយ នៅចុងសប្ដាហ៍នេះ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់បុណ្យ Ramadan រួចមក។ ការប្រហារជីវិតនេះ បានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលបានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌណេស៊ី បញ្ឈប់សកម្មភាពនេះ។

អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា និយាយថា ឧក្រិដ្ឋជនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនចំនួន១៤នាក់ ដែលក្នុងនោះមានជនបរទេសបួននាក់ដែរនោះ នឹងត្រូវប្រហារជីវិតអំឡុងពេលចុងសប្ដាហ៍នេះ។ លោក H. Muhammad Prasetyo បានប្រាប់អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានថា ជនបរទេសទាំងបួននាក់ មកពីនីហ្សេរីយ៉ា ឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន និងស៊ីមបាវ៉េ។ អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាខាងលើបន្តថា អ្នកទោសទាំង១៤នាក់ នឹងត្រូវប្រហារជីវិតដោយបាញ់នឹងកាំភ្លើងនៅគុកលើកោះ Nusakambangan។ លោក Prasetyo ក៏សង្ឃឹមថា គ្រប់ភាគីទាំងអស់នឹងយល់ពីបញ្ហានេះ បើទោះជាមានអ្នកខ្លះ មិនយល់ស្របក៏ដោយ។ មួយវិញទៀត ក្នុងសន្និសីទដដែល អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាខាងលើបន្ថែមថា អ្នកទោសទាំងអស់ រួមទាំងស្ថានទូតរបស់ជនបរទេសដែលត្រូវប្រហារជីវិត ត្រូវបានផ្ដល់ដំណឹងពីការប្រហារជីវិតនេះរួចដែរហើយ។ យ៉ាងណាក្ដី បើតាមទូរទស្សន៍ Al Jazeera ឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានទទូចឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ី ផ្អាកការប្រហារជាបន្ទាន់។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន លោក Zeid Ra'ad Al Hussein ក៏បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភចំពោះការផែនការប្រហារជីវិត ដែលគ្រោងធ្វើនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ បន្តថា ការកើនឡើងការអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ពិតជារឿងគួរព្រួយបារម្ភមែនទែន ហើយលោកទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី បញ្ឈប់ការអនុវត្តទោសនេះជាបន្ទាន់ ព្រោះវាមិនយុត្តិធម៌ និងមិនស្របតាមគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស។ លោកអះអាងថា ទោសប្រហារជីវិត មិនមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុន្មាន បើប្រៀបធៀបការដាក់ទោសដទៃទៀត ហើយក៏មិនបានរារាំងប្រជាជន ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា នេះជាលើកទីបី ដែលរដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី Joko Widodo ប្រហារជីវិតអ្នកទោសពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន ចាប់តាំងពីលោកចូលកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ២០១៤មក ខណៈលោកតែងតែប្រកាសពីការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សរហូតមក។ ការប្រហារជីវិតចុងក្រោយ គឺក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ដែលអ្នកទោស១៤នាក់ ភាគច្រើនជាជនបរទេស ហើយរឿងនេះធ្វើឲ្យពិភពលោកប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង បើទោះជាមានរដ្ឋាភិបាលខ្លះ បានស្នើឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ី លើកលែងការប្រហារជីវិតក៏ដោយចុះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2123.txt

លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានថ្លែងបញ្ចាក់ជាថ្មីថា បេក្ខជន ដូណាល់ ត្រាំ ពិតជាបានត្រៀមខ្លួន និងមិនមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ស័ក្តិសមកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីឡើយ។ ប្រធានាធិបតីរូបនេះលោកក៏បានអំពាវនាវឲ្យបណ្តាមេដឹកនាំបក្សសាធារណរដ្ឋបញ្ចប់ការគាំទ្របេក្ខជនម្នាក់នេះតទៅទៀតដែរ។

ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានយកសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រសិង្ហបុរីដើម្បីព្រលះបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋជាថ្មីទៀតពាក់ព័ន្ធសម្តីមើលងាយលើក្រុមគ្រួសារ Khan ដែលមានកូនប្រុសម្នាក់ជាទាហានអាមេរិកម្នាក់និងបានស្លាប់នៅអឺរ៉ាក់កាលពី១២ឆ្នាំមុន។ ក្នុងវីដេអូសេតវិមាន ស្តីពីសន្និសីទសារព័ត៌មានរយៈពេលមួយម៉ោងជាមួយនាយរដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង អ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់បានចោទសួរលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ពាក់ព័ន្ធសម្តីមិនសមម្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមគ្រួសារទាហានអាមេរិកនោះ ។ វាមិនមែនជារឿងចម្លែក ដែលប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា យកវេទិកាសន្និសីទសារព័ត៌មានជាមួយមេដឹកនាំបរទេសដើម្បីរិះគន់អ្នកនយោបាយអាមេរិកនោះ។ កាលពីឆ្នាំមុនពេលលោកទៅទស្សនកិច្ចនៅអាហ្វ្រិកលោកក៏ឆ្លៀតរិះគន់លោក ដូណាល់ ត្រាំដែរ ប៉ុន្តែលោកមិននិយាយឈ្មោះចំឡើយ។ ត្រលប់មកវិញ លោក អូបាម៉ា បានប្រកាសពេញៗមាត់ថា បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋមិនស័ក្តិសមជាមួយតំណែងប្រធានាធិបតីអាមេរិកឡើយ។ លោក អូបាម៉ា ថ្លែថា៖ «ខ្ញុំគិតថា បេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋគឺមិនសមកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកឡើយ។ ខ្ញុំបាននិយាយកាលពីសប្តា៍មុន ហើយគាត់នៅតែបន្តបង្ហាញឲ្យគេឃើញថាគាត់មិនស័ក្តសមមែន។ ដូចឃើញស្រាប់ បេក្ខជនរូបនេះបានវាយប្រហារលើក្រុមគ្រួសារដែលបានលះបង់យ៉ាងធំធេងដើម្បីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ហើយបញ្ហាផ្សេងទៀតនោះគឺ គាត់មិនមានចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានឡើយពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសំខាន់ទាំងនោះអឺរ៉ុប, មជ្ឈិមបូព៌ា និងអាស៊ីជាដើម។ នេះមានន័យថា គាត់មិនទាន់ត្រៀមខ្លួនបន្តិចសោះដើម្បីធ្វើការងារនេះ»។ ភ្លាមៗក្រោយលោក អូបាម៉ា រិះគន់ថា លោកមិនមានចំណេះដឹងមូលដ្ឋានផ្នែកការបរទេស លោក ដូណាល់ ត្រាំ សរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម

article_2124.txt

មន្ត្រីទូតហ្វីលីពីនប្រចាំរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ត្រូវបានអញ្ជើញដោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដើម្បីមកសួរនាំជុំវិញពាក្យសម្ដីប្រមាថរបស់ប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte មកលើប្រេសិតអាមេរិកក្នុងទីក្រុងម៉ានីលកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ យ៉ាងណាក្ដី គេមិនទាន់ដឹងព័ត៌មានពិស្ដារនៃជំនួបនោះនៅឡើយទេ។

ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានកោះហៅមន្ត្រីទូតហ្វីលីពីន ក្នុងគោលបំណងសួរបញ្ជាក់សម្ដីអធិប្បាយមើលងាយ និងមិនសមរម្យរបស់ប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ដែលបានហៅអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំហ្វីលីពីន លោក Philip Goldberg ថាជាមនុស្ស «ខ្ទើយ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសលោកស្រី Elizabeth Trudeau ក៏បញ្ជាក់ដែរថា ក្រសួងបានកោះហៅភារធារីហ្វីលីពីន ដើម្បីសួរនាំបញ្ហានេះ។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យខាងលើ បានបដិសេធផ្ដល់ព័ត៌មានជាក់លាក់នៃជំនួបរវាងភារធារីហ្វីលីពីន Patrick Chuasoto និងមន្ត្រីអាមេរិក។ ជុំវិញដើមហេតុនៃបញ្ហានេះ សារព័ត៌មាន ABS-CBN រាយការណ៍ថា លោកប្រធានាធិបតី Duterte បានហៅលោក Goldberg ថាជា «ខ្ទើយ» អំឡុងពេលសុន្ទរកថាទៅកាន់ទាហានក្នុងជំរុំ Lapu Lapu ស្ថិតក្នុងក្រុងសេប៊ូ។ «រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ Delfin Lorenzana និងខ្ញុំ បាននិយាយជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ចន ឃែរី ប៉ុន្តែគាត់មិនអីទេ។ តែខ្ញុំមានបញ្ហាជាមួយលោក Goldberg ជាអគ្គរដ្ឋទូតខ្ទើយរបស់គាត់ (របស់លោក ឃែរី)។ លោក Goldberg បានជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការរបស់ហ្វីលីពីន កាលពីពេលបោះឆ្នោត។ គាត់មិនគួរធ្វើបែបនេះឡើយ ហើយខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថារំខានណាស់។» នេះជាសម្ដីរបស់លោក Duterte ដែលនាំឲ្យអាមេរិកកោះហៅមន្ត្រីទូតហ្វីលីពីនទៅសួរនាំ។ សូមរម្លឹកថា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនរូបនេះ ត្រូវគេមើលឃើញថា ជាមេដឹកនាំមាត់ដាច និងចិត្តឆៅ ព្រោះលោកធា្លប់គំរាមទាត់អគ្គរដ្ឋទូតបរទេសមួយ ដែលមកសួរនាំលោករឿងការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទាំងកញ្ចក់ និងដាក់បញ្ជាបាញ់សម្លាប់ឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនគ្មានត្រាប្រណីផងដែរ។ មកទល់ពេលនេះ មនុស្សជាច្រើនរយនាក់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនត្រូវបាញ់សម្លាប់យ៉ាងរង្គាល។ កាលពីមុនបោះឆ្នោត លោក Duterte ក៏គំរាមកាត់ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក និងអូស្ត្រាលី បន្ទាប់ពីអគ្គរដ្ឋទូតប្រទេសទាំងពីរនេះ រិះគន់លោក លើករណីរំលោភបូកស្ត្រីអូស្ត្រាលីម្នាក់កាលពីឆ្នាំ១៩៨៩។ ប៉ុន្តែលោក ប្រាប់ឲ្យពួកគេបិទមាត់ ព្រោះពួកគេគ្មានសិទ្ធិមកនិយាយពីរូបលោក និងកិច្ចការរបស់ហ្វីលីពីនឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2125.txt

ចុងក្រោយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការតែងតាំងពីបក្សជាផ្លូវការជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីជាផ្លូវការក្នុងសមាជបក្សថ្ងៃអង្គារទី ២៦ កក្កដា នៅរដ្ឋ Pennsylvania ។ អ្វីសំខាន់ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនេះបានក្លាយបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្ត្រីតំណាងឲ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យដំបូងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកនាពេលជាង២០០ឆ្នាំមកនេះ។

ក្រោយចំណាយពេលយ៉ាងច្រើន និងឆ្លងកាត់ការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្វិតស្វាញជាមួយសមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont លោក ប៊ែនី សេនដឺ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលការតែងតាំងពីបក្សជាផ្លូវការហើយក្នុងសមាជបក្សនៅទីក្រុង Philadelphia ។ វាក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ ប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកហើយ ដែលអ្នកនយោបាយស្ត្រីក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីតំណាងឲ្យបក្សនយោបាយធំៗ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារ ព័ត៌មាន Reuters មុនមានការសម្រេចការតែងតាំង គូប្រជែងលោកស្រី លោក ប៊ែនី សេនដឺ បានថ្លែងប្រាប់ប្រធានសមាជបក្ស ឲ្យជ្រើសរើសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាបេក្ខជនតំណាងបក្សសម្រាប់ប្រកួតប្រជែងយកតំណែងប្រធានាធិបតី។ នេះមានន័យថា លោកស្រី ត្រូវប្រកួតប្រជែងជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីថ្ងៃ ៨ខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចដែរ តាមរយៈការប្រកួតប្រជែងក្នុងបក្សកន្លងមក លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន រកបានប្រតិភូចំនួនរហូតដល់ ២៨៤២ ច្រើនជាងចំនួនកំណត់ ២៣៨៣។ ចំណែកលោក ប៊ែនី សេនដឺ បានទទួលប្រតិភូត្រឹម ១៨៦៥ប៉ុណ្ណោះ។ ត្រលប់មកវិញ មុនមានការប្រកាសតែងតាំងលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន លោក ប៊ែនី សេនដឺ ក៏បានកោតសរសើរលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ហើយអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្រក៏ដូចជាអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យទូទៅគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នៅពេលខាងមុខ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា បក្សប្រជាធិបតេយ្យចាំបាច់ត្រូវផ្តួលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ហើយលោកស្រី គ្លីនតុន ត្រូវតែក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក។ គេចាត់ទុកថា វាជាសកម្មភាពមួយដើម្បីជួយបង្រួបបង្រួមបក្ស និងឈានទៅផ្តួលបក្សសាធារណរដ្ឋដែលដឹកនាំដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ។ ម្សិលមិញនេះដែរ ស្ត្រីទីមួយលោកស្រី Michelle Obama ក៏បានចេញមុខផ្តល់សុន្ទរកថាក្នុងសមាជបក្សដែរ ដោយលោកស្រីបានសម្តែងការគាំទ្រនិងកោតសរសើរលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ហើយវាយប្រហារលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដោយប្រយោល។ លោកស្រី បានបញ្ជាក់ថា អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានធ្វើឲ្យប្រជាជនអាមេរិកជំនាន់ក្រោយជឿជាក់ថា ស្ត្រីម្នាក់អាចក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ សុន្ទរកថារយៈពេលជាង ១០នាទីរបស់លោកស្រី Michelle បានធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាសរសើរឥតដាច់ពីមាត់ ហើយសុន្ទរកថានេះជួយលើកប្រជាប្រិយភាពលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និងទម្លាក់ប្រជាប្រិយភាពលោក ដូណាល់ ត្រាំ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2126.txt

កងកម្លាំងយន្តហោះចម្បាំងនៃកងទ័ពអាកាសចិន បានបញ្ចប់ការហ្វឹកហ្វឺនលើវិញ្ញាសារនៃការល្បាតតាមដែនអាកាសនៅតំបន់ប្រជុំកោះ Nansha (ឬស្ព្រាតលី) នៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការហ្វឹកហ្វឺននេះ មានការចូលរួមពីយន្តទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រភេទ H-6K និងយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ Su-30 ជាច្រើនគ្រឿង។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងអាកាសនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន លោក Shen Jinke បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា ការហោះហើរនៅលំហអាកាសសមុទ្រចិនខាងត្បូងគឺជាផ្នែកមួយនៃការហ្វឹកហ្វឺនប្រយុទ្ធដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពអាកាសក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកំហែងសន្តិសុខផ្សេងៗ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះ ក៏បានកំណត់សម្គាល់ឲ្យបានដឹងដែរថា កងកម្លាំងជើងអាកាសនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន ដែលត្រូវបានបង្កើតអស់រយៈពេល៦៧ឆ្នាំហើយ បានរៀបចំការល្បាតជាទៀងទាត់នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពអធិបតេយ្យ សន្តិសុខ និងផលប្រយោជន៍ដែនសមុទ្ររបស់ប្រទេស។ លោក ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា កងទ័ពអាកាសកន្លងមកបានបំពេញបេសកម្មក្នុងការហ្វឹកហ្វឺនជាច្រើនបន្តបន្ទាប់ដូចជា សមយុទ្ធក្នុងការព្រមានការពារដែនអាកាស, ការប្រយុទ្ធក្នុងដែនអាកាស និងការល្បាតនៅលើដែនកោះជាដើម។ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង អះអាងថា ការហ្វឹកហ្វឹន និងសមយុទ្ធនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមទម្លាប់ក៏ដោយ គេសង្កេតឃើញថា រយៈពេលចុងក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានកម្តៅសាច់ដុំយោធាជាញឹកញាប់នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងទាំងដែនអាកាស និងដែនទឹក។ ហើយ វា ក៏ស្របទៅនឹងការប្រកាសសាលក្រមសមុទ្រចិនខាត្បូងរបស់តុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេដែលសម្រេចឲ្យចិនចាញ់ក្តីហ្វីលីពីនកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅផងដែរនោះ។ សូមជម្រាបផងដែរថា បញ្ហាតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលពោរពេញទៅដោយធនធានធម្មជាតិ ក៏ដូចជាជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មដែនទឹកដ៏មមាញឹករបស់ពិភពលោកលំដាប់ទី២ មានរដ្ឋពាក់ព័ន្ធដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និងចិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2127.txt

ចុងក្រោយកាលបរិច្ឆេទនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំ de facto មីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ទៅកាន់អាមេរិកត្រូវបានកំណត់ហើយ។ នោះគឺមាតាប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងមានវត្តមានក្នុងឋានៈថ្មីទៅកាន់អាមេរិកនៅពាក់កណ្តាលខែកញ្ញាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ហើយ វានឹងក្លាយជាជំនួបលើកទីបីរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ជាមួយនឹងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីផងដែរ។

សេតវិមានអាមេរិក បានថ្លែងបញ្ជាក់ថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នឹងបំពេញទស្សកិច្ចទៅកាន់វ៉ាស៊ីនតោននៅខែពាក់កណ្តាលខែកញ្ញាខាងមុខនេះហើយ។កាលបរិច្ឆេទនេះ ត្រូវបានបញ្ជាក់បន្ទាប់ពី ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិកលោក Ben Rhodes បានថ្លែងប្រាប់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីកាលពីសប្តាហ៍មុនពីការអញ្ជើញលោកស្រីរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ាទៅកាន់អាមេរិក មុនពេលលោកបញ្ចប់អាណត្តិប្រធានចុងក្រោយរបស់លោក។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The News York Times។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិក លោក Ben Rhodes បានថ្លែងឲ្យដឹងពីការអញ្ជើញរបស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា នាជំនួបជាមួយនឹងលោស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកទៅកាន់មីយ៉ាន់ម៉ា។ នាដំណើរទស្សនកិច្ចនោះ លោក ក៏បានប្រកាសកញ្ចប់ជំនួយថ្មីប្រមាណ២១លានដុល្លារដើម្បីគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមីយ៉ាន់ម៉ាទៀតផង។ ការប្រកាសអញ្ជើញលោកស្រី ស៊ូជី រួមជាមួយនឹងជំនួយនេះ ក៏ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ការប្រកាសរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មដែលបានដាក់ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងពេលដែលយោធាដឹកនាំប្រទេសផងដែរ។ ហើយការបង្ហាញឥរិយាបថស្និទ្ធស្នាល និងវិជ្ជមានរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមកកាន់ក្រុងរ៉ងហ្គូននេះដែរ បានចាប់ផ្តើមក្រោយដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ាកាន់តែល្អប្រសើរ។ មួយវិញទៀតនោះ ការប្រកាសរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីការមីយ៉ាន់ម៉ា រៀបចំការបោះឆ្នោតដោយរលូន រួមជាមួយនឹងការផ្ទេរអំណាចរបស់យោធាដែលបានដឹកនាំប្រទេសអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលបានឈ្នះការបោះឆ្នោតក្នុងលទ្ធផលភ្លូកទឹកភ្លូកដីកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ។ តែអ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី ស៊ូជី ទៅកាន់អាមេរិកតាមការអញ្ជើញរបស់លោកអូបាម៉ា នឹងធ្វើឲ្យអ្នកទាំងពីរ ជួបគ្នាផ្លូវការជាលើកទីបីផងដែរ។ លោកស្រី ស៊ូជី ធា្លប់ជួបលោកអូប៉ាម៉ាដំបូងក្នុងនាមជាប្រមុខបក្សប្រឆាំងសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យកាលពីឆ្នាំ២០១២។ ហើយ ពេលនោះ ក៏ជាលើកដំបូងដែលអាមេរិក បានបង្ហាញ និងលើកមុខមាត់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជីក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ក្រោយលោកស្រីត្រូវបានដោះលែងជាផ្លូវការពីការឃុំរយៈពេល១៧ឆ្នាំក្នុងផ្ទះដោយក្រុមយោធា។ ក្នុងពេលនោះដែរ លោកស្រី ក៏បានទទួលបានលមេដាយមាសពីអាមេរិកផងដែរ។ ភាគីទាំងពីរ បានជួបគ្នាជាលើកទីពីរ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ នៅក្នុងទឹកដីមីយ៉ាន់ម៉ា នាឱកាសដែលប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ាបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានដែលមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។ ក្នុងពេលនោះ លោកស្រី ស៊ូជី នៅតែជាប្រមុខបក្សប្រឆាំងនៅឡើយនោះទេ។ ដោយឡែក សម្រាប់ការជួបលោកអូបាម៉ា នាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ លោកស្រី ស៊ូជី មិនមែនជាមេបក្សប្រឆាំងទៀតឡើយ ពោលគឺ លោកស្រី គឺប្រធានបក្សកាន់អំណាច ហើយដែលគេមើលឃើញថា ជាមេដឹកនាំពិតប្រាកដរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2128.txt

ក្នុងសុន្ទរកថាមួយនៅរដ្ឋ Florida ថ្ងៃពុធទី ២៧ កក្កដា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា លោកនឹងពិចារណាទទួលស្គាល់ទឹកដី Crimea ជាផ្នែកមួយរបស់រុស្ស៊ី ហើយនឹងដកទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកដែលដាក់ប្រឆាំងរុស្ស៊ីកន្លងមក។ ទោះជាបែបណាក៏ដោយ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីរូបនេះពន្យល់ថាលោកគ្មានទំនាក់ទំនងអ្វីឲ្យប្រាកដជាមួយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ឬគ្មានជំនួញនៅរុស្ស៊ីឡើយ។

បើសិនលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរុស្ស៊ីអាចនឹងត្រូវដកចេញ ហើយទឹកដីដែលរុស្ស៊ីក្រសោបយកពីអ៊ុយក្រែននោះអាចនឹងត្រូវអាមេរិកទទួលស្គាល់ថាជាកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់រុស្ស៊ីផង។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋម្នាក់នេះ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្រនៅរដ្ឋ Florida។ អាចថា វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេ ដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ និយាយបែបនេះ ព្រោះលោកម្តងជាពីរដងបានសន្យាថានឹងស្តារទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ីឡើងវិញ ពេលលោកជាប់ឆ្នោត។ ហើយលោកនិងលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏តែសរសើរគ្នាទៅវិញទៅមកផងដែរក្នុងរយៈពេលកន្លងមកនេះ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើង លោក គោរពលោក ពូទីន ហើយលោកចាត់ទុកប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីម្នាក់នេះជាមេដឹកនាំដែលខ្លាំង និងមានអំណាចបំផុតមួយ។ លោកជឿជាក់ថា លោក ពូទីន គោរពលោក ដូច្នេះហើយលោកក៏គោរពលោក ពូទីន វិញដែរ។ តែវាហាក់បីដូចជា ចម្លែកដែរ ព្រោះគោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងផ្លាស់ប្តូរ ១៨០ដឺក្រេពីរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ ដោយសារពាក្យសម្តីបង្ហាញពីទំនោររបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំទៅលើលោក ពូទីន ក៏ដូចជារុស្ស៊ីនោះ អ្នកចូលរួមស្តាប់បានព្យាយាមឈ្លេចសួរលោក ដូណាល់ត្រាំ ផងដែរ ដើម្បីបានដឹងថាតើលោកមានទំនាក់ទំនងអ្វីឲ្យប្រាកដជាមួយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ឬក៏លោកមានជំនួញនៅរុស្ស៊ីឬអត់នោះ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានតបវិញ និងបញ្ជាក់ថាលោក មិនដែលស្គាល់ឬធ្លាប់ជួបលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ឡើយ ហើយលោកក៏គ្មានជំនួញអ្វីនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីដែរ។ តែលោកបានបង្ហើបថា លោកធ្លាប់ពាក់ព័ន្ធជំនួញមួយជាមួយ រុស្ស៊ី ព្រោះលោកធ្លាប់លក់ទីតាំងកម្សាន្តមួយកន្លែងទៅឲ្យមហាសេដ្ឋីរុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ។ ទោះមានការព្យាយាមបកស្រាយក៏ដោយ បើតាមអត្ថបទចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Politico ទីប្រឹក្សារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាច្រើននាក់មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន។ ជាក់ស្តែងប្រធានក្រុមឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់ដូណាល់ត្រាំ លោក Paul Manafort ធ្លាប់ជាអ្នកប្រឹក្សាយោបល់នយោបាយរបស់អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែននិងជាមនុស្សដែលស្និទ្ធជាមួយលោក ពូទីន គឺលោក Viktor Yanukovych ។ ចំណែកទីប្រឹក្សានយោបាយការបរទេសលោក ដូណាល់ ត្រាំ លោក Carter Page បានធ្វើការងារជាអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សានិងមានដាក់ទុនវិនិយោគក្នុងក្រុមហ៊ុនថាមពលរបស់រដ្ឋ Gazprom ថែមទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2129.txt

លទ្ធផលប្រជាមតិកំណត់ថាអង់គ្លេសគួរចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបឬអត់នៅមិនទាន់ចេញជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញលុយផោនអង់គ្លេសធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ហើយគេបារម្ភថា អង់គ្លេសនឹងជ្រើសរើសយកការចាកចេញមែន។ បើប្រជាជនអង់គ្លេសជ្រើសរើសការចាកចេញ បញ្ហាធំគឺអឺរ៉ុបនឹងបែកបាក់គ្នាជាចំណែក ព្រោះប្រទេសជាច្រើនបន្តបន្ទាប់នឹងចាកចេញពីបន្ទាប់ពីអង់គ្លេស។

លទ្ធផលបោះឆ្នោតប្រជាមតិនៅអង់គ្លេសដើម្បីកំណត់ជោគវាសនាចក្រភពអង់គ្លេសនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប នឹងត្រូវប្រកាសនៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ។ លទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា «ការចាកចេញ» និង«ការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសភាអឺរ៉ុប» នៅប្រផិតប្រផើយពិបាកកំណត់ច្បាស់ថា មួយណានឹងឈ្នះ។ ដោយសារលទ្ធផលមិនច្បាស់លាស់ ហើយលទ្ធផលបឋមបង្ហាញថា ការចាកចេញហាក់ដូចជានាំមុខ រូបិយវត្ថុអង់គ្លេស «ផោន» ធ្លាក់ចុះខ្លាំងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ហើយម្យ៉ាងទៀតទីផ្សារភាគហ៊ុនអន្តរជាតិក៏ធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួចដែរ។ បណ្តាប្រទេសធំៗ ជាពិសេសសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេស ដូចជាអាមេរិក និងស្ថាប័នព្រុចសែល កំពុងតាមតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុតដែរ។ បើសិនជាលទ្ធផលបង្ហាញថា ប្រជាជនអង់គ្លេសជ្រើសរើសយកការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសភាពអឺរ៉ុប ហើយលទ្ធផលមិនឈ្នះដាច់ អាចនៅប្រកៀកប្រកិតគ្នានៅក្រោម ១០ភាគរយនោះ ប្រជាមតិស្រដៀងគ្នានឹងអាចកើតឡើងជាថ្មីទៀត។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលនៃប្រជាមតិនេះ មិនមានអនុភាពគតិយុត្តិទេ ដោយវាចាំបាច់ត្រូវមានការអនុម័តច្បាប់មួយទៀត ដើម្បីលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀង និងច្បាប់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអង់គ្លេសក្លាយជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ។ តែសភាត្រូវគោរពឆន្ទៈប្រជាជនភាគច្រើន។ ថ្វីបើលទ្ធផលផ្លូវការមិនទាន់ចេញក៏ដោយ គេកំពុងបារម្ភពីការជ្រើសរើសយកការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ករណីដែល ប្រជាជនអង់គ្លេសជ្រើសរើសយកការចាកចេញនោះ បញ្ហានឹងធ្លាក់ធំលើរដ្ឋាភិបាលលោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ហើយសហភាពអឺរ៉ុប នឹងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរបាត់បង់ឯកភាពគ្នា។ លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន នឹងប្រឈមសម្ពាធ អាចឈានដល់លាលែងពីតំណែងផង។ ចំណែកសហភាពអឺរ៉ុបឯណោះ នឹងត្រូវបែកខ្ញែកគ្នាជាបន្តបន្ទាប់ ព្រោះបើអង់គ្លេសចេញ ប្រទេសផ្សេងទៀតជាសមាជិក នឹងជ្រើសរើសយកការចាកចេញជាបន្តបន្ទាប់។ បើយោងតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិរបស់សារព័ត៌មាន CNBC ប្រទេសស៊ុយអែត ដាណឺម៉ាក និងន័រវែស នឹងជ្រើសរើសយកការចាកចេញបន្ទាប់ពីអង់គ្លេស។ ប្រជាជនស៊ុយអែត ៦៩ ភាគរយ និងប្រជាជនដាណឺម៉ាក ៦៦ភាគរយ រួមជាមួយប្រជាជនន័រវែស ៥៧ភាគរយផ្សេងទៀតជឿជាក់ថា ការចាកចេញជាជម្រើសប្រសើរ។ នេះបង្ហាញច្បាស់ថា សុបិនចង់បង្កើតសហរដ្ឋអឺរ៉ុប នឹងក្លាយជាផេះផង់ ហើយសហភាពអឺរ៉ុបដែលធ្លាប់រឹងមាំកាន់តែទន់ខ្សោយទៅៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_213.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីជើរូ អ៊ីស៊ីបា នឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ីជិនភីង នៅខាងក្រៅសន្និសីទអន្តរជាតិ ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុន Kyodo ។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន អ៊ីស៊ីបា នឹងអំពាវនាវឱ្យមានការស្ដារឡើងវិញនូវការនាំចេញអាហារសមុទ្រទៅកាន់ចិន បន្ទាប់ពីទីក្រុងប៉េកាំងបានយល់ព្រមលុបចោលការហាមឃាត់ការនាំចូលអាហារសមុទ្រពីជប៉ុនជាបណ្តើរៗ។ ការហាមប្រាមនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីជបុនបានបញ្ចេញទឹកមានសារធាតុវិទ្យុសកម្មពីរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Fukushima ចូលទៅក្នុងសមុទ្រកាលពីខែសីហាឆ្នាំមុន។ លោក អ៊ីស៊ីបា ក៏គ្រោងនឹងពិភាក្សាអំពីវិធានការជំរុញកិច្ចសន្ទនាសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីរវាងប្រទេសទាំងពីរផងដែរ។ បើតាមគម្រោង លោក អ៊ីស៊ីបា នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC) ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា នៅប្រទេសប៉េរូ និងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំនៃបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ និងរីកចម្រើនឈានមុខគេក្នុងពិភពលោក (G20) ចាបពីថ្ងៃទី១៨-១៩ ខែវិច្ឆិកា នៅប្រេស៊ីល។ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង បានអបអរសាទរលោក អ៊ីស៊ីបា ដែលត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ដោយបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ការលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនង ក៏ដូចជាផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកជាយុទ្ធសាស្រ្តរវាងចិន និងជប៉ុន។ លោក អ៊ីស៊ីបា បានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក លី ឈាំង កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា នៅប្រទេសឡាវ ក្នុងដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចការទូតលើកដំបូងរបស់លោកក្នុងនាមជាមេដឹកនាំជប៉ុន។ ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ចិន និងជប៉ុនបានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងជម្លោះអធិបតេយ្យភាពលើកោះដែលទីក្រុងប៉េកាំង ហៅថា Diaoyu ខណៈជប៉ុនហៅថា Senkaku នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរបានបង្ហាញសញ្ញានៃការប្រសើរឡើង។ ថ្មីៗនេះ ចិនបានយល់ព្រមលុបចោលជាបណ្តើរៗនូវការហាមឃាត់លើការនាំចូលអាហារសមុទ្ររបស់ជប៉ុន ហើយភាគីទាំងពីរបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីយន្តការរយៈពេលវែងដែលអនុញ្ញាតឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងត្រួតពិនិត្យការបញ្ចេញទឹកសំណល់វិទ្យុសកម្មពីរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Fukushima ទៅក្នុងសមុទ្រ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2130.txt

បញ្ហាផ្សែងដែលចេញភ្លើងឆេះព្រៃ បានលេចឡើងជាថ្មី បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី ប្រុងចាប់ខ្លួនជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលសង្ស័យថា ស្ថិតនៅពីក្រោយភ្លើងឆេះព្រៃ កាលពីឆ្នាំ២០១៥។ យ៉ាងណាមិញ អនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ប្រកាសដែរថា ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យពលរដ្ឋខ្លួន ត្រូវបានកាត់ទោសនៅក្រោមច្បាប់របស់សិង្ហបុរីនោះទេ។

អនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Jusuf Kalla បានចេញមកការពារជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវលើ ភ្លើងឆេះបង្កជាផ្សែងអ័ព្ទ នៅទូទាំងតំបន់ និងកំពុងស្វែងរកចាប់ខ្លួន ដោយអាជ្ញាធរសិង្ហបុរី។ លោកនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងមិនបញ្ជូនជនជាតិខ្លួន ទៅឲ្យសិង្ហបុរី កាត់ទោសតាមច្បាប់របស់ខ្លួនទេ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក Detiknews នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា អនុប្រធានាធិបតី Kalla អះអាងថា៖«ប្រសិនបើមានកំហុសនៅសិង្ហបុរី សិង្ហបុរីអាចកាត់ទោសបាន។ ប៉ុន្តែភ្លើងឆេះ នៅក្នុងឥណ្ឌូណេស៊ី ដូច្នេះ នេះជាបញ្ហារបស់យើង (ឥណ្ឌូណេស៊ី)។» ការលើកឡើងរបស់អនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ទីភ្នាក់ងារបរិស្ថានជាតិសិង្ហបុរី និយាយថា ខ្លួនទទួលបានដីកា ពីតុលាការ ដើម្បីស្វែងរកអ្នកចាត់ការក្រុមហ៊ុន ជាជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីម្នាក់ ដែលមិនបានចូលមកផ្ដល់សម្ភាស ខណៈរូបគេ នៅសិង្ហបុរី។ អ្នកចាត់ការរូបនោះ ត្រូវសង្ស័យថា ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងភ្លើងឆេះព្រៃ ដែលបង្កជាផ្សែងអ័ព្ទ បំពុលដល់សិង្ហបុរី។ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី បានទាត់ចោលការប៉ុនប៉ងចាប់ខ្លួននេះ តាមរយៈស្ថានទូតរបស់ខ្លួន ប្រចាំសិង្ហបុរី។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ សិង្ហបុរី បានអនុម័តច្បាប់ស្ដីពី ផ្សែងពុលឆ្លងព្រំដែន ដែលនឹងត្រួតពិនិត្យ លើក្រុមហ៊ុនណា ដែលបង្កជាភ្លើងឆេះ ឬក៏អនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនសម្បទានរបស់ខ្លួន ដុតព្រៃ ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុនពាក់ព័ន្ធ នឹងផ្សែងអ័ព្ទ ដែលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សិង្ហបុរី ក៏ដូចជាផ្នែកជាច្រើនក្នុងតំបន់។ វិស័យទេសចរណ៍ និងឧស្សាហកម្មហោះហើរ សុទ្ធតែរងផលវិបាក នៃផ្សែងអ័ព្ទ ដែលហុយចេញពី ភ្លើងឆេះព្រៃ និងដី នៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក្រសួងការរបរទេសសិង្ហបុរី បកស្រាយថា ច្បាប់នេះ គឺស្របនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសមួយ ចាត់វិធានការចាំបាច់ ដើម្បីការពារខ្លួន ពីសកម្មភាពខាងក្រៅ ហើយច្បាប់នវ ក៏មិនប៉ះពាល់ដល់អធិបតេយ្យភាព ប្រទេសណាមួយដែរ។ ចំណែកឯ លោក Masagos Zulkifli រដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថាន និងធនធានទឹក សិង្ហបុរី ក៏បញ្ជាក់ដែរថា រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី នឹងធ្វើអ្វីគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីអនុវត្តច្បាប់ថ្មីនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2131.txt

ប្រធានាធិបតីត្រៀមកាន់តំណែងហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) បានសម្តែងការ រីករាយជាមួយនឹងសាររបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) ដែលសាទរចំពោះជ័យ ជម្នះផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៩ខែឧសភា។ លោក ថែមទាំងចាត់ទុកលោក ស៊ី ជិនពីងថាជា « មេដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យទៀតផង»។

« ខ្ញុំពិតជាមានកិត្តិយសណាស់ដែលទទួលបានសារសាទរពីប្រធានាធិបតីដ៏អស្ចារ្យ»។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ដែលបានរាយការណ៍ពីសុន្ទរកថារបស់លោករ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេឆ្លើយតប នឹងសារសារទរលោក ស៊ី ជិនពីងនាឱកាសនៃសន្និសីតកាសែតទាក់ទងនឹងការប្រកាសគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ថ្មីរបស់លោកនៅថ្ងៃទី៣១ខែឧសភា ក្នុងក្រុងដាវ៉ាវ។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា សភាហ្វីលីពីន បានប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវ ការដោយ អភិបាលក្រុងដាវ៉ាវ លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ នឹងត្រូវក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី១៦របស់ហ្វីលីពីន ដែលត្រូវបានរំពឹងថានឹងចូលស្បថកាន់តំណែងជាផ្លូវការនៅចុងខែមិថុនាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ។ វា ក៏មានន័យដែរថា ជាពេលកំណត់នៃអាណត្តិប្រធានាធិបតី របស់លោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ដែលមាននិន្នាការខ្លាំងពឹងផ្អែកអាមេរិក ក៏កាន់តែខិតជិតមកដល់ផងដែរ។ ភ្លាមៗក្រោយការប្រកាសផ្លូវការនោះ ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង សាទរទៅកាន់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ ចំពោះជ័យជម្នះនោះ ។ ប្រមុខកំពូលចិន ក៏បានសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងមានភាពល្អប្រសើរជាមួយនឹងគ្នា។ ក្នុងសារសាទរនោះ ប្រមុខរដ្ឋចិន ក៏បានរម្លឹក និងបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរ ធ្លាប់មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ី ជម្រៅជាមួយនឹងចិន ហើយ លោក សង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរអាចធ្វើការយ៉ាងសកម្មជាមួយនឹងគ្នាដើម្បី ជំរុញឲ្យទំនាក់ទំនង ចិន-ហ្វីលីពីន ត្រលប់ទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អប្រសើរជាមួយគ្នាឡើងវិញ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ទំនាក់ទំនងចិន និងហ្វីលីពីន មានភាពល្អក់កករនឹងគ្នាច្រើនក្រោមរដ្ឋបាលរបស់ លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ជាពិសេសនោះរឿងបញ្ហាអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តែរដ្ឋបាលរបស់លោក ឌើទើតេ គេរំពឹងថា ទំនាក់ទំនងហ្វីលីពីន និងចិន អាចមានលក្ខណៈល្អប្រសើរជាងអាណត្តិរបសលោក អាហ្គីណូ។ ខុសពីរដ្ឋាភិបាលមុន បើទោះបីជា លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ បានអះអាងថា លោក បន្តទាមទារនូវតំបន់ជម្លោះអធិបតេយ្យដដែល ក៏ដោយ លោក នៅតែបន្សល់ចន្លោះប្រហោងសម្រាប់ការចរចាជាមួយនឹងចិនដែរ។ លោក ឌើទើតេ ធ្លាប់និយាយថា ប្រសិនបើដំណើរការនៃការដោះស្រាយមិនមែនការវិវត្ត លោក នឹងចរចាជាមួយនឹងចិនជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ បន្ថែមពីនេះ ជំនួសដោយទំនាក់ទំនងដែលបានជាប់គាំងកន្លងមក លោក ឌើទើតេ បានសន្យាថា នឹងអញ្ជើញអ្នកវិនិយោគរបស់ចិនឲ្យកាន់តែច្រើនមកកាន់ហ្វីលីពីនដែលស្របជាមួយនឹងគោលនយោបាយនៃការបង្កើនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2132.txt

ក្មេងប្រុសឥណ្ឌាអាយុ៨ឆ្នាំម្នាក់ បានធ្វើបទបង្ហាញពីហ្គេមដែលគេបានផលិតដោយខ្លួនឯងទៅកាន់នាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុនពិភពលោក Microsoft លោក Satya Nadella។ ហ្គេមរបស់ក្មេងប្រុសនោះ បានបង្កប់ជាមួយ នឹងតុល្យភាពរវាងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងនិរន្តរភាពនៃបរិស្ថាន។ គេ ក៏បានបង្ហាញពី មហិច្ឆតាយ៉ាងមុតមាំថា «គេចង់ក្លាយជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន Microsoftទៀតផង»។

កុមារា Medansh Mehta បានបង្ហាញហ្គេមឈ្មោះថា « Let There Be Light» ទៅកាន់សិស្សរចនាកម្មវិធី និងបង្កើតហ្គេម ដែលមានការចូលរួមដោយផ្ទាល់ពីនាយកប្រតិបត្តិ Microsoft លោក Satya Nadella ក្នុងពេលដែលលោកបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌានាពេលថ្មីៗនេះ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងភ្នាក់ងារព័ត៌មាន CNBC កុមារា បានបញ្ជាក់ថា ហ្គេមរបស់គេ ផ្តោតសំខាន់លើតុល្យភាពនៃការអភិវឌ្ឍ និងបរិស្ថាន ដើម្បីចៀសវាងពីការបំពុលបរិយាស និងធានាឲ្យបាននូវការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ កុមារវ័យ៨ឆ្នាំនោះ ពន្យល់ថា អ្នកលេងហ្គេម « Let There Be Light» ត្រូវសាងសង់ទីក្រុងដែលមានរោងចក្រ រួមជាមួយនឹងកសិដ្ឋានផងដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកោតសរសើរនោះ កុមារា Medansh Mehta បានឆ្លើយនឹងសំណួររបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មានជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តប្រកបដោយភាពជឿជាក់ ដែលទាក់ទងនឹងក្តីសុបិន្តរបស់គេដែលបានប្រាប់លោក Satya Nadella ថា គេចង់ក្លាយជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ Microsoft។ ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន បានសួរថា «តើប្អូនគិតថា ប្អូនពិតជាអាចក្លាយជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ Microsoftបានឬទេ?» កុមារានោះ បានឆ្លើយថា៖ «ប្រាកដណាស់ ខ្ញុំអាចព្យាយាមធ្វើវាបាន។ បើព្យាយាមធ្វើអ្វីមួយដោយម៉ឺងម៉ាត់ និងមានសេចក្តីទុកចិត្ត យើងនឹងសម្រេចវាបានជាក់ជាពុំខាន»៕ ទស្សនាវីដេអូ ទស្សនាវីដេអូ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2133.txt

មេដឹកនាំអឺរ៉ុបមានទាំងប្រធានគណកម្មការអឺរ៉ុបលោក ហ្សង់ក្លូ ចាំងកឺ (Jean Claude Juncker) ផងនោះ បានទាមទារឲ្យអង់គ្លេសប្រញាប់ចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប ឲ្យឆាប់បំផុតតាមដែលអាចធ្វើបាន។ ពួកគេអះអាងថា ការបន្តពន្យារពេល វានឹងធ្វើឲ្យភាពមិនច្បាស់លាស់ កើតមានកាន់តែច្រើននៅសហភាពអឺរ៉ុប។ អង់គ្លេសត្រូវអនុវត្តតាមមាត្រា ៥០នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ក្រោយប្រជាជនបោះឆ្នោតចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយនោះ។

បើចិត្តសឿងបោះឆ្នោតចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយ គួរតែចាកចេញឲ្យបានឆាប់។ នេះជាការដាស់តឿនរបស់មេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុប ចំពោះរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស និងប្រជាជនអង់គ្លេស ដែលមានបំណងចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ មេដឹកនាំកំពូលសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជួបប្រជុំក្រោយប្រកាសលទ្ធផលប្រជាមតិ ក្នុងនោះមានប្រធានគណកម្មការអឺរ៉ុបលោក ហ្សង់ក្លូ ចាំងកឺ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបលោក ដូណាល់ ទុស្ស (Donald Tusk) ប្រធានសភាអឺរ៉ុប Martin Schulz និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហូឡង់ លោក Mark Rutte សុទ្ធតែទាមទារឲ្យចក្រភពអង់គ្លេស ចាកឲ្យបានរហ័សបំផុត។ តែពួកគេបានទទួលស្គាល់ថា នីតិវិធីនៃការចាកចេញ នឹងមានការលំបាក និងស្មុគស្មាញខ្លាំង ប៉ុន្តែគេក៏ព្រមានអង់គ្លេសផងដែរ ថាគ្មានការត្រលប់មកចរចាជាថ្មីឡើយ ជុំវិញការចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ បើចេញ គឺចេញហើយ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Guardian អ្នកទាំងបួននាក់ឯកភាពគ្នាថា ការពន្យារពេលក្នុងការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបរបស់អង់គ្លេស វាជារឿងមិនចាំបាច់ ហើយវានឹងធ្វើឲ្យភាពមិនច្បាស់លាស់បន្តកើតឡើង នៅអឺរ៉ុបទៀត។ ពួកគេថ្លែងថា៖« ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មិនធ្លាប់កើតមានឡើងឡើយ។ ប៉ុន្តែយើងរួបរួមគ្នាដើម្បឆ្លើយតបបញ្ហានេះ»។ តាមពិតទៅបណ្តាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបមួយចំនួន ខឹងអង់គ្លេសជាពិសេសខឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ដែលយកប្រជាមតិ ដាក់គំនៀបលើអឺរ៉ុបដើម្បីចរចា។ ស្ថាប័នកំពូលអឺរ៉ុបបានពន្យល់ថា អ្វីដែលសហភាពអឺរ៉ុប អាចផ្តល់ឲ្យអង់គ្លេសបាននោះ អឺរ៉ុបបានផ្តល់ឲ្យអស់ហើយ។ ដូច្នេះគ្មានការចារសុំថែមថយអ្វីទៀតឡើយ ចាប់ពីពេលនេះទៅ។ មេដឹកនាំអឺរ៉ុបទាំងនេះ ក៏បានពន្យល់បន្ថែមផងដែរ ពាក់ព័ន្ធនីតិវិធីដែលអង់គ្លេសត្រូវធ្វើតាម ដើម្បីចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ វិធីទី ១ គឺត្រូវអនុវត្តតាមមាត្រា ៥០នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ដែលចែងពីការរៀបចំចរចាជាផ្លូវការ រវាងអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ យោងតាមមាត្រា ៥០នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon អង់គ្លេសមានភារកិច្ចផ្តល់ព័ត៌មានពីការចាកចេញរបស់ខ្លួនពីសហភាពអឺរ៉ុបទៅកាន់ស្ថាប័នព្រុចសែល ហើយការចរចាលើការចាកចេញនេះត្រូវចាប់ផ្តើមធ្វើឡើជាបន្តបន្ទាប់ដោយមិនឲ្យលើសពី ២ឆ្នាំ។ តាមពិតទៅប្រជាមតិនៅអង់គ្លេស គ្មានអនុភាពគតិយុត្តិអ្វីឡើយ វាគ្រាន់តែជាការផ្តល់មតិរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋាភិបាលអាចមិនខ្វល់ចំពោះលទ្ធផលនេះក៏បាន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Guardian អ្នកជំនាញមួយចំនួនបានអះអាងថា អង់គ្លេសមិនចាំបាច់ផ្តល់ព័ត៌មាន ទៅកាន់ស្ថាប័នព្រុចសែលឡើយ ហើយអង់គ្លេសក៏អាចពន្យារពេលចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនេះបានដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែបណ្តាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបមួយចំនួន ទំនងជាក្តៅស្លឹកត្រចៀក និងខឹងអង់គ្លេសផង បានបដិសេធ ចំពោះការលើកឡើងនេះ។ ពួកគេយល់ថា បើចិត្តសឿង បោះឆ្នោតចាកចេញហើយ អង់គ្លេសមិនបាច់ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការចាកចេញឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2134.txt

ស្ថានីយ៍បោះឆ្នោតនៅទូទាំងចក្រភពអង់គ្លេស បានបិទអស់ហើយ ក្នុងការធ្វើប្រជាមតិលើអនាគតរបស់ប្រទេសនេះជាសមាជិកអឺរ៉ុប។ លទ្ធផលផ្លូវការបង្ហាញថា ក្រុមអ្នកគាំទ្រ«ការចាកចេញ»ទទួលជោគជ័យ លើក្រុមដែលគាំទ្រអង់គ្លេសឲ្យបន្តជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប យ៉ាងប្រផិតប្រផើយបំផុត ។ លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ប្រកាសចេញពីតំណែង ហើយសហភាពអឺរ៉ុបព្រមានថា បើអង់គ្លេសចាកចេញហើយ គ្មានផ្លូវត្រលប់មកវិញ។

ទីបំផុត ពលរដ្ឋចក្រភពអង់គ្លេស បានសម្រេចចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយ ក្នុងការធ្វើប្រជាមតិថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា។ អ្នកបោះឆ្នោតចំនួន៥១.៩ភាគរយ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រក្រុមចាកចេញពីតំបន់អឺរ៉ុប ខណៈពលរដ្ឋចំនួន៤៨.១ភាគរយ បោះឆ្នោតគាំទ្របន្តជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប ក្នុងចំណោមអ្នកដែលទៅបោះឆ្នោតសរុបមានចំនួន៧១.៩ភាគរយ នៃចំនួនអ្នកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតសរុប។ សម្រាប់លទ្ធផល ដែលបានរាប់ហើយនោះ គេសង្កេតឃើញថា ការចាកចេញពីអឺរ៉ុប មិនបានជោគជ័យធំធេងនោះទេ។ បើតាមសារព័ត៌មាន BBC មកទល់ពេលនេះ លទ្ធផលរាប់សន្លឹកឆ្នោតចេញពីស្រុកទាំង៣៨២តំបន់ បង្ហាញថា ក្នុងចំណោមអ្នកទៅបោះឆ្នោត ជិត៣៣លាននាក់ ក្រុមគាំទ្របន្តជាសមាជិកអឺរ៉ុប ទទួលបានសំឡេងចំនួនជាង១៦លាននាក់ ខណៈចលនាគាំទ្រការចាកចេញ ទទួលសំឡេងចំនួនលើស១៧លាននាក់។ ប្រមុខគណបក្សអង់គ្លេសឯករាជ្យ (UKIP) លោក Nigel Farage បានប្រកាសអបអរសាទរចំពោះជ័យជម្នះនេះ ក្នុងកម្មវិធីនៅក្រុងឡុងដ៍។ ប្រមុខគណបក្សរូបនេះ ដែលគាំទ្រការចាកចេញពីអឺរ៉ុប និយាយថា ថ្ងៃបានរះលើចក្រភពអង់គ្លេសឯករាជ្យ ហើយថ្ងៃទី២៣ នឹងត្រូវចារក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ជាថ្ងៃឯករាជ្យ។ លោក ក៏ស្នើឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ចាកចេញពីតំណែងភ្លាមៗផងដែរ។ ជាមួយនឹងជ័យជម្នះទាំងប្រផិតប្រផើយសម្រាប់ការចាកចេញនេះ ចក្រភពអង់គ្លេស នឹងក្លាយជារដ្ឋជាសមាជិកអឺរ៉ុបទីមួយ ដែលចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប ក្នុងរយៈពេលជាង៦០ឆ្នាំ មកនេះ។ ផលវិបាកនានា រំពឹងនឹងថា កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ពីការចាកចេញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលរួមទាំងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាជនភៀសខ្លួន ជាដើម។ ១.ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប៖ ចេញគឺចេញ នៅមុនការបោះឆ្នោតប្រជាមតិបន្តិច មេដឹកនាំអឺរ៉ុប បានព្រមានចក្រភពអង់គ្លេសរួចហើយថា គ្មានផ្លូវអាចបកក្រោយបានទេ បើសិនជាពលរដ្ឋអង់គ្លេស សម្រេចចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ពីទីក្រុងព្រុចសែល ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប លោក Jean-Claude Juncker បញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា ចេញគឺចេញហើយ ដែលនេះមានន័យថា អឺរ៉ុបទាត់ចោលឱកាសចរចាណាមួយ ចំពោះសមាជិកភាពរបស់អង់គ្លេសក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប។ ថ្លែងបន្ទាប់ពីជំនួបជាមួយអធិការបតីអូទ្រីស លោក Juncker បានផ្ដាំទៅចក្រភពអង់គ្លេសថា មិនមានការចរចាឡើងវិញណាមួយនោះ ហើយអឺរ៉ុប ក៏ផ្ដល់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ទៅឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសរួចអស់ហើយ។ ការលើកឡើងនេះ ត្រូវបានបញ្ជាក់ម្ដងទៀតដោយប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ដោយលោកអះអាងថា ការចាកចេញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស មិនអាចត្រលប់ក្រោយបានទេ។ ប្រទេសជាសមាជិកទាំង២៧ បានតាមដានការធ្វើប្រជាមតិនេះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ នេះក៏ដោយសារតែ ការចាកចេញរបស់អង់គ្លេស ដែលជាសមាជិកមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទីពីរ ពិតជាប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់អឺរ៉ុបទាំងមូល។ ហើយគេ ព្រួយបារម្ភថា ការចាកចេញនេះ នឹងក្លាយជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសដទៃទៀត ដែលចង់ចាកចេញពីអឺរ៉ុបដែរ ប៉ុន្តែសហភាពអឺរ៉ុប ក៏មិនចេះតែចេញ ឬចូលស្រួលៗ និងតាមចិត្តនោះដែរ។ ២. អ្វី នឹងកើតឡើង បន្ទាប់ពីប្រជាមតិនេះ? ថ្វីត្បិតតែពលរដ្ឋចក្រភពអង់គ្លេសភាគច្រើន បោះឆ្នោតគាំទ្រការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបក៏ដោយ ក៏មិនមានន័យថា ចក្រភពអង់គ្លេស លែងជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនោះទេ។ នៅដំណាក់កាលនេះ ចក្រភពអង់គ្លេស នឹងនៅតែជាផ្នែកមួយនៃសហភាពអឺរ៉ុបដដែល ហើយដំណើការចរចានៃការចាកចេញនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមផងដែរ។ យោងតាមមាត្រា៥០ នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ជំហានបន្ទាប់នោះ គឺចក្រភភពអង់គ្លេស នឹងជូនដំណឹងទៅអឺរ៉ុប ពីការចាកចេញរបស់ខ្លួន។ ទាំងចក្រភពអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុប ត្រូវចរចាគ្នា ជាមុនសិន ដើម្បីសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ដែលនាំដល់ការចាកចេញនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រសិនបើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀង ត្រូវបានសម្រេចទេនោះ គេត្រូវរង់ចាំដល់ទៅពីរឆ្នាំទៅមុខ ទើបច្បាប់ និងបទបញ្ញតិផ្សេងៗ របស់អឺរ៉ុប អស់សុពលភាពអនុវត្តក្នុងទឹកដីចក្រភពអង់គ្លេសតទៅទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន នឹងចាកចេញពីតំណែងនៅខែតុលាខាងមុខ ព្រោះយុទ្ធនាការគាំទ្របន្តជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបរបស់លោក បរាជ័យ។ ទោះចង់នៅបន្តតំណែងក៏ដោយ លោក ខេមេរ៉ូន ច្បាស់ជាត្រូវប្រឈមសម្ពាធខ្លាំងទាំងផ្ទៃក្នុងបក្ស ដែលបែកបាក់ និងពីសំណាក់ប្រជាជន ដែលចង់ឲ្យលោក ចាកចេញពីតំណែង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2135.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានចេញបញ្ជាឲ្យកងទ័ពឈរជើងនៅអាហ្វហ្កានីស្ថានជួយគាំទ្រកងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានដោយផ្លាស់ប្តូរកាតព្វកិច្ចពីចាំការផ្តល់ប្រឹក្សាសុទ្ធសាធ។ ចាប់ពីពេលនេះកងទ័ពអាមេរិកនឹងផ្តល់ការគាំទ្រផ្លូវអាកាស និងទៅតាមទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានគ្រប់សមរភូមិតាមកម្ចាត់ក្រុមតាលីបង់។

**audio2** នៅសល់ប៉ុន្មានខែប៉ុណ្ណោះលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នឹងចាកចេញពីតំណែងជាប្រធានាធិបតីហើយ។ ប៉ុន្តែ នៅសល់ការសន្យាមួយចំនួនដែលលោកមិនទាន់សម្រេចបាន ជាពិសេសការបញ្ចប់សង្គ្រាមនិងនាំសន្តិភាពដល់អាហ្វហ្កានីស្ថាន។ ដោយសារតែនៅពេលមិនយូរ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសម្រេចចេញបញ្ជាឲ្យទាហានអាមេរិកផ្លាស់ប្តូរតួនាទីដែលធ្លាប់តែផ្តល់ប្រឹក្សាដល់ទាហានអាហ្វហ្កានីស្ថានសុទ្ធសាធទៅជាកងម្លាំងជួយគាំទ្រនិងដើរជាមួយទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានរាល់សមរភូមិ។ តាមពិតទៅកងទ័ពអាមេរិក ដែលឈរជើងនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៥មកបានបំពេញតួនាទីជាទីប្រឹក្សាសឹក ហើយអាចវាយប្រហារក្រុមតាលីបង់កដោយប្រើប្រាស់សិទ្ធស្វ័យការពារខ្លួននិងការពារទាហានអាហ្វហ្កានីស្ថានក្នុងករណីចាំបាច់ប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមមន្ត្រីយោធាអាមេរិកដែលមិនបង្ហាញអត្តសញ្ញាណថ្លែងប្រាប់ទីភ្នាក់ងារ AFP ថា បទបញ្ជាថ្មីរបស់ប្រធានាធិបតីនឹងធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរតួនាទីកងទ័ពអាមេរិកច្រើន។ ចាប់ពីពេលនេះទៅអាមេរិកនឹងផ្តល់ការគាំទ្រផ្លូវអាកាសក្នុងពេលច្បាំងហើយកងទ័ពអាមេរិកនឹងជួយគាំទ្រដោយទៅជាមួយកងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅសមរភូមិផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីយោធាខាងលើបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កងទ័ពអាមេរិកនៅនៅខ្សែរត្រៀមជួរមុខឡើយក្នុងការវាយប្រហារថ្វីបើពួកគេដើរតាមទាហានអាហ្វហ្កានីស្ថានទៅសរមភូមិមែន។ តែពួកគេនៅមានតួនាទីផ្តល់ប្រឹក្សាដល់កងទ័ពគ្រប់អង្គភាពក្នុងពេលប្រយុទ្ធទាំងអស់។ តាមពិតទៅកងទ័ពអាមេរិកបានវាយប្រហារចូលកាន់កាប់អាហ្វហ្កានីស្ថានក្នុងឆ្នាំ ២០០១ ក្រោតពេលដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងកាប៊ុលក្រោមកាដឹកនាំរបស់ក្រុមតាលីបង់បដិសេធបញ្ជូនមេដឹកនាំក្រុមអាល់កៃដា Osama bin Laden ឲ្យអាមេរិក ហើយដល់ឆ្នាំ ២០០៨ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានសន្យាថាលោក នឹងបញ្ចប់អាមេរិកនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ហើយលោកក៏បញ្ជាដកទ័ពអាមេរិកជាបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែដោយសារស្ថានភាពប្រែប្រួល កាលបរិច្ឆេទដកកងទ័ពអាមេរិកត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរជាញឹកជាប់។ បច្ចុប្បន្ននេះការចរចាសន្តិភាពរវាងតាលីបង់និងរដ្ឋាភិបាលអាហ្វាហ្កានីស្ថានហាក់ដូចជាបរាជ័យទៅហើយក្រោយយន្តហោះអាមេរិកទម្លាក់គ្រាប់សម្លាប់មេដឹកនាំក្រុមតាលីបង់ Mullah Akhtar Mansourនៅប៉ាគីស្ថាន កាលពីខែមុន។ ហើយកងទ័ពក្រុមតាលីបង់ក៏កាន់តែកើនឡើងកម្លាំងថែមទៀត ដែលវាបង្ហាញថា សង្គ្រាមប្រឆាំងក្រុមតាលីបង់មិនជោគជ័យនោះឡើយ។ ហើយកន្លងមកសហរដ្ឋអាមេរិកនៅស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការប្រើប្រាស់ទ័អាកាសទម្លាក់គ្រាប់កម្ចាត់ក្រុមនេះ ព្រោះកាលពីឆ្នាំមុនមីស៊ីលអាមេរិកវាយប្រហារខុសគោលដៅចំមន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងនៅ Kunduz ដោយសម្លាប់ជនស៊ីវិល៤៦នាក់ ហើយផ្ទុះការប្រឆាំងតវ៉ាខ្លាំងទូទាំងពិភពលោក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2136.txt

លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតបឋមក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅរដ្ឋចំនួន ៦ ដែលជាសមរភូមិនយោបាយសម្រាប់ការប្រជែងក្នុងបក្សចុងក្រោយនៅថ្ងៃអង្គារទី៧ មិថុនាត្រូវបានគេបញ្ចេញជាបណ្តើរៗហើយ។ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានប្រកាសជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ New Jersey ស្របពេលដែលគូប្រជែងលោកស្រី ប៊ែនី សេនដឺ ឈ្នះនៅរដ្ឋ North Dakota ។

ទោះបីជាមានការវាយតម្លៃថាលោកស្រីហ៊ីឡារីគ្លីនតុន រកបានតំណាងគ្រប់ចំនួនកំណត់ដោយបូករួមទាំង តំណាងឬប្រតិភូឯករាជ្យក៏ដោយ គូប្រជែងលោកស្រី សមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont លោក ប៊ែនី សេនដឺមិនបោះបង់ក្តីសង្ឃឹមឡើយ។ លោកប្រឹងប្រែងស្វែងរកជ័យជម្នះនៅសមរភូមិសំខាន់ចុងក្រោយនៅរដ្ឋចំនួន៦ ដែលរៀបចំបោះឆ្នោតជាមួយគ្នានៅថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Politico លទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន បង្ហាញថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានដណ្តើមជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ New Jersey ស្របពេលដែលលោក ប៊ែនី សេនដឺ ប្រកាសជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ North Dakota។ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ហាក់បីដូចជាសន្មត់រួចទៅហើយថា លោកស្រី នឹងក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ឬនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា ជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្រីដំបូងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក។ នេះក៏ដោយសារថ្ងៃចន្ទដើមសប្តាហ៍នេះ ស្ថាប័នសារព័ត៌មានធំៗជាច្រើនបានវាយតម្លៃថា លោកស្រីរកបានប្រតិភូគ្រប់ចំនួនទៅហើយដើម្បីរក្សាការតែងតាំងពីបក្ស។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គូប្រជែងរបស់លោកស្រី លោក ប៊ែននី សេនដឺ មិនបានខ្វល់ខ្វាយចំពោះការប្រកាសជ័យជម្នះនេះទេ។ លោក និងអ្នកគាំទ្រសន្យាថានឹងបន្តប្រយុទ្ធរហូតដល់ពេលចុងក្រោយ។ហើយគេក៏វាយតម្លៃថា វាមិនទាន់ដល់ពេលដែលលោកស្រី គ្លីនតុន ត្រូវប្រកាសជ័យជម្នះឡើយព្រោះ ប្រតិភូដែលលោកស្រីមានបច្ចុប្បន្ន មានអ្នកចាំបោះឆ្នោតនៅសមាជខែកក្កដារាប់រាយនាក់។ ពួកគេអាចផ្លាស់ប្តូរចិត្តគ្រប់ពេល ហើយពួកគេអាចងាកបោះឆ្នោតឲ្យលោក ប៊ែនី សេនដឺ ផងក៏មិនដឹង។ ត្រលប់មកវិញ ជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ North Dakota ហាក់ដូចជាមិនជួយលោក ប៊ែនី សេនដឺន ច្រើនឡើយព្រោះនៅរដ្ឋនេះមានប្រតិភូត្រឹមតែ ២៣ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែលោក ប៊ែនី សេនដឺ រំពឹងថានឹងទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាលីហ្វរនីញ៉ា ដែលមានប្រតិភូសរុបជាង ៤០០នាក់ឯណោះ។ បើសមាជិកព្រឹទ្ធសភាម្នាក់នេះ ឈ្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ាមែន អ្វីៗអាចនឹងផ្លាស់ប្តូរ ហើយវាក៏អាចបង្កការលំបាកសម្រាប់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលមានសង្ឃឹមថាលោកស្រីនឹងឈ្នះការតែងតាំងពីបក្សនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2137.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក Ashton Carter បានបញ្ជាក់ថា អាមេរិក មិនបានព្យាយាមបង្កើតសង្គ្រាមត្រជាក់នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ហើយសកម្មភាពរបស់អាមេរិក មានលក្ខណៈរួមគ្នាពោលគឺ មិនមានចេតនាធ្វើឲ្យរដ្ឋណាមួយនៅឯកាឡើយ។

«អាមេរិក មិនមែនកំពុងតែបង្កើតសង្គ្រាមត្រជាក់ ឬការបែងចែក ឬ ការប្រឈមមុខគ្នានៅក្នុងតំបន់នេះនោះទេ។ សកម្មភាពរបស់យើង មានលក្ខណៈជាប្រពន្ធ័ដែលមានការចូលរួមទាំងអស់គ្នា ដែលគ្រប់គ្នាអាចធ្វើការរួមគ្នា។ យើង មិនមែនព្យាយាមទាត់ភាគីណាមួយឲ្យកាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយនោះទេ។ ហើយនេះ ក៏មិនមែនជាគោលនយោបាយរបស់យើងដែរ»។ នេះគឺជាការឆ្លើយតបរបស់ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិកលោក Carter ទៅនឹងសំណួរក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងសារព័ត៌មាន Channel News Asia ដែលបានសួរថាតើអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺជាតំបន់សង្គ្រាមត្រជាក់រវាងអាមេរិក និងចិនឬយ៉ាងណា? ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិករូបនោះ ក៏បានបន្ថែមដែរថា ប្រសិនបើចិន បង្ហាញសកម្មភាពឃ្លាតឆ្ងាយពីគេ ហើយធ្វើឲ្យអ្នកដទៃចង់ធ្វើការជាមួយអាមេរិកនោះ មិនមែនជាកំហុសរបស់អាមេរិកនោះទេ តែ វា លទ្ធផលដែលបង្កើតដោយចិនខ្លួនឯង។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា «គោលនយោបាយរបស់អាមេរិកគឺជារួមបញ្ចូល ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងចិនផងដែរ»។ តាមពិតទៅចម្លើយរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ក៏ជាការឆ្លើយតបមួយទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងដែលបានចោទអាមេរិកថានៅមិនទាន់អស់កម្អែលសង្គ្រាមត្រជាក់ផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា កន្លងទៅ លោកស្រី Hua Chunying បានឆ្លើយតបនឹងការរិះគន់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Ash Carter ដែលនិយាយថា ចិនកំពុងធ្វើខ្លួនឲ្យឃា្លតឆ្ងាយពីប្រទេសដទៃ តាមរយៈសកម្មភាពយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ហើយ លោកស្រី ថែមទាំងចោទលោក Carter ថា នៅមិនទាន់ជម្រះកម្អែលសង្គ្រាមត្រជាក់នៅឡើយទេ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះដែនអធិបតេយ្យដែលមានរដ្ឋទាមទារជា សមាជិកអាស៊ានរួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ ចិន និងអាមេរិក បានចោទដាក់គ្នាថាកំពុងតែធ្វើយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិក ថា ចិន កំពុងព្យាយាមបំពាក់សម្ភារយោធា ខណៈ ចិន ចោទអាមេរិក ថា កំពុងយកលេសច្បាប់អន្តរជាតិដើម្បីប្រតិបត្តិការនាវា និងយន្តហោះយោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2138.txt

ឆ្នាំ២០១៦ គឺជាខួបលើកទី២៥ហើយនៃការចាប់គូកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសមាគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ី អាគ្នេយ៍ ឬអាស៊ាន ជាមួយនឹងចិន។ ជាមួយនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ក៏បាន ជឿជាក់ដែរថា ទំនាក់ទំនងនេះ នឹងសម្រេចបានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែទូលំទូលាយ និងស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀតផងដែរថា។

អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអាស៊ាន បានអះអាងថា ចិន និងអាស៊ាន នឹងសម្រេចបានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ី ជម្រៅ និងទូលំទូលាយ ខណៈពេលដែលភាគីទាំងពីរ បានឈានដល់ទំនាក់ទំនងនៃ «ទសវត្សរ៍ត្បូង» ។ ការអះអាងរបស់អគ្គរដ្ឋទូតរូបនេះ ធ្វើឡើងនាឱកាសសិក្ខាសាលារម្លឹកទំនាក់ទំនងកិច្ចសន្ទនាចិន-អាស៊ានលើកទី២៥នៅកោះ Java នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីនៅសប្តាហ៍មុន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Jakarta Post ។ លោក Xu Bu អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអាស៊ាន បានគូសបញ្ជាក់ថា គឺឆ្នាំ២០១៦នេះហើយដែលជាការបើកចំហសហគមន៍អាស៊ាន, ការចាប់ផ្តើមនៃផែនការប្រាំឆ្នាំរបស់ចិនលើកទី១៣ និងខួបលើកទី២៥នៃទំនាក់ទំនងកិច្ចសន្ទនារវាងចិន-អាស៊ាន។ នាឱកាសដដែលនោះ លោក បន្ថែមថា «ប្រសិនបើ១០ឆ្នាំដំបូង ត្រូវបានមើលឃើញថាជា «ទសវត្សរ៍មាស»សម្រាប់ទំនាក់ទំនងចិន-អាស៊ាន ដូចដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន Li Keqiang បានអះអាង នោះ ឥលូវយើងបានចូលមកដល់យុគសម័យថ្មីសម្រាប់ទំនាក់ទំនងនៃចិន-អាស៊ាន។ ហើយនោះគឺ «ទំនាក់ទំនងនៃទសវត្សរ៍ត្បូង» ដែលជាយុគសម័យថ្មីនៃការបង្កើននៃការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ និងស៊ីជម្រៅ។ ចិន បានចាប់ដំណើរការនៃការសុំជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ាននៅឆ្នាំ១៩៩១ និងបានក្លាយជាដៃគូសន្ទនាពេញសិទ្ធិនៅឆ្នាំ១៩៩៦។ រយៈពេលជាង២ទសវត្សរ៍នេះ ចិន ពិតជាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមការអះអាងរបស់លោក Xu Bu ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងចិនមកកាន់អាស៊ាន បានកើនដល់៤៧២ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលទំហំនេះ ធ្វើឲ្យចិន នៅតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ានដដែលខណៈទំហំ ពាណិជម្មអាស៊ានទៅកាន់ចិន នៅលំដាប់ទី៣ដដែលផងដែរនោះ។ ចិន បានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ អាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ តាមរយៈកិច្ចសហការជាមួយចិន អាស៊ាន និងរដ្ឋអាស៊ាន ទទួលបានផលប្រ យោជន៍ជាច្រើន ពីគម្រោង និងគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលបង្កើតឡើងដោយចិនក្នុងដំណើរអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ាន។ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនោះ មានដូចជា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ និងវិថីមួយ (OBOR = One Belt One Road) ធនាគារវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី (AIIB) និងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP) ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំមួយដែលចិន និងអាស៊ាន ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់ការចរចានៅឆ្នាំ២០១៦នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2139.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានប្រតិកម្មការចោទប្រកាន់ចិនលើការបង្កបញ្ហានៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងតូក្យូនាវេទិកាសន្តិសុខក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី។ ក្រុងប៉េកាំង ចាត់ទុកការចោទទាំងនោះ ថាគ្មានមូលដ្ឋាន និងថែមទាំងទទូចឲ្យភាគីទាំងពីរ បញ្ឈប់ការចោទប្រកាន់ចិនផងដែរ។

«ប្រទេសខាងក្រៅ គួរតែគោរពនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន និងមិនគួរថ្លែងបញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងអធិបតេយ្យភាពដែលមិនមានការទទួលខុសត្រូវឡើយ»។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យ ក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី Hua Chunying ពីក្រុងប៉េកាំងឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើងបញ្ហា សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលពាក់ព័ន្ធចិនដោយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Ashton Carter និងសមភាគីជប៉ុនលោកឧត្តមសេនីយ៍ Nakatani ក្នុងកិច្ចប្រជុំការពារជាតិនៅសិង្ហបុរី។ សូមជម្រាបផងដែរថា ក្នុងកិច្ចប្រជុំការពារជាតិនៅសិង្ហបុរីដែលមានការចូលរួមពីបណ្តាមន្ត្រីការពារជាតិជាន់ខ្ពស់ក្នុងតំបន់ជាច្រើននោះ បានផ្តោសំខាន់លើបញ្ហាសន្តិសុខជាច្រើន ហើយបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ជាបញ្ហាមួយគ្របដណ្តប់លើកិច្ចប្រជុំនោះផងដែរ។ នាឱកាសនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក Ashton Carter និងសមភាគីជប៉ុនលោកឧត្តមសេនីយ៍ Nakatani បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះសកម្មភាពឯកតោភាគីក្នុងតំបន់ជម្លោះ និង ការពង្រីកសមត្ថភាពយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះទៀតផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកស្រី Hua Chunying បានចាត់ទុកការលើកឡើងនោះ គឹជារឿងចាស់ដដែលៗ ដែលគ្មានអង្គហេតុច្បាស់លាស់ និងគ្មានមូលដ្ឋានក្នុងការចោទប្រកាន់ដើម្បីប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពសាងសង់ស្របច្បាប់របស់ចិនលើតំបន់កោះ និងថ្មប៉ប្រះទឹកនោះ។ លោកស្រី និយាយថា «ពួកគេ (ជប៉ុន និងអាមេរិក) បន្ទោសចិនដែលបង្កបញ្ហាដល់សន្តិសុខក្នុងតំបន់ ខណៈ ចិន គឺជាជនរងគ្រោះ។ ហើយ ចិន ពិតជាប្រឆាំងដាច់ខាតចំពោះការលើកឡើងនេះផងដែរ»។ បន្ថែមពីនេះ លោកស្រី ក៏បានលើកហេតុផលបួនចំណុចដើម្បីពន្យល់បន្ថែមពីគោលនយោបាយរបស់ចិនលើតំបន់ជម្លោះ។ ទី១ ចិន មានអធិបតេយ្យលើកោះ Nansha និងតំបន់ក្បែរ ដែលមានភស្តុតាងទាំងផ្នែកច្បាប់ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ទី២ សំណង់ដែលបានសាងសង់ គឺស្ថិតនៅលើអធិបតេយ្យរបស់ចិន ហើយមិនបានផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់អន្តរជាតិផងដែរ។ ទី៣ មជ្ឈត្តការលើសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលបង្កើតឡើងដោយហ្វីលីពីនដោយឯកតោភាគី មិនចាត់ទុកជាដំណោះស្រាយនៃជម្លោះឡើយ។ ទី៤ បើនិយាយពីការដោះស្រាយដោយប្រើប្រាស់បទដ្ឋានច្បាប់ ចិន និងប្រទេសអាស៊ាន បានបង្កើតសេចក្តីថ្លែងការណ៍ភាគីនៃក្រមប្រតិបត្តិក្នុងឆ្នាំ២០០២ ដែលបានបញ្ជាក់ពីលក្ខខណ្ឌដោះស្រាយលើបញ្ហាដែលមានលក្ខណៈចាប់បង្ខំភាគីរួចទៅហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_214.txt

គណៈកម្មការអឺរ៉ុប (EC) នាថ្ងៃទី ៣០ ខែតុលា បានអនុម័តលើកញ្ចប់ពង្រីកប្រចាំឆ្នាំ ដោយផ្តល់ការវាយតម្លៃលម្អិតអំពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ក៏ដូចជាវឌ្ឍនភាពនៃការអនុវត្តរបស់ ម៉ុលដាវី អ៊ុយក្រែន និងបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់បាល់កង់លោកខាងលិចផ្សេងទៀត ដើម្បីចូលរួមសហភាពអឺរ៉ុប។

គណៈកម្មការអឺរ៉ុប ទំនងជានឹងផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាចរចាចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបជាមួយអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវីទៅដំណាក់កាលបន្ទាប់នៅឆ្នាំ ២០២៥។ ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោកស្រី Ursula von der Leyen បានលើកឡើងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ថា ការបើកការចរចាចូលជាសមាជិកជាមួយអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវី ជាការទទួលស្គាល់ដ៏សំខាន់នៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសទាំងពីរក្នុងការបន្តដំណើរកំណែទម្រង់ខាងលើដើម្បីចូលរួមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ។ បន្ទាប់ពីសន្និសីទអន្តររដ្ឋាភិបាលលើកដំបូងក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដំណើរការនៃការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃការអនុលោមតាមស្តង់ដារសហភាពអឺរ៉ុបនៅអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវីកំពុងដំណើរការយ៉ាងរលូន។ នៅពេលដែលអ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដាវី បំពេញបានគ្រប់លក្ខខណ្ឌទាំងអស់ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបចង់បើកការចរចាចូលជាសមាជិកនៅឆ្នាំ២០២៥ ប៉ុន្តែនេះក៏ត្រូវមានការយល់ព្រមពីរដ្ឋជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបទាំង២៧ ដែរ។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន លោក Josep Borrell តំណាងជាន់ខ្ពស់នៃសហភាពអឺរ៉ុបសម្រាប់សន្តិសុខ និងគោលនយោបាយការបរទេស បាននិយាយថា ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនកំពុងប្រយុទ្ធនឹងសង្គ្រាមពីរក្នុងពេលតែមួយ គឺសង្គ្រាមមួយនៅលើសមរភូមិ និងមួយទៀតជាការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីជំរុញតាមរយៈកំណែទម្រង់ដែលត្រូវការសម្រាប់សមាជិកភាពសហភាពអឺរ៉ុប។ អឺរ៉ុបនឹងគាំទ្រអ៊ុយក្រែនទាំងពីរសមរភូមិនេះ។ ចំពោះម៉ុលដាវី ស្នងការអឺរ៉ុបទទួលបន្ទុកលើការពង្រីកសហភាពអឺរ៉ុបបានបញ្ជាក់ថា កញ្ចប់ពង្រីកប្រចាំឆ្នាំផ្តល់នូវការវាយតម្លៃជាក់ស្តែងនៃដំណើរការសមាហរណកម្មនៃប្រទេសនានា ហើយថា ម៉ុលដាវីបានឈានទៅដល់ផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយក្នុងការចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ លើសពីនេះ ផែនការសេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ក៏ដូចជាផែនការកំណើនសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ម៉ុលដាវី និងតំបន់បាល់កង់ខាងលិច នឹងរួមចំណែកក្នុងការជួយប្រទេសនានាពន្លឿនដំណើរការបង្រួបបង្រួមសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកំណែទម្រង់លើផ្លូវរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ ដើម្បីចូលរួមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប បណ្តាប្រទេសបេក្ខជនត្រូវតែបំពេញតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យមួយចំនួនមុននឹងចូលរួមក្នុងកម្មវិធីចរចាលម្អិត ដោយគ្របដណ្តប់លើបញ្ហាជាច្រើនចាប់ពីស្តង់ដារសេដ្ឋកិច្ចរហូតដល់នីតិរដ្ឋ។ មានជំពូកចរចាសរុបចំនួន៣៥ ហើយត្រូវតែទទួលបានការយល់ព្រមពីរដ្ឋសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបទាំង២៧ ។ គេរំពឹងថា សម្រាប់ម៉ុលដាវី និង អ៊ុយក្រែន ដំណើរការនៃការចាប់ផ្តើម ការចរចា និងការបញ្ចប់ជំពូកចំនួន៣៥ អាចចំណាយពេលលើសពី ១០ឆ្នាំ។ អ្នកជំនាញលើកឡើងថា ការចរចាដំបូងទាំងនេះជាមួយម៉ុលដាវី និងអ៊ុយក្រែន ជានិមិត្តសញ្ញាសំខាន់ ហើយនៅតែមានផ្លូវវែងឆ្ងាយសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរនេះ ដើម្បីទទួលបានសមាជិកភាពពេញលេញរបស់សហភាពអឺរ៉ុប៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2140.txt

រុស្ស៊ីកំពុងរកឃើញទីផ្សារសម្រាប់លក់សព្វាវុធរបស់ខ្លួននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-រុស្ស៊ីនៅ Sochi ចុងខែឧសភាកន្លងទៅ ទាំងឥណ្ឌូនេស៊ី ថៃ ម៉ាឡេស៊ី ឡាវ សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងកិច្ចពិភាក្សាជុំវិញការនាំចូលសព្វាវុធពីរុស្ស៊ីដែរ។ ដូចឃើញស្រាប់បច្ចុប្បន្នឥណ្ឌូនេស៊ីកំពុងពិចារណាទិញនាវាមុជទឹកនិងយន្តហោះដើម្បីពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួនផងដែរ។

រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេស៊ីបានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញនាវាមុជទឹកពីសហព័ន្ធរុស្ស៊ីដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ ក្រៅពីនាវាមុជទឹក រដ្ឋបងធំអាស៊ានមួយនេះក៏មានគម្រោងទិញយន្តហោះអាចចុះចតលើទឹកបានផងដែរ។ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសនេះចង់នាំចូលនាវាមុជទឹកចំនួន ២គ្រឿងសិន។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌូនេស៊ីប្រចាំនៅប្រទេសរុស្ស៊ី Mohamad Wahid Supriyadi បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា៖« យើងពិតជាគ្រោងទិញនាវាមុជទឹកនិងយន្តហោះរបស់រុស្ស៊ីមែន។ យើងកំពុងតែចាប់ផ្តើមត្រួតពិនិត្យគម្រោងនាំចូលសពា្វវុធទាំងនេះ ហើយមន្ត្រីជំនាញពាក់ព័ន្ធរបស់រុស្ស៊ីនឹងត្រូវអញ្ជើញមកប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីពេលខាងមុខ»។ ក្រៅពីមានគម្រោងទិញអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌរបស់រុស្ស៊ី ក្រុងហ្សាការតា ក៏មានចំណាប់អារម្មណ៍លើកស្ទួយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធានិងបច្ចេកទេសជាមួយរុស្ស៊ីដែរនៅពេលខាងមុខនេះ។មន្ត្រីការទូតខាងលើនេះក៏បានឆ្លៀតកោតសរសើរពីផលិតផលឧស្សាហកម្មនិងការពារជាតិរបស់រុស្ស៊ីដែរ ដោយប្រៀបធៀបជាមួយផលិតផលលោកខាងលិច។ « ផលិតផលឧស្សាហកម្មនិងយោធាបស់រុស្ស៊ីមិនចាញ់របស់លោកខាងលិចឡើយ។ វាជារឿងដែលមានតម្លៃមួយដែលត្រូវកត់សម្គាល់លើភាពជោគជ័យនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងផ្នែកយោធានិងបច្ចេកទេសដែលពាក់ព័ន្ធនោះ»។ ក្រៅពីឥណ្ឌូនេស៊ី នាវាមុជទឹករុស្ស៊ីត្រូវបានប្រើប្រាស់និងកុម្ម៉ង់ទិញដោយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមកន្លងមកដែរ ហើយវៀតណាមពេញចិត្តអាវុធរបស់រុស្ស៊ីខ្លាំងផងដែរ។ ប៉ុន្តែក្រោយរួចផុតពីទណ្ឌកម្មអាវុធរបស់អាមេរិក វៀតណាមក៏កំពុងគិតគូរទិញអាវុធពីអាមេរិក បន្ថែមលើអាវុធដែលខ្លួនទិញពីរុស្ស៊ីថែមទៀតផង។ ត្រលប់មកវិញ កន្លងមកឥណ្ឌូនេស៊ីបានចំណាយថវិកាច្រើនដែរដើម្បីអភិវឌ្ឍវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួន ហើយប្រទេសនេះទិញអាវុធភាគច្រើនពីរុស្ស៊ីក្នុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ។ កាលពីខែមេសា រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទិញយន្តហោះចម្បាំងស៊េរីថ្មីប្រភេទ Su-35 ចំនួន ១០គ្រឿងជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ូស្គូផងដែរ។ យន្តហោះចម្បាំង Su-35 នេះនឹងមកជំនួសយន្តហោះចម្បាំង F-5 Tigers ដែលកំពុងបម្រើការក្នុងកងទ័ពអាកាសឥណ្ឌូនេស៊ីបច្ចុប្បន្ន។ ហើយម្យ៉ាងយន្តហោះស៊េរីទំនើបចុងក្រោយរបស់រុស្ស៊ីនេះនឹងជួយបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពនិងពង្រឹងការការពារបូរណភាពដែនដីរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីផងដែរ។ មានការវាយតម្លៃផងដែរថា ការនាំចូលយន្តហោះចម្បាំងរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី កើតឡើងស្របពេលដែលបងធំអាស៊ានមួយនេះចាប់ផ្តើមសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ព នៅប្រជុំកោះ Natuna ដែលស្ថិតនៅ សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ថ្វីបើឥណ្ឌូនេស៊ីមិនមែនជាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ប៉ុន្តែផែនទីរូបអណ្តាត ឬផែនទី៩ ចំណុច របស់ចិននោះគ្របដណ្តប់លើកោះ Natuna ដែលឥណ្ឌូនេស៊ីចាត់ទុកជារបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2141.txt

បញ្ហាអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងហ្វីលីពីន មានភាពល្អក់កករនឹង គ្នាច្រើន ជាពិសេសក្នុងរដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិលោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូដែលមាននិន្នាការនយោបាយពឹងផ្អែកទៅលើអាមេរិកនោះ។ តែទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ រពឹងថា នឹងអាចមានលក្ខណៈល្អប្រសើរក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតីទើបជាប់ឆ្នោតលោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ។

ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) បានផ្ញើសារសាទរទៅកាន់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ (Rodrigo Duterte) លើជ័យជម្នះជាផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី០៩ ខែឧសភាកន្លងទៅ។ ប្រមុខកំពូលចិន ក៏បានសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងមានភាពល្អប្រសើរជាមួយនឹងគ្នា។ ក្នុងសារសាទរនោះ ប្រមុខរដ្ឋចិន ក៏បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរ ធ្លាប់មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ី ជម្រៅជាមួយនឹងចិន ហើយ លោក សង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរអាចធ្វើការយ៉ាងសកម្មជាមួយនឹងគ្នាដើម្បី ជំរុញឲ្យទំនាក់ទំនង ចិន-ហ្វីលីពីន ត្រលប់ទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អប្រសើរជាមួយគ្នាឡើងវិញ។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ម្សិលមិញ សភាហ្វីលីពីន បានប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវ ការដោយ អភិបាលក្រុងដាវ៉ាវ លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ នឹងត្រូវក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី១៦របស់ហ្វីលីពីន ដែលត្រូវបានរំពឹងថានឹងចូលស្បថកាន់តំណែងជាផ្លូវការនៅចុងខែមិថុនាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ។ វា ក៏មានន័យដែរថា ជាពេលកំណត់នៃអាណត្តិប្រធានាធិបតី របស់លោក ប៊ែរនីណូ អាហ្គីណូ ដែលមាននិន្នាការខ្លាំងពឹងផ្អែកអាមេរិក ក៏កាន់តែខិតជិតមកដល់ផងដែរ។ ១. ចិន មិនអាចប្រកៀកស្មាជាមួយហ្វីលីពីនបាន ដ្បិតជម្លោះអធិបតេយ្យ តាមពិតទៅ មុនពេលនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិបែរនីណូ អាហ្គីណូ ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងហ្វីលីពីន ហាក់ដូចជាមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ និងជិតស្និទ។ តែចាប់ពីលោក អាហ្គីណូ ឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ២០១១មក សម្ព័ន្ធភាពនៃប្រទេសទាំងពីរ ចាប់ឃ្លាតពីគ្នា ដ្បិតការឡើងកម្តៅនៃជម្លោះអធិបតេយ្យនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ចិន ប្រើប្រាស់នយោបាយវាតទី នៅក្នុងតំបន់ជម្លោះលើតំបន់ហ្វីលីពីនដែលបានទាមទារផងដែរនោះ។ អ្វីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះ នៅឆ្នាំ២០១៣ ហ្វីលីពីន ថែមទាំងបានប្តឹងចិនទៅកាន់មជ្ឈត្តការនៃតុលាការអន្តរជាតិដោយបានចោទចិនថាបំពានលើដែនអធិបតេយ្យខ្លួន។នីតិវិធីនេះប្រាកដណាស់មិនបានធ្វើចិន សប្បាយនោះហើយចិន បានចោទហ្វីលីពីនវិញថា បានបំពានការទុកចិត្តនិងយន្តការដែលបាន កំណត់ដោយចិន និអាស៊ាន។ ចិន ថែមទាំងចាត់ទុកហ្វីលីពីនថាមេបង្កបញ្ហាប្រចាំតំបន់ទៀតផងដែរ។ មួយវិញទៀតនោះ រឿងដែលមិនអាចប្រកែកបានពីក្រោយនៃការឃ្លាតឆ្ងាយរវាងចិន និងហ្វីលីពីន នោះគឺ វត្តមានរបស់អាមេរិក។ អាមេរិក គឺជាអតីតម្ចាស់អាណានិគមរបស់ហ្វីលីពីន។ក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោក ប៊ែរនីណូ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានដើរតួយ៉ាងសកម្មក្នុងការជ្រោមជ្រែង និងការពារហ្វីលីពីនការរំលោភរបស់ចិន។ អាមេរិក បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិជាមួយនឹងហ្វីលីពីន ដោយបានអនុញ្ញាតឲ្យទ័ពអាមេរិកអាចមានមូលដ្ឋាននៅហ្វីលីពីនដែលក្បែរតំបន់ជម្លោះបានដោយស្របច្បាប់។ ២. ចិន សម្លឹងឃើញឱកាសខ្លះពីគោលនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតីលោក ឌើទើតេ ខុសពីរដ្ឋាភិបាលមុន បើទោះបីជា លោក រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌើទើតេ បានអះអាងថា លោក បន្តទាមទារនូវតំបន់ជម្លោះអធិបតេយ្យដដែល ក៏ដោយ លោក នៅតែបន្សល់ចន្លោះប្រហោងសម្រាប់ការចរចាជាមួយនឹងចិនដែរ។ លោក ឌើទើតេ ធ្លាប់និយាយថា ប្រសិនបើដំណើរការនៃការដោះស្រាយមិនមែនការវិវត្ត លោក នឹងចរចាជាមួយនឹងចិនជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ កន្លងមក ចិន បានអះអាងរួចជាស្រេចហើយថា ចិនអាចដោះស្រាយជម្លោះអធិបតេយ្យ បានតែតាមរយៈការចរចា និងពិគ្រោះយោបល់តែប៉ុណ្ណោះ ខណៈ ហ្វីលីពីន បានទាមទារឲ្យដោះស្រាយតាមមជ្ឈត្តការ និងជាលក្ខណៈពហុភាគី។ បន្ថែមពីនេះ ជំនួសដោយទំនាក់ទំនងដែលបានជាប់គាំងកន្លងមក លោក ឌើទើតេ បានសន្យាថា នឹងអញ្ជើញអ្នកវិនិយោគរបស់ចិនឲ្យកាន់តែច្រើនមកកាន់ហ្វីលីពីនដែលស្របជាមួយនឹងគោលនយោបាយនៃការបង្កើនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ តែលោក អះអាងថា រឿងអធិបតេយ្យគឺនៅតែដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2142.txt

ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មីរបស់ហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte បានប្រកាសថា លោកមានគម្រោងធ្វើការប្រចាំថ្ងៃរបស់លោក ចាប់ពីម៉ោង១រសៀល ដល់ម៉ោង១២ព្រឹក។ ជាមួយនឹងការប្រកាសនេះ លោកនិយាយថា លោកមិនខ្វល់នឹងម៉ោងធ្វើការរបស់អ្នកណាទេ ហើយលោកក៏នឹងជិះយន្តហោះរាល់ថ្ងៃពីទីក្រុងDavao ទៅរដ្ឋធានីម៉ានីល ដើម្បីធ្វើការផងដែរ។

លោក Rodrigo Duterte ដែលឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ប្រកាសថា ម៉ោងធ្វើការប្រចាំថ្ងៃរបស់លោក ដោយលោកនឹងមិនធ្វើការតាមម៉ោង៨ព្រឹក ដល់៥ល្ងាច នោះទេ។ ជំនួសមកវិញ លោកនឹងចាប់ផ្ដើមការងារជាប្រធានាធិបតីរបស់លោកនៅម៉ោង១រសៀល និងបញ្ចប់នៅម៉ោង១២ព្រឹក។ ក្នុងសន្និសីទកាសែត ដែលធ្វើឡើងកណ្ដាលយប់ក្នុងក្រុងDavao លោក Rodrigo Duterte បញ្ជាក់ថា លោកមិនខ្វល់នឹងម៉ោងការងារដែលចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង៨ព្រឹក ដល់៥ល្ងាចទេ។ លោកបន្តថា៖ «អំឡុងពេលនោះ ខ្ញុំដេកទៅហើយ។ តើអ្នកបង្ខំឲ្យខ្ញុំធ្វើការដោយរបៀបណា»? ជាមួយគ្នានេះ លោក Rodrigo Duterte ដែលនឹងត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ក៏គ្មានគម្រោងរើផ្ទះរបស់លោក ក្នុងក្រុងDavao ទៅកាន់វិមានប្រធានាធិបតីនៅឯរដ្ឋធានីម៉ានីលដែរ។ លោក Durterte ដែលធ្វើជាអភិបាលក្រុងDavao អស់ពេល២០ឆ្នាំមកហើយនោះ ប្រកាសថា លោក នឹងជិះយន្តហោះទៅមកទីក្រុងម៉ានីល រៀងរាល់ថ្ងៃ រហូតដល់ពេលលោកអាចស៊ាំនឹងការរស់នៅក្នុងវិមានប្រធានាធិបតីបាន។ ហើយលោក នឹងធ្វើរបៀបនេះ យ៉ាងហោចណាស់ក៏រយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយការចូលកាន់តំណែងដែរ។ «គ្រែរបស់ខ្ញុំនៅទីនេះ។ បន្ទប់របស់ខ្ញុំនៅទីនេះ។ ផ្ទះរបស់ខ្ញុំ ជាទីមានផាសុខភាពរបស់ខ្ញុំ។ វាជារឿងសំខាន់ ដែលខ្ញុំត្រូវសម្រាក និងមុជទឹកឲ្យបានស្រួល»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីទើបជាប់ឆ្នោតរូបនេះ ពីទីក្រុងDavao ដែលផ្សាយតាមរយៈសារព័ត៌មាន The Strait Times។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក Rodrigo Duterte ដែលឈ្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីថ្ងៃទី ៩ ខែឧសភា បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកដទៃយ៉ាងខ្លាំងលើរបៀបរបបការងាររបស់លោក។ ជាក់ស្ដែងនោះ លោក ជារឿយៗ តែងធ្វើសន្និសីទកាសែតនៅពេលពាក់កណ្ដាលអាធ្រាត្រ ឬពេលព្រឹកព្រលឹម។ ជាមួយគ្នានោះ បុរសរូបនេះក៏តែងប្រកាសពីគោលនយោបាយសំអាតអំពើពុករលួយ និង ឧក្រិដ្ឋកម្មក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយលោកថែមទាំងគំរាម ដាក់ទោសប្រហារជីវិតឧក្រិដ្ឋ ជនទៀតផង។ ចំពោះបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច លោកនឹងបន្តគោលនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតី ចប់អាណត្តិលោក Benigno Aquino ផងដែរ។ ឆ្លៀតពេលនោះ លោក Rodrigo Duterte ក៏សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា ការងារសំខាន់របស់លោក គឺពិនិត្យឲ្យផ្ចិតផ្ចង់លើឯកសារទាំងអស់ មុនពេលលោកចុះហត្ថលេខា។ លោកបន្តថា លោកមិនចូលចិត្តចុះហត្ថលេខាលើឯកសារអ្វីទេ លុះត្រាតែលោកដឹងពីអ្វីដែលត្រូវចុះហត្ថលេខាជាមុនសិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2143.txt

ប្រមុខការទូតអាមេរិក បានចេញមកព្រមានជាចំហទៅរុស្សី និងប្រធានាធិបតីស៊ីរី ខណៈដែលជម្លោះនៅក្នុងស៊ីរី ដែលឈានមកដល់ឆ្នាំទី៦ មកហើយនោះ នៅតែរកច្រកចេញមិនទាន់ឃើញនៅឡើយទេ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិកអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិក កាន់តែអស់ការអត់ធ្មត់លើបញ្ហាស៊ីរី និងអនាគតលោក បាសា អាល់អាសាដ ហើយ។

ពីទីក្រុងអូស្លូ ប្រទេសន័រវេស រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ចន ឃែរី (John Kerry) បានប្រាប់ឲ្យ របបប្រធានាធិបតី អាសាដ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរុស្សី ត្រូវគោរពបទឈប់បាញ់ ដែលរង្គោះរង្គើមិនចេះមិនចប់ ខណៈការវាយប្រយុទ្ធថ្មី នៅតែមាន ដោយសម្លាប់ជីវិតអស់ជាច្រើន។ លោក ឃែរី ថែមទាំងព្រមានថា ការអត់ធ្មត់របស់ខ្លួន ចំពោះបញ្ហាស៊ីរី មិនមែនអមតៈទេ។ ថ្លែងនៅក្នុងវេទិកាស្ដីពីការស្វែងរកដំណោះស្រាយ និងការសម្រុះសម្រួល រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា រុស្សីត្រូវតែដឹងពីកម្រិត នៃការអត់ធ្មត់របស់អាមេរិក គឺមានកម្រិត ជាពិសេសលើវាសនារបស់ប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក បាសសារ អាល់ អាសាដ។ លោក ឃែរី និយាយទៀតថា បទឈប់បាញ់ ទំនងជាបរាជ័យ ហើយរុស្សី ត្រូវតែដាក់សម្ពាធឲ្យខ្លាំងលើលោក អាសាដ ដើម្បីធានាការគោរពបទឈប់បាញ់ និងសម្រួលការដឹកជញ្ជូនជំនួយ។ មួយវិញទៀត លោក ឃែរី នឹងឲ្យពួកឧទ្ទាម ទទួលខុសត្រូវ ចំពោះការអំពើហិង្សា ដែលនៅតែបន្តរហូតមក។ ឆ្លៀតឱកាសស្នាក់នៅន័រវេស ប្រមុខការទូតអាមេរិក ក៏បានជួបជាមួយសមភាគីមកពីអ៊ីរ៉ង់ និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិស៊ីរី អ៊ីរ៉ង់ ព្រមទាំងរុស្សី ក្នុងគោលដៅបញ្ចប់ការវាយប្រយុទ្ធគ្នា នៅស៊ីរី ជាពិសេសនៅឯទីក្រុង Aleppo ភាគខាងជើងស៊ីរី ដែលការប្រយុទ្ធគ្នា បានឆក់យកជីវិតជាច្រើន។ ទាក់ទិនរឿងនេះ បើតាមសារព័ត៌មាន Al Arabiya លោក ចន ឃែរី សង្កត់ ធ្ងន់ថា បទឈប់បាញ់ ថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ហាក់រសាត់ទៅឆ្ងាយ និងប្រឈមមុខ នឹង គ្រោះ ថ្នាក់ទៀតផង ហើយវា ជាបញ្ហាសំខាន់ ដែលត្រូវមានបទឈប់បាញ់ថ្មីមួយ។ វិបត្តិស៊ីរី ដែលកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១១ នៅតែជាបញ្ហាក្ដៅ ខណៈដែលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ជាប់គាំង ហើយបទឈប់បាញ់ជាច្រើន ក៏បរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិករូបនេះ ប្រាប់ឲ្យដឹងដែរថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង កំពុងតែបន្ត ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានបទឈបប់បាញ់ថ្មីមួយទៀត ដែលអាចនឹងចេញជារូបរាងក្នុងសប្ដាហ៍ខាងមុខ។ ប៉ុន្តែ លោក ចន ឃែរី មិនអាចសន្យាបានទេថា កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី នឹងចេញជារូបរាងមែន ដោយលោកគ្រាន់តែអះអាងថា ការសន្ទនារបស់លោក ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ នឹងជួយច្រើនដល់ការបង្កើតបទឈប់បាញ់ថ្មីនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2144.txt

ការកើនកម្ដៅជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ទំនងប្រធានបទសំខាន់ក្នុងរបៀបវារៈសំខាន់ៗ ក្នុងជំនួបកំពូលសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរី ដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនានេះ។ វេទិកានេះ នឹងបង្ហាញពីការបែងចែករវាងមហាអំណាចអាមេរិក និងចិន លើបញ្ហានេះ ខណៈដែលតុលាការមជ្ឈត្តិការអន្តរជាតិ នឹងសម្រេចពាក្យបណ្ដឹងករណីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលប្ដឹងដោយហ្វីលីពីន។

ជំនួបកំពូលសន្តិសុខ Shangri-La ដែលជាវេទិកាសន្តិសុខដ៏ធំប្រចាំអាស៊ី ចាប់ផ្ដើមនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ ខណៈដែលជម្លោះសមុទ្រខាងត្បូង នឹងជាបញ្ហាក្ដៅដែលត្រូវពិភាក្សា ក្នុងចំណោមប្រមុខការពារជាតិ នៃប្រទេសអាស៊ី។ វេទិកានេះ នឹងក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ចិន និងអាមេរិក ក្នុងការស្វែងរកការគាំទ្រពីរដ្ឋដទៃ មុនពេលតុលាការមជ្ឈត្តិករអន្តរជាតិ កាត់ក្ដីលើរឿងនេះ ដែលមានហ្វីលីពីន ជាដើមបណ្ដឹង។ ក្រុងម៉ានីល កំពុងតែប្រជែងជាមួយក្រុងប៉េកាំង ក្នុងជម្លោះទឹកដីសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃទឹកនៃសមុទ្រនេះ។ អ្នកជំនាញសន្តិសុខ រំពឹងថា អាមេរិក នឹងព្យាយាមទាក់ទាញប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក៏ដូចជាមហាអំណាច ជប៉ុន និងឥណ្ឌា ដើម្បីគាំទ្រហ្វីលីពីន ដែលស្នើឲ្យតុលាការ ទទួលស្គាល់សិទ្ធិរបស់ខ្លួន ក្នុងការប្រើប្រាស់ដែនទឹក ក្នុងសមុទ្រនេះ។ ចំណែកឯ ចិន ដែលបដិសេធយុត្តាធិការតុលាការលើបញ្ហានេះ ក៏រំពឹងថា នឹងស្វែងរកការគាំទ្រពីប្រទេសដទៃ កុំឲ្យបង្ហាញជំហររបស់ខ្លួនជាសាធារណៈ ដើម្បីការពារការរិះគន់ពីលោកខាងលិច។ ជាមួយគ្នានេះ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ក្នុងចំណោមប្រតិភូចំនួនជាង២០ គេនឹង ផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង លើជំហររបស់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើបញ្ហាសមុទ្រ ចិន ខាងត្បូង។ រដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន នៅមិនទាន់ឯកភាពគ្នាលើដំណោះស្រាយជាមួយចិន ដែលកំពុងទាមទារដែនអធិបតេយ្យនៅតំបន់នេះទេ ខណៈដែលពួកគេ កំពុងថ្លឹងថ្លែងផល ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ជាមួយនឹងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ទីពីរនេះ។ ក្រៅពីចិន និងហ្វីលីពីន ប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជា វៀតណាម ព្រុយណេ តៃវ៉ាន់ និងម៉ាឡេស៊ី សុទ្ធតែទាមទារទឹកដីក្នុងតំបន់នេះផងដែរ។ សូម្បីតែអាមេរិក ក៏លូកដៃចូលជម្លោះដែរ ដោយបានបញ្ជូននាវាល្បាត មកតំបន់នេះ ក្រោមលេស សិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍អន្តរជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលសន្តិសុខបីថ្ងៃ នឹងផ្ដល់ឱកាសដល់មេដឹកនាំកងទ័ព មន្ត្រីចារកម្ម និងថ្នាក់ដឹកនាំស៊ីវិល ពិភាក្សាដោយចំហ លើបញ្ហាសន្តិសុខ និងជម្លោះដែលកើតមាន។ ជំនួបនេះទៀតសោត ក៏ធ្វើចំពេលដែលអាស៊ីកំពុងប្រឈមមុខ នឹងការផ្លាស់ប្ដូរនៅតំបន់ ដូចជា ការកាន់អំណាចរបស់លោក Rodrigo Duterte នៅហ្វីលីពីន និងការលុបចោលការហាមឃាត់ការលក់អាវុធឲ្យវៀតណាម ពីសំណាក់អាមេរិក។ ក្រៅពីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង បញ្ហានៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក៏ទំនងជាប្រធានបទសំខាន់ផងដែរ បន្ទាប់ពីរដ្ឋឯកោមួយនេះ សាកល្បងអាវុធ និងគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ ជាច្រើនលើកច្រើនសារ ក្នុងឆ្នាំនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ ការកើនឡើងអំពើហិង្សាជ្រុលនិយមនៅក្នុងតំបន់ ក៏បង្កការព្រួយបារម្ភខ្លាំង ចំពោះសន្តិសុខតំបន់ ដែលតម្រូវឲ្យប្រមុខសន្តិសុខពិភាក្សាគ្នារកដំណោះស្រាយបន្ទាន់ដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2145.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស ដេវីដ ខេមេរ៉ូន នឹងចាកចេញពីតំណែងនៅខែតុលាខាងមុខនេះ។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលលទ្ធផលប្រជាមតិបង្ហាញថា ប្រជាជនអង់គ្លេសភាគច្រើនបោះឆ្នោតគាំទ្រការចាកចេញរបស់អង់គ្លេសពីសហភាពអឺរ៉ុប។

សំណួរ«តើអង់គ្លេសគួរនៅឬគួរចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប? »នោះលែងមានទៀតហើយនៅពេលនេះ ក្រោយការបោះឆ្នោតប្រជាមតិជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ម្សិលមិញនិងក្រោយការប្រកាសលទ្ធផលថ្ងៃនេះ។ តែសំណួរថ្មីមួយត្រូវបានគេចោទសួរចំពោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន ថាតើ «លោកគួរបន្តធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀតឬអត់?»។ ឆ្លើយតបសំណួរនេះ លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន បានប្រកាសក្នុងសុន្ទរកថាក្រោយលទ្ធផលប្រជាមតិចេញជាផ្លូវការថា លោកនឹងចាកចេញពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅខែតុលាខាងមុខនេះ ។ ការសម្រេចចាកចេញពីតំណែងរបស់អ្នកនយោបាយបក្សអភិរក្សរូបនេះ គឺដោយសារ លោកជាអ្នកសន្យារៀបចំប្រជាមតិ ហើយលោកក៏ជាអ្នកដែលដឹកនាំចលនាគាំទ្រការបន្តស្ថិតនៅសហភាពអឺរ៉ុបនោះដែរក្រោយជាប់ឆ្នោតជាថ្មីឆ្នាំ ២០១៥ ។ បញ្ហាសំខាន់លោក ដេវីដ ខេមេរ៉ូន បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេសដែលដឹកនាំចក្រភពអង់គ្លេសចេញពីប្លុកប្រទេស ២៨ នេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP មុនលោក ខេមេរ៉ូនប្រកាសលាលែងពីតំណែង លោក សាស្ត្រាចារ្យ Tim Bale ជាអ្នកជំនាញនយោបាយនៃសកលវិទ្យាល័យ Queen Mary បានថ្លែងថា៖« លោក ខេមេរ៉ូន ធ្វើខ្លួនជាអ្នកនៅមុខនិងនៅកណ្តាលនៃយុទ្ធនាការគាំទ្រការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ ហើយការចាញ់ក្នុងយុទ្ធនាការនេះបំផ្លាញប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកអស់ស្ទើរទាំងស្រុង។ យើងប្រហែលជាឃើញលោកបង្ហាញពីចេតនាចាកចេញក្នុងពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខ ព្រោះចលនាប្រជែងការដឹកនាំរបស់លោកអាចនឹងកើតឡើង»។ ត្រលប់ទៅរឿងអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសវិញ។ សូមពន្យល់បន្តិចដែរថា ពាក់ព័ន្ធប្រជាមតិចាកចេញរបស់អង់គ្លេសពីសហភាពអឺរ៉ុប។ អង់គ្លេសត្រូវចំណាយពេលប្រហែល ២ឆ្នាំ ទម្រាំអាចចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបបានព្រោះវាមាននីតីវិធីសាំញ៉ាំ និងការិយាធិបតេយ្យដែលអង់គ្លេសត្រូវធ្វើបន្តបន្ទាប់។ នីតិវិធីក្នុងស្រុក វាតម្រូវឲ្យសភាអង់គ្លេសអនុម័តច្បាប់ថ្មីមួយដើម្បីលុបចោលច្បាប់សហគមន៍អឺរ៉ុបឆ្នាំ ១៩៧២ ដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការដើរចេញ។ ចំណែករឿងដែលត្រូវដោះស្រាយជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប គឺគេមើលទៅលើមាត្រា ៥០ នៃសន្ធិសញ្ញា Lisbon ដែលវាចែងពីការចរចានានាដែលសំដៅដល់នីតិវិធីនានាដែលត្រូវអនុវត្តសម្រាប់ការចាកចេញពីអឺរ៉ុបនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2146.txt

រដ្ឋាភិបាលថៃ កំពុងតែរៀបចំដាក់បញ្ចូលរបាំល្ខោនពាក់របាំងមុខ ឬល្ខោនខោល (Khon Masked Dance) ទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីរបស់អង្គការ UNESCO ។ ការដាក់បញ្ចូលនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកក ដែលគ្រោងដាក់សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌចំនួនប្រាំ ក្នុងបញ្ជីរបស់ UNESCO ក្នុងរយៈពេលប្រាំខាងមុខ។

ពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងដាក់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្លួនចំនួនប្រាំ ទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់ UNESCO។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦នេះ របាំល្ខោនស្បែកមុខ (Khon masked dance) ដែលស្រដៀងនឹងល្ខោនខោលរបស់កម្ពុជា នឹងក្លាយជារបាំទីមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងស្នើដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតកភណ្ឌអរូបីរបស់អង្គការ UNESCO។ បើតាមកាសែត Bangkok Post បន្ទាប់ពីគម្រោងដាក់របាំល្ខោនស្បែកមុខក្នុងឆ្នាំនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងបន្តដាក់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្លួនចំនួនបួនទៀត ទៅក្នុងបញ្ជីរបស់ UNESCO។ ប្រដាល់មួយថៃ (muay Thai) ម៉ាស្សាបែបប្រពៃណី របាំល្ខោននរាហ៍ (Nora dance drama) និងម្ហូបប្រពៃណី ក៏ត្រៀមចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ ទាក់ទងនឹងការចុះបញ្ជីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីវប្បធម៌ថៃ លោក Vira Rojpojchanarat និយាយថា៖ « មូលហេតុមួយ ដែលយើងជ្រើសរើសដាក់របាំល្ខោនស្បែកមុខក្នុងបញ្ជីបេតកភណ្ឌពិភពលោកមុនគេ គឺដោយសារតែរបាំនេះបានបង្ហាញនូវគតិបណ្ឌិតល្អឯក នៃវប្បធម៌ថៃ»។ ប្រភពព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា របាំល្ខោនស្បែកមុខនេះ ត្រូវបានសម្ដែងលើកដំបូងក្នុងសម័យអាណាចក្រអយុធ្យា។ របាំប្រភេទនេះ ជាប្រភេទល្ខោនដកស្រង់ចេញពីរឿងហិណ្ឌូ រាមាយាណៈ (Ramayana) ត្រង់វគ្គចម្បាំងរវាង ព្រះរាម ដែលជាអវតារបស់ព្រះវិស្ណុ ជាមួយនឹង Ravana ដែលលួចមហេសីព្រះអង្គ។ រឿងរាមាយាណៈ បែបថៃនេះ ត្រូវបានរៀបរាប់តាមរយៈការសម្ដែងល្ខោន ដែលតួអង្គ ស្លៀកពាក់ប្រពៃណីបុរាណ មានពាក់ស្បែកមុខ នឹងបញ្ចេញកាយវិការរាំ ដែលបង្ហាញពីអារម្មណ៍ និងសកម្មភាព។ បើតាមលោក Vira នាយកដ្ឋានជំរុញវប្បធម៌ នឹងស្នើឲ្យ UNESCO ត្រួតពិនិត្យ និងចុះក្នងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបី។ កន្លងមក អង្គការ UNESCO តែងតែទទូចឲ្យប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ ការពារសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌអរូបីពិភពលោក ដែលរួមបញ្ចូលទាំង ការអនុវត្ត ចំណេះជំនាញ និងឧបករណ៍ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវប្បធម៌ ប្រពៃណី។ ហើយការត្រៀមចុះឈ្មោះនេះ អាចជាការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងការអំពាវនាវនេះផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2147.txt

បាតុកម្មរបស់កម្មករផ្លូវដែកបារាំង កំពុងតែបង្កើនការព្រួយបារម្ភ ដល់ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ពានរង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុបប្រចាំឆ្នាំ២០១៦ ដែលបារាំងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ការធ្វើបាតុកម្មនេះ បានក្លាយជាសម្ពាធថ្មីមួយទៀត លើរដ្ឋាភិបាលសង្គមនិយម ដែលប្រឈមមុខនឹងការប្រឆាំងក្នុងករណីច្បាប់ការងារថ្មី ដ៏ចម្រូងចម្រាស់។

កម្មករផ្លូវដែកបារាំង នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា បានចេញមកធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងលើច្បាប់ការងារថ្មី ខណៈសល់តែដប់ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ការប្រគួតកីឡាបាល់ទាត់ពាន់រង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុបឆ្នាំ២០១៦ នឹងមកដល់។ គេព្រួយបារម្ភថា ប្រសិនបើការតវ៉ាចេះតែបន្ត វាអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួតពានរង្វាន់ដ៏ធំនេះ។ បាតុកម្មតវ៉ា ដែលធ្វើនៅល្ងាចថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា បានប៉ះពាល់ដល់សេវាកម្មរថភ្លើងមួយចំនួនតូច ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា បាតុកម្មនេះ នឹងប៉ះពាល់ដល់ចំនួនពាក់កណ្ដាល នៃសេវាកម្មរថភ្លើង នៅទូទាំងប្រទេស និងតំបន់ នៅពេលដែលបាតុកម្ម នឹងចាប់ផ្ដើមពេញបន្ទុកនៅថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រតិបត្តិករផ្លូវដែកជាតិ SNCF និយាយថា មួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះនៃសេវាកម្មទៅកាន់អ៊ីតាលី និងអេស្ប៉ាញ នឹងត្រូវដំណើរការធម្មតា អំឡុងពេលសេវាកម្មទាំងអស់ទៅកាន់អង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ នឹងដំណើរការជាប្រក្រតី។ ជាមួយគ្នានេះដែរ បើតាមទីភ្នាក់ងារ Reuters ក្រៅពីកម្មករផ្លូវដែក បុគ្គលិកម៉េត្រូក្នុងក្រុងប៉ារីស ក៏មានគម្រោងដើរចេញពីការងារ នៅថ្ងៃទី០២ ខែមិថុនា ស្របពេលដែល អាកាសយានិកក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air France ក៏មានផែនការធ្វើបាតុកម្មរយៈពេលវែង។ បាតុកម្មនេះ បង្កការព្រួយបារម្ភលើ ព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា។ សូមរម្លឹកថា អស់រយៈពេលបីខែមកហើយ ដែលក្រុមបាតុករចេញមក ប្រឆាំងនឹងច្បាប់ការងារថ្មី ដែលពេលខ្លះឈានដល់អំពើហិង្សាផងដែរ។ ប៉ុន្តែ លោកប្រធានាធិបតី ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ បានទាត់ចោលការទាមទាររបស់សហជីព ដែលចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលបារាំងទមា្លក់ចោលច្បាប់ការងារថ្មី។ លោក ហូឡង់ ប្រាប់កាសែត Sud Ouest ថា វិធានការថ្មី ដែលបង្កការងាយស្រួយក្នុងការជួល ឬដេញ បុគ្គលិក នឹងមិនត្រូវបោះចោលទេ។ ទាក់ទិននឹងការគំរាមកំហែង ប្រធានាធិបតីបារាំង បញ្ជាក់ថា បាតុកម្មមិនមែនជារឿងសំខាន់ទេ តែការគំរាមពិតប្រាកដចំពោះការប្រកួត គឺសកម្មភាពភេរវកម្មឯណោះទេ។ ជាមួយនឹងបញ្ហានេះ កងកម្លាំងបារាំង៥០០នាក់ បានហាត់សមសកម្មភាពវាយប្រហារនៅឯកីឡដ្ឋាន Stade de France ជាទីដែលមានកម្មវិធីប្រកួតទីមួយ និងវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ។ ស្របគ្នានេះដែរ លោក Philippe Martinez ដែលជាប្រធានសហជីព CGT ដ៏មានឥទ្ធិពលអះអាងថា អ្វីៗស្ថិតក្នុងដៃរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងស្រុង។ លោកបញ្ជាក់ថា យើងមិនមែនរារាំងមនុស្ស ទស្សនាការប្រកួតនោះទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែរៀបចំ ឲ្យមានការពិភាក្សាមួយ។ អ្វីៗ ស្ថិតក្នុងដៃពួកគេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2148.txt

មនុស្សជាច្រើន បានស្លាប់ និងរងរបួស ក្នុងការបង្ក្រាបបាតុកម្មតវ៉ាក្នុងដែនកោះប៉ាពួអាស៊ីណូវែលហ្គីណេ បន្ទាប់ពីប៉ូលិសបានបាញ់រះលើបាតុកម្មរបស់ក្រុមនិស្សិត ដែលកំពុងរីករាលដាល ទាំងក្នុងរដ្ឋធានី និងតំបន់ផ្សេងទៀត នៃប្រទេសនេះ។ ក្រុមនិស្សិត បានទាមទារឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចុះចេញពីតំណែង ក្រោមការបទពុករលួយ។

ប៉ូលិសប៉ាពួអាស៊ីណូវែលហ្គីណេ បានបាញ់រះទៅលើក្រុមបាតុករនិស្សិត នៅរដ្ឋធានីព័រម៉ូរេសប៊ី និងបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជាច្រើនរងរបួស និងមនុស្សបួននាក់ទៀត ត្រូវរាយការណ៍ថា បានបាត់បង់ជីវិត។ ស្ថានភាពនយោបាយនៅប្រទេសកោះមួយនេះ កាន់តែផុងជ្រៅ ខណៈដែលមានការតវ៉ា កាន់តែខ្លាំង ទាមទារឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី Peter O'Neill ក្រោយជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ។ ប្រជាជនក្នុងរដ្ឋធានីព័រម៉ូរេសប៊ី នៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា និយាយថា ប៉ូលិសបានបាញ់កាំភ្លើងនៅទីសាធារណៈ និងបានបាញ់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក ដើម្បីបំបែកហ្វូងបាតុករ នៅខាងក្រៅសកលវិទ្យាល័យ PNG។ បន្ទាប់មក ក៏មានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា បាតុកម្ម ក៏ឡើងនៅទីតាំងផ្សេងទៀត នៅលើកោះមួយនេះ។ យ៉ាងណាមិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Peter O'Neill បានបដិសេធ ពីចំនួនមនុស្សស្លាប់ ខណៈបាតុករប្រាំនាក់ ដែលរងរបួស គឺស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធម្មតា។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ និយាយក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ថា ព័ត៌មានជាក់ស្ដែង ដែលបានបញ្ជូនមកឲ្យលោក គឺមានក្រុមនិស្សិតខ្លះ បង្កអំពើហិង្សា ហើយថែមទាំងបានគប់ដុំថ្មមកលើប៉ូលិស។ លោក O'Neill បន្តថា ប៉ូលិសឆ្លើយតប ដោយបានបាញ់ឧស្ម័ន និងបាញ់កាំភ្លើងព្រមាន ជាដើម។ ក្រៅពីនោះ លោក ក៏បានទាត់ចោលការអំពាវនាវ ដែលចង់ឲ្យលោក ចាកចេញពីតំណែងផងដែរ។ សារព័ត៌មាន Reuter ផ្សាយថា និស្សិតជាច្រើនពាន់នាក់ នៅទូទាំងប្រទេសនេះ បានតវ៉ាប្រឆាំង និងបានធ្វើពហិការ មិនចូលសាលា អស់រយៈពេលជាច្រើនសប្ដាហ៍មកហើយ ស្របពេលដែល វិបត្តិនយោបាយ ចេះតែឡើងកម្ដៅរហូតមក។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Peter O'Neill ដែលកាន់អំណាចពីឆ្នាំ២០១១មកនោះ កំពុងប្រឈមមុខ និងការចោទប្រកាន់ថា បានផ្ទេរលុយរាប់លានដុល្លារ ទៅក្នុងក្រុមហ៊ុនច្បាប់មួយកន្លែង។ មកដល់ឆ្នាំ២០១៤ អង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ បានចេញបញ្ជាឲ្យចាប់ខ្លួនរូបលោក ប៉ុន្តែលោក Peter O'Neill បានបដិសេធ។ លោក បានបដិសេធចូលខ្លួន និងបានចេញបញ្ជាឲ្យអង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ បញ្ឈប់មូលនិធិហិរញ្ញវត្ថុ។ ប៉ាពួអាស៊ីណូវែលហ្គីណេ ជាប្រទេសដីកោះក្រីក្រ ដែលមានប្រជាជនជាង៧លាននាក់។ ប៉ុន្តែ ផ្ទុយពីការហូរហៀរភោគទ្រព្យ ប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅក្រោមបន្ទាត់ក្រីក្រ និងរស់នៅតំបន់ភ្នំ ព្រមទាំងកោះដាច់ស្រយាល ជាច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2149.txt

អង្គការបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បង្ហាញផែនការបញ្ជូនកងទ័ពចម្រុះ បួនវរសេនាតូច ដែលស្មើ ៤ពាន់នាក់ទៅកាន់រដ្ឋបាល់ទិក និងប៉ូឡូញជាប់ព្រំដែនរុស្ស៊ី។ រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីដែលតែងរិះគន់ការកសាងកម្លាំងទ័ពរបស់ណាតូកន្លងមកនោះ បន្តឃ្លាំមើលដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងចេញបញ្ជាឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យត្រៀមទប់ទល់ការគំរាមកំហែងផងដែរ។

អគ្គលេខាធិការបក្សសម្ព័ន្ធណាតូ Jens Stoltenberg បានទទួលស្គាល់ថា បក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូមានផែនការពង្រាយកងទ័ពបួនវរសេនាតូចដែលស្មើ ៤ពាន់នាក់ទៅកាន់តំបន់បាល់ទិក និងប៉ូឡូញនៅពេលខាងមុខ។ស្របពេលដែលណាតូបន្តបង្កើនវត្តមានកងទ័ព របបក្រេមឡាំងដាក់បញ្ជាឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យកងទ័ពថ្មើជើងរុស្ស៊ីទាំងអស់ផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ការដាក់ផែនការពង្រាយកងទ័ពទៅ បាល់ទិក និងប៉ូឡូញនេះកើតឡើងក្រោយមានកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសសមាជិកណាតូដែលរៀបចំឡើងនៅទីក្រុងប្រ៊ុចសែលប្រទេសប៊ែលហ្សិក។ ការដាក់ទ័ពទៅអឺរ៉ុបខាងកើតនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយរបស់បក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូក្នុងការការពារសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនពីការគំរាមកំហែងសន្តិសុខពីសំណាក់រុស្ស៊ី។ កងទ័ពទាំងនោះជាកងកម្លាំងចម្រុះ ដោយមានកងទ័ពមកពីប្រទេសសមាជិកមួយចំនួនក្នុងនោះមានមកពីអង់គ្លេស អាមេរិក កាណាដា និងរដ្ឋសមាជិកមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ កងកម្លាំងដែលនឹងឈរជើងនៅបាល់ទិក និងប៉ូឡូញ នឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូរចន្លោះពី ៦ ទៅ ៩ខែ។ ទោះជាមានការកសាងកម្លាំងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់នៅក្បែរព្រំដែនរុស្ស៊ីបង្ហាញពីការយុទ្ធសាស្ត្រកំញើញរុស្ស៊ីក៏ដោយ ណាតូតែងតែអះអាងជាញឹកញយថា ការពង្រឹងកម្លាំងទ័ពនេះមិនមែនជាការបង្ករឿងនិងធ្វើឲ្យមានប្រឈមមុខគ្នាជាមួយរុស្ស៊ីឡើយ។ ប៉ុន្តែកន្លងមក សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ដំណើរការប្រព័ន្ធប្រឆាំងមីស៊ីលនៅប៉ូឡូញ ដែលការដំឡើងប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលទំនើបនេះជាការប្រឆាំងរុស្ស៊ីផងដែរ។ ក្រុងម៉ូស្គូ កំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសកម្មភាពយោធារបស់ណាតូ នៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់ខ្លួន។ ហើយរុស្ស៊ីក៏ធ្លាប់ព្រមានរួចហើយដែរថា ខ្លួននឹងឆ្លើយតបចំពោះសកម្មភាពយោធាណាមួយដែលប៉ះពាល់ដល់ប្រយោជន៍រុស្ស៊ីក្នុងតំបន់។ រឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់គឺ លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានចេញបញ្ជាឲ្យក្រសួងការពារជាតិត្រួតពិនិត្យកងទ័ពជើងគោកផងដែរថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ។ បើយោងតាមក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី ការត្រួតពិនិត្យកងទ័ពនឹងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃ ២១មិថុនា ហើយការត្រួតពិនិត្យនេះរៀបចំឡើងដើម្បីធានាថា កងទ័ពត្រៀមលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ហើយដើម្បីប្រយុទ្ធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_215.txt

រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន បានអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ATACMS បាញ់ចូលជ្រៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី ។ នេះបើតាមមន្ត្រីអាម៉េរិក និងប្រភពមិនបង្ហាញប្រាប់សារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា។ ទោះមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីសេតវិមានជាសាធារណៈ អនុប្រធានរដ្ឋសភាជាន់ខ្ពស់ទី១រុស្ស៊ី លោក Vladimir Dzhabarov បានព្រមានពីការផ្ទុះសង្គ្រាមលោកលើកទី៣ លើការសម្រេចចិត្តមួយនេះ។

អត្ថបទទាក់ទង រុស្សីព្រមានណាតូពីការផ្ទុះសង្រ្គាម បើបើកដៃអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ មុនពេលអាណត្តិជិតបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ខាងមុខ រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក បានបើកភ្លើងបៃតងឱ្យអ៊ុយក្រែន ប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយអាម៉េរិកបាញ់ចូល ចូលក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ីកាន់តែជ្រៅ។ លោក ចូ បៃឌិន នឹងបើកដៃឱ្យទាហានអ៊ុយក្រែនប្រើមីស៊ីល ATACMS របស់អាម៉េរិក ដែលអាចបាញ់បានចម្ងាយ៣០០គីឡូម៉ែត្រ បាញ់ជុំវិញនិងចូលក្នុងតំបន់ Kursk រុស្ស៊ី ដែលត្រូវបានជឿថា មានយោធាកូរ៉េខាងជើង នៅឈរជើង។ នេះបើតាមមន្ត្រីអាម៉េរិកមិនបញ្ចេញឈ្មោះម្នាក់ ប្រាប់វិទ្យុ NPR។ ប្រភពមួយទៀត បានអះអាងថា ក្រុងកៀវ រៀបចំប្រតិបត្តិការវាយប្រហារចម្ងាយឆ្ងាយ នៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រភពនេះ មិនបានបកស្រាយលម្អិត ក្រោមហេតុផលព្រួយបារម្ភលើបញ្ហាសន្តិសុខ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ កន្លងមក រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន បានហាមអ៊ុយក្រែន មិនឱ្យប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយរបស់ខ្លួន ដ្បិតបារម្ភខ្លាចវាយប្រហារលើក្រុងមូស្គូ និងនាំឱ្យសង្រ្គាមកាន់តែស្មុគស្មាញ និងរីកធំឡើង។ បើទោះបីជាមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីខាងសេតវិមានអាម៉េរិក ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ្លូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី បានចេញបកស្រាយបញ្ជាក់លើព័ត៌មាននេះ។ «នៅថ្ងៃនេះ មានការជជែកក្នុងបណ្ដាញសារព័ត៌មានពីរឿងអ៊ុយក្រែន ទទួលការអនុញ្ញាតសម្រាប់ប្រតិបត្តិការសមស្រប។ ប៉ុន្តែការវាយប្រហារ មិនធ្វើឡើងតាមសម្ដីឡើយ។ រឿងទាំងនេះ មិនបានប្រកាសទេ ហើយមីស៊ីល នឹងបកស្រាយដោយខ្លួនវា»។ លោក ហ្សេឡេនស្គី បានចេញសារធ្ងន់ៗ បែបនេះ តាមវីដេអូ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា។ ជាការឆ្លើយតប អនុប្រធានព្រឹទ្ធសភាទី១រុស្ស៊ី លោក Vladimir Dzhabarov បានព្រមានពីការឆ្លយតបភ្លាមៗ ទៅលើការប្រើមីស៊ីលរបស់អ៊ុយក្រែន។ «នេះជាជំហានដ៏ធំ ឆ្ពោះទៅការចាប់ផ្ដើមសង្គ្រាមលោកលើកទី៣»។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Tass របស់រុស្ស៊ី ស្រង់សម្ដីលោក Dzhabarov។ ការអនុញ្ញាតដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់អាម៉េរិកខាងលើ ទំនងជាជំហានដែលឆ្លើយតបលើ វត្តមានទាហានកូរ៉េខាងជើងលើទឹកដីរុស្ស៊ី នៅប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ចុងក្រោយ។ អាម៉េរិក ជាម្ចាស់ជំនួយធំរបស់អ៊ុយក្រែន ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ២០២២។ ស្ថានការណ៍នៅសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន បានវិវត្តទៅមុខមួយជំហានទៀត ក្រោយអាម៉េរិក អ៊ុយក្រែន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចោទប្រកាន់ពីការបញ្ជូនទាហានកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ១ម៉ឺននាក់ ចូលទៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី ដែលជាសេណារីយ៉ូនៃការរាលដាលសង្គ្រាមដោយចូលរួមពីភាគីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ ប្រភពពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនបញ្ចេញឈ្មោះមួយទៀត បានអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តនេះ មិនអាចកែប្រែស្ថានការណ៍សង្គ្រាមឱ្យអ៊ុយក្រែនបានទេ ព្រោះតែមីស៊ីលមានចំនួនតិច។ គួរឱ្យដឹងថា អ៊ុយក្រែន បានវាយប្រហារក្រុងម៉ូស្គូ ប្រមាណ៣៤ដ្រូន នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ដែលបង្ករបួសដល់មនុស្ស៥នាក់ និងធ្វើឱ្យឆេះផ្ទះ៤ខ្នង។ នេះជាជំហានដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់ក្រុងកៀវ ដែលវាយប្រហារលើរដ្ឋធានីរុស្ស៊ី។ ក្នុងករណីអ៊ុយក្រែន ត្រូវបានអនុញ្ញាតប្រើប្រាស់មីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ បាញ់ចូលជ្រៅទៅក្នុងដីរុស្ស៊ីពិតមែន នោះប្រាកដណាស់ថាស្ថានភាពសង្គ្រាម នឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា អាម៉េរិក និងអង់គ្លេស បានពិចារណាបើកភ្លើងបៃតងឲ្យក្រុងកៀវប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ និងប្រកាសផ្ដល់ជំនួយដល់អ៊ុយក្រែនជិត ១.៥ពាន់លានដុល្លាបន្ថែម ដែលបានធ្វើឱ្យភាគីរុស្ស៊ី ចេញសារព្រមានជាខ្លាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2150.txt

ចុងក្រោយ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ចេញមុខគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៩ខែមិថុនា។ លោកថា លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន មានសមត្ថភាពនិងលក្ខណៈសម្បត្តិជាប្រធានាធិបតី ហើយលោកអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យនិងលោកផ្ទាល់គាំទ្រលោកស្រីផងដែរ។

បន្ទាប់ពីលោកជួបពិភាក្សាជាមួយសមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Vermont និងជាគូប្រជែងដ៏ស្វិតស្វាញរបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារីគ្លីនតុន គឺលោក ប៊ែនី សេនដឺ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក៏ចាប់ផ្តើមប្រកាសគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជាសាធារណតែម្តង។ តាំងពីយូរមកហើយលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនហ៊ានថ្លែងគាំទ្រសមាជិកម្នាក់ណាពិតប្រាកដឡើយ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍បេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យដូចគ្នា។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Politico លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាថ្លែងថា៖«មើលចុះ ខ្ញុំដឹងថាការងារជាប្រធានាធិបតីនេះអាចលំបាកប៉ុណ្ណា។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលខ្ញុំដឹងថា ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន នឹងអាចធ្វើវាបាន។ តាមពិតទៅខ្ញុំមិនគិតថា វាមានអ្នកណាម្នាក់មានលក្ខណៈសម្បត្តិក្នុងការកាន់តំណែងនេះទេ។ ប៉ុន្តែលោកស្រី ហ៊ីឡារី គី្លនតុន ប្រាកដជាអាច ព្រោះលោកស្រីមានសេចក្តីក្លាហាន និងចេះគិតគូរពីសុខទុក្ខមនុស្សដទៃពេលសម្រេចការងារធំ»។ ក្រៅពីកោតសរសើរ លោក អូបាម៉ា ក៏បានអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្រលោក និងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុនផងដែរ។ លោកបន្តថា៖ «ដូច្នេះហើយខ្ញុំចង់អ្នកទាំងអស់គ្នាដែលតែងនៅជាមួយខ្ញុំចាប់តាំងពីដើមទីមកឲ្យបានដឹងថា ខ្ញុំឈរនៅជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គី្លនតុន។ ខ្ញុំកំពុងតែអន្ទះសារនិងស្ទើរមិនអាចរង់ចាំការចាកចេញទៅក្រៅ និងចូលរួមការឃោសនានយោបាយសម្រាប់បេក្ខជនប្រធានាធិបតី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន»។ ចំណែក លោក ប៊ែនី សេនដឺ ហាក់ដូចជាត្រៀមខ្លួនចាកចេញរួចទៅហើយ ក្រោយជួបជជែកជាមួយលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែបញ្ជាក់ថា លោកនឹងបន្តនៅក្នុងយុទ្ធនាការប្រជែងក្នុងបក្សរហូតដល់ការបោះឆ្នោតសាកល្បងចុងក្រោយនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះសិន។ តាមសម្តីរបស់លោកក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកគាំទ្រ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា រូបនេះនឹងសហការជាមួយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គី្លនតុន ដើម្បីការឯកភាពគ្នាក្នុងបក្ស។ លោកចាញ់ការបោះឆ្នោតសាកល្បងនៅក្នុងរដ្ឋធំៗមួយចំនួនកាលពីថ្ងៃអង្គារជាពិសេសនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ាតែម្តង។ ហើយបរាជ័យនេះធ្វើឲ្យក្តីសង្ឃឹមរបស់លោកថានឹងបន្តប្រជែងដោយបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យក្រុមប្រតិភូឯករាជ្យងាកមកគាំទ្រលោកក្នុងពេលសមាជបក្សខែកក្កដាត្រូវរលាយអស់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2151.txt

លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា ក្នុងការបោះឆ្នោតសាកល្បងនាថ្ងៃអង្គារ។ ជ័យជម្នះនៅរដ្ឋដែលមានប្រតិភូច្រើនជាង ៤០០នាក់នេះ បញ្ជាក់ច្បាស់ថា លោកស្រីមានឱកាសកាន់តែខ្ពស់ក្នុងការទទួលបានការតែងតាំងពីបក្សជាផ្លូវការនៅសមាជខែកក្កដាខាងមុខ។

មួយថ្ងៃក្រោយ ប្រកាសពីជ័យជម្នះថាក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូងបំផុតជាផ្លូវការ លោកស្រី ហ៊ីគ្លីនតុន គ្លីនតុន បានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋ កាលីហ្វរនីញ៉ា នៅថ្ងៃអង្គារ។ ការប្រកាសថា ខ្លួនក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនេះ ក៏ដោយសារស្ថាប័នសារព័ត៌មានធំៗជាច្រើនបានវាយតម្លៃថា លោកស្រីរកបានប្រតិភូគ្រប់ចំនួនទៅហើយដើម្បីរក្សាការតែងតាំងពីបក្សពោលគឺ ២៣៨៣នាក់ ។ ក្នុងចំណោមប្រតិភូនោះមាន ៥៧១ ជាតំណាងឬប្រតិភូឯករាជ្យដែលចាំបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកស្រី នៅក្នុងសមាជបក្ស។ ត្រលប់មកវិញ ការទទួលបានជ័យជម្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា ដែលមានប្រតិភូរហូតដល់ជាង ៤០០នាក់នឹងជួយឲ្យលោកស្រីអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស មានលទ្ធភាពច្រើនដើម្បីឈ្នះការតែងតាំងក្នុងពេលសមាជបក្សនៅខែកក្កដាខាងមុខនេះជាក់ជាមិនខាន។ គូប្រជែងលោកស្រី លោក ប៊ែនី សេនដឺ ម្សិលមិញអះអាងថា លោកបន្តប្រកួតប្រជែងរហូតដល់សមរភូមិចុងក្រោយ ព្រោះលោកជឿជាក់ថា អាចមានលទ្ធភាពឈ្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា។ បើសិនជាលោក ឈ្នះនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា លោកអាចមានលទ្ធភាពទទួលបានការតែងតាំងពីបក្ស ក្នុងករណីដែលប្រតិភូឯករាជ្យរបស់បក្សដែលធ្លាប់ប្រកាសថាគេនឹងគាំទ្រលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ងាកមកគាំទ្រលោកវិញនៅក្នុងសមាជបក្ស ។ ប៉ុន្តែចុងក្រោយលោកបានទទួលជ័យជម្នះនៅរដ្ឋដែលមានប្រតិភូតិច ៗដូចជា រដ្ឋ North Dakota ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ វាជារឿងលំបាកណាស់ដែលលោក សេនដឺ អាច បញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យបណ្តាប្រតិភូទាំងនោះបោះបង់ការគាំទ្រលោកស្រី គ្លីនតុន ហើយត្រលប់មកគាំទ្រលោក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2152.txt

យោងតាមសារព័ត៌មាន BBC លទ្ធផលប្រជាមតិបង្ហាញថា ប្រជាជនភាគច្រើនជ្រើសរើសយកការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ តែនៅអង់គ្លេស នៅសល់ ២០តំបន់ទៀតមិនទាន់ប្រកាសលទ្ធផលអស់។ ចំណែកនៅស្កុតឡែន អៀរឡង់ខាងជើង និងវេលស៍ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតត្រូវបានប្រកាសអស់ហើយ។ យោងតាមលទ្ធផលនេះ ក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង៤ របស់ចក្រភពលោក មានរដ្ឋ២ ដែលមាន«ចលនាគាំទ្រការបន្តស្ថិតនៅជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប» នាំមុខ។

អង់គ្លេស លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖១៣៨៤៤០៣៥ សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖១២១០៤១៩៣ សំឡេង ស្កុតឡែន លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖៣៤៩៤៤២ សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖៤៤០៤៣៧ សំឡេង អៀរឡង់ខាងជើង លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖១០១៨៣២២សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖១៦៦១១៩១សំឡេង វេលស៍ លទ្ធផលគាំទ្រការចាកចេញ ៖៨៥៤៥៧២ សំឡេង លទ្ធផលប្រឆាំងការចាកចេញ៖៧៧២៣៤៧ សំឡេង អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2153.txt

អតីតប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Bacharuddin Habibie បានចេញមករិះគន់ការប្រើប្រាស់ទោសប្រហារជីវិត ដែលនៅតែបន្តអនុវត្តនៅក្នុង បើទោះជាមានការដាក់សម្ពាធ ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិក៏ដោយ។ លោក អះអាងថា មនុស្សទាំងអស់មានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតដូចៗគ្នាដែរ។

ស្របពេលពិភពលោក កំពុងរួមគ្នាលុបបំបាត់ការដាក់ទោសប្រហារជីវិត នៅឯឥណ្ឌូណេស៊ីឯណោះ អតីតប្រមុខរដ្ឋ លោក Bacharuddin Habibie បានបរិហារការអនុវត្តទោសធ្ងន់បែបនេះ ក្នុងប្រទេសឥស្លាមធំជាងគេលើពិភពលោក។ លោក Habibie ដែលជាប្រធានាធិបតីទីបី របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី និយាយថា៖« គ្មាននរណាម្នាក់ មានសិទ្ធិយកជីវិតអ្នកដទៃទេ ព្រោះវាជាសិទ្ធិផ្ដាច់មុខ របស់ព្រះជាម្ចាស»។ អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះ លើកឡើងដូច្នេះ ខណៈលោកសម្ពោធសៀវភៅ « Politik Hukuman Mati di Indonesia (នយោបាយនៃទោសប្រហារជីវិតនៅឥណ្ឌូណេស៊ី)» ក្នុងរដ្ឋធានីហ្សាការតា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ លោក ត្រូវបានស្រង់សំដី ដោយកាសែត Sydney Morning Herald ថា៖« ប្រសិនបើអ្នកសួរថា Habibie! តើលោកមានអ្វីចង់និយាយលើទោសប្រហារជីវិតទេ? ចម្លើយគឺ ខ្ញុំមិនយល់ស្របទេ»។ ការរិះគន់របស់លោក Habibie ជាការបន្ថែមទម្ងន់លើចលនាប្រឆាំងទោសប្រហារជីវិត ក្នុងឥណ្ឌូណេស៊ី។ ភាគច្រើន នៃអ្នកដែលមានទោសប្រហារជីវិត គឺមានទោសពីបទ ឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទងគ្រឿងញៀន ខណៈដែលប្រទេស ត្រូវគេស្គាល់ថា ជាប្រទេសដែលមានគោលជំហរដាច់ខាតចំពោះអ្នកទោសពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន។ ជុំវិញបញ្ហានេះដែរ របាយការណ៍ស្ដីពីការអនុវត្តទោសប្រហារជីវិត ដែលចេញដោយអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បង្ហាញថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវបានរកឃើញថា មានការដាក់ទោសប្រហារជីវិត ច្រើនជាង៤៦ករណី និងបានអនុវត្តទោស ដោយការបាញ់ ចំនួន១៤ករណី ក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ការសម្លាប់អ្នកទោសច្រើនបែបនេះ ធ្វើឲ្យអន្តរជាតិ តវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង។ យ៉ាងណាមិញ ឥណ្ឌូណេស៊ី មិនបានខ្វល់នឹងការតវ៉ានេះទេ។ ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសថា កាលបរិច្ឆេទ នៃការប្រហារជីវិតបន្ទាប់ នឹងធ្វើនៅក្រោយពិធីបុណ្យ Ramadan ដែលការប្រហារជីវិតនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមពីខែមិថុនា ដល់ដើមខែកក្កដា។ ហើយក្នុងចំណោមអ្នកទោសច្រើនជាង១៣០នាក់ ដែលរងចាំការប្រហារជីវិត មានមួយចំនួនជាជនបរទេសផងដែរ។ សូមរម្លឹកដែរថា ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ក្នុងដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុប កាលពីខែមេសា ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ (Joko Widodo) បានការពារជំហរប្រទេសលោក ដែលបន្តប្រើទោសប្រហារជីវិត។ នេះក៏ដោយសារ ទោសនេះត្រូវបានប្រើសម្រាប់ធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ញញើត ខណៈរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ចាត់ទុកការត់ពន្ធគ្រឿងញៀន ជាបញ្ហាអាសន្ន។ បើតាម លោក ចូកូ មនុស្សពី៣០នាក់ ទៅ៥០នាក់ បានស្លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយសារថ្នាំញៀន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2154.txt

សល់ត្រឹមតែពីរខែទៀតប៉ុណ្ណោះ ថៃ នឹងរៀបចំការធ្វើប្រជាមតិលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីហើយ ។ តែស្ថានភាពនយោបាយ នៅតែមិនទាន់មានពន្លឺនោះទេ ជាពិសេសនោះ រដ្ឋាភិបាលរបបសឹក បាន ប្រកាសគោលជំហរថ្មី ដោយលោកនឹងតែបន្តកាន់អំណាចដដែល បើសិនជាស្ថានភាពនេះ នៅតែមិនទាន់ល្អ ប្រសើរឡើងវិញ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា នៅថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ បានព្រមាន ទៅកាន់អ្នកដែលតែងតែរិះគន់លោក ដោយលោក បញ្ជាក់ថា «បើទោះបីជា អ្នកស្អប់ខ្ញុំប៉ុណ្ណោក៏ដោយ លោក នឹងបន្តកាន់អំណាច រហូតដល់ប្រទេសមានសន្តិភាពពេញលេញឡើងវិញ»។ នេះបើយោងតាម សារព័ត៌មាន Bangkok Post ។ លោក ប្រាយុទ្ធ បានថ្លែងទៅកាន់អ្នកការទូតនាវេទិកាក្រុមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ G77 ក្នុងក្រុងបាង កក ថា « ខ្ញុំ នឹងមិនទៅណានោះទេ ប្រសិនបើ ប្រទេស មិនទាន់មានសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពេញលេញ ។ ហើយ ខ្ញុំ នឹងមិនចាកចេញនោះទេ បើទោះបីជា អ្នកស្អប់ខ្ញុំប៉ុណ្ណាក៏ដោយ»។ លោក ប្រាយុទ្ធ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «គ្មានសន្តិភាព គ្មានការចាកចេញនោះទេ»។ ហើយ លោក នឹងដាក់បញ្ចូលយោធាប្រមាណម្ភៃម៉ឺននាក់ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសទៀតផង។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោកឧត្តមប្រាយុទ្ធ ច័ន្ទ អូចា បានឡើងកាន់អំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក្រោយពីលោក បានទម្លាក់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីវ៉ាត់ត្រាតាមរយៈរដ្ឋប្រហារយោធា ក្រោមហេតុផលបញ្ចប់ភាពច្របូកច្របល់ក្នុងប្រទេសនៅថ្ងៃទី២២ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤។ ឆ្នាំ២០១៦នេះ គឺជាខួបពីរឆ្នាំដែលរាជាណាចក្រថៃ ត្រូវបានដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលរបបសឹក ដែលមានលោកឧត្តម ប្រាយុទ្ធ ជាប្រមុខ។ ក្រោយឡើងកាន់អំណាចលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋប្រហារ បានសន្យាស្តារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងស្ថិរភាពនយោបាយឡើងវិញ។ ក្នុងនោះ លោក បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយដើម្បីរៀបចំ និងកែប្រែ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីដែលជាយន្តការមួយដើម្បីស្តារស្ថិរភាព នាំមកវិញនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងជាពិសេស នោះដើម្បីជាមាគ៌ាមួយដើម្បីបើកផ្លូវសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំទៀតផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការបោះឆ្នោត ត្រូវបានពន្យាររួចទៅហើយ។ មួយវិញទៀតនោះ កន្លងមក សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ត្រូវបានបរាជ័យម្តងរួចទៅហើយ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ សេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីលើកទី២ ដែលនឹងត្រូវធ្វើប្រជាមតិនៅថ្ងៃទី០៧ ខែសីហាខាងមុខ ក៏កំពុង ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពចម្រូងចម្រាសទៀត ដ្បិតមានបទបញ្ញាត្តិច្រើនបម្រើផលប្រយោជន៍យោធាទៀត។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ធា្លប់សន្យាថា បើទោះបីជា ប្រជាមតិ បរាជ័យក៏ដោយ ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៧ ត្រូវតែធ្វើឡើង ដែលនេះ ហាក់ដូចជាផ្ទុយទៅនឹងការលើកឡើង ចុងក្រោយ ដែលលោក បញ្ជាក់ថា លោក នឹងបន្តកាន់អំណាចរហូតដល់ប្រទេសមានសន្តិភាព និង សណា្តប់ធ្នាប់ពេញលេញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2155.txt

បេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាមេរិកមកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានវាយប្រហារខ្លាំងៗលើ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដោយចោទប្រកាន់ លោកស្រី ជាមនុស្សកុហក មិនសមនឹងតំណែងប្រធានាធិបតី និងលួចកិបកេងលុយរដ្ឋ។ បេក្ខជនទាំងពីរ បានបន្តឆ្លើយឆ្លងសំដីគ្នា ជាហូរហែ ខណៈដែលការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី នឹងធ្វើនៅខែវិច្ឆិកា ឯណោះ។

សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យ លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា បានឆ្លើយតបនឹងការវាយប្រហាររបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ដែលចាត់ទុកលោក ជាអ្នកជំនួញគ្រោះថ្នាក់ សម្រាប់អាមេរិក។ លោក ត្រាំ ហៅលោកស្រី ជាអ្នកដែលពូកែកុហកលំដាប់ពិភពលោក និងរិះគន់នយោបាយលោកស្រី ចំពោះពាណិជ្ជកម្ម នយោបាយបរទេស និងអន្តោប្រវេសន៍ជាដើម។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររបស់នៅសណ្ឋាគារផ្កាយប្រាំ Trump SoHo បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋរូបនេះ ថែមទាំងចាត់ទុកលោកស្រី គ្លីនតុន ជាបេក្ខជនពុករលួយខ្លាំង ដែលចង់ធ្វើប្រធានាធិបតី។ លោកបន្តថា លោកស្រី គ្លីនតុន កំពុងតែមានបាន ហើយធ្វើឲ្យយើងកាន់តែក្រទៅ។ ជាមួយគ្នានោះ សារព័ត៌មាន The Guardian ផ្សាយថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏វាយប្រហារលោកស្រី គ្លីនតុន ចំពោះតួនាទីជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសផងដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា លោកស្រី គ្លីនតុន គ្រប់គ្រងក្រសួងការបរទេស ដូចជាក្រសួងផ្ទាល់របស់លោកស្រី ហើយតែងតែស្របតាមរបបផ្ដាច់ការ ជាថ្នូរនឹងប្រាក់។ លោក ត្រាំ បន្តចោទទៀតថា លោកស្រី បានលក់ប្រទេស និងកម្មករអាមេរិក ទៅឲ្យក្រុងប៉េកាំង។ ដោយលើកឡើងពីការវាយប្រហារលើកុងស៊ុលអាមេរិក ក្នុងក្រុងBenghazi ដែលសម្លាប់ទូតអាមរិកផងនោះ បេក្ខជនវ័យ៧០ឆ្នាំនេះ ចាត់ទុករឿងនេះ ជាការទទួលខុសត្រូវរបស់លោកស្រី គ្លីនតុន។ លោកនិយាយថា លោក Chris Stevens ត្រូវទុកឲ្យស្លាប់ ដោយគ្មានជំនួយអ្វី ខណៈលោកស្រី កំពុងតែសម្រាកលើគ្រែទៅវិញ។ នេះជាការសម្រេចចិត្តមួយ ដែលបណ្ដាលឲ្យមានការបាត់បង់ជីវិត ការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងភេរវកម្ម គ្រប់កន្លែង។ ក្រៅពីការវាយប្រហារលើអ្នកដទៃ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏មិនភ្លេចអួតពីខ្លួនឯងនោះទេ។ លោកអះអាងថា លោកជាមនុស្សមានគំនិតច្នៃប្រឌិត ដែលមានសមត្ថភាពបំពេញការងារបានជោគជ័យ។ មួយវិញទៀត លោកក៏អាចការពារអ្នកបោះឆ្នោតទាំងអស់ ពីប្រព័ន្ធនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ដែលចងរឹតដោយអ្នកនយោបាយខ្លះ រួមទាំងលោកស្រី គ្លីនតុន ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2156.txt

ប្រធានាធិបតីស៊ីរី បានសន្យាដណ្ដើមយកទឹកដីទាំងអស់ ដែលក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងវាយដណ្ដើមនឹងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក។ ការសន្យាបែបនេះ ហាក់ដូចជាការបដិសេធរបស់ស៊ីរី ចំពោះផែនការផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិវិធី ដែលផ្ដួចផ្ដើមដោយអាមេរិក និងរុស្សី ស្របពេលដែលវិបត្តិមនុស្សធម៌ ក៏នៅមិនទាន់ដោះស្រាយចេញនៅឡើយ។

ប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក បាសសា អាល់ អាសាដ (Bashar al-Assad) បានប្រកាសចំពោះមុខសមាជិកសភា ថា លោកនឹងរំដោះទឹកដីដែលបាត់បង់ មកវិញឲ្យបាន។ ប្រធានាធិបតី អាសាដ ប្រកាសដូចនេះ ខណៈដែលកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក កំពុងតែបើកប្រតិបត្តិការដណ្ដើមយកទឹកដី ដែលបាត់បង់ទៅក្រុមឧទ្ទាម និងក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាម នាពេលកន្លងមក។ លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ា លម្អិតព័ត៌មាន ថ្លែងក្នុងសភា នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ប្រធានាធិបតីក្រាញអំណាចរូបនេះ អះអាងថា ស្ថានភាពនៅនឹងកន្លែង គឺប្រសើរជាងស្ថានភាពនៅខែមុន និងកាន់តែប្រសើរថែមទៀត ពីមួយថ្ងៃ ទៅមួយថ្ងៃ។ ដោយលើកឡើងពីជោគជ័យ ក្នុងការរំដោះទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ាល់មីរ៉ា ប្រធានាធិបតី អាសាដ និយាយថា យើងនឹងរំដោះទីតាំងទាំងអស់ ពីដៃក្រុមឧទ្ទាម។ លោក ក៏ប្រាប់សមាជិកសភាដែរថា ទីក្រុងAleppo ដែលកំពុងតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមឧទ្ទាម ដែលមានអារ៉ាបីសាអូឌីត និងតួកគី នៅពីក្រោយ នឹងក្លាយជាកន្លែងកប់សាកសពពួកគេវិញ។ ឆ្លៀតពេលនោះដែរ ប្រធានាធិបតីស៊ីរី ក៏បានអរគុណចិន ដែលប្រើសិទ្ធវ៉េតូ នៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដើម្បីរារាំងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើស៊ីរី។ តែលោកមិនបានភ្លេចគុណ រុស្សី អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមហេសប៊ុលឡា ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏សំខាន់ ក្នុងការការពារអំណាចរបស់លោក និងជួយជាកម្លាំងប្រយុទ្ធ សម្រាប់ជួយរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនោះទេ។ នាពេលកន្លងមក យុទ្ធនាការដែនអាកាសរបស់រុស្សី ក្លាយជាអាវុធដ៏ខ្លាំង ដែលជួយកងកម្លាំងលោក អាសាដ ក្នុងការដណ្ដើមទឹកដីត្រលប់មកវិញ ហើយជាក់ស្ដែង នោះគឺការដណ្ដើមទីក្រុងប៉ាល់មីរ៉ាតែម្ដង។ លើសពីនោះ លោក អាសាដ បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់លោក ក្នុងកិច្ចចរចាសន្តិភាព ដែលគាំទ្រដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ស៊ីរី នឹងត្រូវគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលរួបរួមមួយ មិនមែនដោយរដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល ដែលស្នើដោយក្រុមឧទ្ទាមនោះទេ។ លោក អាសាដ ថែមទាំងបន្ទោសក្រុមឧទ្ទាម ចំពោះបរាជ័យនៃការចរចាចំនួនបីលើក ដែលធ្វើនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦នេះ។ ជម្លោះស៊ីរី ដែលលេចជារូបរាងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ បានក្លាយជាសង្គ្រាមស៊ីវិលបង្ហូរឈាម និងបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជាច្រើនម៉ឺននាក់ បាត់បង់ជីវិត។ វិបត្តិនេះ ផ្ដើមចេញពីឥទ្ធិពលនៃបដិវត្តន៍អារ៉ាប់ ដែលធ្វើឲ្យរង្គោះរង្គើរបបផ្ដាច់ការ នៅអេហ្ស៊ីប ទុយនេស៊ី លីប៊ី និងយេម៉ែន ជាដើម។ ក្រុមឧទ្ទាម ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីប្រទេសអារ៉ាប់ខ្លះ និងក្រុមលោកខាងលិច បានប្រយុទ្ធនឹងកងកម្លាំងរបស់លោក អាសាដ ដែលមានទ័ពអាកាសរុស្សី ជាកងជំនួយសំខាន់ ដែលធ្វើឲ្យក្រុមឧទ្ទាម ចុះខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ៕ លោក តន ចាន់រិទ្ធារ៉ា លម្អិតព័ត៌មាន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2157.txt

កូរ៉េខាងជើង បានសាកល្បងមីស៊ីលរយៈចម្ងាយមធ្យមរបស់ខ្លួនចំនួនពីរគ្រាប់ នៅឆ្នេរភាគខាងកើតប្រទេស។ យ៉ាងណាក្ដី មីស៊ីលមួយ ក្នុងចំណោមមីស៊ីលទាំងពីរដែលបាញ់សាកល្បង មិនបានជោគជ័យនោះទេ។ នេះ គឺជាការសាកល្បងលើកទីប្រាំ របស់កូរ៉េខាងជើង ក្នុងពេលប៉ុន្មានខែនេះ ដែលល្មើសនឹងបំរាមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហាមប្រាមរដ្ឋកុម្មុយនីស្តនេះ បាញ់សាកល្បងអាវុធនានា។

ជាថ្មីមួយម្ដងទៀត កូរ៉េខាងជើង បានបំពាននឹងសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បន្ទាប់ពីប្រទេសសាកល្បងមីស៊ីលចម្ងាយមធ្យមចំនួនពីរគ្រាប់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា។ ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងអះអាងថា មានមីស៊ីលមួយ បានបរាជ័យ ក្នុងការសាកល្បងនេះ។ សារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap ផ្សាយថា មីស៊ីលទីមួយ ត្រូវបានបាញ់ចេញនៅមុនម៉ោង៦ព្រឹក តែមិនជោគជ័យទេ ខណៈមីស៊ីលទីពីរ ដែលបាញ់ចេញពីទីតាំងដូចគ្នានៅឆ្នេរភាគខាងកើត មិនអាចចាប់បានទេ ហើយគេក៏មិនដឹងថា ទទួលជោគជ័យ ឬបរាជ័យដែរ។ យ៉ាងណាមិញ គេជឿថា មីស៊ីលទាំងពីរ ដែលបាញ់សាកល្បង គឺប្រភេទមីស៊ីលចម្ងាយមធ្យម Musudan ដែលមានសមត្ថភាពខ្លាំង និងអាចបាញ់ដល់ទីតាំងមូលដ្ឋានអាមេរិក នៅកោះហ្គាម។ បន្ទាប់ពីមានមានព័ត៌មាននៃការសាកល្បងនេះ អ្នកជិតខាងពីរ គឺកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន បានចេញមកប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង និយាយថា ការសាកល្បងនេះ គឺបំពាននឹងសម្រេចរបស់អង្គការសប្រជាជាតិ។ ចំណែកឯនៅជប៉ុនវិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ បញ្ជាក់ថា មិនអាចអត់ធ្មត់នឹងបញ្ហានេះបានទេ។ សូមរម្លឹកថា នេះជាលើកទីប្រាំ ដែលកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងមីស៊ីល Musudan ក្នុងឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែការសាកល្បងទាំងបួនលើកកន្លងមក គឺមិនបានជោគជ័យនោះទេ។ បរាជ័យទាំងនោះ បង្ហាញពីការថយក្រោយនៃកម្មវិធីយោធារបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលមានគោលដៅបង្កើនសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ឲ្យមានសមត្ថភាពបាញ់ដល់ទឹកដីអាមេរិក។ មីស៊ីលប្រភេទនេះ ត្រូវបានបង្ហាញជាផ្លូវការក្នុងព្យុហយាត្រាយោធា ក្នុងឆ្នាំ២០១០។ មីស៊ីល Musudan ដែលប្រើបចេ្ចកវិទ្យាបាលីស្ទិក មានសមត្ថភាពបាញ់ក្នុងរង្វង់ចន្លោះ២៥០០គីឡូម៉ែត ទៅ៤០០០ពាន់គីឡូម៉ែត។ កូរ៉េខាងជើង បានសាកល្បងមីស៊ីលប្រភេទនេះ បីដងក្នុងខែមេសា ពោលគឺនៅមុនសមាជបក្សពលករកូរ៉េ និងសាកល្បកម្ដងទៀត ក្នុងខែឧសភា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2158.txt

ហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារក្នុងក្លឹបកំសាន្តនៅទីក្រុង Orlando ក្លាយជាប្រធាបទក្ដៅ សម្រាប់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាមេរិកទាំងពីរ។ បេក្ខជនទាំងពីរ បានបញ្ចេញទស្សនៈផ្ទុយគ្នា ក្នុងគោលដៅទាក់ទាញសំឡេងគាំទ្រ ពីហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារនេះ ដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្សជិត៥០នាក់ បាត់បង់ជីវិត។

សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ **audio2** ការបាញ់ប្រហារនៅទីក្រុង Orlando មិនបានធ្វើឲ្យបេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាមេរិក មានគំនិតស្របគ្នានោះទេ។ ហេតុការណ៍នេះ កំពុងតែហែកហួរនយោបាយក្នុងស្រុករបស់អាមេរិក ដោយបេក្ខជនមកពីបក្សធំៗទាំងពីរ មានចំណាត់ការផ្ទុយគ្នា លើរបៀបនៃការប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងសកម្មភាពក្រុមជ្រុលនិយម ព្រមទាំងការរឹតបន្តឹងសុវត្ថិភាព សម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិក។ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីមកពីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា លោក នឹងរឹតបន្តឹងលើគោលនយោបាយទាក់ទងនឹងជនអន្តោប្រវេសន៍ និងស្នើឲ្យបញ្ឈប់ការអនុញ្ញាតឲ្យជនភៀសខ្លួនស៊ីរី មកតាំងលំនៅលើទឹកដីអាមេរិក។ ថ្លែងពីរដ្ឋ New Hampshire នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា បេក្ខជនរូបនេះបន្តថា ប្រសិនបើលោកជាប់ឆ្នោត ជាប្រធានាធិបតី លោកនឹងផ្អាកលំហូរជនអន្តោប្រវេសន៍ ពីតំបន់ណាមួយ ដែលរកឃើញថា មានប្រវត្តិជាប់ពាក់ព័ន្ធ នឹងភេរវកម្ម លើទឹកដីអាមេរិក ឬទឹកដីសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យរូបនេះ និយាយទៀតថា យើងមិនអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់ ហូរចូលទឹកដីអាមេរិកនោះទេ ដ្បិតពួកគេខ្លះ មានគំនិតដូចនឹងជនបាញ់ប្រហារ នៅ Orlando ដូច្នោះដែរ។ ឆ្លៀតពេលនោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានវាយប្រហារធ្ងន់ៗ លើលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ព្រោះលោកស្រី អនុញ្ញាតឲ្យភេរវជនឥស្លាមនិយម ចូលមកទឹកដីអាមេរិក។ លោក ត្រាំ អះអាងដែរថា លោកស្រី គ្លីនតុន មិនយល់អ្វីពីរ៉ាឌីកាល់ឥស្លាមនិយមទេ។ ទាក់ទិននឹងការបាញ់ប្រហារនេះដែរ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីមកពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ក៏ឆក់ឱកាសនេះ ស្វែងរកការគាំទ្រផងដែរ ប៉ុន្តលោកស្រី មិនបានខ្វល់នឹងលោក ត្រាំ នោះទេ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារ AFP បេក្ខជនរូបនេះ បានស្នើឲ្យប្រជាជនអាមេរិក បដិសេធ នយោបាយប្រកាន់បក្សពួក និងរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្ម។ ដោយមិននិយាយចំដល់លោក ត្រាំ ដែលមាននយោបាយតឹងរ៉ឹងនឹងជនមូស្លីម លោកស្រី គ្លីនតុន បញ្ជាក់ដែរថា វោហារសាស្ត្រដែលដុតបញ្ឆេះប្រឆាំងឥស្លាម និងការហាមឃាត់លើសាសនា នឹងប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងលើជនមូស្លីម ដែលស្អប់ភេរវកម្ម។ លោកស្រី ព្រមានដែរថា ប្រជាភិថុតិ មិនអាចបញ្ចប់ភេរវកម្មបានទេ។ លើសពីនោះ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីរូបនេះ ក៏ទាមទារឲ្យអារ៉ាប៊ី សាអូឌីត និងគុយវ៉ែត ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ឲ្យបញ្ឈប់នយោបាយណា ដែលមានប្រយោជន៍ដល់ក្រុមជ្រុលនិយម ជាពិសេស ទប់ស្កាត់ជនជាតិខ្លួន ពីការផ្គត់ផ្គង់ក្រុមភេរវជន។ សូមរម្លឹកដែរថា ករណីបាញ់ប្រហារនៅក្លឹបកំសាន្តអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានៅក្រុង Orlando នារដ្ឋ Florida នាថ្ងៃអាទិត្យទី ១២ មិថុនា បានបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់កើនដល់ ៥០នាក់ហើយ។ ចំណែកមនុស្សចំនួន៥៣នាក់ផ្សេងទៀតបានរងរបួសនិងកំពុងទទួលការសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យ៕ សូមស្ដាប់ព័ត៌មានលម្អិត៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2159.txt

បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា លោកមិនចាំបាច់ប្រមូលមូលនិធិឲ្យបានគ្រប់១ពាន់លានដុល្លារតាមការវាយតម្លៃសម្រាប់ការឃោសនាមុនការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីខែវិច្ឆិកាទេ។ នេះក៏ដោយសារលោកមានប្រជាប្រិយភាពនិងទទួលការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយស្រាប់ហើយ។

ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Bloomberg លោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្រាប់តែបដិសេធការវាយតម្លៃរបស់ក្រុមឃោសនារបស់លោកដែលថា លោកត្រួវការរ៉ៃអង្គាសលុយឲ្យបាន ១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីឃោសនាបោះឆ្នោតខាងមុខ។ សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា លោកមិនត្រូវការលុយច្រើនរហូតដល់ ១ពាន់លានដុល្លារដើម្បីឃោសនានិងដាក់ពាណិជ្ជកម្មឡើយក្នុងការឃោសនានយោបាយព្រោះលោកទទួលការចាប់អារម្មណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយស្រាប់ទៅហើយ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ឆ្លើយតបសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានថា៖« គ្មានហេតុផលអ្វីដែលត្រូវរ៉ៃអង្គាសលុយច្រើនដូច្នេះឡើយ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែមិនគិតថា ខ្ញុំត្រូវការលុយច្រើនដូចមនុស្សដ៏ទៃទៀតត្រូវការឡើយ ប្រោះខ្ញុំទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងស្រាប់ទៅហើយ។ ខ្ញុំទទួលបានការអញ្ជើញយ៉ាងច្រើនដើម្បី ចេញមុខតាមទូរទស្សន៍។ បើខ្ញុំទទួលការអញ្ជើញនោះ ខ្ញុំនឹងត្រូវគេសម្ភាសន៍ច្រើនហូរហែរ»។ តាំងពីចេញមុខឃោសនាដើម្បីប្រជែងក្នុងបក្សមក លោក ដូណាល់ត្រាំ នេះបានទាញយកប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ លោកចេញមុខនៅស្ទើរគ្រប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហើយបទសម្ភាសន៍ឬព័ត៌មានរបស់លោកត្រូវបានចុះផ្សាយព្រឹក ថ្ងៃ ល្ងាច ទៅស្ទើគ្រប់បុស្តិ៍វិញទៅមក។ នេះក៏ដោយសារលោកជាអ្នកនយោបាយមួយរូបដែលងាយស្រួលទាក់ទងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក ដើម្បីអញ្ជើញមកសម្ភាសក្នុងកម្មវិធីព័ត៌មាននានា។ បើយោងតាមរបាយការណ៍សារព័ត៌មាន New York Times ដែលចេញផ្សាយខែ មីនាកន្លងទៅ លោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចរកបានចំណូលបានប្រហែល ១.៩ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមិនគិតកម្រៃថែមទៀតផង ចាប់ពីលោកចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការឃោសនានយោបាយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_216.txt

ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា បានចេញសេចក្ដីប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ស្ដីពីការស្វាគមន៍លើការអនុម័តនៃកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ឆ្លងព្រំដែនរវាងលីបង់ និងអុីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា។ កម្ពុជា សង្ឃឹមថាបទឈប់បាញ់នេះ នឹងបញ្ចប់ជម្លោះជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅតំបន់ព្រំដែនអុីស្រាអែល និងលីបង់ផងដែរ។

បន្ទាប់ពីមានការប្រកាសជាផ្លូវការលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ឆ្លងព្រំដែនអុីស្រាអែល និងលីបង់ កម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍គាំទ្រ និងជំរុញឱ្យបញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធគ្នាជាអចិន្រ្តៃយ៍។ «យើងសង្ឃឹមថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងនាំទៅដល់ការបញ្ឈប់ជាអចិន្ត្រៃយ៍នៃការប្រយុទ្ធគ្នាឆ្លងព្រំដែនរវាងអុីស្រាអែល និងលីបង់»។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានប្រកាសបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា។ បទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងក្រុមហេសប៉ូឡា បានចូលជាធរមានហើយ ដោយការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ នឹងមានរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ។ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសចូលជាធរមាននៃសេចក្ដីសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះជាអចិន្ត្រៃយ៍។ កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ បញ្ជាឱ្យទាហានអុីស្រាអែល ដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់ក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ និងបញ្ជាឱ្យក្រុមហេសប៉ូឡា ទម្លាក់អាវុធ។ តំបន់លីបង់ភាគខាងត្បូង ត្រូវជំនួសដោយការដាក់ទ័ពលីបង់វិញ។ តាមរយៈបទឈប់បាញ់នេះ គណកម្មការបច្ចេកទេសយោធា(MTC)នឹងត្រូវបង្កើតឡើង និងបន្តសកម្មភាពកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអង្គការសហប្រជាជាតិនៅលីបង់(UNIFIL) ដើម្បីជួយសម្រួលទាហានលីបង់ ផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង បទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា ចូលជាធរមាន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2160.txt

ជាមួយនឹងសកម្មភាពយោធារបស់រុស្សី នៅអឺរ៉ុបខាងកើត អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ពីរនាក់ នៃរដ្ឋបាលអាមេរិក បានបញ្ចេញរបាយការណ៍មួយ ដោយស្នើឲ្យណាតូ តាំងមូលដ្ឋានយោធារបស់ខ្លួន ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ក្នុងតំបន់នេះ ក្នុងគោលដៅទប់ទល់រុស្សី។ ប៉ុន្តែ វាច្បាស់ណាស់ថា ក្រុងមូស្គូ មិនសប្បាយចិត្តចំពោះរឿងនេះទេ។

នៅតែប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ទៀតប៉ុណ្ណោះ កិច្ចប្រជុំណាតូនៅប៉ូឡូញ នឹងមកដល់ ខណៈដែលទំនាក់ទំនងរុស្សី និងណាតូ កំពុងតែរង្គោះរង្គើខ្លាំង។ ទន្ទឹមនឹងបញ្ហានេះ អតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំណាតូ លោក Nicholas Burns និងលោកឧត្តមសេនីយ៍ James Jones អតីតមេបញ្ជាការកងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រចាំអឺរ៉ុប បានស្នើឲ្យមានការពង្រាយកងទ័ពអាកាស ជើងទឹក និងទ័ពជើងគោក ប្រចាំតំបន់បាល់ទិក រូម៉ានី ប៊ុលហ្គារី និងប៉ូឡូញ។ ក្នុងរបាយការណ៍សម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាអាត្លង់ទិក អតីតមន្ត្រីអាមេរិកទាំងពីរ ទាមទារឲ្យមានទ័ពណាតូ ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ដរាបណា រុស្សី នៅតែបន្តសកម្មភាពកោងកាចដដែលនោះ។លោក Nicholas Burns ដែលបច្ចុប្បន្នជាទីប្រឹក្សាលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន និយាយថា វត្តមានទ័ពអចិន្ត្រៃយ៍ ទោះជាតិចក្ដី ជាសញ្ញាប្រាប់ប្រធានាធិបតីរុស្សី ថា ណាតូ មិនបានលេងសើច ចំពោះគោលការណ៍ជួយគ្នាទៅវិញទៅមកនោះទេ។ លោកបន្តថា លោកមិននិយាយពីចំនួនកងទ័ពដ៏ច្រើនឡើយ ប៉ុន្តែត្រឹមចំនួនកងទ័ពសមស្របណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញលោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន ពីបំណងរបស់ណាតូ ដែលចង់ការពារអឺរ៉ុបខាងកើត។ មួយវិញទៀត លោក Nicholas Burns ក៏ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ចំពោះការពង្រាយទ័ពនៅអឺរ៉ុបខាងកើតនេះ ថា ល្មើសនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩៩៧ ដែលហាមណាតូបង្កើនទ័ពនៅអឺរ៉ុប។ លោកអះអាងថា ណាតូ ជាអង្គការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយការពង្រាយទ័ពមួយចំនួនតូច នៅអេស្តូនី ឡាត់វី លីទុយអានី និងប៉ូឡូញ គ្រាន់តែជាប្រើសិទ្ធិស្របច្បាប់ ដើម្បីការពារប្រទេសទាំងនោះប៉ុណ្ណោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា សំណើនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែល ណាតូកំពុងតែពិភាក្សាលើផែនការ ក្នុងការពង្រាយទ័ពប្រមាណបួនពាន់នាក់ ទៅកាន់អឺរ៉ុបខាងកើត។ ជាមួយផែនការនេះ អង់គ្លេស សន្យាថា ខ្លួននឹងដឹកនាំមួយវរសេនាតូច ដែលមានចំនួនទាហាន៧០០នាក់ ទៅកាន់ប៉ូឡូញ និងរដ្ឋតំបន់បាល់ទិក។ ចំណែក អាល្លឺម៉ង់ កាណាដា និងអាមរិក នឹងដឹកនាំអង្គភាពចំនួនវរសេនាតូចបីផ្សេងទៀត ខណៈដែលបារាំង ក៏នឹងចូលរួមទ័ពចំនួន២៥០នាក់ ទៅក្នុងវរសេនាតូច មកពីអង់គ្លេសផងដែរ។ សារព័ត៌មាន The Guardian ផ្សាយថា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិណាតូ នឹងចុះហត្ថលេខាផែនការខាងលើក្នុងកិច្ចប្រជុំណាតូ នៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា។ តាមពិតទៅ ការបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់អឺរ៉ុបខាងកើត ជាបំណងប្រាថ្នាជាយូររបស់សមាជិកអង្គការមួយនេះ ជាពិសេស ប៉ូឡូញ ដែលមានព្រំដែនជាប់រុស្សី។ រដ្ឋាភិបាលប៉ូឡូញ សង្កត់ធ្ងន់ថា ការលេបយកតំបន់គ្រីមេ និងការវាយប្រយុទ្ធ នៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន បានផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលនេះតម្រូវឲ្យមានការកែប្រែគោលនយោបាយផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2161.txt

ទោះរយៈពេល ២៧ឆ្នាំ ទៅហើយ ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏តក់ស្លុតមួយ នៃការសម្លាប់រង្គាលក្រុមបាតុករគ្មានអាវុធនៅទីលានធានអានមេនក៏ដោយ អាជ្ញាធរចិននៅតែមិនទទួលស្គាល់ការកើតឡើងនៃសោកនាដកម្មនេះឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលនិងបក្សកម្មុយនីស្តចិនប្រាកដណាស់ មិនចង់លឺការលើកឡើងបញ្ហាសម្លាប់រង្គាលនៅធានអានមេនទេ ហើយរាល់ឆ្នាំប្រជាជនចិនប្រឈមការលំបាកជាខ្លាំពេលចង់ប្រារព្ធខួបរំលឹកឬកាន់ទុក្ខចំពោះអ្នកស្លាប់នេះ។

រដ្ឋាភិបាល ចិនព្យាយាមធ្វើសព្វគ្រប់ដើម្បីលុបបំបាត់ការយល់ឃើញថាចិនអនុវត្តគោលនយោបាយព្រៃផ្សៃប្រឆាំងប្រជាជនខ្លួន និងបំបាត់ចោលប្រវត្តិសាស្ត្រអាក្រក់នេះមិនឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយដឹងលឺឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ពិភពលោក និងប្រជាជនចិនមួយចំនួន ដែលបាត់បង់ក្រុមគ្រួសារសុទ្ធតែចងចាំមិនភ្លេច ហើយនៅតែបន្តទាមទារឲ្យមានការបញ្ចប់និទណ្ឌភាព និងមានទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះដដែរ។ ឲ្យតែជិតដល់ថ្ងៃរំលឹកខួបនៃការសម្លាប់រង្គាលក្រុមបាតុករនៅទីលានធានអានមេនឆ្នាំ ១៩៨៩ ក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស បញ្ញាវ័ន្តក្រៅស្រុក តំណាងប្រជាជនចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពដើម្បីរំលឹកដល់ការស្លាប់របស់ក្រុមបាតុករគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ និងទាមទារឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់ប្រជាជនខ្លួនកន្លងមកនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរចិនក៏មិនព្រងើយកន្តើយដែរ រៀងរាល់ឆ្នាំឲ្យតែជិតដល់ថ្ងៃខួប ៣ និង៤ មិថុនា ពួកគេចាប់ផ្តើមចេញប្រតិបត្តិការចាប់ខ្លួន និងហាមឃាត់រាល់ការជួបជុំគ្នាជាសាធារណដើម្បីរំលឹកថ្ងៃសម្លាប់រង្គាលនេះដែរ។ ប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើននាក់ត្រូវបានអាជ្ញាធរចិនកោះហៅ និងឃុំខ្លួនផង ហើយអាជ្ញាធរបានដាក់បម្រាមចំពោះការប្រារព្ធខួបធានអានមេនជាសាធារណផងដែរ។ នេះព្រោះអាជ្ញាធរក្រុងប៉េកាំងមិនចង់ដឹង មិនចង់លឺ និងមិនចង់ឃើញប្រជាជនប្រារព្ធឬរលំកពីខួបនៃការបង្ក្រាបបាតុករយ៉ាងព្រៃផ្សៃបំផុតឡើយ។ បក្សកុម្មុយនីស្តជឿជាក់ថា ការហាមឃាត់ និង ទប់ស្កាត់រាល់សកម្មភាពដែលបង្ហាញពីសោកនាដកម្មនេះ មិនយូរមិនឆាប់ខ្លួនអាចសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យប្រជាជនចិនជាពិសេសក្មេងៗជឿថាគ្មានហេតុការណ៍អាក្រក់នេះកើតឡើងទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ២៧ឆ្នាំកន្លងផុតទៅហើយក៏ពិតមែន ការបាញ់ប្រហារនិងជាន់សម្លាប់មនុស្សស្រស់ៗគ្មានញញើតរបស់កងទ័ពចិនស្ថិតក្រោមការបញ្ជារបស់បក្សកុម្មុយនីស្ត នៅតែដក់ជាប់ក្នុងខួរក្បាលប្រជាជនចិនភាគច្រើន ជាពិសេសចាស់ៗដែលមានកូន ក្មួយ ឬបងប្អូនស្លាប់បាត់បង់ជីវិតក្នុងចលនាបាតុកម្មនោះ។ ពួកគេនៅតែបន្តទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលចិនបច្ចុប្បន្នទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិនេះផងដែរ។ ១. ប្រជាជនចិនទាមទាររកយុត្តិធម៌កណ្តាលទឹកដីនិទណ្ឌភាព ប្រជាជនចិនមួយចំនួនបានតស៊ូរាប់ឆ្នាំ ដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យអាជ្ញាធរចិនទទួលសុខត្រូវទង្វើអាក្រក់របស់ខ្លួន។ បើទោះជាក្តីសង្ឃឹមមានតិចតួច និងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ក្តី ក៏ពួកគេនៅតែបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួន និងព្យាយាមរំលឹករឿងរ៉ាវនេះឲ្យប្រជាជនជំនាន់ក្រោយបានដឹងដដែល។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើល កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ ស្ត្រីវ័យចំណាស់ម្នាក់បានបញ្ជាក់ថា គាត់បានតស៊ូ ២៦ឆ្នាំមកហើយដើម្បីរកយុត្តិធម៌។ ស្ត្រីរូបនេះបន្តធ្វើយុទ្ធនាការជាមួយប្រជាជននិងសកម្មជនដទៃទៀតទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងទទួលកំហុសរបស់ខ្លួនដែលសម្លាប់រង្គាលប្រជាជនខ្លួនឯង ដូចដែលជប៉ុនត្រូវទទួលខុសត្រូវទង្វើព្រៃផ្សៃរបស់ខ្លួនប្រព្រឹត្តកន្លងមកក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហានិទណ្ឌភាពគ្រប់ទីកន្លែងកើតឡើងនៅលើទឹកដីមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់លេខ២ចិននេះ ហើយគ្មានឡើយការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកស្លាប់ក្រោមបុព្វហេតុប្រជាធិបតេយ្យនេះ។ គេមិនមានសង្ឃឹមទាល់តែសោះថា ចិននឹងស្ម័គ្រចិនទទួលខុសត្រូវ ចំពោះរឿងអាស្រូវដែលធ្វើឲ្យចិនស្អុយឈ្មោះពេញពិភពលោកឡើយ។ ២.រដ្ឋអំណាចចិនប្រឹងប្រែងលុបបំបាត់ទង្វើឧក្រិដ្ឋនៅធានអានមេន សហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូលបានថ្កោលទោសលើរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលបានសម្រេចប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាយ៉ាងសាហាវឃោរឃៅប្រឆាំងនឹងប្រជាជនខ្លួន ។ បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច មានអឺរ៉ុប និងអាមេរិក រួមទាំងបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ី នាំគ្នារិះគន់លើប្រទេសចិនដូចគ្នា ហើយមានប្រទេសខ្លះដូចជាអាមេរិកបានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងចិនផងដែរ។ ជានិច្ចជាកាលរដ្ឋាភិបាលចិនបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីរក្សាស្ថេរភាព និងវិបុលភាពប្រទេសជាតិ ជាពិសេសគឺប្រឆាំងនឹងលោកខាងលិចដែលព្យាយាមរៀបចំធ្វើអោយប្រទេសចិនចុះខ្សោយ និងបែកបាក់គ្នានោះ។ ចិនចោទភ្នាក់ងារ CIA អាមេរិកថាជាអ្នកជួយគាំទ្រ និងជ្រោមជ្រែងចលនាបាតុកម្ម។ តាំងពីកើតរឿងដល់បច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងព្យាយាមកែប្រែស្ថានការណ៍ និងធ្វើយ៉ាងការពារកុំអោយមានការបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើបក្សកុម្មុយនីស្ត។ ចិន ព្យាយាមធ្វើកំណែទម្រង់ កំចាត់អំពើពុករលួយ រក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីធ្វើអោយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាន់តែល្អប្រសើរ ផ្តល់សេរីភាពឯកជន តែហាមដាច់ខាតរិះគន់បក្ស។ ដើម្បីលុបការចងចាំទាំងឡាយណាជុំវិញឧក្រិដ្ឋកម្មនេះ ចិនបានរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពបញ្ចេញមតិ តាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម ហាមមិនអោយមានការជជែកពីភាក្សាពីព្រឹត្តិការណ៍ ថ្ងៃ ៤ មិថុនា ឬប្រារព្ធទិវារំលឹកខួបជាដើមនោះ។ ៣. តើការសម្លាប់រង្គាលធានអានមេនកើតឡើងដូចម្តេច? ថ្ងៃសម្លាប់រង្គាលនៃទីលាន Tiananmen ដោយអាជ្ញាធរចិនកើតមានឡើង បន្ទាប់ពីមានចលនាគាំទ្ររបបប្រជាធិបតេយ្យចេញផុសផុលក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង និងបណ្តាទីក្រុងជាច្រើនទូទាំងប្រទេសចិន។ ដឹងស្រាប់ហើយឆ្នាំ ១៩៨៩ ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរបបកុម្មុយនីស្ត និងការដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនីស្តមួយនោះ កើតឡើងក៏ដោយសារតែមានការជះឥទ្ធិពលពីការចុះខ្សោយរៀបនឹងដួលរលំនៃរបបកុម្មុយនីស្តនៅតំបន់អឺរ៉ុប ការដួលរលំនៃជញ្ជាំងប៊ែកឡាំង ហើយមានសហភាពសូវៀតចុះខ្សោយទៅៗទៀតនោះ។ ចលនាបាតុកម្មនេះមុនដំបូងឡើយគឺកើតឡើងនៅខែឧសភា ហើយមានអ្នកចូលរួមរហូតដល់ជិត ១លាននាក់ បន្តធ្វើបាតុកម្ម នៅតាមដងវិថីនានា ដែលអូសបន្លាយរយៈពេលជាងបីសប្តាហ៍។គោលដៅនៃបាតុកម្មគឺដើម្បីដាក់សម្ពាធអោយមេដឹកនាំគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលាលែងពីតំណែង និងធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយទទួលយកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យវិញ។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ មេដឹកនាំចិនកាលនោះលោក តេង ស៊ាវពីង បានប្រកាសដាក់ប្រទេសស្ថិតក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងពង្រាយទ័ពចន្លោះ២សែន ទៅ៣សែននាក់នៅក្នុងទីក្រុង រួមមានទាំងរថក្រោះ និងឧទ្ធម្ភាគចក្រជាច្រើនគ្រឿងថែមទៀតផង។ ក្រោយមកនៅល្ងាចថ្ងៃ ៣មិថុនា ក្រុមទាហានសម្រេចប្រើអាវុធបាញ់លើក្រុមបាតុករដែលគ្មានអាវុធ និងប្រើរថក្រោះជាន់កម្ទេចលើតង់ដែលសិស្សនិស្សិតដែលជាបាតុករកំពុងសម្រាកនៅក្នុងនោះ។ នៅពេលព្រឹកថ្ងៃ ៤ ឳពុកម្តាយជនរងគ្រោះក៏ទទួលរងការវាយប្រហារពីក្រុមទាហានទៀតខណៈពួកគេកំពុងដើរតាមដងផ្លូវរកមើលកូនខ្លួនដែលរងរបួស ឬស្លាប់នោះ។ គួររំលឹកថា ក្រោយមានព្រឹត្តិការណ៍នេះ ខាងកាកបាទក្រហមអន្តជាតិចិនបញ្ជាក់ថាមានមនុស្ស យ៉ាងហោចណាស់១០០០នាក់បានស្លាប់ និងប្រមាណ ១ម៉ឺននាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2162.txt

បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានក្លាយជាប្រធានបទមួយដ៏រសើបដែលបានគ្រប់ដណ្តប់លើកិច្ចប្រជុំការពារជាតិនៅសិង្ហបុរី។ នាឱកាសនោះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ ក៏បានសន្យាថានឹងគាំទ្រ និងជ្រោមជ្រែងសន្តិសុខប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដើម្បីទប់ទល់នឹងសកម្មភាពគំរាមកំហែងពីចិនដែលកំពុងតែបន្តសកម្មភាព វាទទីក្នុងតំបន់ជម្លោះនោះ។

រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន លោកឧត្តមសេនីយ៍ Nakatani នៅថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ បានថ្លែងថា ជប៉ុន នឹងជួយប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងការកសាងសមត្ថភាពសន្តិសុខដើម្បីទប់ទល់ជាមួយនឹងសកម្មភាពឯកភាគី គ្រោះថា្នក់ និង គំរាមកំហែងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ដោយមិនបញ្ជាក់ឈ្មោះចំៗ លោករដ្ឋមន្ត្រី Nakatani បានអះអាងថា យើងបានឃើញច្បាស់ហើយថា ការបន្តវាទទីក្នុងទំហំដ៏ធំ និងយ៉ាងឆាប់រហ័សដើម្បីសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗដើម្បីបម្រើផលប្រយោជ ន៍យោធាក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា «គ្មានរដ្ឋណាមួយ ត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកខាងក្រៅលើបញ្ហានេះនោះទេ»។ នាឱកាសដដែលនោះ ប្រមុខការពារជាតិជប៉ុន ក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះការប្រើប្រាស់លំហ អាកាសអន្តរជាតិថ្មីៗនេះដោយទ័ពអាកាសចិនដែលបានតាមស្ទាក់យន្តហោះស៊ើបការណ៍អាមេរិកនៅ តំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បុងផងដែរ។ លោក បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ជប៉ុន នៅតែគាំទ្រចំពោះចំណាត់ការរបស់អាមេរិកក្នុងប្រជែងជាមួយនឹងការទាមទាររបស់ចិនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមរយៈការបញ្ជូន នាវាល្បាតទៅក្បែរតំបន់កោះដែលចិនបានសាងសង់នោះ។ បើទោះជា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជប៉ុន មិនបញ្ជាក់ឈ្មោះរដ្ឋណាមួយនៅក្នុងសុន្ទរកថាក៏ដោយ គេបានដឹងច្បាស់ហើយថា មានតែចិនប៉ុណ្ណោះដែលបានអនុវត្តគោលនយោបាយវាតទីឯកតោភាគីក្នុងតំបន់ សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវជាច្រើន បានបង្ហាញថា ចិន កំពុងតែពង្រាយ និងបង្កើនសំណង់យោធានៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ដែលគេចាត់ទុកថា ការធ្វើយោធូបនីយកម្មសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ។ តែចិន តបវិញថា នោះគ្រាន់តែជាសកម្មភាពស៊ីវិល និងបម្រើការតម្រូវ សាធារណប៉ុណ្ណោះ។ ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះអធិបតេយ្យរវាងរដ្ឋអាស៊ានបួនរួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ ថ្មីៗនេះ ជប៉ុន បានយល់ព្រមជួលយន្តហោះស្វ័យការពារប្រភេទ TC-90 ទៅកាន់ហ្វីលីពីនចំនួនប្រាំគ្រឿងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពការពារក្នុងការល្បាតនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បន្ថែមពីនេះ នៅខែ ដើមខែឧសភាកន្លងទៅ ជប៉ុន ក៏បានសន្យាផ្តល់នាវាល្បាតដែលប្រើប្រាស់ហើយបន្ថែមលើនាវាល្បាតដែលផ្តល់កាលពីមុន៦គ្រឿងទៅឲ្យវៀតណាមដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារដែនសមុទ្ររបស់វៀតណាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2163.txt

បន្ទាប់ពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន និងលោកស្រីប្រធានាធិបតី Tsai Ing-wen ឈ្នះការបោះឆ្នោត និងដឹកនាំកោះតៃវ៉ាន់មក ទំនាក់ទំនងកោះតៃវ៉ាន់ និងចិន ហាក់ដូចជាមានភាពល្អក់កករនឹងគ្នាខ្លាំង ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលថ្មីតៃវ៉ាន់ មិនមាននិន្នាការជិតស្និទ្ធដើម្បីធ្វើការជាមួយនឹងចិនឡើយ។ បញ្ហានេះ បានជំរុញឲ្យចិន ត្រូវប្រកាសព្យួរទំនាក់ទំនងផ្លូវការជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់មួយរយៈ។

ចិន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនាម្សិលមិញនេះ បានប្រកាសថា ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ហើយ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថ្មីតៃវ៉ាន់ដែលកំពុងតែដឹកនាំដោយបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន មិនទទួលស្គាល់ពីគោលនយោបាយចិនតែមួយ។ យោងតាមភ្នាក់ព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យ លោក An Fengshan បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលផ្សាយចេញតាមគេហទំព័ររបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការតៃវ៉ាន់ ថា យន្តការសម្រាប់ការទាក់ទង និងទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរ ត្រូវបានព្យួរតាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភាមកម្ល៉េះ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនោះ បានបន្ថែមថា គឺដោយសារតែភាគីតៃវ៉ាន់ មិនគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឯកច្ឆន្ទភាព៩២ដែលបញ្ជាក់ពីការអនុវត្តគោលនយោបាយចិនតែមួយ។ ឯកច្ឆន្ទភាព៩២ សំដៅលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ដោយភាគីទាំងពីរ បានទទួលស្គាល់ពីគោលការណ៍ជាតិតែមួយរវាងតៃវ៉ាន់ និងចិនដីគោក។ កិច្ចព្រមព្រៀង និងការយោគយល់ទាំងនេះហើយ បានរក្សាចិន និងតៃវ៉ាន់ អាចរក្សានិងកសាងចំណងមិត្តភាព និងកាត់បន្ថយកំហឹងលើគ្នា ក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលឆ្នាំ១៩៤៩។ សូមជម្រាបផងដែរថា នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា កន្លងទៅ លោកស្រី Tsai Ing-wen បានចូលស្បថក្នុងតំណែងជាប្រធានាធិបតីកោះតៃវ៉ាន់ជាផ្លូវការ។ វា គឺជាការបញ្ចប់ការដឹកនាំតៃវ៉ាន់រយៈពេល៨ឆ្នាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Ma Ying-jeou នៃបក្សគួកមិនតាំងដែលគេជឿជាក់ថាមាននិន្នាការទៅរក រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនោះ។ គិតចាប់ពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន ឈ្នះការបោះឆ្នោតមក ក្រុងប៉េកាំងមិនសូវជាសប្បាយចិត្តនោះទេ ជាពិសេសនោះ លើការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ។ នោះក៏ព្រោះតែ លោកស្រី Tsai Ing-wen មិនបានប្រើពាក្យ «ព្រមព្រៀង» ទេ នៅពេលដែលលោកស្រីនិយាយដល់ «ការព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩៩២» ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2164.txt

បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) បានថ្កោលទោសការវាយប្រហារសម្លាប់រង្គាលនៅក្លឹបកម្សាន្តក្រុង Orlando ហើយលោកក៏ស្នើរឲ្យប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ចុះចេញពីតំណែងដែរ បើសិនលោក អូបាម៉ា មិនលើកឡើងពី« ចលនាជ្រុលនិយមឥស្លាម»ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថា។

លោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមរិះគន់ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា ហើយលោកក៏បានទាមទារឲ្យប្រធានាធិបតីចុះចេញពីតំណែងផងដែរក្រោយការវាយប្រហារដោយខ្មាន់កាំភ្លើងសម្លាប់មនុស្ស ៥០នាក់នៅក្រុង Orlando ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ សរសេរបង្ហោះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម ហ្វេសប៊ុកថា បើលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនព្រមនិយាយពាក្យថា« ចលនាភេរកម្មឥស្លាមជ្រុលនិយម» លោកគួរតែចុះចេញពីតំណែង។ «តើបារ៉ាក់ អូបាម៉ានឹងនិយាយពាក្យ ចលនាភេរកម្មឥស្លាមជ្រុលនិយម ឬអត់ពេលចុងក្រោយ? បើសិនជាមិននិយាយទេ បារ៉ាក់ អូបាម៉ា គួរតែចេញពីតំណែងឲ្យបានឆាប់»។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានពន្យល់ផងថា ចលនាវាយប្រហារបែបនេះឡើងញឹកញាប់ ដោយសារតែការដឹកនាំបច្ចុប្បន្ននៅអាមេរិកមានភាពទន់ខ្សោយ។ លោកបន្តថា៖«ពីព្រោះការដឹកនាំរបស់យើងវាទន់ខ្សោយ ដូចខ្ញុំបាននិយាយអ៊ីចឹង វានឹងកើតឡើង ហើយវានឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៀត។ ខ្ញុំនេះកំពុងព្យាយាមសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស ហើយការពារមិនឲ្យមានការវាយប្រហារបែបនេះកើតឡើងទៀតទេ»។ ការស្នើឲ្យ ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ចុះចេញពីតំណែងនេះ កើតឡើងប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះមុនពេលដែលប្រធានាធិបតីចេញពីថ្លែងការណ៍បង្ហាញពីស្ថានការណ៍និងថ្កោលទោសចលនាវាយប្រហាររបស់ក្រុមជ្រុលនិយម។ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរថា ថ្កោលទោសការវាយប្រហារសម្លាប់រង្គាលនៅក្លឹបកម្សាន្តក្រុមអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានហៅការវាយប្រហារថាជា សកម្មភាពភេរវកម្មនិងបង្កប់ដោយការស្អប់ខ្ពើម។ លោកពន្យល់ថា វាមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីការបំពារបំពានសិទ្ធិអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាទេ វាក៏បង្ហាញឲ្យឃើញពីតម្រូវការបញ្ញត្តិគ្រប់គ្រងអាវុធ និងវិធានការដើម្បីយកជ័យជម្នះលើក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Desh)។ លោក មិនបានលើកឡើងពីពាក្យដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទារឲ្យលោកនិយាយឡើយ។ តាមពិតទៅ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា តែងតែថ្លឹងថ្លែងខ្លាំងពេលថ្លែងសុន្ទរកថា ដោយលោកចៀសវាងការលើកឡើងពីពាក្យ ចលនាភេរកម្មឥស្លាមជ្រុលនិយម ព្រោះវាហាក់បីដូចជាប៉ះពាល់និងបង្កប់អត្ថន័យរើសអើងប្រឆាំងប្រជាជនឥស្លាមទូទៅទៀត។ ក្រៅពីរិះគន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យនេះ បានប្រកាសជាថ្មី ថាលោកចង់ឲ្យមានវិធានការតឹងរ៉ឹង ហើយត្រូវអនុវត្តការហាមឃាត់ប្រជាជនម៉ូស្លីមតាមការស្នើសុំរបស់លោកកន្លងមកនោះ។ តាមពិតទៅ ការស្នើហាមឃាត់ប្រជាជនម៉ូស្លីមមិនឲ្យចូលទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្កឲ្យមានការខឹងសម្បារជាខ្លាំងកន្លងមកពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិជាពិសេសបងប្អូនសហគមន៍ម៉ូស្លីម។ ថ្វីបើលោកពន្យល់ថា វាជាការហាមឃាត់បណ្តោះអាសន្នក៏ដោយ វិធានការបែបនេះ មិនមានប្រសិទ្ធភាពនិងមិនអាចបញ្ចប់ចលនាជ្រុលនិយមលើពិភពលោកឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2165.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានស្នើឲ្យព្រឹទ្ធសភា ផ្ដល់សច្ចាប័នលើច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៨២ (UNCLOS) ក្នុងក្ដីសង្ឃឹមថា នឹងជួយពង្រឹងអំណាចលោក ប្រឈមមុខជាមួយចិន លើជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិក ដែលជារដ្ឋខាងក្រៅ នៃជម្លោះបានលូកដៃចូលក្នុងជម្លោះនេះ ខណៈសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ជាភាគីពាក់ព័ន្ធ ដោយផ្ទាល់ក្នុងរឿងនេះ។

ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានទទូចទៅព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ឲ្យអនុម័តលើច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ ដែលជាគោលការណ៍ដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្រនៅលើពិភពលោក ខណៈអាមេរិក នៅមិនទាន់ផ្ដល់សច្ចាប័នលើច្បាប់អន្តរជាតិនេះ នៅឡើយទេ។ ការទទូចរបស់លោក អូបាម៉ា ធ្វើឡើងចំពេលដែល អាមេរិក កំពុងលូកដៃជ្រៅ ក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលមានចិន ជាមហាអំណាច ទាមទារទឹកដីនៅទីនោះ។ ថ្លែងពីសាលាទ័ពជើងអាកាស នៅថ្ងៃទី០២ ខែមិថុនា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និយាយថា ព្រឹទ្ធសភា គួរតែយល់ព្រម លើច្បាប់សមុទ្រនេះ ដែលមានលទ្ធភាពដោះស្រាយរាល់បញ្ហាដែនសមុទ្រទាំងអស់។ ការស្នើដូចនេះ ក៏ដោយសារតែ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក មានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ទាំងសកម្មភាពយោធា និងការទូត លើការទាមទាររបស់ក្រុងប៉េកាំង លើដែនអធិបតេយ្យក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ «ប្រសិនយើងពិតជាព្រួយបារម្ភ សកម្មភាពរបស់ចិនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ព្រឹទ្ធសភា គួរតែជួយក្នុងករណីនេះ ដោយយល់ព្រមផ្ដល់សច្ចាប័ន លើអនុសញ្ញាស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អូបាម៉ា ដែលផ្សាយដោយកាសែត Bangkok Post។ តំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថា ជាតំបន់ធ្វើនាវាចរន៍ដ៏សំខាន់ ក្នុងតំបន់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គេជឿថា តំបន់នេះ ពោរពេញទៅដោយធនធានរ៉ែ និងថាមពល យ៉ាងច្រើន។ ប៉ុន្តែ តំបន់នេះ ក៏ជាទីតាំងប្រទាញប្រទង់ រវាងមហាយក្សចិន និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដែលទាមទារការគ្រប់គ្រងលើតំបន់នេះដូចគ្នាដែរ។ ទន្ទឹមនឹងការទាមទារតាមផ្លូវការទូត ចិន ដែលជាមហាយក្សពិភពលោក ក៏ពង្រីកសកម្មភាពយោធា ទៅកាន់តំបន់ជម្លោះនេះផងដែរ។ ការពង្រាយនេះ ធ្វើឲ្យប្រទេសទាមទារដទៃទៀត ព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង និងបានងាកទៅចាប់ដៃក្រុង វ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិន។ ជាមួយនឹងសកម្មភាពយោធារបស់ចិនក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា បានបញ្ជាឲ្យបញ្ជូន នាវាអាមេរិកទៅកាន់កន្លែងមានជម្លោះ ដោយអះអាងថា ជាសិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍។ មួយវិញទៀត ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជឿថា ការមិនទាន់ផ្ដល់សច្ចាប័នលើច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ ជាការបង្អាប់ជំហររបស់អាមេរិក ដែលតែងតែចង់ដោះស្រាយជម្លោះ ដោយសន្តិវិធី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_2166.txt

កូរ៉េខាងជើង នឹងបើកសម័យប្រជុំសភារបស់ខ្លួន នៅចុងខែមិថុនានេះ បន្ទាប់ពីទើបតែបញ្ចប់សមាជបក្សពលករកូរ៉េ កាលពីដើមខែឧសភា កន្លងទៅ។ កិច្ចប្រជុំសភាលើកនេះ នឹងអនុម័តលើគោលនយោបាយសំខាន់ៗ ក៏ដូចជា អនុម័តលើកាតតែងតាំងមន្ត្រីរបស់រដ្ឋកុម្មុយនីស្តឯកោនេះផងដែរ។

មួយខែក្រោយសមាជកម្រ នៃបក្សពលករកូរ៉េ កូរ៉េខាងជើង នៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនានេះ បញ្ជាក់ថា សភារបស់ខ្លួន នឹងបើកសម័យប្រជុំ នៅចុងខែមិថុនា។ កិច្ចប្រជុំលើកនេះ នឹងពិភាក្សា លើរបៀបវារៈសំខាន់មួយចំនួន ទាក់ទងនឹងនយោបាយរដ្ឋ ហិរញ្ញវត្ថុ នឹងការជ្រើសរើសមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ជាដើម។ «កិច្ចប្រជុំលើកទី៤ នីតិកាលទី១៣ នៃសមាជប្រជាជនជាន់ខ្ពស់ នឹងចាប់ផ្ដើមប្រជុំ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា»។ នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដែលស្រង់ចេញពីសារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA។ ប្រតិភូរាប់រយនាក់ ដែលមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនេះ នឹងអនុម័តជាផ្លូវការ លើកញ្ចប់ថវិកាជាតិ និងឯកភាពលើការចាត់តាំងមន្ត្រីថ្មីៗ ក៏ដូចជា ការឯកភាពយល់ព្រមលើ ការកែប្រែច្បាប់មួយចំនួនទៀត។ ក្រៅពីនេះ កិច្ចប្រជុំនេះ នឹងក្លាយជាវេទិកា សម្រាប់អនុម័តយល់ព្រម លើការសម្រេចចិត្តនានា របស់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសក្រីក្រមួយនេះដែរ។ ឆ្លៀតក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ មេដឹកនាំវ័យក្មេង គីម ជុងអ៊ុន នឹងពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាលើកនេះ ដែលទំនងជាឯកភាពលើ ការផ្លាស់ប្ដូរតំណែងបុគ្គលមួយចំនួន ដែលចាត់តាំងដោយសមាជខែឧសភា។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលទើបត្រូវបាន ជ្រើសតាំងជាប្រធានបក្ស ក្នុងសមាជកម្រខែឧសភា ដែលគេមើលឃើញថា ជាការប្រមូលផ្ដុំអំណាចទាំងមូល មកក្នុងដៃខ្លួនឯងតែម្នាក់។ អ្វីដែលគួរចាប់អារម្មណ៍ក្នុងពេលសមាជនោះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ប្រកាសថា កូរ៉េខាងជើង ជាប្រទេសនុយក្លេអ៊ែរ ប៉ុន្តែ ខ្លួននឹងប្រើអាវុធនេះ នៅពេលខ្លួនរងការវាយប្រហារមុនប៉ុណ្ណោះ។ ការសាកល្បងគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ និងបាញ់មីស៊ីល ជាច្រើនលើក ធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ខឹងសម្បារ ហើយកំពុងតែគៀបសង្កត់ក្រុងព្យុងយ៉ាង ឲ្យគោរពតាមការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ ប៉ុន្តែ ក្រុងព្យុងយ៉ាងហាក់ដូចជាមិនខ្វល់នោះទេ តែថែមទាំងផ្គើនការហាមប្រាមរបស់អន្តរជាតិ ជាមួយនឹងសកម្មភាពយោធាម្ដងហើយ ម្ដងទៀត។ ជាក់ស្ដែងនោះ កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់សាកល្បងដោយបរាជ័យ មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យម កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា កន្លងមក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)