file_name
stringlengths
13
17
summary
stringlengths
1
1.09k
full_article
stringlengths
5
22k
article_1245.txt
ថ្លែងពីសេតវិមាន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា បានបង្ហើបពីគម្រោងពង្រីកអង្គការបក្សសម្ពន្ធយោធាណាតូទៅកាន់តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ បើតាមការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតី ការពង្រីកសមាជិកអង្គការយោធានេះ ដើម្បីការពារ និងទប់ស្កាត់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាមជ្រុលនិយម។
«ខ្ញុំគិតថា អង្គការណាតូគួរតែពង្រីក ហើយយើងគួរតែបញ្ចូលប្រទេសនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាច្បាស់ណាស់»។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រាប់អ្នកកាសែតនៅវិមានប្រធានាធិបតី។ ក្នុងន័យនេះ លោកប្រធានាធិបតី ចង់ប្រើប្រាស់អង្គការណាតូដើម្បីទប់ទល់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ ក្រៅពីក្រុមរដ្ឋឥស្លាមជ្រុលនិយម អាមេរិក ទំនងជាចង់ប្រើប្រាស់អង្គការនេះ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ បើតាមលោកត្រាំ វត្តមានរបស់អង្គការរដ្ឋឥស្លាម នៅតែជាបញ្ហាចម្បងរបស់ពិភពលោក ហើយប្រទេសផ្សេងទៀត គួរតែគិតគូរពីបញ្ហាមួយនេះ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកចង់ឲ្យបញ្ចូលសមាជិកប្រទេសមកពីតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាភេវកម្ម។ ប្រសិនបើរឿងនេះ អាចទៅរួច ទាហានអាមេរិកជាច្រើននាក់ នឹងអាចត្រលប់មកផ្ទះបាន ហើយអាមេរិក អាចប្រើប្រាស់ណាតូជំនួសវិញ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ អាមេរិកមិនអាចសម្រេចបញ្ហានេះតែម្នាក់ឯងបានឡើយ ពោលគឺទាល់តែមានការគាំទ្រពីអឺរ៉ុប។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីបែបនេះ គឺធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ ក្រោយអ៊ីរ៉ង់វាយប្រហារបន្ទាយឈរជើងរបស់ទាហានអាមេរិកចំនួនពីរកន្លែង ដោយមីស៊ីលបាលីស្ទិក ដើម្បីជាការសងសឹង ដែលអាមេរិកហ៊ានធ្វើឃាតមេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់កងឆ្មាំបដិវត្តន៍ Qassem Soleimani ។ ការណ៍នេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា អាមេរិកអាចនឹងប្រើប្រាស់អង្គការណាតូ ប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ច្រើនជាង។ តាមរយៈកិច្ចសន្ទនាមួយជាមួយ អគ្គលេខាធិការអង្គការបក្សសម្ពន្ធយោធា លោក Jens Stoltenberg នាថ្ងៃទី៨ ខែមករា លោកត្រាំបានបង្ហើបឈ្មោះអង្គការយោធាយ៉ាងកំប្លែងថា NATO-ME ឬ NATO បូក។ ប៉ុន្តែលោក Stoltenberg មិនទាន់បានឆ្លើយតបបញ្ហានេះ នៅឡើយទេ។ ជាការពិត ប្រទេសអឺរ៉ុបមិនទាន់ពិចារណាពីបញ្ហានេះនៅឡើយទេ ថាតើគួរបន្ថែមសមាជិកថ្មីនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ឬក៍អត់។ តាមរយៈជំនួបជាមួយលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ នាថ្ងៃទី៩ ខែមករា លោក Stoltenberg បានលើកឡើងតែពីបញ្ហាភេរវកម្មតែប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមលោក Stoltenberg បានលើកឡើងថា អង្គការភេរវកម្មនៅតែបញ្ហាចម្បង ដែលតម្រូវឲ្យអង្គការណាតូ ត្រូវតែចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមរដ្ឋឥស្លាម និងហ្វឹកហ្វឺនកងកម្លាំងបរទេសនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដើម្បីប្រឆាំងក្រុមរដ្ឋឥស្លាមជ្រុលនិយម។ សូមបញ្ជាក់ថា អង្គការបក្សសម្ពន្ធយោធាណាតូ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ ដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលរបស់សហភាពសូវៀតនៅក្នុងសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់។ បង្កើតឡើងដំបូងមានត្រឹមតែសមាជិក ១២ប្រទេសប៉ុណ្ណោះ អង្គការណាតូ បានបង្កើនសមាជិករបស់ខ្លួនរហូតដល់ ២៩ប្រទេសក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1246.txt
ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​១ មករា ២០២០ តទៅ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ហាណូយ ត្រូវមាន​ការទទួលខុសត្រូវ​កាន់តែ​ខ្ពស់ និង​ច្រើនជាង​មុន​។ កាន់តែច្រើន​នោះ​គឺ ក្រុង​ហាណូយ ត្រូវបំពេញ​តួនាទី​ជា​ប្រធាន​វិលជុំ​របស់​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ឬ​ហៅ​កាត់​ថា​អាស៊ាន​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០២០​ផង និង​ត្រូវបំពេញ​តួនាទី​ជា​សមាជិក​មិនអចិន្ត្រៃយ៍​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃ​អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) ​សម្រាប់​អាណត្តិ​ពីរ​ឆ្នាំ​២០២០-២០២១​ផង​។
​តាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ចុះ​ថ្ងៃទី​២ មករា​កន្លងទៅ របស់​ប្រធានាធិបតី​វៀតណាមលោក Nguyễn Phú Trọng ក្នុងនាម​ជា​ប្រធាន​វិលជុំ​អាស៊ាន វៀតណាម បានកំណត់​យក « ភាពជា​ធ្លុង​មួយ និង​ការទទួលខុសត្រូវ​» ជា​មូលបទ និង « ភាពជា​ដៃគូ​ទុកចិត្តបាន​ក្នុង​ចីរភាព​សន្តិភាព​» ជា​មូលបទ​ក្នុងនាម​ជា​សមាជិក​មិនអចិន្ត្រៃយ៍​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ ​ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​វៀតណាម Vietnam លោក​ប្រធានាធិបតី បានកំណត់​សម្គាល់​ពី​ការអនុវត្ត​តួនាទី​របស់ខ្លួន​មាន​បី​ចំណុច​សំខាន់ៗ​។ ទីមួយ​វៀតណាម ប្តេជ្ញា​រក្សា​ផលប្រយោជន៍​រួម​ក្នុង​តំបន់ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ដោយ​សំដៅ​ឲ្យ​បាន​សន្តិភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និង​ការអភិវឌ្ឍ ទាំង​តាមរយៈ​ក្របខណ្ឌ​អាស៊ាន​ផង និង​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​ផង​។ ការអនុវត្ត​នេះ វៀតណាម ក៏​មិន​ឲ្យ​ប្រាសចាក​ពី​គោលការណ៍​របស់​អតីត​មេដឹកនាំ​កំពូល​របស់ខ្លួន គឺ​លោក ហូ ជី​មិញ​ផងដែរ​។ ​គោលដៅ​ទី​ពីរ​របស់​រដ្ឋ​អាស៊ាន​កំពុង​តែមាន​សក្តានុពល​មួយ​នេះ​គឺ លើកកម្ពស់ ពហុភាគី​និយម​ខណៈដែល​ពិភពលោក កំពុងតែ​ប្រឈម​ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​គាំពារ​និយម​, ធម្មនុញ្ញ​អង្គការសហប្រជាជាតិ និង​គោលការណ៍​គ្រឹះ​នៃ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ សម្រាប់​សន្តិភាព តុល្យភាព និង​ភាពល្អប្រសើរ​របស់​ពិភពលោក​។ ក្នុង​គោលដៅ​នេះ វៀតណាម នឹង​ពង្រឹង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិ​រវាង​អាស៊ាន និង​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ឲ្យ​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។ ​គោលដៅ​ចុងក្រោយ​មួយទៀត​របស់​វៀតណាម ដែល​កំពុងតែ​អង្គុយ​កៅអី​សំខាន់ៗ​ពីរ​របស់​ពិភពលោក​នោះ​គឺ បុ​រេ​សកម្ម​ក្នុងការ​ចូលរួម​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​រួម​ក្នុង​តំបន់ និង​សកល ជាពិសេស​នោះ​លើ​បញ្ហា​ដែល​ប៉ះពាល់​ដោយផ្ទាល់​លើ​សន្តិភាព សន្តិសុខ ស្ថិរភាព ការអភិវឌ្ឍន៍​ប្រកបដោយ​ចីរភាព បម្រែបម្រួល​អាស​ធាតុ ការកើនឡើង​កម្ពស់​ទឹកសមុទ្រ និង​ផលប៉ះពាល់​ក្រោយពី​សង្គ្រាម​ជាដើម​។ ​តាម​ការអះអាង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម ការទទួល​តួនាទី​ចម្បង និង​សំខាន់​ក្នុង​ឆាក​អន្តរជាតិ​ពីរ​ក្នុងពេល​តែមួយ​នេះ គឺជា​កិត្តិយស​មួយ​របស់​វៀតណាម ក៏ប៉ុន្តែ ក៏​ជា​បន្ទុក​មួយ​របស់​វៀត​ណា​ម ដ្បិត​មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​ជាច្រើន​ដែល​ត្រូវ​ដោះស្រាយ និង​ទទួលខុសត្រូវ ជាពិសេស​នោះ​ក្នុង​អាស៊ាន​ដែល​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​ការសម្របសម្រួល​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី និង​បញ្ហា​អធិបតេយ្យ​ជាដើម​។ ហើយ​នេះ ក៏​មិនទាន់​រាប់បញ្ចូល​ការគំរាមកំហែង​សន្តិសុខ​ចុងក្រោយ​របស់​ពិភពលោក ដែលជា​សម្ពាធ​ដ៏​ធ្ងន់​សម្រាប់​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវ​ដោះស្រាយ​ផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1247.txt
​ក្រសួងសុខាភិបាល​ហ្វីលីពីន បាន​រាយការណ៍​ករណី​ស្លាប់​ពាក់ព័ន្ធ​កូ​រ៉ូ​ណា​វីរុស​ប្រភេទ​ថ្មី នៅក្រៅ​ប្រ​​ទេស​ចិន ខណៈ​អ្នកជំងឺជនជាតិចិន​ម្នាក់ ដែល​បានធ្វើ​តេស្ត​វិជ្ជមាន​សម្រាប់​វីរុស​នេះ បាន​ស្លាប់​កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​១ ខែកុម្ភៈ។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Rappler នៅ​ថ្ងៃ​ព្រឹក ថ្ងៃ​០២ ខែកុម្ភៈ​។
ការស្លាប់​នេះ បានធ្វើ​ឲ្យ​តួលេខ​ករណី​ឆ្លង​រលាក​សួត​បង្កដោយ​កូ​រ៉​ណាវី​រុស​ប្រភេទ​ថ្មី​ឡើងដល់ ២​ករណី ក្នុងប្រទេស​ហ្វីលីពីន​។ បើតាម Rappler ករណី​ស្លាប់​ទី​១​ក្នុងប្រទេស​ហ្វីលីពីន គឺ​បុរស​វ័យ​៤៤​ឆ្នាំ​ម្នាក់​ដែល​បានធ្វើ​ដំណើរ​ទៅកាន់​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន ពី​ក្រុង វូ​ហាន ប្រទេស​ចិន​។ លោក បានរួម​ដំណើរ​ជាមួយ​ស្ត្រី ៣៨​ឆ្នាំ ដែល​បានធ្វើ​តេស្ត​វិជ្ជមាន​សម្រាប់​វីរុស​ដ៏​កាច​សាហាវ​នេះ កាលពីសប្តាហ៍មុន​។ ទាក់ទិន​នឹង​រឿងនេះ អ្នកតំណាង​ឲ្យ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ប្រចាំ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន លោក Rabindra Abeyasinghe បាន​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា​៖«​ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី យើង​ត្រូវ​ចាំ​ក្នុង​ចិត្ត​ថា នេះ​ពុំមែន​ជា​ករណី​ឆ្លង​ក្នុងស្រុក​ឡើយ​។ អ្នកជំងឺ (​ដែល​ស្លាប់​) បានមកពី​តំបន់​ផ្ទុះ​វីរុស​»​។ នេះ បើតាម AFP ៕​ Relate ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1248.txt
​ការធ្វើឃាត​មេបញ្ជាការ​ជាន់ខ្ពស់​អ៊ីរ៉ង់​លោក Qasem Soleimani ទំនងជា​មិន​បង្ក​ឲ្យ​សង្គ្រាម​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​ផ្ទុះឡើង​ដូច​គ្រប់គ្នា​ភ័យ​បារម្ភ​ទេ​។ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ សម្រេច​មិន​ប្រើ​កម្លាំង​តបត មី​ស៊ី​ល​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​បាញ់​ផ្លោង​លើ​មូលដ្ឋានទ័ព​ខ្លួន​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់ ដោយ​លើក​ហេតុផល​ថា គ្មាន​ខូចខាត​ច្រើន ឬ​មាន​អ្នកស្លាប់​ទេ​។ ស្ថានការណ៍​អាក្រក់ ហាក់​ឈាន​ត្រឡប់​ទៅរក​ភាពប្រសើរ​វិញ​បន្តិច ប៉ុន្តែ​រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​សោកស្តាយ​នោះ គឺ ទ្វារ​ការទូត​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​សាធារណរដ្ឋ​ឥស្លាម​អ៊ីរ៉ង់​ទំនងជា​ត្រូវ​បិទ​ពី​អំណឹះ​នេះ​តទៅ ហើយ​គ្រោះថ្នាក់​បំផុត​នោះ​គឺ ជម្លោះ​ឬ​ការវាយប្រហារ​ប្រដាប់អាវុធ​ទ្រង់ទ្រាយ​តូចៗ​ប្រឆាំង​ប្រយោជន៍​អាមេរិក​បង្ក​ឲ្យ​ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​គាំទ្រ​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​តំបន់​ទំនងជា​កើនឡើង​ខ្លាំង​ផង​។​
«​វ៉ៃ​ឬ​មិន​វ៉ៃ​? សង្គ្រាម​ផ្ទុះ​ឬ​អត់​?» ជា​ប្រធានបទ​ពេញនិយម​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ខណៈដែល​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​ស​ង្គ្រឺ​ត​ធ្មេញ​រៀបនឹង​ច្បាំង​គ្នា​នោះ​។ ប៉ុន្តែ​ការវិវត្ត​ចុងក្រោយ ហាក់បីដូចជា​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញថា ភាគី​ទាំងពីរកំពុង​ដកថយ​ម្នាក់​មួយ​ជំហាន​ពី​ផ្លូវ​ធ្វើសង្គ្រាម​ហើយ​។ ហេតុអ្វី​សង្គ្រាម​ទំនងជា​មិន​ផ្ទុះឡើង​ពេលនេះ​? ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងសង្គ្រាមដែលអាចផ្ទុះឡើងរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ​មុននឹង​ឈានចូល​ទៅ​សាច់រឿង​ស៊ីជម្រៅ​នៃ​ការប្រឈមមុខគ្នា​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​ឲ្យ​បាន​លម្អិត ស្មេរ​សូម​ទាញអារម្មណ៍​ប្រិយមិត្ត​អ្នកអាន​ទៅ​ស្វែងយល់​បន្តិច​ពី​សាវតា​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ភាគី​ទាំងពីរ​បន្តិច​សិន​។ ទំនាក់ទំនង​រវាង​អ៊ីរ៉ង់ និង​អាមេរិក​ចាប់​ផ្តើមឡើង​យូរយារ​ណាស់​មកហើយ ប៉ុន្តែ​កម្រិត​ទំនាក់ទំនង​ផ្លូវការ​ដោយមាន​ការតែងតាំង​មន្ត្រី​ទូត​ទើបតែ​ចាប់​ផ្តើមឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៤៤​ប៉​ណ្ណោះ​។ ក្នុង​រយៈពេល​ដ៏​ខ្លី​ប៉ុណ្ណោះ​ទំនាក់ទំនង​នេះ ចាប់ផ្តើម​រង្គោះរង្គើរ នៅពេលដែល​អ្នកនយោបាយ​ជាតិនិយម​ជ្រុល​លោក Mohammad Mosaddegh ក្លាយជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី ៣៥​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥១​។ ឡើងកាន់តំណែង​ភ្លាម លោក Mosaddegh ធ្វើ​ឲ្យ​លោកខាងលិច​ខ្នើសចិត្ត​តាមរយៈ​ការធ្វើជា​តូបនីយកម្ម​រោងចក្រ​បូម​ប្រេង ដោយ​បណ្តេញ​អង់គ្លេស​ដែលជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​លើ​រោងចក្រ​បូម​ប្រេង​ពីលើ​ទឹកដី​ខ្លួន​។ ​ដោយ​បារម្ភ​ពី​វត្តមាន​សហភាពសូវៀត​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា និង​ខឹងសម្បារ​ដែល​មេដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​រូបនេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូចប្រយោជន៍​លោកខាងលិច អាមេរិក​ចាត់តាំង​ភ្នាក់ងារ CIA សហការគ្នាជាមួយ​ក្រុម​ចារកម្ម​អង់គ្លេស​ផង រៀបចំ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​លោក​ពី​តំណែង​ឆ្នាំ​១៩៥៣​។ ក្រោយ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ស្របច្បាប់ អាមេរិក​ពង្រឹង​ការគាំទ្រ​របបរាជានិយម​ក្រោម​ការដឹកនាំ​ព្រះ​ចៅ Mohammed Reza Pahlavi ទាំង​ហិរញ្ញវត្ថុ និង​យោធា ដើម្បី​ធានា​យ៉ាងណា​ទប់ស្កាត់​ការ​សាយភាយ​របប​កុម្មុយនីស្ត​ជ្រៀតចូល​ឈូង​សមុទ្រ​ពែ​ក្យ និង​មជ្ឈិមបូព៌ា​ទាំងមូល​ផង​។​ ​ដោយសារ​តម្លៃ​ប្រេង​ឡើងថ្លៃ របប​ដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​ចាយលុយ​ច្រើនសន្ធឹក​នាំចូល​សព្វាវុធ​ពី​អាមេរិក និង​ពង្រឹង​អំណាច​យោធា​របស់ខ្លួន​ពីមួយ​ឆ្នាំទៅ​មួយឆ្នាំ​។ របប​ដឹកនាំ​ពីមុន​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ប្រែក្លាយជា​រាជានិយម​ផ្តាច់ការ​។ ងាក​ទៅ​មើល​ម្ខាង​ទៀត អំពើពុករលួយ​កើនឡើង អតិផរណា​ខ្ពស់​ហួស​ថ្លែង ហើយ​ប្រជាជន​ស្រុក​ស្អែក​ចម្ការ​សម្រុក​​មករស់នៅ​ទីក្រុង​។ លើសពីនេះ ចលនា​ប្រជាជន​ស្អប់​របបរាជានិយម​កើនឡើង​កាន់តែខ្លាំង ដោយសារ​ការបន្ត​រឹតត្បិត និង​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​អ្នក​តវ៉ា និង​ប្រឆាំង​ជា​ហូរហែ​។ ​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧៩ ចំណុច​របត់​ថ្មី​មួយ​កើតឡើង ដោយ​ផ្ទុះឡើង​ចលនា​បាតុកម្ម​ធំ​សម្បើម​មួយ​ពាសពេញ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​ដើម្បី​បង្ខំ​ឲ្យ​មហាក្សត្រ Mohammed Reza Pahlavi ចុះ​ដាក់រាជ្យ​។ ក្សត្រ​អង្គ​នេះ និង​សាច់សាលោហិត​បាន​បង្ខំចិត្ត​ភៀស​ព្រះកាយ​ចេញទៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​នាពេល​នោះដែរ​។ ពេលនោះ​ហើយ​ដែល បដិវត្ត​ឥស្លាម​ចាប់កំណើត​ឡើង និង​ផ្លាស់ប្តូរ​អ៊ីរ៉ង់​ជា​ផ្លូវការ​ទៅជា «​សាធារណរដ្ឋ​ឥស្លាម​អ៊ីរ៉ង់» ដែល​ប្រកាន់យក​របប​ដឹកនាំ​រដ្ឋ​តាមបែប​សាសនា​។ សូមបញ្ជាក់​បន្តិច​ដែរ ត្រង់នេះ​ថា ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​សាសនា​បែបនេះ អ្នកមានអំណាច​ជាងគេ​ទាំង​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក និង​ការបរទេស គឺ មេដឹកនាំ​កំពូល Ayatollah ខណៈដែល​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ឡើងកាន់​អំណាច​តាម​ការបោះឆ្នោត​សាកល​នោះ​ស្ថិតនៅ​លេខ​រៀង​ទី​ពីរ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​ក្រៅ​តែមាន​ការផ្លាស់ប្តូរ​រប​ប​ដឹកនាំ អរិភាព​រវាង​ភាគី​កើនឡើង​ខ្លាំង​នៅពេលដែល បាតុករ​អ៊ីរ៉ង់​វាយប្រហារ​ស្ថានទូត​អាមេរិក​នៅ​ទីក្រុង​តេ​អ៊ីរ៉ង់ និង​ចាប់​ជនជាតិ​អាមេរិក​ជា​ចំណាត់​ខ្មាំង​អស់​រយៈពេល ៤៤៤​ថ្ងៃ ជាការ​សងសឹក​នឹង​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ដែល​បដិសេធ​ប្រគល់​ព្រះកាយ​ក្សត្រ Mohammed Reza Pahlavi មក​កាត់ទោស​ផង​។ ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ អាមេរិក​មាន​ចំណែក​ជួយ​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ាក់​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក សា​ដាម ហ៊ូ​សេន​ក្នុង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​រយៈពេល​ប្រាំបី​ឆ្នាំ (១៩៨០ ដល់ ១៩៨៨) និង​ចេតនា​របស់​អ៊ីរ៉ង​ក្នុង​ការផលិត​អាវុធ​ប្រល័យ​លោក​ផង​នោះ​បន្តធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​ភាគី​ទាំងពីរ​កាន់តែ​ដុនដាប​ជា​បន្តបន្ទាប់​។​ ​យ៉ាងណា​ក៏ដោយចុះ ចំណង​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក​និង​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​ក្បែរ​នឹង​ស្លាប់​នោះ​ចាប់ផ្តើម​មានសង្ឃឹម​ឡើងវិញ ពេលដែល​មេដឹកនាំ​ដែលមាន​និន្នាការ​កែទម្រង់​និយម ហាសាន់ រូ​ហា​នី ឈ្នះឆ្នោត​ឆ្នាំ ២០១៣ ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​។ សត្រូវ​ចាស់​ដែល​មើលមុខ​គ្នា​មិន​ចំ ចាប់ផ្តើម​ឈាន​ជើង​ចូល​តុ​ចរចា​ជា​បន្តបន្ទាប់​រហូត​សម្រេចបាន​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ (JPCOA) ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​ដែល​កម្រិត​លទ្ធភាព​អ៊ីរ៉ង់ ឆ្នាំ ២០១៥ ក្នុងការ​ឈានទៅ​ផលិត​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ផង និង​ជា​ទ្វារ​សម្រេច​ឈានទៅ​ស្តារ​ចំណង​ការទូត​ទាំងស្រុង​ឡើងវិញ​ផង​។​ ​ប៉ុន្តែ​ក្តី​រំពឹង​ជុំវិញ​ការ ស្តារ​ចំណង​ការទូត​ឡើងវិញ​នោះ​រលាយ​អស់ ក្រោយ​អាមេរិក​ប្តូរ​ក្បាលម៉ាស៊ីន​ដឹកនាំ​ថ្មី​ខែមករា​ឆ្នាំ ២០១៧ ពោលគឺ​ពេលដែល​ប្រធានាធិបតី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​។ ពេលនោះ​ហើយ​ដែល គេ​អាច​ប៉ាន់ស្មាន​បាន​ថា ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​កំពុង​ដើរ​ដល់​ចំណុច​របត់​មួយ​ដែល​ពិបាក​ត្រឡប់ក្រោយ​វិញ​ផង​។​ ​ក្រោយ​ប្រិយមិត្ត​អ្នកអាន​បាន​ជ្រាប​ត្រួសៗ​រួច​ហើយពី​ការវិវត្ត​នៃ​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់ ស្មេរ​សូម​ចាប់ផ្តើម​ឈានដល់​ការបកស្រាយ​ពី​ដើមហេតុ​នៃ​ការ​ប្រទូស្ត​រ៉ា​យ​គ្នា​ចុង​ក្រោយនេះ​ម្តង​។ ​និយាយ​ដល់​បញ្ហា​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​ចុងក្រោយ គេ​មិនគួរ​ភ្លេច​ទេ​ថា ដើមហេតុ​មួយផ្នែក​គឺ ការសម្រេច​ចិ​ត្ត​របស់លោក ត្រាំ នា​ខែឧសភា​ឆ្នាំ ២០១៨ ដែល​ប្រកាស​ដកខ្លួន​ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​។ លោក ត្រាំ អះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀង​ឆ្នាំ ២០១៥ ដែល​ពិភពលោក​សាទរ និង​មាន​ហត្ថលេខា​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នេះ​អាក្រក់​បំផុត ហើយ​លោក​វាយតម្លៃថា វា​មិនអាច​ទប់ស្កាត់​អ៊ីរ៉ង់​មិន​ឲ្យ​ផលិត​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​ខ្លួន​នៅក្នុង​តំបន់​បានឡើយ​។​ ​ត្រាំ ប្រហែលជា​និយាយ​ត្រូវ ដ្បិត​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​មាន​កម្រិត​ពិតមែន ដោយសារ​សុពលភាព​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មានកំណត់ និង​មិនមាន​ចំណុច​ជាក់លាក់​ដែល​កម្រិត​សមត្ថភាព​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​មី​ស៊ី​ល និង​ទប់ស្កាត់​ឥទ្ធិពល​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​តំបន់​ឡើយ​។ អ៊ីរ៉ង់​នៅមាន​លទ្ធភាព​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​ខ្លួន​នៅក្នុង​តំបន់ ដូចជា​បញ្ជូន​ទ័ព​ទៅ​គាំទ្រ​របប​ដឹកនាំ​ស៊ី​រី និង​គាំទ្រ​កម្លាំង​ឧទ្ទាម​និកាយ​ស៊ី​អ៊ី​ត​នៅ​យេ​ម៉ែន​ជាដើម​។ ប៉ុន្តែ​គេ​មិនគួរ​ភ្លេច​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​ត្រាំ​ចាត់ទុកថា អាក្រក់​ផុត​លេខ​នេះ យ៉ាងហោចណាស់​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​ផ្លាស់ប្តូរ​ឥរិយាបថ រក្សា​ភាពស្ងប់ស្ងាត់ និង​ជា​ផ្លូវ​ការទូត​ចុងក្រោយ​សម្រាប់ ចរចា​គ្នា​បន្ត​ទៅមុខ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ដែរ​។ ​ដូច្នេះហើយ ពេល​អាមេរិក​ប្រកាស​ដើរចេញ មហាអំណាច​ផ្សេងទៀត​មាន បារាំង អង់គ្លេស ចិន រុស្ស៊ី និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ជំទាស់​ដាច់​ណាត់ និង​សន្យា​បន្ត​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ដដែល​។ ប៉ុន្តែ​ស្ថានការណ៍​ចាប់ផ្តើម​អាក្រក់​ពេល​លោក ត្រាំ បញ្ជា​ឲ្យ​មានការ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​អ៊ីរ៉ង់​ឡើងវិញ​នៅ​ខែកញ្ញា​ឆ្នាំ ២០១៨ ដែល​ទង្វើ​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ង់​កាន់តែ​ខឹងសម្បារ​ខ្លាំង​។​ ​ត្រាំ សង្ឃឹមថា ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​នឹង​ច្របាច់​អ៊ីរ៉ង់​ឲ្យ​ត្រដរខ្យល់ និង​ព្រម​លុតជង្គង់​ចូល​តុ​ចរចា​ដើម្បី​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ថ្មី​ផង​។ គ្រប់យ៉ាង​ខុសពី​ការរំពឹងទុក ដ្បិត​អ៊ីរ៉ង់​ជា​ប្រទេស​ធ្លាប់មាន​អរិយធម៌​ខ្ពង់ខ្ពស់ និង​ជាស​ត្រូវ​សួ​ពូជ​របស់​អាមេរិក​នោះ ទ្រាំ​ខាំ​ស្មៅ​ស៊ី​អត់​ស៊ី​ឃ្លាន​រាប់​ទសវត្សរ៍ ហើយ​តតាំង​នឹង​គំនាប​សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ​ពី​សំណាក់​លោកខាងលិច មិន​ទោរទន់​ងាយៗ​ឡើយ​។ ​តាំងពី​ពេលនោះ​មក ភាព​តានតឹង​រវាង​ភាគី​កាន់តែ​កើនឡើង​។ រដ្ឋបាល​អាមេរិក​បន្ត​យុទ្ធនា​ការដាក់​សម្ពាធ​លើ​អ៊ីរ៉ង់​គ្រប់​រូបភាព​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់ ហើយ​ជាការ​ឆ្លើយតប ទាំង​អ៊ីរ៉ង់ និង​កងកម្លាំង​ជីវពល​ដែល​គាំទ្រ​ខ្លួន​បន្ត​យុទ្ធនាការ​វាយប្រហារ និង​រឹបអូស​នាវា​ដឹក​ប្រេង​ដែល​ឆ្លងកាត់ ហើយ​អ្វីដែល​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​នោះ​គឺ អ៊ីរ៉ង់​បាញ់​ទម្លាក់​ដ្រូ​ន​អាមេរិក នៅ​ខែមិថុនា​ឆ្នាំ ២០១៩, រឹបអូស​នាវា​ដឹក​ប្រេង​អង់គ្លេស​ក្នុង​ខែសីហា និង​បាញ់​ផ្លោង​មី​ស៊ី​ល​កម្ទេច​រោងចក្រ​ប្រេង​អា​រ៉ា​ប៊ី​សា​អូឌីត​ក្នុង​ខែកញ្ញា​ផង​។ ​ស្ថានការណ៍​ខាងលើ​មិនទាន់​រុញ​ច្រាន​ភាគី​ឲ្យ​ទាល់ច្រក និង​ងាក​ទៅ​រើសយក​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​គ្នា​ទេ ប៉ុន្តែ​ព្រឹត្តិការណ៍​ថ្ងៃ ៣ ខែមករា ធ្វើ​ឲ្យ​គ្រប់គ្នា​គិតថា​សង្គ្រាម​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​ជា​រឿង​ចៀស​មិន​រួច​។ ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ​គឺ ការវាយប្រហារ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​យន្តហោះ​ដ្រូ​ន​ធ្វើឃាត​មេបញ្ជាការ​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​កង​ឆ្មាំ​បដិវត្ត​ឥស្លាម​អ៊ីរ៉ង់ លោក Qasem Soleimani ដែល​កំពុង​ស្ថិតក្នុង​ក្បួន​រថយន្ត​ធ្វើដំណើរ​នៅក្បែរ​ព្រលានយន្តហោះ​ក្រុង​បា​ដា​ដ ថ្ងៃ ៣ ខែមករា​ឆ្នាំ ២០២០​។ ប្រតិបត្តិការ​នេះ​ធ្វើឡើង​ដោយមាន​បញ្ជា​ផ្ទា​ល់ពី ប្រធានាធិបតី ត្រាំ​។ ​សូម​បើក​វង់ក្រចក​បន្តិច​ចុះ​។ មាន​ព័ត៌មាន​ពី​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ាក់​ដែរ​ថា Soleimani ស្ថិតនៅ​អ៊ីរ៉ាក់​ក្នុងនាម​ជា​ភ្ញៀវ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ាក់​ផង​។ ចង់​មិន​ចង់ វា​ជា​ទំនួល​ខុសត្រូវ​របស់​ម្ចាស់ផ្ទះ នៅពេល​ភ្ញៀវ​ត្រូវគេ​ធ្វើឃាត​ស្រស់ៗ​បែបនេះ​។ ដូច្នេះហើយ​បានជា​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​បា​ដា​ដ ស្នើ​ទៅ​សភា​យ៉ាង​ទាន់ហន់​ឲ្យ​មានការ​បោះឆ្នោត​បណ្តេញ​ទ័ព​អាមេរិក​ដែល​ឈរជើង​លើទឹក​ដី​ខ្លួន​អស់ ១៧ ឆ្នាំ​តាំងពី​មានការ​ផ្តួលរំលំ​របប​ដឹកនាំ​លោក សា​ដាម ហ៊ូ​សេន​មក​នោះ​។ ​ត្រឡប់មកវិញ ទោះ​ការសម្លាប់​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍​អ៊ីរ៉ង់​ដែលមាន​ឈ្មោះ​បោះ​សំឡេង​ខ្ទរខ្ទារ​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា​រូបនេះ ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា ជា​រឿង​ល្មើសច្បាប់​អន្តរជាតិ​ក៏ដោយ រដ្ឋបាល​អាមេរិក​អះអាង​ច្បាស់​ថា គឺជា​វិធានការ​ទប់ស្កាត់​គ្រោះថ្នាក់​ធំ​ដែល​អាច​កើតឡើង​ចំពោះ​ប្រជាជន​អាមេរិក​។ ទាំង​លោក ត្រាំ និង​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់លោក​សុទ្ធតែ​ស្រង់​របាយការណ៍​ចារកម្ម​ថា Soleimani មាន​ផែន​ការរៀប​វាយប្រហារ​ផ្សេងទៀត​នៅពេល​ខាងមុខ​។ ប៉ុន្តែ​មកទល់​ថ្ងៃនេះ គេ​មិនទាន់​ឃើញ​សេត​វិមាន​អាមេរិក​ប​ញ្ចេញ​របាយការណ៍​លម្អិត​ដែលជា​អំណះអំណាង​ក្នុងការ​វាយប្រហារ​នេះ​ទេ ហើយ​វា​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​មានការ​ចោទសួរ និង​រិះគន់​ខ្លាំង​ចំពោះ​ការសម្រេចចិត្ត​ទាំង​ប្រថុយប្រថាន និង​គ្រោះថ្នាក់​នេះ​។ ​ជាការ​ពិត ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Soleimani មាន​តួនាទី​ចម្បង​ដឹកនាំកងកម្លាំងក្រៅប្រទេស ដែលមាន​គោលដៅ​ចម្បង​ឥទ្ធិពល​អ៊ីរ៉ង់​នៅក្នុង​តំបន់​តាមរយៈ​ការរៀបចំ​បង្វឹក​ទ័ព និង​គាំទ្រ​ចលនា​ជីវពល​និកាយ​ស៊ី​អ៊ី​ត (Shia) ក្នុងនោះ​មាន​ទាំង​ចលនា​ជីវពល​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់​, ក្រុម​ហេ​ស្បូ​ឡា​នៅ​លី​បង់​, ហ៊ូ​ធី (Houthi) នៅ​យេ​ម៉ែន ក៏ដូចជា​កងកម្លាំង​អាសាស្ម័គ្រ​របស់​ប្រធានាធិបតី បា​សា​អាល់ អាសាដ នៅ​ស៊ី​រី​ថែមទៀត​។ Soleimani មាន​ចំណែក​នៅ​ពីក្រោយ​ចលនា​ន​វាយប្រហារ​នានា​ប្រឆាំងនឹង​ទីតាំង ប្រជាជន​និង​ផលប្រយោជន៍​អាមេរិក​នៅក្នុង​តំបន់ ហើយ​ចលនា​បាត​កម្ម​ហិង្សា​ប្រឆាំង​ស្ថានទូត​របស់ខ្លួន​ផង និង​នៅ​ពីក្រោយ​ការវាយប្រហារ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ទាហាន​ខ្លួន​ស្លាប់​ថែមទៀត​ក៏​ប្រហែលជា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​លោក​ដែរ​។ ដូច្នេះហើយ​ទើប ត្រាំ ម្តង​ជា​ពីរដង​និយាយថា បាតដៃ​លោក Soleimani ប្រឡាក់​សុទ្ធតែ​ឈាម​ប្រជាជន​អាមេរិក និង​សក្តិសម​នឹង​ស្លាប់​។​ ​ប៉ុន្តែ ត្រង់នេះ​យើង​អាច​និយាយ​ឲ្យ​យុត្តិធម៌​បន្តិច​ចុះ​។ បើ​រដ្ឋបាល ត្រាំ ចោទថា Soleimani ជា​មេ​ឧក្រិដ្ឋជន ឬ​ជា​ភេរវ​ករ​ដែលមាន​បាតដៃ​ប្រឡាក់​ឈាម​នោះ អាមេរិក​ក៏​មិនសូវ​ខុសគ្នា​ប៉ុន្មាន​ដែរ​។ គេ​មិន​ភ្លេច​ទេ​ថា ទ័ពជើងទឹក​អាមេរិក​បាន​បាញ់​ទម្លាក់​យន្តហោះ​ដឹក​អ្នកដំណើរ​អ៊ីរ៉ង់​មួយគ្រឿង​ក្នុង​ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨៨ ដោយ​សម្លាប់​ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់​ស្លូតត្រង់​អស់ ២៩០​នាក់​។ អាមេរិក​អះអាងថា វា​ជាការ​ភាន់ច្រឡំ​។ កន្លងទៅ​ជាង ៣០​ឆ្នាំ​ហើយក៏​ដោយ មិនមាន​ការ​សូម​អភ័យទោស​ណាមួយ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​ចំពោះ​ប្រជាជាតិ​អ៊ីរ៉ង់​ជាពិសេស​អ្នកស្លាប់ និង​ក្រុមគ្រួសារ​ជា​ផ្លូវការ​ឡើយ​។​ទាំងនេះ ការសម្លាប់​រង្គាល និង​ជា​រឿង​ដ៏​ខ្លោចផ្សា​ជាប់​ក្នុង​ចិត្ត​ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់​ដូចគ្នា​។​ ​និយាយ​ដល់​ការធ្វើឃាត Soleimani អ្នកជំនាញ​សន្តិសុខ​ជាច្រើន​បង្ហាញ​ក្តីបារម្ភ ក្នុងនោះ​មាន​លោកស្រី ស៊ូ​សាន រ៉ា​យ៍ (Susan Rice) អតីត​ទីប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​រដ្ឋបាល​លោក អូ​បា​ម៉ា​។ ក្នុង​ សំណេរ​មួយ​លើ​កាសែត New York Times លោកស្រី​បាន​ទិតៀន​ការសម្រេចចិត្ត​យ៉ាង​គឃ្លើន​របស់លោក ត្រាំ ដោយ​បន្ត​ចាក់​សាំង​លើ​ភ្លើង​ដែល​កំពុង​ឆាបឆេះ​ស្រាប់​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា​។ លោកស្រី​បញ្ជាក់ថា សម្លាប់ Soleimani មិនមែនជា​រឿង​លំបាក​ទេ ហើយ​រដ្ឋបាល​មុនៗ​ក៏មាន​ឱកាស​បំផ្លាញ​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍​រូបនេះ​ចោល​ដែរ ប៉ុន្តែ​វា​គ្មាន​ហេតុផល​ណាមួយ​ត្រូវធ្វើ​បែប​នោះទេ ដ្បិតថា វា​អាច​គ្រោះថ្នាក់​ធំ​ទាំង​សន្តិសុខ និង​ការទូត​ផង​។ ជាធម្មតា ការសម្លាប់​ភេរវជន ក្រោមលេស​ធានា​សន្តិសុខ​ជា​រឿង​មួយ ប៉ុន្តែ​ការសម្លាប់​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍​យោធា​នៃ​ប្រទេសមួយ​ជា​រឿង​ដោយឡែក ដ្បិតថា វា​មិន​ខុស​អ្វី​ពី​ការប្រកាសសង្គ្រាម​ទេ​។ បើ​ងា​កមក​មើលផ្លូវ​ការទូត​វិញ​នោះ ទង្វើ​អាមេរិក​ហាក់បីដូច​ជួយ​ផ្តាច់ដង្ហើម​ការទូត​ដែល​នៅ​សេ​សល់​ក្នុងការ​ភ្ជាប់​សកម្មភាព ឬ​ចរចា​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​នៅពេលនេះ​ដូចគ្នា​។​ ​អ៊ីរ៉ង់ និង​អាមេរិក​សុទ្ធ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​រៀងខ្លួន​រឿង​សងសឹក​គ្នា​ ​ក្រោយ​ការស្លាប់​របស់ Soleimani រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ង់​សន្យា​សងសឹក​វិញ​ជាទី​គាប់ចិត្ត​។ ស្ថានការណ៍​បែបនេះ យើង​មិនដែល​បានឃើញ​ឡើយ​ពីមុន ហើយ​លទ្ធភាព​នៃ​ការផ្ទុះ​សង្គ្រាម​កាន់តែ​ស្រួចស្រាល់​។ ​តាម​ស្ថានភាព​ជាក់ស្តែង ភាគី​ទាំងពីរ​តាំងពី​ពេល​កើតហេតុ​សុទ្ធតែ​រង់ចាំ​មើលគ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ ប៉ុន្តែ​លោក ត្រាំ ប្រញាប់ប្រញាល់​សរសេរ​សារ​តាម​គណនី
article_1249.txt
​រដ្ឋាភិបាល​សិង្ហ​បុរី នៅ​ថ្ងៃ​១៤ ធ្នូ បានចេញ​បញ្ជា​ឲ្យ​គណបក្សប្រឆាំង​មួយ​ចេញផ្សាយ​កែតម្រូវ​លើ​ការផ្សព្វផ្សាយ​តាម​បណ្តាញ​សង្គម និង​អត្ថបទ​ដែល​ចុះផ្សាយ​តាម​គេ​ទំព័រ​ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​អត្រា​នៃ​អ្នកមាន​ការងារ​ធ្វើ​របស់​ប្រទេស ។ បទបញ្ជា​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោម​អំណាចច្បាប់​ប្រឆាំងនឹង​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត ដែល​ប្រទេស​តូច​ជាងគេ​ក្នុង​តំបន់​មួយ​នេះ ទើបតែ​ដាក់​ប្រើប្រាស់​។​
​គិត​ចាប់ពី​ច្បាប់​ប្រឆាំង​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​ចូល​ជាធរ​មានមក នេះ​គឺជា​ករណី​ទី​បី​ហើយ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​សិង្ហ​បុរី បាន​យក​ច្បាប់​នេះ​ដើម្បី​ឆ្លើយតប និង​ចាត់វិធានការ​ទៅនឹង​ព័ត៌មាន និង​ការផ្សព្វផ្សាយ​នានា​តាម​ប្រព័ន្ធ​អន​ឡាញ ជាពិសេស​ក្នុង​បណ្តាញ​សង្គម ដែល​រដ្ឋាភិបាល​យល់ឃើញ​ថា​ជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​សារព័ត៌មាន Bangkok Post​។ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល រដ្ឋាភិបាល បានដាក់​បញ្ជា​ឲ្យ​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជា​បក្សប្រឆាំង​មួយ​របស់​ប្រទេស ចេញ​អត្ថបទ​កែតម្រូវ​ឡើងវិញ ទៅលើ​ការចុះផ្សាយ​របស់ខ្លួន​នៅលើ​បណ្តាញ​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក និង​គេហទំព័រ​អំពី​ទីផ្សារការងារ​របស់​ប្រទេស ដែល​លើកឡើងថា អត្រា​នៃ​អ្នក​វិជ្ជាជីវៈ អ្នកគ្រប់គ្រង និង​អ្នកបច្ចេកទេស កំពុងតែ​បាត់បង់​ការងារ​ជា​បន្តបន្ទាប់​។ ​តាម​ការអះអាង​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការងារ​សិង្ហ​បុរី ការចុះផ្សាយ​បែបនេះ បានធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការយល់ច្រលំ​ពី​ស្ថិតិ​ពិតប្រាកដ ពោលគឺ​ខុសពី​ការពិត​។ តាម​រដ្ឋមន្ត្រី​ជំនាញ គិត​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១៥​មក អត្រា​នៃ​ការ​អ្នកមាន​ការងារ​ធ្វើជា​ពិសេស​អ្នកជំនាញ និង​បច្ចេកទេស មានការ​កើនឡើង​បន្តបន្ទាប់​នោះទេ​។ ​សម្រាប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ខាងក្រៅ វិធានការ​បែបនេះ គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ និង​សេរីភាព នៃ​ការបញ្ចេញមតិ​។ កន្លងមក ក្រោម​ច្បាប់​ប្រឆាំងនឹង​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត និង​ការ​បំ​ភ្លើ​ស​ព័ត៌មាន រដ្ឋាភិបាល​សិង្ហ​បុរី បាន​មាន​វិធាន​លើ​អ្នក​បំពាន​ដោយផ្ទាល់​ផង និង​ដោយ​ប្រយោល​ផង​។ ដោយ​ប្រយោល​នោះ​គឺ​ក្នុងករណី​មុន រដ្ឋាភិបាល បានស្នើ​ទៅកាន់​ក្រុមហ៊ុន​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក​ឲ្យ​ជូនដំណឹង​ព្រមាន​ដល់​អ្នកប្រើប្រាស់​របស់ខ្លួន​ដែល​និយាយ​រឿង​មិន​ពិត​ពី​សិង្ហ​បុរី ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​ប៉ះពាល់​ដល់​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ប្រទេស​។​ ​តាមពិតទៅ មិនមាន​ប្រទេស​នៅក្នុង​តំបន់​ច្រើន​នោះទេ ដែលមាន​ច្បាប់​ប្រឆាំងនឹង​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​បែបនេះ​។ ថ្មីៗ​នេះ​អ្នកជិតខាង​សិង្ហ​បុរី​តែម្តង គឺ​ម៉ាឡេស៊ី ទើបតែ​បាន​មោឃភាព​ច្បាប់​ប្រភេទ​នេះ ដែល​បានអនុម័ត​ក្នុង​អាណត្តិ​រដ្ឋាភិបាល​មុន ដោយ​យល់ឃើញថា ច្បាប់​ប្រភេទ​នេះ មិនមាន​ចាំបាច់ និង​ប៉ះពាល់​ដល់​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​។​ ​ក៏ប៉ុន្តែ​យ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាល​សិង្ហ​បុរី បានបញ្ជាក់​ជាច្រើន​ដង​រួច​ហើយពី​គោលបំណង​នៃ​ការបង្កើត​ច្បាប់​នេះ​ឡើង​។ នោះ​គឺ ដោយសារតែ​សិង្ហ​បុរី គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌល​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដ៏​សំខាន់ មាន​ប្រជាជន​ចម្រុះ​រស់នៅ ដែល​ងាយ​នឹងរង​ការវាយប្រហារ និង​បង្ក​ភាពច្របូកច្របល់ តាមរយៈ​ការ​បំភ្លៃ​ព័ត៌មាន​ជាដើម​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_125.txt
រដ្ឋាភិបាល​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នឹង​ដោះលែង​អ្នកទោសចំនួន ​៥៨៦៤​នាក់ ក្នុង​នោះ​មាន​ជនបរទេស​១៨០​នាក់​។
ការដោះលែងនេះ ធ្វើឡើងក្រោមការលើកលែងទោសនាឱកាសនៃទិវាបុណ្យឯករាជ្យលើកទី៧៧ របស់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ។ នេះបើតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ MRTV កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា។ មីយ៉ាន់ម៉ាបានស្ថិតក្នុងភាពចលាចលចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២១ នៅពេលដែលយោធាបានផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលដែលបានជាប់ឆ្នោត និងបានបង្ក្រាបយ៉ាងហឹង្សាលើការតវ៉ាគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបង្កឱ្យមានការបះបោរប្រដាប់អាវុធនៅទូទាំងប្រទេស។ រដ្ឋាភិបាលយោធាបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែផែនការនេះត្រូវបានក្រុមប្រឆាំងបរិហារថាជាការបោកបញ្ឆោត។ ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ដែល​នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​ឃុំខ្លួន​នោះ ​គឺមាន​អតីត​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ដែលជា​អ្នក​ឈ្នះ​រង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព គឺ​លោកស្រី ​អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ស្ត្រី​វ័យ ៧៩ ឆ្នាំ​រូប​នេះ​កំពុង​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល ២៧ឆ្នាំ​ ពី​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ព្រហ្មទណ្ឌ​ចំនួន ១៤ រាប់​ចាប់​ពី​បទ​ញុះញង់ និង​ការ​បន្លំ​សន្លឹក​ឆ្នោត​រហូត​ដល់​អំពើ​ពុក​រលួយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1250.txt
​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែធ្នូ បានប្រកាស​ពី​ការសាកល្បង​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៅឯ​មជ្ឈមណ្ឌល​បាញ់​ផ្កាយរណប Sohae ជាទី​ដែល​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ប្រកាស​បិទ​កាលពី​ឆ្នាំមុន​។ ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​កូរ៉េខាងជើង KCNA ដែល​ប្រកាស​ពី​ការសាកល្បង​នេះ មិនបាន​ព័ត៌មាន​លម្អិត​អ្វី​ឡើយ តែ​បញ្ជាក់ថា ការសាកល្បង​នេះ នឹង​ជំរុញ​សមត្ថភាព​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​។ ការសាកល្បង​នេះ ធ្វើឡើង​ស្របពេល​ដែល​ឱសានវាទ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ខិត​កាន់តែ​កៀក​។​
​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​រដ្ឋ​កូរ៉េខាងជើង kCNA ផ្សាយ​ថា ការសាកល្បង​ដ៏​សំខាន់​មួយ បានធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ជោគជ័យ​នៅ​ម៉ោងជាង​១០ យប់​ថ្ងៃទី​១៣ ខែធ្នូ នៅឯ​ទីតាំង​បាញ់​ផ្កាយរណប Sohae ដែល​ត្រូវបាន​ស្គាល់​ជាទូទៅ​ជាមួយ​ឈ្មោះ Dongchang-ri ។ កូរ៉េខាងជើង មិនបាន​បញ្ជាក់​ពី​ព័ត៌មាន​អ្វី​ផ្សេង​ទាក់ទង​នឹង​ការសាកល្បង​នេះឡើយ​។​ ​ប៉ុន្តែ​អ្នកនាំពាក្យ​ម្នាក់​នៃ​បណ្ឌិត្យសភា​វិ​ទ្យ​សាស្ត្រ​ការពារជាតិ ដែលជា​ស្ថាប័ន​ទទួលបន្ទុក​ការបាញ់​នេះ ត្រូវបាន KCNA ស្រង់​សម្ដី​ថា ការស្រាវជ្រាវ​ជោគជ័យ​នេះ នឹងត្រូវ​យកទៅអនុវត្ត​ដើម្បី​ពង្រឹងសមត្ថភាព​យុទ្ធសាស្ត្រ​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ផ្ទាល់​។ ​នេះ​ជាការ​សាកល្បង​លើក​ទី​ពីរ​នៅឯ​ទីតាំង Sohae នេះ ក្រោយ​ការធ្វើ​តេស្ត​ម្ដង​ហើយ​កាលពីដើម​ធ្នូ​នេះ ខណៈ​ទីតាំង​នេះ​ត្រូវបាន​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង គីម ជុង​អ៊ុន ប្រកាស​បិទទ្វារ​ចោល​អំឡុងពេល​ជំនួប​មេដឹកនាំ​អន្តរ​កូរ៉េ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៨ ។ អ្វី​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ ការសាកល្បង​នេះ ធ្វើឡើង​មួយថ្ងៃ​ក្រោយ​អាមេរិក​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃទី​១២ ខែធ្នូ ថា ខ្លួន​បាន​បាញ់​សាកល្បង​មី​ស៊ី​ល​បាលី​ស្ទិ​ក​ចម្ងាយ​មធ្យម​នៅ​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​។ ​ការសាកល្បង​នេះ ទំនងជា​សារ​ព្រមាន​របស់​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ទៅកាន់​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ដែល​មិនទាន់​ធ្វើ​សម្បទាន​អ្វី​ដើម្បី​បើក​ការចរចា​រំសាយ​នុយក្លេអ៊ែរ​ឡើងវិញ​។ ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង បាន​ទុកពេល​ត្រឹម​ដំណាច់ឆ្នាំ​២០១៩ ឲ្យ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​យក​លក្ខខណ្ឌ​ថ្មី​មក​ចរចា​ជាមួយ​ខ្លួន​។ បើ​ផុត​ឱសានវាទ​នេះ របប​កុម្មុយនីស្ត​មួយ​នេះ បាន​ព្រមាន​ហើយ​ថា នឹងធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​ជួប​បញ្ហា​ធំ​។ កូរ៉េខាងជើង ក៏បាន​សួរ​ទៅ​អាមេរិក​ថា ចង់បាន​កាដូ​អ្វី​នៅ​ថ្ងៃបុណ្យ​គ្រិស្ត​ម៉ាស​ខាងមុខ​នេះដែរ​។​ ​ជាមួយនឹង​ការសាកល្បង​ផ្ទួនៗ​បែបនេះ មានការ​បារម្ភ​ថា កូរ៉េខាងជើង​កំពុង​ត្រៀម​បាញ់​គ្រាប់​រ៉ុក្កែត​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ ឬក៏​មី​ស៊ី​ល​បាលី​ស្ទិ​ក​ផង​ក៏បាន​ថា​។ តាម​ការសន្យា​របស់លោក គីម កូរ៉េខាងជើង មិនបាន​សាកល្បង​នុយក្លេអ៊ែរ ឬ​មី​ស៊ី​ល​បាលី​ស្ទិ​ក​អ្វី​ឡើយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៩ នេះ ប៉ុន្តែ​ការបង្កើន​ការសាកល្បង​បែបនេះ ទំនងជា​សញ្ញា​ថា នៅ​ឆ្នាំ​២០២០ កូរ៉េខាងជើង​អាច​វិល​ទៅរក​សកម្មភាព​ដូច​មុន​ឆ្នាំ​២០១៨ វិញ​មិន​ខាន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1251.txt
​លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់ Hanssan Rouhan បានប្រកាស​យ៉ាង​ឱឡារិក​នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ ១០ វិច្ឆិកា​ថា ប្រទេស​លោក​បាន​រកឃើញ​ទីតាំង​រ៉ែ​ប្រេង​ថ្មី​ដ៏​ធំ​សម្បើម​មួយ ។ វា​ជា​រុករក​ថ្មី​មួយ ដែល​មេដឹកនាំ​រូបនេះ ចាត់ទុកជា «​ដំណឹង​ល្អ​» ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ដាក់​ដោយ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​។
​ក្នុង​សុន្ទរកថា​ដែល​ចាក់ផ្សាយ​តាម​ទូរទស្សន៍​រដ្ឋ លោក​ប្រធានាធិបតី Rouhani បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹងថា សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​លោក នឹង​នៅតែ​រក្សា​លំនឹង​ល្អប្រសើរ ទោះបីជា​ទទួលរង​ចំណាត់ការ​ពី​សំណាក់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប្រឆាំងនឹង​មន្ត្រី​គ្រាក់ៗ វិស័យ​ហិរញ្ញវត្ថុ​និង​ធនាគារ ជាដើម​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP មេដឹកនាំ​រូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា ទីតាំង​រ៉ែ​ប្រេង​ដ៏​ធំ​មហិមា ដែល​ស្ថិតក្នុង​ភាគ​នីរ​តី​នៃ​ខេត្ត Khuzestan ត្រូវបាន​ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា​មាន​ប្រេង​ឆៅ​យ៉ាងតិច ៥៣​ពាន់​លាន​ប៉ា​រែ​ល​។ វា​មាន​ជម្រៅ​៨០​ម៉ែត្រ និង​លាតសន្ធឹង​ជិត​២០០​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ព្រំដែន​ខេត្ត Khunzwstan ជាប់​នឹង​ទីក្រុង Omidiyet នៃ​ប្រទេស​អ៊ី​រ៉ក់​។​ ​ពី​ទីក្រុង Yazd លោក Hanssan Rouhan គូសបញ្ជាក់​បែបនេះ​៖«​នេះ​គឺជា​អំណោយ​តិចតួចស្តួចស្តើង​មួយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ង់​ជូន​ចំ​ពោ​ហ​ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់​»​។ លោក បញ្ជាក់​បន្ថែមថា​៖«​យើង​ប្រកាសប្រាប់​អាមេរិក​នៅថ្ងៃនេះ​ថា យើង​ជា​ប្រជាជាតិ​អ្នកមាន​មួយ ហើយ​ទោះជា​រង​ទណ្ឌកម្ម​ដ៏​ឃោរឃៅ​របស់​អ្នកក្តី កម្មករ​និង​វិស្វករ​ឧស្សាហកម្ម​ប្រេង​អ៊ីរ៉ង់ បាន​រកឃើញ​ទីតាំង​រ៉ែ​ប្រេង​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ​នេះ​»​។ ​តាម​ការប៉ាន់ស្មាន​រប​ស់​ក្រុមហ៊ុន​ថាមពល​យក្ស BP ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ទីក្រុង​ឡុង​ដ៍ នៃ​ចក្រភព​អង់គ្លេស ការរកឃើញ​រ៉ែ​ប្រេង​ថ្មីថ្មោង​នេះ នឹង​បន្ថែម​ប្រមាណ​៣៤​ភាគរយ​លើ​ទំហំ​ប្រេង​បម្រុង​បច្ចុប្បន្ន​របស់​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់ ដែលជា​សមាជិក​អង្គការ OPEC ។ ជា​ប្រទេស​ស្ថាបនិក​មួយ​របស់​អង្គការ​នៃ​ប្រទេស​នាំចេញ​ប្រេង (OPEC) អ៊ីរ៉ង់ ឈរ​នៅ​ចំណាត់ថ្នាក់​លេខ​៤ ជា​ប្រទេស​មាន​ទំហំ​ប្រេង​បម្រុង​ធំ​បំផុត​លើ​ពិភពលោក​។ ប្រសិនបើ​ការប៉ាន់ប្រមាណ​ពិតមែន​នោះ ទំហំ​ប្រេង​បម្រុង​ថ្មី នឹង​លើក​អ៊ីរ៉ង់​ឡើងដល់​ចំណាត់ថ្នាក់​លេខ​៣ តាម​ពីក្រោយ​អា​រ៉ា​ប៊ី​សា​អូឌីត​។ ​ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី គេ​នៅ​រង់ចាំ​មើលថា​អ៊ីរ៉ង់​អាច​ទាញ​ផលចំណេញ​ច្រើន​ប៉ុណ្ណា​ពី​ទីតាំង​រ៉ែ​ប្រេង​ថ្មី​នេះ​។ ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា​នេះ ប្រឈម​បញ្ហាលំបាក​ក្នុង​ការលក់​ប្រេង​របស់ខ្លួន ចាប់តាំងពី​ប្រធានាធិបតី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដក​អាមេរិក​ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ​២០១៥ កាលពី​ឆ្នាំមុន និង​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ឯកតោភាគី​ជាថ្មី​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់​។ ម្យ៉ាងទៀត កាលពី​ខែឧសភា ក្រុង​វ៉ា​ស៊ី​តោន បានបញ្ចប់​ការអនុគ្រោះ​ទណ្ឌកម្ម​ជា​បណ្តោះអាសន្ន​ដែល​ខ្លួន​បានផ្តល់​ឲ្យ​ម៉ូយ​ដុំ​ប្រេង​ធំ​ចំនួន​៨​របស់​អ៊ីរ៉ង់ ។ ទង្វើ​នេះ គឺជា​ការដាក់​គំនាប​កាន់តែខ្លាំង​លើ​ប្រទេស​ចិន ឥណ្ឌា និង​តួ​ក​គី ដើម្បី​ស្វែងរក​ប្រទេស​ផ្គត់ផ្គង់​ថ្មី​។ ​មែនទែនទៅ អ៊ីរ៉ង់ ប្រឈម​នឹង​សេដ្ឋកិច្ច​ដាំ​ក្បាល​ចុះ​ខ្លាំង​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៩​នេះ ដែល​បញ្ឆេះ​មួយផ្នែក​ដោយ​ទណ្ឌកម្ម​អាមេរិក គួបផ្សំ​នឹង​អតិផរណា​ឡើង​កប់​ពពក និង​តម្លៃ​ទំនិញ​នាំចូល​កើនឡើង​។ ក៏ប៉ុន្តែ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់ លោក Rouhani អះអាងថា ឥឡូវនេះ​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​លោក មាន​ស្ថិរ​ភាពល្អ​។ ត្រង់នេះ លោក និយាយ​បែបនេះ​៖«​ប្រជាជន​របស់​យើង​បាន​ជួប​ការលំបាក​ក្នុង​ឆ្នាំ​កន្លង [​ប៉ុន្តែ​] ខ្ញុំ​ជឿថា​ប្រទេស​អាមេរិក​ឥឡូវនេះ​អស់សង្ឃឹម​ហើយ​»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1252.txt
​ការឆ្លើយតប​យឺតយ៉ាវ​របស់​ចិន​ក្នុង​ការរកឃើញ​ការឆ្លង​កូ​រ៉ូ​ណា​វីរុស​ប្រភេទ​ថ្មី​ដ៏​កាច​សាហាវ បានធ្វើ​ឲ្យ​ការរីក​រាលដាល​កាន់តែ​អាក្រក់​ខ្លាំង​។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ចិន​មកពី​ទីក្រុង វូ​ហាន ដែលជា​ទីកន្លែង​វីរុស​ផ្ទុះ អះអាង​បែបនេះ នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ៣១ ខែមករា ។​
«​ឥឡូវនេះ ខ្ញុំ​ដឹងថា មាន​កំហុស ហើយ​មាន​វិប្បដិសារី និង​ស្តីបន្ទោស​ខ្លួនឯង​» ។ លោក Ma Guoqiang លេខាធិការ​បក្ស​ក​ម្មុយ​នី​ស្ត​ប្រចាំ​ក្រុង វូ​ហាន បញ្ជាក់​បែបនេះ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​រដ្ឋ​ចិន CCTV ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​រូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើ​វិធានការ​តឹងរឹង ត្រូវបាន​អនុវត្ត​លឿន​ជាង​នេះ លទ្ធផល​នឹង​ប្រសើរ​ជាង​ពេលបច្ចុប្បន្ន​។ ​ទីក្រុង វូ​ហាន និង​ក្រុង​ដទៃទៀត​ដែល​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ខេត្ត ហូ​ប៉ី បាន​បិទ​បណ្ដាញ​ដឹកជញ្ជូន​ប្រជុំជន​ទាំងអស់ និង​ផ្អាក​ជើងហោះហើរ​ចេញទៅ​ក្រៅ ចាប់ពី​ថ្ងៃ ២៣ ខែមករា​កន្លងទៅ ។ ទន្ទឹមនេះ​រដ្ឋាភិបាល ក៏​ទទូច​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​កុំ​ចាក​ចេញពី​ទីក្រុង​នេះ ប្រសិនបើ​គ្មាន​កាលៈទេសៈ​ពិសេស​ណាមួយ​ទេនោះ​។ កត្តា​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ប្រមាណ ៥៦ លាន​នាក់ ជាប់​ឃាំង​នៅផ្ទះ​។ Relate ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ដែល​ដកស្រង់​សម្តី​លោក Ma អំឡុង​កិច្ច​សម្ភាស​ជាមួយ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​រដ្ឋ​ចិន CCTV មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​រូបនេះ បាន​អះអាងថា ចំណាត់ការ​រាតត្បាត​នេះ គប្បី​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​យ៉ាងហោចណាស់ ១០ ថ្ងៃ​មុននេះ​។ ត្រង់នេះ លោក លើកឡើង​បែបនេះ​ថា​លោក​គិតថា ប្រសិនបើ​អាជ្ញាធរ​ក្រុង​វូ​ហាន បាន​ចាត់វិធានការ​បែបនេះ​ឲ្យ​ទាន់ពេលវេលា​នោះ ការរីក​រាលដាល​នៃ​ជំងឺ​នេះ ប្រហែល​មិនអាក្រក់​ដល់​ថ្នាក់​នេះហើយ​។ ​គិត​មក​ត្រឹម​ព្រឹក​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​០១ កុម្ភៈ អ្នកស្លាប់​ព្រោះ​ជំងឺ​រលាក​សួត​បង្កឡើង​ដោយ​មេរោគ​កូ​រ៉ូ​ណា​ប្រភេទ​ថ្មី (2019-nCov) ឡើងដល់ ២៥៩​នាក់ ហើយ​អ្ន​ជំងឺ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ឡើងដល់​ជាង​១១០០០​នាក់​ផងដែរ​។ វីរុស​នេះ បាន​រាលដាល​ដល់​ជាង​២០​ប្រទេស​ហើយ ទាំង​អាស៊ី អឺរ៉ុប និង​មជ្ឈិមបូព៌ា​ផងដែរ​។​ ​ក្រៅពី​ចិន និង​រដ្ឋបាល​ពិសេស​ហុងកុង ម៉ា​កាវ និង​តៃវ៉ាន់ ប្រទេស​២៣​ផ្សេងទៀត​ដែលមាន​អ្នកជំងឺ​កូ​រ៉ូ​ណាវី​រុស​រួមមាន ថៃ ជប៉ុន សិង្ហ​បុរី កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី ម៉ាឡេស៊ី បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ វៀតណាម អេ​មី​រ៉ា​ត​អារ៉ាប់​រួម កាណាដា អ៊ីតាលី រុស្ស៊ី ចក្រភព​អង់គ្លេស កម្ពុជា ហ្វាំ​ង​ឡង់ ឥណ្ឌា ណេ​ប៉ាល់ ហ្វីលីពីន ស្រីលង្កា ស៊ុយអែត និង​អេ​ស្ប៉ា​ញ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1253.txt
នាថ្ងៃនេះ លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហា​ធៀ មហាម៉ាត់ បានថ្វាយ​លិខិតសុំ​​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​លោក​ទៅកាន់​មហាក្សត្រ​ម៉ាឡេស៊ី​។ ទង្វើ​ដ៏​ភ្ញាក់ផ្អើល​នេះ កើតឡើង​ក្រោយ​ចុង​សប្តាហ៍​នៃ​ភាព​ស្រ​ពិ​ច​ស្រ​ពិល​ថា រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ នឹងត្រូវ​បង្កើតឡើង​ដើម្បី​ជំនួស​សម្ព័ន្ធភាព​កាន់អំណាច Pakatan Harapan ។  លិខិត​លាលែង​នេះ ត្រូវបាន​បញ្ជូនទៅ​កាន់​វិមាន​ជាតិ​ម៉ាឡេស៊ី​ហើយ​។​
តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី មហា​ធៀ មហាម៉ាត់ បានប្រកាស​ពី​ការលាលែង​តំណែង​នេះ កាលពី​រសៀល​ថ្ងៃ​ចន្ទ ២៤ ខែកុម្ភៈ ។ នេះ​គឺជា​ការបើកផ្លូវ​សម្រាប់​លទ្ធភាព​នៃ​ការបង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ​។​ ការសម្រេចចិត្ត​របស់​លោក មហា​ធៀ កើតឡើង​ក្រោយពី​មាន​ភាព​រំជើបរំជួល​ផ្នែក​នយោបាយ​ក្នុង​សម្ព័ន្ធភាព​កាន់អំណាច Pakatan Harapan ។ នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែកុម្ភៈ លោក មហា​ធៀ បាន​ជួប​ជាមួយ​តំណាង​បក្ស​មួយចំនួន​ដែលមាន​សំឡេង​ក្នុង​សភា រាប់ទាំង​តំណាង​បក្ស​រួបរួម​ម៉ាឡេស៊ី (UMNO) ដែលជា​បក្សប្រឆាំង​ផង​។ អ្វីដែល​គេ​មើលឃើញ​នោះ គឺ​លោក មហា​ធៀ ចង់​ប្រមូល​សំឡេង​ក្នុង​សភា​ដើម្បី​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី ដែល​មិន​បញ្ចូល​បក្ស​របស់លោក Anwar Ibrahim ។​ ​យ៉ាងណាមិញ មហាក្សត្រ​ម៉ាឡេស៊ី ក៏មាន​ព្រះរាជសិទ្ធិ​បដិសេធ​ការសុំ​លាលែង​នេះ ហើយ​លោក មហា​ធៀ បន្តធ្វើ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ដដែល​។​ ភាពល្អក់​កករ​រវាង​លោក មហា​ធៀ និង​គូប្រជែង​ចាស់ គឺ​លោក Anwar មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​នយោបាយ​ម៉ាឡេស៊ី​រាប់​ទសវត្ស​ន៍ ហើយ​ភាព​តានតឹង​ចេះតែ​បន្ត ទោះបីជា​សម្ព័ន្ធភាព​ពួក​គេ​បានឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៨​។ ពាក្យសន្យា​ក្រោយ​ជ័យជម្នះ​មួយ​ថា មហា​ធៀ ថ្ងៃ​ណាមួយ នឹង​ផ្ទេរអំណាច​ដល់​លោក Anwar ក្លាយជា​ស្រមោល​តាម​ពីក្រោយ​លោក មហា​ធៀ ព្រោះ​អ្នកគាំទ្រ​លោក Anwar ចង់​ឲ្យ​លោក​ផ្ទេ​តំណែង​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​។​ កាលពី​ថ្ងៃអាទិត្យ ២៣ ខែកុម្ភៈ លោក Anwar បាន​ចោទ​បក្ស​លោក មហា​ធៀ និង​អ្នកនយោបាយ​ក្នុង​បក្ស​ផ្ទាល់ខ្លួន​លោក​ថា​ជា «​ជន​ក្បត់​» ក្រោយ​ពួកគេ​ប៉ុនប៉ង​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ ជាមួយ UMNO ដែលជា​អតីត​បក្ស​កាន់អំណាច​ចាញ់ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៨ របស់លោក ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ ។​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1254.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ទី​ម័​រ​ខាងកើត បានស្នើ​ត្រង់ៗ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ឲ្យ​ជួយ​ទទួលយក​ពលរដ្ឋ​រប​ស់​ខ្លួន​ពី​ចិន និង​គាំពារ​ពួកគេ​ឲ្យ​បាន​សមរម្យ ខណៈ​កូ​រ៉ូ​ណាវី​រុស កំពុងតែ​រាតត្បាត​ខ្លាំង​ទាំង​ក្នុងប្រទេស​ចិន និង​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​។ ការណ៍​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ទី​ម័​រ​ខាងកើត ស្នើ​បែបនេះ ដោយសារតែ​ប្រទេស​ក្មេងខ្ចី​ជាងគេ​ក្នុង​តំបន់​មួយ​នេះ ពុំមាន​លទ្ធភាព​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​ទប់ស្កាត់​នឹង​កូ​រ៉ូ​ណា​វីរុស​ឡើយ​។​
​រដ្ឋមន្ត្រី​ផែនការ និង​វិនិយោគ​ទី​ម័​រ​ខាងកើត លោក Xanana Gusmao បាន​ឲ្យ​ដឹងថា រដ្ឋាភិបាល​លោក បានស្នើ​ជំនួយ​ពី​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ដើម្បី​ជួយ​គាំពារ និង​ផ្តល់​ទីលំនៅ​ស្នាក់នៅ​បណ្តោះអាសន្ន​នៅ​កោះ​បាលី​ដល់​ពលរដ្ឋ​របស់ខ្លួន​១៧​នាក់ ដែល​នឹងត្រូវ​បញ្ជូនមក​ចិន​នាពេលខាងមុខ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​សារព័ត៌មាន ឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Post នៅ​ថ្ងៃ​៥ កុម្ភៈ​កន្លងទៅ​។​ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល លោក​រដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​បិតា​ឯករាជ្យ​ទី​ម័​រ​ខាងកើត​រូបនេះ បានលើកឡើង​ត្រង់ៗ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖ យើង​គ្មាន​សម្ភារ​គ្រប់គ្រាន់​នោះទេ​។ យើង​គ្មានអ្វី​ទាំងអស់ ដែល​នេះហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ត្រូវតែ​ស្នើ​ជំនួយ​ពី​ប្រទេស​ដទៃ​។ លោក ជឿជាក់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ី មាន​គ្រឿង​បរិក្ខារ​សមស្រប​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ជាមួយនឹង​កូ​រ៉ូ​ណាវី​រុស​។ ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ ឥណ្ឌូណេស៊ី ជាពិសេស​រដ្ឋបាល​កោះ​បាលី បានដឹង​មុន​រួចស្រេច​ពី​ផែនការ​ស្នើ​របស់​ទី​ម័​រ​ខាងកើត​ដើម្បី​សុំ​ការអនុញ្ញាត​ផ្តល់​ទីលំនៅ​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​មកពី​ចិន ហើយ​កោះ​បាលី​ក៏បាន​បដិសេធ ទុកជាមុន​រួច​ផងដែរ​។ តែ​យ៉ាងណាក៏ដោយ តាម​ការអះអាង​របស់​លោក​អភិបាលខេត្ត Nusa Tenggara របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី រូបលោក នឹង​ទទួលយក​ពលរដ្ឋ​ទាំងនោះ ប្រសិនបើ​មានការ​បញ្ជា និង​ឯកភាព​ពី​លោក​ប្រ​ធានា​ធីប​តី Joko Widodo​។ ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ មិនទាន់មាន​ការអះអាង​ចុងក្រោយ​នៅឡើយ​នោះទេ ថា​តើ​ពលរដ្ឋ​ទី​ម័​រ​ខាងកើត អាច​ទទួលបាន​ការយ​ល់​ព្រម​ក្នុងការ​ស្នាក់អាស្រ័យ​បណ្តោះអាសន្ន​នៅ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ឬ​យ៉ាងណា ខណៈដែល​ប្រទេស​របស់ខ្លួន ពុំមាន​លទ្ធភាព​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ទទួល​ពួកគេ​ពី​ចិន ក៏ដូចជា​ពិនិត្យ និង​គាំពារ​ពួកគេ​ពី​លទ្ធភាព​នៃ​ការឆ្លង​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​នោះ​។ ​សូមជម្រាបថា ទី​ម័​រ​ខាងកើត គឺជា​រដ្ឋ​ក្មេងខ្ចី​បំផុត និង​ក្រីក្រ​បំផុត​នៅ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ផងដែរ​។ រដ្ឋ​នេះ នៅមាន​ភាព​ខ្សត់ខ្សោយ​ច្រើន​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​វិស័យសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និង​សេវា​សង្គម​ជាដើម​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1255.txt
​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសថា ភាគី​ទាំងពីរ​នឹង​ពន្យារ​ពេលធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា ដើម្បី​ដើម្បី​គាំទ្រ​កិច្ចចរចា​សន្តិភាព​នៅលើ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​។ ប៉ុន្តែ​ទីក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន បាន​បដិសេធថា សេចក្តីប្រកាស​បែបនេះ មិនមែនជា​ការធ្វើសម្បទាន​ឲ្យ​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ឡើយ​។
​សមយុទ្ធ​យោធា Combined Flying Training Event ដែល​នឹងត្រូវ​ធ្វើឡើង ក្នុងពេល​ឆាប់ៗ​ខាងមុខនេះ ក្នុង​គោលបំណង​ពង្រឹង​ប្រតិបត្តិការ​លើ​អាកាស និង​បិទបាំង​ចំនួន​យន្តហោះ​ចម្បាំង​របស់​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវ​លើកយក​ទៅធ្វើ​នៅពេល​ក្រោយ​។ នេះ​បើតាម​សេចក្តីប្រកាស​ររួមរបស់ លោក​ម៉ាក អេ​ស្ពើ រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​អាមេរិក និង​លោក Jeong Kyeong-doo រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង អំឡូងជំនួបក្រៅកិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​អាស៊ាន និងជំនួបពាក់ព័ន្ធនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ​។ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ បើទោះបីជា​មានការ​ពន្យា​រ​ពេលធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ក៏ពិតមែន តែ​ទីក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល និង​វ៉ាស៊ីនតោន នៅតែ​ត្រៀម​ជានិច្ច ដើម្បី​ការពារ​ការគំរាមកំហែង​ផ្សេងៗ​។ នេះ​បើតាម​ការលើកឡើង​រប​ស់លោក អេ​ស្ពើ​។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​អាមេរិក បាន​បន្តទៀតថា ការប្រកាស​បែបនេះ មិនមែនជា​ការធ្វើសម្បទាន​ឲ្យ​ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ​វា​គ្រាន់តែ​ជាការ​រក្សា​សន្តិភាព​នៅក្នុង​តំបន់​តែប៉ុណ្ណោះ​។ ​ទាក់ទង​ទៅនឹង​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​អា​មេ​រិ​ក និង​កូរ៉េខាងត្បូង​បែបនេះ វា​នៅតែមាន​ភាពមិនច្បាស់លាស់​ដដែល លើ​កិច្ចចរចា​រំសាយ​កម្មវិធី​នុ​ក្លេ​អ៊ែរ​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងជើង​។ យ៉ាងណាមិញ លោក​អេ​ស្ពើ សង្ឃឹមថា ទីក្រុង​ព្យុងយ៉ាង នឹង​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​កាយវិការ​វិជ្ជមាន​បែបនេះ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា បើតាម​ការអះអាង​រប​ស់​ប្រមុខ​ចរចា​កូរ៉េខាងជើង គីម ម្យ៉ុ​ង​គី​ល​(Kim Myong-gil) នៅ​ថ្ងៃទី​១៥ ខែវិច្ឆិកា អាមេរិក បាន​បបួល​កូរ៉េខាងជើង ឲ្យ​ចាប់ផ្តើម​កិច្ចចរចា​ថ្នាក់​ក្រុមការងារ​ម្តងទៀត​នៅ​ខែក្រោយ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ បន្ទាប់ពី​កិច្ចចរចា​នៅ​ស៊ុយអែត​ត្រូវ​បរាជ័យ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1256.txt
​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ (ICC) កំពុងតែបន្ត​នីតិវិធី​ដើម្បី​ប្រមូល​ភស្តុតាង​សម្រាប់​ដាក់បន្ទុក និង​កាត់ទោស​អ្នក​នៅ​ពីក្រោយ​នៃ​វិបត្តិ​ជនភៀសខ្លួន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ ក្រុមមន្ត្រី​របស់​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ បាន​ទទួលស្គាល់ថា បេសកកម្ម​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ជនរងគ្រោះ​លើ​ករណីនេះ​មាន​បញ្ហា​ប្រឈម និង​ភាពលំបាក​ច្រើន ក៏ប៉ុន្តែ​តុលាការ នៅតែមាន​ជំនឿ​ជាក់​លើ​បទពិសោធន៍​ខ្លួន​ក្នុងការ​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​។​
​លោក Phakiso Mochochoko នាយក​ផ្នែក​យុត្តាធិការ​របស់​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ នៅ​ថ្ងៃ​៥ កុម្ភៈ​កន្លងទៅ បាន​ឲ្យ​ដឹងថា ក្រុម​អ្នកស៊ើប​អង្កេត​របស់​តុលាការ បាន​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ជំរំ​ជនជាតិភាគតិច​ម៉ូ​ស្លី​ម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅ​បង់​ក្លា​ដែ​ស ដើម្បី​ប្រមូល​ភស្តុតាង​ពី​គ្រប់ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​។ លោក អះអាងថា យុត្តិធម៌​នឹងត្រូវ​ផ្តល់ជូន​ជនរងគ្រោះ ទោះបីជា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ព្រម​សហការ ឬ​មិន​សហការ​ក៏ដោយ​។​ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Myanmar Times លោក Mochochoko បាន​គូសបញ្ជាក់ថា ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត នឹងធ្វើ​ការ​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​បំផុត​ក្នុងការ​កំណត់ថា​តើន​រណា​ជា​អ្នករៀបចំ​ផែនការ ជួយ​សម្រួល និង​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​លើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ លោក បង្ហើប​ថា អ្នក​ដែល​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​រឿងនេះ អាចជា​ប្រមុខរដ្ឋ ឬ​មនុស្ស​កំពូល​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ផង​។ ​ជុំវិញ​បេសកកម្ម​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​នេះដែរ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​តុលាការ​រូបនេះ បានទទួល​ស្គាល់​ពី​បញ្ហា​ប្រឈម ដោយសារតែ​ភាគី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​មិន​ព្រម​សហការ​ជាមួយ ក៏ប៉ុន្តែ​លោក អះអាងថា ឆ្លងកាត់​បទពិសោធន៍​កន្លងមក​នៅ​បណ្តា​ប្រទេស​ពីមុន ទោះ​រដ្ឋ​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​មិន​ព្រម​អនុញ្ញាត តុលាការ​នៅតែ​អាច​ដំណើរការ និង​កាត់ទោស​ជនល្មើស​បាន​។ ​ជាមួយគ្នានេះ តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ក៏បាន​ប្រាប់​ដល់​ភាគី​បង់​ក្លា​ដែ​ស ដោយ​មិនចាំបាច់​ព្រួយបារម្ភ​ខ្លាចក្រែង​ចំណាត់ការ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់ ឬ​រាំងស្ទះ​ដំណើរការ​បញ្ជូន​ជនភៀសខ្លួន​ទាំង​ជាង ៧០​ម៉ឺន​នាក់​នោះ​ទៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នោះទេ​។ លោក អះអាងថា តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ កំពុងតែធ្វើការ​ជាមួយនឹង​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​លើ​សំណុំ​រឿងនេះ​។​ ​គួរ​ជម្រាប​ថា មី​យ៉ាន់​ម៉ា មិនមែនជា​ភាគី​របស់​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ឡើយ ហើយ​តាមច្បាប់​ស្តីពី​លក្ខន្តិកៈ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ តុលាការ គ្មាន​យុត្តាធិការ​ធ្វើការ​ស៊ើប​សង្កេត​លើ​បទល្មើស​ដែល​កើតឡើង​ក្នុង​រដ្ឋ ដែល​មិនមែនជា​ភាគី​ឡើយ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ដោយសារ​វិបត្តិ​ជនភៀសខ្លួន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ការឆ្លង​ដែន​មកកាន់​បង់​ក្លា​ដែ​ស ដែលជា​ភាគី​របស់​តុលាការ ទើប​តុលាការ អាច​ដំណើរការ​រឿងក្តី​នេះ​មកដល់​បច្ចុប្បន្ន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1257.txt
ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ បានចេញមុខសូមអភ័យទោសជាផ្លូវការនៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១១ ខែមករានេះចំពោះករណីបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះក្រុមហ៊ុនអាកាស​ចរណ៍អ៊ុយក្រែនដែលឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់ ១៧៦នាក់កាលពីថ្ងៃ ៨ មករាកន្លងទៅ។​​ ការសុំទោសនេះធ្វើឡើងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីមានការទទួលស្គាល់ពីសំណាក់យោធាអ៊ីរ៉ង់ថា ខ្លួនពិតជាបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះអ៊ុយក្រែនមែន ប៉ុន្តែដោយអចេតនាប៉ុណ្ណោះ។
ប្រមុខរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ លោក ហាសាន់ រូហានី បានបង្ហោះសារសុំអភ័យទោសចំពោះការបង្កឲ្យមានសោកនាដកម្មដែលមានមនុស្សស្លាប់អស់ ១៧៦នាក់។ លោកបានបញ្ជាក់ថា សាធារណរដ្ឋឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់ ពិតជាមានការសោកស្តាយពេកក្រៃចំពោះកំហុសដ៏ធំធេងនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង យោធាអ៊ីរ៉ង់ទទួលស្គាល់ថា ខ្លួនបាញ់យន្តហោះអ៊ុយក្រែនទម្លាក់ដោយអចេតនា «ការគិតគូរ និងការបួងសួងរបស់ខ្ញុំ សូមផ្ញើជូនទៅដល់ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះទាំងអស់ និងចូលរួមរម្លែកទុក្ខអស់ពីចិត្តចំពោះក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះដែរ»។ លោក រូហានី និយាយបែបនេះតាមគណនី
article_1258.txt
អង្គការ​យូណេស្កូ (UNESCO) នៅ​ថ្ងៃទី​៦ មករា បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​ការពារ​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ក្រោយ​ប្រធានាធិបតី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ គំរាម​កម្ទេច​ទីតាំង​វប្បធម៌​ជាច្រើន​របស់​អ៊ីរ៉ង់​។ ការ​គំរាម​របស់លោក ត្រាំ ដែល​ធ្វើឡើង​ស្របពេល​សង្គ្រាមពាក្យសម្ដី​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​ផ្ទុះ​កាន់តែខ្លាំង បាន​រង​ការរិះគន់​ធ្ងន់ៗ ខណៈ​ទីក្រុង​តេ​ហេ​រ៉ង់​ព្រមាន​ថា សកម្មភាព​បែប​នោះ គឺជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​ក្រោម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​។
​នា​ជំនួប​ជាមួយ​អគ្គរដ្ឋទូត​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ថ្ងៃទី​៦ ខែមករា អ្នកស្រី Audrey Azoulay អគ្គនាយិកា​អង្គការ​យូណេស្កូ ដែលជា​ស្ថាប័ន​ទទួលបន្ទុក​វប្បធម៌​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​រំឭក​ពី​កាតព្វកិច្ច​ទាំង​របស់​អ៊ីរ៉ង់ ទាំង​របស់​អាមេរិក​ ក្នុងការ​ការពារ​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ដែល​បាន​ចុះបញ្ជី​។ បើតាម​លោក Azoulay អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់ បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​អនុ​ស​ញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៧២ ដែល​ហាមឃាត់​រដ្ឋ​ទាំង​អស់ ពី​ការធ្វើសកម្មភាព​ដោយផ្ទាល់ ឬ​ដោយ​ប្រយោល ​ដែល​អាច​បំផ្លាញ​សម្បត្តិ​ពិ​ភ​ភព​លោក​។​ ​អ្នកស្រី​អគ្គនាយិកា​យូណេស្កូ ក៏​លើកឡើង​ទៀតថា ប្រទេស​ទាំងពីរ ក៏​ជា​ហត្ថលេខី​អនុសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៥៤ ដែល​ចែង​ពី​ការការពារ​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ អំឡុងពេល​មាន​ជម្លោះ​ផងដែរ​។ ក្នុងន័យនេះ លោក Azoulay អះអាងថា សាកលភាព​នៃ​សម្បត្តិ​វប្បធម៌ និង​ធម្មជាតិ ជា​វិចទ័រ​នៃ​សន្តិភាព និង​ការសន្ទនា​រវាង​មនុស្ស ហើយ​ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​មានកា​ត្វ​កិច្ចការពារ និង​អភិរក្ស​សម្រាប់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ។​ ​តាមរយៈ
article_1259.txt
​លោក​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី វ្លា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បាន​ចូល​លេង​ក្នុងការ​ប្រកួត​កីឡា​ហុក Night-Time Hockey League កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ នៅ​ទីលាន​ទឹកកក Red Square ក្រុង​មូ​ស្គូ ក្នុងជំនួប​មិត្តភាព​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់ Sputnik​។​
​តាម​ទម្លាប់ លោក ពូ​ទីន ពាក់អាវ​លេខ​១១ ដោយ​ស្ថិតនៅ​ក្រុម​ក្រហម ជាមួយ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ លោក Sergei Shoigu អតីត​កីឡាករ​ឆ្នើម​ហុក​គី​ទឹកកក Pavel Bure, Sergei Fedorov និង​កីឡាករ​ជាច្រើនរូប​ទៀត​។ រីឯ​ក្រុម​ម្ខាង​ទៀត មាន​ឯកសណ្ឋាន​ពណ៌​ស ដោយមាន​អភិបាលក្រុង Tula លោក Aleksei Dyumin អ្នកជំនួញ Gennady Timchenko, Vladimir Potanin និង Roman Rotenberg ជាដើម​។​ ​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រកួត Night-Time Hockey League ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដោយ​លោក ពូ​ទីន ផ្ទាល់ ដើម្បី​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​រវាង​អ្នកនយោបាយ និង​កីឡាករ​ល្បីៗ ក្នុង​គោលដៅ​ទាក់ទាញ​ទស្សនិកជន​។​ ​ហុគ​កី ជា​ប្រភេទ​កីឡា​ដែល​លោក ពូ​ទីន ចូលចិត្ត ក្នុងចំណោម​កីឡា និង​សកម្មភាព​ផ្សេងទៀត ក្នុងនោះ​មានដូចជា យូ​ដូ ស្គី​ឡើង​ភ្នំ ប្រណាំង​រថយន្ត មុជ​ក្នុង​ទឹក ឡើង​ភ្នំ និង​ស្ទូចត្រី ជាដើម​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_126.txt
ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានប្រៀបធៀបគ្នា ពីរបៀបដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិមុន និងអាណត្តិថ្មី នៅក្នុងពិធីអបអរសាទរខួប៤៦ឆ្នាំ នៃថ្ងៃជ័យជម្នះ៧មករា។ ក្នុងការប្រៀបធៀបគ្នានេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានមើលឃើញពីល្បឿននៃការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី ហើយប្ដូរពាក្យពី «ក្មេងមានកម្លាំងតែចាស់ស្គាល់ផ្លូវ» ទៅជា «ក្មេងមានកម្លាំង និងស្គាល់ផ្លូវ ឯចាស់មានបទពិសោធ»។
ចាប់តាំងពីរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដឹកនាំឱ្យសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត តាំងពីថ្ងៃទី២២សីហា ឆ្នាំ២០២៣មក មានសកម្មភាពជាច្រើន ដែលកំពុងបង្ហាញសក្តានុពល និងលើសពីការរំពឹងទុក។ នេះជាការវាយតម្លៃរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ចំពោះការដឹកនាំរបស់រដ្ឋបាលសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត រយៈពេលជាង១៦ខែ នៃអាណត្តិទី៧នេះ។ ប្រធានគណប​ក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានលើកពីអារម្មណ៍អ្នកដែលធ្លាប់រួមដំណើរជាមួយសម្ដេច ច្បាស់ជាជឿជាក់លើការដឹកនាំ និងការសម្រេចរបស់សម្ដេច ជាងរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ ប៉ុន្តែសកម្មភាពជាង១៦ខែរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ បានធ្វើឱ្យមន្ត្រីចាស់ៗជាច្រើន ផ្លាស់ប្ដូរការគិតបែបនេះ។ តាមរយៈបទពិសោធនៃការដឹកនាំចាស់វស្សា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានមើលឃើញពីប្រសិទ្ធភាពនៃការដឹកនាំរបស់អ្នកជំនាន់ថ្មី មានល្បឿនលឿនជាងអ្នកជំនាន់មុន។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក៏បានរំលឹកពីពាក្យដែលសម្ដេចធ្លាប់ប្រើកន្លងមកថា «ក្មេងមានកម្លាំង តែចាស់ស្គាល់ផ្លូវ» ហើយអះអាងថា មិនគួរប្រើពាក្យនេះទៀតឡើយ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានផ្លាស់ប្ដូរពាក្យនេះ មកជាពាក្យ «ក្មេងមានកម្លាំង និងស្គាល់ផ្លូវ ឯចាស់មានបទពិសោធ» វិញ។ សម្ដេចយល់ថា ពាក្យនេះ ប្រហែលជាត្រឹមត្រូវជាង។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ​បានសសើរពីការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី ពាក់ព័ន្ធនឹងល្បឿននៃការអភិវឌ្ឍ ដោយមិនមានការថមថយ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅតែល្អប្រសើរ ខណៈស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានធានា ហើយអត្រាប្ដូរប្រាក់ និងបញ្ហាអតិផរណា ក៏ត្រូវបានដោះស្រាយ។ ឆ្លងកាត់ស្ថានភាពនៃការប្ដូរមេដឹកនាំនេះ សម្ដេច ហ៊ុន​ សែន បានចាត់ទុកជាបទពិសោធថ្មី ក្នុងគោលដៅរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍរយៈពេលវែង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1260.txt
ពលរដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​រាប់​នាក់ នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែធ្នូ បាន​ឈរ​ជា​ជួរៗ​តាម​ដងផ្លូវ​ក្នុង​រដ្ឋធានី​ណៃ​ពិដោ​ដើម្បី​ទទួល​ដំណើរ​របស់​អ្នកស្រី​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ដែល​ត្រឡប់​មកពី​ការការពារ​មុខមាត់​ជាតិ​នៅឯ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ (ICJ) នៅ​ទី​ក្រុងឡាអេ​។ អ្នកស្រី ស៊ូ​ជី ធ្វើដំណើរ​ទៅ​តតាំង​ក្ដី​នៅ​តុលាការ​ដោយផ្ទាល់​ក្នុង​គោលដៅ​បដិសេធ​ការចោទប្រកាន់​របស់​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​ហ្គំ​ប៊ី​ពាក់ព័ន្ធ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​ជនភាគតិច​មូស្លីម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។​
​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បាន​ទៅដល់​ទឹកដី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​វិញ​ហើយ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែធ្នូ បន្ទាប់ពី​តតាំង​ក្ដី​នៅឯ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​ទីក្រុង​ឡាអេ ប្រទេស​ហូ​ឡង់​។ តាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវ​នានា​ក្នុង​រដ្ឋធានី​ណៃ​ពិដោ ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក្មេង​ចាស់​ប្រុស​ស្រី ខ្លះ​ឈរ​កាន់​ទង់ជាតិ ខ្លះ​កាន់​រូបថត​មេដឹកនាំ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ហើយ​ខ្លះទៀត​កាន់​បដា​សាទរ​នោះ បាន​ឈរ​ទទួល​អ្នកស្រី ស៊ូ​ជី ដែល​ត្រឡប់​មកពី​ការការពារ​ប្រទេស​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​។ ​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច​ហ្គំ​ប៊ី​ដែលមាន​អង្គការ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ឥស្លាម​នៅ​ពីក្រោយ បាន​ប្ដឹង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ទៅកាន់​តុលាការអន្តរជាតិ​ពីបទ​បំពាន​អនុសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៤៨​ស្ដីពី​ការ​ប្រល័យពូជសាសន៍​ជុំវិញ​ករណី​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ដែល​ត្រូវបាន​អង្គការសហប្រជាជាតិ​មើលឃើញថា មានបំណង​ប្រល័យពូជសាសន៍​ផងដែរ​។ ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​មួយ​នេះ ចង់​ឲ្យ​តុលា​ការចេញ​សេចក្ដីសម្រេច​មួយ​បញ្ជា​ឲ្យ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ផ្អាក​សកម្មភាព​របស់ខ្លួន​។​ ​ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល អ្នកស្រី ស៊ូ​ជី ក៏​ចេញមុខ​តតាំង​ក្ដី​ដោយ​ខ្លួន​ឯ​។ ក្នុង​សវនាការ​ដែល​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃទី​១៣ ខែធ្នូ អ្នកស្រី ស៊ូ​ជី ដែលជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ផង​នោះ បានចេញ​និយាយ​ការពារ​ចំណាត់ការ​របស់​យោធា​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​ហិង្សា​នៅ​រដ្ឋ​រ៉ា​ក់​ឃី​ន​ដែល​បង្ខំ​ឲ្យ​ជនភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ជាង​៧​សែន​នាក់​ភៀសខ្លួន​ទៅ​រស់នៅ​ជំរំ​ក្នុង​ទឹកដី​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ក្បែរ​ខាង​។ ខណៈ​ទាត់ចោល​ការចោទប្រកាន់​ប្រល័យពូជសាសន៍ អ្នកស្រី ស៊ូ​ជី ក៏​ទទួលស្គាល់​ពី​ការប្រើ​កម្លាំង​ជ្រុល​របស់​យោធា​ដែរ​។​ ​ចេញមុខ​ដោយផ្ទាល់​បែបនេះ អ្នកស្រី ស៊ូ​ជី ទទួលបាន​ទាំង​ការសរសើរ ទាំង​ពាក្យរិះគន់​។ នៅក្នុង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ការ​តតាំង​ក្ដី​នៅ​ឡាអេ ជាការ​ការពារ​មុខមាត់​ជាតិ ហើយ​ប្រជាជន​រាប់ពាន់នាក់ បាន​ជូន​ដំណើរ​អ្នកស្រី​ពេល​ចាកចេញ​ម្ដង​ទៅហើយ​។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ក្រសែភ្នែក​អន្តរជាតិ ម្ចាស់​ពានរង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព​រូបនេះ ជា​តំណាង​ឲ្យ​ក្រុម​យោធា​ដែល​រំលោភបំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​ជនភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ដែល​បាត់បង់​ផ្ទះសម្បែង និង​រង​កា​បំពាន​គ្រប់បែបយ៉ាង​។ ​ធ្លាប់តែ​ជា​វីរនារី​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ កេ​រិ៍្ត​ឈ្មោះ​អ្នកស្រី ស៊ូ​ជី បាន​រលាយបាត់​បន្តិច​ម្ដងៗ​ដោយសារ​វិបត្តិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នេះ​។ អ្នកស្រី ត្រូវបាន​ដកហូត​ពានរង្វាន់​ជាច្រើន ហើយ​កំពុង​ប្រឈមមុខ​ការអំពាវនាវ​ឲ្យ​ដកហូត​ពានរង្វាន់​ណូបែល​ដែល​ទទួលបាន​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១​ទៀតផង​។ ប្រទេស​ជាច្រើន អង្គការ​អន្តរជាតិ និង​សូម្បីតែ​តារា​ល្បីឈ្មោះ បាន​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ដែល​មិន​ព្រម​ចាត់វិធានការ​ក្ដៅ​ប្រឆាំង​ក្រុម​យោធា​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1261.txt
​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង គីម ជុង​អ៊ុន បាន​ផ្ញើ​សារ​រំលែក​ទុក្ខ​ចំពោះ​ការស្លាប់​របស់​ម្តាយបង្កើត​លោក​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង មូ​ន ចេ​អ៊ី​ន​។ ១​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយ​ការផ្ញើ​សារ​ដ៏​ភ្ញាក់ផ្អើល​បែបនេះ យោធា​កូរ៉េខាងត្បូង បានប្រកាសថា ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង បាន​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ចំនួន​ពីរ​គ្រាប់​ឆ្ពោះទៅកាន់​សមុទ្រ​ខាងកើត​។​
​លោក គីម ជុង​អ៊ុន បាន​ផ្ញើ​សារ​តាមរយៈ​ភូមិ​សន្តិភាព ប៉ាន់​មុន​ជុ​ម (Panmunjom) កាលពី​រសៀល ថ្ងៃ​ពុធ ៣០ តុលា មិន​ដល់​មួយថ្ងៃ​ផង​ក្រោយ​ម្តាយ​របស់លោក មូ​ន គឺ​លោកស្រី Kang Han-ok ទទួលមរណភាព​។ ក្នុង​សារ​នេះ លោក គីម បាន​សម្តែង​ការចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​ចំពោះ​មរណភាព​របស់លោក​ស្រី Kang ។ នេះ​បើតាម​ការិយាល័យ​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​។ ​សម្រាប់​​កាយវិការ​នេះ អ្នកជំនាញ​កូរ៉េខាងត្បូង យល់ឃើញថា វា​អាច​បកស្រាយ​ក្នុង​បរិបទ​មិត្តភាព​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ ដែល​កសាងឡើង​តាមរយៈ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​៣​លើក​កាលពី​ឆ្នាំមុន​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ពួកគេ ព្រមាន​ទៀតថា វា​ប្រហែលជា​មិន​បង្ហាញ​ពី​ការផ្លាស់ប្តូរ​ដ៏​មាន​ធំធេង​នៅក្នុង​ឥរិយាបថ​អនាគត​របស់​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ចំពោះ​ទីក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​ឡើយ​។ ​ដូច​ការគិត​ទុក​មែន​! រំលង​មួយថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ កូរ៉េខាងជើង បាន​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​២​គ្រាប់ ដែល​បាញ់​ចេញពី​ខេត្ត South Pyongan តម្រង់​ផ្ទាល់​ទៅកាន់​សមុទ្រ​។ អគ្គសេនាធិការ​ចម្រុះ​កូរ៉េខាងត្បូង លើកឡើង​បែបនេះ​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ខ្លួន នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ៣១ តុលា ដោយ​សង្កត់ធ្ងន់ថា​៖«​យើង​រក្សា​ការត្រៀមខ្លួន​ជានិច្ច​និង​តាមដាន​យ៉ាង​ដិតដល់​ក្នុងករណី​មានការ​បើក​ការបាញ់​មី​ស៊ី​ល​បន្ថែមទៀត​»​។ នេះ​បើតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Yonhap ។​ ​យ៉ាងណាមិញ ភ្លាមៗ​នេះ គេ​ពុំទាន់​មាន​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ផ្សេងទៀត​អំពី​ការបាញ់​នេះ​នៅឡើយ​ទេ រួមមាន ប្រភេទ​មី​ស៊ី​ល និង​រយៈ​ចម្ងាយ​ជាដើម​។ នេះ​ជា​លើក​ទី​១២​ហើយ​ដែល​របប​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង បាន​បាញ់​សាកល្បង​អាវុធ​បែបនេះ ជា​មួ​​យ​ការបាញ់​លើកចុងក្រោយ​គឺធ្វើឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​២ តុលា ។ ពេលនោះ កូរ៉េខាងជើង បាន​បាញ់​សាកល្បង​នៃ​អាវុធ​ប្រភេទ​ថ្មី មី​ស៊ី​ល​បាលី​ស្ទិ​ក​ដែល​បាញ់​ចេញពី​នាវាមុជទឹក ប្រភេទ Pukguksong-3 ចេញពី​ឆ្នេរ​ខាងកើត​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1263.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ហ្សា​ការ​តា បានដាក់​ឲ្យ​មានការ​ប្រុងប្រៀប និង​ប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​សម្រាប់​កងទ័ព​រប​ស់​ខ្លួន ដែល​កំពុងតែ​ឈរជើង​នៅ​ប្រជុំ​កោះ ណា​ទុ​ណា (Natuna archipelago) ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ប្រុង​ជើងការ​របស់​ក្រុង​ហ្សា​ការ​តា ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​មាន​ករណី​នាវា​ល្បាត​របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង ចូលទៅក្នុង​ដែន​អធិបតេយ្យ​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជា​ចំណុច​ធ្លាប់មាន​វិវាទ​រវាង​ចិន និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ស្រាប់​ផង។​
​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​ឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Globe នៅ​ថ្ងៃ​៣ មករា កន្លងទៅ អ្នកនាំពាក្យ​កងទ័ព​ឥណ្ឌូណេស៊ី លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Sisriadi បាន​ឲ្យ​ដឹងថា កងទ័ពជើងទឹក និង​កងទ័ពអាកាស ត្រូវបាន​ដាក់ពង្រាយ និង​បាន​បំពាក់អាវុធ និង​ដាក់​បញ្ជា​ឲ្យ​មានការ​ប្រុង​ជើងការ​រួចជាស្រេច​ហើយ​នៅ​ប្រជុំ​កោះ​ណា​ទុ​ណា​។ ​អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា កងកម្លាំង​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រាន់ ហើយ​ក៏បាន​ត្រៀមខ្លួន​រួចជាស្រេច​ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង និង​ឆ្លើយតប​រាល់​ស្ថានការណ៍ ក្នុងករណី ដែល​អាច​ឈានដល់​ការប៉ះទង្គិច​គ្នា​ជាមួយនឹង​កង​នាវា​របស់​ចិន​។ នេះ​បើ​យោងតាម​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នោះ​។​ ​ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បី​ធានាថា នឹងមិន​មាន​នាវា​មកពី​ចិន ចូល​ហួស​ក្នុង​ដែន​អធិបតេយ្យ​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី​នោះ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ បាន​អះអាងថា បញ្ជាការដ្ឋាន​កងទ័ព​ឥណ្ឌូណេស៊ី បាន​បំពាក់​ប្រព័ន្ធ​ស៊ើបការណ៍ និង​ការជូនដំណឹង​ជាមុន​។ ហើយ​ដើម្បី​ឲ្យ​កាន់តែ​រឹងមាំ​នោះ នាពេល​ខាងមុខនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏​នឹងដាក់​ដំណើរការ​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​ដែនសមុទ្រ​មួយ ដែលមាន​មុខងារ​កំណ​ត់​រាល់​សកម្មភាព​របស់​នាវា​ទាំងឡាយ ដែល​បំពាន​ព្រំដែន​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី​។ ​ជុំវិញ​ស្ថានភាព​សន្តិសុខ​លើ​ប្រជុំ​កោះ​ណា​ទុ​ណា​នេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រី​ពាក់ព័ន្ធ​ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏បាន​ជួបប្រជុំ​ពិភាក្សាគ្នា​ផងដែរ​។ ក្នុងនោះ លោកស្រី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Retno Marsudi បានបញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា នាវា​របស់​ចិន បាន​បំពាន​ព្រំដែន​ដែលជា​តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ ដ៏​មាន​សក្តានុពល​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី​។ លោកស្រី អះអាងថា ឥណ្ឌូណេស៊ី មិនដែល​ទទួលស្គាល់​ការទាមទារ​តាម​ផែនទី​ប្រាំបួន​ត្រេ​របស់​ចិន​ឡើយ​។ ​គួរ​ជម្រាប​ថា តំបន់​ប្រជុំ​កោះ និង​សមុទ្រ​ណា​ទុ​ណា គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផងដែរ​។ ចិន កន្លងមក បាន​អះអាងថា ខ្លួន​មាន​សិទ្ធិ​គ្រប់គ្រង​នៅ​តំបន់​នោះដែរ ដោយ​យោងតាម​ផែនទី​គំនូស​ប្រាំបួន​ត្រេ ខណៈ​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលមាន​ទាំង​កងទ័ព​ឈរជើង​នៅ​ទីនោះ​ស្រាប់ បាន​អះអាងថា ណា​ទុ​ណា គឺជា​តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ​របស់ខ្លួន ស្របតាម​ច្បាប់​សមុទ្រ​អន្តរជាតិ​។​ ​តាមពិតទៅ នេះ មិនមែនជា​លើកទីមួយ​នោះទេ ដែល​ឥណ្ឌូណេស៊ី និង​ចិន មានការ​ប្រឈមមុខគ្នា​បែបនេះ​។ ក្រោយពី​មានការ​ប្រឈមមុខគ្នា​លើ​តំបន់​នេះ​ក្នុង​រយៈ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​មក​នេ រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី បាន​ប្តេជ្ញា​មិន​ឲ្យ​បាត់បង់​ទឹកដី​របស់ខ្លួន​សូម្បី​តែមួយ​មី​លី​ម៉ែត​ឡើយ​។ ឥណ្ឌូណេស៊ី បាន​សន្យា​ប្រើប្រាស់​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ទាំង​ការទូត និង​កងទ័ព​ដើម្បី​ធានា​ពី​សុវត្ថិភាព​ប្រទេស​របស់ខ្លួន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1264.txt
លោក Muhyiddin Yassin ប្រធាន​បក្ស Bersatu របស់លោក​មហា​ធៀ នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី ២៩ ខែកុម្ភៈ ត្រូវបានតែងតាំង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​៨​របស់​ម៉ាឡេស៊ី ដោយ​មហាក្សត្រ​ស៊ុ​លត​ង់ Abdullah Ri'ayatuddin ។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​ទូរទស្សន៍​សិង្ហ​បុរី Channel News Asia ដោយ​ដកស្រង់​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​រាជវាំង​ម៉ាឡេស៊ី​។ លោក Yassin នឹង​ចូល​ស្បថ​កាន់តំណែង​នា​ថ្ងៃអាទិត្យ ទី​០១ ខែមីនា នៅ​ម៉ោង ១០៖៣០​ព្រឹក​។
​ ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដដែល បញ្ជាក់ទៀតថា ក្រោយ​ជំនួប​ជាមួយ​សមាជិកសភា​ទាំងអស់ មហាក្សត្រ​ម៉ាឡេស៊ី បាន​រកឃើញថា សមាជិកសភា​ដែលមាន​សំឡេងគាំទ្រ​ច្រើន​លើសលប់ គឺ​លោក Muhyiddin ។​ «​ដូច្នេះហើយ មហាក្សត្រ បានជ្រើសរើស​លោក Muhyiddin ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយ​អនុលោម​តាម​មាត្រា ៤០(២)(a) និង​មាត្រា ៤៣(២)(a) នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ​សហព័ន្ធ​»​។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដដែល បញ្ជាក់​បែបនេះ ដោយ​ចុះផ្សាយ​ដោយ​ទូរទស្សន៍​សិង្ហ​បុរី Channel News Asia។ ការតែងតាំង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នេះ ពុំ​អាច​ពន្យារ​បានឡើយ សម្រាប់​សុខមាលភាព​ប្រជាជន​និង​ប្រជាជាតិ​ម៉ាឡេស៊ី​។ មហាក្សត្រ​ម៉ាឡេស៊ី ទ្រង់ Abdullah មានបន្ទូល​បែបនេះ ដោយ​បន្ថែមថា ទ្រង់​ជឿជាក់ថា នេះ​គឺ​ការសម្រេច​ចិត្តល្អ​បំផុត​សម្រាប់​គ្រប់គ្នា និង​សង្ឃឹមថា ការណ៍​នេះ​បញ្ចប់​វិបត្តិ​នយោបាយ​នៅពេលនេះ​។​ ថ្លែង​ទៅកាន់​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅក្រៅ​គេហដ្ឋាន​របស់លោក​ក្រោយ​ការប្រកាស​នេះ លោក Muhyiddin និយាយថា លោក ចង់បង្ហាញ​អរគុណ​របស់លោក ដែល​ទទួលបាន​ការតែងតាំង​ឲ្យ​ក្លាយជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​៨​របស់​ម៉ាឡេស៊ី ជាមួយ​ព្រះរាជ​អនុញ្ញាត​ពី​មហាក្សត្រ​។ លោក សង្ឃឹមថា ប្រជាជន​ម៉ាឡេស៊ី​ទាំងអស់ នឹង​ទទួលយក​ការសម្រេចចិត្ត​ដែល​បានប្រកាស​ថ្ងៃនេះ​។ ការប្រកាស​តែងតាំង​ដ៏​ភ្ញាក់ផ្អើល​នេះ កើតឡើង​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​ក្រោយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បណ្ដោះអាសន្ន មហា​ធៀ មហា​មា់់ត់ អះអាងថា កាលពី​ព្រឹក​មិញ​ថា​៖« «​ឥឡូវនេះ ខ្ញុំ​ជឿជាក់ថា ខ្ញុំ​មាន​ចំនួន​ដែល​ត្រូវការ​ដើម្បី​ប្រមូល​ការគាំទ្រ​លើសលប់​ក្នុង​សភា (Dewan Rakyat)​។ ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំ​ត្រៀមខ្លួន​ដើម្បី​ឈរ​ជា​បេក្ខភាព​អនាគត​សម្រាប់​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​»​។​ ​មែនទែនទៅ លោក Muhyiddin ប្រធាន​បក្ស Bersatu របស់លោក​មហា​ធៀ បាន​ប៉ុនប៉ង​ចាប់ដៃ​ជាមួយ​បក្ស UMNO របស់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ និង​បក្ស PAS ដើម្បី​ទទួល​ការគាំទ្រ​គ្រប់គ្រាន់​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ​។ យ៉ាងណាមិញ ការសម្រេចចិត្ត​របស់​លោក​ក្នុងការ​ពួតដៃ​ជាមួយ​បក្ស UMNO នេះ រង​ការរិះគន់​ពី​លោក មហា​ធៀ ។ ​លោក Muhyiddin ក៏​ធ្លាប់ជា​សមាជិកសភា​បក្ស UMNO និង​អតីត​រដ្ឋាភិបាល​លោក ណា​ជីប ផងដែរ​។ លោក បាន​ក្លាយជា​សមាជិក​ដ៏​សំខាន់​មួយ​របស់​បក្ស Bersatu ក្រោយ​ចាក​ចេញពី​បក្ស UMNO បន្ទាប់ពី​ការបរាជ័យ​របស់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ ជុំវិញ​រឿងអាស្រូវ​ហិរញ្ញវត្ថុ IMDB ។​ ​បើតាម​សង្កេត ផ្ទៃក្នុង​បក្ស Bersatu ខ្លួនឯង គឺ​បែកខ្ញែក​ជា​ពីរ ដោយ​ម្ខាង​គាំទ្រ​លោក មហា​ធៀ និង​ម្ខាង​ទៀត​គាំទ្រ​លោក Muhyiddin ។ ក៏ប៉ុន្តែ​ជាមួយ​ការដឹកនាំ​របស់លោក Muhyiddin នាពេលខាងមុខ និង​សម្ព័ន្ធភាព​ជាមួយ​បក្ស UMNO និង​បក្ស PAS ត្រូវបាន​ធានា​នោះ រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី​មួយ ទំនងជា​វិល​ត្រលប់​ទៅកាន់​យុគសម័យ​ចាស់​មួយ ដោយ​បក្ស​UMNO នឹងមាន​ឥទ្ធិពល​ឡើងវិញ​៕​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1265.txt
​អតីត​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​ស៊ូដង់ អូ​ម៉ា អាល់​-​បា​សៀ នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែធ្នូ ត្រូវបាន​តុលាការ​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់ឃុំ​ក្នុង​មន្ទីរឃុំឃាំង​រយៈពេល​ពី​រ​ឆ្នាំ​ទាក់ទង​ករណី​ពុករលួយ​។ ការសម្រេចចិត្ត​មិន​ដាក់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ធ្វើឡើង​ដោយមាន​ការពិចារណា​លើ​អាយុ​របស់លោក​ផ្ទាល់​។ លើសពីនោះ តុលាការ​ស៊ូដង់ ក៏​បញ្ជា​ឲ្យ​ដកហូត​លុយ​រាប់លាន​ដុល្លារ​ដែល​ត្រូវបាន​រកឃើញ​ក្នុងផ្ទះ​លោក អាល់​-​បា​សៀ ផងដែរ​។
«​ជនជាប់ចោទ អូ​ម៉ា អាល់​-​បា​សៀ ត្រូវបញ្ជូន​ទៅកាន់​មណ្ឌល​កែប្រែ​សម្រាប់​រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​។ លុយ​បរទេស និង​លុយ​ស៊ូដង់​ទាំង​អម្បាលម៉ាន​ដែល​ត្រូវបាន​រឹបអូស ត្រូវបាន​ដក​ទុក​ទាំងអស់​។​» នេះ​ជាការ​ប្រកាស​របស់​ចៅក្រម Al-Sadiq Abdelrahman ប្រធាន​អង្គជំនំជម្រះ​ក្នុង​សវនាការ​ថ្ងៃទី​១៤ ខ​ធ្នូ ដែលជា​ការកាត់ក្ដី​លើកទីមួយ​ប្រឆាំង​អតីត​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​ស៊ូដង់​ដែល​ដឹកនាំ​ប្រទេស​៣០​ឆ្នាំ​រហូតដល់​ការធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​នៅ​ខែមេសា ឆ្នាំនេះ​។​ ​ពាក់ព័ន្ធ​មូលហេតុ​មិន​បញ្ជូន​លោក អាល់​-​បា​សៀ ទៅ​ពន្ធនាគារ ប្រធាន​អង្គជំនំជម្រះ​ដដែល​បញ្ជាក់ថា អាយុ​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ ជា​កត្តា​ចម្បង​។ សព្វថ្ងៃ​លោក អាល់​-​បា​សៀ មាន​វ័យ​៧៥​ឆ្នាំ​ហើយ​។ ​ការកាត់ទោស​អតីត​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​រូបនេះ ត្រូវបាន​មើលឃើញថា ជាការ​ប៉ុន​ប៉ុង​របស់​យោធា និង​ក្រុម​ស៊ីវិល​ដែល​កំពុង​ចែក​អំណាច​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ក្នុងការ​បោសសម្អាត​កេរដំណែល​របស់លោក អាល់​-​បា​សៀ ដែល​ដឹកនាំ​ស៊ូដង់​រាប់សិប​ឆ្នាំ​។ លោក អាល់​-​បា​សៀ ផ្ទាល់ ក៏​កំពុង​ស្ថិតក្នុង​បញ្ជី​តាម​ចាប់ខ្លួន​របស់​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​អន្តរជាតិ​ពាក់ព័ន្ធ​បទល្មើស​ប្រល័យពូជសាសន៍ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​នៅ​តំបន់​ដា​ហ្វួ​រ​។ ​សន្តិសុខ​នៅ​ជុំវិញ​តុលាការ ត្រូវបាន​ពង្រឹង​យ៉ាងខ្លាំង ខណៈ​អ្នកគាំទ្រ​លោក អាល់​-​បា​សៀ ប្រមាណ​៣០០០​នាក់ នាំគ្នា​តវ៉ា​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ។ ចំណែក​មេធាវី​របស់លោក ក៏​ប្រកាស​ដែរ​ថា លោក​នឹង​ប្ដឹង​ជំទាស់​ការកាត់ក្ដី​នេះ​។ លោក Ahmed Ibrahim al-Tahir មេធាវី​លោក អាល់​-​បា​សៀ និយាយថា ការកាត់ក្ដី ជា​រឿង​នយោបាយ ប៉ុន្តែ​លោក​នឹង​នៅតែ​ជឿជាក់​លើ​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​ស៊ូដង់​។​ ​សូម​រំឭកថា លោក អាល់​-​បា​សៀ ត្រូវបាន​យោធា​ស៊ូដង់​ទម្លាក់​ពី​អំណាច​ក្នុង​រដ្ឋប្រហារ​មិន​បង្ហូរឈាម​មួយ​កាលពី​ខែមេសា​កន្លងទៅ ស្របពេល​មាន​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​ការដឹកនាំ​របស់លោក​ដែល​ផ្ទុះឡើង​តាំងពី​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៨ ។ ក្រោយ​អស់អំណាច ក្រុម​យោធា​កាន់អំណាច ក៏​ឃុំខ្លួន​អតីត​មេដឹកនាំ​រូបនេះ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ខណៈ​បើក​ការចរចា​ជាមួយ​ក្រុមបាតុករ​ស៊ីវិល​ដើម្បី​ចែករំលែក​អំណាច​។ សព្វថ្ងៃ ក្រុម​យោធា​កំពុង​ដឹកនាំ​ប្រទេស មុននឹង​ដល់​វេន​ក្រុម​ស៊ីវិល​វិញ​ម្ដង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1266.txt
ម៉ាឡេស៊ី ប្រកាស​ដាក់​បម្រាម​លើ​អ្នកដំណើរ​ពី​កូរ៉េខាងត្បូង ដែល​ក្នុងនោះ​រួមទាំង អ្នក​ដែល​ធ្លាប់បាន​ធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​តំបន់​ផ្ទុះ​ការ​រាលដាល COVID-19 ក្រុង Daegu និង​ខេត្ត North Gyeongsang ក្នុងពេល​១៤​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​ផងដែរ​។ ក្រសួងសុខាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី បានប្រកាស​បែបនេះ នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​២៨ ខែកុម្ភៈ ។​
Relate ​ក្នុង​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន លោក​អគ្គនាយក​សុខាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី Hisham Abdullah គូសបញ្ជាក់ថា ចំណាត់ការ​ហាមប្រាម​នេះ​ចូល​ធរមាន​ភ្លាមៗ​តែម្តង​ក្រោយ​ការប្រកាស​។ ហើយ​ម្យ៉ាងទៀត វា​កើតឡើង​ក្រោយពី​ករណី​ឆ្លង COVID-19 ចំនួន​ពីរ​បន្ថែម បាន​បញ្ជាក់ថា​រកឃើញ​ក្នុងប្រទេស​នេះ​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទូរទស្សន៍​សិង្ហ​បុរី Channel News Asia ដោយ​អនុលោម​តាម​ចំណាត់ការ​នេះ ជនជាតិ​ម៉ាឡេស៊ី​, អ្នកមាន​សិទ្ធ​រស់នៅ​ស្របច្បាប់ (permanent resident ) និង​និស្សិត​ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​ទីក្រុង Daegu ឬ​ខេត្ត North Gyeongsang ក្នុងពេល​១៤​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ នឹងត្រូវ​ឆ្លងកាត់​ការត្រួតពិនិត្យ​សុខភាព​។ ​ម្យ៉ាងវិញទៀត វា ក៏​នឹងមាន​ប៉ុស្តិ៍​អន្តោប្រវេសន៍​ដាច់ដោយឡែក​មួយ​សម្រាប់​អ្នកដំណើរ​មកពី​ប្រទេស​កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន អ៊ីតាលី និង​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ទីតាំង​ត្រួតពិនិត្យ​ព្រំដែន​ផងដែរ​។ ទន្ទឹមនេះ លោក Hisham Abdullah អះអាង​ដូច្នេះ​ថា​៖«​ប្រជាជន​ម៉ាឡេស៊ី ក៏ត្រូវ​ផ្ដល់យោបល់​កុំ​ធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន អ៊ីតាលី និង​អ៊ីរ៉ង់​»​។ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល លោក​អគ្គនាយក Hisham គូសបញ្ជាក់​ទៀតថា អាជ្ញាធរ​ម៉ាឡេស៊ី នឹង​បន្ត​វាយតម្លៃ​កិច្ចប្រឹងប្រែង​នាបច្ចុប្បន្ន ក្នុង​គោលដៅ​គ្រប់គ្រង និង​លុបបំបាត់​ទាំងស្រុង​ការ​រាលដាល​ជំងឺ COVID-19​។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណាត់ការ​នេះ នឹងត្រូវ​ដកហូត​វិញ កាលណា​ស្ថានការណ៍​ត្រលប់មក​ល្អប្រសើរ​ឡើងវិញ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ករណី​ឆ្លង COVID-19 ថ្មី​ចំនួន ២ ករណី​ក្នុងប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវបាន​រកឃើញ​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ដែល​បង្កើន​តួលេខ​ឆ្លង​សរុប​ដល់ ២៥ នាក់​។ ក្នុងចំណោម​នោះ ២២ នាក់ បានជា​សះស្បើយ ហើយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចាក​ចេញពី​មន្ទីរពេទ្យ​។ ​ករណី​ទី​២៤ គឺ​កើត​លើ​ស្ត្រី​ជនជាតិ​ជប៉ុន​អាយុ ៤១​ឆ្នាំ ដែល​ធ្វើការ​ក្នុងប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​។ នាង​បានធ្វើ​ដំណើរ​ទៅកាន់​ប្រទេស​ជប៉ុន ក្នុង​ខែមករា និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុង​ដើមខែ​កុម្ភៈ​។ ស្ត្រី​រូបនេះ​បានចេញ​រោគសញ្ញា​ក្តៅខ្លួន និង​ទទួល​ការព្យាបាល កាលពី​ថ្ងៃទី ១៧ ខែកុម្ភៈ ហើយ​បាន​ទៅ​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ នៅ​ថ្ងៃ​២០ កុម្ភៈ​។ ចុងក្រោយ លទ្ធផល​ធ្វើតេស្ត​នាង បាន​បង្ហាញថា វិជ្ជមាន នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​។ ខណៈ​នេះ នាង​កំពុង​សម្រាក​ព្យាបាល​ដាច់ដោយឡែក​នៅ​មន្ទីរពេទ្យក្រុង គូ​ឡា​ឡាំ​ពួ​។​ ​ចំណែក ករណី​ទី​២៥ គឺ​កើត​លើ​បុរស​ជនជាតិ​អ៊ីតាលី​អាយុ ៤៥​ឆ្នាំ​ម្នាក់​ដែល​រស់នៅ​ក្នុងប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​។ លោក​បានធ្វើ​ដំណើរ​ទៅកាន់​ប្រទេស​អ៊ីតាលី ចាប់ពី​ថ្ងៃទី ១៥ ដល់​ថ្ងៃទី ២១ ខែកុម្ភៈ​។ បុរស​រូបនេះ បាន​ផ្ដើមចេញ​រោគសញ្ញា​ក្តៅខ្លួន និង​ក្អក កាលពី​ថ្ងៃ​២២ ខែកុម្ភៈ ។ លោក បានធ្វើ​តេស្ត​វិជ្ជមាន​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី​២៨ ខែកុម្ភៈ និង​ដាក់​ឲ្យ​នៅ​ដាច់ដោយឡែក​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​។ ចំណែក​ករណី​ទី​២៣ កំពុង​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​។​ ​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន រកឃើញ​ករណី​ជំងឺ​ផ្លូវដង្ហើម​កូ​រ៉ូ​ណា (COVID-19) ចំនួន ៥៩៤​ករណី​ថ្មី នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ២៩ ខែកុម្ភៈ ដែល​បង្កើន​តួលេខ​ឆ្លង​សរុប​ដល់ ២៩៣១ ករណី​ហើយ​។ ទន្ទឹមនេះ អាជ្ញាធរ​សុខាភិបាល​កូរ៉េខាងត្បូង ក៏បាន​រកឃើញ​អ្នកស្លាប់​ដោយសារ COVID-19 ចំនួន ៣ នាក់​បន្ថែម​ផងដែរ ដែល​បង្កើន​ករណី​ឆ្លង​សរុប ១៦​នាក់​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1267.txt
លោក Hosni Mubarak ប្រធានាធិបតី​ទី​៤​ដែល​កាន់អំណាច​នៅ​អេ​ហ្ស៊ី​ប ពី​ឆ្នាំ​១៩៨១ ដល់​ឆ្នាំ​២០១១ បានទទួល​មរណភាព​ក្នុង​អាយុ​៩១​ឆ្នាំ នា​ថ្ងៃទី​២៥ ខែកុម្ភៈ នេះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការផ្សាយ​របស់ The Jerusalem Post​។​
អត្ថបទទាក់ទង តើ​អ្វី​ទៅជា​បដិវត្ត​អារ៉ាប់ Arab Spring ? អតីត​ប្រធានាធិបតី​អេហ្ស៊ីបលោក Mohamed Morsi ទទួលមរណភាព ​លោក Mubarak បាន​ឡើងកាន់​អំណាច​នៅ​អេ​ហ្ស៊ី​ប ក្រោយ​ករណី​ឃាតកម្ម​អតីត​ប្រធានាធិបតី Anwar Sadat​។ លោក​បាន​ក្លាយជា​មេដឹកនាំ​ដែល​កាន់អំណាច​យូរ​ជាងគេ​នៅ​អេ​ហ្ស៊ី​ប បន្ទាប់ពី​លោក Muhammad Ali Pasha ដែល​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​៤៣​ឆ្នាំ​។​ ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១១ លោក និង​កូនប្រុស​ពីរ​នាក់ ត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់​ពីបទ​ពុករលួយ រហូតដល់​ឆ្នាំ​២០១៧ លោក​ត្រូវបាន​លើកលែងទោស​។​ ​អំណាច​គ្រប់គ្រង​របស់​លោក​បានបញ្ចប់ ហើយ​ជំនួស​ដោយ​លោក Mohamed Morsi ដែល​បាន​ជាប់​ការបោះឆ្នោត​ជា​លើកដំបូង​។ លោក Morsi ក៏​ទើបតែ​ទទួលមរណភាព​កាលពី​ខែមិថុនា ក្នុង​អាយុ​៦៧​ឆ្នាំ​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1268.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍ បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​របស់ខ្លួន​ដាក់​ផែនការ​ដើម្បី​ប្រមូល​ទិញ​ម៉ាស់​ពី​ក្នុងស្រុក និង​ក្រៅប្រទេស​ឲ្យ​បាន​ច្រើន ដើម្បី​ធានា​ផ្គត់ផ្គង់​ម៉ាស់​ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់ ដើម្បី​ការពារ​ប្រជាជន​ពី​ការឆ្លង​កូ​រ៉ូ​ណាវី​រុស​។ បន្ថែម​ពី​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍ ក៏​គ្រោង​ផ្តល់ជំនួយ​ជា​ម៉ាស់​មួយចំនួន​ទៅកាន់​ចិន​ផងដែរ​។
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឡាវ លោក ថុង​លួ​ន ស៊ី​សូលី​ត នៅ​ថ្ងៃ​៦ កុម្ភៈ បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និង​ឧស្សាហកម្ម និង​ក្រសួងសុខាភិបាល​របស់​ខ្លួន​មាន​វិធាន​សកម្ម និង​ទាន់ពេល​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការរីក​រាលដាល​នៃ​កូ​រ៉ូ​ណា​វីរុស​ក្នុងប្រទេស​។ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​ឲ្យ​ក្រសួង​ទាំងពីរ​រៀបចំ​ទិញ​ម៉ាស់​ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​ការប្រើប្រាស់​ក្នុងស្រុក ។ នេះ​បើ​យោងតាម​ចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Vientiane Times​។​ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​ក្រើនរម្លឹក​ផង និង​ព្រមាន​ផង​ដល់​ឱសថស្ថាន និង​ហាង​ទំនិញ​ផ្សេងៗ​មិន​ឲ្យ​ឡើង​តម្លៃ​ម៉ាស់ ឬ​សម្ភារ​ផ្សេងៗ​ពាក់ព័ន្ធ​ការការពារ​ពី​វីរុស​ថ្មី​។ លោក បានបញ្ជាក់​ច្បាស់​ផងដែរ​ថា ប្រសិនបើ​ជនណាម្នាក់​ប្រព្រឹត្ត​ផ្ទុយ​នឹង​បម្រាម​នេះ នឹងត្រូវ​ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះមុខ​ច្បាប់ ដោយ​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​ទោស​ព្រហ្មទណ្ឌ និង​អាច​ឈានដល់​ការបិទ​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការបន្ត​អាជីវកម្ម​ផងដែរ​។​ ​ក្រៅពី​ចំណាត់​ម៉ឺងម៉ាត់​ក្នុងស្រុក​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ ក៏​គ្រោង​នឹង​បញ្ជូន​ម៉ាស់​ការពារ​មួយចំនួន​ដើម្បី​ជា​ជំនួយ និង​ធនធាន​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្ត្រ​ទៅកាន់​ចិន តាម​សមត្ថភាព​ដែល​ឡាវ​អាចធ្វើ​ទៅបាន​ផងដែរ​។ ឡាវ ក៏បាន​កើត​សរសើរ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន ដែល​ជូនដំណឹង​ដល់​ឡាវ ក៏ដូចជា​បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​ពី​វីរុស​ថ្មី​នេះ ដែលជា​លទ្ធផល​ឡាវ អាចមាន​វិធានការ​ទប់ស្កាត់បាន​ទាន់ពេល និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។​ ​យ៉ាងណា ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ ក៏បាន​សម្តែង​ការសោកស្តាយ​ចំពោះ​ហេតុការណ៍​ដែល​បាន​កើតឡើង​នៅ​ចិន ហើយ​ឡាវ បានបង្ហាញ​ជំនឿ​ចិត្ត​ថា រដ្ឋាភិបាល នឹង​អាច​ទប់ស្កាត់​ការរីក​រាលដាល​នៃ​វីរុស​ថ្មី​នេះ​បាន​។​ ​គួរ​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ឡាវ គឺជា​រដ្ឋ​មួយ​របស់​អាស៊ាន និង​ពិភពលោក ដែល​មិនទាន់មាន​ករណី​ឆ្លង​កូ​រ៉ូ​ណាវី​រុស​នោះទេ ខណៈ​ប្រទេសជិតខាង​របស់ខ្លួន​រួមមាន​ទាំង​កម្ពុជា វៀតណាម និង​ថៃ​ជាដើម​នោះ មាន​ករណី​ឆ្លង​ជា​បន្តបន្ទាប់​រួចហើយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1269.txt
​សម្ព័ន្ធភាព Pakatan Harapan (PH) នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​២៩ ខែកុម្ភៈ បានប្រកាស​គាំទ្រ​យ៉ាង​ពេញទំហឹង​ចំពោះ​លោក មហា​ធៀ មហាម៉ាត់ ឲ្យ​ក្លាយជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី​បន្ទាប់​។ ការប្រកាស​បែបនេះ ធ្វើឡើង​៣​ថ្ងៃក្រោយ​តែងតាំង​លោក អាន់​វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) សម្រាប់​ជា​បេក្ខភាព​តំណែង​កំពូល​នេះ​។​
​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍ សម្ព័ន្ធភាព​នយោបាយ​នេះ បានសរសេរថា ខ្លួន​បន្ត​តតាំង​ក្នុង​គោលដៅ​ប្រកាន់ខ្ជាប់​នូវ​សេចក្តីប្រកាស​ជា​សាធារណៈ​ស្តីពី​គោលនយោបាយ​របស់ខ្លួន​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​នេះ​។ ត្រង់នេះ ពួកគេ បញ្ជាក់​បែបនេះ​៖«Pakatan Harapan គឺជា​សម្ព័ន្ធភាព​ដែល​ទទួលបាន​អាណត្តិ​ដឹកនាំ​យ៉ាង​ច្បាស់លាស់​មួយ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ទូទៅ​ទី​១៤​។ យើង​ប្រឆាំង​រាល់​កិច្ចប្រឹងប្រែង​ណា​ទាំងអស់​ដែល​ចង់​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ទ្វារក្រោយ​»​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទូរទស្សន៍​សិង្ហ​បុរី Channel News Asia សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ បញ្ជា​ក់ទៀត​៖«​ហេតុដូច្នេះ សម្ព័ន្ធភាព Pakatan Harapan ប្រកាស​គាំទ្រ​យ៉ាង​ពេញទំហឹង​សម្រាប់​លោក​បណ្ឌិត មហា​ធៀ ធ្វើជា​បេក្ខភាព​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​»​។​ ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ ត្រូវបាន​បញ្ចេញ​ជា​សារ​ធារ​ណៈ​ស្របពេល​ជាមួយនឹង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ​របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បណ្ដោះអាសន្ន មហា​ធៀ ដែល​បាន​ចេញមក​បញ្ជាក់ថា សម្ព័ន្ធភាព Pakatan Harapan បានសម្រេច​តែងតាំង​លោក​ជា​បេក្ខភាព​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្រោយ​ជំនួប​មួយ​កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​សៅរ៍​។​ «​ឥឡូវនេះ ខ្ញុំ​ជឿជាក់ថា ខ្ញុំ​មាន​ចំនួន​ដែល​ត្រូវការ​ដើម្បី​ប្រមូល​ការគាំទ្រ​លើសលប់​ក្នុង​សភា (Dewan Rakyat)​។ ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំ​ត្រៀមខ្លួន​ដើម្បី​ឈរ​ជា​បេក្ខភាព​អនាគត​សម្រាប់​តំណែង​នាយ​យក​រដ្ឋមន្ត្រី​»​។ លោក មហា​ធៀ បញ្ជាក់​បែបនេះ​។ ​សភា​ជាន់​ទាប​ម៉ាឡេស៊ី (Dewan Rakyat) មាន​កៅអី ២២២ អាសនៈ​។ ដើម្បី​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​បាន វា​ត្រូវបាន​សំឡេងគាំទ្រ​ក្នុង​សភា ១១២ ។ ​សម្ព័ន្ធភាព Pakatan Harapan មាន​សមាជិកសភា ៩៣​នាក់​មកពី​បក្ស​ចំនួន ៣ រួមមាន បក្ស PKR, បក្ស DAP និង​បក្ស Parti Amanah Negara ។ លោក​មហា​ធៀ ស្ថិតនៅ​បក្ស Bersatu ដែល​បានសម្រេច​ចាក​ចេញពី​សម្ព័ន្ធ PH កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ​។ ជាមួយ​ការចាកចេញ​របស់​បក្ស Bersatu ដែលមាន​សមាជិកសភា ២៦​នាក់ និង​ការចាកចេញ​របស់​សមា​ជិ​ក​សភា​មកពី​បក្ស PKR រដ្ឋាភិបាលចម្រុះ PH បាន​បាត់បង់​សំឡេងគាំទ្រ​ភាគច្រើន​លស់​លប់​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា លោក អាន់​វ៉ា បានប្រកាស​ក្នុង​សន្និសីទ​ព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​សប្តាហ៍​នេះ​ថា សម្ព័ន្ធភាព PH បានតែងតាំង​លោក​ជា​បេក្ខភាព​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​។ ហើយ​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ២៨ ខែកុម្ភៈ បក្ស Bersatu បានចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​តែងតាំង​លោក Muhyiddin Yassin ប្រធាន​បក្ស Bersatu ជា​បេក្ខភាព​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_127.txt
រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុស៊ីរី លោក Mohammed Abazeed បានប្រកាស នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ដំឡើងប្រាក់ខែ៤០០ភាគរយ នៅខែក្រោយ ទៅដល់និយោជិតរដ្ឋក្នុងវិស័យមួយចំនួន បន្ទាប់ពីរៀបចំរដ្ឋាភិបាលស្រួលបួលមកវិញ។ កំណែទម្រង់ប្រាក់ខែនេះ គឺដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងទំនួលខុសត្រូវការងាររបស់បុគ្គលិករដ្ឋ។
ក្រោយពេលរៀបចំរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នបានស្រួលបួល រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុបណ្ដោះអាសន្នស៊ីរី លោក Mohammed Abazeed ប្រកាសដំឡើងប្រាក់ខែមន្ត្រី។ ប្រមុខហិរញ្ញវត្ថុស៊ីរីរូបនេះ បានប្រកាស នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ពីការដំឡើងប្រាក់ខែមន្ត្រីបុគ្គលិករដ្ឋដល់ទៅ៤០០ភាគរយនៃប្រាក់ខែបច្ចុប្បន្នក្នុងខែក្រោយ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Abazeed មិនបានបញ្ជាក់ពីស្ថាប័នរដ្ឋដែលត្រូវដំឡើងនោះទេ។ «នេះជាជំហានដំបូង ឆ្ពោះទៅរកដំណោះស្រាយបន្ទាន់ក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្ដែងក្នុងប្រទេស»។ លោក Abazeed បានប្រាប់ទៅទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន​ Reuters បែបនេះ ដោយសំដៅដល់ការតម្លើងប្រាក់ខែមន្ត្រីរដ្ឋ។ នេះមានន័យថា បុគ្គលិកស្ថាប័នរដ្ឋដែលស្ថិតក្រោមអនុក្រឹត្យនេះ នឹងត្រូវទទួលប្រាក់ខែ១០០ដុល្លារ។ គួរជម្រាបថា ប្រាក់កម្រៃមន្ត្រីក្រោមរដ្ឋាភិបាលលោក Assad គឺប្រមាណ២៥ដុល្លារប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយខែ គិតមកទល់បច្ចុប្បន្ន។ ការបង្កើនប្រាក់ខែក្នុងអត្រាដ៏ខ្ពស់បែបនេះ ត្រូវប៉ាន់ស្មានថា នឹងចំណាយទឹកប្រាក់ប្រមាណ១២៧លានដុល្លារ។ ទឹកប្រាក់ទាំងនេះ គឺទ្រទ្រង់ដោយធនធានរដ្ឋនាពេលបច្ចុប្បន្ន បូករួមនឹងជំនួយក្នុងតំបន់ ការវិនិយោគថ្មីៗ និងការទាញយកទឹកប្រាក់បង្កករបស់រដ្ឋាភិបាលលោក Assad នៅក្រៅប្រទេស ជាដើម។ វិធានការនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយថ្មីរបស់រដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នស៊ីរី ក្នុងគោលដៅពង្រឹងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសឡើងវិញ ក្រោយរងសង្គ្រាមស៊ីវិល និងទណ្ឌកម្មអស់ជាច្រើនឆ្នាំ។ មួយវិញទៀត គឺដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាព និងទំនួលខុសត្រូវការងារមន្ត្រីរដ្ឋ។ បញ្ហាប្រឈមមួយ គឺរូបិយប័ណ្ណស៊ីរី បានធ្លាក់តម្លៃយ៉ាងគំហក ខណៈប្រាក់ភាគច្រើនដែលតម្កល់ទុកនៅធនាគារកណ្ដាលស៊ីរី ជារូបិយប័ណ្ណស៊ីរី។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាល រំពឹងថានឹង ទាញប្រាក់៤០០លានដុល្លារពីប្រាក់បង្កកក្រៅប្រទេស ដើម្បីទ្រទ្រង់ការចំណាយ។ បន្ថែមពីនេះ ស៊ីរី រំពឹងថា នឹងមានប្រព័ន្ធបង់ពន្ធល្អមួយ ដែលអាចអនុម័តលើអ្នកបង់ពន្ធគ្រប់រូបក្នុងប្រទេស នៅដំណាច់ឆ្នាំនេះទៀតផង។ នេះបើតាមលោករដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1270.txt
​មកដល់​ថ្ងៃអាទិត្យ​នេះ មនុស្ស​៤​នាក់​បន្ថែមទៀត​បាន​ស្លាប់​ក្នុង​បាតុកម្ម​នយោបាយ​នៅ​បូ​លី​វី ដែល​នាំ​ឲ្យ​ចំនួន​ឡើងដល់​២៣​នាក់​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់ AFP ដោយ​យោងតាម​តួលេខ​ដែល​ផ្តល់​ដោយ​គណៈកម្មាធិការ​អន្តរជាតិ​អាមេរិក​ស្តីពី​សិទ្ធិមនុស្ស (IACHR)​។​
​ចំនួន​អ្នកស្លាប់​៤​នាក់​បន្ថែមទៀត​នេះ ត្រូវបាន​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវការ បន្ទាប់ពី​បាតុករ​៥​នាក់ ដែល​ទើបតែ​បាន​បាត់​បង់ជីវិត​ផងដែរ កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ ក្រោយ​ការប៉ះទង្គិច​ជាមួយ​កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​។ យោងតាម IACHR ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​វ៉ាស៊ីនតោន ចំនួន​អ្នករងគ្រោះ​ដោយ​គិត​ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃ​សុក្រ មាន​១២២​នាក់​។​ ​កាលពី​ថ្ងៃទី​១០ ខែវិច្ឆិកា លោក Evo Morales បានសម្រេច​លាលែង​ពី​តំណែង ក្រោយ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​ចាប់ផ្តើម​ពីថ្ងៃ​ទី​២១ ខែតុលា មក​។ លោក Morales បាន​រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅ​ប្រទេស​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក ដោយសារតែ​លោក​លែង​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​កម្លាំងយោធា​។​ ​ទោះបីជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ថានភាព​ក៏​មិន​ចប់​នោះដែរ​។ មួយថ្ងៃ​ក្រោយ​ការចាកចេញ​របស់លោក Morales លោកស្រី Jeanine Anez បានប្រកាស​ខ្លួនឯង​ជា​ប្រធានាធិបតី​បណ្តោះអាសន្ន ដោយ​ត្រៀម​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​សារជាថ្មី ប៉ុន្តែ​លោកស្រី បាន​ផាត់​ចោល​បេក្ខភាព​របស់លោក Morales​។​ ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​របស់​អ្នកគាំទ្រ​លោក Morales ក៏បាន​បន្ត​កើត​ឡើងជា​បន្តបន្ទាប់ ដែល​នាំ​ឲ្យ​មានការ​បង្ក្រាប ហើយ​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់ និង​របួស​កាន់តែច្រើន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1271.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម Nguyen Xuan Phuc នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែតុលា បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ក្នុងស្រុក​បើក​ការស៊ើបអង្កេត​មួយ ដើម្បី​រក​ចម្លើយ ថា​តើ​មាន​ជនជាតិ​វៀតណាម​ស្លាប់​នៅក្នុង​ទូ​កុងតឺន័រ​នៅអង់គ្លេស ​ឬក៏​អត់​។ បទបញ្ជា​នេះ​កើតឡើង បន្ទាប់ពី​មានការ​សង្ស័យថា មាន​ជនជាតិ​វៀតណាម​ច្រើន​នាក់​ដែល​ស្លាប់​នៅក្នុង​ឧបទ្ទវ​ហេតុនេះ​។
អត្ថបទទាក់ទង ចិន​ឲ្យ​អង់គ្លេស​បញ្ជាក់​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​ពី​អត្តសញ្ញាណ​សព​៣៩​នាក់​ក្នុង​ទូរ​កុងតឺន័រ​ ប៉ូលិស​អង់គ្លេស​រកឃើញ​សព​មនុស្ស​៣៩​នាក់​ក្នុង​ទូ​កុងតឺន័រ​មួយ​ ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​វៀត​ណា​ម Nguyen Xuan Phuc បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​បើក​ការស៊ើបអង្កេត​ជាបន្ទាន់​មួយ ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​ការជួញដូរ​មនុស្ស​ខុសច្បាប់ បន្ទាប់ពី​សង្ស័យថា​មាន​សាកសព​ប្រជាជន​វៀតណាម​មួយចំនួន​នៅក្នុង​ទូ​កុងតឺន័រ​ប្រទេស​អង់គ្លេស​។​ ​ថ្លែង​នៅក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ ដែល​ត្រូវបាន​បង្ហោះ​នៅក្នុង​គេហទំព័រ​រដ្ឋាភិបាល​វៀ​ត​ណា​ម លោក Phuc បានលើកឡើង​យ៉ាងច្បាស់ៗ​ថា​៖« ការរំលោភបំពាន​ច្បាប់​ទាំងឡាយ នឹងត្រូវ​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​បំផុត​»​។ អ្វីដែល​សំខាន់​នោះ​គឺ ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​វៀត​ណា​ម បានបញ្ជាក់​ហើយ​ថា របាយការណ៍​នឹងត្រូវ​មក​ដល់ដៃ​របស់លោក​ផ្ទាល់​ត្រឹម​ថ្ងៃទី​៥ ខែវិច្ឆិកា​។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​ Reuters ​។ ​ចំណែក​ក្រសួងការបរទេស​វៀត​ណា​ម ក៏​មិននៅ​ស្ងៀម​ដែរ​ក្នុង​កិច្ចការ​នេះ​។ ជាក់ស្តែង​តាមរយៈ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​ខ្លួន ក្រសួងការបរទេស បាន​អះអាងថា ស្ថានទូត​វៀតណាម​ប្រចាំ​នៅ​ទីក្រុង​ឡុង​ដ៍ ក៏​កំពុង​សហការ​ជាមួយ​សមត្ថកិច្ច​អង់គ្លេសក្នុងការស្រាវជ្រាវ និង​ពិនិត្យមើល​សាកសព ដើម្បី​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​របស់​ជនរ​ង​គ្រោះ​។ ប៉ុន្តែ​មកទល់ពេលនេះ​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​អង់គ្លេស មិនទាន់​អាច​បញ្ជាក់​សញ្ជាតិ​របស់​សាកសព​នៅឡើយ​ទេ គ្រាន់តែ​ដឹងថា មាន​ជនរងគ្រោះ​មួយចំនួន មាន​ដើមកំណើត​ចេញពី​អាស៊ី​អាគេ្នយ៍​។ ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​បញ្ហា​នេះ VietHome ដែលជា​អង្គការ​សម្រាប់​សហគម​ន៍​វៀតណាម បានទទួល​ព័ត៌មាន​ពី​គ្រួសារ​ចំនួន​១០ កំពុង​បាត់​សមាជិក​ជាទី​ស្រលាញ់​របស់​ពួកគេ​។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​វៀតណាម (VNA) ។ ​ពិតណាស់ថា មាន​សារ​ប្លែកៗ​មួយចំនួន ត្រូវបាន​ផ្ញើមក​ក្រុមគ្រួសារ​ជនសង្ស័យ​។ តួយ៉ាង​ដូចជា​កញ្ញា Pham Thi Tra My ជាដើម​។ ក្នុង​អត្ថន័យ​បញ្ជាក់​ពី​ក្តី​ស្រលាញ់ និង​ក្តី​អស់សង្ឃឹម ដែល​បាន​ផ្ញើ​ទៅ​ម្តាយ​របស់ខ្លួន យុវតី​វ័យ ២៦​ឆ្នាំ​រូបនេះ បាន​សរសេរ​ដូច្នេះ​ថា ផ្លូវ​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​បរទេស គឺ​មិន​ជោគជ័យ​ឡើយ ការណ៍​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​ជឿថា នាង​ក៏បាន​ស្លាប់​នៅក្នុង​ទូ​កុងតឺន័រ​នេះដែរ​។ នេះ​បើតាម​ការអះអាង​របស់​លោកស្រី Hoa Nghiem ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​។ ​ទន្ទឹម​ជាមួយគ្នានេះ បុរស​ម្នាក់ទៀត​ឈ្មោះ​​ Nguyen Dinh Gia បាន​សង្ស័យថា កូនប្រុស​របស់គាត់ ក៏បាន​ស្លាប់​នៅក្នុង​ឧបទ្ទវហេតុ​ខាងលើ​ដែរ​។ នេះ​បើតាម​​​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​ AFP ​។ ​លោក Gia បាន​បញ្ជាក់ថា នៅ​បួន ប្រាំ​ថ្ងៃមុន មាន​បុរស​ជនជាតិ​វៀតណាម​ម្នាក់ បាន​ទូរ​សព្ទ​មក​ប្រាប់ថា សូម​មាន​ក្តី​អាណិតអាសូរ​ខ្លះ​ផង មាន​អ្វីដែល​មិនបាន​រំពឹងទុក​កើតឡើង​ហើយ​។ អ្វី ដែល​សំខាន់​នោះ​គឺ ការនិយាយ​រប​ស់បុរ​សម្នាក់​នោះ គឺ​ប្រៀប​ដូចជា​នៅក្នុង​ទូ​កុងតឺន័រ​អ៊ីចឹង​។ ​ក្នុង​ទឹកមុខ​ដ៏​កម្សត់ លោក Nguyen Dinh Gia បាន​រៀបរាប់ថា កូន​របស់គាត់​រស់នៅ​ប្រទេស​បា​រាំង​ដោយ​ខុសច្បាប់​​។ ប៉ុន្តែ​ពីរ​សប្តាហ៍​មុន កូន​របស់គាត់​ឈ្មោះ Nguyen Dinh Luong មាន​គម្រោង​ទៅលេង​ប្រទេស​អង់គ្លេស ដោយ​ត្រូវ​បង់ប្រាក់ ១៤០០០​ដុល្លារ​។ ប៉ុន្តែ​ស្រាប់តែ​បួន ប្រាំ​ថ្ងៃមុន លោក​ទទួល​ទូរ​សព្ទ​ដ៏​ចម្លែក​បែបនេះ​។ ដោយសារតែ​ភ័យ​ពេក គាត់​បាន​ដួល​ទៅលើ​ដី​ទៅ​។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​ AFP​ ។​ ​ដោយឡែក​នៅក្នុង​តំបន់ Yen Thanh ប្រទេស​វៀតណាម​ឯណោះ​វិញ បព្វ​ជិត​សាសនា​គ្រិស្ត Anthony Dang Huu Nam បាន​និយាយប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ថា លោក​កំពុង​ទាក់ទង និង​ប្រមូល​ព័ត៌មាន​ពី​គ្រួសារ​សព ដើម្បី​​ប្រារព្ធ​ពិធីបុណ្យ​សម្រាប់​ជនរងគ្រោះ​ទាំងនោះ​។ ពេលនេះ​អ្នកភូមិ​ទាំងអស់ កំពុង​ពោរពេញ​ដោយ​ទុក្ខសោក​។ បព្វ​ជិ​ត​សាសនា​គ្រិស្ត​ដដែល​បាន​និយាយថា អ្វីដែល​កំពុងតែ​ធ្វើ​នេះ គឺ​ដើម្បី​បួងសួង​រក​យុត្តិធម៌ និង​សន្តិភាព​សម្រាប់​សាកសព​ទាំងនោះ។ ​សូមបញ្ជាក់ថា បើតាម​ការអះអាង​រប​ស់​ប៉ូលិសអង់គ្លេស ក្រុមសង្រ្គោះបន្ទាន់ បាន​រកឃើញកុងតឺន័រ​នៅ​សួន Waterglade Industrial Park ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្គ្រេ​ស ដែលមាន​ទីតាំងនៅក្បែរ River Thames ចម្ងាយ​ប្រហែល ៣២ គីឡូម៉ែត្រ​ពី​កណ្តាល​ទីក្រុង​ឡុង​ដ៍ ហើយ​បាន​ជូនដំណឹង​ដល់​ប៉ូលីស​នៅ​ម៉ោង​ប្រហែល ១ និង​៤០ នាទី​ព្រឹក​ម៉ោង​ក្នុងស្រុក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1272.txt
​សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​លក់​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ប្រយុទ្ធ​ធុន​ស្រាល​៨​គ្រឿង និង​ឧបករណ៍​យោធា​ផ្សេងទៀត ដែល​ស្មើនឹង ១២​ពាន់​បាត ឬ ៣៨១,៩​លាន​ដុល្លារ​ដល់​ប្រទេស​ថៃ​។ នេះ​បើតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​។​
​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ ដែល​បានចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​ភ្នាក់ងារ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ការពា​រ​ជាតិ​នៃ​ក្រសួងការបរទេស​អាមេរិក កាលពី​ថ្ងៃ​២៥ កញ្ញា បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹងថា ឧទ្ធម្ភាគចក្រ AH61 ដែល​ផលិតឡើង​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន Boeing ទាំង​៨​គ្រឿង​នេះ នឹង​ជំនួស​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ប្រយុទ្ធ Cobra AH-1F ចាស់ ៧​គ្រឿង របស់​កងទ័ព​ភូមិន្ទ​ថៃ​។ ​ក្រៅពី​ការបញ្ជាទិញ​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ប្រយុទ្ធ​នេះ កិច្ចព្រមព្រៀង​តម្លៃ ៤០០​លាន​ដុល្លារ​នេះ ក៏​រាប់បញ្ចូល ក្បាល់​គ្រាប់​សម្រាប់​សព្វាវុធ​ថៃ ដូចជា មី​ស៊ី​ល AGM-114 Hellfire ប្រឆាំង​រថ​គ្រោះ ចំនួន​៥០​គ្រាប់​, រ៉ុក្កែត​ស៊េរី​ទំនើប ២០០​ដើម និង​កាំភ្លើង Hydra ៧០​ដើម​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​ថៃ The Nation ដោយ​ដកស្រង់​ខ្លឹមសារ​ពី​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ កាំភ្លើងយន្ត​ល្បឿន​លឿន​ចំនួន​១០​ដើម និង​កាំភ្លើងយន្ត​ទម្ងន់​ធ្ងន់​ចំនួន ៤​ដើម ក៏មាន​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​លក់​អាវុធ​នេះ​ផងដែរ​។ ហើយ​ក៏មាន​ផងដែរ ប្រព័ន្ធ​រ៉ា​ដា​តាមដាន​ដែនអាកាស​, ប្រព័ន្ធ​ទាក់ទង និង​ឧបករណ៍​នាំ​ផ្លូវ​សម្រាប់​ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​ថ្មី​ខាងលើ និង​វ៉ែនតា​មើល​ពេលយប់​ចំនួន ២០ ឈុត​ទៀតផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1273.txt
តារាសម្តែងដើមកំណើតហុងកុងលោក Jackie Chan ហៅ ឈិន ឡុង បានបង្ហាញភាពស្មោះត្រង់របស់ខ្លួនចំពោះគណបក្សកម្មុយនីស្តចិន ហើយលោកសង្ឃឹមថា ហុងកុង អាចវិលមកមានសន្តិភាពយ៉ាងពិតប្រាកដឆាប់ៗនេះ ។ ប៉ុន្តែជំហររបស់លោកបង្កឲ្យមានការខឹងសម្បារពីសំណាក់ប្រជាជនហុងកុងខ្លាំងដែរ។
ជាបុគ្គលល្បីល្បាញម្នាក់ ដែលធំធាត់នៅទីក្រុង ហុងកុង លោក ឈិន ឡុង បានបញ្ជាក់ថា លោក មានមោទកភាពក្នុងនាមជាជនជាតិចិន ហើយលោកក៏ស្រឡាញ់ទឹកដីកំណើតរបស់លោកផងដែរ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សទ៍រដ្ឋចិន CGTN កាលពីថ្ងៃទី ១៤ សីហា បុរសវ័យ ៦៥ឆ្នាំរូបនេះ បញ្ជាក់ឲ្យដឹងទៀតថា ហេតុការណ៍ដែលកើតឡើងក្នុងទីក្រុងហុងកុង នាពេលថ្មីៗនេះ បានធ្វើឲ្យលោកគ្រាំគ្រាចិត្តជាខ្លាំង ។ ក្នុងវីដេអូសម្ភាសរយៈពេលជាង មួយនាទីនេះ លោក ឈិន ឡុង ក៏ទទូចឲ្យសាធារណជនចូលរួមជាមួយលោកការពារទង់ជាតិចិន ដែលត្រូវជាន់ឈ្លីដោយក្រុមបាតុករ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ឈិន សង្កត់ធ្ងន់ថា លោក គាំទ្រយុទ្ធនាការលើកស្ទួយស្នេហាជាតិនិយម ដែលរៀបចំឡើងដោយទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន CCTV ក្នុងគោលដៅជំរុញឲ្យពលរដ្ឋចិនស្រឡាញ់ទង់ជាតិរបស់ប្រទេស។ គំនិតផ្តួចផ្តើម ដែលមានឈ្មោះថា «ទង់ក្រហមផ្កាយប្រាំ មានអ្នកការពារ ១,៤ពាន់លាននាក់» បានដាក់ដំណើរការ ក្រោយពីបាតុកម្មហុងកុងមួយក្រុម បានបោះចោលទង់ជាតិចិនចូលទៅក្នុងសមុទ្រ Victoria Harbour អំឡុងពេលការប្រមូលផ្តុំគ្នាមួយ កាលពីថ្ងៃទី ៣ ខែសីហា កន្លងទៅ។ «ដោយម្ខាង ខ្ញុំចង់បង្ហាញទឹកចិត្តស្នេហាជាតិនិយមដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ក្នុងនាមជាជនជាតិចិន និងហុងកុង។ ហើយ ខ្ញុំ ជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកការពារទង់ជាតិចិន»។ លោក ឈិន ឡុង ពន្យល់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ដោយម្ខាង លោក សង្ឃឹមនឹងបង្ហាញសំឡេងរួមគ្នា តាមរយៈការចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការដូចខាងលើនេះ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក ឈិន ឡុង ក៏បាននិយាយថា លោក មានមោទកភាពណាស់ ក្នុងការបង្ហាញខ្លួនជាជនជាតិចិន គ្រប់ទីកន្លែងដែលលោកទៅដល់ ហើយសង្ឃឹមថា ហុងកុង អាចវិលមកមានសន្តិភាពឆាប់ៗនេះ។ លោក អះអាង «ទង់ក្រហមផ្កាយប្រាំ» របស់ចិនដីគោក ត្រូវបានគេគោរពគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់នៅជុំវិញពិភពលោក។ ទំនងជាសាព្រមានមួយ តារាសម្តែងហុងកុងរូបនេះ លើកឡើងថា លោក យល់យ៉ាងច្បាស់ថា សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសុវត្ថិភាព គឺប្រៀបដូចជាខ្យល់បរិសុទ្ធអ៊ីចឹង មនុស្ស មិនដឹងពីតម្លៃវាធំធេងប៉ុណ្ណានោះឡើយ ដរាបណាពួកគេបាត់បង់វា។ លោក ឈិន ឡុង ជាសមាជិកម្នាក់នៃសភាពិគ្រោះយោបល់នយោបាយប្រជាជនចិននីតិកាលទី ១៣។ ស្ថាប័នប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកនីតីបញ្ញាតិ្តនេះ មានសមាជិករាប់ចាប់តាំងពីគណបក្សនយោបាយ និងអង្គការ ក៏ដូចជាសមាជិកឯករាជ្យផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ការលើកឡើងរបស់ លោក ឈិន ឡុង រងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅទីក្រុងហុងកុង។ «ហុងកុង ស្អប់អ្នក, ឈិនឡុងពីមុនបាត់ទៅណា! តើបក្សកម្មុយនីស្តចិនដាក់ថ្នាំអ្វីឲ្យលោកផឹក? ច្បាស់ទេ ថាអ្នកឈ្លក់វង្វេងនឹងវាខ្លាំងបែបនេះ?, គួរឲ្យអាម៉ាស់បំផុត»។ នេះជាការសរសេរទាំងកំហឹងរបស់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅហុងកុង ។ ខណៈបាតុកម្មនៅហុងកុង ឈានដល់សប្តាហ៍ទី១០ហើយនោះ ដើមចមនៃបាតុកម្មនេះ ដំបូងឡើយ ការធ្វើបាតុកម្មនេះ មានគោលដៅចម្បងប្រឆាំងនឹងសេចក្តីព្រាងច្បាប់មួយ ដែលនឹងអនុញ្ញាតឲ្យការធ្វើបត្យាប័នមនុស្សពីទីក្រុង ហុងកុង ទៅកាន់ប្រទេសចិន។ ប្រជាជនរាប់ម៉ឺននាក់ បានចូលរួមធ្វើបាតុកម្មតាមដងផ្លូវដើម្បីប្រឆាំងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ដែលបង្កភាពចលាចលជាខ្លាំងក្នុងទីក្រុង ហុងកុង។ បាតុកម្មនេះ បានប្តូររូបភាពពីការធ្វើប្រចាំសប្តាហ៍ ទៅការធ្វើស្ទើរតែជារៀងរាល់ថ្ងៃតែម្តង។ ជាការទប់ទល់នឹងបាតុកម្មនេះ កម្លាំងប៉ូលិសហុងកុង បានប្រើប្រាស់ធម៌ក្តៅរួមមានការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក និងគ្រាប់កាំភ្លើងជ័រជាដើម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1274.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែតុលា បាន​ស្វាគមន៍​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជិន​ភីង ក្នុងជំនួប​កំពូល​មិន​ផ្លូវ​ការលើក​ទី​ពីរ​នៅឯ​តំបន់​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក Mahabalipuram របស់​ឥណ្ឌា​។ ជំនួប​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយ​ឥណ្ឌា និង​ចិន​ទាស់​គ្នា​មួយ​ប្រាវ​ដោយសារ​បញ្ហា​កា​ស្មៀ​រដែ​ល​ក្រុង​ញូវដែលី​បាន​ដក​ឋានៈ​ស្វ័យភាព​។ បើតាម​មន្ត្រី​ឥណ្ឌា មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ បាន​យល់ព្រម​រួមគ្នា​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​ដែលជា​បញ្ហា​ប្រឈម​រួមគ្នា​។
​ជំនួប​មិន​ផ្លូវការ​ពីរ​ថ្ងៃ​រវាង​មេដឹកនាំ​ឥណ្ឌា និង​ចិន​កំពុង​ធ្វើឡើង​នៅ​តំបន់​មាត់សមុទ្រ​នៃ​រដ្ឋ Tamil Nadu របស់​ឥណ្ឌា ជាមួយនឹង​គោលដៅ​ដើម្បី​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​អ្នកជិតខាង​ទាំងពីរ​ដែលមាន​បញ្ហា​ជូរចត់​មិនចេះចប់​។ ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជិន​ភីង ដែល​ទទួល​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី នៅ​វូ​ហាន ត្រូវ​ដល់​វេន​ទៅ​ឥណ្ឌា​វិញ​ម្ដង​។ ​ជំនួប​មិន​ផ្លូវ​ការដែល​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែតុលា គឺ​ដើម្បី​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ដែល​ប្រេះស្រាំ​ដោយសារ​បញ្ហា​ជាច្រើន​។ លើកចុងក្រោយ​នេះ ក្នុង​ខែសីហា ឥណ្ឌា​បាន​បង្កាត់ភ្លើង​ដ៏​ធំ​មួយ​តាមរយៈ​ការសម្រេចចិត្ត​ដក​ឋានៈ​ស្វ័យភាព​របស់​តំបន់​កា​ស្មៀ​រដែ​ល​ខ្លួន​កំពុង​កាន់កាប់​។ ការសម្រេចចិត្ត​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​តំបន់ Ladakh ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​តំបន់​កា​ស្មៀ​រ ហើយ​ដែលជា​ចិន​ទាមទារ​គ្រប់គ្រង ក្លាយជា​ទឹកដី​រដ្ឋបាល​ដោយឡែក​របស់​ឥណ្ឌា​។​ ​ចិន ក៏​ផ្លុំ​ផ្សែង​ដាក់​ឥណ្ឌា​តាមរយៈ​ការប្រកាស​គាំទ្រ​ប៉ា​គី​ស្ថាន​ដែល​កាន់កាប់​ចំណែក​ភាគច្រើន​នៃ​ដែន​ដីកា​ស្មៀ​រ​។ លើសពីនោះ ចិន​ក៏​អូស​សំណុំ​រឿងនេះ​ឡើង​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​ទៅទៀត ទោះជា​ឥណ្ឌា​ចាត់ទុក​រឿងនេះ​ជា​បញ្ហា​ផ្ទៃក្នុង​របស់ខ្លួន​ក្ដី​។ ​យ៉ាងណាមិញ ក្នុងជំនួប​មិន​ផ្លូវ​ការលើក​ទី​ពីរ​នេះ មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​ត្រូវបាន​មើលឃើញថា រួសរាយ​រាក់ទាក់​ដាក់គ្នា​ខ្លាំង និង​បានទទួល​ស្គាល់​បញ្ហា​ប្រឈម​មួយ​ដែល​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​រួមគ្នា​។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ឥណ្ឌា លោក Vijay Gokhale ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា ចិន និង​ឥណ្ឌា​សុទ្ធតែជា​ប្រទេស​ធំ ហើយ​ភេរវកម្ម​ជា​បញ្ហា​រួមមួយ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ធ្វើការ​ជាមួយគ្នា​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ទង្វើ​ជ្រុលនិយម និង​ភេរវកម្ម​មក​បំផ្លាញ​ក្ដី​សុខ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។​ ​ចំ​ណែ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​រដ្ឋ​ចិន Xinhua វិញ មិនបាន​ផ្ដល់ព័ត៌មាន​ច្រើន​ពី​ជំនួប​នេះ​ទេ តែ​បាន​ផ្សាយ​ពី​ការស្វាគមន៍​កក់ក្ដៅ​រប​ស់​ភាគី​ឥណ្ឌា​។ ប៉ុន្តែ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​រដ្ឋ​ចិន​ដដែល​នេះ​សរសេរ ថា មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​បាន​ឯកភាពគ្នា​ក្នុងការ​សិក្សា និង​គោរព​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ដើម្បី​រួមគ្នា​សម្រេច​ឲ្យ​បានការ​អភិវឌ្ឍ​រួម និង​វិបុលភាព​រួម​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1275.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​សិង្ហ​បុរី លោក លី សៀន​ឡុង នា​វេទិកា​ចែករំលែក​បទពិសោធន៍​ជោគជ័យ​ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​អំពើពុករលួយ​នៅក្នុង​សង្គម បាន​លើកឡើងថា មាន​កត្តា​រួមផ្សំ​ជាច្រើន បាន​ចូលរួមចំណែក​កសាង​សង្គម និង​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​ស្អាតស្អំ​របស់​សិង្ហ​បុរី​។ ក្នុងនោះ រាប់បញ្ចូល​ទាំង​កេរ្តិ៍ដំណែល​នៃ​អាណានិគម ភាពចាស់ទុំ​របស់​ប្រជាជន និង​ឆន្ទៈ​នយោបាយ​របស់​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​។
​សម្រាប់​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី លី សៀន​ឡុង មាន​ហេតុផល​ជាច្រើន ដែល​សិង្ហ​បុរី បាន​ព្យាយាម​បញ្ចប់​ស្រមោល​នៃ​អាណានិគម​អង់គ្លេស​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ជា​រឿង​ដែល​មិនអាច​ប្រកែក​បាន ប្រព័ន្ធ​ការងារ​ស្អាតស្អំ​របស់​សិង្ហ​បុរី​បច្ចុប្បន្ន ក៏​ជា​កេរ្តិ៍តំណែល​មួយ​បន្សល់​ពី​អាណានិគម​អង់គ្លេស​នោះឯង​។ លោក លី អះអាងថា អង់គ្លេស​បាន​បន្សល់ទុក​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ការងារ និង​ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង​អង្គការ​ដ៏​រឹងមាំ​សម្រាប់​សិង្ហ​បុរី ដែល​ក្នុងនោះ​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​ច្បាប់ និង​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​ដ៏​ស្មោះត្រង់​។ ​ ​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ បន្ទាប់ពី​អង់គ្លេស​បញ្ចប់​ការត្រួតត្រា ស្ថាបនិក​សិង្ហ​បុរី បាន​ប្តេជ្ញា​រក្សា​ប្រព័ន្ធ​ស្អាតស្អំ​ថែមទៀត​។ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី លី គូសបញ្ជាក់ថា នៅពេលដែល​សិង្ហ​បុរី មាន​ស្វ័យភាព​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៥៩ ដែលជា​ពេល​គណបក្ស​សកម្មភាព​ប្រជាជន​កាន់អំណាច សិង្ហ​បុរី ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ជាច្រើន រួមមាន​ភាពក្រីក្រ​, សេវា​សុខភាព​សាធារណៈ​អន់ថយ​, កង្វះ​លំនៅដ្ឋាន ខណៈ​ចំនួន​ប្រជាជន​ក៏​ច្រើន​ទៀត​។ តែ​សិង្ហ​បុរី នៅតែ​អាច​ជម្នះ​បាន​។ ចំណុច​នេះ លោក សំដៅ ប្រព័ន្ធ​ស្អាតស្អំ ក៏​ដោយសារតែ​មេដឹកនាំ​សិង្ហ​បុរី មានការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ពិតប្រាកដ​។​ ​កត្តារួម​ផ្សំ​ទី​បី​នោះ​គឺ ឆន្ទៈ​នយោបាយ​រឹងមាំ​។ តាម​ការអះអាង​របស់​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី លី សិង្ហ​បុរី បាន​បង្កើត​ក្របខណ្ឌ​មួយ​សម្រាប់​ការងារ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​អំពើពុករលួយ ដែលមាន​លក្ខណៈ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​ក្នុងការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ ជាពិសេស​នោះ​លើ​ការពិនិត្យ​លើ​ការងារ​សាធារណៈ​តែម្តង​។ តាមរយៈ​ច្បាប់​ទប់ស្កាត់​អំពើពុករលួយ បុគ្គល​ពាក់ព័ន្ធ​សាធារណៈ ត្រូវ​ប្រកាស​ទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយ​រាល់​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ណា ដែលមាន​លក្ខណៈ​មិន​ប្រក្រតី នឹង​អាច​ត្រូវ​ចាត់ទុកជា​របស់​សូកប៉ាន់ និង​អាច​ត្រូវបាន​រាប់​អូស​។ ​តាមរយៈ​ច្បាប់​នេះដែរ សិង្ហ​បុរី បាន​មាន​ភ្នាក់ងារ​ប្រឆាំង​អំពើពុករលួយ​មួយ​ប្រកបដោយ​ឯករាជ្យ និង​រឹងមាំ​។ ហើយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ការងារ​សិង្ហ​បុរី មន្ត្រី​ស៊ីវិល ឬ​មន្ត្រី​សាធារណៈ ត្រូវបាន​ផ្តល់ជូន​នូវ​ប្រាក់កម្រៃ ឬ​ប្រាក់បៀវត្ស​ដោយ​តម្លាភាព និង​ត្រលប់​បានមក​វិញ​នូវ​សមិទ្ធកម្ម​ការងារ​ប្រកបដោយ​ស្តង់ដារ​ខ្ពស់ និង​សុចរិត​ភាព​។ កាន់តែ​ពិសេស​នោះ វិស័យ​សាធារណៈ ត្រូវ​ធ្វើជា​គំរូ​សម្រាប់​វិស័យ​ឯកជន​។​ ​ចំណុច​បន្ទាប់​នោះ​គឺ សង្គម​សិង្ហ​បុរី ជា​សង្គម​ដែលមាន​ការអភិវឌ្ឍ និង​ជ្រួតជ្រាប​នូវ​វប្បធម៌​ដែល​ស្អប់​អំពើពុករលួយ​។ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី លី ហ៊ាន​ធានាថា សម្រាប់​ប្រជាជន​សិង្ហ​បុរី អ្វីដែល​ពួកគេ​ចង់បាន គឺ​ប្រព័ន្ធ​ស្អាតស្អំ ហើយ​មិន​ចូលចិត្ត វប្បធម៌​សង្គម «​ជូនសគុណ​» ដើម្បី​ជា​ថ្នូរ​សម្រាប់​ជួយ​កិច្ចការ​ណាមួយ​។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រជាជន នឹង​រាយការណ៍​នៅពេល​ពួកគេ ជួប​រឿង​ពុករលួយ ដ្បិត​ពួកគេ ជឿជាក់ថា ច្បាប់​នឹងត្រូវ​អនុវត្ត​លើ​គ្រប់គ្នា ហើយ​ពិសេស​នោះ រដ្ឋាភិបាល ក៏​នឹង​អនុវត្ត​ច្បាប់​ដោយ​មិនមាន​ការភ័យខ្លាច ឬ​មាន​ទំនោរ​ទៅកាន់​ខាង​ឡើយ បើទោះបីជា​ការអនុវត្ត​នោះ នឹង​បណ្តាល​ឲ្យ​មានការ​អាប់ឱន​កិត្តិយស​បុគ្គល​ក៏ដោយ​។​ ​មុន​បញ្ចប់​ការអត្ថាធិប្បាយ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ចុងក្រោយ​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំ​មួយ​ស្អាតស្អំ ការចាប់ផ្តើម​ដំបូងបង្អស់​គឺ​ចេញពី​មេដឹកនាំ​កំពូល​។ ពួកគេ​នេះហើយ​ត្រូវ​ធ្វើជា​គំរូ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​មន្ត្រីក្រោមឱវាទ​នានា​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1276.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង តាមរយៈ​ក្រសួងការបរទេស បាន​ចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​ចំពោះ​មរណភាព​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​ស៊ីម​បា​វ៉េ លោក Robert Mugabe ក្រោយពី​លោក​បាន​ស្លាប់​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី​៦ កញ្ញា នៅ​អាយុ ៩៥ នា​ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី​។
​ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​ព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន លោក Geng Shuang បានបញ្ជាក់​បែបនេះ​ថា​៖«​លោក Mugabe ជា​មេដឹកនាំ​ចលនា​រំដោះជាតិ​ដ៏​ឆ្នើម​ម្នាក់ និង​ជា​រដ្ឋបុរស​នៃ​ប្រទេស​ស៊ីម​បា​វ៉េ​»​។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​ទីភ្នាក់ងារ​ចិន Xinhua ។​ «​ពេញ​មួយជីវិត​របស់លោក លោក Mugabe បានការ​ពារ​អធិបតេយ្យភាព និង​ឯករាជ្យ​របស់​ប្រទេស​លោក​យ៉ាង​មុតមាំ​, ប្រឆាំង​ការ​លូកដៃ​ពី​សំណាក់​បរទេស និង​ប្រឹងប្រែង​លើកស្ទួយ​យ៉ាងសកម្ម​នូវ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិ និង មិត្តភាព​រវាង ស៊ីម​បា​វ៉េ​-​ចិន និង ចិន​-​អាហ្វ្រិក​»​។ លោក Geng លើកឡើង​បែបនេះ ដោយ​សង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាល​ចិន ចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​ចំពោះ​មរណភាព​របស់លោក Mugabe និង​ផ្ញើ​ការអាណិតអាសូរ​ដោយស្មោះ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល ប្រជាជន​ស៊ីម​បា​វ៉េ ក៏ដូចជា​ជា​សមាជិកគ្រួសារ​លោក​ផងដែរ​។​ Relate ​សូមបញ្ជាក់ថា លោក Robert Mugabe អតីត​ប្រធានាធិបតី​ផ្តាច់ការ​ស៊ីម​បា​វ៉េ បានទទួល​មរណភាព​ក្នុង​អាយុ​៩៥​ឆ្នាំ​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី​។ យោងតាម​ការផ្សាយ​រប​ស់ CNN លោក​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​តំណែង​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន គឺ​លោក Emmerson Mnangagwa បានប្រកាស​ពី​ដំណឹង​មរណភាព​នេះ​ដោយផ្ទាល់​។ ​ដំណឹង​ផ្សេងៗ បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ថា អតីត​ប្រធានាធិបតី​ផ្តាច់ការ​រូបនេះ បាន​ចំណាយពេល​ទៅ​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ផ្កាយ​៥ Gleneages Hospital ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី តាំងពីដើម​ឆ្នាំ​មក ដោយសារ​សុខភាព​កាន់តែ​ទ្រុឌទ្រោម​។ លោក Mugabe បាន​កាន់អំណាច​៣៧​ឆ្នាំ​នៅ​ស៊ីម​បា​វ៉េ ដោយ​ក្នុងតួនាទី​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ពី​ឆ្នាំ​១៩៨០​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៨៧ និង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ពី​ឆ្នាំ​១៩៨៧ ដល់​ឆ្នាំ​២០១៧ មុន​ពេលដែល​កងកម្លាំង​យោធា​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​លោក​។​ ​បច្ចុប្បន្ន​សិង្ហ​បុរី និង​ស៊ីម​បា​វ៉េ កំពុង​សហការគ្នា​រៀបចំ​ដឹក​សព​អតីត​មេដឹកនាំ​រូបនេះ ទៅកាន់​ប្រទេស​ស៊ីម​បា​វ៉េ វិញ​។ ក្រៅ​ចិន អតីត​ប្រធានាធិបតី​កុង​ហ្គោ លោក Joseph Kabila, ប្រធានាធិបតី​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង លោក Cyril Ramaphosa រួមទាំង​ថ្នាក់ដឹកនាំ និង​អតីត​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ផ្សេងទៀត ក៏បាន​សម្តែង​ការសោកស្តាយ​ផងដែរ​។​ ​ទោះបីជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Mugabe ក៏​ទទួល​នូវ​ការរិះគន់​ពី​អន្តរជាតិ​ផងដែរ នា​អំឡុងពេល​លោក​កាន់អំណាច​ជិត​៤០​ឆ្នាំ​នៅ​ស៊ីម​បា​វ៉េ តាមរយៈ​ការដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1277.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អូស្ត្រាលី លោក Scott Morrison នៅ​ថ្ងៃ​២៤ សីហា បានបញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​លើកដំបូង​រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ​នៅ​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ការប្តេជ្ញាចិត្ត​ថ្មី​។ ភាគី​ទាំងពីរ បាន​ឯកភាពគ្នា​លើកកម្ពស់​ចំណងមិត្តភាព​ឲ្យ​ទៅ​កម្រិត​កាន់តែ​ខ្ពស់​ជាមុន តាមរយៈ​ការ​ពិពិធ​កម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​-​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ការធ្វើការ​រួមគ្នា​ពង្រឹង​ស្ថិរភាព​ក្នុង​តំបន់​។​
​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ដំបូង​របស់​អូស្ត្រាលី ដែលមាន​វត្តមាន​ក្នុង​ទឹកដី​វៀតណាម​គិត​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៤ លោក Scott Morrison បាន​ប្តេជ្ញា​ជាមួយ​សម​ភាគី​វៀតណាម លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី Nguyen Xuan Phuc ក្នុង​ការធ្វើ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ដោយ​ផ្តោតលើ​វិស័យ​អាទិភាព ដូចជា ការពង្រឹង​ការផ្សារភ្ជាប់​សេដ្ឋកិច្ច​, ធ្វើ​ឲ្យ​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​លើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ការពារ និង​សន្តិសុខ ក៏ដូចជា​កសាង​សមត្ថភាព និង​ការច្នៃប្រឌិត​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​អូស្ត្រាលី The Weekend Australian នៅ​ចំពោះមុខ​តំណាង​ផ្នែក​ធុរកិច្ច​អូស្ត្រាលី និង​វៀតណាម​ជាង​១០០​នាក់ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​អះអាង​ពី​បំណង​ក្នុង​ការធ្វើ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​ជាមួយនឹង វៀតណាម ដែល​លោក ហៅថា​ជា តារា​សេដ្ឋកិច្ច​កំពុង​រះ តាមរយៈ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិ​ក្របខណ្ឌ​សេដ្ឋកិច្ច​ផ្សេងទៀត រាប់បញ្ចូល​ទាំង APEC ផងដែរ​។ ​នា​អំឡុង​ទស្សនកិច្ច​នោះ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​អូស្ត្រាលី​ដដែល​នោះ បាន​គូសបញ្ជាក់​ពី​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​វៀតណាម​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖ «​វត្តមាន​របស់ខ្ញុំ​ទីនេះ ក៏​ព្រោះតែ​ខ្ញុំ ឃើញ​ពី​សក្តានុពល​។ យើង ជា​ប្រទេស​ពីរ ដែលមាន​ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង​ផ្សេងគ្នា ក៏ប៉ុន្តែ យើង បាន​មាន​ទំនាក់ទំនង​ភាពជា​ដៃគូ​ប្រកបដោយ​មា​ត្រី​ភាព​»​។​ ​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​ផង​នោះ បន្ថែម​ពី​ការពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​សេដ្ឋកិច្ច លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​អូស្ត្រាលី​រូបនេះ បាន​សន្យា​ដូចគ្នា​ក្នុងការ​នៅ​ជាមួយនឹង​វៀតណាម​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​ពី​សេរីភាព និង​ការបើកចំហ​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ជាពិសេស​នោះ​សេរីភាព​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែលជា​សមុទ្រ​ជម្លោះ​មួយ​រវាង​ចិន និង​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ាន រួមទាំង​វៀតណាម​ផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1278.txt
មហាអំណាច​ចិន ហាក់​មិនសូវ​ជា​ខ្វាយខ្វល់​ទៅនឹង​សារ​ព្រមាន និង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ពាក់ព័ន្ធ​របស់​កោះ​តៃវ៉ាន់​លើ​គោលនយោបាយ​ការទូត​ប៉ុន្មាន​នោះទេ​។ អ្វីដែល​ចិន ផ្តោត​សំខាន់បំផុត​នោះ គឺ​ការអភិវឌ្ឍ​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ឲ្យ​កាន់តែច្រើន ស្របតាម​គោលនយោបាយ ចិន​តែមួយ ដែល​ក្រុង​ប៉េកាំង អះអាងថា មានការ​ទទួលស្គាល់​ដោយ​សកល​។​
អត្ថបទទាក់ទង តៃវ៉ាន់ ព្រមាន​សូ​លូ​ម៉ុ​ន​ចំៗ «​ប្រយ័ត្ន​ធ្លាក់​ក្នុង​អន្ទាក់​បំណុល​ចិន​» ​ក្រសួងការបរទេស​តៃវ៉ាន់ តាមរយៈ​អ្នកនាំពាក្យ​របស់ខ្លួន នៅ​ថ្ងៃ​៦ កញ្ញា បាន​ព្រមាន រដ្ឋ​កោះ​សូ​លូ​ម៉ុ​ន ថា​អាច​នឹង​ធ្លាក់​ចូលក្នុង​អន្ទាក់​បំណុល​របស់​ចិន នៅពេលដែល​រដ្ឋ​កោះ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​មួយ​នេះ ផ្តាច់ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ពី​តៃវ៉ាន់​។ ការព្រមាន​របស់​តៃវ៉ាន់ ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី សូ​លូ​ម៉ុ​ន ដាក់​ផែនការ​ងាក​មក​ផ្សារភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​ចិន ដើម្បី​ទទួលបាន​ផលប្រយោជន៍​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​របស់ខ្លួន​។​ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​តៃវ៉ាន់ លោកស្រី Joanne Ou ក្រៅពី​ព្រមាន​ពី​ការ​ផុងខ្លួន​ជាមួយនឹង​អន្ទាក់​បំណុល លោកស្រី ក៏បាន​លើកឡើង​ពី​អំណះអំណាង និង​ផល​លំបាក​ដែល​រដ្ឋ​មួយចំនួន​ប្រឈម​នៅពេល​ទទួលបាន​ជំនួយ​អភិវឌ្ឍ​ពី​ចិន ជាពិសេស​លើ​វិស័យ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​។​ ​ លោកស្រី អះអាងថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែល​ចិន សន្យា​កសាង​ឲ្យ​បណ្តា​ប្រទេស​មួយចំនួន​កន្លងមក បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មានការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ប្រព័ន្ធ​អេកូ​ក្នុងស្រុក និង​ថែមទាំង​បាន​បំពាន​អធិបតេយ្យ​របស់​រដ្ឋ​ទទួល​ជំនួយ​ទៀតផង​។ ​ ជុំវិញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​តៃវ៉ាន់ មិនបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ចិន ផ្លាស់ប្តូរ​អ្វី​ឡើយ​។ នៅ​ថ្ងៃ​៦ កញ្ញា​ដដែល​នោះ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​រប​ស់​ចិន លោក Geng Shuang បាន​តប​វិញ​ថា ការលើកឡើង​របស់​តៃវ៉ាន់ គ្មាន​បានការ​អ្វី​ឡើយ​។ អ្នកនាំពាក្យ បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាល​ចិន បាន​ត្រៀមខ្លួន​រួចជាស្រេច​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​ប្រទេស​ជុំវិញ​ពិភពលោក ដោយ​លើ​មូលដ្ឋាន​នៃ​គោលការណ៍​ចិន​តែមួយ​។ ​ គួរ​ជម្រាប​ថា បច្ចុប្បន្ន តៃវ៉ាន់ នៅសល់តែ​១៧​ប្រទេស​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​នៅមាន​សម្ព័ន្ធភាព​ការទូត និង​ទទួលស្គាល់ថា តៃវ៉ាន់ ជា​រដ្ឋ​ស្របច្បាប់​របស់​ពិភពលោក​។ ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ តៃវ៉ាន់ បាន​បាត់បង់​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជា​បន្តបន្ទាប់ រួមមាន​ដូចជា ប៉ា​ណា​ម៉ា​, អែល​សាល់​វាល់​ឌ័​រ និង​សាធារណរដ្ឋ​ដូ​មី​និក ។ ចុងក្រោយ ហៃ​ទី ក៏​ត្រូវបាន​ជឿជាក់ថា នឹង​ផ្តាច់ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​តៃវ៉ាន់ ដូច​រដ្ឋ​កោះ​សូ​លូ​ម៉ុ​ន​ផងដែរ ពោលគឺ​បើ​រដ្ឋ​ទាំងពីរ ពិតជា​នឹង​ចាក​ចេញពី​ចំណង​ជាមួយនឹង​តៃវ៉ាន់​មែន តៃវ៉ាន់ នឹង​នៅសល់តែ​រដ្ឋ​១៥​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​ អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ ការបាត់បង់​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជា​បន្តបន្ទាប់​នេះ ត្រូវបាន​តៃវ៉ាន់​ចោទថា ដោយសារតែ​នយោបាយ​ការទូត​ទឹក​លុយ​របស់​ចិន​។ ពោលគឺ ដោយសារតែ​ចិន ព្យាយាម​ចែចូវ​ជាមួយនឹង​រដ្ឋ​ដៃគូ​របស់​តៃវ៉ាន់ ដោយ​ត្រូវអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ចិន​តែមួយ (​តៃវ៉ាន់ គ្រាន់តែ​ជា​ផ្នែក​មួយ​របស់​ចិន​ប៉ុណ្ណោះ​) ជាមួយនឹង​ថ្នូរ​ជំនួយ និង​កម្ចី​អភិវឌ្ឍ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1279.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍ បានចេញ​បទបញ្ជា​ថ្មី​មួយ ដោយបាន​ដាក់​កំហិត​ឲ្យ​ទាំង​មន្ត្រី​ក្នុង​ជួរ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត និង​មន្ត្រី​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល​គ្រប់លំដាប់​ថ្នាក់ បញ្ឈប់​ការរំលោភ និង​បំពាន​អំណាច ហើយ​ធានា​ឲ្យ​បានការ​ផ្តល់​សាវា​សាធារណៈ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ប្រកបដោយ​តម្លាភាព​។ ក្រុង​វៀងចន្ទន៍ ចង់ឃើញ​មន្ត្រី​ស៊ីវិល​ទាំងអស់ ប្រតិបត្តិ​ការងារ​តាម​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​មួយ​រួមគ្នា និង​ប្រកបដោយ​វិជ្ជាជីវៈ​។​
​ចាប់ពី​ខែសីហា​តទៅ ក្រឹត្យ​លេខ ១៨៤ ស្តីពី​ក្រមសីលធម៌​របស់​មន្ត្រី​រដ្ឋការ​ស៊ីវិល​ឡាវ ដែល​ទើបតែ​ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ថុង​លួ​ន ស៊ី​សូលី​ត នឹងត្រូវ​ចូល​ជា​ធរមាន​ជា​ផ្លូវការ​។ រាល់​ការប្រតិបត្តិ​ការងារ និង​ឥរិយាបថ​របស់​មន្ត្រី​ស៊ីវិល​ទាំងអស់​របស់​ឡាវ នឹង​ត្រូវបាន​គ្រប់គ្រង និង​ពិនិត្យ​យ៉ាង​ហ្មត់ចត់​តាមរយៈ​ក្រឹត្យ​នេះ​។​ ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​សារព័ត៌មាន​ឡាវ Laotian Times ក្រឹត្យ​ថ្មី​នេះ មាន​គោលដៅ​អប់រំ​ដល់​មន្ត្រី​ស៊ីវិល និង​ធានាថា ពួកគេ ត្រូវមាន​កាតព្វកិច្ច​ពេញលេញ​ក្នុងការ​បំពេញ​មុខងារ​របស់ខ្លួន​, គោរព​ច្បាប់ និង​ផ្តល់​សេវាសាធារណៈ​ដល់​ប្រជាជន ជាមួយនឹង​ក្តី​គោរព ស្មើភាព និង​រម្យទម​បំផុត​។ ការថែរក្សា​ទ្រព្យសម្បត្តិ និង​យកជាតិ ជាធំ ក៏​ជា​ចំណុច​ស្នូល​ក្នុង​ក្រឹត្យ​នេះ​ផងដែរ​។ ​ជាមួយនឹង​គ្នា​នេះ តាមរយៈ​ក្រឹត្យ​នេះ មន្ត្រី​រដ្ឋការ​ស៊ីវិល ត្រូវបាន​ហាម​ដាច់ខាត​ពី​ការបំពាន​អំណាច ពោលគឺ​ការប្រើប្រាស់​អំណាច​រដ្ឋ ឬ​សាធារណៈ​ដើម្បី​បម្រើ​ប្រយោជន៍​បុគ្គល ក្រុមគ្រួសារ និង​អ្នកពាក់ព័ន្ធ​របស់ខ្លួន​។ ការទទួលយក​អំណោយ​ពី​បុគ្គល ឬ​ស្ថា​ប័​ឯកជន​នានា ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការដឹងគុណ ក៏​ជា​សកម្មភាព​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កុម្មុយនីស្ត​ហាម​ដែរ​។ អ្នកប្រតិបត្តិ​ផ្ទុយ នឹងត្រូវ​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​។ ​តាម Laotian Times ការដាក់ចេញ​គោលនយោបាយ​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល ធ្វើឡើង​ស្របពេល​មាន​អ្នកវិនិយោគ​មួយចំនួន បាន​ត្អូញត្អែរ ពី​ការសុំ​ចំណាយ​បន្ថែម​ពី​មន្ត្រី​សាធារណៈ ដើម្បី​ជាការ​សម្រួល និង​ព​ន្លឿ​ន​ឯកសារ​ឲ្យ​ឆាប់​បាន បើ​មិន​ដូច្នេះ នីតិវិធី នឹងត្រូវ​អូសបន្លាយ​យូរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_128.txt
កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា លោក Donald Trump Jr. បានឈានជើងទៅដល់ហ្រ្គោអង់ឡង់ ។ នេះជាកោះអាកទិកដែលឪពុករបស់លោកគឺប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិក ដូណាល់ ត្រាំ បង្ហាញពីបំណងចង់ទិញកោះនេះ បើទោះបីជាមានប្រតិកម្មខ្លាំងក្លាពីប្រមុខដឹកនាំហ្រ្គោអង់ឡង់ក៏ដោយ។
លោក Trump Jr. បាន​ពណ៌នា​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​នេះ​ថាពិតជាសប្បាយរីករាយខ្លាំង។ កូនប្រុសរបស់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតរបស់អាម៉េរិករូបនេះបានចែករំលែកថា ៖«ក្នុងនាមជាមនុស្សម្នាក់ដែលចូលចិត្តសកម្មភាពក្រៅផ្ទះ ខ្ញុំពិតជារំភើបណាស់ដែលបានទៅលេងហ្រ្គោអង់ឡង់ក្នុងសប្តាហ៍នេះ»។ យ៉ាងណាមិញ យោងតាមទូរទស្ស​ន៍អាម៉េរិក ​​CNN ការធ្វើដំណើររបស់លោក Trump Jr. បានបង្ហាញពីការរំពឹងទុកអំពីផែនការពិតប្រាកដរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងការទិញកោះនេះ។ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ លោក ត្រាំ បានគាស់កកាយឡើងវិញអំពីកម្មសិទ្ធិរបស់អាម៉េរិកលើហ្រ្គោអង់ឡង់ចាប់ពីអាណត្តិដំបូងរបស់លោកជាប្រធានាធិបតី។ អំឡុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា នៅពេលសួរអំពីផែនការជាមួយ ប៉ាណាម៉ា និង ហ្រ្គោអង់ឡង់លោកមិនបានបដិសេធលទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ឬសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីគ្រប់គ្រងព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា និង ហ្រ្គោអង់ឡង់នោះទេ។ លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ៖« ខ្ញុំមិនអាចធានាអ្វីទាំងអស់អំពីកន្លែងទាំងពីរនោះ ប៉ុន្តែខ្ញុំអាចនិយាយបានថា យើងត្រូវការដីទាំងពីរនោះសម្រាប់សន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ច»។ ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិករូបនេះជឿជាក់ថា ការកាន់កាប់ហ្រ្គោអង់ឡង់មានសារៈសំខាន់ចំពោះសន្តិសុខអាម៉េរិក ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញមើលឃើញលើសពីនេះ ថាលោក ត្រាំ ប្រហែលជាកំពុងសម្លឹងមើលទិដ្ឋភាពជាច្រើនទៀតនៃកោះនេះ ដូចជាធនធានធម្មជាតិជាដើម។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ហ្រ្គោអង់ឡង់ គឺជាកោះធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក និងមានប្រជាជនជាង ៥៦ ០០០នាក់។ កាលពីមុន កោះនេះជាផ្នែកមួយរបស់ដាណឺម៉ាក ហើយបច្ចុប្បន្នជាដែនដីដាណឺម៉ាកស្វយ័ត។ហ្រ្គោអង់ឡង់ ជាទីតាំងភូមិសាស្ត្រនយោបាយតែមួយគត់ដែលនៅចន្លោះអាម៉េរិក និងអឺរ៉ុប។ រដ្ឋធានីនូករបស់កោះនេះ គឺនៅជិតទីក្រុងញូវយ៉ក ជាងរដ្ឋធានីកូប៉ិនហាករបស់ដាណឺម៉ាក។ លោក Ulrik Pram Gad អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៅវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិដាណឺម៉ាកបានលើកឡើងថា តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយហ្រ្គោអង់ឡង់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគន្លឹះនៃសន្តិសុខរបស់អាម៉េរិក។ មិនត្រឹមតែផ្លូវដឹកជញ្ជូន Northwest Passage ប៉ុណ្ណោះទេ កោះនេះក៏ស្ថិតនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្លូវ ហ្គ្រោអង់ឡង់ - អ៊ីស្លង់ - អង់គ្លេស ដែលជាតំបន់សមុទ្រយុទ្ធសាស្ត្រផងដែរ។ លោក ត្រាំ មិន​មែន​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាម៉េរិក​ដំបូង​គេ​ដែល​ស្នើ​គំនិត​ទិញ​យក​កោះហ្គ្រោអង់ឡង់នោះ​ទេ។ នៅឆ្នាំ ១៨៦៧ នៅពេលទិញ អាឡាស្កា លោកប្រធានាធិបតី​ អាន់ឌ្រូ ចនសុន ក៏បានពិចារណាទិញហ្គ្រោអង់ឡង់ដែរ។ យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដាណឺម៉ាក នៅចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ រដ្ឋបាលលោក ហារី ទ្រូម៉ាន់ បានផ្តល់ប្រាក់ចំនួន ១០០លានដុល្លារដល់ដាណឺម៉ាកសម្រាប់ទិញកោះនេះ។ ទោះបីជាមិនមានការផ្តល់ជូនណាមួយក៏ដោយ ក្រោមសន្ធិសញ្ញាការពារជាតិឆ្នាំ ១៩៥១ អាម៉េរិកមានមូលដ្ឋានអវកាស Pituffik នៅភាគពាយព្យនៃហ្គ្រោអង់ឡង់ ។ ស្ថិតនៅចន្លោះទីក្រុងមូស្គូ និងទីក្រុងញូវយ៉ក នេះគឺជាទីតាំងភាគខាងជើងបំផុតនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអាម៉េរិក ហើយត្រូវបានបំពាក់ដោយប្រព័ន្ធព្រមានមីស៊ីល។ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនធានាថា ៖«គ្មានអំណាចគូប្រជែងគ្រប់គ្រងហ្គ្រោអង់ឡង់ឡើយ ពីព្រោះកន្លែងនេះអាចជាច្រកសម្រាប់វាយប្រហារអាម៉េរិក» ។ បន្ថែមពីនេះ អាម៉េរិកក៏បារម្ភពីការវាយប្រហារណាមួយតាមផ្លូវអាកាស ជាពិសេសពីរុស្ស៊ី។ លោក Marc Jacobsen សាស្ត្រាចារ្យរងនៅមហាវិទ្យាល័យការពារជាតិដាណឺម៉ាកបាននិយាយថា ៖« ប្រសិនបើរុស្ស៊ីត្រូវបញ្ជូនមីស៊ីលទៅកាន់អាម៉េរិក ផ្លូវខ្លីបំផុតសម្រាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរនឹងឆ្លងកាត់ប៉ូលខាងជើង និងហ្គ្រោអង់ឡង់»។ នោះហើយជាមូលហេតុដែលមូលដ្ឋានអវកាស Pituffik មានសារៈប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងក្នុងការការពារអាម៉េរិក។ ចិន និងរុស្ស៊ី បានចាប់ផ្តើមកសាងសមត្ថភាពយោធានៅតំបន់អាកទិក ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ នេះបើយោងតាមកាសែតរបស់វិទ្យាស្ថានអាកទិក។ កាសែតនេះបានអំពាវនាវឱ្យអាមេរិកអភិវឌ្ឍវត្តមានរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់អាក់ទិកបន្ថែមទៀត ដើម្បីទប់ទល់នឹងគូប្រជែងរបស់ខ្លួន។ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដាណឺម៉ាក លោក Lars Lokke Rasmussen បាននិយាយថា ដាណឺម៉ាកបើកចំហសម្រាប់ការពិភាក្សាជាមួយអាមេរិក ដោយបន្ថែមថាទី ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមានផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់នៅក្នុងតំបន់។ ទន្ទឹមនេះ លោក Rasmussen ក៏ឃើញមានវត្តមានរុស្ស៊ី និងចិនកំពុងបង្ហាញបំណងចង់អភិវឌ្ឍតំបន់នេះដែរ។ លំនៅឋានលើកោះហ្គ្រោអង់ឡង់ ។ រូបភាព ៖ AFP សម្បូរទៅដោយសារធាតុរ៉ែដ៏កម្រ ធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែបរបស់ហ្គ្រោអង់ឡង់អាចជាអ្វីដែលទាក់ទាញលោក ត្រាំ កាន់តែខ្លាំង។ លោក Klaus Dodds សាស្ត្រាចារ្យភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅ Royal Holloway សាកលវិទ្យាល័យ London​ បានថ្លែងថា ទាំងនេះរួមមានប្រេង និងឧស្ម័ន ឬលោហៈធាតុកម្រដែលប្រើក្នុងរថយន្តអគ្គិសនី និងតួប៊ីនខ្យល់សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរពណ៌បៃតង ក៏ដូចជាសម្រាប់ការផលិតឧបករណ៍យោធា។ បច្ចុប្បន្ន ចិនគ្របដណ្តប់លើផលិតកម្មកម្រពិភពលោក ហើយបានគម្រាមដាក់កម្រិតលើការនាំចេញសារធាតុរ៉ែសំខាន់ៗ និងបច្ចេកវិទ្យាពាក់ព័ន្ធ មុនពេលអាណត្តិទីពីររបស់លោក ត្រាំ ឡើងកាន់អំណាច។ លោក Dodds បានបញ្ជាក់ថា ត្រាំ និងទីប្រឹក្សារបស់លោកមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីការច្របាច់ករបស់ចិន ដោយបន្ថែមថា ហ្គ្រោអង់ឡង់ផ្តល់នូវសក្តានុពលរ៉ែដ៏សំបូរបែប។ ឱកាសនៅពេលទឹកកករលាយ ទឹកកករលាយ និងការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃសីតុណ្ហភាពនៅតំបន់អាក់ទិក ធ្វើឱ្យហ្គ្រោអង់ឡង់ងាយរងគ្រោះទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​យល់​ឃើញ​ថា ​នេះ​ជា​ឱកាស​សេដ្ឋកិច្ច។ ទឹកកករលាយនឹងបើកផ្លូវដឹកជញ្ជូន។ យោងតាមក្រុមប្រឹក្សាតំបន់អាក់ទិក ការដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់តំបន់អាក់ទិកបានកើនឡើង ៣៧ភាគរយក្នុងទសវត្សរ៍ដល់ឆ្នាំ២០២៤ ដែលមួយផ្នែកដោយសារតែការរលាយទឹកកក។ លោក Dodds សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិកយល់ថា តំបន់អាក់ទិកកំពុងរលាយ និងចាប់យកឱកាសសក្តានុពល។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញក៏បានព្រមានដែរថា តាមពិតលក្ខខណ្ឌនៅតាមបណ្តោយផ្លូវទាំងនេះនៅតែមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង ហើយការរលាយទឹកកកធ្វើឱ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។ ក៏មានមតិមួយចំនួនថា ការរលាយទឹកកកធ្វើឱ្យការចូលទៅប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិកាន់តែងាយស្រួល។ ប៉ុន្តែលោក Phillip Steinberg ដែលជាសាស្ត្រាចារ្យភូមិសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Durham បានបដិសេធចំពោះរឿងនេះ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុធ្វើឱ្យធនធាននៅក្នុង Greenland មានតម្លៃជាង ជំនួសឱ្យការចូលប្រើប្រាស់បានកាន់តែច្រើន។ តើជាឱកាសអ្វីខ្លះសម្រាប់លោក ត្រាំ ? ដាណឺម៉ាក និងហ្គ្រោអង់ឡង់ទាំងពីរ បានប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះគំនិតនៃការទិញ និងលក់កោះអាកទិកមួយនេះ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ្គ្រោអង់ឡង់ លោក Múte Egede ធ្លាប់បានប្រឆាំងការលើកឡើងរបស់លោក ត្រាំ​ ថា កោះនេះមិនមែនសម្រាប់លក់ឡើយ។ Kuupik V. Kleist ដែលជាអតីតមេដឹកនាំហ្គ្រោអង់ឡង់បាននិយាយថា លោក ត្រាំ កំពុងផ្សព្វផ្សាយរឿងនេះដល់ប្រជាជនអាម៉េរិកច្រើនជាងប្រជាជនហ្គ្រោអង់ឡង់។ ខ្ញុំ​មិន​ឃើញ​អនាគត​សម្រាប់​ការ​ទិញ​យក​នេះ​ទេ។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ៖« អ្នក​មិន​អាច​ទិញ​ប្រទេស ឬ​ប្រទេស​ដោយ​លុយ​បាន​ទេ»។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Dodds បាននិយាយថា ការលើកឡើងរបស់លោក ត្រាំ បានកើតឡើងស្របពេលរដ្ឋាភិបាលហ្គ្រោអង់ឡង់ដឹកនាំដោយក្រុម Inuit (ជនជាតិដើមភាគតិចដែលរស់នៅក្នុងតំបន់អាក់ទិកនៃអាឡាស្កា កាណាដា និងហ្រ្គោអង់ឡង់) ថ្មីៗនេះ បានបង្កើនការទាមទារឯករាជ្យផ្តាច់ខ្លួនពីដាណឺម៉ាក។ នៅក្នុងសុន្ទរកថាឆ្នាំថ្មីរបស់លោក លោក Egede បានអំពាវនាវឱ្យមានការដកចេញនូវរនាំងសម័យអាណានិគម ។ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ដាណឺម៉ាកបានប្រកាសការចំណាយយោធាដ៏ធំសម្រាប់ហ្គ្រោអង់ឡង់ ។ នៅដើមខែមករា គ្រួសាររាជវង្សដាណឺម៉ាកបានចេញនូវអាវធំថ្មី ដែលធ្វើឲ្យរូបភាពខ្លាឃ្មុំប៉ូល ជានិមិត្តរូបនៃហ្រ្គោអង់ឡង់កាន់តែលេចធ្លោ។ ហ្រ្គោអង់ឡង់កំពុងស្វែងរកការបង្កើនឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួន ដោយការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ដែលភាគច្រើនផ្តោតលើការនេសាទ។ កាលពីខែវិច្ឆិកា ពួកគេបានបើកព្រលានយន្តហោះថ្មីនៅទីក្រុងនូក ដែលជាផ្នែកមួយនៃផែនការជំរុញទេសចរណ៍។ ប៉ុន្តែ​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ កោះ​នេះ​នៅ​តែ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ថវិកា​ចំនួន ៥០០ លាន​ដុល្លារ​ពី​ដាណឺម៉ាក។ អ្នកនយោបាយហ្រ្គោអង់ឡង់មួយចំនួនបានចូលប្រឡូកក្នុងគំនិតពាក់ព័ន្ធបែបនេះ រវាងអាមេរិក និងកោះ Marshall ដែលហ្រ្គោអង់ឡង់រក្សាអធិបតេយ្យភាព និងទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុពីអាម៉េរិក ជាថ្នូរនឹងផលប្រយោជន៍ជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយចំនួន។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា លោក Kleist មាន​មន្ទិល​ចំពោះ​ជោគជ័យ​នៃ​ផែនការ​នេះ។ បច្ចុប្បន្ននេះ វាមិនច្បាស់ថាតើលោក ត្រាំ នឹងបន្តការចង់បានរបស់លោកក្នុងការទិញហ្រ្គោអង់ឡង់ បន្ទាប់ពីចូលកាន់តំណែង ក្នុងកម្រិតណានោះទេ។ លោក Pram Gad បានសន្និដ្ឋានថា ៖«គ្មាននរណាម្នាក់ដឹងថាតើវាគ្រាន់តែជាការអួតអាង ការគម្រាមកំហែងដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅមួយផ្សេងទៀត ឬថាតើលោកពិតជាចង់បានវាពិតប្រាកដនោះទេ»៕ លំនៅឋានលើកោះហ្គ្រោអង់ឡង់ ។ រូបភាព ៖ AFP អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1280.txt
ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ លោក ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ អូ​ចា បាន​ទទូច​ឲ្យ​អាស៊ាន និង​ដៃគូ​សន្ទនា​របស់ខ្លួន​ព​ន្លឿ​ន​ការចរចា​លើ​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​ភាពជា​ដៃគូ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​ក្នុង​តំបន់ ( RCEP) ឲ្យ​បាន​ចប់សព្វគ្រប់​ត្រឹម​បំណាច់​ខែវិច្ឆិកា​។ ប្រមុខ​ដឹកនាំ​ថៃ​រូបនេះ មើលឃើញថា ដំណើរការ​នៃ​ការចរចា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ល្មម​នឹងត្រូវ​បញ្ចប់​ហើយ​។
​តាមរយៈ​សុន្ទរកថា​បើក​កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រី​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន​លើក​ទី​៥១ ក្នុង​រាជធានី​បាងកក លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ អូ​ចា បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​រដ្ឋមន្ត្រី​អាស៊ាន​ទាំង​ដប់ និង​ដៃគូ​សន្ទនា​ទាំង​ប្រាំមួយ​ត្រូវតែ​ធ្វើការ​ជាមួយគ្នា​ដើម្បី​កសាង​ការតភ្ជាប់​ទាំង​ក្នុង និង​ក្រៅ ក្នុង​គោលដៅ​បញ្ចប់​ការចរចា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​ភាពជា​ដៃគូ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​ក្នុង​តំបន់​ឲ្យ​បាន​ចប់​នៅត្រឹម​ឆ្នាំនេះ​។​ ​លោកនាយ​រដ្ឋមន្ត្រី តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Bangkok បាន​លើកឡើងថា ការ​ព​ន្លឿ​ន​ការបញ្ចប់​ការចរចា​រវាង​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ នឹង​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ការទុកចិត្ត​គ្នា​ក្នុងចំណោម​ដៃគូ​ក្នុង​ការកសាង​ប្រព័ន្ធ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​វិនិយោគ​រួមគ្នា​ក៏ដូចជា​បទដ្ឋាន ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង​ពាណិជ្ជកម្ម​ពហុភាគី​។​ ​ គួរ​ឲ្យ​សម្គាល់​នោះ ក្នុងជំនួប​ចុងក្រោយ​នៅ​ខែមិថុនា​កន្លងទៅ អាស៊ាន និង​ដៃគូ​សន្ទនា​របស់ខ្លួន បាន​ឯកភាពគ្នា​លើ​៧​ជំពូក នៃ​ជំពូក​សរុប​ទាំង​២០ របស់ RCEP ដែល​នេះ​មានន័យថា មុនពេល​ជំនួប​កំពូល​របស់​អាស៊ាន​នា​ខែវិច្ឆិកា​ខាងមុខនេះ រដ្ឋ​ភាគី ត្រូវ​ព​ន្លឿ​ន​ការចរចា​លើ​ចំណុច​ដែល​សេសសល់​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​។ ​ ក្នុងនាម​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ និង​ជា​ស្ថាបនិក​របស់​អាស៊ាន​ផង​នោះ ប្រមុខ​ដឹកនាំ​ថៃ​រូបនេះ បាន​អះអាងថា អាស៊ាន បានកកើតឡើង​ជាមួយ​នឹង​ក្តី​ស្រ​ម៉ៃ និង​ចក្ខុវិស័យ ចង់ឃើញ​តំបន់​មាន​ភាពរុងរឿង​តាមរយៈ​ស្ថិរភាព​នយោបាយ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និង​ការអភិវឌ្ឍ​សង្គម​។ ​ គួរ​ជម្រាប​ថា អាស៊ាន ដែលមាន​រាជាណាចក្រ​ថៃ ជា​ប្រធាន​វិលជុំ បានរៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រី​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ាន ( AEM) ដែល​ត្រូវ​ចាប់ផ្តើម​ពីថ្ងៃ​៨-១២ កញ្ញា​។ ជំនួប​នេះ ផ្តោតលើ​មាគ៌ា​ដែល​អាស៊ាន​ត្រូវ​ដើរ​ក្នុង​ដំណើរ​សមាហរណកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច និង​ជាពិសេស​នោះ​លើ​ដំណើរ​ការចរចា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី RCEP​។​ RCEP គឺជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​មួយ​ដែល​ផ្តួចផ្តើម​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែលមាន​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​ស្មើនឹង​៣០​ភាគរយ នៃ​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុប​របស់​ពិភពលោក បង្កើតឡើង​ដើម្បី​ប្រែក្លាយ​តំបន់​រដ្ឋ​អាស៊ាន និង​ដៃគូ​សន្ទនា​របស់ខ្លួន​ក្លាយជា​តំបន់​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី ខណៈ​ពិភពលោក លើកកម្ពស់​សាកលភាវូបនីយកម្ម​។ ​ ភាគី​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ រាប់បញ្ចូល​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​ដប់ និង ដៃគូ​សន្ទនា​ផ្សេងទៀត​រួមមាន​ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី និង ណូ​វែ​ល​សេ​ឡង់​។ តាមពិតទៅ RCEP គ្រោង​នឹង​បញ្ចប់​ការ​ព្រមព្រៀងគ្នា​តាំងពី​ឆ្នាំ ២០១៥ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បន្ត​ពន្យារពេល​ជា​បន្តបន្ទាប់​រហូតមក​ទល់​ពេលនេះ​។ អាស៊ាន និង​ដៃគូ បាន​ប្តេជ្ញា​សម្រេច​ការចរចា​ឲ្យ​បាន​ត្រឹម​បំណាច់​ចុងឆ្នាំ​នេះ ខណៈ​អាស៊ាន​ដែលមាន​ថៃ​ជា​ប្រធាន នឹងមាន​ជំនួប​កំពូល​មួយទៀត នៅ​ខែវិច្ឆិកា​ខាងមុខ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1281.txt
​ប្រទេស​ស៊ី​រី បានទទួល​រង​នូវ​ការ​ហែកហួរ​យ៉ាងខ្លាំង​ដោយសារ​សង្គ្រាមស៊ីវិល​នៅក្នុង​ប្រទេស ជាពិសេស​ការចូលរួម​ពី ក្រុម​ឧទ្ទាម ក្រុម​ភេរវកម្ម និង​មហាអំណាច​ធំៗ ដូចជា​រុស្ស៊ី និង​អាមេរិក​ជាដើម បានធ្វើ​ឲ្យ​សង្គ្រាម​មួយ​នេះ​កាន់តែ​ស្មុគស្មាញ​។ ដោយ​កើតចេញពី​ការតវ៉ា​អហិង្សា​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១ សង្គ្រាម​មួយ​នេះ​បាន​រីកធំឡើង ហើយ​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ច្រើនជាង ៤៧​ម៉ឺន​នាក់ រួមទាំង​អ្នករងរបួស​ច្រើនជាង ១​លាន​នាក់ និង​ប្រជាជន​ជាច្រើន​លាន​នាក់​ទៀត​បាន​រត់​ភៀសខ្លួន​ចេញពី​ប្រទេស​។
​បើទោះបី​ជាមាន​កត្តា​ជាច្រើន បង្ក​ឲ្យ​កើតមាន​សង្គ្រាមស៊ីវិល​នៅក្នុង​ប្រទេស​ស៊ី​រី​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​មាន​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ ដែល​ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់​ថា ជា​ចលករ​ដ៏​សំខាន់​ក្នុងការ​ជំរុញ​ឲ្យ​កកើត​នៃ​សង្គ្រាម​នេះ​ឡើង​។ ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់​ថា Arab Spring​។ ជាការ​ពិត Arab Spring មាន​ឬ​សគល់​ចេញពី​ការតវ៉ា​របស់​ប្រជាជន​អេ​ហ្ស៊ី​ប និង​ទុយ​នី​ស៊ី លើ​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១​។ ភាពជោគជ័យ​នៃ​ចលនា​បដិវត្ត​នៅក្នុង​បណ្តាល​ប្រទេស​ទាំងនេះ ត្រូវបាន​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះថា Arab Spring ជា​ផ្លូវការ​។ ​ពិតណាស់ថា ព្រឹត្តិការណ៍​ខាងលើនេះ​គឺជា​កត្តា​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រជាជន ក៏ដូចជា​សកម្មជន​គ្រាំទ្រ​លិទ្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ស៊ី​រី មានចិត្ត​ចង់​ធ្វើ​បដិវត្ត​ប្រឆាំងនឹង​រដ្ឋាភិបាល​។ ជាក់ស្តែង​នៅក្នុង​ខែមីនា ឆ្នាំ​២០១១ សិស្សសាលា ១៥​នាក់​ត្រូវបាន​សមត្ថកិច្ច​ចាប់ខ្លួន និង​ធ្វើ​ទណ្ឌកម្ម បន្ទាប់ពី​គូរគំនូរ​លើ​ជញ្ជាំង​ទាក់ទង​នឹង​Arab Sping​។ ការធ្វើ​ទណ្ឌកម្ម​សិស្សសាលា​ទាំង​១៥​នោះ បាន​បង្ក​ឲ្យ​ក្មេងប្រុស​ម្នាក់​ស្លាប់ ហើយ​វា​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មានការ​ផ្ទុះ​កំហឹង និង​ការតវ៉ា​របស់​ប្រជាជន​នៅក្នុង​ប្រទេស​។ ការតវ៉ា​ធ្វើឡើង ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​មានការ​ដោះលែង​សិស្សសាលា ដែល​នៅសល់ និង​រួម​ប​ញ្ជូ​ល​ទាំង​សិទ្ធ​សេរីភាព​របស់​ប្រជាជន​ទាំងអស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​។ ​ជាការ​ឆ្លើយតប រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី បា​សា អាល់​អាសាដ បាន​ចាប់ខ្លួន និង​សម្លាប់​អ្នក​តវ៉ា​ជាច្រើន​នាក់​។ ការណ៍​នេះ បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រជាជន​កាន់តែ​ផ្ទុះ​កំហឹង​ថែមទៀត ហើយ​ទាមទារ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​អាសាដ​លាលែង​ចេញពី​តំណែង​។ ប៉ុន្តែ​ប្រធានាធិបតី​ស៊ី​រី បាន​ច្រានចោល​លើ​សំណើរ​នោះ ដែល​បង្ក​ឲ្យ​សង្គ្រាម​ផ្ទុះឡើង​រវាង​អ្នកគាំទ្រ និង​អ្នកប្រឆាំង​អាសាដ​។ ​ភាពចម្រូងចម្រាស់​កាន់​តែមាន​ការវិវត្ត អាមេរិក​ចាប់ផ្តើម​ចូលទៅ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​បញ្ហា​ដ៏​ក្តៅគគុក​មួយ​នេះ​។ នៅក្នុង​សន្ទរកថា​ឆ្នាំ ២០១១ អតីត​ប្រធានាធិបតី ប៉ា​រ៉ា​ក់ អូ​ប៉ា​ម៉ា បាន​ថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី​ត្រូវតែ​បញ្ឈប់​ការបាញ់រះ​ទៅលើ​ហ្វូង​បាតុករ ហើយ​ត្រូវតែ​ដោះលែង​អ្នកទោសនយោបាយ និង​បញ្ឈប់​ការចាប់ខ្លួន​ដោយ​អយុត្តិធម៌​។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ​ទៅទៀត រដ្ឋាភិបាល អាសាដ ត្រូវតែ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​អ្នកឃ្លាំង​មើល​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅក្នុង​ប្រទេស និង ចាប់ផ្តើម​កិច្ចចរចា​ជាមួយ​ក្រុមបាតុករ​។ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រីនឹង​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​នឹង​បញ្ហា​ឯកោ​ពី​ពិភពលោក​។​ ​មែនទែនទៅ បាតុកម្ម​របស់​ប្រជាជន​មិនមែន​បង្កឡើង​ដោយសារតែ​បញ្ហា​ការចាប់​សិស្សសាលា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​មាន​បញ្ហា​មួយចំនួន​ដូចជា អសមត្ថភាព​របស់រ​ដ្ឋា​ភិ​បាល ប្រជាជន​ខ្វះ​សេរីភាព​គ្រប់គ្រាន់ លក្ខខណ្ឌ​នៃ​ការរស់នៅ​ក្នុងប្រទេស ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​មិន​ពេញចិត្ត​រដ្ឋាភិបាល​។ បញ្ហា​មួយទៀត​គឺ​ជម្លោះសាសនា​របស់​ប្រជាជន និង​រដ្ឋាភិបាល​។ បានន័យថា​ប្រជាជន​ស៊ី​រី​មួយចំនួន​គោរព​សាសនា​ឥស្លាម និកាយ​ស៊ុន​នី (Sunni) ខណៈពេល​សមាជិក​រដ្ឋា​ភិ​បាល​មួយចំនួន​ប្រកាន់យក​និកាយ Shia ។ ជាពិសេស បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច អត្រា​ឥត​ការងារ​ធ្វើ​ខ្ពស់ អំពើពុករលួយ គ្រោះរាំងស្ងួត ក៏​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​ផងដែរ​នៅក្នុង​ប្រទេស​។ ដោយ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០០ បន្ទាប់ពី​មរណៈភាព​ឪពុក ក្រុម​សិទ្ធិមនុស្ស​មនុស្ស​បី​-​បួន​ក្រុម​បាន​ចោទ​អាសាដ​ថា បានសម្លាប់ និង​ធ្វើ​ទណ្ឌកម្ម​អ្នក​ពួក​អ្នកប្រឆាំង​នយោបាយ​របស់គាត់​។​ ​រឿងចម្រូងចម្រាស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​ស៊ី​រី មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​សង្គ្រាម​រវាង​រដ្ឋាភិបាល និង​ប្រជាជន​ឡើយ ប៉ុន្តែ​មានការ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​ប្រទេស និង​ក្រុមមនុស្ស​មួយចំនួនទៀត​។ ជាក់ស្តែង រុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ ក្រុម​Hezbollah គឺជា​អ្នកគាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី ចំណែក​អាមេរិក អា​រ៉ា​ប៊ី​សា​អូឌីត Qatar តួ​ក​គី និង​ប្រទេស​អ៊ឺរ៉ុប​មួយចំនួន​គាំទ្រ​ក្រុម​បះបោរ​នៅក្នុង​ប្រទេស​។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ​ទៅទៀត មាន​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត គឺ​ក្រុម​ភេ​វក​ម្ម ដូចជា ISIS និង​Al-Qaeda ក៏​ចូលរួម​ក្នុង​ភាពវឹកវរ​នេះដែរ​។​ ​ក្នុងន័យនេះ វា​គឺជា​សង្គ្រាម​មួយ ដែល​ស្មុគស្មាញ ព្រោះ​ដោយសារ ភាគី​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រុម​បះបោរ បានរួម​ខ្លួន​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ក្រុម​ភេ​វក​ម្ម ខណៈពេល​ក្រុម​ទាំងពីរ​ក៏​វៃ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ដែរ​។ សង្គ្រាម​កាន់តែ​ស្មុគស្មាញ​ជាងនេះទៀត នៅពេល​អាមេរិក ដឹកនាំ​យុទ្ធនាការ​អន្តរជាតិ​ប្រឆាំងនឹង​ក្រុម​ភេ​វ​កម្ម​នៅក្នុង​ប្រទេស​ស៊ី​រី​តាំងពី​ឆ្នាំ​ពី​២០១៤ កន្លងមក​។ ជាពិសេស​ចាប់ពី​ខែមេសា ឆ្នាំ​២០១៧ និង​២០១៨​មក អាមេរិក​បានចាប់ផ្តើម​វាយប្រហារ​ទីតាំង​អាវុធ​គីមី​របស់​ស៊ី​រី​។​ ​ដោយសារតែ​សង្គ្រាម​មួយ​នេះ ក្រុម​អ្នកជំនាញ​បាន​ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា ប្រជាជន​ស៊ី​រី​ជាង ១៣​លាន​នាក់​ត្រូវ​ការជំនួស​មនុស្សធម៌​ដូចជា​ថ្នាំពេទ្យ និង​អាហារ ហើយ​ប្រជាជន​ជិត​៣ លាន​នាក់​កំពុង​រស់នៅក្នុង​ស្ថានភាព​លំបាក​។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ ប្រជាជន​ស៊ី​រី​ច្រើនជាង ៥,៦ លាន​នាក់​បាន​ភៀសខ្លួន​ទៅ​ប្រទេស​ផ្សេង ចំណែក​ប្រជាជន ៦,១​លាន​អ្នក​ត្រូវគេ​បង្ខំ​ឲ្យ​ចាក​ចេញពី​ប្រទេស​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1282.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​សិង្ហ​បុរី លោក លី សៀន​ឡុង លើកឡើងថា សិង្ហ​បុរី នឹង​ប្រកាន់ខ្ជាប់​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​នូវ​គោលនយោបាយ​រក្សា​ចំណងទាក់ទង​ល្អ​ទាំង​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ចិន ទោះបីជា​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​បច្ចុប្បន្ន មហាអំណាច​ទាំងពីរ កំពុង​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​យ៉ាង​ក្តៅគគុក​ក៏ដោយ​ក្តី​។
​ក្នុង​សុន្ទរកថា​ស្តីពី​គោលនយោបាយ​ជាតិ​ប្រចាំឆ្នាំ (National Day Rally) នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែសីហា ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​សិង្ហ​បុរី លី សៀន​ឡុង គូសបញ្ជាក់ថា ក្នុងនាម​ជា​ប្រទេស​ដែលមាន​ជន​ជាតិចិន​ភាគច្រើនរ​ស់​នៅ ពោលគឺ​រហូតដល់​ជាង ៧០​ភាគរយ​នៃ​ប្រជាជន​សរុប រដ្ឋាភិបាល​របស់លោក កំពុង​រង​គំនាប​ខ្លាំង ដ្បិតថា​ទាំង​សម្តី និង​សកម្មភាព​សិង្ហ​បុរី អាច​ត្រូវគេ​យល់ឃើញ​ខុស​ដោយ​ងាយស្រួល​បំផុត​។ «​ប្រសិនបើ​យើង​គាំទ្រ​ចិន សហរដ្ឋអាមេរិក និង​បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត ប្រហែល​គិតថា យើង​ធ្វើបែបនេះ ក៏​ព្រោះតែ​យើង​ជា​ប្រទេស​ដែលមាន​ជនជាតិ​ចិន​ច្រើន ហេតុដូច្នេះ​ទើប​យើង​ងាក​ទៅរក​ចិន​»​។ លោក លី សៀន​ឡុង បញ្ជាក់​បែបនេះ ដោយ​បន្ថែមទៀតថា ដោយឡែក ប្រសិនបើ សិង្ហ​បុរី គាំទ្រ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​វិញ​នោះ ក្រុង​ប៉េកាំង ក៏​នឹង​យល់​ខុស​លើ​ជំហរ​របស់​បុរី​រដ្ឋ​សិង្ហ​បុរី​ផងដែរ​។​ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​កាសែត​ហុងកុង South China Morning Post លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី លី សង្កត់ធ្ងន់​ពី​ចំណងទាក់ទង​ផ្នែក​សន្តិសុខ​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយ​លើក​ឧទាហរណ៍​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការបញ្ជាទិញ​សព្វាវុធ​ទំនើបៗ​ពី​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ព្រមទាំង​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​ជា​ទៀងទាត់​ជាមួយ​កងទ័ព​អាមេរិក​ផងដែរ​។ បន្ថែម​ពី​វិស័យ​ការពារជាតិ មេដឹកនាំ​រូបនេះ ក៏​អះអាង​ទៀតថា ការធ្វើ​វិនិយោគ​ពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​ក្នុងប្រទេស​សិង្ហ​បុរី គឺ​ខ្ពស់ជាង​អ្នកវិនិយោគ​មកពី​បណ្តា​ប្រទេស​ណាៗ​ទាំងអស់​។ ​និយាយ​ទៅដល់​ចិន លោក លី សៀន​ឡុង និយាយថា ងារ​របស់​សិង្ហ​បុរី​ជា​ប្រជាជាតិ​អធិបតេយ្យ​តែមួយ​ប៉ុណ្ណោះ​លើ​ពិភពលោក​ដែលមាន​ជនជាតិ​ចិន​ច្រើន​រស់នៅ បាន​ជួយ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​យក្ស​អាស៊ី​នេះ ព្រោះ​តែមាន​វប្បធម៌ និង​កេរ្តិ៍ដំណែល​ដូចគ្នា​។ ទន្ទឹមគ្នា​នឹង​ផ្នែក​វប្បធម៌ ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​សិង្ហ​បុរី​រូបនេះ ក៏​លើកឡើង​ពី​ចំណង​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ស៊ីជម្រៅ​ជាមួយ​ចិន ដោយ​អះអាងថា ប្រទេស​ទាំងពីរ​កំពុង​ចូល​ហ៊ុន​គ្នា​ក្នុង​គម្រោង​ធំៗ​ចំនួន​៣​ក្នុងប្រទេស​ចិន​។ ​យ៉ាងណាមិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វ័យ ៦៧​ឆ្នាំ​រូបនេះ បានទទួល​ស្គា​ល់ពី​ការលំបាក​ដែល​សិង្ហ​បុរី​កំពុង​ជួបប្រទះ​ក្នុងការ​រក្សា​ជំហរ​អព្យាក្រឹត ព្រោះ​ក្នុង​ស្ថានការណ៍​ពិភពលោក​បច្ចុប្បន្ន ប្រទេស​តូចតាចៗ ដូចជា សិង្ហ​បុរី ត្រូវ​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ដោយ​សម្ពាធ​ពី​ប្រទេស​មហាអំណាច​ដើម្បី​ជ្រើស​យក​ម្ខាង​។ នេះ​ពុំមែន​ជា​លើកទីមួយ​ឡើយ​ដែល​លោក លី សៀន​ឡុង លើកឡើង​បែបនេះ​។ Relate ​កាលពី​ចុងខែ​ឧសភា​កន្លងទៅ នា​កិច្ចប្រជុំ​សន្តិសុខ​ធំ​មួយ​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី «​វេទិកា​កិច្ចសន្ទនា Shangri-La» លោក លី បានប្រកាសថា បុរី​រដ្ឋ​សិង្ហ​បុរី នឹង​ប្រឹងប្រែង​ឲ្យ​អស់ពី​សមត្ថភាព​ដើម្បី​ធ្វើ​មិត្ត​ល្អជា​មួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ចិន​។ ប៉ុន្តែ​ដើម្បី​ជៀសវាង​ការប្រកាន់យក​ខាង​ណាមួយ​នោះ លោក លី ទទូច​ឲ្យ​ប្រទេស​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​កុំ​បន្ត​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​រដ្ឋ​តូចតាច​ទៀត​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1283.txt
​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណា​វ៉ា​ត់ បាន​ថ្លែង​ហួស​ចិត្តនឹង​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​ថៃ​បច្ចុប្បន្ន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក មិនអាច​ធានាបាន​ពី​ការវិលត្រឡប់​ចូល​ប្រទេស​វិញ​។ ទោះយ៉ាងណា ក៏ដោយ​លោ​កន​បានប្រកាសថា​ខ្លួន​ត្រៀមលក្ខណៈ​ជាស្រេច​ជួយ​ស្រុកទេស​ជាពិសេស​ជួយ​បង្កើន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និង​បម្រើប្រជាជន​និង​ប្រជាជាតិ​ថៃ​ឌ​។​
អត្ថបទទាក់ទង អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ ថាក់ស៊ីន ជឿជាក់ «​បក្ស​ភឿ​ថៃ​នៅតែ​គ្មាន​បក្ស​ដែល​ផ្តួល​បាន​» ​ដូច​សព្វមួយដង​រៀងរាល់​ថ្ងៃកំណើត លោក​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណា​វ៉ា​ត់ តែងតែមាន​ការសន្ទនា​វីដេអូ​មួយ ជាមួយនឹង​អ្នកគាំទ្រ​របស់លោក ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ការ​នឹករលឹក និង​ការគាំទ្រ​ឥត​ងាករេ​របស់​អ្នកគាំទ្រ​លោក ដែល​តែងតែ​ចង់បាន​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​ត្រឡប់មក​រាជាណាចក្រ​ថៃ​វិញ ។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​ថៃ Bangkok Post នាឱកាស​ប្រារព្ធ​ខួបកំណើត ៧០ ឆ្នាំ​ពី​ទីក្រុង​ឌូ​ប៉ៃ នៅ​ថ្ងៃ​២៩ កក្កដា លោក ថាក់ស៊ីន បាន​ប្រាប់​អ្នកគាំទ្រ​របស់លោក​ថា ដោយសារ​ភាពមិនច្បាស់លាស់​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ថៃ ទើប​លោក​ត្រូវ​និរទេស​ចេញពី​ប្រទេស​។ លោក អះអាង​ទៀតថា ក្រុមប្រឆាំង តែងតែ​ឆ្លៀតឱកាស​បំផ្លាញ​លោក និង​អ្នកគាំទ្រ​របស់លោក រាប់បញ្ចូល​ទាំង​តាមរយៈ​ការបន្លំ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត ក៏ប៉ុន្តែ​លោក តែងតែ​ឈ្នះ​ជានិច្ច​។ ​នៅពេលដែល​អ្នកគាំទ្រ​សាកសួរ​ថា​តើ​ពេលណា​លោក​វិល​ត្រឡប់មក​រាជា​ណា​ចក្រ​ថៃ​វិញ អតីត​មេដឹកនាំ​ដ៏​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​របស់​ថៃ​រូបនេះ បាន​ថ្លែងថា លោក គ្មាន​យោបល់​នោះទេ ហើយ​នោះ ក៏​ព្រោះតែ​លោក យល់ឃើញថា ច្បាប់ និង​យុត្តិធម៌​របស់​ថៃ បាន​បាត់​បង់អស់​ទៅហើយ​។ ​តែ​ទោះ​យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក អះអាងថា លោក​ពិតជា​ចង់​បម្រើ​ជាតិ និង​ប្រជាជន​ថៃ និង​បាន​ត្រៀមខ្លួន​រួចជាស្រេច​ក្នុងការ​ផ្តល់យោបល់ និង​ជា​ដំណោះស្រាយ​សម្រាប់​ជួយ​ឲ្យ​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​។ មួយវិញទៀត​លោក បន្ថែមថា លោក ក៏​មិន​ចង់​ឲ្យ​ប្រធាន​សន្តិសុខ ក្លាយជា​អគ្គនាយក​ដែរ​។ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី មិន​លម្អិត និង​ពន្យល់​បន្ថែមថា លោក​សំដៅលើ​មេដឹកនាំ​រូប​ណា ដែល​ប្រែក្លាយ​ពី​អ្នកគ្រប់គ្រង​សន្តិសុខ​ទៅជា​អគ្គនាយក​នោះទេ​។ ​គួរ​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណា​វ៉ា​ត់ គឺជា​អតីត​មេដឹកនាំ​ថៃ​មួយរូប ដែលមាន​ប្រជាប្រិយភាព ជាពិសេស​មានការ​គាំទ្រ​ខ្លាំង​ពី​សំណាក់​កសិករ​។ លោក ត្រូវបាន​ទម្លាក់​ពី​តំណែង​តាម​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៦ ក្រោម​ហេតុផល និង​បទ​ចោទ​ពី​ការប្រព្រឹត្ត​អំពើពុករលួយ និង ប្រើប្រាស់​អំណាច​ខុសច្បាប់​។ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៨ លោក​ត្រូវ​តុលាការ​ថៃ​កាត់ទោស​ពន្ធនាគារ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1284.txt
​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៥ ខែសីហា ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ប្រមាណ​ជាង ១​ម៉ឺន​នាក់ បាន​ជួបជុំ​នៅក្នុង​ជំរុំ​ជនភៀសខ្លួន នៅ​ប្រទេស​បង់​ក្លា​ដែ​ស បន្ទាប់ពី​ពួកគេ​បាន​ចាក​ចេញពី​ប្រទេស​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ ដោយសារតែ​ការបង្ក្រាប​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ​ពី​សំណាក់​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។
​នា​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ​កន្លងមកនេះ ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា យ៉ាងហោចណាស់​៧៥​ម៉ឺន​នាក់ បាន​រត់​ចេញពី​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដោយសារតែ​ការបង្ក្រាប​ពី​សំណាក់​យោធា​ភូមា​។ ខណៈពេល​ថ្មីៗ​នេះ មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ធ្វើ​មាតុភូមិនិវត្តន៍​ចូលក្នុង​ប្រទេស​វិញ​រវាង បង់​ក្លា​ដែ​ស និង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ម្នាក់​ណា​ហ៊ាន​ត្រលប់​មកវិញ​ឡើយ​។ ជាពិសេស​គឺ ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ទទួលស្គាល់​ខ្លួន​ថា​ជា​ប្រជាពលរដ្ឋ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ ជនជាតិភាគតិច​មួយ​នេះ​បាន​ជួបប្រជុំគ្នា​ប្រមាណ​ជា​១ ម៉ឺន​នាក់ ដោយ​ហៅ​ថ្ងៃទី​២៥ សីហា ថា «​ថ្ងៃ​ចងចាំ​នៃ​អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍​»​។ ​មកដល់​សព្វថ្ងៃនេះ​ប្រជាជន​ប្រហែល​១​លាន​នាក់​បានចេញ​ចេញពី​រដ្ឋ​រ៉ា​ក់​ឃី​ន ហើយ​ភាគច្រើន​គឺ​រស់នៅក្នុង​ជំរុំ​ជនភៀសខ្លួន មាន​ផ្ទុក​មនុស្ស​យ៉ាងតិចណាស់​ច្រើនជាង កន្លះ​លាន​នាក់​ក្នុងប្រទេស​ប៉ង់​ក្លា​ដែ​ស​។ ចំណែក​ប្រជាជន​ដែល​មិនបាន​ចេញពី​រដ្ឋ​រ៉ា​ក់​ឃី​ន មាន​តិចជាង​កន្លះ​លាន​នាក់​តែប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ពួកគេ​ចោទ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ណៃ​ពិដោ​ថា មានការ​បង្ក្រាប​ជា​ប្រព័ន្ធ​។ ​មែនទែនទៅ រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង ដា​ក្កា ក៏​ឈឺក្បាល​មិនតិច​ដែរ ដោយសារ​ជនភៀសខ្លួន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ព្រោះ​ការដាក់​សម្ពាធ​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក​ទៅលើ លោកស្រី​នាយករដ្ឋមន្ត្រី Sheikh Hasina និង​ការបាត់បង់​ការអត់ធ្មត់​របស់​ប្រជាជន​បង់​ក្លា​ដែ​ស​លើ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។​ ​ជាការ​ពិត តាមរយៈ​អ្នកជំនាញ​ជឿថា មានតែ​ចិន​តែមួយគត់ ដែល​អាចដាក់​សម្ពាធ​អោយ​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ណៃ​ពិដោ​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​បាន បើ​មិន​នោះទេ លទ្ធិ​ឥស្លាម​ជ្រុលនិយម នឹង​ជះឥទ្ធិពល​ពេញ​ជំរុំ​ជនភៀសខ្លួន ដោយសារតែ​ភាពលំបាក និង​ភាពក្រីក្រ​ខ្លាំងពេក​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា កាលពី​ថ្ងៃទី​២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០១៧ ក្រុម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា បានធ្វើការ​វាយប្រហារ​ទៅលើ​ប៉ុស្តិ៍ប៉ូលីស ដោយ​បង្កអោយមាន​មនុស្ស​ស្លាប់​៤ ឬ​៥​នាក់​។ យ៉ាងណាមិញ​សម្រាប់​វិធានការ​ឆ្លើយតប​ពី​រដ្ឋាភិបាល​វិញ​គឺ ចាប់ខ្លួន​ក្រុម​ឧទ្ទាម ដុត​ភូមិ សម្លាប់ និង​រំលោភបំពាន​លើ​ជន​ស៊ីវិល​ជាដើម​។ នេះ​បើតាម​ការស៊ើបអង្កេតរ​បស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ បន្ទាប់ពី​មានការ​បង្ក្រាប​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​ណៃ​ពិដោ​។ ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ភាគច្រើន​រស់នៅក្នុងរ​ដ្ឋ​រ៉ា​ឃី​ន ហើយ​មាន​ភាសា និង​វប្បធម៌​ផ្ទាល់ខ្លួន​។ ជនជាតិ​មួយ​នេះ​រស់នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ជាច្រើន​ជំនាន់​មកហើយ តែ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ទទួលស្គាល់​ពួកគេ​ថា​ជា​ប្រជាជន​ឡើយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1285.txt
​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គោ ឌូ​ទើ​តេ បានដាក់​ចេញ​បញ្ជា​យ៉ាង​ម៉ឹងម៉ាត់​ថា ចាប់​ពីថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២០ សីហា​តទៅ រាល់​នាវា​បរទេស​ដែលមាន​បំណង​ធ្វើដំណើរ​ឆ្លងកាត់​ដែនទឹក​ហ្វីលីពីន ត្រូវ​ផ្តល់ដំណឹង​ដល់​អាជ្ញាធរ​ក្រុង​ម៉ានីល និង​ទទួល​ការអនុញ្ញាត​ជាមុនសិន ទើប​អាច​ឆ្លងកាត់​បាន​។ ការដាក់ចេញ​បញ្ជា​បែបនេះ ទំនងជា​តម្រង់​មុខព្រួញ​ទៅ​យោធា​ចិន ដែលមាន​សកម្មភាព​នៅ​ក្បែរ​ដែនសមុទ្រ​ហ្វីលីពីន​កាលពី​ថ្មីៗ​នេះ​។
​ជម្រើស​មាន​ពីរ​! «​មួយ​គឺថា ហ្វីលីពីន ទទួលបាន​ការស្នើសុំ​ក្នុង​អាកប្បកិរិយា​សមរម្យ ឬក៏​យើង ចាត់វិធានការ​ក្នុង​អាកប្បកិរិយា​មិន​ស្លូតបូត​» ។ នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់លោក Salvador Panelo អ្នកនាំពាក្យ​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​។ សាកសួរ​ដោយ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា «​អាកប្បកិរិយា​មិន​ស្លូតបូត​» សំដៅលើ​អ្វី​នោះ លោក ឆ្លើយតប​វិញ​ថា វា​មានន័យថា ហ្វីលីពីន ត្រូវ​បញ្ឈប់​នាវាចម្បាំង​បរទេស​ទាំងនោះ ហើយ​ប្រាប់​ឲ្យ​ពួកគេ​ដក​ចេញពី​ដែនទឹក​ហ្វីលីពីន​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​កាសែត​ហុងកុង South China Morning Post អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ អះអាងថា រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ម៉ានីល នឹងមិន​រុញ​រា​ក្នុង​ការប្រើ​កម្លាំងយោធា​ឡើយ ប្រសិនបើ​នាវា​បរទេស​ទាំងនោះ ឆ្លង​ហួស​ព្រំដែន​កំណត់​។ លោក​សង្កត់ធ្ងន់ថា​៖ «​បើ​កាលៈទេសៈ​បង្ខំ យើង​នឹងធ្វើ​វា​»​។ ​លោក Panelo បញ្ជាក់ទៀតថា កន្លងទៅ អាជ្ញាធរ​ហ្វីលីពីន ទទួលដំណឹង​ពី​ការឆ្លងកាត់​ម្តង​ហើយ​ម្តងទៀត​ពី​សំណាក់​នាវា​បរទេស ជាពិសេស​នាវាចម្បាំង​ចិន តែ​ក្រុង​ម៉ានីល បានសម្រេច​រក្សា​ភាព​អត់ធ្មត់​។ យ៉ាងណាមិញ ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ម៉ានីល នឹង​បញ្ជា​ពួកគេ​ឲ្យ​ចេញពី​ដែនទឹក​ហ្វីលីពីន​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បទបញ្ជា​ថ្មី​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី ឌូ​ទើ​តេ ក៏​នឹង​បង្ការ​ការផ្ទុះ​ជម្លោះ​ជាយថាហេតុ​នាពេលខាងមុខ​ផងដែរ​។ ​មែនទែនទៅ ហ្វីលីពីន បាន​តវ៉ា​ផ្នែក​ការទូត​ជុំវិញ​សកម្មភាព​របស់​នាវា​ចិន ទាំង​យោធា និង​នេសាទ​ក្នុង​តំបន់​មួយចំនួន​នៃ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ហ្វីលីពីន និង​ក្នុង​លំហ​សមុទ្រ​ខ្លួន​ផងដែរ​។ កាលពី​ថ្មីៗ​នេះ យោធា​ហ្វីលីពីន បាន​បញ្ចេញ​រូបភាព​ដែល​បង្ហាញ​ពី​នាវាចម្បាំង​ចិន​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ក្បែរ​កោះ Palawan និង Tawi-Tawi ចន្លោះ​ខែកុម្ភៈ និង​ដើមខែ​សីហា​។ ​ទាក់ទិន​នឹង​ចលនា​របស់​នាវា​យោធា​ចិន​នេះ លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​ហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana កាលពី​សប្តាហ៍​មុន បានចាត់ទុក​រឿងនេះ​ជា «​គួរ​ឲ្យ​ក្តៅក្រហាយ​»​។ ហើយ​កាលពី​ខែ កក្កដា​កន្លងទៅ លោក Lorenzana បាន​បង្ហើប​ទៀតថា នាវាចម្បាំង​ចិន បាន​បើក​ឆ្លងកាត់​តាម​ច្រក​សមុទ្រ Sibutu ដែល​ស្ថិតនៅ​ភាគ​នីរ​តី​ប្រជុំ​កោះ​ហ្វីលីពីន ដោយ​ពុំបាន​ផ្តល់ដំណឹង​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ម៉ានីល​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រកាស​ពី​ចំណាត់ការ​ថ្មី​នេះ ធ្វើឡើង​ជាង​មួយ​សប្តាហ៍​ប៉ុណ្ណោះ មុននឹង​លោក ឌូ​ទើ​តេ ទៅធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ជា​លើក​ទី​ប្រាំ​នៅ​ប្រទេស​ចិន ពោលគឺ​ចាប់ផ្តើម​ពីថ្ងៃ​ទី ២៨ ខែសីហា​ដល់​ថ្ងៃទី ៣ ខែកញ្ញា​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1286.txt
​ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​លោក វ៉ាង យី នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែកញ្ញា បាន​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​ការរិះគន់​របស់​អាមេរិក​លើ​របៀប​រកស៊ី​របស់​ចិន​ថា ចិន​គ្មាន​បំណង​ចង់​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដូច​ក្នុង​រឿង Game of Thrones នៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​ឡើយ​។ លើសពីនេះ លោក វ៉ាង ថែមទាំង​ព្រមាន​អាមេរិក កុំ​ចង់​គំរាមកំហែង​ចិន និង​កុំ​ចេះដឹង​រឿង​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ចិន​ច្រើនពេក​។
​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ក្រៅផ្លូវការ​នៅឯ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ទីក្រុង​ញូវយ៉ក លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និង​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​ចិន បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក​អាមេរិក និង​ចិន ធ្វើ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ដើ​ម្បី​ទាញ​ផលប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ពីគ្នា​ទៅវិញ​មក ជាជាង​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​។​ ​ថ្លែង​នៅក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​រៀបចំ​ដោយ​ក្រុមប្រឹក្សា​ជំនួញ​អាមេរិក និង​ចិន លោក វ៉ាង សង្ឃឹមថា កិច្ចចរចា​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​អាមេរិក និង​ចិន​នាពេលខាងមុខ​នឹង​ទទួលបាន​ផល​ល្អ​។ ប៉ុន្តែ​ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​រូបនេះ​ក៏បាន​ព្រមាន​ថា កិច្ចចរចា​ត្រូវតែ​ផ្អែក​លើក​ការគោរព​គ្នា​ទៅវិញទៅមក និង​មិនត្រូវ​ស្ថិតនៅក្រោម​ការគំរាមកំហែង​ឡើង​។ នេះ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទូ​រ​ទស្សន៍ Channel News Asia​។ «​ចិន​មិនមាន​ចេតនា​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដូច​ក្នុង​រឿង Game of Throne នៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​ទេ​។ សម្រាប់​ពេលបច្ចុប្បន្ន និង​ពេលអនាគត អាមេរិក​គឺជា​ប្រទេស​ខ្លាំងជាងគេ​បំផុត​ក្នុង​ពិភពលោក​»​។ នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់លោក វ៉ាង ដោយ​បន្តថា ចិន​គ្មាន​បំណង​ចង់​ឈ្នះ​អាមេរិក ធ្វើជា​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​នោះទេ ព្រោះ​វា​មិនមែន​ចរិត​របស់​ចិន​ឡើយ​ក្នុងការ​ស្វែងរក​នូវ​អនុត្តរភាព​និយម ហើយ​ចិន គឺជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ ហើយ​នៅ​ពីក្រោយ​អាមេរិក​ឆ្ងាយ​ណាស់​។​ ​បន្ថែម​ពីលើ​នេះ ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​ទទូច​ឲ្យ​ភាគី​ទាំងពីរ​ប្រកាន់​នូវ​គោលការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​គ្នា គោរព​ដែន​អធិបតេយ្យភាព​គ្នា និង​មិន​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ ច្បាស់​ណាស់​ថា ដោយ​លើកឡើង​បែបនេះ លោក វ៉ាង គឺ​ចង់​សំដៅ​ទៅលើ​បញ្ហា​ហុងកុង ព្រោះ​កន្លងមក​អាមេរិក​តែងតែ​និយាយ និង​ជ្រែ​ត​ជ្រៀត​បញ្ហា​នៅលើ​ដែនដី​មួយ​នេះ ក៏ដូចជា​បញ្ហា​នៅ​ស៊ីន​ជាំ​ង​ផងដែរ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើង​របស់លោក វ៉ាង យី​បែបនេះ បាន​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​ប្រធានាធិបតី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​និយាយ​នៅក្នុង​មហាសន្និបាទ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ថា អាមេរិក​នឹងមិន​ទទួល​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​អាក្រក់​មួយ ដែល​កើតចេញពី​ការចរចា​ពាណិជ្ជកម្ម​ឡើយ​។ លោក​ត្រាំ ថែមទាំង​ព្រមាន​ថា ពិភពលោក​ទាំងមូល​កំ​ពុង​មើល ថា​តើ​ចិន​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ហុងកុង​ដោយ​របៀប​ណា​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1287.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី ចង់​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អង់គ្លេស​បង្ហា​ញ​ពី​ភាពច្បាស់លាស់​នៃ​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់ខ្លួន​មកកាន់​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេស​នោះ​អាស៊ាន​តែម្តង​។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជា​ស្ថាបនិក​មួយ​របស់​អាស៊ាន ចង់បាន​បែបនេះ ដើម្បី​ជា​ផ្នែក​មួយ នៃ​មូលដ្ឋាន​សម្រាប់​ការពង្រឹង​ការកសាង​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ឲ្យ​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ និង​រឹងមាំ​ជាង​មុន​។​
​ពី​វេទិកា​កិច្ចសន្ទនា​រវាង​ឥណ្ឌូណេស៊ី​-​អង់គ្លេស ដែល​រៀបចំ​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​សម្រាប់​ការសិក្សា​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​អន្តរជាតិ អគ្គរដ្ឋទូត​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ប្រចាំ​អង់គ្លេស លោក Rizal Sukma បាន​លើកឡើងថា អង់គ្លេស ត្រូវតែ​ផ្តល់ព័ត៌មាន​បន្ថែម​ស្តីពី​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​គោលដៅ​របស់ខ្លួន​ក្នុងការ​ទំនាក់​ទំនងជា​មួយ​អាស៊ាន ខណៈ​ផែនការ​ចាកចេញ​ពី​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប នៅតែ​មិនទាន់មាន​ភាពច្បាស់លាស់​។​ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​ជា​ប្រភេទ​អត្ថបទ​ពិសេស​របស់ The Jakarta Post នៅ​ថ្ងៃ​២២ សីហា លោក​អគ្គរដ្ឋទូត​រូបនេះ បាន​គូសបញ្ជាក់ថា រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លងមកនេះ ទំនាក់ទំនង​អាស៊ាន និង​អង់គ្លេស បាន​មានការ​លូតលាស់​គួរកត់សម្គាល់ ក៏ប៉ុន្តែ អង់គ្លេស ហាក់​មិនមាន​សកម្មភាព​បន្ថែមទៀត​សោះ​ដើម្បី​ជា​មូលដ្ឋាន​ក្នុងការ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ឲ្យ​កាន់​តែមាន​លក្ខណៈ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​។ ​ជាមួយគ្នានេះ តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នេះ នាយក​ប្រតិបត្តិ​មជ្ឈមណ្ឌល​សម្រាប់​ការសិក្សា​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​អន្តរជាតិ លោក Philips Vermonte បានផ្តល់​អនុសាសន៍​ថា អង់គ្លេស​គួរ​ចាប់ផ្តើម​ផ្តល់​អាទិភាព និង​ធ្វើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​អាស៊ាន ក្រោយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នៃ​ការចាកចេញ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​ជា​ផ្លូវការ​។ ​លោក Philips អះអាងថា ស្រប​ពេលដែល​បរិបទ​សកល​មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ រួមទាំង​ការ​ប្រឈម​គ្នា​រវាង​មហាអំណាច​ពីរ​គឺ​អាមេរិក និង​ចិន ការពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​អាស៊ាន គឺជា​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​សម្រាប់​អង់គ្លេស​។ លោក គូសបញ្ជាក់ថា អង់គ្លេស​មាន​សក្តានុពល​ជាច្រើន​ដើម្បី​ភ្ជាប់​ផ្សារ​ខ្លួន​ជាមួយ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​តាមរយៈ​ការផ្សារភ្ជាប់​លើ​វិស័យ​ធុរកិច្ច ក៏ដូចជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ជាដើម​។​ ​គួរ​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប គឺជា​កិច្ចសន្ទនា​មួយ​របស់​អាស៊ាន ក្នុងចំណោម​ដៃគូ​សន្ទនា​សរុប​ទាំង​១០ រួមមាន អូស្ត្រាលី កាណាដា ចិន ឥណ្ឌា ជប៉ុន ណូ​វែ​ល​សេ​ឡង់ កូរ៉េខាងត្បូង រុស្ស៊ី និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ កន្លងមក ទំនាក់ទំនង​អង់គ្លេស ជាមួយនឹង​អាស៊ាន ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​ក្រោម​ក្របខណ្ឌ និង​តាមរយៈ​សហភាព​អឺរ៉ុប​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1288.txt
​អាស៊ាន និង​អាមេរិក​នឹង​រួមគ្នា​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ជើង​ទឹកជា​លើកដំបូង នៅ​ឈូង​សមុទ្រ​ថៃ​នៅ​ខែកញ្ញា​ខាងមុខ​។ នេះ​បើតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​អាស៊ាន​ដែល​ផ្សាយ​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​ជប៉ុន Kyodo ។ សមយុទ្ធ​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយ​ចិន និង​អាស៊ាន​បានរៀបចំ​សមយុទ្ធ​ជើង​ទឹក​រួមគ្នា​ផងដែរ​។
​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ជើង​ទឹក​រវាង​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន ជាមួយ​យោធា​អាមេរិក នឹងមាន​រយៈពេល​៥​ថ្ងៃ​ដែល​ផ្ដើម​ពីថ្ងៃ​ទី​២ ខែកញ្ញា​។ ក្នុងនោះ នាវាចម្បាំង​ចំនួន​៨​គ្រឿង នឹងចូលរួម​ក្នុង​លំ​ហាត់​រួមគ្នា​លើកដំបូង​នេះ ដោយមាន​អម​យន្តហោះ​ច្រើន​គ្រឿង​ទៀត​។ ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Kyodo ដែល​ស្រង់​ប្រភពពី​អាស៊ាន​ផ្ស​យ​ថា សមយុទ្ធ​នេះ​នឹង​ចាប់​ផ្តើមចេញពី​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក Sattahip ក្នុងប្រទេស​ថៃ ហើយ​បន្តធ្វើ​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​ក្នុង​ខេត្ត Ca Mau ទៀត​។​ ​សមយុទ្ធ​យោធា​អាស៊ាន និង​អាមេរិក​ជា​លើកដំបូង​នេះ មាន​គោលបំណង​ចង់​រក្សា​តុល្យភាព​រវាង​អាមេរិក និង​ចិន​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​។ មហាអំណាច​ទាំងពីរ​នេះ បាន​ប្រជែង​ឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​នៅក្នុង​តំបន់​នេះ ជាពិសេស​គឹ​នៅ​តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ​កាលពី​ឆ្នាំមុន ចិន និង​អាស៊ាន​ក៏បាន​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ជើង​ទឹក​រួមគ្នា​រួចមកហើយ​យ​។ សមយុទ្ធ​ចិន​-​អាស៊ាន ប្រព្រឹត្ត​ធ្វើឡើង​នៅ​ខែតុលា នៅ​ខេត្ត គ័ង​ទុង ដោយ​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំងអស់​សុទ្ធ​តែមាន​វត្ត​មាន​។​ ​ចំណែក​សមយុទ្ធ​ជាមួយ​អាមេរិក​វិញ ប្រភព​មួយ​និយាយថា គ្រប់​ប្រទេស​នៅ​អាស៊ាន​នឹងចូលរួម​ក្នុងការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​នេះ ដែល​រៀបចំឡើង​ដោយ​កងទ័ពជើងទឹក​អាមេរិក និង​ថៃ​ផងដែរ​។ ​ដើម្បី​អនុវត្ត​សមយុទ្ធ​នេះ ក្រុម​កា​ងារ​ចម្រុះ​មួយ​នឹង​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដោយមាន​ស្នាក់ការ​លើ​នាវា​យាមល្បាត​របស់​ថៃ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​មន្ត្រី​កងទ័ពជើងទឹក​ជាន់ខ្ពស់​ថៃ រួមជាមួយ​អាមេរិក​និង​យោធា​ជើង​ទឹក​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ផ្សេងទៀត​។​ ​ក្រុម​នាវា Destroyer Squadron 7 ដែលជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កង​នាវាចរណ៍​ទី​៧ កងទ័ពជើងទឹក​អាមេរិក នឹងចូលរួម​ក្នុង​សមយុទ្ធ​នេះ​៕ ​ ដោយ៖ ​ងួន សុ​ភាវ​ត្តី អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1289.txt
លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដំបូងគេបង្អស់នោះ គឺផ្តើមចេញពីបុរីអាតែន។ ប្រជាធិបតេយ្យមានដើមកំណើតចេញពីពាក្យក្រិកថា Demos ដែលមានន័យថា ប្រជាជន រីឯ Kratos មានន័យថា កម្លាំង។
នៅសតវត្សទីប្រាំមួយ មុនគ្រិស្តសករាជ បុរីរដ្ឋអាតែនបានប្រកាសពីមាគ៌ាប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីឲ្យប្រទេសដទៃយកទៅប្រើប្រាស់នាថ្ងៃអនាគត។ បើទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាតែនគឺជាទឹកដីបុរាណហើយក៏មិនមានវត្តមានក្នុងផែនទីពិភពលោកទៀតដែរ។ ដូច្នេះអាតែនត្រូវបានបាត់បង់កិត្យានុភាពជាប្រទេសមានលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យចាស់ជាងគេរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ អ៊ីស្លង់ និង ទឹកដីរដ្ឋបាលឯករាជ្យ Isle of Man សុទ្ធតែមានចំណាប់អារម្មណ៍លើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ ស្ថាប័នសភារបស់ប្រទេសនីមួយៗមានអាយុកាលលើសពី១០០០ឆ្នាំទៅទៀត ដែលធ្វើឲ្យពួកគេក្លាយជាស្ថាប័នដែលដើរលើមាគ៌ាប្រជាធិបតេយ្យយូរជាងគេនៅក្នុងពិភពលោក។ ប៉ុន្តែ អ៊ីស្លង់ ទើបតែទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញឆ្នាំ១៩៤៤ ពីដាណឺម៉ាក ខណៈទឹកដី Isle of Man មានត្រឹមស្វ័យភាព មិនទាន់ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជារដ្ឋនៅឡើយទេ។ បើនិយាយអំពីប្រជាធិបតេយ្យក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន គេប្រាកដជានិយាយពីការបោះឆ្នោតជាសាកល ក្នុងនោះមាននូវែលសេឡង់ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យស្រ្តីនិងជនជាតិភាគតិចទាំងអស់ចូលរួមបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ ១៨៩៣។ សហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ក្នុងតារាងដែលត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាប្រទេសប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរយៈពេល ២១៩ឆ្នាំមកហើយ គឺយូរជាងគេបំផុតតាំងពីឆ្នាំ ១៨០០ រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ នេះបើតាមគេហទំព័រ World Economic Forum។ ជារួមប្រទេសដែលត្រូវបានចាត់ចូលក្នុងតារាងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ លុះត្រាតែបានគោរពតាមលក្ខខណ្ឌវិនិច្ឆ័យឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ដូច្នេះមានតែសហរដ្ឋអាមេរិកមួយប៉ុណ្ណោះដែលប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានជាង២០០ឆ្នាំ។ ចំណែកប្រទេស១៤ផ្សេងទៀតប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យជាងមួយសតវត្ស ខណៈប្រទេសជាច្រើនទៀតដែលទទួលយករបបប្រជាធិបតេយ្យក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ខាងនេះជាតារាងនៃប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យចំណាស់ជាងគេទាំង១០ក្នុងពិភពលោក៖ ១.សហរដ្ឋអាមេរិក ២១៩ឆ្នាំ ២.ស្វីស ១៧១ឆ្នាំ ៣. នូវែលសេឡង់ ១៦២ឆ្នាំ ៤. កាណាដា ១៥២ឆ្នាំ ៥. អង់គ្លេស ១៣៤ឆ្នាំ ៦. លុចសំបួ ១២៩ឆ្នាំ ៧. ប៊ែលហ្សិក ១២៥ឆ្នាំ ៨. ហូឡង់ ១២២ឆ្នាំ ៩. ន័រវែស ១១៩ឆ្នាំ ១០. អូស្រ្តាលី ១១៨ឆ្នាំ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_129.txt
រដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន នឹងដកប្រទេសគុយបាចេញពីបញ្ជីប្រទេសគាំទ្រអំពើភេរវកម្ម ដែលចំណាត់ការនេះធ្វើឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃមុនពេលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចូលកាន់តំណែង។
រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃឌិន បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករាថា ៖« ការវាយតម្លៃត្រូវបានបញ្ចប់ ហើយយើងមិនមានព័ត៌មានណាមួយដែលបង្ហាញថាគុយបាជាប្រទេសដែលគាំទ្រអំពើភេរវកម្មឡើយ»។ អាម៉េរិកក៏នឹងលុបចោលច្បាប់ឆ្នាំ២០១៧​ របស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលរឹតបន្តឹងប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុជាមួយអង្គភាពគុយបាមួយចំនួនដែលជាប់ទាក់ទងនឹងយោធា និងរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសនេះ។ មន្ត្រីសេតវិមានបានលើកឡើងថា ៖« កិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវបានចរចាដោយមានជំនួយពីវិហារកាតូលិក ដើម្បីដោះលែងអ្នកដែលត្រូវបានឃុំខ្លួននៅក្នុងប្រទេសគុយបា»។ ​រដ្ឋាភិបាលគុយបាបានស្វាគមន៍ចំពោះចំណាត់ការរបស់អាម៉េរិក។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក Bruno Rodriguez បាននិយាយថា អាម៉េរិកកំពុងបោះជំហានក្នុងទិសដៅត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែការហាមប្រាមដែលពួកគេដាក់មកលើប្រទេសនេះនៅតែមាន ដោយសំដៅលើការហាមប្រាមរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនលើទីក្រុងឡាហាវ៉ាន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦២។ នៅថ្ងៃដដែល ប្រធានាធិបតីគុយបា លោក Miguel Diaz-Canel បានប្រកាសពីការសម្រេចចិត្ត ដោះលែងមនុស្ស ៥៥៣នាក់ជាបណ្តើរៗ ដែលត្រូវបានកាត់ទោសពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មជាច្រើន បន្ទាប់ពីពិភាក្សាជាមួយសម្តេចប៉ាបហ្សង់ស៊ីស។ ក្រសួងការបរទេសគុយបាបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីលក្ខណៈមនុស្សធម៌នៃប្រព័ន្ធតុលាការគុយបា ប៉ុន្តែមិនបានប្រាប់ថាតើនេះពាក់ព័ន្ធទៅនឹងចំណាត់ការរបស់អាម៉េរិក ឬអត់នោះទេ។ យោងតាមទិន្នន័យគុយបា មនុស្សប្រហែល ៥០០នាក់ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់គុករហូតដល់ ២៥ឆ្នាំពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងញុះញង់ឱ្យមានការបះបោរ ទាក់ទងនឹងការតវ៉ាឆ្នាំ ២០២១។ ការសម្រេចចិត្តដកគុយបាចេញពីបញ្ជី«រដ្ឋគាំទ្រភេរវកម្ម» ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយរដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតី បៃឌិន ប៉ុន្មានថ្ងៃមុនពេលប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចូលកាន់តំណែង។ លោក ត្រាំ មិន​ទាន់​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​នៅឡើយ​ទេ​។ គុយបា គឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមស៊ីរី អ៊ីរ៉ង់ ​និងកូរ៉េខាងជើង ដែលអាម៉េរិកដាក់ចូលក្នុងបញ្ជីប្រទេសគាំទ្រភេរវកម្ម។ ​អាម៉េរិក​បាន​កាត់​ផ្តាច់​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយ​គុយបា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៦១ បន្ទាប់​ពី​បដិវត្តន៍​លើ​កោះ​នេះ​បាន​ឈ្នះ។ ភាពតានតឹងរវាងអាមរិក និងគុយបាបានធូរស្រាលមកវិញ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា នៅពេលដែលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតឡើងវិញជាមួយទីក្រុងឡាហាវ៉ាន ហើយបានដកកោះនេះចេញពីបញ្ជីរដ្ឋគាំទ្រភេរវកម្មនៅឆ្នាំ ២០១៥។ ចាប់តាំងពីចូលកាន់តំណែងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៧ លោក ត្រាំ បានរឹតបន្តឹងលើគុយបាដែលអតីតប្រធានាធិបតីអូបាម៉ាបានបន្ធូរបន្ថយ។ ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ រដ្ឋបាល ត្រាំ បានរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរជាមួយគុយបា ដោយលុបបំបាត់ការធ្វើដំណើរជាក្រុមសម្រាប់គោលបំណងអប់រំ។ អាម៉េរិកក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យនាវាដឹកអ្នកដំណើរ នាវាកម្សាន្ត យន្តហោះឯកជន និងក្រុមហ៊ុនធ្វើដំណើរទៅកាន់គុយបាដែរ។ មុនពេលលោក ត្រាំ បញ្ចប់អាណត្តិ រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកបានដាក់គុយបាចូលទៅក្នុងបញ្ជីរដ្ឋគាំទ្រភេរវកម្មវិញនៅខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ រដ្ឋបាល បៃឌិន ក្នុងឆ្នាំ២០២២ បានបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងលើគុយបាដែលដាក់ក្រោមរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ទាក់ទងនឹងការធ្វើដំណើរ និងការផ្ញើប្រាក់ទៅគុយបា។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសគុយបា លោក Rodriguez បន្ទាប់មកបានពណ៌នាអំពីចំណាត់ការរបស់អាម៉េរិកថាជាជំហានតូចមួយក្នុងទិសដៅត្រឹមត្រូវ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1290.txt
​គិត​ត្រឹម​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៩ ប្រទេស​ដែល​ទទួលស្គាល់​តៃវ៉ាន់​ជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​នៅតែ​សល់​១៥​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​។ ក្នុង​អាណត្តិ​ប្រធានាធិបតី Tsai Ing-wen ដែល​ផ្ដើម​ពី​ឆ្នាំ​២០១៦ មក តៃវ៉ាន់​បាន​បាត់បង់​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដល់​ទៅ​៧​ប្រទេស ហើយ​ដែល​បាន​ងាក​ទៅ​ទទួលស្គាល់​ចិនដីគោក​ជា​តំណាង​ស្របច្បាប់​របស់​ចិន​ទាំងមូល​វិញ​។ បច្ចុប្បន្ន ប៉េកាំង​កំពុង​ព្យាយាម​អូសទាញ​ប្រទេស​សេសសល់​ឲ្យ​ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​តៃវ៉ាន់ ដោយ​សន្យា​ផ្ដល់ជំនួយ​អភិវឌ្ឍ​ច្រើនៗ​។​
​មុន​ឆ្នាំ​២០១៦ ពេល​អ្នកស្រី Tsai Ing-wen ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី តៃវ៉ាន់​មាន​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ទូទាំង​ពិភពលោក​ចំនួន​២២​ប្រទេស​។ ប៉ុន្តែ​បី​ឆ្នាំ​កន្លងទៅ ប្រទេស​ដែល​បន្ត​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយ​តៃវ៉ាន់​នៅសល់តែ​១៥​ប្រទេស​ប៉ុណ្ណោះ​។ សម្ព័ន្ធមិត្ត​តៃវ៉ាន់ ទំនងជា​បន្ត​ស្រក​ចុះ​ទៀត បើ​អ្នកស្រី Tsai មិន​ផ្លាស់​ប្ដីរ​ជំហរ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ដីគោក​ទេនោះ ព្រោះ​ជំហរ​ងាក​ទៅរក​ការផ្ដាច់​ខ្លួន​នេះហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉េកាំង​សម្រុក​អូសទាញ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​តៃវ៉ាន់​ឲ្យ​ប្ដូរ​ចិត្ត​នោះ​។​ ​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​សៅ​តូ​ម៉េ និង​ប្រាំង​ស៊ី​ប ជា​ប្រទេស​ដំបូង​គេ ដែល​បោះបង់​តៃវ៉ាន់​ក្រោម​អាណត្តិ​ដឹកនាំ​របស់លោក​ស្រី Tsai នៅ​ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៦ ។ ប៉ា​ណា​ម៉ា ជា​ប្រទេស​បន្ទាប់​ដែល​ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​តៃវ៉ាន់​នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ​២០១៧ ។ មកដល់​ឆ្នាំ​២០១៨ តៃវ៉ាន់​បាន​បាត់បង់​មិត្ត​បី​ប្រទេស​ទៀត មាន​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​បួ​គី​ណា​ហ្វា​សូ រដ្ឋកា​រ៉ា​អ៊ី​ប​សាធារណរដ្ឋ​ដូ​មី​និក​ក្នុង​ខែឧសភា និង​អែល សាវ៉ា​ឌ័​រ​ក្នុង​ខែសីហា​២០១៨ ។ ប្រជុំ​កោះ​សូ​លូ​ម៉ុ​ន និង​គី​រី​បាទី ក៏​បោះបង់​តៃវ៉ាន់​ទៀត​ក្នុង​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៩ ។ ​ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ដែល​នៅ​ទទួលស្គាល់​តៃវ៉ាន់ មាន​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​មួយ គឺ​រាជាណាចក្រ​អ៊ី​ស្វា​ទី​នី (​ពីមុន​ឈ្មោះ ស្វា​ស៊ី​ឡង់​) ខណៈ​បុរី​វ៉ា​ទី​កង់​ជា​រដ្ឋ​តែមួយគត់​នៅ​អឺរ៉ុប​ដែលមាន​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយ​តៃវ៉ាន់​។ នៅ​ឯកា​រ៉ា​អ៊ី​ប និង​អាមេរិក​កណ្ដាល​វិញ តៃវ៉ាន់​មាន​មិត្ត​ដូចជា បេ​លី​ស​, ហៃ​ទី​, ហុង​ឌុយ​រ៉ា​ស​, នី​កា​រ៉ា​ហ្កា​, ក្វា​តេ​ម៉ា​ឡា​, សាំង​លូ​ស៊ី​, St Vincent and the Grenadines, St Kitts and Nevis ហើយ​នៅ​តំបន់​ឡាទីន​មាន​មួយ​ប្រទេស​ដែរ គឺ​ប៉ា​រ៉ា​ហ្កា​យ​។ ​នៅ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក តៃវ៉ាន់​មាន​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជា​ប្រទេស​កោះ​តូចៗ​ដូចជា ណូ​រូ​, ប៉ា​ឡាវ​, ទូ​វ៉ា​លូ​, Marshall Islands ៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1291.txt
​លោក Philippe Folliot តំណាងរាស្ត្រ​នៃ​គណបក្សកាន់អំណាច LREM (La République En Marche!) របស់​បារាំង បាន​សុំទោស​ជា​សាធារណៈ បន្ទាប់ពី​លោក​បាន​បង្ហោះ​រូបថត Selfie នៅ​វិហារ Saint-Sulpice ក្រុងប៉ារីស នា​ពិធី​បុណ្យសព​អតីត​ប្រធានាធិបតី​បារាំង លោក Jacques Chirac​។ លោក Folliot ទទួលស្គាល់ថា ទង្វើ​របស់ខ្លួន គឺជា​រឿង​មិន​សមរម្យ​ទាល់តែសោះ​។​
​លោក Jacques Chirac អតីត​ប្រធានាធិបតី​បារាំង ចន្លោះ​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៥ ដល់​ឆ្នាំ​២០០៧ បានទទួល​មរណភាព​ក្នុង​អាយុ​៨៦​ឆ្នាំ កាលពី​ថ្ងៃទី​២៦ ខែកញ្ញា​។ លោក Folliot បាន​ទៅ​ចូលរួម​ពិធី​បុណ្យសព​អតីត​មេដឹកនាំ​រូបនេះ នៅ​វិហារ Saint-Sulpice កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​៣០ ខែកញ្ញា​។ នាឱកាស​នោះ លោក Folliot បាន​ដក​ទូរ​សព្ទ​របស់ខ្លួន​ថត Selfie ហើយ​បង្ហោះ​នៅលើ​បណ្តាញ​សង្គម
article_1292.txt
ឥណ្ឌា មិនសប្បាយចិត្តឡើយនឹងជំនួបថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីបញ្ហានៅកាស្មៀរ ដែលឥណ្ឌាទើបដកឋានៈស្វ័យភាពថ្មីៗនេះ។ តំណាងឥណ្ឌាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ ហៅកិច្ចប្រជុំនេះ ជាការលូកដៃរបស់អន្តរជាតិចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងឥណ្ឌា។ ប៉ុន្តែបេសកជនប៉ាគីស្ថានវិញ ចាត់ទុកជំនួបជាភស្តុតាងបង្ហាញថា កាស្មៀរជាបញ្ហាអន្តរជាតិ ហើយថា ជំនួបនេះ ជាការចាប់ផ្ដើមជំហានដំបូងនៃការរកយុត្តិធម៌របស់ប្រជាជនកាស្មៀរ។
តាមសំណើរបស់ចិន និងប៉ាគីស្ថាន ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបើកកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារនៅថ្ងៃទី១៦ ខែសីហាដើម្បីជជែកពីបញ្ហានៅតំបន់កាស្មៀរ។ ចិន និងប៉ាគីស្ថាន សម្រេចចិត្តកោះប្រជុំសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ក្រោយឥណ្ឌាដកឋានៈស្វ័យភាពរបស់កាស្មៀរ ហើយចាត់ចែងកិច្ចការតំបន់មួយនេះដោយផ្ទាល់តាមរយៈការផ្ដល់ឋានៈជារដ្ឋចំណុះសហព័ន្ធជំនួសវិញ ព្រមទាំងរឹតត្បិតសេរីភាពប្រជាជនផងដែរ។ នេះជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេលជាង៥០ឆ្នាំដែលក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជជែកជាផ្លូវការលើកប្រធានបទកាស្មៀរដែលត្រូវបានបែងចែកដោយឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថានក្រោយទទួលបានឯករាជ្យឆ្នាំ១៩៤៧ មក។ កិច្ចប្រជុំលើកចុងក្រោយធ្វើឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៧១មកម្ល៉េះ។ ឥណ្ឌា មិនពេញចិត្តទាល់តែសោះចំពោះកិច្ចប្រជុំនេះ។ អគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិSyed Akbaruddin ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្រោយកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារថា ឥណ្ឌាមិនត្រូវការឲ្យស្ថាប័នអន្តរជាតិមកប្រាប់ខ្លួនថា ត្រូវដឹកនាំប្រទេសតាមណាឡើយ ព្រោះឥណ្ឌាមានប្រជាជនលើសមួយពាន់លាននាក់ឯណោះ។ តំណាងឥណ្ឌារូបនេះ ក៏និយាយការពារការរឹតត្បិតនៅកាស្មៀរ ថា ជាវិធានការសមស្រប ហើយកំពុងតែត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយបណ្ដើរៗហើយដែរ។ កាស្មៀរ ដែលត្រូវបានហែកឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថាន និងត្រូវបានចិនគ្រប់គ្រងមួយផ្នែកនោះ ជាវិបត្តិមួយដែលគំរាមកំហែងខ្លាំងដល់ស្ថិរភាពតំបន់ និងពិភពលោក ខណៈប្រទេសទាំងបីសុទ្ធតែមាននុយក្លេអ៊ែរដូចគ្នាទៅទៀត។ អស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំ កងទ័ពឥណ្ឌា និងបាគីស្ថាន បានបាញ់តបតគ្នាទៅមកនៅតំបន់នេះ ហើយការប៉ះទង្គិចចុងក្រោយកើតឡើងនៅខែកុម្ភៈកន្លងទៅ។ ក្រុងញូវដេលី បានរារាំងការជជែកនៅស្ថាប័នពិភពលោកមួយនេះលើបញ្ហាកាស្មៀរ ដោយចាត់ទុកជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន។ ឥណ្ឌាមិនសប្បាយចិត្ត តែប៉ាគីស្ថាមុខរីក។ បេសកជនក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដប្រចាំអង្គការពិភពលោកមួយនេះ Maleeha Lodhi និយាយថា កិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ជាការទទួលស្គាល់កាស្មៀរ ជាជម្លោះអន្តរជាតិ ហើយសំឡេងរបស់ប្រជាជនកាស្មៀរ បានទៅដល់អង្គការកំពូលនេះហើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកការទូតរូបនេះ អះអាងថា នេះជាការចាប់ផ្ដើមប៉ុណ្ណោះក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិរ៉ាំរ៉ៃមួយនេះ ហើយវានឹងបញ្ចប់ពេលពលរដ្ឋកាស្មៀរទទួលបានយុត្តិធម៌៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1293.txt
​អតីត​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Bacharuddin Jusuf Habibie បានទទួល​មរណភាព​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី ១១​ខែកញ្ញា​។ រូបលោក គឺជា​ប្រធានាធិបតី​ដែល​បានធ្វើ​កំណែទម្រង់​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ក្រោយ​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​រប​ប​ផ្តាច់ការ​របស់លោក Suharto និង​ប្រគល់​ឯករាជ្យ​ដល់ទី​ម័​រ​ខាងកើត​ផងដែរ​។​
​លោក Bacharuddin Jusuf Habibie ប្រធានាធិបតី​ទី​បី​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី បានទទួល​មរណភាព​នៅ​អាយុ​៨៣​ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែកញ្ញា ក្រោយ​សំរាក​ព្យាបាល​នៅ​ពេទ្យ​យោធា​ក្នុង​រដ្ឋធានី​ហ្សា​ការ​តា​អស់​រយៈពេល​ជិត​ពីរ​សប្តាហ៍​។ កូនប្រុស​របស់លោក​បាន​បញ្ជាក់ថា លោក Habibie បាន​ចូល​សំរាក​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​នៅ​ថ្ងៃទី​១​ខែកញ្ញា ដោយ​បញ្ហា​ជំងឺ​បេះដូង​។​ ​លោក Habibie ត្រូវបាន​ជ្រើសរើស​អោយ​ដឹកនាំ​ឥណ្ឌូនេស៊ី​កដោយ​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Suharto នៅពេល​ដែលមាន​បាតុកម្ម​ដ៏​ធំ​ពី​សិស្ស​និស្សិត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ ប្រឆាំង​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់​ការដែល​កាន់អំណាច​៣២​ឆ្នាំ​រូបនេះ និង​ទាមទារ​ឲ្យ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​។​ ​មុននឹង​ត្រលប់​មកជួយ​ស្តារ​សេដ្ឋកិច្ច​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ក្នុង​របប​ផ្តាច់ការ​របស់លោក​Suharto លោក Habibie ដែលជា​វិស្វករ​ដែល​បាន​សិក្សា​នៅ​ហូ​ឡង់ និង​អាល្លឺម៉ង់ បាន​ចំណាយពេល​ជិត​ពីរ​ទសវត្សរ៍​ធ្វើការ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​យន្តហោះ​Messerschmitt-Boelkow-Blohm របស់​អាល្លឺម៉ង់​ផងដែរ​។​ ​បន្ទាប់ពី​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​រួចមក លោក Habibie បាន​សុំទោស​ប្រជាជន​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ដែល​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កន្លងមក និង​រៀបចំ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​អោយក្លាយ​ទៅជា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ​។ លោក​បាន​បញ្ជា​អោយមាន​ការដោះលែង​អ្នកទោសនយោបាយ ផ្តល់​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន និង​រៀបចំ​អោយមាន​ការបោះឆ្នោត​ជាស​កល​ផង​។ លោក​ក៏បាន​អនុញ្ញាត​អោយមាន​ការបង្រៀន​ភាសា​ចិន​ផងដែរ បន្ទាប់ពី​មានការ​ហាមឃាត់​ជិត​បី​ទសវត្សរ៍​ក្នុង​របប​លោក Suharto​។​ ​នា​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​នៅ​ទីក្រុង​ហាណូយ ប្រទេស​វៀតណាម កាលពី​ចុងឆ្នាំ​១៩៩៨ លោក Habibie ក៏បាន​ជំរុញ​លើកទឹកចិត្ត​កម្ពុជា​ឲ្យ​ក្លាយជា​សមាជិក​អាស៊ាន​ផងដែរ​។ នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ​១៩៩៩ កម្ពុជា​ក្លាយជា​សមាជិក​អាស៊ាន​ផ្លូវការ​។​ ​លោក Habibie កើត​នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៣៦ ជា​កូន​ទី​៤​ក្នុងចំណោម​បងប្អូន​៨​នាក់​។ ឪពុក​របស់លោក​គឺជា​ជនជាតិដើម Sulawesi និង​ម្តាយ​របស់លោក​ជា​អ្នកមាន​ម្នា​ក់នៅ Yogyakarta ។ ប្រពន្ធ​របស់លោក​គឺជា​គ្រូពេទ្យ​វេជ្ជសាស្ត្រ​មួយរូប​ហើយ​បានទទួល​មរណភាព​នៅ​ឆ្នាំ​២០១០​កន្លងទៅ​៕ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1294.txt
មេដឹកនាំ​ហុងកុង លោកស្រី ការី ឡាំ (Carrie Lam) គ្រោង​ដក​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​បត្យាប័ន​ជា​ផ្លូវការ នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​៤ កញ្ញា នេះ ក្រោយពី​វាជាដើម​ចម​នៃ​ការផ្ទុះ​បាតុកម្ម ដែល​អូស​បន្លាយពេល ៣​ខែ​មកនេះ ។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​កាសែត South China Morning Post ។​
អត្ថបទទាក់ទង ធ្វើបាតុកម្ម​រាប់​ខែ​មកនេះ​! តើ​អ្វី​ជាការ​ទាមទារ​របស់​ក្រុមបាតុករ​ហុងកុង​? ហុងកុង ប្រកាស​ព្យួរ​សំណើ​ច្បាប់​ធ្វើ​បត្យាប័ន​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស ក្រោយ​បាតុកម្ម​ផ្ទួនៗ​ ​ការសម្រេចចិត្ត​នេះ នឹង​មានន័យថា រដ្ឋាភិបាល​ហុងកុង យល់ព្រម​តាម​ការទាមទារ​មួយ​ក្នុងចំណោម​ប្រាំ​របស់​ក្រុមបាតុករ​ហុងកុង ដែល​បានធ្វើ​សកម្មភាព​តវ៉ា​អស់​ពេល ១៣​សប្តាហ៍​មកហើយ​។​ ​កាលពី​ពាក់កណ្តាល​ខែមិថុនា​កន្ល​ង​ទៅ លោកស្រី ការី ឡាំ បាន​ផ្អាក​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​បត្យាប័ន ដែល​នឹង​បើកផ្លូវ​ឲ្យ​ធ្វើ​បត្យាប័ន​ឧក្រិដ្ឋជន​ពី​ហុងកុង ទៅ​ចិនដីគោក​បាន​។ ប្រភព​រដ្ឋាភិបាល ដែល​បាន​ប្រាប់​ទៅកាន់​កាសែត​ហុងកុង South China Morning Post បាន​បញ្ជាក់ថា លោកស្រី ឡាំ នឹង​ជួប​ជាមួយសមាជិកសភាហុងកុង​​ នៅ​រសៀល​ថ្ងៃទី ៤ កញ្ញា នៅ​គេហដ្ឋាន​ផ្លូវការ​លោកស្រី ក្នុង​វិមាន​រដ្ឋាភិបាល​ហុងកុង​។ ក្រុម​អ្នកតាក់តែង​ច្បាប់​ហុងកុង​ទាំង​៤៣​នាក់ ត្រូវបាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ជួប​លោកស្រី ការី ឡាំ នៅ​ម៉ោង ៤ រសៀល ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ​។ លើសពីនេះ បុគ្គល​សំខាន់ៗ​មួយចំនួនទៀត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចិន ក៏ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​រសៀល​នេះ​ផងដែរ​។ ប្រភព​ដដែល បញ្ជាក់​បែបនេះ​។ ​ទាក់ទិន​នឹង​ការប្រកាស​ជំហរ​បែបនេះ ប្រភព​រដ្ឋាភិបាល​មួយទៀត តាមរយៈ​កាសែត​ហុងកុង​ដដែល បកស្រាយ​ថា ការដកហូត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ធ្វើ​បត្យាប័ន​ទាំងស្រុង​បែបនេះ គឺជា​វិធីសាស្ត្រ​ដ៏​ងាយស្រួល​បំផុត​ដើម្បី​បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ដែល​កំពុង​បន្ត​ក្នុង​ទីក្រុង​នេះ​។ «​ប្រធាន​ប្រតិបត្តិ​ហុងកុង បានចាប់ផ្តើម​ផ្លាស់ប្តូរ​គំនិត​លោកស្រី ក្រោយពី​ជួបប្រជុំ​ជាមួយនឹង​មេដឹកនាំ​ទីក្រុង​ចំនួន ១៩​នាក់ កាលពី​២​សប្តាហ៍​មុន​។ លោកស្រី ចាប់អារម្មណ៍​នឹង​ការយល់ឃើញ​របស់​ពួកគេ​ជុំវិញ​មធ្យោបាយ​កាត់បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​»៕ ប្រភព បញ្ជាក់​បែបនេះ​។ ​គួររំលឹកថា កាលពី​ថ្ងៃទី ២៤ សីហា មេដឹកនាំ និង​អ្នកនយោបាយ​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​ទីក្រុង ហុងកុង ចំនួន ១៩​នាក់ បាន​ជួបជុំគ្នា​នៅឯ​ផ្ទះ​លោកស្រី ការី ឡាំ ដើម្បី​គិតគូរ​រក​ដំណោះស្រាយ​វិបត្តិ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ដ៏​កក្រើក​នេះ​៕​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1295.txt
​ការសម្រេចចិត្ត​នេះ ​មានន័យថា រដ្ឋាភិបាល​ហុងកុង យល់ព្រម​តាម​ការទាមទារ​មួយ​ក្នុងចំណោម​ប្រាំ​របស់​ក្រុមបាតុករ​ហុងកុង ដែល​បានធ្វើ​សកម្មភាព​តវ៉ា​អស់​ពេល ១៣​សប្តាហ៍​មកហើយ​។​
​កាលពី​ពាក់កណ្តាល​ខែមិថុនា​កន្ល​ង​ទៅ លោកស្រី ការី ឡាំ បាន​ផ្អាក​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​បត្យាប័ន ដែល​នឹង​បើកផ្លូវ​ឲ្យ​ធ្វើ​បត្យាប័ន​ឧក្រិដ្ឋជន​ពី​ហុងកុង ទៅ​ចិនដីគោក​បាន​។ ប្រភព​រដ្ឋាភិបាល ដែល​បាន​ប្រាប់​ទៅកាន់​កាសែត​ហុងកុង South China Morning Post បាន​បញ្ជាក់ថា លោកស្រី ឡាំ នឹង​ជួប​ជាមួយសមាជិកសភាហុងកុង​​ នៅ​រសៀល​ថ្ងៃទី ៤ កញ្ញា នៅ​គេហដ្ឋាន​ផ្លូវការ​លោកស្រី ក្នុង​វិមាន​រដ្ឋាភិបាល​ហុងកុង​។ ក្រុម​អ្នកតាក់តែង​ច្បាប់​ហុងកុង​ទាំង​៤៣​នាក់ ត្រូវបាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ជួប​លោកស្រី ការី ឡាំ នៅ​ម៉ោង ៤ រសៀល ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ​។ លើសពីនេះ បុគ្គល​សំខាន់ៗ​មួយចំនួនទៀត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចិន ក៏ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​រសៀល​នេះ​ផងដែរ​។ ប្រភព​ដដែល បញ្ជាក់​បែបនេះ​។ ​ទាក់ទិន​នឹង​ការប្រកាស​ជំហរ​បែបនេះ ប្រភព​រដ្ឋាភិបាល​មួយទៀត តាមរយៈ​កាសែត​ហុងកុង​ដដែល បកស្រាយ​ថា ការដកហូត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ធ្វើ​បត្យាប័ន​ទាំងស្រុង​បែបនេះ គឺជា​វិធីសាស្ត្រ​ដ៏​ងាយស្រួល​បំផុត​ដើម្បី​បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​ដែល​កំពុង​បន្ត​ក្នុង​ទីក្រុង​នេះ​។ «​ប្រធាន​ប្រតិបត្តិ​ហុងកុង បានចាប់ផ្តើម​ផ្លាស់ប្តូរ​គំនិត​លោកស្រី ក្រោយពី​ជួបប្រជុំ​ជាមួយនឹង​មេដឹកនាំ​ទីក្រុង​ចំនួន ១៩​នាក់ កាលពី​២​សប្តាហ៍​មុន​។ លោកស្រី ចាប់អារម្មណ៍​នឹង​ការយល់ឃើញ​របស់​ពួកគេ​ជុំវិញ​មធ្យោបាយ​កាត់បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​»។ ប្រភព បញ្ជាក់​បែបនេះ​។ ​គួររំលឹកថា កាលពី​ថ្ងៃទី ២៤ សីហា មេដឹកនាំ និង​អ្នកនយោបាយ​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​ទីក្រុង ហុងកុង ចំនួន ១៩​នាក់ បាន​ជួបជុំគ្នា​នៅឯ​ផ្ទះ​លោកស្រី ការី ឡាំ ដើម្បី​គិតគូរ​រក​ដំណោះស្រាយ​វិបត្តិ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ដ៏​កក្រើក​នេះ​៕​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1296.txt
ចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍​៦៣​ឆ្នាំ​រវាង​លោក មហា​ធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី និង​ភរិយា ស៊ី​ទី ហា​ស្មា មហាម៉ាត់ ជា​គោលដៅ​ដែល​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ទាំងឡាយ​ចង់បាន​។ ការរក្សា​ចំណង​អា​ពា​ហ៍​អា​ពា​ហ៍​បានយូរ​បែបនេះ មិនមែនជា​រឿង​ងាយស្រួល​ឡើយ ពិសេស​សម្រាប់​អ្នកនយោបាយ​ដូច​លោក មហា​ធៀ ជាដើម​នោះ​។ ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាស​មួយ​ជាមួយ​ទស្សនាវដ្ដី Going Places លោក មហា​ធៀ ផ្ដល់​គន្លឹះ​សម្រាប់​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ឯទៀត​។
​លោក មហា​ធៀ មហាម៉ាត់ រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ជាមួយ​លោកស្រី ស៊ី​ទី ហា​ស្មា មហាម៉ាត់ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៥៦ និង​កូនៗ​៥​នាក់​។ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៩ ចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍​នេះ មាន​អាយុ​៦៣​ឆ្នាំ ហើយក៏​ក្លាយជា​ចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍​គម្រូ​មួយ​ដែល​គ្រប់គ្នា​ចង់បាន​។​ ​ឯ​មូលហេតុ​ដែល​អាច​រក្សា​សម្ព័ន្ធភាព​ប្ដី​ប្រពន្ធ​បាន​ជាង​៦​ទសវត្សរ៍​បែបនេះ​វិញ លោក មហា​ធៀ ដែល​សព្វថ្ងៃ​មាន​វ័យ​៩៤​ឆ្នាំ​ទៅហើយនោះ និយាយថា អត់ធ្មត់​។ ប្រាប់​ទស្សនាវដ្ដី Going Places នៅ​ដើមខែ​កញ្ញា​នេះ លោក មហា​ធៀ បញ្ជាក់ថា ប្ដី​ប្រពន្ធ មិនល្អ​គ្រប់​ដប់​ទាំងអស់​ឡើយ ដូចនេះ​ពួកគេ​តែ​ត្រូវតែ​អត់ធ្មត់​នឹង​អាកប្បកិរិយា​របស់​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត ទោះ​មិន​ចូលចិត្ត​ក៏ដោយចុះ​។ ត្រង់នេះ លោក មហា​ធៀ បាន​លើក​ឧទាហរណ៍​ពី​ចំណុច​ផ្ទុយគ្នា​មួយ​រវាង​លោក និង​ភរិយា​។​ «​ខ្ញុំ​ចូលចិត្ត​ធ្វើ​អ្វី​ទៀង​ម៉ោង​។ ខ្ញុំ​តែងតាំង​ចង់​ឲ្យ​ទាន់​ម៉ោង​ជានិច្ច ប៉ុន្តែ​ភរិយា​ខ្ញុំ​តែង​តែង​យឺត​។ ដំបូង យើង​ទាស់​គ្នា ប៉ុន្តែ​ក្រោយមក ដោយសារតែ​គាត់​តែងតែ​យឺត​ទៅហើយ អ៊ីចឹង​ខ្ញុំ​ត្រូវតែ​ទ្រាំ ហើយ​គាត់​ក៏ត្រូវ​ទ្រាំ​ជាមួយ​ការ​រអ៊ូ​របស់ខ្ញុំ​ថា យើង​អស់​ពេល​ហើយ​។​» នេះ​ជាការ​រៀបរាប់​របស់លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហា​ធៀ ។​ ​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាស​ដដែល លោក មហា​ធៀ ដែល​កំពុង​ដឹកនាំ​ម៉ាឡេស៊ី​ជា​លើក​ទី​ពីរ ក៏​និយាយ​ដល់​រឿង​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ផងដែរ​។ លោក ថា លោក​ជាម​នុស្ស​ចូលចិត្ត​នៅតែ​ឯង តែ​ការងារ​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ត្រូវ​នៅ​ជាមួយ​ប្រជាជន ហើយ​ការងារ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​មិនមែនជា​រឿង​លោក​ចូលចិត្ត​ឡើយ តែ​ជា​រឿង​ចាំបាច់​ត្រូវធ្វើ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1297.txt
តុលាការ​ថៃ បានសម្រេច​កាត់ទោស​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ពាណិជ្ជកម្ម​ថៃ លោក Boonsong ឲ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ​រយៈ​ប្រាំ​មួយឆ្នាំ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ស្រូវ​អង្ករ​ពេល​កាន់តំណែង​។ ទោស​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី នៃ​រដ្ឋាភិបាល​លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ ស៊ីណា​វ៉ា​ត់ ត្រូវ​ជាប់ពន្ធនាគា​រស​រុ​ប ៤៨ ឆ្នាំ ខណៈ​លោក​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី កំពុងតែ​អនុវត្ត​ទោស​៤២ ឆ្នាំ​ហើយ​នោះ​។​
​អង្គជំនុំជម្រះ​សំណុំរឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​របស់​អ្នកនយោបាយ នៃ​តុលាការ​កំពូល​ថៃ នៅ​ថ្ងៃ​៦ កញ្ញា បាន​ចោទប្រកាន់ និង​កាត់ទោស​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ពាណិជ្ជកម្ម​ថៃ លោក Boonsong Teriyapirom ឲ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ ៦ ឆ្នាំ​បន្ថែមទៀត លើ​បទល្មើស​អនុវត្ត​កិច្ចសន្យាលក់​ស្រូវ​អង្ករ​រវាង​រដ្ឋាភិបាល និង​រដ្ឋាភិបាល​ក្លែងក្លាយ ក្នុងពេលដែល លោក កាន់​មុខតំណែង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​សារព័ត៌មាន Bangkok Post​។ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នោះ តុលាការ​កំពូល​ថៃ បាន​កាត់ទោស លោក Boonsong និង​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ពាក់ព័ន្ធ​ជាង​២០​រូប​ផ្សេងទៀត នៃ​រដ្ឋបាល​ដឹកនាំ​របស់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ ស៊ីន​ណា​វ៉ា​ត់ ឲ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ ៤២​ឆ្នាំ ម្តង​រួចទៅហើយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ដោយសារតែ​លោក Boonsong មិន​សុខចិត្ត និង​ប្តឹង​ជំទាស់ តុលាការ បាន​បើក​ជំនុំជម្រះ​ជាថ្មី ហើយ​បន្ថែម​ទោស​លើ​រូបលោក ៦​ឆ្នាំ​ទៀត​។ ​ គួរ​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ ស៊ីណា​វ៉ា​ត់ របប​យោធា​របស់លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ អូ​ចា បាន​ផ្តើម​ប្តឹង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​របស់លោក​ស្រី យី​ង​ឡាក់ ជា​បន្តបន្ទាប់ ពីបទ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើពុករលួយ ជាពិសេស​នោះ​លើ​ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​ស្រូវ​-​អង្ករ ដែល​របប​សឹក អះអាងថា បានធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋ បាត់បង់​ចំណូល​ជាច្រើន​លាន​ដុល្លារ​។​ ​ លោកស្រី​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី យី​ង​ឡាក់ ត្រូវបាន​តុលាការ​កំពូល​ថៃ​កាត់ទោស​កំបាំងមុខ ឲ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ​រយៈពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ ក្រោម​បទ​ចោទ លោកស្រី បណ្តែតបណ្តោយ​ឲ្យ​មាន​អំពើពុករលួយ​កើតឡើង ក្នុង​រដ្ឋបាល​ដឹកនាំ​របស់លោក​ស្រី ជាពិសេស​នោះ​ក្នុង​កម្មវិធី​ស្រូវ​-​អង្ករ​តែម្តង​។ យ៉ាងណា លោកស្រី មិនបាន​នៅ​អនុវត្ត​ទោស​នេះឡើយ ដោយសារតែ លោកស្រី បាន​រត់គេចខ្លួន​មុនពេល​នៃ​ការកាត់ទោស​នេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1298.txt
​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​អាមេរិក និង​ចិន ហាក់​មិនបាន​ធូរស្រាល​ឡើយ តែ​រឹតតែ​តានតឹង​ទៅៗ​។ នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែសីហា ទាំង​អាមេរិក ទាំង​ចិន សុទ្ធតែ​បានប្រកាស​ដាក់​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​គូប្រជែង​របស់ខ្លួន​។ ចិន​ប្រកាស​ដាក់​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​អាមេរិក ជាការ​ឆ្លើយតប​នឹង​គម្រោង​យកពន្ធ​របស់​អាមេរិក​ដែល​ប្រធានាធិបតី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ប្រកាស​កាលពីដើម​ខែសីហា​នេះ​។ លោក ត្រាំ ក៏​ច្រឡោ​តតូង ហើយក៏​ប្រកាស​ដំឡើង​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​ដែល​ខ្ពស់​ស្រាប់​ហើយ​នោះ ឲ្យ​កាន់តែ​ខ្ពស់​មួយកម្រិត​ទៀត​។
​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ចិន បន្ត​ប្រឈមមុខ​សមរភូមិ​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែលមាន​អាយុ​លើស​មួយឆ្នាំ​ទៅហើយនោះ ដោយបាន​ប្រកាស​ដាក់​ព​ន្ធ​លើ​ទំនិញ​តម្លៃ​រាប់ពាន់​លាន​ដុល្លារ​លើ​ទំនិញ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែសីហា​។ អាច​ថា ជា​រឿង​គួរ​ភ្ញាក់ផ្អើល​បន្តិច​ដែរ ដែល​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក​ទាំង​ពីរ វាយ​គ្នា​មួយ​ធ្ងន់​ម្នាក់​ម្ដង​បែបនេះ ខណៈ​មេដឹកនាំ​កំពូល​បាន​ជួបគ្នា​ដើម្បី​បន្ថយ​ស្ថានការណ៍ ឯ​មន្ត្រី​ចរចា​ក៏​ត្រៀម​ជួបគ្នា​ដែរនោះ​។ ​ចិន​ដែល​ប្រកាន់​ជំហរ​ចរចា​ជាជាង​ការប្រើ​ធម៌​ក្ដៅ បានប្រកាស​ដាក់​ពន្ធ​ចំនួន​៧៥​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​លើ​ទំនិញ​អាមេរិក​។ ការយកពន្ធ​នេះ ជាការ​ឆ្លើយតប​នឹង​ផែនការ​យកពន្ធ​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ដែល​នឹង​អនុវត្ត​នឹង​ខែកញ្ញា​ខាងមុខ​។ បើតាម​ការិយាល័យ​ពន្ធ​ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ​ចិន ទំនិញ​អាមេរិក​ចំនួន​ជាង​ប្រាំ​ពាន់​មុខ នឹង​ស្ថិតក្រោម​គម្រោង​យកពន្ធ​នេះ ដែល​ត្រូវអនុវត្ត​ជា​ពីរ​ដំណាក់កាល គឺ​នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែកញ្ញា និង​ទី​១៥ ខែធ្នូ​ខាងមុខ​។ ​ភ្លាមៗ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏​ប្រកាស​បង្កើន​ការយកពន្ធ​លើ​ទំនិញ​ចិន​ដែលមាន​តម្លៃ​ដល់​ទៅ​៥៥០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ គឺ​ទាំង​ទំនិញ​ដែល​ត្រូវបាន​ដំឡើង​ពន្ធ​នាំចូល​កន្លងមក និង​ទំនិញ​ដែល​ស្ថិតក្នុង​បញ្ជី​ត្រូវ​ដំឡើង​នៅ​ខែកញ្ញា​ខាងមុខ​។ ដោយ​ខឹង​ចិន​ជាខ្លាំង​នោះ លោក ត្រាំ ប្រកាសថា ទំនិញ​ចិន​តម្លៃ​២៥០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ដែល​រង​ពន្ធ​២៥​ភាគរយ​ស្រេច​ហើយ​នោះ នឹងត្រូវ​ដំឡើង​ទៅដល់​៣០​ភាគរយ​ហើយ​ចាប់​អនុវត្ត​ពីថ្ងៃ​ទី​១ ខែតុលា​តទៅ​។ ​ចំណែកឯ​ទំនិញ​តម្លៃ​៣០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ដែល​នឹងត្រូវ​យកពន្ធ​១០​ភាគរយ​នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែកញ្ញា​តទៅ​នោះ នឹងត្រូវ​ដំឡើង​៥​ភាគរយ​ទៀត ទៅជា​១៥​ភាគរយ​វិញ​។ តាមរយៈ
article_1299.txt
​ទោះបី​ជាមាន​ការធានា​អះអាង​ពី​សន្តិសុខ និង​សុវត្ថិភាព​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុងស្រុក​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក៏ដោយ ផែនការ​រៀបចំ​បញ្ជូន​ជនភៀសខ្លួន​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា នៅតែ​មិនអាច​ទៅមុខ​ដដែល​។ ក្រុម​ជនភៀសខ្លួន ដែល​កន្លងមក​អះអាងថា រង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា មិន​ព្រម​ស្ម័គ្រចិត្ត​វិល​ត្រលប់​វិញ​ឡើយ ដ្បិត​ពួកគេ នៅ​មិនទាន់​ទទួលបាន​អ្វីដែល​ពួកគេ​ចង់បាន​។
​តាម​ផែនការ​ព្រមព្រៀង​ចុងក្រោយ​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​រដ្ឋាភិបាល​បង់​ក្លា​ដែ​ស ដំណើរ​រៀប​បញ្ជូន​ជនភៀសខ្លួន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ដែលមាន​ការបញ្ជាក់​អត្តសញ្ញាណ​ជាង ៣ ០០០ នាក់ ទៅកាន់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក្នុង​ជំហាន​ដំបូង ត្រូវ​ចាប់ផ្តើម​នៅ​ថ្ងៃ​២២ សីហា កន្លងទៅ​ថ្មីៗ​នេះ​។ ផែនការ​នេះ ត្រូវ​ផ្តើម​ផ្តួច​ជាថ្មី​បន្ទាប់ពី​ភាគី​ទាំងពីរ បាន​អាក់ខាន​ក្នុងការ​អនុវត្ត​អស់ពីរ​ឆ្នាំ​មកហើយ​។​ ​ក៏ប៉ុន្តែ​តាម​ការអះអាង​របស់​ម​ន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​មី​យ៉ា​ម់​ម៉ា នៅ​ថ្ងៃ​២៣ សីហា គ្មាន​ជនភៀសខ្លួន​សូម្បី​ម្នាក់ បាន​វិល​ត្រលប់មក​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​តាម​ផែនការ​ឡើយ​។ « យើង បាន​បញ្ជូន​មន្ត្រី​ជាច្រើនរូប​ដើម្បី​រង់ចាំ​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​២២ សីហា ក៏ប៉ុន្តែ គ្មាន​នរណាម្នាក់ ព្រម​មក​ឡើយ ហើយ​យើង ក៏​មិនដឹងថា​មកពី​មូលហេតុ​អ្វី​ដែរ​»​។ នេះ គឺជា​អះអាង​របស់លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​សង្គមកិច្ច​មី​យ៉ាន់​ម៉ា Win Myat Aye​។ ​ជាមួយនឹង​ការអះអាង​នេះ តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Myanmar Times បេសកជន​ទទួល​ប​ន្ទុ​កិច្ចការ​ជនភៀសខ្លួន​នៅ​បង់​ក្លា​ដែ​ស Abul Kalam Azad បាន​ថ្លែង​ក្នុង​ស​ន្នី​សីទ​សារព័ត៌មាន​នៅក្នុង​ដែន​ជំរំ​របស់​ជនភៀសខ្លួន Cox’s Bazar ថា ជនភៀសខ្លួន មិន​ព្រម​វិល​ត្រលប់​ដោយសារតែ​ពួកគេ ចង់​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បំពេញ​បំណង​របស់​ពួកគេ​ជាមុនសិន ពោលគឺ​ត្រូវ​ផ្តល់​សញ្ជាតិ​ស្របច្បាប់ និង​សុវត្ថិភាព​ឲ្យ​ពួកគេ ។​ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នោះ ក្រុម​ជនភៀសខ្លួន បាន​លើកឡើងថា កន្លងមក ពួកគេ មិនបាន​ឃើញ រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ធ្វើ​អ្វី​សោះ ដើម្បី​ជាការ​កសាង​ទំនុកចិត្ត​សម្រាប់​ពួកគេ​វិញ​ត្រលប់​វិញ​ឡើយ​។ ការណ៍​នេះហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ នៅតែមាន​ការភ័យខ្លាច​ពី​ការកើត​ឡើងវិញ​នូវ​ហិង្សា​ក្នុង​តំបន់​រស់នៅ​របស់​ពួកគេ​។ ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ ស្របពេល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា អះអាង​ពី​ការរៀបចំ​ត្រៀម​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​នោះ ក្រុម​អ្នកជំនាញ​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ បានចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​ថ្មី​បន្ថែម​ពី​ស្ថានភាព និង​ហេតុការណ៍​ដែល​កើតឡើង​នៅក្នុង​រដ្ឋ រ៉ា​ខាន របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែលជា​កន្លែង​ផ្ទុះ​ចេញ​ហិង្សា និង​វិបត្តិ​ជនភៀសខ្លួន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​តែម្តង​។ ​តាមពិតទៅ ហិង្សា​រវាង​កងកម្លាំង​ប្រដាប់អាវុធ​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រុម​ឧទ្ទាម ឆ្នាំ​២០១៧ ដែលជា​ដើមទង នៃ​វិបត្តិ​ជនភៀសខ្លួន​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា គឺជា​ផ្នែក​មួយ នៃ​ចេតនា​របស់​កម្លាំង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក្នុងការ​បោសសម្អាត​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ជា​លក្ខណៈ​ប្រព័ន្ធ​។​ ​របាយការណ៍ ដែល​ចុះផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​២២ សីហា តែ​ម្តងនោះ បាន​រកឃើញ​ពីបទ​ល្មើស​ជាច្រើន​ពីក្រោយ​នៃ​ហេតុការណ៍​នោះ រួមមាន​ទាំង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ហិង្សា និង​រំលោភ ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​កងកម្លាំង​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច ហើយ​ក្រុម​អ្នកជំនាញ ក៏​ទទូច​ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ នាំ​ក្រុម​យោធា​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងនោះ មក​ទទួលខុសត្រូវ​ផ្នែក​ច្បាប់​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_130.txt
ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយលើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់(CIO) របស់កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា បានផ្ញើលិខិតទៅក្រុមប៉ូលិស ជំរុញឱ្យអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួន លោក យូន សុកយ៉ល ពាក់ព័ន្ធលើការរំលោភអំណាចដោយចេញច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ ដីកាឃុំខ្លួននេះ នឹងអស់សុពលភាពនាយប់ថ្ងៃទី៦ ខែមករា។
មុនពេលដីកាឃុំខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី យូន សុកយ៉ល ជិតអស់សុពលភាព នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយលើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់(CIO) នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា បានស្នើប៉ូលិស អនុវត្តដីកាវិញម្តង។ «CIO បានផ្ញើលិខិតផ្លូវការមួយ ទាមទារកិច្ចសហការពីពួកយើងដោយគ្មានការប្រឹក្សាទុកជាមុនទេ។ ពួកយើង កំពុងត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុងតាមផ្លូវច្បាប់។»។ ប៉ូលិស បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap បែបនេះ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា។ លិខិតនេះ មានអត្ថន័យបង្ហាញការមិនពេញចិត្តក្នុងចំណោមក្រុមប៉ូលិស ដោយទីភ្នាក់ងារ បានព្យាយាមផ្លាស់ប្ដូរទំនួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួន ក្រោយអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួនលោក យូន កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា។ នេះបើយោងតាមប្រភពប៉ូលិសដែលមិនបញ្ចេញឈ្មោះ។ ក្នុងន័យនេះ CIO ទំនងផ្ដល់តួនាទីអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួនលោក យូន ទៅខាងប៉ូលិសចាត់ចែងវិញម្ដង។ ដីកាចាប់ខ្លួនលោក យូន ដែលចេញដោយតុលាការក្រុងសេអ៊ូលកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ នឹងអស់សុពលភាពត្រឹមយប់ថ្ងៃទី៦ ខែមករា។ យ៉ាងណាមិញ CIO គ្រោងនឹងស្នើសុំទៅកាន់តុលាការ ដើម្បីរករយៈពេលបន្ថែម។ ក្រុម CIO និងប៉ូលិស បានបរាជ័យ និងផ្អាកការអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួន លោក យូន សុកយ៉ល ក្រោយពីប្រឈមមុខជាមួយកម្លាំងសន្តិសុខប្រធានាធិបតីរបស់លោក យូន ដែលរារាំងទីភ្នាក់ងារ CIO និងប៉ូលិស មិនឱ្យចូលទៅចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីរូបនេះ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា នៅនិវេសនដ្ឋាន។ កន្លងមក ក្រុមមេធាវីលោក យូន តែងតែច្រានចោលរាល់ដីកាចាប់ខ្លួន និងការចោទប្រកាន់ ដោយចាត់ទុកថាខុសច្បាប់។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមមេធាវីលោក យូន បានអះអាងថា CIO គ្មានអំណាចអនុវត្តដីកាចាប់ខ្លួនលោក យូន​ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត បានឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1300.txt
«កម្ពុជា ចង់ឃើញការវិលត្រឡប់មករកប្រក្រតីភាពឲ្យបានឆាប់ នូវជីវភាពរស់នៅប្រកបដោយសុខសន្តិភាពរបស់ប្រជាជនហុងកុង»។ នេះជាខ្លឹមសារមួយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ដែលចេញនៅយប់ថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ ជុំវិញការធ្វើបាតុកម្មរបស់ប្រជាជនក្នុងទីក្រុងហុងកុង។
តាមយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក្រសួងការបរទេស ប្រកាសថា កម្ពុជា គោរព «គោលនយោបាយចិនតែមួយ» ហើយចាត់ទុកស្ថានការណ៍ដែលកំពុងវិវត្តក្នុងទីក្រុងហុងកុង ថាជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ចិន។ លើសពីនេះ ក្រសួងការបរទេស បង្ហាញជំហរថា កម្ពុជា គាំទ្រ «រាល់ចំណាត់ការចំបាច់នានា» របស់រដ្ឋាភិបាលចិន និងរដ្ឋបាលទីក្រុងហុងកុង ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សន្តិសុខជាតិ និង ការរួមរស់ជាមួយគ្នា ប្រកបដោយភាពសុខដុមរមនា៕ អត្ថបទទាក់ទង ធ្វើបាតុកម្ម​រាប់​ខែ​មកនេះ​! តើ​អ្វី​ជាការ​ទាមទារ​របស់​ក្រុមបាតុករ​ហុងកុង​? ពលរដ្ឋ​ហុងកុង ប្រមូលផ្ដុំ​តវ៉ា​ជាថ្មី ខណៈ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ចុះ​ញ៉ម​រឿង​ច្បាប់​បត្យាប័ន​ជាមួយ​ចិន​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1301.txt
​កូរ៉េខាងត្បូង កាលពី​ថ្ងៃទី​២៥ ខែសីហា បានចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រយៈពេល​ពីរ​ថ្ងៃ ដើម្បី​ត្រៀមខ្លួន​ក្នុងការ​ការពារ​កោះ​មួយ​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ខាងកើត ជាពិសេស​គឺ​ប្រឆាំងនឹង​ការ​លួច​វាយប្រហារ​ពី​សំណាក់​យោធា​ជប៉ុន​ដោយ​ប្រការ​ណាមួយ​។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា ធ្វើ​ឲ្យ​ភាព​តានតឹង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​កាន់តែ​ធ្លាក់​ដុនដាប​ខ្លាំង​ឡើងៗ​។
​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ប្រចាំឆ្នាំ​ទីក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល ត្រូវបាន​គេ​ប្រារព្ធ​ឡើង​តែ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពី​កូរ៉េខាងត្បូង​លុបចោល​កិច្ចព្រមព្រៀង​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​យោធា​ជាមួយ​ជប៉ុន ដោយសារតែ​រឿង​បង្ខំ​ឲ្យ​ប្រជាជន​កូរ៉េ​ធ្វើការ ក្នុងអំឡុង​សម័យ​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២​។​ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP មន្ត្រី​កងទ័ពជើងទឹក​កូរ៉េខាងត្បូង បាន​និយាយថា ការហ្វឹកហាត់​យោធា​បែបនេះ ត្រូវបាន​ដាក់ឈ្មោះ​ជាថ្មី​ថា «​សមយុទ្ធ​ការពារ​ទឹកដី​ក្នុង​សមុទ្រ​ខាងកើត​» ក្នុង​គោលបំណង​ការពារ​ប្រជុំ​កោះ​ដុក​ដូ (Dokdo) និង​តំបន់​នៅ​ជុំវិញ​សមុទ្រ​ជប៉ុន​។ ដោយ​មិនបាន​បញ្ជាក់​ព័ត៌មាន​លម្អិត មន្ត្រី​រូបនេះ បាន​បន្តថា សមយុទ្ធ​នេះ នឹងមាន​នាវា​សង្គ្រាម និង​យន្តហោះ​ចម្បាំង​។​ ​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​បែបនេះ កើតឡើង​២​ដង​ក្នុង​មួយឆ្នាំ ដោយបាន​ចាប់ផ្តើម​ឡើង​តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៨៦​មកម្ល៉េះ ។ ជាធម្មតា សមយុទ្ធ​នេះ ធ្វើឡើង​ក្នុង​ចន្លោះ​ខែកញ្ញា និង​ធ្នូ ។​ ​បន្ទាប់ពី​ជប៉ុន​បានដាក់​អាណានិគម​លើ​កូរ៉េ​អស់​រយៈពេល​៣៥​ឆ្នាំ​រួចមក រដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល បាន​ចូលទៅ​គ្រប់គ្រង​កូន​កោះ​មួយ​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ជប៉ុន ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៤៥ មក​ម្លេះ​។ ប៉ុន្តែ​ទង្វើ​នេះ ត្រូវបាន​ជប៉ុន​បដិសេធ និង​ចោទ​កូរ៉េខាងត្បូង​ថា​ជាការ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ខុសច្បាប់​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា មួយរយៈ​ចុងក្រោយ​មកនេះ ភាពចម្រូងចម្រាសរ​វា​ង​កូរ៉េខាងត្បូង និង​ជប៉ុន​កាន់តែ​ក្តៅ​ឡើងៗ ដោយសារតែ​រឿង​សាលក្រម​របស់​កូរ៉េខាងត្បូង​បញ្ជា​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ជប៉ុន​សង​សំណង​ទៅ​ជនរងគ្រោះ​ពី​ការបង្ខំ​ឲ្យ​ធ្វើការ​ធ្ងន់ធ្ងរ​អំឡុង​សម័យ​សង្គ្រាម​។ ​ចំណែក​ទីក្រុង​តូ​ក្យូ បានចេញ​វិធានការ​សងសឹក​វិញ ដោយ​រឹតត្បិត​ការនាំចេញ​ធាតុ​កម្រ ៣​ប្រភេទ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការផលិត​គ្រឿង​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ច​ទៅ​កូរ៉េខាងត្បូង​។ ដោយសារតែ​បញ្ហា​ដូចខាងលើ ជប៉ុន​និង កូរ៉េខាងត្បូង បាន​លុបចោល «​បញ្ជី​ដៃគូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទុកចិត្តបាន​» ជាមួយគ្នា ជាពិសេស គឺ​ឈានដល់​ការដកខ្លួន​ចេញពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​យោធា​ថែមទៀត​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1302.txt
​តន្ត្រី​អាចមាន​ឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​លើ​ចិត្ត និង​អារម្មណ៍​របស់​មនុស្ស ប៉ុន្តែ​ពិត​ឬទេ​ដែល​ចម្រៀង​មួយ​បទ​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​រាប់រយ​នាក់​ធ្វើអត្តឃាត​នោះ​? បទ​ភ្លេង​នៃ «Gloomy Sunday» ឬ​ប្រែជា​ភាសា​ខ្មែរ​ថា «​ថ្ងៃអាទិត្យ​ដ៏​អាប់អួរ​» បាន​និពន្ធ​ឡើង​ដោយ​កវី​ជនជាតិ​ហុង​គ្រី​ម្នាក់ ឈ្មោះថា Rezso Seress ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៣២​។ ដោយ​ទទួល​ងារ​ថា «​ចម្រៀង​មរណៈ​របស់​ហុង​គ្រី​» ចម្រៀង​មួយ​បទ​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​ទម្លាក់កំហុស​ថា​ជាប់ទាក់ទង​នឹង​ការធ្វើអត្តឃាត​ច្រើន​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​តន្ត្រី ក្នុងនោះ​ក៏មាន អ្នកនិពន្ធ​បទ​ចម្រៀង​នេះ​ផងដែរ​។​
​ទំនុក​ចម្រៀង​ដើម​នៃ​បទ «Gloomy Sunday» បាន​តាក់តែងឡើង​ដោយ​អ្នកសរសេរ​កំណាព្យ​ជនជាតិ​ហុង​គ្រី​ម្នាក់ ឈ្មោះថា László Jávor ។ អត្ថន័យ​នៃ​ចម្រៀង​នេះ និយាយ​ពី អ្នកចម្រៀង​ម្នាក់ កំពុង​ច្រៀង​សុំ​ឲ្យ​មនុស្ស​ជាទី​ស្រឡាញ់​ដែល​ស្លាប់​បាត់ទៅ មកជួប​លោក​នៅឯ​បុណ្យសព​ដែល​រៀបចំ​ទុក​របស់លោក​។​ អក្សរចម្រៀងនៃបទ Gloomy Sunday ​រឿងរ៉ាវ​ជុំវិញ​បទ​ចម្រៀង «Gloomy Sunday» នេះ បាន​ក្លាយជា​រឿងដំណាល​ដ៏​អាទ៌កំបាំង​មួយ មកទល់នឹង​ពេលបច្ចុប្បន្ន​។ ព័ត៌មាន​លម្អិត​ទាក់ទង​នឹង​វា ពុំ​ត្រូវបាន​គេ​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ច្បាស់លាស់​ឡើយ​។ យ៉ាងណាមិញ ចម្រៀង និង​ដំណើររឿង​របស់​វា ត្រូវបាន​គេ​ដឹងលឺ​យ៉ាង​សុះសាយ​ក្នុង​កាសែត និង​ទស្សនា​វ​ដ្តី​ល្បីៗ​ជាច្រើន​សម្រាប់​ការពាក់ព័ន្ធ​ដ៏​ចម្លែក​របស់​វា ទៅនឹង​ការធ្វើអត្តឃាត​ជាច្រើន​ករណី​។​ ​យ៉ាងតិចណាស់ មានការ​សម្លាប់ខ្លួន​១៨​ករណី​ក្នុងប្រទេស​ហុង​គ្រី ត្រូវបាន​គេ​រាយការណ៍​ថា​មាន​ជាប់ទាក់ទង​នឹង​បទ​ចម្រៀង Gloomy Sunday ។ ក្នុង​អត្ថបទ​របស់​ទស្សនា​វ​ដ្តី​អាមេរិក Time ចំណងជើង​ថា «​តន្ត្រី​៖​ចម្រៀង​មរណៈ​» ចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី ៣០ មីនា ឆ្នាំ​១៩៣៦ អ្នកនិពន្ធ បាន​រៀបរាប់​ពី​ចំនួន​នៃ​ការធ្វើអត្តឃាត ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ចម្រៀង​នេះ​។ ​អ្នក​ផលិត​ស្បែកជើង​ជនជាតិ​ហុង​គ្រី​ម្នាក់ ឈ្មោះថា Joseph Keller បាន​ទុក​លិខិត​មួយច្បាប់​នៅ​កន្លែង​ដែល​លោក​សម្លាប់ខ្លួន ដោយ​ដកស្រង់​ចេញពី​ទំនុកច្រៀង​ក្នុង​ចម្រៀង Gloomy Sunday ។ សព​មនុស្ស​មួយចំនួនទៀត​ត្រូវបាន​គេ​ប្រទះឃើញ​ក្នុង​ទន្លេ Danube (​ទន្លេធំ​លំដាប់​ទី​២​នៅ​អឺរ៉ុប​) ជាមួយ​ក្រដាស​អក្សរ​ភ្លេង​នៃ​បទ Gloomy Sunday ក្តាប់ជាប់​ក្នុង​ដៃ​ពួកគេ​យ៉ាង​ណែន​។ មនុស្ស ២​នាក់​បាញ់សម្លាប់​ខ្លួនឯង ខណៈ​កំពុង​ស្តាប់​ក្រុម​តន្ត្រី​ប្រគំ​បទ​ចម្រៀង​មួយ​នេះ​។ បទ​ចម្រៀង​នេះ ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​ក្នុងប្រទេស​ហុង​គ្រី​។ ​ក្រៅពី​ករណី​នៅ​ហុង​គ្រី ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៣០ ទាំង​ទស្សនា​វ​ដ្តី Time និង​កាសែត​អាមេរិក New York Times សុទ្ធតែ​បាន​ចុះផ្សាយ​ពី​ករណី​អត្តឃាត និង​ការប៉ុនប៉ង់​ធ្វើអត្តឃាត ក្នុង​សហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​ជាប់ទាក់ទង​នឹង​បទ​ចម្រៀង Gloomy Sunday ។ ចម្រៀង​នេះ ត្រូវបាន​ហាម​ចាក់ផ្សាយ​លើ​វិទ្យុ BBC រហូតដល់​ឆ្នាំ​២០០២​។ យោងតាម​របាយការណ៍​មួយចំនួន ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ខ្លះ នៅ​អាមេរិក បដិសេធ​ចាក់​បទ​ចម្រៀង​មរណៈ​នេះ ដោយ​ភ័យខ្លាច​ថា វា​ពិតជា​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ការធ្វើអត្តឃាត​ទាំងអស់នេះ​មែន​៕ ​ប្រភព​វីដេអូ Historic Mysteries៖ ​ អក្សរចម្រៀងនៃបទ Gloomy Sunday អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1303.txt
​អ្នកជំនាញ​ខាង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជនជាតិ​អាមេរិក Jeffrey Epstein ដែល​ស្ថិតក្នុង​ការឃុំខ្លួន រង់ចាំ​ការកាត់ទោស​លើ​ករណី​ជួញដូរ​ផ្លូវភេទ​នារី​មិនទាន់​គ្រប់​អាយុ ត្រូវបាន​រកឃើញ​ស្លាប់​ក្នុង​បន្ទប់​ពន្ធនាគារ​កាលពី​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​១០ សីហា ដោយ​ការចងក​សម្លាប់ខ្លួន​។ ជុំវិញ​រឿងនេះ មនុស្ស​ជាច្រើន ផ្ទុះ​ការតវ៉ា ដោយ​លើក​ជា​សំណួរ​ពាក់ព័ន្ធ​ភាព​ធ្លោះ​ធ្លោយ​ដែល​បណ្តោយ​ឲ្យ​ជនជាប់ចោទ​កម្រិត​ខ្ពស់​បែបនេះ​អាចធ្វើ​អត្តឃាត​ក្នុងពេល​ឃុំឃាំង​បាន ។​
​លោក Epstein ត្រូវបាន​គេ​ដឹងថា ស្លាប់ ដោយ​ការចងក​សម្លាប់ខ្លួន នៅវេលា​ម៉ោង ៦:៣០​នាទី​ព្រឹក នៅឯ​មជ្ឈមណ្ឌល​កែប្រែ​ក្រុង ញូវយ៉ក​។ តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP អគ្គ​រដ្ឋអាជ្ញារ​អាមេរិក លោក Bill Barr បាន​គូសបញ្ជាក់ថា លោក​តក់ស្លុត​ជាខ្លាំង​ក្រោយ​ដឹង​ដំណឹង​ការស្លាប់​លោក Epstein ហើយ លោក ក៏បាន​ចេញ​បញ្ជា​ឲ្យ​អធិការដ្ឋាន​នៃ​ក្រសួងយុត្តិធម៌​បើក​ការស៊ើបអង្កេត​លើ​រឿងនេះ​។ ​ «​ការស្លាប់​របស់លោក Epstein បាន​បង្កើត​សំណួរ​ជាច្រើន ដែល​ទាមទារ​ការបកស្រាយ​»​។ លោក Barr បញ្ជាក់​បែបនេះ​។ ជាមួយគ្នានេះដែរ យោងតាម​ក្រសួងយុត្តិធម៌ ភ្នាក់ងារ FBI អាមេរិក ក៏​កំពុងបើក​ការស៊ើបអង្កេត​លើ​បញ្ហា​អត្តឃាត​នេះ​ផងដែរ​។​ ​ការស្លាប់​របស់លោក Epstein បាន​កើតឡើង​មួយថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​បន្ទាប់ពី​ឯកសារ​តុលាការ​កម្រាស់​រាប់រយ​ទំព័រ ត្រូវបាន​ចេញផ្សាយ ដោយ​បង្ហាញ​ពី​ការចោទប្រកាន់​ថ្មី​ប្រឆាំងនឹង​លោក និង​មនុស្ស​មួយចំនួនទៀត​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​លោក​។ ​ហើយ កាលពី​ខែ​មុន ក្រោយពី​លោក​ត្រូវបាន​បដិសេធ​ការសុំ​នៅក្រៅ​ឃុំ លោក Epstein ធ្លាប់បាន​ព្យាយាម​ចងក​សម្លាប់ខ្លួន​ក្នុង​បន្ទប់​ពន្ធនាគារ​របស់​លោក ប៉ុន្តែ​ត្រូវបាន​សមត្ថកិច្ច​បញ្ជូន​ទៅ​មន្ទីរពេទ្យ​និង​ជួយសង្គ្រោះ​ទាន់ពេលវេលា​។ មន្ត្រី​ទទួលបន្ទុក​ពន្ធនាគារ​ចាត់ទុក​រឿងនេះ​ជាការ​ប៉ុនប៉ង​សម្លាប់ខ្លួន​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា លោក Epstein រង​ការចោទប្រកាន់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ករណី​បង់លុយ​ឲ្យ​ស្រីក្មេងៗ​ក្រោម​អាយុ ១៨​ឆ្នាំ ធ្វើ​សកម្មភាព​ផ្លូវភេទ នៅឯ​ភូមិគ្រឹះ​លោក​ក្នុង​រដ្ឋ Florida និង Manhanttan កាលពី​អំឡុង​ឆ្នាំ ២០០២ និង ២០០៥​។ លោក ត្រូវបាន​ឃាត់ខ្លួន កាលពី​ថ្ងៃទី ៦ កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៩ ក្រោយពី​ធ្វើដំណើរ​ទៅដល់​ទឹកដី​រដ្ឋ New Jersey តាមរយៈ​យន្តហោះ​ផ្ទាល់ខ្លួន​។​ ​ម្យ៉ាងវិញទៀត រដ្ឋអាជ្ញារ​អាមេរិក ក៏បាន​ចោទប្រកាន់​លោក Epstein ករណី​យកលុយ​យ៉ាងច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់​បិទមាត់​សាក្សី​ពីរ​នាក់ នៅ​មុនពេល​ការជំនុំជម្រះ​ក្តី​លោក​មកដល់ ពោលគឺ​គ្រោង​ធ្វើឡើង​នា​ឆ្នាំ​២០២០​។ លោក អាច​ប្រឈម​ជាប់គុក ៤៥​ឆ្នាំ ប្រសិនបើ​រកឃើញ​កំហុស​មែន​នោះ​។ ​និយាយ​ពី​ប្រវត្តិ​ខ្លះៗ​របស់លោក Jeffrey Epstein ។ លោក ធ្លាប់​ធ្វើជា​គ្រូបង្រៀន​ម្នាក់ មុននឹង​ប្រឡូក​ចូលក្នុង​វិស័យ​ហិរញ្ញវត្ថុ​។ មុននឹង​មាន​ករណី​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​លោក សេដ្ឋី​ហិរញ្ញវត្ថុ​រូបនេះ ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា ជា​អ្នកមាន​ទ្រព្យ​ស្តុកស្តម្ភ និង​មាន​បណ្តាញ​ជាមួយ​មនុស្ស​មាន​ឥទ្ធិពល​។ ក្នុងនោះ ក៏មាន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ អតីត​ប្រធានាធិបតី Bill Clinton និង​ព្រះអង្គម្ចាស់​នៃ​ចក្រភព​អង់គ្លេស Andrew ផងដែរ​។ ​ តួយ៉ាង ប្រាប់​ទស្សនា​វ​ដ្តី New York ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០២ លោក ត្រាំ បាន​ហៅ​លោក Epstein ជា «​បុគ្គល​អស្ចារ្យ​» ថែម​ទៀតផង​។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយមក លោក​ប្រធានាធិបតី បាន​អះអាង ទំនាក់ទំនង​រវាង​លោក​ជាមួយ Epstein បាន​រលាយបាត់ កាលពី ១២ ឬ ១៥ ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅហើយ​។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ក៏បាន​លើកឡើង​ជាថ្មី​ថា លោក ពុំមែន​ជា​អ្នកគាំទ្រ​របស់លោក Jeffrey Epstein ទេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1304.txt
​ចាប់តាំងពី​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូ​ដូ វី​ដូ​ដូ បានប្រកាស​ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋធានី​ពី​ហ្សា​ការ​តា​ទៅកាន់​ខេត្ត​កាលី​ម៉ាន់​តាន់​ខាងកើត (East Kalimantan) លើ​កោះ​ប័​រ​ណេ​អូ​កាលពី​ចុងខែ​សីហា​មក  លោក ស៊ី​ក​បុក​ឌី​ន (Sikbukdin) ទទួល​ការហៅ​ចូល​តាម​ទូរ​សព្ទ​ពី​មនុស្ស​ចម្លែក​យ៉ាងតិច ៥​នាក់ ដោយ​ពួកគេ​សាកសួរ​ថា​តើ​លោក​ចាប់អារម្មណ៍​ក្នុង​ការលក់​ដី​របស់លោក​ឬទេ​។
«​ខ្ញុំ ប្រាប់​ពួកគេ​ថា ទេ​! ខ្ញុំ​មិនមាន​បំណង​លក់​ដី​ខ្ញុំ​ឡើយ​។ ដី​នេះ គឺ​សម្រាប់​កូនៗ​របស់ខ្ញុំ​»​។ បុរស​វ័យ ៥៦​ឆ្នាំ ដែលជា​ប្រធាន​កុលសម្ព័ន្ធ​មួយ​ឈ្មោះថា Paser Balik លើកឡើង​បែបនេះ​។ តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទូរទស្សន៍​សិង្ហ​បុរី Channel News Asia លោក ស៊ី​ក​បុក​ឌី​ន អះអាង​ទៀតថា ភ្នាក់ងារ​អភិវឌ្ឍន៍​អចលនទ្រព្យ​ជាច្រើន​ទាំង​ក្នុង​ខេត្ត​កាលី​ម៉ាន​តាន់ និង​ក្រុង​ហ្សា​ការ​តា សុទ្ធតែ​បានមក​ទាក់ទង​លោក ហើយ​ពួកគេ គឺមាន​ចរិត​ហិង្សា​ខ្លាំងណាស់​។ ​តាម​ការបញ្ជាក់​របស់​ប្រជាជន​រស់នៅ​ខេត្ត កាលី​ម៉ាន​តាន​ខាងកើត តម្លៃ​ដី​ក្នុង​សង្កាត់​ចំនួន ២ ដូចជា Penajam Paser Utara និង Kutai Kertanegara ដែល​នឹង​ក្លាយជា​ទីតាំង​នៃ​រដ្ឋធានី​ថ្មី​របស់​ឥណ្ឌូណេស៊ី បាន​ហក់​ឡើង​ភ្លាមៗ បន្ទាប់ពី​ការប្រកាស​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី វី​ដូ​ដូ ។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុម​អ្នក​ភ្នាក់ងារ​អភិវឌ្ឍន៍​អចលនទ្រព្យ កំពុង​ដុតដៃដុតជើង​បញ្ចុះបញ្ចូល​ប្រជាជន​រស់នៅ​ទីនោះ​ឲ្យ​លក់​ដី​។ ​រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី បាន​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋធានី​បច្ចុប្បន្ន​ខ្លួន គឺ​ទីក្រុង ហ្សា​ការ​តា ព្រោះថា​ទីក្រុង​នេះ​ពោរពេញ​ដោយ​ការបំពុល និង​ជាទី​ក្រុង​លិច​ទឹក​លឿន​រហ័ស​បំផុត​មួយ​ក្នុង​ពិភពលោក​។ មាន​ប្រជាជន​រស់នៅ​ជាង​១០​លាន​នាក់ គួបផ្សំ​នឹង​មនុស្ស​៣០​លាន​នាក់​ផ្សេងទៀត ដែល​រស់នៅ​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ទីក្រុង​នេះ ហើយ​តែង​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ប្រកបការងារ​នៅ​ក្រុង​ហ្សា​ការ​តា​ផង​នោះ វា​បង្ក​ជាការ​កកស្ទះ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​។ គេ​ប៉ាន់​ស្មានថា បញ្ហា​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុង​ហ្សា​ការ​តា​ខាតបង់​៥​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយឆ្នាំៗ​។ ​បើ​ប្រៀបធៀប​គ្នា​វិញ​នោះ ខេត្ត​កាលី​ម៉ាន់​តាន់​ខាងកើត ពុំ​សូវ​រង​ផលប៉ះពាល់​ច្រើន​ពី​គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ​ដូច​ទីក្រុង ហ្សា​កាតារ ហើយ​មាន​ប្រជាជន​រស់នៅ​ត្រឹមតែ ៣,៥​លាន​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​។ ទាក់ទិន​នឹង​គម្រោង​រើ​រដ្ឋធានី​ចេញពី​ហ្សា​ការ​តា​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី សង្ឃឹមថា​អាច​ពង្រីក​ការអភិវឌ្ឍ​ទៅ​តំបន់​ផ្សេង ដែល​ពុំមែន​ផ្តោត​តែ​ទៅលើ​កោះ ជ្វា ។​ ​ប្រសិនបើ សភា​ឥណ្ឌូណេស៊ី ផ្តល់​ភ្លើង​បៃតង​ដល់​សំណើ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី ចូ​កូ​វី មែន​នោះ រដ្ឋាភិបាល នឹង​ចាប់ផ្តើម​ការសាងសង់រ​ដ្ឋ​ធានី​ថ្មី នា​ឆ្នាំ​២០២០ លើ​ផ្ទៃដី ៤​ម៉ឺន​ហិកតា ហើយ​រើ​ការិយាល័យ​រដ្ឋបាល​ខ្លួន​ទៅកាន់​ទីនេះ នា​ឆ្នាំ​២០២៤​។ តាម​ការគ្រោងទុក មន្ត្រី​សាធារណៈ​ប្រមាណ ១,៥​លាន​នាក់ នឹង​ផ្លាស់ប្តូរ​មក​ធ្វើការ​នៅ​រដ្ឋធានី​ថ្មី​ផងដែរ​។ ទិដ្ឋភាពដីទំនេរជាច្រើន នៅសង្កាត់ Penajam Paser Utara (CNA) ​មែនទែនទៅ ផែនការ​រើ​ទីតាំង​រដ្ឋធានី​ថ្មី​នេះ បង្កើត​ដំណឹង​ល្អ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ខ្លះ ជាពិសេស សក្ដានុពល​ដែល​វា​នាំមក​សម្រាប់​តម្លៃ​ដី ប៉ុន្តែ​ពុំមែន​សម្រាប់​អនាគត​នៃ​ទីក្រុង​នេះឡើយ​។ ត្រង់នេះ គឺ​សំដៅលើ​ក្រុមហ៊ុន​អភិវឌ្ឍន៍​អចលនទ្រព្យ ព្រោះតែ​កាលានុវត្តភាព​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់ មកពី​ការកសាង​រដ្ឋធានី​ថ្មី​ក្នុង​ខេត្ត​មួយ ដែល​បច្ចុប្បន្ន​គ្របដណ្តប់​ទៅដោយ​ព្រៃ​។ ​យ៉ាងណាមិញ អ្នកខ្លះ ក៏មាន​មន្ទិលសង្ស័យ​ពី​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ដ៏​មាន​មហិច្ឆតា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កណ្តាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ផងដែរ ដោយ​អះអាងថា ដំណើរការ​នៃ​ការផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋធានី ពុំមែន​ជា​រឿង​ងាយស្រួល​ឡើយ​។ ប្រជាជន​ដែល​រស់នៅ​ខេត្ត​កាលី​ម៉ាន់​តាន់​ខាងកើត បាន​លើក​ឧទាហរណ៍​នៃ​ការសាងសង់​ផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន​ប្រវែង ៩៩​គីឡូម៉ែត្រ​ដ៏​យឺតយ៉ាវ​មួយ ដែល​ភ្ជាប់​ក្រុង Balikpapan ទៅ Samarinda​។ វា​បានចាប់ផ្តើម​សាងសង់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១ ហើយ​ក្រោយ​ប្រើពេល​ជិត​១០​ឆ្នាំ​មក ចុងក្រោយ រដ្ឋាភិបាល​បានសម្រេច​ចិត្ត​កំណត់ពេល​បើក​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់ នៅមុន​ដំណាច់ឆ្នាំ​២០១៩​នេះ​។​ ​ដី​ឡើងថ្លៃ​យ៉ាងគំហុក ​រដ្ឋាភិបាល បាន​អះអាងថា ខ្លួន​កាន់កាប់​ដី​ចំនួន ១៨​ម៉ឺន​ហិកតា​ត្រៀម​ទុក​សម្រាប់​កសាង​រដ្ឋធានី​ថ្មី ដែល​ស្ថិតនៅ​ចំណុចកណ្តាល​នៃ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​។ តំបន់​នេះ មាន​ទីតាំង​នៅក្បែរ​ទីក្រុង​សម្បូរ​ប្រេង Balikpapn និង​ក្រុង Samarinda (​រដ្ឋធានី​នៃ​ខេត្ត កាលី​ម៉ាន់​តាន់​ខាងកើត​) ។ ​ស្លាក​សញ្ញា សរសេរថា «​ទ្រព្យសម្បត្តិ​សម្រាប់​លក់​» ត្រូវគេ​ប្រទះឃើញ​នៅតាម​បណ្តា​យ​ផ្លូវ​ពី​សង្កាត់ Panajam Paser Utara និង Kutai Kartanegara​។ វាទី​ដែល​នឹង​ក្លាយជា​រដ្ឋធានី​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ថ្មី​។ បុរស​ម្នាក់ ដែល​លើក​ស្លាក​សញ្ញា​លក់​ដី​នេះ ប៉ុន្តែ​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ បាន​ប្រាប់​ទូរទស្សន៍​សិង្ហ​បុរី Channel News Asia ថា លោក​លក់​ដី​ក្នុង​១​ហិកតា តម្លៃ ១,២​ពាន់​លាន​រូពី ឬ​ស្មើនឹង​៨៥២១០​ដុល្លារ​។ ​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​កំពុង​ដំឡើងថ្លៃ​ដី​របស់​ពួកគេ​។ ដំបូង​ឡើយ វា​មានតម្លៃ ១២៦​លាន​រូពី​ប៉ុណ្ណោះ (​ជិត​៩​ពាន់​ដុល្លារ​) ក្នុង​១​ហិកតា ។ លោក លើកឡើង​បែបនេះ ដោយ​បន្ថែមថា លោក​ពុំមាន​ឯកសារ​ស្របច្បាប់​បញ្ជាក់​កម្មសិទ្ធិ​លើ​ដីធ្លី​របស់លោក​ឡើយ​។ ​បុរស​ជា​ម្ចាស់​ហាង​អាហារ​មួយកន្លែង​ក្នុង​សង្កាត់ Panajam Paser Utara ឈ្មោះថា Eko បាន​និយាយថា ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ អតិថិជន​លោក នាំគ្នា​ជជែក​តែ​រឿង​តម្លៃ​ដី​។ លោក ក៏​យល់ឃើញថា តម្លៃ​ដី​កើនឡើង​យ៉ាងខ្លាំង ចាប់តាំងពី​លោក​ប្រធានាធិបតី​បានប្រកាស​នឹង​រើ​រដ្ឋធានី​ទៅកាន់​ខេត្ត​កាលី​ម៉ាន​តាន​ខាង​កើតមក​។ លោក អះអាង​បែបនេះ​៖«​ពីមុន ដី​ទំហំ​១​ហិកតា ដាក់លក់​ក្នុងតម្លៃ​ប្រមាណ ៣៥០​លាន​រូពី ប៉ុន្តែ​ឥឡូវនេះ វា​មានតម្លៃ​ដល់​៤​ពាន់​លាន​រូពី​ឯណោះ​»៕ ស្លាកសញ្ញា «ដីសម្រាប់លក់» លើផ្ទះប្រជាជននៅសង្កាត់ Penajam Paser Utara (ទូរទស្សន៍ CNA) ទិដ្ឋភាពដីទំនេរជាច្រើន នៅសង្កាត់ Penajam Paser Utara (CNA) ស្លាកសញ្ញា «ដីសម្រាប់លក់» លើផ្ទះប្រជាជននៅសង្កាត់ Penajam Paser Utara (ទូរទស្សន៍ CNA) អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1305.txt
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​អះអាងថា​ការបាញ់​សាកល្បង​មី​ស៊ី​រយៈ​ចម្ងាយ​ខ្លី​របស់​កូរ៉េខាងជើង​មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​អាមេរិក ហើយ​ឥរិយាបថ​នេះ​ក៏​មិន​បង្ហាញ​ពី​គោលដៅ​ប្រឆាំង​អាមេរិក​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ដែរ​។​
​មួយថ្ងៃ​បន្ទាប់ពី​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​រយៈ​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​ពីរ​គ្រាប់​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ប្រមុខរដ្ឋ​អាមេរិក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ចេញមុខ​សម្រួល​ស្ថានការណ៍​ដោយ​អះអាង​ពេញមាត់​ថា ឥរិយាបថ​ថ្មី​របស់​កូរ៉េខាងជើង គ្មានអ្វី​ត្រូវ​បារម្ភ​ទេ​។​ ​បើតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ បាន​កត់សម្គាល់ថា ការបាញ់​មី​ស៊ី​ល​ជាថ្មី​នេះ​ជា​រឿង​ធម្មតា ហើយ​វា​ក៏មាន​គោលដៅ​ព្រមាន​តែ​កូរ៉េខាងត្បូង​ប៉ុណ្ណោះ​ដោយសារ​ភាគី​មាន​បញ្ហា​ជម្លោះ​ផ្ទាល់​។ លោក ត្រាំ ចង់​សម្តៅលើ​សង្គ្រាម​កូរ៉េ​ឆ្នាំ ១៩៥០​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៥៣ ដែល​អាមេរិក​កាលនោះ​ក៏​ធ្វើជា​ខ្នងបង្អែក​កូរ៉េខាងត្បូង​ដែរ​។ «​វា​មិនមែនជា​សញ្ញា​ព្រមាន​ណាមួយ​ចំពោះ​អាមេរិក​ឡើយ​។ ប្រទេស​ទាំងពីរ​នេះ​មាន​ជម្លោះ​ផ្ទាល់ខ្លួន​»​។ នេះ​ជាស​ម្តី​របស់​មេដឹកនាំ​អាមេរិក​ដំបូង​គេ​ដែល​ឈាន​ជើង​ឆ្លងដែន​ចូល​ទឹកដី​កូរ៉េខាងជើង​លោក ត្រាំ នៅ​ចំពោះមុខ​អ្នកកាសែត​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​។ ​លោក ត្រាំ ក៏បាន​រៀបរាប់​ឡើងវិញ​ផងដែរ​ពី​ទំនាក់ទំនង​ដ៏​ល្អប្រសើរ​រវាង​លោក និង​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​លោក គីម ជុង​អ៊ុន នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រោយ​បាន​ជួបពិភាក្សា​គ្នា​ផ្ទា​ល់បី​ដង​មកហើយ​រាប់​ចាប់ពី​ឆ្នាំ ២០១៨​មក​នោះ​។ ​តាមពិតទៅ បើតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​រដ្ឋ​កូរ៉េខាងជើង KCNA លោក គីម ជុង​អ៊ុង ជា​អ្នកដឹកនាំ និង​រៀបចំ​ការបាញ់​មី​ស៊ី​ល​នេះ​ដោយផ្ទាល់ ដោយ​លោក​ចាត់ទុកថា ការបង្ហាញ​អានុភាព​យោធា​នេះ ជា​សារ​ព្រមាន​យោធា​កូរ៉េខាងត្បូង​ដែល​ស្រឡាញ់​សង្គ្រាម​តាមរយៈ​ការពង្រាយ​អាវុធ​ដ៏​ទំនើប​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង និង​រៀបចំ​លំ​ហាត់​យោធា ទោះ​ខ្លួន​បាន​ព្រមាន​ច្រើនលើក​ហើយ​ក្ដី​។ ​ត្រឡប់មកវិញ វា​ទំនង​ដូច​អ្វីដែល​លោក ត្រាំ និយាយ​ដែរ​។ មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង​ដាក់​គោលដៅ​ប្រឆាំង​តែ​កូរ៉េខាងត្បូង ហើយ​មិនបាន​រិះគន់​អាមេរិក​សូម្បី​តែមួយ​ម៉ាត់​។ វា​អាច​ថា មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង​ចង់​បន្ត​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​ល្អជា​មួយ​មេដឹកនាំ​អាមេរិក​ផង ហើយ​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការបន្ត​ការចរចា​ឡើងវិញ​ដើម្បី​ព​ន្លឿ​ន​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1306.txt
​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងមហាផ្ទៃ​រូ​ម៉ា​នី លោក Nicolae Moga បានប្រកាស​លាលែង​ពី​តំណែង នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី ៣០ កក្កដា ក្រោយពី​ផ្ទុះ​បាតុកម្ម​មួយ​ជុំវិញ​ករណី​ឃាតកម្ម​លើ​ក្មេងស្រី​ម្នាក់ ខណៈដែល​ប៉ូលិស​មិនបាន​ជួយ​ជីវិត​នាង​ទាន់ពេលវេលា​ឡើយ ទោះ​ទទួលបាន​ការសុំ​ជួយ​ក្ដី​។
​សំណុំរឿង​ដ៏​កក្រើក​នេះ បាន​បង្ក​ជា​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​អាជ្ញាធរ​ក្រុង​ប៊ុ​យ​ការ៉េ​ស ដោយ​ប្រជាជន​រ៉ូ​មា​នី​រាប់ពាន់នាក់​បាន​ចូលរួម កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​សៅ​រ៏ ទី​២៧ ខែកក្កដា​។ «​ខ្ញុំ សម្រេចចិត្ត​ធ្វើ​រឿងនេះ​ដើម្បី​ការពារ​កិត្យានុភាព​របស់​ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែល​ត្រូវបាន​បំផ្លាញ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ង​ន់​បំផុត ដោយសារ​ទង្វើ​ខុសឆ្គង​របស់​មន្ត្រី​ថ្នាក់ក្រោម​ខ្លះ​»​។ លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Moga និយាយ​បែបនេះ​ក្នុង​លិខិត​លាលែង​ពី​តំណែង​របស់លោក​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP លោក Moga គឺជា​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ទី​បី​ហើយ ដែល​ត្រូវ​អស់តំណែង​ក្នុង​រឿងក្តី​ឃាតកម្ម​ដ៏​កក្រើក​ក្នុងប្រទេស​រូ​ម៉ា​នីមួយ​នេះ ក្នុង​រយៈពេល​ត្រឹម​តែមួយ​សប្តាហ៍​ប៉ុណ្ណោះ​។ អ្នក​ដែល​ខ្ទាត​ចេញពី​តំណែង​មុន​លោក គឺមាន​ដូចជា​ស្នងការ​ប៉ូលីស​ក្រុង លោក Ioan Buda និង​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​សេវាកម្ម​ទូរគមនាគមន៍​ពិសេស លោក Ionel Vasilca ។ ​Alexandra បានទទួលទូរសព្ទទៅ​ការិយាល័យ​ប៉ូលិស​រហូត​ដល់​១១២ដង ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកអើពើ។ ពេលប៉ូលិសលើក គេឮសំដីចុងក្រោយថា «គេ [ឃាតករ] មកហើយ» និយាយ​ពី​សំណុំរឿង​ឃាតកម្ម​លើ​ក្មេងស្រី​ជំទង់ ជនសង្ស័យ​ឈ្មោះថា Gheorghe Dinca អាយុ ៦៥​ឆ្នាំ ត្រូវបាន​ឃាត់ខ្លួន កាលពី​ថ្ងៃអាទិត្យ ទី​២៨ ខែកក្កដា​កន្លងទៅ នៅ​ភាគខាងត្បូង​ទីក្រុង Caracal ។ បុរស​រូប​ប​នេះ បាន​សារភាពថា បាន​ចាប់ជំរិត និង​សម្លាប់​ក្មេងស្រី​អាយុ​១៥​ឆ្នាំ​ម្នាក់ ឈ្មោះថា Alexandra និង​ក្មេងស្រី​ម្នាក់ទៀត ឈ្មោះថា Luiza ដែល​បាន​បាត់​ខ្លួន កាលពី​ខែមេសា​កន្លងទៅ​។ ​ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី មេធាវី​របស់​ជនសង្ស័យ Dinca បាន​អះអាង​ទៀតថា ព្រះរាជអាជ្ញា​រូ​ម៉ា​នី មាន​មន្ទិល​សង្ស័យថា លោក​ប្រហែលជា​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​បែបនេះ​ច្រើនជាង​២​ករណី​ដែល​លោក​បាន​សារភាព​ពេលនេះ​។ ​រឿងហេតុ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់​នេះ បាន​កើតឡើង​កាលពី​ព្រហស្បតិ៍ ទី​២៥ ខែកក្កដា សប្តាហ៍​មុន ដោយ​ក្មេងស្រី Alexandra ត្រូវបាន​ចាប់ជំរិត​នៅក្បែរ​ផ្ទះ ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយ​ត្រូវបាន​គេ​ចាប់ជំរិត ជនរងគ្រោះ​អាច​ស្វែងរក​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ហៅ​ទូរ​សព្ទ​អាសន្ន​ចំនួន ១១២​ដង ហើយ​បាន​ផ្តល់ព័ត៌មាន​ដល់​ប៉ូលិស​អំពី​ទីតាំង ដែល​នាង​ត្រូវបាន​គេ​ចាប់ឃុំខ្លួន​។ យោងតាម​សំដី​ប៉ូលីស ក្មេងស្រី​រូបនេះ បាន​ស្រែកថា «​គាត់​មកហើយ​, គាត់​មកហើយ​» មុននឹង​បណ្តាញ​ទូរ​សព្ទ​នាង ត្រូវបាន​កាត់ផ្តាច់ ។​ ​មហាជន រិះគន់ថា មន្ត្រី​សមត្ថកិច្ច បរាជ័យ​ក្នុងការ​អនុវត្ត​តួនាទី​ដោយ​យកចិត្តទុកដាក់ ហើយ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​យឺត​ពេលវេលា​ដើម្បី​ស្វែងរក​ទីតាំង និង​ជួយសង្គ្រោះ​ក្មេងស្រី​ចំទង់​រូបនោះ​។ តាម AFP ប្រធានាធិបតី​រូ​ម៉ា​នី លោក Klaus Iohannis នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​៣០ កក្កដា បាន​រិះគន់​ធ្ងន់ៗ​លើ​ភាព​ចន្លោះ​ប្រ​ហូ​ង​ក្នុងករណី​ឃាតកម្ម​នេះ និង​បានទាមទារ​ឲ្យ​ចាត់វិធានការ​ចាំបាច់​នា​ន ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​ថា សោកនាដកម្ម​បែបនេះ លែង​អាច​កើតឡើង​ក្នុងប្រទេស​លោក​៕ ​ ​Alexandra បានទទួលទូរសព្ទទៅ​ការិយាល័យ​ប៉ូលិស​រហូត​ដល់​១១២ដង ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកអើពើ។ ពេលប៉ូលិសលើក គេឮសំដីចុងក្រោយថា «គេ [ឃាតករ] មកហើយ» ​Alexandra បានទទួលទូរសព្ទទៅ​ការិយាល័យ​ប៉ូលិស​រហូត​ដល់​១១២ដង ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកអើពើ។ ពេលប៉ូលិសលើក គេឮសំដីចុងក្រោយថា «គេ [ឃាតករ] មកហើយ» អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1307.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​បានសម្រេច​អនុម័ត​លក់​គ្រឿងបន្លាស់​និង​ផ្តល់​ការគាំទ្រ​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​សម្រាប់​យន្តហោះ​យោធា F-16 របស់​ប៉ា​គី​ស្ថាន និង​យន្តហោះ​ដឹកជញ្ជូន C-17 របស់​ឥណ្ឌា​។​
​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-16 របស់​ប៉ា​គី​ស្ថាន និង​យន្តហោះ​ដឹកជញ្ជូន​យោធា C-17 របស់​ឥណ្ឌា​នឹង​ទទួល​បានការ​សេវា​គាំទ្រ​បច្ចេកទេស និង​ភស្តុភារ​ពី​សំណាក់​រដ្ឋបាល​អាមេរិក បន្ទាប់ពី​ក្រសួងការបរទេស​អាមេរិក​សម្រេច​អនុម័ត​គម្រោង​មានតម្លៃ ៨០០ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ២៦​ខែកក្កដា​។​ ​បើតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP អាមេរិក​សម្រេច​យល់ព្រម​ផ្តល់​សេវា​គាំទ្រ​បច្ចេកទេស និង​ភស្តុភារ​ដល់​យន្តហោះ F-16 ដែល​ប៉ា​គី​ស្ថាន​បាន​ទិញ​ពី​អាមេរិក​។ ការសម្រេច​នេះ ធ្វើឡើង​ត្រឹម​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ ក្រោយ​ទស្សនកិច្ច​របស់​នាយរ​ដ្ឋ​មន្ត្រី​ប៉ា​គី​ស្ថាន​លោក Imran Khan នៅ​អាមេរិក និង​ជួប​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ដែរ​។​ «​ការអនុម័ត​ផ្តល់​សេវា​បច្ចេកទេស​និង​ភស្តុភារ​ទាំងនេះ​នឹង​គាំទ្រ​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​អាមេរិក និង​ធានា​សន្តិសុខ​ជាតិ ដោយ​ការពារ​បច្ចេកវិទ្យា​អាមេរិក​តាមរយៈ​ការបន្ត​រក្សា​វត្តមានរ​បស់​អ្នកបច្ចេកទេស​អាមេរិក​នៅ​គាំទ្រ​ច្ចេកទេស​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-16 របស់​ប៉ា​គី​ស្ថាន​»​។ ក្រសួងការបរទេស​អា​មេ​រិ​ក​បញ្ជាក់​ដូច្នេះ​។ ​ចំណែក​ក្រសួងការបរទេស​អាមេរិក​ក៏​សម្រេច​អនុម័ត​លក់​គ្រឿងបន្លាស់ និង​ផ្តល់​សេវា​ហ្វឹកហ្វឺន​ផ្សេងទៀត​ដើម្បី​គាំទ្រ​កងទ័ព​ឥណ្ឌា​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​យន្តហោះ​ដឹកជញ្ជូន​យោធា C-17​។ គម្រោង​នេះ​មានតម្លៃ​សរុប​ប្រមាណ ៦៧០ លាន​ដុល្លារ​ឯណោះ​។ «​ឥណ្ឌា​ត្រូវការ​ការគាំទ្រ​បច្ចេកទេស​បន្តទៀត​ដើម្បី​ធានា​ការត្រៀមខ្លួន​ប្រតិបត្តិការ និង​សមត្ថភាព​នានា​ក្នុង​ការផ្តល់​ការគាំទ្រ​ប្រតិបត្តិការ​ផ្តល់ជំនួយ​ម​នុស្ស​ធម៌ និង​សម្រួល​ដល់​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​គ្រោះមហន្តរាយ​នៅក្នុង​តំបន់​»​។ ក្រសួងការបរទេស​អា​មេ​រិ​ក​បញ្ជាក់​ដូច្នេះ​។ ​ការផ្តល់​ការគាំទ្រ​ពី​សំណាក់​អាមេរិក​នេះ​កំពុង​បង្កើត​ក្តីបារម្ភ​ផងដែរ ដ្បិត​ឥណ្ឌា និង​ប៉ា​គី​ស្ថាន​ជាស​ត្រូវ​ស៊ីសាច់ហុតឈាម​គ្នា​។ ប៉ុន្តែ​យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋបាល​លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់​រួចហើយ​ថា ការផ្តល់សេវា​គាំទ្រ​បច្ចេកទេស និង​លក់​សម្ភារៈ​យោធា​ដល់​រដ្ឋ​អាស៊ី​ខាងត្បូង​ទាំងពីរ​មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​តុល្យភាព​យោធា​នៅក្នុង​តំបន់​ឡើយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1308.txt
​មី​យ៉ាន់​ម៉ា សោកស្តាយ​ណាស់ ដែល​អន្តរជាតិ​ខ្វះ​ការត្រួតពិនិត្យ​ទៅលើ​ក្រុម​ជ្រុលនិយម និង​ក្រុម​ភេរវកម្ម​នៅក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ា​ឃី​ន (Rakhine) ។ នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែតុលា​។ បញ្ហា​នៅមាន​មតិ​អន្តរជាតិ​ជាច្រើន បាន​រិះគន់​សកម្មភាព​យោធា​នៅក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ា​ឃី​ន ដែល​បាន​បង្ក្រាប​ទៅលើ​ប្រជាជន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។
​ជាការ​បញ្ចេញមតិ​នៅក្រោយ​សកម្មភាព​យោធា​បង្ក្រាប​នៅក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ា​ឃី​ន ម្ចាស់​ពានរង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព លោកស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បាន​និយាយ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖ «​វា​ប្រាកដ​ណាស់​ថា​មាន​ពួក​ជ្រុលនិយម ដែល​មិន​ចង់បាន​សន្តិភាព​នៅក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ា​ឃី​ន​...​ដោយសារ​ក្រុម​ភេរវកម្ម​ច្រើន បញ្ហា​គឺ​កំពុងតែ​ធំធាត់​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​»​។ នោះ​គឺជា​មូលហេតុ ដែល​ក្រុម​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​វាយប្រហារ​ទៅលើ​ក្រុម​បះបោរ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៧​។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP​។ ​ប្រាប់​ទី​កាសែត​ជប៉ុន Nikkei នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែតុលា ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ ស៊ូ​ជី បាន​គូសបញ្ជាក់ថា មី​យ៉ាន់​ម៉ា មានការ​ខកចិត្ត​ជាខ្លាំង ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​មិន​ខ្វល់ខ្វាយ​ពី​បញ្ហា​ភេរវកម្ម ប៉ុន្តែ​បែប​ជា​ចាប់អារម្មណ៍​តែ​ការលុបបំបាត់ចោល​ពូជសាសន៍​ទៅវិញ​។ ជាពិសេស វា​មិនមាន​ត្រឹមតែ​ក្រុម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ទេ សូម្បីតែ​ក្រុម​អ្នក​កាន់​ព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏​កំពុង​ប៉ះទង្គិច​គ្នា​ជាមួយ​ក្រុម​យោធា​ដែរ​។ ​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ដែល​ទទួលបាន​ពានរង្វាន់​សន្តិភាព​នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩១ និង​ជា​មនុ​ស្សមាន​ម្នាក់​មានមុខមាត់​នៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ លោកស្រី​ស៊ូ​ជី បាន​បាក់មុខ​ជាខ្លាំង​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ការបង្ក្រាប​លើ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ អ្នកស៊ើប​អង្កេត​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ក្រុម​អ្នកជំនាញ ធ្វើការ​ស៊ើបអង្កេត​ថា​តើ​បទឧក្រិដ្ឋ​ទាំងនេះ មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​លោកស្រី​ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ​ឬទេ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែ​មានការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ទៅលើ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ា​ឃី​ន អាមេរិក​បានដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ទៅលើ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​មួយចំនួន​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ហើយ​ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​ចោទ​សកម្មភាព​ទាំងនោះ​ថា​ជា​«​អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍​»​។ ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​បញ្ហា​នេះ ប្រជាជន​ប្រមាណ​ជា ៧៥​ម៉ឺន​នាក់ បាន​ភៀសខ្លួន​ទៅ​នៅ​បង់​ក្លា​ដែ​ស ហើយ​មនុស្ស​ជាច្រើន​នាក់​ត្រូវបាន​គេ​សម្លាប់​។ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1309.txt
ក្រុមហ៊ុន​ចិន Huawei នឹង​ដឹង​ពី​សារសំខាន់​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​ក្រុមហ៊ុន Google ចំពោះ​អាជីវកម្ម​ទូរ​សព្ទ​សកល​របស់ខ្លួន ក្នុងពេល​ឆាប់ៗ​ខាងមុខ ក្រោយពី​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​បានសម្រេច​បញ្ចេញ​សេ​រ៊ី​ទូរ​សព្ទ 5G ថ្មី នៅ​យប់​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ទី​១៩ កញ្ញា ដោយ​គ្មាន​កម្មវិធី​សំខាន់ៗ​មួយចំនួន​របស់ Google នៅជាប់​ម៉ាស៊ីន​ស្រាប់​។
​ដាក់​បង្ហាញ​ក្នុង​ទីក្រុង Munich នៃ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ សេ​រ៊ី​ទូរ​សព្ទ Mate 30 របស់ Huawei ដំណើរការ​ដោយ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ Android EMUI10 (open source) ក៏ប៉ុន្តែ​ពុំមែន​ជា Version របស់ Google ។ ទូរ​សព្ទ​បំពាក់​ដោយ​បច្ចេកវិទ្យា 5G នេះ គ្មាន​កម្មវិធី​របស់ Google ដូចជា Gmail ,YouTube, Chrome , Play Store និង​សេវាកម្ម​សំខាន់ៗ​ទៀត ដែល​ផ្តល់​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យា​យក្ស Google ។​ «​ឆ្នាំ [២០១៩] នេះ គឺ​ឆ្នាំ​ដ៏​លំបាក​មួយ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន Huawei»​។ លោក Richard Yu ប្រធាន​ផ្នែក​អាជីវកម្ម​អតិថិជន​របស់ Huawei និយាយ​បែបនេះ អំឡុង​ព្រឹត្តិការណ៍​ដាក់​បង្ហាញ​ទូរ​សព្ទ​ថ្មី​នេះ​។ បន្ថែម​ពីនេះ លោក កត់សម្គាល់ថា ដោយសារ​បម្រាម​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ទូរ​សព្ទ​ថ្មី​នេះ​ពុំមាន​កម្មវិធី និង​សេវាកម្ម​ទូរ​សព្ទ​ដែល​ផ្តល់​ដោយ Google ឬ​ហៅថា GMS (Google Mobile Services) នៅជាប់​ម៉ាស៊ីន​ស្រាប់​។ ម្ល៉េះ​ហើយ ក្រុមហ៊ុន Huawei ត្រូវ​បង្ខំចិត្ត​ប្រើ​កម្មវិធី និង​សេវាកម្ម​ផ្ទាល់ខ្លួន ឬ​ហៅថា HMS (Huawei Mobile Services)​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន CNN អ្នកជំនាញ ព្រមាន​ថា វា​នឹងមិន​ស្រួល​ឡើយ​ក្នុងការ​បញ្ចុះបញ្ចូល​អ្នក​ប្រើប្រាស់​ឲ្យ​ទិញ​ទូរ​សព្ទ​តម្លៃ​ខ្ទង់​ដល់​ពាន់​ដុល្លារ ដោយ​គ្មាន​សេវាកម្ម​របស់ Google ។ ហើយ​ទោះបីជា​វា​មាន​ជម្រើស​ផ្សេងទៀត​ដើម្បី​ដំឡើង​កម្មវិធី​ក្តី ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកប្រើប្រាស់​អាច​រង​ការគំរាមកំហែង​ពី​បញ្ហា​វីរុស​ផ្សេងៗ​គ្រប់ពេល ពី​វេ​ប​សាយ​ឬ Store ក្រៅផ្លូវការ​ទាំងនោះ​។ ​បុរស​ម្នាក់​ដែលមាន​ឈ្មោះ​លើ​បណ្តាញ​សង្គម
article_131.txt
ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយ ម៉ាក្រុង បានអំពាវនាវឱ្យអ៊ុយក្រែនពិចារណាលើបញ្ហាទឹកដីជាក់ស្តែង ព្រោះសង្គ្រាមជាមួយរុស្ស៊ីនឹងមិនបញ្ចប់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ។
ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយ​ ម៉ាក្រុង បានថ្លែងនៅឯវិមាន Elysee កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ថា ៖« នឹងមិនមានដំណោះស្រាយលឿន និងងាយស្រួលទេនៅក្នុងអ៊ុយក្រែន។ ភាគីអ៊ុយក្រែនចាំបាច់ត្រូវមានការពិភាក្សាជាក់ស្តែងលើបញ្ហាទឹកដី»។ ប្រធានាធិបតីបារាំងរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ពីអ្វីពីការគិតជាក់ស្តែងរបស់លោកអំពីបញ្ហាទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែនទេ ប៉ុន្តែលោកហាក់ដូចជាបញ្ជាក់ថា ក្រុងកៀវត្រូវពិចារណាឱ្យបានហ្មត់ចត់អំពីលទ្ធភាពនៃការដណ្តើមយកទឹកដីដែលរុស្ស៊ីកំពុងគ្រប់គ្រងមកវិញដោយកម្លាំង។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ធ្លាប់បានប្រកាសថា លោកនឹងដណ្តើមយកតំបន់ទាំងនេះមកវិញ ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះបានទទួលស្គាល់ថា នេះគឺហួសពីសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពអ៊ុយក្រែន។ លោក ម៉ាក្រុង ក៏បានអំពាវនាវឱ្យអាម៉េរិកជួយផ្លាស់ប្តូរលក្ខណៈនៃស្ថានភាពសង្រ្គាមបច្ចុប្បន្ន និងបញ្ចុះបញ្ចូលរុស្ស៊ីឱ្យអង្គុយនៅតុចរចា។ ប្រធានាធិបតីបារាំងបន្ថែមថា អឺរ៉ុបក៏នឹងត្រូវផ្តល់ការធានាសន្តិសុខដល់អ៊ុយក្រែនផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាម៉េរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្តេជ្ញាម្តងហើយម្តងទៀតថា នឹងបញ្ចប់ជម្លោះរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ប៉ុន្តែមិនបានធ្វើសំណើជាក់លាក់ណាមួយស្តីពីបទឈប់បាញ់ ឬកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទេ។ ប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង បានរម្លឹកលោក ត្រាំ ថា អាម៉េរិកគ្មានឱកាសឈ្នះអ្វីទាំងអស់ ប្រសិនបើអ៊ុយក្រែនចាញ់។ លោកក៏បានព្រមានដែរថា ប្រទេសលោកខាងលិចនឹងបាត់បង់ភាពជំនឿជាក់ ប្រសិនបើពួកគេសម្របសម្រួលលើបញ្ហាអ៊ុយក្រែន ដោយសារពួកគេធុញទ្រាន់នឹងជម្លោះ។ ប្រធានាធិបតីបារាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖« ប្រសិនបើអ៊ុយក្រែនចាញ់ វាមិនល្អសម្រាប់ទាំងអឺរ៉ុប និងអាម៉េរិក»។ បច្ចុប្បន្នរុស្ស៊ីគ្រប់គ្រងទឹកដីអ៊ុយក្រែន ២០ភាគរយចាប់តាំងពីចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនក្នុងប្រទេសក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ ទីក្រុងមូស្គូបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមានឆន្ទៈក្នុងការចរចាបញ្ចប់ការប្រយុទ្ធគ្នា ប៉ុន្តែនឹងមិនទទួលយកការបោះបង់ចោលខេត្តចំនួន ៤ដែលបានបញ្ចូលគ្នានោះទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1310.txt
មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី និយាយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញាន ថា សាលារៀននៅខេត្តចំនួន២លើកោះ Borne នឹងត្រូវបិទទ្វារចំនួនមួយសប្តាហ៍ដោយសារផ្សែងបំពុលពីភ្លើងឆេះព្រៃ ធ្វើអោយគុណភាពខ្យល់បានធ្លាក់ចុះដល់កំរិតគ្រោះថ្នាក់។
ឥណ្ឌូនេស៊ីនិងប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ តែងតែទទួលឥទ្ធិពលពីផ្សែងជានិច្ច ដោយសារការដុតព្រៃឈើដើម្បីយកទីធ្លាសំរាប់ដាំដំណាំ។ ប៉ុន្តែនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ស្ថានភាពខ្យល់មានភាពអាក្រក់បំផុត។ មន្រ្តីឥណ្ឌូណេស៊ី និយាយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ថា ខ្យល់បំពុលបានប៉ះពាល់ខ្លាំងនៅទីក្រុងPalangka Raya និងទីក្រុង Sampit លើកោះBorneo ក្នុងខេត្តCentral Kalimantan ដែលបណ្តាលអោយសាលារៀនក្នុងទីក្រុងទាំងពីរនេះត្រូវបិទទ្វារមួយរយៈ។ លោក Slamet Winaryo ប្រធានទីភ្នាក់ងារអប់រំនៅលើកោះនេះបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា៖ «ទីក្រុង Palangka Raya និង Sampit ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយផ្សែងខ្លាំង ដូចនេះយើងសម្រេចថានឹងផ្តល់ការឈប់សំរាកពីថ្ងៃចន្ទដល់ថ្ងៃសៅរិ៍ដល់សិស្សនៅក្នុងទីតាំងទាំងពីរនេះ»។ ក្រៅពីសាលារៀននៅទីក្រុងទាំងពីរនេះ លោក Winaryo ក៏បានប្រាប់ថាសាលារៀនផ្សេងទៀត ខេត្តCentral Kalimantan នឹងចូលរៀនយឺតកន្លះម៉ោងពោលគឺចូលរៀនម៉ោង៧និង៣០នាទីព្រឹក។ សាលាទាំងអស់ក៏ត្រូវបានណែនាំអោយកាត់បន្ថយម៉ោងសិក្សាមកត្រឹម៣០នាទីក្នុងមុខវិជ្ជានីមួយៗផងដែរ។ កាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន រដ្ឋមន្រ្តីបរិស្ថានឥណ្ឌូណេស៊ី បានទម្លាក់កំហុសផ្សែងចេញពីភ្លើងឆេះព្រៃនេះលើក្រុមហ៊ុនម៉ាឡេស៊ី ដែលរកស៊ីនៅតំបន់នោះ។ អាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ី បានប្រាប់អោយប្រជាជននៅក្នុងខេត្ត Central Kalimantan គួរនៅក្នុងផ្ទះឬពាក់ម៉ាសនៅពេលចេញទៅក្រៅ។ ក្រសួងគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយជាតិរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី បានបញ្ចេញឧទ្ធម្ភាគចក្រចំនួន៨គ្រឿងនិងមនុស្សជាង១៥០០នាក់ដើម្បីពន្លត់អគ្គិភ័យដែលបានឆាបឆេះព្រៃជាង៤៥ហិកតាទាំងពីខែឧសភាមកម្លេះ៕ ងួន សុភាវត្តី សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1311.txt
«​ម៉ា​ល់​ឌី​វ មិន​ជាប់ផុង​ក្នុង​អន្ទាក់​បំណុល​ចិន​ទេ​» ។ ប្រមុខ​ការទូត​ចិន ប្រាប់​សម​ភាគី​ម៉ា​ល់​ឌី​វ បែបនេះ ខណៈ​កង្វល់​ទាក់ទង​នឹង​បំណុល​កើនឡើង​ខ្លាំង ដ្បិត​ប្រទេស​ក្នុង​មហាសមុទ្រ​ឥណ្ឌា​ដែលមាន ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុប​ត្រឹម ៤,៥៩​ពាន់​លាន​ដុល្លារ (២០១៧) នេះ ត្រូវបាន​រាយការណ៍​ថា ជំពាក់​លុយ​ចិន​ដល់​ទៅ ៣​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។​
​ទើប​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​សភា កាលពី​ខែមេសា គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ម៉ា​ល់​ឌី​វ ព្រួយបារម្ភ​ថា បំណុល​របស់​ប្រទេស​ខ្លួន​ជំពាក់​ចិន អាច​ស្មើ​ដល់ ៣​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ។ ការណ៍​នេះ អាច​បង្ក​ហានិភ័យ​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ម៉ា​ល់​ឌី​វ ។ ​អំឡុង​ការដឹកនាំ​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​ម៉ា​ល់​ឌី​វ លោក Adbulla Yameen ដែលមាន​ទំនោរ​រក​ចិន ក្រុង​ប៉េកាំង​បាន​វិនិយោគ​លុយរាប់​រយ​លាន​ដុល្លារ ក្រោម​ផែនការ​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម ខ្សែក្រវាត់ និង​វិថី របស់​ចិន ក្នុង​វិស័យ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​។ ​ក្នុងជំនួប​ជាមួយ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ម៉ា​ល់​ឌី​វ Abdulla Shahid ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉េកាំង លោក វ៉ាង យី (Wang Yi) គូសបញ្ជាក់ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​របស់​ចិន​ជាមួយ​ម៉ា​ល់​ឌី​វ នឹងមិន​ប្រែប្រួល​ឡើយ ទោះ​មានការ​ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ក្តី​។ ​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​ក្រសួងការបរទេស​ចិន នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី​២០ កញ្ញា ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​រូបនេះ កត់សម្គាល់ថា​៖«​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​របស់​ចិន​ជាមួយ​ម៉ា​ល់​ឌី​វ មាន​គោលដៅ​លើកកម្ពស់​សុខមាលភាព​របស់​ប្រជាជន​ម៉ា​ល់​ឌី​វ ដោយ​គ្មាន​បំណង​នយោបាយ និង​ចង់បាន​ប្រយោជន៍​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​អ្វី​ឡើយ​»​។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ការ​លើកឡើងថា «​ម៉ា​ល់​ឌី​វ​ជាប់ផុង​ក្នុង​អន្ទាក់​បំណុល​ចិន​» គឺជា​ការចោទប្រកាន់​ដោយ​ខ្វះ​មូលដ្ឋាន​ទាំងស្រុង​។ ​តាមរយៈ​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Shahid បញ្ជាក់ថា គ្មាន​ប្រទេស​ណាមួយ​ក្នុង​ពិភពលោក មានចិត្ត​ល្អ​ដូច​ចិន​ជួយ​អភិវឌ្ឍ​ម៉ា​ល់​ឌី​វ ។ ត្រង់នេះ លោក និយាយ​ដល់ ការសាងសង់​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​យ៉ាង​ខ្វាត់ខ្វែង​ក្នុងប្រទេស​នេះ ក្រោម​ការផ្តល់​កម្ចី និង​ជំនួយ​ជាច្រើន​របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង​។ ​គួរ​កត់សម្គាល់ថា ចិន ទទួលរង​ការរិះគន់​ជាខ្លាំង ជាពិសេស​ពី​សំណាក់​បណ្តា​ប្រទេស​លោកខាងលិច ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​ផ្តល់​លុយ​កម្ចី​ដល់​ប្រទេស​ក្រីក្រ ជាមួយ​បំណុល​ដែល​គ្មាន​និរន្តរភាព ដ្បិត​ពួកគេ​គ្មាន​លទ្ធភាព​សងលុយ​វិញ​រួច ។ អ្នកជំនាញ អះអាងថា ក្រុង​ប៉េកាំង​ចង់​ប្រើប្រាស់​បំណុល​ទាំងនេះ​ដើម្បី​ពង្រីក​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1312.txt
គ្រោះរាំងស្ងួត កំពុងតែ​វាយប្រហារ​ទៅលើ​បណ្តា​ប្រទេសមួយ​ចំនួន​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែល​រួមមាន​ទាំង​ឡាវ ដែលជា​ប្រទេស​ជាប់​ទន្លេមេគង្គ​ទៀតផង​។ ស្រូវ​រាប់ម៉ឺន​ហិកតា​របស់​កសិករ​ឡាវ កំពុងតែ​រង​ផលប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារតែ​កង្វះ​ទឹក ជាពិសេស​ទឹកភ្លៀង ខណៈ​កម្រិត​សីតុណ្ហភាព កាន់តែ​ឡើង​ក្តៅ​។​
​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​ឡាវ Laotian Times ផលិតផល​ស្រូវ​ដូ​វ​វស្សា​ប្រមាណ ៨០​ម៉ឺន​ហិកតា​ទូទាំងប្រទេស​ឡាវ កំពុងតែ​រង​ការបំផ្លាញ និង​គំរាមកំហែង ដោយសារតែ​កម្រិត​ទឹកភ្លៀង មាន​តិចតួច​បំផុត ហើយ​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះ គ្រោះរាំងស្ងួត​នេះ កើតឡើង​ស្របពេល ដែល​កម្រិត​នៃ​ទឹកទន្លេ​មេគង្គ ដែល​ហូរ​កាត់​ប្រទេស​ឡាវ ក៏មាន​កម្រិត​ទាប​ផង​នោះ​។ ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ អនុរដ្ឋមន្ត្រី​កសិកម្ម និង​ជលផល​ឡាវ លោក Bounkhuang Khambounheuang បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរខេត្ត និង​ស្រុក បញ្ជូន​មន្ត្រី​របស់ខ្លួន​ទៅ​ជួយ​កសិករ​ជាបន្ទាន់ ដែល​ចំណាត់ការ​នេះ លោក​អនុរដ្ឋមន្ត្រី អះអាងថា ជាការ​ឆ្លើយតប​នឹង​បញ្ហា​លឿន​ជាង​ការរង់ចាំ​ការណែនាំ​ផ្លូវការ​ពី​ក្រសួង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​។ ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់រ​ដ្ឋា​ភិ​បាល​រូបនេះ បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​កសិករ ដែល​បានធ្វើ​កម្ចី​ពី​ធនាគារ ត្រូវ​រាយការណ៍​ដល់​អាជ្ញាធរ ពី​ទំហំ​នៃ​ផលប៉ះពាល់ នៃ​ការខាតបង់​ផលដំណាំ​ដាំ​ដុះ​របស់​ពួកគេ ដើម្បី​ជា​មូលដ្ឋាន​មួយ​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល ក្នុង​ការជួយ​ចរចា​ជាមួយនឹង​ធនាគារ​តាម​មធ្យោបាយ និង​លទ្ធភាព​ដែល​អាច​ធ្វើបាន​។ ​តាមពិតទៅ មិនមែន​មានតែ​ឡាវ​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ ដែល​កំពុងតែ​រង​ការគំរាមកំហែង​ពី​គ្រោះរាំងស្ងួត​នេះ​។ ថៃ ដែលជា​ប្រទេសជិតខាង ក៏​ជួប​រឿង​ដូចគ្នា​។ តាម​របាយការណ៍ ផលដំណាំ​ស្រូវ​ជាង ១​លាន ហិកតា របស់​ថៃ ក៏​កំពុងតែ​រង​ផលប៉ះពាល់​នេះ​ផងដែរ​។ ​ជា​ចំណាត់ការ​លោកនាយករ​ដ្ឋ​មន្ត្រី​ថៃ ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ​អូ​ចា បានស្នើ​ឲ្យ​ចិន មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ឡាវ ដែល​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ប្រទេស​ជាប់​ទន្លេមេគង្គ​ខាងលើ​បើកទឹក​បន្ថែម ដើម្បី​ជួយ​សម្រាល​ដល់​គ្រោះរាំងស្ងួត​បាន ខ្លះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1313.txt
​លោក Beji Caid Essebsi ប្រធានាធិបតី​ទុយ​នី​ស៊ី បានទទួល​មរណភាព​ក្នុង​អាយុ​៩២​ឆ្នាំ បន្ទាប់ពី​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ចាប់តាំងពី​ចុងខែ​មិថុនា​មក​។ នេះ​បើតាម​ការបញ្ជាក់​របស់​ខុទ្ទកាល័យ​ប្រធានាធិបតី​។​
​លោក Beji Caid Essebsi មាន​ស្ថានភាព​ជំងឺ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ មុនពេល​ទទួលមរណភាព​។ លោក​ជា​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​តំណែង​ដែលមាន​វ័យ​ចំណាស់​ជាងគេ​លើ​លោក តែ​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ​ដែល​ចាស់​ជាងគេ​ទី​ពីរ បន្ទាប់ពី​ម្ចាស់​ក្ស​ត្រី អេ​លីហ្សា​បែ​តទី​២។ លោក Beji បានឡើងកាន់តំណែងក្រោយការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ ២០១៤ រយៈពេលបីឆ្នាំបន្ទាប់ពីអតីតមេដឹកនាំផ្តាច់ការ Zine El Abidine Ben Ali ត្រូវបានទម្លាក់ពីតំណែងក្នុងចលនាបដិវត្តន៍អារ៉ាប់។​ កន្លងមកនេះ បញ្ហាយ៉ាប់យឺននៃសុខភាពរបស់ប្រមុខរដ្ឋទុយនីស៊ី បានបង្កើតជាក្តីបារម្ភសម្រាប់ប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ។ នេះក៏ដោយសារការទំនេរនៃកៅអីប្រធានាធិបតីអាចបង្កើតជាការប្រទា​ញប្រទង់នយោបាយ មុនការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីដែលមកដល់ខែវិច្ឆិកាដែរ។ បើតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបង្កើតឡើងឆ្នាំ ២០១៤ ករណីដែលកៅអីប្រធានាធិបតីនៅទំនេរ នាយករដ្ឋមន្ត្រីនឹងមានអំណាចទទួលខុសត្រូវការងារប្រធានាធិបតី និងការសម្រេច​ចិត្តនានាក្នុងរយៈពេលមិនយូរជាង ៦០ថ្ងៃឡើយ។ ក្នុងករណីដែលកៅអីនេះនៅទំនេរយូរជាង ៦០ថ្ងៃ ប្រធានសភានឹងត្រូវផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តកាន់កាប់តំណែងប្រធានាធិបតីនេះ ប៉ុន្តែមិនឲ្យលើសពី ៩០ថ្ងៃទេ។ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1314.txt
មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង គីម ជុង​អ៊ុន បាន​បើក​ការ​បោសសម្អាត​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​លើ​ក្រុមមន្ត្រី​ដែល​ទទួលបន្ទុក​ការចរចា​ជាមួយ​អាមេរិក​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់​កា​សែត​កូរ៉េខាងត្បូង Cholsun Ilbo ។ លោក គីម យ៉ុង​ឈុ​ល មនុស្ស​ជំនិត​ផ្ទាល់​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង និង​លោកស្រី គីម យ៉ូ​ចុង ប្អូនស្រី​សំណព្វ​លោក គីម សុទ្ធតែ​ស្ថិត​ក្នុងចំណោម​មន្ត្រី​ដែល​រង​ពិន័យ ខណៈ​ប្រធាន​ក្រុមការងារ​ចរចា​វិញ ទទួលទោស​ប្រហារជីវិត​តែម្ដង​។
​បរាជ័យ​នៃ​ជំនួប​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នៅ​វៀតណាម បាន​ក្លាយជា​កម្មវត្ថុ​នាំ​ឲ្យ​មានការ​បោសសម្អាត​ផ្ទៃក្នុង​មន្ត្រី​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ដោយផ្ទាល់​នឹង​ការចរចា​នេះ​។ ប្រមុខ​ដឹកនាំ​វ័យក្មេង គីម ជុង​អ៊ុន ត្រូវបាន​រាយការណ៍​ថា បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​សម្លាប់ និង​ដាក់ទោស​ក្រុមមន្ត្រី​ដែលមាន​តួនាទី​ក្នុងកា​ចរចា​ជាមួយ​អាមេរិក​លើ​រឿង​រំសាយ​នុយក្លេអ៊ែរ​។ លោក គីម ទំនង​ទម្លាក់កំហុស​លើ​មន្ត្រី​របស់ខ្លួន​ចំពោះ​បរាជ័យ​មួយ​នេះ​។ ​លោក គីម យុក​ឈុ​ល (Kim Hyok-chol) ដែលជា​បេសកជន​ពិសេស និង​ជាម​ន្ត្រី​ទទួលបន្ទុក​ការចរចា​ថ្នាក់​ក្រុមការងារ ត្រូវបាន​ប្រហារជីវិត​កាលពី​ខែមីនា​កន្លងទៅ​នៅ​ព្រលានយន្តហោះ​មួយកន្លែង​ជាមួយនឹង​មន្ត្រី​ក្រសួងការបរទេស​កូរ៉េខាងជើង​បួន​នាក់​ទៀត​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់​កា​សែត​កូរ៉េខាងត្បូង Cholsun Ilbo នៅ​ថ្ងៃទី​៣១ ខែឧសភា​ដែល​ស្រង់​ប្រភពពី​មន្ត្រី​កូរ៉េខាងជើង​។ ទោស​របស់​ពួកគេ គឺ​លួច​ធ្វើ​ចារកម្ម​ឲ្យ​អាមេរិក​។​ ​ចំណែក​លោក គីម យ៉ុង​ឈុ​ល ដៃស្ដាំ​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ផ្ទាល់ ក៏​រង​ពិន័យ​ធ្ងន់​ដែរ តែ​មិនមែន​ទោស​ស្លាប់​ឡើយ​។ កាសែត​កូរ៉េខាងត្បូង​ដដែល​ផ្សាយ​ថា អតីត​មេ​ចារកម្ម​រូបនេះ​ដែល​ទើប​អស់តំណែង​ក្នុង​ជួរ​បក្ស​ពលករ​ដែរនោះ ត្រូវ​បញ្ជូនទៅ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការងារ​ធ្ងន់​ក្នុង​ខេត្ត Jagang ហើយ​ត្រូវ​រៀនសូត្រ​មនោគមន៍វិជ្ជា​ឡើងវិញ​។ មន្ត្រី​ទទួលខុសត្រូវ​ការចរចា​ម្នាក់ទៀត​ឈ្មោះ Kim Song Hye ក៏ត្រូវ​បញ្ជូន​ជំរំ​កែប្រែ​នយោបាយ​ផងដែរ​។ ​អ្នកបកប្រែ​ឲ្យ​លោក គីម នា​ជំនួប​ជាមួយ​លោក ត្រាំ ឈ្មោះ Shin Hye Yong ក៏ត្រូវ​រាយការណ៍​ថា បាន​បញ្ជូន​ទៅកាន់​ជំរំ​លត់​ដំ​ផងដែរ ក្រោម​ហេតុផល​ថា ធ្វើ​សកម្មភាព​ប៉ះពាល់​អំណាច​លោក គីម តាមរយៈ​ការបកប្រែ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មានការ​យល់ច្រឡំ​។ អ្វី​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍ លោកស្រី គីម យ៉ូ​ចុង ទោះ​មិន​រង​ពិន័យ​ធ្ងន់​ក្ដី ក៏ត្រូវ​ទទួលបញ្ជា​ឲ្យ​ថយក្រោយ​មួយរយៈ​សិន​ដែរ​។ ប្រភពពី​ទីក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​អះអាងថា ក្រោយ​ជំនួប​នៅ​ហាណូយ ប្អូនស្រី​លោក គីម មិនមាន​សកម្មភាព​អ្វី​ទេ​។​ ​មិនមាន​ការបញ្ជា​ក់ណា​មួយ​ពាក់ព័ន្ធ​ការ​បោសសម្អាត​នេះឡើយ​។ ប៉ុន្តែ​កាសែត​កូរ៉េខាងជើង Rodong Sinmun បែរជា​ចេញ​បទ​វិចារណកថា​មួយ​ដោយ​រិះគន់​មន្ត្រី​ដែល​គោរព​មេដឹកនាំ​ហួសហេតុ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍ គឺជា​ជន​ប្រឆាំង​បក្ស ប្រឆាំង​បដិវត្តន៍ ហើយ​ដែល​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​ការកាត់ទោស​ដ៏​តឹងរ៉ឹង​។ នេះ​ជា​លើកដំបូង​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៣ ដែល​កាសែត​នេះ​ប្រើពាក្យ​ខ្លាំង​បែបនេះ ដែល​កាលនោះ​លោក គីម សម្លាប់​ពូ​ថ្លៃ​របស់ខ្លួន​។ វា​ក៏​អាចជា​សញ្ញា​បង្ហាញថា រឿង​ចាស់​បាន​កើតឡើង​ម្ដងទៀត​ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1315.txt
​ភ្នំពេញ​៖ បើ​លោក សម រង្ស៊ី និង​បក្ខពួក​ឈាន​ជើង​ចូល​ទឹកដី​កម្ពុជា​ពេលណា សមត្ថកិច្ច​នឹង​ចាប់ខ្លួន តាមច្បាប់​ភ្លាម ។ នេះ​ជាការ​ប្រកាស​ជាថ្មី របស់​អគ្គស្នងការ​ន​គ​របាល​ជាតិ ដែល​ទទួលបាន​ដីកា​បង្គាប់​ឲ្យ​ចាប់ខ្លួន ពី​តុលាការ​។​
​អ្នកនាំពាក្យ​អគ្គស្នងការ​នគរបាល​ជាតិ លោក ឆាយ គឹម​ឃឿន បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន​ថ្មីៗ​ថា ការអនុវត្ត​វិធានការ​ច្បាប់ គឺ​ខាង​សមត្ថកិច្ច នឹង​ប្រើប្រាស់​គ្រប់​មធ្យោបាយ និង​តាម​រូបភាព​នានា ដើម្បី​ចាប់ខ្លួន​លោក សម រង្ស៊ី និង​បក្ខពួក យក​ផ្តន្ទាទោស​តាមច្បាប់ បើសិនជា​ពួកគេ​ហ៊ាន​ឈាន​ជើង​ចូល​កម្ពុជា​។​ ​អ្នកនាំពាក្យ​អគ្គស្នងការដ្ឋាន​នគរ​បាល​ជាតិ បាន​អះអាងថា ការចេញ​ចំណាត់ការ​នេះ ក្នុង​គោលបំណង​ពង្រឹង និង​ការពារ​នីតិ ជាពិសេស​ធានា​ការរក្សាសន្តិសុខ និង​សណ្តាប់ធ្នាប់​សង្គម​ឲ្យ​បានល្អ​ប្រសើរ​។ បន្ថែម​ពីនេះ​លិខិត​របស់​អ្នកនាំពាក្យ​អគ្គស្នងការដ្ឋាន​នគរ​បាល​ជាតិ បាន​សរសេរ​ដូច្នេះ​ថា​៖«​សូម​អំពាវនាវ​ដល់​សាធារណៈ​ជនជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ចូលរួម​គាំទ្រ​ដល់​ការអនុវត្ត​ភារកិច្ច​របស់​កងកម្លាំង​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​កុំ​ធ្លាក់​ក្នុង​ឧបាយកល​ញុះញង់​របស់​ជន​អគតិ​មួយ​ក្តាប់​តូច ដែល​កំពុង​បំផុស​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បះបោរ​ប្រឆាំង​អាជ្ញា​ធរមាន​សមត្ថកិច្ច​ដែល​សកម្មភាព​នេះ គឺជា​ទង្វើ​ខុសច្បាប់ ហើយក៏​ជា​ទង្វើ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មាន​អសន្តិសុខ​ដល់​សង្គម​» ។​ ​ក្រៅពីនេះ​អគ្គស្នងការដ្ឋាន​នគរ​បាល​ជាតិ ក៏បាន​រំឭកថា រាល់​ចេតនា​រារាំង​ការអនុវត្ត​ដីកា​របស់​តុលាការ គឺជា​អំពើ​ដែល​ត្រូវ​ផ្តន្ទាទោស​តាមច្បាប់​ជា​ធរមាន​ទៀតផង​។​ Relate ​ការប្រកាស​របស់​អគ្គ​ស្នងការដ្ឋាន​នគរបាល​ជាតិ​នេះ ធ្វើឡើង​ស្របពេល​ដែល​លោក សម រង្ស៊ី និង​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃ​អតីត​គណបក្សប្រឆាំង អះអាងថា ពួកគេ​នឹងធ្វើ​មាតុភូមិ​និវត្ត នៅក្នុង​អំឡុង​ខែសីហា ឬ​កញ្ញា​ខាងមុខ ដោយ​អហិង្សា​និង​តាម​គោលការណ៍​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​។ បើតាម​លោក សម រង្ស៊ី ការធ្វើ​មាតុភូមិ​និវត្ត​របស់លោក​នេះ ក៏មាន​អមដំណើរ​ជាមួយ​មន្ត្រី​អន្តរជាតិ​ផងដែរ​។​ ​គួរ​បញ្ជាក់ថា មកដល់ពេលនេះ​លោក សម រង្ស៊ី បាន​រង​បណ្តឹង​មិនតិចជាង​១០​ទេ ពី​សំណាក់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​និង​សកម្មជន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដោយ​ក្នុងនោះ មាន​បណ្តឹង​ខ្លះ ត្រូវបាន​ជំនុំជម្រះ​រួចហើយ ហើយ​បណ្តឹង​ខ្លះទៀត កំពុងស្ថិត​ក្នុង​ចំណាត់ការ​របស់​តុលាការ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1316.txt
នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរបបសឹកថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ត្រូវបានសមាជិកសភាភាគច្រើនបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុក​ចិត្ត​ឲ្យបន្ត​ធ្វើជា​នាយករដ្ឋ​មន្ត្រីនៃរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលដំបូង​ដែលកើតឡើងចាប់​តាំងពីរដ្ឋ​ប្រហារឆ្នាំ ២០១៤។
ដូចការរំពឹងទុកមែន លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា មេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារ​ថៃឆ្នាំ ២០១៤ ដើម្បីទម្លាក់លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់នោះ ត្រូវបានជ្រើសរើសដោយអង្គ​នីតិបញ្ញត្តិឲ្យដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលថ្មីទៀតក្នុងការបោះឆ្នោតជាផ្លូវការដែលធ្វើឡើងនៅយប់​ថ្ងៃពុធទី ៦ ខែមិថុនានេះ។ ប្រជែងជាមួយមេដឹកនាំគណបក្សអនាគតឆ្ពោះទៅមុខដែលជាសេដ្ឋីវ័យក្មេងលោក Thanathorn Juangroongruangkit លោក ប្រាយុទ្ធ បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនលើស ៣៧៥​​ ដែលជាលក្ខខណ្ឌតម្រូវដើម្បីក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានន AFP។ ចំណែកបេក្ខភាពរបស់លោក Thanathorn ដែលទើបតែត្រូវបានដាក់ស្នើកាលពីថ្ងៃអង្គារ ដើម្បីតំណាងឲ្យសម្ព័ន្ធនយោបាយដែលប្រឆាំងរបបយោធានោះបានទទួលសំឡេងគាំទ្រត្រឹម ១៩៧ ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតកន្លងមក គណបក្សលោកស្ថិតនៅលេខរៀងទីបីក្នុងចំណោមបក្សដែលឈ្នះបានអាសនៈច្រើនជាងគេរហូតដល់ ៨១អាសនៈ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតនេះដែរ សមាជិករដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភាសរុប ៧៥០ មានអវត្តមានបីនាក់។ តំណាងរា​ស្ត្រទីមួយគឺ​លោក អាប់ភីស៊ីត វ៉េចាជីវ៉ា ដែលបានលាលែងពីតំណែងសមាជិកសភាព្រឹកមិញ ដោយសារលោកខឹងនឹងសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធនយោបាយគាំទ្រយោធា។ សមាជិកសភាម្នាក់ទៀតដែលអវត្តមានគឺ លោក Thanathorn ដោយសារលោកត្រូវបានហាមឃាត់ពីការកាន់តំណែងសមាជិកសភាដោយសេចក្តីសម្រេចតុលាការធម្មនុញ្ញកន្លងមក។ សមាជិកសភាចុងក្រោយដែលអវត្តមានគឺ​មកពីខាងបក្សអនាគតឆ្ពោះ​ទៅមុខ ដែលសុំច្បាប់សម្រាក់​ដោយសារមានជំងឺ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ជោគជ័យរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ មិនមែនជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលឡើយ ដ្បិតថា លោកបានទទួលសំឡេង ២៥០ ពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភាដែលតែងតាំងដោយរបបសឹករួចជាស្រេចទៅហើយ។ សមាជិកភាគច្រើនជាមន្ត្រីយោធា និងក្រុម​ស្មោះស្ម័គ្រនឹងយោធាដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៦៥ឆ្នាំរូបនេះ ក៏បានទទួលសំឡេងគាំទ្របន្ថែមទៀតបណ្តាគណបក្ស​ដែលរណបក្រុមយោធា​ដែលបានទទួលអាសនៈក្នុងសភាដែរក្នុងការ​បោះឆ្នោតកាលពីចុងខែមីនា។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1317.txt
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែកក្កដា បាន​គំរាម​លែង​ទទួលស្គាល់​ឋានៈ​ជា «​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​» របស់​ប្រទេស​ខ្លះ​ដែលមាន​សេដ្ឋកិច្ច​ជឿនលឿន​ទៅហើយនោះ​។ លោក​បាន បញ្ជា​ឲ្យ​តំណាង​ចរចា​ពាណិជ្ជកម្ម​អាមេរិក (USTR) ប្រើប្រាស់​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​កែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពិភពលោក (WTO) ដែល​លោក​អះអាងថា បាន​ខ្ទេចខ្ទី អស់ហើយ​។ ទណ្ឌកម្ម អាចជា​រឿង​បន្ទាប់ បើ​អ្វីៗ​មិនកើត​ឡើង​តាម​ការចង់បាន​របស់​លោក ត្រាំ ទេនោះ​។​
​ក្នុង​កំណត់​ហេតុដែល​ចេញ​ដោយ​សេត​វិមាន លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​តំណាង​ចរចា​ពាណិជ្ជកម្ម​អាមេរិក (USTR) ឈប់​ចាត់ទុក​ប្រទេស​អ្នកមាន​តែមាន​ឋានៈ​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​នៅ​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ ជា «​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​» ទៀត ប្រសិនបើ​មាន​កំណែទម្រង់​ក្នុង​រយៈពេល​៩០​ថ្ងៃ​ទេនោះ​។ លោក ត្រាំ មិន​ពេញចិត្ត​ចំពោះ​ប្រទេស​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​រីកចម្រើន​ទៅហើយ​នេះ បែរជា​បន្ត​រក្សា​ឋានៈ​របស់ខ្លួន ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ពួកគេ ពិសេស​នេះ​កេងចំណេញ​ពី​អាមេរិក​តែម្ដង​។​ «WTO ខ្ទេចខ្ទី​ទៅហើយ ពេលដែល​ប្រទេស​អ្នកមាន​បំផុត​លើ​ពិភពលោក ចាត់ទុក​ខ្លួនឯង​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ដើម្បី​គេច​ពី​ច្បាប់​របស់ WTO ហើយ​ទទួលបាន​លក្ខខណ្ឌ​ពិសេស​នោះ​។ គ្មាន​រឿង​បែបនេះ​ទៀត​ទេ​! ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំ​បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​តំណាង​ពាណិជ្ជកម្ម​អាមេរិក​ចាត់វិធានការ ដូចនេះ​ប្រទេស​ទាំងនោះ​លែង​បន្លំ​ប្រព័ន្ធ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​ខាត់​បង់​បាន​។​» នេះ​ជាការ​គំរាម​របស់លោក ត្រាំ ដែល​ចង់​ឲ្យ WTO កែទម្រង់​ឲ្យ​បាន​លឿន​។ ​សេត​វិមាន​អាមេរិក បាន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ប្រទេស​ចំនួន​៧ ដែលជា​ប្រទេស​អ្នកមាន​បំផុត​លើ​លោក​។ សេចក្ដីប្រកាស​សេត​វិមាន​បញ្ជាក់ថា ប្រទេស (​ឬ​តំបន់​) អ្នកមាន​ចំនួន​៧ លើ​ពិភពលោក​ដែល​វាស់​ដោយ​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុប​សម្រាប់​ម​នុស្ស​ម្នាក់​ដោយ​ផ្អែកលើ​គោលការណ៍​អំណាច​នៃ​ការទិញ​ដូចជា ព្រុយ​ណេ ហុងកុង កូ​វ៉ែត ម៉ា​កាវ កាតា សិង្ហ​បុរី និង​អេ​មី​រ៉ា​ត​អារ៉ាប់​រួម កំពុង​ចាត់ទុក​ខ្លួនឯង​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​។​ ​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក កូរ៉េខាងត្បូង និង​តួ​ក​គី ដែលជា​សមាជិក​ប្រទេស​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​រីកចម្រើន​ទាំង​២០ និង​អង្គការ​ដើម្បី​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច និង​អភិវឌ្ឍន៍ (OECD) ក៏​ទាមទារ​ឋានៈ​បែប​នេះដែរ​។ បើតាម​សេត​វិមាន លោក ត្រាំ ប្រាប់​ឲ្យ​ការិយាល័យ USTR ប្រើប្រាស់​គ្រប់​វិធីសាស្ត្រ​ទាំងអស់​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​កំណែទម្រង់ WTO ហើយ​បើ​អាច សហការ​ជាមួយ​ប្រទេស​ផ្សេង​។ គេ​មិនដឹងថា លោក ត្រាំ ចាត់វិធានការ​អ្វី​ឡើយ​ពាក់ព័ន្ធ​រឿងនេះ តែ​ទណ្ឌកម្ម​អាចជា​ជម្រើស​ទីមួយ​។​ ​សម្រាប់​អាមេរិក ការណ៍​ដែល​ប្រទេស​អ្នកមាន​មាន​ឋានៈ​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ ពួកគេ​មិន​ត្រឹម​បង្កើត​បញ្ហា​ឲ្យ​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍ​ផ្សេង​ទៀតឡើយ ប៉ុន្តែ​ក៏​ប៉ះពាល់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​ដែល​ត្រូវការ​ឋានៈ​ពិតប្រាកដ និង​ការអនុគ្រោះ​ពិសេស​ផង​។ ការទទួលបាន​ឋានៈ​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ ជា​លក្ខខណ្ឌ​ពិសេស​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ប្រទេសមួយ​អាច​មិនទាន់​អនុវត្ត​គោលការណ៍​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី អាចជួយ​ផលិតកម្ម​ក្នុងស្រុក​តាម​រូបភាព​គាំពារ​និយម និង​ការឧបត្ថម្ភ​ធន​ជាដើម​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1318.txt
​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ហ្វីលីពីន លោក Albert del Rosario សម្តែង​ការមិន​ពេញចិត្ត​ទៅនឹង​ការដឹកនាំ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គោ ឌូ​ទើ​តេ ដោយ​លោក អះអាងថា មិនបាន​បំពេញ​តួនាទី​ពេញលេញ​ដូច​បាន​បញ្ញត្តិ​ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្ម​នុ​រញ្ញ​។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​រូបនេះ អះអាងថា លោក ឌូ​ទើ​តេ គួរតែ​ត្រូវបាន​ដក​ចេញពី​តំណែង ដោយសារ​ខ្វះ​សមត្ថភាព​ក្នុងការ​ការពារ​ទឹកដី​។​
​តាមរយៈ​កិច្ចសម្ភាសន៍​ជាមួយនឹង​សារព័ត៌មាន ABS-CBN ថ្ងៃ​២៧ មិថុនា លោក Albert del Rosario បាន​ថ្លែងថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បាន​បញ្ញត្តិ​យ៉ាងច្បាស់​ថា តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​អធិបតេយ្យ​របស់​ប្រទេស ដែល​លោក ឌូ​ទើ​តេ ត្រូវការពារ ពោលគឺ​ប្រធានាធិបតី និង​កងទ័ព មាន​កាតព្វកិច្ច​ក្នុងការ​អនុវត្ត​ការពារ​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​។ ​អតីត​ប្រមុខ​ការទូត​រូបនេះ បន្តទៀតថា អ្នក​ដែល​បំពាន​នឹង​បទបញ្ញត្តិ​នេះ គឺជា​មូលដ្ឋាន​ដ៏​រឹងមាំ​មួយ​ក្នុង​ការបញ្ឈប់​ពី​តួនាទី និង​តំណែង​។ ក្នុងករណីនេះ លោក សង្កត់ធ្ងន់ លោក​ប្រធានាធិបតី ឌូ​ទើ​តេ អាច​ត្រូវបាន​ដក​ចេញពី​តំណែង​បាន​។​ ​ការណ៍​ដែល​អតីត​ប្រមុខ​ការទូត​ហ្វីលីពីន ដែល​ធ្លាប់មាន​ជំហរ​រឹងទទឹង​ជាមួយនឹង​ចិន​រូបនេះ បង្ហើប​ពី​ផ្លូវច្បាប់​ប្រឆាំងនឹង​លោក​ប្រធានាធិបតី ឌូ​ទើ​តេ បែបនេះ ដោយសារតែ​ថ្មីៗ​នេះ លោក​ប្រធានាធិបតី ឌូ​ទើ​តេ បាន​ប្រព្រឹត្ត​ឥរិយាបថ​ការទូត​មួយ ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មានការ​ហួសចិត្ត ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នៅក្នុង​តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ​របស់ខ្លួន​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ជាមួយ​ចិន​។ ​គួរ​រម្លឹក​បន្តិច​ថា ក្នុង​រដ្ឋបាល​ដឹកនាំ​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី Benigno Aquino ហ្វីលីពីន បាន​មាន​ជំហរ​ប្រឆាំង​ខ្លាំង​ទៅនឹង​ចិន​លើ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ពេលនោះ​ហ្វីលីពីន ដែលមាន​លោក Albert del Rosario ជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស តែងតែ​ប្រឆាំង​ចិន​ទាំង​ក្របខណ្ឌ​ជាតិ អន្តរជាតិ និង​ក្របខណ្ឌ​ការទូត និង​យោធា​ទៀតផង​។​ ​ទើបតែ​ដល់​រដ្ឋបាល​ដឹកនាំ​របស់​ប្រធានាធិបតី រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គោ ឌូ​ទើ​តេ នោះទេ ដែល​ហ្វីលីពីន បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ជំហរ​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​ទៅកាន់​ចិន​។ រដ្ឋបាល​លោក ឌូ​ទើ​តេ ចង់​ឱបក្រសោប​ចិន ដើម្បី​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​ពាណិជ្ជកម្ម ខណៈ​យក​រឿង​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ទុក​ដោះស្រាយ​ដោយឡែក​តាម​មធ្យោបាយ​ការទូត និង​ចរចា​ដោយ​សន្តិវិធី​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1319.txt
​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​របស់​ប្រទេស​អាស៊ាន អំឡុងពេល​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ ដែល​ទើបតែ​បញ្ចប់​ការ​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ បានទទួល​ដឹងលឺ​ពី​ផល​លំបាក​របស់​រដ្ឋ​សមាជិក ដែលជា​អ្នក​ផលិត​ផលិតផល​ដូរ​ប្រេង​ធំ​បំផុត​របស់​ពិភពលោក និង​កំពុងតែ​ទទួលរង​នូវ​ការ​រឹតត្បិត​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​។ ប្រមុខ​ដឹកនាំ បានសម្រេច​ទុក​លទ្ធភាព​ឲ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ដោះស្រាយ​គ្នា​តាម​មធ្យោបាយ​ដែល​អាចទៅរួច​។​
​ឥណ្ឌូណេស៊ី និង​ម៉ាឡេស៊ី ទំនង​ជាមាន​អាក់អន់ចិត្ត​ខ្លះ​ជាមួយនឹង​អង្គការ​អន្តររដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ដែល​មិនអាច​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មុតមាំ​មួយ​សម្រាប់​ខ្លួន​ដើម្បី​ជា​ថ្នូរ​សម្រាប់​ការចរចា និង​តវ៉ា​ទៅលើ​សហភាព​អឺរ៉ុប ដែល​កំពុងតែ​ដាក់​គំនាប​ទៅលើ​ពួកគេ​ឲ្យ​ពិនិត្យឡើងវិញ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​បរិស្ថាន តាមរយៈ​ការ​រឹតត្បិត​លើ​ការ​នាំចូល​ផលិតផល​ដូងប្រេង​ទៅកាន់​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប​។ ​គួរ​រម្លឹក​បន្តិច​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប នៅ​ដើមឆ្នាំ​២០១៩ បានចាប់ផ្តើម​អនុវត្ត​បទបញ្ជា​ថ្មី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការប្រើប្រាស់​ថាមពល​កើតឡើង​វិញ និង​ថាមពល​ស្អាតស្អំ ដែលជា​ប្រភេទ​ថាមពល​មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​បរិស្ថាន​។ តាមរយៈ​បទបញ្ជា​ថ្មី​នេះ រដ្ឋ​សហភាព​អឺរ៉ុប តម្រូវ​ឲ្យ​កាត់បន្ថយ​ការនាំ​ចូល​ផលិតផល​ដែល​កើតចេញពី​ការបំផ្លាញ​បរិស្ថាន ជាពិសេស​នោះ​ការកាប់បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​តែម្តង​។​ ​បទបញ្ជា​ថ្មី​ដដែល​នេះ សហភាព​អឺរ៉ុប មាន​គោលដៅ​ឈានទៅដល់​ការបិទ​ការនាំ​ចូល​ផលិតផល​ពាក់ព័ន្ធ ដែល​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​ផលិតផល​ដូរ​ប្រេង​តែម្តង​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០៣០​។ ចំណាត់ការ​នេះ បានធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ផលិត​ដូរ​ប្រេង ជាពិសេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី និង​ម៉ាឡេស៊ី ដែលជា​អ្នក​ផលិត​ធំ​បំផុត​របស់​ពិភពលោក ហើយ​មាន​ទីផ្សារ​ធំ​នៅ​អឺរ៉ុប ត្រូវ​រង​ផលប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដល់​ការនាំចេញ​។​ ​គិត​ចាប់ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប ចាប់ផ្តើម​មាន​វិធាន​នេះ រដ្ឋ​អាស៊ាន​ទាំងពីរ បាន​មាន​ទាំង​ការពន្យល់​បកស្រាយ ផង និង​តវ៉ា​ជា​បន្ត​ផង​ដើម្បី​ឲ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប ផ្លាស់ប្តូរ និង​បញ្ឈប់​ការ​រឹតត្បិត​នេះ​។ រដ្ឋ​ទាំងពីរ ថែមទាំង​បាន​អះអាងថា នឹង​បន្ត​ប្តឹង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទៅកាន់​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ ក៏ដូចជា​សុំ​កិច្ចការពារ និង​អន្តរាគមន៍​ពី​អាស៊ាន ដែល​អង្គការ​អន្តររដ្ឋាភិបាល ដូច​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដូចគ្នា​ផងដែរ​នោះ​។ ​ក៏ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ អាស៊ាន ពិតជា​បានទទួល​ដឹងលឺ​ពី​ករណី​វិវាទ​ពាណិជ្ជ​កម្មនេះ​។ « យើង​បានកំណត់​សម្គាល់​ពី​ក្តីបារម្ភ​របស់​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន​មួយចំនួន​លើ​បញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការអនុវត្ត​សកម្មភាព​ទីផ្សារ​មិន​ត្រឹមត្រូវ និង​បញ្ហា​ផលិតផល​ដូរ​ប្រេង​។​ ​យើង អះអាង​ជាថ្មី​ពី​ការគាំទ្រ​កិច្ចប្រឹងប្រែង​របស់​រដ្ឋ​សមាជិក​ពាក់ព័ន្ធ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​លើ​និរន្តរភាព​នៃ​ដូងប្រេង រាប់បញ្ចូល​ការបន្ត​ភ្ជាប់​ផ្សារ​ជាមួយនឹង​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​។​» នេះ ជា​ជំហរ​ដ៏​ខ្លី​របស់​អាស៊ាន​លើ​បញ្ហា​ដូងប្រេង​របស់​រដ្ឋ​សមាជិក ដែល​បាន​គូសបញ្ជាក់​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួម​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ នៅក្នុង​រដ្ឋធានី​បាងកក កាលពីពេល​ថ្មីៗ​នេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_132.txt
គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ(DPK) ដែលជាបក្សប្រឆាំង បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ដាក់សំណើដកតំណែងប្រធានាធិបតីស្ដីទី លោក Han Duck-soo ទាក់ទងនឹងការប្រឆាំងការតែងតាំងចៅក្រមកាត់ក្ដីក្នុងតុលាការរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលនឹងត្រូវដោះស្រាយរឿងក្ដីប្រធានាធិបតី លោក​ យូន សុកយ៉ល។
អត្ថបទទាក់ទង បក្សប្រឆាំង ចង់ស្នើដកតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីកូរ៉េខាងត្បូង ក្រោយមិនប្រកាសច្បាប់ស៊ើបអង្កេតលោកយូន គណបក្សប្រឆាំងនៅកូរ៉េខាងត្បូង បានដាក់សំណើដកតំណែងប្រធានាធិបតីស្ដីទី លោក Han Duck-soo ក្រោយលោក Han បដិសេធមិនតែងតាំងចៅក្រមតុលាការរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បីកាត់ក្ដីលោក យូន សុកយ៉ល។ «ពួកយើង បានកសាងសំណើ(ដកតំណែងលោក Han Duck-soo) ហើយនឹងបញ្ជូនសំណើនេះទៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសភា នៅថ្ងៃនេះ។ យើង នឹងបោះឆ្នោត(លើសំណើ) នៅថ្ងៃស្អែក»។ សមាជិករដ្ឋសភាលោក Park Sung-joon បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះនៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ។ ក្នុងសំណើដកតំណែងនេះ បក្ស DPK ចោទលោក Han លើការបំពានកាតាព្វកិច្ចជាប្រធានាធិបតីស្ដីទី ដ្បិតលោក​ បានបដិសេធមិនចាត់តាំងចៅក្រមផ្លូវការ និងបដិសេធលើច្បាប់សំខាន់២ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតលោក យូន សុកយ៉ល និងភរិយា។ បក្ស DPK ចង់ឱ្យលោក Han ចាត់តាំងចៅក្រម៣រូបបន្ថែម ដើម្បីបំពេញសវនាការកាត់ក្ដី ក្នុងតុលាការ។ ប៉ុន្តែចំណុចនេះ ត្រូវបានលោក Han បដិសេធជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបណ្ដាលឱ្យដំណើរការសវនាការរឿងក្ដីលោក​ យូន សុកយ៉ល បន្តរំសាយ។ ប្រធានបក្ស DPK លោក Park Chan-dae បានលើកឡើងថា ការបដិសេធមិនតែងតាំងចៅក្រុម៣រូបបន្ថែមរបស់លោក Han សបញ្ជាក់ច្បាស់ថា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងស្ដីទីរូបនេះ គ្មានឆន្ទៈ និងសមត្ថភាពប្រណិប័តតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញទេ។ ប៉ុន្តែលោក​ Han Duck-soo បានអះអាងថា លោក​ អាចធានាការចាត់តាំងចៅក្រមបាន លុះត្រាតែគណបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) និងគណបក្ស DPK មានឯកភាពលើបេក្ខភាពចៅក្រម និងការគោរពអំណាចប្រធានាធិបតី។ «គោលការណ៍សុក្រឹតដែលភ្ជាប់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់របស់យើង គឺជៀសវាងការប្រើអំណាចប្រធានាធិបតីខ្លាំងផ្ដាច់មុខ ដែលរួមទាំងការចាត់តាំងក្នុងស្ថាប័នធម្មនុញ្ញ(តុលាការរដ្ឋធម្មនុញ្ញ)ផង»។ លោក Han Duck-soo បានលើកហេតុផលយ៉ាងដូច្នេះ។ ក្នុងសប្ដាហ៍នេះ លោក Han បានពន្យារពេលប្រកាសសេចក្តីស្នើច្បាប់ បង្កើតអង្គភាពស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ២សំខាន់ៗ ដើម្បីស្រាវជ្រាវលើលោក យូន និងភរិយា ផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ បើសិនជាការបោះឆ្នោតលើសំណើដកតំណែងលោក​ Han Duck-soo ជោគជ័យនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ លោក Choi Sang-mok អាចនឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីស្ដីទីបន្ទាប់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ AFP៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1320.txt
​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិចិន​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍  Wei Fenghe បានបង្ហាញ​ពី​ការប្តេជ្ញាចិត្ត​ជាថ្មី​ជាមួយនឹង​សម​ភាគី​សិង្ហ​បុរី លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Ng Eng Hen ក្នុងការ​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​តំបន់ ជាពិសេស​នោះ​លើ​បញ្ហា​សន្តិសុខ ដែល​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផង​។ ភាគី​ទាំងពីរ ចង់ឃើញ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​តំបន់ ដែល​កសាង​អស់​រយៈពេល​ច្រើន​ទសវត្ស​រ៍ហើយ​នោះ បន្ត​ទៅមុខ​។​
​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​លើកដំបូង​ក្នុង​រយៈពេល​៨​ឆ្នាំ​នៅ​សិង្ហ​បុរី លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ និង​ជាទី​ប្រឹក្សា​រដ្ឋ​ចិន Wei Fenghe បាន​ប្រាប់​សម​ភាគី​សិង្ហ​បុរី លោក​រដ្ឋមន្ត្រី Ng Eng Hen ថា ចិន និង​កងទ័ព​រំដោះប្រជាជន​របស់ខ្លួន ពិតជា​ចង់​ផ្សារភ្ជាប់​ខ្លួន​ទៅនឹង​តំបន់ និង​ពិភពលោក ខណៈដែល​ស្ថានភាព​សន្តិសុខ​សកល​បច្ចុប្បន្ន កំពុងតែ​ស្ថិតនៅក្នុង​ភាពមិនប្រាកដប្រជា និង​មិនអាច​ព្យាករ​បាន​នោះ​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន​សិង្ហ​បុរី នៅ​ថ្ងៃ​២៩ ឧសភា ប្រមុខ​ការពារជាតិ​សិង្ហ​បុរី បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា ភាគី​ទាំងពីរ បាន​ឯកភាពគ្នា​ក្នុងការ​បង្កើន​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយនឹង​គ្នា រួមទាំង​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែលជា​បញ្ហា​ដ៏​រសើប​រវាង​ចិន និង​អាស៊ាន​។ លោក បន្តថា ភាគី​ចិន បាន​អះអាងថា ខ្លួន​មិន​ត្រឹមតែ​ចង់បាន​សន្តិភាព​នៅក្នុង​តំបន់​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ​ក៏​មិន​ចង់​ប្រឈម​ជាមួយនឹង​ភាគី​ណាមួយ រួម​អាមេរិក នៅក្នុង​តំបន់​នេះឡើយ​។ ​នៅពេលដែល អ្នកសារព័ត៌មាន សាកសួរ​ពី​ជំហរ​របស់​សិង្ហ​បុរី ចំពោះ​ស្ថានភាព​តានតឹង​របស់​អាមេរិក និង​ចិន លើ​បញ្ហា​ពាណិជ្ជកម្ម ថា​តើ​បើ​វិវាទ​នេះ នៅតែ​អភិវឌ្ឍ​ទៅ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ សិង្ហ​បុរី នឹង​ជ្រើស​យក​ភាគី​ចិន ឬ​អាមេរិក លោក បាន​គូសបញ្ជាក់ថា សូម្បីតែ​ភាគី​វិវាទ ក៏បាន​ប្រាប់​ហើយ​ថា ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​មិនចាំបាច់​ជ្រើសរើស​នៅ​ខាង​ណាមួយ​នោះទេ​។ ​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​ពន្យល់​បន្ថែមថា ជម្រើស​នេះ គឺជា​ជម្រើស​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ​បំផុត ហើយ វា ក៏​ជា​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ផងដែរ​ថា សិង្ហ​បុរី មិនបាន​រស់នៅក្នុង​ពិភពលោក ប៉ូល​មួយ ឬ​ប៉ូ​លពីរ​នោះទេ​។ លោក​រដ្ឋមន្ត្រី អះអាងថា សិង្ហ​បុរី និង​ចិន បាន​ចង់ឃើញ​ដូចគ្នា​ថា វា ជា​រឿង​ដែល​មិន​សម​ហេតុផល​នោះទេ ដែល​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ដំណើរការ​អភិវឌ្ឍ​ពាណិជ្ជកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និង​សន្តិសុខ ដែល​ពិភពលោក បាន​បង្កើតឡើង​អស់​រយៈ​៧​ទសវត្សរ៍​ហើយ​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1321.txt
ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បានប្រកាស​មិន​ជ្រៀត​ជ្រែកចូល​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​អាមេរិក និង​ចិន​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​រញ្ជួយ​សាកលលោក​ទាំងមូល​ឡើយ​។ យ៉ាងណាមិញ ជា​មហាអំណាច​មួយ​ដែរនោះ និង​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជិតស្និទ្ធ​មួយ​របស់​ចិន លោក ពូ​ទីន ថា រុស្ស៊ី​ពិបាក​នឹង​ឈរ​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​ណាស់​។ បើតាម​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី ភាពល្អក់​កករ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​រុស្ស៊ី និង​អាមេរិក​ក្នុងពេល​បច្ចុប្បន្ន ពិតជា​តម្រូវ​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​ចាប់ដៃ​គូប្រជែង​របស់​អា​មេ​រិ​ក​។
​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​ចិន និង​អាមេរិក​នៅតែ​បន្ត​ឆេះ​មិន​ដាច់​ផ្សេង ខណៈ​ការចរចា​ក៏​មិនទាន់បាន​ផល​អ្វី​ដែរ​។ ខណៈ​ទំនាស់​ផ្នែក​ពាណិជ្ជ​កម្មនេះ​ជា​រឿង​របស់​មហាអំណាច​ទីមួយ និង​ទី​ពី​រលើ​លោក​តែ​ពីរ​នាក់​នោះ ហើយ​មិន​ពាក់ព័ន្ធ​អ្វី​នឹង​រុស្ស៊ី​នោះ លោក​ប្រធានាធិបតី វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន លើកឡើងថា មូ​ស្គូ​មិនអាច​ប្រកាន់​ជំហរ​កណ្ដាល​បានទេ​។ ​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាស​មួយ​មុន​ចាកចេញ​ទៅកាន់​ទឹកដី​កៀ​ហ្ស៊ី​ស៊ី​ស្ថាន​ដើម្បី​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​សមាជិក​អង្គការ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សៀង​ហៃ (SCO) លោក ពូ​ទីន និយាយថា អាមេរិក និង​ចិន​ទាស់​គ្នា​រឿង​ពាណិជ្ជកម្ម និង​បញ្ហា​ផ្សេងទៀត​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​។ លោក​ប្រាប់​ទូរទស្សន៍ Mir TV ថា ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ​ដែល​រុស្ស៊ី​គ្មាន​ហេតុផល​អ្វីដែល​ត្រូវ​លូកលាន់​ដំណើរ​ការចរចា​នេះឡើយ​។ កិច្ចប្រជុំ SCO ចាប់ផ្ដើម​តាំងពី​ថ្ងៃទី​១៤ ខែមិថុនា​។​ ​ទោះ​ប្រកាន់​ជំហរ​មិន​ចូល​ពាក់ព័ន្ធ​ក្ដី លោក ពូ​ទីន អះអាងថា មាន​ករណី​មួយ​ដែល​រុស្ស៊ី​មិនអាច​ឈរ​មើល​បានឡើយ​។ បើតាម​ទូរទស្សន៍​រុស្ស៊ី RT លោក ពូ​ទីន សង្កត់ធ្ងន់ថា​៖ «​ទីមួយ រុស្ស៊ី​មាន​ទំនាក់ទំនង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ល្អ​មិន​ធ្លាប់មាន​ជាមួយ​ចិន​។ យើ​ជា​ដៃគូ​យុទ្ធសាស្ត្រ​លើ​គ្រប់​វិស័យ តែ​ជា​អកុសល យើង​មិនអាច​និយាយ​ដូចគ្នានេះ​សម្រាប់​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អាមេរិក​បានទេ ដ្បិត​អាមេរិក​បានធ្វើ​ឲ្យ​វា​កាន់តែ​អាក្រក់​ទៅៗ​។​» ​ដូចនេះ នៅ​កាលៈទេសៈ​បែបនេះ សមានចិត្ត​របស់​រុស្ស៊ី ក៏មាន​ជាមួយ​ដៃគូ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់ខ្លួន​។ នេះ​ជាការ​បន្ថែម​របស់លោក ពូ​ទីន ដែល​ទើប​ទទួល​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជិន​ភីង អំឡុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​នៅ​រុស្ស៊ី​ថ្មីៗ​នេះ​។​ ​មកទល់​ខែមិថុនា សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ទីមួយ និង​ទី​ពីរ​នេះ មាន​អាយុ​ជិត​មួយឆ្នាំ​ហើយ ដោយមាន​ការដំឡើង​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​នាំចូល​ទៅមក​ខ្ទង់​៣០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ទៅហើយ​។ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​គំរាម​ដំឡើង​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​ចិន​ដែល​សេសសល់​ប្រមាណ​៣០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ទៀត ស្រប​ពេលដែល​ការចរចា​មិនបាន​ផល​។ ការចរចា​ទៀតសោត ក៏​មិន​ទៅមុខ ខណៈ​ភាគី​ទាំងពីរ​ចោទ​គ្នា​ទៅមក​ថា ធ្វើ​ឲ្យ​ការចរចា​ថយក្រោយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1322.txt
រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី បានមើលឃើញពីផលប៉ះពាល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅលើសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មសកល ដែលបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន។ សិង្ហបុរី ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំ និងសកម្មមួយនៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក បានទទូចឲ្យប្រជាជនរបស់ខ្លួនតាមដានទំនោរនេះផង ដើម្បីធានាថា សិង្ហបុរី មិនក្លាយជាជនរងគ្រោះ និងខាតបង់ផលប្រយោជន៍។
តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រៅកិច្ចប្រជុំសន្តិសុខដែនសមុទ្រក្នុងតំបន់នៅថ្ងៃ១៤ ឧសភា រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មសិង្ហបុរី លោក Chan Chun Sing បានអះអាងថា សិង្ហបុរី ក៏មិនអាចគេចផុតពីផលប៉ះពាល់ពីសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិននោះទេ ហើយទាំងរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនសិង្ហបុរី ត្រូវតែតាមដានដោយយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហានេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Straits Times។ លោករដ្ឋមន្ត្រី បន្តទៀតថា សិង្ហបុរី ចាំបាច់ត្រូវធ្វើការជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសពាក់ព័ន្ធដើម្បីសម្របសម្រួល និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មសកល។ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា សិង្ហបុរី គឺជាប្រទេសដែលគាំទ្រប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ដែលមានស្ថិរភាព គោរពតាមបទដ្ឋាន និងមានលក្ខណៈអាចព្យាករបាន។ ខណៈពណ៌នាវិវាទពាណិជ្ជកម្មរបស់មហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកអាមេរិក និងចិន ជាសង្គ្រាមពិពាណិជ្ជកម្មដ៏តានតឹង និងធ្ងន់ធ្ងរ លោករដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មរូបនេះ បានស្នើឲ្យប្រជាជនសិង្ហបុរីទាំងអស់ត្រូវតែមានការត្រៀមខ្លួនលើទំនោរនេះ ដ្បិតសិង្ហបុរី ក៏អាចនឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ដោយប្រយោលពីវិវាទ។ ក៏ប៉ុន្តែលោក អះអាងថា តាមរយៈការតាមដានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន សិង្ហបុរី អាចតម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដើម្បីឆក់យកឱកាស និងគ្រប់គ្រងពីស្ថានភាពនេះបាន។ នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួរថាតើសិង្ហបុរី អាចធ្វើអ្វីបានលើបញ្ហានេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានឲ្យដឹងថា សិង្ហបុរី គឺជាមិត្តទាំងអាមេរិក និងចិន ហើយសិង្ហបុរី ក៏សង្ឃឹមថា ភាគីទាំងពីរ អាចធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីធានាពីស្ថិរភាពនៃប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មសកល។ លោក បន្ថែមថា សិង្ហបុរី នឹងបន្តផ្តល់គំនិតដល់ទាំងអាមេរិក និងចិនដោយស្មោះត្រង់ ដើម្បីឲ្យភាគីទាំងពីរ អាចពិចារណាឡើងវិញចំពោះដំណើរទៅមុខទៀត។ គួរជម្រាបបន្តិចថា មកទល់ពេលនេះ ទាំងអាមេរិក និងចិន នៅតែបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយរឹតត្បិតដាក់គ្នាលើការនាំចេញ និងនាំចូល ជាក់ពិសេសនោះភាគីទាំងពីរ បន្តបន្ថែមពន្ធលើមុខទំនិញកាន់តែខ្ពស់ ដែលការអភិវឌ្ឍនេះ កំពុងតែគំរាមកំហែងដល់សេដ្ឋកិច្ចសកល ជាពិសេសនោះ ប្រទេសក្រីក្រ ឬកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលកន្លងមកទទួលបានលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1323.txt
៦​សប្តាហ៍ ក្រោយពី​ក្រុមហ៊ុន​ចិន Huawei ត្រូវបាន​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ដាក់​ប​ញ្ចូ​ន​ក្នុង​បញ្ជីខ្មៅ លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ បាន​កាច់ចង្កូត​១៨០​ដឺ​ក្រេ​ចំពោះ​ទណ្ឌ​កម្មនេះ ដោយ​ប្រកាស​ដកហូត​វិញ​។ បន្ថែម​ពីនេះ​សំណុំរឿង Huawei នេះ ភាគី​ចិន និង​អាមេរិក ក៏បាន​ឯកភាព​បន្ត​កិច្ចចរចា​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ផ្អាក​ការដំឡើង​ពន្ធ​ទៅមក​ថ្មីៗ​ផ្សេងទៀត​ផងដែរ ដើម្បី​ទុកពេល​រក​ច្រក​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​។
​ពី​ប្រទេស​ជប៉ុន នៅ​ជំនួប​កំពូល G២០ នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍​ទី ២៩ មិថុនា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​លើកឡើងថា ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​នានា អាច​លក់​សម្ភារ​របស់​ពួកគេ​ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន Huawei បាន ។ ត្រង់ចំណុច​នេះ មេដឹកនាំ​វ័យ ៧៣​ឆ្នាំ​រូបនេះ ការអនុញ្ញាត​ឲ្យ​មានការ​ដោះដូរ​អាជីវក​ម្ម​គ្នា​នេះ នឹងមិន​ប៉ះពាល់​ដល់​បញ្ហា​អាសន្ន​ជាតិ និង​បញ្ហា​ធំធេង​ណាមួយ​ឡើយ​។​ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទូរទស្សន៍​អាមេរិក CNN លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បញ្ជាក់ទៀតថា បញ្ហា Huawei នៅតែ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កិច្ចពិភាក្សា​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​កំពុង​បន្ត​រវាង​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន និង​ក្រុង​ប៉េកាំង ប៉ុន្តែ​ខណៈពេល​នេះ លោក នឹង​ចេញ​បញ្ជា​ឲ្យ​បន្ត​ការធ្វើ​អាជីវកម្ម​ឡើងវិញ​រវាង​ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យា​អាមេរិក​និង​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​។ ​ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី ភ្លាមៗ​នេះ គេ​ពុំទាន់​ដឹង​នៅឡើយ​ទេ​ថា តើ​រដ្ឋបាល​អាមេរិក​នឹង​ចាត់វិធានការ​បែបណា​នៅឡើយ​ទេ ក្នុងការ​ដកហូត​ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​នេះ ។ យោងតាម​កាសែត The Washington Post លោក ត្រាំ បាន​លើកឡើងថា លោក​នឹង​ទៅ​ជជែក​ពិភាក្សា​ជាមួយ​មន្ត្រី​អាមេរិក ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​សម្ពាធ​លើ​ក្រុមហ៊ុន Huawei ប៉ុន្តែ​សង្កត់ធ្ងន់ថា ពួកគេ​ពុំទាន់​បង្កើត​ការសម្រេច​ចិត្តជា​ផ្លូវការ​ក្នុង​ដកហូត​ការ​រឹតត្បិត​នេះ​នៅឡើយ​ទេ​។ ​ទន្ទឹមនឹង​គ្នា​នេះ បើតាម​កាសែត The Wall Street Journal លោក ត្រាំ បង្ហើប​ឲ្យ​ដឹងថា ប្រទេស​ទាំងពីរ នឹង​ទុក​រឿង Huawei នេះ រហូតដល់​បញ្ចប់​នៃ​កិច្ចចរចា​ក្នុង​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម​។ ​ការប្រកាស​របស់លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្វើឡើង​ក្រោយពី​បាន​ជួបពិភាក្សា​ស៊ីជម្រៅ​ជាមួយ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជិន​ភីង​។ មហាអំណាច​ពិភពលោក​ទាំងពីរ ដែល​កំពុង​ប្រឈមមុខគ្នា​នៅក្នុង​ប​ញ្ហ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្មនេះ បាន​ជជែក​ពី​បញ្ហា​ជាប់គាំង​ក្នុង​សង្គ្រាម​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ក្រុមហ៊ុន​ចិន Huawei ដែលជា​ចំណុចក្តៅ​ក្នុង​សម​ភូមិ​ដ៏​ក្តៅគគុក​នេះ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ កាលពី​ថ្ងៃទី​១៦ ខែឧសភា បានប្រកាស​អាសន្ន​ជាតិ​លើ​វិស័យ​គមនាគមន៍ ដោយ​ហាមឃាត់​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក​ទាំង​អស់ពី​ការប្រើប្រាស់​សម្ភារ​គមនាគមន៍​បរទេស​នានា ដែល​រដ្ឋបាល​លោក​ចាត់ទុកថា បង្ក​ជាការ​គំរាមកំហែង​ដល់​សន្តិសុខ​ជាតិ​។ ចំណាត់ការ​ថ្មី​នេះ ទំនងជា​សំដៅលើ​ក្រុមហ៊ុន​យក្ស​ចិន Huawei ដែល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​បាន​រិះគន់​ជា​ញឹកញាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ហានិភ័យ​នៃ​ការធ្វើ​ចារកម្ម​។​ អត្ថបទទាក់ទង ស្ថាបនិក Huawei មិនបារម្ភពីទណ្ឌកម្មអាមេរិក ខណៈប៉េកាំងប្រកាសធ្វើខ្នងបង្អែក ក្រុមហ៊ុន Huawei បង្កើតឡើង​ដោយ​លោក Ren Zhengfei អតីតមន្ត្រី​យោធា​ចិន អាមេរិក​ពន្យារពេលដាក់​ទ​ណ្ឌ​កម្ម​លើ Huawei ៩០​ថ្ងៃ ព្រោះ​អាច​ត្រូវ​ជើង​ខ្លួនឯង​ Google ដកហូត​អាជ្ញា​បណ្ណ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ Android ពី​ក្រុមហ៊ុន​ទូរ​សព្ទ Huawei ៤​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយ​បទបញ្ជា​នេះ ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យា​យក្ស​អាមេរិក Google បាន​កាត់ផ្តាច់​អាជីវកម្ម​មួយចំនួន ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ទូរ​សព្ទ​ចិន Huawei ជាពិសេស ផ្នែក​នៃ​ការដំឡើង​កម្មវិធី​សំខាន់​មួយចំនួន​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ Android ។ គេ​ព្យាករ​ថា អនាគត​នៃ​ទូរ​សព្ទ​ឆ្លាត​វៃ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ចិន Huawei ជំនាន់​ថ្មី ដែល​ដំណើរការ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ Android នឹង​បាត់បង់​សេវាកម្ម​ពេញនិយម​មួយចំនួន រួមមាន Google Play Store, Gmail, Chrome browser​និង YouTube ជាដើម​។​ ​យ៉ាងណាមិញ រឿងហេតុ​នៅ​ពុំទាន់​ចប់​។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​អាមេរិក កាលពី​ថ្ងៃទី​២០ ខែឧសភា បានសម្រេច​ពន្យារពេល​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុមហ៊ុន Huawei សម្រាប់​រយៈពេល ៩០​ថ្ងៃ ដោយ​លើក​ហេតុផល​ថា ការអនុគ្រោះ​នេះ មាន​គោលដៅ​កាត់បន្ថយ​ផលប៉ះពាល់​ភ្លាមៗ​ពេក លើ​ក្រុមហ៊ុន​ផ្គត់ផ្គង់​របស់​អាមេរិក​។ តួយ៉ាង ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យា​អាមេរិក បាន​លក់​ផ្នែក Hardware ដូចជា Chip ជាដើម ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ទូរ​សព្ទ Huawei ដែល​ប៉ាន់​ស្មានជា​ទឹកប្រាក់​ចំនួន ១១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៨៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1324.txt
​សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាស​ដក​តួ​ក​គី​ចេញពី​កម្មវិធី​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ស៊េរី​ទំនើប​ផុត​លេខ F-35 ក្រោយពី​រុស្ស៊ី បានចាប់ផ្តើម​បញ្ជូន​ប្រព័ន្ធ​ខែល​មី​ស៊ី​ល S-400 ទៅ​ឲ្យ​ក្រុង អង់កា​រ៉ា កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​។ កន្លងទៅ ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ធ្លាប់បាន​គំរាម​ចាត់វិធានការ​បែបនេះ ប្រសិនបើ​តួ​ក​គី នៅតែ​រឹងទទឹង​បន្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​ទៀត​នោះ​។
​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍ នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី ១៧ ខែកក្កដា រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួងការពារជាតិ​អាមេរិក លោកស្រី Ellen Lord បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹងថា សហរដ្ឋអាមេរិក និង​បណ្តា​ដៃគូ​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​កម្មវិធី​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 បានសម្រេច​ចិត្ត​រួមគ្នា​ដើម្បី​ផ្អាក​តួ​ក​គី​ពី​កម្មវិធី​នេះ ហើយ​កំពុង​ចាប់ផ្តើម​អនុវត្ត​នីតិវិធី​ដកហូត​ជា​ផ្លូវការ​ផងដែរ​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​អាមេរិក​រូបនេះ លើកឡើង​ទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុង​ចំណាយ​ថវិកា​ចន្លោះ​ពី ៥០០ ទៅ ៦០០ លាន​ដុល្លារ ដើម្បី​ផ្លាស់ប្តូរ​សង្វាក់​ផលិត​កម្មនេះ ។​ ​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 គឺជា​យន្តហោះ​ទំនើប​ផុត​លេខ​លើ​ពិភពលោក ដែល​ត្រូវបាន​ផលិត​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin ហើយ​បច្ចុប្បន្ននេះ កំពុង​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ដោយ​អ៊ីស្រាអែល ខណៈ​មាន​ប្រទេស​មួយចំនួនទៀត បញ្ជា​ទិញ​ផង​។ ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន បារម្ភ​ថា ការដាក់​ពង្រាយ​ប្រព័ន្ធ​ខែល​មី​ស៊ី​ល S-400 ទន្ទឹមគ្នា​នឹង​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 នឹង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​រុ​ុ​ស្ស៊ី​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ច្រើន​ទាក់ទង​នឹង​ប្រព័ន្ធ​បំបាំងកាយ​របស់​យន្តហោះ​ចម្បាំង​អាមេរិក​ស៊េរី​ទំនើប​ផុត​លេខ​នេះ​។ ​ជា​យូរ​មកហើយ រដ្ឋបាល​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​គំរាមថា ការបន្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទិញ​សព្វាវុធ​ជាមួយ​រុស្ស៊ី នឹងធ្វើ​ឲ្យ​តួ​ក​គី​ខ្ទាត​ចេញ​កម្មវិធី​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 ។ អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ​អាមេរិក ថែមទាំង​បានដាក់​ចេញ​ផែនការ​មួយ ដើម្បី​ដក​តួ​ក​គី​ចេញពី​កម្មវិធី ដែល​ក្នុងនោះ​មាន ផ្អាក​រាល់​ការហ្វឹកហាត់​ថ្មីៗ​នានា​ដល់​អ្នកបើក​យន្តហោះ​តួ​ក​គី​ជាដើម​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ការដឹកជញ្ជូន​ប្រព័ន្ធ​ខែល​មី​ស៊ី​ល S-400 រុស្ស៊ី​លើកទីមួយ បានធ្វើ​ឡើង​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​១២ កក្កដា សប្តាហ៍​មុន ដោយ​ត្រូវបាន​ដឹក​ទៅកាន់​មូលដ្ឋាន​ទ័ពអាកាស Murted ភាគ​ខាង​ពាយព្យ​នៃ​រដ្ឋធានី អង់កា​រ៉ា នៃ​ប្រទេស​តួ​ក​គី​។ ​កន្លងទៅ តួ​ក​កី បាន​ចុះហត្ថលេខា​ទិញ​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 របស់​អាមេរិក​ចំនួន ១០០ គ្រឿង ហើយ​ព្រមទាំង​ដាក់ទុន​វិនិយោគ​ក្រាស់ក្រែល​លើ​កម្មវិធី​អាមេរិក​នេះ​ទៀតផង​។ យ៉ាងណាមិញ ខណៈ​ចំណងទាក់ទង​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​អឺរ៉ុប ពុំសូវល្អ​ប្រសើរ នា​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ រដ្ឋាភិបាល​តួ​ក​គី ចាប់ផ្តើម​ប្រកាន់យក​នូវ​គោលនយោបាយ​ការពារជាតិ​ឯករាជ្យ​ជាង​មុន​។ ត្រង់ចំណុច​នេះ ក្រុង អង់កា​រ៉ា បានសម្រេច​បញ្ជា​ទិញ​ប្រព័ន្ធ​ខែល​មី​ស៊ី​ល S-400 រុស្ស៊ី ក្នុង​ទំហំ​ទឹកប្រាក់ ២,៥​ពាន់​លាន​ដុល្លារ និង​បាន​បញ្ជូន​កងកម្លាំង​យោធា​ខ្លួន​ទៅ​ហ្វឹកហាត់​នៅ​រុស្ស៊ី​ទៀតផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1325.txt
​លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌា បាន​ថ្លែង​ជា​ចំហ​ថា ពិភពលោក​ត្រូវការ​ឥណ្ឌា​ជា​សមាជិក​អ​ន្ត្រៃ​យ៍​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ខណៈ​ឥណ្ឌា​និង​បណ្តា​ប្រទេស​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​ពិភពលោក​មួយចំនួន​ផ្សេងទៀត កំពុងតែ​ចរចា​លើ​កំណែទម្រង់​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ មេដឹកនាំ​ឥណ្ឌា​រូបនេះ អះអាងថា ឥណ្ឌា បាន​ចូលរួមចំណែក​ជាច្រើន​នៅក្នុង​វិស័យ​សន្តិសុខ​ពិភពលោក​។​
​ក្នុង​វេទិកា​សំណេះសំណាល​ជាមួយនឹង​មន្ត្រី​ការបរទេស​ថ្មី​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ អនុប្រធាន​ធិបតី​ឥណ្ឌា M. Venkaiah បាន​ទទូច​ឲ្យ​អ្នកពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​របស់​ឥណ្ឌា​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ជាថ្មី​ដើម្បី​ទទួលបាន​កៅអី​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​បាន​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌា​។ ​លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតី បាន​បន្តទៀតថា ឥទ្ធិពល​របស់​ឥណ្ឌា​កំពុងតែបន្ត​រីក​លូត​លាត់ និង​គ្របដណ្តប់​នៅក្នុង​វេទិកា​របស់​ពិភពលោក ហើយ ឥណ្ឌា ក៏​ត្រូវការ​ការគាំទ្រ​ពី​បណ្តា​ប្រទេស​របស់​ពិភពលោក​ដើម្បី​ជា​មូលដ្ឋាន​មួយ​សម្រាប់​កិច្ចចរចា​លើ​កំណែទម្រង់​សមាជិកភាព​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​។ ​លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតី បាន​សម្អាងថា សហគមន៍​អន្តរជាតិ ត្រូវការ​ការចូលរួម​ពី​ឥណ្ឌា ដើម្បី​សម្រេច​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ឆ្នាំ ២០៣០ ព្រោះ​បញ្ហា​ដែល​ផែនដី​បច្ចុប្បន្នកំពុង​ប្រឈម​ត្រូវការ​អ្នក​ដែលមាន​ចក្ខុវិស័យ​ខ្ពស់ ដែល​ចំណុច​នេះហើយ ដែល​ពិភពលោក ត្រូវបាន​ឥណ្ឌា​។ ឥណ្ឌា ក៏​ជា​រដ្ឋ​មួយ ដែល​នាំមុខគេ ក្នុង​ការកសាង​ការអភិវឌ្ឍ​ប្រកបដោយ​ចីរភាព​ផងដែរ​។ ​តាមរយៈ​វេទិកា​ដដែល​នោះ លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតី ក៏បាន​ដាស់តឿន​ដល់​មន្ត្រី​វ័យក្មេង​ដែល​ទើបតែ​ចូល​បម្រើការ​ក្នុង​វិស័យ​ការបរទេស ដែល​លោក​ចាត់ទុក​ពួកគេ ដូចជា​អ្នកនាំពាក្យ​, អ្នកបកប្រែ និង​រៀបរាប់​ពី​ឥណ្ឌា​ទៅកាន់​ពិភពលោក ឲ្យ​ត្រៀមខ្លួន​ក្នុងការ​ក្លាយខ្លួនជា​ស្ពាន​ត​ភ្ជាប់​រវាង​ឥណ្ឌា ជាមួយនឹង​បណ្តា​ប្រទេស​របស់​ពិភពលោក​។ លោក បាន​ថ្លែង​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​មន្ត្រី​វ័យ​ក្មេងជំនាន់ក្រោយ​ថា​ពួកគេ ពិតជា​ដើរតួនាទី​សំខាន់​ណាស់​ក្នុងការ​កំណត់​អនាគត​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​កំណត់​សណ្តាប់ធ្នាប់​ថ្មី​របស់​ពិភពលោក​។ ​គួរ​រម្លឹក​បន្តិច​ថា បច្ចុប្បន្ន​អង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងស្ថិត​នៅក្នុង​របៀប​វារៈ​កំណែទម្រង់ ដែល​រាប់បញ្ចូល​ទាំង​ការបន្ថែម​សមាជិក​នៅក្នុង​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ផង​។ ឥណ្ឌា ប្រេ​ស៊ី​ល អាល្លឺម៉ង់ និង​ជប៉ុន សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ប្រទេស​ដែល​កំពុងតែ​ខ្នះខ្នែង​ខ្លាំង​ក្នុងការ​ស្វែងរក​ការគាំទ្រ​ដើម្បី​បាន​តំណែង​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​របស់​ពិភពលោក​មួយ​នេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1326.txt
ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គោ ឌូ​ទើ​តេ បាន​សម្តែង​ការមិន​ពេញចិត្ត​ជាមួយនឹង​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ដែល​នៅតែ​មិនទាន់​អាច​ធានាបាន​ពី​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។  លោក បាន​អះអាងថា បើ​បញ្ហា​នៅតែ​ទុក​មិន​ព​ន្លឿ​ន​ដោះស្រាយ នោះ​វា​អាច​ក្លាយជា​ចំណុច​កាន់តែ​ក្តៅ និង​រសើប​។ យ៉ាងណាមិញ​លោក​បន្ត​ចាត់ទុក ចិន​ជា​ដៃគូ​ល្អ ប៉ុន្តែ​ខ្លួន​ក៏​មិនអាច​ទទួលយក​បានឡើយ​លើ​ជំហ​ចង់​គ្រប់គ្រង​សមុទ្រ​មួយ​តែម្នាក់ឯង​នោះ​។
​ពី​ក្រុង​តូ​ក្យូ​ក្នុង​សន្និសីទ​អនាគត​អាស៊ី​ប្រចាំ​២០១៩ នៅ​ថ្ងៃ​៣១ ឧសភា លោក​ប្រធានាធិបតី រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គោ ឌូ​ទើ​តេ ហាក់​បង្ហាញ​អារម្មណ៍​ខកចិត្ត​ជាមួយនឹង​ចិន ជុំវិញ​ដំណើរ​ការចរចា​ធ្វើ​ក្រម​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ដោយផ្ទាល់ និង​ជា​សមាជិក​របស់​អាស៊ាន​ផងដែរ​នោះ ចង់បាន​ដើម្បី​ជា​យន្តការ​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​វិវាទ និង​កំណត់ព្រំដែន​សម្រាប់​គ្រប់គ្រង​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយ​កាសែត Asia Nikkei Review លោក ឌូ​ទើ​តេ បាន​ថ្លែងថា លោក​ពិតជា​ស្រលាញ់​ចិន ដ្បិត​ចិន ពិតជា​បាន​ជួយ​ដល់​ហ្វីលីពីន ក៏ប៉ុន្តែ លោក​បាន​ចោទ​ជា​សំណួរ​ដោយ​ប្រយោល​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖«​តើ​វា គឺជា​រឿង​ត្រឹមត្រូវ​ឬទេ ដែល​ប្រទេសមួយ​ទាមទារ​មហាសមុទ្រ​មួយ​ទាំងមូល​តែម្នាក់ឯង​បែបនេះ​នោះ​?» ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​រូបនេះ ថ្លែង​យ៉ាង​ដូច្នេះហើយ ក៏​បន្តទៀតថា លោក ពិតជា​មិន​សប្បាយ ក៏ប៉ុន្តែ ក៏​មិន​ខឹង​ដែរ ដ្បិត លោក អះអាងថា លោក ក៏​មិន​អាចធ្វើ​អ្វី​បាន​លើសពី​នេះឡើយ​។ លោក រំពឹងថា ភាគី​ចិន នឹង​អាច​សម្រេចបាន​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​មួយ​នាពេលខាងមុខ ហើយ​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​នោះ ក៏​នឹង​ទទួល​ដឹងលឺ​ពី​អាមេរិក​ផង ដើម្បី​បញ្ជៀ​ស​ការបន្ត​ប្រឈមមុខគ្នា​នៅក្នុង​តំបន់​មាន​វិវាទ​។ ​ក្នុង​ទឹក​ជប៉ុន ដែលជា​ប្រទេស​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយនឹង​ចិន​លើ​បញ្ហា​អធិបតេយ្យ​គ្រប់គ្រង​ដែនសមុទ្រ​ផងដែរ​នោះ ប្រមុខ​ដឹកនាំ​កំពូល​ហ្វីលីពីន​រូបនេះ នៅតែ​ចង់​ប្រើប្រាស់​យន្តការ​ជជែក និង​ចរចា​ជាមួយនឹង​ចិន​។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា​៖« យើង គឺជា​មិត្ត​របស់​ចិន ហើយ ខ្ញុំ ក៏​មិន​ចង់​ប្រើប្រាស់​ពាក្យពេជន៍​ចុងក្រោយ​ណាមួយ​ទៅកាន់​ចិន​ដែរ​។ ប៉ុន្តែ​បើ​ខ្ញុំ មានឱកាស​ទស្សនកិច្ច​ប៉េកាំង​ម្តងទៀត ខ្ញុំ នឹង​ព្យាយាម​ជជែក​ជាមួយនឹង​ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិន​ភីង​»​។ ​គួរ​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ដែនសមុទ្រ​មាន​វិវាទ ដែល​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​ដូច ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន​។ ចិន​បានទាមទារ​ស្ទើរតែ​តំបន់​ទាំងស្រុង​នៃ​ជម្លោះ ដោយយោង​តាម​អំ​ណេះ​អំ​ណា​ង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់ខ្លួន ខណៈ​រដ្ឋ​អាស៊ាន ទាមទារ​ដោយ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​មក​សំអាង​។​ ​ភាគី​អាស៊ាន និង​ចិន បាន​ព្រមព្រៀងគ្នា​ក្នុងការ​បង្កើត​ក្រប​ប្រតិបត្តិ​មួយ​ដើម្បី​ជា​យន្តការ​ផ្នែក​ច្បាប់ ដែលមាន​លក្ខណៈ​ចាប់បង្ខំ​ដល់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​សម្រាប់​អនុវត្ត និង​សម្រាប់​គ្រប់គ្រង​សកម្មភាព​នានា​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​មកទល់ពេលនេះ ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​អាស៊ាន​មួយចំនួន នៅតែ​បន្ត​ត្អូញត្អែរ​ពី​ការ​មិនសូវ​ទៅមុខ​នៃ​ក្រម​នេះ និង​រំពឹង​ឲ្យ​ក្រម​មួយ​នេះ អាច​សម្រេច​បានជា​ផ្លូវការ​ទៀតផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1327.txt
​ពី​ទឹកដី​ជប៉ុន ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ផ្ញើ​សារ​អញ្ជើញ​មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង គីម ជុង​អ៊ុន មកជួប​លោក​នៅ​តំបន់​គ្មាន​យោធា (DMZ) ដែល​ខណ្ឌ​ចែក​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​។ តាម​គម្រោង លោក ត្រាំ នឹងធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ពីរ​ថ្ងៃ​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង ហើយ​លោក​ឆ្លៀត​ទៅ​តំបន់​គ្មាន​យោធា​ផងដែរ​។ មិនមែនជា​ជំនួប​ចរចា​អ្វី​ធំដុំ​ឡើយ ដោយ​លោក ត្រាំ គ្រាន់តែ​ចង់​ចាប់ដៃ និង​និយាយ​គ្នា​ពីរ​បី​ម៉ាត់​ប៉ុណ្ណោះ មុន​លោក​ធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​អាមេរិក​វិញ​។
​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ទៅដល់​កូរ៉េខាងត្បូង​នៅ​ថ្ងៃទី​២៩ ខែមិថុនា ដើម្បី​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ពីរ​ថ្ងៃ​ដែល​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែមិថុនា​ស្អែក​នេះ​។ ទស្សនកិច្ច​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង ធ្វើឡើង​ក្រោយ​លោក​ចូលរួម​ក្នុងជំនួប​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​រីកចម្រើន​ទាំង​២០ នៅ​ទីក្រុង​អូ​សា​កា ប្រទេស​ជប៉ុន​។ មុន​ចាក​ចេញពី​ជប៉ុន លោក ត្រាំ ក៏បាន​ផ្ញើ​សារ​អញ្ជើញ​មួយ​ទៅកាន់​មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង​លោក គីម ជុង​អ៊ុន ។ «​ក្រោយ​ជំនួប​សំខាន់ៗ​ជាច្រើន រាប់ទាំង​ជំនួប​ជាមួយ​លោក ស៊ី ជិន​ភីង ផង ខ្ញុំ​នឹង​ចាកចេញ​ទៅកាន់​កូរ៉េខាងត្បូង​។​» នេះ​ជា​សំណេរ​របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម
article_1328.txt
​លោក Mohamed Morsi បានទទួល​មរណភាព នា​ថ្ងៃទី​១៧ ខែមិថុនា បន្ទាប់ពី​បាន​ដួលសន្លប់​ក្នុង​សវនាការ​នៅ​ក្រុង​គែរ កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់​ទូ​រទស្ស​ន៍​រដ្ឋ​អេ​ហ្ស៊ី​ប។​
អត្ថបទទាក់ទង អេ​ហ្ស៊ី​ប​រឹតបន្តឹង​ការលក់​«​អាវ​ក្រៅ​ពណ៌​លឿង​» ដោយ​បារម្ភ​បាតុកម្ម​នៅ​បារាំង​ឆ្លង​ដល់​អេ​ហ្ស៊ី​ប មុន​ខួប​បដិវត្តន៍​ផ្កាម្លិះ​ អតីត​ប្រធានាធិបតី អេ​ហ្ស៊ី​ប​ត្រូវ​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់គុក​៣​ឆ្នាំ​ពីបទ​ប្រមាថ​តុលាការ​ មនុស្ស​១៨​នាក់​ស្លាប់​ក្នុងការ​វាយប្រហារ​ក្លឹប​រាត្រី​មួយ​នៅ​អេ​ហ្ស៊ី​ប​ អេ​ហ្ស៊ី​ប​បន្ត​ប្រហារជីវិត​អតីត​ប្រ​ធានា​ធីប​តី​មិន​ខ្វល់​ការ​ថ្កោលទោស ​ប្រភពពី​តុលាការ​បាន​អះអាងថា លោក Morsi បាន​និយាយ​ក្នុង​សវនាការ​ប្រមាណ​២០​នាទី មុនពេល​ដួលសន្លប់ ហើយ​ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ទៅកាន់​មន្ទីរពេទ្យ ជា​កន្លែង​ដែល​លោក​ទទួលមរណភាព​។​ ​លោក Morsi ជា​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត​ដំបូង​បំផុត​នៅ​អេ​ហ្ស៊ី​ប កាលពី​ឆ្នាំ​២០១២ បន្ទាប់ពី​បញ្ចប់​ការគ្រប់គ្រង​អំណាច​៣០​ឆ្នាំ​របស់លោក Hosni Mubarak​។​ ​លោក​ត្រូវ​ក្រុម​យោធា​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​បច្ចុប្បន្ន លោក Abdel Fattah el-Sisi ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​កាលពី​អំឡុង​ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០១៣ ហើយ​រង​នូវ​ការចោទប្រកាន់​ជាច្រើន ជាពិសេស​ក្នុង​ចលនា​បដិវត្តន៍​ប្រជាជន​ឆ្នាំ​២០១១ ហើយ​លោក​ទទួលបាន​ការផ្តន្ទាទោស​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ផងដែរ​។​ ​លោក Morsi អាយុ​៦៧​ឆ្នាំ តែងតែ​បដិសេធ​ការព្យាបាល​ជំងឺ​របស់ខ្លួន​។ មរណភាព​របស់​នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០១៩ គឺ​នៅ​ចំ​ខួប​៧​ឆ្នាំ​នៃ​ការជាប់ឆ្នោត​ដោយ​ស្របច្បាប់​របស់លោក​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1329.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​ច្រានចោល​របាយការណ៍​រប​ស់​មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ដែល ថា កងទ័ព​ចិន បាញ់​សាកល្បង​មី​ស៊ី​ល​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ក្រុង​ប៉េកាំង អះអាងថា សកម្មភាព​យោធា​របស់ខ្លួន ធ្វើឡើង​តាម​ទម្លាប់ ដែល​កំណត់ទុក​ជាមុន​នោះទេ​។​
​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការពារជាតិ​ចិន នៅ​ថ្ងៃ​៥ កក្កដា បាន​ផ្ទុះ​ប្រតិកម្ម​ទៅនឹង​របាយការណ៍​រប​ស់​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ដែល​ចោទប្រកាន់ថា ចិន បាន​បាញ់​សាកល្បង​មី​ស៊ី​ល​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង និង​ចោទ​ចិន ថា​បាន​បំពាន​នឹង​ការសន្យា​របស់ខ្លួន​ក្នុង​ការមិនធ្វើ​យោ​ធូប​នីយកម្ម​នៅក្នុង​តំបន់​កំពុង​តែមាន​វិវាទ​នេះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការ​ការចុះផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Japan Times​។​ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នោះ មន្ត្រី​របស់​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក បាន​អះអាងថា តាម​របាយការណ៍​បឋម​របស់ខ្លួន ចិន បានធ្វើការ​សាកល្បង​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ប្រឆាំង​នាវា​ជាច្រើន​គ្រាប់​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ មន្ត្រី​ដដែល​នោះ បន្ថែមថា ការវិភាគ​លម្អិត នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ កំពុងតែ​ស្ថិតនៅក្នុង​ដំណើរការ​។ ​ក៏ប៉ុន្តែ​តាម​ការអះអាង​របស់​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការពារជាតិ​វិញ ការអះអាង​នេះ មិន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ការពិត​នោះទេ​។ អ្នកនាំពាក្យ បន្ថែមថា ថ្មីៗ​នេះ កងទ័ព​រំដោះរ​ប្រជាជន​ចិន បានរៀបចំ​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​បាញ់​គ្រាប់​ពិត​នៅក្បែរ​កោះ​ហៃ​ណាន ដែលជា​កម្មវិធី​លំ​ហាត់​ប្រចាំឆ្នាំ ដែល​អ្នកនាំពាក្យ​ហ៊ាន​អះអាងថា មិនមាន​គោលដៅ​លើ​ប្រទេស ឬ​ទិសដៅ​ណាមួយ​នោះទេ​។ ​ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន ក៏បាន​មាន​យោបល់​ខ្លះ​ដែរ​។ ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​ខ្លួន អ្នកនាំពាក្យ គូសបញ្ជាក់ថា គឺ​អាមេរិក​នោះទេ ដែល​បញ្ជូន​នាវា​ដឹក​យន្តហោះ​របស់ខ្លួន​ទៅកាន់​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ហើយ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ បានឃើញ​ច្បាស់​ដូចគ្នា​ថា​អ្នកណា ដែល​កំពុងតែ​ធ្វើ​យោ​ធូប​នីយកម្ម​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ពិតប្រាកដ​។​ ​គួរ​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​សមុទ្រ​ជម្លោះ​ដែលមាន​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​ដោយផ្ទាល់​រួមមាន​រដ្ឋ ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន​នោះទេ​។ ពេលនេះ រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​កំពុងតែ​ចរចា​គ្នា​ក្នុង​ក្របខណ្ឌ​អាស៊ាន​-​ចិន ដើម្បី​បង្កើត​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​មួយ​សម្រាប់​គ្រប់គ្រង​សកម្មភាព​នៅក្នុង​តំបន់​ជម្លោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_133.txt
ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល បានបន្តបដិសេធលើការបង្ហាញខ្លួន និងជួបក្រុមស៊ើ​បអង្កេតអំពើពុករលួយជាលើកទី២ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ។ លោក Seok Dong-hyeon ដែលជាមេធាវី ថាលោក យូន ផ្ដោតលើដំណើរការតុលាការធម្មនុញ្ញ និងការប្រកាសជំហរក្នុងសវនាការ។
ក្រោយមិនបង្ហាញខ្លួនក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់ក្រុមស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយលើមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់កាលពីលើកទី១ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក​ យូន សុកយ៉ល បន្តអវត្តមានជាលើកទី២។ លោក យូន មិនបានបង្ហាញខ្លួនមុនពេលការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយផ្នែកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅទីក្រុង Gwacheon នៃភាគខាងត្បូងទីក្រុង សេអ៊ូល តាមការកោះហៅត្រឹមម៉ោង១០ព្រឹកនៃថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ នោះទេ។ លោក យូន សុកយ៉ល ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាជាមេក្លោងនៃការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល និងការរំលោភអំណាចនៅថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ តាមរយៈច្បាប់អាជ្ញាសឹក ដែលត្រូវរងការស៊ើបអង្កេតរួមមួយពីការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយ(CIO), ប៉ូលិស និងអង្គភាពស៊ើបអង្កេតរបស់ក្រសួងការពារជាតិ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះ មិនបានអនុលោមតាមដីកាផ្ដល់ខ្លួនឱ្យស៊ើបអង្កេតលើកទី១ របស់ CIO នោះទេ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ។ CIO កំពុងតែរៀបគម្រោង ដើម្បីរង់ចាំការចូលខ្លួនរបស់លោក យូន ក្នុងថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូនេះ នៅពេលក្រោយ។​ លោក Seok Dong-hyeon ដែលជាមេធាវីលោក យូន បានអះអាងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ថាលោក យូន ផ្ដោតសំខាន់លើដំណើរការរបស់តុលាការរដ្ឋធម្មនុញ្ញទាន់ទិនលើការដកតំណែង។ មួយវិញទៀត លោក យូន គ្រោងនឹងចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ប្រកាសជំហររបស់លោក​ក្នុងសវនាការ ពេលក្រោយ។ តុលាការធម្មនុញ្ញ នឹងបើកឱ្យលោក យូន ចូលសវនាការប្រកាសជំហនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ហើយការកាត់ក្ដីសម្រេចលើការដកតំណែងប្រធានាធិបតីរូបនេះ អាចប្រើពេលដល់ទៅ៦ខែឯណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1330.txt
​រម្លឹក​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​អំឡុងពេល​អាណានិគម​ដ៏​ជូរចត់ ដែល​បានអូសបន្លាយ​ជិត ពីរ​សតវត្ស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​សិង្ហ​បុរី លោក លី សៀន​ឡុង បាន​ប្រាប់​វេទិកា​សន្តិសុខ​ដ៏​ធំ​ប្រចាំឆ្នាំ​របស់​តំបន់​អាស៊ី​ថា បណ្តា​ប្រទេស​តូចតាច នឹង​ពុំ​ចង់​ទទួលរង​នូវ​សម្ពាធ​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​មហាអំណាច ឲ្យ​ជ្រើស​រើសយក​ម្ខាង​ណាមួយ​ឡើយ ។ ការលើកឡើង​របស់​មេ​ដឹកនាំ​រូបនេះ ធ្វើឡើង​ខណៈ​ភាព​តានតឹង​រវាង​ចិន និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​កំពុង​កើនឡើង​ឥតឈប់ឈរ​ទាំង​ផ្នែក​សន្តិសុខ និង​ពាណិជ្ជកម្ម​។​
​ថ្លែង​នៅមុខ​ប្រតិភូ​ជាង​៦០០​នាក់ មកពី​បណ្តា​ប្រទេស​ជាង ៤០ ក្នុង​វេទិកា​កិច្ចសន្ទនា Shangri-La កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ៣១ ខែឧសភា លោក លី សៀន​ឡុង គូសបញ្ជាក់​បែបនេះ​៖«​ខ្ញុំ រ៉ាយរ៉ាប់​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ គឺ​ដើម្បី​បង្ហាញថា តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​យើង​នេះ ពុំមែន​ជាទី​តាំង​ថ្មី​នោះទេ​សម្រាប់​ល្បែង​នយោបាយ​របស់​ពួក​មហាអំណាច ហើយ​មួយទៀត គឺ​ដើម្បី​ផ្តល់​ទស្សនៈ​ប្រវត្តិ​សា​ស្ត​ខ្លះៗ ក្នុង​គោលដៅ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ស្ថានភាព​យុទ្ធសាស្ត្រ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ​»​។ ​ទំនងជា​សំដៅលើ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​ធំៗ​ក្នុង​តំបន់ រួមមាន គម្រោង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​យក្ស គំនិត​ផ្តួចផ្តើម «​ខ្សែក្រវាត់ និង​ផ្លូវ​» របស់​ចិន និង​យុទ្ធសាស្ត្រ «​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក សេរី និង​បើកចំហ​» របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក លោក លី សៀន ឡុង លើកឡើងថា គម្រោង និង​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ទាំងនេះ គួរតែមាន​កម្មវត្ថុ ជួយ​ពង្រឹង ពុំមែន​បំបែកបំបាក់ ចំណងទាក់ទង​រវាង​បណ្តា​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​នោះឡើយ​។ ​តាម​ការចុះផ្សាយរ​ប់ក​កាសែត​ហុងកុង South China Morning Post កូនប្រុស​បង្កើត​របស់​លោក លី ក្វាង​យូ បិតា​ស្ថាបនិក​សិង្ហ​បុរី​ទំនើប គូសបញ្ជាក់ថា ប្រទេស​មហាអំណាច​ដែល​ដឹកនាំ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ទាំងនេះ ពុំគួរ​បង្ខំ​ឲ្យ​មានការ​បង្កើត​ប្លុក​ប្រជែង​គ្នា និង​ដាក់​សម្ពាធ​ឲ្យ​បណ្តា​ប្រទេស​ជា​សមាជិក ជ្រើសរើស​ម្ខាង​ណាមួយ​ឡើយ​។ ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​របស់​ប្រតិ​តូ​ជាន់ខ្ពស់​របស់​ចិន ជុំវិញ​ជំហរ​រាប់អាន​មិត្ត​ជាមួយ​ប្រទេស​មហាអំណាច​របស់​សិង្ហ​បុរី លោក លី សៀន​ឡុង តប​វិញ​ថា បុរី​រដ្ឋ​សិង្ហ​បុរី នឹង​ប្រឹងប្រែង​ឲ្យ​អស់ពី​សមត្ថភាព​ដើម្បី​ធ្វើ​មិត្ត​ល្អជា​មួយ​ភាគី​ទាំងពីរ​។ ត្រង់នេះ លោក​លី ចង់​សំដៅលើ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ចិន​។ ប៉ុន្តែ​ដើម្បី​ជៀសវាង​ការប្រកាន់យក​ខាង​ណាមួយ​នោះ លោក លី ទទូច​ឲ្យ​ប្រទេស​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​កុំ​បន្ត​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​រដ្ឋ​តូចតាច​ទៀត​។ ​ ​សូមបញ្ជាក់ថា វេទិកា​កិច្ចសន្ទនា Shangri-La ជា​វេទិកា​ធំ​បំផុត​ប្រចាំឆ្នាំ​របស់​តំបន់​អាស៊ី ដែល​ផ្តោតលើ​បញ្ហា​សន្តិសុខ ។ វេទិកា​រយៈពេល​៣​ថ្ងៃនេះ ពោល​ចាប់ពី​៣១ ខែឧសភា ដល់​ថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនា ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​រួមគ្នា​រវាង រដ្ឋាភិបាល​សិង្ហ​បុរី និង​វិទ្យាស្ថាន​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​សិក្សា​យុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុង​សណ្ឋាគារ Shangri-La នៃ​ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី​។ ​ក្នុងឆ្នាំនេះ គណៈប្រតិភូ​របស់​ចិន​អញ្ជើញ​ចូលរួម​វេទិកា​នេះ បាន​ដឹកនាំ​ដោយ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិចិន លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ Wei Fenghe ដែលជា​តំណាង​កម្រិត​ខ្ពស់បំផុត​របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១១​មក ។ ចំណែក រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​ស្តីទី​អាមេរិក លោក Patrick Shanahan បាន​ដឹកនាំ​គណៈប្រតិភូ​អាមេរិក​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1331.txt
ជាង​បួន​ឆ្នាំក្រោយ​សោកនាដកម្ម ទើប​រកមុខ​ជន​ត្រូវ​ចោទ​ឃើញ​។ ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត​អន្តរជាតិ នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែមិថុនា បាន​ចោទប្រកាន់​មនុស្ស​បួន​នាក់​ថា នៅ​ពីក្រោយ​ហេតុការណ៍​បាញ់​ទម្លាក់​យន្តហោះ​នៃ​អាកាសចរណ៍​ម៉ាឡេស៊ី Malaysia Airlines ជើងហោះហើរ MH17 ក្នុង​ដែនអាកាស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​។ មនុស្ស​២៩៨ នៅលើ​យន្តហោះ​សុទ្ធតែ​បាត់បង់​ជីវិត​ទាំងអស់​។ រុស្ស៊ី បានបង្ហាញ​ការសោកស្ដាយ​ចំពោះ​ការចោទប្រកាន់​នេះ ខណៈ​គ្រួសារ​អ្នករងគ្រោះ​រីករាយ​ដែល​ការរក​យុត្តិធម៌​ទៅមុខ​។​
​ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត​អន្តរជាតិ​ចម្រុះ​ដឹកនាំ​ដោយ​ហូ​ឡង់ បាន​បញ្ចេញ​មុខ​ជនជាប់ចោទ​បួននាក់​ដែល​ត្រូវ​ទទួលខុសត្រូវ​ករណី​បាញ់​ទម្លាក់​យន្តហោះ Malaysia Airlines ជើងហោះហើរ MH17 កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៤ ។ ក្នុងចំណោម​ជនសង្ស័យ​នេះ មាន​ជនជាតិ​រុស្ស៊ី​បីនាក់ និង​ជនជាតិ​អ៊ិ​យ​ក្រែ​ន​ម្នាក់​ផង​។ ពួកគេ ជា​ជនសង្ស័យ​ដំបូង​ដែល​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​ដំណើរ​ការរក​យុត្តិធម៌​ឲ្យ​ជនរងគ្រោះ​ទាំង​២៩៨​នាក់ ដែល​បាត់​បង់ជីវិត​ក្នុង​ហេតុការណ៍​ដ៏​អាក្រក់​នេះ​។​ ​ការកាត់ក្ដី​ជន​ទាំងពីរ​មាន​ប្រវត្តិ​ជា​យោធា និង​ចារកម្ម​ផង​នោះ នឹងធ្វើ​ឡើង​នៅ​ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២០ ក្នុង​តុលាការ​ហូ​ឡង់​ដែលមាន​ជនជាតិ​របស់ខ្លួន​ស្លាប់​ច្រើនជាងគេ​។ មាន​ភាគរយ​ច្រើន​ដែល​ការកាត់ក្ដី ធ្វើឡើង​ដោយ​កំបាំងមុខ ដ្បិត​រុស្ស៊ី និង​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ទំនងជា​មិន​បញ្ជូន​ជនជាតិ​ខ្លួន​ឲ្យ​ទៅ​តវ៉ា​ក្ដី​ចំពោះមុខ​តុលាការ​បរទេស​ឡើយ​។ ជន​ទាំង​បួន​មានឈ្មោះ​ដូចជា Igor Girkin, Sergei Dubinsky and Oleg Pulatov និង Leonid Kharchenko ។​ ​ក្នុង​សន្និសីទ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែមិថុនា អគ្គរាជអាជ្ញា​ហូ​ឡង់ Fred Westerbeke និយាយថា ជន​ទាំង​បួន​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​ការ​នាំចូល​ប្រព័ន្ធ​មី​ស៊ី​ល BUK ចូល​ទឹកដី​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ភាគ​ខាងកើត ទោះជា​មិនបាន​ចុច​ប៊ូ​តុង​បាញ់​ក៏ដោយចុះ​។ មន្ត្រី​ច្បាប់​ហូ​ឡង់​រូបនេះ​បន្តថា ក្រុម​លោក​មិន​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការធ្វើ​បត្យាប័ន​ជន​ទាំង​នេះឡើយ តែ​សូម​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​ជួយផ្ដល់​កិច្ចសហការ​ពេលនេះ​ផង ដ្បិត​នៅមាន​សំណួរ​ច្រើន​ទៀត​ដែល​មិនទាន់មាន​ចម្លើយ​នៅឡើយ​។ អគ្គរាជអាជ្ញាហូឡង់ Fred Westerbeke ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន។ រូបភាព AFP ​រុស្ស៊ី​ឯណោះ​វិញ បាន​ទាត់ចោល​ការទម្លាក់​កំហុស​លើ​ខ្លួន​ម្ដងទៀត​។ ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ផ្សាយ​ថា ក្រសួងការបរទេស​រុស្ស៊ី ចាត់ទុក​ការចោទប្រកាន់​របស់​ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត​អន្តរជាតិ​នេះ ជា​រឿង​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាស់លាស់ ហើយ​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​បង្ខូច​មុខមាត់​រុស្ស៊ី​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​។ ក្រសួង​ដដែល​អះអាងថា តាំងពី​ថ្ងៃ​ដំបូង​នៃ​សោកនាដកម្ម​នេះ រុស្ស៊ី​តែង​ចង់រក​ការពិត និង​មាន​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ការធ្វើ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ក្នុងការ​ស៊ើបអង្កេត​នេះ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត​អន្តរជាតិ​នេះ មាន​សមាសភាព​មកពី​ប្រទេស​ដែលមាន​ជនរងគ្រោះ​ច្រើន​ដូចជា​ហូ​ឡង់ អូស្ត្រាលី បែលហ្ស៊ិក ម៉ាឡេស៊ី និង​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ជាដើម​។ ជនជាតិ​ហូ​ឡង់​ចំនួន​១៩៦ បាន​ស្លាប់​ក្នុង​ហេតុការណ៍​នេះ ខណៈ​អូស្ត្រាលី​មាន​៣៨​នាក់​ផងដែរ​។ កាលពី​ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៨ អូស្ត្រាលី និង​ហូ​ឡង់​ចោទ​រុស្ស៊ី​ជា​ផ្លូវការ​ថា ថា​នៅ​ពីក្រោយ​សោកនាដកម្ម​នេះ ហើយ​ភស្តុតាង​សំខាន់​ជាងគេ​មួយ គឺ​មី​ស៊ី​ល BUK របស់​រុស្ស៊ី​តែម្ដង​៕ ​ អគ្គរាជអាជ្ញាហូឡង់ Fred Westerbeke ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន។ រូបភាព AFP អគ្គរាជអាជ្ញាហូឡង់ Fred Westerbeke ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន។ រូបភាព AFP អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1332.txt
លោក លី ផឹង (Li Peng) អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចិន សម្រាប់​តួនាទី​ក្រុង​បង្ក្រាប​ចលនា​នៅ​ទីលាន​ធៀន​អាន​មែន បានទទួល​មរណភាព​ក្នុង​អាយុ​៩០​ឆ្នាំ​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Xinhua នា​ថ្ងៃ​អង្គារ ​ទី​២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០១៩​។​
​លោក លី ផឹង ជា​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​៤​ចិន ចន្លោះ​ពី​ឆ្នាំ​១៩៨៧ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩៨ និង​ជា​អតីត​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​សភា​ប្រជាជន​ចិន​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៨ ដល់​ឆ្នាំ​២០០៣ ក៏​ជា​ធ្លាប់ជា​មនុស្ស​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​លំដាប់​ពី​ទី​ពីរ នៅក្នុង​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ចិន បន្ទាប់ពី​លោក Jiang Zemin ផងដែរ​។​ Xinhua មិនបាន​បញ្ជាក់​ពី​ស្ថានភាព​ជំងឺ​របស់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចិន រូបនេះ​ឡើយ ប៉ុន្តែ​កន្លងមក លោក​ធ្លាប់មាន​ជំងឺមហារីក​ប្លោកនោម​។​ ​លោក លី ផឹង ត្រូវបាន​គេ​ប្រសិទ្ធ​នាម​ថា «Butcher of Beijing» (​ពេជ្ឈឃាដ​ក្រុង​ប៉េកាំង​) ដោយ​លោក​មាន​តួនាទី​ខ្ពស់​លើ​ការបង្ក្រាប​ច​លាន​បាតុកម្ម​នៅ​ទីលាន​ធៀន​អាន​មេន (Tiananmen Square) កាលពី​ថ្ងៃទី​៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៨៩៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1333.txt
​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក António Guterres បានបង្ហាញ​ពី​ផល​លំបាក​ក្នុង​ការងារ​ការពារ និង​លើកស្ទួយ​បរិស្ថាន ជាពិសេស​នោះ​លើ​បញ្ហា​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ ដែល​លោក ចង់ឃើញ​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក ចេះ​រួបរួមគ្នា​។ លោក​អគ្គលេខាធិការ ក៏បាន​ថ្លែង​អរគុណ​ដល់​ចិន និង​បារាំង ដែលជា​រដ្ឋ​គំរូ​ក្នុង​កិច្ចការងារ​មួយ​នេះ​។
​តាមរយៈ​ជំនួប​ត្រីភាគី​ជាមួយនឹង​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ចិន លោក Wang Yi និង​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​បារាំង Jean-Yves Le Drian ក្នុងប្រទេស​ជប៉ុន នៅ​ថ្ងៃ​២៩ មិថុនា លោក​អគ្គលេខាធិការ António Guterres បាន​ថ្លែង​អរគុណ​ដល់​ចិន និង​បារាំង សម្រាប់​ការចូលរួម​មិន​ត្រឹមតែ​សកម្ម​អាកាសធាតុ​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែ​សម្រាប់​គោលនយោបាយ​ពហុភាគី​នានា​លើ​បញ្ហា​បម្រែបម្រួល​អាកាស ដែល​លោក មើលឃើញថា ជា​ចំណែក​ដ៏​សំខាន់​នៃ​ភាពជោគជ័យ​នៃ​សន្និសីទ​អាកាសធាតុ​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៨​។​ ​ជាមួយគ្នា​នោះ លោក​អគ្គលេខាធិការ ក៏បាន​លើកឡើង​ពី​កិច្ចប្រជុំ​ស្តីពី​ក្របខណ្ឌ​នៃ​អនុសញ្ញា​ស្តីពី​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ ដែល​ទើបតែ​បញ្ចប់ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ និង​មិនអាច​ទទួលបាន​ជោគជ័យ​ដោយសារតែ ការមិន​ត្រូវ​រូ​វ​គ្នា​នៃ​ឆន្ទៈ​នយោបាយ​របស់​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​។ ​លោក​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​រូបនេះ បាន​គូសបញ្ជាក់ថា ពិភពលោក ត្រូវការ​ជំរុញ​ឆន្ទៈ​នយោបាយ ដែល​ចំណុច​នេះ លោក បាន​អះអាងថា លោក ពិតជា​ត្រូវការ​ទាំង​ចិន និង​បារាំង ដែល​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ភាគី​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាក់ព័ន្ធ​សកម្មភាព​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​ផ្សេងទៀត ចូលរួម​ជម្នះ​លើ​ភាពលំបាក និង​ឧបសគ្គ​នានា​។ ​ប្រមុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​រូបនេះ ក៏​រំពឹង​ផងដែរ​ថា ប្រទេស​ទាំងពីរ នឹង​ជួយ​ធានាថា កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​ស្តីពី​ប​ម្រែ​ប​ម្រែ​អាកាសធាតុ​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែល​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅនឹង​ខែកញ្ញា​ខាងមុខនេះ ទទួលបាន​ជោគជ័យ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​គ្រប់ភាគី​ទាំងអស់​នៃ​ជំនួប មាន​អារម្មណ៍​កិច្ចប្រជុំ​នោះ ជា​ចំណែក​របស់​ប្រទេស​ទាំងអស់​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1334.txt
​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន ទើបតែ​បញ្ចប់​ជំនួប​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ ក្រោម​ការសម្របសម្រួល​ដោយ​ប្រធាន​វិលជុំ​ថៃ ជាមួយនឹង​លទ្ធផល​ផ្លែផ្កា​ច្រើន​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​សមាគម​ក្នុង​តំបន់​មួយ​នេះ​។ គួរកត់សម្គាល់ បញ្ហា​ជនភៀសខ្លួន​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ចាំ​តាមដាន​ចំណាត់ការ​របស់​អាស៊ាន ដើម្បី​សង្គ្រោះ ក៏ត្រូវ​បានលើកឡើង និង​បញ្ញត្តិ​នៅក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​លទ្ធផល​នៃ​ជំនួប​ផងដែរ​។​
​ទោះបីជា​អាស៊ាន​រក្សា​ជំហរ​នឹងធឹង​មិន​ដាក់​សម្ពាធ​ផ្ទាល់​ទៅកាន់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក៏ដោយ តាមរយៈ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នៃ​ជំនួប​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ មេដឹកនាំ​អាស៊ាន បាន​គូសបញ្ជាក់​ត្រង់ៗ​ពី​ដំណោះស្រាយ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា គួរតែ​ធ្វើ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ការទទួលខុសត្រូវ​ទៅលើ​ប្រជាជន​ដែល​រស់នៅក្នុង​ទឹកដី​របស់ខ្លួន និង​កំពុងតែ​ជាប់គាំង​ក្នុងស្ថានភាព​រស់នៅ​ដ៏​ប្រថុយប្រថាន​។​ ​តាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដែលមាន​ក្រាស់​១៤​ទំព័រ​របស់​អាស៊ាន មេដឹកនាំ​អាស៊ាន ក៏បាន​បង្ហាញ​ពី​ការគាំទ្រ និង​សារៈសំខាន់​នៃ​ការធានា​ឲ្យ​បាន​នូវ​សុវត្ថិភាព និង​សន្តិសុខ​ជូន​គ្រប់​សហគមន៍​នៅក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ា​ខាន​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព និង​ជំរុញ​ការវិល​ត្រលប់​ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត​របស់​ជន​គ្មាន​ទីលំនៅ​។ ​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន តាមរយៈ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដដែល​នោះ ក៏បាន​បង្ហាញ​ក្តីសង្ឃឹម​ក្នុងការ​ចង់ឃើញ​ការអនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ​ទៅលើ​អនុស្សារណៈ​យោគយល់​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​, ឧ​ត្ត​ម​ស្នងការ​ទទួលបន្ទុក​ការងារ​ជនភៀសខ្លួន​អង្គការសហប្រជាជាតិ និង​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏ដូចជា​ការបន្ត​កិច្ចសន្ទនា​រវាង​បង់​ក្លា​ដែ​ស និង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​លើ​ការងារ​ប​ញ្ចូ​ន​ជនភៀសខ្លួន​វិញ​។ ​អាស៊ាន ក៏បាន​គូសបញ្ជាក់​ពី​តម្រូវ​ការចាំបាច់​ក្នុងការ​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ឬ​សគល់ នៃ​វិវាទ ហើយ​បង្កើត​បរិយាកាស​មួយ​ដើម្បី​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ឲ្យ​សហគមន៍​រង​ផលប៉ះពាល់ អាច​កសាង​ជីវិត​ជាថ្មី បាន​ដោយ​សុខ​ស្រួល​។ ​គួរបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ដោយសារតែ​បញ្ហា​សន្តិសុខ​នៅក្នុង​រដ្ឋ​រ៉ា​ខាន​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​កាលពី​ចុងឆ្នាំ​២០១៧ ជនជាតិភាគតិច​ឥស្លាម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ជាង​កន្លះ​លាន​នាក់ បាន​ភៀសខ្លួន​ទៅកាន់​បង់​ក្លា​ដែ​ស​។ មកទល់ពេលនេះ ពួកគេ នៅ​មិនទាន់​វិល​ត្រលប់​ទៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​វិញ​ឡើយ​។ តាម​របាយការណ៍​រប​ស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ ពួកគេ នៅតែមាន​ការព្រួយបារម្ភ​ពី​សុវត្ថិភាព និង​សន្តិសុខ ពោលគឺ​ការគំរាមកំហែង​ពី​អាជ្ញាធរ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​តែម្តង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1335.txt
កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានដាក់ក្រុមហ៊ុន Huawei ក្នុងបញ្ជីខ្មៅ ដោយលើកហេតុផលជុំវិញបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ។ ចំណាត់ការនេះ ហាមឃាត់ការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក និងក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចិនមួយនេះ។ ទោះបីជាបែបនេះក្តី ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Huawei លោក Ren Zhengfei នៅតែបង្ហាញទំនុកចិត្តថា ទណ្ឌកម្មនេះ នឹងជះឥទ្ធិពលតិចតួចបំផុតលើអាជីវកម្មខ្លួន ខណៈក្រុងប៉េកាំង ប្តេជ្ញាការពារផលប្រយោជន៍ក្រុមហ៊ុនរបស់ចិននៅបរទេស។
ថ្លែងក្នុងកាសែតរដ្ឋចិន Global Times នៅថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ឧសភា លោក Ren Zhengfei បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ការរឹតត្បិតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងពុំមានផលប៉ះពាល់អ្វីឡើយមកលើក្រុមហ៊ុនលោក ជាពិសេសផ្នែកលក់ ហើយ Huawei នឹងបន្តអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ជំនាន់ថ្មីៗទៅមុខទៀត ដោយគ្មានការរំខានឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោក និយាយថា អាជីវកម្មខ្នាតតូចមួយចំនួននៅបរទេស អាចរងផលប៉ះពាល់បន្តិចបន្តួច។ ទាក់ទិនការដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងលើក្រុមហ៊ុន Huawei ពីសំណាក់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន រដ្ឋាភិបាលចិន បានប្រកាសពីជំហរខ្លួនដែលធ្លាប់សន្យាកន្លងទៅ ដោយតាមការពារផលប្រយោជន៍របស់បណ្តាក្រុមហ៊ុនរបស់ចិនទាំងអស់នៅក្រៅប្រទេស។ ប៉ុន្តែក្រុងប៉េកាំង ពុំបានបញ្ជាក់លម្អិតទេថា ខ្លួននឹងចាត់វិធានការអ្វី ដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហានេះឡើយ។ តាមរយៈកាសែតគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលចិន Global Times អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Lu Kang បានចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលអាមេរិកថា បានប្រើប្រាស់ «អំណាចរដ្ឋ» ខុសលក្ខខណ្ឌ ដោយមានគោលដៅបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុនបរទេស និងលូកដៃក្នុងទីផ្សារពាណិជ្ជកម្ម។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិនរូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលចិន មានសមត្ថភាព និងជំហរច្បាស់លាស់ ដើម្បីការពារភាពស្របច្បាប់លើឆាកអន្តរជាតិ សិទ្ធិពេញលេញដែលមានចែងដោយច្បាប់ និងផលប្រយោជន៍របស់ក្រុមហ៊ុនរបស់ចិននៅបរទេស។ មែនទែនទៅ ការដាក់សម្ពាធលើក្រុមហ៊ុនចិន ដែលក្លាយជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេខាងផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍បណ្តាញបច្ចេកវិទ្យា 5G ពុំមែនជារឿងថ្មីឡើយសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក។ កន្លងទៅ មន្ត្រីរបស់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ធ្លាប់បានលើកឡើងថា ក្រុមហ៊ុន Huawei និងក្រុមហ៊ុនលក់សម្ភារទូរគមនាគមន៍របស់ចិនផ្សេងទៀត បង្កហានិភ័យដល់សន្តិសុខជាតិអាមេរិក។ ត្រង់ចំណុចនេះ មន្ត្រីអាមេរិក ពន្យល់ថា ការលូតលាស់ជឿនលឿនរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ កើតឡើងទៅបានក៏ដោយសារមានការជ្រៀតជ្រែកពីសំណាក់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន ដូច្នេះពួកគេ ច្បាស់ណាស់ គោរពដឹងគុណចំពោះទង្វើរបស់ក្រុងប៉េកាំង។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហ៊ុន Huawei បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ថា ខ្លួនប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីធ្វើចារកម្មឲ្យរដ្ឋាភិបាលចិន។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រុមហ៊ុន Huawei បង្កើតឡើង​ដោយ​លោក Ren Zhengfei អតីតមន្ត្រី​យោធា​ចិន អាមេរិក​ពន្យារពេលដាក់​ទ​ណ្ឌ​កម្ម​លើ Huawei ៩០​ថ្ងៃ ព្រោះ​អាច​ត្រូវ​ជើង​ខ្លួនឯង​ Google ដកហូត​អាជ្ញា​បណ្ណ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ Android ពី​ក្រុមហ៊ុន​ទូរ​សព្ទ Huawei បារម្ភ​ពី​សន្តិសុខ​ជាតិ​លោក ត្រាំ ហាម​ក្រុមហ៊ុន​គមនាគមន៍​អាមេរិក​ប្រើប្រាស់​សម្ភារ​បរទេស ទន្ទឹមនឹងគ្នានេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏កំពុងព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន កុំអនុញ្ញាតឲ្យចិនពាក់ព័ន្ធនឹងការអភិវឌ្ឍបណ្តាញទូរសព្ទ 5G ដោយព្រមានថា ការធ្វើបែបនេះ នឹងបង្កឲ្យការចែករំលែកព័ត៌មានរវាងពួកគេនិងសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឈមមុខភាពតឹងតែង។ តួយ៉ាង អូស្ត្រាលី តៃវ៉ាន់ និងរដ្ឋាភិបាលផ្សេងទៀត បានផ្អាកការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យារបស់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ប៉ុន្តែ អាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀត នៅបន្តធ្វើអាជីវកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គត់ទូរសព្ទលំដាប់លេខពីរនេះដដែល។ សូមបញ្ជាក់ថា ភាពចម្រូងចម្រាសនេះ កើតឡើង ក្រោយពីបទបញ្ជារបស់រដ្ឋបាលលោកត្រាំ កាលពីសប្តាហ៍មុន ដាក់សម្ពាធលើក្រុមហ៊ុន Huawei ដែលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចាត់ទុកថា បង្កហានិភ័យដល់សន្តិសុខជាតិខ្លួន។ បទបញ្ជានេះ គំរាមកំហែងដល់ការលក់ផលិតផលទូរសព្ទរបស់ក្រុមហ៊ុនចិននេះ ដ្បិត Huawei ដែលជាម៉ាកទូរសព្ទឆ្លាតវៃលេខ២ លើពិភពលោក តាមពីក្រោយ Samsung បែរជាពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android របស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក Google និង Chip ទូរសព្ទ ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនអាមេរិក។ អនាគតរបស់ទូរសព្ទ Huawei ជំនាន់ក្រោយៗ ហាក់មានភាពស្រពេចស្រពិល ទោះបីជាមានការពន្យារពេលទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងក្រុមហ៊ុនចិននេះសម្រាប់រយៈពេល៣ខែក្តី។ កាលណាការពន្យារដល់ទីអវសាន ទូរសព្ទដែលដំណើរការលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android របស់ Huawei ប្រភេទថ្មីៗ នឹងលែងអាចទទួលបានសេវាកម្មពេញនិយមមួយចំនួន រួមមាន Google Play Store, Gmail, Chrome browserនិង YouTube ជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ ទូរសព្ទ Huawei ជំនាន់ថ្មីៗ នឹងបង្ខំចិត្តប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Andriod ប្រភេទ Public Version តាមរយៈអាជ្ញាបណ្ណ Open Source ដែលស្គាល់ថា Android Open Source Project (AOSP) ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្តីស្រមៃរបស់ក្រុមហ៊ុនចិននេះដើម្បីឈោងចាប់តំណែងកំពូល ជាក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ទូរសព្ទឆ្លាតវៃលំដាប់កំពូលពីក្រុមហ៊ុន Samsung របស់កូរ៉េខាងត្បូង អាចនឹងត្រូវរលាយសាបសូន្យ។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទស្សនាវដ្តីអាមេរិក TIME អ្នកជំនាញឧស្សាហកម្មទូរសព្ទ ព្យាករថា ក្រុមហ៊ុន Huawei ទំនងជាពិបាកតស៊ូប្រកួតប្រជែង ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុននេះ ពុំអាចមានប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការផ្សេងដែលខ្លាំង មកជំនួស Android OS របស់ក្រុមហ៊ុន Google អាមេរិកទេនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1336.txt
ប្រធាន​សភាសិង្ហបុរី លោក Tan Chuan-Jin បាន​ឆ្លើយតបទៅ​នឹងប្រតិកម្ម​របស់​អ្នក​នាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម ជុំវិញ សំដី​ លោក លី សៀនឡុង លើករណី​វត្តមានទ័ព​វៀតណាមនៅ​កម្ពុជា កាលពី​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​៨០។  ប្រធានសភារូបនេះអះអាងថា ភាពប្រទាញប្រទង់គ្នាលើបញ្ហាអតីកាលមិនធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ភាពជាមិត្តល្អរវាងវៀតណាម​ និងសិង្ហបុរីឡើយ។
អត្ថបទទាក់ទង ផលវិបាក​ខ្លាំង​ក្នុង​អាស៊ាន ក្រោយ​សារ​របស់លោក លី សៀន​ឡុង ​សំដី​លោក លី សៀន​ឡុង ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​វៀតណាម​ខកចិត្ត​ផងដែរ​ លោក ហ៊ុន ម៉ា​នី ឃ្នើសចិត្ត​នឹង​លោក លី សៀន​ឡុង តាមរយៈហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ​របស់​ខ្លួន ប្រធាន​សភាសិង្ហបុរី បាន​លើក​ឡើងថា៖ «វៀតណាម​ប្រហែលជា​មិន​ចូលចិត្ត​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​សំដី​របស់លោក លី សៀន​ឡុង ហើយ​ខ្ញុំ​សន្ម​ត​ថា គេ​អាច​ជ្រើស​រើសយក​ការកំណត់និយមន័យ​អតីតកាល​បែបណា​ដែល​ខ្លួន​គិតថា​សមស្រប​។ វា​មិន​ផ្លាស់ប្តូរ​អតីត​កាលដែល​មនុស្ស​ភា​គ​ច្រើន​យល់ឃើញ​ឡើយ ឬក៏​វា​មិនអាចបំបែកយើង​ចេញពី​ការធ្វើជា​មិត្ត​ល្អ ឬក៏​អ្នកជិតខាង​ល្អ​សព្វថ្ងៃនេះ​ទេ​។ យើង​ប្តេជ្ញា​ក្នុងការ​ធ្វើជា​មិត្ត​ល្អ​នេះ​»។​ លោក​បន្ត​ថា ព្រឹត្តិការណ៍​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​តំបន់​ឥណ្ឌូចិន​កាល​នោះ ពុំ​មែនជា​អតីត​កាល​កើត​ឡើង​យូរ​ឡើយ ហើយ​ស្ថានភាព​កាល​នោះ​បាន​បង្កជាក្តីព្រួយបារម្ភដល់ភ្នាក់ងារសន្តិសុខរ​បស់​សិង្ហបុរី។ នេះ​បើតាមអះអាងរបស់លោក Tan Chuan-Jin ដោយ​បន្ថែម​ថា បណ្តា​ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធទាំងនោះ ដឹងច្បាស់ថា ការគំរាម​កំហែង​នៃ​លទ្ធិកម្មុយនីស្ត និងការ​រីក​សាយ​ភាយ​នៃលទ្ធិនេះឆ្ពោះ​ទៅ​ទិស​ខាងត្បូង ជាកង្វល់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។ ក្រៅពីឆ្លើយតបនឹងភាគីវៀតណាម ប្រធានសភាសិង្ហបុរីរូបនេះបានបង្ហាញចម្ងល់ផងដែរជុំវិញករណីដែលប្រជាជនសិង្ហបុរីមួយចំនួនចូលរួមជាមួយគេឯងដោយជំទាស់ជាមួយរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី ដោយមិនបានគិតគូរដល់រឿងប្រវិត្តសាស្រ្តឡើយ។ លោកនិយាយបែបនេះ៖«ប្រហែលជា ពួកគេពុំអាន ឬក៏គ្មានគំនិតយោបល់អ្វីពីរឿងដែលបានកើតឡើងទេដឹង?។ ពួកគេដឹង ប៉ុន្តែនៅតែជ្រើសរើសយកការទិតៀន ដោយសារតែវាមានផលប្រយោជន៍នយោបាយ»។ ការឆ្លើយតបរបស់លោក Tan ធ្វើឡើងពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែល​មន្ត្រីក្រសួងការបរទេសវៀតណាមបង្ហាញ​ការខកចិត្តចំពោះសំដីនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ លី សៀនឡុង ដែលហៅការអន្តរាគមន៍​របស់វៀតណាមផ្តួលរំលំរបបខ្មែរក្រហមជាការឈ្លានពានទាំងក្នុងពេលផ្តល់​សុន្ទរកថានា​កិច្ចសន្ទនា​សន្តិសុខ Shangri-La និង​នៅលើ​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក​របស់លោក​សប្តាហ៍មុន។ អ្នកស្រី Le Thi Thu hang អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​វៀត​ណា​ម បាន​សរសេរ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម