Vanda10/khmer_text_articles_data · Datasets at Hugging Face

file_name stringlengths 13 17	summary stringlengths 1 1.09k	full_article stringlengths 5 22k
article_1337.txt	នាយកប្រតិបត្តិមកពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកធំៗមួយចំនួន បានជួបជជែកពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា។ ក្នុងជំនួបនេះ ពួកគេ បានបង្ហាញការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងលើក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយរឹតបន្តឹងលើការប្រើប្រាស់ផលិតផលបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកខ្លួនពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចិន Huawei ។	ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ សេតវិមានអាមេរិក លើកឡើងថា នាយកប្រតិបត្តិ (CEO) នៃក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗរបស់អាមេរិកមួយចំនួន បានសម្តែងការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងលើគោលនយោបាយរបស់លោកប្រធានាធិបតី រួមមាន ការរឹតត្បិតផ្នែកសន្តិសុខជាតិលើការបញ្ជាទិញឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍អាមេរិកក៏ដូចជា ការលក់សម្ភារបច្ចេកវិទ្យាទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេតវិមានអាមេរិក គូសបញ្ជាក់ទៀតថា មេក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ ក៏មានសុទិដ្ឋិនិយមលើនវានុវត្តន៍ និងការអភិវឌ្ឍបណ្តាញបច្ចេកវិទ្យា 5G របស់សហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។ ក្នុងជំនួបជាមួយលោកដូណាល់ ត្រាំ នេះ អ្នកចូលរួម មានដូចជា លោក Sundar Pichai នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Google, លោក Robert Swan នៃក្រុមហ៊ុន Intel, លោក Chuck Robbins នៃក្រុមហ៊ុន Cisco Systems, លោក Stephen Milligan នៃក្រុមហ៊ុន Western Digital Corp., លោក Steven Mollenkopf នៃក្រុមហ៊ុន Qualcomm និង លោក Hock Tan នៃក្រុមហ៊ុន Broadcom ។ ការឆ្លើយតបរបស់មេបច្ចេកវិទ្យាធំៗអាមេរិកនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ចោទប្រកាន់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ថា កំពុងធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលខ្លួន អះអាងថា អាចប៉ះពាល់ដល់ហានិភ័យសន្តិសុខជាតិ ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហ៊ុនHuawei ដែលមានស្ថាបនិកជាអតីតមន្ត្រីយោធាចិន បានច្រានចោលព័ត៌មាននេះ។ Relate ក្នុងខែឧសភា លោក ត្រាំ បានដាក់បញ្ចូលក្រុមហ៊ុន Huawei ទៅក្នុងបញ្ចីខ្មៅ ដោយហាមប្រាមក្រុមហ៊ុនចិននេះធ្វើអាជីវកម្មជាមួយបណ្តាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក។ មិនយូរប៉ុន្មាន រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានដាក់ចេញអាជ្ញាបណ្ណបណ្តោះអាសន្នមួយឲ្យក្រុមហ៊ុនចិននេះរកស៊ីក្នុងផ្នែកមិនប៉ះពាល់សន្តិសុខជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត Huawei ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំមុខគេក្នុងបច្ចេកវិទ្យា 5G ត្រូវបានហាមឃាត់ពីការអភិវឌ្ឍបណ្តាញបច្ចេកវិទ្យានេះនៅក្នុងទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។ លើសពីនេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏កំពុងដាក់សម្ពាធលើសម្ព័ន្ធខ្លួនដើម្បីបញ្ចៀសការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យារបស់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei សម្រាប់អភិវឌ្ឍបណ្តាញ 5G ក្នុងប្រទេសពួកគេ ដោយបារម្ភការធ្វើចារកម្មពីសំណាក់ក្រុងប៉េកាំង។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា កាសែតល្បីរបស់អាមេរិក The Washington Post នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា បានចុះផ្សាយថា ក្រុមហ៊ុន Huawei បានធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង ដោយសម្ងាត់ ដើម្បីសាងសង់ និងថែទាំបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតក្នុងប្រទេសនេះ។ ដោយដកស្រង់ចេញពីឯកសារផ្ទៃក្នុង ដែលខ្លួនទទួលបានពីមនុស្សដឹងលឺពីកិច្ចព្រមពៀងនេះ កាសែត The Post បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា Huawei បានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិនមួយ ឈ្មោះថា Panda International Information Technology លើគម្រោងមួយចំនួន ក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើងសម្រាប់រយៈពេលប្រមាណ ៨ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ។ ប្រសិនបើរឿងនេះ ជាការពិតមែននោះ ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកក្នុងផលិតកម្មមួយចំនួនរបស់ខ្លួន អាចល្មើសនឹងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងលើការនាំចេញរបស់អាមេរិកទៅកាន់របបផ្តាច់ការក្រុងព្យុងយ៉ាង។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1338.txt	លោក John Gunther Dean អតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកចុងក្រោយគេប្រចាំកម្ពុជាអំឡុងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ក្នុងវ័យ៩៣ឆ្នាំនៅទីក្រុងប៉ារីស។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែតអាមេរិក The New York Times នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា។	ជាមន្ត្រីការទូតអាមេរិកម្នាក់ លោក John Gunther Dean ចាប់ផ្ដើមការងារជាអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកនៅកម្ពុជាចាប់ពីថ្ងៃទីឆ្នាំ១៩៧៤ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ។ លោកចាកចេញពីកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ពោលគឺ៥ថ្ងៃមុនការដួលរលំរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំដដែល។ តមក លោក ក៏បន្តធ្វើអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកនៅដាណឺម៉ាក លីបង់ ថៃ និងឥណ្ឌា។ លោក Dean បានបង្ហាញការសោកស្ដាយ និងចាត់ទុកថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ជាថ្ងៃដ៏សោកសង្រេងសម្រាប់លោក ហើយជាថ្ងៃដែលអាមេរិកបោះបង់កម្ពុជា ហើយប្រគល់ទៅឲ្យឃាតក។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP កាលពីឆ្នាំ២០១៥ អតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិករូបនេះនិយាយថា៖ «យើងទទួលការទទួលខុសត្រូវលើជោគវាសនាកម្ពុជា ហើយយើងបានដើរចេញដោយមិនបានធ្វើតាមពាក្យសន្យាឡើយ»។ បើតាមកាសែតអាមេរិក New York Times កិច្ចការសំខាន់របស់លោក Dean ពេលបំពេញការងារនៅទីក្រុងភ្នំពេញ គឺស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិវិធីសម្រាប់ជម្លោះកម្ពុជា។ បេសកកម្មរបស់លោក ជួបបញ្ហា ព្រោះអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Henry Kissinger មិនមានជំហរចរចាឡើយ។ ខណៈជម្លោះឈានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយ អាមេរិកក៏បិទស្ថានទូតនៅកម្ពុជា ហើយជម្លៀសបុគ្គលិកចេញទាំងអស់។ លោក Dean មិនយល់ស្របចំណាត់ការដែលជាការបោះបង់កម្ពុជាឡើយ។ ដោយសំដៅសោកនាដកម្មសម័យខ្មែរក្រហម លោកប្រាប់កាសែតដដែលក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ថា៖ «អ្នកមិនអាចដើរចេញ ហើយទុកឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាប្រឈមមុខវាសនាបែបនោះឡើយ ពេលអ្នកដឹងថាវាសនានោះ ជាអ្វីទៅហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1339.txt	លោក Hussain Muhammad Ershad អតីតប្រធានាធិបតី និងជាមេបញ្ជាការយោធាផ្តាច់ការបង់ក្លាដែស បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ ក្នុងអាយុ៨៩ឆ្នាំ ពោលគឺរយៈពេល១សប្តាហ៍ក្រោយត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរមួយនៅក្រុងដាក្កា។	ឧត្តមសេនីយ៍ Ershad បានធ្វើជាមេបញ្ជាការយោធាបង់ក្លាដែស ចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៦។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៨២ លោកបានដឹកនាំរដ្ឋប្រហារទម្លាក់លោក Abdus Sattar ហើយនៅឆ្នាំ១៩៨៣ លោក Ershad ប្រកាសខ្លួនឯងជាប្រធានាធិបតី ដោយកាន់តំណែងរហូតដល់ចុងឆ្នាំ១៩៩០។ លោក Ershad ត្រូវបង្ខំឲ្យចុះចេញពីតំណែង និងត្រូវបានចាប់ដាក់ពន្ធនាគារពីបទអំពើពុករលួយ។ ទោះបីជាជាប់ពន្ធនគារគណបក្សលោកនៅតែប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោត និងឈ្នះកៅអីសភាមួយចំនួនផងដែរនៅឆ្នាំ១៩៩១ និងឆ្នាំ១៩៩៦។ លោកត្រូវបានដោះលែងនៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៧ ក្រោយជាប់ពន្ធនាគារ៦ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក គណបក្ស Jatiya Party របស់លោកបានប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែមិនបានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលនោះឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន គណបក្សដែលលោកបានបង្កើតផ្ទាល់កាលពីឆ្នាំ១៩៨៥នោះ ក្លាយជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំនៅបង់ក្លាដែស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_134.txt	អ្នកទោស វ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់នៅពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន ទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី។ នេះបើតាមលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចេញថ្ងៃទី២៣ មីនា។	ការចេញលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់ពិរុទ្ធជនខាងលើ ដោយសារ មានអ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួន ចោទជាចម្ងល់ លើមន្ត្រីពន្ធនាគារ មិនព្រមបញ្ជូនអ្នកទោសដែលមានជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ ទុករហូតដល់ឈឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ភាគីពន្ធនាគារខេត្ត អះអាងថា រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ ដែលពិរុទ្ធជន ខាងលើជាបឃុំ ពុំធ្លាប់មានជំងឺឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី នៅថ្ងៃទី២០ មីនា ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានអាការៈមិនស្រួលខ្លួន ហើយភ្លាមៗនោះ មន្ត្រីគ្រប់គ្រងអគារពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកទោសរូបនេះ ទៅប៉ុស្តិ៍សុខភាព។ មន្ត្រីពេទ្យប៉ុស្តិ៍សុខភាព ពិនិត្យឃើញ ពិរុទ្ធជន មានសភាពហត់ខ្លាំង ពិបាកដកដង្ហើម ចុកឆ្អល់ដង្ហើម ក្អួត និងស្វាយចុងដៃចុងជើង។ បន្ទាប់ពីឃើញអ្នកទោសមានសភាពបែបនេះ មន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់ភ្លាមៗ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន នាម៉ោង១១និង៣០នាទីព្រឹក។ ១០នាទីក្រោយ អ្នកជំងឺ ក៏បានទៅដល់ពេទ្យ ហើយមន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏ទាក់ទងទៅសាច់ញាតិអ្នកទោស។ សម្រាកនៅពេទ្យ បានមួយថ្ងៃ អ្នកទោសក៏ស្លាប់ ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ជាក់បន្ថែមពីមូលហេតុដែលអ្នកទោសស្លាប់បែបនេះ៖ «អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យពិរុទ្ធជនរូបនេះ ពុំបានធូរស្រាល ក៏បានស្លាប់នៅម៉ោង១១និង៤០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី ដោយសារ ជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែនទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល»។ ហេតុនេះ ខាងពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បដិសេធទាំងស្រុង ពាក់ព័ន្ធនឹងព័ត៌មានណា ដែលចោទប្រកាន់ខុសពីការបកស្រាយខាងលើ។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាត់ទុកការផ្សាយព័ត៌មាន ដែលខុសពីការបកស្រាយនេះ ជាព័ត៌មានបំភ្លើស ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសអង្គភាពពន្ធនាគារ។ អ្នកទោសដែលស្លាប់ខាងលើ ត្រូវបានឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ពីបទកាន់កាប់ ឬដឹកជញ្ជូនអាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងបទហិង្សាដោយចេតនា, លួច និងប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនខុសច្បាប់។ ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានទោស៣ឆ្នាំ ហើយអនុវត្តទោសបាន ១ឆ្នាំ ២ខែ ២៨ថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1340.txt	នៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនានេះ បក្សអភិរក្សដែលជាបក្សកាន់អំណាចនៅចក្រភពអង់គ្លេស បានចាប់ផ្ដើមដំណើរការជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីជំនួសលោកស្រី ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ ដែលចុះចេញពីតំណែង។ បេក្ខជនដែលក្លាយជាប្រធានបក្សអភិរក្ស ក៏នឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសថ្មីស្វ័យប្រវត្តិផងដែរ ខណៈលោកស្រី ម៉េយ៍ កំពុងបន្តដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នរហូតដល់មានអ្នកស្នងតំណែង។ ឥស្សរជនប្រមាណដប់នាក់ បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការប្រជែងកៅអីនាយករដ្ឋមន្ត្រី។	ជានីតិវិធី ការចុះឈ្មោះបេក្ខជន នឹងត្រូវចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង១០ព្រឹក (ម៉ោងនៅអង់គ្លេស) រហូតដល់ម៉ោង៥ល្ងាចថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា។ បេក្ខជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ ត្រូវចុះឈ្មោះក្នុងរយៈពេលនេះ ដោយមានការគាំទ្រពីសមាជិកសភាបក្សអភិរក្សយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន៨នាក់។ ការបោះឆ្នោតជម្រុះជុំទីមួយ នឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ក្នុងចំណោមសមាជិកសភារបស់បក្សអភិរក្សទាំង៣១៤នាក់។ បេក្ខជនដែលទទួលសំឡេងតិចជាង១៦ ត្រូវជម្រុះចេញ។ បើបេក្ខជនទាំងអស់ទទួលសំឡេងច្រើនជាង១៦ដូចគ្នា បេក្ខជនដែលទទួលសំឡេងតិចជាងគេ ត្រូវកាត់ចោល។ ការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា។ បេក្ខជនដែលទទួលការគាំទ្រ៣២សំឡេងឬតិចជាង ត្រូវជម្រុះចេញ តែបើបេក្ខជនទាំងអស់ទទួលបានការគាំទ្រលើស៣២សំឡេងដូចគ្នា បេក្ខជនមានសំឡេងតិចជាងគេ ត្រូវកាត់ចោលទៀត។ ការជម្រុះ ត្រូវរៀបចំជាបន្តបន្ទាប់រហូតសល់បេក្ខជនតែពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះ។ បេក្ខជនពីរនាក់ចុងក្រោយ នឹងត្រូវទុកពេលឲ្យធ្វើយុទ្ធនាការស្វែងរកការគាំទ្រ មុននឹងការបោះឆ្នោតចុងក្រោយដែលគ្រោងធ្វើនៅសប្ដាហ៍ទីបីក្នុងខែកក្កដា។ សមាជិកបក្សអភិរក្សទាំងជាង១៦ម៉ឺននាក់ទូទាំងប្រទេស ជាអង្គបោះឆ្នោត។ ការងារចម្បងរបស់ប្រធានបក្សថ្មី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី គឺការបន្តដំណើរការចែកផ្លូវជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបដែលជាប់គាំងត្រឹមរដ្ឋសភាអង់គ្លេស។ ដ្បិតមានបេក្ខជនច្រើន បង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការប្រជែងតំណែងមេបក្ស និងកៅអីនាយករដ្ឋមន្ត្រីមែន ប៉ុន្តែបេក្ខភាពដែលគេមើលឃើញថា សក្តិសមនោះមានមិនច្រើនឡើយ។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស បូរីស ចនសុន គឺជាបេក្ខជនដែលមានភាគរយខ្ពស់ក្នុងការដឹកនាំបក្សអភិរក្ស និងចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងកាលៈទេសៈមិនច្បាសលាស់ដូចបច្ចុប្បន្ននេះ។ លើរឿងចាកចេញពីអង់គ្លេស លោក ចនសុន សន្យាថា នឹងអូសអង់គ្លេសចេញឲ្យបាន ទោះគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងក្ដី។ រដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថាន Michael Gove ក៏ជាបេក្ខភាពដែលមានសង្ឃឹមខ្ពស់ដែរ។ លោកជាអ្នកនយោបាយគាំទ្រការចាកចេញពីអឺរ៉ុបកាលពីឆ្នាំ២០១៦ ប៉ុន្តែវាសនារបស់លោកបែរជាស្រអាប់ទៅវិញ បន្ទាប់ពីសារភាពថា ធ្លាប់ប្រើថ្នាំកូកាអ៊ីនកាលពីជាងពីរទសវត្សមុន។ បេក្ខជនម្នាក់ទៀតដែលមានភាគរយខ្ពស់ដែរនោះ គឺរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសព្វថ្ងៃ Jeremy Hunt នៃរដ្ឋាភិបាលចាំផ្ទះរបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ ។ លោក Hunt មានជំហរចរចាជាមួយអឺរ៉ុបឡើងវិញលើកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1341.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងជំទាវទីមួយ មេឡានៀ កំពុងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋបូនថ្ងៃនៅជប៉ុន។ ទៅដល់ទីក្រុងតូក្យូតាំងពីថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា លោក ត្រាំ និងភរិយាបានជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ និងភរិយា ហើយបានចំណាយពេលជាលក្ខណៈឯកជនជាច្រើន ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនដ៏ល្អ។ ជប៉ុន បានរៀបចំស្វាគមន៍លោក ត្រាំ យ៉ាងរាក់ទាក់បំផុតក្នុងនាមជាភ្ញៀវបរទេសទីមួយនៃសករាជ Reiwa ប៉ុន្តែបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មបានគ្របដណ្ដប់ទស្សនកិច្ចនេះ។	ជប៉ុនកំពុងប្រើប្រាស់ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដើម្បីយកចិត្តអាមេរិកឲ្យបន្ធូរដៃក្នុងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី? ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានក្លាយជាមេដឹកនាំបរទេសដំបូងគេដែលចូលគាល់អធិរាជថ្មី ណារុហ៊ីតុ ដែលទើបឡើងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិបានរយៈពេល២៧ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាអ្វីដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ រំពឹងថា នឹងអាចជួយសម្រាលស្ថានការណ៍ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី។ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា អធិរាជ ណារុហ៊ីតុ និងអធិរាជនី ម៉ាសាកុ បានរៀបចំពិធីស្វាគមន៍ដ៏អធិកអធមមួយសម្រាប់ភ្ញៀវពិសេស គឺលោក ត្រាំ និងស្ត្រីទីមួយ មេឡានី នៅឯរាជវាំងទីក្រុងតូក្យូ។ លោក ត្រាំ ចាត់ទុកជំនួបជាមួយអធិរាជជប៉ុន ជាព្រឹត្តការណ៍ដ៏សំខាន់ព្រោះវាកើតឡើងក្រោយប្រវត្តិសាស្ត្របានចារនៅជប៉ុនដែលអធិរាជដាក់រាជ្យជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេលជាងពីររយឆ្នាំ។ មេដឹកនាំអាមេរិកអះអាងថា វាជាកិត្តិយសសម្រាប់លោកដែលតំណាងប្រជាជនអាមេរិកជួបអធិរាជថ្មី។ មុនចូលគាល់អធិរាជថ្មី លោក ត្រាំ បានចំណាយពេលមួយថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ជាមួយលោក អាបេ ហើយគេមើលឃើញពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនស្អិតល្មួតរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរនេះ។ លោក ត្រាំ និងលោក អាបេ បានលេងកីឡាហ្គោលជាមួយគ្នា មុនទៅទស្សនាការប្រកួតស៊ូមូ ដែលជាកីឡាប្រពៃណីជប៉ុន ហើយបានទទួលអាហារជាមួយគ្នាផង។ ក្រោយជំនួបនៅរាជវាំង ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី នឹងចរចាគ្នាផ្លូវការលើបញ្ហាសំខាន់ៗ ពិសេសពាណិជ្ជកម្ម។ ការយកចិត្តយកថ្លើមភ្ញៀវពិសេសនេះ ទំនងជាការព្យាយាមរបស់ជប៉ុនដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យអាមេរិកបន្ធូរដៃក្នុងការចរចាដោះស្រាយពាណិជ្ជកម្ម។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ នឹងមិនត្រូវបានអូសទាញដោយងាយឡើយ។ គ្រាន់តែទៅដល់ជប៉ុនភ្លាមនៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា លោក ត្រាំ បានរិះគន់ភ្លាមឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងជប៉ុន ហើយក៏ប្រកាសថា នឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានយុត្តិធម៌ជាងមុនបន្តិច។ មួយថ្ងៃក្រោយ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិករូបនេះ បានបន្ទន់សម្ដីបន្តិចវិញ។ ក្រោយលេងកីឡាហ្គោលជាមួយលោក អាបេ មក លោក ត្រាំ លើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយជប៉ុន អាចពន្យារដល់ខែកក្កដា បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភាជប៉ុនរួចរាល់សិន។ រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន Toshimitsu Motegi និយាយថា ភាគីទាំងពីរទំនងមិនអាចសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីឡើយក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ ព្រោះភាពខុសគ្នានៅមានច្រើន។ ជាផ្នែកមួយនៃវិធានការដើម្បីស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចប្រឈមមុខនឹងអ្វីដែលលោក ត្រាំ ចាត់ទុកជាកេងចំណេញរបស់ជប៉ុន រដ្ឋបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏លើកគំនិតដាក់ពន្ធនាំចូលលើរថយន្តជប៉ុន ហើយឲ្យជប៉ុនបើកទ្វារទទួលយកទំនិញអាមេរិកឲ្យបានច្រើន។ ទិន្នន័យរបស់ការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងជប៉ុន និងអាមេរិកលើវិស័យទំនិញ និងសេវាកម្មមានដល់ទៅ៥៦,៨ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ នេះជាអ្វីដែលោក ត្រាំ មិនពេញចិត្ត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1342.txt	ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង កំពុងធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅទឹកដីរុស្ស៊ីដើម្បីរឹតចំណងទាក់ទងទ្វេភាគីឲ្យកាន់តែរឹងមាំ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ចំណងការទូតរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ ត្រូវបានដំឡើងទៅកាន់កម្រិតថ្មីមួយទៀតដើម្បីឲ្យស្របនឹងសករាជថ្មីដែរ។ មិនមែនទំនាក់ទំនងរដ្ឋ និងរដ្ឋឡើយ ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរវាងលោក ស៊ី និងសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏កាន់តែល្អប្រសើរដែរ។ មេដឹកនាំចិនបានហៅដៃគូរុស្ស៊ីរបស់ខ្លួនថា មិត្តសំណព្វ។	រុស្ស៊ី គឺជាគោលដៅបរទេសដែលប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ទៅធ្វើទស្សនកិច្ចញឹកញាប់ជាងគេបំផុត។ ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជាមូលហេតុមួយដែលបានរួមចំណែកដល់ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរនេះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបចរចាផ្លូវការនៅវិមានក្រេមឡាំង លោក ស៊ី ដែលទៅរុស្ស៊ី៨ដងតាំងពីឆ្នាំ២០១៣ មក និយាយថា លោកជួបលោក ពូទីន ជិត៣០ដងក្នុងរយៈពេល៦ឆ្នាំមកនេះ។ «លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន ជាមិត្តសំណព្វរបស់ខ្ញុំ និងជាសហការីដ៏ល្អម្នាក់។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ី នាសន្និសីទថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ខណៈប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីអង្គុយរាងញញឹមនៅក្បែរលោក។ ប្រមុខរដ្ឋចិនចាត់ទុកការយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមករវាងអ្នកដឹកនាំ ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកម្រិតខ្ពស់ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រ។ អំឡុងទស្សនកិច្ចនេះ មេដឹកនាំទាំងពីរបាចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសម្រាប់ការសម្របសម្រួលក្នុងយុគសម័យថ្មី។ ការដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងនេះ ជាការប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសទាំងពីរក្នុងការជំរុញចំណងទាក់ទងទ្វេភាគីឲ្យដល់កម្រិតកាន់ខ្ពស់ និងដើម្បីប្រយោជន៍ប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាពិភពលោកផង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua ។ ចិន និងរុស្ស៊ី ដែលមានទំនាក់ទំនងការទូត៧០ឆ្នាំមកហើយនោះ កំពុងជួបទុកព្រួយដូចគ្នា ដោយសារអាមេរិក។ ចិនទាស់ជាមួយរឿងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរហូតមានការដំឡើងពន្ធនាំចូលលើទំនិញគ្នាទៅមក ខណៈរុស្ស៊ីវិញត្រូវអាមេរិកចោទថា ជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមគ្នា លោក ស៊ី និងលោក ពូទីន យល់ព្រមពង្រឹងការសម្របសម្រួលគ្នាលើបញ្ហាអន្តរជាតិ និងតំបន់ ហើយប្រឆាំងគំនិតគាំពារនិយម និងឯកតោភាគីនិយម។ ខណៈចិនប្រឈមមុខការខ្វះប្រេងព្រោះមិនអាចទិញពីអ៊ីរ៉ង់ដ្បិតអាមេរិកគំរាមដាក់ទណ្ឌកម្ម ហើយត្រូវបង់ពន្ធថ្លៃលើការនាំចូលផលិតកម្មពីអាមេរិកនោះ លោក ពូទីន ប្រកាសថា រុស្ស៊ីត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងឧស្ម័នឲ្យគ្រប់គ្រាន់ ក៏ដូចជាបង្កើនការនាំចេញសណ្ដែកសៀង និងផលិតផលកសិកម្មផ្សេងទៀតទៅឲ្យចិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1343.txt	ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ផាទ្រីក សាណាហាន់ នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា បានរិះគន់ចិនខ្លាំងៗចំពោះសកម្មភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ពីវេទិកាសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរី លោក សាណាហាន់ និយាយថា សកម្មភាពចិន បង្កការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពតំបន់អាស៊ី ហើយប៉ះពាល់ដល់អ្នកជិតខាងរបស់ខ្លួនទៀតផង។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ រូបនេះក៏ឆ្លៀតបង្ហើបថា អាមេរិកកំពុងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីដើម្បីជួយអាស៊ី។	ល្បែងប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងអាមេរិក និងចិន បានលេចឡើងជាថ្មីនៅចុងសប្ដាហ៍នេះនៅកិច្ចសន្ទនា Shangri-La ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី។ វេទិកានេះ ប្រមូលផ្ដុំដោយប្រមុខការពារជាតិ និងមេទ័ពប្រទេសតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិចដើម្បីជជែកពីបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់។ ដូចជំនួបឆ្នាំមុនៗដែរ អាមេរិក បាននិយាយវាយប្រហារចិនដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងតំបន់។ សមុទ្រចិនខាងត្បូង ស្ថិតក្នុងចំណោមបញ្ហាជាច្រើនដែលអាមេរិកយកទៅវាយប្រហារចិន។ ចំពោះមន្ត្រីការពារជាតិមកពីប្រទេសជាច្រើន លោក ផាទ្រីក សាណាហាន់ រដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក និយាយថា ចិន អាចនិងគួរមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយផ្នែកផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់។ លើសពីនោះ លោក សាណាហាន់ ក៏បានប្រាប់ឲ្យទីក្រុងប៉េកាំងបញ្ឈប់អាកប្បកិរិយាដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់អធិបតេយ្យអ្នកខាងខ្លួន ហើយឈប់បាចសាចការមិនទុកចិត្តគ្នាក្នុងជំហររបស់ចិនទៅលើប្រទេសក្នុងតំបន់តទៅទៀត។ ប្រមុខមន្ទីរបញ្ចកោណរូបនេះ និយាយទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើននៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដើម្បីរក្សាអនុភាពយោធារបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាការពង្រឹងសមត្ថភាពដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធមិត្តតំបន់អាស៊ីផង។ សម្រាប់លោក សាណាហាន់ អាមេរិកចាត់ទុកជាឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកជាតំបន់អាទិភាពរបស់ខ្លួន និងជាទីដែលអាមេរិកឈរជើងផង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ពាក្យរិះគន់ចិនរបស់លោក សាណាហាន់ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបានជួបគ្នាជាមួយសមភាគីចិន វៃ ហ្វឹងហេ ហើយជំនួបនោះ ត្រូវបានលោក សាណាហាន់ ផ្ទាល់អះអាងថា ប្រកបដោយការយល់ចិត្ត។ យ៉ាងណាមិញ នាសុន្ទរកថាមួយថ្ងៃបន្ទាប់ រដ្ឋមន្ត្រីស្ដីទីរូបនេះបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលអាមេរិក គឺធានាថា គ្មានសត្រូវអាមេរិកណាអាចជឿជាក់ពីសមត្ថភាពខ្លួនដែលអាចសម្រេចគោលដៅតាមរយៈយោធាឡើយ។ លោក វៃ ហ្វឹងហឺ ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចិនទីមួយចូលរួមក្នុងវេទិកានេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ មកនោះ នឹងឡើងថ្លែងនៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា។ ច្បាស់ណាស់ថា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចិនរូបនេះ នឹងវាយបកទៅកាន់សមភាគីអាមេរិកវិញលើប្រធានបទជាច្រើន ពិសេសបញ្ហាតៃវ៉ាន់ដែលអាមេរិកជួយគាំទ្រពីក្រោយ តែចិននៅតែចាត់ទុកជាអាណាខេត្តរបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1344.txt	ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា បានស្នើរៀបចំការបោះឆ្នោតរដ្ឋសភាដែលសព្វថ្ងៃគ្រប់គ្រងដោយក្រុមប្រឆាំង។ គម្រោងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាមុនកំណត់នេះ ត្រូវបានលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ អះអាងថា ជាការធ្វើឲ្យស្ថាប័នមួយនេះស្របច្បាប់ឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែគេបារម្ភថា គោលដៅពិតរបស់លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ គឺផ្ដាច់ផ្លូវរបស់ក្រុមប្រឆាំងប៉ុណ្ណោះ ព្រោះរដ្ឋសភាដែលមានលោក ហ័ន ក្វៃដូ ជាប្រធាននេះ ជាស្ថាប័នតែមួយគត់ទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិ។	រដ្ឋសភា ដែលជាស្ថាប័នប្រជាធិបតេយ្យតែមួយគត់នៅសេសសល់នៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា កំពុងក្លាយជាមុខសញ្ញាត្រូវកម្ចាត់ពីសំណាក់ប្រធានាធិបតី នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ រដ្ឋសភា ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយក្រុមប្រឆាំងតាំងពីឆ្នាំ២០១៥ មក ហើយបានដើរតួជាមូលដ្ឋាននយោបាយសម្រាប់លោក ហ័ន ក្វៃដូ ក្នុងយុទ្ធនាការផ្ដូលរំលំលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ពីគម្រោងរៀបចំការបោះឆ្នោតរដ្ឋសភាមុនកំណត់។ ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិករដ្ឋសភានៅឆ្នាំ២០១៥ ក្រុមប្រឆាំងបានគ្រប់គ្រងកៅអីចំនួន១០៩ ក្នុងចំណោមកៅអីសរុប១៦៩ ខណៈបក្សដែលគាំទ្រលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ កាន់កាន់ចំនួន៥៥ កៅអី។ ការបោះឆ្នោតអាណត្តិក្រោយ គ្រោងធ្វើនៅឆ្នាំ២០២០ ឯណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ មិនបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីកាលបរិច្ឆេទរៀបចំការបោះឆ្នោតដែលលោកចង់បានឡើយ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយបក្សប្រឆាំង រដ្ឋសភា បានក្លាយជាឆ្អឹងទទឹងកសម្រាប់រដ្ឋបាលលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ ទីបំផុត លោក ម៉ាឌុយរូ ក៏បង្កើតសភាធម្មនុញ្ញថ្មី ដែលដើរតួជំនួសរដ្ឋសភា ហើយអំណាចរបស់រដ្ឋសភាក៏សាបរលាប។ សភាធម្មនុញ្ញថ្មីនេះដែលពោរពេញដោយមនុស្សលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ក្លាយជាស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិជំនួសរដ្ឋសភា ហើយក្ដោបក្ដាប់អំណាចពេញដៃទៀតផង។ ប៉ុន្តែសភាធម្មនុញ្ញ គ្មានអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ឡើយ។ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ចង់ផ្ដាច់ផ្លូវលោក ក្វៃដូ? ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនដើម្បីអបអរជ័យជម្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកាលពីឆ្នាំមុន លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ចាត់ទុករដ្ឋសភាដែលមានលោក ក្វៃដូ ជាមេដឹកនាំ ជាស្ថាប័នខុសច្បាប់។ ដូចនេះ ការបោះឆ្នោតមុនកំណត់នេះ មានគោលដៅធ្វើឲ្យរដ្ឋសភាទៅជាស្របច្បាប់វិញ។ ធ្វើឲ្យស្របច្បាប់ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ទំនងចង់ឲ្យស្ថាប័នមួយនេះ លែងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមប្រឆាំងវិញ។ បើសិនជាអាចគ្រប់គ្រងរដ្ឋសភាបាននោះ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ក៏អាចដកបន្លាចេញពីទ្រូងដែរ។ នេះក៏ព្រោះរដ្ឋសភាជាទីប្រមូលផ្ដុំអំណាចរបស់លោក ក្វៃដូ ។ បើបាត់បង់កៅអីសភា លោក ក្វៃដូ ក៏អស់មានអំណះអំណាងដើម្បីតាំងខ្លួនជាប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្នទៀតដែរ។ មេដឹកនាំប្រឆាំងរូបនេះ អាចប្រកាសខ្លួនឯងជាប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្នបាន ក្នុងនាមជាប្រធានរដ្ឋសភាប៉ុណ្ណោះដែលចែងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ បាត់បង់តំណែងប្រធានរដ្ឋសភា លោក ក្វៃដូ ទំនងជាមិនអាចផ្ដួលរំលំលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ បានទៀតឡើយ បន្ថែមពីលើស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នដែលមិនល្អស្រាប់ផងនោះ។ យ៉ាងណាមិញ បើសិនជាសភាពការណ៍ដើរដល់ចំណុចនោះមែន លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ផ្ទាល់ក៏ទំនងជាពិបាកដែរ ព្រោះប្រាកដជារងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1345.txt	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នាជំនួបជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស និងមកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុប បានចំអកក្រុមអ្នករៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច។ សម្តេចបានលើកឡើងថា ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេចគួរតែត្រូវបានរៀបចំឡើង នៅពេលដែលសម្តេចមានវត្តមាននៅស្វីស មិនមែនចំពេលដែលសម្តេចកំពុងវាយកូនគោលនៅភ្នំពេញនោះឡើយ។	ក្រោយបញ្ចប់បេសកកម្មនៅក្រុងហ្ស៊ឺណែវ ប្រទេសស្វីស សម្តេច ហ៊ុន សែន គ្រោងធ្វើដំណើរមកដល់រាជធានីភ្នំពេញវិញ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នករៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច ទើបតែដាក់ពាក្យសុំសិទ្ធិពីអាជ្ញាធរស្វីស ប៉ុន្តែទម្រាំទទួលបានការអនុញ្ញាតនោះ សម្តេចមានវត្តមានលេងកូនគោលនៅរាជធានីភ្នំពេញរួចទៅហើយ។ សម្តេចបានរំលឹកសំណេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនប្រុសច្បង ដែលបានប្រៀបធៀបថា ពេលក្របីស៊ីស្រូវបងមិនហ៊ានដេញ ដល់ពេលក្របីដើរចេញបងដេញអោយស្រីមើល។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសរសេរថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកប្រកាសធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងវត្តមានសម្តេចតេជោនៅប្រទេសស្វីស មិនហ៊ានធ្វើពេលសម្តេចកំពុងមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសនេះ ហើយបែរជាប្រកាសប្រមូលមនុស្សមកធ្វើបាតុកម្មពេលដែលសម្តេចចប់កម្មវិធី និងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តរួចបាត់ទៅហើយ។ បើធ្វើក្រោយវត្តមានសម្តេចដដែល គឺនាំខាតពេលអ្នកចូលរួម ហើយវាដូចចម្រៀងខ្មែរថា: ពេលក្របីស៊ីស្រូវបងមិនហ៊ានដេញ ដល់ពេលក្របីដើរចេញបងដេញអោយស្រីមើល»។ ដូចគ្នាផងដែរ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានចំអកថា អ្នកដែលគ្រោងរៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច មិនបានស្មើអ្នកដែលរង់ចាំស្វាគមន៍សម្តេចនោះឡើយ ដូច្នេះគម្រោងធ្វើបាតុកម្មគឺជារឿងឥតប្រយោជន៍៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1346.txt	អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រជាធិតេយ្យ លោក អាប់ភីស៊ីត វ៉េចាជីវ៉ា (Abhisit Vejjajiva) បានសម្រេចចុះចេញពីតំណែងជាសមាជិកសភា នៅព្រឹកថ្ងៃទីពុធទី ៥ មិថុនា ។ ការដើរចេញនេះ ធ្វើឡើងមួយថ្ងៃក្រោយពីសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានបោះឆ្នោតចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធភាពគាំទ្ររបបសឹក។	ក្នុងលទ្ធផលបោះឆ្នោត ៦១ ទល់នឹង ១៦ កាលពីយប់ថ្ងៃអង្គារទី ៤ មិថុនា បក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានសម្រេចចូលរួមដៃជាមួយសម្ព័ន្ធភាពគាំទ្ររបបយោធាថៃ ដែលដឹកនាំដោយបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ។ មួយថ្ងៃក្រោយមក ពោលគឺនៅថ្ងៃទី ៥ មិថុនានេះ ដែលសភានឹងជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងដែរនោះ លោក អាប់ភីស៊ីត បានសម្រេចលាលែងពីតំណែងជាសមាជិកសភាតែម្ដង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod English ក្រៅពីលោក អាប់ភីស៊ីត សមាជិកនៃបក្សប្រជាធិតេយ្យ៤នាក់ផ្សេងទៀត ក៏បានប្រកាសលាលែងតំណែង ដែលក្នុងនោះមាន ក្មួយប្រុសបង្កើតរបស់លោកអាប់ភីស៊ីត លោក Parit Wacharasindhu និងអតីតប្រធានគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ លោក Somchai Srisutthiyakorn ជាដើម។ ទាក់ទិននឹងការដើរចេញពីកៅអីសភានេះ លោក អាប់ភីស៊ី តាមរយៈបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុក គូសបញ្ជាក់ថា លោកពុំអាចដើរចូលទៅក្នុងសភា និងបោះឆ្នោតប្រឆាំងទៅនឹងការតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំរបស់បក្សលោកឡើយ។ នេះជាការសន្យាដែលលោកបានបង្កើតឡើងទៅកាន់ប្រជាជនថៃនៅទូទាំងប្រទេស។ លើសពីនេះ លោក អាប់ភីស៊ីត ចាត់ទុកការលាលែងពីតំណែងនេះ ជាការចាំបាច់បំផុតសម្រាប់លោក ដ្បិតលោកធ្លាប់បានប្តេជ្ញាថា លោកនឹងមិនគាំទ្រមេដឹកនាំរបបសឹក លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1347.txt	សភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិក ឬរដ្ឋសភា ទើបអនុម័តសេចក្ដីស្នើច្បាប់មួយឈ្មោះ «សេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា» ក្នុងគោលដៅដាក់ទណ្ឌកម្មលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ជានីតិវិធី សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ ត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកដើម្បីសុំការយល់ព្រម មុននឹងផ្ញើបន្តទៅឲ្យប្រធានាធិបតីពិចារណា។	អំណាចនីតិបញ្ញត្តិទាំងអស់ ស្ថិតក្នុងដៃសភាអាមេរិកដែលមានព្រឹទ្ធសភា និងសភាតំណាងរាស្ត្រ ឬរដ្ឋសភា។ នេះបើតាមមាត្រា១ វាក្យខណ្ឌ១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិក។ មានតែសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ឬសភាតំណាងរាស្ត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសិទ្ធិស្នើច្បាប់ឡើង។ សមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាម្នាក់ ឬសភាតំណាងរាស្ត្រម្នាក់ ឬក៏ច្រើននាក់ អាចផ្ដួចផ្ដើមគំនិតស្នើច្បាប់បានដូចគ្នា ប៉ុន្តែរាល់សេចក្តីស្នើទាំងអស់ ត្រូវតែឆ្លងកាត់សភាទាំងពីរទៅវិញទៅមក។ ស្របតាមច្បាប់រដ្ឋមនុញ្ញនេះ លោក ថេដ យូហូ (Ted Yoho) សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រមកពីរដ្ឋ Florida បានតាក់តែងសេចក្តីស្នើច្បាប់មួយឈ្មោះ «សេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩»។ សភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិក ក៏បានអនុម័តលើសេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះផងដែរកាលថ្ងៃទី១៥ខែកក្កដានេះ។ បន្ទាប់មក សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះត្រូវបញ្ជូនបន្តទៅកាន់ព្រឹទ្ធសភាទៀត។ នៅព្រឹទ្ធសភា សំណើច្បាប់នេះ នឹងត្រូវដាក់ឲ្យជជែកដេញដោល ហើយត្រូវការសំឡេងភាគច្រើននៃសមាជិកទាំងអស់ (៥១រូបលើ១០០រូប) ដើម្បីអនុម័ត។ បើព្រឹទ្ធសភាយល់ព្រមលើខ្លឹមសារទាំងស្រុង សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ប្រធានាធិបតី។ ក្នុងករណីមានការកែប្រែអ្វីក្នុងអត្ថបទច្បាប់នេះ សភាទាំងពីរ ត្រូវបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយ ដើម្បីជជែកពីបញ្ហាដែលមិនទាន់ស្របគ្នា ឬចំណុចដែលត្រូវកែប្រែ។ ជជែកគ្នាចប់សព្វគ្រប់ សភាទាំងពីរនឹងបោះឆ្នោតម្ដងទៀតលើសំណើចុងក្រោយ។ ទាំងនៅសភាតំណាងរាស្ត្រ ទាំងនៅព្រឹទ្ធសភា ការអនុម័តសេចក្ដីស្នើច្បាប់ណាមួយ អាចចំណាយពេលច្រើន ព្រោះឆ្លងនីតិវិធីតាមលំដាប់លំដោយ និងអាស្រ័យលើភាពចាំបាច់នៃសេចក្ដីស្នើច្បាប់នោះផង។ ពេលខ្លះ វិបត្តិនយោបាយរវាងបក្សសាធារណរដ្ឋ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ក៏ធ្វើឲ្យការអនុម័តសេចក្តីស្នើច្បាប់ណាមួយត្រូវអូសបន្លាយដែរ។ និយាយពីសេចក្ដីស្នើច្បាប់របស់ស្ដីពីកម្ពុជានេះ ទោះឆ្លងផុតសភាតំណាងរាស្ត្រមែន តែក៏មិនប្រាកដថា ឆ្លងផុតព្រឹទ្ធសភាដែរ។ ក្នុងករណីឆ្លងផុតព្រឹទ្ធសភា សេចក្ដីស្នើច្បាប់ផ្ដើមគំនិតដោយលោក ថេដ យូហូ នេះ នឹងធ្លាក់ដល់ដៃប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដែលបច្ចុប្បន្នគឺលោក ដូណាល់ ត្រាំ ។ លោក ត្រាំ មានពេល១០ថ្ងៃដើម្បីចុះហត្ថលេខាលើសំណើច្បាប់នេះ ឲ្យក្លាយជាច្បាប់តែម្ដង ប៉ុន្តែលោកក៏អាចទាត់ចោល (Veto) បានដែរ។ បើទោះជាលោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តទាត់ចោលមែន ក៏មិនមែនមានន័យថា សេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះអសារបង់ទៅវិញដែរ។ បានន័យថា ក្នុងករណី Veto ខាងលើ សភាទាំងពីរអាចបោះឆ្នោតបដិសេធការទាត់ចោលនេះវិញ (Override) ដោយសំឡេងពីរភាគបីនៃសមាជិកទាំងអស់។ ដូចនេះសេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ នឹងក្លាយជាច្បាប់ផ្លូវការ។ មានករណីខ្លះទៀត ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ក្រោយទទួលបានសេចក្ដីស្នើច្បាប់ពីសភា ក៏មានសិទ្ធិមិនធ្វើអ្វីដែរ។ សម្រាប់លក្ខខណ្ឌបែបនេះ សេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ នឹងក្លាយជាច្បាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ អំឡុងពេល១០ថ្ងៃក្រោយប្រធានាធិបតីមិនធ្វើអ្វីទាំងអស់ ហើយបើសភាស្ថិតក្នុងសម័យប្រជុំ។ ប៉ុន្តែក្នុងពេល១០ថ្ងៃដដែល ហើយសភាមិនស្ថិតក្នុងសម័យប្រជុំទេនោះ សេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ នឹងមិនអាចក្លាយជាច្បាប់ឡើយ។ ជាចុងក្រោយ ទោះសេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩ នេះ ត្រូវបានចូលជាធរមានក្ដី ក៏មិនប្រាកដថា អាមេរិកត្រូវតែដាក់ទណ្ឌកម្មតែម្តងលើកម្ពុជាដែរ។ ក្នុងការអនុវត្តច្បាប់អាចប៉ះពាល់ដល់បញ្ហាគោលនយោបាយការបរទេសបែបនេះ ភាគច្រើនជាសិទ្ធិអំណាចរបស់ស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ។ ម្យ៉ាងច្បាប់ទណ្ឌកម្មនេះក៏គ្រាន់តែជាការបើកផ្លូវ និងផ្តល់វិធានការថ្មីដល់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ សម្រាប់ដាក់សម្ពាធ និងជាពិសេសអាចដាក់ទណ្ឌកម្មបានប៉ុណ្ណោះ។ ឯរឿងជាក់ស្ដែងថា «ដាក់ ឬមិនដាក់»ពេលខ្លះគឺអាស្រ័យលើលោក ត្រាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1348.txt	ជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មី! នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនានេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ដៃជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅឯតំបន់គ្មានយោធាខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េជាងពីរ។ នេះជាការលើកជួបមុខលើកទីបីរបស់មេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ហើយកើតឡើងស្របពេលដែលការចរចាដើម្បីរំសាយនុយក្លេអ៊ែរកំពុងជាប់គាំង។	តាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់គ្មានយោធាដើម្បីជួបគ្នាមែន។ លោក ត្រាំ បានផ្ញើសារអញ្ជើញលោក គីម អំឡុងពេលស្នាក់នៅទឹកដីជប៉ុននៅឡើយ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ មិនចាត់ទុកការជួបគ្នានេះ ជាជំនួបកំពូលឡើយ តែជាការចាប់ដៃប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ដៃលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងជើងនៃតំបន់គ្មានយោធាខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ លោក ត្រាំ និងលោក គីម បានចាប់ដៃស្វាគមន៍គ្នានៅតំបន់ព្រំដែនដែលបែងចែងទឹកដីកូរ៉េជាពីរក្នុងភូមិប៉ាន់មុនជុម។ ក្រោយចាប់ដៃគ្នា លោក គីម ក៏អញ្ជើញលោក ត្រាំ ឆ្លងខ្សែយោធាដែលចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយលោក ត្រាំ ក៏យល់ព្រម។ ដូចនេះ លោក ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងតំណែងទីមួយហើយដែលជាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងជើង។ ដំណើរទៅតំបន់គ្មានយោធាដែលបែងចែកទឹកដីកូរ៉េជាពីររបស់លោក ត្រាំ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកខកខានអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចឆ្នាំ២០១៨ ដែលកាលនោះអព្ទធ្លាក់ខ្លាំងពេក។ លោក ត្រាំ អមដំណើរដោយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ប៉ុន្តែលោក មូន មានវត្តមាននាជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ មុនជំនួបជាមួយលោក គីម លោក ត្រាំ និងលោក មូន បានឡើងទៅទស្សនាទិដ្ឋភាពកូរ៉េខាងជើងពីលើប៉ុស្តិ៍អង្កេតមួយកន្លែងនៃប៉ែកខាងត្បូងខ្សែកំណត់ព្រំដែន។ តំបន់គ្មានយោធានេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជារនាំងចុងក្រោយនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ដែលបន្សល់ទុកដល់សព្វថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1349.txt	លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី Joko Widodo និងលោក Prabowo Subianto ដែលជាអតីតគូប្រជែងរបស់ខ្លួន បានជួបគ្នាជាលើកដំបូងនាថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៣ ខែកក្កដានេះ ក្រោយការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកាលពីខែមេសាកន្លងមក។ លោក Prabowo បានចាញ់ឆ្នោតលោក Widodo ជាលើកទីពីរសម្រាប់តំណែងប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី។	«មនុស្សមួយចំនួនសួរថា ហេតុអ្វី Prabowo មិនអបអរសាទរ លោក Widodo។ ពិតណាស់ ខ្ញុំមានសុជីវធម៌ខ្ពស់ ហើយខ្ញុំចង់អបអរសាទរគាត់នៅចំពោះមុខផ្ទាល់តែម្តង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Prabowo ដែលឈរក្បែរប្រធានាធិបតីក្រោយជំនួបនៅក្រុងហ្សាការតា របស់គូប្រជែងនយោបាយទាំងពីរ។ លោក Prabowo បានបន្ថែមថា ការជាប់ជាប្រធានាធិបតីរបស់លោក Widodo គឺការទទួលភារកិច្ចដែលត្រូវបម្រើប្រជាពលរដ្ឋ ហើយគាត់មានបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនដែលត្រូវដោះស្រាយ។ «ខ្ញុំត្រៀមខ្លួនជួយគាត់ជានិច្ច»។ អ្នកនយោបាយទាំងពីរ បានជួបគ្នា ជាលក្ខណៈឯកជននៅលើរថយន្តនៅស្ថានីយ៍ MRT ក្នុងក្រុងហ្សាការតា។ លោក Widodo បានផ្តួចផ្តើមជំនួបនេះ នៅ MRT ដោយសារលោកចង់ឲ្យលោក Prabowo យល់ដឹងពីការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធថ្មីនៅស្ថានីយ៍ MRT។ នាការបោះឆ្នោតកន្លងមក លោក Widodo ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ៥៥.៥០ភាគរយ ខណៈលោក Prabowo បាន៤៤.៥០ភាគរយ។ លោក Widodo បានថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «ខ្ញុំរីករាយចំពោះការរៀបចំនេះ ខ្ញុំអាចជួបលោក Prabowo Subianto ខ្ញុំសង្ឃឹមថា អ្នកគាំទ្រទាំងអស់នឹងតាមពួកយើង ពីព្រោះយើងជាជាតិតែមួយ»។ អ្នកនយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងពីរបានលើកឡើងពីការរួបរួមជាតិ ដើម្បីពួតដៃគ្នាអភិវឌ្ឈប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងមូល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_135.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន លោក Enrique Manalo ប្រកាសថាប្រទេសខ្លួន ស្វែងរកផ្លូវចរចាលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដើម្បីគ្រប់គ្រងជម្លោះជាមួយចិន ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាសិទ្ធិបូរណភាពទឹកដី និងការពារដែនអធិបតេយ្យភាពខ្លួន។	ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីន លោក Enrique Manalo បានផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ CNA ចុះផ្សាយថ្ងៃទី១០ ខែមករា ពាក់ព័ន្ធនឹងជំហររដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទាក់ទិនលើការគ្រប់គ្រងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោក Manalo បានប្រកាសពីជំហរបើកចំហនៃរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ដើម្បីរកផ្លូវចរចាជាមួយភាគីចិន ដោយនៅរក្សាសិទ្ធិការពារដែនទឹកខ្លួន។ «យើង ប្ដេជ្ញាដោះស្រាយរឿងហេតុ ឬជម្លោះតាមសន្តិវិធីស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ស្របពេលដែលយើងចង់ពិភាក្សារកផ្លូវដោះស្រាយភាពតានតឹង ពួកគេ(ចិន)នឹងមិនអាចបង្កបញ្ហាលើសិទ្ធិបូរណភាពទឹកដី និងដែនអធិបតេយ្យភាពយើងបានទេ។»។ លោក Manalo បាននិយាយបែបនេះ។ ទំនាក់ទំនងចិន និងហ្វីលីពីន កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អក់កករ ដោយសារតែប្រទេសទាំងពីរ មានជម្លោះផលប្រយោជន៍ក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយមានទាំងការប្រើនាវាចម្បាំង រារាំងគ្នាទៀតផង។ ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីនរូបនេះ បានលើកឡើងថា ចិន មើលឃើញភាពតានតឹងជាមួយហ្វីលីពីន ដូចទៅនឹងការប្រកួតប្រជែងរវាងប្រទេសខ្លួន និងអាម៉េរិក។ គួរឱ្យដឹងថា អាម៉េរិក តែងតែនៅពីក្រោយចាំជួយហ្វីលីពីន ទាំងផ្នែកការទូត និងយោធា។ ស្របពេលដែលបើកចំហផ្លូវការទូត ហ្វីលីពីន នៅបន្តពង្រឹងទំនើបកម្មសព្វាវុធ និងសមត្ថភាពយោធា ក្នុងគោលដៅធានាសន្តិសុខជាតិ និងការការពារដែនអធិបតេយ្យភាពក្នុងសមុទ្រ។ គោលដៅនេះ គឺប្រាកដណាស់ត្រូវការការសហការពីអាម៉េរិក។ លោក Manalo បានបញ្ជាក់ដូចនេះ។ ភាគីចិន បានប្រកាសកាន់កាប់ដែនទឹកមួយផ្នែកធំក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលរួមបញ្ចូលទាំងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខ(EEZ)របស់ហ្វីលីពីន និងប្រទេសផ្សេងទៀត។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ដូចជានាវាល្បាត តែងតែកើតឡើង។ កន្លងមក ហ្វីលីពីន តែងតែថ្កោលទោសសកម្មភាពចិនជាញឹកញាប់ ជាពិសេសការដាក់នាវាល្បាត និងការរារាំងនាវាល្បាតហ្វីលីពីនក្នុងប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ។ ចំណែកភាគីចិន ក៏ចោទប្រកាន់ហ្វីលីពីន លើការឆ្លងចូលដែនទឹកខ្លួន វិញផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1350.txt	ប៉ូលីសក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃ៣០ ឧសភា បានឲ្យដឹងថា អង្គភាពរបស់ខ្លួន នឹងដាក់ដំណើរការគណនីហ្វេសប៊ុកផ្លូវការមួយដើម្បីចាំទទួលគ្រប់បណ្តឹងបទល្មើស និងជាពិសេសនោះពីការរាយការណ៍អំពីឥរិយាបថរបស់ប៉ូលិសពេលប្រតិបត្តិការការងារតែម្តង។	បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ តាមការអះអាងរបស់ប៉ូលិសក្រុងហាណូយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ មិថុនា តទៅ ប្រជាជនក្នុងតំបន់វៀតណាម អាចដាក់បណ្តឹងពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពរបស់ប៉ូលិស នៅពេលប្រតិបត្តិការងារ ក៏ដូចជាព័ត៌មានទាំងឡាយពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស ឬការបំពានច្បាប់ តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ប៉ូលិសក្រុងហាណូយបានហើយ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Vietnam News។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ក្រុមប៉ូលិសដែលទទួលបន្ទុកតាមដានក្នុងហ្វេសប៊ុក នឹងបែងចែកប្រភពព័ត៌មានតាមប្រភេទ ហើយឆ្លើយសំណួររបស់ប្រជាជន និងបញ្ជូនព័ត៌មានទាំងនោះ ទៅកាន់អង្គភាពពាក់ព័ន្ធដើម្បីដោះស្រាយបន្ត។ ប៉ូលិស ក៏បានអះអាងពីការធានាពីការពារសម្រាប់អ្នកដាក់បណ្តឹង ឬអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានផងដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ នេះ គឺជាជំហានថ្មីមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនីស្តវៀតណាមក្នុងការបញ្ជ្រាបទៅនឹងបណ្តាញសង្គមជាសាធារណៈ ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហារបស់ប្រជាជន និងជាពិសេសនោះលើការតាមដានឥរិយាបថរបស់កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។ តាម Vietnam News វៀតណាម ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៧ ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ិនធ័រនែតច្រើនជាងគេ។ ប្រជាជនវៀតណាម ៦០ លាននាក់ ប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកញឹកញាប់ក្នុងរយៈពេលមធ្យមពី១ ទៅ៣.៥ ម៉ោង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1351.txt	តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃ២៦ មិថុនា លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានឲ្យដឹងពីផលប៉ះពាល់ និងលទ្ធផលនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន ដោយលោក អះអាងថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន កំពុងតែធ្លាក់ចុះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលរបស់លោក បានដំឡើងពន្ធជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើការនាំចូលរបស់ចិន។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Guardian។	អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ជាមួយនឹងការលើកឡើងពីវិវាទពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក៏បានពន្លិចពីគោលដៅដំឡើងពន្ធនាំចូលលើរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍វៀតណាម ដូចជាចិនទៀតផង។ លោកប្រធានាធិបតី ហាក់ដូចជាមិនពេញចិត្តចំពោះគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មវៀតណាមលើក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ដែលកំពុងតែវិនិយោគនៅទីនោះ។ តាម The Guardian លោកប្រធានាធិបតី បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖« មានក្រុមហ៊ុនជាច្រើន កំពុងតែឆ្ពោះទៅកាន់វៀតណាម ក៏ប៉ុន្តែ វៀតណាម បានគេងចំណេញលើយើង អាក្រក់ជាងអ្វីដែលចិន បានធ្វើទៅទៀត។ នឹងមានរឿងបន្តបន្ទាប់កើតឡើងនៅទីនោះ»។ ឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទៀតណាម លោកស្រី Lê Thị Thu Hằng នៅថ្ងៃ២៧ មិថុនា តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំ បានអះអាងថា វៀតណាម ពិតជាផ្តល់តម្លៃលើទំនាក់ទំនង និងភាពជាដៃគូគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមួយនឹងអាមេរិក។ លោកស្រី លើកឡើងថា ចំណងវៀតណាម-អាមេរិក បានមានភាពល្អប្រសើរច្រើន រួមទាំងលើការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម។ នេះបើយោងតាម Vietnam News។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា វៀតណាម បានប្រឹងប្រែងកែលម្អតុល្យភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ តាមរយៈការបង្កើនការនាំចេញផលិតផលអាមេរិក ដែលជាតម្រូវការចាំបាច់របស់វៀតណាម, ធ្វើឲ្យមានភាពល្អប្រសើរលើបរិយាកាសវិនិយោគ, បង្កើតលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះកាន់តែច្រើនសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ដែលចង់ប្រតិបត្តិការនៅវៀតណាម ក៏ដូចជាជំរុញក្រុមហ៊ុនវៀតណាមឲ្យវិនិយោគនៅអាមេរិកដូចគ្នា។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យ បានបន្តទៀតថា វៀតណាម ពិតជាចង់លើកកម្ពស់ចំណងសេដ្ឋកិច្ច-ពាណិជ្ជកម្ម-វិនិយោគ ដោយសេរី និងតម្លាភាពជាមួយនឹងអាមេរិក ដោយឈរលើគោលការណ៍គ្រឹះផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1352.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា បានបញ្ចេញកិច្ចព្រមព្រៀងដកខ្លួនពីសហភាពអឺរ៉ុបថ្មីមួយទៀត ដើម្បីសុំការយល់ព្រមពីសភា។ ប៉ុន្តែ មិនទាន់ទាំងយកទៅជជែកនៅសភាផងនោះ កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី រងការរិះគន់ខ្លាំងទៅហើយ។ អ្នកនយោបាយទាំងបក្សប្រឆាំង និងបក្សកាន់អំណាច បានប្រកាសជាស្រេចថា ពួកគេនឹងបដិសេធសំណើថ្មីរបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ ដែលបើកផ្លូវដល់ការធ្វើប្រជាមតិលើកទីពីរផងនោះ។	បន្ទាប់ពីបរាជ័យបីដងទៅហើយ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ បានរៀបចំកិច្ចព្រមព្រៀងចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបថ្មីមួយទៀត។ ការព្យាយាមលើកបួននេះ អាចជាការភ្នាល់លើកចុងក្រោយសម្រាប់លោកស្រី ម៉េយ៍ ដែលព្យាយាមឥតសំចៃក្នុងការអនុវត្តតាមលទ្ធផលប្រជាមតិបីឆ្នាំមុនដែលប្រជាជអង់គ្លេសភាគច្រើនជ្រើសរើសការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ ខណៈការចរចាជាមួយអឺរ៉ុបមិនសូវលំបាក លោកស្រី ម៉េយ៍ បែរជាត្រូវទ័លច្រកជាមួយអ្នកនយោបាយក្នុងស្រុកខ្លួនឯងទៅវិញ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានដែលរៀបចំដោយប្រញាប់ប្រញាល់នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា លោកស្រី ម៉េយ៍ បានស្នើឲ្យអ្នកប្រឆាំងពិចារណាសំណើថ្មីនេះ តែបានព្រមានថា ការប្រឆាំងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវដាក់ទៅកាន់សភានៅពេលខាងមុខនេះ ជាការបោះឆ្នោតប្រឆាំងការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ អះអាងថា នេះជាឱកាសចុងក្រោយដើម្បីធ្វើតាមបំណងប្រជាជន ហើយវាដល់ពេលដែលក្រុមប្រឆាំងបន្ទន់ឥរិយាបថវិញហើយ។ ក្នុងសេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីការចាកចេញដែលនឹងបោះពុម្ពអំឡុងសប្ដាហ៍នេះ ឬសប្ដាហ៍ក្រោយ លោកស្រី ម៉េយ៍ សន្យាផ្ដល់ការធានាជាថ្មីសម្រាប់សិទ្ធិកម្មករ ការការពារបរិស្ថាន និងបញ្ហាព្រំដែនជាមួយអៀរឡង់ និងការសម្របសម្រួលទាក់ទងនឹងសហភាពពន្ធគយរួមជាមួយអឺរ៉ុប។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស ក៏បើកផ្លូវឲ្យសភាមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតថា ត្រូវធ្វើប្រជាមតិជាលើកទីពីរដើម្បីសម្រេចចុងក្រោយលើការចាកចេញពីអឺរ៉ុប។ គ្រាន់តែលោកស្រី ម៉េយ៍ បញ្ចេញចំណុចសំខាន់ៗខ្លះនៃសំណើកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីដែលមាន១០ចំណុច មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង និងអ្នកនយោបាយបក្សអភិរក្សរបស់លោកស្រីខ្លះបានបង្ហាញជំហរជំទាស់បាត់ទៅហើយ។ ប្រធានបក្សពលករដែលជាបក្សប្រឆាំង Jeremy Corbyn និយាយថា សំណើថ្មីនេះ ជាសំណើចាស់ប៉ុណ្ណោះ ហើយរដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ម៉េយ៍ គ្មានសមត្ថភាពដើម្បីបំពេញតាមការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនឯងបាន។ ចំណែកសមាជិកសភាបក្សកាន់អំណាចមួយចំនួនទៀត ដែលធ្លាប់បោះឆ្នោតគាំទ្រសំណើចាកចេញកាលពីខែមីនានោះ ប្រកាសជំទាស់សំណើលើកទីបួននេះ។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាសមាជិកសភា បូរីស ចនសុន និយាយថា សំណើរបស់លោកស្រី ដើរផ្ទុយពីគោលនយោបាយបក្ស ហើយលោកនឹងមិនបោះឆ្នោតគាំទ្រឡើយ។ ចំណែកអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការងារ និងសោធននិវត្តន៍ Stephen Crabb បញ្ជាក់ថា គម្រោងប្រជាមតិជាថ្មី ជារឿងហួសហេតុពេក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1353.txt	លោកស្រីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ Angela Merkel បានឈរទាំងញ័រខ្លួន នៅពេលឈរគោរពភ្លេងជាតិជាមួយលោកប្រធានាធិបតីថ្មីអ៊ុយក្រែន Volodymyr Zelnsky ក្រោមកំដៅថ្ងៃ៣០អង្សារក្នុងទីក្រុងប៊ែរឡាំង។	លោក Merkel អាយុ៦៤ឆ្នាំ បានអះអាងថា នៅពេលនោះ លោកស្រីក្តៅខ្លាំង និងខ្វះជាតិទឹក។ «ខ្ញុំបានផឹកទឹកយ៉ាងហោចណាស់បីកែវ។ នៅពេលនេះ ខ្ញុំគ្មានបញ្ហាអ្វីនោះឡើយ»។ នេះជាសំដីរបស់លោកស្រីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ ដែលត្រូវបានដកស្រង់ដោយទូរទស្សន៍ DW។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Zelensky ដែលជាអតីតតារាកំប្លែងម្នាក់នោះ បានបញ្ជាក់ថា លោកពិតជាចង់ជួយលោកស្រី Merkel ខ្លាំងនៅពេលនោះ។ លោកបានលើកឡើងថា៖«គាត់បានឈរក្បែរខ្ញុំ ហើយមានសុវត្ថិភាពពេញលេញ»។ លោកស្រី Merkel ជាអ្នកនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលម្នាក់នៅអឺរ៉ុប ដែលត្រូវបានចាត់ទុកដូចជាមហាក្សត្រីអាល្លឺម៉ង់ ឬរាជិនីអឺរ៉ុប។ លោកស្រីកំពុងកាន់អំណាចនៅអឺរ៉ុបសម្រាប់អាណត្តិទី៤ ដែលត្រូវបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២១៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1354.txt	នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនានេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងជួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុននៅឯភូមិប៉ាន់មុនជុមនៃតំបន់គ្មានយោធា (DMZ) ដែលខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េជាពីរ។ នេះជាលើកទីបីដែលលោក ត្រាំ និងលោក គីម ជួបគ្នា បន្ទាប់ពីជំនួបលើកទីមួយនៅសិង្ហបុរី ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ និងលើកទីពីរនៅវៀតណាម ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ។	តាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់គ្មានយោធាដើម្បីជួបគ្នាមែន។ លោក ត្រាំ បានផ្ញើសារអញ្ជើញលោក គីម អំឡុងពេលស្នាក់នៅទឹកដីជប៉ុននៅឡើយ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ មិនចាត់ទុកការជួបគ្នានេះ ជាជំនួបកំពូលឡើយ តែជាការចាប់ដៃប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ប្រកាសថា លោក ត្រាំ និងលោក គីម នឹងជួបគ្នានៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា នៅតំបន់ខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ នាជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន លោក ត្រាំ លើកឡើងថា ទាំងលោក និងលោក គីម សុទ្ធតែចង់មុខគ្នាដូចគ្នា។ លោកក៏រំពឹងថា ជំនួបនេះមានរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ។ អ្វីគូរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ លោក ត្រាំ ក៏បើកលទ្ធភាពក្នុងការឈានជើងជាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងជើងផងដែរ បើលោក គីម អញ្ជើញនោះ។ ដំណើរទៅតំបន់គ្មានយោធាដែលបែងចែកទឹកដីកូរ៉េជាពីររបស់លោក ត្រាំ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកខកខានអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចឆ្នាំ២០១៨ ដែលកាលនោះអព្ទធ្លាក់ខ្លាំងពេក។ លោក ត្រាំ អមដំណើរដោយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ប៉ុន្តែលោក មូន មិនជួបលោក គីម ឡើយ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1355.txt	ប្រៀបដូចចាក់សាំងលើភ្លើងដែលហៀបនឹងរលត់ទៅហើយនោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា បានប្រកាសដំឡើងពន្ធលើទំនិញចិនជាថ្មីទៀត។ ខណៈការចរចាដប់លើកមកនោះត្រូវបានមន្ត្រីភាគីទាំងពីរអះអាងថា មានដំណើរការទៅមុខ លោក ត្រាំ ហាក់មិនពេញចិត្តនឹងលទ្ធផលដែលទទួលបានទៅវិញ។ ការប្រកាសដំឡើងពន្ធនេះ ធ្វើឲ្យគម្រោងចរចាជុំទី១១ ស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ ហើយច្បាស់ណាស់ ក្រុងប៉េកាំងនឹងមិនសប្បាយចិត្តឡើយ។	មុនជំនួបចរចាលើកទី១១ ដែលគ្រោងធ្វើនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បែរជាប្រកាសដំឡើងពន្ធនាំចូលចំនួន២៥ភាគរយលើទំនិញចិនដែលមានទំហំទឹកប្រាក់២០០ពាន់លានដុល្លារ។ ការប្រកាសដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនេះ ទំនងជាសារព្រមានចិនមុនការចរចានៅទឹកដីអាមេរិក ដែលគេជឿថា ជាការចរចាជុំចុងក្រោយដើម្បីសម្រេចថា អាមេរិក និងចិនត្រូវរ៉ូវគ្នាហើយបញ្ចប់ជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ឬក៏ចាប់ផ្ដើមធ្វើសង្គ្រាមបន្តទៀត។ តាមពិតទៅ ក្រោយការចរចាដប់លើកកន្លងមកមិនថានៅប៉េកាំង ឬវ៉ាស៊ីនតោន ភាគីទាំងពីរសុទ្ធតែបង្ហាញគំនិតវិជ្ជមានដូចគ្នា។ ភាគីទាំងពីរ គ្រោងបើកការចរចាចុងក្រោយនៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះចាប់ពីថ្ងៃទី៨ តទៅ ដើម្បីពិនិត្យលើកិច្ចព្រមព្រៀងមុននឹងដាក់ឲ្យមេដឹកនាំចុះហត្ថលេខា។ យោងតាមរបាយការណ៍នានា អ្វីដែលនៅសេសសល់ គឺការប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ឲ្យសមស្របទៅតាមផលប្រយោជន៍នៃភាគីរៀងៗខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ លោក ត្រាំ បកស្រាយថា លោកមិនពេញចិត្តនឹងដំណើរការចរចាយឺតយ៉ាវទើបប្រកាសដំឡើងពន្ធតែម្ដង។ ដូចសព្វដង លោកសរសរលើ
article_1356.txt	ប្រជាជនថៃច្រើនជាង ៥០លាននាក់មានសិទ្ធិចូលរួមការបោះឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៤ ខែមីនានេះ បើរាប់ចាប់ពីមានរដ្ឋប្រហារយោធានៅឆ្នាំ ២០១៤។ បេក្ខជនជាង មួយម៉ឺននាក់ដែលតំណាងឲ្យគណបក្សសរុប ៨១ ចូលរួមប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីដណ្តើមអាសនៈសភាសរុបទាំងអស់ ៥០០។	ប្រជាជនថៃប្រុសស្រី ក្មេងចាស់ជាច្រើននាក់បន្តនាំគ្នាទៅបោះឆ្នោតចាប់ពីម៉ោងប្រាំបីព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យនេះដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីក្នុងការបោះឆ្នោតប្រជាធិបតេយ្យជាលើកដំបូងរាប់ចាប់ពីពេលក្រុមយោធាដណ្តើមអំណាចក្នុងឆ្នាំ ២០១៤។ ក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ ការិយាល័យបោះឆ្នោតនឹងបិទនៅម៉ោង ៥រសៀលនេះ។ គណៈកម្មការបោះឆ្នោតថៃរំពឹងថា ភាគរយនៃអ្នកបោះឆ្នោតនឹងកើនដល់យ៉ាងតិច ៨០ភាគរយឯណោះក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍គេសង្កេតឃើញ អ្នកទៅចូលរួមបោះឆ្នោតភាគច្រើនបង្ហាញអារម្មណ៍ត្រេកអរដោយសារខ្លួនអាចអនុវត្តសិទ្ធិនយោបាយ និងមានលទ្ធភាពក្នុងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីដែលខ្លួនពេញចិត្តដោយសេរីផងដែរ។ បើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ដូចជាតំណាងគណបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា និងក៏ដូចជាមេដឹកនាំគណបក្សអនាគតឆ្ពោះទៅមុខលោក Thanathorn Juangroongruangkit នាំគ្នាមកបោះឆ្នោតតាំងពីពេលព្រឹកម្ល៉េះ។ ចំណែកបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានប្រជាប្រិយភាពផ្សេងទៀតដូចជាបេក្ខជននៃបក្សភឿថៃលោកស្រី Sudarat Keyuraphan និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោក Abhisit Vejjajiva ក៏បង្ហាញមុខមកគូសសន្លឹកឆ្នោតផងដែរ។ ១.ក្សត្រថៃលើកយកសម្រង់បន្ទូលបិតាទ្រង់ទទូចឲ្យប្រជារាស្ត្រគាំទ្រ «មនុស្សល្អ» អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតសម្រាប់ប្រជាជាតិថៃក្នុងពេលបោះឆ្នោតនេះគឺ ព្រះរាជប្រកាសរបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃមហាក្សត្រថៃ មហាវជិរាលង្ករណ៍។ បើតាមសារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះបានស្រង់ព្រះរាជបន្ទូលរបស់ព្រះបិតាព្រះចៅភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត ដែលអំពាវនាវឲ្យប្រជារាស្ត្រជ្រើសរើស និងគាំទ្រមនុស្សល្អឲ្យដឹកនាំប្រទេសជាតិ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការដកស្រង់បន្ទូលបិតារបស់ទ្រង់ដែលទទូចឲ្យមានការគាំទ្រមនុស្សល្អឲ្យដឹកនាំប្រទេសនេះក្លាយជារឿងដែលត្រូវគេវិភាគវែកញែកជាហូរហែរ។ វាមានការវាយតម្លៃថា ពាក្យសម្តី «មនុស្សល្អ» នេះមិនមានភាពអព្យាក្រឹត្យខាងនយោបាយឡើយក្នុងកាលៈទេសៈសំខាន់ដូចជាការបោះឆ្នោតនេះ។ ណាមួយគេក៏ព្យាយាមភ្ជាប់បញ្ហានេះទៅនឹងវត្តមានរបស់ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ អ៊ូប៊ុនរ័តន៍ រាជកញ្ញា ក្នុងមង្គលការកូនស្រីលោក ថាក់ស៊ីននៅក្រុងហុងកុងកាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២២ ខែមីនា ត្រឹមតែពីរថ្ងៃមុនបោះឆ្នោតនេះថែមទៀតផង។ ក្រៅពីស្រង់បន្ទូលបិតា ព្រះចៅ មហាវជិរាលង្ករណ៍ ក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជារាស្ត្រថៃគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទាំងមន្ត្រីស៊ីវិល យោធា ប៉ូលិស ចូលរួមថែរក្សាសន្តិសុខជាតិ និងបន្តបម្រើប្រជាជនឲ្យបានល្អតាមដែលអាចធ្វើបានដែរ។ ២.ប្រជាជនថៃបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភា ៥០០នាក់ ដោយឡែក បើតាមគណៈកម្មការបោះឆ្នោតថៃ អ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតសរុបមានរហូតដល់ ៥១, ៤លាននាក់ឯណោះ ហើយអ្នកទើបមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាលើកដំបូងមានយ៉ាងតិច ៧លាននាក់ឯណោះ។ ចំណែកគណបក្សនយោបាយមានសរុបទាំង ៨១ ដែលបានចុះឈ្មោះចូលរួមប្រកួតប្រជែងយកអាសនៈ ៥០០នៅក្នុងសភាក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ ហើយបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីមានសរុបរហូតដល់ ៦៨ ឯណោះ។ បេក្ខជនប្រមាណ ១០៧៩២នាក់បានចុះឈ្មោះប្រជែងគ្នាយកអាសនៈចំនួន ៣៥០ ដែលតំណាងឲ្យមណ្ឌលបោះឆ្នោត ៣៥០ទូទាំងប្រទេស។ ចំណែកតំណាងរាស្ត្រ ១៥០ផ្សេងទៀតនោះនឹងត្រូវគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចេញពីបញ្ជីគណបក្សតាមប្រព័ន្ធសមាមាត្រ។ បេក្ខជន ២៨១០នាក់ដែលបានចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីគណបក្សនេះ។ ៣.គណបក្សលោក ប្រាយុទ្ធ ពិតជាមានប្រៀបតាមផ្លូវច្បាប់? ដោយឡែក លទ្ធផលបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះនឹងអាចបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរមួយក្នុងនយោបាយថៃ តាមការចង់បានរបស់ប្រជាជនថៃដែលស្រេកឃ្លានប្រជាធិបតេយ្យ។ តាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងគណបក្សចំនួនបួនធំៗ ដែលអាចដណ្តើមបានអាសនៈច្រើន និងអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលក្នុងនោះមានដូចជា គណបក្សភឿថៃ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ គណបក្សអនាគតឆ្ពោះទៅមុខ និងគណបក្សលោកប្រយុទ្ធកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគជាច្រើនបង្ហាញកង្វល់ដោយសារ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីឆ្នាំ ២០១៧ ដែលចងក្រងឡើងដោយក្រុមយោធាបានផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលមាននិន្នាការគាំទ្រក្រុមយោធាតាមរយៈផ្តល់អំណាចច្រើនដល់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាដែលជ្រើសតាំងដោយក្រុមយោធា ក្នុងការជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្នុងន័យនេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ២៥០នាក់ផ្សេងទៀតនឹងចូលរួមជាមួយសមាជិកសភា ៥០០នាក់ដើម្បីជ្រើសរើសបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ទោះជាដណើ្តមបានអាសនៈភាគច្រើនក្នុងសភាក៏ដោយ វាប្រហែលជាមិនល្មមនឹងអាចឈ្នះបានតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ ដើម្បីអាចក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនោះត្រូវការការគាំទ្រពីសមាជិកសភាជាន់ទាបនិងជាន់ខ្ពស់យ៉ាងហោចណាស់ ៣៧៦ ក្នុងចំណោមសមាជិកទាំងអស់ ៧៥០នាក់។ គណបក្សលោក ប្រាយុទ្ធ ថ្វីបើនឹងឈ្នះបានអាសនៈទាបក៏ដោយ ក៏គណបក្សនេះហាក់មានប្រៀបខ្លាំងដែរនៅពេលដែលនិយាយដល់ការស្វែងរកសំឡេងគាំទ្រពីសមាជិកសភា។ គេមិនភ្លេចទេថា សមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំង ២៥០ រូបនោះត្រូវបានជ្រើសរើសតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ (NCPO) និងលោក ប្រាយុទ្ធខ្លួនឯងផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គណបក្សដែលធ្លាប់មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ដូចជាបក្សភឿថៃនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ខ្លួននឹងដណ្តើមបានអាសនៈច្រើនក្នុងការឈានទៅបង្កើត និងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ ប៉ុន្តែក្នុងកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្នដែលព្រឹទ្ធសភាមានអំណាចធំក្នុងការចូលរួមរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអ្នកគាំទ្រការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនោះ ការចាប់ដៃគ្នារវាងបក្សនយោបាយធំៗដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះប្រហែលជាសេណារីយ៉ូដែលសក្តិសមបំផុតសម្រាប់ថៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1357.txt	កូរ៉េខាងជើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា បានបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លីច្រើនគ្រាប់ចេញពីតំបន់ឆ្នេរភាគខាងកើតរបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់យោធាកូរ៉េខាងត្បូង។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងសេអ៊ូលមិនទាន់ដឹងពីប្រភេទមីស៊ីលដែលបាញ់នេះឡើយ។ នេះជាលើកដំបូងបំផុតក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកនេះដែលកូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលរបស់ខ្លួន និងជាលើកដំបូងក្រោយជំនួបបរាជ័យនៅទឹកដីវៀតណាមកាលពីខែកុម្ភៈ។	បន្ទាប់នៅស្ងាត់ស្ងៀមយូរគួរសមតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ មក កូរ៉េខាងជើងចាប់ផ្ដើមបាញ់មីស៊ីលជាថ្មី។ ការិយាល័យសេនាធិការចម្រុះកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ប្រកាសថា កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់មីស៊ីលមិនស្គាល់ប្រភេទសំដៅសមុទ្រខាងកើត ឬសមុទ្រជប៉ុននៅពេលវេលាម៉ោង៩ព្រឹក (ម៉ោងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ)។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP កូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលចេញពីទីក្រុង Wonsan នៃតំបន់ឆ្នេរភាគខាងកើតរបស់ខ្លួន។ នៅពេលនេះ កូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិក កំពុងកំណត់ប្រភេទមីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លីមួយនេះ។ មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់នោះ រត់ក្នុងល្បឿនពី៧០គីឡូម៉ែត្រទៅ២០០គីឡូម៉ែត្រ។ វាហាក់ដូចជារឿងចម្លែកដែលទីក្រុងព្យុងយ៉ាងងាកទៅរកសកម្មភាពបង្កហេតុដូចអតីតកាលឡើងវិញបែបនេះ ព្រោះមេដឹកនាំកំពូល គីម ជុងអ៊ុន កំពុងព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរតាមរយៈការចរចាផ្ទាល់ជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ប៉ុន្តែការចរចាបានជាប់គាំង ហើយជំនួបទល់មុខរវាងលោក គីម និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅវៀតណាមបែរជាដួលរលំគ្មានលទ្ធផលទៅទៀត ខណៈកូរ៉េខាងជើងចោទប្រកាន់ឥរិយាបថអាមេរិកជាមូលហេតុ។ តាំងតែពីក្រោយជំនួបនៅហាណូយ កូរ៉េខាងជើងត្រូវបានគេមើលឃើញថា ប្រកាន់ជំហរកាន់តែរឹងមាំជាងមុន និងនិយាយវាយប្រហារអាមេរិកមិនដាច់ពីមាត់។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង បានប្រាប់ឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនផ្លាស់ប្ដូរអាកប្បកិរិយារបស់ខ្លួន បើចង់ឲ្យការចរចាបន្តដំណើរការ ហើយថែមទាំងស្នើឲ្យដករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ពីប្រធានក្រុមចរចាទៀតផង។ ព្យុងយ៉ាងអះអាងថា លោក ប៉ុមប៉េអូ ជាឧបសគ្គនៃការចរចា។ បើដូច្នេះមែន ការបាញ់មីស៊ីលមួយគ្រាប់នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ទំនងជាសារព្រមានរបស់កូរ៉េខាងជើងទៅកាន់អាមេរិក។ កូរ៉េខាងជើងចង់ប្រាប់អាមេរិកថា ខ្លួននៅតែមានសមត្ថភាពខ្លាំងដដែល ហើយមិនចុះញ៉មការចរចាដែលភាគីម្ខាងទៀតដាក់លក្ខខណ្ឌមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ វាជាសញ្ញាដែរថា ទណ្ឌកម្មរបស់អន្តរជាតិ មិនមានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលដោយស្រួលដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1358.txt	ជំនួបលើកទីពីររវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានបញ្ចប់ហើយដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីទាំងអស់។ នេះបើតាមការប្រកាសសេតវិមានៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃជំនួបលើកទីពីរ។	«គ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងឡើយនៅខណៈនេះ។ ប៉ុន្តែក្រុមការងារអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង រំពឹងជួបគ្នានៅថ្ងៃខាងមុខ។» នេះជាសេចក្ដីប្រកាសរបស់លោកស្រី Sarah Sanders អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាននៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ។ មន្ត្រីអាមេរិករូបនេះមិនបានផ្ដល់មូលហេតុអ្វីឡើយជុំវិញបញ្ហានេះ ខណៈអំឡុងពេលជួបគ្នា ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានបង្ហាញជំហរសុទិដ្ឋិនិយមសម្រាប់ជំនួបលើកទីពីរនេះ។ សេចក្ដីប្រកាសរបស់អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបន្ថែមថា មេដឹកនាំទាំងពីរមានជំនួបដ៏ល្អ និងបានជជែកគ្នាពីមធ្យោបាយនានាក្នុងជំរុញដំណើរការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ការប្រកាសរបស់លោកស្រី Sanders កើតឡើងក្រោយកម្មវិធីអាហារថ្ងៃរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ត្រូវបានលុបចោលភ្លាមៗដែរ។ សន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់លោក ត្រាំ នៅម៉ោងបួនក៏លើកពេលវិញទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1359.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា បានប្រកាសដកអាមេរិកចេញពីសន្ធិសញ្ញាពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិក្រោមហេតុផលថា ប៉ះពាល់សិទ្ធិលក់អាវុធរបស់អាមេរិក។ លោក ត្រាំ បានប្រាប់ឲ្យព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបញ្ឈប់នីតិវិធីផ្ដល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញានេះ ហើយប្រគល់ឲ្យសេតវិមានវិញ។ ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ត្រាំ រងការរិះគន់ខ្លាំងពីអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស ខណៈនេះជាការដើរចេញពីសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិថ្មីទៀតពីសំណាក់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ។	អាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិមួយទៀតហើយ។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសមិនអនុវត្តតាមសន្ធិសញ្ញារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអាវុធ។ លោក ត្រាំ ក៏បានចុះហត្ថលេខាបញ្ចប់នីតិវិធីផ្ដល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញាពាណិជ្ជកម្មអាវុធ (ATT) និងប្រាប់ឲ្យព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបញ្ជូនត្រឡប់ឲ្យលោកវិញ ហើយលោកនឹងបោះសន្ធិសញ្ញានេះចោលតែម្ដង។ អាមេរិក បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញា ATT នេះក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ។ ប៉ុន្តែព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក មិនបានផ្ដល់សច្ចាប័នដើម្បីក្លាយជាភាគីមួយជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ថ្លែងទៅកាន់សមាគមអ្នកផលិតអាវុធអាមេរិក NRA នៅឯទីក្រុង Indianapolis លោក ត្រាំ ចាត់ទុកសន្ធិសញ្ញានេះ ជាការកិច្ចព្រមព្រៀងខុសឆ្គងមួយ និងរឹតត្បិតសេរីភាពរបស់អាមេរិក។ ដូចនេះ ទើបរដ្ឋបាលលោក នឹងមិនបន្តនីតិវិធីផ្ដល់សច្ចាប័នឡើយ។ សន្ធិសញ្ញា ATT នេះ បានចូលធរមានទៅហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៤ សំដៅគ្រប់គ្រងលំហូរពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិដែលរាប់បញ្ចូលអាវុធធុនស្រាលដល់យន្តហោះយោធា។ គៅលដៅសំខាន់របស់សន្ធិសញ្ញានេះ គឺការទប់ស្កាត់ទុក្ខវេទនារបស់មនុស្សដែលបង្កដោយការលក់ដូរអាវុធដោយខុសច្បាប់ និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវ។ មកទល់ពេលនេះ ប្រទេសចំនួន១៣០ បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញានេះ ហើយច្រើនជាងមួយរយប្រទេសទៀត បានអនុវត្តសន្ធិសញ្ញានេះរួចហើយ។ ក្រៅពីអាមេរិកដែលមិនផ្ដល់សច្ចាប័ន រុស្ស៊ី និងចិនដែលជាប្រទេសនាំចេញអាវុធធំៗ ក៏មិនមែនជាភាគីនៃសន្ធិសញ្ញានេះដែរ។ ជុំវិញការប្រកាសដើរចេញរបស់លោក ត្រាំ អង្គការសហប្រជាជាតិមិននិយាយអ្វីច្រើនឡើយ ដោយមន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យម្នាក់បញ្ជាក់ថា ATT ជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិតែមួយគត់ដែលជំរុញតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពក្នុងពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិ ហើយវារឹតតែសំខាន់ក្នុងស្ថានភាពពិភពលោកបច្ចុប្បន្ននេះ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានក្រោយការថ្លែងសុន្ទរកថារបស់លោក ត្រាំ សេតវិមានលើកឡើងថា សន្ធិសញ្ញានេះ មិនបានដោះស្រាយបញ្ហានៃការទិញលក់អាវុធដែលគ្មានការទទួលខុសត្រូវឡើយ ប៉ុន្តែក្លាយជាវេទិកាសម្រាប់អ្នកដែលចង់ហាមឃាត់សមត្ថភាពលក់អាវុធរបស់អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនទៅវិញ។ សេតវិមាន ក៏អះអាងថា ក្រុមខ្លះបានប្រើសន្ធិសញ្ញានេះដើម្បីបំបិទការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រទេសខ្លះក្នុងការលក់អាវុធទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_136.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Shigeru Ishiba នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងគោលដៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសមាជិកអាស៊ាន ជាពិសេសគឺម៉ាឡេស៊ីដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥។	មុនបញ្ចប់ឆ្នាំចាស់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Shigeru Ishiba ដាក់គម្រោងទស្សនកិច្ចទៅកាន់ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី នៅពាក់កណ្ដាលខែមករា នាឆ្នាំ២០២៥។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Ishiba នឹងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់ប្រធានលេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ។ «វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដែលជប៉ុន ពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ពួកយើង សង្ឃឹមថាកិច្ចប្រជុំ នឹងជួយកសាងទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរវាងមេដឹកនាំ ហើយផ្ដល់ឱកាសជំរុញទំនាក់ទំនងសសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ ក៏ដូចជារួមសហការគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោកនានា។»។ លោក Yoshimasa Hayashi ប្រធានលេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ អំឡុងទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសដើមឆ្នាំថ្មីនេះ លោក Ishiba ត្រូវរំពឹងថានឹងមានជំនួបទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ប្រាបូវ៉ូ សូប៊ីយ៉ាន់តូ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Hayashi។ ទស្សនកិច្ចដើមឆ្នាំ២០២៥ មកប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់មេដឹកនាំជប៉ុន ប្រាកដណាស់ថាចង់រឹតបន្តឹងទំនាក់ទំនងដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយអាស៊ាន។ មួយវិញទៀត វាជាវិធីសាស្ត្រជំរុញយុទ្ធសាស្ត្រ«តំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ»(FOIP)ក្នុងអាស៊ាន និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយម៉ាឡេស៊ី ដែលនឹងក្លាយជាប្រធានអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ FOIP ជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមបែបយុទ្ធសាស្ត្រមួយរបស់ជប៉ុន ដែលមានគោលដៅបង្រួបបង្រួមប្រទេសជាសមាជិក ឱ្យគាំទ្រលើគោលការណ៍ពាណិជ្ជកម្ម និងនាវាចរសេរីក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់សន្តិសុខតំបន់ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សកល ឈរលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ ទស្សនកិច្ចនេះ ជាលើកដំបូងដែលលោក Ishiba ធ្វើទស្សនកិច្ចជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ ចាប់តាំងពីឡើងកាន់តំណែងកាលពីខែតុលាមក នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន បានធ្វើទស្សនកិច្ចដំបូង ដោយចូលរួមវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៅប៉េរូ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1360.txt	អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា បានបញ្ចូលឈ្មោះ Masood Azhar ជាមេដឹកនាំក្រុមជ្រុលនិយមមានមូលដ្ឋាននៅប៉ាគីសស្ថានទៅក្នុងបញ្ជីភេរវករអន្តរជាតិ។ការបញ្ចូលឈ្មោះ អាចធ្វើបានដោយសារចិនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់ប៉ាគីស្ថាន បើកភ្លើងខៀវរួចមក។ ក្រុងប៉េកាំង បានប្រឆាំងម្ដងជាពីរដងទៅហើយជុំវិញរឿងនេះ។ ឥណ្ឌាដែលរងគ្រោះដោយសារទង្វើរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមនៅប៉ាគីស្ថាន បានសាទរចំណាត់ការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។	បន្ទាប់ពីជំទាស់អស់បួនដងហើយនោះ ចិនក៏យល់ស្របលើសំណើបញ្ចូលឈ្មោះ Masood Azhar ជាមេដឹកនាំក្រុមជ្រុលនិយម Jaish-e-Mohammad មានមូលដ្ឋាននៅប៉ាគីស្ថាន ទៅក្នុងបញ្ជីភេរវជនអន្តរជាតិ។ គណៈកម្មការធិការទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា បានប្រកាសពីបញ្ចូលឈ្មោះជន Azhar នេះទៅក្នុងបញ្ជីភេរវករក្រោមហេតុផលថា ជននេះមានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមអាល់កៃដា។ ក្រុម Jaish-e-Mohammad នេះហើយដែលប្រកាសទទួលខុសត្រូវករណីវាយប្រហារថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈដែលសម្លាប់ទាហានឥណ្ឌា៤០នាក់នៅទឹកដីកាស្មៀរគ្រប់គ្រងដោយឥណ្ឌា។ ដោយសារព្រឹត្តិការណ៍នេះ ប៉ាគីស្ថាន និងឥណ្ឌា ក៏ផ្ទុះជម្លោះទ្រង់ទ្រាយតូចនៅតំបន់បែងចែកមួយនេះ រហូតដល់មានការវាយប្រហារដែនអាកាសទៅមកទៀតផង។ ក្រុមជ្រុលនិយមដដែល ស្ថិតក្នុងបញ្ជីក្រុមភេរវករអន្តរជាតិតាំងពីឆ្នាំ២០០១ មក។ ក្រោមការសម្រេចចិត្តរបស់គណៈកម្មាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ មេដឹកនាំក្រុមជ្រុលនិយមខាងលើ នឹងប្រឈមមុខការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ ការរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ និងបម្រាមទិញអាវុធជាដើម។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់គណៈកម្មាធិការដដែល បុគ្គល Azhar មានជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើភេរវកម្ម ព្រោះបានផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុ រៀបចំផែនការ សម្របសម្រួលការងារ និងធ្វើសកម្មភាពតាមរយៈក្រុម Jaish-e-Mohammad ដោយផ្ទាល់។ មន្រ្តីការទូតប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិនិយាយថា សំណើលើកទីបួនដើម្បីបញ្ចូល Azhar ទៅក្នុងបញ្ជីភេរវករ ត្រូវបានស្នើក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការទណ្ឌកម្ម ហើយចិនមិនបានប្រឆាំងអ្វីទេ។ សហរដ្ឋអាមេរិក បានស្នើសេចក្ដីព្រាងដំណោះស្រាយរបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនោះក៏បានក្លាយជាការដាក់សម្ពាធលើចិនកាន់តែខ្លាំង ទើបមានការផ្ដល់ភ្លើងខៀវតែម្ដង។ ក្រុងញូវដែលី បង្ហាញការរីករាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសេចក្ដីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ដោយចាត់ទុកដំណោះស្រាយនេះជាជោគជ័យនៃនយោបាយការបរទេសរបស់ឥណ្ឌា រដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុ Arun Jaitley បានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គម
article_1361.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជួបមេដឹកនាំវៀតណាមថ្ងៃពុធទី ២៧កុម្ភៈនេះ ស្របពេលដែលកិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងចាប់ផ្តើមថ្ងៃនេះដែរ។ លោក ត្រាំ បានអរគុណមេដឹកនាំវៀតណាមចំពោះការរៀបចំកិច្ចប្រជុំអាមេរិក-កូរ៉េខាងជើងនេះ និងការឯកភាពរបស់វៀតណាមក្នុងការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិកជាពិសេសក្រុមហ៊ុន ប៊ូអ៊ីង។ សកម្មភាពនេះបង្ហាញឃើញពីការរីកចម្រើនមួយកម្រិតទៀតនៃទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគី។	ជំនួបទ្វេភាគីរវាង លោក ត្រាំ ជាមួយប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក ង្វៀន ភូជុង ចាប់ផ្តើមឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃពុធ ពោលគឺធ្វើឡើងត្រឹមប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះមុន លោក ជួបពិភាក្សាមួយទល់មួយ ជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ពេលល្ងាច។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនេះ ក្រៅពីបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយដែលមានវៀតណាមជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំ លោក ត្រាំ បានហៅទំនាក់ទំនង និងសម្ព័ន្ធភាពដែលមានជាមួយវៀតណាមថា ជាឧទាហរណ៍មួយសំខាន់សម្រាប់កូរ៉េខាងជើងក្នុងពេលដែលរដ្ឋមួយនេះបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរចោលដែរ។ ក្រៅពីនេះលោក ត្រាំ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសថ្លែងអំណរគុណដល់សមភាគីវៀតណាមដែលបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះឡើង ហើយក៏បានយល់ព្រមបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មថ្មីបន្ថែមជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិករួមទាំងក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីងផងនោះ។ ទន្ទឹមគ្នានោះ ប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក ភូជុង បានប្រាប់លោក ត្រាំ ថា វៀតណាមព្យាយាមធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីរៀបចំកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់នេះ និងធានាឲ្យបាននូវស្ថានភាពដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ភាពជោគជ័យនៃកិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្រនេះដែរ។ ជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ប្រធានាធិបតីវៀតណាម និងសមភាគីអាមេរិកខាងលើធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាច្រើនរវាងក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍ប្រទេសទាំងពីរដែរដែលមានទំហំប្រហែល ១៦ពាន់លានដុល្លារដែរ។ មិនមានការបញ្ជាក់ច្បាស់ពីខាងសេតវិមានឡើយជុំវិញព័ត៌មានលម្អិតនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះ ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងនេះគឺធ្វើឡើងរវាងក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីងជាមួយក្រុមហ៊ុនវៀតណាម VietJet ក្នុងការនាំចូលយន្តហោះប៊ូអ៊ីងដឹកអ្នកដំណើរធុន 737 MAX ចំនួន ១០០ គ្រឿង និងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយទៀតជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ថ្មីរបស់វៀតណាម Bamboo ដើម្បីនាំចូលយន្តហោះប៊ូអ៊ីង 787 Dreamliner ចំនួន ១០គ្រឿងដែរ។ ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីង ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ផ្សាយថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាកាសចរណ៍អាមេរិក Sabre ក៏ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍វៀតណាមខាងលើដែរ។ ប៉ុន្តែទំហំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ុណ្ណានោះមិនត្រូវបានគេដឹងច្បាស់ឡើយ។ តាមពិតទៅ ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ជាទិញយន្តហោះរាប់រយគ្រឿងពីក្រុមហ៊ុនអាមេរិកនេះធ្វើឡើង ក្រោយពេលដែលរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍អាមេរិកប្រកាសថា វៀតណាមអនុវត្តតាមស្តង់ដារសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍បានត្រឹមត្រូវហើយ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍វៀតណាមក៏អាចមានសិទ្ធិបើកជើងហោះហើរត្រង់ទៅកាន់អាមេរិកបានដែរចាប់ពីពេលនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង វៀតណាមទទួលបានសិទ្ធិបើកជើងហោះហើរត្រង់ទៅអាមេរិកជាលើកដំបូងបំផុត ត្រឡប់មកវិញ ក្រោយធ្វើជាអធិបតីក្នុងការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះ លោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន សួនហ្វ៊ុកដើម្បីជជែកពិភាក្សាពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធផងដែរ។ ហើយនៅរសៀលថ្ងៃពុធ លោក ត្រាំ នឹងបន្តជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុងទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា វៀតណាម និងអាមេរិកធ្លាប់ជាសត្រូវស៊ីសាច់ហុតឈ្លាមគ្នា ហើយភាគីទាំងពីរទើបសម្រេចស្តារចំណងការទូតនៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងនេះរីកចម្រើនលូតលាស់យ៉ាងរហ័សមិននឹកស្មានដល់ ស្របពេលដែលវៀតណាមបន្តស្រវាឱបអាមេរិកដើម្បីប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម និងទប់ទល់ឥទ្ធិពលរបស់ចិនផង។ វត្តមានលោក ត្រាំ នៅហាណូយ ជាថ្មី និងមានការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មច្រើនរវាងប្រទេសទាំងពីរនេះ កំពុងបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីការរីកចម្រើនលូតលាស់បន្ថែមទៀតក្នុងសម្ព័ន្ធភាពទ្វេភាគី ហើយទំនាក់ទំនងនេះក៏កាន់តែខ្ពស់ថែមមួយកម្រិតទៀតដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1362.txt	រដ្ឋាភិបាលវ៉េណេស៊ុយអេឡា នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា បានថ្កោលទោសក្រុមប្រឆាំងដែលបានស្នើសុំជំនួយពីយោធាអាមេរិកដោយចំហ។ ទីក្រុងការ៉ាកាស ចាត់ទុកការប៉ុនប៉ងរបស់ក្រុមប្រឆាំងជារឿងគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម ព្រោះចង់ឲ្យមានអន្តរាគមន៍របស់យោធាបរទេសដើម្បីផ្ដួលរំលំរបបដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ តាមមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្រុមប្រឆាំង ជំនួបជាមួយយោធាអាមេរិក អាចនឹងកើតឡើងឆាប់ៗនេះ។	សំបុត្រមួយច្បាប់របស់ក្រុមប្រឆាំងវ៉េណេស៊ុយអេឡាផ្ញើទៅកាន់យោធាអាមេរិកទទួលបន្ទុកតំបន់អាមេរិកខាងត្បូង កំពុងធ្វើឲ្យរបបដឹកនាំលោក នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង។ លោក Carlos Vecchio អគ្គរដ្ឋទូតវ៉េណេស៊ុយអេឡាប្រចាំអាមេរិកដែលតែងតាំងដោយលោក ហ័ន ក្វៃដូ បានផ្ញើសំបុត្រមួយច្បាប់ទៅកាន់ឧត្តមនាវី Craig S. Faller មេបញ្ជាការដ្ឋានយោធាតំបន់ខាងត្បូងរបស់កងទ័ពអាមេរិកដែលស្នើសុំជំនួបរវាងយោធាអាមេរិកជាមួយតំណាងលោក ក្វៃដូ ។ សំបុត្រដែលលោក Vechhio បង្ហោះលើ
article_1363.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ អញ្ជើញមកដល់ក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាមហើយនៅយប់ថ្ងៃ ២៦ ខែកុម្ភៈដើម្បីត្រៀមជួបប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ជាថ្មីនៅថ្ងៃស្អែក។ ជំនួបពិសេសជាលើកទីពីរនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចការបន្ទាប់ដើម្បីឈានទៅរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។	យន្តហោះ Air Force One របស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះក្រុងហាណូយនៅយប់ថ្ងៃអង្គារ ដើម្បីមកចូលរួមប្រជុំពិសេសជាលើកទីពីរជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ពីថ្ងៃពុធ ដល់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ក្នុងគោលដៅចម្បងដើម្បីរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េ។ តាមពិតទៅ លោក ត្រាំ អញ្ជើញមកដល់ក្រុងហាណូយ ប្រហែលជាង ១០ ម៉ោងក្រោយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន មកដល់វៀតណាមតាមរយៈរថភ្លើងពាសដែកដែលធ្វើដំណើរពីព្យុងយ៉ាង អស់រយៈពេលប្រហែលបីយប់។ ថ្វីបើជំនួបមិនទាន់ចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការក្តី មេដឹកនាំអាមេរិកបានបង្ហាញសុទិដ្ឋនិយមខ្ពស់ចំពោះការជួបពិភាក្សាគ្នាជាថ្មីជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ មុនចាកចេញពីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ត្រាំ បានសរសេរបង្ហោះតាមគណនី
article_1364.txt	មហាក្សត្រថៃ មហា វជិរាលង្ករណ៍ នៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា បានប្រកាសរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងម្ចាស់ សុធីតា វជិរាលង្ករណ៍ ណ អយុធ្យា (Suthida Vajiralongkorn na Ayudhya) ដែលជាមេបញ្ជាការរងកងអង្គរក្សផ្ទាល់របស់ទ្រង់។ ការប្រកាសព័ត៌មានស្តីពីការរៀបអភិសេកនេះ បង្កការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃមុនពិធីគ្រងរាជ្យសម្បត្តិផ្លូវការរបស់ក្សត មហា វជិរាលង្ករណ៍ នៅចុងសប្ដាហ៍នេះ។	ពិធីអភិសេករវាងមហាក្សត្រថៃ មហា វជិរាលង្ករណ៍ និងព្រះនាងម្ចាស់ សុធីតា វជិរាលង្ករណ៍ ណ អយុធ្យា ធ្វើឡើងតាមច្បាប់របស់ប្រទេស និងប្រពៃណីក្សត្រ។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ស្ដីពីការតែងតាំងព្រះរាជនីថ្មីរបស់ប្រទេស។ អាស្រ័យដូចនេះ មហាក្សត្រ មហា វជិរាលង្ករណ៍ ក៏តែងតាំងមហេសីថ្មីរបស់ទ្រង់ទៅជាសម្ដេចព្រះរាជិនីសុធីតាតែម្ដង។ ទំនាក់ទំនងស្នេហារវាងមហាក្សត្រអង្គទី១០ នៃរាជវង្សចក្រី និងមហេសីចុងក្រោយនេះ កើតឡើងកាលពីព្រះអង្គនៅជារជ្ជទាយាទ ហើយមហេសីអង្គនេះ នៅជាបុគ្គលិកបម្រើការលើយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Thai Airways មកម្ល៉េះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទំនាក់ទំនងនេះ មិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈឡើយរហូតដល់ពេលប្រកាសព័ត៌មានជុំវិញការរៀបអភិសេកនេះតែម្ដង។ ក្នុងពិធីដែលធ្វើឡើងរាជវាំងតុសិតក្នុងរាជធានីបាងកក ស្ដេចរាមាទី១០ និងសម្ដេចព្រះរាជិនី បានឡាយព្រះហស្ថលេខាលើសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដើម្បីក្លាយជាគូស្វាមីភរិយាស្របច្បាប់។ ព្រះម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ សិរិនថន និងប្រធានទីប្រឹក្សាមហាក្សត្រ ព្រេម ទីនសុឡាណុន ក៏បានធ្វើជាសាក្សីផងដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ អំឡុងទំនាក់ទំនងមិនបញ្ចេញជាសាធារណៈនេះ អគ្គមហេសីសុធីតា ដែលកាលនោះនៅមានឋានៈតូចតាចនៅឡើយ ក៏ក្លាយជាមន្ត្រីក្នុងជួរអង្គរក្សរបស់ស្ដេច។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ត្រូវបានតាំងតាំងជាមេបញ្ជាការកងអង្គរក្សផ្ទាល់របស់មហាក្សត្រ មហា វជិរាលង្ករណ៍ ដែលនៅជារជ្ជទាយាទ។ បន្ទាប់ពី ក៏ត្រូវបានតែងតាំងជាមេបញ្ជាការប្រតិបត្តិការពិសេសនៃកងអង្គរក្សមហាក្សត្រ ហើយដល់ឆ្នាំ២០១៦ ក៏ឡើងជាឧត្តមសេនីយ៍ផ្កាយបួនតែម្ដង។ នេះជាការរៀបអភិសេកលើកទីបួនហើយរបស់ស្ដេច មហា វជិរាលង្ករណ៍ ។ សម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បីលើកកន្លងមក ទ្រង់មានបុត្រាបុត្រី៧អង្គ តែបច្ចុប្បន្ននៅសល់តែបីអង្គប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1365.txt	អង្គការរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិដែលហៅកាត់ IMF ព្រមានមីយ៉ាន់ម៉ា ខណៈដែលស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសមួយនេះ មិនមានលំនឹង និងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។ អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ មើលឃើញបញ្ហាចម្បងពីរ ដែលរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា គួរពិនិត្យឡើងវិញ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្រប។	អង្គការរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ថ្មីៗនេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដោយអះអាងថា ការបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាមនុស្សជាតិ ឬដំណើរការនៃការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនឲ្យចូលក្នុងប្រទេសវិញ អាចធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកាន់តែធ្លាក់ចុះ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃ២១ មេសាកន្លងទៅ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ការណ៍ដែលអង្គភាពអន្តរជាតិ លើកឡើងបែបនេះ ដោយសារតែ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមីយ៉ាន់ម៉ាកន្លងមក មានការចូលរួមចំណែកមួយផ្នែកធំពីជំនួយ ឬលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មពីបណ្តាដៃគូធំរបស់ពិភពលោក ជាក់ស្តែងនោះសហភាពអឺរ៉ុបតែម្តង។ IMF បានគូសបញ្ជាក់ថា បើវិបត្តិមនុស្សជាតិនៅតែអូសបន្លាយ ហើយលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវដកចេញជាបន្តបន្ទាប់នោះ វា នឹងជំរុញឲ្យធ្លាក់ចុះនៃការវិនិយោគ និងចលនាហិរញ្ញវត្ថុជាក់ជាពុំខាន ។ បច្ចុប្បន្ន សហភាពអឺរ៉ុប កំពុងតែពិចារណាបង្កើតដំណើរក្នុងការដកចេញលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មដល់មីយ៉ាន់ម៉ា ដោយសារតែបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសមួយនេះ ជាពិសេសក្នុងរដ្ឋ រ៉ាខាន កាន់តែអាក្រក់ទៅ។ បន្ថែមពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួន IMF ក៏បានលើកពីបញ្ហាក្នុងវិស័យធនាគារនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ានមួយនេះ ដែលត្រូវចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងដូចគ្នា។ តាម IMF វិស័យម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសធនាគារនៅមីយ៉ាន់ម៉ា មិនទាន់មានទម្រង់គ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់ ហើយមិនទាន់ទទួលបានការទុកចិត្ត និងទទួលស្គាល់ពេញលេញនៅឡើយនោះទេ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងនោះ ការព្រមានរបស់ IMF ធ្វើឡើងស្រប បក្សកាន់អំណាចរបស់ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដឹកនាំប្រទេសចូលក្នុងឆ្នាំទីបួន នៃអាណត្តិរបស់ដឹកនាំរបស់ខ្លួន ដែលបានទទួលស្គាល់ថា ការវិនិយោគពីបរទេសដោយផ្ទាល់ ( FDI) ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ២០១៧ និង២០១៨ មានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង ហើយរដ្ឋាភិបាល ក៏បានអនុម័តច្បាប់ថ្មីក្នុងគោលដៅកែសម្រួលបរិយាកាសវិនិយោគឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1366.txt	រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា បានជំរុញឲ្យក្រុមប្រទេសអាហ្វ្រិកចូលរួមពិភាក្សា និងចរចាឲ្យបានសកម្មក្នុងដំណើរការ នៃការកែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសនោះនៅក្នុងសមាសភាពក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខតែម្តង។ ឥណ្ឌា មិនយល់ទាស់អ្វីនោះទេ លើសំណើបញ្ចូលរដ្ឋនៃប្រទេសអាហ្វ្រិកទៅក្នុងសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនោះ។	មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ការបរទេសឥណ្ឌាលោកស្រី Sanjay Rana នៅថ្ងៃ២៤ មេសាកន្លងទៅ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់របស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពី«ពហុភាគីនិយម និងការទូតដើម្បីសន្តិភាព» បានលើកឡើងពីបញ្ហា នៃការទាមទារសិទ្ធិរបស់ប្រទេសអាហ្វ្រិកនៅក្នុងសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Economic Times។ តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សានេះ លោកស្រី Sanjay Rana បានថ្លែងថា អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែមានចំណាត់ការ ពោលគឺពិនិត្យមើលលទ្ធភាពនេះ ដើម្បីអាចឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិកមានតួនាទីស្នូល និងដឹកនាំនៅក្នុងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិថ្មី និងជាពិសេសនោះដើម្បីបង្ហាញថា សមាជិករបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន មិនមែនពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ឡើយ។ លោកស្រី បានអះអាងថា ការកែទម្រង់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលជាអង្គភាពស្នូលទទួលខុសត្រូវលើកិច្ចការសន្តិសុខ និងសន្តិភាព គឺជារឿងដ៏សំខាន់មួយ ក៏ប៉ុន្តែដំណើរការនេះ បានជាប់គាំងនៅក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលចំណុចនេះហើយ លោកស្រី បានទទូចឲ្យមានការចាត់វិធានដើម្បីធ្វើឲ្យកំណែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិឆាប់អាចសម្រេចបាន។ គួរជម្រាបថា ជាមួយនឹងចំនួនសរុប៥៥ ធ្វើឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិក ក្លាយជាក្រុមរដ្ឋតាមតំបន់ភូមិសាស្ត្រដែលធំជាងគេនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ ខណៈប្រទេសរដ្ឋសមាជិកទាំងមូលរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិសរុបមាន ១៩៣។ ក៏ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនមានរដ្ឋមកពីអាហ្វ្រិកសោះឡើយ។ សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍រួមមាន ចិន បារាំង រុស្ស៊ី អង់គ្លេស និងអាមេរិក។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ឥណ្ឌា ក៏ជារដ្ឋដែលកំពុងតែទាមទារឲ្យមានការកំណែទម្រង់ឆាប់រហ័សនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសនោះនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខតែម្តង។ នោះក៏ព្រោះតែឥណ្ឌា និងបណ្តាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ និងមានឥទ្ធិពលនៅឆាកអន្តរជាតិដូចជាជប៉ុន និងអាល្លឺម៉ង់ជាដើមនោះ ក៏កំពុងតែទាមទារតួនាទីនេះសម្រាប់ខ្លួនឯងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1367.txt	លោក Joachim B. Olsen ជាបេក្ខជនដែលត្រូវប្រជែងកៅអីសភាពីគណបក្សសម្ព័ន្ធសេរី សម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅដាណឺម៉ាកនាថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ខាងមុខ។ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រដែលជាយុវជន អតីតមេដាយប្រាក់អូឡាំពិកផ្នែកកីឡាចោលដុំដែករូបនេះ បានផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនលើគេហទំព័រអាសអាភាស Pornhub។	«បាទ! ពិតណាស់ គឺខ្ញុំនៅក្នុងវិបសាយ Pornhub»។ លោក Joachim B. Olsen បានបញ្ជាក់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ដោយភ្ជាប់ជាមួយឡូហ្គោគណបក្សដើម្បីទាក់ទាញយុវជនឲ្យបោះឆ្នោតឲ្យខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។ វ័យ៤១ឆ្នាំ លោក Olsen ជាអតីតកីឡាករចោលដុំដែកជម្រើសជាតិដាណឺម៉ាក ដែលធ្លាប់ឈ្នះមេដាយពីព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិជាច្រើនចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ ក្នុងនោះមានមេដាយប្រាក់អូឡាំពិកឆ្នាំ២០០៤។ លោកបានជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកសភានៃគណបក្សសម្ព័ន្ធសេរី កាលពីឆ្នាំ២០១១ ក្រោយបញ្ចប់អាជីពកីឡាបាន៣ឆ្នាំ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន DR Nyheder អ្នកនយោបាយរូបនេះ ការផ្សព្វផ្សាយបែបប្រពៃណី ឬដាក់រូបតាមដើមឈើ និងទីសាធារណៈ លែងមានសក្តានុពលទៀតហើយ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកត្រូវទៅដល់គ្រប់ទីកន្លែង ដូច្នេះយើងគិតថា ការផ្សព្វផ្សាយនៅលើ Pornub អាចជោគជ័យ។ ពាក់កណ្តាលនៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធ័រណិតផ្តោតលើរឿងអាសអាភាស យើងដឹងពីទីកន្លែងដែលអ្នកបោះឆ្នោតចូលមើល និយាយរួមគឺវ៉ិបសាយអាសអាស៊ី»។ លោក Olsen បានបន្ថែមថា មនុស្សមួយចំនួនពិតជាមិនសប្បាយចិត្ត ប៉ុន្តែនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គ្រប់ទង្វើទាំងអស់សុទ្ធតែមិនអាចផ្គាប់ចិត្តមនុស្សគ្រប់គ្នាបានឡើយ។ «អ្នកដែលស្គាល់ខ្ញុំ សុទ្ធតែដឹងថា ខ្ញុំជាមនុស្សម៉ត់ចត់ម្នាក់ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏មានរឿងត្រូវលេងសើចផងដែរ។ ខ្ញុំគិតថា នេះនឹងផ្តល់សំណើចជាមិនខាន»។ លោកបានអះអាងយ៉ាងដូច្នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1368.txt	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានសម្តែងការគោរពអ្នកសារព័ត៌មានដែលបានបាត់បង់ជីវិតក្នុងបេសសកម្មខ្លួនដើម្បីតាមយកព័ត៌មានពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់នានារបស់ពិភពលោក។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិក៏ព្រួយបារម្ភចំពោះការរឹតត្បិតលើសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសនីមួយៗធានាពីការការពារដល់អ្នកសារព័ត៌មានឲ្យបានល្អប្រសើរផង។	នាឱកាសនៃការប្រារព្ធខួបលើកទី៧០ នៃអង្គភាពរាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ លោកអគ្គលេខា António Guterres បានលើកឡើងពីការវិវត្តរបស់សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ក៏ដូចជាសេរីភាពមូលដ្ឋានជាដើម។ លោកបានអះអាងថា មានប្រទេសជាច្រើន បានធានាពីពីផ្នែកច្បាប់ពាក់ព័ន្ធវិស័យព៌ត័មានក៏ប៉ុន្តែលោក ក៏ព្រមានពីករណីមួយចំនួនដែលកំពុងតែធ្វើឲ្យសេរីភាពនៃសារព័ត៌មានស្ថិតដល់ដំណាក់កាលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភបំផុត។ តាមលោកអគ្គលេខាធិការ រយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍មកនេះ មានអ្នកសារព័ត៌មាន ជាងមួយពាន់នាក់ហើយ ត្រូវបានសម្លាប់ ខណៈពេលដែលពួកគេកំពុងតែបំពេញបេសកកម្មការងារ។ ក្នុងនោះ លោក បានលើកយកក្នុងចំណោម ១០ ករណី មាន៩ករណីរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវបានសម្លាប់ ដោយគ្មានអ្នកទទួលខុសត្រូវ។ គ្រាន់តែឆ្នាំ២០១៨មួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ លោក អះអាងថា មានអ្នកសារព័ត៌មានយ៉ាងហោចណាស់ ៩៩ នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ និងរាប់ពាន់នាក់ រងការវាយប្រហារ បៀតបៀន ឃុំខ្លួន ឬត្រូវជាប់ពន្ធនាគារជាមួយនឹងបទចោទមិនច្បាស់លាស់ និងក្រៅនីតិវិធីតុលាការ ។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានគូសបញ្ជាក់ថា ភាគច្រើននៃជនរងគ្រោះទាំងនេះ គឺជាអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងតំបន់ ដែលបម្រើការងារនៅក្នុងសហគមន៍ និងប្រទេសរបស់ខ្លួន លើបញ្ហារសើបដូចជានយោបាយ អំពើពុករលួយ និងសិទ្ធិមនុស្ស ខណៈអ្នកសារព័ត៌មានជាស្ត្រី គឺជាគោលដៅដ៏ផុយស្រួបំផុតក្នុងការងារនេះ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា សារព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់ណាស់សម្រាប់សន្តិភាព យុត្តិធម៌ ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តភាព និងសិទ្ធិមនុស្សសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ លោក បានរម្លឹក និងគោរពដល់អ្នកសារព័ត៌មាន ដែលបានទៅទីកន្លែងដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់ពិភពលោក ហើយបានពាំនាំព័ត៌មាន និងផ្តល់ដំណឹងរបស់ជនដែលត្រូវបានគេមិនអើពើ និងត្រូវបានគេបំពានដល់ពិភពលោក។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏បានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងសហគមន៍អន្តរជាតិការពារដល់អ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យផ្សព្វផ្សាយ និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ពួកគេក្នុងបេសកកម្មការងារ និងពិសេសនោះបើកការស៊ើបអង្កេត និងកាត់ទោសជនល្មើសដែលវាយប្រហារទៅលើពួកគេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1369.txt	បក្សនយោបាយនៅថៃ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា បានបើកយុទ្ធនាការទ្រង់ទ្រាយធំរៀងៗខ្លួនសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា។ ចលនានយោបាយនៅថៃ មានពីរក្រុម គឺបក្សនយោបាយដែលគាំទ្រឲ្យលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបក្សនយោបាយមាននិន្នការប្រឆាំងការដឹកនាំបែបយោធា។ និយាយឲ្យខ្លី គឺប្រឆាំងលោក ប្រាយុទ្ធ តែម្ដង។ បក្សទាំងអស់សុទ្ធតែរំពឹងថា នឹងទទួលជ័យជម្នះដូចគ្នា។	ថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃយុទ្ធនាការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតនៅថៃ។ បក្សធំៗចំនួនបួនមានបក្សភឿថៃ, ប្រជាធិបតេយ្យ, អនាគតឈានមុខ និងកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ បានប្រមូលផ្ដុំអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនជាច្រើន។ បក្សភឿថៃដែលស្និទ្ធអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រកូល ស៊ីណាវ៉ាត់ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ជាបក្សនយោបាយមានបទពិសោធចំណាស់ រំពឹងទទួលបានអាសនៈច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ខណៈបក្សអនាគតឈានមុខ ជាបក្សបង្កើតថ្មីដោយអ្នកនយោបាយវ័យក្មេង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ គឺបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ (Phalang Pracharat) ដែលគាំទ្ររបបយោធា។ បក្សនេះបានស្នើលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួន។ នៅថ្ងៃឃោសនាចុងក្រោយ លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏បានចេញមុខឡើងឆាកដើម្បីទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួនដែរ។ វាជាលើកដំបូងដែលលោក ប្រាយុទ្ធ បង្ហាញមុខលើវេទិកាបក្សនយោបាយបែបនេះ ខណៈលោកកំពុងកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រាប់។ ចំពោះមុខអ្នកគាំទ្រជាច្រើន លោក ប្រាយុទ្ធ មេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ បានសន្យារក្សាសន្តិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ក្នុងប្រទេស ដឹកនាំថៃឲ្យដើរទៅមុខ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនថៃគ្រប់រូប។ បើតាមកាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធារូបនេះថែមទាំងហ៊ានប្រកាសថា បើប្រជាជនថៃមិនចង់ឃើញបញ្ហាទាំងនោះ គួរបោះឆ្នោតឲ្យបក្សរបស់លោក ដោយសន្យាតបស្នងវិញ ហើយសុខចិត្តស្លាប់ដើម្បីប្រទេសទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនថៃលើស ៥១ លាននាក់ឯណោះ ដែលមានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលថ្ងៃ ២៤ ខែមីនាខាងមុខនេះ។ វាជាការបោះឆ្នោតប្រជាធិបតេយ្យលើកដំបូងបំផុតរាប់ចាប់ពីពេលដែលក្រុមយោធាដឹកនាំដោយលោក ប្រាយុទ្ធ ដណ្តើមអំណាចកាលពីខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៤ និងមានការពន្យារពេលបោះឆ្នោតជាច្រើនលើកមកនោះ។ គូប្រជែងសំខាន់របស់លោក ប្រាយុទ្ធ មានលោកស្រី Khunying Sudarat Keyuraphan ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីបក្សភឿថៃ លោក Abhisit Vejjajiva ជាបេក្ខជនរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងលោក Thanathorn Juangroongruangkit ជាបេក្ខជនរបស់បក្សអនាគតឈានមុខ។ បក្សទាំងបីសុទ្ធតែមិនច់ឃើញក្រុមយោធាបន្តដឹកនាំប្រទេសក្រោយបោះឆ្នោតឡើយ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់ដឹងថា បក្សទាំងបីនឹងបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពដើម្បីកាន់កាប់សំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាឬយ៉ាងណាឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_137.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ បានប្រកាសថា រុស្ស៊ីនឹងមិនយល់ព្រមចំពោះលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដែលស្នើឡើងដោយទីប្រឹក្សារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ រួមទាំងការពន្យារពេលសមាជិកភាពណាតូនៃទីក្រុងកៀវ ឬដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអឺរ៉ុបទៅកាន់អ៊ុយក្រែនឡើយ។	នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី TASS នៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ លោក ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ ប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី បានបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីនៅតែមិនទាន់បានទទួលសញ្ញាណាមួយពីក្រុមរបស់លោកប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត ដូណាល់ ត្រាំ ទាក់ទងនឹងការចរចាដែលមានគោលបំណងដោះស្រាយជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែននៅឡើយទេ។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ីរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖« យើងតែងតែត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់ការចរចា។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺថា តើយើងនឹងចរចាជាមួយអ្នកណា ហើយអ្វីជាដំណើរការនៃកិច្ចចរចានោះ»។ លោក ឡាវរ៉ូវ បន្ថែមថា ទីក្រុងម៉ូស្គូនឹងមិនទទួលយកសំណើដែលសន្មត់ថាស្នើឡើងដោយក្រុមប្រឹក្សារបស់លោក ត្រាំ នោះទេ។ កាសែតអាម៉េរិក Wall Street Journal បានចុះផ្សាយកាលពីខែវិច្ឆិកាថា ទីប្រឹក្សារបស់លោក ត្រាំ បានព្រាងផែនការដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន។ សំណើនេះរួមមានការពន្យារពេលសមាជិកភាពណាតូរបស់អ៊ុយក្រែនរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍ ការបង្កកជម្លោះនៅតាមខ្សែបន្ទាត់ជួរមុខបច្ចុប្បន្ន និងការបង្កើតតំបន់គ្មានយោធាដែលគ្រប់គ្រងដោយកងរក្សាសន្តិភាពអឺរ៉ុប។ លោក ឡាវរ៉ូវ បានលើកឡើងថា សន្តិភាពរវាងទីក្រុងមូស្គូ និងទីក្រុងកៀវអាចសម្រេចបានតែតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអាចទុកចិត្តបាន និងស្របច្បាប់ ដែលដោះស្រាយបញ្ហាឫសគល់នៃជម្លោះ និងការពារការបំពានខុសច្បាប់នាពេលអនាគត។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីបន្ថែមថា ជំហររបស់រុស្ស៊ីក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះជាមួយអ៊ុយក្រែនគឺ «ច្បាស់លាស់» ដែលត្រូវបានលើកឡើងច្រើនដងដោយប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដែលថ្មីៗនេះនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតប្រចាំឆ្នាំរបស់លោកកាលពីដើមខែនេះ។ នៅក្នុងសន្និសីទនោះ មេដឹកនាំវិមានក្រឹមឡាំងបានបង្ហើបថា ទីក្រុងមូស្គូនៅតែបើកចំហចំពោះការចរចាជាមួយទីក្រុងកៀវ ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌណាមួយ ក្រៅពីការព្រមព្រៀងនៅទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ លក្ខខណ្ឌទាំងនេះរួមមានការតម្រូវឱ្យក្រុងកៀវរក្សាអព្យាក្រឹត មិនចូលរួមសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ដូចជាណាតូ និងការរឹតបន្តឹងលើការដាក់ពង្រាយអាវុធបរទេសនៅអ៊ុយក្រែន។ លោកពូទីនក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ដែរថា ការចរចាណាមួយត្រូវតែគិតគូរពី«ការពិតនៅលើដី» ហើយបានអំពាវនាវឱ្យអ៊ុយក្រែនទទួលស្គាល់អធិបតេយ្យភាពរបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងទឹកដីចំនួនបួនគឺ Donetsk, Lugansk, Kherson និង Zaporozhye ព្រមទាំងតំបន់គ្រីមៀ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1370.txt	ឆាកនយោបាយរបស់ប្រទេសថៃ លែងជាសង្វៀនរបស់ក្រុមអាវក្រហម និងអាវលឿងទៀតហើយ។ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា បង្ហាញថា ប្រជាជនថៃត្រូវការអ្នកនយោបាយថ្មី ដោយលែងឲ្យអ្នកនយោបាយជើងចាស់ ត្រួតត្រានយោបាយក្នុងស្រុកទៀតឡើយ ហើយបានការផ្លាស់ប្ដូរមួយពិតប្រាកដ។ អ្នកនយោបាយជើងថ្មីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងគេ គឺសេដ្ឋីវ័យក្មេង Thanathorn Juangroongruangkit ដែលធ្វើឲ្យនយោបាយរង្គើយ៉ាងខ្លាំង។	នៅពេលសហគ្រិនវ័យក្មេង Thanathorn Juangroongruangkit ប្រកាសបង្កើតបក្សដើម្បីចូលរួមការបោះឆ្នោតនោះ ប្រជាជនខ្លះរួមទាំងអ្នកនយោបាយជើងចាស់ផងនោះ មិនបានឲ្យតម្លៃអ្វីដល់អ្នកនយោបាយជើងថ្មីវ័យក្មេងនេះទេ។ ប៉ុន្តែក្រោយការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា បក្សអនាគតឈានមុខរបស់លោក Thanathorn បានបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ យោងតាមលទ្ធផលមិនផ្លូវការដែលប្រកាសដោយគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ បក្សអនាគតឈានមុខ ស្ថិតនៅលេខរៀងទីបី ទទួលសំឡេងគាំទ្រ៦,៣លានសន្លឹកឯណោះ។ វាជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយដែលបក្សថ្មីថ្មោងរបស់អ្នករកស៊ីមួយនេះ អាចធ្វើបានយ៉ាងល្អបែបនេះ។ ស្ថិតនៅលើបក្សនេះ គឺបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ និងបក្សភឿថៃដែលជាចាស់ទុំមួយ។ ដ្បិតក្មេងខ្ចីក្នុងរឿងនយោបាយមែន លោក Thanathorn បែរជាអាចយកឈ្នះបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជាបក្សចាស់ជាងគេនៅថៃ។ តាមរយៈឈ្មោះបក្ស គេអាចដឹងខ្លះហើយពីគោលនយោបាយរបស់បក្សដែលពោរពេញដោយអ្នកនយោបាយវ័យក្មេង។ ការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំបែបសព្វថ្ងៃ គំនិតឆ្ពោះទៅអនាគតដើម្បីភាពរុងរឿងរបស់មេដឹកនាំបក្សនេះ បានទាក់ទាញប្រជាជនថៃវ័យក្មេង ដែលចង់ឃើញអ្វីដែលថ្មីជាជាងការប្រជែងរបស់អ្នកនយោបាយជំនាន់មុន។ ការលេចត្រដែតរបស់លោក Thanathorn ធ្វើឲ្យអ្នកនយោបាយជើងចាស់ និងក្រុមក្ដាប់អំណាចពីក្រោយឆាកនយោបាយ ឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំង។ ទំនងចង់ផ្ដាច់ក្ដីសង្ឃឹមរបស់អ្នកកែទម្រង់ របបដឹកនាំយោធាបច្ចុប្បន្ន ក៏ប្ដឹងលោក Thanathorn ចំនួនបីបទល្មើស។ របបយោធា បានយកហេតុការណ៍តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ ដើម្បីគាំទ្របទល្មើសទាំងបីដែលបានដាក់ពាក្យទៅតុលាការ។ លោកត្រូវបានតំណាងយោធាប្ដឹងពីបទបង្កចលាចលតាមមាត្រា១១៦នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ, បទល្មើសជួយជនសង្ស័យឲ្យរត់គេចតាមមាត្រា១៨៩ និងប្រមូលផ្ដុំមនុស្សលើសពី១០នាក់ដែលអាចបង្កបញ្ហាតាមមាត្រា២១៥ ។ ទោសបង្កចលាចល ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ៧ឆ្នាំ, ទោសជួយជនសង្ស័យជាប់ពន្ធនាគារពីរឆ្នាំ ហើយទោសចុងក្រោយត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ៦ខែ។ ការគាស់រំលើងរឿងចាស់ឡើងវិញ គ្មានអ្វីផ្សេងក្រៅតែពីការបង្អាក់ដំណើរទៅមុខរបស់អ្នកនយោបាយរូបនេះឡើយ។ ក្រុមដែលក្ដាប់អំណាចពីក្រោយឆាក បែរជាបះជើងដោយសារអ្នកនយោបាយជើងថ្មី ពិតជាត្រូវប្រើគ្រប់យុទ្ធសាស្ត្រសូម្បីតែវិធីសាស្ត្រចាស់គំរិលបែបនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបាត់បង់អំណាចរបស់ពួកគេ។ ហេតុអ្វីលោក Thanathorn ជាគោលដៅរបស់យោធា? ចម្លើយ គឺគោលនយោបាយរបស់ ជាព្រួញមុខស្រួចបាញ់ចំកន្លែងសំខាន់របស់រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងប្រទេសដែលមានកងទ័ពស្នូលតែម្ដង។ ការតស៊ូមតិដើម្បីកែទម្រង់កងទ័ព ជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំសម្រាប់អ្នកនយោបាយជើងចាស់លាក់មុខមួយចំនួន។ តាំងពីដើមមក យោធាថៃតែងអះអាងថា ខ្លួនជាអ្នកស្រឡាញ់ជាតិ និងប្រជាជនខ្លាំងជាងគេបង្អស់ ហើយការរិះគន់លើទស្សនៈបែបនេះ នឹងជួបបញ្ហាមិនខាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1371.txt	ក្រសួងយុត្តិធម៌ អាមេរិកបានចាត់វិធាន ការតាមផ្លូវច្បាប់ប្រឆាំងក្រុមហ៊ុន Ford បន្ទាប់ពីទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានខ្លួន (EPA) បានរកឃើញសញ្ញាណ នៃបញ្ហាមួយចំនួនទៅលើផលិតផលនៃក្រុមហ៊ុននេះ កាលពីខែកុម្ភៈ។	យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តមួយនេះបានលើកឡើងថាបញ្ហាដែល កើតមាន គឺមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់នៃឧបករណ៍កាត់បន្ថយការ បំភាយឧស្ម័ននៅពេលធ្វើតេស្ត (Defeat Device) នោះទេ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការធ្វើតេស្តរកកម្រិតបំភាយឧស្ម័ន នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានចែកចេញជា២ផ្នែកគឺធ្វើការតេស្តនៅលើផ្លូវដោយផ្ទាល់ និងការធ្វើតេស្ត រកសំណាកទិន្នន័យតាមប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ (Computer Modelling)។ នៅក្នុងដំណើរ ប្រតិបត្តិការ ប្រព័ន្ធ Software Modelling ផ្តល់នូវសំណាកទិន្នន័យនៃចម្ងាយសរុបដែលរថយន្តបានធ្វើដំណើរ និងបរិមាណនៃឧស្ម័នឡានដែលបានបំភាយចេញ ទៅក្នុងបរិយាកាសទៅឱ្យក្រុមអ្នកត្រួតពិនិត្យឬនិយ័តករ (Regulators)។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ ក្រុមហ៊ុនផលិតឡានមួយផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុបឈ្មោះ Volkswagen (VW) បានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវទាក់ទងនឹងកម្រិត បំភាយឧស្ម័នរបស់ឡាននេះដែរ។ ក្រុមហ៊ុនដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេស អាល្លឺម៉ង់មួយនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញថាបានប្រើប្រាស់Software ក្នុងការបន្លំ នៅពេលរដ្ឋាភិបាលធ្វើតេស្តរកកម្រិតបំភាយឧស្ម័ន។ ក្រោយមកក្រុមហ៊ុន VW ត្រូវបាន ផាកពិន័យដោយតម្រូវឱ្យបង់១០០០លានអឺរ៉ូ (ជាង១១១៦លានដុល្លាអាមេរិក) តាមសេចក្តីបង្គាប់របស់ព្រះរាជអាជ្ញាអាល្លឺម៉ង់ ជុំវិញរឿងអាស្រូវមួយនេះ៕ Source: https://www.bbc.com/news/business-48067505 បកប្រែនិងកែសម្រួលដោយ៖ យ៉ន សុខន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1372.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានសន្យាពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យកាន់តែច្រើន និងស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងឌីលី។ ក្រុងហាណូយ ថែមទាំងអះអាងថា នឹងជួយជំរុញ និងសម្របសម្រួលការចរចាជាមួយនឹងបណ្តាសមាជិកអាស៊ានដើម្បីពន្លឿននីតិវិធីបញ្ចូលក្រុងឌីលីជាសមាជិកអាស៊ាន ពេលខ្លួនធ្វើជាប្រធានវិលជុំនៅឆ្នាំក្រោយ។	អគ្គរដ្ឋទូតថ្មីវៀណាមប្រចាំទីម័រខាងកើត និងឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Pham Vinh Quang នៅថ្ងៃទី១ មីនា បានចូលសម្តែងការគួរសម និងថ្លែងពីជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមជាមួយនឹងប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតលោក Francisco Guterres ដោយសន្យាធ្វើការជាមួយគ្នាលើពហុវិស័យរាប់បញ្ចូលទាំងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម, កសិកម្ម, ទេសចរណ៍ និងប្រេងកាតជាដើម។ តាមភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម ខណៈអរគុណទីម័រខាងកើតដែលគាំទ្រខ្លួនឲ្យចូលរួមប្រជែងកៅអីសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ២០២០-២០២១ លោកអគ្គរដ្ឋទូត បានសន្យាថា នៅឆ្នាំ២០២០ ពោលគឺពេលវៀតណាមធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន វៀតណាម នឹងជួយពន្លឿនឯកច្ឆ័ន្ទភាពក្នុងចំណោមសមាជិកអាស៊ាន និងអគ្គលេខាធិការដ្ឋានដើម្បីធ្វើឲ្យទីម័រខាងកើតអាចឆាប់បានក្លាយជាសមាជិករបស់អាស៊ាន។ តាមរយៈជំនួបនេះ មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់វៀតណាមរូបនេះ ក៏បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលទីម័រខាងកើតបន្តផ្តល់លក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះសម្រាប់ពលរដ្ឋវៀតណាមដែលរស់នៅទីម័រខាកើត ក៏ដូចជាគាំទ្រក្រុមហ៊ុនវៀតណាមដែលវិនិយោគនៅទីនោះអាចប្រតិបត្តិការបានសមស្រប។ សម្រាប់លោកប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតវិញ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសអរគុណវៀតណាម ដែលស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសដំបូង ដែលបានទទួលស្គាល់ការប្រកាសឯករាជ្យរបស់ទីម័រខាងកើត ក៏ដូចជាការធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកន្លងមក។ ប្រមុខរដ្ឋទីម័រខាងកើតរូបនេះ ក៏បានបង្ហាញចេតនាក្នុងការអញ្ជើញប្រមុខរដ្ឋវៀតណាមដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសខ្លួនផងដែរ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ទីម័រខាងកើត គឺជារដ្ឋមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយបច្ចុប្បន្ន ទីម័រខាងកើត គឺជារដ្ឋស្ថិតក្រោមការសង្កេតការណ៍របស់អាស៊ាន បន្ទាប់ពីរដ្ឋក្មេងខ្ចីប្រចាំតំបន់មួយនេះ បានដាក់សំណើជាសមាជិកភាពក្នុងឆ្នាំ២០១១មក។ នៅឆ្នាំ២០២០ វៀតណាម នឹងចូលដឹកនាំអាស៊ានក្នុងនាមជាប្រធានវិលជុំ បន្ទាប់ពីថៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1373.txt	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ ចាត់ទុកថា ការបោះឆ្នោតសកលនៅថៃគ្មានយុត្តិធម៌ និងត្រឹមត្រូវឡើយ ហើយវាគ្រាន់តែជាការរៀបចំទុកមុនដើម្បីឲ្យក្រុមយោធារក្សាអំណាចរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ លោកប្រកាសថា ថៃសក្តិសមនឹងមានរដ្ឋាភិបាលដែលល្អឆ្លុះបញ្ចាំងឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស មិនមែនឆ្លុះបញ្ចាំងឆន្ទៈរបស់របបសឹកឡើយ។	ក្នុងអត្ថបទ Op-Ed មួយចុះផ្សាយនៅលើសារព័ត៌មាន New York Times ថ្ងៃ ២៥ ខែមីនា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានចោទប្រកាន់ត្រង់ៗថា ការបោះឆ្នោតថ្ងៃ ២៤ ខែមីនាកន្លងទៅនេះជាការរៀបចំឡើងដើម្បីរក្សាអំណាចរបស់ក្រុមយោធាសុទ្ធសាធ ហើយវាគ្មានភាពយុត្តិធម៌ និងមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ ពីទីក្រុងហុងកុង អតីតមេដឹកនាំថៃរូបនេះបញ្ជាក់ថា លោកដឹងជាមុនថា របបសឹកមានមហិច្ឆតាបន្តកាន់អំណាចដឹកនាំប្រទេស ប៉ុន្តែលោកមានអារម្មណ៍ភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងដែលរបបសឹកថៃប្រើប្រាស់មធ្យោបាយជាច្រើនលើសពីអ្វីដែលលោកធ្លាប់គិតឲ្យតែបានរក្សាអំណាចរបស់ខ្លួន។ ជុំវិញមហិច្ឆតារក្សាអំណាចរបស់ក្រុមយោធា លោក ថាក់ស៊ីន បានរៀបរាប់ថា កន្លងមករបបសឹករបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ជាអ្នកតែងតាំងគណៈកម្មការបោះឆ្នោត និងបន្តលូកដៃចូលជ្រៀតជ្រែកពេញទំហឹងក្នុងស្ថាប័នដែលត្រូវបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនដោយឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត្យនោះ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលត្រូវបានគេទម្លាក់ពីតំណែងក្នុងចលនារដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ២០០៦ រូបនេះ លើកឡើងពីការពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្នម្តងជាពីរដងរបស់គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ ដែលបង្ហាញពីការភ័យខ្លាចរបស់ក្រុមយោធា។ គណៈកម្មការនេះពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផលនៅយប់ថ្ងៃអាទិត្យ និងបន្តរហូតមកដល់រសៀលថ្ងៃចន្ទ ស្ថាប័ននេះ ពន្យារពេលជាថ្មីទៀត។ អតីតមេដឹកនាំថៃខាងលើអះអាងថា រឿងដូច្នេះមិនគួរកើតមានឡើងក្នុងបរិបទនយោបាយសម័យទំនើបនេះ។ ក្រៅពីការពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផល លោក ថាក់ស៊ីន បានកត់សម្គាល់ពីភាពមិនប្រក្រតីជាច្រើនដែលកើតឡើងនៅទូទាំងប្រទេសថៃក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោត រួមទាំងការទិញសន្លឹកឆ្នោត ដាច់ភ្លើងពេលរាប់សន្លឹកឆ្នោត ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតច្រើនលើសចំនួនអ្នកទៅបោះ និងលទ្ធផលដែលគណៈកម្មការបញ្ចេញខុសពីរបាយការណ៍មន្ត្រីបោះឆ្នោតនៅតាមការិយាល័យជាដើម។ បញ្ហាទាំងនេះសុទ្ធតែជារឿងដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់លទ្ធផលបោះឆ្នោត។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រុមសង្កេតការណ៍៖ ករណីទិញសន្លឹកឆ្នោត និងភាពមិនប្រក្រតីច្រើនកើតឡើងក្នុងការបោះឆ្នោតថៃ លើសពីភាពមិនប្រក្រតី បើតាមអត្ថបទ Op-Ed របស់លោក ថាក់ស៊ីន របបសឹកបានកែប្រែបទបញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតដែលធ្វើឲ្យបក្សធំៗដូចជាបក្សភឿថៃ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យចុះខ្សោយបាត់បង់សំឡេងគាំទ្រ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ របបសឹកក៏ជាអ្នកតាក់តែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីឆ្នាំ ២០១៧ ឡើងដើម្បីផ្តល់អំណាចឲ្យព្រឹទ្ធសភាដែលតែងតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ រួមជាមួយលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចាផ្ទាល់ ក្នុងការចូលរួមរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋាភិបាល។ ក្រោមអំណាចនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ គណបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រអាចជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីដោយមិនចាំបាច់ត្រូវការសំឡេងភាគច្រើនដាច់ខាតឡើយ។ យ៉ាងណាមិញលោក ថាក់ស៊ីន ជឿជាក់ថា គ្មានសំឡេងភាគច្រើន គណបក្សគាំទ្រយោធានឹងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលដែលមិនមានស្ថិរភាពឡើយ។ លោក ថាក់ស៊ីន យល់ឃើញថា របបសឹកកំពុងត្រៀមបំផ្លាញប្រព័ន្ធដឹកនាំដែលមានបច្ចុប្បន្នដើម្បីការពារអំណាចផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែសម្រាប់រូបលោក ថៃសក្តិសមនឹងមានរដ្ឋាភិបាលដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈរបស់ប្រជាជនទូទាំងប្រទេស។ «លើសពីអ្វីៗទាំងអស់ រាជាណាចក្រថៃគួរតែមានរដ្ឋាភិបាលដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋ មិនមែនឆន្ទៈរបស់របបសឹកឡើយ។ កាលៈទេសៈនេះជាពេលវេលាដ៏អាក្រក់ និងសោកសៅសម្រាប់ប្រទេសរបស់ខ្ញុំ»។ លោក ថាក់ស៊ីន សង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1374.txt	ក្រោយពីថៃបានរៀបចំការបោះឆ្នោតលើកដំបូងរបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃ២៤ ខែមីនា គិតចាប់ពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤មក សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមើលឃើញ «សញ្ញាវិជ្ជមាន» នៃការវិលត្រឡប់ទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសនេះ។ ដោយមិនបង្ហាញជំហរគាំទ្រគណបក្សណាមួយ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន អះអាងថា ខ្លួនត្រៀមរួចរាល់ដើម្បីធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលប្រសូតចេញពីការបោះឆ្នោត។	ថ្លែងនៅមុខក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Robert Palladino គូសបញ្ជាក់ថា៖«ការរៀបចំបោះឆ្នោត អមជាមួយនឹងការបើកទ្វារយ៉ាងធំទូលាយសម្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ព្រមទាំងការជជែកវែកញែកដោយបើកចំហជុំវិញភាពស្របច្បាប់នៃការបោះឆ្នោតនេះ យើងកត់សម្គាល់ថា ទាំងនេះគឺជាសញ្ញាវិជ្ជមាននៃការវិលត្រឡប់ទៅរករដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈប្រជាជន»។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Palladino គូសបញ្ជាក់ទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកឈរនៅខាងប្រជាជនថៃ ដោយដាក់សំណើពីរចំណុច។ ទីមួយគឺពន្លឿនការប្រកាសលទ្ធផលបោះឆ្នោតដែលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ទីពីរគឺ ការបើកការស៊ើបអង្កេតដោយយុត្តិធម៌និងតម្លាភាពជុំវិញភាពមិនប្រក្រតីដែលកើតមានឡើងអំឡុងពេលបោះឆ្នោត។ យ៉ាងណាមិញ អង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត ដែលទទួលជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិក ឈ្មោះថា The Asian Network for Free Elections បញ្ជាក់ថា សន្លឹកឆ្នោតជិត១,៩លាន អត់បានការ ដែលស្មើនឹង៥,៦ភាគរយនៃសន្លឹកឆ្នោតសរុប។ ជាមួយគ្នានេះ ថ្លែងនៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ត្រា ដែលកំពុងនិរទេសខ្លួននៅក្រៅប្រទេស ប៉ុន្តែនៅមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើនយោបាយថៃនោះ និយាយថា ក្រុមយោធាបានរៀបចំការបោះឆ្នោតដែលមិនត្រឹមត្រូវ ក្នុងគោលដៅរក្សាអំណាចខ្លួន។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃ គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ចាស់វស្សាបំផុតមួយរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់អាស៊ី។ ប៉ុន្តែក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានសម្រេចផ្អាកជំនួយសន្តិសុខមួយចំនួន ក្រោយពីផ្ទុះរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ ដែលដឹកនាំដោយលោកប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបច្ចុប្បន្ន។ ការផ្អាកនេះ គឺធ្វើឡើងដោយអនុលោមទៅតាមច្បាប់អាមេរិក ដែលហាមឃាត់ការគាំទ្រលើរបប ដែលផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យ។ លទ្ធផលនៃរដ្ឋប្រហារនៅថៃនេះ បង្កជាកង្វល់សម្រាប់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនជុំវិញទំនោររបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកក ងាកទៅរកប្រទេសចិន។ ហេតុផលនោះគឺ ក្រុងប៉េកាំង ដែលជាធម្មតាពុំចាប់អារម្មណ៍ពីលទ្ធិប្រជាធិតេយ្យ បង្ហាញភាពគ្មានមន្ទិលសង្ស័យក្នុងការធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលយោធា ដែលប្រសូត្រចេញពីរដ្ឋប្រហារខុសច្បាប់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1375.txt	បក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ាសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនកុំមានការព្រួយបារម្ភចំពោះដំណើរការនៃការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ សេចក្តីសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់បក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមសភាកូតាយោធា ព្រមានពីចំណាត់ការតាមអាចទៅរួច បើរកឃើញដំណើរការវិសោធនកម្មមានភាពមិនប្រក្រតី។	អត្ថបទទាក់ទង កែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមីយ៉ាន់ម៉ាបន្ថយឥទ្ធិពលយោធា ចាប់ផ្តើមមានពន្លឺ ផែនការនៃការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលជាប់កម្អែលយោធារបស់បក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ារបស់លោកស្រីទីប្រឹក្សារដ្ឋ អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានចាប់ផ្តើមលេចជាពន្លឺ ក៏ប៉ុន្តែ ក៏កំពុងតែរងការបោកបក់ដោយសារតែការនៅមិនទាន់មានឯកភាពគ្នារវាងក្រុមសភាភាគច្រើននៃបក្សកាន់អំណាច និងសភាភាគតិចពាក់ព័ន្ធនឹងនីតិវិធី និងគោលបំណងជាក់លាក់។ ជាក់ស្តែងនោះនៅចុងសប្តាហ៍មុន តំណាងសភាចេញពីកូដាយោធា លោកឧត្តមសេនីយ៍ Tun Tun Nyi បានថ្លែងសារព្រមានខ្លីមួយស្តីពីដំណើរការនៃបង្កើតគណៈកម្មាធិការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់សភាបក្សកាន់អំណាច ថា អាចបំពាននឹងបទបញ្ញត្តិក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់សភា ក៏ដូចជាស្មារតី និងយោបល់របស់សមាជិកសភាកូតារបស់យោធាទៀតផង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy លោកឧត្តមសេនីយ៍ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«តួនាទីចម្បងរបស់យោធា គឺជាការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយក៏ព្រមានមិនអត់ឱនលើការធ្វើវិសោធនកម្មណាមួយដែលគំរាមកំហែងដល់ចរិកលក្ខណៈដើមនៃធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេស»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សភាយោធាបែបនេះ អាចជាសារ និងឧបសគ្គមួយសម្រាប់ក្រុមសភារបស់បក្សកាន់អំណាចលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ក៏ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី២៥ កុម្ភៈកន្លងទៅ អ្នកនាំពាក្យបក្សកាន់អំណាចលោកបណ្ឌិត Myo Nyunt បានអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋកុំមានការព្រួយបារម្ភ ដោយសម្អាងថា អ្វីដែលបក្សកាន់អំណាចកំពុងតែធ្វើ គឺស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់សុទ្ធសាធ។ អ្នកនាំពាក្យ បន្ថែមទៀតថា បក្សកាន់អំនាច តែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ចនូវគោលនយោបាយ អហិង្សា ដែលអ្នកនាំាពាក្យជឿជាក់ថា មិនបង្កឲ្យមានការគំរាមដល់ផលប្រយោជន៍ប្រជាជនឡើយ។ ជាមួយគ្នាផងដែរនោះ លោក ក៏បានអំនាវនាវឲ្យប្រជាជនចូលរួមផ្តល់គាំទ្រដល់បក្សរបស់លោកឲ្យបានច្រើនលើសលប់ផង។ អ្នកនាំពាក្យ ក៏បានចោទក្រុមតំណាងរាស្ត្រយោធាថា ហេតុអ្វីបានជាសភាយោធាជំទាស់ទៅនឹងការបង្កើតគណៈកម្មាធិការរួមនេះ ដ្បិតនៅអាណត្តិរដ្ឋាភិបាលមុន បក្សកាន់អំណាច ក៏បានផ្តួចផ្តើមឲ្យមានដំណើរការនៃការវិសោធនកម្មដូចគ្នាផងដែរ។ អាណត្តិមុនមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបានដឹកនាំដោយបក្ស និងសភា ពាក់កណ្តាលស៊ីវិល និងយោធា ដែលលោក ថេន សេន ជាប្រធានាធិបតី។ គួរជម្រាបផងដែរ រដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ន គឺជារដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលធ្វើឡើងដោយក្រុមយោធាក្នុងឆ្នាំ២០០៨។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ ផ្តល់អាសនៈ២៥ភាគរយទៅឲ្យសមាជិកដែលតែងតាំងចេញពីយោធា។ សម្រាប់លោកស្រី ស៊ូជី ការធ្វើវិនិយោធនកម្មច្បាប់នេះ គឺជាកិច្ចការអាទិភាពបំផុតរបស់រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ដើម្បីធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាក្លាយជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1376.txt	តុលាការកំពូលហ្វីលីពីន បានបង្គាប់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ជាពិសេសអង្គភាពកងកម្លាំង ដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ការពារបរិស្ថាន និងដែនទឹកដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ខ្លួនក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង។	អត្ថបទទាក់ទង សមុទ្រចិនខាងត្បូង៖ ឡាអេកាត់ក្តីឲ្យហ្វីលីពីនឈ្នះចិន តាមរយៈលិខិតបង្គាប់បញ្ជាចុះថ្ងៃ៣ ឧសភា តុលាការកំពូលហ្វីលីពីន បានណែនាំដល់ក្រសួងសំខាន់ៗ, កងល្បាត ក៏ដូចជាប៉ូលិស និងទាហានជើងទឹកឲ្យអនុវត្តច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិដើម្បីការពារតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក ក៏ដូចជាជីវៈចម្រុះដែនសមុទ្រ ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ហ្វីលីពីនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ សេចក្តីបង្គាប់បញ្ជារបស់តុលាការហ្វីលីពីន ធ្វើឡើងដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងញត្តិរបស់សហគមន៍នេសាទហ្វីលីពីន ដែលបានប្តឹង និងចោទប្រកាន់ថា កោះសិប្បនិម្មិតរបស់ចិន និងក្រុមនេសាទរបស់ចិន បានបំពានទៅនឹងសាលក្រមមជ្ឈត្តការតុលាអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុងឡាអេឆ្នាំ២០១៦។ តែយ៉ាងណាតាមរយៈសេចក្តីបង្គាប់របស់តុលាការ មិនបានបញ្ជាក់ពីមធ្យោបាយ និងពេលវេលាជាក់លាក់ក្នុងការអនុវត្តឡើយ ដោយគ្រាន់តែបញ្ជាក់ពីតំបន់សំខាន់បីដែលត្រូវគ្របដណ្តប់រួមមានតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Scarborough Shoal, តំបន់ Thomas Shoal និង Mischief Reef ដែលសុទ្ធសឹងតែជាតំបន់មានរឿងប្រទាំងប្រទើសលើសិទ្ធិកាន់កាប់រវាងចិន និងហ្វីលីពីន។ សូមរម្លឹកបន្តិចថា នៅឆ្នាំ២០១៦ តុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុងឡាអេ បានប្រកាសសាលក្រមតាមរយៈបណ្តឹងហ្វីលីពីនពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយបានសម្រេចថា សកម្មភាពរបស់ចិនមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះនេះ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងតំបន់ដែលតុលាការហ្វីលីពីនកំណត់ឲ្យកងកម្លាំងខ្លួនការពារនោះ បានបំពាននឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក៏ប៉ុន្តែគិតចាប់ពីរដ្ឋបាលដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ចាប់ផ្តើមអាណត្តិមក សាលក្រមនេះ មិនត្រូវបានយកមកអនុវត្តឡើយ។ នោះ ក៏ព្រោះតែចិន បានប្រកាសដាច់ខាតមិនទទួលស្គាល់ ខណៈដែលរដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ រង់ចាំពេលសមស្រប និងចង់ប្រើប្រាស់មធ្យោបាយសន្តិវិធីដើម្បីចរចាគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1377.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុង បានអះអាងជាមួយនឹងទំនុកចិត្តថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងសិង្ហបុរី និងចិន នឹងតែល្អនឹងគ្នា បើទោះបីជាសិង្ហបុរី ត្រូវផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំថ្មីនាពេលខាងមុខក៏ដោយ។ ប្រមុខដឹកនាំរូបនេះ ហ៊ានថ្លែងបែបនេះ ដោយសារតែទំនាក់ទំនងនេះ ពឹងផ្អែកលើផលប្រយោជន៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ មិនមែនលើទំនាក់ទំនងរបស់មេដឹកនាំ ឬក្រុមអ្នកដឹកនាំឡើយ។	នាសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំកំពូល«ផ្លូវ និងខ្សែក្រវ៉ាត់»ក្នុងក្រុងប៉េកាំងរបស់ចិន ដែលទើបតែបញ្ចប់នាពេលថ្មីៗនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង ត្រូវចោទសួរថាតើ លោក មើលឃើញបែបណាពីផលប៉ះពាល់នៃទំនាក់ទំនងសិង្ហបុរី-ចិន នៅពេលដែលសិង្ហបុរី ផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំថ្មីនាពេលខាងមុខ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Strait Times លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងថា សិង្ហបុរី បានគិតគូរឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរយូរណាស់មកហើយពោលគឺ សិង្ហបុរី បានរៀបចំឲ្យមានរដ្ឋមន្ត្រីវ័យក្មេងជាច្រើនរូបដើម្បីបញ្ជ្រាប និងផ្សារភ្ជាប់ខ្លួនយ៉ាងសកម្មជាមួយនឹងចិនលើវេទិកាទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរលើគ្រប់វិស័យ។ ខណៈអះអាងថាការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំថ្មីរបស់សិង្ហបុរីនឹងកើតឡើង លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ភាគីចិន ក៏ចង់ឲ្យទំនាក់ទំនង និងមិត្តភាពទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងនៅតែបន្តល្អនឹងគ្នា។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ ពឹងផ្អែកលើផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសទាំងពីរ មិនមែនលើបុគ្គល ឬក្រុមអ្នកដឹកនាំមួយក្រុមណាមួយឡើយ។ នៅពេលដែលនិយាយដល់ទំនាក់ទំនងបុគ្គលរវាងលោក និងលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ថ្លែងថា លោក រីករាយនឹងធ្វើការជាមួយនឹងគ្នា ហើយក៏សង្ឃឹមថា ស្ថានភាពនេះ ក៏នឹងនៅតែបន្ត នៅពេលដែលមេដឹកនាំសិង្ហបុរី ផ្លាស់ប្តូរ។ គួរជម្រាបថា លោក លី សៀនឡុង បានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់លាស់រួចហើយថា លោក នឹងមិនកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀតនោះទេ បើទោះបីជាបក្សរបស់លោក ឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅអាណត្តិក្រោយក៏ដោយ ។ ហេតុផលរបស់លោក គឺដោយសារលោក ចង់ផ្តល់ឱកាសឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយ ជាពិសេសមេដឹកនាំវ័យក្មេងហើយខ្លាំង ដឹកនាំប្រទេសវិញម្តង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1378.txt	រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានប្រកាសពីការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការធ្វើការជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ និងផលប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជនទាំងពីរស្របតាមគោលជំហររបស់រដ្ឋ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។	នាជំនួបទ្វេភាគីផ្លូវការក្នុងរដ្ឋធានីហាណូយនៅថ្ងៃ១ មីនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម Nguyen Xuan Phuc បានប្រាប់ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុនថា បក្សកុម្មុយនីស្ត ប្រទេស និងប្រជាជនវៀតណាម ពិតជាផ្តល់តម្លៃខ្ពស់ និងចង់ពង្រឹងនិងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងប្រពៃណីជាមួយនឹងកូរ៉េខាងជើង។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Nhan Dan។ តាមរយៈជំនួបដដែលនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានសាទរ និងកោតសរសើរលើសមិទ្ធផលនៃការកសាង និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ជាពិសេសនោះយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច៥ឆ្នាំ(២០១៦-២០២០)របស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក ថែមទាំងថ្លែងជំនឿជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រមុខគីម ជុងអ៊ុន កូរ៉េខាងជើង មិនយូរនោះទេ នឹងក្លាយជារដ្ឋអ្នកមាន និងរឹងមាំហើយ»។ តាមជំនួបនេះដែរ ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង ដែលទើបតែបញ្ចប់ជំនួបជាមួយនឹងប្រមុខអាមេរិកនៅទីនោះ បានអះអាងថា លោក ពិតជាស្ញប់ស្ញែងនឹងសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យនៃការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម។ លោក ក៏បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់កូរ៉េខាងជើង ក្នុងការពង្រឹងនិងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងប្រពៃណីរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលបានកសាងដោយប្រមុខ Ho Chi Minh និងប្រមុខ Kim Il Sung ឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរក្នុងកម្រិតមួយថ្មីនាពេលអនាគត។ ឆ្លៀតឱកាសនោះ ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង ក៏បានវាយតម្លៃខ្ពស់លើតួនាទី និងសារសំខាន់របស់វៀតណាមនៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអរគុណ វៀតណាម សម្រាប់ការទទួលស្វាគមន៍កូរ៉េខាងជើងយ៉ាងកក់ក្តៅ និងប្រកបដោយអត្ថន័យ ជាពិសេសលើការរៀបចំ និងសម្របសម្រួលលើជំនួបកំពូលលើកទីពីររបស់ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកតែម្តង។ គួរជម្រាបផងដែរ វៀតណាម និងកូរ៉េខាងជើង គឺជាប្រទេសចុងក្រោយនៃប្រទេសទាំងប្រាំ( ចិន គុយបា និងឡាវ) របស់ពិភពលោក ដែលប្រកាន់យករបបដឹកនាំបែបកុម្មុយនីស្ត។ ក៏ប៉ុន្តែគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ កូរ៉េខាងជើង ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំផុតរបស់ពិពភលោក ខណៈវៀតណាម កំពុងតែមានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងក្នុងតំបន់។ ថ្មីៗនេះ ពោលគឺមុនពេលប្រមុខកូរ៉េខាងជើង បង្ហាញវត្តមានដោយផ្ទាល់ក្នុងទឹកដីវៀតណាម មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង បានបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់វៀតណាមច្រើនដងហើយ ក្នុងគោលដៅស្វែងយល់ និងរៀនសូត្រពីការអភិវឌ្ឍរបស់វៀតណាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1379.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងកូត្យូ និងរដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ច សហប្រតិបត្តិការការពារជាតិ។ ភាគីទាំងពីរ ក៏បានសន្យាធ្វើការជាមួយគ្នាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានៃការវាតទីនៅក្នុងដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ចិនតាមមធ្យោបាយសន្តិវិធីផងដែរ។	តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់ក្រុងហាណូយរបស់វៀតណាមនៅថ្ងៃ៣ ឧសភា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុនលោក Takeshi Iwaya បានជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងសមភាគីវៀតណាម លោករដ្ឋមន្ត្រី Ngo Xuan Lich ដោយផ្តោតលើការពង្រឹងទំនាក់ទំនងការពារជាតិទ្វេភាគី និងបញ្ហាក្នុងតំបន់ ដែលជាក្តីបារម្ភរួមគ្នា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានជប៉ុន Japan Times។ តាមរយៈជំនួបនោះលោករដ្ឋមន្ត្រី Takeshi Iwaya បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចដែលជាទណ្ឌកម្មរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង សំដៅធានាឲ្យបានថារដ្ឋឯកោមួយនេះរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ លោករដ្ឋមន្ត្រី ថ្លែងបែបនេះ ក៏ព្រោះវៀតណាម ជារដ្ឋមួយរបស់ពិភពលោក ដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយនឹងកូរ៉េខាងជើង។ ក្នុងជំនួបដដែលនោះ ប្រមុខការពារជប៉ុន ក៏បានរំលេចបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាជម្លោះអធិបតេយ្យរវាងចិន និងវៀតណាម ក៏ដូចជារដ្ឋអាស៊ានដទៃផ្សេងទៀតផងដែរ។ ប្រមុខការពារជាតិជប៉ុនរូបនេះ នៅចំពោះមុខសមភាគីវៀតណាម បានចាត់ទុកសកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាក្តីបារម្ភសន្តិសុខធ្ងន់ធ្ងរមួយសម្រាប់ជប៉ុន និងតំបន់។ តាម Japan Times ប្រមុខការពារជាតិជប៉ុន និងវៀតណាម បានព្រមព្រៀងគ្នារកដំណោះស្រាយលើក្តីបារម្ភនេះ តាមរយៈមធ្យោបាយសន្តិវិធី ពោលគឺភាគីទាំងពីរ មិនយកកម្លាំងយោធាតបតនឹងសកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះឡើយ។ គួរជម្រាបផងដែរ កន្លងមក ជប៉ុន មិនត្រឹមតែជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររបស់វៀតណាម ដែលផ្តោតតែលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ ជប៉ុន ក៏មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងវៀតណាមផងដែរ។ កន្លងមកជប៉ុន ក៏ធ្លាប់បានផ្តល់នាវាល្បាតដល់វៀតណាម សម្រាប់ប្រតិបត្តិការក្នុងដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន ខណៈដែលវៀតណាម មានរឿងចម្រូងចម្រាស់ជាមួយនឹងចិន នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ ជប៉ុន មិនមានជាភាគីជម្លោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចជារដ្ឋអាស៊ានដូចជាព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិននោះទេ តែជប៉ុន គឺជាភាគីជម្លោះជាមួយនឹងចិន នៅក្នុងដែនសមុទ្រខាងកើត ដែលភាគីទាំងពីរ បានទាមទារគ្រប់គ្រងអធិបតេយ្យលើតំបន់ត្រួតស៊ីដូចនឹងបណ្តាប្រទេសក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_138.txt	កងទ័ពអាកាសអុីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានវាយប្រហារក្រុមហ៊ូធី នៅយេម៉ែន ដែលរួមមានទីតាំងដូចជាអាកាសយានដ្ឋាន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាតាមកំពង់ផែមួយចំនួននៅសមុទ្រប៉ែកខាងលិចប្រទេស។ ប្រមុខអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus ក៏ស្ថិតក្នុងហេតុការណ៍អុីស្រាអែលវាយប្រហារនៅអាកាសយានដ្ឋាននោះដែរ។	ខណៈស្ថានការណ៍ជម្លោះជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡានៅលីបង់មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ អុីស្រាអែល និងក្រុមហ៊ូធីនៅយេម៉ែន បន្តវាយប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក។ អុីស្រាអែល បានបាញ់ចូលទីតាំងក្រុមហ៊ូធី នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ក្នុងទីក្រុងសាណា ដែលបង្កការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងព្រលានយន្តហោះយ៉ាងដំណំ ក្នុងថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ។ ក្រៅពីបាញ់ប្រហារព្រលានយន្តហោះ ទ័ពអាកាសខ្លួន ក៏បានបាញ់កម្ទេចហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាតាមបណ្ដាកំពង់ផែនៅទីក្រុងដូចជា Hodeidah, Salif និង Ras Kanatib ដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចយេម៉ែន។ បន្ថែមពីនេះ ស្ថានីយថាមពល Hezyaz និង Ras Kanatib ក៏អុីស្រាអែល បានវាយប្រហារដែរ។ អគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus ក៏ស្ថិតក្នុងហេតុការណ៍វាយប្រហារក្នុងព្រលានយន្តហោះផ្ទាល់ផងដែរ ដោយលោក មានបេសកកម្មចរចាការដោះលែងបុគ្គលិកអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅយេម៉ែន។ «ខណៈពេលយើង ហៀបនឹងចេញយន្តហោះពីទីក្រុងសាណា ព្រលានយន្តហោះ រងការទម្លាក់គ្រាប់បែក ដោយបុគ្គលិកយន្តហោះយើងម្នាក់ បានរងរបួស»។ លោក Tedros បានប្រកាសបែបនេះក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍។ មនុស្ស៣នាក់បានស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារក្នុងព្រលានយន្តហោះ និង៣នាក់ទៀតស្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារលើផែទីក្រុង Hodeidah។ ស្របពេលនេះដែរ មនុស្សសរុប៤០នាក់ បានរងរបួសក្នុងហេតុការណ៍ទាំងនេះ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Saba។ ប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ក្រុមហ៊ូធី បានបាញ់មីស៊ីលចូលកណ្ដាលទីក្រុង Tel Aviv របស់អុីស្រាអែល ដែលបណ្ដាលឱ្យមនុស្ស១៦នាក់រងរបួស។ កន្លងមក ក្រុមហ៊ូធី បានបាញ់ដ្រូន និងមីស៊ីលលើអុីស្រាអែល ក្រោមហេតុផលបង្ហាញជំហរគាំទ្រលើប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនក្នុងតំបន់កាហ្សា ដែលត្រូវបានយោធាអុីស្រាអែល សម្លាប់ស្ទើតែរាល់ថ្ងៃ។ ស្របពេលគ្នានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល លោក បេនថាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានចេញសារព្រមានទៅក្រុមហ៊ូធីក្នុងបទសម្ភាសរបស់ទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ១៤ ថា ៖«ពួកយើង ទើបតែចាប់ផ្ដើមជាមួយពួកគេ(ក្រុមហ៊ូធី)ទេ។»។ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះការបន្តរីករាលដាលជម្លោះក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងទទូចឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់មេត្តាបញ្ឈប់ការបាញ់បោះដាក់គ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1380.txt	ចាកចេញពីព្រុយណេ លោក ស៊ី ជិនភីង បានបន្តដំណើរមកកាន់ក្រុងម៉ានីលទៀតដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរយៈពេលពីរថ្ងៃ។ វត្តមានជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រមុខរដ្ឋចិននៅហ្វីលីពីនជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ១៣ឆ្នាំនេះបង្ហាញឲ្យឃើញពីការលូតលាស់នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីក្រោមអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ។ ប៉ុន្តែមិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធពេញចិត្តនឹងទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតនេះឡើយ។ រឿងចម្រូងចម្រាសជាងគេក្នុងទស្សនកិច្ចនេះគឺ កិច្ចព្រមព្រៀងបើកផ្លូវឲ្យមានការរុករកប្រេងនិងឧស្ម័ននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួមគ្នានឹងត្រូវចុះហត្ថលេខា ខណៈដែលចិនរងការទិតៀននិងចោទប្រកាន់ទៀតជុំវិញការអនុវត្តនយោបាយការទូតអន្ទាក់បំណុល។	យន្តហោះលោក ស៊ី ជិនភីង បានចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Ninoy Aquino នារដ្ឋធានីម៉ានីលនៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារទី ២០ ខែវិច្ឆិកានេះ។ កម្រាលព្រំក្រហមឆ្អៅក្រាលចាំស្វាគមន៍ប្រមុខរដ្ឋចិនដំបូងគេដែលមកទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីនក្នុងរយៈពេល ១៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ពោលគឺ រាប់ពីទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ូ ជិនតាវ ឆ្នាំ ២០០៥ មក។ គេឃើញមានវត្តមានរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុហ្វីលីពីលោក Carlos Dominguez និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសTeddy Boy Locsin នៅចាំស្វាគមន៍លោក ស៊ី ជិនភីង នៅព្រលានយន្តហោះរួមជាមួយឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំហ្វីលពីន Zhao Jianhua និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតហ្វីលីពីនប្រចាំនៅចិន Jose Santiago “Chito” Sta ផង។ យ៉ាងណាមិញ ក្រៅពីការស្វាគមន៍ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រជាពលរដ្ឋហ្វីលីពីនច្រើនរយនាក់ដែរបានមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅជុំវិញស្ថានទូតចិនប្រចាំហ្វីលីពីនដើម្បីបង្ហាញការជំទាស់ចំពោះទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងចិន និងហ្វីលីពីនដែរ។ លោក ស៊ី ជិនភីង ត្រូវជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ និងធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរួមគ្នាជាច្រើនផង។ ក្រុងម៉ានីលរំពឹងឃើញកិច្ចព្រមព្រៀងផ្តោតលើគម្រោងហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធធំៗនឹងត្រូវចុះរួមគ្នាតបតាមការសន្យារបស់ចិនពេលដែលលោក ឌូទើតេ បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅទីនោះកាលពីពីរឆ្នាំមុន។ គេរំពឹងដែរថា កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយដែលភាគីទាំងពីរនឹងចុះរួមគ្នានេះគឺ ក្របខណ្ឌសម្រាប់ការរុករុកធនធានប្រេងនិងឧស្ម័នរួមគ្នា។ តាមពិតទៅ កិច្ចព្រមព្រៀងរុករកប្រេងនិងឧស្ម័នរួមគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឬសមុទ្រហ្វីលីពីនខាងលិចជារឿងចម្រូងចម្រាសជាងគេ ដ្បិតថា អ្នករិះគន់ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់លោក ឌូទើតេ ជាសកម្មភាពផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីន។ បើតាម CNN Philippines សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមួយចំនួនបាននាំគ្នាដាក់ញ្ញត្តិស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ចេញសេចក្តីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យសាធារណជនហ្វីលីពីនបានឃើញផងដែរ ដែលនេះជាការធានាតម្លាភាព និងភាពត្រឹមត្រូវមុននឹងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងនោះបានចោទប្រកាន់ផងដែរថា ចិនក៏មានត្រៀមសេចក្តីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងដែរ ដោយវាចែងថា រាល់ការរុករក អភិវឌ្ឍន៍ និងប្រើប្រាស់ធនធាននឹងត្រូវសម្រេចដោយហ្វីលីពីន និងចិន។ ប៉ុន្តែចំណុចនេះបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលពីន ដ្បិតថាចំណុចនេះកំណត់ពីសហកម្មសិទ្ធិរវាងចិននិងហ្វីលីពីននៅក្នុងសមុទ្រហ្វីលីពីនខាងលិច។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Benigno Aquino ហ្វីលីពីនហ៊ានយកជម្លោះអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូងប្តឹងដល់តុលាការមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិឆ្នាំ ២០១៣ ដោយរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះសម្អាងលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ឆ្នាំ ១៩៨២។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះ ចិនមិនបានទទួលស្គាល់ចេញសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ ដែលសម្រេចឲ្យខ្លួនចាញ់ក្តីឡើយមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ប៉ុន្តែអ្វីៗប្រែប្រួល ចាប់ពីលោក ឌូទើតេឡើងកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ ២០១៦។ ហ្វីលីពីនបានសម្រេចប្តូរជំហរនយោបាយការបរទេស ៣៦០ ដឺក្រេដោយងាកទៅចងសម្ព័ន្ធភាពជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុងប៉េកាំង។ ចំណែករដ្ឋាភិបាលចិនបានសន្យាផ្តល់កម្ចី និងវិនិយោគរាប់ពាន់លានដុល្លារដែរជាថ្នូរនឹងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយខ្លួននេះ។ មិនត្រឹមតែពង្រឹងទំនាក់ទំនងប៉ុណ្ណោះទេ រដ្ឋាភិបាលលោក ឌូទើតេ លែងលើកយកសេចក្តីសម្រេចតុលាការអន្តរជាតិជុំវិញបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងមកជជែកជាមួយចិនទៀត ហើយក៏យល់ព្រមឯកភាពលើគម្រោងទាញប្រយោជន៍ពីសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួមគ្នានេះទៀត។ -ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ស៊ី ហ៊ុមព័ទ្ធដោយការចោទប្រកាន់ពី«នយោបាយការទូតអន្ទាក់បំណុល» ដោយឡែក វត្តមានប្រមុខរដ្ឋចិននៅហ្វីលីពីនក៏កើតឡើង ស្របពេលដែលមហាអំណាចលេខមួយអាមេរិក និងលេខពីរចិនកំពុងប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលឥតឈប់នៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ អាមេរិក និងលោកខាងលិចនាំគ្នាចោទប្រកាន់ថា ចិនប្រើប្រាស់នយោបាយការទូតអន្ទាក់បំណុលដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនកន្លងមកនេះ។ អ្នករិះគន់ខ្លះបានបន្តព្រមានរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនដែរ ដោយអះអាងថា ហ្វីលីពីនអាចនឹងធ្លាក់ផុងជ្រៅក្នុងបញ្ហាបំណុលនេះ ដោយសាររដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ ទទួលកម្ចី និងជំនួយច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពីក្រុងប៉េកាំងក្រោយប្តូរជំហរការទូតដែរ។ ពេលលោក ឌូទើតេ ទៅទស្សនកិច្ចនៅចិនកាលពីឆ្នាំ ២០១៦ រដ្ឋាភិបាលចិនបានសន្យាផ្តល់កម្ចី និងជំនួយប្រហែល ២៤ពាន់លានដុល្លារដល់ហ្វីលីពីនឯណោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មកដល់បច្ចុប្បន្នកម្ចីនិងជំនួយទាំងនោះភាគតិចប៉ុណ្ណោះដែលបានធ្លាក់ដល់ដៃហ្វីលីពីន។ យោងតាមទូរទស្សន៍ហ្វីលីពីន ABS-CBN ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំមកនេះ ទំហំវិនិយោគរបស់ចិននៅហ្វីលីពីនកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែកម្ចីពីចិនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនសូវមានច្រើនឡើយ។ បើតាមលោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនដែលបានមកទស្សនកិច្ចហ្វីលីពីនកាលពីខែមុន ទុនវិនិយោគចិននៅហ្វីលីពីនកើនឡើងលើប្រាំដងក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែក្នុងឆ្នាំនេះ ហើយឆ្នាំមុនកើនឡើង ៦៧ ភាគរយឯណោះ។ ចំណែកពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីកើនឡើង ១០ភាគរយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានចុងក្រោយនេះ។ ជុំវិញការចោទប្រកាន់ចិនរឿងការទូតអន្ទាក់បំណុលនេះ ស្ថិតនៅប៉ាពូអាស៊ី នូវែលហ្គីណេកាលពីសប្តាហ៍មុន លោក ស៊ី ជិនភីង ក៏បានព្យាយាមការពារគំនិតផ្តួចផ្តើមចិន និងគោលនយោបាយរបស់ចិនផងដែរ។ លោកបានអះអាងថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយមិនមែនជាអន្ទាក់ដូចការចោទប្រកាន់នោះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1381.txt	អង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលហៅកាត់ថា KPK បានសម្រេចឃុំខ្លួនអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ចឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីបន្តនីតិវិធីសាកសួរបន្ថែមពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងអំពើពុករលួយក្នុងគម្រោងវិនិយោគរបស់រដ្ឋ។ នេះ គឺជាវិធានការដំបូងហើយ ដែលអង្គភាព KPK ឥណ្ឌូណេស៊ី អនុវត្តទៅលើអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលលោកប្រធានាធិបតី Joki Widodo។	ក្រោយប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះនៃការស្មគ្រ័ចិត្តចុះចេញពីតំណែងជាន់ខ្ពស់ អង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃ៣១ សីហា បានសម្រេចឃុំខ្លួនអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ច លោក Idrus Marham រយៈពេលម្ភៃថ្ងៃក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំងរដ្ឋធានីហ្សាការតាដើម្បីបន្តសាកសួរអតីតរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះស្វែងរកការពិតតាមបទចោទប្រកាន់។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Post។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ បានចោទសួរស៊ីជម្រៅទៅកាន់អតីតរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ច និងមេធាវីរបស់លោកពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងអភិវឌ្ឍនោះ ថាតើចាប់ផ្តើមដោយរបៀបណា និងដោយយន្តការបែបណា។ នៅពេលដែលក្រុមសារព័ត៌មានសាកសួរថាតើ នឹងមានអ្នកនយោបាយជាច្រើនផ្សេងទៀតនឹងត្រូវចោទប្រកាន់ទៀតយ៉ាងណានោះ ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេត បានបង្ហើបដោយប្រយោលថា អង្គភាពខ្លួននឹងបង្ហាញគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់ដោយមិនមានលាក់បាំងអ្វីឡើយ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា លោក Idrus Marham បានសុំចុះចេញពីតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ចឥណ្ឌូណេស៊ីនៅថ្ងៃ២៥ សីហា បន្ទាប់ពីលោក ត្រូវបានអង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយជូនដំណឹងសុំកិច្ចសហការដើម្បីស៊ើបអង្កេតបទចោទពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ។ នៅពេលនោះ លោក Idrus Marham ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការចុះចេញរបស់លោក ដើម្បីជួយធានាពីកិត្តិយសគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោកប្រធានាធិបតី Jokowi ដែលត្រូវផុតអាណត្តិដឹកនាំនៅក្រោយផងដែរនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1382.txt	អ្នកនយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្ន បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការធានាឲ្យបាននូវការធ្វើយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតប្រកបដោយសន្តិវិធី និងចៀសវាងឲ្យបាននូវការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយដើម្បីវាយប្រហារគូបដិបក្ខ ឬទាញប្រយោជន៍សម្រាប់ក្រុមខ្លួនឯង។ នេះ គឺជាវិធានបង្ការ ដែលក្រុមនយោបាយជឿជាក់ថា ធ្វើឲ្យដំណើរបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។	ប្រធានបក្សនយោបាយបាយ បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី និងដៃគូរបស់ខ្លួន ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងលោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ នៅចុងសប្តាហ៍មុន បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយស្តីពីយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតដោយសន្តិភាព។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ក៏ជាការប្រកាសពីការបើកយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Jakarta Globe។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍សន្តិភាពនោះ អ្នកនយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងអស់ បានប្តេជ្ញាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការធ្វើសុន្ទរកថាដែលមានចរិកលក្ខណៈបង្កអំពើញុះញង់ និងអុជអាល ដែលកត្តាចម្បងមួយក្នុងការបង្កឲ្យមានការបែងចែកនិន្នាការនយោបាយ និងទាញយកប្រយោជន៍ពីការគាំទ្រដោយមិនស្មោះត្រង់។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ប្រធានគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតឥណ្ឌូណេស៊ី Arief Budiman បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ មុនពេលនៃការចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតបែបនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អ្នកចូលរួមប្រកួតប្រជែង ។ លោក ជឿជាក់ថា យុទ្ធនាការ នឹងដំណើរទៅដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងសាសនា ការបែងចែកជាតិសាសន៍ និងប្រើប្រាស់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។ ប្រមុខគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតរូបនេះ ក៏បានបន្ថែមថា ពេលនេះ ក្រុមការងារងាររបស់លោក កំពុងតែធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដោយមានការសហការជាមួយនឹងប៉ូលិស និងក្រសួងព័ត៌មាន ក្នុងការតាមដានយុទ្ធនាការណាមួយ ដែលហ៊ានបំពាននឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ។ យុទ្ធនាការ បោះឆ្នោត នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តទៅរហូតដល់ ១៣ មេសា ឆ្នាំ២០១៩។ គួរជម្រាបផងដែរថា នៅឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងមានរៀបចំឲ្យមានការបោះឆ្នោតពីរដំណាលគ្នា គឺការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្ត្រ ឬសភា និងការបោះឆ្នោតជ្រើសប្រធានាធិបតី និងអនុប្រធានាធិបតី។ គួរកត់សម្គាល់នោះ លោកប្រធានាធិបតី Joko Widodo ក៏បានឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីជាថ្មីផងដែរ ខណៈ នេះ ក៏ជាអាណត្តិចុងក្រោយរបស់លោកផងដែរនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1383.txt	កិច្ចប្រជុំសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិករយៈពេលពីរថ្ងៃ គឺថ្ងៃ៣ និង៤ កញ្ញា ដែលមានចិនជាម្ចាស់ផ្ទះ បានបញ្ចប់ជាមួយនឹងលទ្ធផលផ្លែផ្កាច្រើន ជាពិសេសសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រ និងកំពុងអភិវឌ្ឍតំបន់អាហ្វ្រិក។ ចិន កាន់តែស្និទ្ធជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក ខណៈប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក កាន់តែមានសង្ឃឹមក្នុងការទទួលបានផលប្រយោជន៍កាន់តែច្រើនពីចិនវិញ។	តាមរយៈជំនួបកំពូលប្រចាំឆ្នាំរវាងចិន និងអាហ្វ្រិក ដែលទើបតែបញ្ចប់នាពេលថ្មីៗនេះ លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង បានវាយតម្លៃខ្ពស់ពីទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរកាន់តែស្អិតល្មួតនឹងគ្នានោះ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានប្រកាសចំពោះមុខមេដឹកនាំប្រទេសក្រីក្រទាំងនោះពីផែនការក្នុងការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ចិនចំនួនប្រាំបី ដែលនឹងត្រូវអនុវត្តក្នុងទឹកដីអាហ្រិ្វក ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំបន្ទាប់។ តាមភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua គំនិតផ្តើម ដែលត្រូវមេដឹកនាំកំពូលចិនលើកឡើងនោះ ផ្តោតសំខាន់លើការលើកកម្ពស់វិស័យឧស្សាហកម្ម, ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, ពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍបៃតងជាដើម។ ផែនការនៃការចាក់បញ្ចូលគំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនេះ ត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី អះអាងថា នឹងធ្វើឡើងក្រោមគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍឈ្នះទាំងសងខាង និងគ្មានលក្ខខណ្ឌ ឬចំណងលើប្រទេសអាហ្វ្រិកទេ។ ជុំវិញគំនិតផ្តើមនៃការលើកកម្ពស់ឧស្សាហកម្ម តាមលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី រដ្ឋាភិបាលចិន នឹងលើកទឹកចិត្តដល់ក្រុមហ៊ុនចិនឲ្យបង្កើនការវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក ហើយចិន នឹងបង្កើនកម្មវិធីជំនួយកសិកម្មកាន់តែច្រើនដើម្បីផ្តល់ឲ្យបណ្តាប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក ដែលរងគ្រោះដោយសារតែគ្រោះធម្មជាតិ។ ក្រុងប៉េកាំង ក៏នឹងបញ្ជូនអ្នកជំនាញកសិកម្មជាន់ខ្ពស់ទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិកផងដែរ។ សម្រាប់ការតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិញ មេដឹកនាំកំពូលចិនរូបនេះ ថ្លែងថា ចិន នឹងធ្វើការជាមួយនឹងសហភាពអាហ្វ្រិកដើម្បីបង្កើតផែនការសហប្រតិបត្តិការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចិន-អាហ្វ្រិក និងគាំទ្រក្រុមហ៊ុនចិនដើម្បីចូលរួមក្នុងគម្រោង។ រីឯគំនិតផ្តួចផ្តើមជំរុញវិស័យពាណិជ្ជកម្មវិញ លោក ស៊ី ហ៊ានអះអាងថា ចិន នឹងបង្កើនការនាំចូលផលិតផលពីប្រទេសអាហ្វ្រិក និងថែមទាំងជួយផ្សព្វផ្សាពីទីផ្សារអាហ្វ្រិកផងដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ដែលត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិចាត់ទុកជាសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកថ្មី និងកំពុងរះត្រដែត ក៏សន្យាធានាលើកកម្ពស់ និងធ្វើឲ្យល្អប្រសើរលើ ការអភិវឌ្ឍបៃតង ការកសាងសមត្ថភាពនិងវិជ្ជាជីវៈ ការកសាងសន្តិភាពនិងសន្តិសុខ និងការកសាងវិស័យសុខភិបាលកាន់តែទុកចិត្តបាន និងការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជននិងប្រជាជនដើម្បីបន្ថែមភាពជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងគ្នាលើការទំនាក់ទំនងរវាងមេដឹកនាំកំពូលៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1384.txt	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនលោកស៊ីនហ្សូ អាបេ បានប្តេជ្ញានៅចំពោះមុខមេដឹកពិភពលោកក្នុងការលើកកម្ពស់និងការពារគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មសេរី ខណៈដែលពិភពលោក កំពុងតែជួបរឿងចម្រូងចម្រាស់នៃការវិលត្រលប់ទៅរកការអនុវត្តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មចង្អៀតចង្អល់ ឬពាណិជ្ជកម្មគាំពារនិយម។ លោក អាបេ ជឿថា មានតែពាណិជ្ជកម្មសេរីទេ ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសមានធនធានធម្មជាតិតិចរស់បាន។	នាវេទិកាពិភពលោករបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃ២៧ កញ្ញា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានលើកឡើងពីភាពអកុសលរបស់ជប៉ុនដែលមិនសូវមានធនធានធម្មជាតិដូចបណ្តាប្រទេសភាគច្រើនរបស់ពិភពលោក។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះ មិនមែនជាឧបសគ្គក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេស និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឡើយ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្លែងថា ក្រៅពីធ្យូងថ្ម ដែលជាធនធានធម្មជាតិធ្វើឲ្យជាជប៉ុនក្លាយជាប្រទេសឧស្សាហូបនីយកម្ម ជប៉ុន គ្មានធនធានអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។ « ការប្រឹងប្រែង តាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មសេរី បានធ្វើឲ្យជប៉ុនមានកំណើនដូចបច្ចុប្បន្ន ដែលនេះ ក៏ជាសារសម្រាប់បណ្តាប្រទេស ដែលមិនសូវមានធនធានធម្មជាតិផងដែរ»។ លោក បន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះ។ នាឱកាសដដែលនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានលើកយកផែនការពាណិជ្ជកម្មសេរីមួយចំនួន ដែលជប៉ុន កំពុងតែយកចិត្តទុកដាក់ដែលរាប់បញ្ចូលទាំង កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ឬ TPP11, កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូជប៉ុន-សហភាពអឺរ៉ុប និងជាពិសេសនោះ លោក បានបង្ហាញការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការចរចាលើសំណើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) ផងដែរ។ ឆ្លៀតឱកាស នៃការថ្លែងសុន្ទកថាប្រចាំឆ្នាំនៃមហាសន្និបាត ដែលជាកន្លែងលោក ផ្តល់យោបល់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាគំរាមកំហែងសន្តិសុខពិភពលោកនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីចេតនារបស់ជប៉ុនក្នុងការទាមទារឲ្យមានការកែទម្រង់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលកំពុងតែគ្រប់គ្រងដោយមហាអំណាចប្រាំ រួមមាន ចិន បារាំង រុស្សី អង់គ្លេស និងអាមេរិកផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1385.txt	បណ្ដាមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកជាច្រើន បានទៅដល់ទឹកដីចិនជាបន្តបន្ទាប់នៅចុងសប្ដាហ៍នេះ ដើម្បីចូលរួមវេទិកាស្ដីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិកនៅដើមសប្ដាហ៍ក្រោយ។ វេទិកានេះ មានគោលដៅរឹតចំណងមិត្តភាព សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ រវាងចិន និងអាហ្វ្រិក ស្របពេលដែលចិនបានលូកដៃចូលជ្រៅទៅក្នុងទ្វីបដែលសម្បូរធនធានមួយនេះតាមរយៈការបណ្ដាក់ទុនវិនិយោគ និងការផ្ដល់ជំនួយ និងកម្ចីរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ឥទ្ធិពលចិននៅទ្វីបនេះក៏កើនឡើងខ្លាំងតាមនោះដែរនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។	វេទិកាស្ដីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិក (FOCAC) នឹងរៀបចំឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា។ មេដឹកនាំរដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងតូចទាំងធំទាំងប្រទេសដែនកោះជាច្រើននាក់ បានធ្វើដំណើរទៅដល់រដ្ឋធានីរបស់ចិនហើយ ដើម្បីចូលរួមក្នុងវេទិកាលើកទីបីនេះ។ មូលបទនៃវេទិកាឆ្នាំនេះ គឺ «ចិននិងអាហ្វ្រិក៖ ឆ្ពោះទៅកាន់សហគមន៍វាសនារួមកាន់តែរឹងមាំតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ»។ មុនជំនួបកំពូលរវាងដៃគូសហប្រតិបត្តិការដ៏ធំទាំងពីរ មេដឹកនាំប្រទេសអាហ្វ្រិកជាច្រើនបានឆ្លៀតធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវការ និងបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនត្រូវបានចុះហត្ថលេខារវាងចិន និងប្រទេសអាហ្វ្រិកដៃគូ ស្របពេលមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកខ្លះមានជំនួបជាមួយវិនិយោគិនចិនដើម្បីស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មផង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ខណៈដែលមេដឹកនាំជាច្រើននាំគ្នាជិះយន្តហោះទៅកាន់រដ្ឋធានីប៉េកាំងនោះ មានមេដឹកនាំរដ្ឋអាហ្វ្រិកមួយដែលមិនទៅហ្នឹងគេ គឺមហាក្សត្រអ៊ីស្វាទីនី ព្រះចៅ Mswati III ។ នេះក៏ព្រោះតែអ៊ីស្វាទីនី ជារដ្ឋអាហ្វ្រិកតែមួយគត់របស់តៃវ៉ាន់ ហើយគ្មានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយចិនដែរ។ កន្លងមក ចិនបានអូសទាញប្រទេសអាហ្វ្រិកជាច្រើនដែលជាមិត្តរបស់តៃវ៉ាន់តាមរយៈការផ្ដល់ទឹកប្រាក់ក្រោមរូបភាពជាជំនួយ តែមិនអាចអូសទាញព្រះរាជាណាចក្រមួយនេះបាន។ វេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិក ចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ហើយលើកទីពីរធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០១៥ នៅទីក្រុង Johannesburg ។ ក្រៅពីថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ប្រធានគណៈកម្មការអាហ្វ្រិក ក៏នឹងចូលរួមក្នុងជំនួបនេះដែរ ខណៈអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស នឹងធ្វើជាភ្ញៀវកិត្តិយស។ ច្បាស់ណាស់ថា ចិននឹងប្រើវេទិកានេះដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ជាមួយនឹងការសម្លឹងឃើញភោគទ្រព្យធម្មជាតិដ៏ច្រើនមហាសាល។ ខុសពីមហាអំណាចបស្ចឹមលោកដែលតែងរិះគន់មេដឹកនាំផ្ដាច់ការរបស់អាហ្វ្រិក ចិនមិនសូវខ្វល់រឿងសិទ្ធិមនុស្ស ប្រព័ន្ធនយោបាយ ឬប្រជាធិបតេយ្យអ្វីឡើយ ហើយវាគឺជាមូលហេតុដែលមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកកាន់អំណាចយូរចង់ធ្វើជាមិត្តជាមួយចិនដែរ។ ចិនចាត់ទុកបញ្ហាទាំងនោះ ជារឿងផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសនីមួយៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1386.txt	រដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងរុស្ស៊ីជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ប្រកាសត្រៀមបើកយុទ្ធនាការយោធាទ្រង់ទ្រាយធំដើម្បីរំដោះខេត្ត Idlib ដែលជាប់ព្រំដែនជាមួយតួកគី។ សមរភូមិ Idlib អាចជាទីតាំងវាយប្រយុទ្ធចុងក្រោយក្នុងវិបត្តិស៊ីរី ព្រោះជាមូលដ្ឋានរឹងមាំរបស់ក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាស់។ ប៉ុន្តែនៅថ្មីៗនេះ យោធារុស្ស៊ី បានអះអាងថា លោកខាងលិចមានផែនការរៀបចំការប្រហារអាវុធគីមីនៅតំបន់នេះ ដើម្បីធ្វើជាលេសវាយស៊ីរី។ រុស្ស៊ីបានព្រមានក្រុមបស្ចិមប្រទេសវិញថា កុំលេងជាមួយភ្លើងឲ្យសោះ។	រុស្ស៊ី និងស៊ីរី នឹងបើកប្រតិបត្តិការយោធាដ៏ធំនៅខេត្ត Idlib ដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមភេរវករឲ្យអស់។ នេះជាការប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergey Lavrov ក្រោយជំនួបជាមួយសមភាគីស៊ីរី Walid al-Muallem ក្នុងរដ្ឋធានីមូស្គូនៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា។ លោក Lavrov និយាយថា ទឹកដីភាគច្រើនរបស់ស៊ីរី ត្រូវបានរំដោះរួចហើយនៅសល់តែ Idlib ប៉ុណ្ណោះ ហើយដែលត្រូវតែបានប្រើប្រាស់ដោយក្រុមភេរវករដើម្បីវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធារុស្ស៊ី។ ក្នុងសន្នសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបបិទទ្វារ លោក Lavrov ក៏បានព្រមានលោកខាងលិចដែលមានផែនការបង្កើតការវាយប្រហារអាវុធគីមីនៅខេត្តភាគអាគ្នេយ៍ជាប់តួកគី ហើយយកវាធ្វើជាមូលហេតុដើម្បីវាយប្រហារស៊ីរី ដូចដែលធ្លាប់ធ្វើកន្លងមក។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីរូបនេះបញ្ជាក់ថា អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចកំពុងរៀបចំបង្ករឿងជាថ្មីទៀតដើម្បីរំខានប្រតិបត្តិការកម្ទេចក្រុមភេរវកម្ម តែរុស្ស៊ីបានប្រាប់ពួកគេវិញហើយថា កុំលេងជាមួយភ្លើងឲ្យសោះ។ ការព្រមានរបស់លោក Lavrov ធ្វើឡើងក្រោយយោធារុស្ស៊ីអះអាងថា ក្រុមសកម្មជននៅស៊ីរីជាអ្នកអនុវត្តផែនការនេះ ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីក្លរីនហើយទម្លាក់កំហុសលើទាហានស៊ីរី។ ក្រោមហេតុផលនេះ អាមេរិក និងលោកខាងលិច នឹងបើកប្រតិបត្តិការយោធាលើកម្លាំងស៊ីរី ដូចដែលជាបានធ្វើកាលពីខែមេសាកន្លងទៅ។ ពេលនេះ អាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង បានបាញ់មីស៊ីលជាងមួយរយគ្រាប់លើស៊ីរី ទោះជារុស្ស៊ីអះអាងថា ទាហានស៊ីរីមិនបានធ្វើអ្វីក្ដី។ ហេតុអ្វី Idlib ? ខេត្ត Idlib គឺជាទីតាំងចុងក្រោយរបស់ក្រុមភេរវករ និងឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី Bashar al-Assad ។ ក្រោយជំនួយរបស់កម្លាំងយោធារុស្ស៊ី ទាហានគាំទ្ររបបដឹកនាំលោក Assad បានបើកយុទ្ធនាការជាបន្តបន្ទាប់ និងបានដណ្ដើមបានទឹកដីជាច្រើនដែលបាត់បង់ពេលជម្លោះចាប់ផ្ដើមដូចជានៅ Palmyra, Aleppo និង Ghouta ខាងកើតជាដើមផង។ ប្រជាជនស៊ីរីដែលរត់ភៀសខ្លួនពីកន្លែងនានា ក៏ដូចជាំក្រុមឧទ្ទាមដែលបាក់ទ័ពនោះ បានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅ Idlib ។ យុទ្ធនាការរបស់យោធាស៊ីរី ដែលគាំទ្ររុស្ស៊ីសំដៅរំដោះ Idlib អាចធ្វើឡើងទ្រង់ទ្រាយធំ តែក៏នឹងបង្កមហន្តរាយដែរ។ ដូចនេះហើយបានជាយោធារុស្ស៊ីទម្លាយផែនការរបស់ក្រុមបស្ចិមប្រទេសដែលចង់ការពារក្រុមឧទ្ទាមដែលខ្លួនបានផ្គត់ផ្គង់ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងគោលដៅផ្ដួលលោក Assad ។ មានន័យថា គម្រោងវាយប្រហារដោយអាវុធគីមី គឺដើម្បីតែទប់ស្កាត់ ឬកាត់បន្ថយសមត្ថភាពរបស់យោធាស៊ីរី កុំឲ្យរុលទៅមុខកាន់តែខ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនោះ ការបាត់បង់ Idlib ក៏ជាសញ្ញាបង្ហាញភាពភាពទន់ខ្សោយរបស់ក្រុមឧទ្ទាម ដែលធ្លាប់តែធ្វើឲ្យកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាស់បាក់ស្បាតកន្លងមកដែរ។ បើក្រុមឧទ្ទាមអស់កន្លែងឈរជើង វាមានន័យស្មើនឹងជ័យជម្នះបានទៅលោក Assad ដែលបានប្រឹងប្រែងការពារអំណាចរបស់ខ្លួនក្នុងវិបត្តិដែលផ្ទុះឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១១ ។ វាក៏មានន័យថា ការព្យាយាមរបស់លោកខាងលិចក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរលោក Assad បរាជ័យដែរ។ វិបត្តិមនុស្សធម៌ដ៏ធំ នឹងផ្ទុះឡើង បើកម្លាំងរុស្ស៊ី និងស៊ីរីវាយលុក Idlib រឿងកាន់តែព្រួយបារម្ភ គឺវិបត្តិមនុស្សធម៌មួយ នឹងផ្ទុះឡើងមិនខាន នៅពេលកម្លាំងយោធាស៊ីរី ដែលជួយពីក្រោយដោយរុស្ស៊ី បើកយុទ្ធនាការនៅ Idlib ។ វិបត្តិមនុស្សធម៌នៅស៊ីរីបានកើតឡើងជាញឹកញយនៅពេលមានការប្រយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំដូចជានៅជា Aleppo និងនៅ Ghouta ខាងកើតជាដើម។ មនុស្សជិត៣លាននាក់ កំពុងជាប់នៅតំបន់នេះ ដែលបានរត់គេចពីទីតាំងផ្សេងៗ ហើយក៏គ្មានកន្លែងផ្សេងអាចទៅទៀតដែរ។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅទីក្រុងមូស្គូ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសស៊ីរី al-Muallem និយាយថា ខាងស៊ីរីនឹងបើកប្រតិបត្តិការដ៏ធំនៅ Idlib ប៉ុន្តែទាហានស៊ីរីក៏នឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនជនរងគ្រោះ។ យ៉ាងណាមិញ វាជារឿងចៀសមិនផុតឡើយចំពោះយុទ្ធនាការយោធានោះ ហើយសំណួរពេលនេះ គឺការវាយប្រយុទ្ធកើតពេលណា សាហាវយ៉ាងណា ហើយមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ទៀតនឹងត្រូវបាត់បង់ជីវិតក្នុងជម្លោះមានអាយុជាង៧ឆ្នាំនេះ។ ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍ព្យាករថា មនុស្សជាងពីរលាននាក់ នឹងរត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ព្រំដែនតួកគី ដែលពេលនោះ នឹងបង្កើតបានវិបត្តិជនភៀសខ្លួនថ្មីទៀត។ ប៉ុន្តែតួកគី ដែលបានបិទព្រំដែនជាមួយស៊ីរីនោះ ទំនងជាមិនបន្តទទួលយកជនភៀសខ្លួនទៀតឡើយ ព្រោះខ្លួនបានទទួលជនជាតិស៊ីរីភៀសខ្លួនជាច្រើនលាននាក់ទៅហើយដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1387.txt	ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងទ័ពអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីនៅដែនសមុទ្រអាហ្សូវ (Azov) បន្តស្ថិតក្នុងភាពតានតឹងខ្លាំងបន្ទាប់ពីកងទ័ពរុស្ស៊ីបាញ់ និងរឹបអូសនាវាអ៊ុយក្រែនបីគ្រឿងកាលពីថ្ងៃអាទិត្យកន្លងមក។ រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនចាប់ផ្តើមអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៧ ខែវិច្ឆិកានេះ ហើយលោកខាងលិចនាំគ្នាថ្កោលទោសរុស្ស៊ី និងអាចចេញវិធានការក្តៅដាក់បន្ទុកលើរុស្ស៊ីថែមទៀតដែរ។ គេបារម្ភថា ការប្រឈមមុខគ្នាដ៏ស្រួចស្រាល់បំផុតមិនធ្លាប់មានចាប់ពីរុស្ស៊ីត្របាក់យកទឹកដីគ្រីមៀឆ្នាំ ២០១៤ អាចនឹងបង្កឲ្យមានសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំផង។	១.ទំនាស់រវាងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីកើតឡើងរបៀបណា? រឿងរ៉ាវកើតឡើងដូច្នេះ។ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ក្រុងមូស្គូប្រើប្រាស់នាវាដឹកជញ្ជូនបិទច្រកចូលទៅសមុទ្រអាហ្សូវ។ យន្តហោះចម្បាំងហើរចុះឡើង អមជាមួយឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធាហោះក្រឡឹងទៅមកនៅពីលើផង។ ក្រោយមកស្រាប់តែកងទ័ពល្បាតរុស្ស៊ីបាញ់រះ និងរឹបអូសយកនាវាកងទ័ពជើងទឹកអ៊ុយក្រែនបីគ្រឿង រួមជាមួយមនុស្ស ២៣នាក់តែម្តង។ នាវាទាំងបីគ្រឿងរបស់អ៊ុយក្រែននោះធ្វើដំណើរចេញពីកំពង់ផែ Odessa នៅសមុទ្រខ្មៅទៅកាន់ផែ Mariupol ដែលស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រអាហ្សូវ។ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីអះអាងថា ខ្លួនសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់អាវុធ និងរឹបអូសនាវាអ៊ុយក្រែន ដោយសារនាវាទាំងនោះឆ្លងចូលដែនទឹកខ្លួនដោយខុសច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ដ្បិតថាខ្លួនសម្រេចបិទច្រកនោះបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ការធ្វើចរាចរណ៍។ ប៉ុន្តែខាងអ៊ុយក្រែនបានបដិសេធការលើកឡើងនេះ និងចោទប្រកាន់វិញថា រុស្ស៊ីបំពានច្បាប់អន្តរជាតិជាក់ស្តែង ដ្បិតសមុទ្រខ្មៅជាដែនទឹកដែលនាវាដឹកជញ្ជូនអាចធ្វើដំណើរបានដោយសេរី ដោយសម្អាងលើសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ២០០៣ ដែលបង្កើតឡើងជាមួយរុស្ស៊ី។ ក្រោមអំណាចនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះអ៊ុយក្រែនអាចប្រើប្រាស់ដែនទឹកនៅជ្រោយ Kerch និងសមុទ្រអាសូវបានដោយគ្មានការកាត់ផ្តាច់ ឬហាមឃាត់ឡើយ។ បន្ថែមពីលើច្បាប់អន្តរជាតិ អ៊ុយក្រែននៅតែអះអាងជាថ្មីថា ឧបទ្វីបគ្រីមៀនៅតែជាដីរបស់ខ្លួនស្របច្បាប់ដែរ ហើយវាជារឿងស្របច្បាប់ដែលខ្លួនបន្តដំណើរតាមផ្លូវទឹកខាងលើ។ តាមពិតទៅ ភាពតានតឹងផ្នែកយោធានៅក្នុងសមុទ្រនេះជាការវិវត្តថ្មីមួយទៀតនៃទំនាក់ទំនងរវាងអ៊ុយក្រែននិងរុស្ស៊ីដែលធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបខ្លាំងស្រាប់។ វាបន្ថែមកម្តៅលើវិបត្តិគ្រីមៀឆ្នាំ ២០១៤ និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែនដែលបន្តអូសបន្លាយដល់សព្វថ្ងៃរកផ្លូវច្បាប់មិនឃើញផងនោះ។ ២.អ៊ុយក្រែនប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹក ប៉ុន្តែពូទីនបារម្ភខ្លាចស្ថានការណ៍កា ន់តែដុនដាប យប់ថ្ងៃចន្ទ សភាអ៊ុយក្រែនបានកោះប្រជុំបន្ទាប់ពីមានការស្នើសុំពីប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន Petro Poroshenko ជុំវិញការឈានទៅអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាច្របូកច្របល់។ ប៉ុន្តែសមាជិកសភាអ៊ុយក្រែនបានជជែកដេញដោលគ្នាបែកផ្សែងជុំវិញការអនុវត្តច្បាប់នេះដ្បិតមានសមាជិកសភាខ្លះមិនគាំទ្រចំណាត់ការនេះឡើយ។ គេបារម្ភថា ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនទំនងចង់ប្រើប្រាស់ស្ថានភាពនេះលេសដើម្បីលើកពេលបោះឆ្នោតដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅត្រឹមខែមីនាឆ្នាំក្រោយផង។ ប៉ុន្តែលោក Poroshenko ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ទាំងស្រុង។ ជាចុងក្រោយសមាជិកសភាអ៊ុយក្រែនភាគច្រើនដល់ ២៧៦នាក់ព្រមអនុម័តចំណាត់ការត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅតំបន់សំខាន់ៗមួយចំនួនក្នុងនោះមានប្រាំតំបន់នៅជាប់ទឹកដីរុស្ស៊ី ពីរតំបន់នៅក្បែរទឹកដី Transdnistria និងបីតំបន់ផ្សេងទៀត នៅជាប់សមុទ្រខ្មៅ និងឆ្នេរសមុទ្រអាហ្សូវផង។ ច្បាប់នេះចូលជាធរមានចាប់ពីថ្ងៃអង្គារនេះរហូតដល់ថ្ងៃ ២៧ ខែធ្នូខាងមុខនេះ។ ដោយឡែក ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន បានថ្លែងពីក្តីបារម្ភរបស់ខ្លួនចំពោះបញ្ហានេះ ដ្បិតថា អ៊ុយក្រែនកំពុងដាក់ទ័ពប្រុងជើងការ និងប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកថែមទៀត។ ក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះ អ៊ុយក្រែនមានអំណាចពង្រាយទ័ពប្រុង និងអាចគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងរឹតដ្បិតការជួបជុំគ្នាឬការតវ៉ាផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក ពូទីន បានសម្រេចទូរសព្ទទៅជជែកជាមួយអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អេនជេឡា មឺហ្កែល ដោយលោកប្រាប់លោកស្រីឲ្យអន្តរាគមន៍ទប់ស្កាត់់កុំឲ្យអ៊ុយក្រែនបង្កបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលនាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ផង។ ៣. ពូទីន ទំនងលើកពីបញ្ហាអ៊ុយក្រែនក្នុងពេលជួបត្រាំ នៅអាហ្សង់ទីន មកដល់ពេលនេះ ប្រទេសអឺរ៉ុបធំៗ និងអាមេរិកបានបង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះស្ថានភាពប្រឈមមុខគ្នារវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ហើយគេនាំគ្នាទាមទារឲ្យភាគីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងនិងប្រឈមមុខគ្នាយ៉ាងស្រួចស្រាល់នេះដែរ។ យ៉ាងណាមិញ វាមានការរិះគន់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនិងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ដែលនៅបន្តស្ងៀមស្ងាត់ជុំវិញបញ្ហាដែលកើតឡើងនៅសមុទ្រអាសូវនេះ។ ប៉ុន្តែជារឿងធម្មតាដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងមន្ត្រីរបស់លោក លើកលែងតែឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិលោកស្រី Nikki Haley សុទ្ធតែស្ទាក់ស្ទើរពេលនិយាយដល់ការថ្កោលទោសរុស្ស៊ីជាពិសេសការក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀពីអ៊ុយក្រែនតែម្តង។ ខុសពីគេឯង លោកស្រី Haley បានប្រើសម្តីធ្ងន់ៗទិតៀនរុស្ស៊ី និងទាមទារឲ្យមហាអំណាចនេះបញ្ឈប់ភ្លាមៗរាល់សកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលខុសច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោរពឲ្យបាននូវសេរីភាពនាវាចរណ៍របស់ប្រទេសឯទៀត។ យ៉ាងណាមិញ លោក ត្រាំ និងជួបជាមួយលោក ពូទីន នៅប្រទេសអាហ្សង់ទីននៅសប្តាហ៍នេះផងក្នុងពេលដែលពួកគេចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំងម្ភៃ (G20)។ អ្នកទាំងពីរទំនងជានឹងផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាផងដែរជុំវិញបញ្ហាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបញ្ហាពិភពលោកជាពិសេសបញ្ហាប្រឈមមុខគ្នាជាមួយអ៊ុយក្រែននេះដែរ។ ៤.លោកខាងលិចអាចចាត់វិធានការប្រឆាំងរុស្ស៊ីបែបណា? ស្ថានការណ៍ដ៏តានតឹងនេះអាចនឹងរាលដាលផង។ ប៉ុន្តែគេរំពឹងរង់ចាំមើលថា តើលោកខាងលិចនឹងមាន វិធានការឆ្លើយតប និង ដើម្បីដាក់បន្ទុកលើរុស្ស៊ីបែបណានៅពេលនេះទេ។ វាមានតែការបន្តដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬបន្តប្រើប្រាស់លុយឬសព្វាវុធគាំទ្រយោធាអ៊ុយក្រែនទៀតប៉ុណ្ណោះដែលជាជំហានថ្មីដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ីឲ្យប្តូរឥរិយាបថពេលនេះ។ អាមេរិកជាប្រទេសមួយដែលអាចបង្កើនជំនួយដើម្បីបង្វឹកទ័ពអ៊ុយក្រែន និងបំពាក់សព្វាវុធបន្ថែមដល់ទ័ពអ៊ុយក្រែនលើសពីអ្វីដែលរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាធ្លាប់ធ្វើក្រោយវិបត្តិគ្រីមៀកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ដែរ។ លើសពីនេះ លោកខាងលិចជាពិសេសអាមេរិក និងរដ្ឋណាតូមួយចំនួនអាចនឹងចាប់ផ្តើមពង្រឹងការកម្លាំងយោធា និងពង្រាយកងទ័ពបន្ថែមទៀតនៅក្បែរសមុទ្រខ្មៅដែលស្ថិតនៅក្បែររបងផ្ទះរុស្ស៊ីផ្ទាល់។ វាមិនមែនជាជម្រើសល្អជាងគេទេ ប៉ុន្តែវាជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដាក់គំនាបលើរុស្ស៊ីបន្ថែមទៀត បើសិនជារដ្ឋាភិបាលនេះមិនព្រមបន្ទន់ជំហរបន្តិចបន្តួចដើម្បីបញ្ចៀសការប្រឈមមុខគ្នាពេញបន្ទុកទេនោះ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ថ្វីបើទោះជាលោកខាងលិចតាមរយៈបក្សសម្ព័ន្ធណាតូបានផ្តល់ជំនួយច្រើនសន្ធឹកលើផ្នែកយោធាដល់អ៊ុយក្រែនក្តី អតីតរដ្ឋសហភាពសូវៀតនេះមិនទាន់ក្លាយជាសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូនៅឡើយ។ វាជារឿងលំបាកសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ហើយធម្មនុញ្ញណាតូក៏មិនអាចមានសុពលភាពអនុវត្តក្នុងករណីមានការវាយប្រហារណាមួយកើតឡើងប្រឆាំងអ៊ុយក្រែនដែរ។ បញ្ហាដែលកើតឡើងពេលនេះជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងគៀវស្វះស្វែងរកលទ្ធភាពចូលរួមជាមួយណាតូ និងសហភាពអឺរ៉ុបថែមទៀត។ យ៉ាងណាមិញ វាមិនជារឿងដែលនឹងកើតឡើងឆាប់ៗឡើយ។ សមាជិកភាពរបស់អ៊ុយក្រែនក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប និងបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូជារឿងចម្រូងចម្រាសបំផុត ហើយវាជាអ្វីដែលលោក ពូទីន មិនចង់ឃើញសោះដែរ។ លោកខាងលិចមិនហ៊ានប្រថុយទទួលយកអ៊ុយក្រែន ហើយធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែពិបាកគ្រប់គ្រង និងប្រឈមមុខកាន់តែខ្លាំងជាមួយរុស្ស៊ីឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1388.txt	ប្រមុខដឹកនាំកំពូលរបស់ប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក អ៊ីស្វាទីនី ព្រះមហាក្សត្រ Mswati III បានទទូចឲ្យមានការកែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសនោះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដើម្បីផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យប្រទេសទ្វីបអាហ្វ្រិកចូលជាតំណាងក្នុងដំណោះស្រាយកិច្ចការអន្តរជាតិ ហើយសំឡេងរបស់អាហ្វ្រិក ត្រូវបានទទួលដឹងលឺពីពិភពលោកផងដែរ។	«អាហ្វ្រិក សូមស្នើឲ្យមានការផ្តល់អាសនៈអចិន្ត្រៃយ៍ (សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍) មិនតិចជាងពីរ ជាមួយនឹងបុព្វសិទ្ធិ នៃសមាជិកភាពអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងសិទ្ធិវេតូ និងអាសនៈមិនអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួនប្រាំ នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ»។ នេះ គឺជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ព្រះមហាក្សត្រ អ៊ីស្វាទីនី ក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ២៦ កញ្ញាកន្លងទៅ។ ប្រមុខដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសអាហ្វ្រិក ដែលពីមុនឈ្មោះថា ស្វាស៊ីឡង់ អង្គនេះ មិនមានអ្វីជាសំអាង ឬពន្យល់ពីហេតុផលច្បាស់លាស់ ដែលធ្វើឲ្យអាហ្វ្រិក ត្រូវមានអាសនៈច្រើនលើសលប់បែបនេះក្នុងអង្គភាពដ៏មានឥទ្ធិពល(ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ) របស់អង្គការពិភពលោកមួយនេះឡើយ។ បន្ថែមពីការស្នើឲ្យប្រទេសអាហ្វ្រិកមានមុខមាត់ និងតួនាទីក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ប្រមុខដឹកនាំរូបនេះ ក៏បានស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិ ធានាឲ្យនូវតុល្យភាពក្នុងការអនុវត្តគោលការណ៍ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព តាមរយៈការបន្តផ្តល់ជំនួយ ដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ហើយអង្គម្ចាស់ ក៏បានទទូចឲ្យមហាសន្និបាតកុំទុកអាហ្វ្រិកពីក្រោយខ្នង និងស្តាប់សំឡេងប្រទេសអាហ្វ្រិកផង។ គួរបញ្ជាក់បន្តិចថា បច្ចុប្បន្ន ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ មានសមាជិក ១៥ រដ្ឋ ដែលក្នុងនោះ មាន៥រដ្ឋ ជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ និង១០រដ្ឋផ្សេងទៀត ជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនទាន់មានផែនការបន្ថែមសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នោះទេ ខណៈសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ដែលមានអាណត្តិពីរឆ្នាំ ត្រូវជ្រើសរើស ដោយផ្តល់អាសនៈចំនួន៥សម្រាប់ប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកនិងអាស៊ី ១អាសនៈសម្រាប់ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត ២អាសនៈសម្រាប់ប្រទេសអាមេរិកឡាទីននិងខារ៉ាប៊ីន និង២អាសនៈអឺរ៉ុបខាងលិច និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត។ គួរកត់សម្គាល់ សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលរួមមាន ចិន បារាំង រុស្ស៊ី អង់គ្លេស និងអាមេរិក សុទ្ធសឹងតែជាប្រទេសមហាអំណាច ដែលកត្តានេះ អាចធ្វើឲ្យការចង់បានរបស់អាស្វាទីនី ស្ថិតក្នុងក្តីស្រម៉ៃប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1389.txt	ការមិនព្រមសហការ និងជំទាស់យ៉ាងដាច់ខាតរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ មិនអាចក្លាយជាឧបសគ្គសម្រាប់តុលាការអន្តរជាតិក្នុងការពិចារណាចាត់ការលើសំណុំរឿងវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបានឡើយ។ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដែលជានីតិបុគ្គលអចិន្ត្រៃយ៍ និងឯករាជ្យ បានសម្រេចប្រកាសពីយុត្តាធិការលើសំណុំរឿងដ៏ស្មុគស្មាញមួយនេះដើម្បីបន្តនីតិវិធីជំនុំជម្រះស្វែងរកអ្នកទទួលខុសត្រូវ។	តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ឬហៅកាត់ថា ICC នៅថ្ងៃ៦ កញ្ញា បានសម្រេចដោយសំឡេងភាគច្រើនថា តុលាការ មានយុត្តាធិការលើសំណុំរឿងជនភៀសខ្លួនរាប់សិបម៉ឺននាក់របស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលកំពុងតែផ្ញើជីវិតលើទឹកដីបង់ក្លាដែស។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន នៃគេហទំព័រផ្លូវការរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលនោះ អង្គជំនុំជម្រះរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានរកឃើញថា តុលាការ មានអំណាចក្នុងការជំនុំជម្រះតាមរយៈបណ្តឹងរបស់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដែលបានស្នើឲ្យចាត់ការមីយ៉ាន់ម៉ាលើករណីវិបត្តិជនភៀសខ្លួន ដែលអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា បានរកឃើញពាក់ព័ន្ធនឹងសញ្ញាណនៃការប្រព្រឹត្តបទល្មើសប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ។ អង្គជំនុំជម្រះរបស់តុលាការ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា បើទោះបីជាមីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិក៏ដោយ តុលាការ នៅតែមានយុត្តាធិការលើសំណុំរឿងនេះ។ នោះ ក៏ព្រោះតែ ធាតុផ្សំនៃបទល្មើសនេះ (បទល្មើសតាមព្រំដែន) បានកើតឡើងនៅក្នុងអធិបតេយ្យរបស់រដ្ឋភាគី (បង់ក្លាដែស) នៃលក្ខន្តិកៈ។ ដូច្នេះតាមរយៈសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គជំនុំជម្រះ តុលាការ អាចមានយុត្តាធិការ និងអំណាចក្នុងការជំនុំតាមបទចោទរបស់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាលើបទល្មើស ដែលបានកំណត់ក្នុងមាត្រា៥ នៃលន្តិកៈក្រុងរ៉ូម រួមមានដូចជា បទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិជាដើម។ តាមរយៈសេចក្តីសម្រេចនេះ អគ្គរដ្ឋអាជ្ញា ក៏អាចបន្តនីតិវិធីពាក់ព័ន្ធក្នុងការវាយតម្លៃបឋមថាតើសំណុំរឿងនេះអាចមានធាតុផ្សំគ្រប់គ្រាន់ថាអាចចាត់ទុកជាបទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិឬយ៉ាងណា។ គួរជម្រាបផងដែរ វិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលកើតចេញពីរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា និងបានបង្កឲ្យប្រជាជននៅទៅនោះ រត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់បង់ក្លាដែសរាប់សិបម៉ឺននាក់ បានអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំហើយ។ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការពាក់ព័ន្ធសិទ្ធិមនុស្ស វិបត្តិនេះ មានរឿងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅពីក្រោយដែលបង្កដោយអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា ដូចជា ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ រំលោភហិង្សា និងការបង្ខំឲ្យចាកចេញជាដើម។ ដោយមើលឃើញពីវិបត្តិមនុស្សជាតិនេះ នៅថ្ងៃ០៤ មេសា លោកស្រីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ Fatou Bensouda បានដាក់បណ្តឹងមួយដោយស្នើឲ្យតុលាការសម្រេចថាតើតុលាការអាចអនុវត្តយុត្តាធិការរបស់ខ្លួនលើការបណ្តេញជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាពីប្រទេសបាន ឬយ៉ាងណា។ នៅពេលនោះលោកស្រី ក៏បានទទួលស្គាល់ថាសំណើនេះគឺជារឿងដ៏លំបាកនៃផ្នែកច្បាប់មួយ ដ្បិត មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគី នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ។ ជុំវិញបណ្តឹងនេះ កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយទាត់ចោលការសុំកិច្ចសហការ និងការកោះហៅឲ្យចូលបំភ្លឺពីតុលាការព្រហ្មណ្ឌអន្តរជាតិផងដែរ។ ក្រុងពិដោរ បានអះអាងថា ខ្លួនមិនឲ្យតម្លៃលើការកោះនោះឡើយ ដ្បិតមីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជារដ្ឋភាគីរបស់លក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមឡើយ។ តែពេលនេះ គោលដៅដំបូងរបស់លោកស្រី បានសម្រេចហើយ ពោលគឺ លោកស្រី អាចបន្តនីតិវិធីផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិទៀតបានក្នុងការពិនិត្យ និងវិនិច្ឆ័យលើស្ថានភាពដែលបានកើតឡើងទៅជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដើម្បីជាការបន្ទុក និងស្វែងរកអ្នកទទួលខុសត្រូវ។ ទោះចង់ឬមិនចង់ មីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវស្ថិតនៅក្រោមក្រសែភ្នែកអន្តរជាតិ ពិសេសលើតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិតែម្តង។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ ថ្មីៗនេះ ក្រុមស្វែងរកការពិត ដែលបង្កើតឡើងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបេសកកម្មលើសំណុំរឿងវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ក៏បានចេញរបាយការណ៍លទ្ធផលរបស់ពួកគេផងដែរ។ របាយការណ៍ បានអះអាងថា ពីសញ្ញាណនៃការប្រព្រឹត្តបទល្មើសប្រល័យពូជសាសន៍ពីសំណាក់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ាលើជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាន ដែលនេះ ក៏អាចជាភស្តុតាងមួយផ្នែកសម្រាប់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងការដាក់បន្ទុកផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_139.txt	រដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការខណ្ឌតៃប៉ិ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានចោទអតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je ពីរឿងទទួលសំណូកជាង៥សែនដុល្លារ ដោយអនុញ្ញាតលើគម្រោងអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យក្នុងទីក្រុងតៃប៉ិ និងរឿងការប្រើប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់បក្សដោយគ្មានគណនេយ្យភាព។	រដ្ឋអាជ្ញាតុលាការនៅតៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានចោទអតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je លើបទចោទទទួលសំណូក ដើម្បីអនុញ្ញាតការអភិវឌ្ឍគម្រោងអចលនទ្រព្យ និងការប្រើប្រាស់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភបក្សមិនត្រឹមត្រូវ។ លោក Ko Wen-je ជាអតីតអភិបាលក្រុង តៃប៉ិ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ២០២២ និងជាប្រធានគណបក្សនយោបាយ ប្រជាជនតៃវ៉ាន់(TPP)។ លោកត្រូវតុលាការខណ្ឌ ចោទពីបទទទួលសំណូកជាង៥សែនដុល្លារ ដើម្បីអនុញ្ញាតការអភិវឌ្ឍគម្រោងអចលនទ្រព្យធំមួយ ក្នុងក្រុងតៃប៉ិ។ លោក Ko និងសមាជិកបក្ស TPP មួយចំនួន ត្រូវបានជាប់ចោទពីបទគ្មានគណនេយ្យភាព និងតម្លាភាពហិរញ្ញវត្ថុ ដោយកឹបកេងប្រាក់ឧបត្ថម្ភបក្សខ្លួនជាង២លានដុល្លារ។ អតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je។ រូបភាព Reuters_ Carlos Garcia Rawlins រដ្ឋអាជ្ញា ទាមទារឱ្យលោក Ko ជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅជាង២៨ឆ្នាំ ដ្បិតអតីតអភិបាលក្រុងរូបនេះ បានជួយបុគ្គលស្គាល់គ្នាម្នាក់ឱ្យចំណេញបានប្រាក់ខុសច្បាប់រាប់លានដុល្លារ ក៏ដូចជាកឹបកេងប្រាក់បក្សរាប់សិបលានដុល្លារ។ អតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិរូបនេះ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីខែសីហា ក្រោយពេលដែលអ្នកស៊ើបអង្កេតចូលឆែកឆេរផ្ទះ ក៏ដូចជាសួរចម្លើយគាត់។ កន្លងមក លោក Ko បានចេញមុខបដិសេធលើកំហុសក្នុងរឿងក្ដីអចលនទ្រព្យ ដែលពាក់ព័ន្ធលើការផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យបើកគម្រោងមជ្ឈមណ្ឌលលក់ទំនិញមួយកន្លែង កាលដែលគាត់នៅធ្វើជាអភិបាលក្រុង។ លោក Ko និងគណបក្ស បានទទួលស្គាល់ថារបាយការណ៍ប្រាក់ឧបត្ថម្ភអំឡុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត គឺមិនត្រឹមត្រូវ។ លោក Ko Wen-je ត្រូវបានរំពឹងថានឹងឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់នៅឆ្នាំ២០២៨ ប៉ុន្តែរឿងក្ដីក្ដាំងដែលលោកកំពុងជួប ជាពិសេសការប៉ុនប៉ងបង្កើតកងកម្លាំងទី៣ក្នុងជួរនយោបាយកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងប្រជាប្រិយភាពលោក៕ អតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je។ រូបភាព Reuters_ Carlos Garcia Rawlins អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1390.txt	ប្រធានាធិបតីតួកគីបានប្រកាសថា ករណីឃាតកម្មអ្នកសារព័ត៌មានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមានការគ្រោងទុកយូរថ្ងៃមកហើយដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ លោកបានស្នើឲ្យមានការរៀបចំគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយដើម្បីស្រាវជ្រាវឲ្យដឹងថា អ្នកណាជាអ្នកនៅពីក្រោយករណីឃាតកម្មមានចរិតនយោបាយមួយនេះ។	ដូចការសន្យា លោក Recep Tayyip Erdogan បានចេញមុខផ្តល់តម្រុយបន្ថែមជុំវិញករណីឃាតកម្មអ្នកកាសែតអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Jamal Khashoggi នៅស្ថានកុងស៊ុលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតប្រចាំប្រទេសតួកគីនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ទីតុលានេះ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នៅចំពោះមុខសមាជិកសភាបក្សកាន់អំណាច លោក Erdogan បាននិយាយត្រង់ៗថា គម្រោងធ្វើឃាតអ្នកសារព័ត៌មានលោក Khashoggi ត្រូវបានគេរៀបចំជាច្រើនថ្ងៃមុនករណីនេះកើតឡើង ហើយវាជាករណីឃាតកម្មបែបនយោបាយផង។ មេដឹកនាំរូបនេះលើកទឡ្ហីករណ៍ថា ប្រព័ន្ធកាមេរ៉ានៅស្ថានកុងស៊ុលនោះត្រូវបានគេបិទមុនមានករណីឃាតកម្មនេះកើតឡើង ដែលវាបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ករណីនេះត្រូវបានគេរៀបចំទុកមុនប្រាកដណាស់។ បន្ទាប់ពីអះអាងបែបនេះ ប្រធានាធិបតីតួកគីក៏បានស្នើឲ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យដើម្បីបំបែកសំណុំរឿងនេះដែរ។ បន្ថែមពីនេះ លោកបានទាមទារឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ចម្លើយឲ្យបានជាក់ច្បាស់ថា តើសាកសពលោក Khashoggi នៅទីណា ហើយអ្នកណាជាអ្នកបញ្ជាឲ្យមានការសម្លាប់នេះផង។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ មជ្ឈដ្ឋានសាធារណៈហាក់បីដូចជា ខកចិត្តដោយសារមេដឹកនាំតួកគីខាងលើមិនបានបញ្ចេញភស្តុតាងលម្អិតដែលខ្លួនប្រមូលបាន ហើយក៏មិននិយាយពីរឿងវីដេអូ ឬសំឡេងដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាធ្លាប់ចុះផ្សាយថា បានធ្លាក់ដល់ដៃអាជ្ញាធរតួកគីក្រោយមានករណីនេះកើតឡើងឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក Erdogan គ្រាន់តែបានទទួលស្គាល់ថា មនុស្ស ១៨នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពិតប្រាកដមែននៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឃាតកម្មនេះ ហើយលោកក៏បានទាមទារឲ្យមានការកាត់ទោសជនជាតិអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតទាំងនោះនៅក្នុងទឹកដីតួកគីផងដែរ។ Relate សូមបញ្ជាក់ថា លោក Khashoggi ដែលជាអ្នកសារព័ត៌មានរិះគន់សែរស្រឡាយរាជរង្សានុវង្សអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានបាត់ខ្លួនក្រោយពេលដែលលោកចូលទៅកាន់ស្ថានកុងស៊ុលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនៅទឹកដីតួកគីដើម្បីរៀបចំឯកសារអាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្ងៃទី ២ខែតុលា។ ដើមឡើយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានព្យាយាមលាក់បាំងពីការស្លាប់នេះ ប៉ុន្តែក្រោយរងសម្ពាធខ្លាំងក៏សារភាពថា លោក Khashoggi ពិតជាស្លាប់មែន។ ប៉ុន្តែក្រុងរីយ៉ាដ បកស្រាយថា អ្នកកាសែតនេះស្លាប់ក្នុងការវាយតប់គ្នាក្នុងស្ថានទូតមិនមែនពាក់ព័ន្ធនឹងរជ្ជទាយាទ Mohammad bin Salman ដូចគេចោទឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1391.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា និយាយថា អាមេរិក គឺជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ លោក ត្រាំ និយាយបែបនេះក្នុងន័យរិះគន់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ដែលចាត់ទុកប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើខ្លាំងចំនួនពីរ គឺឥណ្ឌា និងចិនជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ដោយស្ថិតក្នុងបញ្ជីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនោះ ឥណ្ឌា និងចិនអាចទទួលប្រយោជន៍ច្រើនជាពិសេសលក្ខខណ្ឌឧបត្ថម្ភធនតែម្ដង។	ក្នុងការជួបជុំនៅឯរដ្ឋ North Dakota ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានរិះគន់ចិន និងឥណ្ឌាដែលជ្រកក្រោមស្លាក «ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ» របស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ដើម្បីទទួលបានប្រយោជន៍ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម។ ដោយមិនពេញចិត្តនឹងរឿងនេះ លោក ត្រាំ ក៏ប្រកាសថា អាមេរិកមិនអាចឧបត្ថម្ភឲ្យប្រទេសទាំងពីរនេះទៀតឡើយ ព្រោះអាមេរិកក៏ជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែរ ហើយជំនួសមកវិញ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនឹងផ្ដោតលើអាមេរិកមួយគត់។ ចំពោះអ្នកគាំទ្រដែលហ៊ោតបសម្ដីរបស់ខ្លួន លោក ត្រាំ សួរនិងឆ្លើយដោយខ្លួនដូច្នេះថា៖ «យើងជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍមែនទេ? សម្រាប់ខ្ញុំ យើងជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ខ្ញុំចង់ឲ្យអាមេរិកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែរ ព្រោះយើងកំពុងរីកចម្រើនដែរ ហើយយើងនឹងរីកចម្រើនជាងអ្នកណាទាំងអស់។» នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន RT ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះបានចោទអង្គការ WTO ថា អនុញ្ញាតឲ្យចិនក្លាយជាខ្លួនជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយតាមរយៈការចាត់បញ្ចូលប្រទេសនេះក្នុងបញ្ជីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ចំពោះលោក ត្រាំ ចិនទទួលការទំនុកបម្រុងជាប្រាក់ផង ប៉ុន្តែលោកនឹងមិនឲ្យរឿងនេះកើតទៀតឡើយ។ លោកលើកឡើងថា មានប្រទេសជាច្រើនដែលត្រូវចាត់ទុកជាប្រទេសមានសេដកិច្ចកំពុងរីកចម្រើន ហើយដែលអាមេរិកត្រូវជួយឧបត្ថម្ភឲ្យប្រទេសទាំងនោះដូចជា ចិន និងឥណ្ឌាជាដើម។ លោក ត្រាំ ក៏ឆ្លៀតរិះគន់ចិនជុំវិញឱនភាពពាណិជ្ជកម្មផង ទោះជាលោកទទួលស្គាល់ថា លោកមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ក្ដី។ ក្នុងន័យដាក់សម្ពាធលើក្រុងប៉េកាំង រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានដាក់ពន្ធទំហំ៥០ពាន់លានដុល្លារលើផលិតផលនាំចូលពីចិន ដែលធ្វើឲ្យចិនសងសឹកវិញជាមួយនឹងការដំឡើងពន្ធដូចគ្នាដែរ។ មិនទាន់អស់ឡើយ លោក ត្រាំ ចង់ដាក់ពន្ធតម្លៃជាងពីររយលានដុល្លារបន្ថែមទៀតផង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះប្រុងទារថ្លៃការពារពីប្រទេសមួយចំនួនផង។ ដោយមិនបញ្ចេញឈ្មោះប្រទេសណាមួយនោះ លោក ត្រាំ លើកឡើងថា អស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំ អាមេរិកបានការពារគេឯង ហើយប្រទេសទាំងនោះក្លាយជាអ្នកមាន ចំណាយផ្នែកយោធាតិច ឯអាមេរិកជាប់ជាប្រទេសចំណាយយោធាច្រើនជាងគេទៅវិញ។ លោកបន្តថា មានប្រទេសខ្លះទទួលការការពាររបស់អាមេរិក តែស្អប់អាមេរិកទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1392.txt	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក António Guterres បានទទួលស្គាល់ថា វិបត្តិជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ារបស់មីយ៉ាន់ម៉ានៅតែជាក្តីបារម្ភផ្នែកមនុស្សធម៌របស់ពិភពលោក។ លោក António Guterres ក៏បានស្នើឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលអង្គភាពធានាសន្តិសុខ និងសន្តិភាពរួមធ្វើការជាមួយនឹងមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិមនុស្សជាតិដ៏អាក្រក់មួយនេះ។	នាជំនួបជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ២៨ សីហា ដែលត្រូវជាថ្ងៃខួបមួយឆ្នាំនៃការផ្ទុះវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ António Guterres បានលើកឡើងពីបទពិសោធន៍ និងសក្ខីកម្មរបស់លោកពេលបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ជំរំជនភៀសខ្លួនមកពីមីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងទឹកដីបង់ក្លាដែស។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ UN News។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានអះអាងថា លោក បានស្តាប់លឺរឿងទុក្ខសោកវេទនានឹងត្រចៀកផ្ទាល់ជាច្រើនពីជនភៀសខ្លួននៅទីនោះ រហូតដល់លោក ថែមទាំងហ៊ានពណ៌នាវិបត្តិជនភៀសខ្លួនមួយនេះ ថាជាវិបត្តិមនុស្សជាតិ និងសិទ្ធិមនុស្សដ៏អាក្រក់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏បានវាយតម្លៃពីកិច្ចព្រមព្រៀងអនុស្សារណៈយោគយល់រវាងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ថាមិនមានប្រសិទ្ធភាព ដ្បិតភាគីមីយ៉ាន់ម៉ា មិនអនុវត្ត។ លោក បានស្នើឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខទទូចមេដឹកនាំមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីធានាជាបន្ទាន់ក្នុងការអនុញ្ញាតឲ្យអង្គការ និងភ្នាក់ងារដៃគូអាចបម្រើ និងបំពេញការងារជួយជនភៀសខ្លួននៅទីនោះបាន។ សូមរម្លឹកជាថ្មីផងដែរថា នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ មីយ៉ាន់ម៉ា បានមានប៉ះទង្គិចគ្នាផ្នែកប្រដាប់អាវុធរវាងកងកម្លាំងនិងអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ ការប៉ះទង្គិចនេះ បានបណ្តាលឲ្យប្រជាជន ពិសេសសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅទីនោះជាង៧០ម៉ឺនភៀសខ្លួនទៅព្រំដែនរបស់បង់ក្លាដែស។ តែគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្វើឡើង ក្រោយតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ដែលក្រុមស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ ដែលតាំងតែដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ បានចេញរបាយការណ៍ស្វែងរកការពិតមួយស្តីពីស្ថានភាពមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។ របាយការណ៍នោះ បានអះអាងពីសញ្ញាណនៃបទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងយោធាជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលក្រុមស៊ើបអង្កេតទាមទារឲ្យមានការស៊ើបអង្កេត និងកាត់ទោសតាមច្បាប់អន្តរជាតិផងដែរ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1393.txt	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា បានត្រឡប់ទៅកាន់រដ្ឋធានីសេអ៊ូលវិញហើយ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចបីថ្ងៃនៅកូរ៉េខាងជើងដើម្បីចូលរួមមេដឹកនាំអន្តរកូរ៉េ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ទទួលបានផ្លែផ្កាច្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់លើការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ និងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីផង។ មុនចាកចេញពីកូរ៉េខាងជើង លោក មូន និងភរិយា ក៏សម្រេចក្ដីសុបិនជាយូរក្នុងការឡើងភ្នំ Paekdu ផងដែរ។	អមដំណើរដោយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន និងភរិយា ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងស្ត្រីទីមួយ បានឡើងភ្នំ Paekdu ដែលប្រជាជនកូរ៉េចាត់ទុកជាភ្នំពិសិដ្ឋ។ មន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង ដែលអមដំណើរលោក មូន និយាយថា លោក គីម ជាស្នើទៅលោក មូន ឲ្យឡើងភ្នំនេះជាមួយគ្នា ព្រោះលោក មូន ធ្លាប់ប្រាប់លោក គីម ក្នុងជំនួបខែមេសា ថា លោកចង់ឡើងភ្នំខ្ពស់ជាងគេនៅឧបទ្វីបជាយូរមកហើយ។ នៅចំណុចខ្ពស់ជាងគេនៃភ្នំដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រភពកំណើតនៃប្រជាជនកូរ៉េ លោក មូន និងលោក គីម ថតរូបដោយលើកដៃផ្គុំគ្នា ដែលនេះជាសញ្ញាបង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការផ្សះផ្សាប្រទេស និងការបង្រួបបង្រួមគ្នាឡើងវិញ។ ការឡើងភ្នំរួមគ្នានេះ ក៏ជានិមិត្តរូបដ៏មានឥទ្ធិពលនៃការបញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ចបីថ្ងៃទីរបស់ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងនៅកូរ៉េខាងជើងដែលទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមានជាច្រើន។ លើសំណុំរឿងនុយក្លេអ៊ែរ លោក គីម បានប្រកាសបិទទីតាំងបាញ់មីស៊ីលមួយកន្លែង និងអញ្ជើញអ្នកជំនាញមកពីប្រទេសពាក់ព័ន្ធឲ្យធ្វើសាក្សីផង។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏សន្យាធ្វើសកម្មភាពថែមទៀតដើម្បីឈានទៅការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរដូចជាការបិទមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរ Yongbyon ជាដើម បើអាមេរិកចាត់វិធានការតបទៅនឹងអ្វីដែលកូរ៉េខាងជើងបានធ្វើកន្លងមក។ ត្រង់ចំណុចនេះ កូរ៉េខាងជើងទំនងចង់បានការព្យួរទណ្ឌកម្មខ្លះ មុននឹងបន្តសកម្មភាពទៀត។ ងាកទៅទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េ ប្រមុខការពារជាតិកូរ៉េទាំងពីរបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលើវិស័យយោធា ដែលសំដៅកាត់បន្ថយជម្លោះតាមព្រំដែន និងលុបបំបាត់ការគំរាមដល់សន្តិភាព និងភ្ជាប់ផ្លូវ និងផ្លូវរថភ្លើងឡើងវិញ។ លោក គីម បានសន្យាធ្វើទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីសេអ៊ូលនៅពេលឆាប់ៗនេះ ហើយពេលឆាប់ៗនោះ ត្រូវបានលោក មូន បកស្រាយថា មុនដំណាច់ឆ្នាំ២០១៨ នេះតែម្ដង។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ លោក គីម បានជូនកាដូឲ្យលោក មូន ជាផ្សិតមានតម្លៃចំនួន២តោន។ តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក មូន ជឿថា នៅពេលណាមួយ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងកាន់តែច្រើនអាចឡើងភ្នំ Paekdu ។ ឯលោក គីម វិញតបថា ភ្នំពិសិដ្ឋនេះស្ថិតនៅឆ្ងាយពីប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង ព្រោះឧបទ្វីបកូរ៉េបែងចែកជាពីរ ប៉ុន្តែលោកសង្ឃឹមថា ទោះជាបច្ចុប្បន្នមានអ្នកឡើងភ្នំនេះតិចតួចប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងកាន់តែច្រើននឹងមកលេងភ្នំនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1394.txt	ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រាវជ្រាវអាមេរិកលោក Brad Glosserman បញ្ជាក់ថា «គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក» ស្វាគមន៍រាល់គ្រប់ភាគីរួមទាំងចិនផងដើម្បីភាពរីកចម្រើន និងស្ថិរភាពតំបន់ទាំងមូល។ អាមេរិក៏ត្រៀមខ្លួនចែករំលែកបន្ទុក និងតួនាទីសម្រាប់ចិនក្នុងការដឹកនាំពិភពលោកដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញរូបនេះ ចោទសួរជុំវិញលទ្ធភាពរបស់ចិនក្នុងនាមជាមហាអំណាច ក្នុងការផ្តល់សុខុមាលភាពនិង ផលប្រយោជន៍នានាដល់ពិភពលោកនាពេលអនាគតដែរ។	ក្នុងការពិភាក្សាតុមូលជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជារៀបចំឡើងដោយស្ថានទូតអាមេរិកនៅថ្ងៃ ១៩ ខែកញ្ញា លោក Brad Glosserman នាយករងប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យតាម៉ា ទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន បានពន្យល់លម្អិតពីនិយមន័យនៃ«គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ»ដែលរដ្ឋបាលអាមេរិកកំពុងពពាយនាយរកការគាំទ្រពីប្រទេសក្នុងតំបន់។ អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យរូបនេះបានពន្យល់ថា គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកមិនមែនជារឿងថ្មីដែលទើបបង្កើតឡើង ឬទើបត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំឡើយ។ លោកពន្យល់ថា សរសរស្តម្ភធំបីនៃគោលគំនិតនេះគឺ យោធា សេដ្ឋកិច្ច និងការទូត ហើយវាក៏ជាពាក្យគន្លឹះសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលប្រើប្រាស់ក្នុងគោលនយោបាយអាមេរិកបច្ចុប្បន្នមកកាន់ តំបន់អាស៊ីទាំងមូល៖ អាស៊ីបូព៌ា,អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីខាងត្បូង និងប៉ាស៊ីហ្វិកដែរ។ លោក Glosserman បានរម្លឹកថា គោលគំនិតនេះត្រូវបានលើកឡើងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់សភាឥណ្ឌានាទីក្រុងញូដែលីក្នុងឆ្នាំ ២០០៧។ តមកដល់អាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលដាក់ចេញគោលនយោបាយបង្កើនតុល្យភាពឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅអាស៊ី (Asia Rebalancing Strategy) ក៏បានប្រើប្រាស់ពាក្យគន្លឹះនេះទៀតដើម្បីកំណត់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រក្នុងគោលនយោបាយការបរទេសខ្លួនដែរ។ ១. អ្វីទៅ«គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិសេរី និងបើកចំហ»? អ្វីដែលថ្មីនោះគឺ សេរីភាព និងការបើកចំហដែលត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក និង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់។ ឃ្លានេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការជាលើកដំបូងក្នុងសុន្ទរកថារបស់អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក រិច ធីល័រសិន ដែលថ្លែងទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រនិងអន្តរជាតិនាខែតុលាឆ្នាំ ២០១៧។ ជុំវិញអត្ថន័យរួមនៃគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហនេះ លោក Glosserman បានពន្យល់ថា សេរីភាពគឺមានន័យថា រដ្ឋនីមួយៗ មានសិទ្ធិអធិបតេយ្យពេញលេញក្នុងការសម្រេចចិត្ត រួចផុតពីការគំរាមកំហែង ឬបង្ខិតបង្ខំពីប្រទេសណាមួយ។ បន្ថែមពីនេះ វាក៏សំដៅលើស្ថានភាពដែលប្រជាជាតិនីមួយៗ គោរពច្បាប់ រក្សាគោលការណ៍នីតិរដ្ឋ អភិបាលកិច្ច តម្លាភាព សិទ្ធិសេរីភាព និងប្រជាធិបតេយ្យដែរ។ ចំណែក ការបើកចំហរនោះ លោក Glosserman បានពន្យល់បន្ថែមថា វាសំដៅលើការបើកចំហរសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និង សេដ្ឋកិច្ចក៏ដូចជាវិនិយោគដែលបម្រើឲ្យប្រយោជន៍រួម ធានាស្ថិរភាព និងវិបុលភាពសហគមន៍ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូលតែម្តង។ ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មត្រូវគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ផងដែរ។ បើតាមការពន្យល់របស់លោក Glosserman អាមេរិកកំពុងយកចិត្តទុកលើកស្ទួយគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះ និងសង្ឃឹមស្វែងរកការគាំទ្រពីតំបន់ទាំងមូលផង។ កន្លងមក រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បន្តបង្កើតយន្តការ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីៗក្រោមគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រពីបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់។ ជាក់ស្តែងនៅខែសីហាកន្លងទៅ ក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅតំបន់អាស៊ាន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានប្រកាសគំនិតផ្តើចផ្តើមថ្មី និងផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុគាំទ្រប្រទេសក្នុងតំបន់ទៀត។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមទីមួយផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចដែលមានទំហំទឹកប្រាក់១១៣លានដុល្លារ។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះ មានគោលដៅគាំទ្រវិស័យអាទិភាពបីនៅឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក គឺសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ថាមពល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះក៏ប្រកាសផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុចំនួន៣០០លានដុល្លារទៀតដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ២.ចិនមិនទាន់អាចមានលទ្ធភាពដឹកនាំពិភពលោក ខណៈដែលមានការបកស្រាយផ្សេងគ្នាខ្លះថា វាជាយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់ឥទ្ធិពលចិន អ្នកជំនាញរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកជាទស្សនវិស័យរួមដែលមិនដកចេញភាគីណាមួយឡើយ។ វាជាយុទ្ធសាស្ត្រដែលលើកស្ទួយវិបុលភាព និងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ អ្វីដែលសំខាន់នោះវាគ្មានគោលដៅណាមួយប្រឆាំងការរះត្រដែតឡើងរបស់ចិនជាមហាអំណាចឡើយ។ លោក Glosserman អះអាងដូច្នេះ៖«ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកផ្តោតលើប៉ូលភូមិសាស្ត្រនយោបាយទាំងមូលជារួមមិនមែនព្រោះតែទប់ស្កាត់ការត្រដែតឡើងរបស់ចិន ឬក៏ផ្តោតសំខាន់លើតែចិនមួយឡើយ។ នេះក៏ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីទាំងមូលកំពុងរីកចម្រើនលូតលាស់ខ្លាំង»។ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះដែរ អ្នកជំនាញរូបនេះបានពន្យល់ផងដែរថា គេឃើញច្បាស់ថា បច្ចុប្បន្ននេះ វាមានការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងមហាអំណាចមានប្រព័ន្ធនយោបាយសេរី និង មហាអំណាចដែលប្រកាន់ប្រព័ន្ធនយោបាយរឹតត្បិត ដែលសំដៅលើអាមេរិក និងចិន កំពុងកើតមានឡើងខ្លាំងក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូល។ ប៉ុន្តែលោក Glosserman យល់ថា វាជារឿងសាមញ្ញដែលចិនបន្តរីកលូតលាស់ទៅមុខទាំងសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងយោធា។ ចំណែកការពង្រឹងអំណាចយោធានោះទៀតនោះ រឹតតែមិនមានអ្វីចម្លែកទៀត ដ្បិតអីចិនត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាច្រើននៅក្រៅប្រទេស។ ពេលសាកសួរបន្ថែមថា តើអាមេរិកត្រៀមខ្លួនផ្តល់ចំណែកណាមួយសម្រាប់មហាអំណាចថ្មីដូចជាចិនក្នុងការជួយដោះស្រាយឬដឹកនាំពិភពលោកហើយឬយ៉ាងណានោះ លោក Glosserman បានឆ្លើយតបថា អាមេរិកត្រៀមខ្លួន និងសប្បាយចិត្តដែរ បើសិនចិនអាចរួមចំណែកទទួលខុសត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោកនោះ។ យ៉ាងណាមិញ លោកនៅមានមន្ទិលសង្ស័យជុំវិញមហិច្ឆតា និងលទ្ធភាពរបស់ចិនក្នុងការផ្តល់សុខុមាល ភាព និងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ពិភពលោកទាំងមូលដូចដែលអាមេរិកនិងមហាអំណាចផ្សេងទៀតបានធ្វើកន្លងមក។ ការធានាប្រយោជន៍ និងសុខុមាលភាពនោះគឺ ផ្តោតលើការរួមចំណែកផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុ រក្សានីតិរដ្ឋ លើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស និងគោលការណ៍ផ្សេងទៀតដែលអាចធានាដល់ការរីកចម្រើនជានិរន្តរភាពក្នុងតំបន់ទាំងមូល។ លោក Glosserman និយាយបែបនេះ៖ «សំណួរដែលយើងត្រូវចោទសួរពេលនោះគឺថា តើចិននឹងអាចមានលទ្ធភាពនាំមកនូវភាពរុងរឿង និងសុខុមាលភាពដល់ពិភពលោកទាំងមូលឬអត់? ឬក៏ដើម្បីតែប្រយោជន៍ខ្លួនជាធំ? «ចំណុចមួយទៀត តើគុណតម្លៃអ្វីឲ្យពិតប្រាកដដែលមហាអំណាចចិននេះព្យាយាមលើកស្ទួយនៅពេលអនាគត?» លោក Glosserman អធិប្បាយដូច្នេះ ដោយសំដៅលើ ប្រព័ន្ធដឹកនាំនយោបាយបិទ និង គ្មានការឲ្យតម្លៃលើសិទ្ធិ និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់បុគ្គលម្នាក់នៅក្នុងសង្គមចិន។ ជុំវិញបញ្ហាមហិច្ឆរបស់ចិនវិញនោះ អ្នកជំនាញខាងលើបានបកស្រាយផងដែរថា ចិនទំនងជាមិនចង់បានប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ច និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកបច្ចុប្បន្នដែលផ្តល់តម្លៃលើសិទ្ធិសេរីភាពនិងប្រជាធិបតេយ្យ និងត្រូវលោកខាងលិចបង្កើតឡើងក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរនោះទេ។ ចិនហាក់ដូចជាមានមហិច្ឆតារុះរើ និងបង្កើតសណ្តាប់ធ្នាប់ថ្មីទាំងស្រុងដែលទំនងជាមិនសមស្របនឹងបំណងរបស់ប្រទេសផ្សេងទៀតទេ។ នោះវាមិនមែនជារឿងល្អនោះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1395.txt	នៅថ្ងៃទី៣ វិច្ឆិកានេះ មីយ៉ាន់ម៉ា នឹងមានរៀបចំឲ្យការបោះឆ្នោតបង្គ្រប់អាសនៈ ដែលទំនេរនៅតាមមណ្ឌលចំនួន ១៣ ទូទាំងប្រទេស និង មានការចូលរួមប្រកួតប្រជែងពីបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ ៥៩រូប មកពីបក្សនយោបាយជាង២០។ បក្សប្រឆាំងធំបំផុតសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ (USDP) សង្ឃឹមខ្ពស់ទទួលបានអាសនៈច្រើន ខណៈបក្សកាន់អំណាច ទទួលស្គាល់ថា នឹងមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំង។	ប្រធានគណបក្សប្រឆាំងធំបំផុតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា (USDP) លោក ថាន ធេយ៍ នៅថ្ងៃ២៩ តុលាកន្លងទៅ បានអះអាងថា បក្សរបស់លោក បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចហើយក្នុងការដឹកនាំប្រទេសជាថ្មីម្តងទៀត ក៏ដូចជាផ្តល់អនាគតល្អប្រសើរសម្រាប់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ប្រមុខបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានថ្លែងថា គណបក្សរបស់លោក មានទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជ័យជម្នះនៃការបោះឆ្នោត ពិសេសនោះ ដឹកនាំនាវាប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ាឲ្យទៅមុខយ៉ាងពិតប្រាកដ។ លោក សន្យានៅចំពោះមុខអ្នកគាំទ្រថា បក្សរបស់លោកអាចធ្វើការរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ បើបក្សរបស់លោកឈ្នះ។ ប្រមុខបក្សប្រឆាំងដដែលនោះ បានរម្លឹកពីគុណសម្បត្តិ និងសមិទ្ធផលដឹកនាំប្រទេសកាលពីអាណត្តិមុន ដែលពេលនោះ USDP គឺជាបក្សកាន់អំណាច និងមានលោកអតីតប្រធានាធិបតី ថេន សេន ជាប្រធាន ខណៈ ចោទរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន ដែលកំពុងតែដឹកនាំដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីធិបតេយ្យ (NLD) របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ថា បានបរាជ័យក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ «អតីតរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយអតីតប្រធានាធិបតី ថេន សេន បានពុះពារធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្ពោះទៅមុខក្នុងវិថីប្រជាធិបតេយ្យដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ក្រោយពី NLD បានឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០១៥ USDP បានក្លាយជាបក្សប្រឆាំងវិញ ហើយ វាក៏គួរតែដល់ពេលហើយក្នុងការគិតពីអនាគតដ៏ប្រសើរជាងនេះ។ បក្ស USDP អាចមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើឲ្យស្ថានភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនទាំងអស់ល្អប្រសើរ»។ លោក ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ប្រសិនបើបក្សប្រឆាំង ទទួលបានអាសនៈច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតបំពេញអាសនៈនេះមែន បក្សនេះ មិនទាន់អាចប្រៀបជាមួយនឹងបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន ដែលមានសំឡេងច្រើនលើសលប់នៅក្នុងសភារួចទៅហើយនោះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ការបោះឆ្នោតនេះ ក៏អាចជាសារមួយសម្រាប់បក្សកាន់អំណាច ដ្បិត វា ក៏បង្ហាញថា ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងបោះឆ្នោតឲ្យបក្សកាន់អំណាចច្រើនដូចមុនឬយ៉ាងណា ក្រោយពីពួកគេ បានឃើញពីការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1396.txt	លោក Angus King អាយុ៧៤ឆ្នាំ បន្តឈ្នះកៅអីព្រឹទ្ធសភាប្រចាំរដ្ឋ Maine ក្នុងការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអណត្តិ នាថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកានេះ ក្នុងនាមជាបេក្ខជនឯករាជ្យ។	បើផ្អែកតាមលទ្ធផលបឋម លោក Angus King ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ដាច់ឆ្ងាយពីគូប្រជែងពីរនាក់ទៀត គឺលោក Eric Brakey ពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ និងលោក Zak Ringelstein ពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា លោក King បន្តកាន់កាប់អាសនៈព្រឹទ្ធសភាជិក Maines រយៈពេល៦ឆ្នាំបន្ថែមទៀត ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយឯករាជ្យ បន្ទាប់ពីលោកបានជាប់ក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់ខ្លួន កាលពីឆ្នាំ២០១៣។ លោក King ដែលជាអតីតអភិបាលរដ្ឋ Maine ពីឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ២០០៣ ស្ថិតក្នុងចំណោមបេក្ខជនឯករាជ្យ២នាក់ ដែលបានឈ្នះកៅអីព្រឹទ្ធសភា នាពេលកន្លងមក។ អ្នកនយោបាយម្នាក់ទៀតនោះ គឺលោក Bernie Sanders ដែលបានឈ្នះនៅរដ្ឋ Vermont ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៧មក៕ អត្ថបទទាក់ទង បោះឆ្នោតអាមេរិក៖ បក្សសាធារណរដ្ឋបន្តគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភា ឯប្រជាធិបតេយ្យដណ្ដើមបានរដ្ឋសភា បងប្រុសអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ជាប់ឆ្នោតជាសមាជិករដ្ឋសភា អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1397.txt	លោកប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ដានីឡូ មេឌីណា (Danilo Medina) បានបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់ចិន ដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងសមភាគីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ នៃទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះ គឺជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រមួយរបស់អតីតកល្យាណមិត្តតៃវ៉ាន់ ជាមួយនឹងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកកំពុងតែរះត្រដែត គឺចិន។	តាមរយៈជំនួបផ្លូវការទ្វេភាគីក្នុងក្រុងប៉េកាំង នៃអំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចការផ្លូវការរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដានីឡូ មេឌីណា នៅថ្ងៃទី២ វិច្ឆិកា លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនពីង បានសន្យាជួយលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍរបស់សាធារណដូមីនិកឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ ខណៈប្រទេសទាំងពីរ ទើបតែបានកសាងទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការរយៈពេលកន្លះឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua។ លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី បានលើកឡើងថា ទោះបីជាចិន និងសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ទើបតែបង្កើតទំនាក់ទំនងផ្លូវការថ្មីៗនេះក៏ដោយ បេះដូងនៃប្រទេសទាំងពីរ បានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយគ្នាយូរណាស់មកហើយ។ លោក បន្តថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដានីឡូ ក្នុងការបង្កើតចំណងការទូតជាមួយនឹងចិន បានធ្វើឲ្យប្រជាជាតិសាធារណរដ្ឋដូមីនិកមានមិត្តភក្តិជាជនជាតិ ១.៣ ពាន់លាននាក់ បន្ថែមទៀត។ លោក ស៊ី បានបង្ហាញពីឆន្ទៈរបស់ចិនក្នុងការធ្វើការជាមួយនឹងសាធារណរដ្ឋដូមីនិកជំរុញការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី, ប្រែក្លាយចក្ខុវិស័យល្អ និងវែងឆ្ងាយរបស់ប្រទេសទាំងពីរឲ្យចេញជាលទ្ធផលជាក់ស្តែង និងជាពិសេសនោះ នាំផលប្រយោជន៍ជាច្រើនជូនប្រជាជនសាធារណរដ្ឋដូមីនិកតែម្តង។ « ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការពិត នឹងបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ថា ការសម្រេចចិត្តបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតរវាងចិន និងសាធារណរដ្ឋដូមីនិក គឺជាជម្រើសត្រឹមត្រូវបំផុត»។ លោក សង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ។ សូមរម្លឹកបន្តិចថាសាធារណរដ្ឋដូមីនិក បានបង្កើតទំនាក់ទំនងផ្លូវការជាមួយនឹងកោះតៃវ៉ាន់តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៤មកម្ល៉េះ ។ ភាគីទាំងពីរ បានមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយនឹងគ្នាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ទើបតែដល់ថ្ងៃ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋដូមីនិក បានប្រកាស ចាកចេញពីតៃវ៉ាន់ ។ ការដើរចេញពីទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់របស់សាធារណរដ្ឋដូមីនិក ត្រូវបានតៃវ៉ាន់ ចោទប្រកាន់ថា ផ្តើមឡើងពីឥទ្ធិពលលុយរបស់ចិនសុទ្ធសាធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1398.txt	នាវាដឹកឧទ្ធម្ភាគចក្រ Kaga ដែលជានាវាយោធាធំបំផុតរបស់ជប៉ុន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញាបានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយនាវាយោធា HMS Argyll របស់ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ នាវាយោធាទាំងនេះក៏កំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងសមុទ្រចិនខាងកើតផងដែរ។	ចក្រភពអង់គ្លេស និងជប៉ុន ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានបង្ហាញឆន្ទៈរួមគ្នាក្នុងការទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិនក្នុងតំបន់។ ប្រទេសទាំងពីរព្រួយបារម្ភថា ឥទ្ធិពលដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ចិនក្នុងតំបន់នេះ អាចបណ្ដាលឲ្យផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ដែលភ្ជាប់ទ្វីបអាស៊ី ជាមួយអឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក និងគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ ធ្លាក់ចូលក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុងប៉េកាំង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters លោក Kenji Sakaguchi មេបញ្ជាការកងកម្លាំងស្វ័យការពារជប៉ុនទទួលបន្ទុកនាវា Kaga បាននិយាយថា៖ «យើងតែងតែមានចំណងទាក់ទងជាប្រពៃណី ជាមួយនឹងនាវាយោធាអង់គ្លេស ហើយយើងទាំងពីរក៏ជាសម្ព័ន្ធជិតស្និទ្ធរបស់អាមេរិកផងដែរ។ សមយុទ្ធរួមគ្នាបែបនេះគឺជាឱកាសសម្រាប់យើង ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ»។ ក្រោយពីឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូង នាវា Argyll នឹងចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការជាមួយជប៉ុន រួមបញ្ចូលទាំងការឃ្លាំមើលយ៉ាងល្អិតល្អន់ចំពោះការដាក់ទណ្ឌកម្ម របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខលើកូរ៉េខាងជើង ឲ្យព្រមបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាដើម។ នេះបើតាមប្រភពពីរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ការមកដល់របស់នាវាយោធា Argyll ក្នុងតំបន់នេះគឺកើតឡើង ក្រោយពីនាវាយោធា HMS Albion របស់អង់គ្លេសកាលពីខែមុន បានផ្គើនប្រឆាំងនឹងការអះអាងទាមទារយកដែនអធិបតេយ្យរបស់ក្រុងប៉េកាំង ក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជាក់ស្តែងនៅតាមផ្លូវពីជប៉ុនឆ្ពោះទៅកាន់វៀតណាម នាវា HMS Albion នេះ បានធ្វើនាវាចរណ៍ទៅក្បែរមូលដ្ឋានយោធាចិនក្នុងប្រជុំកោះ បារ៉ាសែល (Paracel ) ដោយបានអះអាងថា អនុលោមតាមប្រតិបត្តិការ «សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍»។ យ៉ាងណាមិញ ភ្លាមៗក្រោយហេតុការណ៍នេះ ក្រុងប៉េកាំងបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងនិងឧទ្ធម្ភាគចក្ររបស់ខ្លួន ទៅស្វាគមន៍វត្តមានរបស់អង់គ្លេស។ លើសពីនេះខ្លួនបានព្រមានក្រុងឡុងដ៍ទៀតថា សកម្មភាពស្រដៀងគ្នានេះនាថ្ងៃខាងមុខ អាចនឹងប៉ះពាល់ដល់កិច្ចពិភាក្សាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលអាចកើតឡើងរវាងចិន និងអង់គ្លេស ស្របពេលដែលអង់គ្លេសត្រៀមខ្លួនចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1399.txt	សេអ៊ូល៖ បន្ទាយ Camp Humphreys គឺជាមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកធំជាងគេនៅទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង។ ការដ្ឋានចាប់ផ្ដើមបន្ទាយមួយនេះចាប់ផ្ដើមតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ ដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូលជាអ្នកចេញថ្លៃចំណាយ៩២ភាគរយនៃការចំណាយសរុបចំនួន១០.៧ពាន់លានដុល្លារ ហើយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចំណាយលើការសាងសង់អគារធ្វើការ អាគារស្នាក់នៅ និងអាគារចាំបាច់ជាច្រើនទៀត។ Camp Humphreys ជាទីស្នាក់ទីបញ្ជាការដ្ឋានយោធាដ៏ធំចំនួនបី។	ស្ថិតចម្ងាយជាង៨០គីឡូម៉ែត្រពីរដ្ឋធានីសេអ៊ូល បន្ទាយ Camp Humphreys ប្រៀបបានទៅនឹងកូនក្រុងតូចមួយទៅហើយ។ ចន្លោះឆ្នាំ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ២០១២ ដីជាច្រើនលានម៉ែត្រគូបត្រូវបានចាក់បំពេញទីតាំងមួយកន្លែងក្បែរទីក្រុង Pyeongtaek ដើម្បីបង្កើតជាមូលដ្ឋានទំហំប្រមាណ១៤០០ហិចតា និងដើម្បីទទួលការស្នាក់របស់មន្ត្រីយោធា និងស៊ីវិលចន្លោះពី១២០០០នាក់ទៅដល់៣៦០០០នាក់។ នេះបើតាមសៀវភៅ The Strategict Digest របស់ទីបញ្ជាការយោធាក្នុងបន្ទាយនេះ។ មូលដ្ឋានមួយនេះ ស្ថិតក្រោមគម្រោងផ្លាស់ប្ដូរពីមូលដ្ឋាន Yongsan ក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល ដែលត្រូវផ្ទេរឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងវិញ។ អាគារជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់ជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា អាគាររដ្ឋបាល កន្លែងស្នាក់នៅរបស់កងទ័ពនិងគ្រួសារ ផ្លូវចុះយន្តហោះដែលអនុញ្ញាតឲ្យយន្តហោះសឹងគ្រប់ធុនចុះចតបាន។ ទីនេះ ជាគោលដៅដំបូងនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅកូរ៉េខាងត្បូងកាលពីឆ្នាំ២០១៧ ។ ទីបញ្ជាក់ការយោធាចំនួនបី មានទីស្នាក់ការនៅបន្ទាយ Humphreys គឺបញ្ជាការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNC) បញ្ជាការកម្លាំងរួម (CFC) និងបញ្ជាការកងទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង (USFK) ។ មេបញ្ជាការរបស់បញ្ជាការទាំងបីនេះ គឺឧត្តមសេនីយ៍ផ្កាយបួនអាមេរិក Robert B. Abrams ហើយ UNC មានមេបញ្ជាការរងឧត្តមសេនីយ៍កាណាដា, CFC មានមេបញ្ជាការរងជាឧត្តមសេនីយ៍កូរ៉េខាងត្បូង និង USFK មានមេបញ្ជាការរងជាឧត្តមសេនីយ៍អាមេរិកផ្ទាល់។ ថ្វីដ្បិត UNC បង្កើតក្រោមឆត្រអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯ CFC ជាយន្តការទ្វេភាគីអាមេរិក-កូរ៉េខាងត្បូង និង USFK ជារបស់អាមេរិកក្ដី ទីបញ្ជាការទាំងបីនេះមានគោលដៅជារួម គឺការពារកូរ៉េខាងត្បូងដូចគ្នា។ CFC ដែលជាកម្លាំងរួមរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងមានទំហំជាង៦៥ម៉ឺននាក់ ហើយកងទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូងផ្ទាល់មានចំនួន២៨៥០០នាក់ដែរ។ ឯកសណ្ឋានកងទ័ពប្រចាំមូលដ្ឋានយោធា Humphreys វត្តមានសន្ធឹកសន្ធាប់យោធានៅបរទេសនេះ ធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ មិនរីករាយឡើយ និងទាមទារឲ្យប្រទេសដែលមានមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកជួយចេញថ្លៃចំណាយផងរាប់ទាំងកូរ៉េខាងត្បូងផង។ ក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុងចរចាគ្នាលើបញ្ហានេះ ខណៈមានការរំពឹងថា ក្រុងសេអ៊ូលអាចនឹងបង្កើនថវិកាបដិភាគរបស់ខ្លួនសម្រាប់យោធាអាមេរិក៕ ឯកសណ្ឋានកងទ័ពប្រចាំមូលដ្ឋានយោធា Humphreys អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_140.txt	រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល បានប្រកាសពីការចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិក្នុង BRICS របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រែក្លាយពីដៃគូផ្លូវការ ទៅជាសមាជិកពេញសិទ្ធិជាផ្លូវការទី១០ របស់ស្ថាប័ន BRICS ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៥ នេះ។	អត្ថបទទាក់ទង ថៃក្លាយជាប្រទេសដៃគូផ្លូវការរបស់ BRICS ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ តទៅ ប្រេស៊ីលដែលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS នៅឆ្នាំ២០២៥ បានប្រកាសពីការចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិផ្លូវការទី១០ គឺឥណ្ឌូណេស៊ី។ «រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល ស្វាគមន៍ការចូលជាសមាជិក BRICS របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ ដោយមានប្រជាសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានជំហរចូលរួមកែប្រែស្ថាប័នអភិបាលកិច្ចសកល និងរួមចំណែកធ្វើឱ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍកាន់តែស៊ីជម្រៅ។»។ រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល បានប្រកាសបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា។ BRICS ទទួលឥណ្ឌូណេស៊ីជាសមាជិកផ្លូវការ តាមយន្តការកូសង់ស៊ីស រវាងប្រទេសសមាជិកទាំង៩ ការចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី និងធ្វើឱ្យ BRICS មានប្រជាពលរដ្ឋសរុបប្រហែលពាក់កណ្ដាលនៃចំនួនមនុស្សក្នុងពិភពលោក។ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានប្រជាជនសរុបជាង២៨០លាននាក់ និងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(GDP) ប្រមាណ១,៤ទ្រីលានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០២៤នេះ។ ក្រៅពីឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍៣ទៀត បានក្លាយជាដៃគូផ្លូវការរបស់ BRICS ផងដែរ ដូចជាម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម និងថៃ។ ថៃ ទើបតែក្លាយជាដៃគូផ្លូវការ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយរំពឹងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិលើវិស័យជាច្រើន ជាពិសេសពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងទេសចរណ៍។ គួរបញ្ជាក់ថា BRICS ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ជាមួយសមាជិកចម្បង៤ គឺប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា និងចិន។ បច្ចុប្បន្នប្លុកនេះមានប្រទេសសមាជិកចំនួន១០ បន្ទាប់ពីទទួលស្គាល់ជាបន្តបន្ទាប់នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង អេហ្ស៊ីប អេត្យូពី អ៊ីរ៉ង់ និងអេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម។ ប្លុកនេះ បង្កើតឡើងក្នុងគោលដៅ ប្រមូលផ្ដុំប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដើម្បីបង្កើតជាស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ចមួយដែលជួយជម្រុញសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសសមាជិក ក៏ដូចជាដៃគូពាក់ព័ន្ធនានា។ ក្រៅពីនេះ BRICS មានគោលដៅប្រកួតប្រជែងជាមួយប្លុកប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍដូចជា G7 ផងដែរ។ មុនសមាជិកភាពរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្លុកនេះមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចស្មើនឹង ២៨ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបតែនាម (Nominal GDP) របស់ពិភពលោក និងច្រើនជាង ១ភាគ៣ នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ពិភពលោកនៅភាពស្មើគ្នានៃអំណាចទិញ(PPP)៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1400.txt	តំណាងកូរ៉េខាងជើងប្រាប់ UN ថា អាមេរិកនៅបន្តដាក់សម្ពាធកូរ៉េខាងជើងតាមរយៈទណ្ឌកម្ម ទោះបីខ្លួនបង្ហាញឆន្ទៈច្បាស់ក្នុងការរំសាយអាវុធក៏ដោយចុះ។ វាត្រឹមតែធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងជើងកាន់តែមិនទុកចិត្តលើអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។	តំណាងក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបង្ហាញការខកចិត្តខ្លាំងនៅចំពោះមុខអង្គមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនាថ្ងៃសៅរ៍ទី ២៩ ខែកញ្ញា ដោយអះអាងថា ការបន្តទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកពិបាកធ្វើខ្លួនពិបាកជឿទុកចិត្តអាមេរិកជាពិសេសរឿងសន្តិសុខជាតិ។ កូរ៉េខាងជើងក៏ប្រកាសថា បើគ្មានការទុកចិត្តគ្នា ខ្លួននឹងមិនបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរជាលក្ខណៈឯកតោភាគីនោះឡើយ។ ក្នុងសប្តាហ៍នេះទាំងប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយនៅអង្គមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិថា គ្មានឡើយការដកទណ្ឌកម្មឬបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងឡើយ រហូតដល់ថ្ងៃដែលឧបទ្វីបកូរ៉េអស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ការប្រកាសពីជំហរបស់អាមេរិកជាកស្តែងនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលភាគីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងព្យាយាមព្យាយាមរៀបចំ និងកំណត់ថ្ងៃជួបគ្នារវាងលោក ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ជាថ្មីដែរ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិកនឹងចាកចេញទៅព្យុងយ៉ាងនៅខែក្រោយដើម្បីពិភាក្សាពីការចរចាទៅមុខ និងចាត់ចែងរឿងជំនួបកំពូលនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កូរ៉េខាងជើងមិនសប្បាយចិត្តឡើយចំពោះជំហររបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកដែលនៅបន្តដាក់សម្ពាធលើខ្លួនក្រោមអំណាចដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនោះ។ ក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងលោក Ri Yong Ho អះអាងថា កូរ៉េខាងជើងបានបញ្ឈប់រួចរាល់អស់ហើយរាល់ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីល និងនុយក្លេអ៊ែរ ហើយមានការបំផ្លាញទីតាំងសាកល្បងអាវុធផង។ កូរ៉េខាងជើងក្តៅក្រហាយដែលអាមេរិកមិនឆ្លើយតបវិជ្ជមាន បែជាគិតតែប្រឹងបង្កើនសម្ពាធ យ៉ាងណាមិញ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កូរ៉េខាងជើងមិនទាន់ឃើញសកម្មភាពឆ្លើយតបវិជ្ជមានណាមួយកើតមានពីខាងភាគីអាមេរិកឡើយ ក្រៅតែពីបបួលគេឯងឲ្យបន្តបង្កើនសម្ពាធលើខ្លួននោះ។ ប្រមុខការទូតរូបនេះបន្ថែមថា វាមានតែការបន្តទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកដើម្បីដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែវានឹងធ្វើឲ្យភាគីទាំងពីរកាន់តែមិនទុកចិត្តគ្នាខ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។ កង្វះការទុកចិត្តគ្នានេះ បើតាមការពន្យល់របស់លោក Ri ជាមូលហេតុដែលធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងជើងគ្មានទំនុកចិត្តទាល់តែសោះលើការធានាសន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួននៅពេលអនាគត ហើយក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន វាគ្មានផ្លូវឡើយដែលកូរ៉េខាងជើងត្រូវបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាលក្ខណៈឯកតោភាគីមុនឡើយ។ លោក Ri និយាយដូច្នេះ៖«ជំនឿដែលថា ទណ្ឌកម្មអាចធ្វើឲ្យយើងលុតជង្គង់នោះគឺជាសុបិនស្រពេចស្រពិលនៃមនុស្សមួយចំនួនដែលមិនយល់ដឹងច្បាស់ពីយើង។ ប៉ុន្តែបញ្ហានៅពេលនេះគឺ ការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងយើងកំពុងធ្វើឲ្យការមិនទុកចិត្តរបស់យើងចំពោះអាមេរិកកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង»។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងរូបនេះបន្តថា៖« គ្មានជំនឿទុកចិត្តលើអាមេរិក វានឹងមិនមានទំនុកចិត្តដូចគ្នាលើបញ្ហាសន្តិសុខជាតិរបស់យើង ហើយក្រោមស្ថានភាពបែនេះ វាគ្មានផ្លូវឡើយដែលយើងត្រូវបោះបង់អាវុធដោយឯកឯងមុននោះ»។ នៅដើមសប្តាហ៍នេះ ពេលជួបជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងជើងលោក មូន ចេអ៊ីន ដែលទើបមកពីប្រជុំអន្តរកូរ៉េនៅក្រុងព្យុងយ៉ាង បានពាំនាំសម្តីលោក គីម ជុងអ៊ុនមួយចំនួនផងដែរជុំវិញការចរចានិងឈានទៅរំសាយអាវុធ។ លោក គីម បានបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើងនៅតែមានឆន្ទៈក្នុងការបន្តរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ ហើយចង់មានជំនួបជាមួយលោក ត្រាំ ជាថ្មីនៅឆាប់ៗខាងមុខនេះដែរ។ ដោយបង្ហាញឆន្ទៈលោក កូរ៉េខាងជើងក៏បានចាប់ផ្តើមកម្ទេចចោលទីតាំងសាកល្បងអាវុធនៅឯតំបន់ Tongchang Ri និងនៅ Yongbyon ដែលគេស្គាល់ថាជាកន្លែងផលិតសារធាតុផ្សំដើម្បីផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដែរ។ កូរ៉េខាងជើងចង់បានការរំសាយអាវុធនៅមុនខែមករាឆ្នាំ ២០២១ ដែរ មុនពេលលោក ត្រាំ បញ្ចប់អាណត្តិដឹកនាំទីមួយរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងមហាសន្និបាតកាលពីថ្ងៃ អង្គារ ប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសអរគុណដល់លោក គីម ផងដែរ ដែលមានការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ចំពោះការឈានទៅរំសាយសព្វាវុធនៅឧបទ្វីបកូរ៉េនោះ។ មិនខុសពីលោក គីមដែរ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះចង់ឲ្យមានការជួបទល់មុខជាថ្មីជាលើកទីពីរជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េកាន់តែឆាប់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោកផង។ ចិន និងរុស្ស៊ីចង់បានការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង ទំនុកចិត្តជាពាក្យមួយដែលភាគីទាំងពីរលើកឡើងជាទឡ្ហីករណ៍ការពារឥរិយាបថ និងចំណាត់ការរៀងខ្លួន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អាមេរិក ទំនុកចិត្តទំនងជាផ្អែកលើការប្រែប្តូរឥរិយាបថទាំងមូលរបស់កូរ៉េខាងជើងដោយបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង និងអចិន្ត្រៃយ៍ ដោយគ្មានការដាក់លក្ខខណ្ឌជាមុនឡើយ។ ចំណែកមហាអំណាចពីរផ្សេងទៀតដូចជាចិនដែលជាខ្នងបង្អែកកូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៊ីដែលតាំងខ្លួនជាមិត្តចំណាស់របស់កូរ៉េខាងជើងឯណោះវិញ ក៏ចង់ឲ្យមានការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែរ។ មហាអំណចទាំងពីរយល់ថា ការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មខ្លះជាការជំរុញលើកទឹកចិត្តឲ្យកូរ៉េខាងជើងប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀត ព្រោះកូរ៉េខាងជើងកំពុងចង់បានការរីកចម្រើនលូតលាស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចផងនោះ។ នៅវេទិកាមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី បាននិយាយត្រង់ៗថា ការរីកចម្រើនយ៉ាងវិជ្ជមានក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងកូរ៉េទាំងពីរ ក៏ដូចជាភាពចុះសម្រុងខ្លះៗរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងអាចជាហេតុផលសម្រាប់ការបន្ថូរបន្ថយទណ្ឌកម្មហើយ។ ចំណែករុស្ស៊ីក៏មានយោបល់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាព្រោះការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មនេះជាប្រយោជន៍មួយសម្រាប់ខ្លួននៅពេលអនាគតដែរ។ តាមពិតទៅ ចិន និងរុស្ស៊ីកន្លងមករងការចោទប្រកាន់ជាញឹកញាប់ពីខាងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនរឿងបំពានដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ហើយបន្តរកស៊ីជួញដូរប្រេង និងធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ចិនជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយរុស្ស៊ីឯណោះវិញបានទទួលយកពលករកូរ៉េខាងជើងរាប់ពាន់នាក់ឲ្យបម្រើការងារក្នុងទឹកដីខ្លួន ដែលវាសុទ្ធសឹងជាប្រភពនៃហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់របបដឹកនាំកូរ៉េខាងចើងសព្វថ្ងៃដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1401.txt	សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសចំនួន៨ បន្តទិញប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ ដោយជាប់ទណ្ឌកម្មឡើយ។ ការប្រកាសដែលធ្វើដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបទេស ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ មិនមានបង្ហាញឈ្មោះប្រទេសទាំង៨ ឡើយ ខណៈអាមេរិកត្រៀមដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញ ក្រោយដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០១៥ ។ តាមច្បាប់អាមេរិកនោះ ការលើកលែងទណ្ឌកម្មនេះ ក៏មិនមានរយៈពេលយូរដែរ។	ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកលើអ៊ីរ៉ង់ នឹងចាប់ផ្ដើមអនុវត្តឡើងវិញនៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០១៥ ដែលលោកចាត់ទុកជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏អាក្រ់បំផុត។ ជាទណ្ឌកម្មដែលអាមេរិកអះអាងថា ខ្លាំងក្លាមិនធ្លាប់មាន ទណ្ឌកម្មលើកនេះនឹងផ្ដោតសំខាន់ក្នុងការផ្ដាច់ដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់តាមរយៈការបិទជំនួញប្រេងរបស់ប្រទេសនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ថា គោលដៅធំរបស់អាមេរិក គឺធ្វើឲ្យការនាំចេញរបស់ប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ដល់ចំណុចសូន្យ។ ទោះជាទទួលស្គាល់ថា កិច្ចការនេះអាចចំណាយពេលរាប់ខែ លោក ប៉ុមប៉េអូ ប្ដេជ្ញាចិត្តសម្រេចឲ្យបានគោលដៅនេះ ដោយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ឲ្យបានតិចតួចបំផុតលើទីផ្សារប្រេងឆៅ ហើយដែលនេះជារឿងល្អសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់នៅអាមេរិក។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេស៨ អាចបន្តនាំចូលប្រេងពីអ៊ីរ៉ង់ ទោះជាទណ្ឌកម្មចូលជាធរមានក្ដី។ លោក ប៉ុមប៉េអូ មិនបញ្ចេញឈ្មោះប្រទេសទាំង៨ នោះឡើយ។ បើគិតពីបរិមាណប្រេងឆៅដែលនាំចូលនោះ ប្រទេសដែលទិញប្រេងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពីអ៊ីរ៉ង់មានដូចជា ចិន ឥណ្ឌា កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន តួកគី អ៊ីតាលី និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ខណៈតៃវ៉ាន់ក៏ទិញប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ម្ដងម្កាលដែរ តែមិនមែនជាម៉ូយដុំឡើយ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិកពន្យល់ថា ការណ៍ដែលអាមេរិកព្រមលើកលែងឲ្យប្រទេសទាំងនេះជាបណ្ដោះអាសន្ន ព្រោះរដ្ឋទាំងនោះ បានកាត់បន្ថយការនាំចូលប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ និងសហការជាមួយអាមេរិកលើវិស័យផ្សេងទៀត។ បើតាមលោក ប៉ុមប៉េអូ ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៨នេះដែរ ប្រទេស២ នឹងឈប់នាំចូលទាំងស្រុង ហើយ៦ប្រទេសទៀតកាត់បន្ថយក្នុងបរិមាណច្រើន។ ឯអ៊ីរ៉ង់វិញ ទោះទណ្ឌកម្មមួយកញ្ចប់ធំជិតនឹងធ្លាក់លើខ្លួនទៅហើយក្ដី ក៏ប្រទេសនេះមិនបារម្ភដែរ។ ទណ្ឌកម្មលើកនេះមិនមែនសំដៅតែវិស័យប្រេង និងឧស្ម័នឡើយ តែក៏ដាក់មុខសញ្ញាលើវិស័យដឹកជញ្ជូន ការសាងសង់នាវា និងវិស័យធនគារផង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ Bahram Qasemi និយាយថា ទណ្ឌកម្មអាមេរិកមិនអាចបំបាក់រដ្ឋដ៏ក្លាហានមួយនេះឡើយ ហើយអ៊ីរ៉ង់មានសមត្ថភាពចាត់ចែងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1402.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមកាន់តែរីកលូតលាស់ដូចបណ្តាប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍខ្ពស់របស់ពិភពលោកមួយចំនួន និងជាពិសេសនោះ ធ្វើយ៉ាងណាកែប្រែចំណាត់ថ្នាក់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ដែលធ្លាប់តែទាបជាងបណ្តាប្រទេសមិត្តជិតខាង។ ក្រុងហាណូយ ក៏ទទូចឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយៗ បន្តអភិវឌ្ឍខ្លួនទៅមុខទៀតផងដែរ។	នៅចំពោះមុខរដ្ឋសភាជាតិថ្ងៃ០១ វិច្ឆិកាកន្លងទៅ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Nguyễn Xuân Phúc បានសម្តែងពីសុទិដ្ឋិនិយមខ្ពស់លើកម្រិតនៃការលូតលាស់របស់ប្រទេសវៀតណាមបច្ចុប្បន្ន ដែលធ្វើឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាចហ៊ានកំណត់ថា វៀតណាម នឹងអាចមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរហូតដល់ ២.៥ ទ្រីលានដុល្លារ និងចំណូលរបស់ប្រជាជនម្នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ អាចទទួលបាន ១៨០០០ ដុល្លារ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៤៥។ នេះបើយោងតាមកចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទទួលស្គាល់ថា ដើម្បីអាចទៅដល់ចំណុចនេះ វៀតណាម ត្រូវមានការផ្លាស់ប្តូរច្រើន និង ថែមទាំងតម្រូវឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយមានមហិច្ឆតាខ្ពស់ ហើយមិនត្រូវបោះបង់គោលដៅទៅមុខ ក្នុងការធ្វើឲ្យប្រទេសមានភាពរុងរឿងនោះទេ។ លោក លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្នវៀតណាមអាចធានាពីកំណើនរៀងរាល់ឆ្នាំ ៦ភាគរយ ខណៈទំហំសេដ្ឋកិច្ច កើន ១៧.៤ ដង ក្នុងរយៈ៣ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ ខណៈទទួលស្គាល់ថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពលំបាកនៅឡើយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅតែមើលឃើញពីភាពល្អប្រសើរ និងការវិវត្ត នៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ កាន់តែមានគម្លៀតតិចជាងមុន ធៀបនឹងបណ្តាប្រទេសជឿនរបស់ពិភពលោក ក៏ដូចជាប្រទេសក្នុងតំបន់ផងដែរ។ « នៅដើមទសវត្សទី៩០ ចំណូលមនុស្សម្នាក់របស់សិង្ហបុរី ខ្ពស់ជាងវៀតណាមរហូតដល់១២៥ដង ហើយឥលូវ នៅត្រឹម ២៤ដងប៉ុណ្ណោះ។ ថៃ ធ្លាប់ខ្ពស់ជាងវៀតណាម ១៦ដង តែពេលនេះ នៅត្រឹមតែ ២.៥ ដង។ បើធៀបជាមួយនឹងជប៉ុនឯណោះវិញ គម្លៀតរវាងប្រទេសទាំងពីរ បានធ្លាក់ចុះពី២៦៧ដង មកត្រឹម ១៦ដង ខណៈ អាមេរិកធ្លាក់ពី ២៥២ដង មក ២៥ ដង»។ នេះ គឺជាការប្រៀបធៀបកំណើនសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមតាមរយៈចំណូលប្រចាំឆ្នាំរបស់មនុស្សម្នាក់ របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងសម័យប្រជុំជាមួយសភា។ សម្រាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អ្វីដែលវៀតណាម ត្រូវផ្តោតសំខាន់នៅចំពោះមុខនោះគឺ យកបញ្ហាកសាងធនធានមនុស្ស ជាបេះដូង និងអាទិភាពក្នុងការដំណើរការអភិវឌ្ឍ ហើយផលិតកម្មការងារ ត្រូវប្រព្រឹត្តឡើង ដោយយកការចៃ្នប្រឌិត វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាជាគោល ពោលគឺ ប្រជាជន ត្រូវតែមានការផ្លាស់ប្តូរឲ្យស្របតាមដំណាក់កាលទី៤ នៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ដែលសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មនានា ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើបច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ទើបទទួលបានឱកាសច្រើននោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1403.txt	រដ្ឋធានីបារីសបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងសម្រេចដក «ពានរង្វាន់សេរីភាពប៉ារីស»ដែលបានប្រគល់ជូនទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងមិនឈឺឆ្អាលចំពោះការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សនៅរដ្ឋរ៉ាក់ខានប្រឆាំងប្រជាជនឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។	ការិយាល័យអភិបាលក្រុងប៉ារីស បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃសុក្រទី ៣០ ខែវិច្ឆិកាថា អភិបាលក្រុងប៉ារីសលោកស្រី Anne Hidalgo នឹងលុបចោលពានរង្វាន់កិត្តិយសដែលផ្តល់ជូនលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ការសម្រេចចិត្តនេះផ្អែកលើហេតុផលរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យអភិបាលក្រុងបាននិយាយដូច្នេះ៖ «ការលុបចោលពានរង្វាន់នេះគឺដោយសារការបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួននៅមីយ៉ាន់ម៉ា និងអំពើហិង្សា រួមទាំងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដោយបណ្តាក្រុមកងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ាប្រឆាំងជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា លោកស្រី Hidalgo បានផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី កាលពីចុងឆ្នាំមុនដែរដើម្បីបង្ហាញពីក្តីកង្វល់របស់ខ្លួន និងអំពាវនាវឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាគោរពសិទ្ធិជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ប៉ុន្តែគួរឲ្យសោកស្តាយលិខិតនោះមិនត្រូវបានឆ្លើយតបវិញឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការសម្រេចជាផ្លូវការជុំវិញពានរង្វាន់សេរីភាពរបស់លោកស្រី ស៊ូជី នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាក្រុងប៉ារីសនៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូឯណោះ។ ការប្រកាសពីការឈានទៅសម្រេចដកហូតពានរង្វាន់សេរីភាពនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីស្ថាប័នអន្តរជាតិបីដូចជា Glasgow, Edinburgh និង Oxford សម្រេចដកហូតពានរបស់ខ្លួនដែលបានផ្តល់ជូនលោកស្រី ស៊ូជីដែរ។ បើសិនជាក្រុប្រឹក្សាក្រុងប៉ារីសសម្រេចដកហូតពាននេះមែន លោកស្រី ស៊ូជី ក្លាយជាមេដឹកនាំដំបូងបំផុតដែលបាត់បង់ពានរង្វាន់ដែលផ្តល់ឲ្យរដ្ឋធានីបារាំងនេះដែរ។ តាមពិតទៅលោក ស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ត្រូវបានគេចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃប្រជាធិបតេយ្យដែលដឹកនាំបក្សប្រឆាំងសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនក្នុងជំនាន់ឆ្នាំ ១៩៩០ ប្រឆាំងនឹងរបបដឹកនាំយោធា និងត្រូវបានតែងតាំងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋជាផ្លូវការក្រោយបក្សលោកស្រីឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដីក្នុងឆ្នាំ ២០១៥នោះ។ ប៉ុន្តែលោកស្រីរងការថ្កោលទោសពីសំណាក់លោកខាងលិចដោយសារភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងគ្មានសកម្មភាពចំពោះការបំពារបំពានសិទ្ធិមនុស្សប្រឆាំងជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅរដ្ឋរ៉ាក់ខានកន្លងមកនេះ។ មកដល់បច្ចុប្បន្នប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាច្រើនជាង ប្រាំពីរសែននាក់បានរត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសបង់ក្លាដែសដោយសារជម្លោះនិងការបង្ក្រាបក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ានៅទីនោះ។ ចំណែកខាងក្រុមសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិបានរកឃើញភស្តុតាងថា វាមានការសម្លាបរង្គាល រំលោភសេពសន្ថវៈ ធ្វើទារុណកម្ម និងដុតបំផ្លាញលំនៅដ្ឋានប្រជាពលរដ្ឋនៅរដ្ឋរ៉ាក់ខាន ដែលអាចចាត់ចូលជាបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិនិងប្រល័យពូជសាសន៍។ ស្ថាប័ននេះក៏បានទាមទារឲ្យមានការនាំក្រុមឧត្តមសេនីយ៍យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាត់ទោស ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះដែរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានទាត់ចោលរបាយការណ៍នោះដោយចាត់ទុកថា វាមានភាពលម្អៀងខ្លាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1404.txt	សប្តាហ៍នេះ អនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) បានលើកជាយោបល់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងអូស្ត្រាលី និងអាស៊ាននឹងល្អក់កករ បើសិនជាមហាអំណាចគីឡូមធ្យមនេះ ប្តូរទីតាំងស្ថានទូតខ្លួនពី Tel Aviv ទៅក្រុងហ្សេរ៊ុយសាឡិមតាមអាមេរិកមែននោះ។	បន្ទាប់ពីលឺដំណឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី ស្កុត ម៉ូរីសុន (Scott Morisson) បញ្ជាក់ជំហរថា លោកបើកចំហដល់ការប្តូរទីតាំងស្ថានទូតអូស្ត្រាលីទៅកាន់ក្រុងពិសិដ្ឋហ្សេរ៊ុយសាឡិម សមាជិករដ្ឋសភាម៉ាឡេស៊ី និងជាអនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អាន់វ៉ា បានព្រមានពីផលប៉ះពាល់ដែលកើតមានឡើងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអូស្ត្រាលី និងអាស៊ានទាំងមូលផង។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍ Astro Awani អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពលរូបនេះបាននិយាយថា អូស្ត្រាលីមិនគួរមើលរំលងសកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលបង្កើតអយុត្តិធម៌ដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងជម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងប៉ាឡេស្ទីនឡើយ។ លោក អាន់វ៉ា ពន្យល់ដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីមិនធ្វើតាមសំណើរឲ្យគាំទ្រការសម្រេចចិត្តដោយគ្មានហេតុផលរបស់អាមេរិកដើម្បីបើកស្ថានទូតនៅហ្សេរ៊ុយសាឡិមឡើយ។ បញ្ហាគឺនយោបាយនៃការមិនទទួលការពិត ហើយប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនត្រូវបានគេដកហូតសិទ្ធិ ហើយអ្នកមិនត្រូវមើលរំលងរឿងអយុត្តិធម៌ ដែលកើតឡើងដោយសារសកម្មភាពរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលឡើយ»។ ក្រៅពីពន្យល់ពីបញ្ហាដែលកើតឡើង លោក អាន់វ៉ា ក៏បានអំពាវនាវឲ្យបណ្តារដ្ឋអាស៊ានប្រឆាំងរាល់សកម្មភាពប្តូរទីតាំងស្ថានទូត ដែលជាការទទួលស្គាល់ហ្សេរ៊ុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែលព្រោះវាជារឿងដែលប៉ះពាល់ការស្វែងរកសន្តិភាពតំបន់ និងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ប៉ាឡេស្ទីន។ លោកក៏បានបន្តថា អូស្ត្រាលីជាផ្នែកមួយនៃតំបន់អាស៊ី ហើយក្លាយជាមិត្តជិតខាងល្អរបស់អាស៊ានដែរ។ ដូច្នេះហើយ លោក ជឿជាក់ថា រាល់ការសម្រេចឯកតោភាគីរបស់អូស្ត្រាលីដោយដើរតាមគន្លងអាមេរិកនឹងបង្កឲ្យមានបញ្ហាច្រើនក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយអាស៊ាន ព្រោះសមាជិកអាស៊ាននឹងតវ៉ាប្រឆាំងមិនខាន។ ត្រឡប់មកវិញ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ម៉ូរីសុន បានបដិសេធរាល់ការអះអាងដែលថា អូស្ត្រាលីចង់ដើរតាមអាមេរិក។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោកមិនមានការលូកលាន់ពីអាមេរិកឡើយ ហើយវាក៏មិនកើតចេញពីការជជែកណាមួយរវាងលោកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ឬមន្ត្រីអាមេរិកនោះដែរ។ ហ្សេរ៊ុយសាឡិម ជាទីក្រុងពិសិដ្ឋដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនដាច់ស្រេចរវាងភាគីជម្លោះប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល។ អ៊ីស្រាអែលបានគ្រប់គ្រងហ្ស៊េរុយសាឡិមពាក់កណ្ដាល និងបានភ្ជាប់ជាទឹកដីភាគខាងលិចរបស់ទីក្រុងនេះក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៦៧ ។ អ៊ីស្រាអែលបានទាមទារចំណែកទីក្រុងនេះទាំងមូល និងបានភ្ជាប់តំបន់ភាគខាងកើត ដែលធ្វើឲ្យទីក្រុងទាំងមូលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ ឯប៉ាឡេស្ទីនចាត់ទុកតំបន់ខាងកើតជារដ្ឋធានីរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃអនាគត។ ប៉ុន្តែបញ្ហាកាន់តែស្មុគស្មាញក្រោយ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាឲ្យគេរើសស្ថានទូតអាមេរិកពីក្រុង Tel Aviv ទៅកាន់ហ្សេរ៊ុយអាឡិមកាលពីចុងឆ្នាំ ២០១៧កន្លងទៅដែលបង្ហាញថា អាមេរិកទទួលស្គាល់ទីក្រុងនេះជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែល។ សកម្មភាពអាមេរិកនេះត្រូវបានពិភពលោកទាំងមូលថ្កោលទោស ហើយវាក៏ពិតជាបង្កឲ្យដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពមជ្ឈិមបូព៌ាដែលជាប់គាំងស្រាប់នោះ កាន់តែពិបាកស្តារឡើងវិញថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1405.txt	លោកស្រី Nikki Haley អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានប្រកាសលាលែងពីតំណែង ដែលខ្លួនកាន់កាប់អស់រយៈពេលជិត២ឆ្នាំ។	អតីតអភិបាលរដ្ឋ South Carolina អាយុ៤៦ឆ្នាំរូបនេះ គឺស្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមស្ត្រីដ៏តិចតួចក្នុងរដ្ឋបាលត្រាំ។ លោកស្រី Nikki Haley មិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការលាលែងនេះឡើយ ប៉ុន្តែមានការលើកឡើងនានាថា គាត់គ្រោងប្រជែងធ្វើបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០២០។ អត្ថបទទាក់ទង ទូតអាមេរិកថ្មីប្រចាំ UN៖ យើងកំពុងកត់ឈ្មោះប្រទេសដែលមិនជួយអាមេរិក ការតែងតាំងអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកថ្មីប្រចាំUN ជម្រះកង្វល់រឿងអាមេរិកចង់ចេញពី UN លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ទូតអាមេរិកប្រចាំ UN រូបនេះ នឹងចេញពីតំណែងរបស់ខ្លួននាដំណាច់ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការដកស្រង់របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចជ្រើសរើសអ្នកបន្តតំណែងលោកស្រី Nikki នារយៈពេលពីពីរទៅបីសប្តាហ៍ខាងមុខ ដោយលោកមើលឃើញថា Dina Powell អតីតទីប្រឹក្សារងផ្នែកសន្តិសុខរបស់លោក អាចជាបេក្ខភាពនាំមុខសម្រាប់តំណែងនេះ។ លោកត្រាំ ក៏បានបង្ហើបពីឈ្មោះ Ivanka ដែលជាកូនស្រីបង្កើតរបស់ខ្លួនផងដែរ ប៉ុន្តែលោកជឿថា នឹងទទួលរងនូវការចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រួសារនិយម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1406.txt	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres បានសំឡឹងឃើញពីចំណុចវិជ្ជមានរវាងចិន និងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ចាត់ទុកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិល្អរវាងចិន-អាហ្វ្រិក គឺជាគន្លឺះមួយ នៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយជោគជ័យនៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក ដែលជាបណ្តុំនៃប្រទេសក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក។	តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសជាមួយនឹងភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua នៅថ្ងៃ៣០ សីហា មុនពេលចាកចេញទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាហ្វ្រិក លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ Antonio Guterres បានថ្លែងថា ជោគជ័យនៃការអភិវឌ្ឍ និងសន្តិភាពពិភពលោក ក៏ពឹងផ្អែកលើជោគជ័យរបស់រដ្ឋអាហ្វ្រិក ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិននិងអាហ្វ្រិក ក៏ជាកត្តាសំខាន់មួយសម្រាប់ជោគជ័យតំបន់អាហ្វ្រិកផងដែរ។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានបន្តទៀតថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ចិន និងអាហ្វ្រិក មិនត្រឹមតែផ្តល់សារៈប្រយោជន៍ក្នុងផ្នែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ជាមាគ៌ាដ៏សំខាន់មួយក្នុងការធ្វើឲ្យមានភាពល្អប្រសើរនៃការអភិវឌ្ឍសកល, អភិបាលកិច្ចសកល និងការធ្វើសេដ្ឋកិច្ចសកលភាវូបនីយកម្មផងដែរ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់៖« ពិភពលោក មានតែមួយ ហើយផែនដី ក៏មានតែមួយ។ ...គ្រប់យ៉ាងត្រូវតែមានការប្រទាក់គ្នាទៅវិញទៅមក»។ គួរជម្រាបថា ចិន នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាហ្វ្រិកចាប់ពីថ្ងៃទី៣ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ក្រោមមូលបទ ចិន និងអាហ្វ្រិក ឆ្ពោះទៅកាន់សហគមន៍កាន់តែរឹងមាំចែករំលែកអនាគតតែមួយតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ។ ទីនោះហើយដែលលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិងពីង នឹងថ្លែងពីគោលនយោបាយសហប្រតិបត្តិការរបស់ចិនទៅកាន់អាហ្វ្រិក ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយពីគំនិតផ្តួចផ្តើមជាច្រើនរបស់ចិន។ គួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា អាហ្វ្រិក គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយ ដែលកំពុងតែទទួលរងនូវឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនខ្លាំង ដែលបណ្តាអ្នកជំនាញមួយចំនួន ក៏បានព្រមានពីការធ្លាក់ខ្លួនចូលក្នុងបំណុលវណ្ឌកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងចិន។ ដោយសារតែឥទ្ធិពលរបស់ចិន បានធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកដែលធ្លាប់តែជាកល្យាណមិត្តច្រើនឆ្នាំរបស់តៃវ៉ាន់ បានសម្រេចចាកចេញពីតៃវ៉ាន់ ហើយក្រសោបយកចិនវិញ។ មានតែប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកមួយប៉ុណ្ណោះ គឺស្វាស៊ីឡង់ ដែលនៅតែបន្តមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់ ខណៈដែលប្រទេសផ្សេងទៀត កំពុងតែទទួលផលប្រយោជន៍ពីចិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1407.txt	បើទោះជាកាលបរិច្ឆេទនៃការបោះឆ្នោតជាតិថៃ នៅមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ក៏ដោយ អ្នកនយោបាយថៃខ្លះ បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការក្រៅផ្លូវការបណ្តើរៗហើយ។ អ្នកនយោបាយ បានលើកយកបញ្ហា នៃទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ និងកំណើនវិនិយោគជាមួយនឹងចិន ថាអាចធ្វើឲ្យដំណើរវិលត្រឡប់ទៅរកប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញរបស់ថៃស្ថិតនៅក្នុងភាពមិនប្រាកដប្រជា។	តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន លោក Thanathorn Juangroongruangkit ប្រធានគណបក្ស Future Forward ថៃ និងជាអតីតអ្នកជំនួយញធំមួយរូបផងនោះ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភពីវត្តមានកាន់តែច្រើនរបស់វិនិយោគចិន រួមទាំងភាពជិតស្និទ្ធរវាងរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ និងរដ្ឋាភិបាលចិន ថាអាចប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ថៃ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ The Nation នៅថ្ងៃ៣១ កញ្ញា។ ប្រធានបក្សទើបបង្កើតថ្មីរូបនេះ បានលើកឡើងថា៖ «រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន កំពុងងាកទៅរកចិនហើយ។ ដូច្នេះ យើងមិនចាំបាច់ជារដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ, គោរពសិទ្ធិមនុស្ស, និងគោរពសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិដើម្បីក្លាយជារដ្ឋរុងរឿងបានឡើយ ពោលគឺ យើងគ្រាន់តែធ្វើដូចចិនទៅបានហើយ»។ លោក Thanathorn បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភពីស្ថានភាពរបស់ថៃបច្ចុប្បន្នថា អាចធ្លាក់ចូលក្នុងឥទ្ធិពលរបស់ចិន។ អ្នកនយោបាយដែលសុខចិត្តលាលែងពីតំណែងជាន់ខ្ពស់ក្នុងកិច្ចជំនួញរូបនេះ បានលើកឡើងថា ប្រជាជនមិនសប្បាយចិត្តចំពោះការដឹកនាំរបស់របបសឹក ដែលមានលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ជាប្រមុខឡើយ។ ដោយមើលឃើញពីចំណុចខ្សោយនៃការដឹកនាំរបស់របបសឹក លោក Thanathorn បានបង្ហាញទំនុកចិត្តរបស់លោកថា បក្សលោក នឹងឈ្នះអាសនៈនៅក្នុងសភាយ៉ាងហោចណាស់ ៤០ ក្នុងចំណោចអាសនៈសរុប ៥០០ដែរ។ ស្រដៀងគ្នានេះផងដែរ ប្រធានបក្សថៃ Bhumjaithai លោក Anutin Charnvirakul នៅថ្ងៃ៣១ សីហា ក៏បានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសន៍មួយដោយភ្ជាប់និន្នាការប្រឆាំងនឹងវត្តមានចិន។ លោក Anutin បានអះអាងថា ក្នុងចំណោមគោលនយោបាយអាទិភាពធំបំផុតមួយរបស់បក្សលោក គឺជំរុញថៃឲ្យពន្យាពេលក្នុងគម្រោងផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿនជាមួយនឹងចិន ដែលជាគម្រោងមួយដ៏ធំ។ ប្រមុខបក្សដែលធ្លាប់ទទួលបានអាសនៈ ១១ភាគរយ ក្នុងការបោះឆ្នោតថៃឆ្នាំ២០១៤រូបនេះ បានលើកឡើងថា ថៃ អាចយកគំរូតាមនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មី ក្នុងការលុបចោលគម្រោងធំៗរបស់ចិនមួយចំនួន ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេស។ ប្រមុខបក្សរូបនេះ រំពឹងថា នាពេលបោះឆ្នោតខាងមុខនេះ បក្សលោក នឹងអាចទទួលបានអាសនៈ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏៥៥អាសនៈដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1408.txt	អគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំកម្ពុជា លោក អូ ណាក់យ៉ុង នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា បានប្រកាសថា កូរ៉េខាងត្បូងនឹងជួយកម្ពុជាតាមតម្រូវការ។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងតាមនាកម្មវិធីបុណ្យជាតិរបស់កូរ៉េនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា។ លោក អូ សង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត។	ស្ថានទូតកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា បានរៀបចំពិធីអបអរសាទរនូវខួបរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍នៃការបង្កើតប្រទេសដំបូងរបស់កូរ៉េ។ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ យុជន និងកីឡា លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ជាតំណាងប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចូលរួមកម្មវិធីនេះ។ អគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងត្បូង លោក អូ ណាក់យ៉ុង បានលើកឡើងពីស្ថានការនៅឧបទ្វីបកូរ៉េដែលមានវឌ្ឍនភាពដ៏ល្អ និងកំពុងស្ថិតនៅលើជំហាននៃមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់សន្តិភាព និងវិបុលភាព។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានជួបចរចាគ្នាសំដៅបង្កើតសន្តិភាពរវាងបងប្អូនទាំងពីរ។ ងាកទៅទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីវិញ តំណាងកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះនិយាយថា សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានថែរក្សាទំនាក់ទំនងមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការ ចាប់តាំងពីការបង្កើតឡើងវិញនូវទំនាក់ទំនងការទូតក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ ដោយបានចែករំលែកគ្នាទៅវិញទៅមកនូវគុណតម្លៃ និងផលប្រយោជន៍រួម។ លោកបន្តថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី កំពុងរីកចម្រើនប្រកបដោយស្ថេរភាព ផ្អែកលើអំណាយផលពីធម្មជាតិនៃសេដ្ឋកិច្ច និងសក្តានុពលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។ «ជាក់ស្តែង ស្ថានភាពទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី នាពេលបច្ចុប្បន្ននិងអនាគតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈការធ្វើជំនួញ ការវិនិយោគ ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវការ(ODA) ទេសចរណ៍ វិស័យ ពលកម្ម វប្បធម៌ ទំនាក់ទំនង និងការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជន និងប្រជាជន។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អូ មុននឹងបង្ហាញក្ដីសង្ឃឹមរបស់ខ្លួនថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះនឹងកាន់តែត្រូវបានពង្រឹងថែមទៀត។ ត្រង់ចំណុចនេះ អគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះ អះអាងថា កូរ៉េខាងត្បូង នឹងមិនត្រឹមតែអនុវត្តកិច្ចការងារ ដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើអ្វីដែលកូរ៉េខាងត្បូងអាចធ្វើបានល្អជាងប្រទេសផ្សេងទៀតនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងត្បូងនឹងធ្វើសកម្មភាពដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើអ្វីដែលជាតម្រូវការរបស់កម្ពុជាផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1409.txt	រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា បានបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-52 ជាច្រើនគ្រឿង ទៅបើកប្រតិបត្តិការនៅក្បែរសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ សកម្មភាពថ្មីនេះទំនងជាបង្កកំហឹងបន្ថែមទៀតដល់ក្រុងប៉េកាំង ខណៈភាពតានតឹងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ កំពុងកើនឡើង ដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក លោក Dave Eastburn បានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-52 ជាច្រើនគ្រឿងទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការបញ្ជូននេះគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រតិបត្តិការជាប្រចាំដែលធ្វើឡើង ក្នុងគោលបំណងបង្កើនសមត្ថភាពផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានជាមួយដៃគូ និងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់តែប៉ុណ្ណោះ។ «យោធាអាមេរិកនឹងបន្តបើកប្រតិបត្តិការទាំងការហោះហើរ និងធ្វើនាវាចរណ៍គ្រប់ទីកន្លែង ដោយយោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Eastburn ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក ជេម ម៉ាធីស (James Mattis) បានថ្លែងថា លោកមិនព្រួយបារម្ភថា ការបញ្ជូនយន្តហោះ B-52 បែបនេះ នឹងបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយក្រុងប៉េកាំងនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញប្រមុខការពារជាតិរូបនេះ ពុំបានបញ្ជាក់ឲ្យបានលម្អិតនោះឡើយ។ បើពិតទៅការបញ្ជូនយន្តហោះយោធាបែបនេះ មិនមែនជារឿងអ្វីចម្លែកនោះទេ ប៉ុន្តែជាធម្មតាសកម្មភាពនេះតែងតែងបង្កជាកំហឹងដល់ក្រុងប៉េកាំង។ ក្នុងខែមិថុនាកន្លងទៅ ក្រសួងការបរទេសចិនបានប្រកាសថា គ្មាននាវាយោធា ឬយន្តហោះចម្បាំងណាមួយ អាចបំភ័យចិនឲ្យផ្លាស់ប្តូរជំហរការពារដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ក្នុងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះទេ បើទោះជាអាមេរិកបានបញ្ជូនយន្តហោះ B-52 ទៅក្បែរដែនសមុទ្រជម្លោះដ៏ស្មុគស្មាញនេះក៏ដោយក្តី។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ជារឿយៗតែងតែចោទដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ជុំវិញយោធូបនីយកម្មនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ទីដែលចិន តៃវ៉ាន់ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី ព្រុយណេ និងហ្វីលីពីន បានអះអាងជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_141.txt	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្រេចទទួលស្គាល់ គណបក្សសន្តិភាពជាតិ (គ.ស.ជ) កាលថ្ងៃ ទី២១មីនា។ បក្សនេះ មានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅផ្ទះលេខ៦៩Z ផ្លូវបេតុង ភូមិអូរណ្ដូង១ សង្កាត់ព្រែកប្រា ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាម ប្រកាសស្ដីពី ការចុះបញ្ជី គណបក្សសន្តិភាពជាតិ ចេញដោយលោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។	គណបក្សសន្តិភាពជាតិ មានលោក រស់ សារ៉ុម ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការបណ្ដោះ អាសន្ន ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ប្រធានរូបនេះ អះអាង ពីគោលជំហរ គណបក្ស ជាបក្សប្រកាន់កណ្ដាលនិងស្ដាំនិយម។ ចំពោះ បាវចនាបក្ស គឺ ការពារសមធម៌ វឌ្ឍនភាព សង្គម។ លោក សារ៉ុម បញ្ជាក់ពីបេសកកម្មរបស់បក្សខ្លួនយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ធ្វើយ៉ាងណា ការពារ សន្តិភាពឱ្យបាន ហើយសមធម៌ ក្នុងការអភិវឌ្ឍ។ វាមានន័យថា ពលរដ្ឋនៅកម្ពុជាទទួល យកការអភិវឌ្ឍបានពីសង្គម។ យើងរក្សាស្ថេរភាពនយោបាយនិងការអភិវឌ្ឍន ឆ្ពោះទៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ពេញលេញ នៅឆ្នាំ២០៥០ ដូចរដ្ឋាភិបាលមានគោលដៅដែរ»។ បច្ចុប្បន្ន សមាជិក រួមទាំងអ្នកគាំទ្រ ប្រមាណ៥០០០នាក់។ គណបក្សថ្មីនេះ ក៏មានបំណង ចូលរួមការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោត ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ និងថ្នាក់ជាតិខាងមុខផង ដែរ។ រីឯគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសន្តិភាពជាតិ គឺគោរពឆន្ទៈរបស់ពលរដ្ឋ តាម រយៈការបោះឆ្នោត ពិសេសទទួលរដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពី ឆន្ទៈប្រជាជន។ គោលនយោបាយ ចម្បងផ្សេងទៀត ស្វែងរកសុភម្គល សេចក្ដីថ្លៃថ្នូ ដល់ពលរដ្ឋ, ការពារ របររាជានិយម, ការពារអធិបតេយ្យជាតិ, ការពារមិនឱ្យបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង និងដឹកនាំស្របតាម រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក រស់ សារ៉ុម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1410.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលី Julie Bishop បានសម្រេចចាកចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៦ ខែសីហា ដោយមិនបន្តការងារក្រោមអាណត្តិនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី Scott Morission ឡើយ។ លោកស្រីក៏ទំនងជានឹងចូលនិវត្តពីនយោបាយដោយឈប់បន្តឈរឈ្មោះជាសមាជិកសភាទៀតដែរចាប់ពីការបោះឆ្នោតសភាអាណត្តិក្រោយ ។	ប្រមុខការទូតអូស្ត្រាលីលោកស្រី Julie Bishop ប្រកាសលាលែងពីតំណែងពីរថ្ងៃក្រោយមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធខ្លួនលោក Malcolm Turnbull ចុះចេញពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដោយសាររដ្ឋប្រហារក្នុងបក្សសេរីភាពដែលជាបក្សកាន់អំណាច ។ បើតាមសារព័ត៌មានអូស្ត្រាលី ABC រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យ ៦២ឆ្នាំរូបនេះនឹងបានប្រកាសថា ទោះចាកចេញពីតំណែងក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ លោកស្រីនឹងបន្តកាងារជាតំណាងរាស្ត្រដដែល ប៉ុន្តែគ្មានការសម្រេចចិត្តឡើយពីការបោះឆ្នោតបន្ទាប់។ លោកស្រីនិយាយដូច្នេះ៖« ខ្ញុំនៅតែជាសមាជិកសភាដែលជាសំឡេងឲ្យតំបន់ភាគលិចអូស្ត្រាលី។ ខ្ញុំត្រូវបានជ្រើសរើសដោយគណបក្សសេរីភាពសម្រាប់អាសនៈនៅតំបន់ Curtin ភាគខាងលិចអូស្ត្រាលី ហើយខ្ញុំមិនទាន់សម្រេចចិត្តនៅឡើយទេសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ»។ នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំអូស្ត្រាលី Simon Birmingham បានហៅលោកស្រី Bishop ថាជាស្ត្រីដ៏អស្ចារ្យម្នាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគណបក្សសេរីភាព។ ចំណែកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក Turnbull បានចាត់ទុកលោកស្រីជាមិត្តដ៏យូរអង្វែងមួយ និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដែលប៉ិនប្រសព្វមួយរូបដែរ។ តាមពិតទៅការលាលែងពីតំណែងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរូបនេះ ចំពេលដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីថ្មីលោក Scott Morrison ដែលធ្លាប់ជារដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ច រៀបចំរុះរើគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី។ លោកស្រី Bishop អាចដឹងច្បាស់ថាលោកស្រីមិនអាចទទួលតួនាទីជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដដែលទេ តាមលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតប្រជែងក្នុងបក្សកាលពីសុក្រនោះ។ ក្នុងការប្រជែងតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃសុក្រក្នុងចំណោមសមាជិកបក្សកាន់អំណាច លោកស្រីខ្ទាតចេញតាំងពីជុំទីមួយដោយបានទទួលសំឡេងគាំទ្រត្រឹម ១១សំឡេងពីសមាជិកសរុប ៨៥នាក់។ ជុំចុងក្រោយ លោក Morrison បានសំឡេងគាំទ្រភាគច្រើន និងបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1412.txt	ថ្ងៃពុធទី ១៩ ខែកញ្ញានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនទិតៀនចំណាត់ការឯកតោភាគីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្តដំឡើងពន្ធម្តងហើយម្តងទៀតប្រឆាំងទំនិញនាំចូលពីចិនដែលបង្កឲ្យសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងភាគីទាំងពីរកាន់តែរីករាលដលឡើយ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលរូបនេះអះអាងថា វាមានតែការប្រឹក្សាយោបល់គ្នាទេដែលជាដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវ។	នាវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅក្រុង Tianjin លោក លី ខឹឈាំង (Li Keqiang) បានថ្លែងរិះគន់សកម្មភាពរបស់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបន្តបញ្ឆេះសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងជាមួយខ្លួន ជាជាងរកផ្លូវក្នុងការប្រឹក្សាយោបល់បញ្ចៀសបញ្ហា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងនាមជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ចិនបើកចំហរក្នុងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចជាមួយប្រទេសដទៃដើម្បីប្រយោជន៍រួមគ្នា ហើយវារឿងចាំបាច់បំផុតដែលប្រទេសនានាត្រូវគោរពគោលការណ៍ពាណិជ្ជកម្មសេរី និងពហុភាគី។ «វាជារឿងសំខាន់ដែលយើងត្រូវបន្តការពារ និងអនុវត្តគោលការណ៍ពហុភាគីនិយម និងសេរីភាពក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ សម្រាប់បញ្ហាដែលកើតមានឡើងនេះ គេត្រូវស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមការប្រឹក្សាយោបល់ ហើយការចេញវិធានការឯកតោភាគីមិនជួយអ្វីទាំងអស់»។ លោក លី និយាយដូច្នេះ។ តាមពិតទៅ សមរភូមិដែលប្រើពន្ធច្បាំងគ្នានេះចាប់ផ្តើមដោយការដំឡើងពន្ធ ២៥ ភាគរយជំហានដំបូងរបស់អាមេរិកប្រឆាំងទំនិញចិនដែលមានទំហំ ៥០ ពាន់លានដុល្លារដែលទំនិញទាំងនោះមានយ៉ាងតិច ៨០០ មុខផ្សេងគ្នារួមបញ្ចូលទាំងគ្រឿងម៉ាស៊ីនឧស្សាហកម្ម, គ្រឿងបរិក្ខារសុខាភិបាល និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តជាដើមនៅខែមិថុនា។ បន្តមក សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិននិង អាមេរិកកំពុងបន្តឆាបឆេះកាន់តែខ្លាំងថែមទៀតនៅសប្តាហ៍នេះក្រោយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសបន្ថែមពន្ធ ១០ភាគរយលើទំនិញចិនទំហំ ២០០ពាន់លានដុល្លារទៀត (ជំហានទីពីរ)។ លោកថែមទាំងគំរាមទៀតថា បើសិនចិនហ៊ានតដៃ អាមេរិកនឹងដាក់ពន្ធបន្ថែមជំហានទីបីលើទំនិញចិន ២៦៧ពាន់លានដុល្លារផ្សេងទៀតដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សង្គ្រាមពន្ធនេះមិនបានបញ្ចប់ត្រឹមភាគីម្ខាងព្រមឱនក្បាលតាមការគំរាមរបស់ភាគីម្ខាងទៀតឡើយ។ ថ្ងៃអង្គារទី ១៨ ខែកញ្ញាម្សិលមិញនេះ រដ្ឋាភិបាលចេញបានប្រកាសដាក់ពន្ធតបវិញលើទំនិញអាមេរិក ៦០ពាន់លានដុល្លារទៀតដែរ។ ការដាក់បន្ថែមពន្ធរៀងខ្លួននេះកើតឡើង ក្រោយពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកលោក Steven Mnuchin អញ្ជើញសមភាគីចិនឲ្យចូលពិភាក្សាគ្នាដើម្បីដោះស្រាយសង្គ្រាមពន្ធនេះដែរ ព្រោះវាកំពុងប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសកលខ្លាំងដែរ។ ប៉ុន្តែក្រោយមានការបន្ថែមពន្ធនេះ ភាគីចិនបានព្រមានដែរថា ស្ថានការណ៍ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់ឡើយសូម្បីតែការចរចាឬប្រឹក្សាគ្នា។ អត្ថបទទាក់ទង ត្រាំ ដំឡើងពន្ធប្រឆាំងទំនិញចិន ២០០ពាន់លានដុល្លារទៀត និងគំរាមដាក់បន្ថែម បើចិនហ៊ានសងសឹក កន្លងមកនេះ លោក ត្រាំ បានចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋាភិបាលចិនព្យាយាមទម្លាក់ថ្លៃលុយយ៉ន់ដើម្បីប្រឆាំងនឹងពន្ធថ្មីរបស់អាមេរិកនេះ។ លើពីត្អូញត្អែករឿងឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម លោក ត្រាំ ក៏បានចោទប្រកាន់ផងដែរថា ចិនបន្តលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ហាក្រុមហ៊ុនអាមេរិក និងបង្ខំឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីបានចូលក្នុងទីផ្សាររបស់ចិនផង។ ប៉ុន្តែលោក លី ខឹឈាំង បានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះដោយអះអាងថា ការទម្លាក់តម្លៃលុយមានផលអវិជ្ជមានច្រើនជាវិជ្ជមាន ហើយចិនក៏មិនប្រើប្រាស់វិធានការនេះដើម្បីគ្រាន់តែជំរុញការនាំចេញដែរ។ បន្ថែមពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានលើកឡើងផងដែរពីការបន្តលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិននៅពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលវាជាភស្តុតាងមួយបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចចិនមានសុខភាពល្អ។ ក្រៅពីនោះ ការគោរពកម្មសិទ្ធិបញ្ហា (IP) ក៏មានការប្រែប្រួលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរក្នុងប្រទេសចិន។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំចិនរូបនេះទទួលស្គាល់ថា វានៅមានបញ្ហាប្រឈមច្រើនដែលរាំងស្ទះដល់ការជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់អស់សក្តានុពលនោះ។ បញ្ហាទាំងនោះរួមមានកង្វះការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង បញ្ហាប្រឈមផ្នែកពាណិជ្ជកម្មនៅក្រៅប្រទេស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1413.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងមិនមានវត្តមានចូលរួមក្នុងជំនួបធំចំនួនពីរនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលត្រូវរៀបចំនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ នេះ។ តំណាងឲ្យលោក ត្រាំ គឺអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន នឹងចូលរួមក្នុងជំនួបសំខាន់នៅសិង្ហបុរី និងនៅប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ។ សេតវិមានបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ថា លោក ផេន នឹងលើកឡើងជំហររបស់អាមេរិកចំពោះទស្សនវិស័យឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលលោក ត្រាំ បានដាក់ចេញ។	អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូចូលរួមកិច្ចប្រជុំសំខាន់ចំនួនពីរនៅតំបន់អាស៊ីក្នុងខែវិច្ឆិកា ជំនួសប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ។ នេះជាសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សេតវិមាននៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា។ សេតវិមានអាមេរិកមិនបានបង្ហាញមូលហេតុច្បាស់ពីការលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ តែទំនងជាលោកមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុប និងតំបន់អាមេរិកឡាទីនក្នុងខែវិច្ឆិកាដដែល។ កាលពីឆ្នាំមុន លោក ត្រាំ បានចូលរួមប្រជុំអាស៊ាននៅហ្វីលីពីន និងជំនួប APEC នៅវៀតណាម។ លោកក៏ត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅសិង្ហបុរីនៅខែវិច្ឆិកាផង ហើយលោកក៏បានទទួលយកការអញ្ជើញនេះដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ត្រាំ នឹងមិនមានវត្តមាននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅចុងឆ្នាំនេះឡើយ។ តាមការប្រកាសខាងលើ លោក ផេន នឹងចូលរួមប្រជុំជាមួយបណ្ដាមេដឹកនាំមហាអំណាចដទៃទៀតអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា ដែលសិង្ហបុរីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ បន្ទាប់មក អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រូវបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសកោះប៉ាស៊ីហ្វិកប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេដើម្បីចូលរួមប្រជុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC)។ យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសដដែល ក្នុងដំណើរទសក្សនកិច្ចនៅអាស៊ី អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក នឹងគូសបញ្ជាក់ពីយុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលបើកចំហ និងមានសេរីភាព ដោយពឹងផ្អែកលើការគោរពអធិបតេយ្យ នីតិរដ្ឋ ក៏ដូចជាគោលការណ៍សេរី យុត្តិធម៌ និងពាណិជ្ជកម្មផ្ដល់ចំណេញទៅមក។ សេតវិមានបន្តថា លោក ផេន ទន្ទឹងចាំជួបសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក និងដៃគូក្នុងតំបន់ដើម្បីជំរុញសន្តិសុខ វិបុលភាព និងសេរីភាព។ ព្រមគ្នានឹងការប្រកាសដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ផេន សេតវិមានក៏បញ្ចេញផែនការទស្សនកិច្ចនៅបរទេសរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងខែវិច្ឆិកាដដែល។ លោក ត្រាំ នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់បារាំង ដើម្បីចូលរួមពិធីខួបទី១០០ឆ្នាំនៃថ្ងៃបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី១ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា រួចបន្តដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអៀរឡង់ដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាព។ នៅចុងខែ លោកនឹងទៅកាន់អាហ្សង់ទីនដើម្បីចូលរួមជំនួបមេដឹកនាំ G-20 និងធ្វើទស្សនិច្ចនៅកូឡុំប៊ីផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1414.txt	ភ្នំពេញ៖ បញ្ហាបំណុលកម្ពុជា ដែលជំពាក់រុស្ស៊ី កាលពីអំឡុងទសវត្សរ៍៨០ បានឈានដល់ចំណុចដោះស្រាយហើយ តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សារវាងសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោក Dmitry Medvedev នាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី នៅទីក្រុងព្រុចសែល ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក កាលពីថ្ងៃទី១៨ តុលា។	បំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលចង់ឲ្យបញ្ហាបំណុលកម្ពុជា ជំពាក់រុស្ស៊ី មានច្រកចេញមួយដ៏ល្អនោះ គឺបានសម្រេចហើយ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានស្នើឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី ជួយសម្រួលបញ្ហាបំណុលកម្ពុជា បង្វែរទៅជាការវិនិយោគវិញ។ រុស្ស៊ី មិនបដិសេធចំពោះសំណើរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឡើយ។ ហ្វេសប៊ុករបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានស្រង់នាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី យ៉ាងដូច្នេះថា៖« រុស្ស៊ីនឹងប្រើប្រាស់បំណុលនោះ សម្រាប់ជាការវិនិយោគនៅកម្ពុជា ដែលនោះគឺជាអាទិភាពដ៏ល្អសម្រាប់កម្ពុជា ដែលរុស្ស៊ីចង់ជួយ»។ ប៉ុន្តែប្រទេសទាំងពីរ មិនទាន់បញ្ជាក់ថា ការបង្វែរបំណុលទៅការវិនិយោគនេះ ផ្ដោតទៅលើផ្នែកអ្វីខ្លះនោះទេ។ កម្ពុជាបានជំពាក់បំណុលរុស្ស៊ី ១,៥០០លានដុល្លារអាមេរិក កាលពីទស្សវត្សរ៍៨០ ដែលយកមកប្រើប្រាស់សម្រាប់ការទិញអាវុធ និងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែបំណុល១៥០០លានដុល្លារនេះ ត្រូវបានរុស្ស៊ីសម្រេចលុបចោល ៧០ភាគរយ កាលពីឆ្នាំ២០០៩។ បច្ចុប្បន្នបំណុលកម្ពុជា ត្រូវសងរុស្ស៊ី ត្រឹមតែ ៣០% ដែលមានទឹកប្រាក់ ៤៥០លានដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1415.txt	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង បានអះអាងថា ដំណើរការនៃចរចាលើការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ ឬហៅថាថា RCEP បានវិវត្តដល់ដំណាក់កាលគួរកត់សម្គាល់ថ្មីមួយ ដែលអាចនឹងឈានដល់ការសម្រេចចុងក្រោយ។	នាឱកាសនៃការថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានលើកទី៥០នៅថ្ងៃ២៩ សីហាកន្លងទៅ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង បានលើកយកបញ្ហា នៃភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន ជាប្រធានបទធំមួយ ដើម្បីជាការក្រើនរម្លឹកដល់សមាជិកអាស៊ាន ឲ្យបន្តពង្រឹង ក៏ដូចជារួមគ្នាជាធ្លុងមួយសម្រាប់ការទៅមុខនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ដែលជាប្រធានវិលជុំអាស៊ានផងនោះ បានមើលការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ អាចសម្ពាធមួយសម្រាប់ការលូតលាស់អាស៊ាន ខណៈដែលអាស៊ាន កំពុងតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលនៃសមាហរណកម្ម ដែលធ្វើឲ្យលោក ត្រូវទទូចរដ្ឋអាស៊ានទាំងអស់ ត្រូវតែសហការគ្នាដើម្បីទប់ស្កាត់ការជះឥទ្ធិពលមួយនេះ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ តាមរយៈវេទិកាអាស៊ានដដែលនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ក៏បញ្ជាក់ពីដំណើរការរបស់នៃផែនការពាណិជ្ជកម្ម ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ផងដែរ។ លោក លី ទទួលស្គាល់ថា ផែនការពាណិជ្ជកម្មដែលមានរដ្ឋអាស៊ានទាំងដប់ ជាមួយនឹងប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកប្រាំមួយទៀត មានបង្កប់ភាពខុសគ្នាច្រើន តែក៏អាចសម្របសម្រួលគ្នាបាន។ ខណៈពណ៌នា RCEP ជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក លោក លី បានបង្ហើបថា កិច្ចចរចា RCEP បានដល់ដំណាក់កាលកាន់តែស៊ីជម្រៅហើយ ហើយលោក ក៏បានទទូចឲ្យគ្រប់សមាជិកនៃសហប្រតិបត្តិការមួយនេះ បន្តរក្សាភាពទៅមុខនៃការចរចា និងធ្វើសម្បទានឲ្យគ្នាឲ្យបានច្រើនសម្រាប់ផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែង។ សូមជម្រាបផងដែរថា RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មមួយដែលផ្តួចផ្តើមដោយរដ្ឋាភិបាលចិន និងផ្តើមស្នើឡើងជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ២០១២ក្នុងឱកាសដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។ កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានទំហំពាណិជ្ជកម្មស្មើនឹង៣០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ពិភពលោកបង្កើតឡើងដើម្បីប្រែក្លាយតំបន់រដ្ឋអាស៊ាន និងដៃគូសន្ទនារបស់ខ្លួនក្លាយជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី ។ ភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ រាប់បញ្ចូលសមាជិកអាស៊ានទាំងដប់ និង ដៃគូសន្ទនាផ្សេងទៀតរួមមានចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី និង ណូវែលសេឡង់។ តាមពិតទៅ RCEP គ្រោងនឹងបញ្ចប់ការព្រមព្រៀងគ្នាតាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ ប៉ុន្តែត្រូវបន្តពន្យារពេលជាបន្តបន្ទាប់ទៅឆ្នាំ ២០១៦ និងឆ្នាំ២០១៧ ទៀត ដោយសារសមាជិករបស់ RCEP មួយចំនួននៅមិនឯកភាពលើបញ្ហាមួយចំនួនជាពិសេសការកាត់បន្ថយរបាំងពន្ធលើទំនិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1416.txt	ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បំពេញទស្សនកិច្ចការងាររយៈពេលបួនថ្ងៃនៅសិង្ហបុរី។ នេះ ជាដំណើរទស្សនកិច្ចការងារលើកទីពីរហើយរបស់ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងជាមេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ារូបនេះទៅកាន់សិង្ហបុរី ដែលជាប្រធានវិលជុំអាស៊ាន២០១៨។	លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃ១៩ សីហា បានចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចការងាររយៈពេលបួនថ្ងៃទៅកាន់សិង្ហបុរី តបតាមការអញ្ជើញរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ អំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជា បញ្ហានៃការបញ្ជូនពលករមីយ៉ាន់ម៉ាទៅធ្វើការនៅសិង្ហបុរី។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា បានហាមមិនឲ្យមានការបញ្ជូនពលកខ្លួនទៅសិង្ហបុរី ដ្បិតមានការបំពានសិទ្ធិច្រើនករណី។ វត្តមានរបស់ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងទឹកដីប្រធានវិលជុំអាស៊ានសិង្ហបុរី មិនមែនផ្តោតទៅលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកស្រី ស៊ូជី ក៏នឹងឆ្លៀតផ្តល់បឋកថាដែលជាការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពស្ថានភាពមីយ៉ាន់ម៉ាស្តីពីបញ្ហាប្រឈម និងការវិវត្តនៃប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា។ លោកស្រី ក៏នឹងអាចលើករឿងវិបត្តិក្នុងរដ្ឋ Rakhine នៅទីនោះផងដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថា គិតចាប់តាំងពីបក្សលោកស្រី កាកន់អំណាចដឹកនាំប្រទេសមក លោកស្រី ស៊ូជី នៅមិនទាន់បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់បណ្តាប្រទេសអាស៊ានទាំងអស់នៅឡើយនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកស្រី បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់សិង្ហបុរីពីរលើកហើយ ដែលលើកទីមួយត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ ថ្មីៗរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ក៏ទើបតែបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកទី៥១ ដោយមានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយផងដែរ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ក្រោមការសម្របសម្រួលពីប្រធានអាស៊ានសិង្ហបុរី មិនមានការថ្កោលទោស ឬបន្ទោសមីយ៉ាន់ម៉ាជុំវិញវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដូចដែរបណ្តាអង្គការអន្តរជាតិមួយចំនួន បានធ្វើឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1417.txt	កាលពីថ្ងៃ ០៦ កញ្ញា រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានបញ្ជាទិញអាវុធ និងសេវាកម្មយោធាពីរុស្ស៊ី ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង ១ពាន់លានដុល្លារ។ ការបញ្ជាទិញសព្វាវុធថ្មីនេះ គឺធ្វើឡើង ខណៈរដ្ឋអាស៊ានមួយនេះ បន្តបង្កើនការនាំចូលអាវុធប្រមាណ ៧០០ភាគរយក្នុងពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ គេមើលឃើញថា កំណើននៃការទិញអាវុធដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នេះគឺដោយសារកត្តាចំនួនធំៗ ២ មានសកម្មភាពចិន និងគោលនយោបាយអាមេរិក។	«យើងទទួលបានការកុម្ម៉ង់ទិញសម្ភារៈយោធា ដែលមានតម្លៃប្រមាណជាង១ពាន់លានដុល្លារ»។ លោក Dmitry Shugayev ប្រធានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកផ្នែកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា និងបច្ចេកទេស បានិយាយបែបនេះនៅថ្ងៃទី៦ កញ្ញាក្នុងពេលផ្តល់បទសម្ភាសដល់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានយោធរុស្ស៊ី TASS។ របាយការណ៍ថ្មីនេះត្រូវបានចេញផ្សាយ ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចមួយរបស់អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម លោក Nguyen Phu Trong ទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ីចាប់ពីថ្ងៃទី០៥ ដល់ទី៨ កញ្ញាតាមការអញ្ជើញរបស់លោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន។ ក្រោយមានជំនួបមួយរវាងលោក Phu Trong និងលោកពូទីន បក្សកម្មុយនីស្តវៀតណាមបានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយចុះថ្ងៃទី ៧ ខែកញ្ញាដូច្នេះថា៖ «ភាគីទាំងពីរ (រុស្ស៊ី-វៀតណាម) បានបង្ហាញពីការតាំងចិត្ត ក្នុងការបន្តពង្រឹងចំណងយោធាជាមួយគ្នា»។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរថា ទំនាក់ទំនងរវាងវៀតណាម និងរុស្ស៊ី មានភាពជិតស្និទ្ធខ្លាំង ក្នុងពេលប្រហែល ១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ រុស្ស៊ី ក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់អាវុធដ៏ធំបំផុតមួយសម្រាប់វៀតណាម ហើយក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ីជាច្រើនផងដែរក៏បានដាក់ទុនវិនិយោគនៅក្នុងគម្រោងថាមពលមួយចំនួននៅប្រទេសវៀតណាមផងដែរ។ កន្លងមក វៀតណាម បានបញ្ជាទិញនាវាមុជទឹកពីរុស្ស៊ីចំនួន ៦គ្រឿង រួមជាមួយនឹងនាវាចម្បាំង យន្តហោះចម្បាំង និងសម្ភារៈយោធាជាច្រើនពីរុស្ស៊ី។ គេមើលឃើញ កំណើននៃការទិញអាវុធដ៏ក្លៀវក្លារបស់វៀតណាមនេះ កើតឡើងដោយសារកត្តាពីរសំខាន់។ កត្តាទីមួយ គឺដោយសារការកើនឡើងនៃសកម្មភាពរបស់ក្រុងប៉េកាំងក្នុងជម្លោះទាមទារដែនអធិបតេយ្យភាពដ៏ស្មុគស្មាញនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជាឧទាហរណ៍ស្រាប់ គឺការសាងសង់កោះសិប្បនិមិ្មតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ។ ចំណែកកត្តាទីពីរ គឺព្រោះតែមានការព្រួយបារម្ភពីគោលជំហរមិនច្បាស់លាស់របស់អាមេរិកក្នុងតំបន់។ គេបារម្ភថា អាមេរិកអាចនឹងដកខ្លួនចេញពីតំបន់អាស៊ី និងទុកចោលឲ្យឥទ្ធិពលចិនរីកសុះសាយយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងតំបន់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1418.txt	បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី អនុវត្តគោលនយោបាយបើកចំហរសម្រាប់វិនិយោគបរទេស ជាពិសេសជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក៏ដោយ ម៉ាឡេស៊ីក៏មិនបណ្តែតបណ្តោយឲ្យមានអ្នកវិនិយោគបរទេសច្រើនលើសលប់ឡើយ។ ក្រុងកូឡាឡាំពួរ ខ្លាចក្រែងអ្នកវិនិយោគទាំងនោះ នឹងដណ្តើមទីផ្សាររបស់ប្រជាជនក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន ខណៈទទួលស្គាល់ថាកម្រិតជំនាញរកស៊ីអ្នកក្នុងស្រុកនៅទាប។	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានទទួលបានស្គាល់ថា ប្រជាជនក្នុងស្រុកម៉ាឡេស៊ី មានកម្រិតទាបនៅឡើយនោះទេក្នុងការប្រកបអាជីវកម្ម និងជំនួយខ្នាតធំ ដែលហេតុផលនេះហើយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី មិនចង់ឲ្យមានលំហូរអ្នកវិនិយោគចិនច្រើនលើសលប់ពេកនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation។ នាឱកាសនៃការថ្លែងសមាជជាតិឆ្នាំ២០១៨ នៅថ្ងៃ១ កញ្ញា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានចោទសួរយ៉ាងដូច្នេះ៖« ប្រសិនបើ យើងនាំវិនិយោគបីលាននាក់ពីចិន តើនឹងមានអ្វីកើតឡើងមកលើយើង? ពួកគេ គឺជាក្រុមមនុស្សដែលប្រឹងប្រែងធ្វើការ ឆ្លាត និងមានចំណេះដឹងរឿងរកស៊ីឬធ្វើជំនួញ។ ...តើយើងអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងពួកគេបានទេ?» បន្ទាប់បានលើកឡើងបែបនេះរួចហើយនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាស់វស្សា បានថ្លែងទទួលស្គាល់ថា ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីនៅក្នុងកម្រិតខ្សោយនោះទេផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ពោលគឺ ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីក្នុងស្រុក មិនអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងអ្នកវិនិយោគចិនបានឡើយ។ លោក បន្តទៀតថា រដ្ឋាភិបាលលោក មានគោលនយោបាយបើកចំហរប្រទេសសម្រាប់ការវិនិយោគបរទេសដោយផ្ទាល់ពីចិន ប៉ុន្តែ មិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាជនចិនទិញដី ឬគ្រប់គ្រងទីក្រុងម៉ាឡេស៊ីបានឡើយ។ លោក បន្ថែមថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបើកទូលាយបែបនោះមែន ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី នឹងត្រូវប្តូរទីលំនៅឆ្ងាយពីក្រុង ឬរស់នៅក្បែរព្រៃវិញហើយ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលចង់បាននោះទេ ការវិនិយោគបរទេស ដែលមកបង្កើតរោងចក្រនៅម៉ាឡេស៊ី ហើយកម្មករគឺជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ី និងមិនមែនជាកម្មករបរទេសឡើយ។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ ទើបតែបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់លោកនៅក្នុងប្រទេសចិន ដែលជាទិសដៅទស្សនកិច្ចក្រៅតំបន់អាស៊ានដំបូងបង្អស់របស់លោក ក្រោយបានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជាថ្មី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1419.txt	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែស បានសម្តែងការខកចិត្តចំពោះហេតុការណ៍នៃវិបត្តិមនុស្សជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលអូសបន្លាយអស់រយៈរាប់សិបខែ ដោយគ្មានដំណោះស្រាយច្បាស់លាស់។ បង់ក្លាដែស ក៏បានប្រើវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីក្រើនរម្លឹកមេដឹកនាំពិភពលោកចូលរួមស្រោចស្រង់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ខណៈកន្លងមកសហគមន៍អន្តរជាតិ សម្ងំមិនអើពើ។	ពីវេទិការបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាតិនៅថ្ងៃ២៧ កញ្ញាកន្លងទៅ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី Sheikh Hasina បានថ្លែងថា បង់ក្លាដែស បានព្យាយាមស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិវិធីលើវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាតាមរយៈការពិគ្រោះយោបល់ទ្វេភាគី ហើយក៏បានរៀបចំឲ្យមានការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនបីជុំឲ្យត្រលប់ទៅវិញផងដែរ ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកស្រី អះអាងថា មីយ៉ាន់ម៉ា មិនបានសហការ ដូចការប្តេជ្ញាចិត្តសោះ។ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី តាមរយៈវេទិកាដដែលនោះ បានផ្តល់អនុសាសន៍ដល់មីយ៉ាន់ម៉ាដោយប្រយោល ដោយលោកស្រី លើកយកគោលការណ៍ចំនួនប្រាំ ដែលលោកស្រី ក៏ធ្លាប់បានបង្ហាញកាលពីកិច្ចប្រជុំឆ្នាំមុន។ « យើង ពិតជាខកចិត្តខ្លាំងណាស់ ទោះបីជាយើងប្រឹងប្រែងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ យើង នៅតែមិនអាចអនុវត្តការងារចាត់បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនបាន។» នេះ គឺជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ដោយមានការគាំទ្រ និងផ្តល់ជំនួយពីអង្គការអន្តរជាតិ លោកស្រី បានកត់សម្គាល់ថា បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែស កំពុងតែផ្តល់ជម្រកដល់ជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាងមួយលាននាក់ដែលបានភៀសខ្លួនមកពីមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលនេះ ជាបន្ទុកមួយដ៏ធ្ងន់របស់បង់ក្លាដែស ត្រូវធានារ៉ាប់រង។ លោកស្រី បានទទូចឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ចូលរួមជាមួយនឹងខ្លួនដើម្បីបន្តគាំពារជនភៀសខ្លួនរហូតមានដំណោះស្រាយ។ តាមពិតទៅ វិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ារបស់មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនទើបតែកើតឡើងនៅចុងឆ្នាំ២០១៧នោះទេ។ វិបត្តិ ដែលផ្ទុះចេញឡើងដោយការវាយប្រហារគ្នារវាងកងអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងសហគមន៍ ដែលមានជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ារស់នៅច្រើនជាងគេ បានផ្ទុះឡើងខ្លាំងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ និងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។ ក៏ប៉ុន្តែគ្រាន់តែវិបត្តិនៅឆ្នាំ២០១៧ មានជនភៀសខ្លួនរហូតដល់ជាង៧០ម៉ឺននាក់ បានបង្ខំចាកចេញពីរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់បង់ក្លាដែស។ គួរកត់សម្គាល់នោះ ក្រោយនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនចុងឆ្នាំ២០១៧ មីយ៉ាន់ម៉ា បានព្រមព្រៀងទទួលជនភៀសខ្លួនទាំងនេះត្រលប់មកស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេទាំងជាមួយនឹងបង់ក្លាដែសផង និងភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិផង។ តែតាមជាក់ស្តែង មីយ៉ានម៉ា មិនទាន់បានអនុវត្តតាមការកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ខ្លួនឡើយ ក្រោមហេតុផលថា ប្រទេសត្រូវការស្តារស្ថានភាពឲ្យល្អប្រសើរជាមុនសិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_142.txt	ឥណ្ឌាបានបដិសេធរបាយការណ៍នៃការជ្រៀតជ្រែកក្នុងនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់ម៉ាល់ឌីវ។ ប្រទេសនេះបញ្ជាក់ថា នេះជាព័ត៌មានមិនអាចទុកចិត្តបាន ហើយថាអ្នកយកព័ត៌មានមានអាកប្បកិរិយាលំអៀងចំពោះឥណ្ឌា។	សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះត្រូវបានចេញផ្សាយដោយក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌានៅថ្ងៃទី ៣ មករា បន្ទាប់ពីកាសែតអាម៉េរិក Washington Post បានចោទប្រកាន់ក្រុមប្រឆាំងម៉ាល់ឌីវថាបានស្វែងរកប្រាក់ចំនួន ៦លានដុល្លារពីឥណ្ឌា ដើម្បីគាំទ្រផែនការចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីម៉ាល់ឌីវ Mohammed Muizzu ។ កន្លងមក មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យម៉ាល់ឌីវ លោក Mohamed Nasheed បានបដិសេធរបាយការណ៍របស់ Washington Post ។ លោក Mohamed Nasheed បានបញ្ជាក់ថា លោកមិនបានដឹងពីការឃុបឃិតណាមួយប្រឆាំងនឹងប្រធានាធិបតី Muizzu ហើយបាននិយាយថា ឥណ្ឌានឹងមិនគាំទ្រ ឬដាក់លក្ខខណ្ឌចំពោះទង្វើបែបនេះឡើយ។ ក្នុងពេលដំណាលគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាល់ឌីវ លោក Abdulla Khaleel កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការលើកដំបូងទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈពេលបីថ្ងៃ លោក Khaleel ជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា Jaishankar។ នៅក្នុងជំនួបនេះ ភាគីទាំងពីរបានកត់សម្គាល់ពីការអភិវឌ្ឍន៍សំខាន់ៗរវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមទាំងការចុះហត្ថលេខាលើក្របខ័ណ្ឌមួយ ដើម្បីសម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសនីមួយៗ ក្នុងប្រតិបត្តិការឆ្លងដែន និងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1420.txt	ភ្នំពេញ៖ ព្រះមហាក្សត្រ សម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ត្រូវបានប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង យាងចូលរួមពិធីលៀងសាយភោជន នៅវិមានប្រជាជនចិន នាទីក្រុងប៉េកាំង ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវាបុណ្យជាតិខួបលើកទី ៦៩ឆ្នាំ នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ព្រះអង្គ គឺភ្ញៀវពិសេសតែមួយអង្គគត់ ដែលត្រូវបានយាងចូលរួមទិវាបុណ្យជាតិចិននេះ។	បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់បានគង់ប្រថាប់ជាប់ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនភីង រួមតុជាមួយមេដឹកនាំចិនជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបទៀត ដែលក្នុងនោះមានលោក Li Keqiang នាយករដ្ឋមន្ត្រី ,លោក វ៉ាង ជីសាន អនុប្រធានាធិបតី និងលោក Li Zhanshu, លោកWang Yang, លោក Wang Huning, លោក Zhao Leji, និងលោក Han Zheng ដែលសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយចិន។ ក្នុងកម្មវិធី ក៏មានភ្ញៀវក្រៅ និងក្នុងស្រុកចិន១២០០នាក់ ចូលរួម។ Relate សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤៩ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ម៉ៅ សេទុង ខណៈជម្លោះសង្គ្រាមស៊ីវិល នៃការបែងចែកទឹកដី ដែលកាលនោះមេដឹកនាំបក្សគូមិនតាំង គឺលោក ចាង ខៃជៀក ត្រូវបានរត់ទៅកោះតៃវ៉ាន់ ក្រោយចាញ់សង្គ្រាមនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1421.txt	ប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក Tran Dai Quang ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃ ២១ ខែកញ្ញានេះដោយសារមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។	ប្រធានផ្នែកសុខាភិបាលនៃមន្ទីរពេទ្យយោធាវៀតណាមលោក Nguyen Quoc Trieu បានបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីវៀតណាមរូបនេះបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅម៉ោង ១០៖ ០៥ នាទី នៅមន្ទីពេទ្យយោធានាទីក្រុង ហាណូយ។ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មន្ទីរពេទ្យខាងលើនេះដែរ ប្រមុខរដ្ឋវៀតណាមរូបនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរយូរហើយ ហើយលោកក៏បានទទួលការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យជំនាញទាំងក្នុងស្រុក និងបរទេសដែរ មុនទទួលមរណភាពនេះ។ ប៉ុន្តែមិនមានការបញ្ជាក់ពីខាងមន្ទីរពេទ្យឡើយជុំវិញប្រភេទជំងឺរបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះ។ លោក Dai Quang បានស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីវៀតណាមនៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៦ ដោយជំនួសតំណែងលោក Truong Tan Sang។ លោកក៏ជាប្រមុខរដ្ឋវៀតណាមដំបូងគេដែលបានស្លាប់ក្នុងតំណែង។ លោក Dai Quang បានកើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៦ នៅភូមិ Quang Thien នៃខេត្តភាគខាងជើង Ninh Binh។ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីសាកលវិទ្យាល័យនគរបាលប្រជាជនវៀតណាម និងសាលាភាសាបរទេសក្រោមក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលបច្ចុប្បន្នជាក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ។ លោកក៏ធ្លាប់ធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យដោយមានសញ្ញាបត្របណ្ឌិតផ្នែកច្បាប់ មុននឹងចូលកាន់តំណែងជាអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាននៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ បន្តមកទៀតលោកបានក្លាយជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខសាធារណៈនៅឆ្នាំ ២០០៦។ ក្នុងខែសីហាឆ្នាំ ២០១១ លោក Dai Quang ត្រូវបានដំឡើងតំណែងទៅជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ រហូតដល់ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៦ មុនក្លាយជាប្រធានាធិបតី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1422.txt	កោះតៃវ៉ាន់ កំពុងពិចារណាចាត់វិធានការតបនឹងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បរទេសដែលបានកែប្រែឋានៈរបស់កោះនេះនៅលើគេហទំព័ររបស់ពួកគេតាមការទាមទាររបស់ចិន។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាច្រើនសុខចិត្តធ្វើតាមការណែនាំរបស់ចិន ដើម្បីចៀសវាងការដាក់ពិន័យ ឬការរឹតត្បិតការធ្វើប្រតិបត្តិការ ប៉ុន្តែតៃវ៉ាន់ចាត់ទុកទង្វើរបស់ចិនជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបានឡើយ ហើយដែលត្រូវតែឆ្លើយតបវិញ។	ជម្លោះរវាងចិនដីគោក និងកោះតៃវ៉ាន់ កំពុងធ្វើឲ្យបណ្ដាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាជួបបញ្ហាពិបាកខ្លាំង។ កាលពីខែមេសា ក្រុងប៉េកាំងបានស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ចំនួន៤៤ កែប្រែឋានៈរបស់កោះតៃវ៉ាន់ទៅជាផ្នែកមួយរបស់ចិនវិញជាជាងការកំណត់ថា តៃវ៉ាន់ជាប្រទេសមួយ។ ក្រុមហ៊ុនដឹកអ្នកដំណើរជាច្រើនរបស់អាមេរិក ជប៉ុន និងប្រទេសខ្លះទៀតបាន អនុវត្តតាមការទាមទាររបស់ចិន ដើម្បីរួចផុតពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ កាសែតតៃវ៉ាន់ United Daily News បានផ្សាយនៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហាថា ក្រសួងដឹកជញ្ជូនរបស់តៃវ៉ាន់បានគិតគូរពីវិធានការលើក្រុមហ៊ុនបរទេសដែលធ្វើតាមចិន និងចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ចិនវិញ។ មន្ត្រីក្រសួងនេះនិយាយថា ចំណាត់លើក្រុមហ៊ុនទាំងនោះមានដូចជាការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ស្ពានសម្រាប់អ្នកដំណើរចូលយន្តហោះ ក៏ដូចជាការរៀបចំឡើងវិញផ្លូវហោះហើរ និងចុះចតរបស់យន្តហោះជាដើមផង។ ដោយឡែកសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលមិនសូវកែប្រែតាមចិន នឹងទទួលបានការលើកទឹកចិត្តវិញ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះអាចនឹងទទួលបានការកាត់បន្ថយ ឬមិនយកថ្លៃចុះចត និងថ្លៃផ្សេងទៀត។ ក្រោមសំណើរបស់ចិន ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អាមេរិកដូចជា American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines និង Hawaiian Airlines បានលុបចោលពាក្យតៃវ៉ាន់លើគេហទំព័ររបស់ខ្លួន និងជំនួសមកវិញដោយពាក្យតៃប៉ិសម្រាប់ការកក់សំបុត្រយន្តហោះប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាក្ដី គម្រោងរបស់ក្រសួងខាងលើបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ទោះជាក្រុងតៃប៉ិចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់ចិនជារឿងមិនអាចទទួលយកបានក៏ដោយ។ ក្រុមអ្នករិះគន់អះអាងថា ការចាត់វិធានការតបវិញនេះ នឹងបង្កជាការលំបាកសម្រាប់អ្នកដំណើរ ហើយក៏អាចនាំមកវិញនូវចំណាត់ការរបស់ប្រទេសដែលក្រុមហ៊ុនខ្លួនជួបបញ្ហានៅតៃវ៉ាន់ផង។ ជុំវិញបញ្ហានេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់បញ្ជាក់ថា ការជជែកពីវិធានការខាងលើស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលក្រសួងដឹកជញ្ជូននៅឡើយ ហើយក៏មិនទាន់មានការសម្រេចចិត្តណាមួយដែរ។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ Kolas Yotaka និយាយថា ខាងក្រសួងមិនទាន់បញ្ជូនសំណើផ្លូវការទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលឡើយ តែរដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធិពិចារណាពីផលប៉ះពាល់លើប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនដែរ។ អ្នកនាំពាក្យបន្តថា ការបង្កបញ្ហារំខានដល់អ្នកដំណើរ គឺផ្ទុយពីនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1423.txt	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្នើតែងតាំងលោក Patrick Murphy ដែលជាមន្ត្រីជំនាញតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាជារឿងមួយគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។ ការសម្រេចបែបនេះទំនងជាយុទ្ធសាស្ត្រពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជាផង និងទប់ទល់ឥទ្ធិពលចិនដែលកំពុងកើនឡើងខ្លាំងនៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ផង។	បើមានការឯកភាពពីព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក លោក Patrick Murphy ដែលបច្ចុប្បន្នជាឧបការរីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិកនឹងជំនួសតំណែងឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាលោក William Heidt តាមការស្នើសុំតែងតាំងរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ។ អត្ថបទទាក់ទង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកទទួលបន្ទុកអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកក្លាយជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតថ្មីប្រចាំកម្ពុជា អាមេរិកថា ការរិះគន់របស់កម្ពុជា ផ្ទុយពីស្មារតីនៃការបង្កើនទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសទាំងពីរ ស្របពេលដែលទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងអាមេរិករង្គោះរង្គើរខ្លាំង ការតែងតាំងមន្ត្រីជំនាញតំបន់ជាន់ខ្ពស់មកធ្វើប្រធានបេសកកម្មការទូតនៅកម្ពុជានេះ បានក្លាយជាប្រធានសំខាន់សម្រាប់ការវែកញែកពិភាក្សា ហើយមានការយល់ឃើញផ្សេងគ្នាជុំវិញការសម្រេចចិត្តនេះដែរ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកលោក William Heidt បានផ្តល់យោបល់ថា លោក Murphy ជាបេក្ខជនស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់តំណែងឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកនៅកម្ពុជានេះដែរព្រោះតែលោកមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់ និងយល់ដឹងរាក់ជ្រៅពីការងារការទូតតំបន់។ «លោក Murphy មានពិសោធន៍ដ៏ចំណានក្នុងការងារការទូត ហើយលោកស្គាល់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ច្បាស់ ហើយក៏យល់ដឹងពីគោលនយោបាយរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ច្បាស់លាស់ខ្លាំងដូចគ្នាដែរ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក Heidt ដែលចុះផ្សាយតាមគណនី Instagram ផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា។ ចំណែកលោកសាស្ត្រាចារ្យ រស់ ចន្ត្រាបុត្រ ដែលជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដាក់មនុស្សជំនាញជាន់ខ្ពស់ឲ្យឈរជើងនៅកម្ពុជាជាការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកសម្រាប់តំបន់ និងទប់ទល់ការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលចិនផងដែរ។ លោកបណ្ឌិតនិយាយដូច្នេះ៖«លោក Murphy ជាឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ក្នុងក្រសួងការបរទេសអាមេរិក។ ការតែងតាំងតួអង្គដែលមានជំនាញច្បាស់លាស់ថ្នាក់តំបន់នេះ គឺជាការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិក ហើយវាជាយុទ្ធសាស្ត្រអាមេរិកនៅកម្ពុជាផង តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផង និងប៉ាស៊ីហ្វិកផង»។ សម្រាប់បណ្ឌិតសភាចារ្យខាងលើនេះ លោក Murphy ជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងការប្រមូលផ្តុំគំនិត និងមតិយោបល់របស់បណ្តាទូតអាមេរិកទាំងអស់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូល ដែលវាសម្រួលដល់ការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់ផង។ លោកបណ្ឌិត ក៏យល់ឃើញដែរថា អាមេរិកក៏កំពុងព្យាយាមពង្រឹងវត្តមានរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជាដើម្បីទប់ទល់វត្តមានចិននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ទាំងមូល។ លោកពន្យល់បន្ថែមដូច្នេះថា៖« អាមេរិកយល់ឃើញថា ចំណុចរសើបដ៏ធំនោះ គឺកម្ពុជាដែលជាដៃគូ និងជាមិត្តយុទ្ធសាស្ត្រធំមួយរបស់ប្រទេសចិន។ ប្រទេសចិនក៏កំពុងមានវត្តមានយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ដែរ ប៉ុន្តែ វត្តមានរបស់ចិននៅកម្ពុជា ហាក់ខ្លាំងជាងគេនៅក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះវត្តមាននៃតួអង្គលោក Murphy នៅកម្ពុជា គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ក្នុងការទប់ទល់ឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់នោះហើយ»។ ដោយឡែកលោក ឈាង វណ្ណរិទ្ធ អ្នកស្រាវជ្រាវនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាស៊ាននៃវិទ្យាស្ថាន ISEAS Yusof Isak បានយល់ស្របដែរថា ការស្នើតែងតាំងនេះបង្ហាញថា អាមេរិកព្យាយាមបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជាដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិន។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះ អ្នកជំនាញរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាអាចក្លាយជាទីតាំងនៃការប្រណាំងប្រជែងឥទ្ធិពលរបស់មហាអំណាចថែមទៀត ខណៈដែលការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយកាន់តែស្រួចស្រាល់។ «ខ្ញុំគិតថា អាមេរិកនឹងបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាដើម្បីពិនិត្យមើលការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅកម្ពុជា និងនៅក្នុងតំបន់។ ការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនឹងកើនឡើង ហើយកម្ពុជាក្លាយជាទីតាំងនៃការប្រកួតប្រជែងមួយនេះផង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឈាង វណ្ណរិទ្ធ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមសារអេឡិចត្រូនិក។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា លោក Murphy ធ្លាប់មកបំពេញទស្សនកិច្ចកម្ពុជា និងជួបពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាច្រើនលើកដែរមុនពេលមានការស្នើសុំតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាជំនួសលោក William Heidt ដែលបំពេញបេសកកម្មការទូតនៅកម្ពុជាអស់បីឆ្នាំមកនោះ។ កាលពីខែវិច្ឆិកា កន្លងទៅ លោកក៏ជួបពិភាក្សាពីទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគីជាមួយប្រមុខការទូតកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន ម្តងទៀតនាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នាទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន។ ក្នុងពេលនោះមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នេះ បានលើកឡើងពីកង្វល់របស់ខ្លួនចំពោះការវិវត្តនៃស្ថានការណ៍នៅកម្ពុជា ជាពិសេសការធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ រួមទាំងការរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងគណបក្សប្រឆាំងជាដើម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1424.txt	(Guwahati)៖ រដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋ Assam កំពុងអនុវត្តគម្រោងជំរុញការហោះហើរត្រង់មកកាន់បណ្តាប្រទេសអាស៊ានដើម្បីរឹតបន្តឹងការផ្សាភ្ជាប់រវាងប្រជាជននិងប្រជាជនជាពិសេសធ្វើឲ្យសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មមរមារញឹកឡើង។ រដ្ឋ Assam ក៏ទទូចឲ្យរដ្ឋអាស៊ានទាំងដប់ពិចារណាបើកស្ថានកុងស៊ុលរៀងៗខ្លួននៅរដ្ឋភាគឦសានដែលជាច្រកទ្វារចូលឥណ្ឌា និងបើកការហោះហើរត្រង់ដូចគ្នា។	ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានស្ថិតក្នុងដំណើរផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចថ្ងៃ ១៦ ខែកក្កដាប្រមុខលេខាធិការស្តីទីនៃរដ្ឋ Assam ទទួលបន្ទុកគោលនយោបាយសកម្មភាពនៅភាគខាងកើត (Act East Policy) លោក Ravi Capoor បានថ្លែងថា អាស៊ាននិងឥណ្ឌាជាពិសេសរដ្ឋ Assam ដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រកៀកនឹងអាស៊ានត្រូវបើកចំហព្រំដែន និងមានការផ្សាភ្ជាប់បន្ថែមទៀត។ បើកចំហព្រំដែននិងពង្រីកការផ្សាភ្ជាប់នេះ លោក Capoopr សំដៅលើការបង្កើនមធ្យោបាយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹក ផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស និងធានាឲ្យពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគទ្វេភាគីឲ្យផុសផុលឡើងរវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមានប្រវត្តិទំនាក់ទំនងយូរលង់ និងមានវប្បធម៌ស្រដៀងគ្នា។ ១. Assam ផ្តល់ការឧបត្ថម្ភធនដល់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដើម្បីបង្កើនការហោះហើរត្រង់មកអាស៊ាន ពេលសាកសួរថាតើរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលឥណ្ឌាជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋ Assam ប្រឹងប្រែងបែបណាដើម្បីអនុវត្តគោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពភាគខាងកើតឆ្ពោះមកអាស៊ាន ប្រមុខលេខាធិការរូបនេះថែមទាំងព្រលយផងដែរ ឥណ្ឌាកំពុងព្យាយាមប្តូររដ្ឋ Assam ឲ្យទៅជាក្រុង Kunming របស់ចិនដែលវាអាចធ្វើជាស្ពានផ្សាភ្ជាប់សាច់ភ្ជាប់អាស៊ានជាមួយឥណ្ឌា។ បើតាមលោក Ravi Capoor យុទ្ធសាស្ត្រធំៗចំនួនពីរ ដែល Assam កំពុងអនុវត្ត។ យុទ្ធសាស្ត្រទីមួយគឺ រដ្ឋ Assam កំពុងចាប់ផ្តើមបង្កើនការហោះហើរត្រង់ដែលមានតម្លៃសមរម្យទៅកាន់តំបន់អាស៊ាន។ ចំណែកចំណុចទីពីរគឺ Assam ជំរុញការផ្លាស់ប្តូរទស្សកិច្ចសិក្សា អប់រំ និងវប្បធម៌រវាងប្រជាជនទាំងពីរអាស៊ាននិងឥណ្ឌាដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការស្វែងយល់ពីគ្នាបន្ថែមទៀត។ «ក្នុងរយៈពេលបីខែទៀតពោលគឺខែ តុលា យើងនឹងចាប់ផ្តើមគម្រោងឧបត្ថម្ភធនដល់ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ឲ្យមានការហោះហើរផ្ទាល់ទៅកាន់ទីក្រុងមួយចំនួននៃរដ្ឋអាស៊ានដែលនៅកៀកៗ»។ លោក Capoor និយាយដូច្នេះ។ ់ «ក្រៅពីគម្រោងឧបត្ថម្ភធន ក្រោមក្របខណ្ឌនៃគោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពនៅទិសខាងកើត យើងក៏កំពុងស្វែងរកលទ្ធភាពពង្រឹងការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចសិក្សានិងវប្បធម៌ បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នអប់រំ និងស្រាវជ្រាវដើម្បីលើកស្ទួយការស្វែងយល់ពីគ្នាផង»។ ខណៈដែលឥណ្ឌាមានគម្រោងជំរុញផ្លូវហោះហើរត្រង់ខ្លួនឯងទៅអាស៊ាននោះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះក៏បានស្នើសុំបណ្តារដ្ឋអាស៊ានជួយបង្កើនការហោះហើរត្រង់មកកាន់រដ្ឋ Assam ដូចគ្នាព្រោះ Assam ជាច្រកទ្វារភាគឦសានភ្ជាប់អាស៊ានទៅកាន់ឥណ្ឌា ។ (រូបភាព៖ ប្រមុខលេខាធិការស្តីទីនៃរដ្ឋ Assam ទទួលបន្ទុកគោលនយោបាយសកម្មភាពនៅភាគខាងកើត (Act East Policy) លោក Ravi Capoor) សូមទាញការចាប់អារម្មណ៍បន្តិចថា ឥណ្ឌាក្រោមអាណត្តិរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Narasimha Rao បានដាក់ចេញគោលនយោបាយសំឡឹងទៅទិសខាងកើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ដោយសារឥណ្ឌាមើលឃើញពីសក្តានុពលនៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអាស៊ានដែលនៅមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រកៀកគ្នានេះ។ គោលនយោបាយនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរមកជា«គោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពនៅទិសខាងកើត»វិញនៅឆ្នាំ ២០១៤ ពេលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ឡើងកាន់អំណាច។ ការពង្រឹងចំណងមិត្តភាពជាមួយអាស៊ានជារឿងអាទិភាពរបស់លោក ម៉ូឌី ព្រោះលោកចង់ឃើញមានសកម្មភាពនិងផ្លែផ្កាក្នុងទំនាក់ទំនងអាស៊ាន និងឥណ្ឌានេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ លោកបានអញ្ជើញមេដឹកនាំអាស៊ានទាំងដប់មកចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសនៅឥណ្ឌាកាលពីចុងខែមករា ក្រោមមូលបទ « តម្លៃរួម ជោគវាសនារួមគ្នា»។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះបានក្លាយជាវេទិកាដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់មេដឹកនាំអាស៊ាន និងឥណ្ឌា ជជែកពិភាក្សាពីបញ្ហាប្រឈមរួមគ្នា និងឈានទៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដែលសម្រេចបាននៅឆ្នាំ ២០១២នោះ ឲ្យកាន់តែរឹងមាំនិងស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត។ ២.រដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋAssam ចង់ឃើញអាស៊ានបើកស្ថានកុងស៊ុលនៅទឹកដីខ្លួន ដោយឡែក ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានដែរ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល (Chief Minister) នៃរដ្ឋ Assam លោក Sarbananda Sonowal ឯណោះវិញក៏បានលើកឡើងពីសារសំខាន់នៃគោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពនៅភាគខាងកើតរបស់លោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ដែរសម្រាប់ភ្ជាប់សាច់ភ្ជាប់ឈាមជាមួយអាស៊ាន។ លោកឆ្លៀតឱកាសនោះស្នើឲ្យរដ្ឋអាស៊ានពិចារណាបង្កើតស្ថានកុងស៊ុលប្រចាំនៅរដ្ឋ Assam ផងដែរ។ People-to-people contact & civil society exchange with #SoutheastAsia are key components of our #ActEastPolicy . Had an opportunity to interact with a delegation of journalists from #ASEAN countries in Guwahati today & talk about many areas of cooperation. @PMOIndia @SushmaSwaraj pic.
article_1425.txt	ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ចាប់ផ្ដើមទស្សនកិច្ចរយៈពេលវែងមួយនៅបរទេស។ លោក ស៊ី ជិនភីង នឹងទៅដល់ទឹកដីអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាតនៅថ្ងៃដដែលដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅទីនោះ មុននឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសចំនួន៤ទៀតនៅឯទ្វីបអាហ្វ្រិក។ នៅអាហ្វ្រិក មេដឹកនាំចិននឹងចូលរួមជំនួបកំពូលមេដឹកនាំប្រទេស BRICS ផង។ ទស្សនកិច្ចលើកនេះ បានបង្ហាញពីសារសំខាន់របស់តំបន់ទាំងពីរសម្រាប់ចិនដែលសម្លឹងឃើញធនធានរ៉ែដើម្បីបំប៉នសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។	មជ្ឈិមបូព៌ា និងទ្វីបអាហ្វ្រិក គឺជាគោលដៅនៃដំណើរទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសលើកដំបូងរបស់ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ចាប់តាំងពីជាប់ឆ្នោតអាណត្តិទីពីរនៅខែមីនាកន្លងទៅ។ អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់ ជាទីតាំងឈប់សំចតទីមួយរបស់លោក ស៊ី ដែលជាមេដឹកនាំចិនទីមួយជាន់ទឹកដីនេះ។ តាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតី Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan លោក ស៊ី នឹងស្ថិតនៅប្រទេសអ្នកមានមួយនេះចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា។ នៅមុនដំណើរទៅកាន់ប្រទេសសេដ្ឋីមួយនេះ លោក ស៊ី បានលើកពីសារសំខាន់នៃចំណងមិត្តភាពប្រទេសទាំងពីរដែលបានអភិវឌ្ឍជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកហើយ ហើយកំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរក្លាយជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយផង។ បើតាមសារព័ត៌មាន The Natioanal ប្រធានាធិបតីចិន បញ្ជាក់ទៀតថា ចិននិងអារ៉ាប់រួមស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នា និងមានលក្ខខណ្ឌខុសគ្នាមែន តែមានប្រជាជនដែលពោរពេញដោយគំនិតច្នៃប្រឌិត និងមិនចេះបោះបង់ក្ដីសុបិន្តរបស់ខ្លួន។ ចប់ទស្សនកិច្ចនៅអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់ ប្រធានាធិបតីចិន នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិកដូចជា សេណេហ្កាល់ រវ៉ាន់ដា និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូងដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា។ នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង លោក ស៊ី នឹងចូលរួមក្នុងជំនួបកំពូលមេដឹកនាំប្រទេស BRICS ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Johannesburg រយៈពេលបីថ្ងៃទៀត។ ក្នុងដំណើរត្រឡប់ទៅចិនវិញនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា លោកនឹងឆ្លៀតចូលប្រទេសម៉ូរីសទៀត។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ។ ការជ្រើសរើសយកតំបន់ទាំងពីរជាគោលដៅនៃការដំណើរទស្សនកិច្ចនៅបរទេស ជាសញ្ញាបង្ហាញថាពីការឲ្យតម្លៃរបស់ចិនលើដៃគូសហប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន។ ទាំងអាហ្វ្រិក ទាំងមជ្ឈិមបូព៌ាជារួម គឺជាប្រភពថាមពលដ៏សំខាន់សម្រាប់ចិនក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ព្រោះនរណាក៏ដឹងដែរថា មជ្ឈិមបូព៌ាសម្បូរដោយប្រេង ឯអាហ្វ្រិកពោរពេញដោយធនធានរ៉ែជាច្រើនមុខ។ ចិនបានបោះទុនយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ក្នុងទឹកដីទាំងពីរនេះនារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ តាមរយៈគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ ក្រុមហ៊ុនចិនជាច្រើនបានទៅបណ្ដាក់ទុនរកស៊ីផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងថាមពលនៅអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលការវិនិយោគភាគច្រើនមានទំហំទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ ថ្មីៗនេះទៀតសោត ចិនក៏ទើបតែប្រកាសផ្ដល់ប្រាក់ជាច្រើនលានដុល្លារទៀតសម្រាប់ប្រទេសមួយចំនួននៅមជ្ឈិមបូព៌ាដើម្បីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ដែលតាមរយៈនេះ ឥត្ធិពលចិនបានជ្រាបចូលកាន់តែជ្រៅតាមនោះដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1426.txt	សិង្ហបុរី៖ រដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបានអះអាងថា សិង្ហបុរីគ្មានធនធានដែលមានសក្តានុពលដើម្បទាក់ទាញវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍឡើយ ប៉ុន្តែកត្តាដែលជំរុញឲ្យសិង្ហបុរីលូតលាស់លឿនមានដូច ស្ថិរភាពនយោបាយដោយមានបក្សដដែលដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលច្រើនទសវត្សរ៍ ការបង្កើតបរិស្ថានជំនួញល្អ និងមានប្រជាជនដែលប្រឹងធ្វើការខ្លាំង។	ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន១៣រូបថ្ងៃ ៧ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មសិង្ហបុរីលោក Chan Chun Sing លើកឡើងថា សិង្ហបុរីតូចជាងគេ ហើយក៏គ្មានធនធានធម្មជាតិជាដុំកំភួនដូចប្រទេសដទៃក្នុងតំបន់អាស៊ានដែរ។ ដូច្នេះ វាជារឿងលំបាកខ្លាំងសម្រាប់បុរីរដ្ឋមួយនេះក្នុងការទាញវិនិយោគបរទេសនិងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច បើប្រៀបធៀបនឹងរដ្ឋដទៃនោះ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៤៨ ឆ្នាំរូបនេះបានពន្យល់ថា សិង្ហបុរីបានព្យាយាមបង្កើត ឧត្តមភាពប្រៀបធៀបសិប្បនិម្មិត( man-made comparative advantage) ដើម្បីធានាការអភិវឌ្ឍនិងវិនិយោគ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ សិង្ហបុរីត្រូវធានា បរិយាកាសល្អប្រសើរសម្រាប់ជំនួញ ហើយលោកកត់សម្គាល់ថា រដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយបក្សតែមួយរាប់ចាប់ពីជំនាន់លោក លី ក្វាន់យូ គ្រប់គ្រងរដ្ឋរាប់ទសវត្សរ៍មកនេះក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការធានាបរិយាកាសវិនិយោគដែលមានស្ថិរភាពដូចគ្នា។ លោក Chan ថ្លែងដូច្នេះថា៖«សម្រាប់សិង្ហបុរី វាជារឿងលំបាកជាងគេក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគបរទេស បើយើងធៀបនឹងរដ្ឋអាស៊ានផ្សេងទៀត។ ដូច្នេះ យើងត្រូវបង្កើតឧត្តមភាពប្រៀបធៀបដែលក្នុងនោះមានទាំងបរិយាកាសនយោបាយដែលស្ថិតស្ថិរ, បរិយាកាសសង្គមដែលគាំទ្រដល់វិស័យធុរកិច្ច និងការគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងកម្លាំងពលកម្មប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន។ នេះជារឿងដែលយើងបង្កើតឡើងទាំងអស់»។ «ហេតុផលមួយក្នុងចំណោមហេតុផលជាច្រើនដែលធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចបានស្រួលគឺ យើងមានទំនាក់ទំនងឧស្សាហកម្មវិជ្ជមានដែលវាផ្តោតសំខាន់លើការសហការជិតស្និទ្ធគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាល, កម្លាំងពលកម្ម និងក្រុមហ៊ុនផងដើម្បីប្រយោជន៍ជាតិ។ វាធ្វើឲ្យយើងអាចអនុវត្តផែនការសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងបានដោយគ្មានរអាក់រអួល។ រឿងមិនអាចប្រកែកបាននោះគឺ យើងមានរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយបក្សតែមួយអស់ជាង ៥០ ឆ្នាំមកហើយ ហើយវាបានបង្កើតបរិយាកាសវិជ្ជមានសម្រាប់សកម្មភាពជំនួញ» ។ លោក Chan អះអាងបន្តបែបនេះ។ សិង្ហបុរីបានប្រកាសឯករាជ្យពីម៉ាឡេស៊ីក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៥ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់បក្សសកម្មភាពប្រជាជន (PAP) របស់លោក លី ក្វាន់យូ តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៩ ពេលកោះមួយនេះទទួលបានស្វ័យភាពពីម្ចាស់អាណានិគមអង់គ្លេសនោះ។ ចាប់ពីពេលនោះមក គណបក្សសកម្មភាពប្រជាជននេះបានបន្តឈ្នះឆ្នោត និងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីរហូតដល់មកដល់បច្ចុប្បន្ន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីជំនាន់ទីបួនរបស់សិង្ហបុរីនិងជាសមាជិកបក្សសកម្មភាពប្រជាជនរូបនេះបានទទួលស្គាល់ថា រឿងរដ្ឋាភិបាលដដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសអំណោយផលដល់សេដ្ឋកិច្ចនេះជាករណីជោគជ័យមួយសម្រាប់សិង្ហបុរី ហើយវាក៏មិនមានន័យថា ការប្តូររដ្ឋាភិបាលបង្កើតបញ្ហាដែរ។ លោកបន្ថែមដូច្នេះ៖« ប្រទេសខ្លះមានការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែច្បាប់ឬបទបញ្ញត្តិដែលបង្កើតឡើងនៅតែស្វាគមន៍ និងគាំទ្រវិនិយោគិន។ ដូច្នេះ វាមិនប្រាកដថា អ្វីដែលសិង្ហបុរីសម្រេចបាន អាចយកទៅដាក់អនុវត្តជោគជ័យនៅកន្លែងផ្សេងទៀតឡើយ»។ បន្ថែមពីលើបរិយាកាសល្អប្រសើរសម្រាប់ជំនួញ, ស្ថិរភាពនយោបាយ និងមានគោលនយោបាយគាំទ្រការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម សិង្ហបុរីមានចំណុចពិសេសផ្សេងទៀតដែរ។ បើតាមការពន្យល់បន្ថែមរបស់រដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីខាងលើ ភាពស្អាតស្អំ តម្លាភាព គ្មានអំពើពុករលួយ គោរពច្បាប់ មានប្រព័ន្ធច្បាប់ល្អប្រសើរ និងយុត្តិធម៌ រួមជាមួយប្រជាជនដែលឧស្សាហ៍ព្យាយាមធ្វើការងារមិនខ្លាចនឿយហត់ ធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីអាចសម្រេចជោគជ័យដូចសព្វថ្ងៃ។ គួរបញ្ជាក់ថា មានផ្ទៃដីជាង៧០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ សិង្ហបុរីបានផ្លាស់ប្តូរខ្លួនពីកោះដែលគ្មានធនធានទៅជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលមានចំណូលក្នុងស្រុកសរុបខ្ពស់ជាងគេលើពិភពលោកផង។ បើតាមធនាគារពិភពលោក ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់បុរីរដ្ឋនេះមានទំហំ ២៩៧ ពាន់លានដុល្លារឯណោះនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០១៦៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1427.txt	អតីតបេក្ខភាពតំណាងរាស្ត្រមួយក្រុមរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានបង្ហាញមុខជាថ្មីក្នុងឆាកនយោបាយជាមួយនឹងគោលបំណងរួបរួមគ្នាដើម្បីបង្កើតបក្សនយោបាយថ្មីមួយ សម្រាប់ប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតអាណត្តិក្រោយ។ ផែនការនេះ ត្រូវបានក្រុមអតីតបេក្ខភាពតំណាងរាស្ត្រ ថា ធ្វើឡើងដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យពួកគេអាចមានលទ្ធភាពកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដមួយ។	អតីតបេក្ខភាពតំណាងរាស្ត្រធា្លប់ឈ្នះការបោះឆ្នោតក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ របស់មីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃ០៨ សីហា បានចេញសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការមួយស្តីពីផែនការបង្កើតបក្សនយោបាយថ្មី នាឱកាសនៃការប្រារព្ធខួបលើកទី៣០នៃការងើបឡើងនៃការគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ១៩៨៨មក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy។ តាមការអះអាងរបស់អគ្គលេខារបស់អង្គការរួបរួមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា(UNDO) លោក Aung Thura ក្រុមអ្នកតំណាងរាស្ត្រឆ្នាំ១៩៩០ មិនទាន់បានកំណត់ឈ្មោះបក្សថ្មីនៅឡើយនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេ នឹងចាត់វិធានបន្ទាន់មួយដើម្បីពន្លឿនការចុះបញ្ជីគណបក្សនៅក្នុងគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតមីយ៉ាន់ម៉ានាពេលឆាប់ៗនេះ។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ អះអាងថា ប្រជាជនបានទទូចឲ្យក្រុមលោកក្រោកឈរឡើងជាមួយនឹងពួកគេជាមួយនឹងសមត្ថភាពផ្លូវការ។ សមត្ថភាពផ្លូវការនោះ សំដៅលើការតតាំងនៅក្នុងសភាដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជន។ កន្លងមក អង្គការដែលបង្កើតឡើងដោយអតីតបេក្ខភាពតំណាងរបស់បក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន ពិបាកក្នុងការបំពេញបេសកកម្មរបស់ពួកគេក្នុងការការពារ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងកសិករផងនោះ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកអគ្គលេខាធិការនៃអង្គការប្រជាធិបតេយ្យ បានអះអាងផងដែរថា គោលដៅចម្បមួយនៃការបង្កើតបក្សថ្មី គឺដើម្បីកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០០៨ ដែលជារដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រជាធិបតេយ្យក្លែងក្លាយ និងធ្វើដោយយោធា។ លោក ថា ក្រុមអ្នកនយោបាយទសវត្សរ៍៩០ មិនពេញចិត្តនឹងការដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្នរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលអសមត្ថភាពក្នុងការរក្សាសន្យាកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ សូមជម្រាបផងដែរថា មីយ៉ាន់ម៉ាបច្ចុប្បន្ន កំពុងតែដឹកនាំដោយបក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ មុនពេលនៃការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួន ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចលោកស្រី ស៊ូជី បានសន្យា ថា នឹងកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បីលុបបំបាត់ឥទ្ធិពលយោធាក្នុងប្រព័ន្ធនយោបាយ ដែលវត្តមានរបស់ពួកគេ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈពិតប្រាកដរបស់រាស្ត្រ និងគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ។ តែមកទល់ពេលនេះ សូម្បីតែសំណើកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក៏បក្សកាន់អំណាចមិនបានដាក់ទៅកាន់សភាអនុម័តផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1428.txt	សិង្ហបុរី៖ ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីជឿជាក់ ជំនួបពិសេសរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់ ប៉ុន្តែបញ្ហាចម្បងបំផុតពេលនេះគឺ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនៅតែខ្វះការជឿទុកចិត្តគ្នា។ ជាភាគីរៀបចំជំនួប សិង្ហបុរីសង្ឃឹម ភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងបន្តជួបជំនួបពិភាក្សាគ្នាញឹកញាប់ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្ត និងភាពជឿជាក់រវាងគ្នាដើម្បីសម្រេចគោលដៅរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនិងបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េ។	ក្នុងជំនួបសន្ទនាជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានថ្ងៃចន្ទ ទី ៦ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ បានលើកឡើងថា ក្នុងនាមជាប្រទេសទទួលរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន កាលពីខែមិថុនា សិង្ហបុរីមើលឃើញថា ការឈានទៅសម្រេចគោលដៅដូចជារំសាយសព្វាវុធ និងបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េជាផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយ។ (រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ ពេលជួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានថ្ងៃ ៦ ខែសីហា) ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីខាងលើបានពន្យល់ថា បច្ចុប្បន្នបញ្ហាធំពីរដែលជាឧបសគ្គគឺ ភាពខ្វះការជឿទុកចិត្តគ្នាផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ និងភាគីពាក់ព័ន្ធនៃបញ្ហាវិបត្តិឧបទ្វីបកូរ៉េ។ លោក វីវៀនបានថ្លែងដូច្នេះ៖ «ជុំវិញកិច្ចប្រជុំកំពូល ត្រាំ-គីម យើងគ្រាន់តែជាអ្នករៀបចំកិច្ចប្រជុំប៉ុណ្ណោះមិនមែនជាភាគីចរចា ឬអ្នកសម្របសម្រួលឡើយ។ កិច្ចប្រជុំនេះវាជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា វាជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃដំណើរដ៏វែងឆ្ងាយមួយ។ មកដល់ពេលនេះ វានៅតែមានចំណុចខ្វែងគំនិតគ្នាជាមូលដ្ឋានច្រើនរវាងភាគី។ តាមគំនិតខ្ញុំផ្ទាល់ ធាតុផ្សំគន្លឹះដែលខ្វះខាតនោះគឺ ភាពខ្វះខាតការជឿទុកចិត្តគ្នាផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្ររវាងភាគីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង»។ «ចំណុចមួយទៀតគឺ បើទោះបីជាវាជាបញ្ហារវាងភាគីពីរ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងក្តី ភាគីផ្សេងទៀតដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង, ចិន, រុស្ស៊ី ក៏ដូចជាជប៉ុនកំពុងរង់ចាំមើលបញ្ហានេះប្រកបដោយកង្វល់ផង។ នេះជាចំណុចស្មុគស្មាញមួយ»។ លោកបានបន្ថែមដូច្នេះ។ តាមពិតទៅការលើកឡើងរបសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីក្នុងនាមជាប្រទេសរៀបចំជំនួប និងជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះផងនោះ ធ្វើឡើងក្រោយប្រមុខការទូតអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ (Mike Pompeo) ជួបជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងជើងលោក រី យ៉ុងហូ ជាថ្មីនៅសិង្ហបុរី។ ប៉ុន្តែជួបគ្នាមិនបានប៉ុន្មានម៉ោងផង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចេញមុខរិះគន់ជុំវិញការបន្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង ទោះភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកន្លងមកក៏ដោយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ លោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ ហើយលោកអះអាងថា វាជារឿងចាំបាច់ដែលត្រូវរក្សាទុកទណ្ឌកម្មក្រោមដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកបន្ថែមថា ខាងកូរ៉េខាងជើងយល់ច្បាស់ណាស់ពីការអនុវត្តដំណោះស្រាយនេះ។ លើសពីនេះទៅទៀត ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីរូបនេះនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះការបន្តកសាងទំនុកចិត្ត និងការជឿជាក់លើគ្នារវាងអាមេរិកជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ថ្វីបើវាលំបាកនិងស្មុគស្មាញក៏ដោយ ការបន្តជួបពិភាក្សាគ្នាញឹកញាប់ជារឿងដែលមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់ភាគីទាំងនេះ ហើយសិង្ហបុរីរីករាយដែលតំណាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរបានជួបពិភាក្សាគ្នាជាថ្មីនៅសិង្ហបុរីថ្មីៗក្នុងកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់អាស៊ាន។ «យើងរីករាយណាស់ដែលលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ នៅទីនេះ, រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងនៅទីនោះ ហើយរដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងក៏នៅទីនេះកាលពីសប្តាហ៍មុន។ ខ្ញុំយល់ថា វាចាំបាច់ណាស់ដែលត្រូវមានការកសាងទំនុកចិត្ត និងការជឿជាក់លើគ្នា។ តាមយោបល់ខ្ញុំកាលណាមនុស្សមានពេលវេលាជួប និងពិភាក្សាគ្នាកាន់តែច្រើន វាជារឿងល្អ។ ហើយពេលខ្លះការពិភាក្សាគ្នាមិនផ្លូវការរឹតតែប្រសើរទៀត»។ លោក វីវៀន ពន្យល់បែបនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1337.txt

នាយកប្រតិបត្តិមកពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកធំៗមួយចំនួន បានជួបជជែកពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា។ ក្នុងជំនួបនេះ ពួកគេ បានបង្ហាញការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងលើក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយរឹតបន្តឹងលើការប្រើប្រាស់ផលិតផលបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកខ្លួនពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចិន Huawei ។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ សេតវិមានអាមេរិក លើកឡើងថា នាយកប្រតិបត្តិ (CEO) នៃក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗរបស់អាមេរិកមួយចំនួន បានសម្តែងការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងលើគោលនយោបាយរបស់លោកប្រធានាធិបតី រួមមាន ការរឹតត្បិតផ្នែកសន្តិសុខជាតិលើការបញ្ជាទិញឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍អាមេរិកក៏ដូចជា ការលក់សម្ភារបច្ចេកវិទ្យាទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេតវិមានអាមេរិក គូសបញ្ជាក់ទៀតថា មេក្រុមហ៊ុនទាំងនេះ ក៏មានសុទិដ្ឋិនិយមលើនវានុវត្តន៍ និងការអភិវឌ្ឍបណ្តាញបច្ចេកវិទ្យា 5G របស់សហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។ ក្នុងជំនួបជាមួយលោកដូណាល់ ត្រាំ នេះ អ្នកចូលរួម មានដូចជា លោក Sundar Pichai នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Google, លោក Robert Swan នៃក្រុមហ៊ុន Intel, លោក Chuck Robbins នៃក្រុមហ៊ុន Cisco Systems, លោក Stephen Milligan នៃក្រុមហ៊ុន Western Digital Corp., លោក Steven Mollenkopf នៃក្រុមហ៊ុន Qualcomm និង លោក Hock Tan នៃក្រុមហ៊ុន Broadcom ។ ការឆ្លើយតបរបស់មេបច្ចេកវិទ្យាធំៗអាមេរិកនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ចោទប្រកាន់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ថា កំពុងធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលខ្លួន អះអាងថា អាចប៉ះពាល់ដល់ហានិភ័យសន្តិសុខជាតិ ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហ៊ុនHuawei ដែលមានស្ថាបនិកជាអតីតមន្ត្រីយោធាចិន បានច្រានចោលព័ត៌មាននេះ។ Relate ក្នុងខែឧសភា លោក ត្រាំ បានដាក់បញ្ចូលក្រុមហ៊ុន Huawei ទៅក្នុងបញ្ចីខ្មៅ ដោយហាមប្រាមក្រុមហ៊ុនចិននេះធ្វើអាជីវកម្មជាមួយបណ្តាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក។ មិនយូរប៉ុន្មាន រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានដាក់ចេញអាជ្ញាបណ្ណបណ្តោះអាសន្នមួយឲ្យក្រុមហ៊ុនចិននេះរកស៊ីក្នុងផ្នែកមិនប៉ះពាល់សន្តិសុខជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត Huawei ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំមុខគេក្នុងបច្ចេកវិទ្យា 5G ត្រូវបានហាមឃាត់ពីការអភិវឌ្ឍបណ្តាញបច្ចេកវិទ្យានេះនៅក្នុងទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។ លើសពីនេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏កំពុងដាក់សម្ពាធលើសម្ព័ន្ធខ្លួនដើម្បីបញ្ចៀសការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យារបស់ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei សម្រាប់អភិវឌ្ឍបណ្តាញ 5G ក្នុងប្រទេសពួកគេ ដោយបារម្ភការធ្វើចារកម្មពីសំណាក់ក្រុងប៉េកាំង។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា កាសែតល្បីរបស់អាមេរិក The Washington Post នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា បានចុះផ្សាយថា ក្រុមហ៊ុន Huawei បានធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង ដោយសម្ងាត់ ដើម្បីសាងសង់ និងថែទាំបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតក្នុងប្រទេសនេះ។ ដោយដកស្រង់ចេញពីឯកសារផ្ទៃក្នុង ដែលខ្លួនទទួលបានពីមនុស្សដឹងលឺពីកិច្ចព្រមពៀងនេះ កាសែត The Post បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា Huawei បានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិនមួយ ឈ្មោះថា Panda International Information Technology លើគម្រោងមួយចំនួន ក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើងសម្រាប់រយៈពេលប្រមាណ ៨ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ។ ប្រសិនបើរឿងនេះ ជាការពិតមែននោះ ក្រុមហ៊ុនចិន Huawei ដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកក្នុងផលិតកម្មមួយចំនួនរបស់ខ្លួន អាចល្មើសនឹងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងលើការនាំចេញរបស់អាមេរិកទៅកាន់របបផ្តាច់ការក្រុងព្យុងយ៉ាង។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1338.txt

លោក John Gunther Dean អតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកចុងក្រោយគេប្រចាំកម្ពុជាអំឡុងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ក្នុងវ័យ៩៣ឆ្នាំនៅទីក្រុងប៉ារីស។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែតអាមេរិក The New York Times នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា។

ជាមន្ត្រីការទូតអាមេរិកម្នាក់ លោក John Gunther Dean ចាប់ផ្ដើមការងារជាអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកនៅកម្ពុជាចាប់ពីថ្ងៃទីឆ្នាំ១៩៧៤ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ។ លោកចាកចេញពីកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ពោលគឺ៥ថ្ងៃមុនការដួលរលំរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំដដែល។ តមក លោក ក៏បន្តធ្វើអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកនៅដាណឺម៉ាក លីបង់ ថៃ និងឥណ្ឌា។ លោក Dean បានបង្ហាញការសោកស្ដាយ និងចាត់ទុកថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ជាថ្ងៃដ៏សោកសង្រេងសម្រាប់លោក ហើយជាថ្ងៃដែលអាមេរិកបោះបង់កម្ពុជា ហើយប្រគល់ទៅឲ្យឃាតក។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP កាលពីឆ្នាំ២០១៥ អតីតអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិករូបនេះនិយាយថា៖ «យើងទទួលការទទួលខុសត្រូវលើជោគវាសនាកម្ពុជា ហើយយើងបានដើរចេញដោយមិនបានធ្វើតាមពាក្យសន្យាឡើយ»។ បើតាមកាសែតអាមេរិក New York Times កិច្ចការសំខាន់របស់លោក Dean ពេលបំពេញការងារនៅទីក្រុងភ្នំពេញ គឺស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិវិធីសម្រាប់ជម្លោះកម្ពុជា។ បេសកកម្មរបស់លោក ជួបបញ្ហា ព្រោះអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Henry Kissinger មិនមានជំហរចរចាឡើយ។ ខណៈជម្លោះឈានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយ អាមេរិកក៏បិទស្ថានទូតនៅកម្ពុជា ហើយជម្លៀសបុគ្គលិកចេញទាំងអស់។ លោក Dean មិនយល់ស្របចំណាត់ការដែលជាការបោះបង់កម្ពុជាឡើយ។ ដោយសំដៅសោកនាដកម្មសម័យខ្មែរក្រហម លោកប្រាប់កាសែតដដែលក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ថា៖ «អ្នកមិនអាចដើរចេញ ហើយទុកឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាប្រឈមមុខវាសនាបែបនោះឡើយ ពេលអ្នកដឹងថាវាសនានោះ ជាអ្វីទៅហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1339.txt

លោក Hussain Muhammad Ershad អតីតប្រធានាធិបតី និងជាមេបញ្ជាការយោធាផ្តាច់ការបង់ក្លាដែស បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ ក្នុងអាយុ៨៩ឆ្នាំ ពោលគឺរយៈពេល១សប្តាហ៍ក្រោយត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរមួយនៅក្រុងដាក្កា។

ឧត្តមសេនីយ៍ Ershad បានធ្វើជាមេបញ្ជាការយោធាបង់ក្លាដែស ចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៦។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៨២ លោកបានដឹកនាំរដ្ឋប្រហារទម្លាក់លោក Abdus Sattar ហើយនៅឆ្នាំ១៩៨៣ លោក Ershad ប្រកាសខ្លួនឯងជាប្រធានាធិបតី ដោយកាន់តំណែងរហូតដល់ចុងឆ្នាំ១៩៩០។ លោក Ershad ត្រូវបង្ខំឲ្យចុះចេញពីតំណែង និងត្រូវបានចាប់ដាក់ពន្ធនាគារពីបទអំពើពុករលួយ។ ទោះបីជាជាប់ពន្ធនគារគណបក្សលោកនៅតែប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោត និងឈ្នះកៅអីសភាមួយចំនួនផងដែរនៅឆ្នាំ១៩៩១ និងឆ្នាំ១៩៩៦។ លោកត្រូវបានដោះលែងនៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៧ ក្រោយជាប់ពន្ធនាគារ៦ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក គណបក្ស Jatiya Party របស់លោកបានប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែមិនបានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលនោះឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន គណបក្សដែលលោកបានបង្កើតផ្ទាល់កាលពីឆ្នាំ១៩៨៥នោះ ក្លាយជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំនៅបង់ក្លាដែស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_134.txt

អ្នកទោស វ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់នៅពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន ទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី។ នេះបើតាមលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចេញថ្ងៃទី២៣ មីនា។

ការចេញលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់ពិរុទ្ធជនខាងលើ ដោយសារ មានអ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួន ចោទជាចម្ងល់ លើមន្ត្រីពន្ធនាគារ មិនព្រមបញ្ជូនអ្នកទោសដែលមានជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ ទុករហូតដល់ឈឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ភាគីពន្ធនាគារខេត្ត អះអាងថា រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ ដែលពិរុទ្ធជន ខាងលើជាបឃុំ ពុំធ្លាប់មានជំងឺឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី នៅថ្ងៃទី២០ មីនា ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានអាការៈមិនស្រួលខ្លួន ហើយភ្លាមៗនោះ មន្ត្រីគ្រប់គ្រងអគារពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកទោសរូបនេះ ទៅប៉ុស្តិ៍សុខភាព។ មន្ត្រីពេទ្យប៉ុស្តិ៍សុខភាព ពិនិត្យឃើញ ពិរុទ្ធជន មានសភាពហត់ខ្លាំង ពិបាកដកដង្ហើម ចុកឆ្អល់ដង្ហើម ក្អួត និងស្វាយចុងដៃចុងជើង។ បន្ទាប់ពីឃើញអ្នកទោសមានសភាពបែបនេះ មន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់ភ្លាមៗ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន នាម៉ោង១១និង៣០នាទីព្រឹក។ ១០នាទីក្រោយ អ្នកជំងឺ ក៏បានទៅដល់ពេទ្យ ហើយមន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏ទាក់ទងទៅសាច់ញាតិអ្នកទោស។ សម្រាកនៅពេទ្យ បានមួយថ្ងៃ អ្នកទោសក៏ស្លាប់ ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ជាក់បន្ថែមពីមូលហេតុដែលអ្នកទោសស្លាប់បែបនេះ៖ «អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យពិរុទ្ធជនរូបនេះ ពុំបានធូរស្រាល ក៏បានស្លាប់នៅម៉ោង១១និង៤០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី ដោយសារ ជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែនទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល»។ ហេតុនេះ ខាងពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បដិសេធទាំងស្រុង ពាក់ព័ន្ធនឹងព័ត៌មានណា ដែលចោទប្រកាន់ខុសពីការបកស្រាយខាងលើ។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាត់ទុកការផ្សាយព័ត៌មាន ដែលខុសពីការបកស្រាយនេះ ជាព័ត៌មានបំភ្លើស ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសអង្គភាពពន្ធនាគារ។ អ្នកទោសដែលស្លាប់ខាងលើ ត្រូវបានឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ពីបទកាន់កាប់ ឬដឹកជញ្ជូនអាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងបទហិង្សាដោយចេតនា, លួច និងប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនខុសច្បាប់។ ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានទោស៣ឆ្នាំ ហើយអនុវត្តទោសបាន ១ឆ្នាំ ២ខែ ២៨ថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1340.txt

នៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនានេះ បក្សអភិរក្សដែលជាបក្សកាន់អំណាចនៅចក្រភពអង់គ្លេស បានចាប់ផ្ដើមដំណើរការជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីជំនួសលោកស្រី ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ ដែលចុះចេញពីតំណែង។ បេក្ខជនដែលក្លាយជាប្រធានបក្សអភិរក្ស ក៏នឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសថ្មីស្វ័យប្រវត្តិផងដែរ ខណៈលោកស្រី ម៉េយ៍ កំពុងបន្តដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នរហូតដល់មានអ្នកស្នងតំណែង។ ឥស្សរជនប្រមាណដប់នាក់ បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការប្រជែងកៅអីនាយករដ្ឋមន្ត្រី។

ជានីតិវិធី ការចុះឈ្មោះបេក្ខជន នឹងត្រូវចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង១០ព្រឹក (ម៉ោងនៅអង់គ្លេស) រហូតដល់ម៉ោង៥ល្ងាចថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា។ បេក្ខជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ ត្រូវចុះឈ្មោះក្នុងរយៈពេលនេះ ដោយមានការគាំទ្រពីសមាជិកសភាបក្សអភិរក្សយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន៨នាក់។ ការបោះឆ្នោតជម្រុះជុំទីមួយ នឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ក្នុងចំណោមសមាជិកសភារបស់បក្សអភិរក្សទាំង៣១៤នាក់។ បេក្ខជនដែលទទួលសំឡេងតិចជាង១៦ ត្រូវជម្រុះចេញ។ បើបេក្ខជនទាំងអស់ទទួលសំឡេងច្រើនជាង១៦ដូចគ្នា បេក្ខជនដែលទទួលសំឡេងតិចជាងគេ ត្រូវកាត់ចោល។ ការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា។ បេក្ខជនដែលទទួលការគាំទ្រ៣២សំឡេងឬតិចជាង ត្រូវជម្រុះចេញ តែបើបេក្ខជនទាំងអស់ទទួលបានការគាំទ្រលើស៣២សំឡេងដូចគ្នា បេក្ខជនមានសំឡេងតិចជាងគេ ត្រូវកាត់ចោលទៀត។ ការជម្រុះ ត្រូវរៀបចំជាបន្តបន្ទាប់រហូតសល់បេក្ខជនតែពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះ។ បេក្ខជនពីរនាក់ចុងក្រោយ នឹងត្រូវទុកពេលឲ្យធ្វើយុទ្ធនាការស្វែងរកការគាំទ្រ មុននឹងការបោះឆ្នោតចុងក្រោយដែលគ្រោងធ្វើនៅសប្ដាហ៍ទីបីក្នុងខែកក្កដា។ សមាជិកបក្សអភិរក្សទាំងជាង១៦ម៉ឺននាក់ទូទាំងប្រទេស ជាអង្គបោះឆ្នោត។ ការងារចម្បងរបស់ប្រធានបក្សថ្មី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី គឺការបន្តដំណើរការចែកផ្លូវជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបដែលជាប់គាំងត្រឹមរដ្ឋសភាអង់គ្លេស។ ដ្បិតមានបេក្ខជនច្រើន បង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការប្រជែងតំណែងមេបក្ស និងកៅអីនាយករដ្ឋមន្ត្រីមែន ប៉ុន្តែបេក្ខភាពដែលគេមើលឃើញថា សក្តិសមនោះមានមិនច្រើនឡើយ។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស បូរីស ចនសុន គឺជាបេក្ខជនដែលមានភាគរយខ្ពស់ក្នុងការដឹកនាំបក្សអភិរក្ស និងចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងកាលៈទេសៈមិនច្បាសលាស់ដូចបច្ចុប្បន្ននេះ។ លើរឿងចាកចេញពីអង់គ្លេស លោក ចនសុន សន្យាថា នឹងអូសអង់គ្លេសចេញឲ្យបាន ទោះគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងក្ដី។ រដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថាន Michael Gove ក៏ជាបេក្ខភាពដែលមានសង្ឃឹមខ្ពស់ដែរ។ លោកជាអ្នកនយោបាយគាំទ្រការចាកចេញពីអឺរ៉ុបកាលពីឆ្នាំ២០១៦ ប៉ុន្តែវាសនារបស់លោកបែរជាស្រអាប់ទៅវិញ បន្ទាប់ពីសារភាពថា ធ្លាប់ប្រើថ្នាំកូកាអ៊ីនកាលពីជាងពីរទសវត្សមុន។ បេក្ខជនម្នាក់ទៀតដែលមានភាគរយខ្ពស់ដែរនោះ គឺរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសព្វថ្ងៃ Jeremy Hunt នៃរដ្ឋាភិបាលចាំផ្ទះរបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ ។ លោក Hunt មានជំហរចរចាជាមួយអឺរ៉ុបឡើងវិញលើកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1341.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងជំទាវទីមួយ មេឡានៀ កំពុងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋបូនថ្ងៃនៅជប៉ុន។ ទៅដល់ទីក្រុងតូក្យូតាំងពីថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា លោក ត្រាំ និងភរិយាបានជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ និងភរិយា ហើយបានចំណាយពេលជាលក្ខណៈឯកជនជាច្រើន ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនដ៏ល្អ។ ជប៉ុន បានរៀបចំស្វាគមន៍លោក ត្រាំ យ៉ាងរាក់ទាក់បំផុតក្នុងនាមជាភ្ញៀវបរទេសទីមួយនៃសករាជ Reiwa ប៉ុន្តែបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មបានគ្របដណ្ដប់ទស្សនកិច្ចនេះ។

ជប៉ុនកំពុងប្រើប្រាស់ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដើម្បីយកចិត្តអាមេរិកឲ្យបន្ធូរដៃក្នុងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី? ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានក្លាយជាមេដឹកនាំបរទេសដំបូងគេដែលចូលគាល់អធិរាជថ្មី ណារុហ៊ីតុ ដែលទើបឡើងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិបានរយៈពេល២៧ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាអ្វីដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ រំពឹងថា នឹងអាចជួយសម្រាលស្ថានការណ៍ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី។ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា អធិរាជ ណារុហ៊ីតុ និងអធិរាជនី ម៉ាសាកុ បានរៀបចំពិធីស្វាគមន៍ដ៏អធិកអធមមួយសម្រាប់ភ្ញៀវពិសេស គឺលោក ត្រាំ និងស្ត្រីទីមួយ មេឡានី នៅឯរាជវាំងទីក្រុងតូក្យូ។ លោក ត្រាំ ចាត់ទុកជំនួបជាមួយអធិរាជជប៉ុន ជាព្រឹត្តការណ៍ដ៏សំខាន់ព្រោះវាកើតឡើងក្រោយប្រវត្តិសាស្ត្របានចារនៅជប៉ុនដែលអធិរាជដាក់រាជ្យជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេលជាងពីររយឆ្នាំ។ មេដឹកនាំអាមេរិកអះអាងថា វាជាកិត្តិយសសម្រាប់លោកដែលតំណាងប្រជាជនអាមេរិកជួបអធិរាជថ្មី។ មុនចូលគាល់អធិរាជថ្មី លោក ត្រាំ បានចំណាយពេលមួយថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ជាមួយលោក អាបេ ហើយគេមើលឃើញពីទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនស្អិតល្មួតរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរនេះ។ លោក ត្រាំ និងលោក អាបេ បានលេងកីឡាហ្គោលជាមួយគ្នា មុនទៅទស្សនាការប្រកួតស៊ូមូ ដែលជាកីឡាប្រពៃណីជប៉ុន ហើយបានទទួលអាហារជាមួយគ្នាផង។ ក្រោយជំនួបនៅរាជវាំង ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី នឹងចរចាគ្នាផ្លូវការលើបញ្ហាសំខាន់ៗ ពិសេសពាណិជ្ជកម្ម។ ការយកចិត្តយកថ្លើមភ្ញៀវពិសេសនេះ ទំនងជាការព្យាយាមរបស់ជប៉ុនដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យអាមេរិកបន្ធូរដៃក្នុងការចរចាដោះស្រាយពាណិជ្ជកម្ម។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ នឹងមិនត្រូវបានអូសទាញដោយងាយឡើយ។ គ្រាន់តែទៅដល់ជប៉ុនភ្លាមនៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា លោក ត្រាំ បានរិះគន់ភ្លាមឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងជប៉ុន ហើយក៏ប្រកាសថា នឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានយុត្តិធម៌ជាងមុនបន្តិច។ មួយថ្ងៃក្រោយ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិករូបនេះ បានបន្ទន់សម្ដីបន្តិចវិញ។ ក្រោយលេងកីឡាហ្គោលជាមួយលោក អាបេ មក លោក ត្រាំ លើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយជប៉ុន អាចពន្យារដល់ខែកក្កដា បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភាជប៉ុនរួចរាល់សិន។ រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុន Toshimitsu Motegi និយាយថា ភាគីទាំងពីរទំនងមិនអាចសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីឡើយក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ ព្រោះភាពខុសគ្នានៅមានច្រើន។ ជាផ្នែកមួយនៃវិធានការដើម្បីស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចប្រឈមមុខនឹងអ្វីដែលលោក ត្រាំ ចាត់ទុកជាកេងចំណេញរបស់ជប៉ុន រដ្ឋបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏លើកគំនិតដាក់ពន្ធនាំចូលលើរថយន្តជប៉ុន ហើយឲ្យជប៉ុនបើកទ្វារទទួលយកទំនិញអាមេរិកឲ្យបានច្រើន។ ទិន្នន័យរបស់ការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងជប៉ុន និងអាមេរិកលើវិស័យទំនិញ និងសេវាកម្មមានដល់ទៅ៥៦,៨ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ នេះជាអ្វីដែលោក ត្រាំ មិនពេញចិត្ត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1342.txt

ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង កំពុងធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅទឹកដីរុស្ស៊ីដើម្បីរឹតចំណងទាក់ទងទ្វេភាគីឲ្យកាន់តែរឹងមាំ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ចំណងការទូតរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ ត្រូវបានដំឡើងទៅកាន់កម្រិតថ្មីមួយទៀតដើម្បីឲ្យស្របនឹងសករាជថ្មីដែរ។ មិនមែនទំនាក់ទំនងរដ្ឋ និងរដ្ឋឡើយ ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរវាងលោក ស៊ី និងសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏កាន់តែល្អប្រសើរដែរ។ មេដឹកនាំចិនបានហៅដៃគូរុស្ស៊ីរបស់ខ្លួនថា មិត្តសំណព្វ។

រុស្ស៊ី គឺជាគោលដៅបរទេសដែលប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ទៅធ្វើទស្សនកិច្ចញឹកញាប់ជាងគេបំផុត។ ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជាមូលហេតុមួយដែលបានរួមចំណែកដល់ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរនេះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបចរចាផ្លូវការនៅវិមានក្រេមឡាំង លោក ស៊ី ដែលទៅរុស្ស៊ី៨ដងតាំងពីឆ្នាំ២០១៣ មក និយាយថា លោកជួបលោក ពូទីន ជិត៣០ដងក្នុងរយៈពេល៦ឆ្នាំមកនេះ។ «លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន ជាមិត្តសំណព្វរបស់ខ្ញុំ និងជាសហការីដ៏ល្អម្នាក់។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ី នាសន្និសីទថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ខណៈប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីអង្គុយរាងញញឹមនៅក្បែរលោក។ ប្រមុខរដ្ឋចិនចាត់ទុកការយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមករវាងអ្នកដឹកនាំ ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកម្រិតខ្ពស់ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រ។ អំឡុងទស្សនកិច្ចនេះ មេដឹកនាំទាំងពីរបាចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសម្រាប់ការសម្របសម្រួលក្នុងយុគសម័យថ្មី។ ការដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងនេះ ជាការប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសទាំងពីរក្នុងការជំរុញចំណងទាក់ទងទ្វេភាគីឲ្យដល់កម្រិតកាន់ខ្ពស់ និងដើម្បីប្រយោជន៍ប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាពិភពលោកផង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua ។ ចិន និងរុស្ស៊ី ដែលមានទំនាក់ទំនងការទូត៧០ឆ្នាំមកហើយនោះ កំពុងជួបទុកព្រួយដូចគ្នា ដោយសារអាមេរិក។ ចិនទាស់ជាមួយរឿងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរហូតមានការដំឡើងពន្ធនាំចូលលើទំនិញគ្នាទៅមក ខណៈរុស្ស៊ីវិញត្រូវអាមេរិកចោទថា ជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមគ្នា លោក ស៊ី និងលោក ពូទីន យល់ព្រមពង្រឹងការសម្របសម្រួលគ្នាលើបញ្ហាអន្តរជាតិ និងតំបន់ ហើយប្រឆាំងគំនិតគាំពារនិយម និងឯកតោភាគីនិយម។ ខណៈចិនប្រឈមមុខការខ្វះប្រេងព្រោះមិនអាចទិញពីអ៊ីរ៉ង់ដ្បិតអាមេរិកគំរាមដាក់ទណ្ឌកម្ម ហើយត្រូវបង់ពន្ធថ្លៃលើការនាំចូលផលិតកម្មពីអាមេរិកនោះ លោក ពូទីន ប្រកាសថា រុស្ស៊ីត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងឧស្ម័នឲ្យគ្រប់គ្រាន់ ក៏ដូចជាបង្កើនការនាំចេញសណ្ដែកសៀង និងផលិតផលកសិកម្មផ្សេងទៀតទៅឲ្យចិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1343.txt

ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ផាទ្រីក សាណាហាន់ នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា បានរិះគន់ចិនខ្លាំងៗចំពោះសកម្មភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ពីវេទិកាសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរី លោក សាណាហាន់ និយាយថា សកម្មភាពចិន បង្កការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពតំបន់អាស៊ី ហើយប៉ះពាល់ដល់អ្នកជិតខាងរបស់ខ្លួនទៀតផង។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ រូបនេះក៏ឆ្លៀតបង្ហើបថា អាមេរិកកំពុងវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីដើម្បីជួយអាស៊ី។

ល្បែងប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងអាមេរិក និងចិន បានលេចឡើងជាថ្មីនៅចុងសប្ដាហ៍នេះនៅកិច្ចសន្ទនា Shangri-La ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី។ វេទិកានេះ ប្រមូលផ្ដុំដោយប្រមុខការពារជាតិ និងមេទ័ពប្រទេសតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិចដើម្បីជជែកពីបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់។ ដូចជំនួបឆ្នាំមុនៗដែរ អាមេរិក បាននិយាយវាយប្រហារចិនដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងតំបន់។ សមុទ្រចិនខាងត្បូង ស្ថិតក្នុងចំណោមបញ្ហាជាច្រើនដែលអាមេរិកយកទៅវាយប្រហារចិន។ ចំពោះមន្ត្រីការពារជាតិមកពីប្រទេសជាច្រើន លោក ផាទ្រីក សាណាហាន់ រដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក និយាយថា ចិន អាចនិងគួរមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយផ្នែកផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់។ លើសពីនោះ លោក សាណាហាន់ ក៏បានប្រាប់ឲ្យទីក្រុងប៉េកាំងបញ្ឈប់អាកប្បកិរិយាដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់អធិបតេយ្យអ្នកខាងខ្លួន ហើយឈប់បាចសាចការមិនទុកចិត្តគ្នាក្នុងជំហររបស់ចិនទៅលើប្រទេសក្នុងតំបន់តទៅទៀត។ ប្រមុខមន្ទីរបញ្ចកោណរូបនេះ និយាយទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើននៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដើម្បីរក្សាអនុភាពយោធារបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាការពង្រឹងសមត្ថភាពដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធមិត្តតំបន់អាស៊ីផង។ សម្រាប់លោក សាណាហាន់ អាមេរិកចាត់ទុកជាឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកជាតំបន់អាទិភាពរបស់ខ្លួន និងជាទីដែលអាមេរិកឈរជើងផង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ពាក្យរិះគន់ចិនរបស់លោក សាណាហាន់ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបានជួបគ្នាជាមួយសមភាគីចិន វៃ ហ្វឹងហេ ហើយជំនួបនោះ ត្រូវបានលោក សាណាហាន់ ផ្ទាល់អះអាងថា ប្រកបដោយការយល់ចិត្ត។ យ៉ាងណាមិញ នាសុន្ទរកថាមួយថ្ងៃបន្ទាប់ រដ្ឋមន្ត្រីស្ដីទីរូបនេះបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលអាមេរិក គឺធានាថា គ្មានសត្រូវអាមេរិកណាអាចជឿជាក់ពីសមត្ថភាពខ្លួនដែលអាចសម្រេចគោលដៅតាមរយៈយោធាឡើយ។ លោក វៃ ហ្វឹងហឺ ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចិនទីមួយចូលរួមក្នុងវេទិកានេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ មកនោះ នឹងឡើងថ្លែងនៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា។ ច្បាស់ណាស់ថា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិចិនរូបនេះ នឹងវាយបកទៅកាន់សមភាគីអាមេរិកវិញលើប្រធានបទជាច្រើន ពិសេសបញ្ហាតៃវ៉ាន់ដែលអាមេរិកជួយគាំទ្រពីក្រោយ តែចិននៅតែចាត់ទុកជាអាណាខេត្តរបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1344.txt

ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា បានស្នើរៀបចំការបោះឆ្នោតរដ្ឋសភាដែលសព្វថ្ងៃគ្រប់គ្រងដោយក្រុមប្រឆាំង។ គម្រោងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាមុនកំណត់នេះ ត្រូវបានលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ អះអាងថា ជាការធ្វើឲ្យស្ថាប័នមួយនេះស្របច្បាប់ឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែគេបារម្ភថា គោលដៅពិតរបស់លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ គឺផ្ដាច់ផ្លូវរបស់ក្រុមប្រឆាំងប៉ុណ្ណោះ ព្រោះរដ្ឋសភាដែលមានលោក ហ័ន ក្វៃដូ ជាប្រធាននេះ ជាស្ថាប័នតែមួយគត់ទទួលស្គាល់ដោយអន្តរជាតិ។

រដ្ឋសភា ដែលជាស្ថាប័នប្រជាធិបតេយ្យតែមួយគត់នៅសេសសល់នៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា កំពុងក្លាយជាមុខសញ្ញាត្រូវកម្ចាត់ពីសំណាក់ប្រធានាធិបតី នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ រដ្ឋសភា ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយក្រុមប្រឆាំងតាំងពីឆ្នាំ២០១៥ មក ហើយបានដើរតួជាមូលដ្ឋាននយោបាយសម្រាប់លោក ហ័ន ក្វៃដូ ក្នុងយុទ្ធនាការផ្ដូលរំលំលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ពីគម្រោងរៀបចំការបោះឆ្នោតរដ្ឋសភាមុនកំណត់។ ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិករដ្ឋសភានៅឆ្នាំ២០១៥ ក្រុមប្រឆាំងបានគ្រប់គ្រងកៅអីចំនួន១០៩ ក្នុងចំណោមកៅអីសរុប១៦៩ ខណៈបក្សដែលគាំទ្រលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ កាន់កាន់ចំនួន៥៥ កៅអី។ ការបោះឆ្នោតអាណត្តិក្រោយ គ្រោងធ្វើនៅឆ្នាំ២០២០ ឯណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ មិនបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីកាលបរិច្ឆេទរៀបចំការបោះឆ្នោតដែលលោកចង់បានឡើយ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយបក្សប្រឆាំង រដ្ឋសភា បានក្លាយជាឆ្អឹងទទឹងកសម្រាប់រដ្ឋបាលលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ ទីបំផុត លោក ម៉ាឌុយរូ ក៏បង្កើតសភាធម្មនុញ្ញថ្មី ដែលដើរតួជំនួសរដ្ឋសភា ហើយអំណាចរបស់រដ្ឋសភាក៏សាបរលាប។ សភាធម្មនុញ្ញថ្មីនេះដែលពោរពេញដោយមនុស្សលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ក្លាយជាស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិជំនួសរដ្ឋសភា ហើយក្ដោបក្ដាប់អំណាចពេញដៃទៀតផង។ ប៉ុន្តែសភាធម្មនុញ្ញ គ្មានអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ឡើយ។ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ចង់ផ្ដាច់ផ្លូវលោក ក្វៃដូ? ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនដើម្បីអបអរជ័យជម្នះការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកាលពីឆ្នាំមុន លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ចាត់ទុករដ្ឋសភាដែលមានលោក ក្វៃដូ ជាមេដឹកនាំ ជាស្ថាប័នខុសច្បាប់។ ដូចនេះ ការបោះឆ្នោតមុនកំណត់នេះ មានគោលដៅធ្វើឲ្យរដ្ឋសភាទៅជាស្របច្បាប់វិញ។ ធ្វើឲ្យស្របច្បាប់ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ទំនងចង់ឲ្យស្ថាប័នមួយនេះ លែងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមប្រឆាំងវិញ។ បើសិនជាអាចគ្រប់គ្រងរដ្ឋសភាបាននោះ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ក៏អាចដកបន្លាចេញពីទ្រូងដែរ។ នេះក៏ព្រោះរដ្ឋសភាជាទីប្រមូលផ្ដុំអំណាចរបស់លោក ក្វៃដូ ។ បើបាត់បង់កៅអីសភា លោក ក្វៃដូ ក៏អស់មានអំណះអំណាងដើម្បីតាំងខ្លួនជាប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្នទៀតដែរ។ មេដឹកនាំប្រឆាំងរូបនេះ អាចប្រកាសខ្លួនឯងជាប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្នបាន ក្នុងនាមជាប្រធានរដ្ឋសភាប៉ុណ្ណោះដែលចែងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ បាត់បង់តំណែងប្រធានរដ្ឋសភា លោក ក្វៃដូ ទំនងជាមិនអាចផ្ដួលរំលំលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ បានទៀតឡើយ បន្ថែមពីលើស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នដែលមិនល្អស្រាប់ផងនោះ។ យ៉ាងណាមិញ បើសិនជាសភាពការណ៍ដើរដល់ចំណុចនោះមែន លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ផ្ទាល់ក៏ទំនងជាពិបាកដែរ ព្រោះប្រាកដជារងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1345.txt

សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នាជំនួបជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស និងមកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុប បានចំអកក្រុមអ្នករៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច។ សម្តេចបានលើកឡើងថា ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេចគួរតែត្រូវបានរៀបចំឡើង នៅពេលដែលសម្តេចមានវត្តមាននៅស្វីស មិនមែនចំពេលដែលសម្តេចកំពុងវាយកូនគោលនៅភ្នំពេញនោះឡើយ។

ក្រោយបញ្ចប់បេសកកម្មនៅក្រុងហ្ស៊ឺណែវ ប្រទេសស្វីស សម្តេច ហ៊ុន សែន គ្រោងធ្វើដំណើរមកដល់រាជធានីភ្នំពេញវិញ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នករៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច ទើបតែដាក់ពាក្យសុំសិទ្ធិពីអាជ្ញាធរស្វីស ប៉ុន្តែទម្រាំទទួលបានការអនុញ្ញាតនោះ សម្តេចមានវត្តមានលេងកូនគោលនៅរាជធានីភ្នំពេញរួចទៅហើយ។ សម្តេចបានរំលឹកសំណេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនប្រុសច្បង ដែលបានប្រៀបធៀបថា ពេលក្របីស៊ីស្រូវបងមិនហ៊ានដេញ ដល់ពេលក្របីដើរចេញបងដេញអោយស្រីមើល។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសរសេរថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកប្រកាសធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងវត្តមានសម្តេចតេជោនៅប្រទេសស្វីស មិនហ៊ានធ្វើពេលសម្តេចកំពុងមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសនេះ ហើយបែរជាប្រកាសប្រមូលមនុស្សមកធ្វើបាតុកម្មពេលដែលសម្តេចចប់កម្មវិធី និងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តរួចបាត់ទៅហើយ។ បើធ្វើក្រោយវត្តមានសម្តេចដដែល គឺនាំខាតពេលអ្នកចូលរួម ហើយវាដូចចម្រៀងខ្មែរថា: ពេលក្របីស៊ីស្រូវបងមិនហ៊ានដេញ ដល់ពេលក្របីដើរចេញបងដេញអោយស្រីមើល»។ ដូចគ្នាផងដែរ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានចំអកថា អ្នកដែលគ្រោងរៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច មិនបានស្មើអ្នកដែលរង់ចាំស្វាគមន៍សម្តេចនោះឡើយ ដូច្នេះគម្រោងធ្វើបាតុកម្មគឺជារឿងឥតប្រយោជន៍៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1346.txt

អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រជាធិតេយ្យ លោក អាប់ភីស៊ីត វ៉េចាជីវ៉ា (Abhisit Vejjajiva) បានសម្រេចចុះចេញពីតំណែងជាសមាជិកសភា នៅព្រឹកថ្ងៃទីពុធទី ៥ មិថុនា ។ ការដើរចេញនេះ ធ្វើឡើងមួយថ្ងៃក្រោយពីសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានបោះឆ្នោតចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធភាពគាំទ្ររបបសឹក។

ក្នុងលទ្ធផលបោះឆ្នោត ៦១ ទល់នឹង ១៦ កាលពីយប់ថ្ងៃអង្គារទី ៤ មិថុនា បក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានសម្រេចចូលរួមដៃជាមួយសម្ព័ន្ធភាពគាំទ្ររបបយោធាថៃ ដែលដឹកនាំដោយបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ។ មួយថ្ងៃក្រោយមក ពោលគឺនៅថ្ងៃទី ៥ មិថុនានេះ ដែលសភានឹងជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងដែរនោះ លោក អាប់ភីស៊ីត បានសម្រេចលាលែងពីតំណែងជាសមាជិកសភាតែម្ដង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod English ក្រៅពីលោក អាប់ភីស៊ីត សមាជិកនៃបក្សប្រជាធិតេយ្យ៤នាក់ផ្សេងទៀត ក៏បានប្រកាសលាលែងតំណែង ដែលក្នុងនោះមាន ក្មួយប្រុសបង្កើតរបស់លោកអាប់ភីស៊ីត លោក Parit Wacharasindhu និងអតីតប្រធានគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ លោក Somchai Srisutthiyakorn ជាដើម។ ទាក់ទិននឹងការដើរចេញពីកៅអីសភានេះ លោក អាប់ភីស៊ី តាមរយៈបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុក គូសបញ្ជាក់ថា លោកពុំអាចដើរចូលទៅក្នុងសភា និងបោះឆ្នោតប្រឆាំងទៅនឹងការតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំរបស់បក្សលោកឡើយ។ នេះជាការសន្យាដែលលោកបានបង្កើតឡើងទៅកាន់ប្រជាជនថៃនៅទូទាំងប្រទេស។ លើសពីនេះ លោក អាប់ភីស៊ីត ចាត់ទុកការលាលែងពីតំណែងនេះ ជាការចាំបាច់បំផុតសម្រាប់លោក ដ្បិតលោកធ្លាប់បានប្តេជ្ញាថា លោកនឹងមិនគាំទ្រមេដឹកនាំរបបសឹក លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1347.txt

សភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិក ឬរដ្ឋសភា ទើបអនុម័តសេចក្ដីស្នើច្បាប់មួយឈ្មោះ «សេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា» ក្នុងគោលដៅដាក់ទណ្ឌកម្មលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ជានីតិវិធី សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ ត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកដើម្បីសុំការយល់ព្រម មុននឹងផ្ញើបន្តទៅឲ្យប្រធានាធិបតីពិចារណា។

អំណាចនីតិបញ្ញត្តិទាំងអស់ ស្ថិតក្នុងដៃសភាអាមេរិកដែលមានព្រឹទ្ធសភា និងសភាតំណាងរាស្ត្រ ឬរដ្ឋសភា។ នេះបើតាមមាត្រា១ វាក្យខណ្ឌ១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិក។ មានតែសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ឬសភាតំណាងរាស្ត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសិទ្ធិស្នើច្បាប់ឡើង។ សមាជិកសភាព្រឹទ្ធសភាម្នាក់ ឬសភាតំណាងរាស្ត្រម្នាក់ ឬក៏ច្រើននាក់ អាចផ្ដួចផ្ដើមគំនិតស្នើច្បាប់បានដូចគ្នា ប៉ុន្តែរាល់សេចក្តីស្នើទាំងអស់ ត្រូវតែឆ្លងកាត់សភាទាំងពីរទៅវិញទៅមក។ ស្របតាមច្បាប់រដ្ឋមនុញ្ញនេះ លោក ថេដ យូហូ (Ted Yoho) សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រមកពីរដ្ឋ Florida បានតាក់តែងសេចក្តីស្នើច្បាប់មួយឈ្មោះ «សេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩»។ សភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិក ក៏បានអនុម័តលើសេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះផងដែរកាលថ្ងៃទី១៥ខែកក្កដានេះ។ បន្ទាប់មក សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះត្រូវបញ្ជូនបន្តទៅកាន់ព្រឹទ្ធសភាទៀត។ នៅព្រឹទ្ធសភា សំណើច្បាប់នេះ នឹងត្រូវដាក់ឲ្យជជែកដេញដោល ហើយត្រូវការសំឡេងភាគច្រើននៃសមាជិកទាំងអស់ (៥១រូបលើ១០០រូប) ដើម្បីអនុម័ត។ បើព្រឹទ្ធសភាយល់ព្រមលើខ្លឹមសារទាំងស្រុង សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះនឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ប្រធានាធិបតី។ ក្នុងករណីមានការកែប្រែអ្វីក្នុងអត្ថបទច្បាប់នេះ សភាទាំងពីរ ត្រូវបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយ ដើម្បីជជែកពីបញ្ហាដែលមិនទាន់ស្របគ្នា ឬចំណុចដែលត្រូវកែប្រែ។ ជជែកគ្នាចប់សព្វគ្រប់ សភាទាំងពីរនឹងបោះឆ្នោតម្ដងទៀតលើសំណើចុងក្រោយ។ ទាំងនៅសភាតំណាងរាស្ត្រ ទាំងនៅព្រឹទ្ធសភា ការអនុម័តសេចក្ដីស្នើច្បាប់ណាមួយ អាចចំណាយពេលច្រើន ព្រោះឆ្លងនីតិវិធីតាមលំដាប់លំដោយ និងអាស្រ័យលើភាពចាំបាច់នៃសេចក្ដីស្នើច្បាប់នោះផង។ ពេលខ្លះ វិបត្តិនយោបាយរវាងបក្សសាធារណរដ្ឋ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ក៏ធ្វើឲ្យការអនុម័តសេចក្តីស្នើច្បាប់ណាមួយត្រូវអូសបន្លាយដែរ។ និយាយពីសេចក្ដីស្នើច្បាប់របស់ស្ដីពីកម្ពុជានេះ ទោះឆ្លងផុតសភាតំណាងរាស្ត្រមែន តែក៏មិនប្រាកដថា ឆ្លងផុតព្រឹទ្ធសភាដែរ។ ក្នុងករណីឆ្លងផុតព្រឹទ្ធសភា សេចក្ដីស្នើច្បាប់ផ្ដើមគំនិតដោយលោក ថេដ យូហូ នេះ នឹងធ្លាក់ដល់ដៃប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដែលបច្ចុប្បន្នគឺលោក ដូណាល់ ត្រាំ ។ លោក ត្រាំ មានពេល១០ថ្ងៃដើម្បីចុះហត្ថលេខាលើសំណើច្បាប់នេះ ឲ្យក្លាយជាច្បាប់តែម្ដង ប៉ុន្តែលោកក៏អាចទាត់ចោល (Veto) បានដែរ។ បើទោះជាលោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តទាត់ចោលមែន ក៏មិនមែនមានន័យថា សេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះអសារបង់ទៅវិញដែរ។ បានន័យថា ក្នុងករណី Veto ខាងលើ សភាទាំងពីរអាចបោះឆ្នោតបដិសេធការទាត់ចោលនេះវិញ (Override) ដោយសំឡេងពីរភាគបីនៃសមាជិកទាំងអស់។ ដូចនេះសេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ នឹងក្លាយជាច្បាប់ផ្លូវការ។ មានករណីខ្លះទៀត ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ក្រោយទទួលបានសេចក្ដីស្នើច្បាប់ពីសភា ក៏មានសិទ្ធិមិនធ្វើអ្វីដែរ។ សម្រាប់លក្ខខណ្ឌបែបនេះ សេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ នឹងក្លាយជាច្បាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ អំឡុងពេល១០ថ្ងៃក្រោយប្រធានាធិបតីមិនធ្វើអ្វីទាំងអស់ ហើយបើសភាស្ថិតក្នុងសម័យប្រជុំ។ ប៉ុន្តែក្នុងពេល១០ថ្ងៃដដែល ហើយសភាមិនស្ថិតក្នុងសម័យប្រជុំទេនោះ សេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ នឹងមិនអាចក្លាយជាច្បាប់ឡើយ។ ជាចុងក្រោយ ទោះសេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩ នេះ ត្រូវបានចូលជាធរមានក្ដី ក៏មិនប្រាកដថា អាមេរិកត្រូវតែដាក់ទណ្ឌកម្មតែម្តងលើកម្ពុជាដែរ។ ក្នុងការអនុវត្តច្បាប់អាចប៉ះពាល់ដល់បញ្ហាគោលនយោបាយការបរទេសបែបនេះ ភាគច្រើនជាសិទ្ធិអំណាចរបស់ស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ។ ម្យ៉ាងច្បាប់ទណ្ឌកម្មនេះក៏គ្រាន់តែជាការបើកផ្លូវ និងផ្តល់វិធានការថ្មីដល់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ សម្រាប់ដាក់សម្ពាធ និងជាពិសេសអាចដាក់ទណ្ឌកម្មបានប៉ុណ្ណោះ។ ឯរឿងជាក់ស្ដែងថា «ដាក់ ឬមិនដាក់»ពេលខ្លះគឺអាស្រ័យលើលោក ត្រាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1348.txt

ជាប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មី! នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនានេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ដៃជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅឯតំបន់គ្មានយោធាខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េជាងពីរ។ នេះជាការលើកជួបមុខលើកទីបីរបស់មេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ហើយកើតឡើងស្របពេលដែលការចរចាដើម្បីរំសាយនុយក្លេអ៊ែរកំពុងជាប់គាំង។

តាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់គ្មានយោធាដើម្បីជួបគ្នាមែន។ លោក ត្រាំ បានផ្ញើសារអញ្ជើញលោក គីម អំឡុងពេលស្នាក់នៅទឹកដីជប៉ុននៅឡើយ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ មិនចាត់ទុកការជួបគ្នានេះ ជាជំនួបកំពូលឡើយ តែជាការចាប់ដៃប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ដៃលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងជើងនៃតំបន់គ្មានយោធាខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ លោក ត្រាំ និងលោក គីម បានចាប់ដៃស្វាគមន៍គ្នានៅតំបន់ព្រំដែនដែលបែងចែងទឹកដីកូរ៉េជាពីរក្នុងភូមិប៉ាន់មុនជុម។ ក្រោយចាប់ដៃគ្នា លោក គីម ក៏អញ្ជើញលោក ត្រាំ ឆ្លងខ្សែយោធាដែលចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយលោក ត្រាំ ក៏យល់ព្រម។ ដូចនេះ លោក ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងតំណែងទីមួយហើយដែលជាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងជើង។ ដំណើរទៅតំបន់គ្មានយោធាដែលបែងចែកទឹកដីកូរ៉េជាពីររបស់លោក ត្រាំ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកខកខានអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចឆ្នាំ២០១៨ ដែលកាលនោះអព្ទធ្លាក់ខ្លាំងពេក។ លោក ត្រាំ អមដំណើរដោយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ប៉ុន្តែលោក មូន មានវត្តមាននាជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ មុនជំនួបជាមួយលោក គីម លោក ត្រាំ និងលោក មូន បានឡើងទៅទស្សនាទិដ្ឋភាពកូរ៉េខាងជើងពីលើប៉ុស្តិ៍អង្កេតមួយកន្លែងនៃប៉ែកខាងត្បូងខ្សែកំណត់ព្រំដែន។ តំបន់គ្មានយោធានេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជារនាំងចុងក្រោយនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ដែលបន្សល់ទុកដល់សព្វថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1349.txt

លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី Joko Widodo និងលោក Prabowo Subianto ដែលជាអតីតគូប្រជែងរបស់ខ្លួន បានជួបគ្នាជាលើកដំបូងនាថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៣ ខែកក្កដានេះ ក្រោយការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកាលពីខែមេសាកន្លងមក។ លោក Prabowo បានចាញ់ឆ្នោតលោក Widodo ជាលើកទីពីរសម្រាប់តំណែងប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី។

«មនុស្សមួយចំនួនសួរថា ហេតុអ្វី Prabowo មិនអបអរសាទរ លោក Widodo។ ពិតណាស់ ខ្ញុំមានសុជីវធម៌ខ្ពស់ ហើយខ្ញុំចង់អបអរសាទរគាត់នៅចំពោះមុខផ្ទាល់តែម្តង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Prabowo ដែលឈរក្បែរប្រធានាធិបតីក្រោយជំនួបនៅក្រុងហ្សាការតា របស់គូប្រជែងនយោបាយទាំងពីរ។ លោក Prabowo បានបន្ថែមថា ការជាប់ជាប្រធានាធិបតីរបស់លោក Widodo គឺការទទួលភារកិច្ចដែលត្រូវបម្រើប្រជាពលរដ្ឋ ហើយគាត់មានបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនដែលត្រូវដោះស្រាយ។ «ខ្ញុំត្រៀមខ្លួនជួយគាត់ជានិច្ច»។ អ្នកនយោបាយទាំងពីរ បានជួបគ្នា ជាលក្ខណៈឯកជននៅលើរថយន្តនៅស្ថានីយ៍ MRT ក្នុងក្រុងហ្សាការតា។ លោក Widodo បានផ្តួចផ្តើមជំនួបនេះ នៅ MRT ដោយសារលោកចង់ឲ្យលោក Prabowo យល់ដឹងពីការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធថ្មីនៅស្ថានីយ៍ MRT។ នាការបោះឆ្នោតកន្លងមក លោក Widodo ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ៥៥.៥០ភាគរយ ខណៈលោក Prabowo បាន៤៤.៥០ភាគរយ។ លោក Widodo បានថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «ខ្ញុំរីករាយចំពោះការរៀបចំនេះ ខ្ញុំអាចជួបលោក Prabowo Subianto ខ្ញុំសង្ឃឹមថា អ្នកគាំទ្រទាំងអស់នឹងតាមពួកយើង ពីព្រោះយើងជាជាតិតែមួយ»។ អ្នកនយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងពីរបានលើកឡើងពីការរួបរួមជាតិ ដើម្បីពួតដៃគ្នាអភិវឌ្ឈប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងមូល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_135.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន លោក Enrique Manalo ប្រកាសថាប្រទេសខ្លួន ស្វែងរកផ្លូវចរចាលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដើម្បីគ្រប់គ្រងជម្លោះជាមួយចិន ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាសិទ្ធិបូរណភាពទឹកដី និងការពារដែនអធិបតេយ្យភាពខ្លួន។

ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីន លោក Enrique Manalo បានផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ CNA ចុះផ្សាយថ្ងៃទី១០ ខែមករា ពាក់ព័ន្ធនឹងជំហររដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទាក់ទិនលើការគ្រប់គ្រងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោក Manalo បានប្រកាសពីជំហរបើកចំហនៃរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ដើម្បីរកផ្លូវចរចាជាមួយភាគីចិន ដោយនៅរក្សាសិទ្ធិការពារដែនទឹកខ្លួន។ «យើង ប្ដេជ្ញាដោះស្រាយរឿងហេតុ ឬជម្លោះតាមសន្តិវិធីស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ស្របពេលដែលយើងចង់ពិភាក្សារកផ្លូវដោះស្រាយភាពតានតឹង ពួកគេ(ចិន)នឹងមិនអាចបង្កបញ្ហាលើសិទ្ធិបូរណភាពទឹកដី និងដែនអធិបតេយ្យភាពយើងបានទេ។»។ លោក Manalo បាននិយាយបែបនេះ។ ទំនាក់ទំនងចិន និងហ្វីលីពីន កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អក់កករ ដោយសារតែប្រទេសទាំងពីរ មានជម្លោះផលប្រយោជន៍ក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយមានទាំងការប្រើនាវាចម្បាំង រារាំងគ្នាទៀតផង។ ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីនរូបនេះ បានលើកឡើងថា ចិន មើលឃើញភាពតានតឹងជាមួយហ្វីលីពីន ដូចទៅនឹងការប្រកួតប្រជែងរវាងប្រទេសខ្លួន និងអាម៉េរិក។ គួរឱ្យដឹងថា អាម៉េរិក តែងតែនៅពីក្រោយចាំជួយហ្វីលីពីន ទាំងផ្នែកការទូត និងយោធា។ ស្របពេលដែលបើកចំហផ្លូវការទូត ហ្វីលីពីន នៅបន្តពង្រឹងទំនើបកម្មសព្វាវុធ និងសមត្ថភាពយោធា ក្នុងគោលដៅធានាសន្តិសុខជាតិ និងការការពារដែនអធិបតេយ្យភាពក្នុងសមុទ្រ។ គោលដៅនេះ គឺប្រាកដណាស់ត្រូវការការសហការពីអាម៉េរិក។ លោក Manalo បានបញ្ជាក់ដូចនេះ។ ភាគីចិន បានប្រកាសកាន់កាប់ដែនទឹកមួយផ្នែកធំក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលរួមបញ្ចូលទាំងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខ(EEZ)របស់ហ្វីលីពីន និងប្រទេសផ្សេងទៀត។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ដូចជានាវាល្បាត តែងតែកើតឡើង។ កន្លងមក ហ្វីលីពីន តែងតែថ្កោលទោសសកម្មភាពចិនជាញឹកញាប់ ជាពិសេសការដាក់នាវាល្បាត និងការរារាំងនាវាល្បាតហ្វីលីពីនក្នុងប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ។ ចំណែកភាគីចិន ក៏ចោទប្រកាន់ហ្វីលីពីន លើការឆ្លងចូលដែនទឹកខ្លួន វិញផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1350.txt

ប៉ូលីសក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃ៣០ ឧសភា បានឲ្យដឹងថា អង្គភាពរបស់ខ្លួន នឹងដាក់ដំណើរការគណនីហ្វេសប៊ុកផ្លូវការមួយដើម្បីចាំទទួលគ្រប់បណ្តឹងបទល្មើស និងជាពិសេសនោះពីការរាយការណ៍អំពីឥរិយាបថរបស់ប៉ូលិសពេលប្រតិបត្តិការការងារតែម្តង។

បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ តាមការអះអាងរបស់ប៉ូលិសក្រុងហាណូយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ មិថុនា តទៅ ប្រជាជនក្នុងតំបន់វៀតណាម អាចដាក់បណ្តឹងពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពរបស់ប៉ូលិស នៅពេលប្រតិបត្តិការងារ ក៏ដូចជាព័ត៌មានទាំងឡាយពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស ឬការបំពានច្បាប់ តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ប៉ូលិសក្រុងហាណូយបានហើយ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Vietnam News។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ក្រុមប៉ូលិសដែលទទួលបន្ទុកតាមដានក្នុងហ្វេសប៊ុក នឹងបែងចែកប្រភពព័ត៌មានតាមប្រភេទ ហើយឆ្លើយសំណួររបស់ប្រជាជន និងបញ្ជូនព័ត៌មានទាំងនោះ ទៅកាន់អង្គភាពពាក់ព័ន្ធដើម្បីដោះស្រាយបន្ត។ ប៉ូលិស ក៏បានអះអាងពីការធានាពីការពារសម្រាប់អ្នកដាក់បណ្តឹង ឬអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានផងដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ នេះ គឺជាជំហានថ្មីមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនីស្តវៀតណាមក្នុងការបញ្ជ្រាបទៅនឹងបណ្តាញសង្គមជាសាធារណៈ ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហារបស់ប្រជាជន និងជាពិសេសនោះលើការតាមដានឥរិយាបថរបស់កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។ តាម Vietnam News វៀតណាម ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៧ ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ិនធ័រនែតច្រើនជាងគេ។ ប្រជាជនវៀតណាម ៦០ លាននាក់ ប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកញឹកញាប់ក្នុងរយៈពេលមធ្យមពី១ ទៅ៣.៥ ម៉ោង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1351.txt

តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃ២៦ មិថុនា លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានឲ្យដឹងពីផលប៉ះពាល់ និងលទ្ធផលនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន ដោយលោក អះអាងថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន កំពុងតែធ្លាក់ចុះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលរបស់លោក បានដំឡើងពន្ធជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើការនាំចូលរបស់ចិន។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Guardian។

អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ជាមួយនឹងការលើកឡើងពីវិវាទពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក៏បានពន្លិចពីគោលដៅដំឡើងពន្ធនាំចូលលើរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍វៀតណាម ដូចជាចិនទៀតផង។ លោកប្រធានាធិបតី ហាក់ដូចជាមិនពេញចិត្តចំពោះគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មវៀតណាមលើក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ដែលកំពុងតែវិនិយោគនៅទីនោះ។ តាម The Guardian លោកប្រធានាធិបតី បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖« មានក្រុមហ៊ុនជាច្រើន កំពុងតែឆ្ពោះទៅកាន់វៀតណាម ក៏ប៉ុន្តែ វៀតណាម បានគេងចំណេញលើយើង អាក្រក់ជាងអ្វីដែលចិន បានធ្វើទៅទៀត។ នឹងមានរឿងបន្តបន្ទាប់កើតឡើងនៅទីនោះ»។ ឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទៀតណាម លោកស្រី Lê Thị Thu Hằng នៅថ្ងៃ២៧ មិថុនា តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំ បានអះអាងថា វៀតណាម ពិតជាផ្តល់តម្លៃលើទំនាក់ទំនង និងភាពជាដៃគូគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមួយនឹងអាមេរិក។ លោកស្រី លើកឡើងថា ចំណងវៀតណាម-អាមេរិក បានមានភាពល្អប្រសើរច្រើន រួមទាំងលើការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម។ នេះបើយោងតាម Vietnam News។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា វៀតណាម បានប្រឹងប្រែងកែលម្អតុល្យភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ តាមរយៈការបង្កើនការនាំចេញផលិតផលអាមេរិក ដែលជាតម្រូវការចាំបាច់របស់វៀតណាម, ធ្វើឲ្យមានភាពល្អប្រសើរលើបរិយាកាសវិនិយោគ, បង្កើតលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះកាន់តែច្រើនសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ដែលចង់ប្រតិបត្តិការនៅវៀតណាម ក៏ដូចជាជំរុញក្រុមហ៊ុនវៀតណាមឲ្យវិនិយោគនៅអាមេរិកដូចគ្នា។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យ បានបន្តទៀតថា វៀតណាម ពិតជាចង់លើកកម្ពស់ចំណងសេដ្ឋកិច្ច-ពាណិជ្ជកម្ម-វិនិយោគ ដោយសេរី និងតម្លាភាពជាមួយនឹងអាមេរិក ដោយឈរលើគោលការណ៍គ្រឹះផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1352.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា បានបញ្ចេញកិច្ចព្រមព្រៀងដកខ្លួនពីសហភាពអឺរ៉ុបថ្មីមួយទៀត ដើម្បីសុំការយល់ព្រមពីសភា។ ប៉ុន្តែ មិនទាន់ទាំងយកទៅជជែកនៅសភាផងនោះ កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី រងការរិះគន់ខ្លាំងទៅហើយ។ អ្នកនយោបាយទាំងបក្សប្រឆាំង និងបក្សកាន់អំណាច បានប្រកាសជាស្រេចថា ពួកគេនឹងបដិសេធសំណើថ្មីរបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ ដែលបើកផ្លូវដល់ការធ្វើប្រជាមតិលើកទីពីរផងនោះ។

បន្ទាប់ពីបរាជ័យបីដងទៅហើយ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ បានរៀបចំកិច្ចព្រមព្រៀងចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបថ្មីមួយទៀត។ ការព្យាយាមលើកបួននេះ អាចជាការភ្នាល់លើកចុងក្រោយសម្រាប់លោកស្រី ម៉េយ៍ ដែលព្យាយាមឥតសំចៃក្នុងការអនុវត្តតាមលទ្ធផលប្រជាមតិបីឆ្នាំមុនដែលប្រជាជអង់គ្លេសភាគច្រើនជ្រើសរើសការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនោះ។ ខណៈការចរចាជាមួយអឺរ៉ុបមិនសូវលំបាក លោកស្រី ម៉េយ៍ បែរជាត្រូវទ័លច្រកជាមួយអ្នកនយោបាយក្នុងស្រុកខ្លួនឯងទៅវិញ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានដែលរៀបចំដោយប្រញាប់ប្រញាល់នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា លោកស្រី ម៉េយ៍ បានស្នើឲ្យអ្នកប្រឆាំងពិចារណាសំណើថ្មីនេះ តែបានព្រមានថា ការប្រឆាំងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវដាក់ទៅកាន់សភានៅពេលខាងមុខនេះ ជាការបោះឆ្នោតប្រឆាំងការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ អះអាងថា នេះជាឱកាសចុងក្រោយដើម្បីធ្វើតាមបំណងប្រជាជន ហើយវាដល់ពេលដែលក្រុមប្រឆាំងបន្ទន់ឥរិយាបថវិញហើយ។ ក្នុងសេចក្ដីស្នើច្បាប់ស្ដីពីការចាកចេញដែលនឹងបោះពុម្ពអំឡុងសប្ដាហ៍នេះ ឬសប្ដាហ៍ក្រោយ លោកស្រី ម៉េយ៍ សន្យាផ្ដល់ការធានាជាថ្មីសម្រាប់សិទ្ធិកម្មករ ការការពារបរិស្ថាន និងបញ្ហាព្រំដែនជាមួយអៀរឡង់ និងការសម្របសម្រួលទាក់ទងនឹងសហភាពពន្ធគយរួមជាមួយអឺរ៉ុប។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស ក៏បើកផ្លូវឲ្យសភាមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតថា ត្រូវធ្វើប្រជាមតិជាលើកទីពីរដើម្បីសម្រេចចុងក្រោយលើការចាកចេញពីអឺរ៉ុប។ គ្រាន់តែលោកស្រី ម៉េយ៍ បញ្ចេញចំណុចសំខាន់ៗខ្លះនៃសំណើកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីដែលមាន១០ចំណុច មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង និងអ្នកនយោបាយបក្សអភិរក្សរបស់លោកស្រីខ្លះបានបង្ហាញជំហរជំទាស់បាត់ទៅហើយ។ ប្រធានបក្សពលករដែលជាបក្សប្រឆាំង Jeremy Corbyn និយាយថា សំណើថ្មីនេះ ជាសំណើចាស់ប៉ុណ្ណោះ ហើយរដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ម៉េយ៍ គ្មានសមត្ថភាពដើម្បីបំពេញតាមការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនឯងបាន។ ចំណែកសមាជិកសភាបក្សកាន់អំណាចមួយចំនួនទៀត ដែលធ្លាប់បោះឆ្នោតគាំទ្រសំណើចាកចេញកាលពីខែមីនានោះ ប្រកាសជំទាស់សំណើលើកទីបួននេះ។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាសមាជិកសភា បូរីស ចនសុន និយាយថា សំណើរបស់លោកស្រី ដើរផ្ទុយពីគោលនយោបាយបក្ស ហើយលោកនឹងមិនបោះឆ្នោតគាំទ្រឡើយ។ ចំណែកអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការងារ និងសោធននិវត្តន៍ Stephen Crabb បញ្ជាក់ថា គម្រោងប្រជាមតិជាថ្មី ជារឿងហួសហេតុពេក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1353.txt

លោកស្រីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ Angela Merkel បានឈរទាំងញ័រខ្លួន នៅពេលឈរគោរពភ្លេងជាតិជាមួយលោកប្រធានាធិបតីថ្មីអ៊ុយក្រែន Volodymyr Zelnsky ក្រោមកំដៅថ្ងៃ៣០អង្សារក្នុងទីក្រុងប៊ែរឡាំង។

លោក Merkel អាយុ៦៤ឆ្នាំ បានអះអាងថា នៅពេលនោះ លោកស្រីក្តៅខ្លាំង និងខ្វះជាតិទឹក។ «ខ្ញុំបានផឹកទឹកយ៉ាងហោចណាស់បីកែវ។ នៅពេលនេះ ខ្ញុំគ្មានបញ្ហាអ្វីនោះឡើយ»។ នេះជាសំដីរបស់លោកស្រីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ ដែលត្រូវបានដកស្រង់ដោយទូរទស្សន៍ DW។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Zelensky ដែលជាអតីតតារាកំប្លែងម្នាក់នោះ បានបញ្ជាក់ថា លោកពិតជាចង់ជួយលោកស្រី Merkel ខ្លាំងនៅពេលនោះ។ លោកបានលើកឡើងថា៖«គាត់បានឈរក្បែរខ្ញុំ ហើយមានសុវត្ថិភាពពេញលេញ»។ លោកស្រី Merkel ជាអ្នកនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលម្នាក់នៅអឺរ៉ុប ដែលត្រូវបានចាត់ទុកដូចជាមហាក្សត្រីអាល្លឺម៉ង់ ឬរាជិនីអឺរ៉ុប។ លោកស្រីកំពុងកាន់អំណាចនៅអឺរ៉ុបសម្រាប់អាណត្តិទី៤ ដែលត្រូវបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២១៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1354.txt

នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនានេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងជួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុននៅឯភូមិប៉ាន់មុនជុមនៃតំបន់គ្មានយោធា (DMZ) ដែលខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េជាពីរ។ នេះជាលើកទីបីដែលលោក ត្រាំ និងលោក គីម ជួបគ្នា បន្ទាប់ពីជំនួបលើកទីមួយនៅសិង្ហបុរី ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ និងលើកទីពីរនៅវៀតណាម ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ។

តាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់គ្មានយោធាដើម្បីជួបគ្នាមែន។ លោក ត្រាំ បានផ្ញើសារអញ្ជើញលោក គីម អំឡុងពេលស្នាក់នៅទឹកដីជប៉ុននៅឡើយ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ មិនចាត់ទុកការជួបគ្នានេះ ជាជំនួបកំពូលឡើយ តែជាការចាប់ដៃប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ប្រកាសថា លោក ត្រាំ និងលោក គីម នឹងជួបគ្នានៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា នៅតំបន់ខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ នាជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន លោក ត្រាំ លើកឡើងថា ទាំងលោក និងលោក គីម សុទ្ធតែចង់មុខគ្នាដូចគ្នា។ លោកក៏រំពឹងថា ជំនួបនេះមានរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ។ អ្វីគូរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ លោក ត្រាំ ក៏បើកលទ្ធភាពក្នុងការឈានជើងជាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងជើងផងដែរ បើលោក គីម អញ្ជើញនោះ។ ដំណើរទៅតំបន់គ្មានយោធាដែលបែងចែកទឹកដីកូរ៉េជាពីររបស់លោក ត្រាំ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកខកខានអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចឆ្នាំ២០១៨ ដែលកាលនោះអព្ទធ្លាក់ខ្លាំងពេក។ លោក ត្រាំ អមដំណើរដោយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ប៉ុន្តែលោក មូន មិនជួបលោក គីម ឡើយ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1355.txt

ប្រៀបដូចចាក់សាំងលើភ្លើងដែលហៀបនឹងរលត់ទៅហើយនោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា បានប្រកាសដំឡើងពន្ធលើទំនិញចិនជាថ្មីទៀត។ ខណៈការចរចាដប់លើកមកនោះត្រូវបានមន្ត្រីភាគីទាំងពីរអះអាងថា មានដំណើរការទៅមុខ លោក ត្រាំ ហាក់មិនពេញចិត្តនឹងលទ្ធផលដែលទទួលបានទៅវិញ។ ការប្រកាសដំឡើងពន្ធនេះ ធ្វើឲ្យគម្រោងចរចាជុំទី១១ ស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ ហើយច្បាស់ណាស់ ក្រុងប៉េកាំងនឹងមិនសប្បាយចិត្តឡើយ។

មុនជំនួបចរចាលើកទី១១ ដែលគ្រោងធ្វើនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បែរជាប្រកាសដំឡើងពន្ធនាំចូលចំនួន២៥ភាគរយលើទំនិញចិនដែលមានទំហំទឹកប្រាក់២០០ពាន់លានដុល្លារ។ ការប្រកាសដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនេះ ទំនងជាសារព្រមានចិនមុនការចរចានៅទឹកដីអាមេរិក ដែលគេជឿថា ជាការចរចាជុំចុងក្រោយដើម្បីសម្រេចថា អាមេរិក និងចិនត្រូវរ៉ូវគ្នាហើយបញ្ចប់ជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ឬក៏ចាប់ផ្ដើមធ្វើសង្គ្រាមបន្តទៀត។ តាមពិតទៅ ក្រោយការចរចាដប់លើកកន្លងមកមិនថានៅប៉េកាំង ឬវ៉ាស៊ីនតោន ភាគីទាំងពីរសុទ្ធតែបង្ហាញគំនិតវិជ្ជមានដូចគ្នា។ ភាគីទាំងពីរ គ្រោងបើកការចរចាចុងក្រោយនៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះចាប់ពីថ្ងៃទី៨ តទៅ ដើម្បីពិនិត្យលើកិច្ចព្រមព្រៀងមុននឹងដាក់ឲ្យមេដឹកនាំចុះហត្ថលេខា។ យោងតាមរបាយការណ៍នានា អ្វីដែលនៅសេសសល់ គឺការប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ឲ្យសមស្របទៅតាមផលប្រយោជន៍នៃភាគីរៀងៗខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ លោក ត្រាំ បកស្រាយថា លោកមិនពេញចិត្តនឹងដំណើរការចរចាយឺតយ៉ាវទើបប្រកាសដំឡើងពន្ធតែម្ដង។ ដូចសព្វដង លោកសរសរលើ

article_1356.txt

ប្រជាជនថៃច្រើនជាង ៥០លាននាក់មានសិទ្ធិចូលរួមការបោះឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៤ ខែមីនានេះ បើរាប់ចាប់ពីមានរដ្ឋប្រហារយោធានៅឆ្នាំ ២០១៤។ បេក្ខជនជាង មួយម៉ឺននាក់ដែលតំណាងឲ្យគណបក្សសរុប ៨១ ចូលរួមប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីដណ្តើមអាសនៈសភាសរុបទាំងអស់ ៥០០។

ប្រជាជនថៃប្រុសស្រី ក្មេងចាស់ជាច្រើននាក់បន្តនាំគ្នាទៅបោះឆ្នោតចាប់ពីម៉ោងប្រាំបីព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យនេះដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីក្នុងការបោះឆ្នោតប្រជាធិបតេយ្យជាលើកដំបូងរាប់ចាប់ពីពេលក្រុមយោធាដណ្តើមអំណាចក្នុងឆ្នាំ ២០១៤។ ក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ ការិយាល័យបោះឆ្នោតនឹងបិទនៅម៉ោង ៥រសៀលនេះ។ គណៈកម្មការបោះឆ្នោតថៃរំពឹងថា ភាគរយនៃអ្នកបោះឆ្នោតនឹងកើនដល់យ៉ាងតិច ៨០ភាគរយឯណោះក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍គេសង្កេតឃើញ អ្នកទៅចូលរួមបោះឆ្នោតភាគច្រើនបង្ហាញអារម្មណ៍ត្រេកអរដោយសារខ្លួនអាចអនុវត្តសិទ្ធិនយោបាយ និងមានលទ្ធភាពក្នុងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីដែលខ្លួនពេញចិត្តដោយសេរីផងដែរ។ បើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ដូចជាតំណាងគណបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា និងក៏ដូចជាមេដឹកនាំគណបក្សអនាគតឆ្ពោះទៅមុខលោក Thanathorn Juangroongruangkit នាំគ្នាមកបោះឆ្នោតតាំងពីពេលព្រឹកម្ល៉េះ។ ចំណែកបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានប្រជាប្រិយភាពផ្សេងទៀតដូចជាបេក្ខជននៃបក្សភឿថៃលោកស្រី Sudarat Keyuraphan និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោក Abhisit Vejjajiva ក៏បង្ហាញមុខមកគូសសន្លឹកឆ្នោតផងដែរ។ ១.ក្សត្រថៃលើកយកសម្រង់បន្ទូលបិតាទ្រង់ទទូចឲ្យប្រជារាស្ត្រគាំទ្រ «មនុស្សល្អ» អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតសម្រាប់ប្រជាជាតិថៃក្នុងពេលបោះឆ្នោតនេះគឺ ព្រះរាជប្រកាសរបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃមហាក្សត្រថៃ មហាវជិរាលង្ករណ៍។ បើតាមសារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះបានស្រង់ព្រះរាជបន្ទូលរបស់ព្រះបិតាព្រះចៅភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត ដែលអំពាវនាវឲ្យប្រជារាស្ត្រជ្រើសរើស និងគាំទ្រមនុស្សល្អឲ្យដឹកនាំប្រទេសជាតិ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការដកស្រង់បន្ទូលបិតារបស់ទ្រង់ដែលទទូចឲ្យមានការគាំទ្រមនុស្សល្អឲ្យដឹកនាំប្រទេសនេះក្លាយជារឿងដែលត្រូវគេវិភាគវែកញែកជាហូរហែរ។ វាមានការវាយតម្លៃថា ពាក្យសម្តី «មនុស្សល្អ» នេះមិនមានភាពអព្យាក្រឹត្យខាងនយោបាយឡើយក្នុងកាលៈទេសៈសំខាន់ដូចជាការបោះឆ្នោតនេះ។ ណាមួយគេក៏ព្យាយាមភ្ជាប់បញ្ហានេះទៅនឹងវត្តមានរបស់ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ អ៊ូប៊ុនរ័តន៍ រាជកញ្ញា ក្នុងមង្គលការកូនស្រីលោក ថាក់ស៊ីននៅក្រុងហុងកុងកាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២២ ខែមីនា ត្រឹមតែពីរថ្ងៃមុនបោះឆ្នោតនេះថែមទៀតផង។ ក្រៅពីស្រង់បន្ទូលបិតា ព្រះចៅ មហាវជិរាលង្ករណ៍ ក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជារាស្ត្រថៃគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទាំងមន្ត្រីស៊ីវិល យោធា ប៉ូលិស ចូលរួមថែរក្សាសន្តិសុខជាតិ និងបន្តបម្រើប្រជាជនឲ្យបានល្អតាមដែលអាចធ្វើបានដែរ។ ២.ប្រជាជនថៃបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភា ៥០០នាក់ ដោយឡែក បើតាមគណៈកម្មការបោះឆ្នោតថៃ អ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតសរុបមានរហូតដល់ ៥១, ៤លាននាក់ឯណោះ ហើយអ្នកទើបមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាលើកដំបូងមានយ៉ាងតិច ៧លាននាក់ឯណោះ។ ចំណែកគណបក្សនយោបាយមានសរុបទាំង ៨១ ដែលបានចុះឈ្មោះចូលរួមប្រកួតប្រជែងយកអាសនៈ ៥០០នៅក្នុងសភាក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ ហើយបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីមានសរុបរហូតដល់ ៦៨ ឯណោះ។ បេក្ខជនប្រមាណ ១០៧៩២នាក់បានចុះឈ្មោះប្រជែងគ្នាយកអាសនៈចំនួន ៣៥០ ដែលតំណាងឲ្យមណ្ឌលបោះឆ្នោត ៣៥០ទូទាំងប្រទេស។ ចំណែកតំណាងរាស្ត្រ ១៥០ផ្សេងទៀតនោះនឹងត្រូវគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចេញពីបញ្ជីគណបក្សតាមប្រព័ន្ធសមាមាត្រ។ បេក្ខជន ២៨១០នាក់ដែលបានចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីគណបក្សនេះ។ ៣.គណបក្សលោក ប្រាយុទ្ធ ពិតជាមានប្រៀបតាមផ្លូវច្បាប់? ដោយឡែក លទ្ធផលបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះនឹងអាចបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរមួយក្នុងនយោបាយថៃ តាមការចង់បានរបស់ប្រជាជនថៃដែលស្រេកឃ្លានប្រជាធិបតេយ្យ។ តាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងគណបក្សចំនួនបួនធំៗ ដែលអាចដណ្តើមបានអាសនៈច្រើន និងអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលក្នុងនោះមានដូចជា គណបក្សភឿថៃ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ គណបក្សអនាគតឆ្ពោះទៅមុខ និងគណបក្សលោកប្រយុទ្ធកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគជាច្រើនបង្ហាញកង្វល់ដោយសារ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីឆ្នាំ ២០១៧ ដែលចងក្រងឡើងដោយក្រុមយោធាបានផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលមាននិន្នាការគាំទ្រក្រុមយោធាតាមរយៈផ្តល់អំណាចច្រើនដល់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាដែលជ្រើសតាំងដោយក្រុមយោធា ក្នុងការជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្នុងន័យនេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ២៥០នាក់ផ្សេងទៀតនឹងចូលរួមជាមួយសមាជិកសភា ៥០០នាក់ដើម្បីជ្រើសរើសបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ទោះជាដណើ្តមបានអាសនៈភាគច្រើនក្នុងសភាក៏ដោយ វាប្រហែលជាមិនល្មមនឹងអាចឈ្នះបានតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ ដើម្បីអាចក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនោះត្រូវការការគាំទ្រពីសមាជិកសភាជាន់ទាបនិងជាន់ខ្ពស់យ៉ាងហោចណាស់ ៣៧៦ ក្នុងចំណោមសមាជិកទាំងអស់ ៧៥០នាក់។ គណបក្សលោក ប្រាយុទ្ធ ថ្វីបើនឹងឈ្នះបានអាសនៈទាបក៏ដោយ ក៏គណបក្សនេះហាក់មានប្រៀបខ្លាំងដែរនៅពេលដែលនិយាយដល់ការស្វែងរកសំឡេងគាំទ្រពីសមាជិកសភា។ គេមិនភ្លេចទេថា សមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំង ២៥០ រូបនោះត្រូវបានជ្រើសរើសតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ (NCPO) និងលោក ប្រាយុទ្ធខ្លួនឯងផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គណបក្សដែលធ្លាប់មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ដូចជាបក្សភឿថៃនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ខ្លួននឹងដណ្តើមបានអាសនៈច្រើនក្នុងការឈានទៅបង្កើត និងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ ប៉ុន្តែក្នុងកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្នដែលព្រឹទ្ធសភាមានអំណាចធំក្នុងការចូលរួមរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអ្នកគាំទ្រការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនោះ ការចាប់ដៃគ្នារវាងបក្សនយោបាយធំៗដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះប្រហែលជាសេណារីយ៉ូដែលសក្តិសមបំផុតសម្រាប់ថៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1357.txt

កូរ៉េខាងជើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា បានបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លីច្រើនគ្រាប់ចេញពីតំបន់ឆ្នេរភាគខាងកើតរបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់យោធាកូរ៉េខាងត្បូង។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងសេអ៊ូលមិនទាន់ដឹងពីប្រភេទមីស៊ីលដែលបាញ់នេះឡើយ។ នេះជាលើកដំបូងបំផុតក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកនេះដែលកូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលរបស់ខ្លួន និងជាលើកដំបូងក្រោយជំនួបបរាជ័យនៅទឹកដីវៀតណាមកាលពីខែកុម្ភៈ។

បន្ទាប់នៅស្ងាត់ស្ងៀមយូរគួរសមតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ មក កូរ៉េខាងជើងចាប់ផ្ដើមបាញ់មីស៊ីលជាថ្មី។ ការិយាល័យសេនាធិការចម្រុះកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ប្រកាសថា កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់មីស៊ីលមិនស្គាល់ប្រភេទសំដៅសមុទ្រខាងកើត ឬសមុទ្រជប៉ុននៅពេលវេលាម៉ោង៩ព្រឹក (ម៉ោងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ)។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP កូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលចេញពីទីក្រុង Wonsan នៃតំបន់ឆ្នេរភាគខាងកើតរបស់ខ្លួន។ នៅពេលនេះ កូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិក កំពុងកំណត់ប្រភេទមីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លីមួយនេះ។ មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់នោះ រត់ក្នុងល្បឿនពី៧០គីឡូម៉ែត្រទៅ២០០គីឡូម៉ែត្រ។ វាហាក់ដូចជារឿងចម្លែកដែលទីក្រុងព្យុងយ៉ាងងាកទៅរកសកម្មភាពបង្កហេតុដូចអតីតកាលឡើងវិញបែបនេះ ព្រោះមេដឹកនាំកំពូល គីម ជុងអ៊ុន កំពុងព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរតាមរយៈការចរចាផ្ទាល់ជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ប៉ុន្តែការចរចាបានជាប់គាំង ហើយជំនួបទល់មុខរវាងលោក គីម និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅវៀតណាមបែរជាដួលរលំគ្មានលទ្ធផលទៅទៀត ខណៈកូរ៉េខាងជើងចោទប្រកាន់ឥរិយាបថអាមេរិកជាមូលហេតុ។ តាំងតែពីក្រោយជំនួបនៅហាណូយ កូរ៉េខាងជើងត្រូវបានគេមើលឃើញថា ប្រកាន់ជំហរកាន់តែរឹងមាំជាងមុន និងនិយាយវាយប្រហារអាមេរិកមិនដាច់ពីមាត់។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរបបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង បានប្រាប់ឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនផ្លាស់ប្ដូរអាកប្បកិរិយារបស់ខ្លួន បើចង់ឲ្យការចរចាបន្តដំណើរការ ហើយថែមទាំងស្នើឲ្យដករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ពីប្រធានក្រុមចរចាទៀតផង។ ព្យុងយ៉ាងអះអាងថា លោក ប៉ុមប៉េអូ ជាឧបសគ្គនៃការចរចា។ បើដូច្នេះមែន ការបាញ់មីស៊ីលមួយគ្រាប់នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ទំនងជាសារព្រមានរបស់កូរ៉េខាងជើងទៅកាន់អាមេរិក។ កូរ៉េខាងជើងចង់ប្រាប់អាមេរិកថា ខ្លួននៅតែមានសមត្ថភាពខ្លាំងដដែល ហើយមិនចុះញ៉មការចរចាដែលភាគីម្ខាងទៀតដាក់លក្ខខណ្ឌមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ វាជាសញ្ញាដែរថា ទណ្ឌកម្មរបស់អន្តរជាតិ មិនមានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលដោយស្រួលដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1358.txt

ជំនួបលើកទីពីររវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានបញ្ចប់ហើយដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីទាំងអស់។ នេះបើតាមការប្រកាសសេតវិមានៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃជំនួបលើកទីពីរ។

«គ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងឡើយនៅខណៈនេះ។ ប៉ុន្តែក្រុមការងារអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង រំពឹងជួបគ្នានៅថ្ងៃខាងមុខ។» នេះជាសេចក្ដីប្រកាសរបស់លោកស្រី Sarah Sanders អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាននៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ។ មន្ត្រីអាមេរិករូបនេះមិនបានផ្ដល់មូលហេតុអ្វីឡើយជុំវិញបញ្ហានេះ ខណៈអំឡុងពេលជួបគ្នា ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានបង្ហាញជំហរសុទិដ្ឋិនិយមសម្រាប់ជំនួបលើកទីពីរនេះ។ សេចក្ដីប្រកាសរបស់អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបន្ថែមថា មេដឹកនាំទាំងពីរមានជំនួបដ៏ល្អ និងបានជជែកគ្នាពីមធ្យោបាយនានាក្នុងជំរុញដំណើរការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ការប្រកាសរបស់លោកស្រី Sanders កើតឡើងក្រោយកម្មវិធីអាហារថ្ងៃរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ត្រូវបានលុបចោលភ្លាមៗដែរ។ សន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់លោក ត្រាំ នៅម៉ោងបួនក៏លើកពេលវិញទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1359.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា បានប្រកាសដកអាមេរិកចេញពីសន្ធិសញ្ញាពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិក្រោមហេតុផលថា ប៉ះពាល់សិទ្ធិលក់អាវុធរបស់អាមេរិក។ លោក ត្រាំ បានប្រាប់ឲ្យព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបញ្ឈប់នីតិវិធីផ្ដល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញានេះ ហើយប្រគល់ឲ្យសេតវិមានវិញ។ ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ត្រាំ រងការរិះគន់ខ្លាំងពីអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស ខណៈនេះជាការដើរចេញពីសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិថ្មីទៀតពីសំណាក់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ។

អាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិមួយទៀតហើយ។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសមិនអនុវត្តតាមសន្ធិសញ្ញារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអាវុធ។ លោក ត្រាំ ក៏បានចុះហត្ថលេខាបញ្ចប់នីតិវិធីផ្ដល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញាពាណិជ្ជកម្មអាវុធ (ATT) និងប្រាប់ឲ្យព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបញ្ជូនត្រឡប់ឲ្យលោកវិញ ហើយលោកនឹងបោះសន្ធិសញ្ញានេះចោលតែម្ដង។ អាមេរិក បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញា ATT នេះក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ក្រោមរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ។ ប៉ុន្តែព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក មិនបានផ្ដល់សច្ចាប័នដើម្បីក្លាយជាភាគីមួយជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។ ថ្លែងទៅកាន់សមាគមអ្នកផលិតអាវុធអាមេរិក NRA នៅឯទីក្រុង Indianapolis លោក ត្រាំ ចាត់ទុកសន្ធិសញ្ញានេះ ជាការកិច្ចព្រមព្រៀងខុសឆ្គងមួយ និងរឹតត្បិតសេរីភាពរបស់អាមេរិក។ ដូចនេះ ទើបរដ្ឋបាលលោក នឹងមិនបន្តនីតិវិធីផ្ដល់សច្ចាប័នឡើយ។ សន្ធិសញ្ញា ATT នេះ បានចូលធរមានទៅហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៤ សំដៅគ្រប់គ្រងលំហូរពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិដែលរាប់បញ្ចូលអាវុធធុនស្រាលដល់យន្តហោះយោធា។ គៅលដៅសំខាន់របស់សន្ធិសញ្ញានេះ គឺការទប់ស្កាត់ទុក្ខវេទនារបស់មនុស្សដែលបង្កដោយការលក់ដូរអាវុធដោយខុសច្បាប់ និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវ។ មកទល់ពេលនេះ ប្រទេសចំនួន១៣០ បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញានេះ ហើយច្រើនជាងមួយរយប្រទេសទៀត បានអនុវត្តសន្ធិសញ្ញានេះរួចហើយ។ ក្រៅពីអាមេរិកដែលមិនផ្ដល់សច្ចាប័ន រុស្ស៊ី និងចិនដែលជាប្រទេសនាំចេញអាវុធធំៗ ក៏មិនមែនជាភាគីនៃសន្ធិសញ្ញានេះដែរ។ ជុំវិញការប្រកាសដើរចេញរបស់លោក ត្រាំ អង្គការសហប្រជាជាតិមិននិយាយអ្វីច្រើនឡើយ ដោយមន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យម្នាក់បញ្ជាក់ថា ATT ជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិតែមួយគត់ដែលជំរុញតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពក្នុងពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិ ហើយវារឹតតែសំខាន់ក្នុងស្ថានភាពពិភពលោកបច្ចុប្បន្ននេះ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានក្រោយការថ្លែងសុន្ទរកថារបស់លោក ត្រាំ សេតវិមានលើកឡើងថា សន្ធិសញ្ញានេះ មិនបានដោះស្រាយបញ្ហានៃការទិញលក់អាវុធដែលគ្មានការទទួលខុសត្រូវឡើយ ប៉ុន្តែក្លាយជាវេទិកាសម្រាប់អ្នកដែលចង់ហាមឃាត់សមត្ថភាពលក់អាវុធរបស់អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនទៅវិញ។ សេតវិមាន ក៏អះអាងថា ក្រុមខ្លះបានប្រើសន្ធិសញ្ញានេះដើម្បីបំបិទការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រទេសខ្លះក្នុងការលក់អាវុធទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_136.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Shigeru Ishiba នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងគោលដៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសមាជិកអាស៊ាន ជាពិសេសគឺម៉ាឡេស៊ីដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥។

មុនបញ្ចប់ឆ្នាំចាស់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Shigeru Ishiba ដាក់គម្រោងទស្សនកិច្ចទៅកាន់ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី នៅពាក់កណ្ដាលខែមករា នាឆ្នាំ២០២៥។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Ishiba នឹងធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់ប្រធានលេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ។ «វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដែលជប៉ុន ពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ពួកយើង សង្ឃឹមថាកិច្ចប្រជុំ នឹងជួយកសាងទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរវាងមេដឹកនាំ ហើយផ្ដល់ឱកាសជំរុញទំនាក់ទំនងសសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខ ក៏ដូចជារួមសហការគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោកនានា។»។ លោក Yoshimasa Hayashi ប្រធានលេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ អំឡុងទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសដើមឆ្នាំថ្មីនេះ លោក Ishiba ត្រូវរំពឹងថានឹងមានជំនួបទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ប្រាបូវ៉ូ សូប៊ីយ៉ាន់តូ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Hayashi។ ទស្សនកិច្ចដើមឆ្នាំ២០២៥ មកប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់មេដឹកនាំជប៉ុន ប្រាកដណាស់ថាចង់រឹតបន្តឹងទំនាក់ទំនងដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយអាស៊ាន។ មួយវិញទៀត វាជាវិធីសាស្ត្រជំរុញយុទ្ធសាស្ត្រ«តំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ»(FOIP)ក្នុងអាស៊ាន និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយម៉ាឡេស៊ី ដែលនឹងក្លាយជាប្រធានអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ FOIP ជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមបែបយុទ្ធសាស្ត្រមួយរបស់ជប៉ុន ដែលមានគោលដៅបង្រួបបង្រួមប្រទេសជាសមាជិក ឱ្យគាំទ្រលើគោលការណ៍ពាណិជ្ជកម្ម និងនាវាចរសេរីក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់សន្តិសុខតំបន់ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សកល ឈរលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ ទស្សនកិច្ចនេះ ជាលើកដំបូងដែលលោក Ishiba ធ្វើទស្សនកិច្ចជាលក្ខណៈទ្វេភាគី។ ចាប់តាំងពីឡើងកាន់តំណែងកាលពីខែតុលាមក នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន បានធ្វើទស្សនកិច្ចដំបូង ដោយចូលរួមវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៅប៉េរូ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1360.txt

អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា បានបញ្ចូលឈ្មោះ Masood Azhar ជាមេដឹកនាំក្រុមជ្រុលនិយមមានមូលដ្ឋាននៅប៉ាគីសស្ថានទៅក្នុងបញ្ជីភេរវករអន្តរជាតិ។ការបញ្ចូលឈ្មោះ អាចធ្វើបានដោយសារចិនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់ប៉ាគីស្ថាន បើកភ្លើងខៀវរួចមក។ ក្រុងប៉េកាំង បានប្រឆាំងម្ដងជាពីរដងទៅហើយជុំវិញរឿងនេះ។ ឥណ្ឌាដែលរងគ្រោះដោយសារទង្វើរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមនៅប៉ាគីស្ថាន បានសាទរចំណាត់ការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។

បន្ទាប់ពីជំទាស់អស់បួនដងហើយនោះ ចិនក៏យល់ស្របលើសំណើបញ្ចូលឈ្មោះ Masood Azhar ជាមេដឹកនាំក្រុមជ្រុលនិយម Jaish-e-Mohammad មានមូលដ្ឋាននៅប៉ាគីស្ថាន ទៅក្នុងបញ្ជីភេរវជនអន្តរជាតិ។ គណៈកម្មការធិការទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា បានប្រកាសពីបញ្ចូលឈ្មោះជន Azhar នេះទៅក្នុងបញ្ជីភេរវករក្រោមហេតុផលថា ជននេះមានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមអាល់កៃដា។ ក្រុម Jaish-e-Mohammad នេះហើយដែលប្រកាសទទួលខុសត្រូវករណីវាយប្រហារថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈដែលសម្លាប់ទាហានឥណ្ឌា៤០នាក់នៅទឹកដីកាស្មៀរគ្រប់គ្រងដោយឥណ្ឌា។ ដោយសារព្រឹត្តិការណ៍នេះ ប៉ាគីស្ថាន និងឥណ្ឌា ក៏ផ្ទុះជម្លោះទ្រង់ទ្រាយតូចនៅតំបន់បែងចែកមួយនេះ រហូតដល់មានការវាយប្រហារដែនអាកាសទៅមកទៀតផង។ ក្រុមជ្រុលនិយមដដែល ស្ថិតក្នុងបញ្ជីក្រុមភេរវករអន្តរជាតិតាំងពីឆ្នាំ២០០១ មក។ ក្រោមការសម្រេចចិត្តរបស់គណៈកម្មាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ មេដឹកនាំក្រុមជ្រុលនិយមខាងលើ នឹងប្រឈមមុខការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ ការរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ និងបម្រាមទិញអាវុធជាដើម។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់គណៈកម្មាធិការដដែល បុគ្គល Azhar មានជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើភេរវកម្ម ព្រោះបានផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុ រៀបចំផែនការ សម្របសម្រួលការងារ និងធ្វើសកម្មភាពតាមរយៈក្រុម Jaish-e-Mohammad ដោយផ្ទាល់។ មន្រ្តីការទូតប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិនិយាយថា សំណើលើកទីបួនដើម្បីបញ្ចូល Azhar ទៅក្នុងបញ្ជីភេរវករ ត្រូវបានស្នើក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការទណ្ឌកម្ម ហើយចិនមិនបានប្រឆាំងអ្វីទេ។ សហរដ្ឋអាមេរិក បានស្នើសេចក្ដីព្រាងដំណោះស្រាយរបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនោះក៏បានក្លាយជាការដាក់សម្ពាធលើចិនកាន់តែខ្លាំង ទើបមានការផ្ដល់ភ្លើងខៀវតែម្ដង។ ក្រុងញូវដែលី បង្ហាញការរីករាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសេចក្ដីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ដោយចាត់ទុកដំណោះស្រាយនេះជាជោគជ័យនៃនយោបាយការបរទេសរបស់ឥណ្ឌា រដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុ Arun Jaitley បានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គម

article_1361.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជួបមេដឹកនាំវៀតណាមថ្ងៃពុធទី ២៧កុម្ភៈនេះ ស្របពេលដែលកិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងចាប់ផ្តើមថ្ងៃនេះដែរ។ លោក ត្រាំ បានអរគុណមេដឹកនាំវៀតណាមចំពោះការរៀបចំកិច្ចប្រជុំអាមេរិក-កូរ៉េខាងជើងនេះ និងការឯកភាពរបស់វៀតណាមក្នុងការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិកជាពិសេសក្រុមហ៊ុន ប៊ូអ៊ីង។ សកម្មភាពនេះបង្ហាញឃើញពីការរីកចម្រើនមួយកម្រិតទៀតនៃទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគី។

ជំនួបទ្វេភាគីរវាង លោក ត្រាំ ជាមួយប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក ង្វៀន ភូជុង ចាប់ផ្តើមឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃពុធ ពោលគឺធ្វើឡើងត្រឹមប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះមុន លោក ជួបពិភាក្សាមួយទល់មួយ ជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ពេលល្ងាច។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនេះ ក្រៅពីបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយដែលមានវៀតណាមជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំ លោក ត្រាំ បានហៅទំនាក់ទំនង និងសម្ព័ន្ធភាពដែលមានជាមួយវៀតណាមថា ជាឧទាហរណ៍មួយសំខាន់សម្រាប់កូរ៉េខាងជើងក្នុងពេលដែលរដ្ឋមួយនេះបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរចោលដែរ។ ក្រៅពីនេះលោក ត្រាំ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសថ្លែងអំណរគុណដល់សមភាគីវៀតណាមដែលបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះឡើង ហើយក៏បានយល់ព្រមបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មថ្មីបន្ថែមជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិករួមទាំងក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីងផងនោះ។ ទន្ទឹមគ្នានោះ ប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក ភូជុង បានប្រាប់លោក ត្រាំ ថា វៀតណាមព្យាយាមធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីរៀបចំកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់នេះ និងធានាឲ្យបាននូវស្ថានភាពដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ភាពជោគជ័យនៃកិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្រនេះដែរ។ ជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ប្រធានាធិបតីវៀតណាម និងសមភាគីអាមេរិកខាងលើធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាច្រើនរវាងក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍ប្រទេសទាំងពីរដែរដែលមានទំហំប្រហែល ១៦ពាន់លានដុល្លារដែរ។ មិនមានការបញ្ជាក់ច្បាស់ពីខាងសេតវិមានឡើយជុំវិញព័ត៌មានលម្អិតនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះ ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងនេះគឺធ្វើឡើងរវាងក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីងជាមួយក្រុមហ៊ុនវៀតណាម VietJet ក្នុងការនាំចូលយន្តហោះប៊ូអ៊ីងដឹកអ្នកដំណើរធុន 737 MAX ចំនួន ១០០ គ្រឿង និងកិច្ចព្រមព្រៀងមួយទៀតជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ថ្មីរបស់វៀតណាម Bamboo ដើម្បីនាំចូលយន្តហោះប៊ូអ៊ីង 787 Dreamliner ចំនួន ១០គ្រឿងដែរ។ ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីង ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ផ្សាយថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាកាសចរណ៍អាមេរិក Sabre ក៏ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍វៀតណាមខាងលើដែរ។ ប៉ុន្តែទំហំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ុណ្ណានោះមិនត្រូវបានគេដឹងច្បាស់ឡើយ។ តាមពិតទៅ ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ជាទិញយន្តហោះរាប់រយគ្រឿងពីក្រុមហ៊ុនអាមេរិកនេះធ្វើឡើង ក្រោយពេលដែលរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍អាមេរិកប្រកាសថា វៀតណាមអនុវត្តតាមស្តង់ដារសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍បានត្រឹមត្រូវហើយ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍វៀតណាមក៏អាចមានសិទ្ធិបើកជើងហោះហើរត្រង់ទៅកាន់អាមេរិកបានដែរចាប់ពីពេលនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង វៀតណាមទទួលបានសិទ្ធិបើកជើងហោះហើរត្រង់ទៅអាមេរិកជាលើកដំបូងបំផុត ត្រឡប់មកវិញ ក្រោយធ្វើជាអធិបតីក្នុងការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះ លោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ង្វៀន សួនហ្វ៊ុកដើម្បីជជែកពិភាក្សាពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធផងដែរ។ ហើយនៅរសៀលថ្ងៃពុធ លោក ត្រាំ នឹងបន្តជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុងទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា វៀតណាម និងអាមេរិកធ្លាប់ជាសត្រូវស៊ីសាច់ហុតឈ្លាមគ្នា ហើយភាគីទាំងពីរទើបសម្រេចស្តារចំណងការទូតនៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងនេះរីកចម្រើនលូតលាស់យ៉ាងរហ័សមិននឹកស្មានដល់ ស្របពេលដែលវៀតណាមបន្តស្រវាឱបអាមេរិកដើម្បីប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម និងទប់ទល់ឥទ្ធិពលរបស់ចិនផង។ វត្តមានលោក ត្រាំ នៅហាណូយ ជាថ្មី និងមានការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មច្រើនរវាងប្រទេសទាំងពីរនេះ កំពុងបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីការរីកចម្រើនលូតលាស់បន្ថែមទៀតក្នុងសម្ព័ន្ធភាពទ្វេភាគី ហើយទំនាក់ទំនងនេះក៏កាន់តែខ្ពស់ថែមមួយកម្រិតទៀតដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1362.txt

រដ្ឋាភិបាលវ៉េណេស៊ុយអេឡា នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា បានថ្កោលទោសក្រុមប្រឆាំងដែលបានស្នើសុំជំនួយពីយោធាអាមេរិកដោយចំហ។ ទីក្រុងការ៉ាកាស ចាត់ទុកការប៉ុនប៉ងរបស់ក្រុមប្រឆាំងជារឿងគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម ព្រោះចង់ឲ្យមានអន្តរាគមន៍របស់យោធាបរទេសដើម្បីផ្ដួលរំលំរបបដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ។ តាមមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្រុមប្រឆាំង ជំនួបជាមួយយោធាអាមេរិក អាចនឹងកើតឡើងឆាប់ៗនេះ។

សំបុត្រមួយច្បាប់របស់ក្រុមប្រឆាំងវ៉េណេស៊ុយអេឡាផ្ញើទៅកាន់យោធាអាមេរិកទទួលបន្ទុកតំបន់អាមេរិកខាងត្បូង កំពុងធ្វើឲ្យរបបដឹកនាំលោក នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ ខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង។ លោក Carlos Vecchio អគ្គរដ្ឋទូតវ៉េណេស៊ុយអេឡាប្រចាំអាមេរិកដែលតែងតាំងដោយលោក ហ័ន ក្វៃដូ បានផ្ញើសំបុត្រមួយច្បាប់ទៅកាន់ឧត្តមនាវី Craig S. Faller មេបញ្ជាការដ្ឋានយោធាតំបន់ខាងត្បូងរបស់កងទ័ពអាមេរិកដែលស្នើសុំជំនួបរវាងយោធាអាមេរិកជាមួយតំណាងលោក ក្វៃដូ ។ សំបុត្រដែលលោក Vechhio បង្ហោះលើ

article_1363.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ អញ្ជើញមកដល់ក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាមហើយនៅយប់ថ្ងៃ ២៦ ខែកុម្ភៈដើម្បីត្រៀមជួបប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ជាថ្មីនៅថ្ងៃស្អែក។ ជំនួបពិសេសជាលើកទីពីរនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចការបន្ទាប់ដើម្បីឈានទៅរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

យន្តហោះ Air Force One របស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះក្រុងហាណូយនៅយប់ថ្ងៃអង្គារ ដើម្បីមកចូលរួមប្រជុំពិសេសជាលើកទីពីរជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ពីថ្ងៃពុធ ដល់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ក្នុងគោលដៅចម្បងដើម្បីរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េ។ តាមពិតទៅ លោក ត្រាំ អញ្ជើញមកដល់ក្រុងហាណូយ ប្រហែលជាង ១០ ម៉ោងក្រោយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន មកដល់វៀតណាមតាមរយៈរថភ្លើងពាសដែកដែលធ្វើដំណើរពីព្យុងយ៉ាង អស់រយៈពេលប្រហែលបីយប់។ ថ្វីបើជំនួបមិនទាន់ចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការក្តី មេដឹកនាំអាមេរិកបានបង្ហាញសុទិដ្ឋនិយមខ្ពស់ចំពោះការជួបពិភាក្សាគ្នាជាថ្មីជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ មុនចាកចេញពីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ត្រាំ បានសរសេរបង្ហោះតាមគណនី

article_1364.txt

មហាក្សត្រថៃ មហា វជិរាលង្ករណ៍ នៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា បានប្រកាសរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងម្ចាស់ សុធីតា វជិរាលង្ករណ៍ ណ អយុធ្យា (Suthida Vajiralongkorn na Ayudhya) ដែលជាមេបញ្ជាការរងកងអង្គរក្សផ្ទាល់របស់ទ្រង់។ ការប្រកាសព័ត៌មានស្តីពីការរៀបអភិសេកនេះ បង្កការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះធ្វើឡើងតែប៉ុន្មានថ្ងៃមុនពិធីគ្រងរាជ្យសម្បត្តិផ្លូវការរបស់ក្សត មហា វជិរាលង្ករណ៍ នៅចុងសប្ដាហ៍នេះ។

ពិធីអភិសេករវាងមហាក្សត្រថៃ មហា វជិរាលង្ករណ៍ និងព្រះនាងម្ចាស់ សុធីតា វជិរាលង្ករណ៍ ណ អយុធ្យា ធ្វើឡើងតាមច្បាប់របស់ប្រទេស និងប្រពៃណីក្សត្រ។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ស្ដីពីការតែងតាំងព្រះរាជនីថ្មីរបស់ប្រទេស។ អាស្រ័យដូចនេះ មហាក្សត្រ មហា វជិរាលង្ករណ៍ ក៏តែងតាំងមហេសីថ្មីរបស់ទ្រង់ទៅជាសម្ដេចព្រះរាជិនីសុធីតាតែម្ដង។ ទំនាក់ទំនងស្នេហារវាងមហាក្សត្រអង្គទី១០ នៃរាជវង្សចក្រី និងមហេសីចុងក្រោយនេះ កើតឡើងកាលពីព្រះអង្គនៅជារជ្ជទាយាទ ហើយមហេសីអង្គនេះ នៅជាបុគ្គលិកបម្រើការលើយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Thai Airways មកម្ល៉េះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទំនាក់ទំនងនេះ មិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈឡើយរហូតដល់ពេលប្រកាសព័ត៌មានជុំវិញការរៀបអភិសេកនេះតែម្ដង។ ក្នុងពិធីដែលធ្វើឡើងរាជវាំងតុសិតក្នុងរាជធានីបាងកក ស្ដេចរាមាទី១០ និងសម្ដេចព្រះរាជិនី បានឡាយព្រះហស្ថលេខាលើសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដើម្បីក្លាយជាគូស្វាមីភរិយាស្របច្បាប់។ ព្រះម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ សិរិនថន និងប្រធានទីប្រឹក្សាមហាក្សត្រ ព្រេម ទីនសុឡាណុន ក៏បានធ្វើជាសាក្សីផងដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ អំឡុងទំនាក់ទំនងមិនបញ្ចេញជាសាធារណៈនេះ អគ្គមហេសីសុធីតា ដែលកាលនោះនៅមានឋានៈតូចតាចនៅឡើយ ក៏ក្លាយជាមន្ត្រីក្នុងជួរអង្គរក្សរបស់ស្ដេច។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ត្រូវបានតាំងតាំងជាមេបញ្ជាការកងអង្គរក្សផ្ទាល់របស់មហាក្សត្រ មហា វជិរាលង្ករណ៍ ដែលនៅជារជ្ជទាយាទ។ បន្ទាប់ពី ក៏ត្រូវបានតែងតាំងជាមេបញ្ជាការប្រតិបត្តិការពិសេសនៃកងអង្គរក្សមហាក្សត្រ ហើយដល់ឆ្នាំ២០១៦ ក៏ឡើងជាឧត្តមសេនីយ៍ផ្កាយបួនតែម្ដង។ នេះជាការរៀបអភិសេកលើកទីបួនហើយរបស់ស្ដេច មហា វជិរាលង្ករណ៍ ។ សម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បីលើកកន្លងមក ទ្រង់មានបុត្រាបុត្រី៧អង្គ តែបច្ចុប្បន្ននៅសល់តែបីអង្គប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1365.txt

អង្គការរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិដែលហៅកាត់ IMF ព្រមានមីយ៉ាន់ម៉ា ខណៈដែលស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសមួយនេះ មិនមានលំនឹង និងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។ អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ មើលឃើញបញ្ហាចម្បងពីរ ដែលរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា គួរពិនិត្យឡើងវិញ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្រប។

អង្គការរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ថ្មីៗនេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដោយអះអាងថា ការបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាមនុស្សជាតិ ឬដំណើរការនៃការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនឲ្យចូលក្នុងប្រទេសវិញ អាចធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកាន់តែធ្លាក់ចុះ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃ២១ មេសាកន្លងទៅ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ការណ៍ដែលអង្គភាពអន្តរជាតិ លើកឡើងបែបនេះ ដោយសារតែ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមីយ៉ាន់ម៉ាកន្លងមក មានការចូលរួមចំណែកមួយផ្នែកធំពីជំនួយ ឬលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មពីបណ្តាដៃគូធំរបស់ពិភពលោក ជាក់ស្តែងនោះសហភាពអឺរ៉ុបតែម្តង។ IMF បានគូសបញ្ជាក់ថា បើវិបត្តិមនុស្សជាតិនៅតែអូសបន្លាយ ហើយលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវដកចេញជាបន្តបន្ទាប់នោះ វា នឹងជំរុញឲ្យធ្លាក់ចុះនៃការវិនិយោគ និងចលនាហិរញ្ញវត្ថុជាក់ជាពុំខាន ។ បច្ចុប្បន្ន សហភាពអឺរ៉ុប កំពុងតែពិចារណាបង្កើតដំណើរក្នុងការដកចេញលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មដល់មីយ៉ាន់ម៉ា ដោយសារតែបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសមួយនេះ ជាពិសេសក្នុងរដ្ឋ រ៉ាខាន កាន់តែអាក្រក់ទៅ។ បន្ថែមពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួន IMF ក៏បានលើកពីបញ្ហាក្នុងវិស័យធនាគារនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ានមួយនេះ ដែលត្រូវចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងដូចគ្នា។ តាម IMF វិស័យម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសធនាគារនៅមីយ៉ាន់ម៉ា មិនទាន់មានទម្រង់គ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់ ហើយមិនទាន់ទទួលបានការទុកចិត្ត និងទទួលស្គាល់ពេញលេញនៅឡើយនោះទេ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងនោះ ការព្រមានរបស់ IMF ធ្វើឡើងស្រប បក្សកាន់អំណាចរបស់ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដឹកនាំប្រទេសចូលក្នុងឆ្នាំទីបួន នៃអាណត្តិរបស់ដឹកនាំរបស់ខ្លួន ដែលបានទទួលស្គាល់ថា ការវិនិយោគពីបរទេសដោយផ្ទាល់ ( FDI) ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ២០១៧ និង២០១៨ មានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង ហើយរដ្ឋាភិបាល ក៏បានអនុម័តច្បាប់ថ្មីក្នុងគោលដៅកែសម្រួលបរិយាកាសវិនិយោគឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1366.txt

រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា បានជំរុញឲ្យក្រុមប្រទេសអាហ្វ្រិកចូលរួមពិភាក្សា និងចរចាឲ្យបានសកម្មក្នុងដំណើរការ នៃការកែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសនោះនៅក្នុងសមាសភាពក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខតែម្តង។ ឥណ្ឌា មិនយល់ទាស់អ្វីនោះទេ លើសំណើបញ្ចូលរដ្ឋនៃប្រទេសអាហ្វ្រិកទៅក្នុងសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនោះ។

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ការបរទេសឥណ្ឌាលោកស្រី Sanjay Rana នៅថ្ងៃ២៤ មេសាកន្លងទៅ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់របស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពី«ពហុភាគីនិយម និងការទូតដើម្បីសន្តិភាព» បានលើកឡើងពីបញ្ហា នៃការទាមទារសិទ្ធិរបស់ប្រទេសអាហ្វ្រិកនៅក្នុងសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Economic Times។ តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សានេះ លោកស្រី Sanjay Rana បានថ្លែងថា អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែមានចំណាត់ការ ពោលគឺពិនិត្យមើលលទ្ធភាពនេះ ដើម្បីអាចឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិកមានតួនាទីស្នូល និងដឹកនាំនៅក្នុងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិថ្មី និងជាពិសេសនោះដើម្បីបង្ហាញថា សមាជិករបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន មិនមែនពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ឡើយ។ លោកស្រី បានអះអាងថា ការកែទម្រង់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលជាអង្គភាពស្នូលទទួលខុសត្រូវលើកិច្ចការសន្តិសុខ និងសន្តិភាព គឺជារឿងដ៏សំខាន់មួយ ក៏ប៉ុន្តែដំណើរការនេះ បានជាប់គាំងនៅក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលចំណុចនេះហើយ លោកស្រី បានទទូចឲ្យមានការចាត់វិធានដើម្បីធ្វើឲ្យកំណែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិឆាប់អាចសម្រេចបាន។ គួរជម្រាបថា ជាមួយនឹងចំនួនសរុប៥៥ ធ្វើឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិក ក្លាយជាក្រុមរដ្ឋតាមតំបន់ភូមិសាស្ត្រដែលធំជាងគេនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ ខណៈប្រទេសរដ្ឋសមាជិកទាំងមូលរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិសរុបមាន ១៩៣។ ក៏ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនមានរដ្ឋមកពីអាហ្វ្រិកសោះឡើយ។ សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍រួមមាន ចិន បារាំង រុស្ស៊ី អង់គ្លេស និងអាមេរិក។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ឥណ្ឌា ក៏ជារដ្ឋដែលកំពុងតែទាមទារឲ្យមានការកំណែទម្រង់ឆាប់រហ័សនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសនោះនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខតែម្តង។ នោះក៏ព្រោះតែឥណ្ឌា និងបណ្តាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ និងមានឥទ្ធិពលនៅឆាកអន្តរជាតិដូចជាជប៉ុន និងអាល្លឺម៉ង់ជាដើមនោះ ក៏កំពុងតែទាមទារតួនាទីនេះសម្រាប់ខ្លួនឯងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1367.txt

លោក Joachim B. Olsen ជាបេក្ខជនដែលត្រូវប្រជែងកៅអីសភាពីគណបក្សសម្ព័ន្ធសេរី សម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅដាណឺម៉ាកនាថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ខាងមុខ។ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រដែលជាយុវជន អតីតមេដាយប្រាក់អូឡាំពិកផ្នែកកីឡាចោលដុំដែករូបនេះ បានផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនលើគេហទំព័រអាសអាភាស Pornhub។

«បាទ! ពិតណាស់ គឺខ្ញុំនៅក្នុងវិបសាយ Pornhub»។ លោក Joachim B. Olsen បានបញ្ជាក់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ដោយភ្ជាប់ជាមួយឡូហ្គោគណបក្សដើម្បីទាក់ទាញយុវជនឲ្យបោះឆ្នោតឲ្យខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។ វ័យ៤១ឆ្នាំ លោក Olsen ជាអតីតកីឡាករចោលដុំដែកជម្រើសជាតិដាណឺម៉ាក ដែលធ្លាប់ឈ្នះមេដាយពីព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិជាច្រើនចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ ក្នុងនោះមានមេដាយប្រាក់អូឡាំពិកឆ្នាំ២០០៤។ លោកបានជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកសភានៃគណបក្សសម្ព័ន្ធសេរី កាលពីឆ្នាំ២០១១ ក្រោយបញ្ចប់អាជីពកីឡាបាន៣ឆ្នាំ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន DR Nyheder អ្នកនយោបាយរូបនេះ ការផ្សព្វផ្សាយបែបប្រពៃណី ឬដាក់រូបតាមដើមឈើ និងទីសាធារណៈ លែងមានសក្តានុពលទៀតហើយ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកត្រូវទៅដល់គ្រប់ទីកន្លែង ដូច្នេះយើងគិតថា ការផ្សព្វផ្សាយនៅលើ Pornub អាចជោគជ័យ។ ពាក់កណ្តាលនៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធ័រណិតផ្តោតលើរឿងអាសអាភាស យើងដឹងពីទីកន្លែងដែលអ្នកបោះឆ្នោតចូលមើល និយាយរួមគឺវ៉ិបសាយអាសអាស៊ី»។ លោក Olsen បានបន្ថែមថា មនុស្សមួយចំនួនពិតជាមិនសប្បាយចិត្ត ប៉ុន្តែនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គ្រប់ទង្វើទាំងអស់សុទ្ធតែមិនអាចផ្គាប់ចិត្តមនុស្សគ្រប់គ្នាបានឡើយ។ «អ្នកដែលស្គាល់ខ្ញុំ សុទ្ធតែដឹងថា ខ្ញុំជាមនុស្សម៉ត់ចត់ម្នាក់ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏មានរឿងត្រូវលេងសើចផងដែរ។ ខ្ញុំគិតថា នេះនឹងផ្តល់សំណើចជាមិនខាន»។ លោកបានអះអាងយ៉ាងដូច្នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1368.txt

ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានសម្តែងការគោរពអ្នកសារព័ត៌មានដែលបានបាត់បង់ជីវិតក្នុងបេសសកម្មខ្លួនដើម្បីតាមយកព័ត៌មានពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់នានារបស់ពិភពលោក។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិក៏ព្រួយបារម្ភចំពោះការរឹតត្បិតលើសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសនីមួយៗធានាពីការការពារដល់អ្នកសារព័ត៌មានឲ្យបានល្អប្រសើរផង។

នាឱកាសនៃការប្រារព្ធខួបលើកទី៧០ នៃអង្គភាពរាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ លោកអគ្គលេខា António Guterres បានលើកឡើងពីការវិវត្តរបស់សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ក៏ដូចជាសេរីភាពមូលដ្ឋានជាដើម។ លោកបានអះអាងថា មានប្រទេសជាច្រើន បានធានាពីពីផ្នែកច្បាប់ពាក់ព័ន្ធវិស័យព៌ត័មានក៏ប៉ុន្តែលោក ក៏ព្រមានពីករណីមួយចំនួនដែលកំពុងតែធ្វើឲ្យសេរីភាពនៃសារព័ត៌មានស្ថិតដល់ដំណាក់កាលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភបំផុត។ តាមលោកអគ្គលេខាធិការ រយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍មកនេះ មានអ្នកសារព័ត៌មាន ជាងមួយពាន់នាក់ហើយ ត្រូវបានសម្លាប់ ខណៈពេលដែលពួកគេកំពុងតែបំពេញបេសកកម្មការងារ។ ក្នុងនោះ លោក បានលើកយកក្នុងចំណោម ១០ ករណី មាន៩ករណីរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវបានសម្លាប់ ដោយគ្មានអ្នកទទួលខុសត្រូវ។ គ្រាន់តែឆ្នាំ២០១៨មួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ លោក អះអាងថា មានអ្នកសារព័ត៌មានយ៉ាងហោចណាស់ ៩៩ នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ និងរាប់ពាន់នាក់ រងការវាយប្រហារ បៀតបៀន ឃុំខ្លួន ឬត្រូវជាប់ពន្ធនាគារជាមួយនឹងបទចោទមិនច្បាស់លាស់ និងក្រៅនីតិវិធីតុលាការ ។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានគូសបញ្ជាក់ថា ភាគច្រើននៃជនរងគ្រោះទាំងនេះ គឺជាអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងតំបន់ ដែលបម្រើការងារនៅក្នុងសហគមន៍ និងប្រទេសរបស់ខ្លួន លើបញ្ហារសើបដូចជានយោបាយ អំពើពុករលួយ និងសិទ្ធិមនុស្ស ខណៈអ្នកសារព័ត៌មានជាស្ត្រី គឺជាគោលដៅដ៏ផុយស្រួបំផុតក្នុងការងារនេះ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា សារព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់ណាស់សម្រាប់សន្តិភាព យុត្តិធម៌ ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តភាព និងសិទ្ធិមនុស្សសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ លោក បានរម្លឹក និងគោរពដល់អ្នកសារព័ត៌មាន ដែលបានទៅទីកន្លែងដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់ពិភពលោក ហើយបានពាំនាំព័ត៌មាន និងផ្តល់ដំណឹងរបស់ជនដែលត្រូវបានគេមិនអើពើ និងត្រូវបានគេបំពានដល់ពិភពលោក។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏បានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងសហគមន៍អន្តរជាតិការពារដល់អ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យផ្សព្វផ្សាយ និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ពួកគេក្នុងបេសកកម្មការងារ និងពិសេសនោះបើកការស៊ើបអង្កេត និងកាត់ទោសជនល្មើសដែលវាយប្រហារទៅលើពួកគេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1369.txt

បក្សនយោបាយនៅថៃ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា បានបើកយុទ្ធនាការទ្រង់ទ្រាយធំរៀងៗខ្លួនសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា។ ចលនានយោបាយនៅថៃ មានពីរក្រុម គឺបក្សនយោបាយដែលគាំទ្រឲ្យលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបក្សនយោបាយមាននិន្នការប្រឆាំងការដឹកនាំបែបយោធា។ និយាយឲ្យខ្លី គឺប្រឆាំងលោក ប្រាយុទ្ធ តែម្ដង។ បក្សទាំងអស់សុទ្ធតែរំពឹងថា នឹងទទួលជ័យជម្នះដូចគ្នា។

ថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃយុទ្ធនាការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតនៅថៃ។ បក្សធំៗចំនួនបួនមានបក្សភឿថៃ, ប្រជាធិបតេយ្យ, អនាគតឈានមុខ និងកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ បានប្រមូលផ្ដុំអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនជាច្រើន។ បក្សភឿថៃដែលស្និទ្ធអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រកូល ស៊ីណាវ៉ាត់ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ជាបក្សនយោបាយមានបទពិសោធចំណាស់ រំពឹងទទួលបានអាសនៈច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ខណៈបក្សអនាគតឈានមុខ ជាបក្សបង្កើតថ្មីដោយអ្នកនយោបាយវ័យក្មេង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ គឺបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ (Phalang Pracharat) ដែលគាំទ្ររបបយោធា។ បក្សនេះបានស្នើលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួន។ នៅថ្ងៃឃោសនាចុងក្រោយ លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏បានចេញមុខឡើងឆាកដើម្បីទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្លួនដែរ។ វាជាលើកដំបូងដែលលោក ប្រាយុទ្ធ បង្ហាញមុខលើវេទិកាបក្សនយោបាយបែបនេះ ខណៈលោកកំពុងកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រាប់។ ចំពោះមុខអ្នកគាំទ្រជាច្រើន លោក ប្រាយុទ្ធ មេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ បានសន្យារក្សាសន្តិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ក្នុងប្រទេស ដឹកនាំថៃឲ្យដើរទៅមុខ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនថៃគ្រប់រូប។ បើតាមកាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធារូបនេះថែមទាំងហ៊ានប្រកាសថា បើប្រជាជនថៃមិនចង់ឃើញបញ្ហាទាំងនោះ គួរបោះឆ្នោតឲ្យបក្សរបស់លោក ដោយសន្យាតបស្នងវិញ ហើយសុខចិត្តស្លាប់ដើម្បីប្រទេសទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនថៃលើស ៥១ លាននាក់ឯណោះ ដែលមានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលថ្ងៃ ២៤ ខែមីនាខាងមុខនេះ។ វាជាការបោះឆ្នោតប្រជាធិបតេយ្យលើកដំបូងបំផុតរាប់ចាប់ពីពេលដែលក្រុមយោធាដឹកនាំដោយលោក ប្រាយុទ្ធ ដណ្តើមអំណាចកាលពីខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៤ និងមានការពន្យារពេលបោះឆ្នោតជាច្រើនលើកមកនោះ។ គូប្រជែងសំខាន់របស់លោក ប្រាយុទ្ធ មានលោកស្រី Khunying Sudarat Keyuraphan ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីបក្សភឿថៃ លោក Abhisit Vejjajiva ជាបេក្ខជនរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងលោក Thanathorn Juangroongruangkit ជាបេក្ខជនរបស់បក្សអនាគតឈានមុខ។ បក្សទាំងបីសុទ្ធតែមិនច់ឃើញក្រុមយោធាបន្តដឹកនាំប្រទេសក្រោយបោះឆ្នោតឡើយ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់ដឹងថា បក្សទាំងបីនឹងបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពដើម្បីកាន់កាប់សំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាឬយ៉ាងណាឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_137.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ បានប្រកាសថា រុស្ស៊ីនឹងមិនយល់ព្រមចំពោះលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដែលស្នើឡើងដោយទីប្រឹក្សារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ រួមទាំងការពន្យារពេលសមាជិកភាពណាតូនៃទីក្រុងកៀវ ឬដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអឺរ៉ុបទៅកាន់អ៊ុយក្រែនឡើយ។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី TASS នៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ លោក ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ ប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី បានបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីនៅតែមិនទាន់បានទទួលសញ្ញាណាមួយពីក្រុមរបស់លោកប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត ដូណាល់ ត្រាំ ទាក់ទងនឹងការចរចាដែលមានគោលបំណងដោះស្រាយជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែននៅឡើយទេ។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ីរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖« យើងតែងតែត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់ការចរចា។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺថា តើយើងនឹងចរចាជាមួយអ្នកណា ហើយអ្វីជាដំណើរការនៃកិច្ចចរចានោះ»។ លោក ឡាវរ៉ូវ បន្ថែមថា ទីក្រុងម៉ូស្គូនឹងមិនទទួលយកសំណើដែលសន្មត់ថាស្នើឡើងដោយក្រុមប្រឹក្សារបស់លោក ត្រាំ នោះទេ។ កាសែតអាម៉េរិក Wall Street Journal បានចុះផ្សាយកាលពីខែវិច្ឆិកាថា ទីប្រឹក្សារបស់លោក ត្រាំ បានព្រាងផែនការដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន។ សំណើនេះរួមមានការពន្យារពេលសមាជិកភាពណាតូរបស់អ៊ុយក្រែនរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍ ការបង្កកជម្លោះនៅតាមខ្សែបន្ទាត់ជួរមុខបច្ចុប្បន្ន និងការបង្កើតតំបន់គ្មានយោធាដែលគ្រប់គ្រងដោយកងរក្សាសន្តិភាពអឺរ៉ុប។ លោក ឡាវរ៉ូវ បានលើកឡើងថា សន្តិភាពរវាងទីក្រុងមូស្គូ និងទីក្រុងកៀវអាចសម្រេចបានតែតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអាចទុកចិត្តបាន និងស្របច្បាប់ ដែលដោះស្រាយបញ្ហាឫសគល់នៃជម្លោះ និងការពារការបំពានខុសច្បាប់នាពេលអនាគត។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីបន្ថែមថា ជំហររបស់រុស្ស៊ីក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះជាមួយអ៊ុយក្រែនគឺ «ច្បាស់លាស់» ដែលត្រូវបានលើកឡើងច្រើនដងដោយប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដែលថ្មីៗនេះនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតប្រចាំឆ្នាំរបស់លោកកាលពីដើមខែនេះ។ នៅក្នុងសន្និសីទនោះ មេដឹកនាំវិមានក្រឹមឡាំងបានបង្ហើបថា ទីក្រុងមូស្គូនៅតែបើកចំហចំពោះការចរចាជាមួយទីក្រុងកៀវ ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌណាមួយ ក្រៅពីការព្រមព្រៀងនៅទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ លក្ខខណ្ឌទាំងនេះរួមមានការតម្រូវឱ្យក្រុងកៀវរក្សាអព្យាក្រឹត មិនចូលរួមសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ដូចជាណាតូ និងការរឹតបន្តឹងលើការដាក់ពង្រាយអាវុធបរទេសនៅអ៊ុយក្រែន។ លោកពូទីនក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ដែរថា ការចរចាណាមួយត្រូវតែគិតគូរពី«ការពិតនៅលើដី» ហើយបានអំពាវនាវឱ្យអ៊ុយក្រែនទទួលស្គាល់អធិបតេយ្យភាពរបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងទឹកដីចំនួនបួនគឺ Donetsk, Lugansk, Kherson និង Zaporozhye ព្រមទាំងតំបន់គ្រីមៀ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1370.txt

ឆាកនយោបាយរបស់ប្រទេសថៃ លែងជាសង្វៀនរបស់ក្រុមអាវក្រហម និងអាវលឿងទៀតហើយ។ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា បង្ហាញថា ប្រជាជនថៃត្រូវការអ្នកនយោបាយថ្មី ដោយលែងឲ្យអ្នកនយោបាយជើងចាស់ ត្រួតត្រានយោបាយក្នុងស្រុកទៀតឡើយ ហើយបានការផ្លាស់ប្ដូរមួយពិតប្រាកដ។ អ្នកនយោបាយជើងថ្មីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងគេ គឺសេដ្ឋីវ័យក្មេង Thanathorn Juangroongruangkit ដែលធ្វើឲ្យនយោបាយរង្គើយ៉ាងខ្លាំង។

នៅពេលសហគ្រិនវ័យក្មេង Thanathorn Juangroongruangkit ប្រកាសបង្កើតបក្សដើម្បីចូលរួមការបោះឆ្នោតនោះ ប្រជាជនខ្លះរួមទាំងអ្នកនយោបាយជើងចាស់ផងនោះ មិនបានឲ្យតម្លៃអ្វីដល់អ្នកនយោបាយជើងថ្មីវ័យក្មេងនេះទេ។ ប៉ុន្តែក្រោយការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា បក្សអនាគតឈានមុខរបស់លោក Thanathorn បានបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ យោងតាមលទ្ធផលមិនផ្លូវការដែលប្រកាសដោយគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ បក្សអនាគតឈានមុខ ស្ថិតនៅលេខរៀងទីបី ទទួលសំឡេងគាំទ្រ៦,៣លានសន្លឹកឯណោះ។ វាជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយដែលបក្សថ្មីថ្មោងរបស់អ្នករកស៊ីមួយនេះ អាចធ្វើបានយ៉ាងល្អបែបនេះ។ ស្ថិតនៅលើបក្សនេះ គឺបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រ និងបក្សភឿថៃដែលជាចាស់ទុំមួយ។ ដ្បិតក្មេងខ្ចីក្នុងរឿងនយោបាយមែន លោក Thanathorn បែរជាអាចយកឈ្នះបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជាបក្សចាស់ជាងគេនៅថៃ។ តាមរយៈឈ្មោះបក្ស គេអាចដឹងខ្លះហើយពីគោលនយោបាយរបស់បក្សដែលពោរពេញដោយអ្នកនយោបាយវ័យក្មេង។ ការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំបែបសព្វថ្ងៃ គំនិតឆ្ពោះទៅអនាគតដើម្បីភាពរុងរឿងរបស់មេដឹកនាំបក្សនេះ បានទាក់ទាញប្រជាជនថៃវ័យក្មេង ដែលចង់ឃើញអ្វីដែលថ្មីជាជាងការប្រជែងរបស់អ្នកនយោបាយជំនាន់មុន។ ការលេចត្រដែតរបស់លោក Thanathorn ធ្វើឲ្យអ្នកនយោបាយជើងចាស់ និងក្រុមក្ដាប់អំណាចពីក្រោយឆាកនយោបាយ ឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំង។ ទំនងចង់ផ្ដាច់ក្ដីសង្ឃឹមរបស់អ្នកកែទម្រង់ របបដឹកនាំយោធាបច្ចុប្បន្ន ក៏ប្ដឹងលោក Thanathorn ចំនួនបីបទល្មើស។ របបយោធា បានយកហេតុការណ៍តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ ដើម្បីគាំទ្របទល្មើសទាំងបីដែលបានដាក់ពាក្យទៅតុលាការ។ លោកត្រូវបានតំណាងយោធាប្ដឹងពីបទបង្កចលាចលតាមមាត្រា១១៦នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ, បទល្មើសជួយជនសង្ស័យឲ្យរត់គេចតាមមាត្រា១៨៩ និងប្រមូលផ្ដុំមនុស្សលើសពី១០នាក់ដែលអាចបង្កបញ្ហាតាមមាត្រា២១៥ ។ ទោសបង្កចលាចល ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ៧ឆ្នាំ, ទោសជួយជនសង្ស័យជាប់ពន្ធនាគារពីរឆ្នាំ ហើយទោសចុងក្រោយត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ៦ខែ។ ការគាស់រំលើងរឿងចាស់ឡើងវិញ គ្មានអ្វីផ្សេងក្រៅតែពីការបង្អាក់ដំណើរទៅមុខរបស់អ្នកនយោបាយរូបនេះឡើយ។ ក្រុមដែលក្ដាប់អំណាចពីក្រោយឆាក បែរជាបះជើងដោយសារអ្នកនយោបាយជើងថ្មី ពិតជាត្រូវប្រើគ្រប់យុទ្ធសាស្ត្រសូម្បីតែវិធីសាស្ត្រចាស់គំរិលបែបនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបាត់បង់អំណាចរបស់ពួកគេ។ ហេតុអ្វីលោក Thanathorn ជាគោលដៅរបស់យោធា? ចម្លើយ គឺគោលនយោបាយរបស់ ជាព្រួញមុខស្រួចបាញ់ចំកន្លែងសំខាន់របស់រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងប្រទេសដែលមានកងទ័ពស្នូលតែម្ដង។ ការតស៊ូមតិដើម្បីកែទម្រង់កងទ័ព ជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំសម្រាប់អ្នកនយោបាយជើងចាស់លាក់មុខមួយចំនួន។ តាំងពីដើមមក យោធាថៃតែងអះអាងថា ខ្លួនជាអ្នកស្រឡាញ់ជាតិ និងប្រជាជនខ្លាំងជាងគេបង្អស់ ហើយការរិះគន់លើទស្សនៈបែបនេះ នឹងជួបបញ្ហាមិនខាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1371.txt

ក្រសួងយុត្តិធម៌ អាមេរិកបានចាត់វិធាន ការតាមផ្លូវច្បាប់ប្រឆាំងក្រុមហ៊ុន Ford បន្ទាប់ពីទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានខ្លួន (EPA) បានរកឃើញសញ្ញាណ នៃបញ្ហាមួយចំនួនទៅលើផលិតផលនៃក្រុមហ៊ុននេះ កាលពីខែកុម្ភៈ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តមួយនេះបានលើកឡើងថាបញ្ហាដែល កើតមាន គឺមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់នៃឧបករណ៍កាត់បន្ថយការ បំភាយឧស្ម័ននៅពេលធ្វើតេស្ត (Defeat Device) នោះទេ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការធ្វើតេស្តរកកម្រិតបំភាយឧស្ម័ន នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានចែកចេញជា២ផ្នែកគឺធ្វើការតេស្តនៅលើផ្លូវដោយផ្ទាល់ និងការធ្វើតេស្ត រកសំណាកទិន្នន័យតាមប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ (Computer Modelling)។ នៅក្នុងដំណើរ ប្រតិបត្តិការ ប្រព័ន្ធ Software Modelling ផ្តល់នូវសំណាកទិន្នន័យនៃចម្ងាយសរុបដែលរថយន្តបានធ្វើដំណើរ និងបរិមាណនៃឧស្ម័នឡានដែលបានបំភាយចេញ ទៅក្នុងបរិយាកាសទៅឱ្យក្រុមអ្នកត្រួតពិនិត្យឬនិយ័តករ (Regulators)។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ ក្រុមហ៊ុនផលិតឡានមួយផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុបឈ្មោះ Volkswagen (VW) បានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវទាក់ទងនឹងកម្រិត បំភាយឧស្ម័នរបស់ឡាននេះដែរ។ ក្រុមហ៊ុនដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេស អាល្លឺម៉ង់មួយនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញថាបានប្រើប្រាស់Software ក្នុងការបន្លំ នៅពេលរដ្ឋាភិបាលធ្វើតេស្តរកកម្រិតបំភាយឧស្ម័ន។ ក្រោយមកក្រុមហ៊ុន VW ត្រូវបាន ផាកពិន័យដោយតម្រូវឱ្យបង់១០០០លានអឺរ៉ូ (ជាង១១១៦លានដុល្លាអាមេរិក) តាមសេចក្តីបង្គាប់របស់ព្រះរាជអាជ្ញាអាល្លឺម៉ង់ ជុំវិញរឿងអាស្រូវមួយនេះ៕ Source: https://www.bbc.com/news/business-48067505 បកប្រែនិងកែសម្រួលដោយ៖ យ៉ន សុខន អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1372.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានសន្យាពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យកាន់តែច្រើន និងស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងឌីលី។ ក្រុងហាណូយ ថែមទាំងអះអាងថា នឹងជួយជំរុញ និងសម្របសម្រួលការចរចាជាមួយនឹងបណ្តាសមាជិកអាស៊ានដើម្បីពន្លឿននីតិវិធីបញ្ចូលក្រុងឌីលីជាសមាជិកអាស៊ាន ពេលខ្លួនធ្វើជាប្រធានវិលជុំនៅឆ្នាំក្រោយ។

អគ្គរដ្ឋទូតថ្មីវៀណាមប្រចាំទីម័រខាងកើត និងឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Pham Vinh Quang នៅថ្ងៃទី១ មីនា បានចូលសម្តែងការគួរសម និងថ្លែងពីជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមជាមួយនឹងប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតលោក Francisco Guterres ដោយសន្យាធ្វើការជាមួយគ្នាលើពហុវិស័យរាប់បញ្ចូលទាំងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម, កសិកម្ម, ទេសចរណ៍ និងប្រេងកាតជាដើម។ តាមភ្នាក់ងារព័ត៌មានវៀតណាម ខណៈអរគុណទីម័រខាងកើតដែលគាំទ្រខ្លួនឲ្យចូលរួមប្រជែងកៅអីសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ២០២០-២០២១ លោកអគ្គរដ្ឋទូត បានសន្យាថា នៅឆ្នាំ២០២០ ពោលគឺពេលវៀតណាមធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន វៀតណាម នឹងជួយពន្លឿនឯកច្ឆ័ន្ទភាពក្នុងចំណោមសមាជិកអាស៊ាន និងអគ្គលេខាធិការដ្ឋានដើម្បីធ្វើឲ្យទីម័រខាងកើតអាចឆាប់បានក្លាយជាសមាជិករបស់អាស៊ាន។ តាមរយៈជំនួបនេះ មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់វៀតណាមរូបនេះ ក៏បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលទីម័រខាងកើតបន្តផ្តល់លក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះសម្រាប់ពលរដ្ឋវៀតណាមដែលរស់នៅទីម័រខាកើត ក៏ដូចជាគាំទ្រក្រុមហ៊ុនវៀតណាមដែលវិនិយោគនៅទីនោះអាចប្រតិបត្តិការបានសមស្រប។ សម្រាប់លោកប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតវិញ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសអរគុណវៀតណាម ដែលស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសដំបូង ដែលបានទទួលស្គាល់ការប្រកាសឯករាជ្យរបស់ទីម័រខាងកើត ក៏ដូចជាការធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកន្លងមក។ ប្រមុខរដ្ឋទីម័រខាងកើតរូបនេះ ក៏បានបង្ហាញចេតនាក្នុងការអញ្ជើញប្រមុខរដ្ឋវៀតណាមដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចក្នុងប្រទេសខ្លួនផងដែរ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ទីម័រខាងកើត គឺជារដ្ឋមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយបច្ចុប្បន្ន ទីម័រខាងកើត គឺជារដ្ឋស្ថិតក្រោមការសង្កេតការណ៍របស់អាស៊ាន បន្ទាប់ពីរដ្ឋក្មេងខ្ចីប្រចាំតំបន់មួយនេះ បានដាក់សំណើជាសមាជិកភាពក្នុងឆ្នាំ២០១១មក។ នៅឆ្នាំ២០២០ វៀតណាម នឹងចូលដឹកនាំអាស៊ានក្នុងនាមជាប្រធានវិលជុំ បន្ទាប់ពីថៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1373.txt

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ ចាត់ទុកថា ការបោះឆ្នោតសកលនៅថៃគ្មានយុត្តិធម៌ និងត្រឹមត្រូវឡើយ ហើយវាគ្រាន់តែជាការរៀបចំទុកមុនដើម្បីឲ្យក្រុមយោធារក្សាអំណាចរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ លោកប្រកាសថា ថៃសក្តិសមនឹងមានរដ្ឋាភិបាលដែលល្អឆ្លុះបញ្ចាំងឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស មិនមែនឆ្លុះបញ្ចាំងឆន្ទៈរបស់របបសឹកឡើយ។

ក្នុងអត្ថបទ Op-Ed មួយចុះផ្សាយនៅលើសារព័ត៌មាន New York Times ថ្ងៃ ២៥ ខែមីនា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានចោទប្រកាន់ត្រង់ៗថា ការបោះឆ្នោតថ្ងៃ ២៤ ខែមីនាកន្លងទៅនេះជាការរៀបចំឡើងដើម្បីរក្សាអំណាចរបស់ក្រុមយោធាសុទ្ធសាធ ហើយវាគ្មានភាពយុត្តិធម៌ និងមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ ពីទីក្រុងហុងកុង អតីតមេដឹកនាំថៃរូបនេះបញ្ជាក់ថា លោកដឹងជាមុនថា របបសឹកមានមហិច្ឆតាបន្តកាន់អំណាចដឹកនាំប្រទេស ប៉ុន្តែលោកមានអារម្មណ៍ភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងដែលរបបសឹកថៃប្រើប្រាស់មធ្យោបាយជាច្រើនលើសពីអ្វីដែលលោកធ្លាប់គិតឲ្យតែបានរក្សាអំណាចរបស់ខ្លួន។ ជុំវិញមហិច្ឆតារក្សាអំណាចរបស់ក្រុមយោធា លោក ថាក់ស៊ីន បានរៀបរាប់ថា កន្លងមករបបសឹករបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ជាអ្នកតែងតាំងគណៈកម្មការបោះឆ្នោត និងបន្តលូកដៃចូលជ្រៀតជ្រែកពេញទំហឹងក្នុងស្ថាប័នដែលត្រូវបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនដោយឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត្យនោះ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលត្រូវបានគេទម្លាក់ពីតំណែងក្នុងចលនារដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ២០០៦ រូបនេះ លើកឡើងពីការពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្នម្តងជាពីរដងរបស់គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ ដែលបង្ហាញពីការភ័យខ្លាចរបស់ក្រុមយោធា។ គណៈកម្មការនេះពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផលនៅយប់ថ្ងៃអាទិត្យ និងបន្តរហូតមកដល់រសៀលថ្ងៃចន្ទ ស្ថាប័ននេះ ពន្យារពេលជាថ្មីទៀត។ អតីតមេដឹកនាំថៃខាងលើអះអាងថា រឿងដូច្នេះមិនគួរកើតមានឡើងក្នុងបរិបទនយោបាយសម័យទំនើបនេះ។ ក្រៅពីការពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផល លោក ថាក់ស៊ីន បានកត់សម្គាល់ពីភាពមិនប្រក្រតីជាច្រើនដែលកើតឡើងនៅទូទាំងប្រទេសថៃក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោត រួមទាំងការទិញសន្លឹកឆ្នោត ដាច់ភ្លើងពេលរាប់សន្លឹកឆ្នោត ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតច្រើនលើសចំនួនអ្នកទៅបោះ និងលទ្ធផលដែលគណៈកម្មការបញ្ចេញខុសពីរបាយការណ៍មន្ត្រីបោះឆ្នោតនៅតាមការិយាល័យជាដើម។ បញ្ហាទាំងនេះសុទ្ធតែជារឿងដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់លទ្ធផលបោះឆ្នោត។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រុមសង្កេតការណ៍៖ ករណីទិញសន្លឹកឆ្នោត និងភាពមិនប្រក្រតីច្រើនកើតឡើងក្នុងការបោះឆ្នោតថៃ លើសពីភាពមិនប្រក្រតី បើតាមអត្ថបទ Op-Ed របស់លោក ថាក់ស៊ីន របបសឹកបានកែប្រែបទបញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតដែលធ្វើឲ្យបក្សធំៗដូចជាបក្សភឿថៃ និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យចុះខ្សោយបាត់បង់សំឡេងគាំទ្រ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ របបសឹកក៏ជាអ្នកតាក់តែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីឆ្នាំ ២០១៧ ឡើងដើម្បីផ្តល់អំណាចឲ្យព្រឹទ្ធសភាដែលតែងតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សាជាតិដើម្បីសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ រួមជាមួយលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចាផ្ទាល់ ក្នុងការចូលរួមរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋាភិបាល។ ក្រោមអំណាចនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ គណបក្សកម្លាំងប្រជារាស្ត្រអាចជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីដោយមិនចាំបាច់ត្រូវការសំឡេងភាគច្រើនដាច់ខាតឡើយ។ យ៉ាងណាមិញលោក ថាក់ស៊ីន ជឿជាក់ថា គ្មានសំឡេងភាគច្រើន គណបក្សគាំទ្រយោធានឹងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលដែលមិនមានស្ថិរភាពឡើយ។ លោក ថាក់ស៊ីន យល់ឃើញថា របបសឹកកំពុងត្រៀមបំផ្លាញប្រព័ន្ធដឹកនាំដែលមានបច្ចុប្បន្នដើម្បីការពារអំណាចផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែសម្រាប់រូបលោក ថៃសក្តិសមនឹងមានរដ្ឋាភិបាលដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈរបស់ប្រជាជនទូទាំងប្រទេស។ «លើសពីអ្វីៗទាំងអស់ រាជាណាចក្រថៃគួរតែមានរដ្ឋាភិបាលដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈប្រជាពលរដ្ឋ មិនមែនឆន្ទៈរបស់របបសឹកឡើយ។ កាលៈទេសៈនេះជាពេលវេលាដ៏អាក្រក់ និងសោកសៅសម្រាប់ប្រទេសរបស់ខ្ញុំ»។ លោក ថាក់ស៊ីន សង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1374.txt

ក្រោយពីថៃបានរៀបចំការបោះឆ្នោតលើកដំបូងរបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃ២៤ ខែមីនា គិតចាប់ពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤មក សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមើលឃើញ «សញ្ញាវិជ្ជមាន» នៃការវិលត្រឡប់ទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសនេះ។ ដោយមិនបង្ហាញជំហរគាំទ្រគណបក្សណាមួយ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន អះអាងថា ខ្លួនត្រៀមរួចរាល់ដើម្បីធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលប្រសូតចេញពីការបោះឆ្នោត។

ថ្លែងនៅមុខក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Robert Palladino គូសបញ្ជាក់ថា៖«ការរៀបចំបោះឆ្នោត អមជាមួយនឹងការបើកទ្វារយ៉ាងធំទូលាយសម្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ព្រមទាំងការជជែកវែកញែកដោយបើកចំហជុំវិញភាពស្របច្បាប់នៃការបោះឆ្នោតនេះ យើងកត់សម្គាល់ថា ទាំងនេះគឺជាសញ្ញាវិជ្ជមាននៃការវិលត្រឡប់ទៅរករដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈប្រជាជន»។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Palladino គូសបញ្ជាក់ទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកឈរនៅខាងប្រជាជនថៃ ដោយដាក់សំណើពីរចំណុច។ ទីមួយគឺពន្លឿនការប្រកាសលទ្ធផលបោះឆ្នោតដែលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ទីពីរគឺ ការបើកការស៊ើបអង្កេតដោយយុត្តិធម៌និងតម្លាភាពជុំវិញភាពមិនប្រក្រតីដែលកើតមានឡើងអំឡុងពេលបោះឆ្នោត។ យ៉ាងណាមិញ អង្គការឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោត ដែលទទួលជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិក ឈ្មោះថា The Asian Network for Free Elections បញ្ជាក់ថា សន្លឹកឆ្នោតជិត១,៩លាន អត់បានការ ដែលស្មើនឹង៥,៦ភាគរយនៃសន្លឹកឆ្នោតសរុប។ ជាមួយគ្នានេះ ថ្លែងនៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ត្រា ដែលកំពុងនិរទេសខ្លួននៅក្រៅប្រទេស ប៉ុន្តែនៅមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើនយោបាយថៃនោះ និយាយថា ក្រុមយោធាបានរៀបចំការបោះឆ្នោតដែលមិនត្រឹមត្រូវ ក្នុងគោលដៅរក្សាអំណាចខ្លួន។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃ គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ចាស់វស្សាបំផុតមួយរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់អាស៊ី។ ប៉ុន្តែក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានសម្រេចផ្អាកជំនួយសន្តិសុខមួយចំនួន ក្រោយពីផ្ទុះរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ ដែលដឹកនាំដោយលោកប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបច្ចុប្បន្ន។ ការផ្អាកនេះ គឺធ្វើឡើងដោយអនុលោមទៅតាមច្បាប់អាមេរិក ដែលហាមឃាត់ការគាំទ្រលើរបប ដែលផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យ។ លទ្ធផលនៃរដ្ឋប្រហារនៅថៃនេះ បង្កជាកង្វល់សម្រាប់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនជុំវិញទំនោររបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកក ងាកទៅរកប្រទេសចិន។ ហេតុផលនោះគឺ ក្រុងប៉េកាំង ដែលជាធម្មតាពុំចាប់អារម្មណ៍ពីលទ្ធិប្រជាធិតេយ្យ បង្ហាញភាពគ្មានមន្ទិលសង្ស័យក្នុងការធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាលយោធា ដែលប្រសូត្រចេញពីរដ្ឋប្រហារខុសច្បាប់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1375.txt

បក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ាសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនកុំមានការព្រួយបារម្ភចំពោះដំណើរការនៃការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ សេចក្តីសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់បក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមសភាកូតាយោធា ព្រមានពីចំណាត់ការតាមអាចទៅរួច បើរកឃើញដំណើរការវិសោធនកម្មមានភាពមិនប្រក្រតី។

អត្ថបទទាក់ទង កែរដ្ឋធម្មនុញ្ញមីយ៉ាន់ម៉ាបន្ថយឥទ្ធិពលយោធា ចាប់ផ្តើមមានពន្លឺ ផែនការនៃការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលជាប់កម្អែលយោធារបស់បក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ារបស់លោកស្រីទីប្រឹក្សារដ្ឋ អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានចាប់ផ្តើមលេចជាពន្លឺ ក៏ប៉ុន្តែ ក៏កំពុងតែរងការបោកបក់ដោយសារតែការនៅមិនទាន់មានឯកភាពគ្នារវាងក្រុមសភាភាគច្រើននៃបក្សកាន់អំណាច និងសភាភាគតិចពាក់ព័ន្ធនឹងនីតិវិធី និងគោលបំណងជាក់លាក់។ ជាក់ស្តែងនោះនៅចុងសប្តាហ៍មុន តំណាងសភាចេញពីកូដាយោធា លោកឧត្តមសេនីយ៍ Tun Tun Nyi បានថ្លែងសារព្រមានខ្លីមួយស្តីពីដំណើរការនៃបង្កើតគណៈកម្មាធិការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់សភាបក្សកាន់អំណាច ថា អាចបំពាននឹងបទបញ្ញត្តិក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់សភា ក៏ដូចជាស្មារតី និងយោបល់របស់សមាជិកសភាកូតារបស់យោធាទៀតផង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy លោកឧត្តមសេនីយ៍ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«តួនាទីចម្បងរបស់យោធា គឺជាការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយក៏ព្រមានមិនអត់ឱនលើការធ្វើវិសោធនកម្មណាមួយដែលគំរាមកំហែងដល់ចរិកលក្ខណៈដើមនៃធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេស»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សភាយោធាបែបនេះ អាចជាសារ និងឧបសគ្គមួយសម្រាប់ក្រុមសភារបស់បក្សកាន់អំណាចលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ក៏ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី២៥ កុម្ភៈកន្លងទៅ អ្នកនាំពាក្យបក្សកាន់អំណាចលោកបណ្ឌិត Myo Nyunt បានអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋកុំមានការព្រួយបារម្ភ ដោយសម្អាងថា អ្វីដែលបក្សកាន់អំណាចកំពុងតែធ្វើ គឺស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់សុទ្ធសាធ។ អ្នកនាំពាក្យ បន្ថែមទៀតថា បក្សកាន់អំនាច តែងតែប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ចនូវគោលនយោបាយ អហិង្សា ដែលអ្នកនាំាពាក្យជឿជាក់ថា មិនបង្កឲ្យមានការគំរាមដល់ផលប្រយោជន៍ប្រជាជនឡើយ។ ជាមួយគ្នាផងដែរនោះ លោក ក៏បានអំនាវនាវឲ្យប្រជាជនចូលរួមផ្តល់គាំទ្រដល់បក្សរបស់លោកឲ្យបានច្រើនលើសលប់ផង។ អ្នកនាំពាក្យ ក៏បានចោទក្រុមតំណាងរាស្ត្រយោធាថា ហេតុអ្វីបានជាសភាយោធាជំទាស់ទៅនឹងការបង្កើតគណៈកម្មាធិការរួមនេះ ដ្បិតនៅអាណត្តិរដ្ឋាភិបាលមុន បក្សកាន់អំណាច ក៏បានផ្តួចផ្តើមឲ្យមានដំណើរការនៃការវិសោធនកម្មដូចគ្នាផងដែរ។ អាណត្តិមុនមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបានដឹកនាំដោយបក្ស និងសភា ពាក់កណ្តាលស៊ីវិល និងយោធា ដែលលោក ថេន សេន ជាប្រធានាធិបតី។ គួរជម្រាបផងដែរ រដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ន គឺជារដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលធ្វើឡើងដោយក្រុមយោធាក្នុងឆ្នាំ២០០៨។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ ផ្តល់អាសនៈ២៥ភាគរយទៅឲ្យសមាជិកដែលតែងតាំងចេញពីយោធា។ សម្រាប់លោកស្រី ស៊ូជី ការធ្វើវិនិយោធនកម្មច្បាប់នេះ គឺជាកិច្ចការអាទិភាពបំផុតរបស់រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ដើម្បីធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាក្លាយជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1376.txt

តុលាការកំពូលហ្វីលីពីន បានបង្គាប់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ជាពិសេសអង្គភាពកងកម្លាំង ដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ការពារបរិស្ថាន និងដែនទឹកដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ខ្លួនក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

អត្ថបទទាក់ទង សមុទ្រចិនខាងត្បូង៖ ឡាអេកាត់ក្តីឲ្យហ្វីលីពីនឈ្នះចិន តាមរយៈលិខិតបង្គាប់បញ្ជាចុះថ្ងៃ៣ ឧសភា តុលាការកំពូលហ្វីលីពីន បានណែនាំដល់ក្រសួងសំខាន់ៗ, កងល្បាត ក៏ដូចជាប៉ូលិស និងទាហានជើងទឹកឲ្យអនុវត្តច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិដើម្បីការពារតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក ក៏ដូចជាជីវៈចម្រុះដែនសមុទ្រ ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ហ្វីលីពីនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ សេចក្តីបង្គាប់បញ្ជារបស់តុលាការហ្វីលីពីន ធ្វើឡើងដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងញត្តិរបស់សហគមន៍នេសាទហ្វីលីពីន ដែលបានប្តឹង និងចោទប្រកាន់ថា កោះសិប្បនិម្មិតរបស់ចិន និងក្រុមនេសាទរបស់ចិន បានបំពានទៅនឹងសាលក្រមមជ្ឈត្តការតុលាអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុងឡាអេឆ្នាំ២០១៦។ តែយ៉ាងណាតាមរយៈសេចក្តីបង្គាប់របស់តុលាការ មិនបានបញ្ជាក់ពីមធ្យោបាយ និងពេលវេលាជាក់លាក់ក្នុងការអនុវត្តឡើយ ដោយគ្រាន់តែបញ្ជាក់ពីតំបន់សំខាន់បីដែលត្រូវគ្របដណ្តប់រួមមានតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Scarborough Shoal, តំបន់ Thomas Shoal និង Mischief Reef ដែលសុទ្ធសឹងតែជាតំបន់មានរឿងប្រទាំងប្រទើសលើសិទ្ធិកាន់កាប់រវាងចិន និងហ្វីលីពីន។ សូមរម្លឹកបន្តិចថា នៅឆ្នាំ២០១៦ តុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុងឡាអេ បានប្រកាសសាលក្រមតាមរយៈបណ្តឹងហ្វីលីពីនពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយបានសម្រេចថា សកម្មភាពរបស់ចិនមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះនេះ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងតំបន់ដែលតុលាការហ្វីលីពីនកំណត់ឲ្យកងកម្លាំងខ្លួនការពារនោះ បានបំពាននឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក៏ប៉ុន្តែគិតចាប់ពីរដ្ឋបាលដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ចាប់ផ្តើមអាណត្តិមក សាលក្រមនេះ មិនត្រូវបានយកមកអនុវត្តឡើយ។ នោះ ក៏ព្រោះតែចិន បានប្រកាសដាច់ខាតមិនទទួលស្គាល់ ខណៈដែលរដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ រង់ចាំពេលសមស្រប និងចង់ប្រើប្រាស់មធ្យោបាយសន្តិវិធីដើម្បីចរចាគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1377.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុង បានអះអាងជាមួយនឹងទំនុកចិត្តថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងសិង្ហបុរី និងចិន នឹងតែល្អនឹងគ្នា បើទោះបីជាសិង្ហបុរី ត្រូវផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំថ្មីនាពេលខាងមុខក៏ដោយ។ ប្រមុខដឹកនាំរូបនេះ ហ៊ានថ្លែងបែបនេះ ដោយសារតែទំនាក់ទំនងនេះ ពឹងផ្អែកលើផលប្រយោជន៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ មិនមែនលើទំនាក់ទំនងរបស់មេដឹកនាំ ឬក្រុមអ្នកដឹកនាំឡើយ។

នាសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំកំពូល«ផ្លូវ និងខ្សែក្រវ៉ាត់»ក្នុងក្រុងប៉េកាំងរបស់ចិន ដែលទើបតែបញ្ចប់នាពេលថ្មីៗនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង ត្រូវចោទសួរថាតើ លោក មើលឃើញបែបណាពីផលប៉ះពាល់នៃទំនាក់ទំនងសិង្ហបុរី-ចិន នៅពេលដែលសិង្ហបុរី ផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំថ្មីនាពេលខាងមុខ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Strait Times លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងថា សិង្ហបុរី បានគិតគូរឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរយូរណាស់មកហើយពោលគឺ សិង្ហបុរី បានរៀបចំឲ្យមានរដ្ឋមន្ត្រីវ័យក្មេងជាច្រើនរូបដើម្បីបញ្ជ្រាប និងផ្សារភ្ជាប់ខ្លួនយ៉ាងសកម្មជាមួយនឹងចិនលើវេទិកាទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរលើគ្រប់វិស័យ។ ខណៈអះអាងថាការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំថ្មីរបស់សិង្ហបុរីនឹងកើតឡើង លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ភាគីចិន ក៏ចង់ឲ្យទំនាក់ទំនង និងមិត្តភាពទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងនៅតែបន្តល្អនឹងគ្នា។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ ពឹងផ្អែកលើផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសទាំងពីរ មិនមែនលើបុគ្គល ឬក្រុមអ្នកដឹកនាំមួយក្រុមណាមួយឡើយ។ នៅពេលដែលនិយាយដល់ទំនាក់ទំនងបុគ្គលរវាងលោក និងលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ថ្លែងថា លោក រីករាយនឹងធ្វើការជាមួយនឹងគ្នា ហើយក៏សង្ឃឹមថា ស្ថានភាពនេះ ក៏នឹងនៅតែបន្ត នៅពេលដែលមេដឹកនាំសិង្ហបុរី ផ្លាស់ប្តូរ។ គួរជម្រាបថា លោក លី សៀនឡុង បានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់លាស់រួចហើយថា លោក នឹងមិនកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀតនោះទេ បើទោះបីជាបក្សរបស់លោក ឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅអាណត្តិក្រោយក៏ដោយ ។ ហេតុផលរបស់លោក គឺដោយសារលោក ចង់ផ្តល់ឱកាសឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយ ជាពិសេសមេដឹកនាំវ័យក្មេងហើយខ្លាំង ដឹកនាំប្រទេសវិញម្តង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1378.txt

រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានប្រកាសពីការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការធ្វើការជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ និងផលប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជនទាំងពីរស្របតាមគោលជំហររបស់រដ្ឋ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។

នាជំនួបទ្វេភាគីផ្លូវការក្នុងរដ្ឋធានីហាណូយនៅថ្ងៃ១ មីនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម Nguyen Xuan Phuc បានប្រាប់ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុនថា បក្សកុម្មុយនីស្ត ប្រទេស និងប្រជាជនវៀតណាម ពិតជាផ្តល់តម្លៃខ្ពស់ និងចង់ពង្រឹងនិងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងប្រពៃណីជាមួយនឹងកូរ៉េខាងជើង។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Nhan Dan។ តាមរយៈជំនួបដដែលនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានសាទរ និងកោតសរសើរលើសមិទ្ធផលនៃការកសាង និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ជាពិសេសនោះយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច៥ឆ្នាំ(២០១៦-២០២០)របស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក ថែមទាំងថ្លែងជំនឿជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រមុខគីម ជុងអ៊ុន កូរ៉េខាងជើង មិនយូរនោះទេ នឹងក្លាយជារដ្ឋអ្នកមាន និងរឹងមាំហើយ»។ តាមជំនួបនេះដែរ ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង ដែលទើបតែបញ្ចប់ជំនួបជាមួយនឹងប្រមុខអាមេរិកនៅទីនោះ បានអះអាងថា លោក ពិតជាស្ញប់ស្ញែងនឹងសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យនៃការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម។ លោក ក៏បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់កូរ៉េខាងជើង ក្នុងការពង្រឹងនិងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងប្រពៃណីរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលបានកសាងដោយប្រមុខ Ho Chi Minh និងប្រមុខ Kim Il Sung ឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរក្នុងកម្រិតមួយថ្មីនាពេលអនាគត។ ឆ្លៀតឱកាសនោះ ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង ក៏បានវាយតម្លៃខ្ពស់លើតួនាទី និងសារសំខាន់របស់វៀតណាមនៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអរគុណ វៀតណាម សម្រាប់ការទទួលស្វាគមន៍កូរ៉េខាងជើងយ៉ាងកក់ក្តៅ និងប្រកបដោយអត្ថន័យ ជាពិសេសលើការរៀបចំ និងសម្របសម្រួលលើជំនួបកំពូលលើកទីពីររបស់ប្រមុខកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកតែម្តង។ គួរជម្រាបផងដែរ វៀតណាម និងកូរ៉េខាងជើង គឺជាប្រទេសចុងក្រោយនៃប្រទេសទាំងប្រាំ( ចិន គុយបា និងឡាវ) របស់ពិភពលោក ដែលប្រកាន់យករបបដឹកនាំបែបកុម្មុយនីស្ត។ ក៏ប៉ុន្តែគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ កូរ៉េខាងជើង ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំផុតរបស់ពិពភលោក ខណៈវៀតណាម កំពុងតែមានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងក្នុងតំបន់។ ថ្មីៗនេះ ពោលគឺមុនពេលប្រមុខកូរ៉េខាងជើង បង្ហាញវត្តមានដោយផ្ទាល់ក្នុងទឹកដីវៀតណាម មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង បានបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់វៀតណាមច្រើនដងហើយ ក្នុងគោលដៅស្វែងយល់ និងរៀនសូត្រពីការអភិវឌ្ឍរបស់វៀតណាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1379.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងកូត្យូ និងរដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ច សហប្រតិបត្តិការការពារជាតិ។ ភាគីទាំងពីរ ក៏បានសន្យាធ្វើការជាមួយគ្នាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានៃការវាតទីនៅក្នុងដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ចិនតាមមធ្យោបាយសន្តិវិធីផងដែរ។

តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់ក្រុងហាណូយរបស់វៀតណាមនៅថ្ងៃ៣ ឧសភា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុនលោក Takeshi Iwaya បានជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងសមភាគីវៀតណាម លោករដ្ឋមន្ត្រី Ngo Xuan Lich ដោយផ្តោតលើការពង្រឹងទំនាក់ទំនងការពារជាតិទ្វេភាគី និងបញ្ហាក្នុងតំបន់ ដែលជាក្តីបារម្ភរួមគ្នា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានជប៉ុន Japan Times។ តាមរយៈជំនួបនោះលោករដ្ឋមន្ត្រី Takeshi Iwaya បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចដែលជាទណ្ឌកម្មរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង សំដៅធានាឲ្យបានថារដ្ឋឯកោមួយនេះរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ លោករដ្ឋមន្ត្រី ថ្លែងបែបនេះ ក៏ព្រោះវៀតណាម ជារដ្ឋមួយរបស់ពិភពលោក ដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយនឹងកូរ៉េខាងជើង។ ក្នុងជំនួបដដែលនោះ ប្រមុខការពារជប៉ុន ក៏បានរំលេចបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាជម្លោះអធិបតេយ្យរវាងចិន និងវៀតណាម ក៏ដូចជារដ្ឋអាស៊ានដទៃផ្សេងទៀតផងដែរ។ ប្រមុខការពារជាតិជប៉ុនរូបនេះ នៅចំពោះមុខសមភាគីវៀតណាម បានចាត់ទុកសកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាក្តីបារម្ភសន្តិសុខធ្ងន់ធ្ងរមួយសម្រាប់ជប៉ុន និងតំបន់។ តាម Japan Times ប្រមុខការពារជាតិជប៉ុន និងវៀតណាម បានព្រមព្រៀងគ្នារកដំណោះស្រាយលើក្តីបារម្ភនេះ តាមរយៈមធ្យោបាយសន្តិវិធី ពោលគឺភាគីទាំងពីរ មិនយកកម្លាំងយោធាតបតនឹងសកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះឡើយ។ គួរជម្រាបផងដែរ កន្លងមក ជប៉ុន មិនត្រឹមតែជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររបស់វៀតណាម ដែលផ្តោតតែលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ ជប៉ុន ក៏មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងវៀតណាមផងដែរ។ កន្លងមកជប៉ុន ក៏ធ្លាប់បានផ្តល់នាវាល្បាតដល់វៀតណាម សម្រាប់ប្រតិបត្តិការក្នុងដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន ខណៈដែលវៀតណាម មានរឿងចម្រូងចម្រាស់ជាមួយនឹងចិន នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ ជប៉ុន មិនមានជាភាគីជម្លោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចជារដ្ឋអាស៊ានដូចជាព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិននោះទេ តែជប៉ុន គឺជាភាគីជម្លោះជាមួយនឹងចិន នៅក្នុងដែនសមុទ្រខាងកើត ដែលភាគីទាំងពីរ បានទាមទារគ្រប់គ្រងអធិបតេយ្យលើតំបន់ត្រួតស៊ីដូចនឹងបណ្តាប្រទេសក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_138.txt

កងទ័ពអាកាសអុីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានវាយប្រហារក្រុមហ៊ូធី នៅយេម៉ែន ដែលរួមមានទីតាំងដូចជាអាកាសយានដ្ឋាន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាតាមកំពង់ផែមួយចំនួននៅសមុទ្រប៉ែកខាងលិចប្រទេស។ ប្រមុខអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus ក៏ស្ថិតក្នុងហេតុការណ៍អុីស្រាអែលវាយប្រហារនៅអាកាសយានដ្ឋាននោះដែរ។

ខណៈស្ថានការណ៍ជម្លោះជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡានៅលីបង់មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ អុីស្រាអែល និងក្រុមហ៊ូធីនៅយេម៉ែន បន្តវាយប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក។ អុីស្រាអែល បានបាញ់ចូលទីតាំងក្រុមហ៊ូធី នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ក្នុងទីក្រុងសាណា ដែលបង្កការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងព្រលានយន្តហោះយ៉ាងដំណំ ក្នុងថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ។ ក្រៅពីបាញ់ប្រហារព្រលានយន្តហោះ ទ័ពអាកាសខ្លួន ក៏បានបាញ់កម្ទេចហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាតាមបណ្ដាកំពង់ផែនៅទីក្រុងដូចជា Hodeidah, Salif និង Ras Kanatib ដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចយេម៉ែន។ បន្ថែមពីនេះ ស្ថានីយថាមពល Hezyaz និង Ras Kanatib ក៏អុីស្រាអែល បានវាយប្រហារដែរ។ អគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus ក៏ស្ថិតក្នុងហេតុការណ៍វាយប្រហារក្នុងព្រលានយន្តហោះផ្ទាល់ផងដែរ ដោយលោក មានបេសកកម្មចរចាការដោះលែងបុគ្គលិកអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅយេម៉ែន។ «ខណៈពេលយើង ហៀបនឹងចេញយន្តហោះពីទីក្រុងសាណា ព្រលានយន្តហោះ រងការទម្លាក់គ្រាប់បែក ដោយបុគ្គលិកយន្តហោះយើងម្នាក់ បានរងរបួស»។ លោក Tedros បានប្រកាសបែបនេះក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍។ មនុស្ស៣នាក់បានស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារក្នុងព្រលានយន្តហោះ និង៣នាក់ទៀតស្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារលើផែទីក្រុង Hodeidah។ ស្របពេលនេះដែរ មនុស្សសរុប៤០នាក់ បានរងរបួសក្នុងហេតុការណ៍ទាំងនេះ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Saba។ ប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ក្រុមហ៊ូធី បានបាញ់មីស៊ីលចូលកណ្ដាលទីក្រុង Tel Aviv របស់អុីស្រាអែល ដែលបណ្ដាលឱ្យមនុស្ស១៦នាក់រងរបួស។ កន្លងមក ក្រុមហ៊ូធី បានបាញ់ដ្រូន និងមីស៊ីលលើអុីស្រាអែល ក្រោមហេតុផលបង្ហាញជំហរគាំទ្រលើប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនក្នុងតំបន់កាហ្សា ដែលត្រូវបានយោធាអុីស្រាអែល សម្លាប់ស្ទើតែរាល់ថ្ងៃ។ ស្របពេលគ្នានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល លោក បេនថាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានចេញសារព្រមានទៅក្រុមហ៊ូធីក្នុងបទសម្ភាសរបស់ទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ១៤ ថា ៖«ពួកយើង ទើបតែចាប់ផ្ដើមជាមួយពួកគេ(ក្រុមហ៊ូធី)ទេ។»។ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះការបន្តរីករាលដាលជម្លោះក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងទទូចឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់មេត្តាបញ្ឈប់ការបាញ់បោះដាក់គ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1380.txt

ចាកចេញពីព្រុយណេ លោក ស៊ី ជិនភីង បានបន្តដំណើរមកកាន់ក្រុងម៉ានីលទៀតដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរយៈពេលពីរថ្ងៃ។ វត្តមានជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រមុខរដ្ឋចិននៅហ្វីលីពីនជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ១៣ឆ្នាំនេះបង្ហាញឲ្យឃើញពីការលូតលាស់នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីក្រោមអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ។ ប៉ុន្តែមិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធពេញចិត្តនឹងទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតនេះឡើយ។ រឿងចម្រូងចម្រាសជាងគេក្នុងទស្សនកិច្ចនេះគឺ កិច្ចព្រមព្រៀងបើកផ្លូវឲ្យមានការរុករកប្រេងនិងឧស្ម័ននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួមគ្នានឹងត្រូវចុះហត្ថលេខា ខណៈដែលចិនរងការទិតៀននិងចោទប្រកាន់ទៀតជុំវិញការអនុវត្តនយោបាយការទូតអន្ទាក់បំណុល។

យន្តហោះលោក ស៊ី ជិនភីង បានចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Ninoy Aquino នារដ្ឋធានីម៉ានីលនៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារទី ២០ ខែវិច្ឆិកានេះ។ កម្រាលព្រំក្រហមឆ្អៅក្រាលចាំស្វាគមន៍ប្រមុខរដ្ឋចិនដំបូងគេដែលមកទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីនក្នុងរយៈពេល ១៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ពោលគឺ រាប់ពីទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ូ ជិនតាវ ឆ្នាំ ២០០៥ មក។ គេឃើញមានវត្តមានរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុហ្វីលីពីលោក Carlos Dominguez និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសTeddy Boy Locsin នៅចាំស្វាគមន៍លោក ស៊ី ជិនភីង នៅព្រលានយន្តហោះរួមជាមួយឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំហ្វីលពីន Zhao Jianhua និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតហ្វីលីពីនប្រចាំនៅចិន Jose Santiago “Chito” Sta ផង។ យ៉ាងណាមិញ ក្រៅពីការស្វាគមន៍ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រជាពលរដ្ឋហ្វីលីពីនច្រើនរយនាក់ដែរបានមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅជុំវិញស្ថានទូតចិនប្រចាំហ្វីលីពីនដើម្បីបង្ហាញការជំទាស់ចំពោះទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងចិន និងហ្វីលីពីនដែរ។ លោក ស៊ី ជិនភីង ត្រូវជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ និងធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរួមគ្នាជាច្រើនផង។ ក្រុងម៉ានីលរំពឹងឃើញកិច្ចព្រមព្រៀងផ្តោតលើគម្រោងហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធធំៗនឹងត្រូវចុះរួមគ្នាតបតាមការសន្យារបស់ចិនពេលដែលលោក ឌូទើតេ បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅទីនោះកាលពីពីរឆ្នាំមុន។ គេរំពឹងដែរថា កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយដែលភាគីទាំងពីរនឹងចុះរួមគ្នានេះគឺ ក្របខណ្ឌសម្រាប់ការរុករុកធនធានប្រេងនិងឧស្ម័នរួមគ្នា។ តាមពិតទៅ កិច្ចព្រមព្រៀងរុករកប្រេងនិងឧស្ម័នរួមគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឬសមុទ្រហ្វីលីពីនខាងលិចជារឿងចម្រូងចម្រាសជាងគេ ដ្បិតថា អ្នករិះគន់ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់លោក ឌូទើតេ ជាសកម្មភាពផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីន។ បើតាម CNN Philippines សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមួយចំនួនបាននាំគ្នាដាក់ញ្ញត្តិស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ចេញសេចក្តីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យសាធារណជនហ្វីលីពីនបានឃើញផងដែរ ដែលនេះជាការធានាតម្លាភាព និងភាពត្រឹមត្រូវមុននឹងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងនោះបានចោទប្រកាន់ផងដែរថា ចិនក៏មានត្រៀមសេចក្តីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងដែរ ដោយវាចែងថា រាល់ការរុករក អភិវឌ្ឍន៍ និងប្រើប្រាស់ធនធាននឹងត្រូវសម្រេចដោយហ្វីលីពីន និងចិន។ ប៉ុន្តែចំណុចនេះបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលពីន ដ្បិតថាចំណុចនេះកំណត់ពីសហកម្មសិទ្ធិរវាងចិននិងហ្វីលីពីននៅក្នុងសមុទ្រហ្វីលីពីនខាងលិច។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Benigno Aquino ហ្វីលីពីនហ៊ានយកជម្លោះអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូងប្តឹងដល់តុលាការមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិឆ្នាំ ២០១៣ ដោយរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះសម្អាងលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ឆ្នាំ ១៩៨២។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះ ចិនមិនបានទទួលស្គាល់ចេញសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ ដែលសម្រេចឲ្យខ្លួនចាញ់ក្តីឡើយមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ប៉ុន្តែអ្វីៗប្រែប្រួល ចាប់ពីលោក ឌូទើតេឡើងកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ ២០១៦។ ហ្វីលីពីនបានសម្រេចប្តូរជំហរនយោបាយការបរទេស ៣៦០ ដឺក្រេដោយងាកទៅចងសម្ព័ន្ធភាពជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុងប៉េកាំង។ ចំណែករដ្ឋាភិបាលចិនបានសន្យាផ្តល់កម្ចី និងវិនិយោគរាប់ពាន់លានដុល្លារដែរជាថ្នូរនឹងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយខ្លួននេះ។ មិនត្រឹមតែពង្រឹងទំនាក់ទំនងប៉ុណ្ណោះទេ រដ្ឋាភិបាលលោក ឌូទើតេ លែងលើកយកសេចក្តីសម្រេចតុលាការអន្តរជាតិជុំវិញបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងមកជជែកជាមួយចិនទៀត ហើយក៏យល់ព្រមឯកភាពលើគម្រោងទាញប្រយោជន៍ពីសមុទ្រចិនខាងត្បូងរួមគ្នានេះទៀត។ -ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ស៊ី ហ៊ុមព័ទ្ធដោយការចោទប្រកាន់ពី«នយោបាយការទូតអន្ទាក់បំណុល» ដោយឡែក វត្តមានប្រមុខរដ្ឋចិននៅហ្វីលីពីនក៏កើតឡើង ស្របពេលដែលមហាអំណាចលេខមួយអាមេរិក និងលេខពីរចិនកំពុងប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលឥតឈប់នៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ អាមេរិក និងលោកខាងលិចនាំគ្នាចោទប្រកាន់ថា ចិនប្រើប្រាស់នយោបាយការទូតអន្ទាក់បំណុលដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនកន្លងមកនេះ។ អ្នករិះគន់ខ្លះបានបន្តព្រមានរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនដែរ ដោយអះអាងថា ហ្វីលីពីនអាចនឹងធ្លាក់ផុងជ្រៅក្នុងបញ្ហាបំណុលនេះ ដោយសាររដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ ទទួលកម្ចី និងជំនួយច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពីក្រុងប៉េកាំងក្រោយប្តូរជំហរការទូតដែរ។ ពេលលោក ឌូទើតេ ទៅទស្សនកិច្ចនៅចិនកាលពីឆ្នាំ ២០១៦ រដ្ឋាភិបាលចិនបានសន្យាផ្តល់កម្ចី និងជំនួយប្រហែល ២៤ពាន់លានដុល្លារដល់ហ្វីលីពីនឯណោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មកដល់បច្ចុប្បន្នកម្ចីនិងជំនួយទាំងនោះភាគតិចប៉ុណ្ណោះដែលបានធ្លាក់ដល់ដៃហ្វីលីពីន។ យោងតាមទូរទស្សន៍ហ្វីលីពីន ABS-CBN ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំមកនេះ ទំហំវិនិយោគរបស់ចិននៅហ្វីលីពីនកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែកម្ចីពីចិនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនសូវមានច្រើនឡើយ។ បើតាមលោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនដែលបានមកទស្សនកិច្ចហ្វីលីពីនកាលពីខែមុន ទុនវិនិយោគចិននៅហ្វីលីពីនកើនឡើងលើប្រាំដងក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែក្នុងឆ្នាំនេះ ហើយឆ្នាំមុនកើនឡើង ៦៧ ភាគរយឯណោះ។ ចំណែកពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីកើនឡើង ១០ភាគរយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានចុងក្រោយនេះ។ ជុំវិញការចោទប្រកាន់ចិនរឿងការទូតអន្ទាក់បំណុលនេះ ស្ថិតនៅប៉ាពូអាស៊ី នូវែលហ្គីណេកាលពីសប្តាហ៍មុន លោក ស៊ី ជិនភីង ក៏បានព្យាយាមការពារគំនិតផ្តួចផ្តើមចិន និងគោលនយោបាយរបស់ចិនផងដែរ។ លោកបានអះអាងថា គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយមិនមែនជាអន្ទាក់ដូចការចោទប្រកាន់នោះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1381.txt

អង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលហៅកាត់ថា KPK បានសម្រេចឃុំខ្លួនអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ចឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីបន្តនីតិវិធីសាកសួរបន្ថែមពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងអំពើពុករលួយក្នុងគម្រោងវិនិយោគរបស់រដ្ឋ។ នេះ គឺជាវិធានការដំបូងហើយ ដែលអង្គភាព KPK ឥណ្ឌូណេស៊ី អនុវត្តទៅលើអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលលោកប្រធានាធិបតី Joki Widodo។

ក្រោយប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះនៃការស្មគ្រ័ចិត្តចុះចេញពីតំណែងជាន់ខ្ពស់ អង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃ៣១ សីហា បានសម្រេចឃុំខ្លួនអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ច លោក Idrus Marham រយៈពេលម្ភៃថ្ងៃក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំងរដ្ឋធានីហ្សាការតាដើម្បីបន្តសាកសួរអតីតរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះស្វែងរកការពិតតាមបទចោទប្រកាន់។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Post។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ បានចោទសួរស៊ីជម្រៅទៅកាន់អតីតរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ច និងមេធាវីរបស់លោកពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងអភិវឌ្ឍនោះ ថាតើចាប់ផ្តើមដោយរបៀបណា និងដោយយន្តការបែបណា។ នៅពេលដែលក្រុមសារព័ត៌មានសាកសួរថាតើ នឹងមានអ្នកនយោបាយជាច្រើនផ្សេងទៀតនឹងត្រូវចោទប្រកាន់ទៀតយ៉ាងណានោះ ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេត បានបង្ហើបដោយប្រយោលថា អង្គភាពខ្លួននឹងបង្ហាញគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់ដោយមិនមានលាក់បាំងអ្វីឡើយ។ សូមរម្លឹកផងដែរថា លោក Idrus Marham បានសុំចុះចេញពីតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីសង្គមកិច្ចឥណ្ឌូណេស៊ីនៅថ្ងៃ២៥ សីហា បន្ទាប់ពីលោក ត្រូវបានអង្គភាពលុបបំបាត់អំពើពុករលួយជូនដំណឹងសុំកិច្ចសហការដើម្បីស៊ើបអង្កេតបទចោទពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ។ នៅពេលនោះ លោក Idrus Marham ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការចុះចេញរបស់លោក ដើម្បីជួយធានាពីកិត្តិយសគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោកប្រធានាធិបតី Jokowi ដែលត្រូវផុតអាណត្តិដឹកនាំនៅក្រោយផងដែរនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1382.txt

អ្នកនយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្ន បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការធានាឲ្យបាននូវការធ្វើយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតប្រកបដោយសន្តិវិធី និងចៀសវាងឲ្យបាននូវការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយដើម្បីវាយប្រហារគូបដិបក្ខ ឬទាញប្រយោជន៍សម្រាប់ក្រុមខ្លួនឯង។ នេះ គឺជាវិធានបង្ការ ដែលក្រុមនយោបាយជឿជាក់ថា ធ្វើឲ្យដំណើរបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។

ប្រធានបក្សនយោបាយបាយ បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី និងដៃគូរបស់ខ្លួន ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងលោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ នៅចុងសប្តាហ៍មុន បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយស្តីពីយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតដោយសន្តិភាព។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ក៏ជាការប្រកាសពីការបើកយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Jakarta Globe។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍សន្តិភាពនោះ អ្នកនយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងអស់ បានប្តេជ្ញាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការធ្វើសុន្ទរកថាដែលមានចរិកលក្ខណៈបង្កអំពើញុះញង់ និងអុជអាល ដែលកត្តាចម្បងមួយក្នុងការបង្កឲ្យមានការបែងចែកនិន្នាការនយោបាយ និងទាញយកប្រយោជន៍ពីការគាំទ្រដោយមិនស្មោះត្រង់។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ប្រធានគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតឥណ្ឌូណេស៊ី Arief Budiman បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ មុនពេលនៃការចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតបែបនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អ្នកចូលរួមប្រកួតប្រជែង ។ លោក ជឿជាក់ថា យុទ្ធនាការ នឹងដំណើរទៅដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងសាសនា ការបែងចែកជាតិសាសន៍ និងប្រើប្រាស់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។ ប្រមុខគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតរូបនេះ ក៏បានបន្ថែមថា ពេលនេះ ក្រុមការងារងាររបស់លោក កំពុងតែធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដោយមានការសហការជាមួយនឹងប៉ូលិស និងក្រសួងព័ត៌មាន ក្នុងការតាមដានយុទ្ធនាការណាមួយ ដែលហ៊ានបំពាននឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ។ យុទ្ធនាការ បោះឆ្នោត នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តទៅរហូតដល់ ១៣ មេសា ឆ្នាំ២០១៩។ គួរជម្រាបផងដែរថា នៅឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងមានរៀបចំឲ្យមានការបោះឆ្នោតពីរដំណាលគ្នា គឺការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្ត្រ ឬសភា និងការបោះឆ្នោតជ្រើសប្រធានាធិបតី និងអនុប្រធានាធិបតី។ គួរកត់សម្គាល់នោះ លោកប្រធានាធិបតី Joko Widodo ក៏បានឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីជាថ្មីផងដែរ ខណៈ នេះ ក៏ជាអាណត្តិចុងក្រោយរបស់លោកផងដែរនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1383.txt

កិច្ចប្រជុំសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិករយៈពេលពីរថ្ងៃ គឺថ្ងៃ៣ និង៤ កញ្ញា ដែលមានចិនជាម្ចាស់ផ្ទះ បានបញ្ចប់ជាមួយនឹងលទ្ធផលផ្លែផ្កាច្រើន ជាពិសេសសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រ និងកំពុងអភិវឌ្ឍតំបន់អាហ្វ្រិក។ ចិន កាន់តែស្និទ្ធជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក ខណៈប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក កាន់តែមានសង្ឃឹមក្នុងការទទួលបានផលប្រយោជន៍កាន់តែច្រើនពីចិនវិញ។

តាមរយៈជំនួបកំពូលប្រចាំឆ្នាំរវាងចិន និងអាហ្វ្រិក ដែលទើបតែបញ្ចប់នាពេលថ្មីៗនេះ លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង បានវាយតម្លៃខ្ពស់ពីទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរកាន់តែស្អិតល្មួតនឹងគ្នានោះ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានប្រកាសចំពោះមុខមេដឹកនាំប្រទេសក្រីក្រទាំងនោះពីផែនការក្នុងការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ចិនចំនួនប្រាំបី ដែលនឹងត្រូវអនុវត្តក្នុងទឹកដីអាហ្រិ្វក ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំបន្ទាប់។ តាមភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua គំនិតផ្តើម ដែលត្រូវមេដឹកនាំកំពូលចិនលើកឡើងនោះ ផ្តោតសំខាន់លើការលើកកម្ពស់វិស័យឧស្សាហកម្ម, ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, ពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍបៃតងជាដើម។ ផែនការនៃការចាក់បញ្ចូលគំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនេះ ត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី អះអាងថា នឹងធ្វើឡើងក្រោមគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍឈ្នះទាំងសងខាង និងគ្មានលក្ខខណ្ឌ ឬចំណងលើប្រទេសអាហ្វ្រិកទេ។ ជុំវិញគំនិតផ្តើមនៃការលើកកម្ពស់ឧស្សាហកម្ម តាមលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី រដ្ឋាភិបាលចិន នឹងលើកទឹកចិត្តដល់ក្រុមហ៊ុនចិនឲ្យបង្កើនការវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក ហើយចិន នឹងបង្កើនកម្មវិធីជំនួយកសិកម្មកាន់តែច្រើនដើម្បីផ្តល់ឲ្យបណ្តាប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក ដែលរងគ្រោះដោយសារតែគ្រោះធម្មជាតិ។ ក្រុងប៉េកាំង ក៏នឹងបញ្ជូនអ្នកជំនាញកសិកម្មជាន់ខ្ពស់ទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិកផងដែរ។ សម្រាប់ការតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិញ មេដឹកនាំកំពូលចិនរូបនេះ ថ្លែងថា ចិន នឹងធ្វើការជាមួយនឹងសហភាពអាហ្វ្រិកដើម្បីបង្កើតផែនការសហប្រតិបត្តិការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចិន-អាហ្វ្រិក និងគាំទ្រក្រុមហ៊ុនចិនដើម្បីចូលរួមក្នុងគម្រោង។ រីឯគំនិតផ្តួចផ្តើមជំរុញវិស័យពាណិជ្ជកម្មវិញ លោក ស៊ី ហ៊ានអះអាងថា ចិន នឹងបង្កើនការនាំចូលផលិតផលពីប្រទេសអាហ្វ្រិក និងថែមទាំងជួយផ្សព្វផ្សាពីទីផ្សារអាហ្វ្រិកផងដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ដែលត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិចាត់ទុកជាសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកថ្មី និងកំពុងរះត្រដែត ក៏សន្យាធានាលើកកម្ពស់ និងធ្វើឲ្យល្អប្រសើរលើ ការអភិវឌ្ឍបៃតង ការកសាងសមត្ថភាពនិងវិជ្ជាជីវៈ ការកសាងសន្តិភាពនិងសន្តិសុខ និងការកសាងវិស័យសុខភិបាលកាន់តែទុកចិត្តបាន និងការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជននិងប្រជាជនដើម្បីបន្ថែមភាពជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងគ្នាលើការទំនាក់ទំនងរវាងមេដឹកនាំកំពូលៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1384.txt

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនលោកស៊ីនហ្សូ អាបេ បានប្តេជ្ញានៅចំពោះមុខមេដឹកពិភពលោកក្នុងការលើកកម្ពស់និងការពារគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មសេរី ខណៈដែលពិភពលោក កំពុងតែជួបរឿងចម្រូងចម្រាស់នៃការវិលត្រលប់ទៅរកការអនុវត្តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មចង្អៀតចង្អល់ ឬពាណិជ្ជកម្មគាំពារនិយម។ លោក អាបេ ជឿថា មានតែពាណិជ្ជកម្មសេរីទេ ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសមានធនធានធម្មជាតិតិចរស់បាន។

នាវេទិកាពិភពលោករបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃ២៧ កញ្ញា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានលើកឡើងពីភាពអកុសលរបស់ជប៉ុនដែលមិនសូវមានធនធានធម្មជាតិដូចបណ្តាប្រទេសភាគច្រើនរបស់ពិភពលោក។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះ មិនមែនជាឧបសគ្គក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេស និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឡើយ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្លែងថា ក្រៅពីធ្យូងថ្ម ដែលជាធនធានធម្មជាតិធ្វើឲ្យជាជប៉ុនក្លាយជាប្រទេសឧស្សាហូបនីយកម្ម ជប៉ុន គ្មានធនធានអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។ « ការប្រឹងប្រែង តាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មសេរី បានធ្វើឲ្យជប៉ុនមានកំណើនដូចបច្ចុប្បន្ន ដែលនេះ ក៏ជាសារសម្រាប់បណ្តាប្រទេស ដែលមិនសូវមានធនធានធម្មជាតិផងដែរ»។ លោក បន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះ។ នាឱកាសដដែលនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានលើកយកផែនការពាណិជ្ជកម្មសេរីមួយចំនួន ដែលជប៉ុន កំពុងតែយកចិត្តទុកដាក់ដែលរាប់បញ្ចូលទាំង កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ឬ TPP11, កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូជប៉ុន-សហភាពអឺរ៉ុប និងជាពិសេសនោះ លោក បានបង្ហាញការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការចរចាលើសំណើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) ផងដែរ។ ឆ្លៀតឱកាស នៃការថ្លែងសុន្ទកថាប្រចាំឆ្នាំនៃមហាសន្និបាត ដែលជាកន្លែងលោក ផ្តល់យោបល់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាគំរាមកំហែងសន្តិសុខពិភពលោកនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីចេតនារបស់ជប៉ុនក្នុងការទាមទារឲ្យមានការកែទម្រង់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលកំពុងតែគ្រប់គ្រងដោយមហាអំណាចប្រាំ រួមមាន ចិន បារាំង រុស្សី អង់គ្លេស និងអាមេរិកផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1385.txt

បណ្ដាមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកជាច្រើន បានទៅដល់ទឹកដីចិនជាបន្តបន្ទាប់នៅចុងសប្ដាហ៍នេះ ដើម្បីចូលរួមវេទិកាស្ដីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិកនៅដើមសប្ដាហ៍ក្រោយ។ វេទិកានេះ មានគោលដៅរឹតចំណងមិត្តភាព សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ រវាងចិន និងអាហ្វ្រិក ស្របពេលដែលចិនបានលូកដៃចូលជ្រៅទៅក្នុងទ្វីបដែលសម្បូរធនធានមួយនេះតាមរយៈការបណ្ដាក់ទុនវិនិយោគ និងការផ្ដល់ជំនួយ និងកម្ចីរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ឥទ្ធិពលចិននៅទ្វីបនេះក៏កើនឡើងខ្លាំងតាមនោះដែរនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។

វេទិកាស្ដីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិក (FOCAC) នឹងរៀបចំឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា។ មេដឹកនាំរដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងតូចទាំងធំទាំងប្រទេសដែនកោះជាច្រើននាក់ បានធ្វើដំណើរទៅដល់រដ្ឋធានីរបស់ចិនហើយ ដើម្បីចូលរួមក្នុងវេទិកាលើកទីបីនេះ។ មូលបទនៃវេទិកាឆ្នាំនេះ គឺ «ចិននិងអាហ្វ្រិក៖ ឆ្ពោះទៅកាន់សហគមន៍វាសនារួមកាន់តែរឹងមាំតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ»។ មុនជំនួបកំពូលរវាងដៃគូសហប្រតិបត្តិការដ៏ធំទាំងពីរ មេដឹកនាំប្រទេសអាហ្វ្រិកជាច្រើនបានឆ្លៀតធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវការ និងបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនត្រូវបានចុះហត្ថលេខារវាងចិន និងប្រទេសអាហ្វ្រិកដៃគូ ស្របពេលមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកខ្លះមានជំនួបជាមួយវិនិយោគិនចិនដើម្បីស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មផង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ខណៈដែលមេដឹកនាំជាច្រើននាំគ្នាជិះយន្តហោះទៅកាន់រដ្ឋធានីប៉េកាំងនោះ មានមេដឹកនាំរដ្ឋអាហ្វ្រិកមួយដែលមិនទៅហ្នឹងគេ គឺមហាក្សត្រអ៊ីស្វាទីនី ព្រះចៅ Mswati III ។ នេះក៏ព្រោះតែអ៊ីស្វាទីនី ជារដ្ឋអាហ្វ្រិកតែមួយគត់របស់តៃវ៉ាន់ ហើយគ្មានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយចិនដែរ។ កន្លងមក ចិនបានអូសទាញប្រទេសអាហ្វ្រិកជាច្រើនដែលជាមិត្តរបស់តៃវ៉ាន់តាមរយៈការផ្ដល់ទឹកប្រាក់ក្រោមរូបភាពជាជំនួយ តែមិនអាចអូសទាញព្រះរាជាណាចក្រមួយនេះបាន។ វេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិន-អាហ្វ្រិក ចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ហើយលើកទីពីរធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០១៥ នៅទីក្រុង Johannesburg ។ ក្រៅពីថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ប្រធានគណៈកម្មការអាហ្វ្រិក ក៏នឹងចូលរួមក្នុងជំនួបនេះដែរ ខណៈអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស នឹងធ្វើជាភ្ញៀវកិត្តិយស។ ច្បាស់ណាស់ថា ចិននឹងប្រើវេទិកានេះដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ជាមួយនឹងការសម្លឹងឃើញភោគទ្រព្យធម្មជាតិដ៏ច្រើនមហាសាល។ ខុសពីមហាអំណាចបស្ចឹមលោកដែលតែងរិះគន់មេដឹកនាំផ្ដាច់ការរបស់អាហ្វ្រិក ចិនមិនសូវខ្វល់រឿងសិទ្ធិមនុស្ស ប្រព័ន្ធនយោបាយ ឬប្រជាធិបតេយ្យអ្វីឡើយ ហើយវាគឺជាមូលហេតុដែលមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកកាន់អំណាចយូរចង់ធ្វើជាមិត្តជាមួយចិនដែរ។ ចិនចាត់ទុកបញ្ហាទាំងនោះ ជារឿងផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសនីមួយៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1386.txt

រដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងរុស្ស៊ីជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ប្រកាសត្រៀមបើកយុទ្ធនាការយោធាទ្រង់ទ្រាយធំដើម្បីរំដោះខេត្ត Idlib ដែលជាប់ព្រំដែនជាមួយតួកគី។ សមរភូមិ Idlib អាចជាទីតាំងវាយប្រយុទ្ធចុងក្រោយក្នុងវិបត្តិស៊ីរី ព្រោះជាមូលដ្ឋានរឹងមាំរបស់ក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាស់។ ប៉ុន្តែនៅថ្មីៗនេះ យោធារុស្ស៊ី បានអះអាងថា លោកខាងលិចមានផែនការរៀបចំការប្រហារអាវុធគីមីនៅតំបន់នេះ ដើម្បីធ្វើជាលេសវាយស៊ីរី។ រុស្ស៊ីបានព្រមានក្រុមបស្ចិមប្រទេសវិញថា កុំលេងជាមួយភ្លើងឲ្យសោះ។

រុស្ស៊ី និងស៊ីរី នឹងបើកប្រតិបត្តិការយោធាដ៏ធំនៅខេត្ត Idlib ដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមភេរវករឲ្យអស់។ នេះជាការប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergey Lavrov ក្រោយជំនួបជាមួយសមភាគីស៊ីរី Walid al-Muallem ក្នុងរដ្ឋធានីមូស្គូនៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា។ លោក Lavrov និយាយថា ទឹកដីភាគច្រើនរបស់ស៊ីរី ត្រូវបានរំដោះរួចហើយនៅសល់តែ Idlib ប៉ុណ្ណោះ ហើយដែលត្រូវតែបានប្រើប្រាស់ដោយក្រុមភេរវករដើម្បីវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធារុស្ស៊ី។ ក្នុងសន្នសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបបិទទ្វារ លោក Lavrov ក៏បានព្រមានលោកខាងលិចដែលមានផែនការបង្កើតការវាយប្រហារអាវុធគីមីនៅខេត្តភាគអាគ្នេយ៍ជាប់តួកគី ហើយយកវាធ្វើជាមូលហេតុដើម្បីវាយប្រហារស៊ីរី ដូចដែលធ្លាប់ធ្វើកន្លងមក។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT ប្រមុខការទូតរុស្ស៊ីរូបនេះបញ្ជាក់ថា អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចកំពុងរៀបចំបង្ករឿងជាថ្មីទៀតដើម្បីរំខានប្រតិបត្តិការកម្ទេចក្រុមភេរវកម្ម តែរុស្ស៊ីបានប្រាប់ពួកគេវិញហើយថា កុំលេងជាមួយភ្លើងឲ្យសោះ។ ការព្រមានរបស់លោក Lavrov ធ្វើឡើងក្រោយយោធារុស្ស៊ីអះអាងថា ក្រុមសកម្មជននៅស៊ីរីជាអ្នកអនុវត្តផែនការនេះ ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីក្លរីនហើយទម្លាក់កំហុសលើទាហានស៊ីរី។ ក្រោមហេតុផលនេះ អាមេរិក និងលោកខាងលិច នឹងបើកប្រតិបត្តិការយោធាលើកម្លាំងស៊ីរី ដូចដែលជាបានធ្វើកាលពីខែមេសាកន្លងទៅ។ ពេលនេះ អាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង បានបាញ់មីស៊ីលជាងមួយរយគ្រាប់លើស៊ីរី ទោះជារុស្ស៊ីអះអាងថា ទាហានស៊ីរីមិនបានធ្វើអ្វីក្ដី។ ហេតុអ្វី Idlib ? ខេត្ត Idlib គឺជាទីតាំងចុងក្រោយរបស់ក្រុមភេរវករ និងឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី Bashar al-Assad ។ ក្រោយជំនួយរបស់កម្លាំងយោធារុស្ស៊ី ទាហានគាំទ្ររបបដឹកនាំលោក Assad បានបើកយុទ្ធនាការជាបន្តបន្ទាប់ និងបានដណ្ដើមបានទឹកដីជាច្រើនដែលបាត់បង់ពេលជម្លោះចាប់ផ្ដើមដូចជានៅ Palmyra, Aleppo និង Ghouta ខាងកើតជាដើមផង។ ប្រជាជនស៊ីរីដែលរត់ភៀសខ្លួនពីកន្លែងនានា ក៏ដូចជាំក្រុមឧទ្ទាមដែលបាក់ទ័ពនោះ បានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅ Idlib ។ យុទ្ធនាការរបស់យោធាស៊ីរី ដែលគាំទ្ររុស្ស៊ីសំដៅរំដោះ Idlib អាចធ្វើឡើងទ្រង់ទ្រាយធំ តែក៏នឹងបង្កមហន្តរាយដែរ។ ដូចនេះហើយបានជាយោធារុស្ស៊ីទម្លាយផែនការរបស់ក្រុមបស្ចិមប្រទេសដែលចង់ការពារក្រុមឧទ្ទាមដែលខ្លួនបានផ្គត់ផ្គង់ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងគោលដៅផ្ដួលលោក Assad ។ មានន័យថា គម្រោងវាយប្រហារដោយអាវុធគីមី គឺដើម្បីតែទប់ស្កាត់ ឬកាត់បន្ថយសមត្ថភាពរបស់យោធាស៊ីរី កុំឲ្យរុលទៅមុខកាន់តែខ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនោះ ការបាត់បង់ Idlib ក៏ជាសញ្ញាបង្ហាញភាពភាពទន់ខ្សោយរបស់ក្រុមឧទ្ទាម ដែលធ្លាប់តែធ្វើឲ្យកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាស់បាក់ស្បាតកន្លងមកដែរ។ បើក្រុមឧទ្ទាមអស់កន្លែងឈរជើង វាមានន័យស្មើនឹងជ័យជម្នះបានទៅលោក Assad ដែលបានប្រឹងប្រែងការពារអំណាចរបស់ខ្លួនក្នុងវិបត្តិដែលផ្ទុះឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១១ ។ វាក៏មានន័យថា ការព្យាយាមរបស់លោកខាងលិចក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរលោក Assad បរាជ័យដែរ។ វិបត្តិមនុស្សធម៌ដ៏ធំ នឹងផ្ទុះឡើង បើកម្លាំងរុស្ស៊ី និងស៊ីរីវាយលុក Idlib រឿងកាន់តែព្រួយបារម្ភ គឺវិបត្តិមនុស្សធម៌មួយ នឹងផ្ទុះឡើងមិនខាន នៅពេលកម្លាំងយោធាស៊ីរី ដែលជួយពីក្រោយដោយរុស្ស៊ី បើកយុទ្ធនាការនៅ Idlib ។ វិបត្តិមនុស្សធម៌នៅស៊ីរីបានកើតឡើងជាញឹកញយនៅពេលមានការប្រយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំដូចជានៅជា Aleppo និងនៅ Ghouta ខាងកើតជាដើម។ មនុស្សជិត៣លាននាក់ កំពុងជាប់នៅតំបន់នេះ ដែលបានរត់គេចពីទីតាំងផ្សេងៗ ហើយក៏គ្មានកន្លែងផ្សេងអាចទៅទៀតដែរ។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅទីក្រុងមូស្គូ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសស៊ីរី al-Muallem និយាយថា ខាងស៊ីរីនឹងបើកប្រតិបត្តិការដ៏ធំនៅ Idlib ប៉ុន្តែទាហានស៊ីរីក៏នឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនជនរងគ្រោះ។ យ៉ាងណាមិញ វាជារឿងចៀសមិនផុតឡើយចំពោះយុទ្ធនាការយោធានោះ ហើយសំណួរពេលនេះ គឺការវាយប្រយុទ្ធកើតពេលណា សាហាវយ៉ាងណា ហើយមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ទៀតនឹងត្រូវបាត់បង់ជីវិតក្នុងជម្លោះមានអាយុជាង៧ឆ្នាំនេះ។ ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍ព្យាករថា មនុស្សជាងពីរលាននាក់ នឹងរត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ព្រំដែនតួកគី ដែលពេលនោះ នឹងបង្កើតបានវិបត្តិជនភៀសខ្លួនថ្មីទៀត។ ប៉ុន្តែតួកគី ដែលបានបិទព្រំដែនជាមួយស៊ីរីនោះ ទំនងជាមិនបន្តទទួលយកជនភៀសខ្លួនទៀតឡើយ ព្រោះខ្លួនបានទទួលជនជាតិស៊ីរីភៀសខ្លួនជាច្រើនលាននាក់ទៅហើយដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1387.txt

ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងទ័ពអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីនៅដែនសមុទ្រអាហ្សូវ (Azov) បន្តស្ថិតក្នុងភាពតានតឹងខ្លាំងបន្ទាប់ពីកងទ័ពរុស្ស៊ីបាញ់ និងរឹបអូសនាវាអ៊ុយក្រែនបីគ្រឿងកាលពីថ្ងៃអាទិត្យកន្លងមក។ រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនចាប់ផ្តើមអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៧ ខែវិច្ឆិកានេះ ហើយលោកខាងលិចនាំគ្នាថ្កោលទោសរុស្ស៊ី និងអាចចេញវិធានការក្តៅដាក់បន្ទុកលើរុស្ស៊ីថែមទៀតដែរ។ គេបារម្ភថា ការប្រឈមមុខគ្នាដ៏ស្រួចស្រាល់បំផុតមិនធ្លាប់មានចាប់ពីរុស្ស៊ីត្របាក់យកទឹកដីគ្រីមៀឆ្នាំ ២០១៤ អាចនឹងបង្កឲ្យមានសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំផង។

១.ទំនាស់រវាងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីកើតឡើងរបៀបណា? រឿងរ៉ាវកើតឡើងដូច្នេះ។ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ក្រុងមូស្គូប្រើប្រាស់នាវាដឹកជញ្ជូនបិទច្រកចូលទៅសមុទ្រអាហ្សូវ។ យន្តហោះចម្បាំងហើរចុះឡើង អមជាមួយឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធាហោះក្រឡឹងទៅមកនៅពីលើផង។ ក្រោយមកស្រាប់តែកងទ័ពល្បាតរុស្ស៊ីបាញ់រះ និងរឹបអូសយកនាវាកងទ័ពជើងទឹកអ៊ុយក្រែនបីគ្រឿង រួមជាមួយមនុស្ស ២៣នាក់តែម្តង។ នាវាទាំងបីគ្រឿងរបស់អ៊ុយក្រែននោះធ្វើដំណើរចេញពីកំពង់ផែ Odessa នៅសមុទ្រខ្មៅទៅកាន់ផែ Mariupol ដែលស្ថិតនៅក្នុងសមុទ្រអាហ្សូវ។ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីអះអាងថា ខ្លួនសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់អាវុធ និងរឹបអូសនាវាអ៊ុយក្រែន ដោយសារនាវាទាំងនោះឆ្លងចូលដែនទឹកខ្លួនដោយខុសច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ដ្បិតថាខ្លួនសម្រេចបិទច្រកនោះបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ការធ្វើចរាចរណ៍។ ប៉ុន្តែខាងអ៊ុយក្រែនបានបដិសេធការលើកឡើងនេះ និងចោទប្រកាន់វិញថា រុស្ស៊ីបំពានច្បាប់អន្តរជាតិជាក់ស្តែង ដ្បិតសមុទ្រខ្មៅជាដែនទឹកដែលនាវាដឹកជញ្ជូនអាចធ្វើដំណើរបានដោយសេរី ដោយសម្អាងលើសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ២០០៣ ដែលបង្កើតឡើងជាមួយរុស្ស៊ី។ ក្រោមអំណាចនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះអ៊ុយក្រែនអាចប្រើប្រាស់ដែនទឹកនៅជ្រោយ Kerch និងសមុទ្រអាសូវបានដោយគ្មានការកាត់ផ្តាច់ ឬហាមឃាត់ឡើយ។ បន្ថែមពីលើច្បាប់អន្តរជាតិ អ៊ុយក្រែននៅតែអះអាងជាថ្មីថា ឧបទ្វីបគ្រីមៀនៅតែជាដីរបស់ខ្លួនស្របច្បាប់ដែរ ហើយវាជារឿងស្របច្បាប់ដែលខ្លួនបន្តដំណើរតាមផ្លូវទឹកខាងលើ។ តាមពិតទៅ ភាពតានតឹងផ្នែកយោធានៅក្នុងសមុទ្រនេះជាការវិវត្តថ្មីមួយទៀតនៃទំនាក់ទំនងរវាងអ៊ុយក្រែននិងរុស្ស៊ីដែលធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបខ្លាំងស្រាប់។ វាបន្ថែមកម្តៅលើវិបត្តិគ្រីមៀឆ្នាំ ២០១៤ និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែនដែលបន្តអូសបន្លាយដល់សព្វថ្ងៃរកផ្លូវច្បាប់មិនឃើញផងនោះ។ ២.អ៊ុយក្រែនប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹក ប៉ុន្តែពូទីនបារម្ភខ្លាចស្ថានការណ៍កា ន់តែដុនដាប យប់ថ្ងៃចន្ទ សភាអ៊ុយក្រែនបានកោះប្រជុំបន្ទាប់ពីមានការស្នើសុំពីប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន Petro Poroshenko ជុំវិញការឈានទៅអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាច្របូកច្របល់។ ប៉ុន្តែសមាជិកសភាអ៊ុយក្រែនបានជជែកដេញដោលគ្នាបែកផ្សែងជុំវិញការអនុវត្តច្បាប់នេះដ្បិតមានសមាជិកសភាខ្លះមិនគាំទ្រចំណាត់ការនេះឡើយ។ គេបារម្ភថា ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនទំនងចង់ប្រើប្រាស់ស្ថានភាពនេះលេសដើម្បីលើកពេលបោះឆ្នោតដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅត្រឹមខែមីនាឆ្នាំក្រោយផង។ ប៉ុន្តែលោក Poroshenko ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ទាំងស្រុង។ ជាចុងក្រោយសមាជិកសភាអ៊ុយក្រែនភាគច្រើនដល់ ២៧៦នាក់ព្រមអនុម័តចំណាត់ការត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅតំបន់សំខាន់ៗមួយចំនួនក្នុងនោះមានប្រាំតំបន់នៅជាប់ទឹកដីរុស្ស៊ី ពីរតំបន់នៅក្បែរទឹកដី Transdnistria និងបីតំបន់ផ្សេងទៀត នៅជាប់សមុទ្រខ្មៅ និងឆ្នេរសមុទ្រអាហ្សូវផង។ ច្បាប់នេះចូលជាធរមានចាប់ពីថ្ងៃអង្គារនេះរហូតដល់ថ្ងៃ ២៧ ខែធ្នូខាងមុខនេះ។ ដោយឡែក ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន បានថ្លែងពីក្តីបារម្ភរបស់ខ្លួនចំពោះបញ្ហានេះ ដ្បិតថា អ៊ុយក្រែនកំពុងដាក់ទ័ពប្រុងជើងការ និងប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកថែមទៀត។ ក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះ អ៊ុយក្រែនមានអំណាចពង្រាយទ័ពប្រុង និងអាចគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងរឹតដ្បិតការជួបជុំគ្នាឬការតវ៉ាផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក ពូទីន បានសម្រេចទូរសព្ទទៅជជែកជាមួយអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អេនជេឡា មឺហ្កែល ដោយលោកប្រាប់លោកស្រីឲ្យអន្តរាគមន៍ទប់ស្កាត់់កុំឲ្យអ៊ុយក្រែនបង្កបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលនាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ផង។ ៣. ពូទីន ទំនងលើកពីបញ្ហាអ៊ុយក្រែនក្នុងពេលជួបត្រាំ នៅអាហ្សង់ទីន មកដល់ពេលនេះ ប្រទេសអឺរ៉ុបធំៗ និងអាមេរិកបានបង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះស្ថានភាពប្រឈមមុខគ្នារវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ហើយគេនាំគ្នាទាមទារឲ្យភាគីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងនិងប្រឈមមុខគ្នាយ៉ាងស្រួចស្រាល់នេះដែរ។ យ៉ាងណាមិញ វាមានការរិះគន់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនិងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ដែលនៅបន្តស្ងៀមស្ងាត់ជុំវិញបញ្ហាដែលកើតឡើងនៅសមុទ្រអាសូវនេះ។ ប៉ុន្តែជារឿងធម្មតាដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងមន្ត្រីរបស់លោក លើកលែងតែឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិលោកស្រី Nikki Haley សុទ្ធតែស្ទាក់ស្ទើរពេលនិយាយដល់ការថ្កោលទោសរុស្ស៊ីជាពិសេសការក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀពីអ៊ុយក្រែនតែម្តង។ ខុសពីគេឯង លោកស្រី Haley បានប្រើសម្តីធ្ងន់ៗទិតៀនរុស្ស៊ី និងទាមទារឲ្យមហាអំណាចនេះបញ្ឈប់ភ្លាមៗរាល់សកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលខុសច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោរពឲ្យបាននូវសេរីភាពនាវាចរណ៍របស់ប្រទេសឯទៀត។ យ៉ាងណាមិញ លោក ត្រាំ និងជួបជាមួយលោក ពូទីន នៅប្រទេសអាហ្សង់ទីននៅសប្តាហ៍នេះផងក្នុងពេលដែលពួកគេចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំងម្ភៃ (G20)។ អ្នកទាំងពីរទំនងជានឹងផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាផងដែរជុំវិញបញ្ហាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងបញ្ហាពិភពលោកជាពិសេសបញ្ហាប្រឈមមុខគ្នាជាមួយអ៊ុយក្រែននេះដែរ។ ៤.លោកខាងលិចអាចចាត់វិធានការប្រឆាំងរុស្ស៊ីបែបណា? ស្ថានការណ៍ដ៏តានតឹងនេះអាចនឹងរាលដាលផង។ ប៉ុន្តែគេរំពឹងរង់ចាំមើលថា តើលោកខាងលិចនឹងមាន វិធានការឆ្លើយតប និង ដើម្បីដាក់បន្ទុកលើរុស្ស៊ីបែបណានៅពេលនេះទេ។ វាមានតែការបន្តដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬបន្តប្រើប្រាស់លុយឬសព្វាវុធគាំទ្រយោធាអ៊ុយក្រែនទៀតប៉ុណ្ណោះដែលជាជំហានថ្មីដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ីឲ្យប្តូរឥរិយាបថពេលនេះ។ អាមេរិកជាប្រទេសមួយដែលអាចបង្កើនជំនួយដើម្បីបង្វឹកទ័ពអ៊ុយក្រែន និងបំពាក់សព្វាវុធបន្ថែមដល់ទ័ពអ៊ុយក្រែនលើសពីអ្វីដែលរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាធ្លាប់ធ្វើក្រោយវិបត្តិគ្រីមៀកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ដែរ។ លើសពីនេះ លោកខាងលិចជាពិសេសអាមេរិក និងរដ្ឋណាតូមួយចំនួនអាចនឹងចាប់ផ្តើមពង្រឹងការកម្លាំងយោធា និងពង្រាយកងទ័ពបន្ថែមទៀតនៅក្បែរសមុទ្រខ្មៅដែលស្ថិតនៅក្បែររបងផ្ទះរុស្ស៊ីផ្ទាល់។ វាមិនមែនជាជម្រើសល្អជាងគេទេ ប៉ុន្តែវាជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដាក់គំនាបលើរុស្ស៊ីបន្ថែមទៀត បើសិនជារដ្ឋាភិបាលនេះមិនព្រមបន្ទន់ជំហរបន្តិចបន្តួចដើម្បីបញ្ចៀសការប្រឈមមុខគ្នាពេញបន្ទុកទេនោះ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ថ្វីបើទោះជាលោកខាងលិចតាមរយៈបក្សសម្ព័ន្ធណាតូបានផ្តល់ជំនួយច្រើនសន្ធឹកលើផ្នែកយោធាដល់អ៊ុយក្រែនក្តី អតីតរដ្ឋសហភាពសូវៀតនេះមិនទាន់ក្លាយជាសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូនៅឡើយ។ វាជារឿងលំបាកសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ហើយធម្មនុញ្ញណាតូក៏មិនអាចមានសុពលភាពអនុវត្តក្នុងករណីមានការវាយប្រហារណាមួយកើតឡើងប្រឆាំងអ៊ុយក្រែនដែរ។ បញ្ហាដែលកើតឡើងពេលនេះជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងគៀវស្វះស្វែងរកលទ្ធភាពចូលរួមជាមួយណាតូ និងសហភាពអឺរ៉ុបថែមទៀត។ យ៉ាងណាមិញ វាមិនជារឿងដែលនឹងកើតឡើងឆាប់ៗឡើយ។ សមាជិកភាពរបស់អ៊ុយក្រែនក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប និងបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូជារឿងចម្រូងចម្រាសបំផុត ហើយវាជាអ្វីដែលលោក ពូទីន មិនចង់ឃើញសោះដែរ។ លោកខាងលិចមិនហ៊ានប្រថុយទទួលយកអ៊ុយក្រែន ហើយធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែពិបាកគ្រប់គ្រង និងប្រឈមមុខកាន់តែខ្លាំងជាមួយរុស្ស៊ីឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1388.txt

ប្រមុខដឹកនាំកំពូលរបស់ប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក អ៊ីស្វាទីនី ព្រះមហាក្សត្រ Mswati III បានទទូចឲ្យមានការកែទម្រង់អង្គការសហប្រជាជាតិ ជាពិសេសនោះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដើម្បីផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យប្រទេសទ្វីបអាហ្វ្រិកចូលជាតំណាងក្នុងដំណោះស្រាយកិច្ចការអន្តរជាតិ ហើយសំឡេងរបស់អាហ្វ្រិក ត្រូវបានទទួលដឹងលឺពីពិភពលោកផងដែរ។

«អាហ្វ្រិក សូមស្នើឲ្យមានការផ្តល់អាសនៈអចិន្ត្រៃយ៍ (សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍) មិនតិចជាងពីរ ជាមួយនឹងបុព្វសិទ្ធិ នៃសមាជិកភាពអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងសិទ្ធិវេតូ និងអាសនៈមិនអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួនប្រាំ នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ»។ នេះ គឺជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ព្រះមហាក្សត្រ អ៊ីស្វាទីនី ក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ២៦ កញ្ញាកន្លងទៅ។ ប្រមុខដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសអាហ្វ្រិក ដែលពីមុនឈ្មោះថា ស្វាស៊ីឡង់ អង្គនេះ មិនមានអ្វីជាសំអាង ឬពន្យល់ពីហេតុផលច្បាស់លាស់ ដែលធ្វើឲ្យអាហ្វ្រិក ត្រូវមានអាសនៈច្រើនលើសលប់បែបនេះក្នុងអង្គភាពដ៏មានឥទ្ធិពល(ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ) របស់អង្គការពិភពលោកមួយនេះឡើយ។ បន្ថែមពីការស្នើឲ្យប្រទេសអាហ្វ្រិកមានមុខមាត់ និងតួនាទីក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ប្រមុខដឹកនាំរូបនេះ ក៏បានស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិ ធានាឲ្យនូវតុល្យភាពក្នុងការអនុវត្តគោលការណ៍ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព តាមរយៈការបន្តផ្តល់ជំនួយ ដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ហើយអង្គម្ចាស់ ក៏បានទទូចឲ្យមហាសន្និបាតកុំទុកអាហ្វ្រិកពីក្រោយខ្នង និងស្តាប់សំឡេងប្រទេសអាហ្វ្រិកផង។ គួរបញ្ជាក់បន្តិចថា បច្ចុប្បន្ន ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ មានសមាជិក ១៥ រដ្ឋ ដែលក្នុងនោះ មាន៥រដ្ឋ ជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ និង១០រដ្ឋផ្សេងទៀត ជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនទាន់មានផែនការបន្ថែមសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នោះទេ ខណៈសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ដែលមានអាណត្តិពីរឆ្នាំ ត្រូវជ្រើសរើស ដោយផ្តល់អាសនៈចំនួន៥សម្រាប់ប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកនិងអាស៊ី ១អាសនៈសម្រាប់ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត ២អាសនៈសម្រាប់ប្រទេសអាមេរិកឡាទីននិងខារ៉ាប៊ីន និង២អាសនៈអឺរ៉ុបខាងលិច និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត។ គួរកត់សម្គាល់ សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលរួមមាន ចិន បារាំង រុស្ស៊ី អង់គ្លេស និងអាមេរិក សុទ្ធសឹងតែជាប្រទេសមហាអំណាច ដែលកត្តានេះ អាចធ្វើឲ្យការចង់បានរបស់អាស្វាទីនី ស្ថិតក្នុងក្តីស្រម៉ៃប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1389.txt

ការមិនព្រមសហការ និងជំទាស់យ៉ាងដាច់ខាតរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ មិនអាចក្លាយជាឧបសគ្គសម្រាប់តុលាការអន្តរជាតិក្នុងការពិចារណាចាត់ការលើសំណុំរឿងវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបានឡើយ។ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដែលជានីតិបុគ្គលអចិន្ត្រៃយ៍ និងឯករាជ្យ បានសម្រេចប្រកាសពីយុត្តាធិការលើសំណុំរឿងដ៏ស្មុគស្មាញមួយនេះដើម្បីបន្តនីតិវិធីជំនុំជម្រះស្វែងរកអ្នកទទួលខុសត្រូវ។

តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ឬហៅកាត់ថា ICC នៅថ្ងៃ៦ កញ្ញា បានសម្រេចដោយសំឡេងភាគច្រើនថា តុលាការ មានយុត្តាធិការលើសំណុំរឿងជនភៀសខ្លួនរាប់សិបម៉ឺននាក់របស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលកំពុងតែផ្ញើជីវិតលើទឹកដីបង់ក្លាដែស។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន នៃគេហទំព័រផ្លូវការរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលនោះ អង្គជំនុំជម្រះរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានរកឃើញថា តុលាការ មានអំណាចក្នុងការជំនុំជម្រះតាមរយៈបណ្តឹងរបស់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដែលបានស្នើឲ្យចាត់ការមីយ៉ាន់ម៉ាលើករណីវិបត្តិជនភៀសខ្លួន ដែលអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា បានរកឃើញពាក់ព័ន្ធនឹងសញ្ញាណនៃការប្រព្រឹត្តបទល្មើសប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ។ អង្គជំនុំជម្រះរបស់តុលាការ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា បើទោះបីជាមីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិក៏ដោយ តុលាការ នៅតែមានយុត្តាធិការលើសំណុំរឿងនេះ។ នោះ ក៏ព្រោះតែ ធាតុផ្សំនៃបទល្មើសនេះ (បទល្មើសតាមព្រំដែន) បានកើតឡើងនៅក្នុងអធិបតេយ្យរបស់រដ្ឋភាគី (បង់ក្លាដែស) នៃលក្ខន្តិកៈ។ ដូច្នេះតាមរយៈសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គជំនុំជម្រះ តុលាការ អាចមានយុត្តាធិការ និងអំណាចក្នុងការជំនុំតាមបទចោទរបស់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាលើបទល្មើស ដែលបានកំណត់ក្នុងមាត្រា៥ នៃលន្តិកៈក្រុងរ៉ូម រួមមានដូចជា បទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិជាដើម។ តាមរយៈសេចក្តីសម្រេចនេះ អគ្គរដ្ឋអាជ្ញា ក៏អាចបន្តនីតិវិធីពាក់ព័ន្ធក្នុងការវាយតម្លៃបឋមថាតើសំណុំរឿងនេះអាចមានធាតុផ្សំគ្រប់គ្រាន់ថាអាចចាត់ទុកជាបទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិឬយ៉ាងណា។ គួរជម្រាបផងដែរ វិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលកើតចេញពីរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា និងបានបង្កឲ្យប្រជាជននៅទៅនោះ រត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់បង់ក្លាដែសរាប់សិបម៉ឺននាក់ បានអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំហើយ។ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការពាក់ព័ន្ធសិទ្ធិមនុស្ស វិបត្តិនេះ មានរឿងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅពីក្រោយដែលបង្កដោយអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា ដូចជា ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ រំលោភហិង្សា និងការបង្ខំឲ្យចាកចេញជាដើម។ ដោយមើលឃើញពីវិបត្តិមនុស្សជាតិនេះ នៅថ្ងៃ០៤ មេសា លោកស្រីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ Fatou Bensouda បានដាក់បណ្តឹងមួយដោយស្នើឲ្យតុលាការសម្រេចថាតើតុលាការអាចអនុវត្តយុត្តាធិការរបស់ខ្លួនលើការបណ្តេញជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាពីប្រទេសបាន ឬយ៉ាងណា។ នៅពេលនោះលោកស្រី ក៏បានទទួលស្គាល់ថាសំណើនេះគឺជារឿងដ៏លំបាកនៃផ្នែកច្បាប់មួយ ដ្បិត មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគី នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ។ ជុំវិញបណ្តឹងនេះ កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយទាត់ចោលការសុំកិច្ចសហការ និងការកោះហៅឲ្យចូលបំភ្លឺពីតុលាការព្រហ្មណ្ឌអន្តរជាតិផងដែរ។ ក្រុងពិដោរ បានអះអាងថា ខ្លួនមិនឲ្យតម្លៃលើការកោះនោះឡើយ ដ្បិតមីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជារដ្ឋភាគីរបស់លក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមឡើយ។ តែពេលនេះ គោលដៅដំបូងរបស់លោកស្រី បានសម្រេចហើយ ពោលគឺ លោកស្រី អាចបន្តនីតិវិធីផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិទៀតបានក្នុងការពិនិត្យ និងវិនិច្ឆ័យលើស្ថានភាពដែលបានកើតឡើងទៅជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដើម្បីជាការបន្ទុក និងស្វែងរកអ្នកទទួលខុសត្រូវ។ ទោះចង់ឬមិនចង់ មីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវស្ថិតនៅក្រោមក្រសែភ្នែកអន្តរជាតិ ពិសេសលើតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិតែម្តង។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ ថ្មីៗនេះ ក្រុមស្វែងរកការពិត ដែលបង្កើតឡើងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបេសកកម្មលើសំណុំរឿងវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ក៏បានចេញរបាយការណ៍លទ្ធផលរបស់ពួកគេផងដែរ។ របាយការណ៍ បានអះអាងថា ពីសញ្ញាណនៃការប្រព្រឹត្តបទល្មើសប្រល័យពូជសាសន៍ពីសំណាក់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ាលើជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាន ដែលនេះ ក៏អាចជាភស្តុតាងមួយផ្នែកសម្រាប់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងការដាក់បន្ទុកផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_139.txt

រដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការខណ្ឌតៃប៉ិ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានចោទអតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je ពីរឿងទទួលសំណូកជាង៥សែនដុល្លារ ដោយអនុញ្ញាតលើគម្រោងអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យក្នុងទីក្រុងតៃប៉ិ និងរឿងការប្រើប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់បក្សដោយគ្មានគណនេយ្យភាព។

រដ្ឋអាជ្ញាតុលាការនៅតៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ បានចោទអតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je លើបទចោទទទួលសំណូក ដើម្បីអនុញ្ញាតការអភិវឌ្ឍគម្រោងអចលនទ្រព្យ និងការប្រើប្រាស់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភបក្សមិនត្រឹមត្រូវ។ លោក Ko Wen-je ជាអតីតអភិបាលក្រុង តៃប៉ិ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ២០២២ និងជាប្រធានគណបក្សនយោបាយ ប្រជាជនតៃវ៉ាន់(TPP)។ លោកត្រូវតុលាការខណ្ឌ ចោទពីបទទទួលសំណូកជាង៥សែនដុល្លារ ដើម្បីអនុញ្ញាតការអភិវឌ្ឍគម្រោងអចលនទ្រព្យធំមួយ ក្នុងក្រុងតៃប៉ិ។ លោក Ko និងសមាជិកបក្ស TPP មួយចំនួន ត្រូវបានជាប់ចោទពីបទគ្មានគណនេយ្យភាព និងតម្លាភាពហិរញ្ញវត្ថុ ដោយកឹបកេងប្រាក់ឧបត្ថម្ភបក្សខ្លួនជាង២លានដុល្លារ។ អតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je។ រូបភាព Reuters_ Carlos Garcia Rawlins រដ្ឋអាជ្ញា ទាមទារឱ្យលោក Ko ជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅជាង២៨ឆ្នាំ ដ្បិតអតីតអភិបាលក្រុងរូបនេះ បានជួយបុគ្គលស្គាល់គ្នាម្នាក់ឱ្យចំណេញបានប្រាក់ខុសច្បាប់រាប់លានដុល្លារ ក៏ដូចជាកឹបកេងប្រាក់បក្សរាប់សិបលានដុល្លារ។ អតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិរូបនេះ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីខែសីហា ក្រោយពេលដែលអ្នកស៊ើបអង្កេតចូលឆែកឆេរផ្ទះ ក៏ដូចជាសួរចម្លើយគាត់។ កន្លងមក លោក Ko បានចេញមុខបដិសេធលើកំហុសក្នុងរឿងក្ដីអចលនទ្រព្យ ដែលពាក់ព័ន្ធលើការផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យបើកគម្រោងមជ្ឈមណ្ឌលលក់ទំនិញមួយកន្លែង កាលដែលគាត់នៅធ្វើជាអភិបាលក្រុង។ លោក Ko និងគណបក្ស បានទទួលស្គាល់ថារបាយការណ៍ប្រាក់ឧបត្ថម្ភអំឡុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត គឺមិនត្រឹមត្រូវ។ លោក Ko Wen-je ត្រូវបានរំពឹងថានឹងឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់នៅឆ្នាំ២០២៨ ប៉ុន្តែរឿងក្ដីក្ដាំងដែលលោកកំពុងជួប ជាពិសេសការប៉ុនប៉ងបង្កើតកងកម្លាំងទី៣ក្នុងជួរនយោបាយកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងប្រជាប្រិយភាពលោក៕ អតីតអភិបាលក្រុងតៃប៉ិ លោក Ko Wen-je។ រូបភាព Reuters_ Carlos Garcia Rawlins អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1390.txt

ប្រធានាធិបតីតួកគីបានប្រកាសថា ករណីឃាតកម្មអ្នកសារព័ត៌មានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមានការគ្រោងទុកយូរថ្ងៃមកហើយដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ លោកបានស្នើឲ្យមានការរៀបចំគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយដើម្បីស្រាវជ្រាវឲ្យដឹងថា អ្នកណាជាអ្នកនៅពីក្រោយករណីឃាតកម្មមានចរិតនយោបាយមួយនេះ។

ដូចការសន្យា លោក Recep Tayyip Erdogan បានចេញមុខផ្តល់តម្រុយបន្ថែមជុំវិញករណីឃាតកម្មអ្នកកាសែតអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Jamal Khashoggi នៅស្ថានកុងស៊ុលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតប្រចាំប្រទេសតួកគីនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ទីតុលានេះ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នៅចំពោះមុខសមាជិកសភាបក្សកាន់អំណាច លោក Erdogan បាននិយាយត្រង់ៗថា គម្រោងធ្វើឃាតអ្នកសារព័ត៌មានលោក Khashoggi ត្រូវបានគេរៀបចំជាច្រើនថ្ងៃមុនករណីនេះកើតឡើង ហើយវាជាករណីឃាតកម្មបែបនយោបាយផង។ មេដឹកនាំរូបនេះលើកទឡ្ហីករណ៍ថា ប្រព័ន្ធកាមេរ៉ានៅស្ថានកុងស៊ុលនោះត្រូវបានគេបិទមុនមានករណីឃាតកម្មនេះកើតឡើង ដែលវាបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ករណីនេះត្រូវបានគេរៀបចំទុកមុនប្រាកដណាស់។ បន្ទាប់ពីអះអាងបែបនេះ ប្រធានាធិបតីតួកគីក៏បានស្នើឲ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យដើម្បីបំបែកសំណុំរឿងនេះដែរ។ បន្ថែមពីនេះ លោកបានទាមទារឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ចម្លើយឲ្យបានជាក់ច្បាស់ថា តើសាកសពលោក Khashoggi នៅទីណា ហើយអ្នកណាជាអ្នកបញ្ជាឲ្យមានការសម្លាប់នេះផង។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ មជ្ឈដ្ឋានសាធារណៈហាក់បីដូចជា ខកចិត្តដោយសារមេដឹកនាំតួកគីខាងលើមិនបានបញ្ចេញភស្តុតាងលម្អិតដែលខ្លួនប្រមូលបាន ហើយក៏មិននិយាយពីរឿងវីដេអូ ឬសំឡេងដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាធ្លាប់ចុះផ្សាយថា បានធ្លាក់ដល់ដៃអាជ្ញាធរតួកគីក្រោយមានករណីនេះកើតឡើងឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក Erdogan គ្រាន់តែបានទទួលស្គាល់ថា មនុស្ស ១៨នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពិតប្រាកដមែននៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឃាតកម្មនេះ ហើយលោកក៏បានទាមទារឲ្យមានការកាត់ទោសជនជាតិអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតទាំងនោះនៅក្នុងទឹកដីតួកគីផងដែរ។ Relate សូមបញ្ជាក់ថា លោក Khashoggi ដែលជាអ្នកសារព័ត៌មានរិះគន់សែរស្រឡាយរាជរង្សានុវង្សអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានបាត់ខ្លួនក្រោយពេលដែលលោកចូលទៅកាន់ស្ថានកុងស៊ុលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតនៅទឹកដីតួកគីដើម្បីរៀបចំឯកសារអាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្ងៃទី ២ខែតុលា។ ដើមឡើយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានព្យាយាមលាក់បាំងពីការស្លាប់នេះ ប៉ុន្តែក្រោយរងសម្ពាធខ្លាំងក៏សារភាពថា លោក Khashoggi ពិតជាស្លាប់មែន។ ប៉ុន្តែក្រុងរីយ៉ាដ បកស្រាយថា អ្នកកាសែតនេះស្លាប់ក្នុងការវាយតប់គ្នាក្នុងស្ថានទូតមិនមែនពាក់ព័ន្ធនឹងរជ្ជទាយាទ Mohammad bin Salman ដូចគេចោទឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1391.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា និយាយថា អាមេរិក គឺជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ លោក ត្រាំ និយាយបែបនេះក្នុងន័យរិះគន់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ដែលចាត់ទុកប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើខ្លាំងចំនួនពីរ គឺឥណ្ឌា និងចិនជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ដោយស្ថិតក្នុងបញ្ជីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនោះ ឥណ្ឌា និងចិនអាចទទួលប្រយោជន៍ច្រើនជាពិសេសលក្ខខណ្ឌឧបត្ថម្ភធនតែម្ដង។

ក្នុងការជួបជុំនៅឯរដ្ឋ North Dakota ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានរិះគន់ចិន និងឥណ្ឌាដែលជ្រកក្រោមស្លាក «ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ» របស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ដើម្បីទទួលបានប្រយោជន៍ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម។ ដោយមិនពេញចិត្តនឹងរឿងនេះ លោក ត្រាំ ក៏ប្រកាសថា អាមេរិកមិនអាចឧបត្ថម្ភឲ្យប្រទេសទាំងពីរនេះទៀតឡើយ ព្រោះអាមេរិកក៏ជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែរ ហើយជំនួសមកវិញ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនឹងផ្ដោតលើអាមេរិកមួយគត់។ ចំពោះអ្នកគាំទ្រដែលហ៊ោតបសម្ដីរបស់ខ្លួន លោក ត្រាំ សួរនិងឆ្លើយដោយខ្លួនដូច្នេះថា៖ «យើងជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍមែនទេ? សម្រាប់ខ្ញុំ យើងជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ខ្ញុំចង់ឲ្យអាមេរិកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែរ ព្រោះយើងកំពុងរីកចម្រើនដែរ ហើយយើងនឹងរីកចម្រើនជាងអ្នកណាទាំងអស់។» នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន RT ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះបានចោទអង្គការ WTO ថា អនុញ្ញាតឲ្យចិនក្លាយជាខ្លួនជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយតាមរយៈការចាត់បញ្ចូលប្រទេសនេះក្នុងបញ្ជីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ចំពោះលោក ត្រាំ ចិនទទួលការទំនុកបម្រុងជាប្រាក់ផង ប៉ុន្តែលោកនឹងមិនឲ្យរឿងនេះកើតទៀតឡើយ។ លោកលើកឡើងថា មានប្រទេសជាច្រើនដែលត្រូវចាត់ទុកជាប្រទេសមានសេដកិច្ចកំពុងរីកចម្រើន ហើយដែលអាមេរិកត្រូវជួយឧបត្ថម្ភឲ្យប្រទេសទាំងនោះដូចជា ចិន និងឥណ្ឌាជាដើម។ លោក ត្រាំ ក៏ឆ្លៀតរិះគន់ចិនជុំវិញឱនភាពពាណិជ្ជកម្មផង ទោះជាលោកទទួលស្គាល់ថា លោកមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ក្ដី។ ក្នុងន័យដាក់សម្ពាធលើក្រុងប៉េកាំង រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានដាក់ពន្ធទំហំ៥០ពាន់លានដុល្លារលើផលិតផលនាំចូលពីចិន ដែលធ្វើឲ្យចិនសងសឹកវិញជាមួយនឹងការដំឡើងពន្ធដូចគ្នាដែរ។ មិនទាន់អស់ឡើយ លោក ត្រាំ ចង់ដាក់ពន្ធតម្លៃជាងពីររយលានដុល្លារបន្ថែមទៀតផង។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះប្រុងទារថ្លៃការពារពីប្រទេសមួយចំនួនផង។ ដោយមិនបញ្ចេញឈ្មោះប្រទេសណាមួយនោះ លោក ត្រាំ លើកឡើងថា អស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំ អាមេរិកបានការពារគេឯង ហើយប្រទេសទាំងនោះក្លាយជាអ្នកមាន ចំណាយផ្នែកយោធាតិច ឯអាមេរិកជាប់ជាប្រទេសចំណាយយោធាច្រើនជាងគេទៅវិញ។ លោកបន្តថា មានប្រទេសខ្លះទទួលការការពាររបស់អាមេរិក តែស្អប់អាមេរិកទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1392.txt

ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក António Guterres បានទទួលស្គាល់ថា វិបត្តិជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ារបស់មីយ៉ាន់ម៉ានៅតែជាក្តីបារម្ភផ្នែកមនុស្សធម៌របស់ពិភពលោក។ លោក António Guterres ក៏បានស្នើឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលអង្គភាពធានាសន្តិសុខ និងសន្តិភាពរួមធ្វើការជាមួយនឹងមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិមនុស្សជាតិដ៏អាក្រក់មួយនេះ។

នាជំនួបជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ២៨ សីហា ដែលត្រូវជាថ្ងៃខួបមួយឆ្នាំនៃការផ្ទុះវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ António Guterres បានលើកឡើងពីបទពិសោធន៍ និងសក្ខីកម្មរបស់លោកពេលបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ជំរំជនភៀសខ្លួនមកពីមីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងទឹកដីបង់ក្លាដែស។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ UN News។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានអះអាងថា លោក បានស្តាប់លឺរឿងទុក្ខសោកវេទនានឹងត្រចៀកផ្ទាល់ជាច្រើនពីជនភៀសខ្លួននៅទីនោះ រហូតដល់លោក ថែមទាំងហ៊ានពណ៌នាវិបត្តិជនភៀសខ្លួនមួយនេះ ថាជាវិបត្តិមនុស្សជាតិ និងសិទ្ធិមនុស្សដ៏អាក្រក់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏បានវាយតម្លៃពីកិច្ចព្រមព្រៀងអនុស្សារណៈយោគយល់រវាងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ថាមិនមានប្រសិទ្ធភាព ដ្បិតភាគីមីយ៉ាន់ម៉ា មិនអនុវត្ត។ លោក បានស្នើឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខទទូចមេដឹកនាំមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីធានាជាបន្ទាន់ក្នុងការអនុញ្ញាតឲ្យអង្គការ និងភ្នាក់ងារដៃគូអាចបម្រើ និងបំពេញការងារជួយជនភៀសខ្លួននៅទីនោះបាន។ សូមរម្លឹកជាថ្មីផងដែរថា នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ មីយ៉ាន់ម៉ា បានមានប៉ះទង្គិចគ្នាផ្នែកប្រដាប់អាវុធរវាងកងកម្លាំងនិងអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ ការប៉ះទង្គិចនេះ បានបណ្តាលឲ្យប្រជាជន ពិសេសសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅទីនោះជាង៧០ម៉ឺនភៀសខ្លួនទៅព្រំដែនរបស់បង់ក្លាដែស។ តែគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្វើឡើង ក្រោយតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ដែលក្រុមស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ ដែលតាំងតែដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ បានចេញរបាយការណ៍ស្វែងរកការពិតមួយស្តីពីស្ថានភាពមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។ របាយការណ៍នោះ បានអះអាងពីសញ្ញាណនៃបទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងយោធាជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលក្រុមស៊ើបអង្កេតទាមទារឲ្យមានការស៊ើបអង្កេត និងកាត់ទោសតាមច្បាប់អន្តរជាតិផងដែរ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1393.txt

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា បានត្រឡប់ទៅកាន់រដ្ឋធានីសេអ៊ូលវិញហើយ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចបីថ្ងៃនៅកូរ៉េខាងជើងដើម្បីចូលរួមមេដឹកនាំអន្តរកូរ៉េ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ទទួលបានផ្លែផ្កាច្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់លើការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ និងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីផង។ មុនចាកចេញពីកូរ៉េខាងជើង លោក មូន និងភរិយា ក៏សម្រេចក្ដីសុបិនជាយូរក្នុងការឡើងភ្នំ Paekdu ផងដែរ។

អមដំណើរដោយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន និងភរិយា ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងស្ត្រីទីមួយ បានឡើងភ្នំ Paekdu ដែលប្រជាជនកូរ៉េចាត់ទុកជាភ្នំពិសិដ្ឋ។ មន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង ដែលអមដំណើរលោក មូន និយាយថា លោក គីម ជាស្នើទៅលោក មូន ឲ្យឡើងភ្នំនេះជាមួយគ្នា ព្រោះលោក មូន ធ្លាប់ប្រាប់លោក គីម ក្នុងជំនួបខែមេសា ថា លោកចង់ឡើងភ្នំខ្ពស់ជាងគេនៅឧបទ្វីបជាយូរមកហើយ។ នៅចំណុចខ្ពស់ជាងគេនៃភ្នំដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រភពកំណើតនៃប្រជាជនកូរ៉េ លោក មូន និងលោក គីម ថតរូបដោយលើកដៃផ្គុំគ្នា ដែលនេះជាសញ្ញាបង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការផ្សះផ្សាប្រទេស និងការបង្រួបបង្រួមគ្នាឡើងវិញ។ ការឡើងភ្នំរួមគ្នានេះ ក៏ជានិមិត្តរូបដ៏មានឥទ្ធិពលនៃការបញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ចបីថ្ងៃទីរបស់ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងនៅកូរ៉េខាងជើងដែលទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមានជាច្រើន។ លើសំណុំរឿងនុយក្លេអ៊ែរ លោក គីម បានប្រកាសបិទទីតាំងបាញ់មីស៊ីលមួយកន្លែង និងអញ្ជើញអ្នកជំនាញមកពីប្រទេសពាក់ព័ន្ធឲ្យធ្វើសាក្សីផង។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏សន្យាធ្វើសកម្មភាពថែមទៀតដើម្បីឈានទៅការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរដូចជាការបិទមជ្ឈមណ្ឌលនុយក្លេអ៊ែរ Yongbyon ជាដើម បើអាមេរិកចាត់វិធានការតបទៅនឹងអ្វីដែលកូរ៉េខាងជើងបានធ្វើកន្លងមក។ ត្រង់ចំណុចនេះ កូរ៉េខាងជើងទំនងចង់បានការព្យួរទណ្ឌកម្មខ្លះ មុននឹងបន្តសកម្មភាពទៀត។ ងាកទៅទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េ ប្រមុខការពារជាតិកូរ៉េទាំងពីរបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលើវិស័យយោធា ដែលសំដៅកាត់បន្ថយជម្លោះតាមព្រំដែន និងលុបបំបាត់ការគំរាមដល់សន្តិភាព និងភ្ជាប់ផ្លូវ និងផ្លូវរថភ្លើងឡើងវិញ។ លោក គីម បានសន្យាធ្វើទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីសេអ៊ូលនៅពេលឆាប់ៗនេះ ហើយពេលឆាប់ៗនោះ ត្រូវបានលោក មូន បកស្រាយថា មុនដំណាច់ឆ្នាំ២០១៨ នេះតែម្ដង។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ លោក គីម បានជូនកាដូឲ្យលោក មូន ជាផ្សិតមានតម្លៃចំនួន២តោន។ តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក មូន ជឿថា នៅពេលណាមួយ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងកាន់តែច្រើនអាចឡើងភ្នំ Paekdu ។ ឯលោក គីម វិញតបថា ភ្នំពិសិដ្ឋនេះស្ថិតនៅឆ្ងាយពីប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង ព្រោះឧបទ្វីបកូរ៉េបែងចែកជាពីរ ប៉ុន្តែលោកសង្ឃឹមថា ទោះជាបច្ចុប្បន្នមានអ្នកឡើងភ្នំនេះតិចតួចប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងកាន់តែច្រើននឹងមកលេងភ្នំនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1394.txt

ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រាវជ្រាវអាមេរិកលោក Brad Glosserman បញ្ជាក់ថា «គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក» ស្វាគមន៍រាល់គ្រប់ភាគីរួមទាំងចិនផងដើម្បីភាពរីកចម្រើន និងស្ថិរភាពតំបន់ទាំងមូល។ អាមេរិក៏ត្រៀមខ្លួនចែករំលែកបន្ទុក និងតួនាទីសម្រាប់ចិនក្នុងការដឹកនាំពិភពលោកដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញរូបនេះ ចោទសួរជុំវិញលទ្ធភាពរបស់ចិនក្នុងនាមជាមហាអំណាច ក្នុងការផ្តល់សុខុមាលភាពនិង ផលប្រយោជន៍នានាដល់ពិភពលោកនាពេលអនាគតដែរ។

ក្នុងការពិភាក្សាតុមូលជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជារៀបចំឡើងដោយស្ថានទូតអាមេរិកនៅថ្ងៃ ១៩ ខែកញ្ញា លោក Brad Glosserman នាយករងប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យតាម៉ា ទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន បានពន្យល់លម្អិតពីនិយមន័យនៃ«គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ»ដែលរដ្ឋបាលអាមេរិកកំពុងពពាយនាយរកការគាំទ្រពីប្រទេសក្នុងតំបន់។ អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យរូបនេះបានពន្យល់ថា គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកមិនមែនជារឿងថ្មីដែលទើបបង្កើតឡើង ឬទើបត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំឡើយ។ លោកពន្យល់ថា សរសរស្តម្ភធំបីនៃគោលគំនិតនេះគឺ យោធា សេដ្ឋកិច្ច និងការទូត ហើយវាក៏ជាពាក្យគន្លឹះសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលប្រើប្រាស់ក្នុងគោលនយោបាយអាមេរិកបច្ចុប្បន្នមកកាន់ តំបន់អាស៊ីទាំងមូល៖ អាស៊ីបូព៌ា,អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីខាងត្បូង និងប៉ាស៊ីហ្វិកដែរ។ លោក Glosserman បានរម្លឹកថា គោលគំនិតនេះត្រូវបានលើកឡើងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់សភាឥណ្ឌានាទីក្រុងញូដែលីក្នុងឆ្នាំ ២០០៧។ តមកដល់អាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលដាក់ចេញគោលនយោបាយបង្កើនតុល្យភាពឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅអាស៊ី (Asia Rebalancing Strategy) ក៏បានប្រើប្រាស់ពាក្យគន្លឹះនេះទៀតដើម្បីកំណត់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រក្នុងគោលនយោបាយការបរទេសខ្លួនដែរ។ ១. អ្វីទៅ«គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិសេរី និងបើកចំហ»? អ្វីដែលថ្មីនោះគឺ សេរីភាព និងការបើកចំហដែលត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក និង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់។ ឃ្លានេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការជាលើកដំបូងក្នុងសុន្ទរកថារបស់អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក រិច ធីល័រសិន ដែលថ្លែងទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រនិងអន្តរជាតិនាខែតុលាឆ្នាំ ២០១៧។ ជុំវិញអត្ថន័យរួមនៃគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហនេះ លោក Glosserman បានពន្យល់ថា សេរីភាពគឺមានន័យថា រដ្ឋនីមួយៗ មានសិទ្ធិអធិបតេយ្យពេញលេញក្នុងការសម្រេចចិត្ត រួចផុតពីការគំរាមកំហែង ឬបង្ខិតបង្ខំពីប្រទេសណាមួយ។ បន្ថែមពីនេះ វាក៏សំដៅលើស្ថានភាពដែលប្រជាជាតិនីមួយៗ គោរពច្បាប់ រក្សាគោលការណ៍នីតិរដ្ឋ អភិបាលកិច្ច តម្លាភាព សិទ្ធិសេរីភាព និងប្រជាធិបតេយ្យដែរ។ ចំណែក ការបើកចំហរនោះ លោក Glosserman បានពន្យល់បន្ថែមថា វាសំដៅលើការបើកចំហរសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និង សេដ្ឋកិច្ចក៏ដូចជាវិនិយោគដែលបម្រើឲ្យប្រយោជន៍រួម ធានាស្ថិរភាព និងវិបុលភាពសហគមន៍ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូលតែម្តង។ ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មត្រូវគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ផងដែរ។ បើតាមការពន្យល់របស់លោក Glosserman អាមេរិកកំពុងយកចិត្តទុកលើកស្ទួយគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះ និងសង្ឃឹមស្វែងរកការគាំទ្រពីតំបន់ទាំងមូលផង។ កន្លងមក រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បន្តបង្កើតយន្តការ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីៗក្រោមគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រពីបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់។ ជាក់ស្តែងនៅខែសីហាកន្លងទៅ ក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅតំបន់អាស៊ាន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានប្រកាសគំនិតផ្តើចផ្តើមថ្មី និងផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុគាំទ្រប្រទេសក្នុងតំបន់ទៀត។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមទីមួយផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចដែលមានទំហំទឹកប្រាក់១១៣លានដុល្លារ។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះ មានគោលដៅគាំទ្រវិស័យអាទិភាពបីនៅឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក គឺសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ថាមពល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះក៏ប្រកាសផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុចំនួន៣០០លានដុល្លារទៀតដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ២.ចិនមិនទាន់អាចមានលទ្ធភាពដឹកនាំពិភពលោក ខណៈដែលមានការបកស្រាយផ្សេងគ្នាខ្លះថា វាជាយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់ឥទ្ធិពលចិន អ្នកជំនាញរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកជាទស្សនវិស័យរួមដែលមិនដកចេញភាគីណាមួយឡើយ។ វាជាយុទ្ធសាស្ត្រដែលលើកស្ទួយវិបុលភាព និងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ អ្វីដែលសំខាន់នោះវាគ្មានគោលដៅណាមួយប្រឆាំងការរះត្រដែតឡើងរបស់ចិនជាមហាអំណាចឡើយ។ លោក Glosserman អះអាងដូច្នេះ៖«ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកផ្តោតលើប៉ូលភូមិសាស្ត្រនយោបាយទាំងមូលជារួមមិនមែនព្រោះតែទប់ស្កាត់ការត្រដែតឡើងរបស់ចិន ឬក៏ផ្តោតសំខាន់លើតែចិនមួយឡើយ។ នេះក៏ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីទាំងមូលកំពុងរីកចម្រើនលូតលាស់ខ្លាំង»។ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះដែរ អ្នកជំនាញរូបនេះបានពន្យល់ផងដែរថា គេឃើញច្បាស់ថា បច្ចុប្បន្ននេះ វាមានការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងមហាអំណាចមានប្រព័ន្ធនយោបាយសេរី និង មហាអំណាចដែលប្រកាន់ប្រព័ន្ធនយោបាយរឹតត្បិត ដែលសំដៅលើអាមេរិក និងចិន កំពុងកើតមានឡើងខ្លាំងក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូល។ ប៉ុន្តែលោក Glosserman យល់ថា វាជារឿងសាមញ្ញដែលចិនបន្តរីកលូតលាស់ទៅមុខទាំងសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងយោធា។ ចំណែកការពង្រឹងអំណាចយោធានោះទៀតនោះ រឹតតែមិនមានអ្វីចម្លែកទៀត ដ្បិតអីចិនត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាច្រើននៅក្រៅប្រទេស។ ពេលសាកសួរបន្ថែមថា តើអាមេរិកត្រៀមខ្លួនផ្តល់ចំណែកណាមួយសម្រាប់មហាអំណាចថ្មីដូចជាចិនក្នុងការជួយដោះស្រាយឬដឹកនាំពិភពលោកហើយឬយ៉ាងណានោះ លោក Glosserman បានឆ្លើយតបថា អាមេរិកត្រៀមខ្លួន និងសប្បាយចិត្តដែរ បើសិនចិនអាចរួមចំណែកទទួលខុសត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោកនោះ។ យ៉ាងណាមិញ លោកនៅមានមន្ទិលសង្ស័យជុំវិញមហិច្ឆតា និងលទ្ធភាពរបស់ចិនក្នុងការផ្តល់សុខុមាល ភាព និងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ពិភពលោកទាំងមូលដូចដែលអាមេរិកនិងមហាអំណាចផ្សេងទៀតបានធ្វើកន្លងមក។ ការធានាប្រយោជន៍ និងសុខុមាលភាពនោះគឺ ផ្តោតលើការរួមចំណែកផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុ រក្សានីតិរដ្ឋ លើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស និងគោលការណ៍ផ្សេងទៀតដែលអាចធានាដល់ការរីកចម្រើនជានិរន្តរភាពក្នុងតំបន់ទាំងមូល។ លោក Glosserman និយាយបែបនេះ៖ «សំណួរដែលយើងត្រូវចោទសួរពេលនោះគឺថា តើចិននឹងអាចមានលទ្ធភាពនាំមកនូវភាពរុងរឿង និងសុខុមាលភាពដល់ពិភពលោកទាំងមូលឬអត់? ឬក៏ដើម្បីតែប្រយោជន៍ខ្លួនជាធំ? «ចំណុចមួយទៀត តើគុណតម្លៃអ្វីឲ្យពិតប្រាកដដែលមហាអំណាចចិននេះព្យាយាមលើកស្ទួយនៅពេលអនាគត?» លោក Glosserman អធិប្បាយដូច្នេះ ដោយសំដៅលើ ប្រព័ន្ធដឹកនាំនយោបាយបិទ និង គ្មានការឲ្យតម្លៃលើសិទ្ធិ និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់បុគ្គលម្នាក់នៅក្នុងសង្គមចិន។ ជុំវិញបញ្ហាមហិច្ឆរបស់ចិនវិញនោះ អ្នកជំនាញខាងលើបានបកស្រាយផងដែរថា ចិនទំនងជាមិនចង់បានប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ច និងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកបច្ចុប្បន្នដែលផ្តល់តម្លៃលើសិទ្ធិសេរីភាពនិងប្រជាធិបតេយ្យ និងត្រូវលោកខាងលិចបង្កើតឡើងក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរនោះទេ។ ចិនហាក់ដូចជាមានមហិច្ឆតារុះរើ និងបង្កើតសណ្តាប់ធ្នាប់ថ្មីទាំងស្រុងដែលទំនងជាមិនសមស្របនឹងបំណងរបស់ប្រទេសផ្សេងទៀតទេ។ នោះវាមិនមែនជារឿងល្អនោះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1395.txt

នៅថ្ងៃទី៣ វិច្ឆិកានេះ មីយ៉ាន់ម៉ា នឹងមានរៀបចំឲ្យការបោះឆ្នោតបង្គ្រប់អាសនៈ ដែលទំនេរនៅតាមមណ្ឌលចំនួន ១៣ ទូទាំងប្រទេស និង មានការចូលរួមប្រកួតប្រជែងពីបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ ៥៩រូប មកពីបក្សនយោបាយជាង២០។ បក្សប្រឆាំងធំបំផុតសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ (USDP) សង្ឃឹមខ្ពស់ទទួលបានអាសនៈច្រើន ខណៈបក្សកាន់អំណាច ទទួលស្គាល់ថា នឹងមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំង។

ប្រធានគណបក្សប្រឆាំងធំបំផុតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា (USDP) លោក ថាន ធេយ៍ នៅថ្ងៃ២៩ តុលាកន្លងទៅ បានអះអាងថា បក្សរបស់លោក បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចហើយក្នុងការដឹកនាំប្រទេសជាថ្មីម្តងទៀត ក៏ដូចជាផ្តល់អនាគតល្អប្រសើរសម្រាប់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ប្រមុខបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានថ្លែងថា គណបក្សរបស់លោក មានទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជ័យជម្នះនៃការបោះឆ្នោត ពិសេសនោះ ដឹកនាំនាវាប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ាឲ្យទៅមុខយ៉ាងពិតប្រាកដ។ លោក សន្យានៅចំពោះមុខអ្នកគាំទ្រថា បក្សរបស់លោកអាចធ្វើការរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ បើបក្សរបស់លោកឈ្នះ។ ប្រមុខបក្សប្រឆាំងដដែលនោះ បានរម្លឹកពីគុណសម្បត្តិ និងសមិទ្ធផលដឹកនាំប្រទេសកាលពីអាណត្តិមុន ដែលពេលនោះ USDP គឺជាបក្សកាន់អំណាច និងមានលោកអតីតប្រធានាធិបតី ថេន សេន ជាប្រធាន ខណៈ ចោទរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន ដែលកំពុងតែដឹកនាំដោយបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីធិបតេយ្យ (NLD) របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ថា បានបរាជ័យក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ «អតីតរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយអតីតប្រធានាធិបតី ថេន សេន បានពុះពារធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្ពោះទៅមុខក្នុងវិថីប្រជាធិបតេយ្យដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ក្រោយពី NLD បានឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០១៥ USDP បានក្លាយជាបក្សប្រឆាំងវិញ ហើយ វាក៏គួរតែដល់ពេលហើយក្នុងការគិតពីអនាគតដ៏ប្រសើរជាងនេះ។ បក្ស USDP អាចមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើឲ្យស្ថានភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនទាំងអស់ល្អប្រសើរ»។ លោក ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ប្រសិនបើបក្សប្រឆាំង ទទួលបានអាសនៈច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតបំពេញអាសនៈនេះមែន បក្សនេះ មិនទាន់អាចប្រៀបជាមួយនឹងបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន ដែលមានសំឡេងច្រើនលើសលប់នៅក្នុងសភារួចទៅហើយនោះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ការបោះឆ្នោតនេះ ក៏អាចជាសារមួយសម្រាប់បក្សកាន់អំណាច ដ្បិត វា ក៏បង្ហាញថា ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងបោះឆ្នោតឲ្យបក្សកាន់អំណាចច្រើនដូចមុនឬយ៉ាងណា ក្រោយពីពួកគេ បានឃើញពីការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1396.txt

លោក Angus King អាយុ៧៤ឆ្នាំ បន្តឈ្នះកៅអីព្រឹទ្ធសភាប្រចាំរដ្ឋ Maine ក្នុងការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអណត្តិ នាថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកានេះ ក្នុងនាមជាបេក្ខជនឯករាជ្យ។

បើផ្អែកតាមលទ្ធផលបឋម លោក Angus King ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ដាច់ឆ្ងាយពីគូប្រជែងពីរនាក់ទៀត គឺលោក Eric Brakey ពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ និងលោក Zak Ringelstein ពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថា លោក King បន្តកាន់កាប់អាសនៈព្រឹទ្ធសភាជិក Maines រយៈពេល៦ឆ្នាំបន្ថែមទៀត ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយឯករាជ្យ បន្ទាប់ពីលោកបានជាប់ក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់ខ្លួន កាលពីឆ្នាំ២០១៣។ លោក King ដែលជាអតីតអភិបាលរដ្ឋ Maine ពីឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ២០០៣ ស្ថិតក្នុងចំណោមបេក្ខជនឯករាជ្យ២នាក់ ដែលបានឈ្នះកៅអីព្រឹទ្ធសភា នាពេលកន្លងមក។ អ្នកនយោបាយម្នាក់ទៀតនោះ គឺលោក Bernie Sanders ដែលបានឈ្នះនៅរដ្ឋ Vermont ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៧មក៕ អត្ថបទទាក់ទង បោះឆ្នោតអាមេរិក៖ បក្សសាធារណរដ្ឋបន្តគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភា ឯប្រជាធិបតេយ្យដណ្ដើមបានរដ្ឋសភា បងប្រុសអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ជាប់ឆ្នោតជាសមាជិករដ្ឋសភា អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1397.txt

លោកប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ដានីឡូ មេឌីណា (Danilo Medina) បានបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់ចិន ដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងសមភាគីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ នៃទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះ គឺជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រមួយរបស់អតីតកល្យាណមិត្តតៃវ៉ាន់ ជាមួយនឹងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកកំពុងតែរះត្រដែត គឺចិន។

តាមរយៈជំនួបផ្លូវការទ្វេភាគីក្នុងក្រុងប៉េកាំង នៃអំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចការផ្លូវការរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដានីឡូ មេឌីណា នៅថ្ងៃទី២ វិច្ឆិកា លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនពីង បានសន្យាជួយលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍរបស់សាធារណដូមីនិកឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ ខណៈប្រទេសទាំងពីរ ទើបតែបានកសាងទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការរយៈពេលកន្លះឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើយោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua។ លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី បានលើកឡើងថា ទោះបីជាចិន និងសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ទើបតែបង្កើតទំនាក់ទំនងផ្លូវការថ្មីៗនេះក៏ដោយ បេះដូងនៃប្រទេសទាំងពីរ បានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយគ្នាយូរណាស់មកហើយ។ លោក បន្តថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដានីឡូ ក្នុងការបង្កើតចំណងការទូតជាមួយនឹងចិន បានធ្វើឲ្យប្រជាជាតិសាធារណរដ្ឋដូមីនិកមានមិត្តភក្តិជាជនជាតិ ១.៣ ពាន់លាននាក់ បន្ថែមទៀត។ លោក ស៊ី បានបង្ហាញពីឆន្ទៈរបស់ចិនក្នុងការធ្វើការជាមួយនឹងសាធារណរដ្ឋដូមីនិកជំរុញការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី, ប្រែក្លាយចក្ខុវិស័យល្អ និងវែងឆ្ងាយរបស់ប្រទេសទាំងពីរឲ្យចេញជាលទ្ធផលជាក់ស្តែង និងជាពិសេសនោះ នាំផលប្រយោជន៍ជាច្រើនជូនប្រជាជនសាធារណរដ្ឋដូមីនិកតែម្តង។ « ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការពិត នឹងបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ថា ការសម្រេចចិត្តបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតរវាងចិន និងសាធារណរដ្ឋដូមីនិក គឺជាជម្រើសត្រឹមត្រូវបំផុត»។ លោក សង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ។ សូមរម្លឹកបន្តិចថាសាធារណរដ្ឋដូមីនិក បានបង្កើតទំនាក់ទំនងផ្លូវការជាមួយនឹងកោះតៃវ៉ាន់តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៤មកម្ល៉េះ ។ ភាគីទាំងពីរ បានមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយនឹងគ្នាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ទើបតែដល់ថ្ងៃ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋដូមីនិក បានប្រកាស ចាកចេញពីតៃវ៉ាន់ ។ ការដើរចេញពីទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់របស់សាធារណរដ្ឋដូមីនិក ត្រូវបានតៃវ៉ាន់ ចោទប្រកាន់ថា ផ្តើមឡើងពីឥទ្ធិពលលុយរបស់ចិនសុទ្ធសាធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1398.txt

នាវាដឹកឧទ្ធម្ភាគចក្រ Kaga ដែលជានាវាយោធាធំបំផុតរបស់ជប៉ុន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញាបានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយនាវាយោធា HMS Argyll របស់ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ នាវាយោធាទាំងនេះក៏កំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងសមុទ្រចិនខាងកើតផងដែរ។

ចក្រភពអង់គ្លេស និងជប៉ុន ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានបង្ហាញឆន្ទៈរួមគ្នាក្នុងការទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិនក្នុងតំបន់។ ប្រទេសទាំងពីរព្រួយបារម្ភថា ឥទ្ធិពលដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ចិនក្នុងតំបន់នេះ អាចបណ្ដាលឲ្យផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ដែលភ្ជាប់ទ្វីបអាស៊ី ជាមួយអឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក និងគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ ធ្លាក់ចូលក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុងប៉េកាំង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters លោក Kenji Sakaguchi មេបញ្ជាការកងកម្លាំងស្វ័យការពារជប៉ុនទទួលបន្ទុកនាវា Kaga បាននិយាយថា៖ «យើងតែងតែមានចំណងទាក់ទងជាប្រពៃណី ជាមួយនឹងនាវាយោធាអង់គ្លេស ហើយយើងទាំងពីរក៏ជាសម្ព័ន្ធជិតស្និទ្ធរបស់អាមេរិកផងដែរ។ សមយុទ្ធរួមគ្នាបែបនេះគឺជាឱកាសសម្រាប់យើង ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ»។ ក្រោយពីឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូង នាវា Argyll នឹងចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការជាមួយជប៉ុន រួមបញ្ចូលទាំងការឃ្លាំមើលយ៉ាងល្អិតល្អន់ចំពោះការដាក់ទណ្ឌកម្ម របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខលើកូរ៉េខាងជើង ឲ្យព្រមបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាដើម។ នេះបើតាមប្រភពពីរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ការមកដល់របស់នាវាយោធា Argyll ក្នុងតំបន់នេះគឺកើតឡើង ក្រោយពីនាវាយោធា HMS Albion របស់អង់គ្លេសកាលពីខែមុន បានផ្គើនប្រឆាំងនឹងការអះអាងទាមទារយកដែនអធិបតេយ្យរបស់ក្រុងប៉េកាំង ក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជាក់ស្តែងនៅតាមផ្លូវពីជប៉ុនឆ្ពោះទៅកាន់វៀតណាម នាវា HMS Albion នេះ បានធ្វើនាវាចរណ៍ទៅក្បែរមូលដ្ឋានយោធាចិនក្នុងប្រជុំកោះ បារ៉ាសែល (Paracel ) ដោយបានអះអាងថា អនុលោមតាមប្រតិបត្តិការ «សេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍»។ យ៉ាងណាមិញ ភ្លាមៗក្រោយហេតុការណ៍នេះ ក្រុងប៉េកាំងបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងនិងឧទ្ធម្ភាគចក្ររបស់ខ្លួន ទៅស្វាគមន៍វត្តមានរបស់អង់គ្លេស។ លើសពីនេះខ្លួនបានព្រមានក្រុងឡុងដ៍ទៀតថា សកម្មភាពស្រដៀងគ្នានេះនាថ្ងៃខាងមុខ អាចនឹងប៉ះពាល់ដល់កិច្ចពិភាក្សាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដែលអាចកើតឡើងរវាងចិន និងអង់គ្លេស ស្របពេលដែលអង់គ្លេសត្រៀមខ្លួនចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1399.txt

សេអ៊ូល៖ បន្ទាយ Camp Humphreys គឺជាមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកធំជាងគេនៅទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង។ ការដ្ឋានចាប់ផ្ដើមបន្ទាយមួយនេះចាប់ផ្ដើមតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ ដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូលជាអ្នកចេញថ្លៃចំណាយ៩២ភាគរយនៃការចំណាយសរុបចំនួន១០.៧ពាន់លានដុល្លារ ហើយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចំណាយលើការសាងសង់អគារធ្វើការ អាគារស្នាក់នៅ និងអាគារចាំបាច់ជាច្រើនទៀត។ Camp Humphreys ជាទីស្នាក់ទីបញ្ជាការដ្ឋានយោធាដ៏ធំចំនួនបី។

ស្ថិតចម្ងាយជាង៨០គីឡូម៉ែត្រពីរដ្ឋធានីសេអ៊ូល បន្ទាយ Camp Humphreys ប្រៀបបានទៅនឹងកូនក្រុងតូចមួយទៅហើយ។ ចន្លោះឆ្នាំ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ២០១២ ដីជាច្រើនលានម៉ែត្រគូបត្រូវបានចាក់បំពេញទីតាំងមួយកន្លែងក្បែរទីក្រុង Pyeongtaek ដើម្បីបង្កើតជាមូលដ្ឋានទំហំប្រមាណ១៤០០ហិចតា និងដើម្បីទទួលការស្នាក់របស់មន្ត្រីយោធា និងស៊ីវិលចន្លោះពី១២០០០នាក់ទៅដល់៣៦០០០នាក់។ នេះបើតាមសៀវភៅ The Strategict Digest របស់ទីបញ្ជាការយោធាក្នុងបន្ទាយនេះ។ មូលដ្ឋានមួយនេះ ស្ថិតក្រោមគម្រោងផ្លាស់ប្ដូរពីមូលដ្ឋាន Yongsan ក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល ដែលត្រូវផ្ទេរឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងវិញ។ អាគារជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់ជាបន្តបន្ទាប់ដូចជា អាគាររដ្ឋបាល កន្លែងស្នាក់នៅរបស់កងទ័ពនិងគ្រួសារ ផ្លូវចុះយន្តហោះដែលអនុញ្ញាតឲ្យយន្តហោះសឹងគ្រប់ធុនចុះចតបាន។ ទីនេះ ជាគោលដៅដំបូងនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅកូរ៉េខាងត្បូងកាលពីឆ្នាំ២០១៧ ។ ទីបញ្ជាក់ការយោធាចំនួនបី មានទីស្នាក់ការនៅបន្ទាយ Humphreys គឺបញ្ជាការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNC) បញ្ជាការកម្លាំងរួម (CFC) និងបញ្ជាការកងទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង (USFK) ។ មេបញ្ជាការរបស់បញ្ជាការទាំងបីនេះ គឺឧត្តមសេនីយ៍ផ្កាយបួនអាមេរិក Robert B. Abrams ហើយ UNC មានមេបញ្ជាការរងឧត្តមសេនីយ៍កាណាដា, CFC មានមេបញ្ជាការរងជាឧត្តមសេនីយ៍កូរ៉េខាងត្បូង និង USFK មានមេបញ្ជាការរងជាឧត្តមសេនីយ៍អាមេរិកផ្ទាល់។ ថ្វីដ្បិត UNC បង្កើតក្រោមឆត្រអង្គការសហប្រជាជាតិ ឯ CFC ជាយន្តការទ្វេភាគីអាមេរិក-កូរ៉េខាងត្បូង និង USFK ជារបស់អាមេរិកក្ដី ទីបញ្ជាការទាំងបីនេះមានគោលដៅជារួម គឺការពារកូរ៉េខាងត្បូងដូចគ្នា។ CFC ដែលជាកម្លាំងរួមរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងមានទំហំជាង៦៥ម៉ឺននាក់ ហើយកងទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូងផ្ទាល់មានចំនួន២៨៥០០នាក់ដែរ។ ឯកសណ្ឋានកងទ័ពប្រចាំមូលដ្ឋានយោធា Humphreys វត្តមានសន្ធឹកសន្ធាប់យោធានៅបរទេសនេះ ធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ មិនរីករាយឡើយ និងទាមទារឲ្យប្រទេសដែលមានមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកជួយចេញថ្លៃចំណាយផងរាប់ទាំងកូរ៉េខាងត្បូងផង។ ក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុងចរចាគ្នាលើបញ្ហានេះ ខណៈមានការរំពឹងថា ក្រុងសេអ៊ូលអាចនឹងបង្កើនថវិកាបដិភាគរបស់ខ្លួនសម្រាប់យោធាអាមេរិក៕ ឯកសណ្ឋានកងទ័ពប្រចាំមូលដ្ឋានយោធា Humphreys អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_140.txt

រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល បានប្រកាសពីការចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិក្នុង BRICS របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រែក្លាយពីដៃគូផ្លូវការ ទៅជាសមាជិកពេញសិទ្ធិជាផ្លូវការទី១០ របស់ស្ថាប័ន BRICS ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៥ នេះ។

អត្ថបទទាក់ទង ថៃក្លាយជាប្រទេសដៃគូផ្លូវការរបស់ BRICS ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ តទៅ ប្រេស៊ីលដែលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូល BRICS នៅឆ្នាំ២០២៥ បានប្រកាសពីការចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិផ្លូវការទី១០ គឺឥណ្ឌូណេស៊ី។ «រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល ស្វាគមន៍ការចូលជាសមាជិក BRICS របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ ដោយមានប្រជាសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានជំហរចូលរួមកែប្រែស្ថាប័នអភិបាលកិច្ចសកល និងរួមចំណែកធ្វើឱ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍកាន់តែស៊ីជម្រៅ។»។ រដ្ឋាភិបាលប្រេស៊ីល បានប្រកាសបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា។ BRICS ទទួលឥណ្ឌូណេស៊ីជាសមាជិកផ្លូវការ តាមយន្តការកូសង់ស៊ីស រវាងប្រទេសសមាជិកទាំង៩ ការចូលជាសមាជិកពេញសិទ្ធិរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី និងធ្វើឱ្យ BRICS មានប្រជាពលរដ្ឋសរុបប្រហែលពាក់កណ្ដាលនៃចំនួនមនុស្សក្នុងពិភពលោក។ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានប្រជាជនសរុបជាង២៨០លាននាក់ និងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(GDP) ប្រមាណ១,៤ទ្រីលានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០២៤នេះ។ ក្រៅពីឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍៣ទៀត បានក្លាយជាដៃគូផ្លូវការរបស់ BRICS ផងដែរ ដូចជាម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម និងថៃ។ ថៃ ទើបតែក្លាយជាដៃគូផ្លូវការ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយរំពឹងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិលើវិស័យជាច្រើន ជាពិសេសពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងទេសចរណ៍។ គួរបញ្ជាក់ថា BRICS ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ជាមួយសមាជិកចម្បង៤ គឺប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា និងចិន។ បច្ចុប្បន្នប្លុកនេះមានប្រទេសសមាជិកចំនួន១០ បន្ទាប់ពីទទួលស្គាល់ជាបន្តបន្ទាប់នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង អេហ្ស៊ីប អេត្យូពី អ៊ីរ៉ង់ និងអេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម។ ប្លុកនេះ បង្កើតឡើងក្នុងគោលដៅ ប្រមូលផ្ដុំប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដើម្បីបង្កើតជាស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ចមួយដែលជួយជម្រុញសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសសមាជិក ក៏ដូចជាដៃគូពាក់ព័ន្ធនានា។ ក្រៅពីនេះ BRICS មានគោលដៅប្រកួតប្រជែងជាមួយប្លុកប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍដូចជា G7 ផងដែរ។ មុនសមាជិកភាពរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្លុកនេះមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចស្មើនឹង ២៨ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបតែនាម (Nominal GDP) របស់ពិភពលោក និងច្រើនជាង ១ភាគ៣ នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ពិភពលោកនៅភាពស្មើគ្នានៃអំណាចទិញ(PPP)៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1400.txt

តំណាងកូរ៉េខាងជើងប្រាប់ UN ថា អាមេរិកនៅបន្តដាក់សម្ពាធកូរ៉េខាងជើងតាមរយៈទណ្ឌកម្ម ទោះបីខ្លួនបង្ហាញឆន្ទៈច្បាស់ក្នុងការរំសាយអាវុធក៏ដោយចុះ។ វាត្រឹមតែធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងជើងកាន់តែមិនទុកចិត្តលើអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។

តំណាងក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបង្ហាញការខកចិត្តខ្លាំងនៅចំពោះមុខអង្គមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនាថ្ងៃសៅរ៍ទី ២៩ ខែកញ្ញា ដោយអះអាងថា ការបន្តទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកពិបាកធ្វើខ្លួនពិបាកជឿទុកចិត្តអាមេរិកជាពិសេសរឿងសន្តិសុខជាតិ។ កូរ៉េខាងជើងក៏ប្រកាសថា បើគ្មានការទុកចិត្តគ្នា ខ្លួននឹងមិនបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរជាលក្ខណៈឯកតោភាគីនោះឡើយ។ ក្នុងសប្តាហ៍នេះទាំងប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយនៅអង្គមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិថា គ្មានឡើយការដកទណ្ឌកម្មឬបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងឡើយ រហូតដល់ថ្ងៃដែលឧបទ្វីបកូរ៉េអស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ការប្រកាសពីជំហរបស់អាមេរិកជាកស្តែងនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលភាគីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងព្យាយាមព្យាយាមរៀបចំ និងកំណត់ថ្ងៃជួបគ្នារវាងលោក ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ជាថ្មីដែរ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិកនឹងចាកចេញទៅព្យុងយ៉ាងនៅខែក្រោយដើម្បីពិភាក្សាពីការចរចាទៅមុខ និងចាត់ចែងរឿងជំនួបកំពូលនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កូរ៉េខាងជើងមិនសប្បាយចិត្តឡើយចំពោះជំហររបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកដែលនៅបន្តដាក់សម្ពាធលើខ្លួនក្រោមអំណាចដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនោះ។ ក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងលោក Ri Yong Ho អះអាងថា កូរ៉េខាងជើងបានបញ្ឈប់រួចរាល់អស់ហើយរាល់ការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីល និងនុយក្លេអ៊ែរ ហើយមានការបំផ្លាញទីតាំងសាកល្បងអាវុធផង។ កូរ៉េខាងជើងក្តៅក្រហាយដែលអាមេរិកមិនឆ្លើយតបវិជ្ជមាន បែជាគិតតែប្រឹងបង្កើនសម្ពាធ យ៉ាងណាមិញ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កូរ៉េខាងជើងមិនទាន់ឃើញសកម្មភាពឆ្លើយតបវិជ្ជមានណាមួយកើតមានពីខាងភាគីអាមេរិកឡើយ ក្រៅតែពីបបួលគេឯងឲ្យបន្តបង្កើនសម្ពាធលើខ្លួននោះ។ ប្រមុខការទូតរូបនេះបន្ថែមថា វាមានតែការបន្តទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកដើម្បីដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែវានឹងធ្វើឲ្យភាគីទាំងពីរកាន់តែមិនទុកចិត្តគ្នាខ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។ កង្វះការទុកចិត្តគ្នានេះ បើតាមការពន្យល់របស់លោក Ri ជាមូលហេតុដែលធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងជើងគ្មានទំនុកចិត្តទាល់តែសោះលើការធានាសន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួននៅពេលអនាគត ហើយក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន វាគ្មានផ្លូវឡើយដែលកូរ៉េខាងជើងត្រូវបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាលក្ខណៈឯកតោភាគីមុនឡើយ។ លោក Ri និយាយដូច្នេះ៖«ជំនឿដែលថា ទណ្ឌកម្មអាចធ្វើឲ្យយើងលុតជង្គង់នោះគឺជាសុបិនស្រពេចស្រពិលនៃមនុស្សមួយចំនួនដែលមិនយល់ដឹងច្បាស់ពីយើង។ ប៉ុន្តែបញ្ហានៅពេលនេះគឺ ការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងយើងកំពុងធ្វើឲ្យការមិនទុកចិត្តរបស់យើងចំពោះអាមេរិកកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង»។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងរូបនេះបន្តថា៖« គ្មានជំនឿទុកចិត្តលើអាមេរិក វានឹងមិនមានទំនុកចិត្តដូចគ្នាលើបញ្ហាសន្តិសុខជាតិរបស់យើង ហើយក្រោមស្ថានភាពបែនេះ វាគ្មានផ្លូវឡើយដែលយើងត្រូវបោះបង់អាវុធដោយឯកឯងមុននោះ»។ នៅដើមសប្តាហ៍នេះ ពេលជួបជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងជើងលោក មូន ចេអ៊ីន ដែលទើបមកពីប្រជុំអន្តរកូរ៉េនៅក្រុងព្យុងយ៉ាង បានពាំនាំសម្តីលោក គីម ជុងអ៊ុនមួយចំនួនផងដែរជុំវិញការចរចានិងឈានទៅរំសាយអាវុធ។ លោក គីម បានបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងជើងនៅតែមានឆន្ទៈក្នុងការបន្តរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ ហើយចង់មានជំនួបជាមួយលោក ត្រាំ ជាថ្មីនៅឆាប់ៗខាងមុខនេះដែរ។ ដោយបង្ហាញឆន្ទៈលោក កូរ៉េខាងជើងក៏បានចាប់ផ្តើមកម្ទេចចោលទីតាំងសាកល្បងអាវុធនៅឯតំបន់ Tongchang Ri និងនៅ Yongbyon ដែលគេស្គាល់ថាជាកន្លែងផលិតសារធាតុផ្សំដើម្បីផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដែរ។ កូរ៉េខាងជើងចង់បានការរំសាយអាវុធនៅមុនខែមករាឆ្នាំ ២០២១ ដែរ មុនពេលលោក ត្រាំ បញ្ចប់អាណត្តិដឹកនាំទីមួយរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងមហាសន្និបាតកាលពីថ្ងៃ អង្គារ ប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសអរគុណដល់លោក គីម ផងដែរ ដែលមានការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ចំពោះការឈានទៅរំសាយសព្វាវុធនៅឧបទ្វីបកូរ៉េនោះ។ មិនខុសពីលោក គីមដែរ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះចង់ឲ្យមានការជួបទល់មុខជាថ្មីជាលើកទីពីរជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េកាន់តែឆាប់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាពិភពលោកផង។ ចិន និងរុស្ស៊ីចង់បានការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង ទំនុកចិត្តជាពាក្យមួយដែលភាគីទាំងពីរលើកឡើងជាទឡ្ហីករណ៍ការពារឥរិយាបថ និងចំណាត់ការរៀងខ្លួន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អាមេរិក ទំនុកចិត្តទំនងជាផ្អែកលើការប្រែប្តូរឥរិយាបថទាំងមូលរបស់កូរ៉េខាងជើងដោយបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង និងអចិន្ត្រៃយ៍ ដោយគ្មានការដាក់លក្ខខណ្ឌជាមុនឡើយ។ ចំណែកមហាអំណាចពីរផ្សេងទៀតដូចជាចិនដែលជាខ្នងបង្អែកកូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៊ីដែលតាំងខ្លួនជាមិត្តចំណាស់របស់កូរ៉េខាងជើងឯណោះវិញ ក៏ចង់ឲ្យមានការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែរ។ មហាអំណចទាំងពីរយល់ថា ការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មខ្លះជាការជំរុញលើកទឹកចិត្តឲ្យកូរ៉េខាងជើងប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀត ព្រោះកូរ៉េខាងជើងកំពុងចង់បានការរីកចម្រើនលូតលាស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចផងនោះ។ នៅវេទិកាមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី បាននិយាយត្រង់ៗថា ការរីកចម្រើនយ៉ាងវិជ្ជមានក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងកូរ៉េទាំងពីរ ក៏ដូចជាភាពចុះសម្រុងខ្លះៗរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងអាចជាហេតុផលសម្រាប់ការបន្ថូរបន្ថយទណ្ឌកម្មហើយ។ ចំណែករុស្ស៊ីក៏មានយោបល់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាព្រោះការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មនេះជាប្រយោជន៍មួយសម្រាប់ខ្លួននៅពេលអនាគតដែរ។ តាមពិតទៅ ចិន និងរុស្ស៊ីកន្លងមករងការចោទប្រកាន់ជាញឹកញាប់ពីខាងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនរឿងបំពានដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ហើយបន្តរកស៊ីជួញដូរប្រេង និងធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ចិនជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយរុស្ស៊ីឯណោះវិញបានទទួលយកពលករកូរ៉េខាងជើងរាប់ពាន់នាក់ឲ្យបម្រើការងារក្នុងទឹកដីខ្លួន ដែលវាសុទ្ធសឹងជាប្រភពនៃហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់របបដឹកនាំកូរ៉េខាងចើងសព្វថ្ងៃដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1401.txt

សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសចំនួន៨ បន្តទិញប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ ដោយជាប់ទណ្ឌកម្មឡើយ។ ការប្រកាសដែលធ្វើដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបទេស ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ មិនមានបង្ហាញឈ្មោះប្រទេសទាំង៨ ឡើយ ខណៈអាមេរិកត្រៀមដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញ ក្រោយដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០១៥ ។ តាមច្បាប់អាមេរិកនោះ ការលើកលែងទណ្ឌកម្មនេះ ក៏មិនមានរយៈពេលយូរដែរ។

ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកលើអ៊ីរ៉ង់ នឹងចាប់ផ្ដើមអនុវត្តឡើងវិញនៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា។ ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០១៥ ដែលលោកចាត់ទុកជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏អាក្រ់បំផុត។ ជាទណ្ឌកម្មដែលអាមេរិកអះអាងថា ខ្លាំងក្លាមិនធ្លាប់មាន ទណ្ឌកម្មលើកនេះនឹងផ្ដោតសំខាន់ក្នុងការផ្ដាច់ដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់តាមរយៈការបិទជំនួញប្រេងរបស់ប្រទេសនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ថា គោលដៅធំរបស់អាមេរិក គឺធ្វើឲ្យការនាំចេញរបស់ប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ដល់ចំណុចសូន្យ។ ទោះជាទទួលស្គាល់ថា កិច្ចការនេះអាចចំណាយពេលរាប់ខែ លោក ប៉ុមប៉េអូ ប្ដេជ្ញាចិត្តសម្រេចឲ្យបានគោលដៅនេះ ដោយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ឲ្យបានតិចតួចបំផុតលើទីផ្សារប្រេងឆៅ ហើយដែលនេះជារឿងល្អសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់នៅអាមេរិក។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេស៨ អាចបន្តនាំចូលប្រេងពីអ៊ីរ៉ង់ ទោះជាទណ្ឌកម្មចូលជាធរមានក្ដី។ លោក ប៉ុមប៉េអូ មិនបញ្ចេញឈ្មោះប្រទេសទាំង៨ នោះឡើយ។ បើគិតពីបរិមាណប្រេងឆៅដែលនាំចូលនោះ ប្រទេសដែលទិញប្រេងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពីអ៊ីរ៉ង់មានដូចជា ចិន ឥណ្ឌា កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន តួកគី អ៊ីតាលី និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ខណៈតៃវ៉ាន់ក៏ទិញប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ម្ដងម្កាលដែរ តែមិនមែនជាម៉ូយដុំឡើយ។ ប្រមុខការទូតអាមេរិកពន្យល់ថា ការណ៍ដែលអាមេរិកព្រមលើកលែងឲ្យប្រទេសទាំងនេះជាបណ្ដោះអាសន្ន ព្រោះរដ្ឋទាំងនោះ បានកាត់បន្ថយការនាំចូលប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ និងសហការជាមួយអាមេរិកលើវិស័យផ្សេងទៀត។ បើតាមលោក ប៉ុមប៉េអូ ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៨នេះដែរ ប្រទេស២ នឹងឈប់នាំចូលទាំងស្រុង ហើយ៦ប្រទេសទៀតកាត់បន្ថយក្នុងបរិមាណច្រើន។ ឯអ៊ីរ៉ង់វិញ ទោះទណ្ឌកម្មមួយកញ្ចប់ធំជិតនឹងធ្លាក់លើខ្លួនទៅហើយក្ដី ក៏ប្រទេសនេះមិនបារម្ភដែរ។ ទណ្ឌកម្មលើកនេះមិនមែនសំដៅតែវិស័យប្រេង និងឧស្ម័នឡើយ តែក៏ដាក់មុខសញ្ញាលើវិស័យដឹកជញ្ជូន ការសាងសង់នាវា និងវិស័យធនគារផង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ Bahram Qasemi និយាយថា ទណ្ឌកម្មអាមេរិកមិនអាចបំបាក់រដ្ឋដ៏ក្លាហានមួយនេះឡើយ ហើយអ៊ីរ៉ង់មានសមត្ថភាពចាត់ចែងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1402.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមកាន់តែរីកលូតលាស់ដូចបណ្តាប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍខ្ពស់របស់ពិភពលោកមួយចំនួន និងជាពិសេសនោះ ធ្វើយ៉ាងណាកែប្រែចំណាត់ថ្នាក់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ដែលធ្លាប់តែទាបជាងបណ្តាប្រទេសមិត្តជិតខាង។ ក្រុងហាណូយ ក៏ទទូចឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយៗ បន្តអភិវឌ្ឍខ្លួនទៅមុខទៀតផងដែរ។

នៅចំពោះមុខរដ្ឋសភាជាតិថ្ងៃ០១ វិច្ឆិកាកន្លងទៅ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Nguyễn Xuân Phúc បានសម្តែងពីសុទិដ្ឋិនិយមខ្ពស់លើកម្រិតនៃការលូតលាស់របស់ប្រទេសវៀតណាមបច្ចុប្បន្ន ដែលធ្វើឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាចហ៊ានកំណត់ថា វៀតណាម នឹងអាចមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរហូតដល់ ២.៥ ទ្រីលានដុល្លារ និងចំណូលរបស់ប្រជាជនម្នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ អាចទទួលបាន ១៨០០០ ដុល្លារ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៤៥។ នេះបើយោងតាមកចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទទួលស្គាល់ថា ដើម្បីអាចទៅដល់ចំណុចនេះ វៀតណាម ត្រូវមានការផ្លាស់ប្តូរច្រើន និង ថែមទាំងតម្រូវឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយមានមហិច្ឆតាខ្ពស់ ហើយមិនត្រូវបោះបង់គោលដៅទៅមុខ ក្នុងការធ្វើឲ្យប្រទេសមានភាពរុងរឿងនោះទេ។ លោក លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្នវៀតណាមអាចធានាពីកំណើនរៀងរាល់ឆ្នាំ ៦ភាគរយ ខណៈទំហំសេដ្ឋកិច្ច កើន ១៧.៤ ដង ក្នុងរយៈ៣ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ ខណៈទទួលស្គាល់ថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពលំបាកនៅឡើយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅតែមើលឃើញពីភាពល្អប្រសើរ និងការវិវត្ត នៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ កាន់តែមានគម្លៀតតិចជាងមុន ធៀបនឹងបណ្តាប្រទេសជឿនរបស់ពិភពលោក ក៏ដូចជាប្រទេសក្នុងតំបន់ផងដែរ។ « នៅដើមទសវត្សទី៩០ ចំណូលមនុស្សម្នាក់របស់សិង្ហបុរី ខ្ពស់ជាងវៀតណាមរហូតដល់១២៥ដង ហើយឥលូវ នៅត្រឹម ២៤ដងប៉ុណ្ណោះ។ ថៃ ធ្លាប់ខ្ពស់ជាងវៀតណាម ១៦ដង តែពេលនេះ នៅត្រឹមតែ ២.៥ ដង។ បើធៀបជាមួយនឹងជប៉ុនឯណោះវិញ គម្លៀតរវាងប្រទេសទាំងពីរ បានធ្លាក់ចុះពី២៦៧ដង មកត្រឹម ១៦ដង ខណៈ អាមេរិកធ្លាក់ពី ២៥២ដង មក ២៥ ដង»។ នេះ គឺជាការប្រៀបធៀបកំណើនសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមតាមរយៈចំណូលប្រចាំឆ្នាំរបស់មនុស្សម្នាក់ របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងសម័យប្រជុំជាមួយសភា។ សម្រាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អ្វីដែលវៀតណាម ត្រូវផ្តោតសំខាន់នៅចំពោះមុខនោះគឺ យកបញ្ហាកសាងធនធានមនុស្ស ជាបេះដូង និងអាទិភាពក្នុងការដំណើរការអភិវឌ្ឍ ហើយផលិតកម្មការងារ ត្រូវប្រព្រឹត្តឡើង ដោយយកការចៃ្នប្រឌិត វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាជាគោល ពោលគឺ ប្រជាជន ត្រូវតែមានការផ្លាស់ប្តូរឲ្យស្របតាមដំណាក់កាលទី៤ នៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ដែលសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មនានា ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើបច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ទើបទទួលបានឱកាសច្រើននោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1403.txt

រដ្ឋធានីបារីសបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងសម្រេចដក «ពានរង្វាន់សេរីភាពប៉ារីស»ដែលបានប្រគល់ជូនទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងមិនឈឺឆ្អាលចំពោះការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សនៅរដ្ឋរ៉ាក់ខានប្រឆាំងប្រជាជនឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។

ការិយាល័យអភិបាលក្រុងប៉ារីស បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃសុក្រទី ៣០ ខែវិច្ឆិកាថា អភិបាលក្រុងប៉ារីសលោកស្រី Anne Hidalgo នឹងលុបចោលពានរង្វាន់កិត្តិយសដែលផ្តល់ជូនលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ការសម្រេចចិត្តនេះផ្អែកលើហេតុផលរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យអភិបាលក្រុងបាននិយាយដូច្នេះ៖ «ការលុបចោលពានរង្វាន់នេះគឺដោយសារការបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួននៅមីយ៉ាន់ម៉ា និងអំពើហិង្សា រួមទាំងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដោយបណ្តាក្រុមកងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ាប្រឆាំងជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា លោកស្រី Hidalgo បានផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់ទៅកាន់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី កាលពីចុងឆ្នាំមុនដែរដើម្បីបង្ហាញពីក្តីកង្វល់របស់ខ្លួន និងអំពាវនាវឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាគោរពសិទ្ធិជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ប៉ុន្តែគួរឲ្យសោកស្តាយលិខិតនោះមិនត្រូវបានឆ្លើយតបវិញឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការសម្រេចជាផ្លូវការជុំវិញពានរង្វាន់សេរីភាពរបស់លោកស្រី ស៊ូជី នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាក្រុងប៉ារីសនៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូឯណោះ។ ការប្រកាសពីការឈានទៅសម្រេចដកហូតពានរង្វាន់សេរីភាពនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីស្ថាប័នអន្តរជាតិបីដូចជា Glasgow, Edinburgh និង Oxford សម្រេចដកហូតពានរបស់ខ្លួនដែលបានផ្តល់ជូនលោកស្រី ស៊ូជីដែរ។ បើសិនជាក្រុប្រឹក្សាក្រុងប៉ារីសសម្រេចដកហូតពាននេះមែន លោកស្រី ស៊ូជី ក្លាយជាមេដឹកនាំដំបូងបំផុតដែលបាត់បង់ពានរង្វាន់ដែលផ្តល់ឲ្យរដ្ឋធានីបារាំងនេះដែរ។ តាមពិតទៅលោក ស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ត្រូវបានគេចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃប្រជាធិបតេយ្យដែលដឹកនាំបក្សប្រឆាំងសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនក្នុងជំនាន់ឆ្នាំ ១៩៩០ ប្រឆាំងនឹងរបបដឹកនាំយោធា និងត្រូវបានតែងតាំងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋជាផ្លូវការក្រោយបក្សលោកស្រីឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដីក្នុងឆ្នាំ ២០១៥នោះ។ ប៉ុន្តែលោកស្រីរងការថ្កោលទោសពីសំណាក់លោកខាងលិចដោយសារភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងគ្មានសកម្មភាពចំពោះការបំពារបំពានសិទ្ធិមនុស្សប្រឆាំងជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅរដ្ឋរ៉ាក់ខានកន្លងមកនេះ។ មកដល់បច្ចុប្បន្នប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាច្រើនជាង ប្រាំពីរសែននាក់បានរត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសបង់ក្លាដែសដោយសារជម្លោះនិងការបង្ក្រាបក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ានៅទីនោះ។ ចំណែកខាងក្រុមសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិបានរកឃើញភស្តុតាងថា វាមានការសម្លាបរង្គាល រំលោភសេពសន្ថវៈ ធ្វើទារុណកម្ម និងដុតបំផ្លាញលំនៅដ្ឋានប្រជាពលរដ្ឋនៅរដ្ឋរ៉ាក់ខាន ដែលអាចចាត់ចូលជាបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិនិងប្រល័យពូជសាសន៍។ ស្ថាប័ននេះក៏បានទាមទារឲ្យមានការនាំក្រុមឧត្តមសេនីយ៍យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាត់ទោស ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះដែរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានទាត់ចោលរបាយការណ៍នោះដោយចាត់ទុកថា វាមានភាពលម្អៀងខ្លាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1404.txt

សប្តាហ៍នេះ អនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) បានលើកជាយោបល់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងអូស្ត្រាលី និងអាស៊ាននឹងល្អក់កករ បើសិនជាមហាអំណាចគីឡូមធ្យមនេះ ប្តូរទីតាំងស្ថានទូតខ្លួនពី Tel Aviv ទៅក្រុងហ្សេរ៊ុយសាឡិមតាមអាមេរិកមែននោះ។

បន្ទាប់ពីលឺដំណឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី ស្កុត ម៉ូរីសុន (Scott Morisson) បញ្ជាក់ជំហរថា លោកបើកចំហដល់ការប្តូរទីតាំងស្ថានទូតអូស្ត្រាលីទៅកាន់ក្រុងពិសិដ្ឋហ្សេរ៊ុយសាឡិម សមាជិករដ្ឋសភាម៉ាឡេស៊ី និងជាអនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អាន់វ៉ា បានព្រមានពីផលប៉ះពាល់ដែលកើតមានឡើងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអូស្ត្រាលី និងអាស៊ានទាំងមូលផង។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍ Astro Awani អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពលរូបនេះបាននិយាយថា អូស្ត្រាលីមិនគួរមើលរំលងសកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលបង្កើតអយុត្តិធម៌ដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងជម្លោះរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងប៉ាឡេស្ទីនឡើយ។ លោក អាន់វ៉ា ពន្យល់ដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីមិនធ្វើតាមសំណើរឲ្យគាំទ្រការសម្រេចចិត្តដោយគ្មានហេតុផលរបស់អាមេរិកដើម្បីបើកស្ថានទូតនៅហ្សេរ៊ុយសាឡិមឡើយ។ បញ្ហាគឺនយោបាយនៃការមិនទទួលការពិត ហើយប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនត្រូវបានគេដកហូតសិទ្ធិ ហើយអ្នកមិនត្រូវមើលរំលងរឿងអយុត្តិធម៌ ដែលកើតឡើងដោយសារសកម្មភាពរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលឡើយ»។ ក្រៅពីពន្យល់ពីបញ្ហាដែលកើតឡើង លោក អាន់វ៉ា ក៏បានអំពាវនាវឲ្យបណ្តារដ្ឋអាស៊ានប្រឆាំងរាល់សកម្មភាពប្តូរទីតាំងស្ថានទូត ដែលជាការទទួលស្គាល់ហ្សេរ៊ុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែលព្រោះវាជារឿងដែលប៉ះពាល់ការស្វែងរកសន្តិភាពតំបន់ និងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ប៉ាឡេស្ទីន។ លោកក៏បានបន្តថា អូស្ត្រាលីជាផ្នែកមួយនៃតំបន់អាស៊ី ហើយក្លាយជាមិត្តជិតខាងល្អរបស់អាស៊ានដែរ។ ដូច្នេះហើយ លោក ជឿជាក់ថា រាល់ការសម្រេចឯកតោភាគីរបស់អូស្ត្រាលីដោយដើរតាមគន្លងអាមេរិកនឹងបង្កឲ្យមានបញ្ហាច្រើនក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយអាស៊ាន ព្រោះសមាជិកអាស៊ាននឹងតវ៉ាប្រឆាំងមិនខាន។ ត្រឡប់មកវិញ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ម៉ូរីសុន បានបដិសេធរាល់ការអះអាងដែលថា អូស្ត្រាលីចង់ដើរតាមអាមេរិក។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោកមិនមានការលូកលាន់ពីអាមេរិកឡើយ ហើយវាក៏មិនកើតចេញពីការជជែកណាមួយរវាងលោកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ឬមន្ត្រីអាមេរិកនោះដែរ។ ហ្សេរ៊ុយសាឡិម ជាទីក្រុងពិសិដ្ឋដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនដាច់ស្រេចរវាងភាគីជម្លោះប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល។ អ៊ីស្រាអែលបានគ្រប់គ្រងហ្ស៊េរុយសាឡិមពាក់កណ្ដាល និងបានភ្ជាប់ជាទឹកដីភាគខាងលិចរបស់ទីក្រុងនេះក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៦៧ ។ អ៊ីស្រាអែលបានទាមទារចំណែកទីក្រុងនេះទាំងមូល និងបានភ្ជាប់តំបន់ភាគខាងកើត ដែលធ្វើឲ្យទីក្រុងទាំងមូលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ ឯប៉ាឡេស្ទីនចាត់ទុកតំបន់ខាងកើតជារដ្ឋធានីរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃអនាគត។ ប៉ុន្តែបញ្ហាកាន់តែស្មុគស្មាញក្រោយ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាឲ្យគេរើសស្ថានទូតអាមេរិកពីក្រុង Tel Aviv ទៅកាន់ហ្សេរ៊ុយអាឡិមកាលពីចុងឆ្នាំ ២០១៧កន្លងទៅដែលបង្ហាញថា អាមេរិកទទួលស្គាល់ទីក្រុងនេះជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែល។ សកម្មភាពអាមេរិកនេះត្រូវបានពិភពលោកទាំងមូលថ្កោលទោស ហើយវាក៏ពិតជាបង្កឲ្យដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពមជ្ឈិមបូព៌ាដែលជាប់គាំងស្រាប់នោះ កាន់តែពិបាកស្តារឡើងវិញថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1405.txt

លោកស្រី Nikki Haley អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានប្រកាសលាលែងពីតំណែង ដែលខ្លួនកាន់កាប់អស់រយៈពេលជិត២ឆ្នាំ។

អតីតអភិបាលរដ្ឋ South Carolina អាយុ៤៦ឆ្នាំរូបនេះ គឺស្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមស្ត្រីដ៏តិចតួចក្នុងរដ្ឋបាលត្រាំ។ លោកស្រី Nikki Haley មិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការលាលែងនេះឡើយ ប៉ុន្តែមានការលើកឡើងនានាថា គាត់គ្រោងប្រជែងធ្វើបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០២០។ អត្ថបទទាក់ទង ទូតអាមេរិកថ្មីប្រចាំ UN៖ យើងកំពុងកត់ឈ្មោះប្រទេសដែលមិនជួយអាមេរិក ការតែងតាំងអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកថ្មីប្រចាំUN ជម្រះកង្វល់រឿងអាមេរិកចង់ចេញពី UN លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ទូតអាមេរិកប្រចាំ UN រូបនេះ នឹងចេញពីតំណែងរបស់ខ្លួននាដំណាច់ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការដកស្រង់របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចជ្រើសរើសអ្នកបន្តតំណែងលោកស្រី Nikki នារយៈពេលពីពីរទៅបីសប្តាហ៍ខាងមុខ ដោយលោកមើលឃើញថា Dina Powell អតីតទីប្រឹក្សារងផ្នែកសន្តិសុខរបស់លោក អាចជាបេក្ខភាពនាំមុខសម្រាប់តំណែងនេះ។ លោកត្រាំ ក៏បានបង្ហើបពីឈ្មោះ Ivanka ដែលជាកូនស្រីបង្កើតរបស់ខ្លួនផងដែរ ប៉ុន្តែលោកជឿថា នឹងទទួលរងនូវការចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រួសារនិយម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1406.txt

ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres បានសំឡឹងឃើញពីចំណុចវិជ្ជមានរវាងចិន និងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ចាត់ទុកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិល្អរវាងចិន-អាហ្វ្រិក គឺជាគន្លឺះមួយ នៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយជោគជ័យនៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក ដែលជាបណ្តុំនៃប្រទេសក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក។

តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសជាមួយនឹងភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua នៅថ្ងៃ៣០ សីហា មុនពេលចាកចេញទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាហ្វ្រិក លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ Antonio Guterres បានថ្លែងថា ជោគជ័យនៃការអភិវឌ្ឍ និងសន្តិភាពពិភពលោក ក៏ពឹងផ្អែកលើជោគជ័យរបស់រដ្ឋអាហ្វ្រិក ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចិននិងអាហ្វ្រិក ក៏ជាកត្តាសំខាន់មួយសម្រាប់ជោគជ័យតំបន់អាហ្វ្រិកផងដែរ។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានបន្តទៀតថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ចិន និងអាហ្វ្រិក មិនត្រឹមតែផ្តល់សារៈប្រយោជន៍ក្នុងផ្នែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ជាមាគ៌ាដ៏សំខាន់មួយក្នុងការធ្វើឲ្យមានភាពល្អប្រសើរនៃការអភិវឌ្ឍសកល, អភិបាលកិច្ចសកល និងការធ្វើសេដ្ឋកិច្ចសកលភាវូបនីយកម្មផងដែរ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់៖« ពិភពលោក មានតែមួយ ហើយផែនដី ក៏មានតែមួយ។ ...គ្រប់យ៉ាងត្រូវតែមានការប្រទាក់គ្នាទៅវិញទៅមក»។ គួរជម្រាបថា ចិន នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលចិន-អាហ្វ្រិកចាប់ពីថ្ងៃទី៣ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ក្រោមមូលបទ ចិន និងអាហ្វ្រិក ឆ្ពោះទៅកាន់សហគមន៍កាន់តែរឹងមាំចែករំលែកអនាគតតែមួយតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះ។ ទីនោះហើយដែលលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិងពីង នឹងថ្លែងពីគោលនយោបាយសហប្រតិបត្តិការរបស់ចិនទៅកាន់អាហ្វ្រិក ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយពីគំនិតផ្តួចផ្តើមជាច្រើនរបស់ចិន។ គួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា អាហ្វ្រិក គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រមួយ ដែលកំពុងតែទទួលរងនូវឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនខ្លាំង ដែលបណ្តាអ្នកជំនាញមួយចំនួន ក៏បានព្រមានពីការធ្លាក់ខ្លួនចូលក្នុងបំណុលវណ្ឌកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងចិន។ ដោយសារតែឥទ្ធិពលរបស់ចិន បានធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកដែលធ្លាប់តែជាកល្យាណមិត្តច្រើនឆ្នាំរបស់តៃវ៉ាន់ បានសម្រេចចាកចេញពីតៃវ៉ាន់ ហើយក្រសោបយកចិនវិញ។ មានតែប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកមួយប៉ុណ្ណោះ គឺស្វាស៊ីឡង់ ដែលនៅតែបន្តមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់ ខណៈដែលប្រទេសផ្សេងទៀត កំពុងតែទទួលផលប្រយោជន៍ពីចិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1407.txt

បើទោះជាកាលបរិច្ឆេទនៃការបោះឆ្នោតជាតិថៃ នៅមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ក៏ដោយ អ្នកនយោបាយថៃខ្លះ បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការក្រៅផ្លូវការបណ្តើរៗហើយ។ អ្នកនយោបាយ បានលើកយកបញ្ហា នៃទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ និងកំណើនវិនិយោគជាមួយនឹងចិន ថាអាចធ្វើឲ្យដំណើរវិលត្រឡប់ទៅរកប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញរបស់ថៃស្ថិតនៅក្នុងភាពមិនប្រាកដប្រជា។

តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន លោក Thanathorn Juangroongruangkit ប្រធានគណបក្ស Future Forward ថៃ និងជាអតីតអ្នកជំនួយញធំមួយរូបផងនោះ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភពីវត្តមានកាន់តែច្រើនរបស់វិនិយោគចិន រួមទាំងភាពជិតស្និទ្ធរវាងរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃ និងរដ្ឋាភិបាលចិន ថាអាចប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ថៃ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ The Nation នៅថ្ងៃ៣១ កញ្ញា។ ប្រធានបក្សទើបបង្កើតថ្មីរូបនេះ បានលើកឡើងថា៖ «រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន កំពុងងាកទៅរកចិនហើយ។ ដូច្នេះ យើងមិនចាំបាច់ជារដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ, គោរពសិទ្ធិមនុស្ស, និងគោរពសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិដើម្បីក្លាយជារដ្ឋរុងរឿងបានឡើយ ពោលគឺ យើងគ្រាន់តែធ្វើដូចចិនទៅបានហើយ»។ លោក Thanathorn បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភពីស្ថានភាពរបស់ថៃបច្ចុប្បន្នថា អាចធ្លាក់ចូលក្នុងឥទ្ធិពលរបស់ចិន។ អ្នកនយោបាយដែលសុខចិត្តលាលែងពីតំណែងជាន់ខ្ពស់ក្នុងកិច្ចជំនួញរូបនេះ បានលើកឡើងថា ប្រជាជនមិនសប្បាយចិត្តចំពោះការដឹកនាំរបស់របបសឹក ដែលមានលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ជាប្រមុខឡើយ។ ដោយមើលឃើញពីចំណុចខ្សោយនៃការដឹកនាំរបស់របបសឹក លោក Thanathorn បានបង្ហាញទំនុកចិត្តរបស់លោកថា បក្សលោក នឹងឈ្នះអាសនៈនៅក្នុងសភាយ៉ាងហោចណាស់ ៤០ ក្នុងចំណោចអាសនៈសរុប ៥០០ដែរ។ ស្រដៀងគ្នានេះផងដែរ ប្រធានបក្សថៃ Bhumjaithai លោក Anutin Charnvirakul នៅថ្ងៃ៣១ សីហា ក៏បានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសន៍មួយដោយភ្ជាប់និន្នាការប្រឆាំងនឹងវត្តមានចិន។ លោក Anutin បានអះអាងថា ក្នុងចំណោមគោលនយោបាយអាទិភាពធំបំផុតមួយរបស់បក្សលោក គឺជំរុញថៃឲ្យពន្យាពេលក្នុងគម្រោងផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿនជាមួយនឹងចិន ដែលជាគម្រោងមួយដ៏ធំ។ ប្រមុខបក្សដែលធ្លាប់ទទួលបានអាសនៈ ១១ភាគរយ ក្នុងការបោះឆ្នោតថៃឆ្នាំ២០១៤រូបនេះ បានលើកឡើងថា ថៃ អាចយកគំរូតាមនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មី ក្នុងការលុបចោលគម្រោងធំៗរបស់ចិនមួយចំនួន ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេស។ ប្រមុខបក្សរូបនេះ រំពឹងថា នាពេលបោះឆ្នោតខាងមុខនេះ បក្សលោក នឹងអាចទទួលបានអាសនៈ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏៥៥អាសនៈដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1408.txt

អគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំកម្ពុជា លោក អូ ណាក់យ៉ុង នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា បានប្រកាសថា កូរ៉េខាងត្បូងនឹងជួយកម្ពុជាតាមតម្រូវការ។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងតាមនាកម្មវិធីបុណ្យជាតិរបស់កូរ៉េនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា។ លោក អូ សង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត។

ស្ថានទូតកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា បានរៀបចំពិធីអបអរសាទរនូវខួបរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍នៃការបង្កើតប្រទេសដំបូងរបស់កូរ៉េ។ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ យុជន និងកីឡា លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ជាតំណាងប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចូលរួមកម្មវិធីនេះ។ អគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងត្បូង លោក អូ ណាក់យ៉ុង បានលើកឡើងពីស្ថានការនៅឧបទ្វីបកូរ៉េដែលមានវឌ្ឍនភាពដ៏ល្អ និងកំពុងស្ថិតនៅលើជំហាននៃមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់សន្តិភាព និងវិបុលភាព។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានជួបចរចាគ្នាសំដៅបង្កើតសន្តិភាពរវាងបងប្អូនទាំងពីរ។ ងាកទៅទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីវិញ តំណាងកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះនិយាយថា សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានថែរក្សាទំនាក់ទំនងមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការ ចាប់តាំងពីការបង្កើតឡើងវិញនូវទំនាក់ទំនងការទូតក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ ដោយបានចែករំលែកគ្នាទៅវិញទៅមកនូវគុណតម្លៃ និងផលប្រយោជន៍រួម។ លោកបន្តថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី កំពុងរីកចម្រើនប្រកបដោយស្ថេរភាព ផ្អែកលើអំណាយផលពីធម្មជាតិនៃសេដ្ឋកិច្ច និងសក្តានុពលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។ «ជាក់ស្តែង ស្ថានភាពទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី នាពេលបច្ចុប្បន្ននិងអនាគតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈការធ្វើជំនួញ ការវិនិយោគ ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវការ(ODA) ទេសចរណ៍ វិស័យ ពលកម្ម វប្បធម៌ ទំនាក់ទំនង និងការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជន និងប្រជាជន។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អូ មុននឹងបង្ហាញក្ដីសង្ឃឹមរបស់ខ្លួនថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះនឹងកាន់តែត្រូវបានពង្រឹងថែមទៀត។ ត្រង់ចំណុចនេះ អគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះ អះអាងថា កូរ៉េខាងត្បូង នឹងមិនត្រឹមតែអនុវត្តកិច្ចការងារ ដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើអ្វីដែលកូរ៉េខាងត្បូងអាចធ្វើបានល្អជាងប្រទេសផ្សេងទៀតនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងត្បូងនឹងធ្វើសកម្មភាពដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើអ្វីដែលជាតម្រូវការរបស់កម្ពុជាផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1409.txt

រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា បានបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-52 ជាច្រើនគ្រឿង ទៅបើកប្រតិបត្តិការនៅក្បែរសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ សកម្មភាពថ្មីនេះទំនងជាបង្កកំហឹងបន្ថែមទៀតដល់ក្រុងប៉េកាំង ខណៈភាពតានតឹងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ កំពុងកើនឡើង ដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក លោក Dave Eastburn បានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជូនយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-52 ជាច្រើនគ្រឿងទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការបញ្ជូននេះគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រតិបត្តិការជាប្រចាំដែលធ្វើឡើង ក្នុងគោលបំណងបង្កើនសមត្ថភាពផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានជាមួយដៃគូ និងសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់តែប៉ុណ្ណោះ។ «យោធាអាមេរិកនឹងបន្តបើកប្រតិបត្តិការទាំងការហោះហើរ និងធ្វើនាវាចរណ៍គ្រប់ទីកន្លែង ដោយយោងតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Eastburn ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក ជេម ម៉ាធីស (James Mattis) បានថ្លែងថា លោកមិនព្រួយបារម្ភថា ការបញ្ជូនយន្តហោះ B-52 បែបនេះ នឹងបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយក្រុងប៉េកាំងនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញប្រមុខការពារជាតិរូបនេះ ពុំបានបញ្ជាក់ឲ្យបានលម្អិតនោះឡើយ។ បើពិតទៅការបញ្ជូនយន្តហោះយោធាបែបនេះ មិនមែនជារឿងអ្វីចម្លែកនោះទេ ប៉ុន្តែជាធម្មតាសកម្មភាពនេះតែងតែងបង្កជាកំហឹងដល់ក្រុងប៉េកាំង។ ក្នុងខែមិថុនាកន្លងទៅ ក្រសួងការបរទេសចិនបានប្រកាសថា គ្មាននាវាយោធា ឬយន្តហោះចម្បាំងណាមួយ អាចបំភ័យចិនឲ្យផ្លាស់ប្តូរជំហរការពារដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ក្នុងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះទេ បើទោះជាអាមេរិកបានបញ្ជូនយន្តហោះ B-52 ទៅក្បែរដែនសមុទ្រជម្លោះដ៏ស្មុគស្មាញនេះក៏ដោយក្តី។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ជារឿយៗតែងតែចោទដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ជុំវិញយោធូបនីយកម្មនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ទីដែលចិន តៃវ៉ាន់ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី ព្រុយណេ និងហ្វីលីពីន បានអះអាងជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_141.txt

ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្រេចទទួលស្គាល់ គណបក្សសន្តិភាពជាតិ (គ.ស.ជ) កាលថ្ងៃ ទី២១មីនា។ បក្សនេះ មានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅផ្ទះលេខ៦៩Z ផ្លូវបេតុង ភូមិអូរណ្ដូង១ សង្កាត់ព្រែកប្រា ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាម ប្រកាសស្ដីពី ការចុះបញ្ជី គណបក្សសន្តិភាពជាតិ ចេញដោយលោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។

គណបក្សសន្តិភាពជាតិ មានលោក រស់ សារ៉ុម ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការបណ្ដោះ អាសន្ន ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ប្រធានរូបនេះ អះអាង ពីគោលជំហរ គណបក្ស ជាបក្សប្រកាន់កណ្ដាលនិងស្ដាំនិយម។ ចំពោះ បាវចនាបក្ស គឺ ការពារសមធម៌ វឌ្ឍនភាព សង្គម។ លោក សារ៉ុម បញ្ជាក់ពីបេសកកម្មរបស់បក្សខ្លួនយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ធ្វើយ៉ាងណា ការពារ សន្តិភាពឱ្យបាន ហើយសមធម៌ ក្នុងការអភិវឌ្ឍ។ វាមានន័យថា ពលរដ្ឋនៅកម្ពុជាទទួល យកការអភិវឌ្ឍបានពីសង្គម។ យើងរក្សាស្ថេរភាពនយោបាយនិងការអភិវឌ្ឍន ឆ្ពោះទៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ពេញលេញ នៅឆ្នាំ២០៥០ ដូចរដ្ឋាភិបាលមានគោលដៅដែរ»។ បច្ចុប្បន្ន សមាជិក រួមទាំងអ្នកគាំទ្រ ប្រមាណ៥០០០នាក់។ គណបក្សថ្មីនេះ ក៏មានបំណង ចូលរួមការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោត ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ និងថ្នាក់ជាតិខាងមុខផង ដែរ។ រីឯគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសន្តិភាពជាតិ គឺគោរពឆន្ទៈរបស់ពលរដ្ឋ តាម រយៈការបោះឆ្នោត ពិសេសទទួលរដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពី ឆន្ទៈប្រជាជន។ គោលនយោបាយ ចម្បងផ្សេងទៀត ស្វែងរកសុភម្គល សេចក្ដីថ្លៃថ្នូ ដល់ពលរដ្ឋ, ការពារ របររាជានិយម, ការពារអធិបតេយ្យជាតិ, ការពារមិនឱ្យបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង និងដឹកនាំស្របតាម រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក រស់ សារ៉ុម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1410.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលី Julie Bishop បានសម្រេចចាកចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៦ ខែសីហា ដោយមិនបន្តការងារក្រោមអាណត្តិនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី Scott Morission ឡើយ។ លោកស្រីក៏ទំនងជានឹងចូលនិវត្តពីនយោបាយដោយឈប់បន្តឈរឈ្មោះជាសមាជិកសភាទៀតដែរចាប់ពីការបោះឆ្នោតសភាអាណត្តិក្រោយ ។

ប្រមុខការទូតអូស្ត្រាលីលោកស្រី Julie Bishop ប្រកាសលាលែងពីតំណែងពីរថ្ងៃក្រោយមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធខ្លួនលោក Malcolm Turnbull ចុះចេញពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដោយសាររដ្ឋប្រហារក្នុងបក្សសេរីភាពដែលជាបក្សកាន់អំណាច ។ បើតាមសារព័ត៌មានអូស្ត្រាលី ABC រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវ័យ ៦២ឆ្នាំរូបនេះនឹងបានប្រកាសថា ទោះចាកចេញពីតំណែងក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ លោកស្រីនឹងបន្តកាងារជាតំណាងរាស្ត្រដដែល ប៉ុន្តែគ្មានការសម្រេចចិត្តឡើយពីការបោះឆ្នោតបន្ទាប់។ លោកស្រីនិយាយដូច្នេះ៖« ខ្ញុំនៅតែជាសមាជិកសភាដែលជាសំឡេងឲ្យតំបន់ភាគលិចអូស្ត្រាលី។ ខ្ញុំត្រូវបានជ្រើសរើសដោយគណបក្សសេរីភាពសម្រាប់អាសនៈនៅតំបន់ Curtin ភាគខាងលិចអូស្ត្រាលី ហើយខ្ញុំមិនទាន់សម្រេចចិត្តនៅឡើយទេសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ»។ នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំអូស្ត្រាលី Simon Birmingham បានហៅលោកស្រី Bishop ថាជាស្ត្រីដ៏អស្ចារ្យម្នាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគណបក្សសេរីភាព។ ចំណែកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក Turnbull បានចាត់ទុកលោកស្រីជាមិត្តដ៏យូរអង្វែងមួយ និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដែលប៉ិនប្រសព្វមួយរូបដែរ។ តាមពិតទៅការលាលែងពីតំណែងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរូបនេះ ចំពេលដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីថ្មីលោក Scott Morrison ដែលធ្លាប់ជារដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ច រៀបចំរុះរើគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី។ លោកស្រី Bishop អាចដឹងច្បាស់ថាលោកស្រីមិនអាចទទួលតួនាទីជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដដែលទេ តាមលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតប្រជែងក្នុងបក្សកាលពីសុក្រនោះ។ ក្នុងការប្រជែងតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃសុក្រក្នុងចំណោមសមាជិកបក្សកាន់អំណាច លោកស្រីខ្ទាតចេញតាំងពីជុំទីមួយដោយបានទទួលសំឡេងគាំទ្រត្រឹម ១១សំឡេងពីសមាជិកសរុប ៨៥នាក់។ ជុំចុងក្រោយ លោក Morrison បានសំឡេងគាំទ្រភាគច្រើន និងបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1412.txt

ថ្ងៃពុធទី ១៩ ខែកញ្ញានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនទិតៀនចំណាត់ការឯកតោភាគីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលបន្តដំឡើងពន្ធម្តងហើយម្តងទៀតប្រឆាំងទំនិញនាំចូលពីចិនដែលបង្កឲ្យសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងភាគីទាំងពីរកាន់តែរីករាលដលឡើយ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលរូបនេះអះអាងថា វាមានតែការប្រឹក្សាយោបល់គ្នាទេដែលជាដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវ។

នាវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅក្រុង Tianjin លោក លី ខឹឈាំង (Li Keqiang) បានថ្លែងរិះគន់សកម្មភាពរបស់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបន្តបញ្ឆេះសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងជាមួយខ្លួន ជាជាងរកផ្លូវក្នុងការប្រឹក្សាយោបល់បញ្ចៀសបញ្ហា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងនាមជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ចិនបើកចំហរក្នុងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចជាមួយប្រទេសដទៃដើម្បីប្រយោជន៍រួមគ្នា ហើយវារឿងចាំបាច់បំផុតដែលប្រទេសនានាត្រូវគោរពគោលការណ៍ពាណិជ្ជកម្មសេរី និងពហុភាគី។ «វាជារឿងសំខាន់ដែលយើងត្រូវបន្តការពារ និងអនុវត្តគោលការណ៍ពហុភាគីនិយម និងសេរីភាពក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ សម្រាប់បញ្ហាដែលកើតមានឡើងនេះ គេត្រូវស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមការប្រឹក្សាយោបល់ ហើយការចេញវិធានការឯកតោភាគីមិនជួយអ្វីទាំងអស់»។ លោក លី និយាយដូច្នេះ។ តាមពិតទៅ សមរភូមិដែលប្រើពន្ធច្បាំងគ្នានេះចាប់ផ្តើមដោយការដំឡើងពន្ធ ២៥ ភាគរយជំហានដំបូងរបស់អាមេរិកប្រឆាំងទំនិញចិនដែលមានទំហំ ៥០ ពាន់លានដុល្លារដែលទំនិញទាំងនោះមានយ៉ាងតិច ៨០០ មុខផ្សេងគ្នារួមបញ្ចូលទាំងគ្រឿងម៉ាស៊ីនឧស្សាហកម្ម, គ្រឿងបរិក្ខារសុខាភិបាល និងគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តជាដើមនៅខែមិថុនា។ បន្តមក សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិននិង អាមេរិកកំពុងបន្តឆាបឆេះកាន់តែខ្លាំងថែមទៀតនៅសប្តាហ៍នេះក្រោយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសបន្ថែមពន្ធ ១០ភាគរយលើទំនិញចិនទំហំ ២០០ពាន់លានដុល្លារទៀត (ជំហានទីពីរ)។ លោកថែមទាំងគំរាមទៀតថា បើសិនចិនហ៊ានតដៃ អាមេរិកនឹងដាក់ពន្ធបន្ថែមជំហានទីបីលើទំនិញចិន ២៦៧ពាន់លានដុល្លារផ្សេងទៀតដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សង្គ្រាមពន្ធនេះមិនបានបញ្ចប់ត្រឹមភាគីម្ខាងព្រមឱនក្បាលតាមការគំរាមរបស់ភាគីម្ខាងទៀតឡើយ។ ថ្ងៃអង្គារទី ១៨ ខែកញ្ញាម្សិលមិញនេះ រដ្ឋាភិបាលចេញបានប្រកាសដាក់ពន្ធតបវិញលើទំនិញអាមេរិក ៦០ពាន់លានដុល្លារទៀតដែរ។ ការដាក់បន្ថែមពន្ធរៀងខ្លួននេះកើតឡើង ក្រោយពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកលោក Steven Mnuchin អញ្ជើញសមភាគីចិនឲ្យចូលពិភាក្សាគ្នាដើម្បីដោះស្រាយសង្គ្រាមពន្ធនេះដែរ ព្រោះវាកំពុងប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុសកលខ្លាំងដែរ។ ប៉ុន្តែក្រោយមានការបន្ថែមពន្ធនេះ ភាគីចិនបានព្រមានដែរថា ស្ថានការណ៍ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់ឡើយសូម្បីតែការចរចាឬប្រឹក្សាគ្នា។ អត្ថបទទាក់ទង ត្រាំ ដំឡើងពន្ធប្រឆាំងទំនិញចិន ២០០ពាន់លានដុល្លារទៀត និងគំរាមដាក់បន្ថែម បើចិនហ៊ានសងសឹក កន្លងមកនេះ លោក ត្រាំ បានចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋាភិបាលចិនព្យាយាមទម្លាក់ថ្លៃលុយយ៉ន់ដើម្បីប្រឆាំងនឹងពន្ធថ្មីរបស់អាមេរិកនេះ។ លើពីត្អូញត្អែករឿងឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម លោក ត្រាំ ក៏បានចោទប្រកាន់ផងដែរថា ចិនបន្តលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ហាក្រុមហ៊ុនអាមេរិក និងបង្ខំឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីបានចូលក្នុងទីផ្សាររបស់ចិនផង។ ប៉ុន្តែលោក លី ខឹឈាំង បានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះដោយអះអាងថា ការទម្លាក់តម្លៃលុយមានផលអវិជ្ជមានច្រើនជាវិជ្ជមាន ហើយចិនក៏មិនប្រើប្រាស់វិធានការនេះដើម្បីគ្រាន់តែជំរុញការនាំចេញដែរ។ បន្ថែមពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានលើកឡើងផងដែរពីការបន្តលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិននៅពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលវាជាភស្តុតាងមួយបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចចិនមានសុខភាពល្អ។ ក្រៅពីនោះ ការគោរពកម្មសិទ្ធិបញ្ហា (IP) ក៏មានការប្រែប្រួលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរក្នុងប្រទេសចិន។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំចិនរូបនេះទទួលស្គាល់ថា វានៅមានបញ្ហាប្រឈមច្រើនដែលរាំងស្ទះដល់ការជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់អស់សក្តានុពលនោះ។ បញ្ហាទាំងនោះរួមមានកង្វះការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង បញ្ហាប្រឈមផ្នែកពាណិជ្ជកម្មនៅក្រៅប្រទេស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1413.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងមិនមានវត្តមានចូលរួមក្នុងជំនួបធំចំនួនពីរនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលត្រូវរៀបចំនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ នេះ។ តំណាងឲ្យលោក ត្រាំ គឺអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន នឹងចូលរួមក្នុងជំនួបសំខាន់នៅសិង្ហបុរី និងនៅប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ។ សេតវិមានបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ថា លោក ផេន នឹងលើកឡើងជំហររបស់អាមេរិកចំពោះទស្សនវិស័យឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលលោក ត្រាំ បានដាក់ចេញ។

អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូចូលរួមកិច្ចប្រជុំសំខាន់ចំនួនពីរនៅតំបន់អាស៊ីក្នុងខែវិច្ឆិកា ជំនួសប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ។ នេះជាសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សេតវិមាននៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា។ សេតវិមានអាមេរិកមិនបានបង្ហាញមូលហេតុច្បាស់ពីការលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ត្រាំ តែទំនងជាលោកមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុប និងតំបន់អាមេរិកឡាទីនក្នុងខែវិច្ឆិកាដដែល។ កាលពីឆ្នាំមុន លោក ត្រាំ បានចូលរួមប្រជុំអាស៊ាននៅហ្វីលីពីន និងជំនួប APEC នៅវៀតណាម។ លោកក៏ត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅសិង្ហបុរីនៅខែវិច្ឆិកាផង ហើយលោកក៏បានទទួលយកការអញ្ជើញនេះដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ត្រាំ នឹងមិនមានវត្តមាននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅចុងឆ្នាំនេះឡើយ។ តាមការប្រកាសខាងលើ លោក ផេន នឹងចូលរួមប្រជុំជាមួយបណ្ដាមេដឹកនាំមហាអំណាចដទៃទៀតអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា ដែលសិង្ហបុរីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ បន្ទាប់មក អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រូវបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសកោះប៉ាស៊ីហ្វិកប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេដើម្បីចូលរួមប្រជុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC)។ យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសដដែល ក្នុងដំណើរទសក្សនកិច្ចនៅអាស៊ី អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក នឹងគូសបញ្ជាក់ពីយុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលបើកចំហ និងមានសេរីភាព ដោយពឹងផ្អែកលើការគោរពអធិបតេយ្យ នីតិរដ្ឋ ក៏ដូចជាគោលការណ៍សេរី យុត្តិធម៌ និងពាណិជ្ជកម្មផ្ដល់ចំណេញទៅមក។ សេតវិមានបន្តថា លោក ផេន ទន្ទឹងចាំជួបសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក និងដៃគូក្នុងតំបន់ដើម្បីជំរុញសន្តិសុខ វិបុលភាព និងសេរីភាព។ ព្រមគ្នានឹងការប្រកាសដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ផេន សេតវិមានក៏បញ្ចេញផែនការទស្សនកិច្ចនៅបរទេសរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងខែវិច្ឆិកាដដែល។ លោក ត្រាំ នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់បារាំង ដើម្បីចូលរួមពិធីខួបទី១០០ឆ្នាំនៃថ្ងៃបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី១ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា រួចបន្តដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអៀរឡង់ដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាព។ នៅចុងខែ លោកនឹងទៅកាន់អាហ្សង់ទីនដើម្បីចូលរួមជំនួបមេដឹកនាំ G-20 និងធ្វើទស្សនិច្ចនៅកូឡុំប៊ីផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1414.txt

ភ្នំពេញ៖ បញ្ហាបំណុលកម្ពុជា ដែលជំពាក់រុស្ស៊ី កាលពីអំឡុងទសវត្សរ៍៨០ បានឈានដល់ចំណុចដោះស្រាយហើយ តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សារវាងសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោក Dmitry Medvedev នាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី នៅទីក្រុងព្រុចសែល ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក កាលពីថ្ងៃទី១៨ តុលា។

បំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលចង់ឲ្យបញ្ហាបំណុលកម្ពុជា ជំពាក់រុស្ស៊ី មានច្រកចេញមួយដ៏ល្អនោះ គឺបានសម្រេចហើយ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានស្នើឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី ជួយសម្រួលបញ្ហាបំណុលកម្ពុជា បង្វែរទៅជាការវិនិយោគវិញ។ រុស្ស៊ី មិនបដិសេធចំពោះសំណើរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឡើយ។ ហ្វេសប៊ុករបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានស្រង់នាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី យ៉ាងដូច្នេះថា៖« រុស្ស៊ីនឹងប្រើប្រាស់បំណុលនោះ សម្រាប់ជាការវិនិយោគនៅកម្ពុជា ដែលនោះគឺជាអាទិភាពដ៏ល្អសម្រាប់កម្ពុជា ដែលរុស្ស៊ីចង់ជួយ»។ ប៉ុន្តែប្រទេសទាំងពីរ មិនទាន់បញ្ជាក់ថា ការបង្វែរបំណុលទៅការវិនិយោគនេះ ផ្ដោតទៅលើផ្នែកអ្វីខ្លះនោះទេ។ កម្ពុជាបានជំពាក់បំណុលរុស្ស៊ី ១,៥០០លានដុល្លារអាមេរិក កាលពីទស្សវត្សរ៍៨០ ដែលយកមកប្រើប្រាស់សម្រាប់ការទិញអាវុធ និងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែបំណុល១៥០០លានដុល្លារនេះ ត្រូវបានរុស្ស៊ីសម្រេចលុបចោល ៧០ភាគរយ កាលពីឆ្នាំ២០០៩។ បច្ចុប្បន្នបំណុលកម្ពុជា ត្រូវសងរុស្ស៊ី ត្រឹមតែ ៣០% ដែលមានទឹកប្រាក់ ៤៥០លានដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1415.txt

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង បានអះអាងថា ដំណើរការនៃចរចាលើការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ ឬហៅថាថា RCEP បានវិវត្តដល់ដំណាក់កាលគួរកត់សម្គាល់ថ្មីមួយ ដែលអាចនឹងឈានដល់ការសម្រេចចុងក្រោយ។

នាឱកាសនៃការថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានលើកទី៥០នៅថ្ងៃ២៩ សីហាកន្លងទៅ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង បានលើកយកបញ្ហា នៃភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន ជាប្រធានបទធំមួយ ដើម្បីជាការក្រើនរម្លឹកដល់សមាជិកអាស៊ាន ឲ្យបន្តពង្រឹង ក៏ដូចជារួមគ្នាជាធ្លុងមួយសម្រាប់ការទៅមុខនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ដែលជាប្រធានវិលជុំអាស៊ានផងនោះ បានមើលការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ អាចសម្ពាធមួយសម្រាប់ការលូតលាស់អាស៊ាន ខណៈដែលអាស៊ាន កំពុងតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលនៃសមាហរណកម្ម ដែលធ្វើឲ្យលោក ត្រូវទទូចរដ្ឋអាស៊ានទាំងអស់ ត្រូវតែសហការគ្នាដើម្បីទប់ស្កាត់ការជះឥទ្ធិពលមួយនេះ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ តាមរយៈវេទិកាអាស៊ានដដែលនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ក៏បញ្ជាក់ពីដំណើរការរបស់នៃផែនការពាណិជ្ជកម្ម ភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ផងដែរ។ លោក លី ទទួលស្គាល់ថា ផែនការពាណិជ្ជកម្មដែលមានរដ្ឋអាស៊ានទាំងដប់ ជាមួយនឹងប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកប្រាំមួយទៀត មានបង្កប់ភាពខុសគ្នាច្រើន តែក៏អាចសម្របសម្រួលគ្នាបាន។ ខណៈពណ៌នា RCEP ជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក លោក លី បានបង្ហើបថា កិច្ចចរចា RCEP បានដល់ដំណាក់កាលកាន់តែស៊ីជម្រៅហើយ ហើយលោក ក៏បានទទូចឲ្យគ្រប់សមាជិកនៃសហប្រតិបត្តិការមួយនេះ បន្តរក្សាភាពទៅមុខនៃការចរចា និងធ្វើសម្បទានឲ្យគ្នាឲ្យបានច្រើនសម្រាប់ផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែង។ សូមជម្រាបផងដែរថា RCEP គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មមួយដែលផ្តួចផ្តើមដោយរដ្ឋាភិបាលចិន និងផ្តើមស្នើឡើងជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ២០១២ក្នុងឱកាសដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។ កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានទំហំពាណិជ្ជកម្មស្មើនឹង៣០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ពិភពលោកបង្កើតឡើងដើម្បីប្រែក្លាយតំបន់រដ្ឋអាស៊ាន និងដៃគូសន្ទនារបស់ខ្លួនក្លាយជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី ។ ភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ រាប់បញ្ចូលសមាជិកអាស៊ានទាំងដប់ និង ដៃគូសន្ទនាផ្សេងទៀតរួមមានចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី និង ណូវែលសេឡង់។ តាមពិតទៅ RCEP គ្រោងនឹងបញ្ចប់ការព្រមព្រៀងគ្នាតាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ ប៉ុន្តែត្រូវបន្តពន្យារពេលជាបន្តបន្ទាប់ទៅឆ្នាំ ២០១៦ និងឆ្នាំ២០១៧ ទៀត ដោយសារសមាជិករបស់ RCEP មួយចំនួននៅមិនឯកភាពលើបញ្ហាមួយចំនួនជាពិសេសការកាត់បន្ថយរបាំងពន្ធលើទំនិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1416.txt

ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បំពេញទស្សនកិច្ចការងាររយៈពេលបួនថ្ងៃនៅសិង្ហបុរី។ នេះ ជាដំណើរទស្សនកិច្ចការងារលើកទីពីរហើយរបស់ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងជាមេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ារូបនេះទៅកាន់សិង្ហបុរី ដែលជាប្រធានវិលជុំអាស៊ាន២០១៨។

លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃ១៩ សីហា បានចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចការងាររយៈពេលបួនថ្ងៃទៅកាន់សិង្ហបុរី តបតាមការអញ្ជើញរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ អំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជា បញ្ហានៃការបញ្ជូនពលករមីយ៉ាន់ម៉ាទៅធ្វើការនៅសិង្ហបុរី។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា បានហាមមិនឲ្យមានការបញ្ជូនពលកខ្លួនទៅសិង្ហបុរី ដ្បិតមានការបំពានសិទ្ធិច្រើនករណី។ វត្តមានរបស់ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងទឹកដីប្រធានវិលជុំអាស៊ានសិង្ហបុរី មិនមែនផ្តោតទៅលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកស្រី ស៊ូជី ក៏នឹងឆ្លៀតផ្តល់បឋកថាដែលជាការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពស្ថានភាពមីយ៉ាន់ម៉ាស្តីពីបញ្ហាប្រឈម និងការវិវត្តនៃប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា។ លោកស្រី ក៏នឹងអាចលើករឿងវិបត្តិក្នុងរដ្ឋ Rakhine នៅទីនោះផងដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថា គិតចាប់តាំងពីបក្សលោកស្រី កាកន់អំណាចដឹកនាំប្រទេសមក លោកស្រី ស៊ូជី នៅមិនទាន់បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់បណ្តាប្រទេសអាស៊ានទាំងអស់នៅឡើយនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកស្រី បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់សិង្ហបុរីពីរលើកហើយ ដែលលើកទីមួយត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ ថ្មីៗរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ក៏ទើបតែបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកទី៥១ ដោយមានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយផងដែរ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ក្រោមការសម្របសម្រួលពីប្រធានអាស៊ានសិង្ហបុរី មិនមានការថ្កោលទោស ឬបន្ទោសមីយ៉ាន់ម៉ាជុំវិញវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដូចដែរបណ្តាអង្គការអន្តរជាតិមួយចំនួន បានធ្វើឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1417.txt

កាលពីថ្ងៃ ០៦ កញ្ញា រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានបញ្ជាទិញអាវុធ និងសេវាកម្មយោធាពីរុស្ស៊ី ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង ១ពាន់លានដុល្លារ។ ការបញ្ជាទិញសព្វាវុធថ្មីនេះ គឺធ្វើឡើង ខណៈរដ្ឋអាស៊ានមួយនេះ បន្តបង្កើនការនាំចូលអាវុធប្រមាណ ៧០០ភាគរយក្នុងពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ គេមើលឃើញថា កំណើននៃការទិញអាវុធដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នេះគឺដោយសារកត្តាចំនួនធំៗ ២ មានសកម្មភាពចិន និងគោលនយោបាយអាមេរិក។

«យើងទទួលបានការកុម្ម៉ង់ទិញសម្ភារៈយោធា ដែលមានតម្លៃប្រមាណជាង១ពាន់លានដុល្លារ»។ លោក Dmitry Shugayev ប្រធានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកផ្នែកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា និងបច្ចេកទេស បានិយាយបែបនេះនៅថ្ងៃទី៦ កញ្ញាក្នុងពេលផ្តល់បទសម្ភាសដល់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានយោធរុស្ស៊ី TASS។ របាយការណ៍ថ្មីនេះត្រូវបានចេញផ្សាយ ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចមួយរបស់អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម លោក Nguyen Phu Trong ទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ីចាប់ពីថ្ងៃទី០៥ ដល់ទី៨ កញ្ញាតាមការអញ្ជើញរបស់លោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន។ ក្រោយមានជំនួបមួយរវាងលោក Phu Trong និងលោកពូទីន បក្សកម្មុយនីស្តវៀតណាមបានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយចុះថ្ងៃទី ៧ ខែកញ្ញាដូច្នេះថា៖ «ភាគីទាំងពីរ (រុស្ស៊ី-វៀតណាម) បានបង្ហាញពីការតាំងចិត្ត ក្នុងការបន្តពង្រឹងចំណងយោធាជាមួយគ្នា»។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរថា ទំនាក់ទំនងរវាងវៀតណាម និងរុស្ស៊ី មានភាពជិតស្និទ្ធខ្លាំង ក្នុងពេលប្រហែល ១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ រុស្ស៊ី ក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់អាវុធដ៏ធំបំផុតមួយសម្រាប់វៀតណាម ហើយក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ីជាច្រើនផងដែរក៏បានដាក់ទុនវិនិយោគនៅក្នុងគម្រោងថាមពលមួយចំនួននៅប្រទេសវៀតណាមផងដែរ។ កន្លងមក វៀតណាម បានបញ្ជាទិញនាវាមុជទឹកពីរុស្ស៊ីចំនួន ៦គ្រឿង រួមជាមួយនឹងនាវាចម្បាំង យន្តហោះចម្បាំង និងសម្ភារៈយោធាជាច្រើនពីរុស្ស៊ី។ គេមើលឃើញ កំណើននៃការទិញអាវុធដ៏ក្លៀវក្លារបស់វៀតណាមនេះ កើតឡើងដោយសារកត្តាពីរសំខាន់។ កត្តាទីមួយ គឺដោយសារការកើនឡើងនៃសកម្មភាពរបស់ក្រុងប៉េកាំងក្នុងជម្លោះទាមទារដែនអធិបតេយ្យភាពដ៏ស្មុគស្មាញនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ជាឧទាហរណ៍ស្រាប់ គឺការសាងសង់កោះសិប្បនិមិ្មតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ ។ ចំណែកកត្តាទីពីរ គឺព្រោះតែមានការព្រួយបារម្ភពីគោលជំហរមិនច្បាស់លាស់របស់អាមេរិកក្នុងតំបន់។ គេបារម្ភថា អាមេរិកអាចនឹងដកខ្លួនចេញពីតំបន់អាស៊ី និងទុកចោលឲ្យឥទ្ធិពលចិនរីកសុះសាយយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងតំបន់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1418.txt

បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី អនុវត្តគោលនយោបាយបើកចំហរសម្រាប់វិនិយោគបរទេស ជាពិសេសជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក៏ដោយ ម៉ាឡេស៊ីក៏មិនបណ្តែតបណ្តោយឲ្យមានអ្នកវិនិយោគបរទេសច្រើនលើសលប់ឡើយ។ ក្រុងកូឡាឡាំពួរ ខ្លាចក្រែងអ្នកវិនិយោគទាំងនោះ នឹងដណ្តើមទីផ្សាររបស់ប្រជាជនក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន ខណៈទទួលស្គាល់ថាកម្រិតជំនាញរកស៊ីអ្នកក្នុងស្រុកនៅទាប។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានទទួលបានស្គាល់ថា ប្រជាជនក្នុងស្រុកម៉ាឡេស៊ី មានកម្រិតទាបនៅឡើយនោះទេក្នុងការប្រកបអាជីវកម្ម និងជំនួយខ្នាតធំ ដែលហេតុផលនេះហើយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី មិនចង់ឲ្យមានលំហូរអ្នកវិនិយោគចិនច្រើនលើសលប់ពេកនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation។ នាឱកាសនៃការថ្លែងសមាជជាតិឆ្នាំ២០១៨ នៅថ្ងៃ១ កញ្ញា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានចោទសួរយ៉ាងដូច្នេះ៖« ប្រសិនបើ យើងនាំវិនិយោគបីលាននាក់ពីចិន តើនឹងមានអ្វីកើតឡើងមកលើយើង? ពួកគេ គឺជាក្រុមមនុស្សដែលប្រឹងប្រែងធ្វើការ ឆ្លាត និងមានចំណេះដឹងរឿងរកស៊ីឬធ្វើជំនួញ។ ...តើយើងអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងពួកគេបានទេ?» បន្ទាប់បានលើកឡើងបែបនេះរួចហើយនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាស់វស្សា បានថ្លែងទទួលស្គាល់ថា ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីនៅក្នុងកម្រិតខ្សោយនោះទេផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ពោលគឺ ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីក្នុងស្រុក មិនអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងអ្នកវិនិយោគចិនបានឡើយ។ លោក បន្តទៀតថា រដ្ឋាភិបាលលោក មានគោលនយោបាយបើកចំហរប្រទេសសម្រាប់ការវិនិយោគបរទេសដោយផ្ទាល់ពីចិន ប៉ុន្តែ មិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាជនចិនទិញដី ឬគ្រប់គ្រងទីក្រុងម៉ាឡេស៊ីបានឡើយ។ លោក បន្ថែមថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបើកទូលាយបែបនោះមែន ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី នឹងត្រូវប្តូរទីលំនៅឆ្ងាយពីក្រុង ឬរស់នៅក្បែរព្រៃវិញហើយ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលចង់បាននោះទេ ការវិនិយោគបរទេស ដែលមកបង្កើតរោងចក្រនៅម៉ាឡេស៊ី ហើយកម្មករគឺជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ី និងមិនមែនជាកម្មករបរទេសឡើយ។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ ទើបតែបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់លោកនៅក្នុងប្រទេសចិន ដែលជាទិសដៅទស្សនកិច្ចក្រៅតំបន់អាស៊ានដំបូងបង្អស់របស់លោក ក្រោយបានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជាថ្មី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1419.txt

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែស បានសម្តែងការខកចិត្តចំពោះហេតុការណ៍នៃវិបត្តិមនុស្សជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលអូសបន្លាយអស់រយៈរាប់សិបខែ ដោយគ្មានដំណោះស្រាយច្បាស់លាស់។ បង់ក្លាដែស ក៏បានប្រើវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីក្រើនរម្លឹកមេដឹកនាំពិភពលោកចូលរួមស្រោចស្រង់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ខណៈកន្លងមកសហគមន៍អន្តរជាតិ សម្ងំមិនអើពើ។

ពីវេទិការបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាតិនៅថ្ងៃ២៧ កញ្ញាកន្លងទៅ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី Sheikh Hasina បានថ្លែងថា បង់ក្លាដែស បានព្យាយាមស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិវិធីលើវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាតាមរយៈការពិគ្រោះយោបល់ទ្វេភាគី ហើយក៏បានរៀបចំឲ្យមានការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនបីជុំឲ្យត្រលប់ទៅវិញផងដែរ ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកស្រី អះអាងថា មីយ៉ាន់ម៉ា មិនបានសហការ ដូចការប្តេជ្ញាចិត្តសោះ។ លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី តាមរយៈវេទិកាដដែលនោះ បានផ្តល់អនុសាសន៍ដល់មីយ៉ាន់ម៉ាដោយប្រយោល ដោយលោកស្រី លើកយកគោលការណ៍ចំនួនប្រាំ ដែលលោកស្រី ក៏ធ្លាប់បានបង្ហាញកាលពីកិច្ចប្រជុំឆ្នាំមុន។ « យើង ពិតជាខកចិត្តខ្លាំងណាស់ ទោះបីជាយើងប្រឹងប្រែងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ យើង នៅតែមិនអាចអនុវត្តការងារចាត់បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនបាន។» នេះ គឺជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ដោយមានការគាំទ្រ និងផ្តល់ជំនួយពីអង្គការអន្តរជាតិ លោកស្រី បានកត់សម្គាល់ថា បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែស កំពុងតែផ្តល់ជម្រកដល់ជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាងមួយលាននាក់ដែលបានភៀសខ្លួនមកពីមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលនេះ ជាបន្ទុកមួយដ៏ធ្ងន់របស់បង់ក្លាដែស ត្រូវធានារ៉ាប់រង។ លោកស្រី បានទទូចឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ចូលរួមជាមួយនឹងខ្លួនដើម្បីបន្តគាំពារជនភៀសខ្លួនរហូតមានដំណោះស្រាយ។ តាមពិតទៅ វិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ារបស់មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនទើបតែកើតឡើងនៅចុងឆ្នាំ២០១៧នោះទេ។ វិបត្តិ ដែលផ្ទុះចេញឡើងដោយការវាយប្រហារគ្នារវាងកងអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងសហគមន៍ ដែលមានជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ារស់នៅច្រើនជាងគេ បានផ្ទុះឡើងខ្លាំងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ និងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។ ក៏ប៉ុន្តែគ្រាន់តែវិបត្តិនៅឆ្នាំ២០១៧ មានជនភៀសខ្លួនរហូតដល់ជាង៧០ម៉ឺននាក់ បានបង្ខំចាកចេញពីរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់បង់ក្លាដែស។ គួរកត់សម្គាល់នោះ ក្រោយនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនចុងឆ្នាំ២០១៧ មីយ៉ាន់ម៉ា បានព្រមព្រៀងទទួលជនភៀសខ្លួនទាំងនេះត្រលប់មកស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេទាំងជាមួយនឹងបង់ក្លាដែសផង និងភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិផង។ តែតាមជាក់ស្តែង មីយ៉ានម៉ា មិនទាន់បានអនុវត្តតាមការកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ខ្លួនឡើយ ក្រោមហេតុផលថា ប្រទេសត្រូវការស្តារស្ថានភាពឲ្យល្អប្រសើរជាមុនសិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_142.txt

ឥណ្ឌាបានបដិសេធរបាយការណ៍នៃការជ្រៀតជ្រែកក្នុងនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់ម៉ាល់ឌីវ។ ប្រទេសនេះបញ្ជាក់ថា នេះជាព័ត៌មានមិនអាចទុកចិត្តបាន ហើយថាអ្នកយកព័ត៌មានមានអាកប្បកិរិយាលំអៀងចំពោះឥណ្ឌា។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះត្រូវបានចេញផ្សាយដោយក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌានៅថ្ងៃទី ៣ មករា បន្ទាប់ពីកាសែតអាម៉េរិក Washington Post បានចោទប្រកាន់ក្រុមប្រឆាំងម៉ាល់ឌីវថាបានស្វែងរកប្រាក់ចំនួន ៦លានដុល្លារពីឥណ្ឌា ដើម្បីគាំទ្រផែនការចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីម៉ាល់ឌីវ Mohammed Muizzu ។ កន្លងមក មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យម៉ាល់ឌីវ លោក Mohamed Nasheed បានបដិសេធរបាយការណ៍របស់ Washington Post ។ លោក Mohamed Nasheed បានបញ្ជាក់ថា លោកមិនបានដឹងពីការឃុបឃិតណាមួយប្រឆាំងនឹងប្រធានាធិបតី Muizzu ហើយបាននិយាយថា ឥណ្ឌានឹងមិនគាំទ្រ ឬដាក់លក្ខខណ្ឌចំពោះទង្វើបែបនេះឡើយ។ ក្នុងពេលដំណាលគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាល់ឌីវ លោក Abdulla Khaleel កំពុងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការលើកដំបូងទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈពេលបីថ្ងៃ លោក Khaleel ជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា Jaishankar។ នៅក្នុងជំនួបនេះ ភាគីទាំងពីរបានកត់សម្គាល់ពីការអភិវឌ្ឍន៍សំខាន់ៗរវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមទាំងការចុះហត្ថលេខាលើក្របខ័ណ្ឌមួយ ដើម្បីសម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសនីមួយៗ ក្នុងប្រតិបត្តិការឆ្លងដែន និងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1420.txt

ភ្នំពេញ៖ ព្រះមហាក្សត្រ សម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ត្រូវបានប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង យាងចូលរួមពិធីលៀងសាយភោជន នៅវិមានប្រជាជនចិន នាទីក្រុងប៉េកាំង ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវាបុណ្យជាតិខួបលើកទី ៦៩ឆ្នាំ នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ព្រះអង្គ គឺភ្ញៀវពិសេសតែមួយអង្គគត់ ដែលត្រូវបានយាងចូលរួមទិវាបុណ្យជាតិចិននេះ។

បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់បានគង់ប្រថាប់ជាប់ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនភីង រួមតុជាមួយមេដឹកនាំចិនជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបទៀត ដែលក្នុងនោះមានលោក Li Keqiang នាយករដ្ឋមន្ត្រី ,លោក វ៉ាង ជីសាន អនុប្រធានាធិបតី និងលោក Li Zhanshu, លោកWang Yang, លោក Wang Huning, លោក Zhao Leji, និងលោក Han Zheng ដែលសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយចិន។ ក្នុងកម្មវិធី ក៏មានភ្ញៀវក្រៅ និងក្នុងស្រុកចិន១២០០នាក់ ចូលរួម។ Relate សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤៩ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ម៉ៅ សេទុង ខណៈជម្លោះសង្គ្រាមស៊ីវិល នៃការបែងចែកទឹកដី ដែលកាលនោះមេដឹកនាំបក្សគូមិនតាំង គឺលោក ចាង ខៃជៀក ត្រូវបានរត់ទៅកោះតៃវ៉ាន់ ក្រោយចាញ់សង្គ្រាមនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1421.txt

ប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក Tran Dai Quang ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃ ២១ ខែកញ្ញានេះដោយសារមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។

ប្រធានផ្នែកសុខាភិបាលនៃមន្ទីរពេទ្យយោធាវៀតណាមលោក Nguyen Quoc Trieu បានបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីវៀតណាមរូបនេះបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅម៉ោង ១០៖ ០៥ នាទី នៅមន្ទីពេទ្យយោធានាទីក្រុង ហាណូយ។ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់មន្ទីរពេទ្យខាងលើនេះដែរ ប្រមុខរដ្ឋវៀតណាមរូបនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរយូរហើយ ហើយលោកក៏បានទទួលការព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យជំនាញទាំងក្នុងស្រុក និងបរទេសដែរ មុនទទួលមរណភាពនេះ។ ប៉ុន្តែមិនមានការបញ្ជាក់ពីខាងមន្ទីរពេទ្យឡើយជុំវិញប្រភេទជំងឺរបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះ។ លោក Dai Quang បានស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីវៀតណាមនៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៦ ដោយជំនួសតំណែងលោក Truong Tan Sang។ លោកក៏ជាប្រមុខរដ្ឋវៀតណាមដំបូងគេដែលបានស្លាប់ក្នុងតំណែង។ លោក Dai Quang បានកើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៦ នៅភូមិ Quang Thien នៃខេត្តភាគខាងជើង Ninh Binh។ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីសាកលវិទ្យាល័យនគរបាលប្រជាជនវៀតណាម និងសាលាភាសាបរទេសក្រោមក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលបច្ចុប្បន្នជាក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ។ លោកក៏ធ្លាប់ធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យដោយមានសញ្ញាបត្របណ្ឌិតផ្នែកច្បាប់ មុននឹងចូលកាន់តំណែងជាអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាននៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ បន្តមកទៀតលោកបានក្លាយជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខសាធារណៈនៅឆ្នាំ ២០០៦។ ក្នុងខែសីហាឆ្នាំ ២០១១ លោក Dai Quang ត្រូវបានដំឡើងតំណែងទៅជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ រហូតដល់ខែមីនាឆ្នាំ ២០១៦ មុនក្លាយជាប្រធានាធិបតី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1422.txt

កោះតៃវ៉ាន់ កំពុងពិចារណាចាត់វិធានការតបនឹងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បរទេសដែលបានកែប្រែឋានៈរបស់កោះនេះនៅលើគេហទំព័ររបស់ពួកគេតាមការទាមទាររបស់ចិន។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាច្រើនសុខចិត្តធ្វើតាមការណែនាំរបស់ចិន ដើម្បីចៀសវាងការដាក់ពិន័យ ឬការរឹតត្បិតការធ្វើប្រតិបត្តិការ ប៉ុន្តែតៃវ៉ាន់ចាត់ទុកទង្វើរបស់ចិនជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបានឡើយ ហើយដែលត្រូវតែឆ្លើយតបវិញ។

ជម្លោះរវាងចិនដីគោក និងកោះតៃវ៉ាន់ កំពុងធ្វើឲ្យបណ្ដាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាជួបបញ្ហាពិបាកខ្លាំង។ កាលពីខែមេសា ក្រុងប៉េកាំងបានស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ចំនួន៤៤ កែប្រែឋានៈរបស់កោះតៃវ៉ាន់ទៅជាផ្នែកមួយរបស់ចិនវិញជាជាងការកំណត់ថា តៃវ៉ាន់ជាប្រទេសមួយ។ ក្រុមហ៊ុនដឹកអ្នកដំណើរជាច្រើនរបស់អាមេរិក ជប៉ុន និងប្រទេសខ្លះទៀតបាន អនុវត្តតាមការទាមទាររបស់ចិន ដើម្បីរួចផុតពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ កាសែតតៃវ៉ាន់ United Daily News បានផ្សាយនៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហាថា ក្រសួងដឹកជញ្ជូនរបស់តៃវ៉ាន់បានគិតគូរពីវិធានការលើក្រុមហ៊ុនបរទេសដែលធ្វើតាមចិន និងចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ចិនវិញ។ មន្ត្រីក្រសួងនេះនិយាយថា ចំណាត់លើក្រុមហ៊ុនទាំងនោះមានដូចជាការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ស្ពានសម្រាប់អ្នកដំណើរចូលយន្តហោះ ក៏ដូចជាការរៀបចំឡើងវិញផ្លូវហោះហើរ និងចុះចតរបស់យន្តហោះជាដើមផង។ ដោយឡែកសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលមិនសូវកែប្រែតាមចិន នឹងទទួលបានការលើកទឹកចិត្តវិញ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះអាចនឹងទទួលបានការកាត់បន្ថយ ឬមិនយកថ្លៃចុះចត និងថ្លៃផ្សេងទៀត។ ក្រោមសំណើរបស់ចិន ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អាមេរិកដូចជា American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines និង Hawaiian Airlines បានលុបចោលពាក្យតៃវ៉ាន់លើគេហទំព័ររបស់ខ្លួន និងជំនួសមកវិញដោយពាក្យតៃប៉ិសម្រាប់ការកក់សំបុត្រយន្តហោះប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាក្ដី គម្រោងរបស់ក្រសួងខាងលើបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ទោះជាក្រុងតៃប៉ិចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់ចិនជារឿងមិនអាចទទួលយកបានក៏ដោយ។ ក្រុមអ្នករិះគន់អះអាងថា ការចាត់វិធានការតបវិញនេះ នឹងបង្កជាការលំបាកសម្រាប់អ្នកដំណើរ ហើយក៏អាចនាំមកវិញនូវចំណាត់ការរបស់ប្រទេសដែលក្រុមហ៊ុនខ្លួនជួបបញ្ហានៅតៃវ៉ាន់ផង។ ជុំវិញបញ្ហានេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់បញ្ជាក់ថា ការជជែកពីវិធានការខាងលើស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលក្រសួងដឹកជញ្ជូននៅឡើយ ហើយក៏មិនទាន់មានការសម្រេចចិត្តណាមួយដែរ។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ Kolas Yotaka និយាយថា ខាងក្រសួងមិនទាន់បញ្ជូនសំណើផ្លូវការទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលឡើយ តែរដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធិពិចារណាពីផលប៉ះពាល់លើប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនដែរ។ អ្នកនាំពាក្យបន្តថា ការបង្កបញ្ហារំខានដល់អ្នកដំណើរ គឺផ្ទុយពីនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1423.txt

ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្នើតែងតាំងលោក Patrick Murphy ដែលជាមន្ត្រីជំនាញតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាជារឿងមួយគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។ ការសម្រេចបែបនេះទំនងជាយុទ្ធសាស្ត្រពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជាផង និងទប់ទល់ឥទ្ធិពលចិនដែលកំពុងកើនឡើងខ្លាំងនៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ផង។

បើមានការឯកភាពពីព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក លោក Patrick Murphy ដែលបច្ចុប្បន្នជាឧបការរីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិកនឹងជំនួសតំណែងឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាលោក William Heidt តាមការស្នើសុំតែងតាំងរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ។ អត្ថបទទាក់ទង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកទទួលបន្ទុកអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកក្លាយជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតថ្មីប្រចាំកម្ពុជា អាមេរិកថា ការរិះគន់របស់កម្ពុជា ផ្ទុយពីស្មារតីនៃការបង្កើនទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសទាំងពីរ ស្របពេលដែលទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងអាមេរិករង្គោះរង្គើរខ្លាំង ការតែងតាំងមន្ត្រីជំនាញតំបន់ជាន់ខ្ពស់មកធ្វើប្រធានបេសកកម្មការទូតនៅកម្ពុជានេះ បានក្លាយជាប្រធានសំខាន់សម្រាប់ការវែកញែកពិភាក្សា ហើយមានការយល់ឃើញផ្សេងគ្នាជុំវិញការសម្រេចចិត្តនេះដែរ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកលោក William Heidt បានផ្តល់យោបល់ថា លោក Murphy ជាបេក្ខជនស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់តំណែងឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកនៅកម្ពុជានេះដែរព្រោះតែលោកមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់ និងយល់ដឹងរាក់ជ្រៅពីការងារការទូតតំបន់។ «លោក Murphy មានពិសោធន៍ដ៏ចំណានក្នុងការងារការទូត ហើយលោកស្គាល់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ច្បាស់ ហើយក៏យល់ដឹងពីគោលនយោបាយរបស់អាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ច្បាស់លាស់ខ្លាំងដូចគ្នាដែរ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក Heidt ដែលចុះផ្សាយតាមគណនី Instagram ផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា។ ចំណែកលោកសាស្ត្រាចារ្យ រស់ ចន្ត្រាបុត្រ ដែលជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដាក់មនុស្សជំនាញជាន់ខ្ពស់ឲ្យឈរជើងនៅកម្ពុជាជាការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកសម្រាប់តំបន់ និងទប់ទល់ការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលចិនផងដែរ។ លោកបណ្ឌិតនិយាយដូច្នេះ៖«លោក Murphy ជាឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ក្នុងក្រសួងការបរទេសអាមេរិក។ ការតែងតាំងតួអង្គដែលមានជំនាញច្បាស់លាស់ថ្នាក់តំបន់នេះ គឺជាការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិក ហើយវាជាយុទ្ធសាស្ត្រអាមេរិកនៅកម្ពុជាផង តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផង និងប៉ាស៊ីហ្វិកផង»។ សម្រាប់បណ្ឌិតសភាចារ្យខាងលើនេះ លោក Murphy ជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងការប្រមូលផ្តុំគំនិត និងមតិយោបល់របស់បណ្តាទូតអាមេរិកទាំងអស់ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូល ដែលវាសម្រួលដល់ការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេសរបស់អាមេរិកក្នុងតំបន់ផង។ លោកបណ្ឌិត ក៏យល់ឃើញដែរថា អាមេរិកក៏កំពុងព្យាយាមពង្រឹងវត្តមានរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជាដើម្បីទប់ទល់វត្តមានចិននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ទាំងមូល។ លោកពន្យល់បន្ថែមដូច្នេះថា៖« អាមេរិកយល់ឃើញថា ចំណុចរសើបដ៏ធំនោះ គឺកម្ពុជាដែលជាដៃគូ និងជាមិត្តយុទ្ធសាស្ត្រធំមួយរបស់ប្រទេសចិន។ ប្រទេសចិនក៏កំពុងមានវត្តមានយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ដែរ ប៉ុន្តែ វត្តមានរបស់ចិននៅកម្ពុជា ហាក់ខ្លាំងជាងគេនៅក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះវត្តមាននៃតួអង្គលោក Murphy នៅកម្ពុជា គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ក្នុងការទប់ទល់ឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់នោះហើយ»។ ដោយឡែកលោក ឈាង វណ្ណរិទ្ធ អ្នកស្រាវជ្រាវនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាស៊ាននៃវិទ្យាស្ថាន ISEAS Yusof Isak បានយល់ស្របដែរថា ការស្នើតែងតាំងនេះបង្ហាញថា អាមេរិកព្យាយាមបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជាដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលរបស់ចិន។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះ អ្នកជំនាញរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជាអាចក្លាយជាទីតាំងនៃការប្រណាំងប្រជែងឥទ្ធិពលរបស់មហាអំណាចថែមទៀត ខណៈដែលការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយកាន់តែស្រួចស្រាល់។ «ខ្ញុំគិតថា អាមេរិកនឹងបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាដើម្បីពិនិត្យមើលការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅកម្ពុជា និងនៅក្នុងតំបន់។ ការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនឹងកើនឡើង ហើយកម្ពុជាក្លាយជាទីតាំងនៃការប្រកួតប្រជែងមួយនេះផង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឈាង វណ្ណរិទ្ធ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមសារអេឡិចត្រូនិក។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា លោក Murphy ធ្លាប់មកបំពេញទស្សនកិច្ចកម្ពុជា និងជួបពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាច្រើនលើកដែរមុនពេលមានការស្នើសុំតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាជំនួសលោក William Heidt ដែលបំពេញបេសកកម្មការទូតនៅកម្ពុជាអស់បីឆ្នាំមកនោះ។ កាលពីខែវិច្ឆិកា កន្លងទៅ លោកក៏ជួបពិភាក្សាពីទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគីជាមួយប្រមុខការទូតកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន ម្តងទៀតនាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នាទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន។ ក្នុងពេលនោះមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នេះ បានលើកឡើងពីកង្វល់របស់ខ្លួនចំពោះការវិវត្តនៃស្ថានការណ៍នៅកម្ពុជា ជាពិសេសការធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ រួមទាំងការរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងគណបក្សប្រឆាំងជាដើម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1424.txt

(Guwahati)៖ រដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋ Assam កំពុងអនុវត្តគម្រោងជំរុញការហោះហើរត្រង់មកកាន់បណ្តាប្រទេសអាស៊ានដើម្បីរឹតបន្តឹងការផ្សាភ្ជាប់រវាងប្រជាជននិងប្រជាជនជាពិសេសធ្វើឲ្យសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មមរមារញឹកឡើង។ រដ្ឋ Assam ក៏ទទូចឲ្យរដ្ឋអាស៊ានទាំងដប់ពិចារណាបើកស្ថានកុងស៊ុលរៀងៗខ្លួននៅរដ្ឋភាគឦសានដែលជាច្រកទ្វារចូលឥណ្ឌា និងបើកការហោះហើរត្រង់ដូចគ្នា។

ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានស្ថិតក្នុងដំណើរផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចថ្ងៃ ១៦ ខែកក្កដាប្រមុខលេខាធិការស្តីទីនៃរដ្ឋ Assam ទទួលបន្ទុកគោលនយោបាយសកម្មភាពនៅភាគខាងកើត (Act East Policy) លោក Ravi Capoor បានថ្លែងថា អាស៊ាននិងឥណ្ឌាជាពិសេសរដ្ឋ Assam ដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រកៀកនឹងអាស៊ានត្រូវបើកចំហព្រំដែន និងមានការផ្សាភ្ជាប់បន្ថែមទៀត។ បើកចំហព្រំដែននិងពង្រីកការផ្សាភ្ជាប់នេះ លោក Capoopr សំដៅលើការបង្កើនមធ្យោបាយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹក ផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស និងធានាឲ្យពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគទ្វេភាគីឲ្យផុសផុលឡើងរវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមានប្រវត្តិទំនាក់ទំនងយូរលង់ និងមានវប្បធម៌ស្រដៀងគ្នា។ ១. Assam ផ្តល់ការឧបត្ថម្ភធនដល់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដើម្បីបង្កើនការហោះហើរត្រង់មកអាស៊ាន ពេលសាកសួរថាតើរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលឥណ្ឌាជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋ Assam ប្រឹងប្រែងបែបណាដើម្បីអនុវត្តគោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពភាគខាងកើតឆ្ពោះមកអាស៊ាន ប្រមុខលេខាធិការរូបនេះថែមទាំងព្រលយផងដែរ ឥណ្ឌាកំពុងព្យាយាមប្តូររដ្ឋ Assam ឲ្យទៅជាក្រុង Kunming របស់ចិនដែលវាអាចធ្វើជាស្ពានផ្សាភ្ជាប់សាច់ភ្ជាប់អាស៊ានជាមួយឥណ្ឌា។ បើតាមលោក Ravi Capoor យុទ្ធសាស្ត្រធំៗចំនួនពីរ ដែល Assam កំពុងអនុវត្ត។ យុទ្ធសាស្ត្រទីមួយគឺ រដ្ឋ Assam កំពុងចាប់ផ្តើមបង្កើនការហោះហើរត្រង់ដែលមានតម្លៃសមរម្យទៅកាន់តំបន់អាស៊ាន។ ចំណែកចំណុចទីពីរគឺ Assam ជំរុញការផ្លាស់ប្តូរទស្សកិច្ចសិក្សា អប់រំ និងវប្បធម៌រវាងប្រជាជនទាំងពីរអាស៊ាននិងឥណ្ឌាដើម្បីត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការស្វែងយល់ពីគ្នាបន្ថែមទៀត។ «ក្នុងរយៈពេលបីខែទៀតពោលគឺខែ តុលា យើងនឹងចាប់ផ្តើមគម្រោងឧបត្ថម្ភធនដល់ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ឲ្យមានការហោះហើរផ្ទាល់ទៅកាន់ទីក្រុងមួយចំនួននៃរដ្ឋអាស៊ានដែលនៅកៀកៗ»។ លោក Capoor និយាយដូច្នេះ។ ់ «ក្រៅពីគម្រោងឧបត្ថម្ភធន ក្រោមក្របខណ្ឌនៃគោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពនៅទិសខាងកើត យើងក៏កំពុងស្វែងរកលទ្ធភាពពង្រឹងការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចសិក្សានិងវប្បធម៌ បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នអប់រំ និងស្រាវជ្រាវដើម្បីលើកស្ទួយការស្វែងយល់ពីគ្នាផង»។ ខណៈដែលឥណ្ឌាមានគម្រោងជំរុញផ្លូវហោះហើរត្រង់ខ្លួនឯងទៅអាស៊ាននោះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះក៏បានស្នើសុំបណ្តារដ្ឋអាស៊ានជួយបង្កើនការហោះហើរត្រង់មកកាន់រដ្ឋ Assam ដូចគ្នាព្រោះ Assam ជាច្រកទ្វារភាគឦសានភ្ជាប់អាស៊ានទៅកាន់ឥណ្ឌា ។ (រូបភាព៖ ប្រមុខលេខាធិការស្តីទីនៃរដ្ឋ Assam ទទួលបន្ទុកគោលនយោបាយសកម្មភាពនៅភាគខាងកើត (Act East Policy) លោក Ravi Capoor) សូមទាញការចាប់អារម្មណ៍បន្តិចថា ឥណ្ឌាក្រោមអាណត្តិរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Narasimha Rao បានដាក់ចេញគោលនយោបាយសំឡឹងទៅទិសខាងកើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ដោយសារឥណ្ឌាមើលឃើញពីសក្តានុពលនៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសអាស៊ានដែលនៅមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រកៀកគ្នានេះ។ គោលនយោបាយនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរមកជា«គោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពនៅទិសខាងកើត»វិញនៅឆ្នាំ ២០១៤ ពេលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ឡើងកាន់អំណាច។ ការពង្រឹងចំណងមិត្តភាពជាមួយអាស៊ានជារឿងអាទិភាពរបស់លោក ម៉ូឌី ព្រោះលោកចង់ឃើញមានសកម្មភាពនិងផ្លែផ្កាក្នុងទំនាក់ទំនងអាស៊ាន និងឥណ្ឌានេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ លោកបានអញ្ជើញមេដឹកនាំអាស៊ានទាំងដប់មកចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសនៅឥណ្ឌាកាលពីចុងខែមករា ក្រោមមូលបទ « តម្លៃរួម ជោគវាសនារួមគ្នា»។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះបានក្លាយជាវេទិកាដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់មេដឹកនាំអាស៊ាន និងឥណ្ឌា ជជែកពិភាក្សាពីបញ្ហាប្រឈមរួមគ្នា និងឈានទៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដែលសម្រេចបាននៅឆ្នាំ ២០១២នោះ ឲ្យកាន់តែរឹងមាំនិងស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត។ ២.រដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋAssam ចង់ឃើញអាស៊ានបើកស្ថានកុងស៊ុលនៅទឹកដីខ្លួន ដោយឡែក ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានដែរ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល (Chief Minister) នៃរដ្ឋ Assam លោក Sarbananda Sonowal ឯណោះវិញក៏បានលើកឡើងពីសារសំខាន់នៃគោលនយោបាយធ្វើសកម្មភាពនៅភាគខាងកើតរបស់លោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ដែរសម្រាប់ភ្ជាប់សាច់ភ្ជាប់ឈាមជាមួយអាស៊ាន។ លោកឆ្លៀតឱកាសនោះស្នើឲ្យរដ្ឋអាស៊ានពិចារណាបង្កើតស្ថានកុងស៊ុលប្រចាំនៅរដ្ឋ Assam ផងដែរ។ People-to-people contact & civil society exchange with #SoutheastAsia are key components of our #ActEastPolicy . Had an opportunity to interact with a delegation of journalists from #ASEAN countries in Guwahati today & talk about many areas of cooperation. @PMOIndia @SushmaSwaraj pic.

article_1425.txt

ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ចាប់ផ្ដើមទស្សនកិច្ចរយៈពេលវែងមួយនៅបរទេស។ លោក ស៊ី ជិនភីង នឹងទៅដល់ទឹកដីអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាតនៅថ្ងៃដដែលដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅទីនោះ មុននឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសចំនួន៤ទៀតនៅឯទ្វីបអាហ្វ្រិក។ នៅអាហ្វ្រិក មេដឹកនាំចិននឹងចូលរួមជំនួបកំពូលមេដឹកនាំប្រទេស BRICS ផង។ ទស្សនកិច្ចលើកនេះ បានបង្ហាញពីសារសំខាន់របស់តំបន់ទាំងពីរសម្រាប់ចិនដែលសម្លឹងឃើញធនធានរ៉ែដើម្បីបំប៉នសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។

មជ្ឈិមបូព៌ា និងទ្វីបអាហ្វ្រិក គឺជាគោលដៅនៃដំណើរទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសលើកដំបូងរបស់ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ចាប់តាំងពីជាប់ឆ្នោតអាណត្តិទីពីរនៅខែមីនាកន្លងទៅ។ អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់ ជាទីតាំងឈប់សំចតទីមួយរបស់លោក ស៊ី ដែលជាមេដឹកនាំចិនទីមួយជាន់ទឹកដីនេះ។ តាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតី Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan លោក ស៊ី នឹងស្ថិតនៅប្រទេសអ្នកមានមួយនេះចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា។ នៅមុនដំណើរទៅកាន់ប្រទេសសេដ្ឋីមួយនេះ លោក ស៊ី បានលើកពីសារសំខាន់នៃចំណងមិត្តភាពប្រទេសទាំងពីរដែលបានអភិវឌ្ឍជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកហើយ ហើយកំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរក្លាយជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយផង។ បើតាមសារព័ត៌មាន The Natioanal ប្រធានាធិបតីចិន បញ្ជាក់ទៀតថា ចិននិងអារ៉ាប់រួមស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នា និងមានលក្ខខណ្ឌខុសគ្នាមែន តែមានប្រជាជនដែលពោរពេញដោយគំនិតច្នៃប្រឌិត និងមិនចេះបោះបង់ក្ដីសុបិន្តរបស់ខ្លួន។ ចប់ទស្សនកិច្ចនៅអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់ ប្រធានាធិបតីចិន នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិកដូចជា សេណេហ្កាល់ រវ៉ាន់ដា និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូងដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា។ នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង លោក ស៊ី នឹងចូលរួមក្នុងជំនួបកំពូលមេដឹកនាំប្រទេស BRICS ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Johannesburg រយៈពេលបីថ្ងៃទៀត។ ក្នុងដំណើរត្រឡប់ទៅចិនវិញនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា លោកនឹងឆ្លៀតចូលប្រទេសម៉ូរីសទៀត។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ។ ការជ្រើសរើសយកតំបន់ទាំងពីរជាគោលដៅនៃការដំណើរទស្សនកិច្ចនៅបរទេស ជាសញ្ញាបង្ហាញថាពីការឲ្យតម្លៃរបស់ចិនលើដៃគូសហប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន។ ទាំងអាហ្វ្រិក ទាំងមជ្ឈិមបូព៌ាជារួម គឺជាប្រភពថាមពលដ៏សំខាន់សម្រាប់ចិនក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ព្រោះនរណាក៏ដឹងដែរថា មជ្ឈិមបូព៌ាសម្បូរដោយប្រេង ឯអាហ្វ្រិកពោរពេញដោយធនធានរ៉ែជាច្រើនមុខ។ ចិនបានបោះទុនយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ក្នុងទឹកដីទាំងពីរនេះនារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ តាមរយៈគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ ក្រុមហ៊ុនចិនជាច្រើនបានទៅបណ្ដាក់ទុនរកស៊ីផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងថាមពលនៅអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលការវិនិយោគភាគច្រើនមានទំហំទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ ថ្មីៗនេះទៀតសោត ចិនក៏ទើបតែប្រកាសផ្ដល់ប្រាក់ជាច្រើនលានដុល្លារទៀតសម្រាប់ប្រទេសមួយចំនួននៅមជ្ឈិមបូព៌ាដើម្បីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ដែលតាមរយៈនេះ ឥត្ធិពលចិនបានជ្រាបចូលកាន់តែជ្រៅតាមនោះដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1426.txt

សិង្ហបុរី៖ រដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបានអះអាងថា សិង្ហបុរីគ្មានធនធានដែលមានសក្តានុពលដើម្បទាក់ទាញវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍឡើយ ប៉ុន្តែកត្តាដែលជំរុញឲ្យសិង្ហបុរីលូតលាស់លឿនមានដូច ស្ថិរភាពនយោបាយដោយមានបក្សដដែលដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលច្រើនទសវត្សរ៍ ការបង្កើតបរិស្ថានជំនួញល្អ និងមានប្រជាជនដែលប្រឹងធ្វើការខ្លាំង។

ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន១៣រូបថ្ងៃ ៧ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មសិង្ហបុរីលោក Chan Chun Sing លើកឡើងថា សិង្ហបុរីតូចជាងគេ ហើយក៏គ្មានធនធានធម្មជាតិជាដុំកំភួនដូចប្រទេសដទៃក្នុងតំបន់អាស៊ានដែរ។ ដូច្នេះ វាជារឿងលំបាកខ្លាំងសម្រាប់បុរីរដ្ឋមួយនេះក្នុងការទាញវិនិយោគបរទេសនិងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច បើប្រៀបធៀបនឹងរដ្ឋដទៃនោះ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៤៨ ឆ្នាំរូបនេះបានពន្យល់ថា សិង្ហបុរីបានព្យាយាមបង្កើត ឧត្តមភាពប្រៀបធៀបសិប្បនិម្មិត( man-made comparative advantage) ដើម្បីធានាការអភិវឌ្ឍនិងវិនិយោគ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ សិង្ហបុរីត្រូវធានា បរិយាកាសល្អប្រសើរសម្រាប់ជំនួញ ហើយលោកកត់សម្គាល់ថា រដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយបក្សតែមួយរាប់ចាប់ពីជំនាន់លោក លី ក្វាន់យូ គ្រប់គ្រងរដ្ឋរាប់ទសវត្សរ៍មកនេះក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការធានាបរិយាកាសវិនិយោគដែលមានស្ថិរភាពដូចគ្នា។ លោក Chan ថ្លែងដូច្នេះថា៖«សម្រាប់សិង្ហបុរី វាជារឿងលំបាកជាងគេក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគបរទេស បើយើងធៀបនឹងរដ្ឋអាស៊ានផ្សេងទៀត។ ដូច្នេះ យើងត្រូវបង្កើតឧត្តមភាពប្រៀបធៀបដែលក្នុងនោះមានទាំងបរិយាកាសនយោបាយដែលស្ថិតស្ថិរ, បរិយាកាសសង្គមដែលគាំទ្រដល់វិស័យធុរកិច្ច និងការគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងកម្លាំងពលកម្មប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន។ នេះជារឿងដែលយើងបង្កើតឡើងទាំងអស់»។ «ហេតុផលមួយក្នុងចំណោមហេតុផលជាច្រើនដែលធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចបានស្រួលគឺ យើងមានទំនាក់ទំនងឧស្សាហកម្មវិជ្ជមានដែលវាផ្តោតសំខាន់លើការសហការជិតស្និទ្ធគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាល, កម្លាំងពលកម្ម និងក្រុមហ៊ុនផងដើម្បីប្រយោជន៍ជាតិ។ វាធ្វើឲ្យយើងអាចអនុវត្តផែនការសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងបានដោយគ្មានរអាក់រអួល។ រឿងមិនអាចប្រកែកបាននោះគឺ យើងមានរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយបក្សតែមួយអស់ជាង ៥០ ឆ្នាំមកហើយ ហើយវាបានបង្កើតបរិយាកាសវិជ្ជមានសម្រាប់សកម្មភាពជំនួញ» ។ លោក Chan អះអាងបន្តបែបនេះ។ សិង្ហបុរីបានប្រកាសឯករាជ្យពីម៉ាឡេស៊ីក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៥ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់បក្សសកម្មភាពប្រជាជន (PAP) របស់លោក លី ក្វាន់យូ តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៩ ពេលកោះមួយនេះទទួលបានស្វ័យភាពពីម្ចាស់អាណានិគមអង់គ្លេសនោះ។ ចាប់ពីពេលនោះមក គណបក្សសកម្មភាពប្រជាជននេះបានបន្តឈ្នះឆ្នោត និងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីរហូតដល់មកដល់បច្ចុប្បន្ន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីជំនាន់ទីបួនរបស់សិង្ហបុរីនិងជាសមាជិកបក្សសកម្មភាពប្រជាជនរូបនេះបានទទួលស្គាល់ថា រឿងរដ្ឋាភិបាលដដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសអំណោយផលដល់សេដ្ឋកិច្ចនេះជាករណីជោគជ័យមួយសម្រាប់សិង្ហបុរី ហើយវាក៏មិនមានន័យថា ការប្តូររដ្ឋាភិបាលបង្កើតបញ្ហាដែរ។ លោកបន្ថែមដូច្នេះ៖« ប្រទេសខ្លះមានការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែច្បាប់ឬបទបញ្ញត្តិដែលបង្កើតឡើងនៅតែស្វាគមន៍ និងគាំទ្រវិនិយោគិន។ ដូច្នេះ វាមិនប្រាកដថា អ្វីដែលសិង្ហបុរីសម្រេចបាន អាចយកទៅដាក់អនុវត្តជោគជ័យនៅកន្លែងផ្សេងទៀតឡើយ»។ បន្ថែមពីលើបរិយាកាសល្អប្រសើរសម្រាប់ជំនួញ, ស្ថិរភាពនយោបាយ និងមានគោលនយោបាយគាំទ្រការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម សិង្ហបុរីមានចំណុចពិសេសផ្សេងទៀតដែរ។ បើតាមការពន្យល់បន្ថែមរបស់រដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីខាងលើ ភាពស្អាតស្អំ តម្លាភាព គ្មានអំពើពុករលួយ គោរពច្បាប់ មានប្រព័ន្ធច្បាប់ល្អប្រសើរ និងយុត្តិធម៌ រួមជាមួយប្រជាជនដែលឧស្សាហ៍ព្យាយាមធ្វើការងារមិនខ្លាចនឿយហត់ ធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីអាចសម្រេចជោគជ័យដូចសព្វថ្ងៃ។ គួរបញ្ជាក់ថា មានផ្ទៃដីជាង៧០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ សិង្ហបុរីបានផ្លាស់ប្តូរខ្លួនពីកោះដែលគ្មានធនធានទៅជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលមានចំណូលក្នុងស្រុកសរុបខ្ពស់ជាងគេលើពិភពលោកផង។ បើតាមធនាគារពិភពលោក ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់បុរីរដ្ឋនេះមានទំហំ ២៩៧ ពាន់លានដុល្លារឯណោះនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០១៦៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1427.txt

អតីតបេក្ខភាពតំណាងរាស្ត្រមួយក្រុមរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានបង្ហាញមុខជាថ្មីក្នុងឆាកនយោបាយជាមួយនឹងគោលបំណងរួបរួមគ្នាដើម្បីបង្កើតបក្សនយោបាយថ្មីមួយ សម្រាប់ប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតអាណត្តិក្រោយ។ ផែនការនេះ ត្រូវបានក្រុមអតីតបេក្ខភាពតំណាងរាស្ត្រ ថា ធ្វើឡើងដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យពួកគេអាចមានលទ្ធភាពកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដមួយ។

អតីតបេក្ខភាពតំណាងរាស្ត្រធា្លប់ឈ្នះការបោះឆ្នោតក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ របស់មីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃ០៨ សីហា បានចេញសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការមួយស្តីពីផែនការបង្កើតបក្សនយោបាយថ្មី នាឱកាសនៃការប្រារព្ធខួបលើកទី៣០នៃការងើបឡើងនៃការគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ១៩៨៨មក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy។ តាមការអះអាងរបស់អគ្គលេខារបស់អង្គការរួបរួមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា(UNDO) លោក Aung Thura ក្រុមអ្នកតំណាងរាស្ត្រឆ្នាំ១៩៩០ មិនទាន់បានកំណត់ឈ្មោះបក្សថ្មីនៅឡើយនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែពួកគេ នឹងចាត់វិធានបន្ទាន់មួយដើម្បីពន្លឿនការចុះបញ្ជីគណបក្សនៅក្នុងគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតមីយ៉ាន់ម៉ានាពេលឆាប់ៗនេះ។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ អះអាងថា ប្រជាជនបានទទូចឲ្យក្រុមលោកក្រោកឈរឡើងជាមួយនឹងពួកគេជាមួយនឹងសមត្ថភាពផ្លូវការ។ សមត្ថភាពផ្លូវការនោះ សំដៅលើការតតាំងនៅក្នុងសភាដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាជន។ កន្លងមក អង្គការដែលបង្កើតឡើងដោយអតីតបេក្ខភាពតំណាងរបស់បក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន ពិបាកក្នុងការបំពេញបេសកកម្មរបស់ពួកគេក្នុងការការពារ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងកសិករផងនោះ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកអគ្គលេខាធិការនៃអង្គការប្រជាធិបតេយ្យ បានអះអាងផងដែរថា គោលដៅចម្បមួយនៃការបង្កើតបក្សថ្មី គឺដើម្បីកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០០៨ ដែលជារដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រជាធិបតេយ្យក្លែងក្លាយ និងធ្វើដោយយោធា។ លោក ថា ក្រុមអ្នកនយោបាយទសវត្សរ៍៩០ មិនពេញចិត្តនឹងការដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្នរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលអសមត្ថភាពក្នុងការរក្សាសន្យាកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ សូមជម្រាបផងដែរថា មីយ៉ាន់ម៉ាបច្ចុប្បន្ន កំពុងតែដឹកនាំដោយបក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ មុនពេលនៃការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួន ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចលោកស្រី ស៊ូជី បានសន្យា ថា នឹងកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បីលុបបំបាត់ឥទ្ធិពលយោធាក្នុងប្រព័ន្ធនយោបាយ ដែលវត្តមានរបស់ពួកគេ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈពិតប្រាកដរបស់រាស្ត្រ និងគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ។ តែមកទល់ពេលនេះ សូម្បីតែសំណើកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក៏បក្សកាន់អំណាចមិនបានដាក់ទៅកាន់សភាអនុម័តផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1428.txt

សិង្ហបុរី៖ ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីជឿជាក់ ជំនួបពិសេសរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់ ប៉ុន្តែបញ្ហាចម្បងបំផុតពេលនេះគឺ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនៅតែខ្វះការជឿទុកចិត្តគ្នា។ ជាភាគីរៀបចំជំនួប សិង្ហបុរីសង្ឃឹម ភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងបន្តជួបជំនួបពិភាក្សាគ្នាញឹកញាប់ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្ត និងភាពជឿជាក់រវាងគ្នាដើម្បីសម្រេចគោលដៅរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនិងបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េ។

ក្នុងជំនួបសន្ទនាជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានថ្ងៃចន្ទ ទី ៦ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ បានលើកឡើងថា ក្នុងនាមជាប្រទេសទទួលរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន កាលពីខែមិថុនា សិង្ហបុរីមើលឃើញថា ការឈានទៅសម្រេចគោលដៅដូចជារំសាយសព្វាវុធ និងបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េជាផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយ។ (រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ ពេលជួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានថ្ងៃ ៦ ខែសីហា) ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីខាងលើបានពន្យល់ថា បច្ចុប្បន្នបញ្ហាធំពីរដែលជាឧបសគ្គគឺ ភាពខ្វះការជឿទុកចិត្តគ្នាផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ និងភាគីពាក់ព័ន្ធនៃបញ្ហាវិបត្តិឧបទ្វីបកូរ៉េ។ លោក វីវៀនបានថ្លែងដូច្នេះ៖ «ជុំវិញកិច្ចប្រជុំកំពូល ត្រាំ-គីម យើងគ្រាន់តែជាអ្នករៀបចំកិច្ចប្រជុំប៉ុណ្ណោះមិនមែនជាភាគីចរចា ឬអ្នកសម្របសម្រួលឡើយ។ កិច្ចប្រជុំនេះវាជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា វាជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃដំណើរដ៏វែងឆ្ងាយមួយ។ មកដល់ពេលនេះ វានៅតែមានចំណុចខ្វែងគំនិតគ្នាជាមូលដ្ឋានច្រើនរវាងភាគី។ តាមគំនិតខ្ញុំផ្ទាល់ ធាតុផ្សំគន្លឹះដែលខ្វះខាតនោះគឺ ភាពខ្វះខាតការជឿទុកចិត្តគ្នាផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្ររវាងភាគីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង»។ «ចំណុចមួយទៀតគឺ បើទោះបីជាវាជាបញ្ហារវាងភាគីពីរ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងក្តី ភាគីផ្សេងទៀតដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង, ចិន, រុស្ស៊ី ក៏ដូចជាជប៉ុនកំពុងរង់ចាំមើលបញ្ហានេះប្រកបដោយកង្វល់ផង។ នេះជាចំណុចស្មុគស្មាញមួយ»។ លោកបានបន្ថែមដូច្នេះ។ តាមពិតទៅការលើកឡើងរបសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីក្នុងនាមជាប្រទេសរៀបចំជំនួប និងជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះផងនោះ ធ្វើឡើងក្រោយប្រមុខការទូតអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ (Mike Pompeo) ជួបជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងជើងលោក រី យ៉ុងហូ ជាថ្មីនៅសិង្ហបុរី។ ប៉ុន្តែជួបគ្នាមិនបានប៉ុន្មានម៉ោងផង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចេញមុខរិះគន់ជុំវិញការបន្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង ទោះភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកន្លងមកក៏ដោយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ លោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ ហើយលោកអះអាងថា វាជារឿងចាំបាច់ដែលត្រូវរក្សាទុកទណ្ឌកម្មក្រោមដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកបន្ថែមថា ខាងកូរ៉េខាងជើងយល់ច្បាស់ណាស់ពីការអនុវត្តដំណោះស្រាយនេះ។ លើសពីនេះទៅទៀត ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីរូបនេះនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះការបន្តកសាងទំនុកចិត្ត និងការជឿជាក់លើគ្នារវាងអាមេរិកជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ថ្វីបើវាលំបាកនិងស្មុគស្មាញក៏ដោយ ការបន្តជួបពិភាក្សាគ្នាញឹកញាប់ជារឿងដែលមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់ភាគីទាំងនេះ ហើយសិង្ហបុរីរីករាយដែលតំណាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរបានជួបពិភាក្សាគ្នាជាថ្មីនៅសិង្ហបុរីថ្មីៗក្នុងកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់អាស៊ាន។ «យើងរីករាយណាស់ដែលលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ នៅទីនេះ, រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងនៅទីនោះ ហើយរដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងក៏នៅទីនេះកាលពីសប្តាហ៍មុន។ ខ្ញុំយល់ថា វាចាំបាច់ណាស់ដែលត្រូវមានការកសាងទំនុកចិត្ត និងការជឿជាក់លើគ្នា។ តាមយោបល់ខ្ញុំកាលណាមនុស្សមានពេលវេលាជួប និងពិភាក្សាគ្នាកាន់តែច្រើន វាជារឿងល្អ។ ហើយពេលខ្លះការពិភាក្សាគ្នាមិនផ្លូវការរឹតតែប្រសើរទៀត»។ លោក វីវៀន ពន្យល់បែបនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)