Vanda10/khmer_text_articles_data · Datasets at Hugging Face

file_name stringlengths 13 17	summary stringlengths 1 1.09k	full_article stringlengths 5 22k
article_1429.txt	(ញូដេលី)៖ ឥណ្ឌាអះអាងថា «គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក» គឺរួមបញ្ចូលគ្រប់ភាគីទាំងអស់មិនរើសអើង ហើយវាផ្តោតសំខាន់លើការធានាសេរីភាព ការបើកចំហ និងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិដែលផ្អែកលើច្បាប់ទម្លាប់។ គោលគំនិតនេះគ្មានគោលដៅប្រឆាំងអ្នកណាមួយឡើយ ហើយឥណ្ឌាក៏គ្មានគោលដៅណាប្រជែង ឬប្រឆាំងមហាអំណាចចិនដែរ។	ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកកាសែតអាស៊ាន ដាច់ដោយឡែកពីវេទិកាសន្ទនាដេលីលើកទីដប់ (Delhi Dialogue) លោកស្រីលោកស្រី Preeti Saran រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌាទទួលបន្ទុកភាគខាងកើត (Secretary [East]) បានផ្តល់យោបល់ថា គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកមិនមែនជារឿងថ្មីទេ ប៉ុន្តែវាមិនត្រូវបានគេលើកឡើងញឹកញាប់។ តំណាងក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌារូបនេះផ្តល់និយមន័យមូលដ្ឋាននៃតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកថា សម្រាប់ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកគឺ សំដៅលើភូមិសាស្ត្រដែលលាតសន្ធឹងចេញពីភាគខាងកើតទ្វីបអាហ្វ្រិកមកដល់តំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិចដែលវាជាផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់ភ្ជាប់មហាសមុទ្រឥណ្ឌាជាមួយមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ «ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូលដែលយើងកំពុងរស់នៅមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់អ្នកណាមួយឡើយ។ វាជាតំបន់រួមប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងចង់បាននោះគឺ ស្ថិរភាព និងសន្តិភាពតំបន់ ដែលគ្រប់ភាគអាចអនុវត្តសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងអាចធានាសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិផ្អែកសំខាន់លើច្បាប់អន្តរជាតិត្រូវភាគីទាំងអស់គោរពប្រតិបត្តិ»។ លោកស្រី Preeti បានអះអាងដូច្នេះ។ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ឥណ្ឌារូបនេះ ខណៈដែលអាស៊ានជាបេះដូងនៃ«តំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក» ឥណ្ឌាបន្តពង្រឹង និងពង្រីកចំណងមិត្តភាព, គាំទ្រសាមគ្គី និងរួបរួមគ្នារបស់អាស៊ាន ហើយឥណ្ឌានៅតែរក្សាជំហរឥតងាករេក្នុងការបន្តគាំទ្រតួនាទីស្នូលរបស់អាស៊ាន (ASEAN Centrality) ក្នុងការកសាងនិងដឹកនាំនិម្មាបនកម្មតំបន់ (Regional Architecture)ដែរ។ លោកស្រីក៏សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា អនាគតនៃតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក គឺអាស្រ័យលើទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាស៊ាននេះជាពិសេសតាមផ្លូវសមុទ្ររវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានតែម្តង។ ដោយសារហេតុនេះហើយ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបច្ចុប្បន្នក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី នារិន្ទ្រា ម៉ូឌីយកចិត្តដាក់ខ្លាំងលើតំបន់អាស៊ានតាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេស «ធ្វើសកម្មភាពនៅភាគខាងកើត» (Act East Policy) ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៤។ លោក ម៉ូឌី ព្យាយាមប្តូរទស្សនវិស័យដែលមានទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង ដោយបន្តលើកស្ទួយចំណងមិត្តភាពជាមួយអាស៊ានឲ្យរឹងមាំនិងស៊ីជម្រៅទាំងនយោបាយ សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យផ្សេងទៀតដែរ។ ត្រឡប់មកវិញ គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានគេលើកឡើងដំបូងនិងកាន់តែញឹកញាប់នៅចុងឆ្នាំ ២០១៧ ដោយរដ្ឋបាលអាមេរិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ បើតាមអ្នកជំនាញ គ្មាននិយមន័យផ្លូវការណាមួយនៃគោលគំនិតដ៏ល្បីល្បាញនេះត្រូវបានគេកំណត់នោះឡើយនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។ មានមិតខ្លះយល់ថា ការលើកឡើងពីគោលគំនិតនេះជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការជំរុញការហ៊ុមព័ទ្ធឬទប់ស្កាត់ការរះត្រដែតរបស់ចិន។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាស៊ាននៃវិទ្យាស្ថានសិង្ហបុរី ISEAS-Yusof Ishak លោកបណ្ឌិត Tang Siew Mun បានអះអាងថា បើទោះជាគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះត្រូវបានគេលើកយកមកនិយាយជាហូរហែររហូតដល់កម្រិតគោលនយោបាយការបរទេសក្តី និយមន័យ និងគោលដៅនៃគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនៅតែស្រពេចស្រពិល។ ចំណែកប្រទេសនីមួយៗតែងតែផ្តល់និយមន័យ និងបកស្រាយផ្សេងៗគ្នាកន្លងមកទៀត។ លោកបណ្ឌិតយល់ឃើញដែរថា មានប្រជាជន ១,៣ ពាន់លាននាក់ ឥណ្ឌាពិតមានតួនាទីស្នូលក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដោយសារឥណ្ឌាជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចផង និងជាមហាអំណាចដែនសមុទ្រផង។ ប៉ុន្តែលោកជឿជាក់ថា បើសិនជាគោលគំនិតនេះបង្កើតឡើងក្នុងន័យប្រឆាំង ឬហ៊ុមព័ទ្ធតួអង្គណាមួយក្នុងតំបន់ជាពិសេសចិនដូចការពិភាក្សាមែននោះ វាជារឿងគួរឲ្យសោកស្តាយបំផុត។ ឥណ្ឌាគ្មានមហិច្ឆតាប្រជែងចិន? រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាយល់ថា វាគ្មានហេតុផលដែលឥណ្ឌា និងចិនដែលសុទ្ធតែជាមហាអំណាចគីឡូធ្ងន់ដែលមានប្រជាជនជាងមួយពាន់លាននាក់ត្រូវប្រជែងឬប្រឆាំងគ្នាឡើយ។ ទាំង ឥណ្ឌា និង ចិនសុទ្ធតែជាមហាអំណាចគីឡូធ្ងន់ដែលធ្លាប់មានអរិយធម៌រុងរឿង និងធ្លាប់គ្រប់គ្រងពិភពលោកមុនសម័យអាណានិគមចាប់ផ្តើម។ លោកស្រី Preeti និយាយថា៖«ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងផ្លាស់ប្តូរពេលបណ្តាប្រទេសចក្រព័ត្តិដាក់អាណានិគម។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នឥណ្ឌា និងចិនស្ថិតនៅលើផ្លូវរួមគ្នាទៅរកការអភិវឌ្ឍ។ យើងត្រូវឈរដោយខ្លួនឯង យើងមានចំណងវប្បធម៌អរិយធម៌រឹងមាំ ហើយយើងមិនប្រឆាំងអ្នកណាមួយឡើយ។ តំបន់អាស៊ីជាអនាគតយើងទាំងអស់គ្នា។ សតវត្សទី២១ ជាសតវត្សរបស់អាស៊ី»។ តំណាងក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌារូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទំនាក់ទំនងរវាង ចិននិងឥណ្ឌាមិនមែនជាកិច្ចប្រតិបត្តិការចាញ់-ឈ្នះទេ ប៉ុន្តែឈ្នះទាំងសងខាង។ ចិននៅជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់ចិនទាំងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងការទូតទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងពេលអនាគត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_143.txt	ពលរដ្ឋហ្សកហ្ស៊ី បានប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមប៉ូលិស ក្នុងបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលមួយនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា បន្ទាប់ពីគណបក្សកាន់កាប់អាសនៈរដ្ឋសភា គឺបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ី (Georgian Dream) ប្រកាសពន្យារការចរចាចូលជាសមាជិកសហភាពអ៊ឺរ៉ុប(EU) រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៨។	បន្ទាប់ពីគណបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ីកាន់កាប់សំឡេងភាគច្រើនក្នុងរដ្ឋសភា និងប្រកាសពន្យារការចរចាជាមួយសហភាពអ៊ឺរ៉ុប ពលរដ្ឋហ្សកហ្ស៊ីរាប់ពាន់នាក់ បានខឹងសម្បារ និងធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនៅរដ្ឋសភា នៃទីក្រុងប៊ីលីស៊ី។ បាតុករមួយចំនួន បានសម្រុកចូលទៅក្នុងអគាររដ្ឋសភា និងខ្លះទៀតបាញ់កាំជ្រួចលើក្រុមប៉ូលិស បង្ករបួស៣នាក់ ដោយ២នាក់ត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ ក្រុមសមត្ថកិច្ច បានប្រើបំពង់បាញ់ទឹក, កំប៉ុងទឹកម្រេច និងឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក បាញ់លើក្រុមបាតុករ។ បាតុករទាំងនោះទៀតសោត ជាក្រុមពលរដ្ឋដែលគាំទ្រ EU ដោយចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលខ្លួន ចរចា និងបញ្ចូលហ្សកហ្ស៊ី ជាសមាជិកសមាគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអ៊ឺរ៉ុបដ៏ធំមួយនេះ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៊ីលីស៊ី បានប្រកាសពន្យារការចរចាជាមួយ EU ដល់ឆ្នាំ២០២៨ ក្រោយសភាអ៊ឺរ៉ុប បានអនុម័តដំណោះស្រាយស្ដីពីការមិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតរដ្ឋសភាហ្សកហ្ស៊ីដែលបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា។ ប្រធានាធិបតីហ្សកហ្ស៊ី លោកស្រី Salome Zourabichvili បានចោទប្រកាន់ទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺដូចប្រកាសសង្គ្រាមជាមួយប្រជាជនខ្លួនឯង។ មេដឹកនាំដែលគាំទ្រ EU រូបនេះ បានចោទជាសំណួរលើរដ្ឋាភិបាលខ្លួនថា តើពួកគេបម្រើឱ្យហ្សកហ្ស៊ី ឬឱ្យរុស្ស៊ី។ «ថ្ងៃនេះ ចាត់ទុកជារបត់ប្រវត្តិសាស្រ្តសំខាន់មួយ លើការបញ្ចប់នៃរដ្ឋប្រហារស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលបានកើតឡើងប៉ុន្មានអាទិត្យមកនេះ»។ លោកស្រី Salome Zourabichvili បានប្រកាសបែបនេះ ក្នុងសន្និសីទកាសែត។ ដ្បិតជាប្រធានាធិបតីមែន ប៉ុន្តែលោកស្រី Zourabichvili ហាក់មិនសូវមានអំណាច ព្រោះរដ្ឋសភាត្រូវបានកាន់កាប់សំឡេងភាគច្រើនដោយសមាជិកគណបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ី។ ទំនាក់ទំនងរវាងហ្សកហ្ស៊ី និង EU ធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពមិនល្អក្នុងពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ក្រោយ EU ចោទរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៊ីលីស៊ី ថាមានទំនោរកសាងរដ្ឋាភិបាលផ្ដាច់ការ និងមានជំហរគាំទ្រខាងរុស្ស៊ី។ គណបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ី បានច្រានចោលលើការចោទប្រកាន់ និងរិះគន់ EU ថាបោកប្រាស់ប្រទេសខ្លួនទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1430.txt	កងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីនឹងទទួលបាននាវាចម្បាំងថ្មី ២៦គ្រឿងនៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ នេះជាការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃកំណើតកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីដែលប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៩ ខែកក្កដានេះ។	នាវាចម្បាំង ២៦ គ្រឿងដែលកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីទទួលបានក្នុងឆ្នាំនេះមានរួមទាំងប្រភេទនាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវបួនគ្រឿងផង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ពីទីក្រុង Saint Petersburg លោក ពូទីន បានថ្លែងដូច្នេះ៖« ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨នេះ នាវាសរុបដែលនឹងត្រូវផ្តលឲ្យកងទ័ពជើងទឹកមាន ២៦ គ្រឿងហើយក្នុងចំណោមនោះមាននាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវ Kalibr ចំនួនបួនគ្រឿង។ ក្នុងខួបកងទ័ពដែលរៀចំឡើងរៀងរាល់ឆ្នាំនេះ លោក ពូទីន ត្រួតពល និងទស្សនការសមយុទ្ធរបស់កងនាវារុស្ស៊ី ៣៩ គ្រឿងផង។ លោក ពូទីន ក៏បានឆ្លៀតឱកាសថ្លែងអំណរគុណដល់កងទ័ពរុស្ស៊ីប្រហែល ៤០០០នាក់ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងកម្មវិធីប្រារព្ធខួបកងទ័ពនេះដែរចំពោះការរួមចំណែកការពារប្រទេសជាតិកន្លងមក។ ប្រធានាធិបតីរូបនេះបានបន្ថែមថា កងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីបានទទួលនាវាចំនួបប្រាំបីគ្រឿងរួចរាល់ហើយ ហើយការទទួលបាននាវាចម្បាំងបន្ថែមនេះនឹងធ្វើឲ្យកងទ័ពរុស្ស៊ីកាន់តែខ្លាំងក្លាថែមទៀតផងនៅពេលអនាគត។ តាមពិតទៅ នាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវ Kalibr ត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនដងដែរនៅក្នុងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងសមុទ្រកាព្យែនក្នុងប្រតិបត្តិការយោធានៅក្នុងប្រទេសស៊ីរីដើម្បីគាំទ្ររបបដឹកនាំលោក បាសាអាល់អាសាដ ប្រឆាំងនឹងក្រុមឧទ្ទាមកាលពីថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ ដោយឡែក មេបញ្ជាការកងនាវាសមុទ្រខ្មៅរបស់រុស្ស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅកំពង់ផែ Sevastopol នៅឧបទ្វីបគ្រីមា (Crimea) លោក Alexander Moiseyev បានអះអាងថានាវាចំនួប្រាំមួយគ្រឿងថ្មីៗរួមទាំងនាវាសម្រាប់បាញ់មីស៊ីលផងនោះនឹងត្រូវចេញប្រតិបត្តិការនៅត្រឹមចុងឆ្នាំនេះ។ ចាប់តាំងពីក្រសោបយកទឹកដី Crimea ពីអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ ២០១៤ រស្ស៊ីបន្តទំនើបកម្មកងទ័ពរបស់ខ្លួនជាហូរហែរ ហើយរបបដឹកនាំក្រេមឡាំងក៏បន្តបញ្ចូលសព្វាវុធទំនើបៗជាច្រើនដើម្បីឲ្យកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនប្រើប្រាស់ជាពិសេសកងពលធំដែលស្ថិតនៅតាមតំបន់ព្រំដែនជាប់អឺរ៉ុប។ នេះក៏ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបន្តកសាងកម្លាំងយោធាជាបន្តបន្ទាប់របស់សមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូកន្លងមកនេះផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1431.txt	សិង្ហបុរី៖ អាមេរិក,អូស្ត្រាលី និងជប៉ុនចាប់ដៃគ្នាបង្កើតភាពជាដៃគូផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកកាលពីចុងខែកក្កដាកន្លងមកត្រូវបានគេចាត់ទុកជាយុទ្ធសាស្ត្រប្រជែងចិន។ ប៉ុន្តែប្រធានអាស៊ានសិង្ហបុរីមើលឃើញផ្សេង ហើយបុរីរដ្ឋនេះយល់ថា វាជាឱកាស និងជាប្រភពហិរញ្ញវត្ថុថ្មីសម្រាប់រដ្ឋក្នុងតំបន់ជាពិសេសអាស៊ានក្នុងការជំរុញការផ្សាភ្ជាប់ផង។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ (Vivian Balakrishnan) បាននិយាយប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានថ្ងៃចន្ទទី ៦ ខែសីហាថា ក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន រាល់គម្រោងហិរញ្ញវត្ថុទ្រទ្រង់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីៗសុទ្ធតែមានសារសំខាន់ ហើយប្រទេសអាស៊ានស្វាគមន៍។ ប្រមុខការទូតរូបនេះពន្យល់បន្តថា វាជារឿងពិតដែលអាស៊ានត្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ,ត្រូវការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, ត្រូវការការផ្សាភ្ជាប់ ហើយក៏ដូចជាភាគីជាដៃគូជាមួយមហាអំណាចដទៃ។ ដូច្នេះ អាស៊ានស្វាគមន៍ទាំងអស់ឲ្យតែគម្រោងនោះមានគោលដៅជំរុញការអភិវឌ្ឍ លើកស្ទួយការកសាងសមត្ថភាព,បង្កើតការងារឲ្យប្រជាជន និងមិនបង្ខំឲ្យសមាជិកអាស៊ានសម្រេចអ្វីមួយដែលខ្លួនមិនចង់ធ្វើនោះ។ «បើក្រឡេកមើលបញ្ហានេះក្នុងជំហអាស៊ានផ្ទាល់ ខ្ញុំយល់ថា អាស៊ានត្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ, ការផ្សាភ្ជាប់ និងការអភិវឌ្ឍ។ ដូច្នេះយើងស្វាគមន៍រាល់គម្រោងថ្មីៗ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំបានប្រាប់ដៃគូអាស៊ានថា ដរាបណាគម្រោងថ្មីៗដែលត្រូវបានលើកឡើងនោះមានគោលដៅជំរុញការអភិវឌ្ឍ បង្កើតការងារ និងលើកស្ទួយការកសាងសមត្ថភាព វាជារឿងល្អ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់។ «អ្វីដែលយើងមិនចង់បាននោះគឺ ការបង្ខំឲ្យយើងសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអ្វីមួយដែលយើងមិនចង់ធ្វើ។ យើងមិនទទួលយកឡើយ បើបែបនេះ។ ផ្អែកលើកិច្ចសន្ទនាកាលពីសប្តាហ៍មុន ដៃគូរបស់អាស៊ានទទួលស្គាល់ថា គម្រោងអ្វីក៏ក៏ដែលត្រូវស្នើឡើយ គឺត្រូវគោរពគោលការណ៍ស្នូល អាស៊ាន(ASEAN Centrality) និងជំរុញការអភិវឌ្ឍ និងលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាជនយើង»។ តាមពិតទៅ កាលពីសប្តាហ៍នេះ លោកស្រី Julie Bishop រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលី បានប្រកាសពីភាពជាដៃគូវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកថ្មីនេះ ហើយអះអាងថា គម្រោងត្រីភាគីនេះត្រូវបង្កើតឡើងដើម្បីប្រមែរប្រមូលទុនវិនិយោគជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងរក្សាសន្តិភាពតំបន់ប៉ុណ្ណោះ។ ថ្វីបើមិនទាន់មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់ជុំវិញទំហំហិរញ្ញវត្ថុដែលមានក្តី ភាពជាដៃគូត្រូវភាគីនេះដែរផ្តោតសំខាន់ការវិនិយោគលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថាមពល ដឹកញ្ជូន ទេសចរណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យា ដោយវាសុទ្ធសឹងតែជាវិស័យស្នូលដែលធានាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការផ្សាភ្ជាប់ផង។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនវិនិយោគឯកជនបរទេសរបស់អាមេរិករួមជាមួយក្រសួងការបរទេសអូស្ត្រាលី និងធនាគារសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ជប៉ុនទទួលខុសត្រូវលើការអនុវត្តគម្រោងនេះ។ មានការលើកឡើងថា គម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់មហាអំណាចអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តនេះមានគោលដៅប្រជែងជាមួយមហាយក្សចិនដែលកំពុងដឹកនាំគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធំសម្បើមមានទុនលើសមួយទ្រីលានដុល្លារនិងមានមហិច្ឆតាផ្សាភ្ជាប់ពីអាស៊ីដល់អឺរ៉ុប និងដល់អាហ្វ្រិកតាមការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ប៉ុន្តែរឿងដែលគួរឲ្យកតសម្គាល់ គឺ ឥណ្ឌាមិនមានចំណែកក្នុងគម្រោងហិរញ្ញវត្ថុថ្នាក់តំបន់ថ្មីនេះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1432.txt	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានផ្ញើក្តីសង្ឃឹម និងជំនឿជាក់របស់លោកលើជ័យជម្នះរបស់បក្សភឿថៃសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិថៃនាពេលខាងមុខ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះ ហ៊ានអះអាងទៀតថា បក្សភឿថៃជាបក្សដែលមិនអាចផ្តួលបានឡើយ បើទោះបីជាមានការប៉ុនប៉ុងបំបែកច្រើនលើកហើយក៏ដោយ។	តាមរយៈសារវីដេអូក្នុងថ្ងៃខួបកំណើតរបស់លោកនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែកក្កដា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានលើកឡើងពីទុកលំបាករបស់ប្រជាជនថៃ ដែលត្រូវរស់នៅជាមួយនឹងការចំណាយច្រើន ខណៈចំណូលរបស់ពួកគេ មិនមានការកើនឡើង។ លោក ចោទប្រមុខរបបសឹកថា មិនយល់ពីបេះដូងរបស់ប្រជាជនថៃ ស្របពេលដែលប្រមុខសឹកព្យាយាមបន្តតោងអំណាចបន្ថែមទៀត។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post លោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដែលកំពុងតែរស់នៅនិរទេសខ្លួនឯងនៅក្រៅប្រទេសរូបនេះ ថែមទាំងបានបង្ហាញពីទំនុកចិត្តថា បោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ បក្សភឿថៃ នឹងឈ្នះ និងអាចត្រលប់ទៅកាន់អំណាចវិញបានហើយ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា បក្សភឿថៃ នឹងទទួលបានជ័យជម្នះភ្លួកទឹកភ្លួកដីជាក់ជាពុំខាន។ សូមជម្រាបផងដែរថា បក្សភឿថៃ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០០១មក តែងតែឈ្នះរាល់ការបោះឆ្នោត។ ក៏ប៉ុន្តែបក្សដែលធ្លាប់ដឹកនាំដោយត្រកូលអ្នកនយោបាយស៊ីណាវ៉ាត់មួយនេះ ក៏រងទុក្ខមិនស្ទើរដែរ ពោលគឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សថៃ រួមមានលោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ សុទ្ធសឹងតែត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចដោយសាររដ្ឋប្រហារ។ មកទល់ពេលនេះ ទាំងលោកថាក់ស៊ីន និងលោកស្រី យីងឡាក់ កំពុងតែរស់នៅក្រៅប្រទេស ខណៈឈ្មោះរបស់អតីតមេដឹកនាំកំពូល ក៏កំពុងស្ថិតក្រោមការចោទប្រកាន់របស់តុលាការថៃពាក់ព័ន្ធនឹងបទពុករលួយផង និងបទធ្វេសប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ កន្លងមក លោកថាក់ស៊ីន បានអះអាងថា លោក មិនពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយថៃឡើយ ពោលគឺសកម្មភាពលោក គ្រាន់តែជាការបង្ហាញការគាំទ្រ និងជំនឿជាក់លើបក្សដែលលោកធ្លាប់ដឹកនាំប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1433.txt	អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំ UN លោកស្រី Nikki Haley បាននិយាយនៅថ្ងៃទី ០៣ សីហា ថា រុស្ស៊ី បានល្មើសទៅនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ UN ដោយបានចេញបណ្ណអនុញ្ញាតការងារថ្មីផ្សេងទៀត។ លោកស្រី Haley បាននិយាយទៅរបាយការណ៍មួយរបស់សារព័ត៌ាមានអាមេរិក និងជឿថា របាយការណ៍នោះ ពិតជាគួរឲ្យជឿជាក់បាន។	បើតាមការចុះផ្សាយភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP តំណាងរបស់អាមេរិកលោកស្រី Nikki Haley បាបានលើកឡើងថា៖ «និយាយឲ្យចំទៅ។ រុស្ស៊ី មិនអាចគាំទ្រការដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើកូរ៉េខាងជើង ដោយគ្រាន់តែនិយាយនៅមុខក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ប៉ុន្តែនៅក្រោយខ្នង បែរជាល្មើសទៅវិញទេ»។ ការលើកឡើងរបស់លោកស្រី Haley ធ្វើឡើង ក្រោយពីកាសែតអាមេរិក The Wall Street Journal កាលពីថ្ងៃ០២ សីហាកន្លងទៅ បានចុះផ្សាយថា រុស្ស៊ី បានបណ្ដោយឲ្យពលករកូរ៉េខាងជើងជាច្រើនពាន់នាក់ ចូលទៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ដើម្បីរកប្រាក់ចំណូល។ ប្រាក់ខែរបស់ពលករទាំងនោះ គឺជាប្រភពហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់របបដឹកនាំទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ យោងតាមកាសែតដដែលនេះ ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃរុស្ស៊ី បានបង្ហាញថា ពលករកូរ៉េខាងជើងជាង ១ម៉ឺននាក់ បានចុះឈ្មោះទៅធ្វើការនៅក្នុងរុស្ស៊ី បើគិតចាប់ពីពេលមានការហាមឃាត់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីឆ្នាំមុនមកនោះ។ យ៉ាងហោចណាស់ ៧០០នាក់ថ្មីទៀត ទទួលបានបណ្ណការងារនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ។ ពលករកូរ៉េខាងជើង ២៤ ០០០ នាក់ បានធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ខណៈចិន ក៏បានទទួលពលករកូរ៉េខាងជើងរាប់ពាន់នាក់ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ពលករកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ ១ ម៉ឺននាក់ កំពុងធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសនាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ពួកគេទាំងនោះ រកប្រាក់បានជាង ២ ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ សម្រាប់ទ្រទ្រង់របបផ្ដាច់ការកូរ៉េខាងជើង ដែលដឹកនាំដោយលោក គីម ជុងអ៊ុន។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក។ គួររម្លឹកថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានហាមឃាត់បណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ ពីការចេញបណ្ណអនុញ្ញាតការងារទៅដល់ពលករកូរ៉េខាងជើង ហើយទណ្ឌកម្មនេះដែរ បានចូលជាធរមានកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧។ ទណ្ឌកម្មនេះ នឹងត្រូវបញ្ចប់ នាឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1434.txt	កម្ដៅតានតឹងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធឆ្លងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក បានធូរស្រាលបន្តិចវិញ ក្រោយភាគីទាំងពីរធ្វើសម្បទានឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ អាមេរិកសុខចិត្តផ្អាកផែនការយកពន្ធនាំចូលលើយានយន្តរបស់អឺរ៉ុប ឯអឺរ៉ុបនឹងដកហូតវិធានការប្រឆាំងការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិកដែរ។ ជំហានបន្ទាប់ ភាគីទាំងពីរឯកភាពបន្តជជែកគ្នាលើការដំឡើងពន្ធលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូមរបស់អាមេរិកដែរ។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា បានស្វាគមន៍ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ហ្សង់-ក្លូដ ចាំងគើ នៅសេតវិមានដើម្បីជជែកពីការខ្វែងគំនិតលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ដែលបានធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរល្អក់កករខ្លាំង។ ក្រោយជំនួបច្រើនជាងពីរម៉ោង មេដឹកនាំទាំងពីរបានយល់ព្រមលើផែនការរួមគ្នាមួយ សំដៅកាត់បន្ថយជម្លោះផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ដែលកើតចេញពីការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិក។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អាមេរិកនឹងមិនអនុវត្តតាមផែនការចាស់ដែលចង់ដាក់ពន្ធនាំចូលលើរថយន្តរបស់អឺរ៉ុបឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ អាល្លឺម៉ង់ជាអ្នករីករាយជាងគេ ព្រោះលែងបារម្ភឧស្សាហកម្មរថយន្តរបស់ខ្លួន ត្រូវរងគ្រោះ ហើយអាល្លឺម៉ង់ក៏នាំរថយន្តទៅអាមេរិកច្រើនជាងគេ។ រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអាល្លឺម៉ង់ចាត់ទុកការព្រមព្រៀងរវាងលោក ត្រាំ និងលោក ចាំងគើ ជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអាចបញ្ចៀសសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។ អ្វីកាន់តែសំខាន់នោះ មេដឹកនាំមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរ ក៏បានឯកភាពគ្នាក្នុងការបន្តដោះស្រាយបញ្ហាពន្ធលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូម ដែលជាដើមហេតុនាំឲ្យមានបញ្ហាដូចសព្វថ្ងៃ ហើយអឺរ៉ុបនឹងបញ្ឈប់វិធានការរបស់ខ្លួនដែលដាក់ចេញដើម្បីឆ្លើយតបចំណាត់ការរបស់អាមេរិកផង។ លោក ត្រាំ ដាក់បន្ទន់ជំហរត្រង់ចំណុចនេះ ព្រោះលោកតែងប្រកាសថា ការដំឡើងពន្ធនេះជាការយកចិត្តទុកដាក់លើឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក ដែលរងគ្រោះដោយសារការនាំចូល។ ជាថ្នូរទៅឲ្យអាមេរិកវិញ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនិយាយថា អឺរ៉ុបនឹងបង្កើនការនាំចូលសណ្ដែកបាយរបស់អាមេរិក និងបង្កើនបរិមាណនាំចូលឧស្ម័នរាវផង។ លោក ត្រាំ បានហៅសកម្មភាពរបស់អឺរ៉ុបជារឿងសំខាន់ ដែលនឹងជួយដល់វិស័យថាមពល និងកសិករអាមេរិក។ ក្រោយជំនួបនេះ លោកក៏បានសរសេរតាមបណ្ដាញសង្គម
article_1435.txt	(ញូដេលី)៖ ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា និងចិនកាន់តែប្រសើរឡើងវិញ ក្រោយប្រឈមមុខដាក់គ្នាអស់ជាច្រើនខែដោយសារបញ្ហាព្រំដែន។ អ្នកជំនាញយល់ថា បើសិនជាចំណងមិត្តភាពកាន់តែស្អិតល្មួតប្រៀបដូចជាមិត្តល្អ «សតវត្សអាស៊ី» នឹងមានមូលដ្ឋានកាន់តែរឹងមាំ ហើយសន្តិភាព ស្ថិរភាពនិងវិបុលភាពសេដ្ឋកិច្ចនឹងរក្សាវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ទាំងមូល។	ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីប្រសើរ ពេលមហាយក្សអាស៊ីខាងត្បូងឥណ្ឌាប្តូរជំហរការទូតចំពោះចិន? ចាប់ពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៧ មហាអំណាចគីឡូធ្ងន់ឥណ្ឌា និងចិនបានប្រឈមមុខគ្នាស្រួចស្រាល់ដោយសារបញ្ហាជម្លោះព្រំដែន Doklam ស្ថិតនៅតាមព្រំដែនតំបន់ស្វយ័តទីបេ និងប្រទេសប៊ូតង់។ ជម្លោះព្រំដែននៅ Doklam កើតឡើងនៅពាក់កណ្ដាលខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ក្រោយយោធាចិនបញ្ជូនគ្រឿងចក្រឈូសឆាយនៅតំបន់ខ្ពង់រាបលើភ្នំហិមាល័យ ប៉ុន្តែឥណ្ឌាដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តប៊ូតង់បានចូលទៅឃាត់រហូតដល់មានការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងឥណ្ឌា និងចិនតែម្តង។ យ៉ាងណាក៏ដោយបញ្ហាព្រំដែននេះថមថយកម្តៅជាបន្តបន្ទាប់ និងត្រឡប់ទៅរកស្ថានភាពប្រក្រតីវិញ ដោយសារភាគីទាំងសងខាងពិគ្រោះយោបល់ និងពិភាក្សាគ្នា។ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា និងរដ្ឋាភិបាលចិនឯកភាពគ្នាដោះស្រាយ និងដកទ័ពរៀងខ្លួនផងដែរ។ គេមើលឃើញថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ព្យាយាមផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួនចំពោះមហាយក្សចិនដែលជាមិត្តជិតខាង។ គ្រាន់តែក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ នេះលោក ម៉ូឌី ត្រូវជួបពិភាក្សាទល់មុខគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីចិនបីលើក។ លើកទីមួយលោក ម៉ូឌី បានអញ្ជើញទៅកាន់ទីក្រុង Wuhan ប្រទេសចិន និងជួបពិភាក្សាមិនផ្លូវការជាមួយលោក ស៊ី ជិនភីងកាលពីចុងខែមេសាកន្លងទៅ។ ក្នុងជំនួបកាលនោះមេដឹកនាំឥណ្ឌា និងចិនបានពិភាក្សាពីការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការក្នុងការរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពតាមព្រំដែន ប្រឆាំងភេរវកម្ម និងរក្សាសន្តិសុខនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌាជាដើម។ វាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ត្រង់ ឥណ្ឌានិងចិនឯកភាពគ្នាបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងផ្ទាល់រវាងយោធាប្រទេសទាំងពីរត្រឹមកម្រិតអគ្គនាយករដ្ឋានទទួលបន្ទុកប្រតិបត្តិការយោធាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាកើតឡើងជាយថាហេតុ។ ក្រៅពីសន្តិសុខភាគីទាំងពីរក៏ស្វែងរកលទ្ធភាពចាប់ដៃគ្នាអភិវឌ្ឍតំបន់រួមគ្នា និងពង្រឹងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មដែរ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះលោក ម៉ូឌី ហាក់ព្យាយាមរក្សាគោលជំហរឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត្យរបស់ឥណ្ឌាដែលមានតាំងពីជំនាន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Jawaharlal Nehru ដោយធ្វើយ៉ាងណារក្សាតុល្យភាពនៃទំនាក់ទំនងជាមួយលោកខាងលិចផង និងជាមួយមិត្តជិតខាងដូចជាចិនដែលកំពុងកើនឥទ្ធិពលឥតឈប់ផង។ រឹតតែច្បាស់ថែមទៀត ក្នុងវេទិកាសន្តិសុខ Shangri-La នៅសិង្ហបុរីដើមខែមិថុនាកន្លងទៅនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាមិនបានលើកឡើងសូម្បីតែមួយម៉ាត់ពីសម្ព័ន្ធសន្តិសុខចតុភាគី (Quadrilateral Security Dialogue) ដែលមានអាមេរិក ឥណ្ឌា ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញលោកបែរជាលើកឡើងពីអាទិភាពនៃការចាប់ដៃពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយចិនទៅវិញ។ ការណ៍នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថា វាជាឥរិយាបថមួយវិជ្ជមានដែលមិនធ្វើឲ្យចិនឃ្នើសចិត្ត និងធូរទ្រូងលែងសូវបារម្ភពីចេតនារបសឥណ្ឌាចំពោះខ្លួនទៀតដែរ។ បន្ទាប់ពីជួបគ្នានៅ Wuhan លោក ម៉ូឌី បានជួបជាមួយលោក ស៊ី ជាលើកទីពីរនៅក្នុងវេទិកាកិច្ចប្រជុំនៃអង្គការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ (SCO) ដែលរៀបចំឡើងនៅទីក្រុង Qingdao ប្រទេសចិន។ ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនេះ លោក ម៉ូឌី បានស្នើសុំរៀបចំជំនួបទ្វេភាគីមិនផ្លូវការដូចនៅក្រុង Wuhan ទៀតប៉ុន្តែជំនួបនេះត្រូវធ្វើឡើងនៅទឹកដីឥណ្ឌាម្តង។ ប្រធានាធិបតីចិនបានទទួលយកលិខិតអញ្ជើញដោយមិនបានបង្អែរបង្អង់យូរទេ។ ចំណែករឿងសេដ្ឋកិច្ច លោក ស៊ី និងលោក ម៉ូឌី បានឯកភាពគ្នាធ្វើយ៉ាងណាជំរុញទំហំពាណិជ្ជកម្មឲ្យដល់ ១០០ពាន់លានដុល្លារត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ផង។ ចំណែក ជំនួបលើកទីបីនឹងកើតឡើងដាច់ដោយឡែកពីកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចជាន់ថ្មី BRICS ដែលរៀបចំឡើងនៅក្រុង Johannesburg ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងសប្តាហ៍នេះ។ ជំនួបទ្វេភាគីលើកទីបីរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរផ្តោតសំខាន់ពាណិជ្ជកម្មទៀត ខណៈដែលអាមេរិកបន្តបញ្ឆេះសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងចិន។ ឥណ្ឌា និងចិនគាំទ្រពាណិជ្ជកម្មសេរី សេដ្ឋកិច្ចបើកចំហ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគីផង។ ដូច្នេះបញ្ហានេះនឹងត្រូវលើកយកមកពិភាក្សា ។ បើសិនឥណ្ឌា និងចិនអាចបន្តរក្សាទុកជម្លោះព្រំដែនដោយឡែក ឬអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន និងឈានទៅការជាមួយគ្នាជិតស្និទ្ធក្នុងនាមជាមិត្តជិតខាងល្អនៅពេលខាងមុខនោះ ភាពវិជ្ជមានជាច្រើននឹងកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូល។ វាជាពេលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌អាស៊ីដុះដាលឥទ្ធិពលលើសគេ ប្រៀបដូចសតវត្សអាមេរិកនាសតវត្សទី ២០ និងសតវត្សចក្រពត្តិអង់គ្លេសនាសតវត្សទី ១៩ដូចគ្នា។ «សតវត្សអាស៊ីមានមូលដ្ឋានគ្រឹះកាន់តែរឹងមាំ បើសិនមហាយក្សឥណ្ឌា និងចិនក្លាយជាមិត្តជិតស្និទ្ធ» ទាក់ទិននឹងការវិវត្តនៃទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌា និងចិន អ្នកជំនាញការបរទេសលោកបណ្ឌិតយល់ឃើញថា វានឹងមានសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់តំបន់ និងពិភពលោកទាំងមូល បើឥណ្ឌា និងចិនកាន់មានលទ្ធភាពខ្ពស់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួត និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរបានមែននោះ។ ចំណុចវិជ្ជមាននោះគឺ ការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ និងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការកសាងទំនុកចិត្តខ្ពស់រវាងប្រទេសក្នុងតំបន់តំបន់ស្ថិរភាព សន្តិភាព និងវិបុលភាពនៃតំបន់ទាំងមូលផង។ លោកបណ្ឌិត Tang Siew Mun បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះថា៖« និយាយឲ្យពិតទៅ បច្ចុប្បន្ននេះទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា និងចិនកាន់តែប្រសើរហើយ។ បើសិនជាឥណ្ឌា និងចិនកាន់ជិតស្និទ្ធ អាចធ្វើការរួមគ្នា និងឈានដល់ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងព្រំដែន និងភាពខុសប្លែកគ្នាផ្សេងទៀត វាជារឿងល្អបំផុតដោយសតវត្សអាស៊ីមានមូលដ្ឋានកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត»។ លោកបណ្ឌិតបានបន្តថា៖« វាមានមូលដ្ឋានកាន់តែរឹងមាំដោយសារសតវត្សអាស៊ីលែងពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនតែមួយ។ បើសិនមានឥណ្ឌា និងចិន យើងមានក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចពីរ ហើយបូកជប៉ុនមួយទៀត។ រាប់ទាំងការត្រដែតឡើងរបស់វៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ីផងនោះ តំបន់ទាំងមូលកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត។ យើងមិនពឹងផ្អែកលើក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចតែមួយដូចមុនទេ ព្រោះយើងនឹងមានក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចច្រើន»។ លោកបណ្ឌិតជឿជាក់ថា វាប្រាកដណាស់ដែលភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងអាចឈានទៅដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន និងភាពខុសគ្នាផ្នែកនយោបាយរួមគ្នា ហើយជាលទ្ធផលភាពតានតឹងនឹងថមថយ ហើយការកសាងទំនុកចិត្តរវាងគ្នា និងការសហការគ្នាកើតឡើងកាន់តែច្រើនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1436.txt	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបន្តបដិសេធការចោទប្រកាន់លើរុស្ស៊ីជុំវិញការជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកឆ្នាំ២០១៦ ដែលនាំជោគជ័យដល់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ។ លោក ត្រាំ ដែលប្រាថ្នាចង់បានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយរុស្ស៊ី ទំនងជឿជាក់លើសម្ដីរបស់លោក ពូទីន ទាំងស្រុង។ ការណ៍នេះប្រាកដជាធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ ពិបាកមិនខាន ព្រោះលោកត្រូវបកស្រាយឲ្យច្បាស់ពីជំហររបស់លោក ស្របពេលក្រុមស៊ើបអង្កេត ឬចារកម្មអាមេរិករកឃើញផ្ទុយពីការអះអាងរបស់លោក ពូទីន ។	ជំនួបមួយថ្ងៃរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងរុស្ស៊ី បានបញ្ចប់ទៅដោយមិនមានផ្លែផ្កាអ្វីដុំកំភួនឡើយ។ សំណុំរឿងអាមេរិកចោទរុស្ស៊ីថា បានលូកលាន់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០១៦ ជាប្រធានបទសំខាន់មួយដែលត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ជជែកជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ។ ដូចពេលកន្លងមកដែរ លោក ពូទីន បានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ទាំងអស់នេះ និងបានរិះគន់ការស៊ើបអង្កេតរបស់រដ្ឋអាជ្ញាពិសេសអាមេរិកផង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ពូទីន និយាយថា រុស្ស៊ីមិនបានកកូរកកាយការបោះឆ្នោតអាមេរិកឆ្នាំ២០១៦ ។ សម្ដីលោក ពូទីន ស្មើនឹងការបដិសេធលទ្ធផលស៊ើបអង្កេតរបស់ក្រុមចារកម្មអាមេរិកដែលរកឃើញភស្តុតាងបង្ហាញពីសកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីក្នុងការលួចចូល (Hack) ទៅក្នុងសារអ៊ីមែលរបស់សមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងបានបញ្ចេញព័ត៌មានសម្ងាត់ដែលជួយត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យលោក ត្រាំ ទៅកាន់សេតវិមាន។ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា លោក ពូទីន បានបញ្ជាក់ថា៖ «យកសំរាមនេះចេញពីក្បាលអ្នកទៅ។» លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រាំ ទំនងទុកចិត្តការចម្លើយរបស់លោក ពូទីន ដោយលោកចាត់ទុកសម្ដីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីជា ការបដិសេធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត។ លើសពីនោះ លោក ត្រាំ ក៏អះអាងទៀតថា លោកមើលមិនឃើញពីមូលហេតុដែលរុស្ស៊ីត្រូវជ្រៀតជ្រែកផ្ទៃក្នុងអាមេរិកឡើយ។ ដោយឡែកក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍អាមេរិក Fox News ក្រោយជំនួបនៅហ្វាំងឡង់ លោក ពូទីន ក៏បង្ហាញក្ដីងឿងឆ្ងល់ និងមិនជឿថា រុស្ស៊ីអាចកែប្រែគំនិតរបស់ប្រជាជនអាមេរិកបានដែរ។ ជុំវិញការចោទប្រកាន់ជនជាតិរុស្ស៊ី១២នាក់ពីសំណាក់ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក មេដឹកនាំរុស្ស៊ីចាត់ទុកករណីនេះជាល្បែងនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់អាមេរិក និងជាការប្រកួតប្រជែងគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ លោកបានស្នើកុំឲ្យយកទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី-អាមេរិក ធ្វើចំណាត់ខ្មាំងក្នុងបញ្ហានេះឲ្យសោះ។ លោក ពូទីន ក៏បានទទូចឲ្យមានការប្រើប្រាស់កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីស្ដីពីការអនុវត្តច្បាប់នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ។ លោកចង់សំដៅដល់សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៩៩ ចែងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកច្បាប់ ដែលបើកផ្លូវឲ្យរដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិកអាចសាកសួរជនជាតិរុស្ស៊ីទាំង១២នាក់ក្រោមនៅរុស្ស៊ី។ លោកបានលើកជាសំណួរថា ហេតុអ្វីរដ្ឋអាជ្ញាពិសេស Robert Mueller មិនផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅរុស្ស៊ីក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ? អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1437.txt	កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា បានស្នើរៀបចំជំនួបពិសេសអាស៊ាន-កូរ៉េខាងត្បូងនៅឆ្នាំ២០១៩ ។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា (Kang Kyung-wha) ជំនួបពិសេសនេះ គឺជាឱកាសដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ីជម្រៅរវាងភាគីទាំងពីរ។ មេដឹកនាំភាគីទាំងពីរ នឹងជជែកពីពេលវេលា និងទីតាំងជាក់លាក់ដើម្បីរៀបចំជំនួបពិសេសនេះ។	ក្រោមរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន កូរ៉េខាងត្បូងបានឲ្យតម្លៃខ្លាំងលើតំបន់អាស៊ានដែលមានសមាជិក១០ប្រទេស ស្របពេលភាគីទាំងពីរជាដៃគូដ៏សំខាន់ស្រាប់ហើយនោះ។ លោក មូន ចេអ៊ីន បានដាក់ចេញ «គោលនយោបាយភាគត្បូងថ្មី» សំដៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយជាមួយប្រទេសនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសនៅប៉ែកអាស៊ីខាងត្បូងដូចជាឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថានផង។ ក្នុងន័យរឹតចំណងទ្វេភាគីកាន់តែរឹងមាំ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា បានស្នើរៀបចំជំនួបពិសេសរវាងកូរ៉េខាងត្បូង និងអាស៊ានដែលគ្រោងធ្វើនៅឆ្នាំក្រោយ។ លោកស្រី កាង ស្នើបែបនេះនាជំនួបប្រចាំឆ្នាំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-កូរ៉េខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា នៅសិង្ហបុរី។ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសថា ប្រមុខការទូតអាស៊ានទាំង១០ ក៏បានស្វាគមន៍សំណើដែលលើកឡើងដោយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap អាស៊ាន និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងកំណត់ទីកន្លែង និងកាលបរិច្ឆេទនៃគម្រោងជំនួបនៅក្នុងខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ លោក មូន នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរីដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-កូរ៉េខាងត្បូងជាមួយប្រមុខរដ្ឋ-ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសមាជិកអាស៊ាន។ នាកិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃទី៣ លោកស្រី កាង បានលើកឡើងពីតួនាទីសំខាន់របស់តំបន់អាស៊ានសម្រាប់កូរ៉េខាងត្បូង។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងត្បូងរូបបញ្ជាក់ថា អាស៊ានមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរៀបចំវេទិកាយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់ រៀបចំរបៀបវារៈ ហើយកាន់តែសំខាន់នោះ គឺប្រមូលផ្ដុំមេដឹកនាំពិភពលោកឲ្យជជែកពីបញ្ហារួមក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ លោកស្រីក៏អះអាងថា គំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់កូរ៉េខាងត្បូងខាងលើ គឺស្មោះត្រង់ និងពិតប្រាកដ មិនមែនថាតែមាត់ឡើយ។ តំបន់អាស៊ាន ដែលមានប្រជាជនសរុបជាង៦០០លាននាក់ ជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំទីពីររបស់កូរ៉េខាងត្បូង ដោយទំហំពាណិជ្ជកម្មទៅមកក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មានទំហំដល់ទៅ១៤៩,១ពាន់លានដុល្លារឯណោះ គឺខ្ពស់ជាងទំហំនៃការដោះដូរក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានត្រឹម១១៨,៨ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ដូចនេះ អាស៊ាន ជាទីផ្សារសំខាន់មួយរបស់ទំនិញកូរ៉េខាងត្បូង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1438.txt	មួយថ្ងៃមុនបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីមកដល់ មេដឹកនាំផ្តាច់ការដែលត្រូវគេទម្លាក់ពីតំណែងលោក រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ បានប្រកាសថា លោកមិនបោះឆ្នោតឲ្យប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្នដែលស្ថិតក្នុងបក្សកាន់អំណាចជាមួយខ្លួនឡើយ។ លោក មូហ្កាបេ អះអាងថាលោកមិនអាចគាំទ្រអ្នកធ្វើបាបលោកនោះឡើយ។	អតីតមេដឹកនាំផ្តាច់ការស៊ីមបាវ៉េលោក រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ បានអះអាងប្រាប់គេឯងក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានថ្ងៃអាទិត្យទី ២៩ ខែកក្កដាថា លោកមិនបោះឆ្នោតឲ្យលោកប្រធានាធិបតី Emmerson Mnangagwa ដែលស្នងតំណែងលោកឡើយ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ពេលបង្ហាញខ្លួនក្នុងសន្នសីទព័ត៌មានជាលើកដំបូងតាំងពីត្រូវក្រុមយោធាទម្លាក់ចេញតំណែងនៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុន លោក មូហ្កាបេ វ័យ៩៤ឆ្នាំនោះបាននិយាយយឺតៗថា ៖«ខ្ញុំមិនអាចបោះឆ្នោតឲ្យអ្នកដែលធ្វើបាបខ្ញុំឡើយ។ ខ្ញុំមិនអាចបោះឆ្នោតឲ្យបក្ស ZANU-PF ឡើយ។ មានអ្វីសល់ទៀត? ខ្ញុំគិតថា មានតែលោក Nelson Chamisa»។ លោក មូហ្កាបេ ចង់សំដៅដល់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក Chamisa ដែលបច្ចុប្បន្នដឹកនាំបក្សចលនាដើម្បីការផ្លាស់ប្តូរប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកជាគូប្រជែងរបស់លោក Mnangagwa ដើម្បីយកតំណែងប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃចន្ទទី ៣០ ខែកក្ដដានេះ។ លោក Mnangagwa មានវ័យ ៧៥ឆ្នាំ បានសន្យាធ្វើយ៉ាងណាដឹកនាំប្រទេសតាមបែបថ្មី និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមធំៗដូចជាពុករលួយ និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចដែលធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិមិនលូតលាស់ទៅមុខសោះនោះ។ លោកជាបេក្ខជននាំមុខគេ ហើយបានទទួលការគាំទ្រពីក្រុមយោធាថែមទៀតផង។ ចំណែកលោក Chamisa មានវ័យ ៤០ឆ្នាំវិញនោះ ក៏ទទួលបានការគាំទ្រច្រើនដែរពីពលរដ្ឋ។ លោកសង្ឃឹមថា លោកអាចនឹងទាក់ទាញបាននូវក្រុមយុវជនដែលចង់បានការផ្លាស់ប្តូរព្រោះបក្សកាន់អំណាច ZANU PF កាន់អំណាចតាំងពីស៊ីមបាវ៉ាប្រកាសឯករាជ្យពីម្ចាស់អាណានិគមអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៨០ម្ល៉េះ។ តាមពិតទៅ ប្រជាជនស៊ីមបាវ៉ានឹងត្រូវចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ និងប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃស្អែកនេះ ហើយវាជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងបំផុតចាប់ពីលោក មូហ្កាបេ ធ្លាក់ពីតំណែងនោះ។ វាក៏ជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងក្នុងពេល១៦ឆ្នាំដែលមានអ្នកសង្កេតការណ៍មកពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែគេនៅតែបារម្ភថា ការបោះឆ្នោតនេះនឹងនៅតែហ៊ុមព័ទ្ធដោយបញ្ហាជាពិសេសការទិញសន្លឹកឆ្នោត លួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត និងអំពើហិង្សាជាដើមផង។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក មូហ្កាបេ ការបោះឆ្នោតត្រូវបានរៀបចំឡើងពោលពេញទៅដោយការកេងបន្លំ និងហិង្សា ហើយឆ្នាំនេះក៏មានការចោទប្រកាន់គ្នាច្រើនរឿងភាពមិនប្រក្រតីនេះដែរ។ គេឃើញបក្សប្រឆាំងចាប់ផ្តើមលើកឡើងជាថ្មីបញ្ហាប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលមិនយុត្តិធម៌នៅថ្ងៃអាទិត្យចុងសប្តាហ៍នេះទៀត ហើយវាក៏មានការគំរាមកំហែង និងការលម្អៀងនៅក្នុងគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_144.txt	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានចេញសុំទោសជាសាធារណៈទៅប្រជាពលរដ្ឋ ក្រោយការប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងសន្យាមិនគេចវេសការដាក់ទោស។ ការសុំទោសរបស់លោក យូន ធ្វើឡើងមុនពេលសភាបើកកិច្ចប្រជុំដកតំណែងរូបលោក។	អត្ថបទទាក់ទង មេបក្សកាន់អំណាចកូរ៉េខាងត្បូង ជំរុញការព្យួរអំណាចលោកយូនឱ្យបានរហ័ស ក្រោយការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក ត្រូវបានប្រឆាំងដោយសភា ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានចេញសុំទោសជាសាធារណៈ និងសន្យាទទួលទោស។ លោក យូន បានប្តេជ្ញានឹងមិនគេចវេសលើការទទួលខុសត្រូវរបស់លោកនោះទេ ក្រោយប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ បន្ថែមពីនេះ លោក បានសន្យាថា មិនធ្វើរឿងនេះលើកក្រោយទៀតឡើយ។ «ខ្ញុំពិតជាសោកស្ដាយ និងសុំទោសទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានទទួលភាពភ្ញាក់ផ្អើល។ ខ្ញុំ នឹងមិនគេចវេសការទទួលខុសត្រូវផ្នែកផ្លូវច្បាប់ និងផ្នែកនយោបាយណាមួយឡើយលើការប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹក»។ លោក យូន បានប្រកាសបែបនេះ ដោយសន្យា ទុកការសម្រេចនានាឱ្យគណបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) ជាអ្នកចាត់ចែង។ ហេតុផលដែលប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក គឺដោយសារភាពអស់សង្ឃឹមក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី ប៉ុន្តែក៏ទទួលស្គាល់ផលវិបាកនៃភាពវឹកវរក្នុងប្រទេសផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ មេដឹកនាំបក្សអំណាចប្រជាជន លោក Han Dong-hoon បានប្រាប់ទៅអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ថាការចុះចេញពីតំណែងរបស់លោក យូន គឺមិនអាចគេចវេសបានទេ ដ្បិតការកាន់តំណែងរបស់លោក គ្មានឥទ្ធិពលធ្វើអ្វីបន្តបានដូចមុនឡើយ។ ទាក់ទិនលើបញ្ហាធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញាដើម្បីកែប្រែអាណត្តិប្រធានាធិបតីឱ្យមានរយៈពេលខ្លីជាងមុន លោក Han បានបញ្ជាក់ថា គណបក្សលោក នឹងជជែកលើវិធានការដែលត្រូវធ្វើលើបញ្ហានេះ។ ការដកតំណែងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវការសំឡេង ២ភាគ៣។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន សមាជិកសភាកូរ៉េខាងត្បូងមានចំនួនសរុប ៣០០អាសនៈ ខណៈបក្សប្រឆាំងមានសំឡេងក្នុងសភា ១៩២អាសនៈ។ គួរជម្រាបថា លោក យូន សុកយ៉ល បានប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក នៅថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ដែលមានការបញ្ជាឱ្យដាក់ទ័ពនៅរដ្ឋសភា ដោយចោទក្រុមប្រឆាំងប្រព្រឹត្តសកម្មភាពប្រឆាំងរដ្ឋ។ ការប្រកាសបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយបក្សប្រឆាំងដាក់សម្ពាធឱ្យកាត់បន្ថយការចំណាយ និងដាក់សំណើដកប្រធានរដ្ឋអាជ្ញា និងសវនកររដ្ឋ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1440.txt	ភ្នំពេញ៖ ទូតកម្ពុជា ប្រចាំប្រទេសជប៉ុន អំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរស់នៅទីនោះ មានការប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះគ្រោះទឹកជំនន់ ដែលកំពុងបង្កគ្រោះថ្នាក់គំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត។ ពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅតំបន់រងគ្រោះទឹកជំនន់ ត្រូវរាយការណ៍ទៅស្ថានទូត ដើម្បីទទួលបានការជួយសង្គ្រោះពីស្ថានទូត។ គិតត្រឹមថ្ងៃចន្ទទី ៩ ខែកក្កដានេះ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់និងបាក់ដី នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនកើនឡើងជាង៧០នាក់ហើយ ។	គិតមកដល់ពេលនេះ គឺមានរយៈពេល៤ថ្ងៃហើយ ដែលប្រទេសជប៉ុន កំពុងរងគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបង្កការប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតមនុស្ស៧៥នាក់ ខណៈដែលប្រជាជនមួយចំនួន នៅបន្តបាត់ខ្លួនជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀត នៅតំបន់ភាគកណ្តាល និងខាងលិចប្រទេសជប៉ុន។ ដោយសារប្រទេសជប៉ុនកំពុងទទួលរងឥទ្ធិពលទឹកជំនន់ និងបាក់ដីនេះ ស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំជប៉ុន អំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលកំពុងរស់នៅទីនោះ មានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះបញ្ហាទឹកជំនន់នេះ ដោយរាយការណ៍មកស្ថានទូតជាបន្ទាន់ ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់។ «ស្ថានទូតមានក្តីបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងដែលកំពុងរស់នៅ សិក្សា ធ្វើការនិងធ្វើកម្មសិក្សានៅតំបន់ទាំងនោះ។ នៅក្នុងន័យនេះ ក្នុងករណីជួបបញ្ហាឬករណីបន្ទាន់ណាមួយនៅក្នុងតំបន់ដែលកំពុងទទួលរងឥទ្ធិពល សូមទាក់ទងស្ថានទូតជាបន្ទាន់ ស្ថានទូតនឹងព្យាយាមដោះស្រាយឲ្យអស់ពីលទ្ធភាព »។ នេះបើតាមហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតខ្មែរ ប្រចាំប្រទេសជប៉ុន។ Relate អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក ជុំ សុន្ទរី បាននិយាយថា ក្រសួងមិនទាន់ទទួលបានរបាយការណ៍ពីស្ថានទូតកម្ពុជា ជុំវិញបញ្ហារបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរស់នៅប្រទេសជប៉ុននៅឡើយទេ។ ក្រសួងការបរទេស កំពុងតាមដានលើបញ្ហាទឹកជំនន់នៅជប៉ុននេះ ដើម្បីត្រៀមជួយដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋខ្មែរ។ ប្រជាជនជប៉ុនប្រហែល ១,៥ លាននាក់ត្រូវជម្លៀសចេញពីលំនៅដ្ឋាន ខណៈ ៣លាននាក់ផ្សេងទៀតត្រូវអាជ្ញាធរណែនាំឲ្យត្រៀមខ្លួនចាកចេញដូចគ្នា។ ស្ថានភាពកាន់តែដុនដាបបានបង្ខំឲ្យប្រជាជនឡើងទៅលើដំបូលផ្ទះ ដើម្បីគេចផុតពីការកើនឡើងនៃកម្រិតទឹកជំនន់ និងរង់ចាំការជួយសង្គ្រោះពីអាជ្ញាធរផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ចំនួនអ្នកស្លាប់កើនក្នុងគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ និងបាក់ដីលើកនេះកើនឡើងខ្ពស់ជាងគ្រោះមហន្តរាយឆ្នាំ ២០១៤ នៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាដែលអ្នកស្លាប់កាលនោះមានត្រឹម ៧៤ នាក់ប៉ុណ្ណោះ៕ ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅតំបន់ ដែលជួបបញ្ហាគ្រោះទឹកជំនន់ នៅប្រទេសជប៉ុន អាចទាក់ទងតាមរយៈហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូត ឬតាមរយៈ៖ ១. លោក តាំង ផេងរិទ្ធី ទីប្រឹក្សាទទួលបន្ទុកពលករ ០៨០ ៣៤៥៩ ៧៨៨៩ ។ ២. លោក ឆេង ចំរើន ០៨០ ៤៦៨៩ ៩៣៧៤ ។ ៣. លោក ឌឿក វណ្ណរិទ្ធិ ០៨០ ៤៤៣៩ ៥៧០៤។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1441.txt	បើគិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៨ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅសល់ពេលដឹកនាំប្រទេសចំនួន៤ឆ្នាំទៀតក្នុងអាណត្តិដែលមានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ ខណៈពេលវេលាអង្គុយកៅអីប្រធាធិបតីទើបបាន២ឆ្នាំ លោក ឌូទើតេ តែងលើកឡើងពីបំណងចង់ចូលនិវត្តន៍ឲ្យបានឆាប់ ព្រោះលោកចង់សម្រាកពីរឿងនយោបាយ ហើយលោកនឹងចុះចេញភ្លាមពេលចប់អាណត្តិ ដោយគ្មានរុញរាឡើយ។ យ៉ាងណា ក្នុងពេលកាន់តំណែង លោកនឹងធ្វើតាមពាក្យសន្យាទាំងអស់ជាពិសេសបញ្ហាពុករលួយ និងគ្រឿងញៀន។	អាណត្តិ៦ឆ្នាំរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២២ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំហ្វីលីពីនរូបនេះចង់ឲ្យពេលវេលានេះមកដល់ឲ្យបានឆាប់។ នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា លោក ឌូទើតេ បាននិយាយនៅចំពោះមុខមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនហ្វីលីពីនជាច្រើន ថា លោកទន្ទឹងចាំមើលថ្ងៃចូលនិវត្តន៍របស់លោកមកដល់ ហើយលោកនឹងចាកចេញឲ្យផុតពីឆាកនយោបាយដោយគ្មានអាឡោះអាល័យអ្វីឡើយ។ បើតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Manila Bulletin លោក ឌូទើតេ បញ្ជាក់ថា លោកគ្មានផែនការប្រជែងតំណែងក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលអ្វីទេ ពេលអាណត្តិរបស់លោកចប់នោះ។ «ខ្ញុំមិនធ្វើយុទ្ធនាការដើម្បីអ្នកណាឡើយ សូម្បីតែខ្លួនខ្ញុំ។ ខ្ញុំក៏មិនអាចប្រជែងតំណែងអ្វីទៀតដែរ។ ក្រោយចប់អាណត្តិ ខ្ញុំនឹងចូលនិវត្តន៍ ហើយនឹងស្លាប់តាមសម្រួលតែម្ដង»។ នេះជាសម្ដីរបស់លោក ឌូទើតេ ដែលជាត្រូវបានគេឲ្យរហស្សនាមថា មេដឹកនាំមាត់អត់គម្រប។ ខណៈនៅសល់ពេលគួរសមមុនអាណត្តិប្រធានាធិបតីត្រូវអស់ លោក ឌូទើតេ នៅតែប្ដេជ្ញាចិត្តបន្តអនុវត្តតាមពាក្យសម្ដីក្នុងពេលឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត គឺបោសសម្អាតគ្រឿងញៀន ឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើពុករលួយពីសង្គមហ្វីលីពីន។ ក្នុងយុទ្ធនាការកណ្ដាប់ដៃដែកក្រោយចូលកាន់តំណែងភ្លាមៗក្នុងឆ្នាំ២០១៦ មនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមគ្រឿងញៀន ដែលភាគច្រើនកើតឡើងក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ឯមន្ត្រីជាច្រើនក៏អស់តំណែងជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារគ្រឿងញៀន និងអំពើពុករលួយ។ ដោយសារមនុស្សស្លាប់ច្រើនបែបនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនរូបនេះបានរងការរិះគន់ខ្លាំងទាំងនៅក្នុងស្រុក និងនៅបរទេសចាប់ពីអាមេរិក អង្គការសហប្រជាជាតិ និងការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សផង។ យ៉ាងណាមិញ លោក ឌូទើតេ មិនបានស្ដាប់ការណែនាំរបស់អន្តរជាតិ ហើយបែរជាប្រតិកម្មដោយប្រើសម្ដីគំរោះគំរើយផង ព្រមទាំងប្រកាសជាសាធារណៈថា យុទ្ធនាការរបស់លោក នឹងមិនបញ្ចប់ឡើយ បើគ្រឿងញៀននៅតែបន្តអុកឡុកហ្វីលីពីននោះ។ ជុំវិញពាក្យរិះគន់ថា លោកមិនគោរពសិទ្ធិមនុស្សរបស់ជនរងគ្រោះ លោក ដូទើតេ បានលើកឡើងថា ជនរងគ្រោះទាំងអស់អាចរីករាយសិទ្ធិពួកគេនៅឯឋានសួគ៌ ហើយទុកឲ្យលោកទៅចុះនរកវិញ។ បើតាមប្រធានាធិបតីរូបនេះ លោកជាអ្នកស្នើឲ្យព្រះបញ្ជូនអ្នកដែលស្លាប់ក្នុងយុទ្ធនាការគ្រឿងញៀនទៅកាន់ឋានលើ និងបញ្ជូនលោកទៅឋាននរក។ លោក ឌូទើត និយាយបែបនេះ ទោះជាលោកអះអាងថា លោកមិនជឿថា មានឋានសួគ៌និងឋាននរកក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1442.txt	ខណៈដែលប្រទេសបស្ចិមលោកមួយចំនួននាំគ្នាចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ចិនឯណោះបានសាទរការរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៦ នេះ។ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានអបអរកម្ពុជាចំពោះជោគជ័យនៃការរៀបចំការបោះឆ្នោត និងអបអរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាផង។ ចិនក៏សង្ឃឹមថា នៅអាណត្តិថ្មី កម្ពុជានឹងបន្តការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួនទៀត។	«ក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាងល្អ និងមិត្តភក្តិល្អ ចិនអបអរដោយស្មោះត្រង់កម្ពុជាដែលបានរៀបចំដោយជោគជ័យការបោះឆ្នោតអាណត្តិទី៦ »។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Geng Shuang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិននៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ជុំវិញទៅនឹងសំណួរជុំវិញការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ ខណៈដែលក្រុមប្រទេសលោកខាងលិចខ្លះបានរិះគន់ការបោះឆ្នោតនេះកប់មាត់។ អត្ថបទទាក់ទង សេតវិមានអាមេរិកថា ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា មិនឆ្លុះបញ្ចាំងឆន្ទៈពលរដ្ឋខ្មែរ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ អ្នកនាំពាក្យដដែលនេះក៏បានសាទរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជន គណបក្សកាន់អំណាចនេះទទួលជ័យជម្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដី។ លោក Geng Shuang បន្ថែមថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋសភាអាណត្តិថ្មី និងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី ប្រជាជនកម្ពុជានឹងបង្កើតសមិទ្ធផលថ្មីៗក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួនហើយចិនត្រៀមខ្លួនធ្វើការជាមួយកម្ពុជាដើម្បីអនុវត្តការព្រមព្រៀងរបស់មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរផង។ ការអធិប្បាយរបស់ក្រុងប៉េកាំង គឺផ្ទុយពីជំហររបស់អាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប កាណាដា និងអូស្ត្រាលី ដែលបានថ្កោលទោសការបោះឆ្នោតនេះ។ ប្រទេសទាំងនេះយល់ថា អវត្តមានគូប្រជែងដ៏ធំ គឺអតីតបក្សសង្រ្គោះជាតិ មិនបានបង្ហាញពីឆន្ទៈប្រជាជនឡើយ ហើយដែលនាំឲ្យមានភាពមិនយុត្តិធម៌ មិនសេរី និងមិនត្រឹមត្រូវ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសចិនខាងលើបានប្រកាសជំហររបស់ចិន ដែលបានចាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកសភានៅកម្ពុជា គឺជារឿងផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា និងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយសំខាន់ក្នុងជីវិតនយោបាយរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1443.txt	អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយរូហ្គាយលោក ហូសេ មូហ៊ីហ្កា (Jose Mujica) មានវ័យ ៨៣ ឆ្នាំធ្លាប់ទទួលបានឈ្មោះជាប្រធានាធិបតីក្រីក្រជាងគេលើលោកមុនពេលដែលលោកបញ្ចប់អណត្តិរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ២០១៥។ ពេលស្ថិតក្នុងតំណែង លោកធ្លាប់ផ្តល់គំនិតយោបល់ និងការណែនាំដល់មនុស្សទូទៅផងដែរឲ្យគិតគូរហ្មត់ចត់មុនចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យនយោបាយ។ លោកប្រាប់ថា បើស្រេកឃ្លានលុយកាក់ គេមិនគួរចូលធ្វើនយោបាយនោះឡើយ។	ជីវិត គឺជាជម្រើស។ វាអាចស្មុគស្មាញ ឬរីករាយអាស្រ័យលើមនុស្សម្នាក់អ្នកជ្រើសរើសប៉ុណ្ណោះ។ លោក ហូសេ មូហ៊ីហ្កា មិនដែលខ្វាយខ្វល់នឹងជីវិតហ៊ឺហាឡើយ។ ពេលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអ៊ុយរូហ្គាយ លោកបានបរិច្ចាគលុយប្រាក់បៀវត្សរហូតដល់ ៩០ភាគរយទៅសប្បុរសធម៌, ជិះឡានស៊េរីចាស់គ្មានអង្គរក្សហែហម និង ជ្រើសរើសការរស់នៅក្នុងជីវភាពសាមញ្ញក្នុងផ្ទះតូចមួយជាយក្រុងវិញ។ ដោយសារបែបនេះហើយ គេនាំគ្នាហៅលោក មូហ៊ីហ្កាថា ជាប្រធានាធិបតីក្របំផុតនៅលើលោកផង។ យ៉ាងណាមិញ លោកអះអាងថា លោកគ្រាន់តែចង់សន្សំសំចៃប៉ុណ្ណោះ មិនមែនលោកក្រទេ។ លោកបានផ្តល់និយមន័យថា មនុស្សក្រីក្រជាមនុស្សមានតម្រូវការច្រើនពេកក្រៃ រស់នៅខ្វះមុខ ខ្វះក្រោយសព្វបែបយ៉ាង។ ប៉ុន្តែលោកមិនដែលខ្វះខាតនោះឡើយ។ និយាយពីបញ្ហាមនោគមន៍វិជ្ជានយោបាយវិញ លោក មូហ៊ីហ្កា តែងតែប្រឆាំងនឹងការបោះឆ្នោត ជ្រើសរើស ប្រធានាធីបតី ឬមេដឹកនាំឲ្យកាន់តំណែងច្រើនដងបន្តបន្ទាប់គ្នា។ លោកយល់ថា ការណ៍នេះនឹង ជំរុញអោយមនុស្សម្នាក់ ឬក្រុមទាំងនោះមានលទ្ធភាពកាន់អំណាចយូរ ហើយនិងជំរុញឲ្យពួកគេប្រពឹត្ត អំពើពុករលួយក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងការរំលោភអំណាចជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត លោកតែងមើលឃើញខ្លួនឯងជាអ្នកសាធារណរដ្ឋ ហើយលោកជឿជាក់ ថាគ្មានមនុស្សណាល្អ ជាងមួយណាឡើយ សូម្បីតែប្រធានាធិបតីក៏ដោយ។ លោកចាត់ទុក ប្រធានាធិបតី ជាអ្នកទទួលបានការបោះឆ្នោត ពីប្រជាជន ដើម្បីបម្រើប្រជាជន ក្នុងនាមមន្ត្រីរាជការម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេមិនមែនជាស្តេច ឬជាព្រះ ដែលត្រូវបន្តតំណែង យូរអង្វែងឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកកាន់តំណែងកំពូលដូចជាប្រធានាធិបតី ក៏ត្រូវតែចាកចេញ និងមិនត្រូវបន្តកាន់តំណែងយូរពេកទេ។ នេះក៏ដោយសារ វាមានអ្នកដទៃ អាចជំនួសតំណែងនេះបាន។ ដោយឡែកលោក មូហ៊ីហ្កា ធ្លាប់បានណែនាំឲ្យមនុស្សទូទៅផងដែរថា ប្រសិនបើគេជាអ្នកល្មោភលុយកាក់ ឬចង់មានចង់បានរហ័សនោះ ពួកគេកុំធ្វើជាអ្នកនយោបាយ ឬមន្ត្រីរាជការឲ្យសោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេគួរទៅធ្វើជាអ្នកជំនួញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1444.txt	ប្រមុខស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ Zeid Ra'ad al-Hussein នឹងចប់អាណត្តិបួនឆ្នាំនៅក្នុងខែសីហានេះ ហើយត្រូវជំនួសដោយអតីតប្រធានាធិបតីស៊ីលី Michelle Bachelet ។ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក ការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សបានកើតឡើងពាសពេញពិភពលោក។ លោក al-Hussein បានរិះគន់ដោយគ្មានសំចៃមាត់លើមេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើនដូចជាលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៃអាមេរិក និងលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ របស់ហ្វីលីពីនជាដើម។ តែលោកក៏រងប្រតិកម្មតបវិញមិនតិចដែរ។	«តួនាទីរបស់ឧត្តមស្នងការ គឺធ្វើជាទូតសិទ្ធិមនុស្សឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។» នេះសម្ដីរបស់ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស Zeid Ra'ad al-Hussein ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ Al Jazeera ដែលផ្សាយនៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។ លោក al-Hussein នឹងបញ្ចប់អាណត្តិរបស់ខ្លួននៅត្រឹមខែសីហានេះ ហើយអ្នកជំនួសលោក គឺអតីតមេដឹកនាំរដ្ឋអាមេរិកខាងត្បូងស៊ីលីលោកស្រី Michelle Bachelet ដែលល្បីខាងសិទ្ធិមនុស្សដែរនោះ។ មេដឹកនាំប្រទេសមិនថាតូចឬធំ សុទ្ធតែត្រូវបានលោករិះគន់ចាស់ដៃរាប់មេដឹកនាំមហាអំណាចអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ លើសំណុំរឿងរឹតត្បិតការធ្វើដំណើររបស់ជនអន្តោប្រវេសន៍មូស្លីម និងផែនការសាងសង់ជញ្ជាំង ក៏ដូចជាប្រធានាធិបតីសមាជិកអាស៊ាន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ជុំវិញសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនដែលសម្លាប់មនុស្សខ្ទង់ពាន់នាក់។ ប៉ុន្តែលោកក៏រងរិះគន់វិញដែរ ព្រោះមិនបានដោះស្រាយបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សដែលមានការបំពានខ្លាំង។ ទោះរងប្រតិកម្មអវិជ្ជមានក្ដី លោក al-Hussein និយាយថា តួនាទីរបស់លោក គឺអនុវត្តច្បាប់សិទ្ធិមនុស្ស និងមានកាតព្វកិច្ចឲ្យរដ្ឋនានាគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ហើយទីណាដែលគ្មានការគោរពនោះ គឺត្រូវការពារជនរងគ្រោះដែលសិទ្ធិពួកគេត្រូវបានបំពាន ឬរើសអើង ឬរស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាច។ «ការងារខ្ញុំមិនមែនការពាររដ្ឋាភិបាលទេ ពួកគេអាចការពារខ្លួនឯងបាន ឯការងារខ្ញុំគឺការពារសិទ្ធិអ្នកផ្សេង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកប្រមុខសិទ្ធិមនុស្ស UN ចប់អាណត្តិ។ ដោយសារហេតុផលខាងលើ លោក al-Hussein ឆ្លៀតលើកឡើងថា លោកដឹងជាមុនថា លោកនឹងមិនទទួលបានការគាំទ្រពីសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខឡើយ។ លោកបកស្រាយថា៖ «ខ្ញុំបារម្ភថាពេលខ្ញុំជាភាគីខាងក្រៅ ហើយឃើញឧត្តមស្នងការមានមហាអំណាចនៅពីក្រោយ ព្រោះខ្ញុំសង្ស័យថា គាត់នឹងមិនធ្វើការបានត្រឹមត្រូវឡើយ។ សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍មានសិទ្ធិខុសពីគេនៅញូវយ៉ក ព្រោះមានអំណាចវ៉េតូក្នុក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។» ប៉ុន្តែស្ថានភាពមិនដូចគ្នានៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ដែលទីស្នាក់ការក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក al-Hussein បកស្រាយថា មហាអំណាចទាំងនោះគ្រាន់តែសមាជិកមួយនៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សដែលមានសមាជិក៤៨ប្រទេស ក្នុងករណីពួកគេត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យអង្គុយកៅអីសមជិក។ ដូចនេះ ក្រុមប្រឹក្សាពិនិត្យមើលរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សពួកគេដូចប្រទេសផ្សេងដែរ ហើយនោះជាអ្វីដែលមហាអំណាចទាំងនោះមិនចូលចិត្ត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1445.txt	ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង រី យ៉ុងហូ នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា បានរិះគន់អាមេរិកចំៗ ជុំវិញការដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង ទោះភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីក្ដី។ អាមេរិកនៅបន្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង លុះត្រាតែរដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះអនុវត្តការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានជាមុនសិន។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើង ដែលបានធ្វើសកម្មភាពខ្លះពាក់ព័ន្ធការលុបបំបាត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរនេះ ចង់ឲ្យអាមេរិកបង្ហាញឆន្ទៈស្របតាមការឯកភាពគ្នានៅសិង្ហបុរី។	កូរ៉េខាងជើងបានចោទអាមេរិកថា បានដើរលើគន្លងចាស់វិញដែលផ្ទុយពីស្មារតីសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមក្រោយជំនួបសិង្ហបុរី បន្ទាប់ពីអាមេរិកមិនទាន់ដកទណ្ឌកម្មលើខ្លួន ហើយមានបំណងរឹតបន្តឹងថែមទៀត។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង រី យ៉ុងហូ បានរិះគន់អាមេរិកចំៗក្នុងជំនួបវេទិកាតំបន់អាស៊ាននៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា នៅសិង្ហបុរ ស្របពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ មានវត្តមានចូលរួមដែរនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក រី បានប្រកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលមានប្រមុខការទូតប្រទេសជាច្រើនពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការឈានទៅការរំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាអនុវត្តតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនៅសិង្ហបុរីផង។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងបានរំលេចពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដូចជាការផ្អាកសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីល កម្ទេចទីតាំងសាកល្បងដ៏ធំ ក៏ដូចជាបញ្ជូនធាតុទាហានអាមេរិកផងវិញ។ យ៉ាងណាមិញ លោក រី អះអាងថា អាមេរិកបែរជាធ្វើសកម្មភាពគួរឲ្យកត់សម្គាល់ទៅវិញ ដោយអាមេរិកបានត្រឡប់ទៅកាន់ផ្លូវចាស់ខុសពីបំណងរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ហើយមិនបានបង្ហាញសកម្មភាពដុំកំភួនអ្វីសោះ។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ជំនួសទៅវិញ អាមេរិកមិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងទង្វើកូរ៉េខាងជើងឡើយ តែកំពុងបង្កើនសំឡេងដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើងទៅវិញ។ បើអាមេរិកមិនបង្ហាញឆន្ទៈដោះស្រាយបញ្ហាទេ កូរ៉េខាងជើងក៏មិនធ្វើសកម្មភាពតែឯងដែរ។» លើសពីនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងក៏ចោទក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថា ធ្វើសកម្មភាពមិនសមរម្យតាមរយៈការដាក់សម្ពាធលើប្រទេសនានា កុំឲ្យបញ្ជូនប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងក្នុងខែកញ្ញាខាងមុខ។ នៅខែក្រោយ ក្រុងព្យុងយ៉ាង នឹងរៀបចំពិធីរំឭកខួបទី៧០ ថ្ងៃកំណើតកូរ៉េខាងជើង ដែលជាពិធីដ៏ធំមួយ។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលកូរ៉េខាងបញ្ចេញការមិនសប្បាយចិត្តចំពោះអាកប្បកិរិយារបស់អាមេរិកដែលទាមទារឲ្យខ្លួនចាត់វិធានការជាក់ស្ដែងដើម្បីលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ។ កូរ៉េខាងជើងដែលអះអាងថា ខ្លួនធ្វើការងារជាច្រើនក្រោយជំនួបថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនាមកនោះ រឹតតែមិនពេញចិត្តពេលអាមេរិកស្នើឲ្យប្រទេសទាំងអស់រក្សាទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចបន្តទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1446.txt	រយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី បានទទួលរងការវាយប្រហារពីក្រុមភេរវជនជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈដែលរដ្ឋមានប្រជាជនឥស្លាមច្រើនបំផុតរបស់ពិភពលោកមួយនេះ ព្យាយាមរឹតបន្តឹងសន្តិសុខខ្លាំងក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ Asian Games ឆ្នាំ២០១៨។ ជនសង្ស័យ ក៏ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ដូចគ្នាផងដែរ។	មេប៉ូលិសជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Tito Karnavian នៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានឲ្យដឹងថា គិតចាប់ពីមានការវាយប្រហាររបស់ភេរវករជាបន្តបន្ទាប់គ្នានៅកោះ Java ក្នុងខែឧសភាកន្លងមក ប៉ូលិសឥណ្ឌូណេស៊ី បានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យជិត៣០០នាក់ហើយ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Jakarta Globe។ តាមប្រភពព័ត៌មនដដែលនោះ មេប៉ូលិសជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះ បានអះអាងថា កងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់រដ្ឋាភិបាលបានផ្តោតសំខាន់បំផុតលើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងការគំរាមកំហែងបែបភេរវកម្ម ជាពិសេសដើម្បីធានាពីសុវត្ថិភាពសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ធំប្រចាំតំបន់ដែលឥណ្ឌូណេស៊ីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ Asian Games ដែលនឹងត្រូវចាបផ្តើមនៅថ្ងៃ១៨ សីហាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ។ ជុំវិញព្រឹត្តិការណ៍ Asian Games នេះដែរ រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា ថ្មីៗនេះ ក៏បានអះអាងថា ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដែលមានទាំងប៉ូលិស និងទាហាន បួនម៉ឺននាក់ដើម្បីធានាពីសុវត្ថិភាពដល់អត្តពលិក ១៥០០០នាក់ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ពីបណ្តាប្រទេស៤៥។ គួរជម្រាបផងដែរថា ជាញឹកញាប់ឥណ្ឌូណេស៊ី តែងទទួលរងការប្រវាយពីក្រុមភេរវជន ខណៈដែលមានរបាយការណ៍ជាច្រើន មានការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងពីការវិលត្រឡប់ និងបែកខ្ញែករបស់ក្រុមភេរវករដែលចាញ់សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយដាក់គោលដៅមកអាស៊ីអាគ្នេយ៍វិញ។ ដោយសារតែការគំរាមកំហែងពីភេរវករ នៅខែឧសភាកន្លងទៅសភាឥណ្ឌូណេស៊ី បានអនុម័តលើសំណើវិសោធនកម្មស្តីពីច្បាប់ប្រឆាំងភេរវកម្ម ដោយផ្តល់បុព្វសិទ្ធិដល់កងកម្លាំងក្នុងការបំពេញបេសកម្មរបស់ពួកគេឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ពីមុនកងកម្លាំងឥណ្ឌូណេស៊ី ពិបាកធ្វើការបន្តិច ដ្បិតពួកគេ មិនចាត់វិធានការលើជនសង្ស័យភេរវកម្មបានឡើយ ប្រសិនបើពួកគេ មិនទាន់មានសកម្មភាពជាក់ស្តែងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1447.txt	ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ី បានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យជាភេរវជនចំនួន៧នាក់ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្រុមជ្រុលនិយមនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងចំណោមជនសង្ស័យទាំង៧នាក់ មានម្នាក់បានគំរាមធ្វើឃាតមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ និងរដ្ឋមន្ត្រីមួយរូបទៀត។	មេប៉ូលិសជាតិម៉ាឡេស៊ី Mohd Fuzi Harun បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ប៉ូលិសបានចាប់ខ្លួនជនជាតិម៉ាឡេស៊ី៤នាក់ និងជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី៣នាក់ដែលជាប់ទាក់ទងបណ្ដាញក្រុមភេរវជន។ ជនសង្ស័យទាំង៤ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងប្រតិបត្តិការមួយចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា នៅរដ្ឋចំនួន៤ គឺ Terengganu, Selangor, Perak និង Johor ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន លោក Fuzi និយាយថា ជនសង្ស័យម្នាក់ក្នុងចំណោមជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីទាំង៣នាក់ មានទំនាក់ទំនងជាមួយសមាជិកក្រុម Jamaah Ansharut Daulah ដែលជាបណ្ដាញរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាម និងជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងករណីសម្លាប់ប៉ូលិសឥណ្ឌូណេស៊ីម្នាក់កាលពីខែឧសភា។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺការចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យម្នាក់ជាអ្នកគាំទ្រក្រុមរដ្ឋឥស្លាម ដែលគំរាធ្វើឃាតប្រមុខរដ្ឋ និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី។ យោងតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel NewsAsia ជនសង្ស័យដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅរដ្ឋ Johor បានបង្ហោះសារគំរាមធ្វើគុតមហាក្សត្រ Muhammad V នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ និងរដ្ឋមន្ត្រីការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី Mujahid Yusof Rawa ។ មេប៉ូលម៉ាឡេស៊ីដដែលបញ្ជាក់ថា មូលហេតុនៃការគំរាមនេះ គឺជាដោយសារជនសង្ស័យចាត់ទុកស្ដេចស៊ុលតង់ លោក មហាធៀ និងមន្ត្រីម្នាក់ មិនមែនជាមេដឹកនាំឥស្លាម ដែលមិនដឹកនាំប្រទេសតាមច្បាប់ Sharia របស់ឥស្លាម។ ជនសង្ស័យជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីពីរនាក់ទៀតក៏ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅរដ្ឋ Johor ដែរ។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមនេះជាអ្នកបច្ចេកទេសវ័យ៤២ ដែលធ្លាប់គំរាមវាយប្រហារគ្រាប់បែកនៅម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីនក្រោយពិធីបុណ្យ Hari Raya ។ ដើមឡើយ ជនសង្ស័យដែលមិនត្រូវបញ្ចេញឈ្មោះនេះ មានទំនាក់ទំនងជាញឹកញាប់ជាមួយសមាជិកក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនៅស៊ីរីឈ្មោះ Muhammad Wanndy Mohamed Jedi ដើម្បីទទួលព័ត៌មានពីស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ វត្តមានក្រុមជ្រុលនិយមកំពុងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមមុខសម្រាប់តំបន់ ព្រោះចំនួនសកម្មជនភេរវជនក្នុងតំបន់កើនឡើងជាបន្ទាប់ បន្ថែមពីលើចំនួនក្រុមភេរវករខ្លះដែលបាក់ទ័ពពីមជ្ឈិមបូព៌ាផងនោះ។ បើតាមរបាយការណ៍ចារកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងចំណោមក្រុមភេរវជនដែលបរទេសដែលជាសមាជិកក្រុមរដ្ឋឥស្លាម មាន៨០០នាក់ ជាពលរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ខណៈសកម្មប្រយុទ្ធចេញពីឥណ្ឌូណេស៊ី មានរហូតដល់៤០០នាក់ផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1448.txt	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលចិន ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ខ្លួនថា គ្រោងលូកដៃចូលកកូរកកាយការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ។ ការបដិសេធនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុន Fire Eye ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្ដល់សេវាកម្មការពារ ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរបស់អាមេរិកមួយ បានចេញរបាយការណ៍ពីគម្រោងរបស់ក្រុម Hacker ចិននេះ។	សំនួរអ្នកកាសែតជាច្រើនបានចោទសួរ ទៅរដ្ឋាភិបាលចិន ពីរឿងសេដ្ឋកិច្ចចិន និងអាមេរិក រួមទាំងគោលនយោបាយការបរទេសចិន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាទាក់ទងនឹងកម្ពុជា ត្រូវបានអ្នកកាសែតចោទសួរភ្ជាប់ទៅរបាយការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុន Fire Eye ទាក់ទងនឹងគម្រោងរបស់ចិន ក្នុងការលូកដៃចូលកិច្ចការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ដែលចេញផ្សាយដោយកាសែត Los Angeles Time កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ រដ្ឋាភិបាលចិន ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី Hua Chunying បាននិយាយការពារគោលជំហររដ្ឋាភិបាលខ្លួនថា ចិនគឺជាអ្នកប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអ៊ីនធឺណិត ដូច្នេះគ្មានមូលហេតុអ្វី ដែលចិនត្រូវលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសដទៃ តាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតនេះឡើយ។ ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទកាសែត កាលពីថ្ងៃទី១១ កក្កដា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានពន្យល់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំមិនបានដឹងពីស្ថានភាពដែលអ្នកកំពុងសួរខ្ញុំនោះទេ។ តួនាទីរបស់ចិន នៅក្នុងសន្តិសុខអ៊ីនធឺណិត គឺមានភាពច្បាស់លាស់ត្រឹមត្រូវ។ ក្នុងន័យនេះយើងចង់បញ្ជាក់ថា យើងមានជំហរប្រយុទ្ធប្រឆាំងលើការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត គ្រប់ទម្រង់ទាំងអស់។ ដូច្នេះចិន គឺជាអ្នកប្រកាន់ជំហររឹងមាំ លើសន្ដិសុខប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតនេះ»។ ក្រៅពីបដិសេធព័ត៌មានខាងលើ លោកស្រី Hua Chunying បានបង្វែររឿងនេះ ទៅជាស្នើឲ្យបណ្ដាសហគមន៍អន្តរជាតិ យកបញ្ហាសន្តិសុខប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ទៅពិភាក្សា និងសហការរួមគ្នា ដោះស្រាយលើបញ្ហានេះ ដោយផ្អែកលើភាពចាស់ទុំ គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ «សន្តិសុខអ៊ីនធឺណិតគឺជារឿងរបស់ពិភពលោក ដែលគ្រប់បណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ត្រូវងាកមកចាប់អារម្មណ៍ចូលរួមដោះស្រាយទាំងអស់គ្នា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន។ ក្រុមហ៊ុន Fire Eye ដែលផ្ដល់សេវាកម្មការពារ ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរបស់អាមេរិកមួយ បានចេញរបាយការណ៍ថា ក្រុម Hacker ចិន ដែលមានឈ្មោះ TERM.Periscope ត្រៀមលូកដៃចូលកិច្ចការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា តាមរយៈ Hack ចូលទិន្នន័យរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រុមប្រឆាំង។ ចំពោះគោលដៅដែលក្រុម TERM.Periscope គ្រោង Hack នោះ មានស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភា ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថ ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនជាដើម ខណៈកម្ពុជាកំពុងដំណើរការយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត។ នេះជាការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Los Angeles Time បានបន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុន Fire Eye បានដាក់ការសង្ស័យថា ចិនទំនងជាធ្លាប់ធ្វើបែបនេះ នៅការបោះឆ្នោតនៅម៉ាឡេស៊ីនាពេលថ្មីៗនេះ ដើម្បីងាយស្រួលតាមដានក្នុងការបោះឆ្នោត។ ជាមួយគ្នានេះលោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលមិនបានដឹងព័ត៌មានទាក់ទងនឹងគម្រោង Hack របស់ក្រុមចារកម្មចិននេះទេ ។ លោកថា នៅពេលនេះក្រសួងពាក់ព័ន្ធ កំពុងត្រួតពិនិត្យ និងតាមដានលើស្ថានការណ៍នេះ។ ជុំវិញបញ្ហានេះលោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ក៏បានបញ្ជាក់ថា មកដល់ពេលនេះ ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាគ្រប់គ្រងទិន្នន័យរបស់គ.ជ.ប នៅដំណើរការល្អជាធម្មតា មិនទាន់មានអ្វីដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភឡើយ។ «យើងមានអ្នកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធប្រចាំការអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍គ្រប់ពេលវេលា។ ហើយយើងជឿថា បើទោះជាអាចHack បានគឺបានតែសំបកក្រៅទេ តែមិនអាចយកបានទិន្នន័យខាងក្នុងបានទេ ព្រោះយើងមានយន្តការគ្រប់គ្រងពិតប្រាកដ ដោយក្រុមព័ត៌មានវិទ្យាជំនាញរបស់កម្ពុជា សហការជាមួយភាគីជប៉ុនគ្រប់ពេលវេលា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហង្ស ពុទ្ធា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1449.txt	រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានស្នើសុំត្រង់ៗឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិទប់ស្កាត់រាល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងច្នៃហើយខុសច្បាប់ដល់កូរ៉េខាងជើងទាំងស្រុង។ អាមេរិកបញ្ចេញរបាយការណ៍សម្ងាត់របស់ខ្លួនដែលបានរកឃើញថា កូរ៉េខាងជើងនៅតែបំពានទណ្ឌកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងការនាំប្រេងចូលលើកម្រិត ហើយចិន និងរុស្ស៊ីជាប្រទេសដែលចាំលក់ប្រេងឲ្យរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនេះរហូតមក។	ទណ្ឌកម្មដែលដាក់ចេញដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលមានគោលដៅហាមឃាត់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងច្នៃហើយទៅឲ្យកូរ៉េខាងជើងនោះគ្មានប្រសិទ្ធិភាពទេ ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅសប្តាហ៍នេះបន្ទាប់ពីទាមទារឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខចេញចំណាត់ការបន្ទាប់បញ្ចប់ការបំពានដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដោយនាំប្រេងខុសច្បាប់ចូលនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានAFP រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានបញ្ជូនរបាយការណ៍សម្ងាត់មួយទៅកាន់គណៈកម្មការទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដោយរបាយការណ៍នោះបង្ហាញថា ប្រេងដែលច្នៃហើយយ៉ាងហោចណាស់ ៧៥៩៧៩២ ប៉ារែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងពីខែមករាដល់ចុងខែឧសភាកន្លងមក។ បរិមាណប្រេងនេះលើសកូតាដែលមានកំណត់ក្នុងដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខឆ្ងាយណាស់។ តាមដំណោះស្រាយអង្គការសហប្រជាជាតិដែលដាក់ទណ្ឌកម្មកូរ៉េខាងជើងកាលពីខែធ្នូឆ្នាំមុន បរិមាណកំណត់នោះគឺ ៥សែនបារ៉ែលប៉ុណ្ណោះដែលកូរ៉េខាងជើងអាចនាំចូលសម្រាប់ប្រេងកែច្នៃហើយ។ចំណែកប្រេងឆៅដែលកូរ៉េខាងជើងអាចនាំចូលបានគឺកម្រិតមកត្រឹមបួនលានបារ៉ែលប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្នុងរបាយការណ៍សម្ងាត់នោះ អាមេរិកអះអាងថា ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឲ្យកូរ៉េខាងជើងនេះធ្វើឡើងតាមរយៈការដឹកជញ្ជូននិងផ្ទេរតាមកប៉ាល់តាមសមុទ្រ។ ការដឹកជញ្ជូននេះធ្វើឡើងយ៉ាងតិច ៨៩ដងក្នុងរយពេលប៉ុន្មានខែនេះ។ សំណើក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងត្រូវដាក់ចូលឲ្យគណៈកម្មការខាងលើត្រួតពិនិត្យនិងពិចាណានៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សប្តាហ៍ក្រោយ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា ចិន និងរុស្ស៊ីដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនឹងជំទាស់។ កន្លងមកមហាអំណាចទាំងពីរបានជំទាស់រាល់ការប៉ុនប៉ងបង្កើនទម្ងន់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែរ។ អង្គការសហប្រជាជាតិរកឃើញថា បើទោះជាមានទណ្ឌកម្មក៏ដោយ កូរ៉េខាងជើងនៅតែមានលទ្ធភាពស្វែងរកការនាំចូលប្រេងខុសច្បាប់បានកន្លងមកនេះ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អាមេរិកក៏ចង្អុលដាក់មហាអំណាចទាំងពីរខាងលើដែរក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួននោះ ព្រោះពួកគេបន្តលក់ប្រេងឲ្យកូរ៉េខាងជើងដោយមិនខ្វល់នឹងដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនោះ។ តាមពិតទៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចរចាគ្នាលើការរំសាយសព្វាវុធក្រោយកិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុននៅសិង្ហបុរីកាលពីខែមិថុនា។ កូរ៉េខាងជើងបានទាមទារឲ្យការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងខ្លួនឲ្យបានឆាប់ស្របពេលដែលខ្លួនប្តេជ្ញារំសាយអាវុធរបស់ខ្លួននោះ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានប្រកាសហើយថា ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដ៏តឹងរ៉ឹងនេះនៅតែរក្សានៅនឹងកន្លែងរហូតដល់កូរ៉េខាងជើងសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបញ្ចប់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុងដោយមានការពិនិត្យទទួលស្គាល់ពីអង្គភាពជំនាញនិងឯករាជ្យនោះ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_145.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាម៉េរិក លោក ឡយ អូស្ទីន ក្នុងថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានប្រកាសត្រៀមជំនួយយោធាក្នុងទំហំទឹកប្រាក់៩៨៨លានដុល្លារ ទៅអ៊ុយក្រែន ដែលរួមមានទាំងដ្រូន ឧបករណ៍កាំភ្លើងធំ និងគ្រាប់សម្រាប់ប្រព័ន្ធរ៉ុក្កែតកាំភ្លើងធំ(HIMARs) ដោយប្រើប្រាក់មូលនីធិរបស់គំនិតផ្ដួចផ្ដើមជំនួសសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន(USAI) ។	អត្ថបទទាក់ទង អ៊ុយក្រែន បញ្ចេញដ្រូនប្រភេទថ្មី ដើម្បីបង្កើនការវាយប្រហារចម្ងាយឆ្ងាយ ខណៈអាណត្តិជិតបញ្ចប់ រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ក្នុងវេទិកាការពារជាតិប្រចាំឆ្នាំមួយ នៅរដ្ឋ California នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានប្រកាសត្រៀមជំនួយក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជិត១ពាន់លានដុល្លារបន្ថែមទៅអ៊ុយក្រែន។ «ការតាព្វកិច្ចនេះ(ជំនួយ) នឹងត្រូវអនុម័តឆាប់ៗនេះ។ អ្វីផ្សេងទៀត នឹងត្រូវសម្រេចនៅពេលខាងមុខ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ពួកគេ(អ៊ុយក្រែន)នឹងបង្កើនលើកម្លាំង ដែលពួកយើងបានជួយរយៈពេល៤ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ»។ ប្រមុខការពារជាតិអាម៉េរិក លោក ឡយ អូស្ទីន បាននិយាយបែបនេះ។ ជំនួយនេះ រួមបញ្ចូលទាំងដ្រូន និងគ្រាប់សម្រាប់ប្រព័ន្ធរ៉ុក្កែតកាំភ្លើងធំ(HIMARs) និងឧបករណ៍កាំភ្លើងធំដទៃទៀត។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្ទីរបញ្ចកោណអាម៉េរិក។ កញ្ចប់ជំនួយនេះ គឺបានទឹកប្រាក់ពីមូលនីធិរបស់គំនិតផ្ដួចផ្ដើមជំនួសសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន(USAI) ដែលនឹងប្រើទៅលើការទិញអាវុធថ្មីៗពីរោងចក្រឧស្សាហកម្មអាវុធ សម្រាប់ផ្ដល់ឱ្យអ៊ុយក្រែន។ ទំហំទឹកប្រាក់នៃជំនួយចុងក្រោយនេះ ជិតស្មើពាក់កណ្ដាលនៃទឹកប្រាក់នៅសល់ចំនួន២,២១ពាន់លានដុល្លាររបស់ USAI។ កញ្ចប់ជំនួយក្នុងទំហំក្បែរ១ពាន់លានដុល្លារនេះ ត្រៀមអនុម័តបន្ត បន្ទាប់ពីអាម៉េរិក បានប្រកាសជំនួយយោធាផ្សេងមួយទៀតក្នុងទំហំ៧២៥លានដុល្លារ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ។ ការផ្ដល់កញ្ចប់ជំនួយរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានប្រកាស១ថ្ងៃបន្ទាប់ពីអ៊ុយក្រែន បានបញ្ចេញដ្រូនផលិតក្នុងស្រុកប្រភេទថ្មីរបស់ខ្លួន Peklo ដើម្បីបន្ថែមកម្លាំងអាវុធ ប្រយុទ្ធជាមួយរុស្ស៊ីបន្ត។ តាំងពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើងកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ផ្ដល់ជំនួយផ្នែកយោធាទៅក្រុងកៀវ គិតជាទឹកប្រាក់៦២ពាន់លានដុល្លារហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1450.txt	គណបក្សបក្សប្រឆាំងសិង្ហបុរីចំនួន៧បក្ស បានជួបពិភាក្សាគ្នាលើលទ្ធភាពក្នុងការចងជាសម្ព័ន្ធជាមួយនឹងគ្នាដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនាអាណត្តិក្រោយ។ ផែនការរបស់បក្សប្រឆាំងទាំងនេះ កើតឡើង ស្របដែលគណបក្សកាន់អំណាចរបស់បិតាស្ថានិកសិង្ហបុរី នៅតែបន្តទទួលបានការច្រើនលើសលប់គ្មានគូប្រៀប តាំងពីបោះឆ្នោតលើកដំបូង។	គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសិង្ហបុរី (SDP) នៅថ្ងៃ២៧ កក្កដាកន្លងទៅ បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយ ដោយអះអាងថា បក្សរបស់ខ្លួន និងគណបក្សប្រាំមួយផ្សេងទៀត រួមមានបក្សអំណាចប្រជាជន (PPP), បក្សអភិវឌ្ឍប្រជាធិបតេយ្យ, បក្សរួបរួមជាតិ, បក្សសិង្ហបុរីជាអាទិភាព និងបក្សសំឡេងប្រជាជន បានជួបពិភាក្សាគ្នាជាផ្លូវការក្នុងការចងជាសម្ព័ន្ធ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី The Strait Times អគ្គលេខាបក្ស SDP លោក Chee Soon Juan បានឲ្យដឹងថា លោកគ្មានបំណឹងដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងឡើយ ក៏ប៉ុន្តែលោកចង់ឲ្យអតីតសមាជិកសភានៃបក្សកាន់អំណាចសិង្ហបុរីបច្ចុប្បន្ន គឺលោក Tan Cheng Bock ជាដឹកនាំវិញ។ អគ្គលេខាបក្សរូបនេះ មើលឃើញពីលក្ខណៈពិសេសនៃការដឹកនាំ និងបទពិសោធន៍របស់លោក Tan។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោក Tan Cheng Bock មិនជំទាស់នឹងសំណើរបស់បក្ស SDP ឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ លោក បានក្រើនរល្លឹកបក្សប្រឆាំងយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ប្រសិនបើអ្នកចង់ឲ្យខ្ញុំដឹកនាំ, យើងត្រូវតែគិតពីផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាអាទិភាព។ ហើយបើយើងចង់បានដូច្នេះមែន យើងត្រូវតែរួមគ្នាជាធ្លុងមួយយ៉ាងពិតប្រាកដ។» ជាមួយនឹងផែនការនេះដែរ តំណាងបក្សសំឡេងប្រជាជន លោក Tean Lim ក៏បានបង្ហាញសារជឿជាក់របស់ខ្លួនក្នុងការចងសម្ព័ន្ធដូចគ្នា។ «សម្ព័ន្ធរបស់យើង នឹងពុះពារដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយតាមរយៈការបោះឆ្នោតខាងមុខ។ យើងត្រូវផ្តល់ការផ្លាស់ប្តូរពិតប្រាកដើម្បីផ្តល់ភាពល្អប្រសើរដល់ប្រជាជនសិង្ហបុរី។» លោក Lim បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ។ គួរជម្រាបផងដែរថា គិតចាប់ពីសិង្ហបុរីទទួលបានឯករាជ្យ និងរៀបចំការបោះឆ្នោតលើកដំបូងមក បក្សសកម្មភាពជាប្រជាជនរបស់បិតាស្ថាបនិកសិង្ហបុរីលោក លី ក្វាន់យូ តែងតែឈ្នះក្នុងសំឡេងលើសលប់ជានិច្ច។ បក្សសកម្មភាពប្រជាជន ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងតែដឹកនាំដោយកូនប្រុសបិតាស្ថាបនិកសិង្ហបុរី និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្ន លោក លី សៀនឡុង កំពុងតែ វាយតម្លៃមើលអ្នកបន្តវេនជំនាន់ក្រោយ ដ្បិតលោក លី សៀនឡុង នឹងមិនឈរឈ្មោះជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀត។ ក្នុងអាណត្តិនៃការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ២០១៥ បក្សកាន់អំណាចសកម្មភាពប្រជាជន បាន ទទួលបាន៨៣ អាសនៈ នៃចំនួនអាសនៈសរុប៨៩។ នាជ័យជម្នះពេលនោះផងដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ក៏បានថ្លែងសារផងដែរថា សំឡេងឆ្នោតគាំទ្រលើសលប់របស់ប្រជាជនសិង្ហបុរី មានន័យថាពួកគេនៅតែបន្តគាំទ្របក្សកាន់អំណាចរយៈពេល១០០ឆ្នាំទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1451.txt	សល់ពេលមិនច្រើនថ្ងៃទៀតនោះទេ គឺដល់ថ្ងៃខួបមួយឆ្នាំការផ្ទុះឡើងនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនពីរត់រ៉ាខាននៃមីយ៉ាន់ម៉ា។ ខណៈដំណោះស្រាយនៃវិបត្តិ នៅតែស្ថិតក្នុងភាពស្រពេចស្រពិល និងមិនប្រាកដប្រជានោះ អង្គការសហប្រជាជាតិ គ្រោងរៀបចំពិធីរម្លឹកនៃវិបត្តិនេះ ដើម្បីជាផ្នែកមួយដាស់តឿនដល់សហគមន៍អន្តរជាតិឲ្យចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាមនុស្សជាតិមួយនេះ។	នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃ១ សីហា អគ្គរាជទូតអង់គ្លេស និងជាប្រធានវិលជុំនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ Karen Pierce បានឲ្យដឹងថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ កំពុងតែរៀបចំផែនការក្នុងការប្រារព្ធខួបមួយឆ្នាំនៃការបង្ក្រាបដោយហិង្សារបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបង្កឲ្យមានជនជាតិភាគតិចមូស្លីម រ៉ូហ៊ីងយារាប់សិបម៉ឺននាក់ត្រូវភៀសខ្លួនទៅបង់ក្លាដែស។ លោកស្រីអគ្គរាជទូត Karen Pierce បានអះអាងថា អង់គ្លេស ចង់យកកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ដើម្បីផ្តោតសំខាន់បំផុតលើការផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យក្រុមភ្នាក់ងារទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនអង្គការសហប្រជាជាតិអាចធ្វើការរលូនជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែស និងមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងផែនការនាំជនភៀសខ្លួនរងគ្រោះទៅកាន់ផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេដោយសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ។ សម្រាប់លោកស្រី ការធានាពីការរស់នៅ និងទីកន្លែងសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនរស់នៅពេលពួកគេ ត្រលប់ទៅវិញ គឺជារឿងដ៏ធំបំផុត។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី ចង់ឲ្យមានការផ្តោតអារម្មណ៍លើបញ្ហាចម្បងពីរដូចគ្នាផងដែរ។ នោះគឺ ការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្វីដែលបានកើតឡើង និងការផ្តល់សិទ្ធិពលរដ្ឋជូនជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ គួររម្លឹកផងដែរថា នៅថ្ងៃ២៨ សីហា ឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ មានការវាយប្រហារគ្នារវាងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយនឹងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាន ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេស។ ហេតុការណ៍ ដែលចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងភាគទាំងពីរនេះ បានបង្កឲ្យជនជាតិភាគតិចមូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាង៧០ម៉ឺននាក់ បានភៀសខ្លួនចេញពីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ ជាមួយនឹងហេតុការណ៍នេះ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស និងភ្នាក់ងារជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផង ទន្ទឹមនឹងជួបហេតុការណ៍រន្ធត់នេះ ជនភៀសខ្លួន ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរគំរាមកំហែងសម្លាប់ និងបំផ្លាញទីលំនៅផង។ ពួកគេ ក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ថា រងការបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរពីសំណាក់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1452.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងជួបជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដានេះ នៅឯទឹកដីហ្វាំងឡង់ ក្នុងជំនួបតទល់ដែលមានគោលដៅស្ដារទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែក្ដីរំពឹងមានតិចតួចជុំវិញការរីកចម្រើនទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ ដ្បិតត្រូវប្រឈមមុខឧបសគ្គរាំងស្ទះជាច្រើន ជាពិសេសនៅឯអាមេរិកផ្ទាល់។ គេជឿថា ជំនួបលើកនេះ គ្រាន់តែជាការបង្កើនទំនាក់ទំនងរវាងលោក ត្រាំ និងលោក ពូទីន ឲ្យកាន់តែស្និទ្ធស្នាលប៉ុណ្ណោះ។	ជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងរុស្ស៊ីដែលគេទន្ទឹងរង់ចាំបានមកដល់នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា។ ចេញពីទឹកដីចក្រភពអង់គ្លេស លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងភរិយា បានទៅដល់ទីក្រុងហែលស៊ីនគីរួចស្រេចនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ដើម្បីចាំជួបសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជជែករឿងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដែលធ្លាក់ចុះកាន់ជ្រៅពិបាកស្ដារ និងបញ្ហាធំៗដែលនៅខ្វែងគំនិតគ្នាដូចជារុស្ស៊ីលូកលាន់ការបោះឆ្នោតអាមេរិក និងវិបត្តិស៊ីរីផង។ ប៉ុន្តែជំនួបនេះ ទំនងមិនអាចផ្ដល់ផ្លែផ្កាអ្វីទេ។ នេះការជួបតទល់លើកទីបីរវាងលោក ត្រាំ និងលោក ពូទីន ដោយលើកទីមួយនៅអាល្លឺម៉ង់ និងលើកទីពីរនៅវៀតណាម។ ប៉ុន្តែជំនួបលើកនេះ អាចចាត់ទុកជំនួបផ្លូវការលើកទីមួយរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរ។ ជួបគ្នាកន្លងមក មេដឹកនាំអាមេរិក និងរុស្ស៊ី តែងបង្ហាញជំហរចង់ត្រូវរ៉ូវគ្នាឡើងវិញ ប៉ុន្តែបញ្ហាបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនខ្លាំង។ មុនជំនួបនេះ ទាំងអាមេរិក ទាំងរុស្ស៊ី សុទ្ធតែមិនរំពឹងថា ទទួលបានលទ្ធផលតិចតួចពីជំនួបនេះ។ លោក ត្រាំ បានប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិក CBS ថា លោកដាក់ក្ដីសង្ឃឹមទាបលើការជជែកជាមួយលោក ពូទីន ឯទីប្រឹក្សាសន្តិសុខអាមេរិកលោក ចន បុលតុន ក៏និយាយថា ជំនួបនេះ នឹងធ្វើឡើងដោយគ្មានការរៀបចំត្រឹមត្រូវទៅទៀត។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergei Lavrov វិញ បញ្ជាក់ថាទុកមុន ថា ជំនួបនេះជោគជ័យលុះត្រាតែមានការព្រមព្រៀងបើកទំនាក់ទំនងឡើងវិញ។ ១. សំណុំរឿងរុស្ស៊ីលូកលាន់ការបោះឆ្នោតអាមេរិក នៅមិនទាន់បញ្ចប់ សំណុំរឿងអាមេរិកចោទរុស្ស៊ីថា បានកកូរកកាយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ នៅតែជាបញ្ហារាំងស្ទះដ៏ធំក្នុងទំនាក់ទំនងអាមេរិក និងរុស្ស៊ី។ រដ្ឋអាជ្ញាពិសេសដឹកនាំដោយ Robert Mueller នៅតែបន្តការងារស៊ើបអង្កេតយ៉ាងសស្រាក់ស្រាំ និងបានចោទមន្ត្រីរុស្ស៊ីរាប់សិបនាក់ផង។ នៅសប្ដាហ៍មុន ជនជាតិរុស្ស៊ី១២នាក់បន្ថែមទៀត ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធការលូកលាន់យុទ្ធនាការបោះឆ្នោតរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ ក៏ព្រោះតែហេតុនេះ បំណងរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ី ត្រូវអាក់ខានម្ដងហើយម្ដងទៀត ហើយត្រូវបង្ខំចិត្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីទៀតផង។ បញ្ហានេះ ក៏បានបង្ហាញពីការខ្វែងគំនិតក្នុងចំណោមអ្នកនយោបាយអាមេរិក ដែលម្ខាងចង់បានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរជាមួយរុស្ស៊ី និងម្ខាងទៀតមើលឃើញរុស្ស៊ីជាសត្រូវ ដែលមិនអាចចូលកៀកបានបាត់ទៅហើយ។ ឯលោក ត្រាំ ក៏មិនអាចធ្វើបានដែរលើរឿងនេះ។ ខណៈមិនពេញចិត្តនឹងដំណើរការស៊ើបអង្កេត លោក ត្រាំ ដែលនៅចិញ្ចឹមចិត្តចង់បានទំនាក់ទំនងសមប្រកបជាមួយរុស្ស៊ី នៅតែនិយាយ បញ្ហានេះជាសំណល់សល់ពីរដ្ឋបាលអតីតប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនមែនជាទង្វើរបស់រដ្ឋបាលលោកឡើយ។ លើសពីនោះ លោកក៏គ្មានបំណងស្នើលោក ពូទីន ឲ្យធ្វើបត្យាប័នជនជាតិរុស្ស៊ីទាំង១២នាក់ ដែលទើបរងការចោទប្រកាន់ដែរ ហើយលោកនឹងប្រើជំនួបនៅហ្វាំងឡង់ ដើម្បីសួរលោក ពូទីន ថា មានបានជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតអាមេរិកឬអត់។ ២. ត្រាំ មិនអាចបោះដៃរករុស្ស៊ី ព្រោះណាតូមិនសុខចិត្ត ការធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងអាមេរិក និងរុស្ស៊ីវិលទៅរកភាពប្រក្រតីវិញ ជាជំហររបស់លោក ត្រាំ តាំងពីយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតមកម្ល៉េះ។ ជំនួបត្រាំ-ពូទីន ក៏ធ្វើឡើងចំពេលចំណុចរបត់ដ៏ធំមួយនៅលោកខាងលិចចាប់តាំងពីការដួលរលំសហភាពសូវៀតនៅឆ្នាំ១៩៩១ ខណៈសម្ព័ន្ធយោធាណាតូបារម្ភថា ប្រធាធិបតីរុស្ស៊ីអាចឆ្លៀតឱកាសនេះដើម្បីបំបែកសម្ព័ន្ធភាពរបស់ណាតូដែលធ្លាប់តែរឹងមាំនាអតីតកាល តែក្លាយជាផុយស្រួយក្រោយលោក ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកមកនោះ។ បើទោះជាចង់បានចំណងការទូតល្អប្រសើរជាមួយរុស្ស៊ីមែន ក៏លោក ត្រាំ មិនអាចបំភ្លេចការបារម្ភខ្វល់ខ្វាយរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនដែរ ទោះលោកមិនពេញចិត្តក្ដី។ សកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីអ៊ុយក្រែន និងគ្រីមៀ ពិតជាធ្វើឲ្យណាតូនៅមិនសុខ។ ឆ្លើយតបរឿងនេះ ណាតូបានពង្រឹងសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួន ចល័តទ័ពទៅកាន់ព្រំដែនជាប់រុស្ស៊ី ដើម្បីការពារការឈ្លានពានណាមួយរបស់រុស្ស៊ីចូលតំបន់អឺរ៉ុបប៉ែកខាងកើតនេះ។ ៣. ស៊ីរី, អ៊ុយក្រែន និងការប្រកួតសព្វាវុធ ជាប្រធានបទសំខាន់ដែរ ប្រធាបទសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀតដូចជាវិបត្តិស៊ីរី, ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន និងការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធ ត្រូវរំពឹងថា នឹងត្រូវបានលើកឡើងក្នុងជំនួបត្រាំ-ពូទីន។ សម្រាប់វិបត្តិស៊ីរី លោក ត្រាំ និងលោក ពូទីន ទំនងជាជជែកគ្នាលើការដកកម្លាំងយោធាអ៊ីរ៉ង់ឲ្យឆ្ងាយពីព្រំដែនជាមួយអ៊ីស្រាអែល ព្រោះបារម្ភថា ជម្លោះផ្ទៃក្នុងស៊ីរីអាចក្លាយជាជម្លោះអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីស្រាអែលទៅវិញ។ ទណ្ឌកម្មអាមេរិកលើរុស្ស៊ីជុំវិញសកម្មភាពរុស្ស៊ីនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន ជារឿងដែលលោក ពូទីន មិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ លោក ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ី ប៉ុន្តែក្រុងមូស្គូអះអាងថា មិនអាចអ្វីខ្លួនបានទេ។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងជំនួបជាមួយលោក ត្រាំ មេដឹកនាំរុស្ស៊ីអាចលើកឡើងបញ្ហានេះ និងស្នើឲ្យអាមេរិកបញ្ចប់ចំណាត់ការរបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងឡើងវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1453.txt	រដ្ឋកាតា នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា បានសន្យាបណ្ដាក់ទុនចំនួន១៥ពាន់លានដុល្លារនៅតួកគី ដែលកំពុងជួបវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដោយសារទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក។ តួកគី រីករាយជាខ្លាំងចំពោះការសន្យារបស់កាតា និងចាត់ទុកជាមិត្តភក្តិល្អទៀតផង។ ដោយសាររងទណ្ឌកម្មរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបែបនេះ ក្រុងអង់ការ៉ាក៏បានឆ្លើយតបវិញតាមរយៈការដំឡើងពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីអាមេរិក និងចង់ពហិការទំនិញអាមេរិកច្រើនមុខទៀត។	ប្រធានាធិបតីតួកគី Recep Tayyip Erdogan បានស្វាគមន៍មេដឹកនាំកាតា Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani ក្នុងរដ្ឋធានីអង់ការ៉ា ស្របពេលដែលតួកគីកំពុងជួបវិបត្តិតម្លៃលុយក្នុងស្រុកធ្លាក់ថ្លៃមិនធ្លាប់មាន។ រូបិយវត្ថុជាតិតួកគី Lira បានធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងបើប្រៀបធៀបនឹងប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក ក្រោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដំឡើងពន្ធទ្វេដងលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូមដែលត្រូវនាំចេញទៅទីផ្សារអាមេរិក។ នៅក្រោយជំនួបថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា រដ្ឋកាតាក៏សន្យាវិនិយោគដោយផ្ទាល់នៅតួកគីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ដល់ទៅ១៥ពាន់លានដុល្លារតែម្ដង។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីតួកគី ដែលបានបន្តថា ទំនាក់ទំនងតួកគី-កាតា គឺពឹងផ្អែកមូលដ្ឋានរឹងមាំនៃមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាពពិតប្រាកដ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋតួកគី Anadolu លោក Erdogan ផ្ទាល់ក៏បានអរគុណប្រមុខដឹកនាំកាតាដោយផ្ទាល់ ដែលជួយតួកគី និងឈរនៅជាមួយតួកគីក្នុងគ្រាលំបាកនេះ។ ជាមួយនឹងការចាត់ទុកចំណងការទូតទ្វេភាគីជាទំនាក់ទំនងមិត្តភាព និងបងប្អូន ប្រធានាធិបតីតួកគីរូបនេះនិយាយថា ទំនាក់ទំនងនេះនឹងត្រូវបានបង្កើននៅវិស័យជាច្រើនទៀត។ ស្ថានភាពនៅតួកគី រង្គោះរង្គើយ៉ាងខ្លាំងក្រោយទាស់គ្នាជាមួយអាមេរិក ដោយសារករណីអាចារ្យគ្រិស្តសាសនាម្នាក់ដែលតួកគីចាប់ខ្លួន ហើយអាមេរិកទាមទារឲ្យដោះលែងជាបន្ទាន់។ ដោយសារតួកគីមិនធ្វើតាមខ្លួន រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក៏យកពន្ធសន្ធឹកសន្ធាប់ពីតួកគី ដែលធ្វើឲ្យលុយតួកគីធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំង។ លោក Erdogan បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនតួកគីរួបរួម ឈប់ប្រើទំនិញអេឡិចត្រូនិកអាមេរិក ហើយក៏ដាក់ពន្ធលើផលិតផលអាមេរិកវិញ។ វិបត្តិតួកគី ធ្វើឲ្យវិនិយោគិនបរទេសជាច្រើនជ្រួលច្របល់ខ្លាំង ហើយចង់ដកខ្លួនពីតួកគីផង ដោយសារបារម្ភពីផលប៉ះពាល់។ ការសន្យាបណ្ដាក់ទុនរបស់កាតា ធ្វើឲ្យអ្នកជំនួញប្រទេសនេះបារម្ភដែរ ព្រោះប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់ក៏ថាបាន។ តួកគី និងកាតា បានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតដិតនៅពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ និងបានប្រកៀកស្មាគ្នាមិនដាច់នៅពេលកាតាត្រូវបានការហ៊ុមព័ទ្ធដោយសារប្រទេសនៅតំបន់សមុទ្រពែរ្ស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1454.txt	(ញូដេលី)៖ ឥណ្ឌាមានតួនាទីស្នូលក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដោយសារមហាយក្សអាស៊ីខាងត្បូងនេះធនធានធំសម្បើម និងមានប្រជាជនដល់ទៅជាង១,៣ ពាន់លាននាក់។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា ឥណ្ឌានឹងមានចំណែកកាន់តែសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងជួយគាំទ្រសមាហរណកម្មអាស៊ាន។ បច្ចុប្បន្នថ្វីបើទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា និងអាស៊ាននៅមិនទាន់លូតលាស់អស់សក្តានុពលក្តី គេមិនគួរមើលឃើញឥណ្ឌាស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការស្រវាចាប់អាស៊ាន ឬប្រៀបធៀបជាប្រទេសមហាអំណាចមានលុយក្រាស់ដូចជាចិន ឬអាមេរិកដែរ។ ឥណ្ឌា និងអាស៊ានមានចំណងមិត្តភាពពិសេសដែលបន្សល់ពីបុរាណកាល ហើយភាពជាដៃគូនេះក៏មិនពឹងផ្អែកលើហិរញ្ញវត្ថុដែលឥណ្ឌាអាចផ្តល់ឲ្យអាស៊ានឡើយ។	សូមស្តាប់បទសម្ភាសន៍រវាងលោក សៅ ផលនិស្ស័យ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗជាមួយប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាស៊ាននៃវិទ្យាស្ថាន ISEAS Yusof Isak សិង្ហបុរីលោកបណ្ឌិត Tang Siew Mun ជាភាសាអង់គ្លេស និងអត្ថបទប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរ៖ ១.តើលោកមើលឃើញថា ឥណ្ឌាមានតួនាទីដូចម្តេចក្នុងគោលគំនិត«ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក»? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ តួនាទីឥណ្ឌាសំខាន់ក្នុងគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ប៉ុន្តែយើងត្រូវយល់ថា វាមិនមែនត្រឹមតែឥណ្ឌាមួយនោះឡើយ។ ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះសំដៅការភ្ជាប់មហាសមុទ្រឥណ្ឌាទៅប្រទេសជុំវិញរួមទាំងនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីបូព៌ា អូសេអានី រួមទាំងរដ្ឋប៉ាស៊ីហ្វិកផង។ ប៉ុន្តែប្រាកដណាស់ថា មហាអំណាចឥណ្ឌានេះជាសរសរស្តម្ភមួយនៃតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ ២.ចុះឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកពិតជាមានគោលដៅហ៊ុមព័ទ្ធការរះត្រដែតឡើងរបស់ចិនទេឬ? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ ខ្ញុំទាយថា គ្រប់យ៉ាងលើពិភពលោកគឺ ឆ្លើយតបនឹងការរះត្រដែតឡើងរបស់ចិនដោយសារឥទ្ធិពលចិនធំណាស់ទាំសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌-អរិយ្យធម៌ផង។ អ្វីដែលគេតែងក្រឡេកមើលនោះគឺថាតើគោលគំនិតនេះប្រឆាំងចិនមែនឬអត់។ ដោយសារចិនមានគំនិតផ្តួចផ្តើមច្រើនមានទាំង«គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ(BIR)» និងគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្សេងទៀត ប្រទេសដទៃធ្វើអ្វីក៏ដោយយើងច្រើនឃើញថា វាជាការឆ្លើយតបនឹងចិន។ និយាយដល់ប្រយោជន៍អាស៊ានវិញ យើងនឹងមើលឃើញថា គោលគំនិតនេះស្ថិតក្នុងចំណោមគោលគំនិតដទៃផ្សេងទៀតសម្រាប់ទស្សនវិស័យតំបន់។ ដូច្នេះ គោលគំនិតដែលសមស្របជាមួយយើង និងរួមចំណែកដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាពតំបន់ និងជួយនាំឲ្យដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ានកាន់កៀកជិតគ្នា និងធ្វើការរួមគ្នា មិនមែនប្រឆាំងគ្នានោះ ពិតជាអ្វីដែលយើងស្វាគមន៍។ ប៉ុន្តែនិយាយដល់ត្រង់នេះ យើងមិនទាន់អាចកាត់ក្តីបានឡើយថា វាយ៉ាងណាល្អឬអាក្រក់នោះ ព្រោះយើងត្រូវការភាពច្បាស់លាស់ និងការពន្យល់ថាតើគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះអ្វី។ បើសិនជា វាជាគោលគំនិតដែលប្រឆាំងចិនមែននោះ វាជារឿងអាក្រក់មួយព្រោះអាស៊ានមិនមែនបង្កើតឡើងដើម្បីប្រឆាំងអ្នកណាឡើយ។ អាស៊ានមានគោលដៅរួមបញ្ជូលគ្រប់ភាគី និងធ្វើការរួមគ្នាទោះជាមានភាពខុសគ្នាលើនយោបាយក៏ដោយ។ អាស៊ានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាតាមការសន្ទនា និងដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។ យើងមិនកសាងសម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំងអ្នកណាឡើយ។ ៣.កិច្ចសន្ទនាដេលីលើកទី ១០ (Delhi Dialogue X) ផ្តោតសំខាន់លើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតាមសមុទ្រ រវាងអាស៊ាននិងឥណ្ឌា។ តើវិស័យអ្វីខ្លះដែលមានសក្តានុពលខ្លាំងសម្រាប់អាស៊ាននិងឥណ្ឌាអាចសហការគ្នាបាន? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ ឥណ្ឌាមានចំណែកច្រើនណាស់ក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ាន ហើយមន្ត្រីឥណ្ឌាបានលើកឡើងហើយពីសក្តានុពលដែលឥណ្ឌាមានជាពិសេសបច្ចេកវិទ្យា។ នៅអាស៊ានយើង មានបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាត (Smart City Network) ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានប្រកាសពីគម្រោងកសាងទីក្រុងឆ្លាត ១០០ នៅឥណ្ឌាដូចគ្នា។ មានចំណុចច្រើនដែលយើងអាចសហការគ្នា និងរៀនពីគ្នាបាន។ មួយទៀត ឥណ្ឌាមានសក្តានុពលលើផ្នែកសេវាកម្ម ខណៈដែលរដ្ឋអាស៊ានយើងមិនសូវខ្លាំងទេផ្នែកសេវាកម្មនេះ។ អាស៊ានយើងខ្លាំងខាងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម។ ដូច្នេះហើយបានជាយើងមានបញ្ហាក្នុងការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់តំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP)។ ប៉ុន្តែយើងមិនគួរមើលឃើញវាជាបញ្ហាទេ។ យើងត្រូវរកចំណុចរួមនិងការបំពេញបន្ថែមគ្នាទៅវិញទៅមក។ ៤. ការផ្សាភ្ជាប់រវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានតាមសមុទ្រ តាមផ្លូវអាកាស និងតាមគោកនៅតែយឺតយ៉ាវ បើប្រៀបធៀបគម្រោងរបស់ចិន។ តើលោកមើលឃើញសមត្ថភាពផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ឥណ្ឌាក្នុងការពន្លឿនការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមឬគម្រោងនានារវាងអាស៊ាន និងឥណ្ឌានេះយ៉ាងដូចម្តេចបាទ? បណ្ឌិត Tang Seiw Mun ៖ វាមានការប្រៀបធៀបច្រើនរវាងចិនដែលមានលុយក្រាស់ជាមួយប្រទេសមហាអំណាចដទៃផ្សេងទៀតរួមទាំងជាមួយអាមេរិក ឬជប៉ុនក្តីកន្លងមក។ ចិនហ៊ឺរហារផុតគេ ដោយមហាអំណាចនេះអាចមានលទ្ធភាពកំណត់ធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសម្រាប់ផ្តល់ឲ្យប្រទេសដទៃ។ ប៉ុន្តែបើយើងក្រឡេកមើលឲ្យច្បាស់ មិនមែនរាល់ហិរញ្ញវត្ថុនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយរបស់ចិនបានមកពីចិនឡើយ។ វាជាកម្ចី ហើយរដ្ឋដទៃដែលប្រើប្រាស់ធនធាននេះត្រូវសងត្រឡប់មកវិញ។ ចំណែកឥណ្ឌាមិនប្រើប្រាស់គម្រូដូចដែលចិនកំពុងប្រើប្រាស់ឡើយ ហើយភាពជាដៃគូរវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានក៏មិនមែនមានន័យថា ឥណ្ឌាត្រូវផ្តល់លុយឲ្យយើងដែរ។ ភាគីត្រូវរកប្រភពហិរញ្ញវត្ថុដាច់ដោយឡែកដែលមាន សម្រាប់គាំទ្រគម្រោងរួម។ ប៉ុន្តែឥណ្ឌា និងអាស៊ានអាចទាញប្រយោជន៍ឲ្យអស់លទ្ធភាពសម្រាប់ភាគីទាំងសងខាងលើផ្នែកចំណេះ ជំនាញ ក៏ដូចជាទេព្យកោសល្យដែលមាន ហើយយើងគួរមើលឃើញទំនាក់ទំនងអាស៊ាន និងឥណ្ឌាជាទំនាក់ទំនងពិសេសមួយផុតគេ។ ៥.ឥណ្ឌាហាក់ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ាន ខុសពីមហាអំណាចផ្សេងទៀតដូចជាអាមេរិក និងចិនជាដើមដែលមានឆន្ទៈខ្លាំងក្នុងការក្រសោបអាស៊ាន។ លោកយល់ឃើញបែបនេះទេ? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ បើមើលរបាយការណ៍ បើយើងប្រៀបធៀបទំហំពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ សេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងទេសចរណ៍ រវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានយើងឃើញថា វាហាក់បីដូចជា តិចតួចមែន តិចជាងអាមេរិក ជប៉ុន និងសូម្បីតែសហភាពអឺរ៉ុបដែរ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំផ្តល់យោបល់ថា យើងមិនគួរមើលលើតួលេខដែលមានឡើយ ព្រោះវាមានលក្ខខណ្ឌខុសគ្នា។ ឥណ្ឌាជាមហាអំណាចដែលមានអរិយ្យធម៌ចំណាស់ ហើយធនធាន និងទស្សនវិស័យរបស់មហាអំណាចមួយនេះផ្តោតសំខាន់លើមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ ឥណ្ឌាត្រូវពង្រឹងឥទ្ធិពល និងមានលទ្ធភាពថែរក្សាតំបន់នៅជុំវិញខ្លួន។ បច្ចុប្បន្ន ឥណ្ឌាជាសមាជិកសំខាន់ និងដឹកនាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ដូចជាសមាគមអាស៊ីខាងត្បូងដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ (SAARC)។ យើងត្រូវគិតដល់ទំនាក់ទំនងរយៈពេលវែង សូម្បីតែចិន និងជប៉ុនក្តី។ ចិនក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ានរឿងថ្មី ព្រោះយើងមិនដែលមើលឃើញចិនបែបនេះទេកាលពី ២០ ឆ្នាំមុន។ មិនគួរដាក់ឥណ្ឌាក្នុងស្ថានភាពរបស់ចិនឡើយ។ ព្រោះអាចថា ពេលវេលារបស់ឥណ្ឌាមិនទាន់មកដល់ក៏មិនដឹង។ ឥណ្ឌាប្រហែលកំពុងដើរតាមប្រកៀកប្រកិត។ ប៉ុន្តែវាចាំបាច់ត្រូវដើរសិន មុននឹងយើងអាចរត់បាន។ យើងមិនគួរមើលឃើញថា ឥណ្ឌាគ្មានសកម្មភាពរហ័សរហួនក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានឡើយ។ ដោយសារធនធានដ៏សម្បើមរបស់មហាអំណាចអាស៊ីខាងត្បូងនេះ វាអាចនឹងរះត្រដែតឡើងខ្លាំងថ្ងៃណាមួយផង។ យើងនៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាដេលី (Delhi Dialogue) ពេលនេះគឺដើម្បីស្វែងរកលទ្ធភាពក្នុងការលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ាន និងធ្វើឲ្យភាគីទាំងពីរកាន់តែស្និទ្ធស្នាលទៀត។ យើងបានលឺសន្ទរកថាប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានពីខាងសមភាគីឥណ្ឌាជាសេសលើប្រទេសអាស៊ានថ្មី មានកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម (CLMV)តែម្តង។ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន យើងមានគំនិតផ្តួចផ្តើមអាស៊ានសម្រាប់សមាហរណកម្មតំបន់ដែលមានគោលដៅបង្រួមគម្លាតនៃការអភិវឌ្ឍរវាងសមាជិកអាស៊ានថ្មី និងសមាជិកអាស៊ានចាស់។ បើសិនបើឥណ្ឌាផ្តោតសំខាន់ខ្លាំងលើប្រទេស CLMV អ៊ីចឹង វាមិនមែនមានន័យថា ឥណ្ឌាកំពុងជួយអាស៊ានសម្រេចជោគជ័យទេអី? កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម សូម្បីតែថៃ ក៏មានទំនាក់ទងល្អជាមួយឥណ្ឌាដែរបច្ចុប្បន្ន។ ដូ ច្នេះហើយវាជួយអភិវឌ្ឍខ្ពង់រាបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Continental Southeast Asia) ដែលជាផ្នែមួយនៃតំបន់អាស៊ានយើងនោះ។ យើងគួរឃើញភាពជាដៃគូ និងការចូលរួមចំណែករបស់ឥណ្ឌាក្នុងបញ្ហានេះដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1455.txt	ក្រុមអ្នកគាំទ្រអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានដុតដៃដុតជើងប្រមែរប្រមូលលុយកាក់តាមសទ្ធាររបស់ខ្លួនដើម្បីចូលមូលនិធិដែលបង្កើតឡើងក្នុងគោលដៅជួយធានាលោកឲ្យនៅក្រៅឃុំ។ លោក ណាជីប ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការកាលពីសប្តាហ៍មុនពាក់ព័ន្ធបញ្ហាពុករលួយក្នុងមូលនិធិរដ្ឋនោះ។	បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama មូលនិធិដែលគេបង្កើតឡើងដើម្បីជួយសង្គ្រោះលោក ណាជីប ឲ្យនៅក្រៅឃុំនេះមានឈ្មោះថា «មូលនិធិរួបរួមណាជីប»។ ដើម្បីអាចធានាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានគេត្រូវការបង់លុយចំនួន មួយលានរីងហ្គីត ឬ ២៤៨០០០ដុល្លារអាមេរិក។ ការបង់លុយដើម្បីធានានៅក្រៅឃុំនេះក៏ត្រូវធ្វើឡើងចំនួនពីរដំណាក់កាលដែរ។ ដំណាក់កាលទីមួយគឺបង់លុយពាក់កណ្តាលចំនួនប្រាំសែនរីងហ្គី ហើយកូនទាំងពីររបស់លោក ណាជីប បានបង់រួចរាល់ហើយកាលពីសប្តាហ៍មុន។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ណាជីប ត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ ដែលអាចជាប់ពន្ធធនាគារយ៉ាងតិច ២០ឆ្នាំ ការបង់លុយធានាដំណាក់កាលទីពីរគឺនៅថ្ងៃចន្ទទី ៩ខែកក្កដានេះតែម្តង។ ដូច្នេះហើយ ក្រុមអ្នកគាំទ្រលោក ណាជីប ត្រៀមយកថវិកាដែលមូលនិធិនេះប្រមូលបានទៅជូនក្រុមគ្រួសារលោក ណាជីប នៅថ្ងៃចន្ទនេះដែរ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ីដដែលបានអះអាងថា វិភាគទានដែលត្រូវបានបរិច្ចាគដោយអ្នកស្រលាញ់ពេញចិត្តលោក ណាជីប នោះមានទំហំប្រហែល ៣១០២៤៥ រីងហ្គីត។ ប្រធានក្រុមយុវជនបក្ស UMNO លោក Mohd Razlan Rafii ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលការប្រមែរប្រមូលវិភាគទាននោះបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ក្រុមអ្នកគាំទ្រនឹងនាំថវិកាទាំងនោះទៅជូនលោក ណាជីប ផ្ទាល់ដៃនៅថ្ងៃចន្ទនេះ។ ដោយឡែក ខាងក្រុមចលនាស្ត្រីបក្ស UMNO ក៏បាននាំវិភាគទានរបស់ខ្លួនមានទំហំ ២៦១២៨៦ រីងហ្គីត និងខ្សែដៃចំនួនពីរខ្សែទៅជូនលោក ណាជីប រួចរាល់ដែរកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ ប្រធានចលនាស្ត្រីលោកស្រី Noraini Ahmad បានអះអាងថា វិភាគទានជាសាច់ប្រាក់និងខ្សែដៃគឺជាសណ្តានចិត្តរបស់សមាជិកចលនារបស់លោកស្រីដែលគោរពស្រលាញ់លោក ណាជីប នៅទូទាំងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ លោកស្រី បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយ និងកោតសរសើរការលះបង់របស់បណ្តាសមាជិកទាំងអស់ដែលចង់ជួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ណាជីបនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក ណាជីប ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់ដោយសារលោកពាក់ព័ន្ធរឿងកិបកេងលុយរដ្ឋ 1MDB។ ចំណែកការចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់អតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើការស៊ើបអង្កេតទ្រង់ទ្រាយធំផ្តោតសំខាន់លើរាល់ចរន្តហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ដែលទាក់ទងនឹងមូលនិធិ 1MDB ដែលបាត់។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកកន្លងមករកឃើញថា លុយដែលត្រូវគេលួចចេញពីមូលនិធិរដ្ឋនេះមានយ៉ាងហោចណាស់ ៤,៥ពាន់លានដុល្លារ។ លុយដែលបាត់នោះត្រូវបានគេផ្ទេរនិងប្រើប្រាស់ក្នុងរូបភាពជាការលាងលុយផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1456.txt	ជាថ្មីម្ដងទៀត ចិនបានស្នើឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងគិតគូរដោះស្រាយសំណុំរឿងប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល THAAD របស់អាមេរិកដែលត្រូវបានពង្រាយនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ការស្នើនេះ ធ្វើឡើងក្នុងជំនួបរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី និងសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហានៅសិង្ហបុរី។ លោក វ៉ាង បានប្រាប់លោកស្រី កាង ថា ស្ថានភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េកំពុងល្អប្រសើរ ដូចនេះកូរ៉េខាងត្បូងគួរគិតពីបញ្ហាខែលការពារនេះឡើងវិញ។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី បានឆ្លៀតជួបជជែកជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា ខណៈចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាច្រើននៅសិង្ហបុរី។ នាជំនួបពិភាក្សានេះ លោក វ៉ាង ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល THAAD របស់អាមេរិក ដែលត្រូវបានពង្រាយនៅទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង។ លោកបានបង្ហាញការមិនសប្បាយរបស់ចិត្តរបស់ក្រុងប៉េកាំងទៅកាន់លោកស្រី កាង និងស្នើឲ្យមានការចាត់វិធានការចាំបាច់ផង។ តាមពិតទៅ ចិនមិនដែលយល់ស្របនឹងការពង្រាយខែលការពាររបស់អាមេរិកនេះឡើយ ដោយចាត់ទុកវត្តមាន THAAD នៅកូរ៉េខាងត្បូង ជាការបំពានសន្តិសុខរបស់ខ្លួន និងចោទអាមេរិកថា ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធការពារនេះដើម្បីស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ខ្លួនទៀតផង។ ដោយហេតុនេះ បានជាចិនជំទាស់ដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយ ទោះជាកូរ៉េខាងត្បូងអះអាងថា ខែលការពារនេះមានគោលដៅការពារការគំរាមកំហែងពីមីស៊ីលកូរ៉េខាងជើងប៉ុណ្ណោះ មិនសំដៅប្រទេសណាផ្សេងឡើយ។ ស្របពេលសំណុំរឿងនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងបានធូរស្រាល ដែលធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េជារួមល្អប្រសើរដែរនោះ ក្រុងប៉េកាំងបានទទូចម្ដងទៀតឲ្យក្រុងសេអ៊ូលដោះស្រាយបញ្ហាខែលការពារនេះឲ្យដាច់ស្រេច ព្រោះវាក៏នឹងឲ្យទៅរកប្រក្រតីភាពនៃទំនាក់ទំនងចិន-កូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ ឆ្លើយតបសំណើរបស់សមភាគីចិន លោកស្រី កាង និយាយថា ចិនក៏នឹងធ្វើសកម្មភាពដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីប្រសើរឡើងវិញដែរ។ ដោយសារតែវត្តមាន THAAD ទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកជិតខាងទាំងពីរនេះ ប្រែទៅជាល្អក់កករ ហើយចិនក៏ចាត់វិធានការតបវិញដូចជាការហាមអ្នកទេសចរខ្លួនធ្វើដំណើរទៅកូរ៉េខាងត្បូង និងរឹតត្បិតការរកស៊ីរបស់ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូងនៅទឹកដីខ្លួនជាដើម។ មកដល់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន កូរ៉េខាងត្បូងនៅតែមានះរក្សាទុកខែលការពារនេះ ទោះជាចិនបានស្នើឲ្យពិចារណាជាច្រើនលើកច្រើនសារទៅហើយក្ដី។ កូរ៉េខាងត្បូង ទំនងនៅតែបារម្ភការគំរាមកំហែងរបស់មីស៊ីលកូរ៉េខាងជើង ទោះជារដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះសុខចិត្តផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនក្ដី។ នេះក៏ព្រោះតែមីស៊លីលកូរ៉េខាងជើងនៅតែត្រូវបានតម្រង់ដាក់ទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងដដែល ទោះជាសន្តិភាពលេចជាពន្លឺខ្លះក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1457.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា គ្រោងសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលដែនសមុទ្រ និងនេសាទនៅតំបន់កោះដាច់ស្រយាលរបស់ប្រទេសដើម្បីបង្កើនផលិតផលនេសាទ និងជំរុញការនាំចេញផលិតផលសមុទ្រឲ្យបានកាន់តែច្រើន។ គម្រោងនេះ ស្ថិតក្រោមជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ។	អត្ថបទទាក់ទង ជប៉ុន ប្តេជ្ញាពង្រឹងតួនាទីរបស់ខ្លួនដើម្បីជួយសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌូណេស៊ី តំណាងភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ជប៉ុន (JICA)លោក Shinichi Yamanaka បានថ្លែងថា JICA បានផ្តល់ជំនួយសរុបប្រមាណ ២២ លានដុល្លារ សម្រាប់ការសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលដែនទឹកនិងនេសាទនៅកោះរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីចំនួនប្រាំរួមមានកោះ Sabang , Natuna, Biak ,Morotai Moa និងកោះ Saumlaki។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Jakarta Post ថ្ងៃ១ សីហា។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល តំណាងភ្នាក់ងារជប៉ុន បានបន្តទៀតថា ពេលដែលគម្រោងនៃការសាងសង់នេះ ត្រូវបានបញ្ចប់នោះ ក្រុមអ្នកនេសាទខ្នាតតូចដែលស្ថិតនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល នឹងមានកំពង់ផែទំនើប ដែលពួកគេអាចប្រើប្រាស់សម្ភារចម្រុះជាច្រើនរួមទាំងឧបករណ៍ស្តុកត្រីទុក ដែលជាសម្ភារចាំបាច់បំផុតរបស់ពួកគេក្នុងការរក្សាត្រីដើម្បីបញ្ជូនបន្តមកកាន់ទីផ្សារ។ អ្នកតំណាងដដែលនោះ បានបង្ហាញក្តីរំពឹងថា គំនិតផ្តើមផ្តើមនេះនឹងជួយដល់អ្នកនេសាទក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមតំបន់ឆ្នេរឲ្យរស់នៅក្នុងស្របតាមស្តង់ដារ ជាពិសេសប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលរស់នៅកោះដាច់ឆ្ងាយពីគេ។ ជុំវិញបញ្ហានេះដែរ អគ្គលេខា នៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានក្រសួងកិច្ចការដែនសមុទ្រ និងនេសាទឥណ្ឌូណេស៊ី Nilanto Perbowo បានអះអាងថា គម្រោងនេះ អាចនឹងត្រូវប្រតិបត្តិការពេញលេញត្រឹមឆ្នាំ២០២០។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ បានចាត់ទុកគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ គឺជាគោលនយោបាយយកចិត្តទុករបស់លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ ទៅលើប្រជាជនរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល។ គួរជម្រាបថា ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជារដ្ឋអាស៊ានមួយ ដែលមានសក្តានុពលធនធានដែនសមុទ្រ។ កន្លងមក ដើម្បីបង្កើនផលិតផលនេសាទ លោកប្រធានាធិបតី ចូកូ បានអនុវត្តចំណាត់ការតឹងរ៉ឹងបំផុតលើតំបន់នេសាទ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការដុតកម្ទេច និងពន្លិចទូកនេសាទខុសច្បាប់បរទេសជាច្រើនគ្រឿង។ នៅចុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីកិច្ចការដែនសមុទ្រ និងនេសាទឥណ្ឌូណេស៊ី លោកស្រី Susi Pudjiastuti ក៏ធ្លាប់បង្ហើបពីចេតនារបស់ជប៉ុនក្នុងការផ្លាស់ប្តូររោងចក្ររបស់ខ្លួនពីប្រទេសថៃដើម្បីមកដាក់នៅឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ ខណៈតាមរបាយការណ៍របស់ក្រុងហ្សាការតា ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាទិសដៅវិនិយោគធំបំផុតទី៣របស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1458.txt	(ញូដេលី)៖កិច្ចសន្ទនាដែលីលើកទីដប់ចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១៩ ខែកក្កដានេះនៅរដ្ឋធានីញូដេលី ដោយវេទិកាឆ្នាំនេះផ្តោតសំខាន់លើការពង្រឹងការផ្សាភ្ជាប់ជាពិសេសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងអាស៊ាន និងឥណ្ឌាតាមផ្លូវសមុទ្រ។	កិច្ចសន្ទនាដែលីដែលជាជំនួបថ្នាក់តំបន់ដែលពាក់កណ្តាលផ្លូវការ និងពាក់កណ្តាលស្រាវជ្រាវ (track 1.5) ផ្តោតសំខាន់លើការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតាមផ្លូវសមុទ្រ (Maritime Cooperation)ដែលជាក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្មី។ មូលបទនៃកិច្ចសន្ទនានេះគឺ«ពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ានលើកិច្ចសប្រតិបត្តិការផ្លូវសមុទ្រ»។ "The Delhi Dialogue, has emerged as India’s foremost ASEAN-centred Track 1.5 Forum for realisation of full potential of India-ASEAN relations" - Keynote address by EAM @SushmaSwaraj at the Ministerial Session at #DelhiDialogue10 . Full speech at https://t.co/IowvgKCjxi . pic.
article_1459.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីល មិនមានការយល់ទាស់អ្វីឡើយចំពោះសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក្នុងការចូលរួមសមយុទ្ធយោធាជាមួយអាស៊ានជាប្រចាំនោះ។ ក្រុងម៉ានីល យល់ឃើញថា បំណងរបស់ក្រុងប៉េកាំង គ្រាន់តែចង់បង្កើនទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយនឹងប្រទេសជិតប៉ុណ្ណោះ។	នៅថ្ងៃ៣ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន និងចិន បានជួបពិភាក្សាគ្នាលើបញ្ហាប្រឈមរួម ជាពិសេសលើនីតិវីធីក្នុងការចរចា និងតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ខណៈសិង្ហបុរី គឺជាប្រធានវិលជុំនៃកិច្ចប្រជុំ។ តាមរយៈជំនួបនេះ ចិន បានស្នើឲ្យមានសមយុទ្ធយោធាជាប្រចាំជាមួយអាស៊ាន ដោយមិនមានភាគីប្រទេសខាងក្រៅទៀតឡើយ។ ជុំវិញសំណើនេះ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Harry Roque បានអះអាងថាហ្វីលីពីន មិនជំទាស់ឡើយ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំ ជឿជាក់ថា មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនឹងសិក្សាស្រាវជ្រាវបញ្ហាយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ ហើយយើង ក៏រកមិនឃើញអ្វីដែលត្រូវជំទាស់ ឬខុសឆ្គង ដែលថា ចិន មិនចង់ឲ្យមានប្រទេសដទៃខាងក្រៅរបស់អាស៊ានមកចូលរួមសមយុទ្ធយោធានេះ»។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ABS CBN របស់ហ្វីលីពីន។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការតាក់តែងក្រមនេះដែរ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន លោក Ernesto Abella នៅថ្ងៃដដែលនោះ បានយល់ឃើញថា ហ្វីលីពីន ទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើន ដ្បិតដោយសារតែការចរចានៃក្រមនេះហើយ ធ្វើឲ្យស្ថានភាពនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលមានភាគីពាក់ព័ន្ធទាមទារតំបន់អធិបតេយ្យត្រូវរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់សិន។ សូមជម្រាបផងដែរ សមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាតំបន់ជម្លោះអធិបតេយ្យមួយដ៏ស្មុគស្មាញដែលមានភាគីពាក់ព័ន្ធរដ្ឋអាស៊ានដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ មុនរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតីរ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេដឹកនាំ ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម គឺជាដៃគូប្រជែងដ៏មានសក្តានុពលបំផុតរបស់ចិនលើតំបន់នេះ។ ហ្វីលីពីន រហូតដល់ប្តឹងចិនដល់តុលាការអចិន្ត្រៃយ៍អន្តរជាតិ ក្រុងឡាអេទៀតផង។ តែយ៉ាងណា ក្រោយពីរដ្ឋបាលរបស់លោក ឌូទើតេ បន្ទន់ឥរិយាបថបន្តិច ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានថមថយ។ ជាក់ស្តែងនោះ នៅឆ្នាំមុន ដែលហ្វីលីពីន ធ្វើជាប្រធានវិលជុំអាស៊ាន អាស៊ាន និងចិន បានព្រមព្រៀងគ្នាជាផ្លូវការ និងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដោយបានចុះហត្ថលេខាលើក្របខណ្ឌនៃក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បច្ចុប្បន្ន ភាគីទាំងនេះ កំពុងតែចរចាគ្នាយ៉ាងប្រុងប្រយត្ន័បំផុតក្នុងរៀបចំក្រមដើម្បីធានាឲ្យបាននូវការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពនៅក្នុងតំបន់មានជម្លោះនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_146.txt	ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ បានប្រកាសថា ទ័ពកូរ៉េខាងជើងដែលបានបញ្ជូនមកធ្វើសង្គ្រាមជាមួយរុស្ស៊ីនៅក្នុងតំបន់ Kursk ជាង៣០០០នាក់ បានស្លាប់ និងរបួស។	មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី បានប្រកាសពីការកើនឡើងទិន្នន័យការស្លាប់ និងរបួសរបស់ទាហានកូរ៉េខាងជើងក្នុងសង្គ្រាមនៅតំបន់ Kursk របស់រុស្ស៊ី តាមបណ្ដាញសង្គម
article_1460.txt	រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ាន និងរដ្ឋមន្ត្រីចិន គ្រោងនឹងជួបចរចា និងពិភាក្សាគ្នាលើដំណើរការ នៃធ្វើក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលហៅកាត់ថា CoC (Code of Conduct) នៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះហើយ។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ីលោក Saifuddin Abdullah នៅថ្ងៃ២៥ កក្កដាកន្លងទៅ។	នាឱកាសថ្លែងការពារគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជម្លោះអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី លោក Saifuddin បានឲ្យដឹងថា ម៉ាឡេស៊ី នឹងព្យាយាមប្រើប្រាស់យន្តការរបស់អាស៊ានតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីនៃក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រខាងត្បូង ហៅថាកាត់ DoC និងបន្តការចរចាដើម្បីបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (CoC) ជាមួយនឹងចិន។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Strait Times សមាជិកសភាម៉ាឡេស៊ី បានសួរថាតើម៉ាឡេស៊ី នឹងដាក់បណ្តឹងទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (ICJ)ដើម្បីទាមទារកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសលើតំបន់កោះមួយចំនួន ដែលជាផ្នែកនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងឬក៏យ៉ាងណា។ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានតបវិញថា ម៉ាឡេស៊ី កំពុងតែពង្រឹងលើមធ្យោបាយដើម្បីគ្រប់គ្រងឥរិយាបថរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់មានវិវាទតាមរយៈការបង្កើតឲ្យក្រមប្រតិបត្តិ ដែលក្រមនេះដែរ ក៏នឹងត្រូវដាក់នៅលើតុប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន និងចិន នៅសិង្ហបុរីនាសប្តាហ៍ក្រោយផងដែរ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋមន្ត្រី ក៏សង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ មិនមែនអះអាងថា CoC នឹងអាចជួយដោះស្រាយបានទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែយើង នឹងព្យាយាមធ្វើវាតាមនីតិវិធី ហើយប្រសិនបើ ពេលមាន CoCហើយ ចិននៅតែឈ្លានពាន យើងនឹងដាក់បណ្តឹងទាមទារទៅកាន់ ICJ។» នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល។ គួរជម្រាបផងដែរថា សមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាដែនជម្លោះអធិបតេយ្យមួយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែលមានភាគីជាពាក់ព័ន្ធជាសមាជិកអាស៊ានរួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ ចិនបានទាមទារ ស្ទើរតែតំបន់ទាំងស្រុងនៃតំបន់ជម្លោះ ដែលការទាមទារនេះ ត្រូវត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយនឹងរបស់បណ្តាប្រទេសអាស៊ាន។ នៅចុងឆ្នាំមុន អាស៊ាន និងចិន បានសម្រេចចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការលើក្របខណ្ឌនៃក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងថែមទាំងបានប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបង្កើតក្រមនេះឲ្យចេញជារូបរាងផ្លូវការឲ្យកាន់តែឆាប់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1461.txt	នៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ចិនបាននិយាយការពារទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ គំរាមដាក់ទណ្ឌកម្ម។ តាមរយៈក្រសួងការបរទេសរបស់ខ្លួន ក្រុងប៉េកាំងនិយាយថា ការរកស៊ីជាមួយក្រុងតេហេរ៉ង់ ជារឿងត្រឹមត្រូវ ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលមិនបានប៉ះពាល់ដល់អ្នកណាឡើយ។ ដោយចង់សំដៅអាមេរិក ចិនក៏ប្រកាសជំហរប្រឆាំងដាច់ខាតនយោបាយដាក់ទណ្ឌកម្មឯកតោភាគី។	ទន្ទឹមនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញ អាមេរិកក៏ព្រមានដាក់ចាត់វិធានការលើក្រុមហ៊ុនបរទេសទាំងឡាយទាំងពួងណាដែលនៅតែរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ ក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបដែលរកស៊ីជំនួញប្រេង និងថាមពលជាមួយអ៊ីរ៉ង់ សុទ្ធតែរអាការគំរាមរបស់អាមេរិក ដោយខ្លះបានដកខ្លួនលែងរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ហើយខ្លះទៀតក៏គិតគូរដកខ្លួន ឬកាត់បន្ថយការវិនិយោគនៅអ៊ីរ៉ង់ដែរ។ ប៉ុន្តែចិនវិញមិនបានព្រឹនឹងសម្ដីរបស់អាមេរិកឡើយ។ តាមពិតទៅ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចាប់ផ្ដើមអនុវត្តទណ្ឌកម្មជាថ្មីនោះ ក្រុងប៉េកាំងបានការពារទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនជាមួយក្រុងតេហេរ៉ង់ ដែលជាការរកស៊ីដោយបើកចំហ និងមានតម្លាភាព។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ក្រសួងការបរទសចិនប្រកាសជំហរបស់ខ្លួនដែលប្រឆាំងការដាក់ទណ្ឌកម្មជាឯកតោភាគី និងការអនុវត្តច្បាប់ខ្លួនឯងលើប្រទេសផ្សេង។ «អស់ពេលជាយូរមកហើយ ចិន និងអ៊ីរ៉ង់មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបើកចំហ តម្លាភាព និងធម្មតាលើវិស័យជាច្រើនដូចជាពាណិជ្ជកម្ម ថាមពល ដែលជាទំនាក់ទំនងប្រកបដោយយុត្តិធម៌ មានហេតុផល និងស្របច្បាប់។» នេះជាអត្ថន័យរបស់សេចក្ដីការណ៍ខាងលើផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដែលបន្តថា ទំនាក់ទំងពាណិជ្ជកម្មនេះ ក៏មិនបំពានដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ឬកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិរបស់ចិន ឬក៏ប៉ះពាល់ផលប្រយោជន៍ប្រទេសណាដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ចិន បានក៏ស្នើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងខ្លួន និងអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានគោរព និងការពារដែរ។ សម្រាប់ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ ចិនប្រឆាំងដាច់ខាតតែម្ដង ទោះជាតិចតួចបំផុតក៏ដោយ ហើយការគំរាមអ្នកដទៃ ក៏មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាដែរ។ ចិនបានស្នើឲ្យមានការចរចា និងការជជែកគ្នាដោយស្មោះត្រង់ ព្រោះជាផ្លូវតែមួយគត់ដែលអាចបញ្ចប់បញ្ហាបាន។ សូមរំឭកថា ចិនជាប្រទេសទិញប្រេងអ៊ីរ៉ង់ធំជាងគេ ហើយក៏វិនិយោគលើវិស័យនេះច្រើនដែរ។ ក្នុងមួយថ្ងៃ ចិននាំចូលប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ចំនួនប្រហែលល៦៥ម៉ឺនបារ៉ែល ដែលស្មើនឹង៧ភាគរយនៃទំហំនាំចូលសរុប។ បើគិតពីតម្លៃវិញ ទំហំនាំចូលនេះមានទឹកប្រាក់ដល់ទៅប្រមាណ១៥ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុនប្រេងរដ្ឋចិន Sinopec និង CNPC ជាអ្នកវិនិយោគធំក្នុងឧស្សាហកម្មប្រេងអ៊ីរ៉ង់ ដែលភាគច្រើនាំចេញទៅចិនផ្ទាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1462.txt	ក្រោយរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ដោយមិនតបតនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីរបបសឹកថៃ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានផ្ញើសារពីចេតនាក្នុងការចូលប្រឡូកក្នុងនយោបាយជាថ្មី។ លោក ចង់ឃើញប្រជាជនថៃទទួលបាននូវសេចក្តីថ្លែថ្នូរ និងរបបដឹកនាំនយោបាយដែលដឹកនាំតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដឡើងវិញ។	តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation នៅថ្ងៃ០៩ សីហា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃខួបកំណើតលើកទី៦៩របស់លោក បានថ្លែងអរគុណដល់ប្រជាជនដែលនៅតែគាំទ្រលោករូប។ លោកក៏បានភ្ជាប់សារនយោបាយពីចេតនាក្នុងការតស៊ូនាំភាពល្អប្រសើរទាំងផ្នែកប្រជាធិបតេយ្យ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងរាជាណាចក្រថៃឡើងវិញ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនេះ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលកំពុងតែរស់នៅនិរទេសខ្លួនក្រៅប្រទេសរូបនេះ បានលើកពីឡើងជំនឿចិត្តក្នុងការប្រកួតប្រជែងរបស់បក្សភឿថៃនាការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការណ៍ដែលបក្សអាចចាញ់មានប្រភពពីរ គឺដោយសារការស្លាប់ និងការបោះបង់»។ លោកថ្លែងបែបនេះរួចហើយបន្តទៀតថា៖« យើង នឹងមិនចាញ់ឡើយ ប្រសិនបើនៅបន្តតស៊ូ។ វាមិនមែនជាសង្គ្រាមនោះទេ ពោលគឺគ្រាន់តែសមរភូមិ [នយោបាយ] ប៉ុណ្ណោះ។ សង្គ្រាម នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅពេលគ្រប់យ៉ាងរលាយអស់ហើយនោះ ក៏ប៉ុន្តែសមរភូមិ គឺជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងដោយមិនចុះចាញ់។ចំណែកសង្គ្រាមដែលសំខាន់នៅពេលនេះគឺ សង្គ្រាមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ»។ នាឱកាសនៃថ្ងៃកំណើតរបស់ខ្លួនដដែលនោះ លោកថាក់ស៊ីន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា៖«ខ្ញុំ អាយុ៦៩ឆ្នាំទៅហើយ។ ខ្ញុំពិតជាចង់ឃើញថៃត្រឡប់ទៅរកភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ។ ជាពិសេសនោះ ខ្ញុំ ចង់ឃើញកិត្យានុភាពត្រលប់ទៅកាន់ប្រជាជនទាំងអស់ជាថ្មី។ យើងធ្លាប់រស់នៅជាមួយតម្លៃស្មើគ្នា សិទ្ធិស្មើគ្នា និងសេរីភាពក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យ»។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ នៅដើមឆ្នាំកន្លងទៅ លោកថាក់ស៊ីន ធ្លាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងឱកាសលោកចូលរួមកម្មវិធីពាក់ធុរកិច្ចមួយក្នុងក្រុងតូក្យូនៃជប៉ុន ថា លោកមិនប្រឡូកក្នុងនយោបាយឡើយ ព្ររោះលោកជឿជាក់ថា អតីតបក្សដែលលោកធ្លាប់គ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់(បក្សភឿថៃ) នឹងទទួលការគាំទ្រភ្លូកទឹកភ្លូកដីពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខ។ ប៉ុន្តែពេលនេះ លោក បែរជាចេញសារនយោបាយថ្មី ក្នុងការតស៊ូជាមួយនឹងរបបសឹក ទាំងលោកកំពុងតែរស់នៅក្រៅប្រទេស។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ ត្រូវបានអស់តំណែងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថៃដោយសាររដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ២០០៦។ ក្រោយអស់តំណែងហើយ លោកត្រូវបានតុលាការថៃចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធបទពុករលួយ។ ថ្មីៗនេះ តុលាការថៃ ក៏បានចេញដីកាឃាត់ខ្លួនលោកជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយពីលោក អវត្តមានក្នុងការជំនុំជម្រះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1463.txt	ប្រជាកសិករវៀតណាម ទទួលបានកសិកផលផ្លែឈើ ជាពិសេសផ្លែគូលែនច្រើនលើសលប់រៀងរាល់ឆ្នាំ។ អ្វីដែលសំខាន់ ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះអាចមានលទ្ធភាពនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើនទាំងក្នុងតំបន់ និងទាំងទូទាំងពិភពលោកផង។	តាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មវៀតណាម គិតចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០១៨នេះ វៀតណាម បាននាំចេញផ្លែគូលែនទៅក្នុងទីផ្សារនៃប្រទេសជាង៣០របស់ពិភពលោក ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងក្នុងទីផ្សាររបស់អាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប កាណាដា ចិន ជប៉ុន ថៃ និងអូស្ត្រាលី។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Vietnam News នៅថ្ងៃ៥ កក្កដា។ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គភាពជំនាញវៀតណាមដដែលនោះ ក្នុងរយៈពេលប្រហែលប្រាំខែដើមឆ្នាំ២០១៨នេះ វៀតណាមអាចរកចំណូលពីការលក់ផ្លែឈើ និងបន្លែបានសរុបជិត ១,៧ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកទៅហើយ។ ក្នុងនោះការនាំចេញផ្លែគូលែន និងផលិតផលគូលែនផ្សេងទៀតរកបានចំណូលរហូតដល់ ២៣៨ លានដុល្លារឯណោះ។ ក្នុងឆ្នាំនេះដែរ ផ្លែគូលែនវៀតណាម ក៏ត្រូវនាំចេញទៅដល់ទីផ្សារថ្មីលើកដំបូងនៅប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត និងរុស្ស៊ីផងដែរ។ ការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផ្លែគូលែនវៀតណាមកើនឡើងទាំងក្នុងទីផ្សារក្នុងស្រុក និងទីផ្សារអន្តរជាតិដោយសារផលិតនេះត្រូវបានដាំដុះក្រោមការត្រួតពិនិត្យដោយស្តង់ដារខ្ពស់ និងបំពេញលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការនាំចេញទៀតផង។ ស្ថានភាពនេះ ក៏បានធ្វើឲ្យកសិករវៀតណាម ទទួលបានផល និងចំណូលកាន់តែច្រើនផងដែរ។ ការដាំដុះដើមគូលេនភាគច្រើនគឺនៅខេត្តភាគខាងជើង ក្នុងនោះមានខេត្ត Hai Duong ដែលបច្ចុប្បន្នជាខេត្តមួយដែលផ្តល់ទិន្នផលផ្លែគូលេនច្រើនជាងគេ។ ខេត្តនេះមានដីចំនួន ១០៥០០ ហិកតាសម្រាប់ដាំដុះដើមគូលេន។ គួររម្លឹកផងដែរថា ប៉ុន្មានឆ្នាំមុននេះ ផលិតផលកសិកផលវៀតណាម ត្រូវបានព្រមាន និងហាមឃាត់ក្នុងការនាំចូលទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក ដ្បិតមានសារធាតុគីមីខ្ពស់ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ក៏ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ ផលិតផលកសិកម្មវៀតណាមចាប់ផ្តើមមានទីផ្សារឡើងវិញហើយ ជាពិសេសនោះ ផលិតផលស្រូវអង្ករក៏កំពុងតែទទួលបានការបញ្ជាទិញច្រើនពីបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសក្រៅតំបន់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1464.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងឌីលី បានថ្លែងអំណរគុណដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា ដែលមិនបោះបង់ជំហរជួយជ្រោមជ្រែងទីម័រខាងកើតឲ្យបានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការក្លាយជាសមាជិករបស់អាស៊ាន។ រយៈពេលជិតមួយទសវត្សរ៍ ហើយដែលទីម័រខាងកើតនៅតែស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះនៃរដ្ឋអង្កេតការណ៍របស់អាស៊ាន។	តាមរយៈជំនួបលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ (Joko Widodo) នៅថ្ងៃ២៨ មិថុនា ប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតលោក Francisco Guterres បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ សូមសម្តែងការដឹងគុណចំពោះឥណ្ឌូណេស៊ី សម្រាប់ការគាំទ្រជាអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការជំរុញឲ្យទីម័រខាងកើតក្លាយជាសមាជិកមួយរបស់សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬហៅថាកាត់ថាអាស៊ាន។» នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី Antara ។ ជំនួបលើកដំបូងដែលធ្វើឡើងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចប្រមុខរដ្ឋទីម័រខាងកើតទៅកាន់ឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវបានមេដឹកនាំទាំងពីរផ្តល់តម្លៃខ្ពស់ ជាពិសេសទីម័រខាងកើត ដែលជារដ្ឋក្មេងខ្ចីបំផុតប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កន្លងមក ទីម័រខាងកើតពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើការវិនិយោគពីទាំងសហគ្រាសរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនឯកជនឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីរក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ឆ្លៀតឱកាសនោះដែរ ប្រមុខរដ្ឋទីម័រខាងកើត ក៏បានកោតសរសើរ និងសាទរឥណ្ឌូណេស៊ីដែលបានជាប់ជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ២០២០-២០២១។ គួរជម្រាបផងដែរថា ទីម័រខាងកើត ទើបតែបានឯករាជ្យពេញលេញនៅក្នុងឆ្នាំ២០០២ទេ។ ក្រោយស្ថានភាពក្នុងប្រទេសមានលក្ខណៈល្អបន្តិចហើយនោះ ទីម័រខាងកើតបានស្នើសុំចូលជាសមាជិករបស់អាស៊ាននៅក្នុងឆ្នាំ២០១១។ ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ រដ្ឋក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោកមួយនេះ មិនទាន់អាចទទួលបានការគាំទ្រពីសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់នៅឡើយនោះទេ ពោលគឺទីម័រខាងកើតមាន ឈ្មោះត្រឹមតែរដ្ឋអង្កេតការណ៍របស់អាស៊ានប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីអាចក្លាយជាសមាជិកអាស៊ានទីម័រខាងកើត ព្យាយាមបំពេញលក្ខខណ្ឌចំនួនបីសំខាន់ដើម្បីឲ្យក្រុមប្រឹក្សាវាយតម្លៃរបស់អាស៊ានមើលឃើញថាខ្លួន មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់។ លក្ខខណ្ឌទាំងបីនោះ គឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើសសរស្តម្ភទាំងបីរបស់អាស៊ានរួមមាន សន្តិសុខ-នយោបាយ, សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម-វប្បធម៌។ សូមរម្លឹករឿងការប្រឹងប្រែងរបស់អតីតម្ចាស់អាណានិគមទីម័រខាងកើត គឹឥណ្ឌូណេស៊ីបន្តិច។ កន្លងមក ឥណ្ឌូណេស៊ី តែងតែចេញមុខជ្រោមជ្រែងឲ្យទីម័រខាងកើតឲ្យឆាប់បានចូលជាសមាជិកពេញលេញរបស់ អាស៊ាន។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ថែមទាំងធ្លាប់សន្យាថា នឹងធ្វើឲ្យទីម័រខាងកើតក្លាយជាសមាជិកត្រឹមឆ្នាំ ២០១៧ ទៀតផង។ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាង មិនអាចកើតឡើងតាមតែមាត់របស់បងធំអាស៊ានមួយនេះឡើយ ដ្បិតការសម្រេចចុងក្រោយ គឺត្រូវផ្អែកលើឯកច្ឆន្ទភាពរបស់សមាជិកអាស៊ានទាំងដប់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1465.txt	ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដែលគ្រប់គ្នាទន្ទឹងរង់ចាំ ប្រព្រឹត្តទភនៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះសេនតូសា ប្រទេសសិង្ហបុរី។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចាប់រលាក់ដៃគ្នា មុននឹងដើរទៅជួបគ្នា៤៥នាទីសិន មុនចាប់ផ្តើមប្រជុំធំរយៈពេល ៩០ នាទីទៀត។ នេះជាជំនួបលើកទីមួយរវាងមេដឹកនាំប្រទេសគូសត្រូវទាំងពីរ ដោយមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរពីឧបទ្វីបកូរ៉េជារបៀបវារសំខាន់។	ជំនួបជាប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀតរវាងមេដឹកនាំពិភពលោក ដែលអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិចាត់ទុកថាជាការចាប់ដៃកក្រើកពិភពលោក៖ ជំនួប អារ៉ាហ្វាត-រ៉ាប៊ីន ឆ្នាំ១៩៩៣៖ បន្ទាប់ពីមានការចរចាដោយសម្ងាត់នៅន័រវែស លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល យីតហ្សាក់ រ៉ាប៊ីន (Yitzhak Rabin) និងមេដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីន យ៉ាសសេ អារ៉ាហ្វាត (Yasser Arafat) បានជួបគ្នានៅ South Lawn សេតវិមាន កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា នាពិធីចុះហត្ថលេខានៃកិច្ចព្រមព្រៀងអូស្លូ។ នាពេលនោះ លោកប្រធានាធិបតី ប៊ីល គ្លីនតុន ជាអន្តរការី។ ជំនួប អូបាម៉ា-កាស្ត្រូ ឆ្នាំ២០១៣៖ នាពិធីបុណ្យរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក Nelson Mandela កាលពីឆ្នាំ២០១៣ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងមេដឹកនាំគុយបា លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ បានជួបគ្នា និងចាប់ដៃគ្នាជាលើកដំបូង។ ករណីនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានចំណងល្អក់ករករនឹងគ្នា។ ក្រោយមកទៀត ទំនាក់ទំនងកាន់តែទូលំទូលាយ រហូតដល់មានដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក អូបាម៉ា ទៅគុយបា កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ។ ជំនួប ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ អេលីហ្សាបែត- លោក McGuinness ឆ្នាំ២០១២ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងដំណាក់កាលឆ្ពោះទៅកាន់សន្តិភាពនៅអៀរឡង់ខាងជើង ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍អង់គ្លេស អេលីហ្សាបែតទីពីរ បានជួបជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយលោក Martin McGuinness អតីតឧត្តមសេនីយ៍ ហើយក្រោយក្លាយជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីអៀរឡង់ខាងជើង។ ជំនួបកាលពីឆ្នាំ២០១២ នោះ នាំឲ្យការបញ្ចប់នូវជម្លោះបង្ហូរ និងអំពើហិង្សានានា។ ជំនួប ស៊ី-ម៉ា ឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅឆ្នាំ១៩៤៩ ប្រធានាធិបតីចិន និងមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ បានជួបគ្នាលើកដំបូងបំផុតនៅសិង្ហបុរី នាឆ្នាំ២០១៥។ លោក ស៊ី ជិនភីង និងលោក Ma Ying-jeou បានចាប់ដៃគ្នាជាង១នាទី ហើយពោរពេញទៅដោយស្នាមញញឹម។ ជំនួបមេដឹកនាំទាំងពីរ សំដៅលើការទប់ស្កាត់បញ្ហានានារវាងតំបន់ដីគោក និងតំបន់កោះ។ ជំនួប គីម-មូន (អន្តរកូរ៉េ) ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានដើរចូលទៅបរិវេណអាគារសន្តិភាព ប៉ែកខាងត្បូងខ្សែព្រំដែនខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េក្នុងតំបន់គ្មានយោធា ដោយមានលោក មូន ចេអ៊ីន រង់ចាំធ្វើបដិសណ្ឋារកិច្ច។ នេះជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រលើកទីបីរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរ ប៉ុន្តែជាលើកដំបូងបំផុតដែលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ចូលទៅកាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង៕ រូបថតទាំងអស់៖ AFP អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1466.txt	បទចោទប្រកាន់ធំៗបួនរួមមានរំលោភសេចក្តីទុកចិត្ត និងប្រើអំណាចប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីចោទប្រកាន់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នៅថ្ងៃពុធទី ៤ ខែកក្កដានេះនៅសាលាដំបូងម៉ាឡេស៊ី។ បើសិនត្រូវកាត់ទោស លោក ណាជីប ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងគេដែលប្រឈមុខការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋនឹងត្រូវជាប់ពន្ធធនាគារយ៉ាងតិច ២០ឆ្នាំឯណោះ។	បន្ទាប់ពីត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនក្រុមការងារពិសេសស៊ើបអង្កេតសំណុំរឿង 1MBD លោក ណាជីប បានបង្ហាញខ្លួននៅតុលាការម៉ាឡេស៊ីនៅម៉ោងប្រហែលជាង ៨ នាទីព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ នៅតុលាការម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីស្តាប់ការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama ពេលលោក ណាជីប អញ្ជើញមកដល់តុលាការ គេឃើញមានក្រុមអ្នកគាំទ្របក្ស UMNO ជាច្រើននាក់ឈរកាន់បដា និងបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះផងដែរ។ សូមទាញការចាប់អារម្មណ៍បន្តិចដែរថា ក្រោយការចាប់ខ្លួនប៉ុន្មានម៉ោងនោះ លោក ណាជីប បានបង្ហោះវីដេអូមួយសុំអភ័យទោសប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែលោកនៅតែការពារជំហរខ្លួន និងបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ដែលមានទាំងអម្បាលម៉ានផង។ «ជាធមនុស្សធម្មតាម្នាក់ ខ្ញុំមិនល្អឥតខ្ចោះឡើយ ប៉ុន្តែជឿជាក់លើខ្ញុំចុះថា រាល់ការចោទប្រកាន់ដែលមានប្រឆាំងខ្ញុំ និងក្រុមគ្រួសារនោះមិនមែនជាការពិតឡើយ»។ ១. ទោសជាប់ពន្ធនាគារ, វាយនឹងរំពាត់ និង ពិន័យជាប្រាក់ ត្រឡប់មកវិញ នីតិវិធីចោទប្រកាន់ប្រឆាំងលោក ណាជីប នេះដឹកនាំដោយអគ្គរាជអាជ្ញា Tommy Thomas ដោយមានអគ្គរាជអាជ្ញារងជាជំនួយ ១១ រូបផ្សេងទៀត។ លោក ណាជីប ត្រូវបានស្ថាប័នអយ្យការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋចំនួនបីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសេចក្តីទុកចិត្ត (CBT) ក្នុងនិងមួយទៀតទាក់ទងការរំលោភអំណាចប្រពឹត្តអំពើពុករលួយក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនោះ។ តាមការពន្យល់របស់ស្ថាប័នអយ្យការម៉ាឡេស៊ី បទចោទដែលមានខាងលើនេះគឺផ្នែកលើការណីបាត់លុយចំនួនជាង ១០ លានដុល្លារនៃគម្រោង SRC International ដែលផ្នែកមួយតូចនៃមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB ប៉ុណ្ណោះ។ លុយប្រហែល ១០ លានដុល្លារនោះត្រូវបានផ្ទេរចូលគណនីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក ណាជីប។ បើសិនជាមានការកាត់ទោសមែននោះ បទល្មើសនីមួយៗអាចធ្វើឲ្យលោកជាប់ពន្ធនាគារយ៉ាងហោចណាស់ ២០ឆ្នាំ និងត្រូវពិន័យជាប្រាក់ផង។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីលោក ណាជីប លោកអាចរួចផុតពីការវាយដោយរំពាត់ព្រោះលោកមានវ័យ ៦៤ឆ្នាំទៅហើយនោះ។ ការចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់អតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើការស៊ើបអង្កេតរាល់ចរន្តហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ដែលទាក់ទងនឹងមូលនិធិ 1MDB ដែលបាត់។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកកន្លងមករកឃើញថា លុយដែលត្រូវគេលួចចេញពីមូលនិធិរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីនេះមានយ៉ាងហោចណាស់ ៤,៥ពាន់លានដុល្លារ។ លុយដែលបាត់នោះត្រូវបានគេផ្ទេរនិងប្រើប្រាស់ក្នុងរូបភាពជាការលាងលុយ។ ២.រាល់ការចោទប្រកាន់ជារឿងនយោបាយ? បន្ទាប់ពីមានការចាប់ខ្លួន អ្នកនាំពាក្យលោក ណាជីប បានចេញមុខរិះគន់ចំណាត់ការរបស់អង្គភាពពុករលួយដែលចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់អតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកនាំពាក្យបានអះអាងថា ការចោទប្រកាន់ដែលមានទាំងអម្បាលម៉ានប្រឆាំងលោក ណាជីប ទាក់ទិននឹងមូលនិធិ 1MDB ជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ ហើយលោក ណាជីប ត្រៀមតវ៉ារាល់ការចោទប្រកាន់ និងបង្ហាញភាពស្អាតស្អំរបស់ខ្លួនក្នុងតុលាការនៅពេលខាងមុខផង។ វាមិនមែនជារឿងថ្មីឡើយដែលលោក ណាជីប និងអ្នកគាំទ្រចាត់ទុកថា ការចោទប្រកាន់ជារឿងនយោបាយ និងបង្កើតឡើងដើម្បីធ្វើឲ្យលោកខូចឈ្មោះនោះ។ តាំងពីដើមមក លោក ណាជីប ទាត់ចោលរាល់ការចោទប្រកាន់ និងអះអាងថា ខ្លួនស្អាតស្អំ។ ប៉ុន្តែភស្តុតាងដែលមានទាំងលុយរាប់រយលាន និងគ្រឿងអលង្ការច្រើនសន្ធឹកដែលគេរឹបអូសបានពីផ្ទះរបស់លោក ណាជីប នោះ ជារឿងដែលធ្វើឲ្យសាធារណរជនម៉ាឡេស៊ីពិបាកជឿជាក់លើការបកស្រាយរបស់អតីតមេដឹកនាំពួកគេណាស់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការចាប់ខ្លួនលោក ណាជីប ម្សិលមិញធ្វើឲ្យគណៈមេធាវីម៉ាឡេស៊ីប្រតិកម្មខ្លាំង។ បើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ប្រធានគណៈមេធាវី George Varughese បានអះអាងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនថា ក្រុមការងារពិសេសទទួលបន្ទុកសំណុំរឿង 1MDB ដែលចាប់ខ្លួនអតីតនាយករដ្ឋន្ត្រីធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អំណាចស្ថាប័នយុត្តិធម៌ ។ លោកពន្យល់ថា ក្រុមការងារនេះគ្មានអំណាចយុត្តាធិការណាមួយដើម្បីចាប់ខ្លួនលោក ណាជីប ឡើយ ព្រោះរាល់ការចាប់ខ្លួនទាំងអស់ត្រូវធ្វើឡើងដោយប៉ូលិស និងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយប៉ុណ្ណោះ។ មួយទៀត ក្រុមការងារនេះក៏គ្មានតួនាទីសម្រេចចិត្តថា តើលោក ណាជីប ត្រូវចោទប្រកាន់បែបណា ឬ ត្រូវចោទប្រកាន់នៅពេលណាមួយឡើយ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1467.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងទៅដល់សិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ដើម្បីត្រៀមជួបតទល់គ្នានៅដើមសប្ដាហ៍ក្រោយក្នុងការជជែកពីបញ្ហានុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ អាជ្ញាធរសិង្ហបុរី ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ បានពង្រឹងសន្តិសុខយ៉ាងខ្លាំងនៅជុំវិញទីតាំងនៃជំនួប និងសណ្ឋាគារដែលមេដឹកនាំទាំងពីរស្នាក់នៅ។ ប៉ុន្តែគេនៅតែមិនទាន់ដឹងពីកន្លែងស្នាក់នៅពិតប្រាកដរបស់លោក ត្រាំ និងលោក គីម ឡើយ។	មេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវជួបមុខគ្នាជាលើកដំបូងនៅឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa របស់សិង្ហបុរី។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន រំពឹងថា នឹងទៅដល់សិង្ហបុរីមុនជំនួបពីរថ្ងៃឯណោះ។ ក្រោមហេតុផលសន្តិសុខ ពេលវេលាជាក់លាក់នៃការធ្វើដំណើររបស់លោក គីម មិនត្រូវបានទម្លាយឡើយ តែខាងអាមេរិកមានព័ត៌មានលម្អិតខ្លះ។ សម្រាប់ការធ្វើដំណើរលោក ត្រាំ យន្តហោះពិសេស Air Force One ទំនងចុះចតនៅមូលដ្ឋានយោធាអាកាសរបស់សិង្ហបុរីនៅយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា។ មន្ត្រីសេតវិមានបានប្រកាសរួចហើយថា លោក ត្រាំ នឹងចាកចេញពីកិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ នៅកាណាដា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា (ម៉ោងនៅកាណាដា) រួចបន្តដំណើរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់សិង្ហបុរីតែម្ដង។ ការធ្វើដំណើរពីកាណាដាទៅសិង្ហបុរី ត្រូវចំណាយពេលជាង១៧ម៉ោងឯណោះ។ ចំណែកមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក៏ត្រូវរាយការណ៍ថា នឹងទៅដល់រដ្ឋអាស៊ានមួយនេះនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនាដូចគ្នាដែរ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បានស្រង់ប្រភពមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណមួយថា យន្តហោះរបស់លោក គីម នឹងចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Changi ។ ប្រមុខដឹកនាំរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងរូបនេះទំនងជាប្រើប្រាស់យន្តហោះពិសេស Chammai-1 ដែលលោកធ្លាប់បានជិះទៅកាន់ចិនកន្លងមក។ ក្នុងដំណើរទៅសិង្ហបុរីលើកនេះ យន្តហោះរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនឹងប្រើប្រាស់ដែនអាកាសរបស់ចិន។ គេឃើញមានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា ចិននឹងបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងរបស់ខ្លួនហោះអមការពារយន្តហោះលោក គីម ផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់ដែនអាកាសចិន និងវត្តមានយន្តហោះចិន ពិតជាធានាបានសុវត្ថិភាពពីការគំរាមកំហែងនានាក្នុងពេលធ្វើដំណើរ ព្រោះលោក គីម បារម្ភខ្លាំងចំពោះសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនលោក។ ជុំវិញការស្នាក់វិញ លោក ត្រាំ ទំនងជាជ្រើសរើសយកសណ្ឋាគារផ្កាយ៥ Shangri-La ព្រោះជាសណ្ឋាគារប្រណីត និងធ្លាប់ទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំអាមេរិកច្រើនផង។ ចំណែកឯលោក គីម វិញ ទំនងជាស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ St Regis ។ សន្តិសុខត្រូវបានពង្រឹងនៅបរិវេណសណ្ឋាគារទាំងពីរនេះ។ មុននេះលោក គីម ត្រូវគេជឿថា ចង់ស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ Fullerton ដែលមានតម្លៃថ្លៃ ប៉ុន្តែបែរជាស្នើរកអ្នកចេញថ្លៃឲ្យទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1468.txt	អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ចង់ឃើញមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង ដោះលែងអ្នកទោសមួយចំនួនបន្ថែមទៀត មុនពេលនៃជំនួបកំពូលជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលអាមេរិកមកដល់។ អ្នកជំនាញយល់ឃើញថា កូរ៉េខាងជើងគួរតែបង្ហាញឆន្ទៈគោរពសិទ្ធិមនុស្ស បន្ថែមលើឆន្ទៈរក្សាស្ថិរភាពនិងសន្តិសុខនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។	អ្នករាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកូរ៉េខាងជើង លោក Tomas Ojea Quintana នៅសប្តាហ៍នេះបានថ្លែងសាទរចំពោះការដោះលែងអ្នកទោសសញ្ជាតិអាមេរិកបីរូបកាលពីខែមុនរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញរូបនេះជឿជាក់ថា មានអ្នកទោសរាប់ពាន់ផ្សេងទៀត កំពុងតែរងការធ្វើទារុណកម្មពីសំណាក់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង។ តាមសន្និសីទសារព័ត៌ក្នុងក្រុងហ្សឺណែវ អ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ ក៏ចង់ឃើញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ត្រូវបានលើកយក និងចូលរួមដើរតួនាទីស្នូលនៅក្នុងការចរចារំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅសិង្ហបុរីរវាងលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងសមភាគីកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន។ អ្នកជំនាញចង់ឲ្យលក្ខខណ្ឌនេះដើម្បីឲ្យកូរ៉េខាងជើងធានាពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមវប្បធម៌របស់ប្រជាជនផងដែរ។ លោក Tomas Ojea Quintana បានពន្យល់ថា កិច្ចសន្ទនាសិទ្ធិមនុស្ស គួរតែត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងរបៀបវារៈ ដោយលោកអះអាងថា សិទ្ធិមនុស្ស និង សន្តិសុខនិងសន្តិភាព មានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក។ តាមអ្នកជំនាញរូបនេះ មានប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ១០លាននាក់ កំពុងតែដង្ហោយរកជំនួយ ខណៈអ្នកទោសនយោបាយជាងប្រាំបីម៉ឺននាក់ កំពុងតែជាប់ឃុំ ដោយសារតែរបបសឹកក្រុងព្យុងយ៉ាង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ចេតនារបស់អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សទំនងអាចមិនអាចកើតឡើងបានឡើយ ដ្បិតជំនួបកំពូលរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ គឺជាជំនួបមួយដែលមានការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតលើការលើកឡើងប្រធានបទនិងបញ្ហារួម។ ពោលគឺជំនួបនេះផ្តោតខ្លាំងបំផុតលើការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1469.txt	ស្ថិតនៅក្រុងហ្សាការតានាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ២៨ ខែមិថុនា នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានអះអាងថា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នឹងត្រូវចាប់ខ្លួន ក៏ដូចជាត្រូវរងការចោទប្រកាន់ឆាប់ៗនេះ។	ចំពោះមុខសហគមន៍ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីរស់នៅឥណ្ឌូណេស៊ី លោក មហាធៀ បានពន្យល់ថា មូលហេតុដែលលោក ណាជីប នៅបន្តរស់នៅស្រួល និងមិនទាន់មានការចាប់ខ្លួនឬកាត់ទោសដោយសារតែអាជ្ញាធរលោកកំពុងស៊ើបអង្កេត និងប្រមែរប្រមូលភស្តុតាងដើម្បីដាក់បន្ទុកលើអតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធសិន។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៩២ ឆ្នាំ បាននិយាយដូច្នេះ៖«ខ្ញុំគិតថា ណាជីប នឹងត្រូវនាំមកតុលាការឆាប់ៗ។ មនុស្សជាតិបានបង្ហាញការងឿងឆ្ងល់ហេតុអ្វីបានជាមិនមានការចាត់វិធានការ ហើយទុកឲ្យលោក ណាជីប រស់នៅស្រួលបែបនេះ។ ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ការនាំសុំណុំរឿងនេះមកតុលាការ វាចាំបាច់ត្រូវមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។ ដូច្នេះយើងមិនបរាជ័យពេលចាប់ផ្តើមដំណើរការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ»។ មេដឹកនាំរូបនេះបន្ថែមថា ក្រុមស៊ើបអង្កេតត្រូវតែធានាថា ភស្តុតាងដែលគេប្រមូលបានគឺត្រឹមត្រូវ និងមានទម្ងន់គ្រប់គ្រាន់ដែលអាចឈានទៅកាត់ទោសលោក ណាជីប , ភរិយាលោក និងអ្នកជំនួញស្និទ្ធនឹងលោក ណាជីប លោក Jho Low ផងដែរ។ លោក ណាជីប ចាញ់ឆ្នោតក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិលើកទី ១៤ កាលពីខែឧសភា។ បន្ទាប់មក សំណុំរឿងមូលនិធិ 1MDB ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរូបលោក ក៏ត្រូវនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីលោក មហាធៀ បញ្ជាឲ្យគេចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេតឡើងវិញទៀត។ ក្រោយមានការស៊ើបអង្កេតប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីចុះឆែកឆេរផ្ទះ និងខុនដូរបស់លោក ណាជីប ច្រើនដង និងរឹបអូសបានលុយ គ្រឿងអលង្ការនិងរបស់មានតម្លៃផ្សេងទៀតមានទំហំជាង ២៧០លានដុល្លារឯណោះ។ ក្រៅពីរឿងកិបកេងលុយមូលនិធិរដ្ឋ លោក ណាជីប ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងសុំណុំរឿងឃាតកម្មជនជាតិម៉ុងហ្គោល Altantuya Shaariibuu ផង។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែបន្តបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_147.txt	របាយការណ៍ថ្មីមួយស្តីពីនិន្នាការនៃការកើនឡើងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា បានបង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែកអំពីវិសមភាពកាន់តែអាក្រក់នៅក្នុងប្រទេសនេះ ស្របពេលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ។	យោងតាមរបាយការណ៍ចេញផ្សាយនៅដើមខែនេះដោយធនាគារស្វីស UBS ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌានឹងកើនឡើង ៤២ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២៤ ដល់ ៩០៥ពាន់លានដុល្លារ។ របាយការណ៍បង្ហាញថា ចំនួនមហាសេដ្ឋីនៅក្នុងប្រទេសនេះបានកើនឡើង ៥៦ភាគរយដល់ ១៨៥នាក់នៅឆ្នាំនេះ។ ការបញ្ចេញរបាយការណ៍នេះធ្វើឡើងនៅពេលមហាសេដ្ឋីមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាកំពុងប្រឈមមុខនឹងការត្រួតពិនិត្យពីរដ្ឋាភិបាលជិតស្និតរបស់ឥណ្ឌា។ ក្នុងនោះមានមហាសេដ្ឋី Gautam Adani ដែលកំពុងប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់ពីបទស៊ីសំណូកនៅអាម៉េរិក។ រឿងហេតុនេះ បានជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយប្រឆាំងរបស់ឥណ្ឌានិយាយប្រឆាំងនឹងទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាង Adani Group និងរដ្ឋាភិបាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ។ អ្នកវិភាគបានកត់សម្គាល់ថា និន្នាការនៃការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមមហាសេដ្ឋីរបស់ឥណ្ឌាបានកើនលើសកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសដែលបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបរយៈពេលពីរឆ្នាំគឺ ៥,៤ភាគរយនៅក្នុងត្រីមាសទី៤ នៃឆ្នាំ២០២៣ និងទី ២នៅឆ្នាំ២០២៤ ។ សាស្ត្រាចារ្យ Lawrence Loh នៅសាលាធុរកិច្ចនៅសកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរីបានប្រាប់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ថា និន្នាការនៃការកើនឡើងទ្រព្យសកម្មនេះគឺមួយផ្នែកដោយសារតែការស្ទុះងើបឡើងវិញនៃទីផ្សារភាគហ៊ុន។ សាស្ត្រាចារ្យ Loh បាននិយាយថា របាយការណ៍នេះបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ជាសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាចំពោះការកើនឡើងវិសមភាពប្រាក់ចំណូល ហើយអាចដាក់សម្ពាធលើទីក្រុងញូវដេលីដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ លោក Loh បានបន្តថា៖ «ទោះបីជាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជារួមអាចនឹងធ្លាក់ចុះក៏ដោយ ក៏មនុស្សមួយចំនួននៅតែអាចក្លាយជាអ្នកមាន ប្រសិនបើអ្នកក្រឡេកមើលវិសមភាពប្រាក់ចំណូលនៅឥណ្ឌា អ្នកក្រកាន់តែក្រ ហើយអ្នកមានកាន់តែមាន»។ របាយការណ៍មួយរបស់ World Inequality Lab ចេញផ្សាយក្នុងខែមីនា បានបង្ហាញថា ឥណ្ឌាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានវិសមភាពប្រាក់ចំណូលខ្ពស់បំផុតក្នុងពិភពលោក។ យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២១ ដោយមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Pew ឥណ្ឌាមានប្រជាជនចំណូលទាប ១,២ពាន់លាននាក់ ប្រជាជនចំណូលមធ្យមចំនួន ៦៦លាននាក់ អ្នកចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ ១៦លាននាក់ និងជិត២លាននាក់នៅក្នុងក្រុមចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់។ លោក Jamus Lim សាស្ត្រាចារ្យរងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅសាលាធុរកិច្ច ESSEC ប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបានមានប្រសាសន៍ថា ឥណ្ឌាត្រូវតែធានាឱ្យមានភាពវិសមភាពមិនក្លាយជារឿង«ហួសហេតុ» ព្រោះការចំណាយនឹងធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ។ «ឥណ្ឌានឹងបន្តឃើញមហាសេដ្ឋីកាន់តែច្រើនឡើងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ។ ដរាបណាត្រូវបានអមដោយការកើនឡើងជាលំដាប់នៃវណ្ណៈកណ្តាល និងថ្នាក់ទាប មនុស្សភាគច្រើននឹងមើលឃើញថា នេះជាការដោះដូរដែលអាចទទួលយកបាន»។ នេបើតាមលោក Lim។ ចំពោះការមើលឃើញរបស់សេដ្ឋវិទូដែលឈ្នះរង្វាន់ណូបែលលោក Simon Kuznets សាស្ត្រាចារ្យរង Lim បានរំលឹកពីទ្រឹស្តីលោក Kuznets ថា វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេសម្រាប់ប្រទេសដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សដូចជាឥណ្ឌា ដែលមានការកើនឡើងដែលអមដោយវិសមភាពប្រាក់ចំណូល រួមជាមួយនឹងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែខ្លាំង។ បន្ទាប់ពីការចោទប្រកាន់របស់មហាសេដ្ឋី Adani លោកសាស្ត្រាចារ្យ Loh មើលឃើញថា គណបក្សកាន់អំណាចនឹងប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធនយោបាយ។ សម្រាប់រដ្ឋបាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ម៉ូឌី សម្ពាធគឺខ្លាំងណាស់ដោយសារតែមានទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមហ៊ុន Adani Business Group។ បើតាមការការលើកឡើងរបស់លោក Lim អាទិភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតមួយនៅឥណ្ឌាគឺការធានានូវអំណាចនៃសាជីវកម្មធំជាងគេរបស់ប្រទេសនេះនៅតែមិនត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ រួមជាមួយនឹងតម្រូវការក្នុងការលើកកម្ពស់និរន្តរភាពបរិស្ថាន សាលាធុរកិច្ច និងនីតិរដ្ឋ។ អ្នកវិភាគលើកឡើងថា ការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌាក៏បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភថា អត្រាគ្មានការងារធ្វើរបស់ប្រទេសនេះនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ ហើយអាចបង្អាក់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកាត់បន្ថយវិសមភាពប្រាក់ចំណូល។ យោងតាមលោក Loh ទីក្រុងញូវដេលីទំនងជានឹងប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធបន្ថែមទៀត ដើម្បីដោះស្រាយភាពអត់ការងារធ្វើ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជនឥណ្ឌា។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ UBS ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា សមភាគីចិនបានឃើញថាមានការធ្លាក់ចុះ ២០ភាគរយនៃទ្រព្យសម្បត្តិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1470.txt	មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ដើរកំសាន្តនៅទីតាំងសំខាន់ៗមួយចំនួននៅសិង្ហបុរីនៅយប់ថ្ងៃចន្ទទី ១១ ខែមិថុនានេះ មុនជួបពិភាក្សាជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅព្រឹកស្អែក។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍លោក គីម ជុងអ៊ុន បានថតរូប Selfie ក្នុងទឹកមុខរីករាយមិនធ្លាប់ឃើញ ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីថែមទៀតផង។	នៅយប់ថ្ងៃចន្ទនេះ លោក គីម ជុងអ៊ុន អមដំណើរដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាសគ្រីស្នាន់ ផងនោះ បានដើរកំសាន្តនៅកន្លែងសំខាន់ៗមួយចំនួននៅសិង្ហបុរីដូចជា Marina Bay ផង។ នេះបើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia។ គេសង្កេតឃើញមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងនេះ មានទឹកមុខសប្បាយរីករាយខ្លាំងក្នុងដំណើរកំសាន្តនេះ។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរី បាឡាសគ្រីស្នាន់ ក៏បានថតរូប Selfies ជាមួយលោក គីម ថែមទៀតផង។ អត្ថបទទាក់ទង លោក គីម ជុងអ៊ុន មកដល់សិង្ហបុរី, ត្រៀមជួបលោក លី សៀនឡុង តាមពិតទៅលោក គីម បានអញ្ជើញមកដល់សិង្ហបុរីតាមយន្តហោះពិសេសរបស់ចិនធុនប៊ូអ៊ីង ៧៤៧ នៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញ។ លោក នឹងត្រូវជួបមុខគ្នាជាលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅព្រឹកម៉ោង ៩ថ្ងៃស្អែកនេះ នៅឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa ។ ប្រធានបទសំខាន់នៃកិច្ចពិភាក្សាគឺ ការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ ម៉ោង ២រសៀលថ្ងៃស្អែកក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំភ្លាម លោក គីម នឹងចាកចេញទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងវិញដូចគ្នា។ អាចថា នេះជាមូលហេតុ ដែលលោក គីម ត្រូវដើរកំសាន្តទីក្រុងសិង្ហបុរីនៅពេលរាត្រីមុនថ្ងៃប្រជុំបែបនេះ។ ត្រឡប់មកវិញ ការជួបមុខគ្នាស្អែកនឹងនេះអាចត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការចរចាកម្រិតខ្ពស់ផ្សេងទៀតនៅពេលអនាគត។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ហើយថា បើគ្មានផ្លែផ្កា លោកនឹងដើរចេញពីតុចរចាភ្លាម។ មុនចាកចេញពីកាណាដាមកសិង្ហបុរីថ្ងៃសៅរ៍ទី ៩ខែមិថុនា លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ក្នុងសារដែលបង្ហោះតាមគណនី
article_1471.txt	នៅថ្ងៃទី៦ មិថុនាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណៈយោគយល់ស្តីពីការវិលត្រលប់របស់ជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ារាប់សិបម៉ឺននាក់ទៅមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក៏ទទួលបានការស្វាគមន៍ពីសំណាក់អ្នកជិតខាងមីយ៉ាន់ម៉ា គឺចិនផងដែរ។	រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង នៅថ្ងៃ៧ មិថុនា បានថ្លែងស្វាគមន៍ចំពោះចំណាត់ការចុងក្រោយរវាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ ជាមួយនឹងភ្នាក់ងារជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលរួមមាន UNHCR និង UNDP លើការរៀបចំលក្ខខណ្ឌក្នុងការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ទៅកាន់ទីកន្លែងដើមរបស់ពួកគេវិញ បន្ទាប់ពីបានចាកចេញអស់រយៈច្រើនខែហើយនោះ ។ តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី ហួ ឈួនអ៊ីង បានទទួលស្គាល់ថា បញ្ហាជនភៀសខ្លួនដែលកើតចេញពីរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា មានសាវតាប្រវត្តិសាស្ត្រស្មុគស្មាញ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជាតិសាសន៍ និងសាសនា ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី បានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលចិន ក៏សូមសាទរពីកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាជាមួយនឹងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិដែលបានជ្រើសរើសនូវដំណោះស្រាយតាមរយៈបែបសន្តិវិធី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ ហើយ ចិន ក៏ចង់ឃើញមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជិតស្និទបំផុតជាមួយនឹងភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ ។ តាមរយៈវេទិកាព័ត៌មានដដែលនោះ លោកស្រី ក៏ឆ្លៀតលើកពីគុណសម្បត្តិរបស់ចិនក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាង ដែលកន្លងមក ចិន ក៏បានស្នើឲ្យភាគីមីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែស អនុវត្តដំណោះស្រាយបីជំហានដែលរួមមានដូចជា ការបញ្ឈប់ហិង្សា និងរក្សាស្ថិរភាព, ការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួននិងផ្តល់ទីជម្រក និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅតំបន់ជនរងគ្រោះផងដែរ ។ សូមជម្រាបផងដែរ ក្រោយនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ា ផ្ទុះឡើង មានមហាអំណាចជាច្រើនរួមទាំងអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប និងអង្គការជំនាញសិទ្ធិមនុស្សផងនោះ បានចេញថ្លែងការណ៍រិះគន់ និងថ្កោលទោសមីយ៉ាន់ម៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ។ តែចិន មិនធ្វើដូច្នេះឡើយ ។ ចិន ថែមទាំងការពាររដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា នៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ខណៈដែលរដ្ឋភាគច្រើន បានចោទរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់មា់ថាបានបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1472.txt	ប្រមុខរបបសឹកថៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា បានផ្ទុះប្រតិកម្មខ្លាំងជាមួយនឹងសមាជិកសភាថៃមួយចំនួនដែលបានដេកលង់លក់ក្នុងពេល ដែលសភាកំពុងតែអនុម័តច្បាប់សំខាន់របស់ប្រទេស។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ព្រមានដាក់បញ្ជីខ្មៅដល់តំណាងរាស្ត្រទាំងនោះសម្រាប់ការបំពេញតួនាទីនេះនាពេលអនាគត។	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា នៅថ្ងៃ៨ ឧសភា បានឲ្យដឹងថា លោក បានជជែកជាមួយនឹងប្រធានសភាថៃ ដើម្បីឲ្យប្រមុខស្ថាប័នសភាជាតិ ព្រមានដល់តំណាងរាស្ត្រទាំងអស់កុំឲ្យដេកនៅក្នុងពេលដែលកំពុងតែប្រជុំ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អះអាងថាលោក ពិតជាអន់ចិត្តជាខ្លាំងនៅពេលឃើញរឿងបែបនេះកើតឡើង ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានផ្ញើសារព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា៖« មិនថាសមាជិកសភាណាក៏ដោយ ដែលដេកក្នុងពេលម៉ោងធ្វើការ នឹងមិនត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់បំពេញការងារនាពេលអនាគតឡើយ។ ហើយប្រសិនបើចង់ដេក គួរតែទៅដេកនៅផ្ទះទៅ»។ ជាមួយនឹងការព្រមាន និងស្តីបន្ទោសនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏ថ្លែងហួសចិត្តចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ជ្រុលទៅនឹងរឿងនេះ ខណៈមិនសូវអើពើលើការអនុវត្តច្បាប់ពាក់ព័ន្ធឹនឹងថវិកាទៅវិញ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ប្រតិកម្មរបស់ប្រមុខរបបសឹកថៃរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរូបភាពដេកលង់លក់ក្នុងពេលប្រជុំអនុម័តច្បាប់គ្រប់គ្រង់ថវិកាប្រចាំរបស់សមាជិកសភាថៃមួយចំនួនត្រូវបានបង្ហោះ និងចែករំលែកក្នុងបណ្តាញសង្គមជាច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1473.txt	កត្តាភូមិសាស្ត្រ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់រដ្ឋមួយរបស់ពិភពលោក។ វាមិនត្រឹមតែចង្អុលពីទីតាំងរបស់រដ្ឋមួយប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែវាក៏ជាសូចនាករមួយកំណត់ពីជោគវាសនាមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសមួយផងដែរ។ តាមការកត់សម្គាល់នោះ រដ្ឋដែលមានភូមិសាស្ត្រឆ្ងាយ និងមិនជាប់សមុទ្រត្រូវបានបាត់បង់ឱកាសមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសរបស់ខ្លួន។	របាយការណ៍របស់ការិយាល័យជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ (unohrlls) បានអះអាងថា កង្វះនៃដែនអធិបតេយ្យដើម្បីតភ្ជាប់ទៅជាមួយនឹងសមុទ្រ ក៏ជាចំណែករួមផ្សំមួយធ្វើឲ្យប្រទេសមួយចំនួនរបស់ពិភពលោក មានការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចតិចតួចបំផុត ដ្បិតដង្ហើមនៃសេដ្ឋកិច្ចមួយផ្នែកធំ ត្រូវពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្មតាមដែនសមុទ្រ។ តាមរបាយការណ៍របស់ការិយាល័យជំនាញដដែឡនោះ មានរដ្ឋឬប្រទេសចំនួន ៤៧ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីនៃប្រទេសក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក។ ក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង៤៧នេះ មានរដ្ឋចំនួន ១៧ គឺជារដ្ឋដែលអកុលដែនសមុទ្រ ពោលគឺរដ្ឋដែលគ្មានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយនឹងសមុទ្រសោះផងដែរ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជារដ្ឋក្រីក្របំផុត និងជារដ្ឋដែលមិនមានផ្ទៃដីដែនសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ដែលត្រូវបានបែងចែកចំណាត់ជាតំបន់ដោយការិយាល័យតំណាងរដ្ឋក្រីក្ររបស់ពិភពលោកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ៖ + តំបន់អាហ្វ្រិក ១. បួគីណាហ្វាសូ ២. ប៊ូរុនឌី ៣. សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល ៤. ឆាដ ៥. អេត្យូពី ៦. ឡេសូតូ ៧. ម៉ាឡាវី ៨. ម៉ាលី ៩. នេហ្សេ ១០. រវ៉ាន់ដា ១១. ស៊ូដង់ខាងត្បូង ១២. អ៊ូហ្កង់ដា និង ១៣. សំប៊ី ។ + តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ១. អាហ្គាហ្វនីស្ថាន ២. ប៊ូតង់ ៣. ឡាវ និង ៤. នេប៉ាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1474.txt	គណបក្សប្រឆាំងសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានចោទប្រកាន់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ថា គ្មានសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ជាពិសេសនោះលើការគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិតែម្តង។ ការថ្លែងរបស់បក្សប្រឆាំងបែបនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ បានលាលែងពីតំណែង ក្រោយបែកធ្លាយរឿងអាស្រូវពុករលួយ។	ប្រមុខបក្សប្រឆាំងមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ថាន តេយ៍ (Than Htay) បានរិះគន់ត្រង់ៗពីអសមត្ថភាព និងកង្វះគោលនយោបាយច្បាស់លាស់របស់បក្សកាន់អំណាចដឹកនាំដោយលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី។ គេចោទថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងតែធ្វើឲ្យប្រជាជនដែលរួមមានទាំងកសិករ ប្រជាជនចំណូលមធ្យម និងអ្នកជំនួញមីយ៉ាន់ម៉ាជួបផលលំបាក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy នៅថ្ងៃ៣១ ឧសភា។ ប្រមុខប្រឆាំងមីយ៉ាន់ម៉ារូបនេះ បានលើកឡើងថា ក្រុមតំណាងរាស្ត្ររបស់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ តែងតែច្រានចោលរាល់សំណួររបស់ក្រុមតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង ដែលទង្វើនេះ ត្រូវបានសាធារណជនដឹងលឺ និងចាត់ទុកជារឿងអាក្រក់មួយរបស់បក្សកាន់អំណាចដែរ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខបក្សប្រឆាំងដដែល ក៏បានចោទប្រកាន់ថា បក្សកាន់អំណាចបានបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះបក្សប្រឆាំង តាមរយៈការថ្លែងជាសាធារណៈ ថាបក្សសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ គឺគ្រាន់តែបក្សមួយ ដែលបង្កើតដើម្បីតំណាងឲ្យក្រុមយោធាប៉ុណ្ណោះ ។ ជុំវិញការចោទប្រកាន់នេះ សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលបក្សអំណាចមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Monywa Aung Shin បានចាត់ទុកថា ជាការនិយាយដោយគ្មានការពិត និងឥតប្រយោជន៍ ។ តំណាងបក្សកាន់អំណាចរូបនេះ បានអះអាងថា ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចលោកស្រី ស៊ូជី មិនដែលបណ្តែតបណ្តោយឲ្យមន្ត្រីណាមួយធ្វើអ្វីតាមអំពើចិត្តឡើយ។ តំណាងបក្សកាន់អំណាចដដែលនោះ បន្ថែមថា លោកស្រីស៊ូជី តែងតែកោះហៅដើម្បីសាកសួរ ឬដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ត្រីណាក៏ដោយឲ្យប្រព្រឹត្តខុស។ វាយបកនឹងការចោទប្រកាន់ពីកង្វះសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិនេះដែរ លោក Monywa Aung Shin បានផ្លែផ្កាជាពាក្យសម្តីទៅកាន់ប្រមុខបក្សប្រឆាំង ដែលធ្លាប់ដឹកនាំប្រទេសក្នុងដំណាក់កាលអន្តរកាលយ៉ាងដូច្នេះថា៖«សាធារណជនបានដឹងលឺរួចហើយថា កន្លងមកបក្សសហភាពរួបរួម និងការអភិឌ្ឍ បានលួចថវិកាជាតិប៉ុណ្ណានោះ»។ គួរជម្រាបផងដែរ ក្រោយទទួលបានឱកាសដឹកនាំប្រទេសក្រោយឈ្នះការបោះឆ្នោតភ្លួកទឹកភ្លួកដីឆ្នាំ២០១៥ មេបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសយកភាពស្អាតស្អំជាគោលនយោបាយអាទិភាពសម្រាប់អនុវត្តក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ក៏ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីផែនការ និងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវគេចោទប្រកាន់ថាមានពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយជាមួយនឹងកូនប្រុស រហូតបង្ខំចិត្តត្រូវលាលែងមុនអាណត្តិទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1475.txt	ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដែលគ្រប់គ្នាទន្ទឹងរង់ចាំ បានចាប់ផ្ដើមហើយនៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះសេនតូសា។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចាប់រលាក់ដៃគ្នា មុននឹងដើរទៅជួបគ្នា៤៥នាទីសិន មុនចាប់ផ្តើមប្រជុំធំរយៈពេល ៩០ នាទីទៀត។ នេះជាជំនួបលើកទីមួយរវាងមេដឹកនាំប្រទេសគូសត្រូវទាំងពីរ ដោយមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរពីឧបទ្វីបកូរ៉េជារបៀបវារៈសំខាន់។	ក្រោមក្រសែភ្នែកមនុស្សរាប់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានជួបតទល់លើកដំបូងបំផុតជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ។ មុនមកដល់ជំនួបថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនានេះ គម្រោងនៃជំនួបត្រូវបានលោក ត្រាំ លុបចោលម្ដងហើយក្រោមហេតុផលសកម្មភាពបង្ករឿងរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែមិនប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក លោក ត្រាំ ក៏ប្រកាសថា ជំនួបនេះបន្តដូចការគ្រោងទុកដដែល។ ក្នុងការជួបតទល់លើកដំបូងនេះ លោក ត្រាំ និយាយថា លោកមានកិត្តិយសដែលបានជួបលោក គីម នៅសិង្ហបុរី។ ចំណែកឯប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងវិញនិយាយថា កូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកបានជម្នះបញ្ហាជាច្រើនមុនមានជំនួបនៅថ្ងៃនេះ។ ការលុបបំបាត់ក្លេអ៊ែរ និងការធានាសន្តិសុខសម្រាប់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង គឺជាប្រធានបទសំខាន់ដែលលោក ត្រាំ និងលោក គីម ត្រូវជជែកគ្នា។ ទោះជាកូរ៉េខាងជើងធ្លាប់បង្ហាញឆន្ទៈរំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដោយឥតងាករេក្ដី ភាគីទាំងសងខាងនៅខ្វែងគំនិតគ្នាលើវិធីសាស្ត្រឈានដល់លុបបំបាត់នុយក្លែនេះ ខណៈកូរ៉េខាងជើងហាក់មិនទាន់ជឿជាក់លើសម្ដីរបស់អាមេរិកមួយភាគរយឡើយលើការធានាសន្តិសុខ និងការព្យួរទណ្ឌកម្ម។ សម្រាប់អាមេរិក កូរ៉េខាងជើងត្រូវបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង ក្រោមការត្រួតពិនិត្យ និងមិនអាចវិលទៅអភិវឌ្ឍម្ដងទៀតឡើយ។ បើកូរ៉េខាងជើងធ្វើដូច្នេះបាន ទើបអាមេរិកលើកលែងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច ទុកឲ្យលោក គីម បន្តដឹកនាំ ហើយថែមទាំងជួយពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចផង។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងវិញចង់បានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះផ្ដោតលើកម្មវិធីអភិវឌ្ឍអាវុធថ្មី មិនមែនអាវុធផលិតរួចហើយឡើយ ហើយម្យ៉ាងត្រូវធ្វើព្រមគ្នានឹងលុបចោលទណ្ឌកម្មផង។ បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ក្រៅពីប្រធានបទអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក ក៏នឹងផ្លាស់ប្ដូរទស្សនៈស៊ីជម្រៅ និងទូលាយលើបង្កើតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីថ្មី ការបង្កើតយន្តការយូរអង្វែងដើម្បីរក្សាសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងបញ្ហាទាក់ទងផលប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ បញ្ហាទាំងអស់ដែលត្រូវពិភាក្សានេះ កើតឡើងដោយសារការផ្លាស់ប្ដូរយុគសម័យ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1476.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ បានទទូចសុំសហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលរួមមានទាំងភ្នាក់ងារជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងនោះចូលរួមចំណែកដោះស្រាយវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដ៏ស្មុគស្មាញ ជាជាងការបន្ទោស និងថ្កោលទោស ដែលធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែពិបាកដោះស្រាយ។	នាសន្និសីទសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំក្រុងហ្សឺណែវនៅថ្ងៃ២០ ខែមិថុនា តំណាងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Myint Thu បានអំពាវនាវដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលរួមទាំងភ្នាក់ងារជំនាញសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ( OHCHR ) មើលស្ថានភាពនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាន (Rakhine) របស់មីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងផ្លូវវិជ្ជមាន និងចូលរួមជាផ្នែកនៃដំណោះស្រាយ។ អ្នកតំណាងរូបនេះ បានតវ៉ាសហគមន៍អន្តរជាតិតាមរយៈវេទិកាសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ការចុចឈ្មោះប្រទេស និងធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ារងភាពអាម៉ាស មិនអាចជួយដោះស្រាយស្ថានភាពបានឡើយ។ វា មានតែធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែអាក្រក់ទៅវិញនោះទេ។» លោក Myint Thu បានអះអាងថា មីយ៉ាន់ម៉ាបានរងការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរតាមរយៈការបង្កើនការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានបែកខ្ញែក ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងព័ត៌មានដែលជារបាយការណ៍របស់អង្គការសិទិ្ធមនុស្ស OHCHR ដែលមិនបានគោរពបូរណភាព នៃរដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ។ លោក បន្ថែមថា ស្ថានភាពនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខានមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាច្រើនដែលរួមមានទាំងអធិបតេយ្យភាព ភេរវកម្ម នីតិរដ្ឋ និងសិទ្ធិមនុស្សជាដើម។ គួរជម្រាបផងដែរថា វិបត្តិជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលផ្ទុះឡើងតាំងពីខែសីហា ឆ្នាំមុន បានក្លាយជាបន្ទុកមួយដ៏ធ្ងន់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ដ្បិតដំណោះស្រាយ ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតទាំងសម្រាប់កែវភ្នែកសហគមន៍អន្តរជាតិ និងប្រជាជនក្នុងស្រុក។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា បានចុះហត្ថលេខាព្រមព្រៀងអនុស្សារណៈយោគយល់ពាក់ព័ន្ធដើម្បីបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនពីបង់ក្លាដែសទៅមីយ៉ាន់ម៉ាវិញជាមួយនឹងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ភាគីទាំងពីរ កំពុងតែបន្តនីតិវិធីចរចាលម្អិត ដ្បិតកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ទាមទារឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវលះបង់សិទ្ធិអធិបតេយ្យច្រើនដើម្បីផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យក្រុមការងារជំនាញរបស់អង្គការអាចអនុវត្តការងារនៅក្នុងតំបន់រងផលប៉ះពាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1477.txt	បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសជំហរឲ្យបញ្ចូលរុស្ស៊ីជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ជាងគេលើពិភពលោក (G7) ឡើងវិញនោះ អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី បារាំង និងអង់គ្លេស បានជំទាស់គំនិតនេះ។ រដ្ឋសមាជិកអឺរ៉ុបទាំងបួននេះបានដាក់លក្ខខណ្ឌថា រុស្ស៊ីអាចក្លាយជាក្រុមប្រទេស G7 ឡើងវិញបាន លុះត្រាដោះស្រាយបញ្ហានៅអ៊ុយក្រែនសិន។ ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌនេះទំនងជាពិបាកនឹងកើតឡើងណាស់។	ក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលើពិភពលោកទាំង៨ (G8) បានថយសមាជិកនិងក្លាយទៅជា G7 វិញ បន្ទាប់ពីសមាជិកភាពរបស់រុស្ស៊ីត្រូវបានដកចេញ ក្រោយជម្លោះនោះអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើង។ ការភ្ជាប់តំបន់គ្រីមៀជាទឹកដីរបស់ខ្លួនពីសំណាក់រុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០១៤ ធ្វើឲ្យសមាជិកទាំង ៧ផ្សេងទៀតសម្រេចចិត្តទាត់រុស្ស៊ីចោល ដោយចាត់ទុកទង្វើរបស់រុស្ស៊ីជារឿងបំពានអធិបតេយ្យរបស់អ៊ុយក្រែន ទោះជារុស្ស៊ីប្រឹងបកស្រាយយ៉ាងណាក្ដី។ អវត្តមានជាង៤ឆ្នាំរបស់រុស្ស៊ី ធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ជឿថា ល្មមដល់ពេលឲ្យរុស្ស៊ីក្លាយជាសមាជិកក្រុមប្រទេសរីកចម្រើនជាងរបស់ពិភពលោកឡើងវិញហើយ។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានមុនធ្វើដំណើរទៅកាណាដាដើម្បីចូលរួមប្រជុំ G7 លោក ត្រាំ និយាយថា រុស្ស៊ីគួរតែមានមុខនៅតុចរចា G7 ទោះជាប្រទេសផ្សេងទៀតពេញចិត្ត ឬមិនពេញចិត្តក៏ដោយ។ ដោយប្រកាសថា លោកនឹងស្នើឲ្យមានការបញ្ចូលរុស្ស៊ីវិញនោះ លោក ត្រាំ ចោទជាសំណួរថា តើប្រជុំធ្វើអ្វី បើគ្មានរុស្ស៊ីផងនោះ។ យ៉ាងណាមិញ សមាជិកចំនួនរបស់ក្រុមប្រទេស G7 មិនយល់ស្របតាមជំហរលោក ត្រាំ ឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មែរហ្គែល អះអាងថា អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី បារាំង និងអង់គ្លេសឯកភាពគ្នាហើយលើបញ្ហានេះ។ ពោល គឺការវិលត្រឡប់របស់រុស្ស៊ីមិនអាចកើតឡើងបានទេ បើគ្មានដំណោះស្រាយជាក់លាក់ណាមួយស្ដីពីវិបត្តិអ៊ុយក្រែនទេនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា សមាជិកនៃក្រុមប្រទេស G7 មានអាមេរិក ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស បារាំង អ៊ីតាលី និងកាណាដា ដោយមានជំនួបកំពូលរៀងរាល់ឆ្នាំដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអន្តរជាតិនានា។ សហភាពអឺរ៉ុបក៏បង្ហាញខ្លួនក្នុងវេទិកានេះដែរ ទោះជាមិនជាសមាជិកក្ដី។ គំនិតបញ្ចូលរុស្ស៊ីឡើងវិញបានផុសត្រដែតឡើង ស្របពេលបញ្ហាជាច្រើនបានកើតឡើង ហើយជាប់ទាក់ទងនឹងរុស្ស៊ីផង។ សូម្បីតែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីអ៊ីតាលីក៏បានបង្ហាញជំហរស្រដៀងលោក ត្រាំ ដែរ។ ជំនួបមេដឹកនាំ G7 ឆ្នាំនេះ បានចោមរោមដោយបញ្ហាជាច្រើន ជាពិសេសនយោបាយរបស់លោក ត្រាំ ដែលគិតតែប្រយោជន៍អាមរិក និងបង្កការកំហឹងក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ សមាជិកទាំង G7 សុទ្ធរងគ្រោះដោយសារការអនុវត្តពន្ធថ្មីលើផលិតផលដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូម ទោះជាបានស្នើឲ្យលោក ត្រាំ យោគយល់ក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1478.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃសុក្រទី១ ខែមិថុនាថា កិច្ចប្រជុំកំពូលរវាងលោក និងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរីថ្ងៃ ១២ មិថុនានឹងកើតឡើងតាមការគ្រោងទុក។ ប៉ុន្តែបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៅពេលនេះគឺ ការកំណត់ថាតើភាគីណាមួយជាអ្នកបង់ថ្លៃចំណាយលើសណ្ឋាគារសម្រាប់ប្រតិភូកូរ៉េខាងជើងនៅសិង្ហបុរីនោះ។	ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងអាមេរិកកូរ៉េខាងជើងដែលស្លាប់បាត់ហើយស្រាប់តែរស់ឡើងវិញនោះក្លាយជារឿងដែលសហគមន៍អន្តរជាតិកំពុងតាមដាននិងយកចិត្តទុកដាក់។ ឥឡូវនេះ មន្ត្រីទាំងពីរភាគីកំពុងបន្តដុតដៃដុតជើងទាំងយប់ថ្ងៃដើម្បីរៀបចំឲ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះកើតឡើងតាមការគ្រោងទុក។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សារព័ត៌មានអាមេរិក Washington Post បានចុះផ្សាយថា ប្រធានបទសំខាន់ និងចម្រូងចម្រាសនៅពេលនេះមិនមែនជារឿងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងទេ តែជាការរៀបចំទីកន្លែងស្នាក់នៅរបស់មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង និងប្រតិភូ។ វាមិនទាន់ឯកភាពគ្នាទេថាតើអ្នកណាជាអ្នកចេញថ្លៃចំណាយលើការសណ្ឋាគារដែលលោក គីម និងមន្ត្រីខ្លួនស្នាក់នៅនៅឡើយទេ។ សារព័ត៌មាន Washington Post បានស្រង់សម្តីមន្ត្រីពីររូបដែលនៅស្និទ្ធនឹងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះថា ដោយសារកូរ៉េខាងជើងក្រីក្រ និងរងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច កូរ៉េខាងជើងស្នើសុំឲ្យភាគីផ្សេងទៀតជួយបង់ថ្លៃចំណាយលើការស្នាក់នៅរបស់លោក និងមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងផ្សេងទៀតអំឡុងកិច្ចប្រជុំ។ ប្រភពខាងបន្តថា លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏ទាមទារស្នាក់នៅសណ្ឋាគារប្រណីតលំដាប់ផ្កាយប្រាំ Fullerton នៅសិង្ហបុរី ហើយតម្លៃសម្រាប់កម្រិតប្រមុខរដ្ឋគឺចាប់ពី ៦០០០ដុល្លារមួយយប់ឯណោះ។ គេបន្ថែមថា ភាគីអាមេរិកទទួលយកការស្នើសុំ ប៉ុន្តែបានទាមទារឲ្យសិង្ហបុរីដែលអ្នកទទួលរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះទទួលខុសត្រូវលើការចំណាយវិញ។ មួយវិញទៀត រដ្ឋបាលអាមេរិកក៏ទំនងស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចលើកលែងទណ្ឌកម្មលើការចំណាយពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើដំណើររបស់មន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងដូចគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានបដិសេធបញ្ចេញមតិយោបល់ជុំវិញព័ត៌មានដែលថា អាមេរិកអាចចំណាយលុយលើការស្នាក់នៅរបស់ប្រតិភូកូរ៉េខាងជើង។ លោកស្រី Heather Nauert បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា វាគ្មានករណីដែលអាមេរិកត្រូវចំណាយលើការស្នាក់នៅសម្រាប់ប្រតិភូកូរ៉េខាងជើង ហើយក៏មិនស្នើឲ្យអ្នកណាមួយធ្វើបែបនេះដែរ។ យ៉ាងណាក៏ ដោយដើមសប្តាហ៍កន្លងទៅ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីបានបង្ហើបផងដែរថា អាមេរិកកំពុងពិចារណាស្នើសុំឲ្យសិង្ហបុរីទទួលខុសត្រូវលើការចំណាយរបស់កូរ៉េខាងជើងដែរ។ ខណៈដែលលោក គីម ទាមទារស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ Fullerton លោក ត្រាំ អាចនឹងស្នាក់នៅសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយប្រាំមួយទៀតគឺ Shangril-La ដែលបច្ចុប្បន្នជាទីតាំងដែលគេកំពុងរៀបចំកិច្ចប្រជុំសន្តិសុខប្រចាំឆ្នាំនោះ។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ត្រាំ ថា ជំនួបជាមួយលោក គីម នៅសិង្ហបុរី នឹងធ្វើតាមគម្រោងដូចដើម តាមពិតទៅ លោក ត្រាំ បានប្រកាសលុបចោលជំនួបជាមួយលោក គីម កាលពីសប្តាហ៍មុនដោយលើកហេតុផលថា ពេលវេលាមិនសមស្រប។ ប៉ុន្តែក្រោយមកលោក ត្រាំ ស្រាប់តែបញ្ជាក់ឡើងវិញថា ជំនួបអាចកើតមាន ហើយមន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងក៏បានចាប់ផ្តើមបន្តការរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះវិញដូចគ្នាដែរ។ ក្នុងជំនួបដែលស្លាប់ហើយ តែស្រាប់មានដង្ហើមឡើងវិញនេះ គេឃើញថា ការខ្វែងគំនិតរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនៅតែមានជុំវិញរបៀបរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ។ អាមេរិកចង់បានការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរដែលធ្វើឡើងម្ដងចប់សព្វគ្រប់ មានការត្រួតពិនិត្យ និងមិនអាចវិលត្រឡប់ទៅក្រោយឡើយ មុននឹងអាមេរិកលើកលែងទណ្ឌកម្ម។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងចង់ឲ្យមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះជាដំណាក់កាល និងធ្វើឡើងព្រមគ្នាជាមួយនឹងការព្យួរទណ្ឌកម្ម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1479.txt	ដំណើរចរចាឈានទៅរំសាយនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងទំនងជាមិនដើរទៅមុខដោយរលូនដូចគ្រប់គ្នារំពឹង ក្រោយជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រត្រាំ-គីមនៅសិង្ហបុរីខែមុនឡើយ។ ចុងសប្តាហ៍នេះ កូរ៉េខាងជើងស្រាប់តែចេញមុខទិតៀនអាមេរិកឥតសំចៃមាត់ទៀត និងបង្ហាញការសោកស្តាយដែលអាមេរិកនៅរក្សាចរិតបងធំក្នុងការចរចាជាមួយខ្លួន។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានប្រាប់អ្នកកាសែតក្រោយបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងនាថ្ងៃសៅរ៍ទី ៧ ខែកក្កដានេះថា កិច្ចពិភាក្សារវាងលោកជាតំណាងរដ្ឋបាលអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងទៅមុខយ៉ាងលូន និងមានផ្លែផ្កាច្រើន។ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងហាក់មិនដូចការអះអាងរបស់ប្រមុខការទូតអាមេរិកនេះឡើយ។ ត្រឹមប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះក្រោយលោក ប៉ុម ប៉េអូ អួតអាងពីផ្លែផ្កានៃកិច្ចពិភាក្សារឿងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនោះ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយភ្លាមៗដែរដោយបង្ហាញការសោកស្តាយ និងរិះគន់ឥរិយាបថរបស់អាមេរិកក្នុងការចរចា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចាត់ទុកថា អាមេរិកកំពុងដើរផ្ទុយស្មារតីនៃជំនួបកំពូលរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុននៅក្នុងទឹកសិង្ហបុរីកាលពីថ្ងៃ ១២ ខែមិថុនា។ ផ្ទុយនោះត្រង់ថា អាមេរិកបង្កើនសម្ពាធឯកតោភាគីលើកូរ៉េខាងជើងដោយបង្ខំឲ្យប្រទេសនេះបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរខ្លួន។ «យើងខំតែរំពឹងថាភាគីអាមេរិកមកចរចាដោយមានគំនិតយោបល់និងចំណាត់ការល្អប្រសើរដែលអាចជំរុញការកសាងទំនុកចិត្តស្របតាមស្មារតីនៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែឥរិយាបថរបស់អាមេរិកក្នុងជំនួបជាន់ខ្ពស់លើដំបូងដែលរៀបចំកាលពីថ្ងៃ ៦ ដល់ថ្ងៃ ៧ ខែកក្កដាគឺជារឿងគួរឲ្យសោកស្តាយ»។ កូរ៉េខាងជើងនិយាយបែបនេះក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន។ កូរ៉េខាងជើងបន្ថែមដូច្នេះ៖«អាមេរិកខុសធ្ងន់ បើសិនជាគេយល់ថា កូរ៉េខាងជើង ព្រមទទួលយករាល់ការទាមទារទាំងបង្ខំរបស់គេដែលមានលក្ខណៈច្រឡោងខាមដូចបងធំនោះ»។ ក្រៅពីរិះគន់ឥរិយាបថរបស់អាមេរិក ក្រុងព្យុងយ៉ាងក៏បង្ហាញក្តីបារម្ភផងដែរចំពោះលទ្ធផលនៃជំនួប និងអនាគតនៃការពិភាក្សាដែលនឹងអាចត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កូរ៉េខាងជើងនេះ សារព័ត៌មាន CNN ផ្សាយថា អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបានបដិសេធផ្តល់ការអត្ថាធិប្បាយ ឬផ្តល់យោបល់បន្ថែម ខណៈដែលក្រសួងការបរទេសក៏មិនឆ្លើយតបនឹងសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានដែរ។ Negotiations continue in Pyongyang Saturday as the second day of U.S.-North Korean bilateral talks resumes. pic.
article_148.txt	លីបង់ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានចោទប្រកាន់អុីស្រាអែល ថាវាយប្រហារចូលលីបង់ភាគខាងត្បូង ទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមានរួចក្ដី។ ទាហានអុីស្រាអែល បានប្រកាសថា បានបាញ់ចូលទីតាំងរ៉ុក្កែត និងរថយន្តសង្ស័យរបស់ក្រុមហេសប៉ូឡា នៅលីបង់ភាគខាងត្បូង ដោយចោទក្រុមនេះ ថាបំពានបទឈប់បាញ់។	អត្ថបទទាក់ទង បទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា ចូលជាធរមាន បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ចេញជាធរមានបាន១ថ្ងៃ ហេសប៉ូឡា បានចោទប្រកាន់អុីស្រាអែល ថាវាយប្រហារចូលលីបង់ភាគខាងត្បូង ដែលល្មើសនឹងកិច្ចព្រមព្រៀង។ «មានការរំលោភពាន(លើបទឈប់បាញ់)ពីអុីស្រាអែល នៅថ្ងៃនេះ។ ពួកសត្រូវអុីស្រាអែល កំពុងវាយប្រហារ ប្រជាជនដែលត្រឡប់មកកាន់ភូមិស្រុកជាប់ព្រំដែន(ភាគខាងត្បូង)វិញ»។ សមាជិករដ្ឋសភាលីបង់ លោក Hassan Fadlallah បានអះអាងបែបនេះ ទៅអ្នកសារព័ត៌មាន។ កងទ័ពលីបង់ បានចោទប្រកាន់អុីស្រាអែល រំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនដងទាំងនៅថ្ងៃទី២៧ និងទី២៨ ខែវិច្ឆិកា។ បន្ថែមពីនេះ ប្រភពព័ត៌មានលីបង់ បានអះអាងថា រថក្រោះអុីស្រាអែល បានបាញ់ទីប្រជុំជន៥កន្លែង និងដីស្រែចម្ការមួយចំនួនក្បែរក្រុង Baysariyah ខាងជើងស្ទឹង Litani នៅលីបង់ខាងត្បូង ដែលបង្ករបួសមនុស្សយ៉ាងតិច២នាក់។ កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡាដែលអនុម័តនៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បញ្ជាឱ្យទាហានអុីស្រាអែល ដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់ក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ និងការទម្លាកអាវុធក្រុមហេសប៉ូឡា។ លីបង់ភាគខាងត្បូង ត្រូវជំនួសដោយការដាក់ទ័ពលីបង់វិញ។ ទាហានអុីស្រាអែល បានបញ្ជាក់ថា បានបាញ់ប្រហារទីតាំងផ្ទុកគ្រាប់រ៉ុក្កែតរបស់ក្រុមហេសប៉ូឡា និងបាញ់លើរថយន្តសង្ស័យក្នុងតំបន់មួយចំនួន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ដោយចោទថា ហេសប៉ូឡា ធ្វើសកម្មភាពរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀង។ ក្នុងបទសម្ភាសទូរទស្សន៍មួយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានគំរាមធ្វើសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំ ជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡា ក្នុងករណីមានការល្មើសលើកិច្ចព្រមព្រៀង។ លោក បានដាស់តឿនទាហានខ្លួន ឱ្យត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធ ផងដែរ។ លើសពីនេះ អុីស្រាអែល បានចេញច្បាប់ថ្មី រឹតត្បិតការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជនលីបង់ដែលរស់នៅខាងត្បូងស្ទឹង Litani នៃលីបង់ភាគខាងត្បូង ចាប់ពីម៉ោង៥ល្ងាច ដល់ម៉ោង៧ព្រឹកទៀតផង។ នេះបើតាមការផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1481.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានអះអាងរដ្ឋាភិបាលលោកនឹងចរចាឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌនៃគម្រោងកសាងផ្លូវរថភ្លើងនៅតំបន់សមុទ្រភាគខាងកើត (East Cost Rail Link) ស្ថិតក្រោមគម្រោងខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយរបស់ចិន។ លោកអះអាងថា ការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗបែបនេះនឹងអាចឲ្យម៉ាឡេស៊ីកាត់បន្ថយបំណុលបានច្រើនពាន់លានដុល្លារដែរ។	ដូចបានសន្យាមុនការបោះឆ្នោត លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នឹងត្រួតពិនិត្យ និងចរចាឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌមានចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងកសាងផ្លូវរថភ្លើងតំបន់សមុទ្រភាគខាងកើត (ECRL) ដែលចុះជាមួយមហាយក្សចិនដែលនឹងចំណាយថវិកាប្រមាណ ១៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនោះ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃសៅរ៍ទី ២៦ ខែឧសភា នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ បានបង្ហើបថា លក្ខខណ្ឌដែលមានកំណត់នោះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី ហើយម្យ៉ាងវិញទៀតវាក៏គ្មានផលចំណេញច្រើនដែរដែលត្រូវកសាងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទ្រង់ទ្រាយធំបែបនេះ។ «យើងកំពុងចរចាលក្ខខណ្ឌ។ លក្ខខណ្ឌដែលមាននោះគឺប៉ះពាល់ខ្លាំងណាស់ដល់សេដ្ឋកិច្ចយើង។ លោក ណាជីប ដឹងច្បាស់ណាស់ថា គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងដ៏ធំនេះមិនមែនជាអ្វីដែលយើងមានលទ្ធភាពកសាងឡើយ។ វាក៏មិនមានបម្រើប្រយោជន៍អ្វីធំដុំដែរ ហើយវាក៏នឹងមិនផ្តល់ផលចំណេញមកយើងដូចគ្នា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក មហាធៀ។ គម្រោងផ្លូវរថភ្លើង(ECRL) ដ៏ធំនេះមានតម្លៃសរុបជិត ១៤ ពាន់លានដុល្លារហើយវាស្ថិតនៅក្រោមគម្រោងខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយរបស់ចិន និងត្រូវកសាងដោយក្រុមហ៊ុនសំណង់របស់ចិនដូចគ្នា។ វាមានចម្ងាយ ៦៨៨ គីឡូម៉ែត្រ ដែលភ្ជាប់ព្រំដែនភាគខាងកើតប្រទេសថៃទៅកាន់ច្រក ពាណិជ្ជកម្មយុទ្ធសាស្ត្រភាគខាងលិចជ្រោយម៉ាឡាកាផងដែរ។ ការប្រកាសពីបំណងចរចាលក្ខខណ្ឌឡើងវិញនេះ កើតឡើងចំពេលដែលរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី បង្ហាញកង្វល់ពាក់ព័ន្ធនឹងការកើនឡើងបំណុលសាធារណៈគួរឲ្យបារម្ភក្រោមអាណត្តិលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់។ លោក មហាធៀ បានអះអាងផ្ទាល់មាត់ថា បំណុលរដ្ឋកើនឡើងដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្នពោលគឺជាង ២៥១ពាន់លានដុល្លារឯណោះ ហើយវាចាំបាច់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលដែលត្រូវរកវិធីបន្ថយបំណុលនេះ។ ក្រៅពីគម្រោងរបស់មហាយក្សចិន លោក មហាធៀ បានលើកឡើងផងដែរពីគោលបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលលោកក្នុងការពិចារណាឡើងវិញលើគម្រោងកសាងផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿនភ្ជាប់ពីសិង្ហបុរីមកកាន់គូឡាឡាំពួរនោះ។ គម្រោងសាងសង់នេះត្រូវចំណាយថវិកាប្រហែល ១៧ ពាន់លានដុល្លារ ហើយគម្រោងនេះនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៦ផងដែរ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៩២ ឆ្នាំខាងលើបានអះអាងថា លក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រៀមធ្វើឲ្យម៉ាឡេស៊ីត្រូវចំណាយច្រើនក្នុងករណីខ្លួនសម្រេចលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយសិង្ហបុរីនេះដែរ។ ដូច្នេះហើយរដ្ឋាភិបាលកំពុងសិក្សាបន្ថែមដើម្បីធានាថា វានឹងមានការបន្ថយការចំណាយនៅពេលដែលម៉ាឡេស៊ីសម្រេចដកខ្លួនចេញនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក មហាធៀ នៅតែអះអាងថា ការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗទាំងនេះអាចនឹងជួយឲ្យម៉ាឡេស៊ីកាត់បន្ថយបំណុលរដ្ឋបានប្រហែល ៥០ពាន់លានដុល្លារដែរ ហើយវាជារឿងដែលអាទិភាពសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលលោក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1482.txt	សមយុទ្ធយោធាប៉ាស៊ីហ្វិក (RIMPAC2018) នឹងចាប់ផ្តើមឡើងពីថ្ងៃ ១ ខែកក្កដា ហើយបន្តរហូតដល់ថ្ងៃ ៣១ខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ លំហាត់យោធាធំបំផុតលើពិភពលោកនេះនឹងផ្តោតលើការឆ្លើយតបនឹងគ្រោះមហន្តរាយ និងពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្រនិងសមត្ថភាពការពារសន្តិសុខដែនសមុទ្រផងដែរ។ ព្រោះបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង គ្មានឡើយវត្តមានចិននៅឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែវាមានវត្តមានវៀតណាមជាលើកដំបូងទៅវិញ។	លោកឧត្តមនាវីទោ John D. Alexander បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ២៩ ខែមិថុនាថា សមយុទ្ធយោធាប៉ាស៊ីហ្វិកឆ្នាំ ២០១៨ នឹងបើកជាផ្លូវការនៅថ្ងៃអាទិត្យ នៅក្បែរដ្ឋហាវ៉ៃ និងតំបន់ភាគខាងត្បូងរដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ា ដោយមាន ២៦ ប្រទេសចូលរួមដោយមានកងទ័ពជើងទឹក ២៥០០០នាក់ យន្តហោះច្រើនជាង ២០០គ្រឿង នាវាចម្បាំង និងនាវាមុជទឹកចំនួន ៥២ គ្រឿងផងដែរ។ សមយុទ្ធឆ្នាំនេះមានលក្ខណៈប្លែកពីលើកមុនផងដែរ។ គេវាយតម្លៃផងដែរថា ចិនប្រហែលជាស្ថិតក្នុងផ្ទាំងស៊ីបនៃលំហាត់យោធានេះដូចគ្នា ដោយសារចិនបន្តវាតទី និងទន្ទ្រានសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ វាប្លែកត្រង់ថា ក្នុងសមយុទ្ធបាញ់គ្រាប់ពិតនេះ គេនឹងឃើញ ការបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយប្រឆាំងនាវាចម្បាំងចេញពីយន្តហោះ B-1B របស់កងទ័ពអាកាសអាមេរិក។ មួយទៀតគឺ កងទ័ពស្វ័យការពារជប៉ុននឹងចូលរួមក្នុងការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលប្រឆាំងនាវា ពីលើគោក។ ចុងក្រោយកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកក៏រៀបចំការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាចេញពីប្រព័ន្ធបាញ់មីស៊ីលដែលបំពាក់នៅលើរថយន្ត (Truck-based logistics system) ដែរ។ ឧត្តមនាវីខាងលើបានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា ក្នុងលំហាត់យោធាឆ្នាំនេះ រឿងសំខាន់មួយទៀតគឺ ហ្វីលីពីន និងម៉ាឡេស៊ី សម្រេចបញ្ជូននាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួនមកចូលរួមជាមួយប្រទេសសមាជិកដទៃទៀតដែរ។ បើតាមកងទ័ពជើងទឹកម៉ាឡេស៊ី នាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងរួមជាមួយកងទ័ព ២៧ នាក់ចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធនេះ ខណៈដែលហ្វីលីពីនមាននាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងអមដោយកងទ័ព ៧០០ នាក់ផងមានវត្តមានក្នុងសមយុទ្ធនេះ។ ១.RIMPAC ២០១៨ គ្មានវត្តមានចិនព្រោះបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដើមឡើយអាមេរិកបានអញ្ជើញឲ្យចិនចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធឆ្នាំនេះដែរ ប៉ុន្តែនៅខែឧសភា មន្ទីរបញ្ចាកោណអាមេរិកចេញមុខប្រកាសថា ខ្លួនលុបចោលលិខិតអញ្ជើញនោះហើយ ដោយលើកហេតុផលស្ថានការណ៍នៅជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិកចោទថា ចិនបន្តធ្វើយោធូបនីយកម្មតំបន់ជម្លោះនោះឥតឈប់ឈរ គ្មានញរញើតអ្នកណា ឬច្បាប់អន្តរជាតិឡើយ។ លោកឧត្តមនាវីទោ John D. Alexander បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានជុំវិញការលុបចោលលិខិតអញ្ជើញនេះដូច្នេះថា៖« អាមេរិកអញ្ជើញចិនដែរកន្លងមក។ ប៉ុន្តែសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មរបស់ចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងផ្ទុយនឹងគោលការណ៍របស់ RIMPAC ដែលផ្តោតសំខាន់លើការការពារច្បាប់និងទំនៀមទម្លាប់អន្តរជាតិ។ ដូច្នេះហើយបានជាយើងដកការអញ្ជើញនេះវិញនៅខែឧសភា»។ ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងចិនធ្លាក់ចុះ ហើយកាន់តែតានតឹងខ្លាំងទៀតនៅពេលបច្ចុប្បន្នដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលភាគីទាំងពីរសម្រេចដំឡើងពន្ធប្រឆាំងគ្នារៀងៗខ្លួន។ ចំណែកទំនាក់ទំនងយោធាវិញ ក៏កាន់តែអាក្រក់ដូចគ្នាដោយសារជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតៃវ៉ាន់។ កន្លងមក ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិខ្លួន អាមេរិកបានចាត់ទុកចិនជាគូប្រជែងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំមួយ ហើយក៏ជាការគំរាមកំហែងសន្តិសុខដ៏សម្បើមរបស់អាមេរិកដែរ។ អាមេរិកនៅតែទិតៀនចិនជុំវិញការដំឡើងសព្វាវុធនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយមហាអំណាចអាត្លង់ទិកនេះប្តេជ្ញាការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងការហោះហើរនៅលើដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ ២.ទ័ពវៀតណាមមានវត្តមានលើកដំបូងក្នុងសមយុទ្ធយោធាប៉ាស៊ីហ្វិករបស់អាមេរិក នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨នេះ កងទ័ពជើងទឹកវៀតណាមត្រូវបានអាមេរិកអញ្ជើញឲ្យចូលរួមក្នុងលំហាត់យោធានេះជាលើកដំបូងបំផុតដែរ។ ក្រៅពីវៀតណាម អ៊ីស្រាអែល ប្រេស៊ីល និងស្រីលង្ការ ក៏នឹងមានវត្តមានក្នុងសមយុទ្ធនេះលើកដំបូងដូចគ្នា។ លោកឧត្តមនាវីទោ John D. Alexander បានបញ្ជាក់ថា វៀតណាមបញ្ជូនមន្ត្រីនៃកងទ័ពជើងទឹកប្រាំបីរូបមកចូលរួម ហើយវាជារឿងល្អដែលមានវត្តមានកងទ័ពវៀតណាមក្នុងលំហាត់យោធាអន្តរជាតិដ៏ធំនេះដែរ។ លោក ក៏ឆ្លៀតកត់សម្គាល់ពីការរីកលូតលាស់នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងវៀតណាមជាពិសេសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធានេះតែម្តង។ ដូចឃើញស្រាប់កាលពីខែមីនា នាវាដឹកយន្តហោះរបស់អាមេរិក USS Carl Vinson បានចូលសំចតនៅកំពុងផែខេត្តដាណាង របស់វៀតណាមជាលើកដំបូងបំផុតចាប់ពីចប់សង្គ្រាមវៀតណាមជាង ៤០ឆ្នាំមុន និង ២៣ឆ្នាំក្រោយប្រទេសទាំងពីរស្តារទំនាក់ទំនងការទូតនោះ។ ការចូលសំចតរបស់នាវាដឹកយន្តហោះវៀតណាមនេះបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីការលូតលាស់នៃទំនាក់ទំនងយោធា ជាពិសេសឆន្ទៈរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការក្រសោបសត្រូវចាស់របស់ខ្លួននៅឥណ្ឌូចិន។ អាចនិយាយបានថា ទំនាក់ទំនងការពារជាតិរវាងវៀតណាម និងអាមេរិកត្រូវបានត្រួសត្រាយផ្លូវ និងពង្រឹងក្នុងជំនាន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ លោកបានទៅទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាមនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ហើយពេលនោះលោកបានប្រកាសលុបចោលការហាមឃាត់ការលក់សព្វាវុធឲ្យវៀតណាមផងដែរ។ ដល់ជំនាន់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបានទៅទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាមក្នុងខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុននោះ ក៏បន្តចាត់ទុកវៀតណាមជាដៃគូសហប្រតិបត្តិការល្អលើវិស័យសន្តិសុខដែនសមុទ្រទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា RIMPAC ជាលំហាត់យោធាជើងទឹកទ្រង់ទ្រាយធំបំផុតលើពិភពលោកចាប់ផ្តើមដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៧១។ វាផ្តោតសំខាន់លើការហាត់សមជួយសង្គ្រោះក្នុងពេលមានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ក៏ដូចជាពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងរក្សាសន្តិសុខដែនសមុទ្រ មានប្រឆាំងចោរសមុទ្រ ដោះមីនក្រោមសមុទ្រ និងយុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាមប្រឆាំងនាវាមុជទឹក ក៏ដូចជាការពារអាកាសជាដើម។ ចំណែកប្រទេសទាំង ២៦ ដែលចូលរួមនោះមានដូចជា អូស្ត្រាលី, ប្រេស៊ីល, ព្រុយណេ, ស៊ីលី,កូឡុំប៊ី, បារាំង, អាល្លឺម៉ង់, ឥណ្ឌា, ឥណ្ឌូណេស៊ី, អ៊ីស្រាអែល, ជប៉ុន, ម៉ាឡេស៊ី, ម៉ិកស៊ិក, ហូឡង់, នូវែលសេឡង់, ប៉េរ៉ូ, កូរ៉េខាងត្បូង, ហ្វីលីពីន, សិង្ហបុរី, ស្រីលង្ការ, ថៃ, តុងហ្កា, អាមេរិក, អង់គ្លេស និងវៀតណាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1483.txt	មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ៨ មិថុនា បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រទេសចំនួនប្រាំពីតំបន់ផ្សេងៗសម្រាប់បំពេញកៅអីនៃសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប្រទេសទាំងប្រាំនោះ ក៏មានសមាជិកអាស៊ានមួយ។ នោះគឺ ឥណ្ឌូណេស៊ី។	បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ ចាប់ពីថ្ងៃ១ មករា ឆ្នាំក្រោយ រដ្ឋប្រាំប្រទេសរួមមាន អាល្លឺម៉ង់ ប៊ែលហ្ស៊ិក អាហ្វ្រិកខាងត្បូង សាធារណរដ្ឋដូមីនិក និងឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងត្រូវចូលរួមសកម្មភាពដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខ និងសន្តិភាពពិភពលោក ក្នុងនាមជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ នេះបើយោងការចុះផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំងប្រាំដែលសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខសម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ២០១៩-២០២០នេះ មានតែឥណ្ឌូណេស៊ីប៉ុណ្ណោះដែលឆ្លងកាត់ការប្រកួតប្រជែង ខណៈរដ្ឋដទៃផ្សេងទៀត ត្រូវជាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ គូប្រជែងតំណាងអាស៊ីប៉ាហ្វិករបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺម៉ាល់ឌីវ។ តាមធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មានការទទួលស្នូលសម្រាប់សន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ។ រាល់ការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ សមាជិកទាំងអស់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែអនុវត្តតាម។ នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មានសមាជិកប្រាំដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ មានសិទ្ធិធំធេងក្នុងការសម្រេចរួមមាន ចិន អង់គ្លេស បារាំង រុស្សី និងអាមេរិក។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ វត្តមានរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីនៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនត្រឹមតែលើកមុខមាត់សម្រាប់ប្រទេសខ្លួនឯងផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែវាក៏ជាផលប្រយោជន៍ដល់អង្គការតំបន់អាស៊ានដូចគ្នាផងដែរពោលគឺ សំឡេងឬជំហររបស់អាស៊ាន ក៏នឹងអាចលេចលឺក្នុងកិច្ចប្រជុំបានតាមរយៈតួនាទីឥណ្ឌូណេស៊ី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1484.txt	ភ្នំពេញ៖ បរិបទពិភពលោក ដែលផ្លាស់ប្ដូរមហាអំណាចខាងមុខ នឹងអាចកើតមានសង្គ្រាមលោកសារជាថ្មី។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់អ្នកជំនាញទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ដែលពន្យល់ថា បរិបទសង្គ្រាមពិភពលោក នឹងកើតចេញពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។	ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ បានបញ្ជាក់ថា ការប្រែប្រួលអំណាចពិភពលោក ដែលកើតចេញពីការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចនេះ នឹងអាចធ្វើឲ្យពិភពលោក ប្រឈមបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ នៃការផ្ទុះសង្គ្រាម។ មូលហេតុដែលនាំឲ្យមានសង្គ្រាម ដោយសារតែបណ្ដាប្រទេសមហាអំណាចកំពុងប្រទាញប្រទង់គ្នា លើការពង្រីកឥទ្ធិពលខ្លួន ដោយគ្មានគោលជំហរច្បាស់លាស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់ និងពិភពលោក។ បើតាមលោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ប្រទេសធំៗដែលនឹងទាញឲ្យពិភពលោក ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមជាថ្មីនេះ មានប្រទេសចិន រុស្ស៊ី និងអាមេរិក ជាដើម។ ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវាត់មួយ និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា កាលថ្ងៃទី២ កក្កដា ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ននេះ កំពុងតែបែកបាក់ ហើយគ្មានប្រទេសណាមួយ ដែលក្រោកឈរដោះស្រាយបញ្ហាទេ ដូច្នេះយើងស្ថិតនៅក្នុងកាលៈទេសៈមួយពិបាក។ កាលៈទេសៈនេះ ជាកាលៈទេសៈមួយគ្រោះថ្នាក់ជាងគេ នៅក្នុងពិភពលោក ។ ហេតុផលដែលនាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងពិភពលោក គឺមានការប្រកួតប្រជែងអំណាច រវាងប្រទេសមហាអំណាចចាស់ និងមហាអំណាចកើតថ្មី ។ ប្រទេសមហាអំណាចចាស់ខ្ញុំសំដៅលើសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកំពុងធ្លាក់ឥទ្ធិពលខ្លួន ហើយមហាអំណាចថ្មី ប្រទេសចិន កំពុងកើនឡើង និងប្រទេសរុស្ស៊ីកំពុងតែងើបឡើងដែរ…។ វាជារបត់មួយ ដែលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅពេលប្រទេសមហាចាស់ធ្លាក់ ប្រទេសមហាអំណាចថ្មីកើតឡើង វានឹងឈានទៅរកសង្គ្រាមពិភពលោក»។ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ៖ បន្ថែមពីនេះអគ្គលេខាធិការរង នៃវេទិកាសម្ព័ន្ធសង្គមស៊ីវិល លោក អេង កុកថាយ បាននិយាយថា បើសិនជាមានបញ្ហាសង្គ្រាមលោកកើតឡើងមែន កម្ពុជាត្រូវរៀបចំខ្លួនឲ្យបានល្អ ដើម្បីបញ្ចៀសការរងគ្រោះ កុំឲ្យដូចសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ពោលគឺកម្ពុជា ត្រូវរៀនសូត្រពីប្រទេសថៃ ក្នុងការសម្របខ្លួន គេចចេញពីវិបត្តិសង្គ្រាមនេះ។ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត អេង កុកថាយ៖ បច្ចុប្បន្ននេះអាមេរិក កំពុងស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ដែលជាប្រទេសមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ជាងគេ ខណៈប្រទេសចិន និងជប៉ុន ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ និងលេខ៣ កំពុងតាមពីក្រោយ។ តែយ៉ាងណាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ដែលអាមេរិកបានឈរជើងលេខ១ ចាប់តាំងពីក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២នេះ នឹងមានការផ្លាស់ប្ដូរវិញ ដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់មហាយក្សចិន ដែលកំពុងមានសន្ទុះយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ចិនត្រូវបានគេព្យាករថា នឹងក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ឈរចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ នៅឆ្នាំ២០៣០ ។ ចំណែកអាមេរិក នឹងធ្លាក់ទៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ហើយឥណ្ឌា នឹងឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Business Inside កន្លងមក៕ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ៖ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត អេង កុកថាយ៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1485.txt	ក្រោយជំនួបពេញមួយព្រឹកនៅឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមហើយ។ គេរំពឹងថា ការឈានទៅរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនឹងអាចកើតមានឡើងឆាប់ ព្រោះលោក គីម ប្រកាសប្រាប់ពិភពលោកថា «យើងនឹងឃើញការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយនៅពេលខាងមុខ»។	អង្គុយទន្ទឹមគ្នាពេលចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម លោក គីម ជុងអ៊ុន បានថ្លែងថា អតីតកាលត្រូវទុកមួយឡែក ហើយគេនឹងឃើញថា មានការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមិនធ្លាប់មានមួយ។ បន្ទាប់មកលោកក៏បានអរគុណលោក ត្រាំ ដែលធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំនេះកើតឡើងដែរ។ ភ្លាមៗនោះលោក ត្រាំ ក៏ចាប់ផ្តើមចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម។ ពេលអ្នកសារព័ត៌មានសាកសួរពីបញ្ហារំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង លោក ត្រាំ មិនបានឆ្លើយតបភ្លាមឡើយ។ លោកងាកទៅថ្លែងអំណរគុណលោក គីម សិន ជុំវិញការអនុញ្ញាតឲ្យជំនួបនេះកើតឡើងតាមការគ្រោងទុក។ បន្ទាប់មក មេដឹកនាំអាមេរិកក៏បញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា លោកមានឆន្ទៈអញ្ជើញលោក គីម ទៅសេតវិមាន ហើយការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអាចនឹងចាប់ផ្តើមឆាប់ៗនេះដែរ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ លោក គីម នឹងចាកចេញពីសិង្ហបុរីភ្លាមៗ ទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងវិញ។ ចំណែកឯលោក ត្រាំ នឹងធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយសិនដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់ពិភពលោកពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្រនេះដែរ មុននឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់អាមេរិកវិញ។ ដោយឡែក ភ្លាមៗក្រោយមេដឹកនាំទាំងពីបញ្ចប់ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រ តំណាងរដ្ឋាភិបាលចិន លោក វ៉ាង យី ក៏បានចេញមុខសាទរ និងទទួលស្គាល់ថា លោក ត្រាំ និងលោក គីម កំពុងបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីថែមទៀត។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី ក៏បានទទូចឲ្យ កូរ៉េខាងជើងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានពេញលេញ និងធ្វើយ៉ាងណាបញ្ចប់ភាពតានតឹងទាំងស្រុងទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1486.txt	យន្តហោះប៊ូអ៊ីង៧៤៧របស់ចិន ដឹកមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន មកដល់សិង្ហបុរីហើយនៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យទី ១០ ខែមិថុនានេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap ។	យន្តហោះរបស់ចិនដែលចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះសិង្ហបុរី Changi នេះស្ថិតក្នុងចំណោមយន្តហោះចំនួនបីដែលហោះចេញពីកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ។ គេជឿជាក់ថាយន្តហោះរបស់ចិនដែលចុះចតនេះដឹកលោក គីម ខណៈយន្តហោះផ្សេងទៀតនោះដឹកជញ្ជូនមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើង អង្គរក្សផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មេដឹកនាំកំពូល រថយន្តពិសេស និងសម្ភារផ្សេងទៀតផងដែរ។ ដោយឡែក ភ្លាមៗក្រោយយន្តហោះចុះចត គេឃើញរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាសគ្រីស្នាន់ បង្ហោះរូបភាពតាមគណនីហ្វេសប៊ុកខ្លួនពេលលោកឈរចាំស្វាគមន៍លោក គីម ជុងអ៊ុនចុះពីយន្តហោះ។ បន្ទាប់អញ្ជើញមកដល់ហើយនោះ លោក គីម នឹងអញ្ជើញជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីផងដែរ។ ក្រសួងការបរទេសសិង្ហបុរីបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីលោក លី សៀនឡុង នឹងជួបលោក គីម នៅល្ងាចថៃ្ងអាទិត្យនេះ។ ចំណែកប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ត្រាំ កំពុងធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះ Air Force One ពីកាណាដាឆ្ពោះមកសិង្ហបុរី ហើយលោកទំនងជាមកដល់នៅពេលយប់នេះ។ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទស្អែកនេះ លោក ត្រាំ នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយលោក លី ម្តង ពោលគឺមុនកិច្ចប្រជុំផ្លូវការមកដល់។ អត្ថបទទាក់ទង យន្តហោះចម្បាំងចិនអាចហោះការពារសុវត្ថិភាពយន្តហោះលោក គីម ទៅកាន់សិង្ហបុរី បើជំនួបនៅសិង្ហបុរីជោគជ័យ លោកត្រាំ នឹងអញ្ជើញលោក គីម ទស្សនកិច្ចអាមេរិក តាមពិតទៅ មេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវជួបមុខគ្នាជាលើកដំបូងនៅឯ សណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa របស់សិង្ហបុរី។ ប្រធានបទសំខាន់នៃកិច្ចពិភាក្សាគឺ ការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ មុនចាកចេញពីកាណាដាមកសិង្ហបុរីថ្ងៃ សៅរ៍ម្សិលមិញ លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ក្នុងសារដែលបង្ហោះតាមគណនី
article_1487.txt	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ក្លាយជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម(ECOSOC) របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោយពីទទួលបានការគាំទ្រ ដោយសំឡេង១៨៣លើ១៨៨ប្រទេស ក្នុងការបោះឆ្នោត នៅក្នុងសាលមហាសន្និបាតនៃទីស្នាក់ការអង្គការសហប្រជាជាតិ នាទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក កាលពីថ្ងៃទី១៣ មិថុនា។	តួនាទីជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនេះ គឺកម្ពុជា អាចមានអាណត្តិបំពេញការងារមួយឆ្នាំ (២០១៩) ។ ក្នុងឋានៈនេះកម្ពុជា ប្ដេជ្ញាចិត្តខិតខំចូលរួមពិភាក្សានិងផ្តល់យោបល់លើការជំរុញស្តង់ដាររស់នៅឲ្យបានខ្ពស់ ជាពិសេសការបង្កើតការងារឲ្យបានពេញលេញ និងជំរុញលក្ខខណ្ឌនៃការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងការអភិវឌ្ឍ។ បន្ថែមពីនេះកម្ពុជា នឹងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវប្បធម៌អន្តរជាតិ និងវិស័យអប់រំ រួមទាំងការរកដំណោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ និងសុខាភិបាលសង្គម។ កម្ពុជា នឹងជំរុញការគោរពជាសកលចំពោះសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានជាដើម។ Relate កាលពីថ្មីៗនេះកម្ពុជា ក៏ក្លាយជាអនុប្រធាននៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ លើកទី៧៣ បន្ទាប់ពីមានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ដោយប្រទេសនៃក្រុមតំបន់អាស៊ីប៉ាហ្វិក។សម្រាប់តួនាទីនេះ កម្ពុជា មានអាណត្តិអនុវត្តការងាររយៈពេល១ឆ្នាំ គឺចាប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1488.txt	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ក្លាយជាអនុប្រធាននៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ លើកទី៧៣ បន្ទាប់ពីមានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ដោយប្រទេសនៃក្រុមតំបន់អាស៊ីប៉ាហ្វិក។ ការទទួលស្គាល់នេះ ក្រោយពីកម្ពុជាបានដាក់បេក្ខភាពស្នើទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៧មក។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។	ក្នុងឋានៈជាអនុប្រធានមហាសន្និបាតនេះ កម្ពុជាអាចមានឱកាសដឹកនាំកិច្ចប្រជុំរបស់មហាសន្និបាត ជំនួសមុខប្រធាន និងតាមសំណើររបស់ប្រធាន។ បន្ថែមពីនេះ កម្ពុជា ក៏នឹងក្លាយជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការទូទៅ ដែលមានមុខងារ ដូចជាពិនិត្យរបៀបវារៈបណ្ដោះអាសន្ន និងបញ្ជីបន្ថែមចំនុចពិភាក្សា ផ្ដល់អនុសាសន៍ដល់មហាសន្និបាត និងជួយដល់ប្រធាននឹងមហាសន្និបាតក្នុងការរៀបចំរបៀបវារៈ សម្រាប់កិច្ចប្រជុំពេញអង្គនីមួយៗ ។ ជាពិសេសការងារទូទៅរបស់មហាសន្និបាតជាដើម។ ក្រៅពីកម្ពុជា ក៏មានប្រទេសចំនួន៤ទៀត ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ សម្រាប់ឋានៈជាអនុប្រធានមហាសន្និបាតដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា ធ្លាប់ត្រូវបានជ្រើសតាំងលើកដំបូង ជាអនុប្រធាននៃសម័យប្រជុំមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៥៦ អាណត្តិឆ្នាំ ២០០១-២០០២។ ចំពោះតួនាទីអនុប្រធានមហាសន្និបាតនៃអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៧៣ នេះ មានបេក្ខភាពមកពីប្រទេសចំនួន២១ ដែលតំណាងឲ្យតំបន់នីមួយៗ ជុំវិញពិភពលោក ដោយក្នុងនោះរួមមាន៖ ស៊ីប, អាល់ហ្ស៊េរី ,បួគីណាហ្វាសូ, កម្ពុជា ,សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ ,ហ្កំប៊ី ,ហ្គីយ៉ាន, អ៊ីរ៉ាក់, ជប៉ុន, ណាមីប៊ី, ប៉ាណាម៉ា, កាតា,សាំងម៉ារ៉ាំង, អេស្ប៉ាញ, ស៊ូដង់, អ៊ុយក្រែន, ចិន ,បារាំង, អង់គ្លេស, អាមេរិកនិង រុស្ស៊ី។ . សម្រាប់តួនាទីនេះ បេក្ខភាពទាំងអស់ មានអាណត្តិអនុវត្តការងាររយៈពេល១ឆ្នាំ គឺចាប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1489.txt	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់បង់ក្លាដែស ដើម្បីថ្លែងអំណរដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងដាហ្កា និងចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពនៃការរស់នៅរបស់ជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលកំពុងតែស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក្នុងជំរំ នៃប្រទេសបង់ក្លាដែស។	«លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ António Guterres និងបណ្តាមន្ត្រីជំនាញជាន់ខ្ពស់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងផ្តើមបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់បង់ក្លាដែសចាប់ពីចុងសប្តាហ៍នេះទៅដើម្បីពិនិត្យមើលពីស្ថានភាពនៃការរស់នៅរបស់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាចេញពីមីយ៉ាន់ម៉ាមកកាន់បង់ក្លាដែសអស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយនោះ»។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរបស់អគ្គលេខាធិការដ្ឋានអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Stéphane Dujarric។ តាមការចុះផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ២៩ ខែមិថុនាអ្នកនាំពាក្យដដែលបានលើកឡើងថា តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ កិច្ចដំបូងដែលលោកអគ្គលេខាធិការ António Guterres ត្រូវធ្វើនោះគឺ ថ្លែងអំណរគុណដល់ចិត្តសប្បុរសរបស់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនបង់ក្លាដែស ដែលផ្តល់ទីជម្រក និងការគាំពារនានាដល់ជនភៀសខ្លួនរាប់សិបម៉ឺននាក់។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏នឹងដឹកនាំប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ទៅកាន់ជំរំដែលជនភៀសខ្លួនកំពុងតែរស់នៅនៅ Cox’s Bazar។ លោក នឹងជួបសំណេះសំណាលជាមួយជនភៀសខ្លួនដោយផ្ទាល់ ហើយ នឹងត្រៀមវាយតម្លៃជាថ្មីលើស្ថានភាពរបស់ជនភៀសខ្លួនដើម្បីស្វែងរកជំនួយបន្ថែមដល់ពួកគេ ក៏ដូចជាដើម្បីធានាពីដំណើរការប្រសើរសម្រាប់ការវិលត្រឡប់ទៅកាន់ប្រភពដើមរបស់ពួកគេផងដែរ។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល។ នៅថ្ងៃ២៨ មិថុនា ប្រធានធនាគារពិភពលោក លោក Jim Yong Kim ដែលនឹងអមដំណើរទស្សនកិច្ចលោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរនោះ បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយជិត ៥០០លានដុល្លារអាមេរិកដល់បង់ក្លាដែសដើម្បីគាំពារដល់ការរស់នៅរបស់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាផងដែរ។ កន្លងមកប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ប្រទេសតំបន់អឺរ៉ុប ក៏បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់តំបន់ជនភៀសខ្លួនស្នាក់នៅផងដែរ។ ក្រោយដំណើរទស្សនកិច្ច ពួកគេសុទ្ធតែទទួលស្គាល់ថា ជនភៀសខួនពិតជាកំពុងតែរស់នៅក្នុងស្ថានភាពលំបាកបំផុតមែន។ ជាងនេះទៅទៀតនោះ ពួកគេ ថែមទាំងលើកជាសំណួរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាថា មានធា្លប់ឃើញស្ថានភាពជនភៀសខ្លួនឬយ៉ាងណាបានជានៅតែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយសម្រាប់ពួកគេយ៉ាងដូច្នេះ? សូមរម្លឹកផងដែរ ដោយសារតែបញ្ហាអសន្តិសុខនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាននៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានបង្កើតជាចលនាភៀសខ្លួនរបស់ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមកកាន់បង់ក្លាដែសជាងកន្លះលាននាក់។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាល មីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណៈយោគយល់ស្តីពីការរៀបចំបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនទៅកាន់មីយ៉ាន់ម៉ាវិញផងដែរ។ ភាគីទាំងពីរ កំពុងតែបន្តចរចាពីយន្តការបន្ថែម ដ្បិតរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះ ជាបញ្ហាដ៏រសើបបំផុតសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយប្រជាជនខ្លួន ជាពិសេសក្រុមយោធាតែម្តង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_149.txt	អតីតប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក Bashar al-Assad បានចុះចេញពីតំណែង និងនាំគ្រួសារគេចខ្លួន និងទទួលសិទ្ធិជ្រកកោនក្នុងទីក្រុងមូស្គូ ប្រទេសរុស្ស៊ី ខណៈក្រុមឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល បានកាន់កាប់ទីក្រុង ដាម៉ាស។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន TASS ដែលស្រង់ប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ។	ខណៈស៊ីរី ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល អតីតប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក Bashar al-Assad បានចុះចេញពីតំណែង និងភៀសខ្លួនជាមួយគ្រួសារ ទៅក្រុងមូស្គូ។ បើតាមប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង អតីតមេដឹកនាំស៊ីរី លោក Assad និងក្រុមគ្រួសារ បានមកដល់ទីក្រុងមូស្គូ ដោយទទួលបានការផ្ដល់សិទ្ធិជ្រកកោនពីរុស្ស៊ី។ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី បានប្រកាសថា លោក Assad បានចុះចេញពីតំណែង ផងដែរ។ «លោក Assad និងសមាជិកគ្រួសារ បានមកដល់ក្រុងមូស្គូ។ មន្ត្រីរុស្ស៊ី កំពុងតែទាក់ទងជាមួយតំណាងក្រុមប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី ដែលមេដឹកនាំក្រុមទាំងនោះ ធានានូវសន្តិសុខយោធា និងបេសកកម្មការទូតរុស្ស៊ី នៅស៊ីរី»។ ប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ រដ្ឋាភិបាលលោក Bashar al-Assad ដែលគ្រប់គ្រងស៊ីរី២៤ឆ្នាំ បានដួលរលំជាស្ថាពរ ក្រោមកម្លាំងបះបោរប្រឆាំងរបស់ក្រុមឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធរយៈពេលប្រហែល២អាទិត្យ ដូចជាក្រុម Hayat Tahrir al-Sham (HTS) និងយោធាជាតិស៊ីរី (SNA) ជាដើម។ បណ្ដាញទូរទស្សន៍រដ្ឋរបស់ស៊ីរី បានចេញផ្សាយវីដេអូនៃសេចក្ដីប្រកាសថា លោក Assad ត្រូវបានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ចេញហើយ និងទទូចរក្សាឱ្យបាននូវស្ថាប័នរដ្ឋនៃរដ្ឋស៊ីរី។ មួយវិញទៀត ពលរដ្ឋដែលជាប់ពន្ធនាគារក្រោមរដ្ឋាភិបាលលោក Assad ក៏ត្រូវបានដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពវិញដែរ។ ទោះបីជាលោក Assad រត់ចោលប្រទេស ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ីរី លោក Mohammed Ghazi Jalali មិនគេចខ្លួនទៅណាទេ ដោយលោក បានប្រកាសហាមពលរដ្ឋមិនឱ្យបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងត្រៀមខ្លួនទទួលក្រុមប្រឆាំងដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល។ បេសកជនពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំស៊ីរី លោក Geir Pedersen បានទទូចឱ្យមានការពិភាក្សាជាប្រញាប់ក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ដើម្បីធានានូវការផ្ទេរអំណាចឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្សី លោក ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ បានបង្ហាញភាពសោកស្ដាយសម្រាប់ពលរដ្ឋស៊ីរី លើព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ អ្នកតំណាងរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានប្រកាសថា ក្រុងមូស្គូ បានទាមទារឱ្យមានកិច្ចប្រជុំបិទបន្ទាន់មួយក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ លើបញ្ហាស្ថានភាពនៅស៊ីរី។ ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលលោក Assad បានដួលរលំជាស្ថាពរ ប៉ុន្តែអាម៉េរិកកក្រោមរដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ហាក់បន្តនៅមិនសុខ។ លោក បៃឌិន បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ថាយោធាអាកាសអាម៉េរិក បានវាយប្រហារលើទឹកដីស៊ីរី ដើម្បីរារាំងការងើបឡើងវិញនៃក្រុមភេវរកម្ម ISIS។ ស្របពេលគ្នានេះ អុីស្រាអែល ឆ្លៀតឱកាសបញ្ជូនទ័ពកាន់កាប់តំបន់គ្មានយោធាមួយកន្លែងក្នុងតំបន់ Golan Height ដែលជាទឹកដីចម្រូងចម្រាសរវាងអុីស្រាអែល និងស៊ីរី ដើម្បីការពារសន្តិសុខប្រទេសរបស់ខ្លួន។ គួររម្លឹកថា ស៊ីរី បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិលចាប់តាំងពីផ្ទុះបដិវត្តន៍ Arab Spring នៅក្នុងឆ្នា២០១១ ដែលបង្កដោយបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ។ ភាពអសកម្មទាំងនោះ បានធ្វើឱ្យស៊ីរី ធ្លាក់ក្នុងភ្លើងសង្គ្រាមស៊ីវិល១៣ឆ្នាំ ដែលបង្កឱ្យមានអសន្តិសុខ និងអស្ថិរភាពនយោបាយ អស់ពេលយ៉ាងយូរ។ ក្រោយបដិវត្តន៍ Arab Spring រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Assad គ្រប់គ្រងដែនដីស៊ីរីមួយផ្នែកប៉ុណ្ណោះ ខណៈនៅភាគខាងជើង ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយក្រុមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមឧទ្ទាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1490.txt	ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង សម្រេចដាក់អនុវត្តកាតព្វបម្រើជាតិ (Mandatory National Service) ឡើងវិញនៅសប្តាហ៍នេះដោយលោកអះអាងថា វានឹងជួយឲ្យយុជនយុវនារីបារាំងកាន់តែមានស្មារតីស្នេហាជាតិ និងសាមគ្គីជាតិ។ កាតព្វកិច្ចជាតិនេះនឹងត្រូវអនុវត្តជាផ្លូវការចាប់ពីឆ្នាំក្រោយ ហើយយុវជននិងយុវនារីបារាំងដែលមានអាយុ ១៦ ឆ្នាំនឹងត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះ។	តាមពិតទៅ មុនមានការសម្រេចបែបនេះ លោក ម៉ាក្រុង ធ្លាប់លើកឡើងពីមុនដែរក្នុងការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រកួតយកតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំងកាលពីខែឧសភាឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្តែកាលនោះលោក សំដៅលើកាតព្វកិច្ចយោធាតែម្តងដែលមិនមានកាតព្វកិច្ចបម្រើជាតិមានបញ្ចូលសកម្មភាពសង្គមដូចពេលនេះទេ។ បើតាមការព័ត៌មានអង់គ្លេស BBC ប្រមុខរដ្ឋបារាំងខាងលើបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនដែលចេញកាលពីថ្ងៃពុធទី ២៧ ខែមិថុនា ការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចបម្រើជាតិឡើងវិញនេះ គឺដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាផ្តល់ឱកាសដល់យុវវ័យបារាំងបណ្តុះស្មារតីស្នេហាជាតិ ជំរុញការសាមគ្គី និងការចូលរួមចំណែកការពារ និងអភិវឌ្ឍជាតិផង។ កាតព្វកិច្ចនេះដែរនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមដំណើរការជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ហើយវាត្រូវបែងចែកជាពីរដំណាក់កាលផ្សេងគ្នាផងដែរ។ ដំណាក់កាលទីមួយគឺ យុវជនយុវនារីបារាំងគ្រប់វ័យ ១៦ ឆ្នាំត្រូវមានកាតព្វកិច្ចចម្បងចូលរួមក្នុងវគ្គហ្វឹកហ្វឺនផ្នែកសង្គមមានរយៈពេលមួយខែដែលក្នុងឱកាសនោះពួកគេអាចបង្កើតទំនាក់ទំនងថ្មីជាមួយមនុស្សក្នុងក្រុម និងអាចអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងយល់ដឹងពីតួនាទីខ្លួនក្នុងសង្គមផង។ ដំណាក់កាលទីពីរវិញ គឺទាក់ទងនឹងផ្នែកការពារជាតិ និងសន្តិសុខដែលមានរយៈពេលយ៉ាងតិចបីខែនិងច្រើនបំផុតដល់មួយឆ្នាំ។ ក្មេងៗទាំងនោះអាចជ្រើសរើសចូលរួមក្នុងវិស័យយោធាក៏បាន ចូលជាមួយស្ថាប័នប៉ូលិសក៏បាន ឬសន្តិសុខសង្គម ឬពន្លត់អគ្គីភ័យក៏បាន។ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវចូលរួមក្នុងសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ចូលរួមសកម្មភាពថែរក្សាបរិស្ថាន និងការបេតិកភណ្ឌផងដែរ។ ដូចបានលើកឡើងខាងដើមស្រាប់ហើយ វាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចយោធាដែលផ្តោតលើការហ្វឹកហ្វឺនសមត្ថភាពយោធាឡើយ។ លោក ម៉ាក្រុង ដើមឡើយចង់បានការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចយោធាដែលមានរយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់មួយខែសម្រាប់ប្រជាជនបារាំងអាយុ១៨ ដល់២១ ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែប្រហែលជាដោយសារមានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ និងជាបន្ទុកធ្ងន់សម្រាប់កងទ័ពផង បានជាលោកសម្រេចប្តូរចិត្តដោយដាក់ការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចបម្រើជាតិនេះជំនួសកាតព្វកិច្ចការពារជាតិវិញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយគំនិតរបស់លោក ម៉ាក្រុង នេះទទួលបានការស្វាគមន៍ច្រើនដែរពីសំណាក់ប្រជាជនបារាំង ហើយបើតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិ ប្រជាជនបារាំង ៦០ភាគរយបង្ហាញការគាំទ្រ។ ប៉ុន្តែខ្លះទៀតនៅមិនទាន់ជឿជាក់ថា ការអនុវត្តកាព្វយោធានេះនាំប្រយោជន៍ដល់ជាតិច្រើនទេ។ តាមពិតទៅបារាំងធ្លាប់មានការអនុវត្តកាតប្វកិច្ចយោធាពីមុន ប៉ុន្តែវាត្រូវបានព្យួរការអនុវត្តក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ពេលលោក ម៉ាក្រុង គ្រប់អាយុ ១៨ឆ្នាំ។ ដូច្នេះហើយបានជា លោក ម៉ាក្រុងក្លាយជាប្រធានាធិបតីបារាំងដំបូងដែលមិនឆ្លងកាត់កាតព្វកិច្ចយោធានិងបានបម្រើកងទ័ពនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1491.txt	នៅថ្ងៃ២២ មិថុនា ទីម័រខាងកើត បានប្រារព្ធពិធីស្បថចូលកាន់តំណែងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី លោក Taur Matan Ruak ក្រោមអធិបតីភាពលោកប្រធានាធិបតី Francisco Guterres។ ពិធីស្បថកាន់តំណែងនេះ ក៏បានបង្កជាភាពល្អក់កករមួយ ដ្បិតឥស្សរជនមួយចំនួន ដែលត្រូវបានបក្សឈ្នះឆ្នោតតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ត្រូវបានបដិសេធដោយលោកប្រធានាធិបតី Guterres។	នៅបំផុតទីម័រខាងកើត អាចមានអ្នកកាច់ចង្កូតក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋាភិបាលថ្មីបានហើយ បន្ទាប់ពីរដ្ឋវ័យក្មេងបំផុតប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ បានជាប់គាំងវិបត្តិនយោបាយអស់រយៈពេលជាង១១ខែហើយនោះ។ ការបញ្ចប់ភាពជាប់គាំងនោះ កើតឡើងតាមរយៈវត្តមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីគឺ Taur Matan Ruak ដែលត្រូវបានតែងតាំងពីសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចដែលមានសំឡេងក្នុងសភាភាគច្រើន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្របជាមួយនឹងការចាប់ផ្តើមនៃក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ នយោបាយទីម័រខាងកើតក៏ចាប់ផ្តើមប្រឈមបាតុភាពថ្មី ដែលបង្កជាភាពល្អក់កករសម្រាប់ការដឹកនាំប្រទេស។ នោះក៏ព្រោះតែការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការតែងតាំងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរវាងលោកប្រធានាធិបតី Francisco Guterres និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចដែលដឹកនាំដោយវីរៈបុរសឯករាជ្យជាតិ Xanana Gusmao ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក UCA នាថ្ងៃស្បថចូលកាន់តំណែង មានតែឥស្សរជន៣២រូបនៃឥស្សរជនសរុប ៤៣ ដែលត្រូវបានសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រី និងអនុរដ្ឋមន្ត្រី បានចូលរួម។ ១១រូបផ្សេងទៀត អវត្តមាន ដ្បិតត្រូវបានប្រធានាធិបតីបដិសេធទទួលសំណើតែងតាំងក្រោមមូលហេតុ ឥស្សរជនទាំងនេះ កំពុងតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតពុករលួយ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ជាការតវ៉ា នៃការបដិសេធទទួលយកការតែងតាំងបេក្ខភាពសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទាំង១១រូប ប្រមុខសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច និងជាអតីតប្រធានាធិបតី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីម័រខាងកើត លោក Xanana Gusmao បានពហិកាចូលរួមកម្មវិធីផងដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ទីម័រខាងកើត ជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ ដែលប្រកាន់របបដឹកនាំតាមបែប«ពាក់កណ្តាលប្រធានាធិបតី»។ របបនេះ បោះឆ្នោតជ្រើសប្រធានាធិបតី និងសភាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ប្រធានាធិបតី ត្រូវបានជ្រើសរើសតាមរយៈការបោះឆ្នោតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវបានជ្រើសតាំងពីបក្សឈ្នះឆ្នោតសភា និងទទួលស្គាល់ដោយប្រធានាធិបតី។ ប្រព័ន្ធនយោបាយបែបនេះ តម្រូវឲ្យមេដឹកនាំ ឬអ្នកនយោបាយ ធ្វើសម្បទាន និងការចរចាជាមួយនឹងគ្នាច្រើន។ ជាក់ស្តែងប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតបច្ចុប្បន្ន គឺជាសមាជិកនៃបក្សប្រឆាំងទីម័រខាងកើតនោះទេ។ ដូច្នេះហើយទើបបានជា ភាគីទាំងពីរ មានការពិបាកក្នុងការស្រុះស្រួលគ្នាបែបនេះ។ គួររម្លឹកមួយទៀតនោះគឺ មុននៃការចាប់ផ្តើមបង្កើតក្បាលម៉ាស៊ីននេះ ទីម័រខាងកើត ក៏ជួបប្រទះការជាប់គាំងវិបត្តិនយោបាយជាច្រើនដងរួចទៅហើយ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតសភាឆ្នាំ២០១៧ មក។ វិបត្តិនោះគឺ រដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពីបក្សប្រឆាំងទីម័រខាងកើតបច្ចុប្បន្ន មិនអាចអនុម័តច្បាប់សំខាន់ៗរបស់ប្រទេសបាន ដ្បិតមិនមានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងសភា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1492.txt	រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃបានទទួលស្គាល់ពីភាពលំបាកក្នុងការតាមកំណត់មុខសញ្ញា និងសកម្មភាពរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ទាំងពីររូប គឺលោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ខណៈមានការចុះផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់ពីសកម្មភាពរបស់ទាំងពីរនៅបរទេស។	អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Srivara Ransibrahmanakul ដើមសប្តាហ៍កន្លងទៅបានថ្លែងថា វាជារឿងលំបាកក្នុងការតាមកំណត់សកម្មភាពរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី យីងឡាក់ ជាពិសេសលើករណីដែលសារព័ត៌មានបានចុះផ្សាយថា លោកស្រីទទួលបានទិដ្ឋាការស្នាក់នៅចក្រភពអង់គ្លេស។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Bangkok Post។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ខាងលើបានអះអាងថា ភាគីរដ្ឋាភិបាលថៃបានផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ភាគីអង់គ្លេសរួចហើយដើម្បីបំភ្លឺ ថាតើព័ត៌មានដែលចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន BBC នាពេលថ្មីៗនេះ ថា លោកស្រី យីងឡាក់ ទទួលបានទិដ្ឋាការស្នាក់នៅពីអង់គ្លេសសុពលភាព១០ឆ្នាំ ជារឿងពិត ឬយ៉ាងណា។ នាឱកាសដដែលនោះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប៉ូលិសថៃកំពុងតែធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងប៉ូលិសអន្តរជាតិដើម្បីកំណត់មុខសញ្ញាថ្មីមួយទៀតតាមរយៈរូបភាពក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់អតីតមេដឹកនាំថៃលោក ថាក់ស៊ីន និងលោកស្រី យីងឡាក់ នៅទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិកថា តើវាជារូបភាពចាស់ឬក៏ថ្មី។ បើនេះជារូបថ្មី នោះប៉ូលិសនឹងតាមដានថា តើមេដឹកនាំទាំងពីរប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែនណាមួយសម្រាប់ធ្វើដំណើរឆ្លងប្រទេសនោះ។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា គិតចាប់តាំងពីលោកស្រី យីងឡាក់ ភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស ស្របពេលដែលតុលាការថៃចេញសាលក្រមកំបាំងមុខ លោកស្រី យីងឡាក់ ពិតជាបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសដោយមានទាំងទោសព្រហ្មទណ្ឌ និងសំណងរដ្ឋប្បវេណីនោះ។ ប៉ូលិសថៃ មិនដែលទុកសំណុំរឿងនេះចោលឡើយ ដោយពួកគេតែងតែធ្វើកិច្ចសហការជាមួយនឹងប៉ូលិសអន្តរជាតិដើម្បីតាមកំណត់សកម្មភាពលោកស្រីយីងឡាក់ជានិច្ច។ គួរជម្រាបផងថា អតីតមេដឹកនាំកំពូលថៃត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ទាំងពីរដែលត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីតំណែងដោយសារតែរដ្ឋប្រហារយោធាដូចគ្នានេះ ត្រូវបានតុលាការថៃកាត់ទោសដាច់ដោយឡែកពីគ្នាឲ្យជាប់ពន្ធនាគារលើបទពុករលួយ និងធ្វេសប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ អ្នកទាំងពីរសុទ្ធសឹងតែត្រូវបានរបបសឹកថៃ ដកហូតសិទ្ធិកាន់កាប់លិខិតឆ្លងដែនសញ្ជាតិថៃ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរ បានបង្ហាញវត្តមានជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ដូចជា ចិន ជប៉ុន និងសិង្ហបុរីជាដើម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1493.txt	កោះតៃវ៉ាន់មានផែនការឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តតំបន់ការ៉ាអ៊ីបហៃទីខ្ចីលុយចំនួន១៥០លានដុល្លារដើម្បីអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួន។ ហៃទីដែលជារដ្ឋក្រីក្រ កំពុងត្រូវការជំនួយយ៉ាងច្រើនដើម្បីកសាងប្រទេសឡើងវិញ បន្ទាប់ពីរងគ្រោះដោយរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរកាលពីឆ្នាំ២០១០ ។ ការផ្ដល់កម្ចីនេះ ក៏ទំនងជាផ្នែកមួយនៃការប្រឹងប្រែងរបស់តៃវ៉ាន់ក្នុងរក្សាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីបាត់បង់អស់ពីរប្រទេសក្នុងរយៈពេលត្រឹមមួយខែប៉ុណ្ណោះ។	មកទល់ពេលនេះ មានតែប្រទេសចំនួន១៨ប៉ុណ្ណោះដែលទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ជារដ្ឋឯករាជ្យ។ សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់តៃវ៉ាន់បានថយចុះជាលំដាប់ក្រោយលោកស្រី Tsai Ing-wen ក្លាយជាប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ ខណៈចិនបានបង្កើនការប្រឹងប្រឺងតាមគ្រប់វិធីសាស្ត្រដើម្បីបញ្ចប់ដង្ហើមការទូតរបស់តៃវ៉ាន់ ដែលខ្លួនចាត់ទុកជាអាណាខេត្តមួយមិនអាចបំបែកបានដាច់ខាត។ ស្របពេលបាត់បង់មិត្តជាបន្តបន្ទាប់ តៃវ៉ាន់ក៏ព្យាយាមរក្សាមិត្តដែលនៅសេសសល់របស់ខ្លួន។ ទំនងជាឆ្លើយតបវិធីសាស្ត្រទឹកលុយរបស់ចិន តៃវ៉ាន់ក៏ប្រើវិធីសាស្ត្រនេះដូចគ្នាដើម្បីទាក់ទាញសណ្ដានចិត្តប្រទេសជាមិត្តរបស់ខ្លួន ដោយបានផ្ដល់កម្ចីជាទឹកប្រាក់ចំនួន១៥០លានដុល្លារទៅឲ្យហៃទី។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់ Andrew Lee និយាយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ថា ជំនួយរបស់តៃវ៉ាន់មានគោលដៅអភិវឌ្ឍបណ្ដាញអគ្គិសនីនៅហៃទីដែលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរដោយសាររញ្ជួយដីកាលពី៨ឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ។ «កម្ចីនេះក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះក្នុងការជួយសម្ព័ន្ធមិត្ត (របស់តៃវ៉ាន់) តាមរយៈគម្រោងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ព្រមទាំងបង្កើតឱកាសធ្វើពាណិជ្ជកម្មនៅបរទេសសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនតៃវ៉ាន់ផងដែរ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រទេសដែលទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ភាគច្រើននៅរដ្ឋក្រីក្រី និងជាប្រទេសដែនកោះនៅតំបន់ការ៉ាអ៊ីប និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ ចំណែកឯទ្វីបអាហ្វ្រិកវិញ គេឃើញតែរាជាណាចក្រស្វាស៊ីឡង់មួយប៉ុណ្ណោះដែលមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយតៃវ៉ាន់។ ថ្មីៗនេះ បូគីណាហ្វាសូ ទើបតែផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយតៃវ៉ាន់ ហើយងាករកចិនវិញ ដោយអះអាងថា ការទទួលស្គាល់ចិនជាចរន្តរបស់ពិភពលោកទាំងមូល។ បន្ទាប់ពីអូសទាញបានបូគីណហ្វាសូ ចិនក៏បានបន្តបញ្ចុះបញ្ចូលសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់តៃវ៉ាន់ចុងក្រោយមួយទៀត។ ប្រមុខការទូតចិន វ៉ាង យី បានផ្ញើសារទៅកាន់ស្វាស៊ីឡង់ ដោយសង្ឃឹមថា ប្រទេសនេះនឹងចូលរួមជាមួយគ្រួសារអាហ្វ្រិកក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនងមិត្តភាពជាមួយចិននៅពេលឆាប់ៗ ហើយរដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងអស់នឹងឈរជាមួយចិនក្នុងការឈានឆ្ពោះទៅរកការបង្រួបបង្រួមជាតិចិនពេញលេញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1494.txt	ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Zeid Ra'ad Al Hussein បានថ្លែងហួសចិត្តនឹងការដោះសារ និងភាពមិនទទួលខុសត្រូវរបស់តំណាងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាពាក់ព័ន្ធនឹងវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ បានទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជូនសំណុំរឿងនេះទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិដើម្បីឲ្យអង្គភាពយុត្តិធម៌មួយនេះរកយុត្តិធម៌ឲ្យជនរងគ្រោះ។	ឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទិ្ធមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Zeid Ra'ad Al Hussein នៅថ្ងៃ៤ កក្កដា បានលើកឡើងថា មីយ៉ាន់ម៉ាគួរតែចេះខ្មាសអៀនខ្លះ ចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួន ដែលព្យាយាមបង្ហាញពិភពលោកថាខ្លួនមានឆន្ទៈនាំជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចទៅវិញ ខណៈសូម្បីតែភៀសខ្លួនម្នាក់ក៏មិនទាន់បានត្រឡប់ទៅវិញដោយផ្លូវការផង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិ ឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្ស បានថ្លែងនាកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សដោយមិនមានការយល់យោគដល់មុខមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។ លោក អះអាង សហគមន៍អន្តរជាតិមិនមែនឆ្កួតនោះទេ។ មិនមែនឆ្កួតនោះ សំដៅ សហគមន៍អន្តរជាតិមិនចេះតែជឿតាមការបញ្ចុះបញ្ចូលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាដែលអះអាងខ្លួនថា តែងតែការពារសិទ្ធិជនភៀសខ្លួននោះ។ ប្រមុខសិទ្ធិដដែលនោះបន្តទៀតថា តាមរយៈបទពិសោធន៍នៃអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោកបួនឆ្នាំមកនេះ លោក បានឆ្លងកាត់ការលើកឡើងបែបគ្មានការទទួលខុសត្រូវ និងមិនសមហេតុសមផលជាច្រើន ហើយមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏គួរតែចេះមានការខ្មាសអៀនខ្លះផង។ ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សខាងលើក៏បានរាយការណ៍ពីបច្ចុប្បន្នភាពនៃចំនួនជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដែលបច្ចុប្បន្នមានរហូតដល់ជាង៧០ម៉ឺននាក់ ដែលបានភៀសខ្លួនទៅកាន់បង់ក្លាដែសដើម្បីគេចពីការគំរាមកំហែងសន្តិសុខ និងថែមទាំងបានទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខចាត់បញ្ជូនមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឲ្យកាន់តែឆាប់ទៀតផង។ គួររម្លឹកផងដែរថា នាចុងសប្តាហ៍មុន អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅជំរំដែលជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាកំពុងតែស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក្នុងទឹកដីបង់ក្លាដែស។ មិនខុសពីប្រតិភូអន្តរជាតិផ្សេងទៀតឡើយ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានទទួលដឹងលឺពីការពិតមួយ គឺជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ពិតជារស់នៅយ៉ាងលំបាកមែន ហើយលោក ក៏បានសន្យាជួយជំរុញរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ារឿងទទួលជនភៀសខ្លួនវិញផងដែរ។ ជុំវិញសំណុំរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដដែលនេះដែរ ចៅក្រមតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ក៏បានចេញលិខិតជូនដំណឹងមួយទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីបំភ្លឺ និងតវ៉ាជាមួយនឹងសំណើពិចារណាលើយុត្តាធិការលើមីយ៉ាន់ម៉ារបស់រដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។ អង្គសវនាការនៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ក៏បានកំណត់យកថ្ងៃ២៧ កក្កដានេះដើម្បីជាថ្ងៃកំណត់ចុងក្រោយសម្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ាដាក់សំណើតវ៉ា។ គួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម នៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឡើយ ពោលគឺតាមរយៈតុលាការដោយផ្ទាល់ មិនអាចមានសិទ្ធិ ឬយុត្តាធិការដើម្បីជំនុំជម្រះរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបានឡើយ។ ហេតុផលនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ពិសេសប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្នើឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលជាអង្គភាពដ៏មានឥទ្ធិពលផ្តល់អនុសាសន៍ទៅតុលាការដើម្បីជាបន្ទុកបន្ថែម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1495.txt	បក្សកុម្មុយនីស្តចិនដឹកនាំដោយលោកអគ្គលេខាធិការបក្ស ស៊ី ជិនភីង បានប្រជុំពិនិត្យឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌ និងឯកសារតម្រូវចាំបាច់មួយចំនួនសម្រាប់ការជ្រើសរើសមន្ត្រីវ័យក្មេងដែលមានសក្តានុពលដើម្បីអនុវត្តទស្សនវិស័យរបស់ លោក ស៊ី ជិនភីង ឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធផល។	បក្សកុម្មុយនីស្តចិន នៅថ្ងៃ២៩ មិថុនា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយស្តីពីលទ្ធផលនៃយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់បក្សក្នុងការពិនិត្យឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌនៃការពិនិត្យ និងជ្រើសរើសអ្នកអនុវត្តគោលនយោបាយដែលជាមន្ត្រីវ័យក្មេងដ៏មានសក្តានុពលរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ បានបញ្ជាក់ថា វាជាកិច្ចការដ៏សំខាន់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល និងជ្រើសរើសមន្ត្រីវ័យក្មេង ដ្បិតបក្សនឹងមានមន្ត្រីដែលមានសមត្ថភាព និងវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់ដើម្បីដឹកនាំប្រជាជនទាំងក្នុងការកសាងគម្រោង និងប្រែក្លាយក្តីសុបិនរបស់ចិនឲ្យក្លាយជាការពិត។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះ បានបន្តទៀតថា គោលបំណងក្នុងការដឹកនាំនាសករាជថ្មី តម្រូវឲ្យបក្សត្រូវមានស្មារតីនៃការទទួលខុសត្រូវកាន់តែរឹងមាំ ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយទស្សនវិស័យ និងប្រសិទ្ធផល និងពិសេសនោះ ត្រូវមានការកំណត់អត្តសញ្ញាណជាក់លាក់លើមន្ត្រីវ័យក្មេងដែលមានសក្តានុពល ហើយបណ្តុះបណ្តាលពួកគេឲ្យស្របតាមគោលការណ៍របស់បក្ស និងរដ្ឋ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល ការណ៍ដែលបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ត្រូវពិនិត្យឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌនៃការជ្រើសរើសមន្ត្រីវ័យក្មេងរបស់ខ្លួនដើម្បីធានាឲ្យបាននូវការបញ្ចូលមន្ត្រីវ័យក្មេងឲ្យគ្រប់គ្រាន់ទៅនឹងតម្រូវការ និងជាពិសេសនោះដើម្បីទទួលបានមន្ត្រីវ័យក្មេងដែលស្មោះស្មគ្រ័ក្នុងការអនុវត្ត «គំនិតនយោបាយរបស់លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ក្នុងរបបសង្គមនិយមតាមបែបចិននាសករាជថ្មី» និងមន្ត្រី ដែលបម្រើប្រជាជនដោយប្រើបេះដូងពិតប្រាកដ។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោក ស៊ី ជិនភីង ដែលជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងជាប្រធានាធិបតីចិនផងដែរនោះ ត្រូវបានប្រទេសចិនចាត់ទុកជាមេដឹកនាំជោគជ័យ និងមានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ ប្រទេសទាំងក្នុងការកែទម្រង់ជាតិ និងក្នុងឆាកអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1496.txt	លោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបានលុបចោលគម្រោងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅចុងខែកក្កដា។ ការសម្រេចបែបនេះនេះក៏ព្រោះតែជប៉ុនរងសម្ពាធពីអាមេរិកដែលកំពុងធ្វើយុទ្ធនាការធ្វើឲ្យអ៊ីរ៉ង់កាន់តែឯកោខ្លាំង និងប្រឈមបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផងនោះ។	សារព័ត៌មានជប៉ុន Japan Times បានស្រង់សម្តីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដែលមិនបានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ ខាងភាគីជប៉ុនបានផ្តល់ដំណឹងទៅខាងភាគីអ៊ីរ៉ង់រួចហើយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនមិនបានទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់ឡើយ ហើយជំនួបរវាងលោក អាបេ និងលោក ហាសាន់ រ៉ូហានី (Hassan Rouhani)ត្រូវលុបចោដូចគ្នា។ តាមពិតទៅ លោក អាបេ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនដំបូងបំផុតក្នុងរយៈពេលបួនទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះដែលមានគម្រោងទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្តែការលុបចោលទស្សនកិច្ចលើកនេះមិនអាចធ្វើឲ្យលោក អាបេ ក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលដំបូងគេដែលជាន់ដីអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបានបង្ហើបថា ភាគីទាំងពីរជប៉ុន និងអ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តសហការដើម្បីស្វះស្វែងរកលទ្ធភាពនានាដើម្បីជំរុញឲ្យទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្ត្រនេះកើតមានឡើង។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញវាយតម្លៃថា ទស្សនកិច្ចនេះអាចកើតឡើងអាស្រ័យលើទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុនដដែល សម្ពាធពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឲ្យមានការលុបចោលទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនេះ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០១៥ (JPCOA) កាលពីដើមខែឧសភា និងបានដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរបបដឹកនាំក្រុងតេអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញផង។ ក្រៅពីនេះលោក ត្រាំ ក៏បង្ហាញពីចេតនាដាក់គំនាបបន្ថែមលើអ៊ីរ៉ង់ទាំងការទូតនិងសេដ្ឋកិច្ចជាពិសេសធានាថា ចរន្តលុយដែលអ៊ីរ៉ង់បានពីការលក់ប្រេងនឹងត្រូវកាត់ផ្តាច់ទាំងស្រុង ហើយលទ្ធផលចុងក្រោយគឺសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់ត្រូវក្ស័យធន។ រដ្ឋបាលអាមេរិកក៏បានទទូចឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូជាពិសេសជប៉ុនឈប់ទិញប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ទាំងស្រុងនៅត្រឹមថ្ងៃ ៤ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។ ក្រោយដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអ៊ីរ៉ង់ដែលខ្លួនបង្កើតផ្ទាល់ដៃ អាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លោករងការទិតៀនពីសំណាក់សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនជាពិសេសមហាអំណាចអឺរ៉ុបដូចជាបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់។ សកម្មភាពឯកតោរបស់លោក ត្រាំ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ព្រោះក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបដែលរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់អាចខាតបង់លុយរាប់ពាន់លានហើយគេបារម្ភថា ការអនុវត្តនឹងបរាជ័យនៅពេលណាមួយខាងមុខ។ ជាលទ្ធផលអ៊ីរ៉ង់នឹងត្រឡប់ទៅចាប់ផ្តើមការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរវិញ និងធ្វើឲ្យរឿងច្របូកច្របល់ច្រើនកើតឡើងផងដែរ។។ កិច្ចព្រមព្រៀង JCPOA ត្រូវបានបង្កើតឡើយនៅឆ្នាំ ២០១៥ ដោយមានការឯកភាពរវាងមហាអំណាចប្រាំសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបូកអាល្លឺម៉ង់រួមជាមួយអ៊ីរីង់។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះធានាឲ្យមានការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ ជាថ្នូរនឹងកម្រិតការចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម។ ងាកមករឿងលោក អាបេ វិញ ទោះមិនទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់ក៏ដោយ ចាប់ពីថ្ងៃ ១១ ខែកក្កដាខាងមុខ លោក អាបេ ត្រូវទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌី និងនៅអេហ្ស៊ីបដដែល មុនបន្តទៅអឺរ៉ុបដោយឆៀងចូលទស្សនកិច្ចក្រុងព្រុចសែល និងប៉ារីស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1497.txt	មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា បានជួបគ្នាជាថ្មីម្ដងទៀតនៅតំបន់គ្មានព្រំដែនខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ជំនួបលើកទីពីររវាងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ លុបចោលជំនួបជាមួយលោក គីម នៅខែមិថុនានៅសិង្ហបុរី។	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន បានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បន្ទាត់ខណ្ឌចែកឧបទ្វីបដើម្បីជួបជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងជើង។ នេះជាជំនួបទល់មុខលើកទីពីររវាងលោក មូន និងលោក គីម និងជាជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទី៤ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរធ្លាប់ជួបគ្នាម្ដងហើយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នៅក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង។ វិមានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប្រកាសថា លោក មូន និងលោក គីម បានជួបគ្នារយៈពេលពីរម៉ោងនៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា។ មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរបានជជែកពីលទ្ធភាពនៃការបន្តជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងឡើងវិញ បន្ទាប់ពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចចិត្តលុបចោលកាលពីពីរថ្ងៃមុន។ «លោក មូន និងលោក គីម បានផ្លាស់ប្ដូរយោបល់ និងពិភាក្សាពីវិធីសាស្ត្រដើម្បីអនុវត្តសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ប៉ាន់មុនជុម និងធានាពីជោគជ័យនៃជំនួបអាមេរិក-កូរ៉េខាងជើង»។ នេះជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រប់សវិមានខៀវ ដែលបន្តថា ព័ត៌មានលម្អិតជុំវិញជំនួបនេះនឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា។ ជំនួបភ្លាមៗរបស់មេដឹកនាំអន្តរកូរ៉េ ទំនងជាការប្រឹងប្រែងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងក្នុងការស្រោចស្រង់ជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនាខាងមុខ។ កូរ៉េខាងត្បូងបានព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការសម្របសម្រួលឲ្យមានជំនួបនេះ ប៉ុន្តែជំនួបនេះប្រែជាមិនច្បាស់លាស់រហូតលោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តលុបចោលតែម្ដង។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយការលុបចោលជំនួបនេះ លោក ត្រាំ ក៏បែរជាប្រកាសថា លោកអាចនឹងជួបលោក គីម នៅសិង្ហបុរីតាមការគ្រោងទុកដដែល។ លោកបានបង្ហើបថា មន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងជួបជជែកគ្នាជុំវិញជំនួបនេះផងដែរ ហើយទទួលបានលទ្ធផលផ្កាទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1498.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា បានប្រកាសថា លោកនឹងទៅជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរីតាមការព្រមព្រៀងគ្នាដដែល។ លោក ត្រាំ ប្រកាសដូចនេះ នៅក្រោយជំនួបជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង គីម យ៉ុងឈុល នៅឯសេតវិមានរួចមក។ លោក គីម ជាមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងថ្នាក់ខ្ពស់ដំបូងគេដែលបានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងរយៈពេលជិត២០ឆ្នាំមកនេះ។	ទីបំផុតទៅ ជំនួបរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដែលស្លាប់បាត់ហើយនោះ បានរស់ឡើងវិញមែន។ ជាដំណើរផ្ទុយស្រឡះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា លោកមានជំនួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា នៅសិង្ហបុរី។ ការប្រកាសរបស់លោក ត្រាំ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលមន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងងញាប់ដៃញាប់ជើងក្នុងការរៀបចំជំនួបនេះឲ្យស្រេចបាច់។ លោក ត្រាំ បានជួបជាមួយលោក គីម យ៉ុងឈុល ដៃស្ដាំលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនាក្នុងបន្ទប់ពងក្រពើនៃសេតវិមាន។ ក្រោយជំនួបជាង៩០នាទី លោក ត្រាំ ក៏ប្រកាសបន្តជំនួបនៅសិង្ហបុរីតែម្ដង។ យ៉ាងណាមិញ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិករូបនេះក៏និយាយទុកមុនដែរថា ជំនួបនៅសិង្ហបុរីគ្រាន់តែជាការជួបគ្នាដើម្បីស្គាល់ចិត្តថ្លើមប៉ុណ្ណោះ ហើយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនឹងមិនទាន់ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរអ្វីឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំមិនដែលនិយាយថា វាជាជំនួបតែម្ដងឡើយ។ ខ្ញុំគិតថា វាជាដំណើរការមួយ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនង (ទ្វេភាគី) ត្រូវបានស្ថាបនា ហើយវាជារឿងវិជ្ជមាន»។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកព័ត៌មានក្រោយជូនដំណើរលោក គីម ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះក៏បានបង្ហើបដែរថា លោកក៏បានជជែកលើប្រធានបទបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែ។ បញ្ហានេះទំនងជារបៀបវារៈសម្រាប់ជំនួបនៅសិង្ហបុរីដែរ បន្ថែមពីលើការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ ជាមួយគ្នានោះ លោក ត្រាំ ក៏បានទទួលសំបុត្ររបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដែរ។ ទោះជាព័ត៌មានលម្អិតនៃសំបុត្រនេះមិនទាន់បញ្ចេញក្ដី គេជឿថា វាអាចមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងជួបគ្នានៅសិង្ហបុរី។ នេះក៏ព្រោះតែក្នុងលិខិតថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ដែលជូនដំណឹងពីការលុបចោលជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ លោក ត្រាំ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើលោក គីម ចង់ជួបលោក មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងអាចទូរសព្ទ ឬសរសេរសំបុត្រទៅឲ្យលោកបានគ្រប់ពេល។ ជុំវិញបញ្ហារំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងហាក់មិនទាន់ជំហរស្របគ្នាឡើយ ទោះជាកូរ៉េខាងជើងប្រកាសជាញឹកញយពីឆន្ទៈឥតងាករេរបស់ខ្លួនចំពោះបញ្ហានេះក្ដី។ សម្រាប់អាមេរិក កូរ៉េខាងជើងត្រូវបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង និងមិនត្រូវត្រឡប់ទៅរកអាវុធនេះម្ដងទៀតឡើយ ទើបអាមេរិកព្យួរទណ្ឌកម្ម។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងចង់បានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះធ្វើឡើងតាមដំណាក់កាល ព្រមគ្នានឹងការលើកលែងទណ្ឌកម្មដែរ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1499.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាថ្មីទៀតជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅខែកក្កដានេះនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់។ ជំនួបលោកនេះមេដឹកនាំអាមេរិកនឹងលើកយកបញ្ហាជាច្រើនទៅជជែកជាមួយមេដឹកនាំរុស្សី ប៉ុន្តែជំហររឹងត្អឹងរបស់អាមេរិកលើទឹកដីគ្រីមៀដែលរុស្ស៊ីត្របាក់យកតាំងពីឆ្នាំ ២០១៤នោះ ប្រហែលមិនមានឡើយ។	បើគ្មានអ្វីប្រែប្រួលអ្វីទេ ដូណាល់ ត្រាំ នឹងអង្គុយពិភាក្សាទល់មុខជាមួយ វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន ជាលើកដំបូងនៅក្នុងទីក្រុង ហេលស៊ីនគី ប្រទេសហ្វាំងឡង់ ប្រាំថ្ងៃក្រោយបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូនៅព្រុចសែលថ្ងៃ ១០ដល់ថ្ងៃ១១ ខែកក្កដា។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចុះផ្សាយថា ក្នុងជំនួបពិសេសខាងលើទឹកដីប្រទេសទីបីខាងមុខនេះ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិកដែលមានទំនោរចង់បង្កើតទំនាក់ទំនងល្អជាមួយរុស្ស៊ីនោះ ត្រៀមលើកយកប្រធានបទជាច្រើនទៅដាក់លើតុពិភាក្សា។ បញ្ហាទំនាក់នងទ្វេភាគី ជម្លោះស៊ីរី អ៊ុយក្រែន និងរឿងអាស្រូវរុស្ស៊ីលូកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិកផងនោះស្ថិតក្នុងចំណោមប្រធានបទទាំងនោះផង។ យ៉ាងណាមិញ នៅថ្ងៃសុក្រទី ២៩ ខែមិថុនា លោក ត្រាំ បាននិយាយបែបស្រពេចស្រពិលពេលអ្នកកាសែតសាកសួរថា តើអាមេរិកពិតជានឹងបោះបង់បង់ជំហររឹងត្អឹងរបស់ខ្លួនក្នុងការប្រឆាំងរុស្ស៊ីដែលហ៊ានក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀមិនញរញើតច្បាប់អន្តរជាតិនោះ។ ខុសពីលោក អូបាម៉ា ដែលប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងសកម្មភាពរុស្ស៊ីដែលឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះគ្រាន់ត្រឹម និយាយថា ៖«យើងត្រូវរង់ចាំមើលសិន»។ ការទទួលស្គាល់ទឹកដីគ្រីមៀជារបស់រុស្ស៊ីនោះនឹងក្លាយជាសម្បទានដ៏ធំសម្បើមមួយរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចំពោះក្រុងម៉ូស្គូ ហើយវាក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធអឺរ៉ុបដែលកំពុងពិបាកមើលមុខគ្នាដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែរ។ សូមរម្លឹកបន្តិចដែរ រុស្ស៊ីបានឈ្លានពាន និងលេបយកទឹកដីគ្រីមៀពីអ៊ុយក្រែនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ក្រោយពេលដែលរបបដឹកនាំក្រុងគៀវរបស់អ្នកនយោបាយស្និទ្ធរបបក្រេមឡាំងលោក វ៉ិកទ័រ យ៉ាណូកូវ៉ិច (Viktor Yanukovych) ត្រូវបានក្រុមបាតុករបណ្តេញចេញពីអំណាចនោះ។ ការលេបយកទឹកដីគ្រីមៀនេះធ្វើឡើងដោយមានប្រជាមតិមួយដែរនៅក្នុងទឹកដីស្វយ័តនេះ ហើយជាលទ្ធផលប្រជាជនលើស ៩០ភាគរយបោះឆ្នោតគាំទ្រការចូលមករួមរស់ជាមួយរុស្ស៊ីដែរ។ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៤ រុស្ស៊ីសម្រេចដាក់បញ្ចូលទឹកដីគ្រីមៀក្រោមឧបសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួនជាផ្លូវការ។ ចំណែកទឹកដីភាគខាងកើតជាពិសេសតំបន់ Donbas នៅបន្តប្រឈមមុខនឹងការងើបបះបោររបស់បណ្តាក្រុមឧទ្ទាមដែលមានទំនោរទៅរករុស្ស៊ីថែមទៀតរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ហើយរុស្ស៊ីរងការចោទប្រកាន់ថា បានបន្តជួយផ្គត់ផ្គង់ក្រុមនេះឲ្យបន្តប្រឆាំងរបបដឹកនាំអ៊ុយក្រែនរបស់លោកប្រធានាធិបតី ប៉េត្រូ ប៉ូរ៉ូឆិនកូ (Petro Poroshenko) ត្រឡប់មកវិញ វាមិនមែនជារឿងគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលទេ បើសិនជាលោក ត្រាំ នឹងឈប់លូកលាន់បញ្ហាគ្រីមៀទៀតនោះ។ កន្លងមកលោកបានសម្រេចចិត្តទាំងស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការបញ្ជូនមីស៊ីលប្រឆាំងរថក្រោះឲ្យកងទ័ពអ៊ុយក្រែននោះ ហើយលោកក៏មិនសប្បាយចិត្តអ្នកនយោបាយជាន់ខ្ពស់អាមេរិកដែលបានតស៊ូមតិឲ្យរក្សាទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរុស្ស៊ីដែរ។ រឿងដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រទេសប្រាំពីរ (G7) នៅកាណាដាកាលពីដើមខែមិថុនានោះ លោក ត្រាម ថែមទាំងហ៊ានស្នើឲ្យប្រទេសសមាជិកប្រាំមួយផ្សេងទៀតបញ្ចប់ការព្យួរសមាជិកភាពរបស់រុស្ស៊ីក្នុងក្រុមទៀតផង។ រុស្ស៊ីត្រូវបានគេបណ្តេញចេញពីក្រុមក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ពោលគឺក្រោយការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែននិងក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_150.txt	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានចេញសារគំរាមបាញ់មីស៊ីលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង Oreshnik ចូលក្នុងការិយាល័យប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន នៅទីក្រុងកៀវ។ កងទ័ពរុស្សី បានបាញ់មីស៊ីលនេះ១គ្រាប់ ចូលអ៊ុយក្រែនដោយជោគជ័យ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា។	អត្ថបទទាក់ទង ប្រជាជនអ៊ុយក្រែន ១លាននាក់ គ្មានអគ្គិសនីប្រើក្នុងរដូវត្រជាក់ ក្រោយរុស្ស៊ីវាយប្រហារ លោក ពូទីន ថារុស្ស៊ីបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយឆ្ងាយប្រឆាំងអ៊ុយក្រែន បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីវាយប្រហារមីស៊ីល និងដ្រូនលើអ៊ុយក្រែនដែលបង្កឱ្យខូចខាតទីតាំងអគ្គីសនី និងថាមពលរួចមក លោកប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានគំរាមប្រើមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយឆ្ងាយ Oreshnik បាញ់ចូលទីក្រុងកៀវ។ «យើង មិនបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់មីស៊ីល Oreshnik លើទីតាំងយោធា, ទីតាំងឧស្សាហកម្មយោធា ឬការិយាល័យសម្រេចចិត្ត(របស់អ៊ុយក្រែន)ដែលរួមទាំងក្នុងទីក្រុងកៀវនោះទេ»។ លោក ពូទីន បានប្រើសារព្រមានធ្ងន់ៗបែបនេះក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅទីក្រុងអាស្ដាណា កាហ្សាក់ស្ថាន។ មេដឹកនាំរុស្ស៊ី បានបញ្ជាក់ទៀតថា អានុភាពមីស៊ីលអ៊ីពែសូនិចចម្ងាយឆ្ងាយ Oreshnik គឺខ្លាំងប្រហាក់ប្រហែលនឹងអានុភាពនុយក្លេអ៊ែរ ប្រសិនបើបាញ់វាច្រើនគ្រាប់ស្របពេលគ្នា ទៅលើទីតាំងតែមួយ។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា កងទ័ពរុស្សី បានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិក Oreshnik ១គ្រាប់លើកដំបូង ចូលទីតាំងឧស្សាហកម្មយោធារបស់អ៊ុយក្រែនមួយកន្លែង នៅទីក្រុង Dnipro ដើម្បីសងសឹកនឹងការបាញ់មីស៊ីលអាម៉េរិក ATACMS ចូលទឹកដីខ្លួន ពីសំណាក់កងទ័ពអ៊ុយក្រែន។ បើតាមអតីតអ្នកត្រួតពិនិត្យអាវុធរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Scott Ritter មីស៊ីល Oreshnik របស់រុស្ស៊ី ជាប្រភេទមីស៊ីលដែលមានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងអានុភាពខ្លាំងជាងមីស៊ីលនានាដែលប្រទេសលោកខាងលិចផលិត។ ក្រុងកៀវ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានអះអាងថា រុស្ស៊ី បាញ់មីស៊ីលជាង៩០គ្រាប់ និងដ្រូនប្រហែល១០០គ្រឿង បង្កការខូចខាតក្នុងតំបន់១៤ទូទាំងប្រទេស ដែលបណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនជាង១លាននាក់ ខ្វះអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ក្នុងរដូវរងារនេះ។ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានបកស្រាយថា ការវាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែននៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា គឺជាការឆ្លើយតប លើការបន្តប្រើមីស៊ីលអាម៉េរិក ATACMS ចូលទឹកដីខ្លួន។ លោក ពូទីន សង្កត់ធ្ងន់ថា ត្រូវតែមានការសងសឹងទៅវិញ រាល់ការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1500.txt	រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានទទូចឲ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធដែលរួមមានទាំងចិន ហ្វីលីពីន និងតៃវ៉ាន់ បញ្ឈប់សកម្មភាពនានា ដែលបង្កឲ្យស្ថានភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងកាន់តែយ៉ាប់យឺន។ ក្រុងហាណូយ ដែលអះអាងថាខ្លួនមានសិទ្ធិយ៉ាងស្របច្បាប់ក្នុងតំបន់សមុទ្រមានជម្លោះ ចង់ឲ្យភាគីទាំងនេះ ត្រឡប់មកអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវបានបង្កើតកន្លងមក។	នាសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំខែនៅថ្ងៃ៣១ ឧសភា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសវៀតណាម លោកស្រី Lê Thị Thu Hằng បានប្រតិកម្ម និងតវ៉ាជាថ្មីទៅលើការធ្វើសមយុទ្ធយោធានៅក្នុងដែនសីមានៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ចិន ដោយលោកស្រីបានចាត់ទុកថា វាជាសកម្មភាពបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអធិបតេយ្យរបស់វៀតណាម។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Vietnam News ។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យថែមទាំងហៅសកម្មភាពបំពានរបស់ចិនថា ជាការដើរបញ្ច្រាសនឹងស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី និងពហុភាគី(ក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន) និងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះ ចិនបានដើរហួសដែនកំណត់ ដែលមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ បានឯកភាពគ្នា។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ខុសពីសព្វមួយដង ក្រុងហាណូយមិនត្រឹមតែយកវេទិកាព័ត៌មានមួយនេះ ថ្កោលទោសចិនប៉ុណ្ណោះនោះទេ ក្រុងហាណូយក៏បានឆ្លៀតឱកាសនេះ ផ្ញើសារដាស់តឿនទៅកាន់រដ្ឋពាក់ព័ន្ធនៃជម្លោះពីរផ្សេងទៀត រួមមាន ហ្វីលីពីន ដែលជាមិត្តអាស៊ាន និង តៃវ៉ាន់ផងដែរ។ «វៀតណាម ក៏សូមទាមទារឲ្យហ្វីលីពីនបញ្ឈប់សកម្មភាពសាងសង់នៅលើកោះសិប្បនិមិ្មតនៅប្រជុំកោះ Spratly ក៏ដូចជាស្នើឲ្យហ្វីលីពីនមានភាពអត់ធ្មត់ ហើយអនុវត្តតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលជាយន្តការពាក់ព័ន្ធនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជម្លោះ។ ចំណែកតៃវ៉ាន់ក៏ដូចគ្នាដែរ។ សកម្មភាពចុងក្រោយ រាប់ទាំងបញ្ចូលទាំងការធ្វើសមយុទ្ធបាញ់គ្រាប់ពិតនៅកោះ Itu Aba កំពុងតែចូលរួមជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរមួយមកលើសន្តិភាពនិងសន្តិសុខដែនសមុទ្រហើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យទៅកាន់ហ្វីលីពីន និងតៃវ៉ាន់ ។ គួរជម្រាបផងដែរថា បើគិតក្នុងក្របខណ្ឌរួម ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះអធិបតេយ្យដែលមានភាគីពាក់ព័ន្ធដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម តៃវ៉ាន់ និង ចិន។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានរបាយការណ៍របស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ភាគីពាក់ព័ន្ធពិសេសចិន ហាក់ដូចជាមានសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មច្រើនដែលធ្វើឲ្យដំណើរការនៃការចរចាបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវជួបផលលំបាកច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1501.txt	ប្រមុខរបបសឹកថៃ ឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា សម្តែងការហាក់ហួសចិត្តនឹងទង្វើរបស់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមចំនួន ដែលយករឿងបាត់ក្មេងទាំង១២នាក់ និងគ្រូបង្វឹកម្នាក់នៅក្នុងរ៉ូងភ្នំទៅវិភាគ និងបង្កើតជាសាច់រឿងថ្មីដែលលើសពីការពិត និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវ។	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា សប្តាហ៍នេះបានស្នើឲ្យសាធារណជនចៀសវាងការបង្កើតវិនាដកម្ម ឬសាច់រឿងបន្ថែមដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះ ខណៈការជជែកវែកញែកតាមបណ្តាញសង្គមមានអ្នកខ្លះបន្ទោស គ្រូបង្វឹកពីការធ្វេសប្រហែស និងខ្លះទៀតលើកសរសើរពីភាពក្លាហានរបស់ពួកគេ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post។ ជាមួយនឹងការស្នើសុំឲ្យសាធារណជន ចៀសវាងការបង្កើតសាច់រឿងថ្មី លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ក៏បានទទូចឲ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន រាយការណ៍ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ លោក បានឲ្យដឹងថា ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះកំពុងតែជួយកុមារទាំងនោះ ហើយលោកក៏បានដាក់បញ្ជាឲ្យមន្ត្រីខេត្តរកមធ្យោបាយល្អបំផុតដើម្បីធានាថាកុមារទាំងនោះមិនរងផលប៉ះពាល់ផ្នែកស្មារតី។ ប្រមុខរបបសឹករូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា អ្វីដែលជារឿងសំខាន់រដ្ឋាភិបាលកំពុងធ្វើគឺធានាពីសុវត្ថិភាពនៃការជម្លៀសក្រុមកុមារ និងគ្រូបង្វឹករបស់ពួកគេ ហើយស្វែងយល់ និងរៀនសូត្រពីសកម្មភាពរបស់ពួកគេផង។ បន្ថែមលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីអភិវឌ្ឍសង្គម និងសន្តិសុខថៃ ក៏បានសុំចិត្តសាធារណជនកុំមានប្រតិកម្មខ្លាំងពេកលើហេតុការណ៍នេះ។ តាមប្រពភពព័ត៌មានដដែលនោះ រដ្ឋមន្ត្រី អះអាងថា លោក មិនចង់ឃើញប្រជាជនបន្ទោសក្រុមទាំងនេះ ហើយក៏មិនចង់ឲ្យមានការហៅក្រុមទាំងថាជាវីរៈបុរសដូចគ្នា ដ្បិតនេះ គឺជាឧប្បទ្ទវហេតុ នោះទេ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ហេតុការណ៍ នៃការបាត់ក្រុមកីឡាករវ័យក្មេង និងគ្រូបង្វឹក ហើយរកឃើញវិញរបស់ថៃ មានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង មិនត្រឹមតែក្នុងក្របខណ្ឌក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែវា ទទួលបានការចាប់ពីអាមរម្មណ៍ក្នុងក្របខណ្ឌអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1502.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា នឹងមានរៀបចំផែនការមួយដើម្បីតបតនឹងគោលនយោបាយដំឡើងពន្ធលើទំនិញជាច្រើនមុខរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ក្រុងហ្សាការតា មិនបណ្តោយឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន អនុវត្តគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនដោយតាមតែទំនើងចិត្តឡើយ។	លោក Enggartiasto Lukita រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃ៦ កក្កដា បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមានគោលនយោបាយសម្រាប់តបតវិញ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ជ្រើសយកផែនការនៃការយកពន្ធលើផលិត១២៤ មុខដែលនាំចូលពីឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងផ្នែកមួយនៃការកាត់បន្ថយឱនភាពនៃពាណិជ្ជកម្ម។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Post។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងថា ខណៈស្ថិតក្នុងដំណាក់នៃការរៀបចំផែនការតបតនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ជាពិសេសអគ្គរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នឹងសាកល្បងប្រើប្រាស់វិធានការទន់ភ្លន់ តាមរយៈការពន្យល់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថា ឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម មិនមែនដោយសារតែការនាំចេញនៃផលិតផលស្ថិតក្រោមការអនុគ្រោះនោះទេ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីមិនចង់មានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិកដូចនឹងចិនដែរ ដ្បិតលោក ជឿជាក់ថា នៅពេលសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មផ្ទុះឡើង គ្មានភាគីណាមួយចំណេញឡើយ។ តែយ៉ាងណាលោក ក៏បានផ្ញើសារត្រង់ៗផងដែរថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏មិនបណ្តែតបណ្តោយឲ្យអាមេរិកធ្វើតាមទំនើងចិត្តខ្លួនឡើយ ពោលគឺបើឥណ្ឌូណេស៊ីរងសម្ពាធច្រើន ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងតបតវិញ។ តាម Jakarta Post ការណ៍ ដែលរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម ថ្លែងសារបែបនេះ បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានព្រមានរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ពាក់ព័ន្ធនឹងឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម។ កន្លងមក ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលទទួលបានការលើកលែងពន្ធពីអាមេរិក ដែលជាចំណែកមួយដើម្បីជួយប្រទេសទាំងនេះឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ សូមជម្រាបថា ចាប់ពីរដ្ឋបាលថ្មីរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ កាន់អំណាចមក អាមេរិក ចាប់អនុវត្តគោលនយោបាយរឹតត្បិតទៅលើផលិតផលនាំចូល ដែលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន យល់ឃើញថា ជាកត្តាមួយធ្វើឲ្យមានឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម និងធ្វើឲ្យផលិតផលក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះ។ នៅថ្ងៃ៦ កក្កដា ការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិក ២៥ភាគរយ លើផលិតផលចិននោះចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការ ដែលវាធ្វើឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ី អាមេរិកនឹងបន្តប្រើវិធានការនេះប្រឆាំងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតដែលនាំចូលទៅអាមេរិកផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1503.txt	ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស បានបញ្ជាក់ក្នុងវេទិកាសន្តិសុខ Shangril-La Dialogue ថ្ងៃអាទិត្យទី ៣ ខែមិថុនានេះថា កូរ៉េខាងជើងអាចរួចផុតពីទណ្ឌកម្មដរាបណាប្រទេសនេះចាប់ផ្តើមសកម្មភាពច្បាស់លាស់ និងអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការបោះចោលកម្មវិធីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។	ស្របពេលដែលភាគីកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកកំពុងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន យ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស បានប្រកាសច្បាស់លាស់ថា ទណ្ឌកម្មអាចបន្ធូរបន្ថយបាន ពេលកូរ៉េខាងជើងបោះចោលអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានពេញលេញ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិកលើកឡើងបែបនេះក្នុងជំនួបរវាងប្រចាំឆ្នាំរវាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរីថ្ងៃអាទិត្យ។ លោក ម៉ាធីស ក៏ជឿជាក់ដែរថា ផ្លូវទៅរកការចរចារវាងមេដឹកនាំទាំងពីរនៅថ្ងៃ ១២ មិថុនាខាងមុខនោះនឹងរលាក់ខ្លាំងដូចគ្នា។ «យើងអាចរំពឹងបានថា វាមានផ្លូវរលាក់ខ្លាំងមុនដល់កិច្ចចរចា។ យើងនឹងបន្តអនុវត្តដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិដែលដាក់ចេញពាក់ព័ន្ធបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង។ កូរ៉េខាងជើងនឹងទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្ម ដរាបណាប្រទេសនេះបង្ហាញឲ្យគេឃើញបានពីសកម្មភាពជាក់លាក់ និងអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ»។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ១ ខែមិថុនាថា លោកនឹងជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃ ១២ ខែមិថុនាតាមការគ្រោងទុក។ កិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្រនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា បញ្ហានេះនឹងក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាសខ្លាំងក្នុងការចរចារវាងមេដឹកនាំទាំងពីរដែរ។ ពាក្យថា រំសាយអាវុធសម្រាប់លោក ត្រាំ គឺការកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែរចោល ប៉ុន្តែសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង វាប្រហែលត្រឹមជាការបញ្ឈប់ការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងលះបង់ចោលកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះហើយបានជាគេមើលឃើញថា ជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម នៅពេលខាងមុខជាជំនួបដើម្បីស្វែងយល់ពីគ្នាជាលើកដំបូង ជាជាងចរចាគ្នាលើបញ្ហាស្នូល។ តាមពិតទៅលោក ត្រាំ ប្រកាសពីជំនួបជាមួយលោក គីម ត្រឹម ៨ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែលលោកសម្រេចលុបចោលជំនួបនេះដោយសម្អាងលើសកម្មភាពប្រកបដោយអរិភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក ត្រាំ ក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា ពេលវេលាបច្ចុប្បន្នមិនសមស្របឡើយដើម្បីមានជំនួបជាមួយមេដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1504.txt	ចុងក្រោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរប្រឆាំងពុករលួយម៉ាឡេស៊ីចាប់ខ្លួននៅថ្ងៃអង្គារទី ៣ ខែកក្កដានេះដោយជាប់ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងកិបកេងលុយមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama។	អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយម៉ាឡេស៊ីដែលអនុវត្តសំណុំរឿង និងចុះចាប់ខ្លួនអតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនេះបានលើកឡើងថា វាពិតជាមានការចាប់ខ្លួនមែន ហើយការចោទប្រកាន់នឹងចាប់ផ្តើមជាបន្តបន្ទាប់។ ដោយឡែក បើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ដែលស្រង់សម្តីមេធាវីគ្រួសារលោក ណាជីប ការចាប់ខ្លួននេះកើតឡើងនៅផ្ទះរបស់លោក ណាជីប ផ្ទាល់ ខណៈដែលការចោទប្រកាន់អាចនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃស្អែកផង។ ការចាប់ខ្លួនអតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះ កើតឡើងប្រហែលបួនថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្រោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៩២ ឆ្នាំ មហាធៀ មហាម៉ាត់ អះអាងក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Bernamaថា ការចាប់ខ្លួននឹងកើតឡើងឆាប់ៗ។ លោកបានបន្ថែមថា ការពន្យារពេលចាប់ខ្លួនគឺដោយសារអាជ្ញាធរកំពុងបន្តប្រមូលភស្តុតាងឲ្យបានរឹងមាំសិន ដើម្បីកុំឲ្យមានការថ្លោះថ្លោយនោះ។ «ខ្ញុំគិតថា ណាជីប នឹងត្រូវនាំមកតុលាការឆាប់ៗ។ មនុស្សជាតិបានបង្ហាញការងឿងឆ្ងល់ហេតុអ្វីបានជាមិនមានការចាត់វិធានការ ហើយទុកឲ្យលោក ណាជីប រស់នៅស្រួលបែបនេះ។ ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ការនាំសុំណុំរឿងនេះមកតុលាការ វាចាំបាច់ត្រូវមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។ ដូច្នេះយើងមិនបរាជ័យពេលចាប់ផ្តើមដំណើរការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក មហាធៀ។ ក្រោយចាញ់ឆ្នោតក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិលើកទី ១៤ កាលពីដើមខែឧសភា លោក ណាជីប ត្រូវប្រឈមបញ្ហាជាថ្មី ព្រោះសំណុំរឿងមូលនិធិ 1MDB ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរូបលោក ក៏ត្រូវលោក មហាធៀ បញ្ជាឲ្យគេចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេតឡើងវិញទៀត។ ណាជីប ក៏ត្រូវប្រឈមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេសផងដែរ។ ក្រោយមានបញ្ជាឲ្យស៊ើបអង្កេតឡើងវិញហើយ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីបានចុះឆែកឆេរផ្ទះ និងខុនដូរបស់លោក ណាជីប ច្រើនដង និងរឹបអូសបានលុយ គ្រឿងអលង្ការនិងរបស់មានតម្លៃផ្សេងទៀតមានទំហំជាង ២៧០លានដុល្លារឯណោះ។ ក្រៅពីរឿងកិបកេងលុយមូលនិធិរដ្ឋ លោក ណាជីប ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងសុំណុំរឿងឃាតកម្មជនជាតិម៉ុងហ្គោល Altantuya Shaariibuu ផង។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែបន្តបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អត្ថបទទាក់ទង គ្រឿងអលង្ការ,លុយ,កាបូបរឹបអូសពីផ្ទះលោក ណាជីប មានតម្លៃប្រហែល២៧០លានដុល្លារ ណាជីប ថា លោកមិនដឹងរឿងកិបកេងលុយរដ្ឋឡើយ ឯកាបូបថ្លៃ និងគ្រឿងអលង្ការជាអំណោយប៉ុណ្ណោះ មហាធៀ៖ បទល្មើសកេងប្រវ័ញ្ច, សូកប៉ាន់លុយរដ្ឋ...ស្ថិតក្នុងបណ្តឹងប្រឆាំងលោក ណាជីប អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1505.txt	ភ្នំពេញ៖ បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ អាចបង្កជាសង្គ្រាមខ្នាតធំ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក នាពេលអនាគត។ នោះក៏ព្រោះ កោះតៃវ៉ាន់ នៅតែមានមហិច្ចតាធំ ក្នុងការទាមទារឯករាជ្យពីចិន ខណៈដែលចិន រឹតបន្តឹងការរើបម្រាសរបស់តៃវ៉ាន់។	ជម្លោះកោះតៃវ៉ាន់ និងចិន ដែលបានអូសបន្លាយអស់រយៈពេល៧០ឆ្នាំមកហើយ នៅតែជាបញ្ហាស្មុគស្មាញនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ បាននិយាយថា ជម្លោះកោះតៃវ៉ាន់ អាចក្លាយទៅជាសង្គ្រាមខ្នាតធំ នៅពេលខាងមុខ ដោយសារបំណងទាមទារឯករាជ្យពីចិននេះ។ សម្រាប់លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ ការប្រើនយោបាយជាតិនិយមរបស់រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ថ្មី ដែលមាននិន្នាការទៅលោកខាងលិច ហើយប្រឆាំងជាមួយចិន គឺជាសញ្ញាណមិនល្អសម្រាប់តៃវ៉ាន់ឡើយ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលចិន បានព្រមានខ្លាំងៗនៅប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះថា ចិនមិនឲ្យបាត់បង់ទឹកដីខ្លួន សូម្បីតែមួយចំអាម។ សូមស្ដាប់សំឡេង៖ ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវាត់មួយ និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា កាលថ្ងៃទី២ កក្កដា ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក គឺមានភាពក្តៅគគុកជាងគេ ដោយមានជម្លោះជាច្រើន ជាពិសេសជម្លោះទាក់ទងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូចជាជម្លោះនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងកោះតៃវ៉ាន់។ ហើយកោះតៃវ៉ាន់ខ្ញុំគិតថា ជាចំណុចរសើបមួយ ដែលអាចឈានដល់សង្គ្រាមខ្នាតធំនៅក្នុងតំបន់ ព្រោះតៃវ៉ាន់ គឺមានចលនាមួយ ទាមទារឯករាជ្យពីប្រទេសចិន ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី ហើយគណបក្សមួយ ដែលមាននិន្នាការងាកទៅលោកខាងលិច ហើយចង់ឲ្យតៃវ៉ាន់ មានស្វ័យភាពជាងរដ្ឋាភិបាលមុន ដែលវាជារបត់មួយដ៏ស្មុគស្មាញ»។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ស៊ី ប្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក៖«ចិនមិនឃ្លានទឹកដីគេ ហើយក៏មិនអាចឲ្យបាត់ដីខ្លួនមួយអ៊ីញដែរ» កាលពីថ្ងៃទី២៧ មិថុនា ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនភីង បាននិយាយប្រាប់លោក ម៉ាធីស រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកថា ចិនមិនអាចបាត់បង់ដី ដែលបន្សល់ទុកមកពីដូនតា សូម្បីតែមួយអ៊ីញឡើយ។ ហើយអ្វីដែលជារបស់អ្នកដទៃ ក៏ចិនមិនចង់បានដូចគ្នា។ បន្ថែមពីនេះលោក ស៊ី ជីនភីង បានប្រាប់លោក ម៉ាធីស ទៀតថា រឿងបញ្ហាទឹកដីជារឿងដោយឡែក ហើយចិននឹងមិនធ្វើសម្បទានណាមួយជុំវិញបញ្ហាទឹកដីឡើយ។ ក្នុងពាក្យសម្ដីរបស់ប្រធានាធិបតីចិនរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ថា លោកចង់សំដៅលើទឹកដីណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែគេអាចយល់បានថា លោកចង់សំដៅលើដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដ៏រ៉ាំរ៉ៃនិងបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ដែលចិនចាត់ទុកជាអាណាខេត្តខ្លួនដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា បញ្ហាជម្លោះកោះតៃវ៉ាន់ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ហាក់មានភាពតានតឹងខ្លាំង ចាប់តាំងពីរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលដឹកនាំដោយលោកស្រី Tsai Ing-wen កាលពីឆ្នាំ២០១៦មក។ ទម្រង់ដឹកនាំរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ត្រូវបានគេមើលឃើញថា លោកស្រីហាក់មានជាតិនិយមខ្លាំង ក្នុងការប្រឆាំងទាមទារឯករាជ្យពីចិន ខុសពីរដ្ឋាភិបាលចាស់ ដែលដឹកនាំដោយ Ma Ying-jeou ដែលមិនសូវមានបញ្ហាជាមួយចិន។ តាមរយៈការដឹកនាំរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ជាង២ឆ្នាំនេះ ដែលមានទំនោរទៅរកការប្រកាសឯករាជ្យ និងបដិសេធគោលនយោបាយចិនតែមួយនោះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ចិនបានធ្វើសកម្មភាពជាច្រើន ទាំងផ្នែកយោធា និងការទូត ដើម្បីដាក់សម្ពាធទៅលើតៃវ៉ាន់ ។ ជាក់ស្តែងប្រទេសមួយចំនួន ដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយតៃវ៉ាន់ជាច្រើនឆ្នាំហើយនោះ បានកាត់ផ្ដាច់ការទូតជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារប្រទេសទាំងនោះរងសម្ពាធពីរដ្ឋាភិបាលចិន ៕ សូមស្ដាប់សំឡេង៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1506.txt	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានថ្លែងនៅថ្ងៃអង្គារទី ១ ខែឧសភាថា កំហុសធំបំផុតរបស់លោក គឺបណ្តោយឲ្យលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ កាន់អំណាច។ លោកអះអាងថា លោកចង់លាងកំហុសឆ្គងនេះ ខណៈដែលម៉ាឡេស៊ីកំពុងត្រៀមខ្លួនបោះឆ្នោតសភានៅថ្ងៃ ៩ ខែឧសភាខាងមុខនេះផង។	នាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបួន និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់អំណាចយូរជាងគេរបស់ម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ សង្ឃឹមថា ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីនឹងចូលរួមនិងផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តចំពោះលោកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រទេសជាតិជាពិសេសលាងកំហុសចាស់របស់លោកតែម្តង។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររាប់រយនាក់ដែលអង្គុយរង់ចាំលោកទាំងកណ្តាលភ្លៀងនៅតំបន់ Titiwangsa មហាធៀ បានថ្លែងថា លោកសោកស្តាយដែលបានបង្កើតកំហុសឆ្គងដ៏ធំមួយក្នុងជីវិត។ កំហុសឆ្គងដ៏ធំនោះគឺការជ្រើសរើសយកលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នឲ្យកាន់អំណាចនោះ។ យោងតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia អ្នកនយោបាយជើងចាស់វ័យ ៩២ ឆ្នាំរូបនេះបានថ្លែងថា៖«កំហុងឆ្គងធំបំផុតដែលខ្ញុំបានបង្កើតឡើងក្នុងជីវិតនេះគឺជ្រើសរើសយកលោក ណាជីប។ បងប្អូនប្រជាជនទាំងអស់គ្នា ខ្ញុំចង់លុបលាងកំហុសឆ្គងនេះ ហើយខ្ញុំកំពុងព្យាយាមឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីដែលកាន់តំណែងយូរជាងគេពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣ នេះ ត្រឡប់មកចូលឆាកនយោបាយជាថ្មី ហើយគោលដៅចម្បងរបស់លោកក្នុងការចាប់ដៃសត្រូវចាស់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងឈរជើងក្នុងជំរំបក្សប្រឆាំងគឺ ទម្លាក់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលហ៊ុមព័ទ្ធដោយរឿងអាស្រូវពុករលួយពីតំណែង។ បច្ចុប្បន្នលោកជាប្រធានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ហើយក៏ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីឈរជាតំណាងរាស្ត្រនៅកោះ Langkawi ផងដែរ។ វាហាក់បីដូចជាស្រដៀងនឹងការលើកឡើងរបស់លោកកន្លងមកដែរ ដោយលោកបង្ហាញការសោកស្តាយចំពោះអ្នកស្នងតំណែងក្រោយលោកចុះចេញពីតំណែងឆ្នាំ ២០០៣។ អ្នកស្នងតំណែងលោកកាលនោះគឺលោក Abdullah Badawi ហើយក្រោយមកលោក មហាធៀក៏តស៊ូមតិជំរុញឲ្យលោក ណាជីប ឡើងកាន់តំណែងម្តង ដោយលោកមានជម្លោះជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីប្រាំ Badawi ។ យ៉ាងណាមិញ លោក មហាធៀ និងលោក ណាជីប មានជម្លោះជាមួយគ្នាទៀត ដោយសារលោក មហាធៀ រិះគន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចប្បន្នមិនសំចៃមាត់រឿងពាក់ព័ន្ធពុករលួយលុយរដ្ឋ 1MDB ដែលជារឿងអាស្រូវធំបំផុតមួយសម្រាប់ម៉ាឡេស៊ី។ ក្រោយមានជម្លោះពាក្យសម្តី លោក មហាធៀ បានសម្រេចដើរចេញពីបក្សកាន់អំណាច UMNO ដែលជាបក្សដែលគ្រប់គ្រងម៉ាឡេស៊ីចាប់ពីពេលប្រទេសនេះប្រកាសឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៥៨ មកនោះ។ បន្ទាប់មក លោកចាប់ផ្តើមបើកគណបក្សផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានឈ្មោះជាភាសាម៉ាឡាយូថា Parti Pribumi Bersatu Malaysia ឬគណបក្សរួបរួមជាតិជាតិភាគតិចម៉ាឡេស៊ី (MUIP) នៅឆ្នាំ ២០១៦ ហើយចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan តែម្តង។ ក្នុងការដណ្តើមអាសនៈក្នុងការបោះឆ្នោតសភាខាងមុខ លោកជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សប្រឆាំងនេះ ហើយលោកនឹងត្រឡប់ទៅធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបើបក្សប្រឆាំងឈ្នះឆ្នោតកាន់កាប់រដ្ឋាភិបាលនោះ។ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នឹងត្រូវមកជំនួសតំណែងលោក មហាធៀ នៅពេលដែលលោករួចពីពន្ធនាគារផងដែរ។ អាន់វ៉ា ជាប់ទោសដោយសារលោកមានពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយបុរសដូចគ្នាដែលវាជាអំពើខុសច្បាប់នៅម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែខាងសិទ្ធិមនុស្សចាត់ទុកវាជារឿងនយោបាយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1507.txt	ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីកំពុងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រនៅថ្ងៃពុធទី ៩ ខែឧសភានេះ។ គេរំពឹងថា សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional នឹងនៅតែអាចយកជ័យជម្នះបាន បើទោះជាមានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ មានសំឡេងគាំទ្រច្រើនក៏ដោយ។ អ្នកជំនាញបានបញ្ជាក់ថា បើបក្សប្រឆាំងជាប់ឆ្នោត វានឹងមានការផ្លាស់ប្តូរច្រើនក្នុងនយោបាយម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសការបន្តស៊ើបអង្កេតករណីពុករលួយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ។	លោកបណ្ឌិត Azmil Tayeb សាស្ត្រាចារ្យនៃសាកលវិទ្យាល័យ Sains Malaysia ជំនាញនយោបាយប្រៀបធៀប បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមសារអេឡិចត្រូនិកថា បក្សប្រឆាំងប្រឈមបញ្ហាច្រើនទាំងជាពិសេសការលម្អៀងរបស់ស្ថាប័នរៀបចំបោះឆ្នោតដូចជាការរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្ងៃធ្វើការ,កំណត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតថ្មី និងការអនុវត្តច្បាប់បោះឆ្នោតមិនត្រឹមត្រូវជាដើម។ អត្ថបទទាក់ទង បក្សបំបែកសំឡេងឆ្នោត,គណៈកម្មការបោះឆ្នោតលម្អៀង ធ្វើឲ្យបក្សប្រឆាំងរបស់ មហាធៀ ពិបាកឈ្នះឆ្នោត លោក Azmil ពន្យល់ថា ការកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតថ្មីមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេលើលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាពិសេសអាសនៈដែលបក្សកាន់អំណាចនឹងទទួលបាន។ ទីមួយវាបង្កើនចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតជនជាតិម៉ាឡេស៊ីនៅមណ្ឌលបោះឆ្នោតដែលមានចម្រុះជនជាតិព្រោះ រដ្ឋាភិបាលដឹងថាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីនឹងបោះឆ្នោតឲ្យខ្លួន។ ទីពីរគឺ រដ្ឋាភិបាលដាក់ទាហាន និងប៉ូលិសនៅមណ្ឌលដែលឈ្នះដោយបក្សប្រឆាំងកន្លងមកដោយសារគេរំពឹងថា ក្រុមទាហានប៉ូលិសដែលគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលនឹងធ្វើឲ្យសំឡេងបក្សប្រឆាំងចុះខ្សោយ។ ទីបីគឺ កំណត់បញ្ចូលអ្នកបោះឆ្នោតមិនមែនជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសជនជាតិចិន-ម៉ាឡេស៊ីទៅក្នុងមណ្ឌលបោះឆ្នោតដែលមានអ្នកបោះឆ្នោតជនជាតិម៉ាឡេស៊ីតិចតួច ព្រោះជាធម្មតាជនជាតិចិនបោះឆ្នោតឲ្យបក្សប្រឆាំងស្រាប់។ ដូច្នេះហើយបក្សប្រឆាំងនឹងឈ្នះបានអាសនៈនៅមណ្ឌលបោះឆ្នោតដែលមានប្រជាជនច្រើន ខណៈដែលខាងបក្សកាន់អំណាចនឹងងាយឈ្នះនៅមជ្ឈលដែលមានប្រជាជនតិច។ តាមពិតទៅ ម៉ាឡេស៊ីប្រកាន់ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលបក្សណាឈ្នះបានអាសនៈសភាច្រើនជាងគេក្នុងចំណោមអាសនៈសរុប ២២២ បក្សនោះជាអ្នកឈ្នះ ទោះជាគេចាញ់សំឡេងឆ្នោតទូទាំងប្រទេសក៏ដោយ (First Past the Post System)។ ឆ្នាំ ២០១៣ បក្សកាន់អំណាចដណ្តើមបានអាសនៈ ៦០ ភាគរយ ខណៈដែលសំឡេងគាំទ្រសរុបមានត្រឹមជាង ៤០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ បក្សប្រឆាំងដណ្តើមបានសំឡេងឆ្នោតសរុបភាគច្រើន៥២ភាគរយ។ បើសិនបក្សប្រឆាំងឈ្នះឆ្នោត.... ក្នុងករណីដែលបក្សប្រឆាំងអាចយកឈ្នះការបោះឆ្នោតបាននោះ វានឹងមានការប្រែប្រួលខ្លាំងក្នុងបរិបទនយោបាយម៉ាឡេស៊ី។ ប៉ុន្តែវាមិនមានការប្រែប្រួលខ្លាំងក្នុងនយោបាយការបរទេសរវាងម៉ាឡេស៊ីជាមួយបណ្តាប្រទេសជិតខាងឡើយ។ បណ្ឌិត Azmil ពន្យល់ថា ឧទាហរណ៍បើបក្សប្រឆាំងជាប់ឆ្នោតដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលមែននោះ វានឹងក្លាយជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្រមិនធ្លាប់មានចាប់ពីម៉ាឡេស៊ីប្រកាសឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៥៧។ អ្វីដែលសំខាន់នោះ វានឹងជំរុញឲ្យមានការកែទម្រង់នយោបាយស៊ីជម្រៅ និងចាប់ផ្តើមបោសសម្អាតអំពើពុករលួយនៅក្នុងសង្គមម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំផង។ ការបោសសម្អាតអំពើពុករលួយជារឿងស្នូលព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះរបស់ម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ហ៊ុមព័ទ្ធដោយរឿងអាស្រូវពុករលួយ 1MDB។ លោកត្រូវបានតុលាការម៉ាឡេស៊ីសម្រេចថា គ្មានទោស ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងនៅតែគួរឲ្យសង្ស័យដដែល។ បណ្ឌិតវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយខាងលើបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថា វានឹងមានការកែទម្រង់ស្ថាប័នទ្រង់ទ្រាយធំមួយ ក្នុងនោះមានការកាត់បន្ថយទំហំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងអំណាចនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្រៅពីនេះវានឹងមានការបង្កើនអំណាចស្ថាប័នយុត្តាធិកាដើម្បីឲ្យស្ថាប័ននេះកាន់តែឯករាជ្យ និងមានលទ្ធភាពរក្សាគោលការណ៍ត្រួតពិនិត្យនិងតុល្យភាព ក្នុងនោះគឺមានការបន្តស៊ើបអង្កេតករណីពុករលួយពាក់ព័ន្ធនាយករដ្ឋមន្ត្រីឲ្យកាន់តែសកម្មថែមទៀត។ ស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោតជាពិសេសការកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតដើម្បីធ្វើឲ្យវាកាន់តែមានយុត្តិធម៌ និងតំណាងឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1508.txt	បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ទទួលយកសំណើរបស់ប្រមុខដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន កាលពីខែមីនាមកនោះ ការជជែកគ្នាស្ដីពីទីតាំងនៃជំនួបក៏ចាប់ផ្ដើមដែរ។ ពីដំបូង គេឃើញមានទីក្រុងធំៗនៅជុំវិញពិភពលោកដែលអាចធ្វើម្ចាស់ផ្ទះការជួបគ្នារបស់លោក ត្រាំ និងលោក គីម តួយ៉ាងទីក្រុងហ្សឺណែវរបស់ស្វ៊ីស និងទីក្រុងស្តុកខុលរបស់ស៊ុយអែត ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជារដ្ឋអព្យាក្រឹត និងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអាមេរិកផង និងកូរ៉េខាងជើងផង។	ទីក្រុងប៉េកាំងរបស់ចិន ទីក្រុងអ៊ូឡង់បាទ័ររបស់ម៉ុងហ្គោលី សិង្ហបុរីរបស់សិង្ហបុរី និងតំបន់គ្មានកងទ័ពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក៏មានឈ្មោះជាបេក្ខភាពរៀបចំនួបនេះដែរ។ យ៉ាងណាមិញ នៅមុននេះលោក ត្រាំ ក៏ធ្លាប់បានប្រកាសថា មានទីតាំងចំនួនពីរដែលត្រូវពិចារណា ហើយចុងក្រោយនេះលោកក៏ប្រកាសជួបជាមួយលោក គីម នៅសិង្ហបុរីតែម្ដង បន្ទាប់ពីបានពិភាក្សាជាមួយកូរ៉េខាងជើងរួចមកនោះ។ មានហេតុផលមួយចំនួនដែលធ្វើសិង្ហបុរីក្លាយជាបេក្ខភាពនាំមុខគេ។ សិង្ហបុរី៖ អាមេរិកក៏ត្រូវ កូរ៉េខាងជើងក៏ត្រូវ ហេតុផលសំខាន់ដែលធ្វើឲ្យដែនកោះសិង្ហបុរីទទួលរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ គឺទំនាក់ទំនងការទូតល្អជាមួយគូសន្ទនាទាំងសងខាង។ សិង្ហបុរី គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតមួយរបស់អាមេរិកតាំងពីយូរណាស់មកហើយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង គឺជាមេដឹកនាំអាស៊ានដំបូងគេដែលបានជួបលោក ត្រាំ នៅសេតវិមានកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ ។ សម្រាប់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ សិង្ហបុរី គឺជាជម្រើសល្អ និងអព្យាក្រឹត។ ងាកទៅទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងវិញ ក្រុងសិង្ហបុរីក៏មានចំណងការទូតល្អជាមួយក្រុងព្យុងយ៉ាងដែរ។ សិង្ហបុរីស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសតិចតួចដែលមានស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើង និងមានស្ថានទូតរបស់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើងដែរ។ ប៉ុន្តែមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ទំនាក់ទំនងនេះហាក់ធ្លាក់ចុះបន្តិចដោយសារសិង្ហបុរីអនុវត្តតាមការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខលើកូរ៉េខាងជើង។ ការកំណត់ទីតាំងនេះ មិនមែនជារឿងធម្មតាឡើយ ហើយមានឥទ្ធិពលនយោបាយខ្លាំងដែលអាចឲ្យភាគីម្ខាងកេងចំណេញលើភាគីម្ខាងទៀត។ ចិនស្និទ្ធកូរ៉េខាងជើង ដូចនេះគ្មានហេតុផលលោក ត្រាំ ត្រូវទៅជួបលោក គីម នៅប៉េកាំងឡើយ ឯកូរ៉េខាងត្បូងជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ដូច្នេះក៏គ្មានមូលហេតុដែលលោក គីម ទៅជួបលោក ត្រាំ នៅកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ មធ្យោបាយធ្វើដំណើររបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន មធ្យោបាយធ្វើដំណើររបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏ជាលក្ខខណ្ឌពិសេសមួយក្នុងការពិចារណានៃជំនួបនេះដែរ។ បើនិយាយពីទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសគូសន្ទនាទាំងពីរជាមួយស្វ៊ីស និងស៊ុយអែត ក៏ដូចជាបញ្ហាសន្តិសុខ គឺល្អដូចសិង្ហបុរីដែរ ប៉ុន្តែបើគិតពីចម្ងាយធ្វើដំណើរវិញនោះ សិង្ហបុរីមានអាទិភាពជាង។ នេះក៏ព្រោះតែលោក គីម មិនមានមធ្យោបាយសម្រាប់ដំណើរចម្ងាយឆ្ងាយឡើយ។ យន្តហោះផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក Chammae-1 មានអាយុកាលចាស់ និងមិនអាចហោះហើរបានឆ្ងាយឡើយ។ ផលិតក្នុងទសវត្សរ៍៧០របស់រុស្ស៊ី យន្តហោះធុននេះ មិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុបដោយមិនមានការឈប់សំចតឡើយ។ យន្តហោះនេះអាចធ្វើដំណើរបានក្នុងរយៈចម្ងាយប្រហែល៥ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ប៉ុន្តែពីកូរ៉េខាងជើងទៅស៊ុយអែតមានចម្ងាយជាង៧ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ហើយទៅស្វ៊ីសមានចម្ងាយប្រហែល៨៥០០គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ សម្រាប់ទៅសិង្ហបុរីវិញ លោក គីម អាចធ្វើដំណើរដោយមិនចាំបាច់ឈប់សំចតឡើយ។ និយាយរឿងធ្វើដំណើរនេះ កូរ៉េខាងជើងចង់ឲ្យរៀបចំជំនួបនៅម៉ុងហ្គោលី ព្រោះនៅកៀក ហើយប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េកូរ៉េខាងជើងអាចធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងរបស់លោកបានទៀតផង។ ចំពោះអាមេរិកវិញ ម៉ុងហ្គោលី ក៏ជាជម្រើសល្អមួយដែរ តែទាស់ត្រង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់ខ្សោយ ហើយការពង្រឹងសន្តិសុខក៏មានកម្រិត ដែលហេតុនេះទើបអាមេរិកចង់បានសិង្ហបុរីវិញ។ និយាយពីសិង្ហបុរី គឺល្អទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ទាំងចម្ងាយធ្វើដំណើរ ក៏ដូចជាសន្តិសុខផង។ សិង្ហបុរីត្រៀមខ្លួនរួចស្រេច ក្រោយការប្រកាសរបស់លោក ត្រាំ សិង្ហបុរី ក៏ត្រៀមខ្លួនរួចដែរ។ ក្រសួងការបរទេសសិង្ហបុរីបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ថា សិង្ហបុរីរីករាយក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ហើយសង្ឃឹមថា ជំនួបនេះនឹងជំរុញសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ឯនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី វិញបានសរសេរលើ
article_1509.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានបញ្ជាក់ថា មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីឯកភាពលើកលែងទោសដល់មេដឹកនាំបក្សយុត្តិធម៌ប្រជាជន (PKR) លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារដោយសារពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នា។	មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី មូហាម៉ាត់ទីប្រាំ (Yang di Pertuan Agong) បានសន្យាលើកលែងទោសដល់លោក អាន់ វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម មេដឹកនាំបក្សយុត្តិធម៌ប្រជាជន (សមាជិកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan) ហើយការដោះលែងនោះនឹងចាប់ផ្តើមភ្លាមៗតែម្តង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់នៅថ្ងៃសុក្រទី ១១ ខែឧសភានេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Malaysiankini ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« ក្នុងពេលពិភាក្សារវាងសមាជិកបក្សជាមួយព្រះមហាក្សត្រ ព្រះមហាក្សត្របានបង្ហាញឆន្ទៈទ្រង់ក្នុងការលើកលែងទោសដល់លោក អាន់វ៉ា ភ្លាមៗ »។ ក្រោយទទួលបានភ្លើងបៃតងពីព្រះមហាក្សត្រ លោក មហាធៀ បន្ថែមថា សម្ព័ន្ធគណបក្ស Pakatan Harapan នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការនីតិវិធីរបស់ខ្លួនតែម្តង។ វាជាការត្រួសត្រាយផ្លូវមួយសម្រាប់លោក អាន់វ៉ា ឲ្យត្រឡប់ចូលនយោបាយជាថ្មីទៀត និងឈានទៅទទួលអំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីពីលោក មហាធៀ នៅពេលខាងមុខផង។ មុនបង្កើនសម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង លោក មហាធៀ បានសន្យាហើយថា លោកនឹងផ្ទេរតំណែងឲ្យលោក អាន់វ៉ា វិញពេលចេញពីពន្ធនាគារនោះ។ ប៉ុន្តែលោកក៏បានពន្យល់ផងថា លោកត្រូវការពេលវេលាខ្លះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងនយោបាយម៉ាឡេស៊ី ព្រោះលោកមានបទពិសោធន៍ស្រាប់។ តាមពិតទៅ លោក អាន់វ៉ា នឹងត្រូវដោះលែងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនាខាងមុខ ដោយសារលោកជាប់ពន្ធនាគារអស់រយៈពេលមួយភាគបីនៃទោសសរុបហើយនោះ។ នេះជាការអះអាងរបស់ នាយកដ្ឋានពន្ធនាគារម៉ាឡេស៊ី កាលពីខែមីនាកន្លងមក។ តាមពិតទៅ លោក អាន់វ៉ា ធ្លាប់ជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោមអាណត្តិលោក មហាធៀ។ លោកត្រូវបានលោក មហាធៀ បណ្តេញចេញពីតំណែងឆ្នាំ ១៩៩៨ ហើយក្រោយមកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារដោយសារបទល្មើសរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាថែមទៀត។ លោកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារម្តងទៀតកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ ដោយលោករងការចោទប្រកាន់ជាថ្មីពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាទៀត ពេលលោក ណាជីប ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក អាន់វ៉ា ហៅការចាប់ខ្លួនលោកថាជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_151.txt	ពាក្យ«លប់» មានថ្នាក់ពាក្យជានាម មានន័យថា ជាប្រដាប់ចាបសត្វមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានជាទ្រុង រុំស្លឹកឈើស្រស់មានប៉ែកដាក់បក្សីធ្លាក់ មានប៉ែកសំណាញ់ មានគន្លឹះថ្លោះបាន សម្រាប់ឲ្យជាប់បក្សីព្រៃដែលដេញធ្នាក់។ ឧទាហរណ៍ លប់លលក, លប់ទទា, លលកព្រៃជាប់លប់ ជាដើម។	ចំណែកពាក្យ«លុប» មានថ្នាក់ពាក្យជាកិរិយាសព្ទ មានន័យថា ធ្វើឲ្យបាត់ស្នាម, ឲ្យបាត់គំនូស, ឲ្យបាត់លំអាន, ឲ្យបាត់រូប, ឲ្យបាត់ឈ្មោះ, ធ្វើឲ្យវិនាស, ធ្វើឲ្យសូន្យ។ ឧទាហរណ៍ លុបអក្សរ, លុបដាន, លុបឈ្មោះ,...ជាដើម។ ប្រើក្នុងន័យបំពេញ, ជម្រៅ, រណ្ដៅឲ្យបាត់ៈ លុបរណ្ដៅ, បំពេញក្រហូង, លុបអណ្ដូង...។ ប្រើក្នុងន័យលាងសម្អាត, ជម្រះស្រលាបដោយទឹក៖ លុបមុខ, លុបខ្លួន។ ក្នុងនោះដែរ បើប្រើក្នុងប្រើប្រាស់សម្ដីផងដែរៈ សម្ដីលុបលើ, សំឡេងលុបលើគេទាំងអស់។ ពាក្យ «លុប» នេះបើប្រើក្នុងន័យនិយាយពីគុណ គេនិយាយថា លុបគុណ នៅមានន័យថា បំបាត់គុណគឺបំបាត់ឲ្យលេចឮថាគេមានគុណចំពោះខ្លួន។ ក៏ប៉ុន្តែចំពោះពាក្យ«ព្រលប់»និង«ព្រលុប» មួយណាត្រឹមត្រូវ? ចំពោះពាក្យនេះ ទោះបីពាក្យថា«លុប»មានន័យថា ធ្វើឲ្យបាត់រូប តែមិនអាចសរសេរថា«ព្រលុប»ទេ។ ពាក្យដែលត្រឹមត្រូវគឺត្រូវសរសរថា «ព្រលប់»ដែលមានន័យថា ពេលដែលទើបនឹងយប់។ ចំណែកពាក្យ«លុប»វិញ គឺមានន័យដូចនឹងពាក្យថា «លោប»ផងដែរៈ ការលុបចោល, ការបំបាត់ មិនឲ្យមាន។ ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1510.txt	បុគ្គលចម្រូងចម្រាសម្នាក់ទៀតគឺ អគ្គរដ្ឋព្រះរាជអាជ្ញាម៉ាឡេស៊ីត្រូវបានប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថ្មីបញ្ជាឲ្យចុះចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃចន្ទទី ១៤ ខែឧសភា។ ប្រធានស្ថាប័នអយ្យការរូបនេះត្រូវប្រឈមនឹងបណ្តឹងច្រើនដែរជុំវិញការជួយធានាថា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ស្អាតស្អំមិនពាក់ព័ន្ធពុករលួយ។	នៅថ្ងៃធ្វើការដំបូង នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានសម្រេចបញ្ជាឲ្យអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាម៉ាឡេស៊ីលោក Mohamad Apandi Ali ចាកចេញពីតំណែងរបស់ខ្លួន ខណៈដែលមន្ត្រីរូបនេះរៀបចំបើការស៊ើបអង្កេតឡើងវិញនូវសំណុំរឿងពុករលួយក្នុងគម្រោងរដ្ឋ 1MDB។ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ថា បណ្តឹងជាច្រើនត្រូវបានរៀបចំហើយដើម្បីប្រឆាំងប្រធានស្ថាប័នអយ្យការខាងលើនេះ ជុំវិញការពាក់ព័ន្ធនឹងការព្យាយាមបញ្ចប់សំណុំរឿងដោយជួយលាងសម្អាតរឿងអាស្រូវពុករលួយរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់កន្លងមក។ ]ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ស្រង់សម្តីលោក មហាធៀ ដូច្នេះ៖«យើងត្រូវធានាថា ការស៊ើបអង្កេតពាក់ព័ន្ធករណីពុករលួយនេះជារឿងអាទិភាព។ យើងចាំបាច់ត្រូវធានាបានថា ស្ថាប័អយ្យការធ្វើការងាររបស់ខ្លួនដោយផ្អែកសំខាន់លើច្បាប់»។ តាមពិតទៅ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ក្រោយជាប់ឆ្នោតថា ប្រធានស្ថាប័ន និងអាជ្ញាធររដ្ឋមន្ត្រីចំនួនត្រូវអស់តំណែងដោយសារការជួយការពាររឿងក្តីពុករលួយរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប។ គេមើលឃើញថា កាលពីឆ្នាំ ២០១៦ លោក Mohamed Apandi បានប្រើប្រាស់អំណាចខ្លួនជាអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាដើម្បី បញ្ជាក់ជាផ្លូវការថាលោក ណាជីប មិនបានធ្វើអ្វីខុសច្បាប់ឡើយ ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងចំណោមនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ។ ខណៈដែលអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាត្រូវបង្ខំឲ្យចុះចេញតំណែង ប្រធានគណៈកម្មការប្រឆាំងអំពើពុករលួយលោក Dzulkifli Ahmad សម្រេចលាលែងពីតំណែងម្សិលមិញដូចគ្នាដែរ។ លោក មហាធៀ បានចោទថា ប្រធានអង្គភាពនេះមិនឯករាជ្យដោយមិនចេញចំណាត់ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយដែលកើតឡើងកន្លងមកឡើយ។ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមកទៅ លោក ណាជីប និងភរិយា ក៏ត្រូវនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ដាក់ចុះឲ្យស្ថិតក្រោមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេសផងដែរ ដោយវិធានការនេះផ្តួចផ្តើមដោយលោក មហាធៀ ផ្ទាល់។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក មហាធៀ ផងដែរនោះមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម៉ាឡេស៊ីផ្សេងទៀតក៏នឹងស្ថិតក្រោមបញ្ជីខ្មៅដូចលោក ណាជីប ដែរ ប៉ុន្តែលោកមិនបានបញ្ជាក់ឲ្យបានជាក់លាក់នោះឡើយ៕ អត្ថបទទាក់ទង ម៉ាឡេស៊ី៖មេអង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយចុះពីតំណែង ក្រោយលោក មហាធៀ ចោទថាមិនឯករាជ្យ អតីតប្រធានអង្គភាពពុករលួយប្តឹង ណាជីប ដែលព្យាយាមបិទការស៊ើបអង្កេតរឿងពុករលួយពេលខ្លួនមានអំណាច ម៉ាឡេស៊ី៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីទើបចាញ់ឆ្នោត ណាជីប ស្ថិតក្រោមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេស អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1511.txt	សន្ធិសញ្ញាបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េផ្លូវការនឹងត្រូវប្រកាសក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ នេះបើតាមការសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមក្រោយជំនួបកំពូលមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបីនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសានៅឯតំបន់គ្មានយោធាខណ្ឌចែកកូរ៉េទាំងពីរ។ កូរ៉េទាំងពីរក៏យល់ព្រមស្វែងរកការបង្រួបបង្រួមជាតិ កាត់បន្ថយភាពតានតឹងផ្នែកយោធា និងការចំណាយលើវិស័យកងទ័ពដើម្បីជាសក្ខីកម្មនៃការបន្ធូរភាពតានតឹង។ កាន់តែសំខាន់ កូរ៉េខាងជើងក៏សន្យារំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដែរ។	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ប៉ាន់មុនជុមសម្រាប់សន្តិភាព វិបុលភាព និងការបង្រួបង្រួមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនេះ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅតំបន់ព្រំដែនខណ្ឌចែកកូរ៉េទាំងពីរ និងធ្លាប់ជាទីប្រយុទ្ធគ្នាកាលពី៦៥ឆ្នាំមុន។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក្រោយជំនួបពេញមួយថ្ងៃ មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរប្រកាសថា នឹងមិនមានសង្គ្រាមទៀតឡើយនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយសករាជថ្មីនៃសន្តិភាពបានចាប់ផ្ដើមហើយ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ័បន្តថា កូរ៉េទាំងពីរនឹងសហការគ្នាយ៉ាងសកម្មដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពឲ្យបានល្អ និងអចិន្ត្រៃយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ការបញ្ចប់សង្គ្រាមនេះ ជាការចង់បានរបស់កូរ៉េខាងត្បូងជាយូរមកហើយ ដ្បិតកូរ៉េទាំងសងខាងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្វើសង្គ្រាម ទោះជាសង្គ្រាមកូរ៉េចប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣។ ជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងវិញ លោក គីម និងលោកមូន បានប្រកាសពីប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរពីឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានគោលដៅឧបទ្វីបកូរ៉េគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ។ កូរ៉េទាំងពីរក៏ឯកភាពគ្នាពង្រឹងទំនាក់ទំនងតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំជាទៀងទាត់ និងជជែកតាមទូរសព្ទដោយផ្ទាល់។ អ្វីដែលសំខាន់នោះលោក មូន នឹងអញ្ជើញទៅទស្សនកិច្ចនៅក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅឆ្នាំនេះ តាមការអញ្ជើញរបស់លោក គីម ផងដែរ។ កូរ៉េទាំងពីរក៏នឹងរៀបចំការជួបជុំក្រុមគ្រួសារកូរ៉េដែលបែកបាក់គ្នាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមកូរ៉េនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហាខាងមុខដែរ ។ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង ៥៧០០០គ្រួសារដែលមានបងប្អូននៅកូរ៉េខាងជើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1512.txt	រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ បានបន្តបាត់បង់កល្យាណមិត្តក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដោយពួកគេ បានសម្រេចជ្រើសរើសយកការកសាងទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការជាមួយរដ្ឋាភិបាលចិនវិញ ។ ការសម្រេចចាកចេញរបស់កល្យាណមិត្តតៃវ៉ាន់ទាំងនោះ ក្រោមហេតុផលស្រដៀងគ្នាៗ ដោយពួកគេ មើលឃើញពីផលប្រយោជន៍ច្រើនក្នុងការកសាងទំនាក់ទំនងជាមួយចិនច្រើនជាង ។	ដោយ ៖ លោក ទេព អ៊ីវិសាល គិតពីឆ្នាំ២០១៦ មកពោលគឺបីឆ្នាំជាប់ៗគ្នា តៃវ៉ាន់ បានបាត់បង់ប្រទេសកល្យាណមិត្ត ដែលមានដៃគូការទូតផ្លូវការជាមួយនឹងគ្នាច្រើនទសវត្សរ៍ហើយនោះរហូតដល់បីប្រទេស ដែលក្នុងនោះ សៅតូម៉េ និង ប្រាំងស៊ីប , ប៉ាណាម៉ា និងចុងក្រោយនេះគឺសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ។ ការបាត់បង់កល្យាណមិត្តបន្តបន្ទាប់នេះ ជាសញ្ញាណកាន់តែអវិជ្ជមាន និងផុយស្រួយមួយសម្រាប់អនាគតការទូតរបស់តៃវ៉ាន់ ។ ១. ហេតុអ្វីបានកល្យាណមិត្តតៃវ៉ាន់សម្រេចចិត្តចែកផ្លូវពីតៃវ៉ាន់ ហើយក្រសោបចិនវិញ ? បើយើងក្រលេកទៅមើលហេតុផល ដែលសម្ព័ន្ធមិត្តតៃវ៉ាន់ បានលើកឡើងចំពោះការចាកចេញរបស់ពួកគេ មិនមានអ្វីដែលខុសគ្នាប៉ុន្មានឡើយ ។ ជាក់ស្តែង សៅតូម៉េ និងប្រាំងស៊ីប ដែលបានប្រកាសផ្តាច់ការទូតជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃ២០ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦ បានអះអាងថា ការជ្រើសរើសចិន ឬប្រកាន់គោលនយោបាយចិនតែមួយ គឺជាជម្រើសដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតសម្រាប់ប្រជាជន និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសខ្លួន ។ នៅពេលនោះ គេចាំថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃរដ្ឋតូច និងក្រីក្រមួយប្រចាំតំបន់អាហ្វ្រិកមួយនេះ លោក Patrice Trovoada បានពន្យល់ថា៖« ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងចិន គឺជាទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ដ្បិតចិន គឺជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ទីពីររបស់ពិភពលោក និងក៏ជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលស្ថាប័នដ៏មានឥទ្ធិពលដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើជោគវាសនានយោបាយ ហើយក៏ជាសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកទៀតផង» ។ មិនបានមួយឆ្នាំស្រួលបួលផង ប៉ាណាម៉ា ដែលជារដ្ឋអាមេរិកឡាទីនប៉ា នៅថ្ងៃ១២ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ក៏បានប្រកាសផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយកោះតៃវ៉ាន់ ហើយជ្រើសយកចិនវិញមួយទៀត ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតីប៉ាណាម៉ា Juan Carlos Varela បានបកស្រាយថា ការសម្រេចផ្តាច់ចំណងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់ ដែលកល្យាណមិត្តដ៏យូរអង្វែង ថា ប៉ាណាម៉ា ចង់បានការតភ្ជាប់ក្នុងពិភពលោកដែលកាន់តែខិតជិតគ្នា ជាពិសេសជាមួយនឹងចិនតែម្តង ។ ចុងក្រោយនេះ នៅថ្ងៃ៣០ មេសា ឆ្នាំ២០១៨ ប្រទេសតំបន់ការ៉ាអ៊ីប គឹសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ក៏បានប្រកាសផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់មួយទៀត ។ ហើយនៅថ្ងៃ០១ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ តំណាងនៃសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ក៏បានចុះហត្ថលេខាផ្លូវការក្នុងការកសាងទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយនឹងចិនរួចហើយដែរ ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង រដ្ឋាភិបាលក្រុងសាន់ដូម៉ាំង បានប្រកាសយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ចិន មានតែមួយប៉ុណ្ណោះក្នុងពិភពលោក ហើយ រដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន គឺជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់តែមួយគត់ ខណៈ តៃវ៉ាន់ គ្រាន់តែផ្នែកនៃអធិបតេយ្យចិនប៉ុណ្ណោះ » ។ ២. សម្រាប់តៃវ៉ាន់ ការចាកចេញរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន ក៏ដោយសារតែ «នយោបាយការបរទេសជះលុយរបស់ចិន» ជាមួយនឹងការចាកចេញរបស់កល្យាណមិត្តខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់យ៉ាងដូច្នេះ ប្រាកដណាស់ ថា ធ្វើឲ្យតៃវ៉ាន់ ដែលជារដ្ឋឯកោស្រាប់នោះ មិននៅសុខស្រួលឡើយ ។ មិនត្រឹមតែមិនអាចហៅកល្យាណមិត្តរបស់ខ្លួន ឲ្យត្រឡប់មកវិញនោះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតៃប៉ិ បានត្រឹមតែចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខកចិត្តខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់ប៉ុណ្ណោះ ។ សម្រាប់តៃវ៉ាន់ ការចាកចេញរបស់កល្យាណមិត្តរបស់ខ្លួន ក៏ដោយសារតែ «គោលនយោបាយការទូតលុយ»របស់ចិន ។ រដ្ឋាភិបាល តៃវ៉ាន់ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្រដៀងគ្នាដោយចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលចិន ថាបានប្រើប្រាស់«លុយ» ដែលធ្វើឡើងតាមរយៈជំនួយឬកម្ចីដើម្បីទាក់ទាញរដ្ឋដែលមានការខ្វះខាតសេដ្ឋកិច្ចឲ្យមកអនុវត្តនយោបាយចិនតែមួយ ពោលគឺ បោះបង់តៃវ៉ាន់ ហើយមកទទួលជំនួយពីចិនវិញ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើយើងក្រលេកទៅមើលទិដ្ឋភាព និងទ្រឹស្តី នៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិវិញ វិវាទការទូតរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ គឺជារឿងធម្មតាមួយនោះទេ ។ សម្រាប់គោលនយោបាយការបរទេស គ្មានឡើយមិត្ត និងសត្រូវជាអចិន្ត្រៃយ៍ មានតែផលប្រយោជន៍ប៉ុណ្ណោះ ដែលជារឿងអចិន្ត្រៃយ៍ ។ ទ្រឹស្តីនេះ តែងតែត្រូវបានមេដឹកនាំពិភពលោក លើកឡើង ដើម្បីមកពន្យល់ពីហេតុផល ឬលេសរបស់ខ្លួននៅពេលដែលមានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ និងការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់ខ្លួននោះ ។ គួរជម្រាបផងដែរថា គិតចាប់តាំងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអនុម័តលើសេចក្តីលេខ ២៧៥៨ ដោយទទួលស្គាល់ថា សាធារណរដ្ឋប្រជាម៉ានិតចិន ឬគេទម្លាប់ហៅចិនដីគោក ជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់តែមួយគត់មក តៃវ៉ាន់ ដែលចិន ចាត់ទុកថាផ្នែកមួយនៃអធិបតេយ្យខ្លួននោះ បានក្លាយជារដ្ឋឯកោដោយស្វ័យប្រវត្តិរួចទៅហើយ ។ មកទល់ពេលនេះ តៃវ៉ាន់ នៅសល់តែប្រទេស ១៩ ប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលស្គាល់ថា តៃវ៉ាន់ ជាប្រទេស ។ ក្នុងនោះរួមមាន នៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត និងប៉ាស៊ីហ្វិក ដូចជា គីរីបាទី, កោះសាធារណរដ្ឋម៉ាហ្សាល់ ,ណូរូ , សាធារណរដ្ឋប៉ាឡោ, កោះសូឡូមុន និង ទូវ៉ាលូ ។ នៅអាហ្វ្រិកវិញ នៅសល់តែពីរប្រទេសប៉ុណ្ណោះ រួមមាន បូគីណាហ្វាសូ និង ស្វាស៊ីឡង់ ដែលទើបប្តូរឈ្មោះទៅជា «រាជាណាចក្រ អ៊ីស្វាទីនី» ខណៈអឺរ៉ុបមានតែមានរដ្ឋទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ គឺ Holy See ។ ដោយឡែកសម្រាប់តំបន់ អាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាអ៊ីប ជាតំបន់ ដែលនៅមានប្រទេសទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ច្រើនគេ រួមមាន បេលី , អែលសាល់វ៉ាឌ័រ , ក្វាតេម៉ាឡា , ហៃទី , សាធារណរដ្ឋហុងឌូរ៉ា , នីការ៉ាហ្កា Paraguay , Kitts and Nevis, Saint Lucia និង St. Vincent & the Grenadines ៕ ដោយ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1513.txt	ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរបានចាប់ផ្ដើមហើយនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសានេះ នៅអាគារសន្តិភាព ប៉ែកខាងត្បូងខ្សែព្រំដែនខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េក្នុងតំបន់គ្មានយោធា។ នេះជាជំនួបលើកទីបីរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងសងខាង បន្ទាប់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េនៅឆ្នាំ១៩៥៣ ហើយជាលើកទីដំបូងដែលកូរ៉េខាងត្បូងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃជំនួបមេដឹកនាំអន្តរកូរ៉េ។	បន្ទាប់ពីបញ្ចប់កម្មវិធីបដិសណ្ឋារកិច្ចផ្លូវការរួចមក ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ចាប់ផ្ដើមជំនួបចរចាទល់មុខនៅក្នុងអាគារសន្តិភាពនៃបរិវេណភូមិប៉ាន់មុនជុម។ នេះជាលើកទីមួយដែលមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរជួបគ្នានៅព្រំដែន ដែលកន្លងមកជាតំណាងនៃការបែងចែកបងប្អូនកូរ៉េ និងការប្រឈមមុខផ្នែកយោធា។ ប៉ុន្តែពេលនេះ តំបន់គ្មានយោធានេះក្លាយជាទីតាំងនៃការចរចាសន្តិភាព និងការបង្រួបបង្រួម។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ក្នុងពេលទទួលលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅបន្ទាត់ព្រំដែន លោក មូន ចេអ៊ីន ក៏បានចូលទៅកាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងជើងមួយភ្លែតតាមការអញ្ជើញរបស់លោក គីម ដែលនេះជាសញ្ញាបង្ហាញពីការបង្រួបបង្រួមបងប្អូនកូរ៉េទាំងមូល។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះប្រាប់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងថា លោកសប្បាយចិត្តដែលបានជួបគ្នាពេលនេះ។ ឯលោក គីម វិញបានសរសេរក្នុងសៀវភៅក្រាំងមាសថា ប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីបានចាប់ផ្ដើមហើយ។ ក្នុងជំនួបនេះ លោក មូន អង្គុយអមដោយប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកម្ម និងប្រធានសេនាធិការប្រធានាធិបតី ឯលោក គីម វិញ មានប្អូនស្រីបង្កើត គីម យ៉ូចុង និងអនុប្រធានបក្សពលករ។ ចម្ងាយរវាងកៅអីលោក មូន ទៅកៅអីលោក គីម មានប្រវែង២០១៨មីលីម៉ែត្រ ដែលជានិមិត្តរូបនៃជំនួបលើកទីបីក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ ពីបន្ទប់ប្រជុំ លោក មូន សង្ឃឹមថា ការចរចាលើកនឹងមានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដើម្បីជាអំណោយសម្រាប់ប្រជាជនកូរ៉េ និងពិភពលោក ហើយដំណើររបស់លោក គីម នៅតំបន់គ្មានយោធា ជានិមិត្តរូបនេះសន្តិភាព មិនមែនការបែកបាក់ឡើយ។ ឯលោក គីម វិញ បង្ហាញបំណងជជែកដោយស្មោះត្រង់ជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង និងថា លោកមានការតាំងចិត្តដើម្បីផ្ញើសញ្ញាចាប់ផ្ដើមប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មី។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ការបង្រួបបង្រួម និងការបង្កើតសន្តិភាពពិតប្រាកដមួយ គឺជារបៀបវារៈសំខាន់។ ការបង្កើតសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍ គឺជារឿងសំខាន់ ហើយដែលត្រូវបានរំពឹងថា មានការយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្គ្រាមមួយ ដ្បិតសង្គ្រាមកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ បញ្ចប់ដោយយុទ្ធសន្តិភាព មិនមែនសន្ធិសញ្ញាអ្វីឡើយ។ ជាបច្ចេកទេស កូរ៉េទាំងពីរស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្វើសង្គ្រាមនៅឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1514.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា បាននិយាយថា ជំនួបរវាងលោក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរី នឹងមិនអាចធ្វើបានឡើយ។ លោក ត្រាំ អះអាងថា អាកប្បកិរិយារបស់កូរ៉េខាងជើងនៅពេលថ្មីៗនេះ មិនអនុញ្ញាតឲ្យជំនួបដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា កើតឡើងទេ។ តែលោក ត្រាំ រំពឹងថា លោកនឹងជួបលោក គីម មិនខាន។	លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា បានសរសេរសំបុត្រមួយច្បាប់ផ្ញើទៅកាន់លោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការរដ្ឋនៃកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីជូនដំណឹងពីការលុបចោលជំនួបនៅសិង្ហបុរី។ ក្នុងសំបុត្រនេះ លោក ត្រាំ បានអរគុណលោក គីម ចំពោះពេលវេលា ការអត់ធ្មត់ និងការប្រឹងប្រែងដែលនាំឲ្យមានការកំណត់កាលបរិច្ឆេទជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនៅសិង្ហបុរី ដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា។ ការសម្រេចលុបចោលជំនួបនេះដែរក៏កើតឡើងស្របពេលដែលកូរ៉េខាងជើងប្រកាសថាខ្លួនបានបំផ្លាញចោលទីតាំងសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ ហើយក្នុងការបំផ្លាញនោះកូរ៉េខាងជើងក៏បានអញ្ជើញអ្នកសារព័ត៌មានបរទេសជាច្រើននាក់ឲ្យចូលរួមធ្វើជាសាក្សីថែមទៀត។ ទោះបីជាមានជំហរចង់ជួបគ្នាក្ដី លោក ត្រាំ អះអាងថា ពេលវេលាគឺមិនសក្តិសមឡើយ។ តាមរយៈសំបុត្ររបស់ខ្លួន ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះនិយាយថា៖ «ដោយផ្អែកលើកំហឹងដ៏សម្បើម និងអាកប្បកិរិយាអរិភាពជាចំហដែលស្ដែងតាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្មីៗនេះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា មិនសមស្របដើម្បីមានជំនួបដែលរៀបចំជាយូរឡើយ។ ដូច្នេះ សំបុត្រនេះជាតំណាងថា ជំនួបនៅសិង្ហបុរី នឹងមិនមានឡើយ»។ ដោយលើកឡើងពីអាកប្បកិរិយាអរិភាពក្នុងសំបុត្រនេះ លោក ត្រាំ ទំនងជាសំដៅដល់ការគំរាមរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលចង់ពិចារណាជំនួបនៅសិង្ហបុរីឡើងវិញ។ កូរ៉េខាងជើងគំរាមបែបនេះ ក៏ព្រោះតែខ្លួនមិនសប្បាយចិត្តនឹងសមយុទ្ធដែនអាកាសរបស់អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ក៏ដូចជាការទាមទារឯកតោភាគីរបស់អាមេរិកដែលចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរ។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងក៏បានហៅលោកអនុប្រធានាធិបតី Mike Pence ជាមនុស្សឆ្កួតផង។ ក្នុងសំបុត្រខាងលើ មេដឹកនាំអាមេរិកក៏បានអរគុណលោក គីម ដែលបានដោះលែងជនជាតិអាមេរិកបីនាក់ ដែលកំពុងរស់នៅជាមួយគ្រួសារពួកគេសព្វថ្ងៃ។ លោក ត្រាំ ចាត់ទុកការដោះលែងនេះជាកាយវិការប្រកបដោយឆន្ទៈល្អ ហើយលោកពិតជាសរសើរកាយវិការនេះមែនទែន។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ លោក ត្រាំ ក៏បានរំឭកលោក គីម ដែរថា៖ «លោកនិយាយពីសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរ ប៉ុន្តែសមត្ថភាពអាមេរិកគឺខ្លាំងជាង ដែលខ្ញុំត្រូវបន់ព្រះថា នឹងមិនប្រើប្រាស់វាឡើយ»។ នៅចុងបញ្ចប់ លោក ត្រាំ ក៏បានទុកទ្វារចំហសម្រាប់ការចរចានៅថ្ងៃអនាគតដែរ។ លោក ត្រាំ បានប្រាប់ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងថា បើប្ដូរគំនិតពាក់ព័ន្ធជំនួបនេះ អាចទាក់ទងតាមទូរសព្ទ ឬសរសេរសំបុត្រទៅឲ្យលោកបាន។ លោក ត្រាំ អះអាងថា ពិភពលោក ជាពិសេសកូរ៉េខាងជើង បានបាត់បង់ឱកាសល្អសម្រាប់សន្តិភាពយូរអង្វែង វិបុលភាពដ៏អស្ចារ្យ និងទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្ដម្ភផង។ ការបាត់បង់ឱកាសនេះ ជាព្រឹត្តិការណ៍សោកស្ដាយបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1515.txt	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀងឡុង នៅថ្ងៃបើកដំណើការផ្លូវការនៃភាពជាប្រធានអាស៊ានរបស់សិង្ហបុរីកន្លងទៅ បានរម្លឹកពីគុណសម្បត្តិ ភក្តីភាព និងការលះបង់ខ្ពស់របស់ស្ថាបនិកអាស៊ានទាំងប្រាំ ដែលរួមមានទាំងសិង្ហបុរីផង ។ លោក លី ដែលធ្វើជាអ្នកកាច់បង្កូចនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ានឆ្នាំ២០១៨ បានអះអាងថា បើពេលនោះ (ឆ្នាំ១៩៦៧) ស្ថាបនិកទាំងប្រាំ មិនធ្វើសម្បទានឲ្យគ្នាខ្លាំងនោះ អាស៊ានក៏គ្មានវត្តមានដែរ ។	តាមរយៈប្រកាសកម្មវីធីផ្លូវការ នៃសិង្ហបុរីជាប្រធានវិលជុំអាស៊ាន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀងឡុង បានរម្លឹកពីប្រវត្តិស្ថានភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មុនពេលនៃការកកើតឡើងអាស៊ានជាអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលកាលពីជាង៥០ ឆ្នាំមុន ។ ពោលគឺ មុនពេលដែលអាស៊ានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧ ដោយស្ថាបនិកទាំងប្រាំ រួមមានឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងថា តំបន់អាស៊ានពីមុនគឺជាតំបន់ ដែលមានស្ថានភាពយ៉ាប់យឺនបំផុត ដោយពេលនោះ សិង្ហបុរី ទើបតែផ្តាច់ខ្លួនចេញពីម៉ាឡេស៊ី , ការប្រឈមមុខគ្នារវាងឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ផ្តើមផ្ទុះចេញខ្លាំង ខណៈសង្គ្រាមវៀតណាមបានកើនកំដៅខ្លាំង ហើយបានគំរាមកំហែងសន្តិសុខដល់ប្រទេសក្នុងតំបន់ទៀតផង ។ «តែយ៉ាងណាក្តី បើយើងត្រឡប់ប់ទៅកាន់អតីតកាលបន្តិច ! ប្រសិនបើមេដឹកនាំស្ថាបនិកអាស៊ានទាំងប្រាំ មិនបានប្រកាន់ខ្ជាប់ជំហរភក្តីភាព និងបង្កើតអាស៊ាននៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧នោះទេ តំបន់ទាំងមូលទំនងជាមិនអាចរួចផុតពីជម្លោះឡើយ។ ហើយសិង្ហបុរី ដែលជាប្រទេសដ៏តូច និងទន់ខ្សោយនៅពេលនោះ ក៏ប្រហែលជាមិនអាចឆ្លងផុតពីផលលំបាកដែលបង្កឡើងដោយប្រទេសជិតខាងបានដែរ» ។ នេះ គឺជាលើកឡើងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ។ តាមរយៈវេទិកាដដែលនោះ លោក លី ក៏បានទទួលស្គាល់ពីសមិទ្ធផលនៃការកសាងអាស៊ានឲ្យកាន់រឹងមាំ និងរីកចម្រើនទៅមុខ តាមរយៈការចូលរួមរួមរស់ពីបណ្តាប្រទេសសមាជិកក្រោយទាំងប្រាំដែលរួមមាន ព្រុយណេ វៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងកម្ពុជាផងដែរ ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា សព្វថ្ងៃនេះ អាស៊ានមិនមែនត្រឹមតែជា «យុថ្កាសន្តិសុខសម្រាប់តំបន់»ប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែក៏ជាសហគមន៍ដែលមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាសង្គមផងដែរ ។ សម្រាប់លោក លី ដែលកំពុងតែដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមមូលបទ « ភាពអត់ធន់ និងច្នៃប្រឌិត» ការចូលរួមគ្នាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចទាំងដប់ប្រទេសរបស់អាស៊ាន បានធ្វើឲ្យអាស៊ានក្លាយជាក្រុមដ៏លេចធ្លោរ និងមានការទាក់ទាញមួយ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1516.txt	នាយដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ី បានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១២ ឧសភាថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលទើបចាញ់ឆ្នោតលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ និង ភរិយារបស់លោក ស្ថិតក្រោមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេស។ លោក ណាជីប បានចេញមុខបញ្ជាក់ថា លោកគោរពចំណាត់ការរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋនេះ។	ព្រឹកថ្ងៃ ១២ ឧសភា លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានបញ្ជាក់ថា លោក និងក្រុមគ្រួសារពិតជាមិនអាចចាកចេញពីប្រទេសបានឡើយ ដោយសារមានបម្រាមពីនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍នោះ។ Saya telah dimaklumkan bahawa Jabatan Imigresen Malaysia tidak membenarkan saya dan keluarga ke luar negara. Saya menghormati arahan tersebut dan akan bersama keluarga dalam negara. — Mohd Najib Tun Razak (@NajibRazak) May 12, 2018 «ខ្ញុំបានទទូលដំណឹងថា នាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍បានហាមខ្ញុំ និងក្រុមគ្រួសារចាកចេញពីប្រទេស។ ខ្ញុំគោរពចំណាត់ការនេះ ហើយខ្ញុំជាមួយគ្រួសារនឹងនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី»។ នេះជាសម្តីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៦ របស់ម៉ាឡេស៊ី លោក ណាជីប ក្នុងគណនី twiiter ផ្លូវការរបស់ខ្លួន។ មុនមានការដាក់បម្រាមធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសនេះ លោក ណាជីប បានសរសេរបង្ហោះក្នុងគណនីហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួនផងដែរពីបំណងចង់ចាកចេញពីប្រទេសដើម្បីទៅកម្សាន្តលំហែរកាយជាមួយក្រុមគ្រួសារ ហើយលោកនឹងត្រឡប់មកវិញនៅសប្តាហ៍ក្រោយ។ ក្នុងសារនោះលោកក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់លោក និងសម្ព័ន្ធគណបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ក្នុងការផ្ទេរអំណាចដោយរលូនដែរ។ ចំណែកនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ីបានទទួលស្គាល់ផងដែរថា លោក ណាជីប និងភរិយាលោកគឺលោកស្រី Rosmah Mansor ស្ថិតក្នុងបញ្ជីខ្មៅដែលមិនអាចចាកចេញពីប្រទេសបានឡើយ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី The New Straits Times លោក និងភរិយaស្ថិតមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីអ្នកដំណើរលើយន្តហោះឯកជនមួយដែលចាកចេញពីកូឡាឡាំពួរទៅកាន់រដ្ឋធានីហ្សាការតានៅម៉ោង១០ព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១២ ឧសភានេះ។ ប៉ុន្តែក្រោយមកការហោះហើររបស់យន្តហោះឯកជនមួយនេះក៏ត្រូវបានលុបចោលវិញដោយសារបញ្ហាសន្តិសុខ។ ត្រឡប់មកវិញ ការសម្រេចហាមឃាត់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាកចេញពីប្រទេស កើតឡើងក្រោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្ស Pakatan Harapan លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលលោកនឹងចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេតលើសំណុំរឿងមួយពាក់ព័ន្ធស្ថាប័ន និងបុគ្គលចំនួនផង។ បើតាមលោក មហាធៀ ស្ថាប័ននិងបុគ្គលដែលនឹងត្រូវប្រឈមនឹងវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត អង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ ស្ថាប័នអយ្យការ មន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងលោក ណាជីប ផង។ បក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដែលនឹងឡើងមកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលម្តងនោះ ធ្លាប់ចោទប្រកាន់លោក ណាជីប និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional (BN) ដែលបំពានគោលការណ៍នៃការបែងចែកអំណាចទាំងបី នីតិបញ្ញត្តិ ប្រតិបត្តិ និងតុលាការនោះ។ ក្រៅពីនេះបក្សប្រឆាំងនេះក៏ចោទប្រកាន់ថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ីព្យាយាមជួយសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលកន្លងមកក្នុងនោះមានទាំងការកំណត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតឡើងវិញ និងចេញវិធានការមួយចំនួនទៀតដើម្បីបង្អាក់សកម្មភាពបក្សប្រឆាំងដូចជាបដិសេធបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង, ហាមសមាជិកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងចូលរួមបោះឆ្នោត និង រៀបចំការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃធ្វើការជាដើម។ មួយទៀតគឺ គណៈកម្មការប្រឆាំងពុករលួយ និងស្ថាប័នអយ្យការដែលនាំគ្នាចាត់ការសមាជិកបក្សប្រឆាំង ហើយនាំគ្នាការពារសមាជិកបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1517.txt	លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រូវបានគេដោះលែងហើយ ក្រោយចំណាយពេលវេលាបីឆ្នាំក្នុងពន្ធនាគារ ដោយសារលោករងការចោទប្រកាន់ក្នុងបទល្មើសរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នា។ ក្រោយចេញពីពន្ធនាគារលោកត្រូវស្វែងរកតំណែងសមាជិកសភា ហើយលោកក៏អាចទទួលបានតំណែងក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីផង។	ដូចការរំពឹងទុក មេបក្សប្រឆាំងដ៏ល្បីឈ្មោះម៉ាឡេស៊ីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រូវបានគេដោះលែងហើយនៅថ្ងៃពុធទី ១៦ ខែឧសភា ក្រោយបានទទួលការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រនៅថ្ងៃពុធទី ១៦ ខែឧសភានេះ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Malaysiakini លោក អាន់វ៉ា បានចាកចេញពីមន្ទីពេទ្យដែលជាកន្លែងលោកព្យាបាលជំងឺ ទៅកាន់រាជវាំងនៅម៉ោង ១១ នាទីព្រឹកថ្ងៃ ពុធ ដើម្បីទទួលការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រ។ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ស្ថិតនៅរាជវាំងផងដែរនៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្រផ្តល់ការលើកលែងទោសនោះ។ ស្ថិតក្នុងវ័យ ៧០ឆ្នាំ លោក អាន់វ៉ា ធ្លាប់ជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោមអាណត្តិលោក មហាធៀ។ លោកត្រូវបានលោក មហាធៀ ដកតំណែងឆ្នាំ ១៩៩៨ ហើយក្រោយមកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារដោយសារបទល្មើសរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាថែមទៀត។ លោកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារម្តងទៀតកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ ដោយលោករងការចោទប្រកាន់ជាថ្មីពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាទៀត ពេលលោក ណាជីប ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក អាន់វ៉ា ហៅការចាប់ខ្លួនលោកថាជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ។ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់សម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan លោក មហាធៀ នឹងផ្ទេរតំណែងជូនលោក អាន់វ៉ា ក្នុងរយៈពេលមិនយូរជាងពីរឆ្នាំឡើយ។ ម្សិលមិញ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ដែរថា លោកនឹងកាន់អំណាចចន្លោះពីមួយឆ្នាំទៅពីរឆ្នាំ ហើយលោកនឹងដោះស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗជាពិសេសពុករលួយកេងប្រវ័ញ្ចលុយរដ្ឋ។ ក្រោយចុះចេញពីតំណែង លោក មហាធៀ នឹងនៅមានតួនាទីសំខាន់ប្រឹក្សាយោបល់ដល់រដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីដដែល។ ពាក់ព័ន្ធនឹង លោក អាន់វ៉ា វិញ លោក មហាធៀ បានបង្ហើបថា លោកត្រូវស្វែងរកអាសនៈសភាជាមុនសិន ហើយបន្ទាប់មកលោកប្រហែលជាអាចនឹងទទួលបានតំណែងណាមួយក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1518.txt	ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ ២០១៥ (JCPOA) នៅថ្ងៃ ៨ខែឧសភា ហើយមេដឹកនាំនៃប្រទេសមហាអំណាចលេខមួយរូបនេះសន្យាដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតខ្ពស់បំផុតប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ មន្ត្រីរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បង្ហាញការខកចិត្តខ្លាំងចំពោះការសម្រេចចិត្តនេះ ហើយវាក៏មានការព្រមានពីផលអវិជ្ជមានដែលកើតឡើងបន្តបន្ទាប់ផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សាធារណរដ្ឋឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់សន្យាថា ខ្លួននៅបន្តអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះសិន ទោះគ្មានអាមេរិកក៏ដោយ។ របបដឹកនាំនេះឆ្លៀតព្រលះអាមេរិកដែរដោយនិយាយថា៖ «មហាអំណាចមួយនេះចូលចិត្តសរសេរនឹងដៃ លុបនឹងជើង»។	ដូចការរំពឹងទុកមែន ថ្ងៃ ៨ ខែឧសភាលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសជាផ្លូវការថា អាមេរិកលែងជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ទៀតហើយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះបានបញ្ជាក់ផងដែរថា អាមេរិកនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មកម្រិតខ្ពស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ទៀត។ លោក ត្រាំ និយាយដូច្នេះ៖ ថ្ងៃនេះខ្ញុំប្រកាសថា អាមេរិកចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់។ យើងនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ រាល់ប្រទេសណាមួយដែលជួយអ៊ីរ៉ង់ឈានទៅបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអាចនឹងត្រូវរងទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកនេះ។ អាមេរិកនឹងមិនឲ្យអ៊ីរ៉ង់យើងជាចំណាប់ខ្មាំងឡើយ»។ "We will be instituting the highest level of economic sanction. Any nation that helps Iran in its quest for nuclear weapons could also be strongly sanctioned by the United States. America will not be held hostage to nuclear blackmail." — The White House (@WhiteHouse) May 8, 2018 មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះបានបង្ហើបបន្ថែមថា អាមេរិកនឹងបន្តសហការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមមួយដែលពេញលេញ និងពិតប្រាកដដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែងរបស់អ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ លោក ត្រាំ មិនដែលពេញចិត្តកិច្ចព្រមព្រៀងអ៊ីរ៉ង់ដែលមហាអំណាចប្រាំសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបូកអាល្លឺម៉ង់បង្កើតឡើងឆ្នាំ ២០១៥ ជាមួយអ៊ីរ៉ង់ឡើយព្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានសុពលភាពត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ និងមិនផ្តោតសំខាន់លើមីស៊ីលបាលីស្ទិកឡើយ។ តាំងពីពេលឃោសនាបោះឆ្នោត លោក ត្រាំ សន្យាថា លោកនឹងចាត់ការកិច្ចព្រមព្រៀងអាក្រក់នេះព្រោះវាមិនទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ គេមិនដឹងច្បាស់ឡើយថាអ្វីដែលដំណោះស្រាយដែលលោក ត្រាំ លើកឡើងនោះឡើយ ព្រោះការបញ្ចប់សមាជិកភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះវាស្មើនឹងអាមេរិកបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងដូច្នេះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត អាមេរិកបាត់បង់តម្លៃរបស់ខ្លួនក្នុងនាមជាមហាអំណាចដែលបង្កើតកិច្ចចរចាជាមួយប្រទេសដទៃ តែបែរជាមិនគោរពការសន្យានោះ។ ទោះជាអ្នកណាមិនពេញចិត្តក៏ដោយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល ណេតាន់ យ៉ាហ៊ូ ប្រញាប់ចេញសារសាទរ និងគាំទ្រការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ត្រាំ ភ្លាមៗដែរ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលដែលប្រឹងបញ្ចុះបញ្ចូលលោក ត្រាំ ឲ្យដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរនេះរាប់សប្តាហ៍មកហើយនោះនិយាយថា លោកជឿជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោកមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ Israel fully supports @realDonaldTrump ’s bold decision today to reject the disastrous nuclear deal with the terrorist regime in Tehran. The deal didn’t push war further away; it actually brought it closer. The deal didn’t reduce Iran’s aggression; it dramatically increased it. pic.
article_1519.txt	នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ១៨ ខែមេសានេះ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីបានរឹបអូសប្រអប់ផ្ទុកដោយកាបូបយួរថ្លៃៗជាង ២០០ និងកាបូបមានផ្ទុកលុយ និងគ្រឿងអលង្ការពេញផងពេលចុះឆែកឆេរខុនដូដែលជារបស់ក្រុមគ្រួសារលោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់។	ប្រតិបត្តិការឆែកឆេររកឯកសារពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB ដែលពាក់ព័ន្ធអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់មិនទាន់ដល់ទីបញ្ចប់ទេ។ រហូតដល់ព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ១៨ នេះ ខុនដូដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលោក ណាជីប ត្រូវបានគេឆែកឆេរទៀត។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ប្រធាននាយកដ្ឋានស៊ើបអង្កេតបទឧក្រិដ្ឋពាណិជ្ជកម្មលោក Amar Singh Ishar Singh បានបញ្ជាក់ថា ប៉ូលិសរឹបអូសបានវត្ថុតាងជាច្រើនក្នុងនោះមានកាបូបចំនួន ៧២ ដែលមានដាក់លុយ និងគ្រឿងអលង្ការពេញ រួមជាមួយប្រអប់មានដាក់កាបូបយួរថ្លៃៗចំនួន ២៨៤ ផ្សេងទៀតផង។ អ្វីដែលសំខាន់លោក Amar Singh កត់សម្គាល់ថាក្នុងចំណោមកាបូបយួរនោះមានខ្លះម៉ាកល្បីៗដូចជា Hermes និង Louis Vuitton។ «គ្រឿងអលង្ការតម្លៃប៉ុន្មានឲ្យប្រាកដនោះ ខ្ញុំមិនអាចនិយាយបានទេព្រោះយើងដឹងថា យើងរឹបអូសកាបូបមានគ្រឿងអលង្ការ ហើយគ្រឿងអលង្ការមានច្រើនទៀត»។ លោក Amar Singh បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ។ តាមពិតទៅ គេដាក់ការសង្ស័យថា សម្ភារនេះជារបស់ភរិយាលោក ណាជីប ផ្ទាល់តែម្តង។ លោកស្រី Rosmah Mansor មានឈ្មោះបោះសំឡេងរឿងចូលចិត្តជីវិតឡូយឆាយជាវណ្ណៈអភិជនដោយប្រើប្រាស់តែកាបូបថ្លៃៗដែលមានកាបូបខ្លះមានតម្លៃដល់ ២០ម៉ឺនដុល្លារឯណោះ។ អត្ថបទទាក់ទង ប៉ូលិសរឹបអូសកាបូបដៃភរិយាលោក ណាជីប ក្រោយឆ្មក់ចូលឆែកឆេរផ្ទះស្វែងរកឯកសារពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខាងលើ មកដល់ថ្ងៃនេះប៉ូលិសបានចូលឆែកឆេរទីតាំងសំខាន់ៗចំនួនប្រាំមួយកន្លែងហើយក្នុងនោះមានការិយាល័យ និងនិវេសនដ្ឋានផ្លូវការរបស់លោក ណាជីប និងទីលំនៅឯកជនដូចជាខុនដូដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលោក ណាជីប ផង។ ការចុះឆែកឆេរនៅខុនដូនេះ កើតឡើងមិនដល់មួយថ្ងៃស្រួលបួលផង ក្រោយប៉ូលិសឆ្មក់ចូលផ្ទះលោក ណាជីប ដើម្បីស្វែងឯកសារពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ 1MDB នោះ។ ក្រោយប្រតិបត្តិការឆែកឆេរអស់រយៈពេលជាង ១០ម៉ោង ប៉ូលិសមិនបានរកឃើញឯកសារសំខាន់ៗណាមួយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប៉ូលិសបានរឹបអូសកាបូបយួរដៃចំនួនពីររបស់ភរិយាលោក ណាជីប គឺលោកស្រី Rosmah Mansor និងសម្ភារប្រើប្រាស់មួយចំនួនទៀតប៉ុណ្ណោះ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_152.txt	«ឧទានសព្ទ» គឺជាពាក្យ ឬក្រុមពាក្យ ដែលគេនិយាយបន្លឺសូររបស់វាឡើងឮខ្លាំង ខុសប្លែកពីពាក្យធម្មតា ដើម្បីបង្ហាញអារម្មណ៍ ភ្ញាក់ផ្អើល, បង្ហាញពីភាពសប្បាយ, ភ័យ, រំជួលចិត្តរបស់មនុស្ស។ របៀបបញ្ចេញសំលេងឧទានសព្ទគឺមានបីបែប ហើយបែបនីមួយៗ គឺមានសំឡេងខុសៗគ្នាផងដែរ។	ឧទានសព្ទបែបត្រាប់សូរ បាតុភូតធម្មជាតិ រួមមាន ផ្គរលាន់ គ្រឹម! គ្រឹម!, ខ្យល់បក់ វ៉ូៗ, រន្ទះបាញ់ ផាំង!, សមុទ្ទរលក គ្រាំៗ! ចំពោះឧទានសព្ទត្រាប់សូរ សំរែកសត្វ ឆ្កែព្រុស វ៉ូសៗ, សត្វត្លុម តុំ! តុំ,ចង្រិតយំ ច្រេតៗ! ចំណែកឧទានសព្ទត្រាប់សូរវត្ថុ ខ្យល់វាយបង្អួច ឮផាំង, សូរស៊ីរ៉ែនឡានពេទ្យ វ៉ូវ៉ៅៗ!។ នៅមានឧទានសព្ទដទៃទៀត ដូចជា អូ, អ្ហេ, អ្ហា៎, អីយ៉ា, នែ, យី, យីអើ, អូយ, ណែណេះ, នុ៎ះ, នោះន៎, ម៉ាច់ហើយ, អស្ចារ្យ, ចម្លែក, អីយ៉ាស់, អូយយ៉ា, អូយយ៉ះ, ចុំ, ហ៊ីស, យើស, ណ្ហើយ, អើ, យើ។ល។ អីយ៉ាស់! កាបូបរបស់ឯងពិតជាមានតម្លៃថ្លៃណាស់ណ៎! អើ! វាពិតជាថ្លៃមែន ហើយគុណភាពរបស់វាក៏ល្អផងដែរ។ ពាក្យទាំងអស់នេះ ជាការបង្ហាញអារម្មណ៍លាយឡំគ្នា មានទាំងសរសើរ, រីករាយ, ត្រេកអរ ភ័យខ្លាច, ជាដើម។ នេះបើយោងតាមវេយ្យាករណ៍ខ្មែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1520.txt	ប្រមុខដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានសន្យាកម្ទេចទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរដ៏ធំមួយនៅក្នុងខែឧសភាខាងមុខ។ ការកម្ទេចនឹងធ្វើឡើងដោយចំហ និងមានតម្លាភាព ដោយកូរ៉េខាងជើងនឹងមិនកម្ទេចកន្លែងធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរនេះតែម្នាក់ឯងឡើយ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានប្រាប់ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងថា កូរ៉េខាងជើងនឹងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរ បើសុវត្ថិភាពរបស់របបដឹកនាំព្យុងយ៉ាងត្រូវបានអាមេរិកធានានោះ។	កូរ៉េខាងជើងនឹងអញ្ជើញអ្នកជំនាញអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងអ្នកសារព័ត៌មានឲ្យធ្វើជាសាក្សីនៃការកម្ទេចទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ Punggye-ri នៅខែឧសភាខាងមុខ។ នេះជាសម្ដីរបស់មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។ លោក គីម សន្យាថា ការកម្ទេចទីតាំងសាកល្បងនេះ គឺធ្វើឡើងដោយតម្លាភាពដើម្បីបង្ហាញពិភពលោកឲ្យឃើញពីជំហររបស់កូរ៉េខាងជើង។ ការសន្យាខាងលើនេះត្រូវបានប្រកាសដោយលោក Yoon Young-chan ជាអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Yoon បានស្រង់សម្ដីលោក គីម ទៀតថា៖ «នៅពេលជួបចរចាគ្នា អាមេរិកដែលប្រកាន់ជំហរបង្កអរិភាពដាក់កូរ៉េខាងជើងរហូត នឹងដឹងថា ខ្ញុំមិនមែនជាប្រភេទមនុស្សដែលប្រើនុយក្លេអ៊ែរដាក់កូរ៉េខាងត្បូង ឬក៏អាមេរិកឡើយ»។ ក្នុងជំនួបជាមួយលោក មូន នៅតំបន់គ្មានកងទ័ពខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏បានអះអាងពីការមិនចាំបាច់សម្រាប់កូរ៉េខាងជើងត្រូវមាននុយក្លេអ៊ែរដែរ។ ពោលគឺបើកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកជួបគ្នាញឹកញាប់ បង្កើតការជឿទុកចិត្តទៅវិញទៅមក បញ្ចប់សង្គ្រាម ហើយអាមេរិកមិនឈ្លានពានកូរ៉េខាងជើងនោះ កូរ៉េខាងជើងក៏គ្មានមូលហេតុត្រូវមាននុយក្លេអ៊ែរ ហើយត្រូវរស់នៅលំបាកដូចសព្វថ្ងៃឡើយ។ ជុំវិញការកម្ទេចទីតាំងសាកល្បង Punggye-ri វិញ អ្នកជំនាញជាច្រើនជឿថា ការណ៍ដែលកូរ៉េខាងសម្រេចចិត្តកម្ទេចទីតាំងនេះ ព្រោះទីតាំងនេះសាកល្បងក្រោមនេះបានដួលរលំទៅហើយ និងមិនអាចសាកល្បងបានទៀតទេ។ ប៉ុន្តែលោក គីម បញ្ជាក់ថា ទីតាំង Punggye-ri នៅមានរូងក្រោមដីពីរទៀតដែលនៅល្អនៅឡើយ។ ការប្រកាសរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានសំខាន់ថែមទៀតនៅមុនជំនួបរវាងលោក និងប្រធាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ។ លោក ត្រាំ ប្រកាសថា ជំនួបលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង អាចនឹងរៀបចំនៅរយៈពេលបីទៅបួនសប្ដាហ៍ទៀត ខណៈទីតាំងដែលត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះធ្លាក់នៅសល់ត្រឹមពីរកន្លែងប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ការចរចានេះ លោក ត្រាំ ចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុងតែម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1429.txt

(ញូដេលី)៖ ឥណ្ឌាអះអាងថា «គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក» គឺរួមបញ្ចូលគ្រប់ភាគីទាំងអស់មិនរើសអើង ហើយវាផ្តោតសំខាន់លើការធានាសេរីភាព ការបើកចំហ និងសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិដែលផ្អែកលើច្បាប់ទម្លាប់។ គោលគំនិតនេះគ្មានគោលដៅប្រឆាំងអ្នកណាមួយឡើយ ហើយឥណ្ឌាក៏គ្មានគោលដៅណាប្រជែង ឬប្រឆាំងមហាអំណាចចិនដែរ។

ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកកាសែតអាស៊ាន ដាច់ដោយឡែកពីវេទិកាសន្ទនាដេលីលើកទីដប់ (Delhi Dialogue) លោកស្រីលោកស្រី Preeti Saran រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌាទទួលបន្ទុកភាគខាងកើត (Secretary [East]) បានផ្តល់យោបល់ថា គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកមិនមែនជារឿងថ្មីទេ ប៉ុន្តែវាមិនត្រូវបានគេលើកឡើងញឹកញាប់។ តំណាងក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌារូបនេះផ្តល់និយមន័យមូលដ្ឋាននៃតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកថា សម្រាប់ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកគឺ សំដៅលើភូមិសាស្ត្រដែលលាតសន្ធឹងចេញពីភាគខាងកើតទ្វីបអាហ្វ្រិកមកដល់តំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិចដែលវាជាផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់ភ្ជាប់មហាសមុទ្រឥណ្ឌាជាមួយមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ «ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូលដែលយើងកំពុងរស់នៅមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់អ្នកណាមួយឡើយ។ វាជាតំបន់រួមប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងចង់បាននោះគឺ ស្ថិរភាព និងសន្តិភាពតំបន់ ដែលគ្រប់ភាគអាចអនុវត្តសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងអាចធានាសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិផ្អែកសំខាន់លើច្បាប់អន្តរជាតិត្រូវភាគីទាំងអស់គោរពប្រតិបត្តិ»។ លោកស្រី Preeti បានអះអាងដូច្នេះ។ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ឥណ្ឌារូបនេះ ខណៈដែលអាស៊ានជាបេះដូងនៃ«តំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក» ឥណ្ឌាបន្តពង្រឹង និងពង្រីកចំណងមិត្តភាព, គាំទ្រសាមគ្គី និងរួបរួមគ្នារបស់អាស៊ាន ហើយឥណ្ឌានៅតែរក្សាជំហរឥតងាករេក្នុងការបន្តគាំទ្រតួនាទីស្នូលរបស់អាស៊ាន (ASEAN Centrality) ក្នុងការកសាងនិងដឹកនាំនិម្មាបនកម្មតំបន់ (Regional Architecture)ដែរ។ លោកស្រីក៏សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា អនាគតនៃតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក គឺអាស្រ័យលើទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាស៊ាននេះជាពិសេសតាមផ្លូវសមុទ្ររវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានតែម្តង។ ដោយសារហេតុនេះហើយ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបច្ចុប្បន្នក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី នារិន្ទ្រា ម៉ូឌីយកចិត្តដាក់ខ្លាំងលើតំបន់អាស៊ានតាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេស «ធ្វើសកម្មភាពនៅភាគខាងកើត» (Act East Policy) ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៤។ លោក ម៉ូឌី ព្យាយាមប្តូរទស្សនវិស័យដែលមានទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង ដោយបន្តលើកស្ទួយចំណងមិត្តភាពជាមួយអាស៊ានឲ្យរឹងមាំនិងស៊ីជម្រៅទាំងនយោបាយ សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យផ្សេងទៀតដែរ។ ត្រឡប់មកវិញ គោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវបានគេលើកឡើងដំបូងនិងកាន់តែញឹកញាប់នៅចុងឆ្នាំ ២០១៧ ដោយរដ្ឋបាលអាមេរិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ បើតាមអ្នកជំនាញ គ្មាននិយមន័យផ្លូវការណាមួយនៃគោលគំនិតដ៏ល្បីល្បាញនេះត្រូវបានគេកំណត់នោះឡើយនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។ មានមិតខ្លះយល់ថា ការលើកឡើងពីគោលគំនិតនេះជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការជំរុញការហ៊ុមព័ទ្ធឬទប់ស្កាត់ការរះត្រដែតរបស់ចិន។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាស៊ាននៃវិទ្យាស្ថានសិង្ហបុរី ISEAS-Yusof Ishak លោកបណ្ឌិត Tang Siew Mun បានអះអាងថា បើទោះជាគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះត្រូវបានគេលើកយកមកនិយាយជាហូរហែររហូតដល់កម្រិតគោលនយោបាយការបរទេសក្តី និយមន័យ និងគោលដៅនៃគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនៅតែស្រពេចស្រពិល។ ចំណែកប្រទេសនីមួយៗតែងតែផ្តល់និយមន័យ និងបកស្រាយផ្សេងៗគ្នាកន្លងមកទៀត។ លោកបណ្ឌិតយល់ឃើញដែរថា មានប្រជាជន ១,៣ ពាន់លាននាក់ ឥណ្ឌាពិតមានតួនាទីស្នូលក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដោយសារឥណ្ឌាជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចផង និងជាមហាអំណាចដែនសមុទ្រផង។ ប៉ុន្តែលោកជឿជាក់ថា បើសិនជាគោលគំនិតនេះបង្កើតឡើងក្នុងន័យប្រឆាំង ឬហ៊ុមព័ទ្ធតួអង្គណាមួយក្នុងតំបន់ជាពិសេសចិនដូចការពិភាក្សាមែននោះ វាជារឿងគួរឲ្យសោកស្តាយបំផុត។ ឥណ្ឌាគ្មានមហិច្ឆតាប្រជែងចិន? រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាយល់ថា វាគ្មានហេតុផលដែលឥណ្ឌា និងចិនដែលសុទ្ធតែជាមហាអំណាចគីឡូធ្ងន់ដែលមានប្រជាជនជាងមួយពាន់លាននាក់ត្រូវប្រជែងឬប្រឆាំងគ្នាឡើយ។ ទាំង ឥណ្ឌា និង ចិនសុទ្ធតែជាមហាអំណាចគីឡូធ្ងន់ដែលធ្លាប់មានអរិយធម៌រុងរឿង និងធ្លាប់គ្រប់គ្រងពិភពលោកមុនសម័យអាណានិគមចាប់ផ្តើម។ លោកស្រី Preeti និយាយថា៖«ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងផ្លាស់ប្តូរពេលបណ្តាប្រទេសចក្រព័ត្តិដាក់អាណានិគម។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នឥណ្ឌា និងចិនស្ថិតនៅលើផ្លូវរួមគ្នាទៅរកការអភិវឌ្ឍ។ យើងត្រូវឈរដោយខ្លួនឯង យើងមានចំណងវប្បធម៌អរិយធម៌រឹងមាំ ហើយយើងមិនប្រឆាំងអ្នកណាមួយឡើយ។ តំបន់អាស៊ីជាអនាគតយើងទាំងអស់គ្នា។ សតវត្សទី២១ ជាសតវត្សរបស់អាស៊ី»។ តំណាងក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌារូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទំនាក់ទំនងរវាង ចិននិងឥណ្ឌាមិនមែនជាកិច្ចប្រតិបត្តិការចាញ់-ឈ្នះទេ ប៉ុន្តែឈ្នះទាំងសងខាង។ ចិននៅជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់ចិនទាំងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងការទូតទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងពេលអនាគត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_143.txt

ពលរដ្ឋហ្សកហ្ស៊ី បានប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមប៉ូលិស ក្នុងបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលមួយនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា បន្ទាប់ពីគណបក្សកាន់កាប់អាសនៈរដ្ឋសភា គឺបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ី (Georgian Dream) ប្រកាសពន្យារការចរចាចូលជាសមាជិកសហភាពអ៊ឺរ៉ុប(EU) រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៨។

បន្ទាប់ពីគណបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ីកាន់កាប់សំឡេងភាគច្រើនក្នុងរដ្ឋសភា និងប្រកាសពន្យារការចរចាជាមួយសហភាពអ៊ឺរ៉ុប ពលរដ្ឋហ្សកហ្ស៊ីរាប់ពាន់នាក់ បានខឹងសម្បារ និងធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនៅរដ្ឋសភា នៃទីក្រុងប៊ីលីស៊ី។ បាតុករមួយចំនួន បានសម្រុកចូលទៅក្នុងអគាររដ្ឋសភា និងខ្លះទៀតបាញ់កាំជ្រួចលើក្រុមប៉ូលិស បង្ករបួស៣នាក់ ដោយ២នាក់ត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ ក្រុមសមត្ថកិច្ច បានប្រើបំពង់បាញ់ទឹក, កំប៉ុងទឹកម្រេច និងឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក បាញ់លើក្រុមបាតុករ។ បាតុករទាំងនោះទៀតសោត ជាក្រុមពលរដ្ឋដែលគាំទ្រ EU ដោយចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលខ្លួន ចរចា និងបញ្ចូលហ្សកហ្ស៊ី ជាសមាជិកសមាគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអ៊ឺរ៉ុបដ៏ធំមួយនេះ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៊ីលីស៊ី បានប្រកាសពន្យារការចរចាជាមួយ EU ដល់ឆ្នាំ២០២៨ ក្រោយសភាអ៊ឺរ៉ុប បានអនុម័តដំណោះស្រាយស្ដីពីការមិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតរដ្ឋសភាហ្សកហ្ស៊ីដែលបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា។ ប្រធានាធិបតីហ្សកហ្ស៊ី លោកស្រី Salome Zourabichvili បានចោទប្រកាន់ទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺដូចប្រកាសសង្គ្រាមជាមួយប្រជាជនខ្លួនឯង។ មេដឹកនាំដែលគាំទ្រ EU រូបនេះ បានចោទជាសំណួរលើរដ្ឋាភិបាលខ្លួនថា តើពួកគេបម្រើឱ្យហ្សកហ្ស៊ី ឬឱ្យរុស្ស៊ី។ «ថ្ងៃនេះ ចាត់ទុកជារបត់ប្រវត្តិសាស្រ្តសំខាន់មួយ លើការបញ្ចប់នៃរដ្ឋប្រហារស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលបានកើតឡើងប៉ុន្មានអាទិត្យមកនេះ»។ លោកស្រី Salome Zourabichvili បានប្រកាសបែបនេះ ក្នុងសន្និសីទកាសែត។ ដ្បិតជាប្រធានាធិបតីមែន ប៉ុន្តែលោកស្រី Zourabichvili ហាក់មិនសូវមានអំណាច ព្រោះរដ្ឋសភាត្រូវបានកាន់កាប់សំឡេងភាគច្រើនដោយសមាជិកគណបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ី។ ទំនាក់ទំនងរវាងហ្សកហ្ស៊ី និង EU ធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពមិនល្អក្នុងពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ក្រោយ EU ចោទរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៊ីលីស៊ី ថាមានទំនោរកសាងរដ្ឋាភិបាលផ្ដាច់ការ និងមានជំហរគាំទ្រខាងរុស្ស៊ី។ គណបក្សសុបិនប្រជាជនហ្សកហ្ស៊ី បានច្រានចោលលើការចោទប្រកាន់ និងរិះគន់ EU ថាបោកប្រាស់ប្រទេសខ្លួនទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1430.txt

កងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីនឹងទទួលបាននាវាចម្បាំងថ្មី ២៦គ្រឿងនៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ នេះជាការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃកំណើតកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីដែលប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៩ ខែកក្កដានេះ។

នាវាចម្បាំង ២៦ គ្រឿងដែលកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីទទួលបានក្នុងឆ្នាំនេះមានរួមទាំងប្រភេទនាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវបួនគ្រឿងផង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ពីទីក្រុង Saint Petersburg លោក ពូទីន បានថ្លែងដូច្នេះ៖« ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨នេះ នាវាសរុបដែលនឹងត្រូវផ្តលឲ្យកងទ័ពជើងទឹកមាន ២៦ គ្រឿងហើយក្នុងចំណោមនោះមាននាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវ Kalibr ចំនួនបួនគ្រឿង។ ក្នុងខួបកងទ័ពដែលរៀចំឡើងរៀងរាល់ឆ្នាំនេះ លោក ពូទីន ត្រួតពល និងទស្សនការសមយុទ្ធរបស់កងនាវារុស្ស៊ី ៣៩ គ្រឿងផង។ លោក ពូទីន ក៏បានឆ្លៀតឱកាសថ្លែងអំណរគុណដល់កងទ័ពរុស្ស៊ីប្រហែល ៤០០០នាក់ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងកម្មវិធីប្រារព្ធខួបកងទ័ពនេះដែរចំពោះការរួមចំណែកការពារប្រទេសជាតិកន្លងមក។ ប្រធានាធិបតីរូបនេះបានបន្ថែមថា កងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីបានទទួលនាវាចំនួបប្រាំបីគ្រឿងរួចរាល់ហើយ ហើយការទទួលបាននាវាចម្បាំងបន្ថែមនេះនឹងធ្វើឲ្យកងទ័ពរុស្ស៊ីកាន់តែខ្លាំងក្លាថែមទៀតផងនៅពេលអនាគត។ តាមពិតទៅ នាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវ Kalibr ត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនដងដែរនៅក្នុងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងសមុទ្រកាព្យែនក្នុងប្រតិបត្តិការយោធានៅក្នុងប្រទេសស៊ីរីដើម្បីគាំទ្ររបបដឹកនាំលោក បាសាអាល់អាសាដ ប្រឆាំងនឹងក្រុមឧទ្ទាមកាលពីថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ ដោយឡែក មេបញ្ជាការកងនាវាសមុទ្រខ្មៅរបស់រុស្ស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅកំពង់ផែ Sevastopol នៅឧបទ្វីបគ្រីមា (Crimea) លោក Alexander Moiseyev បានអះអាងថានាវាចំនួប្រាំមួយគ្រឿងថ្មីៗរួមទាំងនាវាសម្រាប់បាញ់មីស៊ីលផងនោះនឹងត្រូវចេញប្រតិបត្តិការនៅត្រឹមចុងឆ្នាំនេះ។ ចាប់តាំងពីក្រសោបយកទឹកដី Crimea ពីអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ ២០១៤ រស្ស៊ីបន្តទំនើបកម្មកងទ័ពរបស់ខ្លួនជាហូរហែរ ហើយរបបដឹកនាំក្រេមឡាំងក៏បន្តបញ្ចូលសព្វាវុធទំនើបៗជាច្រើនដើម្បីឲ្យកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនប្រើប្រាស់ជាពិសេសកងពលធំដែលស្ថិតនៅតាមតំបន់ព្រំដែនជាប់អឺរ៉ុប។ នេះក៏ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបន្តកសាងកម្លាំងយោធាជាបន្តបន្ទាប់របស់សមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូកន្លងមកនេះផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1431.txt

សិង្ហបុរី៖ អាមេរិក,អូស្ត្រាលី និងជប៉ុនចាប់ដៃគ្នាបង្កើតភាពជាដៃគូផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកកាលពីចុងខែកក្កដាកន្លងមកត្រូវបានគេចាត់ទុកជាយុទ្ធសាស្ត្រប្រជែងចិន។ ប៉ុន្តែប្រធានអាស៊ានសិង្ហបុរីមើលឃើញផ្សេង ហើយបុរីរដ្ឋនេះយល់ថា វាជាឱកាស និងជាប្រភពហិរញ្ញវត្ថុថ្មីសម្រាប់រដ្ឋក្នុងតំបន់ជាពិសេសអាស៊ានក្នុងការជំរុញការផ្សាភ្ជាប់ផង។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់ (Vivian Balakrishnan) បាននិយាយប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានអាស៊ានថ្ងៃចន្ទទី ៦ ខែសីហាថា ក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន រាល់គម្រោងហិរញ្ញវត្ថុទ្រទ្រង់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីៗសុទ្ធតែមានសារសំខាន់ ហើយប្រទេសអាស៊ានស្វាគមន៍។ ប្រមុខការទូតរូបនេះពន្យល់បន្តថា វាជារឿងពិតដែលអាស៊ានត្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ,ត្រូវការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, ត្រូវការការផ្សាភ្ជាប់ ហើយក៏ដូចជាភាគីជាដៃគូជាមួយមហាអំណាចដទៃ។ ដូច្នេះ អាស៊ានស្វាគមន៍ទាំងអស់ឲ្យតែគម្រោងនោះមានគោលដៅជំរុញការអភិវឌ្ឍ លើកស្ទួយការកសាងសមត្ថភាព,បង្កើតការងារឲ្យប្រជាជន និងមិនបង្ខំឲ្យសមាជិកអាស៊ានសម្រេចអ្វីមួយដែលខ្លួនមិនចង់ធ្វើនោះ។ «បើក្រឡេកមើលបញ្ហានេះក្នុងជំហអាស៊ានផ្ទាល់ ខ្ញុំយល់ថា អាស៊ានត្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ, ការផ្សាភ្ជាប់ និងការអភិវឌ្ឍ។ ដូច្នេះយើងស្វាគមន៍រាល់គម្រោងថ្មីៗ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំបានប្រាប់ដៃគូអាស៊ានថា ដរាបណាគម្រោងថ្មីៗដែលត្រូវបានលើកឡើងនោះមានគោលដៅជំរុញការអភិវឌ្ឍ បង្កើតការងារ និងលើកស្ទួយការកសាងសមត្ថភាព វាជារឿងល្អ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់។ «អ្វីដែលយើងមិនចង់បាននោះគឺ ការបង្ខំឲ្យយើងសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអ្វីមួយដែលយើងមិនចង់ធ្វើ។ យើងមិនទទួលយកឡើយ បើបែបនេះ។ ផ្អែកលើកិច្ចសន្ទនាកាលពីសប្តាហ៍មុន ដៃគូរបស់អាស៊ានទទួលស្គាល់ថា គម្រោងអ្វីក៏ក៏ដែលត្រូវស្នើឡើយ គឺត្រូវគោរពគោលការណ៍ស្នូល អាស៊ាន(ASEAN Centrality) និងជំរុញការអភិវឌ្ឍ និងលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាជនយើង»។ តាមពិតទៅ កាលពីសប្តាហ៍នេះ លោកស្រី Julie Bishop រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលី បានប្រកាសពីភាពជាដៃគូវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកថ្មីនេះ ហើយអះអាងថា គម្រោងត្រីភាគីនេះត្រូវបង្កើតឡើងដើម្បីប្រមែរប្រមូលទុនវិនិយោគជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងរក្សាសន្តិភាពតំបន់ប៉ុណ្ណោះ។ ថ្វីបើមិនទាន់មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់ជុំវិញទំហំហិរញ្ញវត្ថុដែលមានក្តី ភាពជាដៃគូត្រូវភាគីនេះដែរផ្តោតសំខាន់ការវិនិយោគលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថាមពល ដឹកញ្ជូន ទេសចរណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យា ដោយវាសុទ្ធសឹងតែជាវិស័យស្នូលដែលធានាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការផ្សាភ្ជាប់ផង។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនវិនិយោគឯកជនបរទេសរបស់អាមេរិករួមជាមួយក្រសួងការបរទេសអូស្ត្រាលី និងធនាគារសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ជប៉ុនទទួលខុសត្រូវលើការអនុវត្តគម្រោងនេះ។ មានការលើកឡើងថា គម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់មហាអំណាចអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តនេះមានគោលដៅប្រជែងជាមួយមហាយក្សចិនដែលកំពុងដឹកនាំគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ធំសម្បើមមានទុនលើសមួយទ្រីលានដុល្លារនិងមានមហិច្ឆតាផ្សាភ្ជាប់ពីអាស៊ីដល់អឺរ៉ុប និងដល់អាហ្វ្រិកតាមការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ប៉ុន្តែរឿងដែលគួរឲ្យកតសម្គាល់ គឺ ឥណ្ឌាមិនមានចំណែកក្នុងគម្រោងហិរញ្ញវត្ថុថ្នាក់តំបន់ថ្មីនេះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1432.txt

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានផ្ញើក្តីសង្ឃឹម និងជំនឿជាក់របស់លោកលើជ័យជម្នះរបស់បក្សភឿថៃសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិថៃនាពេលខាងមុខ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះ ហ៊ានអះអាងទៀតថា បក្សភឿថៃជាបក្សដែលមិនអាចផ្តួលបានឡើយ បើទោះបីជាមានការប៉ុនប៉ុងបំបែកច្រើនលើកហើយក៏ដោយ។

តាមរយៈសារវីដេអូក្នុងថ្ងៃខួបកំណើតរបស់លោកនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែកក្កដា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានលើកឡើងពីទុកលំបាករបស់ប្រជាជនថៃ ដែលត្រូវរស់នៅជាមួយនឹងការចំណាយច្រើន ខណៈចំណូលរបស់ពួកគេ មិនមានការកើនឡើង។ លោក ចោទប្រមុខរបបសឹកថា មិនយល់ពីបេះដូងរបស់ប្រជាជនថៃ ស្របពេលដែលប្រមុខសឹកព្យាយាមបន្តតោងអំណាចបន្ថែមទៀត។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post លោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដែលកំពុងតែរស់នៅនិរទេសខ្លួនឯងនៅក្រៅប្រទេសរូបនេះ ថែមទាំងបានបង្ហាញពីទំនុកចិត្តថា បោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយ បក្សភឿថៃ នឹងឈ្នះ និងអាចត្រលប់ទៅកាន់អំណាចវិញបានហើយ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា បក្សភឿថៃ នឹងទទួលបានជ័យជម្នះភ្លួកទឹកភ្លួកដីជាក់ជាពុំខាន។ សូមជម្រាបផងដែរថា បក្សភឿថៃ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០០១មក តែងតែឈ្នះរាល់ការបោះឆ្នោត។ ក៏ប៉ុន្តែបក្សដែលធ្លាប់ដឹកនាំដោយត្រកូលអ្នកនយោបាយស៊ីណាវ៉ាត់មួយនេះ ក៏រងទុក្ខមិនស្ទើរដែរ ពោលគឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សថៃ រួមមានលោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ សុទ្ធសឹងតែត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចដោយសាររដ្ឋប្រហារ។ មកទល់ពេលនេះ ទាំងលោកថាក់ស៊ីន និងលោកស្រី យីងឡាក់ កំពុងតែរស់នៅក្រៅប្រទេស ខណៈឈ្មោះរបស់អតីតមេដឹកនាំកំពូល ក៏កំពុងស្ថិតក្រោមការចោទប្រកាន់របស់តុលាការថៃពាក់ព័ន្ធនឹងបទពុករលួយផង និងបទធ្វេសប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ កន្លងមក លោកថាក់ស៊ីន បានអះអាងថា លោក មិនពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយថៃឡើយ ពោលគឺសកម្មភាពលោក គ្រាន់តែជាការបង្ហាញការគាំទ្រ និងជំនឿជាក់លើបក្សដែលលោកធ្លាប់ដឹកនាំប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1433.txt

អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំ UN លោកស្រី Nikki Haley បាននិយាយនៅថ្ងៃទី ០៣ សីហា ថា រុស្ស៊ី បានល្មើសទៅនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ UN ដោយបានចេញបណ្ណអនុញ្ញាតការងារថ្មីផ្សេងទៀត។ លោកស្រី Haley បាននិយាយទៅរបាយការណ៍មួយរបស់សារព័ត៌ាមានអាមេរិក និងជឿថា របាយការណ៍នោះ ពិតជាគួរឲ្យជឿជាក់បាន។

បើតាមការចុះផ្សាយភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP តំណាងរបស់អាមេរិកលោកស្រី Nikki Haley បាបានលើកឡើងថា៖ «និយាយឲ្យចំទៅ។ រុស្ស៊ី មិនអាចគាំទ្រការដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើកូរ៉េខាងជើង ដោយគ្រាន់តែនិយាយនៅមុខក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ប៉ុន្តែនៅក្រោយខ្នង បែរជាល្មើសទៅវិញទេ»។ ការលើកឡើងរបស់លោកស្រី Haley ធ្វើឡើង ក្រោយពីកាសែតអាមេរិក The Wall Street Journal កាលពីថ្ងៃ០២ សីហាកន្លងទៅ បានចុះផ្សាយថា រុស្ស៊ី បានបណ្ដោយឲ្យពលករកូរ៉េខាងជើងជាច្រើនពាន់នាក់ ចូលទៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ដើម្បីរកប្រាក់ចំណូល។ ប្រាក់ខែរបស់ពលករទាំងនោះ គឺជាប្រភពហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់របបដឹកនាំទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ យោងតាមកាសែតដដែលនេះ ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃរុស្ស៊ី បានបង្ហាញថា ពលករកូរ៉េខាងជើងជាង ១ម៉ឺននាក់ បានចុះឈ្មោះទៅធ្វើការនៅក្នុងរុស្ស៊ី បើគិតចាប់ពីពេលមានការហាមឃាត់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីឆ្នាំមុនមកនោះ។ យ៉ាងហោចណាស់ ៧០០នាក់ថ្មីទៀត ទទួលបានបណ្ណការងារនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ។ ពលករកូរ៉េខាងជើង ២៤ ០០០ នាក់ បានធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ខណៈចិន ក៏បានទទួលពលករកូរ៉េខាងជើងរាប់ពាន់នាក់ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ពលករកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ ១ ម៉ឺននាក់ កំពុងធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសនាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ពួកគេទាំងនោះ រកប្រាក់បានជាង ២ ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ សម្រាប់ទ្រទ្រង់របបផ្ដាច់ការកូរ៉េខាងជើង ដែលដឹកនាំដោយលោក គីម ជុងអ៊ុន។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក។ គួររម្លឹកថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានហាមឃាត់បណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ ពីការចេញបណ្ណអនុញ្ញាតការងារទៅដល់ពលករកូរ៉េខាងជើង ហើយទណ្ឌកម្មនេះដែរ បានចូលជាធរមានកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧។ ទណ្ឌកម្មនេះ នឹងត្រូវបញ្ចប់ នាឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1434.txt

កម្ដៅតានតឹងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធឆ្លងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក បានធូរស្រាលបន្តិចវិញ ក្រោយភាគីទាំងពីរធ្វើសម្បទានឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ អាមេរិកសុខចិត្តផ្អាកផែនការយកពន្ធនាំចូលលើយានយន្តរបស់អឺរ៉ុប ឯអឺរ៉ុបនឹងដកហូតវិធានការប្រឆាំងការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិកដែរ។ ជំហានបន្ទាប់ ភាគីទាំងពីរឯកភាពបន្តជជែកគ្នាលើការដំឡើងពន្ធលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូមរបស់អាមេរិកដែរ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា បានស្វាគមន៍ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ហ្សង់-ក្លូដ ចាំងគើ នៅសេតវិមានដើម្បីជជែកពីការខ្វែងគំនិតលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ដែលបានធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរល្អក់កករខ្លាំង។ ក្រោយជំនួបច្រើនជាងពីរម៉ោង មេដឹកនាំទាំងពីរបានយល់ព្រមលើផែនការរួមគ្នាមួយ សំដៅកាត់បន្ថយជម្លោះផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ដែលកើតចេញពីការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិក។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អាមេរិកនឹងមិនអនុវត្តតាមផែនការចាស់ដែលចង់ដាក់ពន្ធនាំចូលលើរថយន្តរបស់អឺរ៉ុបឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ អាល្លឺម៉ង់ជាអ្នករីករាយជាងគេ ព្រោះលែងបារម្ភឧស្សាហកម្មរថយន្តរបស់ខ្លួន ត្រូវរងគ្រោះ ហើយអាល្លឺម៉ង់ក៏នាំរថយន្តទៅអាមេរិកច្រើនជាងគេ។ រដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចអាល្លឺម៉ង់ចាត់ទុកការព្រមព្រៀងរវាងលោក ត្រាំ និងលោក ចាំងគើ ជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអាចបញ្ចៀសសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។ អ្វីកាន់តែសំខាន់នោះ មេដឹកនាំមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរ ក៏បានឯកភាពគ្នាក្នុងការបន្តដោះស្រាយបញ្ហាពន្ធលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូម ដែលជាដើមហេតុនាំឲ្យមានបញ្ហាដូចសព្វថ្ងៃ ហើយអឺរ៉ុបនឹងបញ្ឈប់វិធានការរបស់ខ្លួនដែលដាក់ចេញដើម្បីឆ្លើយតបចំណាត់ការរបស់អាមេរិកផង។ លោក ត្រាំ ដាក់បន្ទន់ជំហរត្រង់ចំណុចនេះ ព្រោះលោកតែងប្រកាសថា ការដំឡើងពន្ធនេះជាការយកចិត្តទុកដាក់លើឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក ដែលរងគ្រោះដោយសារការនាំចូល។ ជាថ្នូរទៅឲ្យអាមេរិកវិញ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនិយាយថា អឺរ៉ុបនឹងបង្កើនការនាំចូលសណ្ដែកបាយរបស់អាមេរិក និងបង្កើនបរិមាណនាំចូលឧស្ម័នរាវផង។ លោក ត្រាំ បានហៅសកម្មភាពរបស់អឺរ៉ុបជារឿងសំខាន់ ដែលនឹងជួយដល់វិស័យថាមពល និងកសិករអាមេរិក។ ក្រោយជំនួបនេះ លោកក៏បានសរសេរតាមបណ្ដាញសង្គម

article_1435.txt

(ញូដេលី)៖ ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា និងចិនកាន់តែប្រសើរឡើងវិញ ក្រោយប្រឈមមុខដាក់គ្នាអស់ជាច្រើនខែដោយសារបញ្ហាព្រំដែន។ អ្នកជំនាញយល់ថា បើសិនជាចំណងមិត្តភាពកាន់តែស្អិតល្មួតប្រៀបដូចជាមិត្តល្អ «សតវត្សអាស៊ី» នឹងមានមូលដ្ឋានកាន់តែរឹងមាំ ហើយសន្តិភាព ស្ថិរភាពនិងវិបុលភាពសេដ្ឋកិច្ចនឹងរក្សាវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ទាំងមូល។

ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីប្រសើរ ពេលមហាយក្សអាស៊ីខាងត្បូងឥណ្ឌាប្តូរជំហរការទូតចំពោះចិន? ចាប់ពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៧ មហាអំណាចគីឡូធ្ងន់ឥណ្ឌា និងចិនបានប្រឈមមុខគ្នាស្រួចស្រាល់ដោយសារបញ្ហាជម្លោះព្រំដែន Doklam ស្ថិតនៅតាមព្រំដែនតំបន់ស្វយ័តទីបេ និងប្រទេសប៊ូតង់។ ជម្លោះព្រំដែននៅ Doklam កើតឡើងនៅពាក់កណ្ដាលខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ក្រោយយោធាចិនបញ្ជូនគ្រឿងចក្រឈូសឆាយនៅតំបន់ខ្ពង់រាបលើភ្នំហិមាល័យ ប៉ុន្តែឥណ្ឌាដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តប៊ូតង់បានចូលទៅឃាត់រហូតដល់មានការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងឥណ្ឌា និងចិនតែម្តង។ យ៉ាងណាក៏ដោយបញ្ហាព្រំដែននេះថមថយកម្តៅជាបន្តបន្ទាប់ និងត្រឡប់ទៅរកស្ថានភាពប្រក្រតីវិញ ដោយសារភាគីទាំងសងខាងពិគ្រោះយោបល់ និងពិភាក្សាគ្នា។ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា និងរដ្ឋាភិបាលចិនឯកភាពគ្នាដោះស្រាយ និងដកទ័ពរៀងខ្លួនផងដែរ។ គេមើលឃើញថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ព្យាយាមផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួនចំពោះមហាយក្សចិនដែលជាមិត្តជិតខាង។ គ្រាន់តែក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ នេះលោក ម៉ូឌី ត្រូវជួបពិភាក្សាទល់មុខគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីចិនបីលើក។ លើកទីមួយលោក ម៉ូឌី បានអញ្ជើញទៅកាន់ទីក្រុង Wuhan ប្រទេសចិន និងជួបពិភាក្សាមិនផ្លូវការជាមួយលោក ស៊ី ជិនភីងកាលពីចុងខែមេសាកន្លងទៅ។ ក្នុងជំនួបកាលនោះមេដឹកនាំឥណ្ឌា និងចិនបានពិភាក្សាពីការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការក្នុងការរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពតាមព្រំដែន ប្រឆាំងភេរវកម្ម និងរក្សាសន្តិសុខនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌាជាដើម។ វាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ត្រង់ ឥណ្ឌានិងចិនឯកភាពគ្នាបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងផ្ទាល់រវាងយោធាប្រទេសទាំងពីរត្រឹមកម្រិតអគ្គនាយករដ្ឋានទទួលបន្ទុកប្រតិបត្តិការយោធាដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាកើតឡើងជាយថាហេតុ។ ក្រៅពីសន្តិសុខភាគីទាំងពីរក៏ស្វែងរកលទ្ធភាពចាប់ដៃគ្នាអភិវឌ្ឍតំបន់រួមគ្នា និងពង្រឹងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មដែរ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះលោក ម៉ូឌី ហាក់ព្យាយាមរក្សាគោលជំហរឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត្យរបស់ឥណ្ឌាដែលមានតាំងពីជំនាន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Jawaharlal Nehru ដោយធ្វើយ៉ាងណារក្សាតុល្យភាពនៃទំនាក់ទំនងជាមួយលោកខាងលិចផង និងជាមួយមិត្តជិតខាងដូចជាចិនដែលកំពុងកើនឥទ្ធិពលឥតឈប់ផង។ រឹតតែច្បាស់ថែមទៀត ក្នុងវេទិកាសន្តិសុខ Shangri-La នៅសិង្ហបុរីដើមខែមិថុនាកន្លងទៅនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាមិនបានលើកឡើងសូម្បីតែមួយម៉ាត់ពីសម្ព័ន្ធសន្តិសុខចតុភាគី (Quadrilateral Security Dialogue) ដែលមានអាមេរិក ឥណ្ឌា ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញលោកបែរជាលើកឡើងពីអាទិភាពនៃការចាប់ដៃពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយចិនទៅវិញ។ ការណ៍នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថា វាជាឥរិយាបថមួយវិជ្ជមានដែលមិនធ្វើឲ្យចិនឃ្នើសចិត្ត និងធូរទ្រូងលែងសូវបារម្ភពីចេតនារបសឥណ្ឌាចំពោះខ្លួនទៀតដែរ។ បន្ទាប់ពីជួបគ្នានៅ Wuhan លោក ម៉ូឌី បានជួបជាមួយលោក ស៊ី ជាលើកទីពីរនៅក្នុងវេទិកាកិច្ចប្រជុំនៃអង្គការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ (SCO) ដែលរៀបចំឡើងនៅទីក្រុង Qingdao ប្រទេសចិន។ ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនេះ លោក ម៉ូឌី បានស្នើសុំរៀបចំជំនួបទ្វេភាគីមិនផ្លូវការដូចនៅក្រុង Wuhan ទៀតប៉ុន្តែជំនួបនេះត្រូវធ្វើឡើងនៅទឹកដីឥណ្ឌាម្តង។ ប្រធានាធិបតីចិនបានទទួលយកលិខិតអញ្ជើញដោយមិនបានបង្អែរបង្អង់យូរទេ។ ចំណែករឿងសេដ្ឋកិច្ច លោក ស៊ី និងលោក ម៉ូឌី បានឯកភាពគ្នាធ្វើយ៉ាងណាជំរុញទំហំពាណិជ្ជកម្មឲ្យដល់ ១០០ពាន់លានដុល្លារត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ផង។ ចំណែក ជំនួបលើកទីបីនឹងកើតឡើងដាច់ដោយឡែកពីកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចជាន់ថ្មី BRICS ដែលរៀបចំឡើងនៅក្រុង Johannesburg ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងសប្តាហ៍នេះ។ ជំនួបទ្វេភាគីលើកទីបីរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរផ្តោតសំខាន់ពាណិជ្ជកម្មទៀត ខណៈដែលអាមេរិកបន្តបញ្ឆេះសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងចិន។ ឥណ្ឌា និងចិនគាំទ្រពាណិជ្ជកម្មសេរី សេដ្ឋកិច្ចបើកចំហ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគីផង។ ដូច្នេះបញ្ហានេះនឹងត្រូវលើកយកមកពិភាក្សា ។ បើសិនឥណ្ឌា និងចិនអាចបន្តរក្សាទុកជម្លោះព្រំដែនដោយឡែក ឬអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន និងឈានទៅការជាមួយគ្នាជិតស្និទ្ធក្នុងនាមជាមិត្តជិតខាងល្អនៅពេលខាងមុខនោះ ភាពវិជ្ជមានជាច្រើននឹងកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូល។ វាជាពេលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌អាស៊ីដុះដាលឥទ្ធិពលលើសគេ ប្រៀបដូចសតវត្សអាមេរិកនាសតវត្សទី ២០ និងសតវត្សចក្រពត្តិអង់គ្លេសនាសតវត្សទី ១៩ដូចគ្នា។ «សតវត្សអាស៊ីមានមូលដ្ឋានគ្រឹះកាន់តែរឹងមាំ បើសិនមហាយក្សឥណ្ឌា និងចិនក្លាយជាមិត្តជិតស្និទ្ធ» ទាក់ទិននឹងការវិវត្តនៃទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌា និងចិន អ្នកជំនាញការបរទេសលោកបណ្ឌិតយល់ឃើញថា វានឹងមានសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់តំបន់ និងពិភពលោកទាំងមូល បើឥណ្ឌា និងចិនកាន់មានលទ្ធភាពខ្ពស់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួត និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរបានមែននោះ។ ចំណុចវិជ្ជមាននោះគឺ ការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ និងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការកសាងទំនុកចិត្តខ្ពស់រវាងប្រទេសក្នុងតំបន់តំបន់ស្ថិរភាព សន្តិភាព និងវិបុលភាពនៃតំបន់ទាំងមូលផង។ លោកបណ្ឌិត Tang Siew Mun បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះថា៖« និយាយឲ្យពិតទៅ បច្ចុប្បន្ននេះទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា និងចិនកាន់តែប្រសើរហើយ។ បើសិនជាឥណ្ឌា និងចិនកាន់ជិតស្និទ្ធ អាចធ្វើការរួមគ្នា និងឈានដល់ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងព្រំដែន និងភាពខុសប្លែកគ្នាផ្សេងទៀត វាជារឿងល្អបំផុតដោយសតវត្សអាស៊ីមានមូលដ្ឋានកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត»។ លោកបណ្ឌិតបានបន្តថា៖« វាមានមូលដ្ឋានកាន់តែរឹងមាំដោយសារសតវត្សអាស៊ីលែងពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនតែមួយ។ បើសិនមានឥណ្ឌា និងចិន យើងមានក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចពីរ ហើយបូកជប៉ុនមួយទៀត។ រាប់ទាំងការត្រដែតឡើងរបស់វៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ីផងនោះ តំបន់ទាំងមូលកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត។ យើងមិនពឹងផ្អែកលើក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចតែមួយដូចមុនទេ ព្រោះយើងនឹងមានក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចច្រើន»។ លោកបណ្ឌិតជឿជាក់ថា វាប្រាកដណាស់ដែលភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងអាចឈានទៅដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន និងភាពខុសគ្នាផ្នែកនយោបាយរួមគ្នា ហើយជាលទ្ធផលភាពតានតឹងនឹងថមថយ ហើយការកសាងទំនុកចិត្តរវាងគ្នា និងការសហការគ្នាកើតឡើងកាន់តែច្រើនផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1436.txt

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបន្តបដិសេធការចោទប្រកាន់លើរុស្ស៊ីជុំវិញការជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកឆ្នាំ២០១៦ ដែលនាំជោគជ័យដល់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ។ លោក ត្រាំ ដែលប្រាថ្នាចង់បានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយរុស្ស៊ី ទំនងជឿជាក់លើសម្ដីរបស់លោក ពូទីន ទាំងស្រុង។ ការណ៍នេះប្រាកដជាធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ ពិបាកមិនខាន ព្រោះលោកត្រូវបកស្រាយឲ្យច្បាស់ពីជំហររបស់លោក ស្របពេលក្រុមស៊ើបអង្កេត ឬចារកម្មអាមេរិករកឃើញផ្ទុយពីការអះអាងរបស់លោក ពូទីន ។

ជំនួបមួយថ្ងៃរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងរុស្ស៊ី បានបញ្ចប់ទៅដោយមិនមានផ្លែផ្កាអ្វីដុំកំភួនឡើយ។ សំណុំរឿងអាមេរិកចោទរុស្ស៊ីថា បានលូកលាន់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០១៦ ជាប្រធានបទសំខាន់មួយដែលត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ជជែកជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ។ ដូចពេលកន្លងមកដែរ លោក ពូទីន បានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ទាំងអស់នេះ និងបានរិះគន់ការស៊ើបអង្កេតរបស់រដ្ឋអាជ្ញាពិសេសអាមេរិកផង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ពូទីន និយាយថា រុស្ស៊ីមិនបានកកូរកកាយការបោះឆ្នោតអាមេរិកឆ្នាំ២០១៦ ។ សម្ដីលោក ពូទីន ស្មើនឹងការបដិសេធលទ្ធផលស៊ើបអង្កេតរបស់ក្រុមចារកម្មអាមេរិកដែលរកឃើញភស្តុតាងបង្ហាញពីសកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីក្នុងការលួចចូល (Hack) ទៅក្នុងសារអ៊ីមែលរបស់សមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងបានបញ្ចេញព័ត៌មានសម្ងាត់ដែលជួយត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យលោក ត្រាំ ទៅកាន់សេតវិមាន។ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា លោក ពូទីន បានបញ្ជាក់ថា៖ «យកសំរាមនេះចេញពីក្បាលអ្នកទៅ។» លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រាំ ទំនងទុកចិត្តការចម្លើយរបស់លោក ពូទីន ដោយលោកចាត់ទុកសម្ដីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីជា ការបដិសេធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត។ លើសពីនោះ លោក ត្រាំ ក៏អះអាងទៀតថា លោកមើលមិនឃើញពីមូលហេតុដែលរុស្ស៊ីត្រូវជ្រៀតជ្រែកផ្ទៃក្នុងអាមេរិកឡើយ។ ដោយឡែកក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍អាមេរិក Fox News ក្រោយជំនួបនៅហ្វាំងឡង់ លោក ពូទីន ក៏បង្ហាញក្ដីងឿងឆ្ងល់ និងមិនជឿថា រុស្ស៊ីអាចកែប្រែគំនិតរបស់ប្រជាជនអាមេរិកបានដែរ។ ជុំវិញការចោទប្រកាន់ជនជាតិរុស្ស៊ី១២នាក់ពីសំណាក់ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក មេដឹកនាំរុស្ស៊ីចាត់ទុកករណីនេះជាល្បែងនយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់អាមេរិក និងជាការប្រកួតប្រជែងគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ លោកបានស្នើកុំឲ្យយកទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី-អាមេរិក ធ្វើចំណាត់ខ្មាំងក្នុងបញ្ហានេះឲ្យសោះ។ លោក ពូទីន ក៏បានទទូចឲ្យមានការប្រើប្រាស់កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីស្ដីពីការអនុវត្តច្បាប់នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ។ លោកចង់សំដៅដល់សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៩៩ ចែងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកច្បាប់ ដែលបើកផ្លូវឲ្យរដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិកអាចសាកសួរជនជាតិរុស្ស៊ីទាំង១២នាក់ក្រោមនៅរុស្ស៊ី។ លោកបានលើកជាសំណួរថា ហេតុអ្វីរដ្ឋអាជ្ញាពិសេស Robert Mueller មិនផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅរុស្ស៊ីក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ? អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1437.txt

កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា បានស្នើរៀបចំជំនួបពិសេសអាស៊ាន-កូរ៉េខាងត្បូងនៅឆ្នាំ២០១៩ ។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា (Kang Kyung-wha) ជំនួបពិសេសនេះ គឺជាឱកាសដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ីជម្រៅរវាងភាគីទាំងពីរ។ មេដឹកនាំភាគីទាំងពីរ នឹងជជែកពីពេលវេលា និងទីតាំងជាក់លាក់ដើម្បីរៀបចំជំនួបពិសេសនេះ។

ក្រោមរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន កូរ៉េខាងត្បូងបានឲ្យតម្លៃខ្លាំងលើតំបន់អាស៊ានដែលមានសមាជិក១០ប្រទេស ស្របពេលភាគីទាំងពីរជាដៃគូដ៏សំខាន់ស្រាប់ហើយនោះ។ លោក មូន ចេអ៊ីន បានដាក់ចេញ «គោលនយោបាយភាគត្បូងថ្មី» សំដៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយជាមួយប្រទេសនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសនៅប៉ែកអាស៊ីខាងត្បូងដូចជាឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថានផង។ ក្នុងន័យរឹតចំណងទ្វេភាគីកាន់តែរឹងមាំ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា បានស្នើរៀបចំជំនួបពិសេសរវាងកូរ៉េខាងត្បូង និងអាស៊ានដែលគ្រោងធ្វើនៅឆ្នាំក្រោយ។ លោកស្រី កាង ស្នើបែបនេះនាជំនួបប្រចាំឆ្នាំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-កូរ៉េខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា នៅសិង្ហបុរី។ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសថា ប្រមុខការទូតអាស៊ានទាំង១០ ក៏បានស្វាគមន៍សំណើដែលលើកឡើងដោយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap អាស៊ាន និងកូរ៉េខាងត្បូង នឹងកំណត់ទីកន្លែង និងកាលបរិច្ឆេទនៃគម្រោងជំនួបនៅក្នុងខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ លោក មូន នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរីដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-កូរ៉េខាងត្បូងជាមួយប្រមុខរដ្ឋ-ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសមាជិកអាស៊ាន។ នាកិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃទី៣ លោកស្រី កាង បានលើកឡើងពីតួនាទីសំខាន់របស់តំបន់អាស៊ានសម្រាប់កូរ៉េខាងត្បូង។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងត្បូងរូបបញ្ជាក់ថា អាស៊ានមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរៀបចំវេទិកាយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់ រៀបចំរបៀបវារៈ ហើយកាន់តែសំខាន់នោះ គឺប្រមូលផ្ដុំមេដឹកនាំពិភពលោកឲ្យជជែកពីបញ្ហារួមក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ លោកស្រីក៏អះអាងថា គំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់កូរ៉េខាងត្បូងខាងលើ គឺស្មោះត្រង់ និងពិតប្រាកដ មិនមែនថាតែមាត់ឡើយ។ តំបន់អាស៊ាន ដែលមានប្រជាជនសរុបជាង៦០០លាននាក់ ជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំទីពីររបស់កូរ៉េខាងត្បូង ដោយទំហំពាណិជ្ជកម្មទៅមកក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មានទំហំដល់ទៅ១៤៩,១ពាន់លានដុល្លារឯណោះ គឺខ្ពស់ជាងទំហំនៃការដោះដូរក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានត្រឹម១១៨,៨ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ដូចនេះ អាស៊ាន ជាទីផ្សារសំខាន់មួយរបស់ទំនិញកូរ៉េខាងត្បូង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1438.txt

មួយថ្ងៃមុនបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីមកដល់ មេដឹកនាំផ្តាច់ការដែលត្រូវគេទម្លាក់ពីតំណែងលោក រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ បានប្រកាសថា លោកមិនបោះឆ្នោតឲ្យប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្នដែលស្ថិតក្នុងបក្សកាន់អំណាចជាមួយខ្លួនឡើយ។ លោក មូហ្កាបេ អះអាងថាលោកមិនអាចគាំទ្រអ្នកធ្វើបាបលោកនោះឡើយ។

អតីតមេដឹកនាំផ្តាច់ការស៊ីមបាវ៉េលោក រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ បានអះអាងប្រាប់គេឯងក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានថ្ងៃអាទិត្យទី ២៩ ខែកក្កដាថា លោកមិនបោះឆ្នោតឲ្យលោកប្រធានាធិបតី Emmerson Mnangagwa ដែលស្នងតំណែងលោកឡើយ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ពេលបង្ហាញខ្លួនក្នុងសន្នសីទព័ត៌មានជាលើកដំបូងតាំងពីត្រូវក្រុមយោធាទម្លាក់ចេញតំណែងនៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុន លោក មូហ្កាបេ វ័យ៩៤ឆ្នាំនោះបាននិយាយយឺតៗថា ៖«ខ្ញុំមិនអាចបោះឆ្នោតឲ្យអ្នកដែលធ្វើបាបខ្ញុំឡើយ។ ខ្ញុំមិនអាចបោះឆ្នោតឲ្យបក្ស ZANU-PF ឡើយ។ មានអ្វីសល់ទៀត? ខ្ញុំគិតថា មានតែលោក Nelson Chamisa»។ លោក មូហ្កាបេ ចង់សំដៅដល់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក Chamisa ដែលបច្ចុប្បន្នដឹកនាំបក្សចលនាដើម្បីការផ្លាស់ប្តូរប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកជាគូប្រជែងរបស់លោក Mnangagwa ដើម្បីយកតំណែងប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃចន្ទទី ៣០ ខែកក្ដដានេះ។ លោក Mnangagwa មានវ័យ ៧៥ឆ្នាំ បានសន្យាធ្វើយ៉ាងណាដឹកនាំប្រទេសតាមបែបថ្មី និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមធំៗដូចជាពុករលួយ និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចដែលធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិមិនលូតលាស់ទៅមុខសោះនោះ។ លោកជាបេក្ខជននាំមុខគេ ហើយបានទទួលការគាំទ្រពីក្រុមយោធាថែមទៀតផង។ ចំណែកលោក Chamisa មានវ័យ ៤០ឆ្នាំវិញនោះ ក៏ទទួលបានការគាំទ្រច្រើនដែរពីពលរដ្ឋ។ លោកសង្ឃឹមថា លោកអាចនឹងទាក់ទាញបាននូវក្រុមយុវជនដែលចង់បានការផ្លាស់ប្តូរព្រោះបក្សកាន់អំណាច ZANU PF កាន់អំណាចតាំងពីស៊ីមបាវ៉ាប្រកាសឯករាជ្យពីម្ចាស់អាណានិគមអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៨០ម្ល៉េះ។ តាមពិតទៅ ប្រជាជនស៊ីមបាវ៉ានឹងត្រូវចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ និងប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃស្អែកនេះ ហើយវាជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងបំផុតចាប់ពីលោក មូហ្កាបេ ធ្លាក់ពីតំណែងនោះ។ វាក៏ជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងក្នុងពេល១៦ឆ្នាំដែលមានអ្នកសង្កេតការណ៍មកពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែគេនៅតែបារម្ភថា ការបោះឆ្នោតនេះនឹងនៅតែហ៊ុមព័ទ្ធដោយបញ្ហាជាពិសេសការទិញសន្លឹកឆ្នោត លួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត និងអំពើហិង្សាជាដើមផង។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក មូហ្កាបេ ការបោះឆ្នោតត្រូវបានរៀបចំឡើងពោលពេញទៅដោយការកេងបន្លំ និងហិង្សា ហើយឆ្នាំនេះក៏មានការចោទប្រកាន់គ្នាច្រើនរឿងភាពមិនប្រក្រតីនេះដែរ។ គេឃើញបក្សប្រឆាំងចាប់ផ្តើមលើកឡើងជាថ្មីបញ្ហាប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលមិនយុត្តិធម៌នៅថ្ងៃអាទិត្យចុងសប្តាហ៍នេះទៀត ហើយវាក៏មានការគំរាមកំហែង និងការលម្អៀងនៅក្នុងគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_144.txt

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានចេញសុំទោសជាសាធារណៈទៅប្រជាពលរដ្ឋ ក្រោយការប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងសន្យាមិនគេចវេសការដាក់ទោស។ ការសុំទោសរបស់លោក យូន ធ្វើឡើងមុនពេលសភាបើកកិច្ចប្រជុំដកតំណែងរូបលោក។

អត្ថបទទាក់ទង មេបក្សកាន់អំណាចកូរ៉េខាងត្បូង ជំរុញការព្យួរអំណាចលោកយូនឱ្យបានរហ័ស ក្រោយការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក ត្រូវបានប្រឆាំងដោយសភា ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានចេញសុំទោសជាសាធារណៈ និងសន្យាទទួលទោស។ លោក យូន បានប្តេជ្ញានឹងមិនគេចវេសលើការទទួលខុសត្រូវរបស់លោកនោះទេ ក្រោយប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ បន្ថែមពីនេះ លោក បានសន្យាថា មិនធ្វើរឿងនេះលើកក្រោយទៀតឡើយ។ «ខ្ញុំពិតជាសោកស្ដាយ និងសុំទោសទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានទទួលភាពភ្ញាក់ផ្អើល។ ខ្ញុំ នឹងមិនគេចវេសការទទួលខុសត្រូវផ្នែកផ្លូវច្បាប់ និងផ្នែកនយោបាយណាមួយឡើយលើការប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹក»។ លោក យូន បានប្រកាសបែបនេះ ដោយសន្យា ទុកការសម្រេចនានាឱ្យគណបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) ជាអ្នកចាត់ចែង។ ហេតុផលដែលប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក គឺដោយសារភាពអស់សង្ឃឹមក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី ប៉ុន្តែក៏ទទួលស្គាល់ផលវិបាកនៃភាពវឹកវរក្នុងប្រទេសផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ មេដឹកនាំបក្សអំណាចប្រជាជន លោក Han Dong-hoon បានប្រាប់ទៅអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ថាការចុះចេញពីតំណែងរបស់លោក យូន គឺមិនអាចគេចវេសបានទេ ដ្បិតការកាន់តំណែងរបស់លោក គ្មានឥទ្ធិពលធ្វើអ្វីបន្តបានដូចមុនឡើយ។ ទាក់ទិនលើបញ្ហាធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញាដើម្បីកែប្រែអាណត្តិប្រធានាធិបតីឱ្យមានរយៈពេលខ្លីជាងមុន លោក Han បានបញ្ជាក់ថា គណបក្សលោក នឹងជជែកលើវិធានការដែលត្រូវធ្វើលើបញ្ហានេះ។ ការដកតំណែងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវការសំឡេង ២ភាគ៣។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន សមាជិកសភាកូរ៉េខាងត្បូងមានចំនួនសរុប ៣០០អាសនៈ ខណៈបក្សប្រឆាំងមានសំឡេងក្នុងសភា ១៩២អាសនៈ។ គួរជម្រាបថា លោក យូន សុកយ៉ល បានប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក នៅថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ដែលមានការបញ្ជាឱ្យដាក់ទ័ពនៅរដ្ឋសភា ដោយចោទក្រុមប្រឆាំងប្រព្រឹត្តសកម្មភាពប្រឆាំងរដ្ឋ។ ការប្រកាសបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយបក្សប្រឆាំងដាក់សម្ពាធឱ្យកាត់បន្ថយការចំណាយ និងដាក់សំណើដកប្រធានរដ្ឋអាជ្ញា និងសវនកររដ្ឋ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1440.txt

ភ្នំពេញ៖ ទូតកម្ពុជា ប្រចាំប្រទេសជប៉ុន អំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរស់នៅទីនោះ មានការប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះគ្រោះទឹកជំនន់ ដែលកំពុងបង្កគ្រោះថ្នាក់គំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត។ ពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅតំបន់រងគ្រោះទឹកជំនន់ ត្រូវរាយការណ៍ទៅស្ថានទូត ដើម្បីទទួលបានការជួយសង្គ្រោះពីស្ថានទូត។ គិតត្រឹមថ្ងៃចន្ទទី ៩ ខែកក្កដានេះ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់និងបាក់ដី នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនកើនឡើងជាង៧០នាក់ហើយ ។

គិតមកដល់ពេលនេះ គឺមានរយៈពេល៤ថ្ងៃហើយ ដែលប្រទេសជប៉ុន កំពុងរងគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបង្កការប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតមនុស្ស៧៥នាក់ ខណៈដែលប្រជាជនមួយចំនួន នៅបន្តបាត់ខ្លួនជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀត នៅតំបន់ភាគកណ្តាល និងខាងលិចប្រទេសជប៉ុន។ ដោយសារប្រទេសជប៉ុនកំពុងទទួលរងឥទ្ធិពលទឹកជំនន់ និងបាក់ដីនេះ ស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំជប៉ុន អំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលកំពុងរស់នៅទីនោះ មានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះបញ្ហាទឹកជំនន់នេះ ដោយរាយការណ៍មកស្ថានទូតជាបន្ទាន់ ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់។ «ស្ថានទូតមានក្តីបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងដែលកំពុងរស់នៅ សិក្សា ធ្វើការនិងធ្វើកម្មសិក្សានៅតំបន់ទាំងនោះ។ នៅក្នុងន័យនេះ ក្នុងករណីជួបបញ្ហាឬករណីបន្ទាន់ណាមួយនៅក្នុងតំបន់ដែលកំពុងទទួលរងឥទ្ធិពល សូមទាក់ទងស្ថានទូតជាបន្ទាន់ ស្ថានទូតនឹងព្យាយាមដោះស្រាយឲ្យអស់ពីលទ្ធភាព »។ នេះបើតាមហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតខ្មែរ ប្រចាំប្រទេសជប៉ុន។ Relate អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក ជុំ សុន្ទរី បាននិយាយថា ក្រសួងមិនទាន់ទទួលបានរបាយការណ៍ពីស្ថានទូតកម្ពុជា ជុំវិញបញ្ហារបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរស់នៅប្រទេសជប៉ុននៅឡើយទេ។ ក្រសួងការបរទេស កំពុងតាមដានលើបញ្ហាទឹកជំនន់នៅជប៉ុននេះ ដើម្បីត្រៀមជួយដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋខ្មែរ។ ប្រជាជនជប៉ុនប្រហែល ១,៥ លាននាក់ត្រូវជម្លៀសចេញពីលំនៅដ្ឋាន ខណៈ ៣លាននាក់ផ្សេងទៀតត្រូវអាជ្ញាធរណែនាំឲ្យត្រៀមខ្លួនចាកចេញដូចគ្នា។ ស្ថានភាពកាន់តែដុនដាបបានបង្ខំឲ្យប្រជាជនឡើងទៅលើដំបូលផ្ទះ ដើម្បីគេចផុតពីការកើនឡើងនៃកម្រិតទឹកជំនន់ និងរង់ចាំការជួយសង្គ្រោះពីអាជ្ញាធរផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ចំនួនអ្នកស្លាប់កើនក្នុងគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ និងបាក់ដីលើកនេះកើនឡើងខ្ពស់ជាងគ្រោះមហន្តរាយឆ្នាំ ២០១៤ នៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាដែលអ្នកស្លាប់កាលនោះមានត្រឹម ៧៤ នាក់ប៉ុណ្ណោះ៕ ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅតំបន់ ដែលជួបបញ្ហាគ្រោះទឹកជំនន់ នៅប្រទេសជប៉ុន អាចទាក់ទងតាមរយៈហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូត ឬតាមរយៈ៖ ១. លោក តាំង ផេងរិទ្ធី ទីប្រឹក្សាទទួលបន្ទុកពលករ ០៨០ ៣៤៥៩ ៧៨៨៩ ។ ២. លោក ឆេង ចំរើន ០៨០ ៤៦៨៩ ៩៣៧៤ ។ ៣. លោក ឌឿក វណ្ណរិទ្ធិ ០៨០ ៤៤៣៩ ៥៧០៤។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1441.txt

បើគិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៨ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅសល់ពេលដឹកនាំប្រទេសចំនួន៤ឆ្នាំទៀតក្នុងអាណត្តិដែលមានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ ខណៈពេលវេលាអង្គុយកៅអីប្រធាធិបតីទើបបាន២ឆ្នាំ លោក ឌូទើតេ តែងលើកឡើងពីបំណងចង់ចូលនិវត្តន៍ឲ្យបានឆាប់ ព្រោះលោកចង់សម្រាកពីរឿងនយោបាយ ហើយលោកនឹងចុះចេញភ្លាមពេលចប់អាណត្តិ ដោយគ្មានរុញរាឡើយ។ យ៉ាងណា ក្នុងពេលកាន់តំណែង លោកនឹងធ្វើតាមពាក្យសន្យាទាំងអស់ជាពិសេសបញ្ហាពុករលួយ និងគ្រឿងញៀន។

អាណត្តិ៦ឆ្នាំរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២២ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំហ្វីលីពីនរូបនេះចង់ឲ្យពេលវេលានេះមកដល់ឲ្យបានឆាប់។ នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា លោក ឌូទើតេ បាននិយាយនៅចំពោះមុខមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនហ្វីលីពីនជាច្រើន ថា លោកទន្ទឹងចាំមើលថ្ងៃចូលនិវត្តន៍របស់លោកមកដល់ ហើយលោកនឹងចាកចេញឲ្យផុតពីឆាកនយោបាយដោយគ្មានអាឡោះអាល័យអ្វីឡើយ។ បើតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Manila Bulletin លោក ឌូទើតេ បញ្ជាក់ថា លោកគ្មានផែនការប្រជែងតំណែងក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលអ្វីទេ ពេលអាណត្តិរបស់លោកចប់នោះ។ «ខ្ញុំមិនធ្វើយុទ្ធនាការដើម្បីអ្នកណាឡើយ សូម្បីតែខ្លួនខ្ញុំ។ ខ្ញុំក៏មិនអាចប្រជែងតំណែងអ្វីទៀតដែរ។ ក្រោយចប់អាណត្តិ ខ្ញុំនឹងចូលនិវត្តន៍ ហើយនឹងស្លាប់តាមសម្រួលតែម្ដង»។ នេះជាសម្ដីរបស់លោក ឌូទើតេ ដែលជាត្រូវបានគេឲ្យរហស្សនាមថា មេដឹកនាំមាត់អត់គម្រប។ ខណៈនៅសល់ពេលគួរសមមុនអាណត្តិប្រធានាធិបតីត្រូវអស់ លោក ឌូទើតេ នៅតែប្ដេជ្ញាចិត្តបន្តអនុវត្តតាមពាក្យសម្ដីក្នុងពេលឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត គឺបោសសម្អាតគ្រឿងញៀន ឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើពុករលួយពីសង្គមហ្វីលីពីន។ ក្នុងយុទ្ធនាការកណ្ដាប់ដៃដែកក្រោយចូលកាន់តំណែងភ្លាមៗក្នុងឆ្នាំ២០១៦ មនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមគ្រឿងញៀន ដែលភាគច្រើនកើតឡើងក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ឯមន្ត្រីជាច្រើនក៏អស់តំណែងជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារគ្រឿងញៀន និងអំពើពុករលួយ។ ដោយសារមនុស្សស្លាប់ច្រើនបែបនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនរូបនេះបានរងការរិះគន់ខ្លាំងទាំងនៅក្នុងស្រុក និងនៅបរទេសចាប់ពីអាមេរិក អង្គការសហប្រជាជាតិ និងការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សផង។ យ៉ាងណាមិញ លោក ឌូទើតេ មិនបានស្ដាប់ការណែនាំរបស់អន្តរជាតិ ហើយបែរជាប្រតិកម្មដោយប្រើសម្ដីគំរោះគំរើយផង ព្រមទាំងប្រកាសជាសាធារណៈថា យុទ្ធនាការរបស់លោក នឹងមិនបញ្ចប់ឡើយ បើគ្រឿងញៀននៅតែបន្តអុកឡុកហ្វីលីពីននោះ។ ជុំវិញពាក្យរិះគន់ថា លោកមិនគោរពសិទ្ធិមនុស្សរបស់ជនរងគ្រោះ លោក ដូទើតេ បានលើកឡើងថា ជនរងគ្រោះទាំងអស់អាចរីករាយសិទ្ធិពួកគេនៅឯឋានសួគ៌ ហើយទុកឲ្យលោកទៅចុះនរកវិញ។ បើតាមប្រធានាធិបតីរូបនេះ លោកជាអ្នកស្នើឲ្យព្រះបញ្ជូនអ្នកដែលស្លាប់ក្នុងយុទ្ធនាការគ្រឿងញៀនទៅកាន់ឋានលើ និងបញ្ជូនលោកទៅឋាននរក។ លោក ឌូទើត និយាយបែបនេះ ទោះជាលោកអះអាងថា លោកមិនជឿថា មានឋានសួគ៌និងឋាននរកក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1442.txt

ខណៈដែលប្រទេសបស្ចិមលោកមួយចំនួននាំគ្នាចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ចិនឯណោះបានសាទរការរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៦ នេះ។ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានអបអរកម្ពុជាចំពោះជោគជ័យនៃការរៀបចំការបោះឆ្នោត និងអបអរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាផង។ ចិនក៏សង្ឃឹមថា នៅអាណត្តិថ្មី កម្ពុជានឹងបន្តការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួនទៀត។

«ក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាងល្អ និងមិត្តភក្តិល្អ ចិនអបអរដោយស្មោះត្រង់កម្ពុជាដែលបានរៀបចំដោយជោគជ័យការបោះឆ្នោតអាណត្តិទី៦ »។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Geng Shuang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិននៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ជុំវិញទៅនឹងសំណួរជុំវិញការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ ខណៈដែលក្រុមប្រទេសលោកខាងលិចខ្លះបានរិះគន់ការបោះឆ្នោតនេះកប់មាត់។ អត្ថបទទាក់ទង សេតវិមានអាមេរិកថា ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា មិនឆ្លុះបញ្ចាំងឆន្ទៈពលរដ្ឋខ្មែរ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ អ្នកនាំពាក្យដដែលនេះក៏បានសាទរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជន គណបក្សកាន់អំណាចនេះទទួលជ័យជម្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដី។ លោក Geng Shuang បន្ថែមថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋសភាអាណត្តិថ្មី និងរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មី ប្រជាជនកម្ពុជានឹងបង្កើតសមិទ្ធផលថ្មីៗក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួនហើយចិនត្រៀមខ្លួនធ្វើការជាមួយកម្ពុជាដើម្បីអនុវត្តការព្រមព្រៀងរបស់មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរផង។ ការអធិប្បាយរបស់ក្រុងប៉េកាំង គឺផ្ទុយពីជំហររបស់អាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប កាណាដា និងអូស្ត្រាលី ដែលបានថ្កោលទោសការបោះឆ្នោតនេះ។ ប្រទេសទាំងនេះយល់ថា អវត្តមានគូប្រជែងដ៏ធំ គឺអតីតបក្សសង្រ្គោះជាតិ មិនបានបង្ហាញពីឆន្ទៈប្រជាជនឡើយ ហើយដែលនាំឲ្យមានភាពមិនយុត្តិធម៌ មិនសេរី និងមិនត្រឹមត្រូវ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសចិនខាងលើបានប្រកាសជំហររបស់ចិន ដែលបានចាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកសភានៅកម្ពុជា គឺជារឿងផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា និងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយសំខាន់ក្នុងជីវិតនយោបាយរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1443.txt

អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយរូហ្គាយលោក ហូសេ មូហ៊ីហ្កា (Jose Mujica) មានវ័យ ៨៣ ឆ្នាំធ្លាប់ទទួលបានឈ្មោះជាប្រធានាធិបតីក្រីក្រជាងគេលើលោកមុនពេលដែលលោកបញ្ចប់អណត្តិរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ២០១៥។ ពេលស្ថិតក្នុងតំណែង លោកធ្លាប់ផ្តល់គំនិតយោបល់ និងការណែនាំដល់មនុស្សទូទៅផងដែរឲ្យគិតគូរហ្មត់ចត់មុនចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យនយោបាយ។ លោកប្រាប់ថា បើស្រេកឃ្លានលុយកាក់ គេមិនគួរចូលធ្វើនយោបាយនោះឡើយ។

ជីវិត គឺជាជម្រើស។ វាអាចស្មុគស្មាញ ឬរីករាយអាស្រ័យលើមនុស្សម្នាក់អ្នកជ្រើសរើសប៉ុណ្ណោះ។ លោក ហូសេ មូហ៊ីហ្កា មិនដែលខ្វាយខ្វល់នឹងជីវិតហ៊ឺហាឡើយ។ ពេលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអ៊ុយរូហ្គាយ លោកបានបរិច្ចាគលុយប្រាក់បៀវត្សរហូតដល់ ៩០ភាគរយទៅសប្បុរសធម៌, ជិះឡានស៊េរីចាស់គ្មានអង្គរក្សហែហម និង ជ្រើសរើសការរស់នៅក្នុងជីវភាពសាមញ្ញក្នុងផ្ទះតូចមួយជាយក្រុងវិញ។ ដោយសារបែបនេះហើយ គេនាំគ្នាហៅលោក មូហ៊ីហ្កាថា ជាប្រធានាធិបតីក្របំផុតនៅលើលោកផង។ យ៉ាងណាមិញ លោកអះអាងថា លោកគ្រាន់តែចង់សន្សំសំចៃប៉ុណ្ណោះ មិនមែនលោកក្រទេ។ លោកបានផ្តល់និយមន័យថា មនុស្សក្រីក្រជាមនុស្សមានតម្រូវការច្រើនពេកក្រៃ រស់នៅខ្វះមុខ ខ្វះក្រោយសព្វបែបយ៉ាង។ ប៉ុន្តែលោកមិនដែលខ្វះខាតនោះឡើយ។ និយាយពីបញ្ហាមនោគមន៍វិជ្ជានយោបាយវិញ លោក មូហ៊ីហ្កា តែងតែប្រឆាំងនឹងការបោះឆ្នោត ជ្រើសរើស ប្រធានាធីបតី ឬមេដឹកនាំឲ្យកាន់តំណែងច្រើនដងបន្តបន្ទាប់គ្នា។ លោកយល់ថា ការណ៍នេះនឹង ជំរុញអោយមនុស្សម្នាក់ ឬក្រុមទាំងនោះមានលទ្ធភាពកាន់អំណាចយូរ ហើយនិងជំរុញឲ្យពួកគេប្រពឹត្ត អំពើពុករលួយក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងការរំលោភអំណាចជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត លោកតែងមើលឃើញខ្លួនឯងជាអ្នកសាធារណរដ្ឋ ហើយលោកជឿជាក់ ថាគ្មានមនុស្សណាល្អ ជាងមួយណាឡើយ សូម្បីតែប្រធានាធិបតីក៏ដោយ។ លោកចាត់ទុក ប្រធានាធិបតី ជាអ្នកទទួលបានការបោះឆ្នោត ពីប្រជាជន ដើម្បីបម្រើប្រជាជន ក្នុងនាមមន្ត្រីរាជការម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេមិនមែនជាស្តេច ឬជាព្រះ ដែលត្រូវបន្តតំណែង យូរអង្វែងឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកកាន់តំណែងកំពូលដូចជាប្រធានាធិបតី ក៏ត្រូវតែចាកចេញ និងមិនត្រូវបន្តកាន់តំណែងយូរពេកទេ។ នេះក៏ដោយសារ វាមានអ្នកដទៃ អាចជំនួសតំណែងនេះបាន។ ដោយឡែកលោក មូហ៊ីហ្កា ធ្លាប់បានណែនាំឲ្យមនុស្សទូទៅផងដែរថា ប្រសិនបើគេជាអ្នកល្មោភលុយកាក់ ឬចង់មានចង់បានរហ័សនោះ ពួកគេកុំធ្វើជាអ្នកនយោបាយ ឬមន្ត្រីរាជការឲ្យសោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេគួរទៅធ្វើជាអ្នកជំនួញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1444.txt

ប្រមុខស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ Zeid Ra'ad al-Hussein នឹងចប់អាណត្តិបួនឆ្នាំនៅក្នុងខែសីហានេះ ហើយត្រូវជំនួសដោយអតីតប្រធានាធិបតីស៊ីលី Michelle Bachelet ។ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោក ការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សបានកើតឡើងពាសពេញពិភពលោក។ លោក al-Hussein បានរិះគន់ដោយគ្មានសំចៃមាត់លើមេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើនដូចជាលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៃអាមេរិក និងលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ របស់ហ្វីលីពីនជាដើម។ តែលោកក៏រងប្រតិកម្មតបវិញមិនតិចដែរ។

«តួនាទីរបស់ឧត្តមស្នងការ គឺធ្វើជាទូតសិទ្ធិមនុស្សឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។» នេះសម្ដីរបស់ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស Zeid Ra'ad al-Hussein ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ Al Jazeera ដែលផ្សាយនៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។ លោក al-Hussein នឹងបញ្ចប់អាណត្តិរបស់ខ្លួននៅត្រឹមខែសីហានេះ ហើយអ្នកជំនួសលោក គឺអតីតមេដឹកនាំរដ្ឋអាមេរិកខាងត្បូងស៊ីលីលោកស្រី Michelle Bachelet ដែលល្បីខាងសិទ្ធិមនុស្សដែរនោះ។ មេដឹកនាំប្រទេសមិនថាតូចឬធំ សុទ្ធតែត្រូវបានលោករិះគន់ចាស់ដៃរាប់មេដឹកនាំមហាអំណាចអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ លើសំណុំរឿងរឹតត្បិតការធ្វើដំណើររបស់ជនអន្តោប្រវេសន៍មូស្លីម និងផែនការសាងសង់ជញ្ជាំង ក៏ដូចជាប្រធានាធិបតីសមាជិកអាស៊ាន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ជុំវិញសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនដែលសម្លាប់មនុស្សខ្ទង់ពាន់នាក់។ ប៉ុន្តែលោកក៏រងរិះគន់វិញដែរ ព្រោះមិនបានដោះស្រាយបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សដែលមានការបំពានខ្លាំង។ ទោះរងប្រតិកម្មអវិជ្ជមានក្ដី លោក al-Hussein និយាយថា តួនាទីរបស់លោក គឺអនុវត្តច្បាប់សិទ្ធិមនុស្ស និងមានកាតព្វកិច្ចឲ្យរដ្ឋនានាគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ហើយទីណាដែលគ្មានការគោរពនោះ គឺត្រូវការពារជនរងគ្រោះដែលសិទ្ធិពួកគេត្រូវបានបំពាន ឬរើសអើង ឬរស់នៅដោយភាពភ័យខ្លាច។ «ការងារខ្ញុំមិនមែនការពាររដ្ឋាភិបាលទេ ពួកគេអាចការពារខ្លួនឯងបាន ឯការងារខ្ញុំគឺការពារសិទ្ធិអ្នកផ្សេង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកប្រមុខសិទ្ធិមនុស្ស UN ចប់អាណត្តិ។ ដោយសារហេតុផលខាងលើ លោក al-Hussein ឆ្លៀតលើកឡើងថា លោកដឹងជាមុនថា លោកនឹងមិនទទួលបានការគាំទ្រពីសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខឡើយ។ លោកបកស្រាយថា៖ «ខ្ញុំបារម្ភថាពេលខ្ញុំជាភាគីខាងក្រៅ ហើយឃើញឧត្តមស្នងការមានមហាអំណាចនៅពីក្រោយ ព្រោះខ្ញុំសង្ស័យថា គាត់នឹងមិនធ្វើការបានត្រឹមត្រូវឡើយ។ សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍មានសិទ្ធិខុសពីគេនៅញូវយ៉ក ព្រោះមានអំណាចវ៉េតូក្នុក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។» ប៉ុន្តែស្ថានភាពមិនដូចគ្នានៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ដែលទីស្នាក់ការក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក al-Hussein បកស្រាយថា មហាអំណាចទាំងនោះគ្រាន់តែសមាជិកមួយនៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សដែលមានសមាជិក៤៨ប្រទេស ក្នុងករណីពួកគេត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យអង្គុយកៅអីសមជិក។ ដូចនេះ ក្រុមប្រឹក្សាពិនិត្យមើលរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សពួកគេដូចប្រទេសផ្សេងដែរ ហើយនោះជាអ្វីដែលមហាអំណាចទាំងនោះមិនចូលចិត្ត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1445.txt

ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង រី យ៉ុងហូ នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា បានរិះគន់អាមេរិកចំៗ ជុំវិញការដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង ទោះភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នាពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីក្ដី។ អាមេរិកនៅបន្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង លុះត្រាតែរដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះអនុវត្តការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានជាមុនសិន។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើង ដែលបានធ្វើសកម្មភាពខ្លះពាក់ព័ន្ធការលុបបំបាត់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរនេះ ចង់ឲ្យអាមេរិកបង្ហាញឆន្ទៈស្របតាមការឯកភាពគ្នានៅសិង្ហបុរី។

កូរ៉េខាងជើងបានចោទអាមេរិកថា បានដើរលើគន្លងចាស់វិញដែលផ្ទុយពីស្មារតីសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមក្រោយជំនួបសិង្ហបុរី បន្ទាប់ពីអាមេរិកមិនទាន់ដកទណ្ឌកម្មលើខ្លួន ហើយមានបំណងរឹតបន្តឹងថែមទៀត។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង រី យ៉ុងហូ បានរិះគន់អាមេរិកចំៗក្នុងជំនួបវេទិកាតំបន់អាស៊ាននៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា នៅសិង្ហបុរ ស្របពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ មានវត្តមានចូលរួមដែរនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក រី បានប្រកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលមានប្រមុខការទូតប្រទេសជាច្រើនពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការឈានទៅការរំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាអនុវត្តតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនៅសិង្ហបុរីផង។ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងបានរំលេចពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដូចជាការផ្អាកសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីល កម្ទេចទីតាំងសាកល្បងដ៏ធំ ក៏ដូចជាបញ្ជូនធាតុទាហានអាមេរិកផងវិញ។ យ៉ាងណាមិញ លោក រី អះអាងថា អាមេរិកបែរជាធ្វើសកម្មភាពគួរឲ្យកត់សម្គាល់ទៅវិញ ដោយអាមេរិកបានត្រឡប់ទៅកាន់ផ្លូវចាស់ខុសពីបំណងរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ហើយមិនបានបង្ហាញសកម្មភាពដុំកំភួនអ្វីសោះ។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ជំនួសទៅវិញ អាមេរិកមិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងទង្វើកូរ៉េខាងជើងឡើយ តែកំពុងបង្កើនសំឡេងដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើងទៅវិញ។ បើអាមេរិកមិនបង្ហាញឆន្ទៈដោះស្រាយបញ្ហាទេ កូរ៉េខាងជើងក៏មិនធ្វើសកម្មភាពតែឯងដែរ។» លើសពីនោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងក៏ចោទក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថា ធ្វើសកម្មភាពមិនសមរម្យតាមរយៈការដាក់សម្ពាធលើប្រទេសនានា កុំឲ្យបញ្ជូនប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងក្នុងខែកញ្ញាខាងមុខ។ នៅខែក្រោយ ក្រុងព្យុងយ៉ាង នឹងរៀបចំពិធីរំឭកខួបទី៧០ ថ្ងៃកំណើតកូរ៉េខាងជើង ដែលជាពិធីដ៏ធំមួយ។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលកូរ៉េខាងបញ្ចេញការមិនសប្បាយចិត្តចំពោះអាកប្បកិរិយារបស់អាមេរិកដែលទាមទារឲ្យខ្លួនចាត់វិធានការជាក់ស្ដែងដើម្បីលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ។ កូរ៉េខាងជើងដែលអះអាងថា ខ្លួនធ្វើការងារជាច្រើនក្រោយជំនួបថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនាមកនោះ រឹតតែមិនពេញចិត្តពេលអាមេរិកស្នើឲ្យប្រទេសទាំងអស់រក្សាទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចបន្តទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1446.txt

រយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី បានទទួលរងការវាយប្រហារពីក្រុមភេរវជនជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈដែលរដ្ឋមានប្រជាជនឥស្លាមច្រើនបំផុតរបស់ពិភពលោកមួយនេះ ព្យាយាមរឹតបន្តឹងសន្តិសុខខ្លាំងក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ Asian Games ឆ្នាំ២០១៨។ ជនសង្ស័យ ក៏ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ដូចគ្នាផងដែរ។

មេប៉ូលិសជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Tito Karnavian នៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានឲ្យដឹងថា គិតចាប់ពីមានការវាយប្រហាររបស់ភេរវករជាបន្តបន្ទាប់គ្នានៅកោះ Java ក្នុងខែឧសភាកន្លងមក ប៉ូលិសឥណ្ឌូណេស៊ី បានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យជិត៣០០នាក់ហើយ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Jakarta Globe។ តាមប្រភពព័ត៌មនដដែលនោះ មេប៉ូលិសជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះ បានអះអាងថា កងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់រដ្ឋាភិបាលបានផ្តោតសំខាន់បំផុតលើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងការគំរាមកំហែងបែបភេរវកម្ម ជាពិសេសដើម្បីធានាពីសុវត្ថិភាពសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ធំប្រចាំតំបន់ដែលឥណ្ឌូណេស៊ីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ Asian Games ដែលនឹងត្រូវចាបផ្តើមនៅថ្ងៃ១៨ សីហាខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ។ ជុំវិញព្រឹត្តិការណ៍ Asian Games នេះដែរ រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា ថ្មីៗនេះ ក៏បានអះអាងថា ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដែលមានទាំងប៉ូលិស និងទាហាន បួនម៉ឺននាក់ដើម្បីធានាពីសុវត្ថិភាពដល់អត្តពលិក ១៥០០០នាក់ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ពីបណ្តាប្រទេស៤៥។ គួរជម្រាបផងដែរថា ជាញឹកញាប់ឥណ្ឌូណេស៊ី តែងទទួលរងការប្រវាយពីក្រុមភេរវជន ខណៈដែលមានរបាយការណ៍ជាច្រើន មានការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងពីការវិលត្រឡប់ និងបែកខ្ញែករបស់ក្រុមភេរវករដែលចាញ់សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយដាក់គោលដៅមកអាស៊ីអាគ្នេយ៍វិញ។ ដោយសារតែការគំរាមកំហែងពីភេរវករ នៅខែឧសភាកន្លងទៅសភាឥណ្ឌូណេស៊ី បានអនុម័តលើសំណើវិសោធនកម្មស្តីពីច្បាប់ប្រឆាំងភេរវកម្ម ដោយផ្តល់បុព្វសិទ្ធិដល់កងកម្លាំងក្នុងការបំពេញបេសកម្មរបស់ពួកគេឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ពីមុនកងកម្លាំងឥណ្ឌូណេស៊ី ពិបាកធ្វើការបន្តិច ដ្បិតពួកគេ មិនចាត់វិធានការលើជនសង្ស័យភេរវកម្មបានឡើយ ប្រសិនបើពួកគេ មិនទាន់មានសកម្មភាពជាក់ស្តែងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1447.txt

ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ី បានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យជាភេរវជនចំនួន៧នាក់ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្រុមជ្រុលនិយមនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងចំណោមជនសង្ស័យទាំង៧នាក់ មានម្នាក់បានគំរាមធ្វើឃាតមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ និងរដ្ឋមន្ត្រីមួយរូបទៀត។

មេប៉ូលិសជាតិម៉ាឡេស៊ី Mohd Fuzi Harun បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ប៉ូលិសបានចាប់ខ្លួនជនជាតិម៉ាឡេស៊ី៤នាក់ និងជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី៣នាក់ដែលជាប់ទាក់ទងបណ្ដាញក្រុមភេរវជន។ ជនសង្ស័យទាំង៤ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងប្រតិបត្តិការមួយចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា នៅរដ្ឋចំនួន៤ គឺ Terengganu, Selangor, Perak និង Johor ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន លោក Fuzi និយាយថា ជនសង្ស័យម្នាក់ក្នុងចំណោមជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីទាំង៣នាក់ មានទំនាក់ទំនងជាមួយសមាជិកក្រុម Jamaah Ansharut Daulah ដែលជាបណ្ដាញរបស់ក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាម និងជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងករណីសម្លាប់ប៉ូលិសឥណ្ឌូណេស៊ីម្នាក់កាលពីខែឧសភា។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺការចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យម្នាក់ជាអ្នកគាំទ្រក្រុមរដ្ឋឥស្លាម ដែលគំរាធ្វើឃាតប្រមុខរដ្ឋ និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី។ យោងតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel NewsAsia ជនសង្ស័យដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅរដ្ឋ Johor បានបង្ហោះសារគំរាមធ្វើគុតមហាក្សត្រ Muhammad V នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ និងរដ្ឋមន្ត្រីការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី Mujahid Yusof Rawa ។ មេប៉ូលម៉ាឡេស៊ីដដែលបញ្ជាក់ថា មូលហេតុនៃការគំរាមនេះ គឺជាដោយសារជនសង្ស័យចាត់ទុកស្ដេចស៊ុលតង់ លោក មហាធៀ និងមន្ត្រីម្នាក់ មិនមែនជាមេដឹកនាំឥស្លាម ដែលមិនដឹកនាំប្រទេសតាមច្បាប់ Sharia របស់ឥស្លាម។ ជនសង្ស័យជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីពីរនាក់ទៀតក៏ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅរដ្ឋ Johor ដែរ។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមនេះជាអ្នកបច្ចេកទេសវ័យ៤២ ដែលធ្លាប់គំរាមវាយប្រហារគ្រាប់បែកនៅម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីនក្រោយពិធីបុណ្យ Hari Raya ។ ដើមឡើយ ជនសង្ស័យដែលមិនត្រូវបញ្ចេញឈ្មោះនេះ មានទំនាក់ទំនងជាញឹកញាប់ជាមួយសមាជិកក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនៅស៊ីរីឈ្មោះ Muhammad Wanndy Mohamed Jedi ដើម្បីទទួលព័ត៌មានពីស្ថានភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ វត្តមានក្រុមជ្រុលនិយមកំពុងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមមុខសម្រាប់តំបន់ ព្រោះចំនួនសកម្មជនភេរវជនក្នុងតំបន់កើនឡើងជាបន្ទាប់ បន្ថែមពីលើចំនួនក្រុមភេរវករខ្លះដែលបាក់ទ័ពពីមជ្ឈិមបូព៌ាផងនោះ។ បើតាមរបាយការណ៍ចារកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងចំណោមក្រុមភេរវជនដែលបរទេសដែលជាសមាជិកក្រុមរដ្ឋឥស្លាម មាន៨០០នាក់ ជាពលរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ខណៈសកម្មប្រយុទ្ធចេញពីឥណ្ឌូណេស៊ី មានរហូតដល់៤០០នាក់ផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1448.txt

ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលចិន ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ខ្លួនថា គ្រោងលូកដៃចូលកកូរកកាយការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ។ ការបដិសេធនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុន Fire Eye ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្ដល់សេវាកម្មការពារ ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរបស់អាមេរិកមួយ បានចេញរបាយការណ៍ពីគម្រោងរបស់ក្រុម Hacker ចិននេះ។

សំនួរអ្នកកាសែតជាច្រើនបានចោទសួរ ទៅរដ្ឋាភិបាលចិន ពីរឿងសេដ្ឋកិច្ចចិន និងអាមេរិក រួមទាំងគោលនយោបាយការបរទេសចិន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាទាក់ទងនឹងកម្ពុជា ត្រូវបានអ្នកកាសែតចោទសួរភ្ជាប់ទៅរបាយការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុន Fire Eye ទាក់ទងនឹងគម្រោងរបស់ចិន ក្នុងការលូកដៃចូលកិច្ចការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ដែលចេញផ្សាយដោយកាសែត Los Angeles Time កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ រដ្ឋាភិបាលចិន ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី Hua Chunying បាននិយាយការពារគោលជំហររដ្ឋាភិបាលខ្លួនថា ចិនគឺជាអ្នកប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអ៊ីនធឺណិត ដូច្នេះគ្មានមូលហេតុអ្វី ដែលចិនត្រូវលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសដទៃ តាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតនេះឡើយ។ ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទកាសែត កាលពីថ្ងៃទី១១ កក្កដា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានពន្យល់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំមិនបានដឹងពីស្ថានភាពដែលអ្នកកំពុងសួរខ្ញុំនោះទេ។ តួនាទីរបស់ចិន នៅក្នុងសន្តិសុខអ៊ីនធឺណិត គឺមានភាពច្បាស់លាស់ត្រឹមត្រូវ។ ក្នុងន័យនេះយើងចង់បញ្ជាក់ថា យើងមានជំហរប្រយុទ្ធប្រឆាំងលើការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត គ្រប់ទម្រង់ទាំងអស់។ ដូច្នេះចិន គឺជាអ្នកប្រកាន់ជំហររឹងមាំ លើសន្ដិសុខប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតនេះ»។ ក្រៅពីបដិសេធព័ត៌មានខាងលើ លោកស្រី Hua Chunying បានបង្វែររឿងនេះ ទៅជាស្នើឲ្យបណ្ដាសហគមន៍អន្តរជាតិ យកបញ្ហាសន្តិសុខប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ទៅពិភាក្សា និងសហការរួមគ្នា ដោះស្រាយលើបញ្ហានេះ ដោយផ្អែកលើភាពចាស់ទុំ គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ «សន្តិសុខអ៊ីនធឺណិតគឺជារឿងរបស់ពិភពលោក ដែលគ្រប់បណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ត្រូវងាកមកចាប់អារម្មណ៍ចូលរួមដោះស្រាយទាំងអស់គ្នា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន។ ក្រុមហ៊ុន Fire Eye ដែលផ្ដល់សេវាកម្មការពារ ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរបស់អាមេរិកមួយ បានចេញរបាយការណ៍ថា ក្រុម Hacker ចិន ដែលមានឈ្មោះ TERM.Periscope ត្រៀមលូកដៃចូលកិច្ចការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា តាមរយៈ Hack ចូលទិន្នន័យរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រុមប្រឆាំង។ ចំពោះគោលដៅដែលក្រុម TERM.Periscope គ្រោង Hack នោះ មានស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភា ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថ ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនជាដើម ខណៈកម្ពុជាកំពុងដំណើរការយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត។ នេះជាការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Los Angeles Time បានបន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុន Fire Eye បានដាក់ការសង្ស័យថា ចិនទំនងជាធ្លាប់ធ្វើបែបនេះ នៅការបោះឆ្នោតនៅម៉ាឡេស៊ីនាពេលថ្មីៗនេះ ដើម្បីងាយស្រួលតាមដានក្នុងការបោះឆ្នោត។ ជាមួយគ្នានេះលោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលមិនបានដឹងព័ត៌មានទាក់ទងនឹងគម្រោង Hack របស់ក្រុមចារកម្មចិននេះទេ ។ លោកថា នៅពេលនេះក្រសួងពាក់ព័ន្ធ កំពុងត្រួតពិនិត្យ និងតាមដានលើស្ថានការណ៍នេះ។ ជុំវិញបញ្ហានេះលោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ក៏បានបញ្ជាក់ថា មកដល់ពេលនេះ ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាគ្រប់គ្រងទិន្នន័យរបស់គ.ជ.ប នៅដំណើរការល្អជាធម្មតា មិនទាន់មានអ្វីដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភឡើយ។ «យើងមានអ្នកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធប្រចាំការអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍គ្រប់ពេលវេលា។ ហើយយើងជឿថា បើទោះជាអាចHack បានគឺបានតែសំបកក្រៅទេ តែមិនអាចយកបានទិន្នន័យខាងក្នុងបានទេ ព្រោះយើងមានយន្តការគ្រប់គ្រងពិតប្រាកដ ដោយក្រុមព័ត៌មានវិទ្យាជំនាញរបស់កម្ពុជា សហការជាមួយភាគីជប៉ុនគ្រប់ពេលវេលា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហង្ស ពុទ្ធា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1449.txt

រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានស្នើសុំត្រង់ៗឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិទប់ស្កាត់រាល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងច្នៃហើយខុសច្បាប់ដល់កូរ៉េខាងជើងទាំងស្រុង។ អាមេរិកបញ្ចេញរបាយការណ៍សម្ងាត់របស់ខ្លួនដែលបានរកឃើញថា កូរ៉េខាងជើងនៅតែបំពានទណ្ឌកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងការនាំប្រេងចូលលើកម្រិត ហើយចិន និងរុស្ស៊ីជាប្រទេសដែលចាំលក់ប្រេងឲ្យរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនេះរហូតមក។

ទណ្ឌកម្មដែលដាក់ចេញដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលមានគោលដៅហាមឃាត់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងច្នៃហើយទៅឲ្យកូរ៉េខាងជើងនោះគ្មានប្រសិទ្ធិភាពទេ ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅសប្តាហ៍នេះបន្ទាប់ពីទាមទារឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខចេញចំណាត់ការបន្ទាប់បញ្ចប់ការបំពានដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដោយនាំប្រេងខុសច្បាប់ចូលនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានAFP រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានបញ្ជូនរបាយការណ៍សម្ងាត់មួយទៅកាន់គណៈកម្មការទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដោយរបាយការណ៍នោះបង្ហាញថា ប្រេងដែលច្នៃហើយយ៉ាងហោចណាស់ ៧៥៩៧៩២ ប៉ារែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងពីខែមករាដល់ចុងខែឧសភាកន្លងមក។ បរិមាណប្រេងនេះលើសកូតាដែលមានកំណត់ក្នុងដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខឆ្ងាយណាស់។ តាមដំណោះស្រាយអង្គការសហប្រជាជាតិដែលដាក់ទណ្ឌកម្មកូរ៉េខាងជើងកាលពីខែធ្នូឆ្នាំមុន បរិមាណកំណត់នោះគឺ ៥សែនបារ៉ែលប៉ុណ្ណោះដែលកូរ៉េខាងជើងអាចនាំចូលសម្រាប់ប្រេងកែច្នៃហើយ។ចំណែកប្រេងឆៅដែលកូរ៉េខាងជើងអាចនាំចូលបានគឺកម្រិតមកត្រឹមបួនលានបារ៉ែលប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្នុងរបាយការណ៍សម្ងាត់នោះ អាមេរិកអះអាងថា ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឲ្យកូរ៉េខាងជើងនេះធ្វើឡើងតាមរយៈការដឹកជញ្ជូននិងផ្ទេរតាមកប៉ាល់តាមសមុទ្រ។ ការដឹកជញ្ជូននេះធ្វើឡើងយ៉ាងតិច ៨៩ដងក្នុងរយពេលប៉ុន្មានខែនេះ។ សំណើក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងត្រូវដាក់ចូលឲ្យគណៈកម្មការខាងលើត្រួតពិនិត្យនិងពិចាណានៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សប្តាហ៍ក្រោយ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា ចិន និងរុស្ស៊ីដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនឹងជំទាស់។ កន្លងមកមហាអំណាចទាំងពីរបានជំទាស់រាល់ការប៉ុនប៉ងបង្កើនទម្ងន់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែរ។ អង្គការសហប្រជាជាតិរកឃើញថា បើទោះជាមានទណ្ឌកម្មក៏ដោយ កូរ៉េខាងជើងនៅតែមានលទ្ធភាពស្វែងរកការនាំចូលប្រេងខុសច្បាប់បានកន្លងមកនេះ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អាមេរិកក៏ចង្អុលដាក់មហាអំណាចទាំងពីរខាងលើដែរក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួននោះ ព្រោះពួកគេបន្តលក់ប្រេងឲ្យកូរ៉េខាងជើងដោយមិនខ្វល់នឹងដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនោះ។ តាមពិតទៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចរចាគ្នាលើការរំសាយសព្វាវុធក្រោយកិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុននៅសិង្ហបុរីកាលពីខែមិថុនា។ កូរ៉េខាងជើងបានទាមទារឲ្យការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងខ្លួនឲ្យបានឆាប់ស្របពេលដែលខ្លួនប្តេជ្ញារំសាយអាវុធរបស់ខ្លួននោះ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានប្រកាសហើយថា ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដ៏តឹងរ៉ឹងនេះនៅតែរក្សានៅនឹងកន្លែងរហូតដល់កូរ៉េខាងជើងសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបញ្ចប់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុងដោយមានការពិនិត្យទទួលស្គាល់ពីអង្គភាពជំនាញនិងឯករាជ្យនោះ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_145.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាម៉េរិក លោក ឡយ អូស្ទីន ក្នុងថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានប្រកាសត្រៀមជំនួយយោធាក្នុងទំហំទឹកប្រាក់៩៨៨លានដុល្លារ ទៅអ៊ុយក្រែន ដែលរួមមានទាំងដ្រូន ឧបករណ៍កាំភ្លើងធំ និងគ្រាប់សម្រាប់ប្រព័ន្ធរ៉ុក្កែតកាំភ្លើងធំ(HIMARs) ដោយប្រើប្រាក់មូលនីធិរបស់គំនិតផ្ដួចផ្ដើមជំនួសសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន(USAI) ។

អត្ថបទទាក់ទង អ៊ុយក្រែន បញ្ចេញដ្រូនប្រភេទថ្មី ដើម្បីបង្កើនការវាយប្រហារចម្ងាយឆ្ងាយ ខណៈអាណត្តិជិតបញ្ចប់ រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ក្នុងវេទិកាការពារជាតិប្រចាំឆ្នាំមួយ នៅរដ្ឋ California នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានប្រកាសត្រៀមជំនួយក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជិត១ពាន់លានដុល្លារបន្ថែមទៅអ៊ុយក្រែន។ «ការតាព្វកិច្ចនេះ(ជំនួយ) នឹងត្រូវអនុម័តឆាប់ៗនេះ។ អ្វីផ្សេងទៀត នឹងត្រូវសម្រេចនៅពេលខាងមុខ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ពួកគេ(អ៊ុយក្រែន)នឹងបង្កើនលើកម្លាំង ដែលពួកយើងបានជួយរយៈពេល៤ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ»។ ប្រមុខការពារជាតិអាម៉េរិក លោក ឡយ អូស្ទីន បាននិយាយបែបនេះ។ ជំនួយនេះ រួមបញ្ចូលទាំងដ្រូន និងគ្រាប់សម្រាប់ប្រព័ន្ធរ៉ុក្កែតកាំភ្លើងធំ(HIMARs) និងឧបករណ៍កាំភ្លើងធំដទៃទៀត។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្ទីរបញ្ចកោណអាម៉េរិក។ កញ្ចប់ជំនួយនេះ គឺបានទឹកប្រាក់ពីមូលនីធិរបស់គំនិតផ្ដួចផ្ដើមជំនួសសន្តិសុខអ៊ុយក្រែន(USAI) ដែលនឹងប្រើទៅលើការទិញអាវុធថ្មីៗពីរោងចក្រឧស្សាហកម្មអាវុធ សម្រាប់ផ្ដល់ឱ្យអ៊ុយក្រែន។ ទំហំទឹកប្រាក់នៃជំនួយចុងក្រោយនេះ ជិតស្មើពាក់កណ្ដាលនៃទឹកប្រាក់នៅសល់ចំនួន២,២១ពាន់លានដុល្លាររបស់ USAI។ កញ្ចប់ជំនួយក្នុងទំហំក្បែរ១ពាន់លានដុល្លារនេះ ត្រៀមអនុម័តបន្ត បន្ទាប់ពីអាម៉េរិក បានប្រកាសជំនួយយោធាផ្សេងមួយទៀតក្នុងទំហំ៧២៥លានដុល្លារ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ។ ការផ្ដល់កញ្ចប់ជំនួយរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានប្រកាស១ថ្ងៃបន្ទាប់ពីអ៊ុយក្រែន បានបញ្ចេញដ្រូនផលិតក្នុងស្រុកប្រភេទថ្មីរបស់ខ្លួន Peklo ដើម្បីបន្ថែមកម្លាំងអាវុធ ប្រយុទ្ធជាមួយរុស្ស៊ីបន្ត។ តាំងពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើងកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ផ្ដល់ជំនួយផ្នែកយោធាទៅក្រុងកៀវ គិតជាទឹកប្រាក់៦២ពាន់លានដុល្លារហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1450.txt

គណបក្សបក្សប្រឆាំងសិង្ហបុរីចំនួន៧បក្ស បានជួបពិភាក្សាគ្នាលើលទ្ធភាពក្នុងការចងជាសម្ព័ន្ធជាមួយនឹងគ្នាដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនាអាណត្តិក្រោយ។ ផែនការរបស់បក្សប្រឆាំងទាំងនេះ កើតឡើង ស្របដែលគណបក្សកាន់អំណាចរបស់បិតាស្ថានិកសិង្ហបុរី នៅតែបន្តទទួលបានការច្រើនលើសលប់គ្មានគូប្រៀប តាំងពីបោះឆ្នោតលើកដំបូង។

គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសិង្ហបុរី (SDP) នៅថ្ងៃ២៧ កក្កដាកន្លងទៅ បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយ ដោយអះអាងថា បក្សរបស់ខ្លួន និងគណបក្សប្រាំមួយផ្សេងទៀត រួមមានបក្សអំណាចប្រជាជន (PPP), បក្សអភិវឌ្ឍប្រជាធិបតេយ្យ, បក្សរួបរួមជាតិ, បក្សសិង្ហបុរីជាអាទិភាព និងបក្សសំឡេងប្រជាជន បានជួបពិភាក្សាគ្នាជាផ្លូវការក្នុងការចងជាសម្ព័ន្ធ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី The Strait Times អគ្គលេខាបក្ស SDP លោក Chee Soon Juan បានឲ្យដឹងថា លោកគ្មានបំណឹងដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងឡើយ ក៏ប៉ុន្តែលោកចង់ឲ្យអតីតសមាជិកសភានៃបក្សកាន់អំណាចសិង្ហបុរីបច្ចុប្បន្ន គឺលោក Tan Cheng Bock ជាដឹកនាំវិញ។ អគ្គលេខាបក្សរូបនេះ មើលឃើញពីលក្ខណៈពិសេសនៃការដឹកនាំ និងបទពិសោធន៍របស់លោក Tan។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោក Tan Cheng Bock មិនជំទាស់នឹងសំណើរបស់បក្ស SDP ឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ លោក បានក្រើនរល្លឹកបក្សប្រឆាំងយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ប្រសិនបើអ្នកចង់ឲ្យខ្ញុំដឹកនាំ, យើងត្រូវតែគិតពីផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាអាទិភាព។ ហើយបើយើងចង់បានដូច្នេះមែន យើងត្រូវតែរួមគ្នាជាធ្លុងមួយយ៉ាងពិតប្រាកដ។» ជាមួយនឹងផែនការនេះដែរ តំណាងបក្សសំឡេងប្រជាជន លោក Tean Lim ក៏បានបង្ហាញសារជឿជាក់របស់ខ្លួនក្នុងការចងសម្ព័ន្ធដូចគ្នា។ «សម្ព័ន្ធរបស់យើង នឹងពុះពារដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយតាមរយៈការបោះឆ្នោតខាងមុខ។ យើងត្រូវផ្តល់ការផ្លាស់ប្តូរពិតប្រាកដើម្បីផ្តល់ភាពល្អប្រសើរដល់ប្រជាជនសិង្ហបុរី។» លោក Lim បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ។ គួរជម្រាបផងដែរថា គិតចាប់ពីសិង្ហបុរីទទួលបានឯករាជ្យ និងរៀបចំការបោះឆ្នោតលើកដំបូងមក បក្សសកម្មភាពជាប្រជាជនរបស់បិតាស្ថាបនិកសិង្ហបុរីលោក លី ក្វាន់យូ តែងតែឈ្នះក្នុងសំឡេងលើសលប់ជានិច្ច។ បក្សសកម្មភាពប្រជាជន ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងតែដឹកនាំដោយកូនប្រុសបិតាស្ថាបនិកសិង្ហបុរី និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្ន លោក លី សៀនឡុង កំពុងតែ វាយតម្លៃមើលអ្នកបន្តវេនជំនាន់ក្រោយ ដ្បិតលោក លី សៀនឡុង នឹងមិនឈរឈ្មោះជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀត។ ក្នុងអាណត្តិនៃការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ២០១៥ បក្សកាន់អំណាចសកម្មភាពប្រជាជន បាន ទទួលបាន៨៣ អាសនៈ នៃចំនួនអាសនៈសរុប៨៩។ នាជ័យជម្នះពេលនោះផងដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ក៏បានថ្លែងសារផងដែរថា សំឡេងឆ្នោតគាំទ្រលើសលប់របស់ប្រជាជនសិង្ហបុរី មានន័យថាពួកគេនៅតែបន្តគាំទ្របក្សកាន់អំណាចរយៈពេល១០០ឆ្នាំទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1451.txt

សល់ពេលមិនច្រើនថ្ងៃទៀតនោះទេ គឺដល់ថ្ងៃខួបមួយឆ្នាំការផ្ទុះឡើងនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនពីរត់រ៉ាខាននៃមីយ៉ាន់ម៉ា។ ខណៈដំណោះស្រាយនៃវិបត្តិ នៅតែស្ថិតក្នុងភាពស្រពេចស្រពិល និងមិនប្រាកដប្រជានោះ អង្គការសហប្រជាជាតិ គ្រោងរៀបចំពិធីរម្លឹកនៃវិបត្តិនេះ ដើម្បីជាផ្នែកមួយដាស់តឿនដល់សហគមន៍អន្តរជាតិឲ្យចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាមនុស្សជាតិមួយនេះ។

នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃ១ សីហា អគ្គរាជទូតអង់គ្លេស និងជាប្រធានវិលជុំនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ Karen Pierce បានឲ្យដឹងថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ កំពុងតែរៀបចំផែនការក្នុងការប្រារព្ធខួបមួយឆ្នាំនៃការបង្ក្រាបដោយហិង្សារបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបង្កឲ្យមានជនជាតិភាគតិចមូស្លីម រ៉ូហ៊ីងយារាប់សិបម៉ឺននាក់ត្រូវភៀសខ្លួនទៅបង់ក្លាដែស។ លោកស្រីអគ្គរាជទូត Karen Pierce បានអះអាងថា អង់គ្លេស ចង់យកកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ដើម្បីផ្តោតសំខាន់បំផុតលើការផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យក្រុមភ្នាក់ងារទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនអង្គការសហប្រជាជាតិអាចធ្វើការរលូនជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែស និងមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងផែនការនាំជនភៀសខ្លួនរងគ្រោះទៅកាន់ផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេដោយសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ។ សម្រាប់លោកស្រី ការធានាពីការរស់នៅ និងទីកន្លែងសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនរស់នៅពេលពួកគេ ត្រលប់ទៅវិញ គឺជារឿងដ៏ធំបំផុត។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី ចង់ឲ្យមានការផ្តោតអារម្មណ៍លើបញ្ហាចម្បងពីរដូចគ្នាផងដែរ។ នោះគឺ ការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្វីដែលបានកើតឡើង និងការផ្តល់សិទ្ធិពលរដ្ឋជូនជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ គួររម្លឹកផងដែរថា នៅថ្ងៃ២៨ សីហា ឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ មានការវាយប្រហារគ្នារវាងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយនឹងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាន ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេស។ ហេតុការណ៍ ដែលចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងភាគទាំងពីរនេះ បានបង្កឲ្យជនជាតិភាគតិចមូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាង៧០ម៉ឺននាក់ បានភៀសខ្លួនចេញពីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ ជាមួយនឹងហេតុការណ៍នេះ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស និងភ្នាក់ងារជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផង ទន្ទឹមនឹងជួបហេតុការណ៍រន្ធត់នេះ ជនភៀសខ្លួន ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរគំរាមកំហែងសម្លាប់ និងបំផ្លាញទីលំនៅផង។ ពួកគេ ក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ថា រងការបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរពីសំណាក់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1452.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងជួបជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដានេះ នៅឯទឹកដីហ្វាំងឡង់ ក្នុងជំនួបតទល់ដែលមានគោលដៅស្ដារទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែក្ដីរំពឹងមានតិចតួចជុំវិញការរីកចម្រើនទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ ដ្បិតត្រូវប្រឈមមុខឧបសគ្គរាំងស្ទះជាច្រើន ជាពិសេសនៅឯអាមេរិកផ្ទាល់។ គេជឿថា ជំនួបលើកនេះ គ្រាន់តែជាការបង្កើនទំនាក់ទំនងរវាងលោក ត្រាំ និងលោក ពូទីន ឲ្យកាន់តែស្និទ្ធស្នាលប៉ុណ្ណោះ។

ជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងរុស្ស៊ីដែលគេទន្ទឹងរង់ចាំបានមកដល់នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា។ ចេញពីទឹកដីចក្រភពអង់គ្លេស លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងភរិយា បានទៅដល់ទីក្រុងហែលស៊ីនគីរួចស្រេចនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ដើម្បីចាំជួបសមភាគីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជជែករឿងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដែលធ្លាក់ចុះកាន់ជ្រៅពិបាកស្ដារ និងបញ្ហាធំៗដែលនៅខ្វែងគំនិតគ្នាដូចជារុស្ស៊ីលូកលាន់ការបោះឆ្នោតអាមេរិក និងវិបត្តិស៊ីរីផង។ ប៉ុន្តែជំនួបនេះ ទំនងមិនអាចផ្ដល់ផ្លែផ្កាអ្វីទេ។ នេះការជួបតទល់លើកទីបីរវាងលោក ត្រាំ និងលោក ពូទីន ដោយលើកទីមួយនៅអាល្លឺម៉ង់ និងលើកទីពីរនៅវៀតណាម។ ប៉ុន្តែជំនួបលើកនេះ អាចចាត់ទុកជំនួបផ្លូវការលើកទីមួយរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរ។ ជួបគ្នាកន្លងមក មេដឹកនាំអាមេរិក និងរុស្ស៊ី តែងបង្ហាញជំហរចង់ត្រូវរ៉ូវគ្នាឡើងវិញ ប៉ុន្តែបញ្ហាបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនខ្លាំង។ មុនជំនួបនេះ ទាំងអាមេរិក ទាំងរុស្ស៊ី សុទ្ធតែមិនរំពឹងថា ទទួលបានលទ្ធផលតិចតួចពីជំនួបនេះ។ លោក ត្រាំ បានប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិក CBS ថា លោកដាក់ក្ដីសង្ឃឹមទាបលើការជជែកជាមួយលោក ពូទីន ឯទីប្រឹក្សាសន្តិសុខអាមេរិកលោក ចន បុលតុន ក៏និយាយថា ជំនួបនេះ នឹងធ្វើឡើងដោយគ្មានការរៀបចំត្រឹមត្រូវទៅទៀត។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergei Lavrov វិញ បញ្ជាក់ថាទុកមុន ថា ជំនួបនេះជោគជ័យលុះត្រាតែមានការព្រមព្រៀងបើកទំនាក់ទំនងឡើងវិញ។ ១. សំណុំរឿងរុស្ស៊ីលូកលាន់ការបោះឆ្នោតអាមេរិក នៅមិនទាន់បញ្ចប់ សំណុំរឿងអាមេរិកចោទរុស្ស៊ីថា បានកកូរកកាយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ នៅតែជាបញ្ហារាំងស្ទះដ៏ធំក្នុងទំនាក់ទំនងអាមេរិក និងរុស្ស៊ី។ រដ្ឋអាជ្ញាពិសេសដឹកនាំដោយ Robert Mueller នៅតែបន្តការងារស៊ើបអង្កេតយ៉ាងសស្រាក់ស្រាំ និងបានចោទមន្ត្រីរុស្ស៊ីរាប់សិបនាក់ផង។ នៅសប្ដាហ៍មុន ជនជាតិរុស្ស៊ី១២នាក់បន្ថែមទៀត ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធការលូកលាន់យុទ្ធនាការបោះឆ្នោតរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ ក៏ព្រោះតែហេតុនេះ បំណងរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ី ត្រូវអាក់ខានម្ដងហើយម្ដងទៀត ហើយត្រូវបង្ខំចិត្តដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីទៀតផង។ បញ្ហានេះ ក៏បានបង្ហាញពីការខ្វែងគំនិតក្នុងចំណោមអ្នកនយោបាយអាមេរិក ដែលម្ខាងចង់បានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរជាមួយរុស្ស៊ី និងម្ខាងទៀតមើលឃើញរុស្ស៊ីជាសត្រូវ ដែលមិនអាចចូលកៀកបានបាត់ទៅហើយ។ ឯលោក ត្រាំ ក៏មិនអាចធ្វើបានដែរលើរឿងនេះ។ ខណៈមិនពេញចិត្តនឹងដំណើរការស៊ើបអង្កេត លោក ត្រាំ ដែលនៅចិញ្ចឹមចិត្តចង់បានទំនាក់ទំនងសមប្រកបជាមួយរុស្ស៊ី នៅតែនិយាយ បញ្ហានេះជាសំណល់សល់ពីរដ្ឋបាលអតីតប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មិនមែនជាទង្វើរបស់រដ្ឋបាលលោកឡើយ។ លើសពីនោះ លោកក៏គ្មានបំណងស្នើលោក ពូទីន ឲ្យធ្វើបត្យាប័នជនជាតិរុស្ស៊ីទាំង១២នាក់ ដែលទើបរងការចោទប្រកាន់ដែរ ហើយលោកនឹងប្រើជំនួបនៅហ្វាំងឡង់ ដើម្បីសួរលោក ពូទីន ថា មានបានជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតអាមេរិកឬអត់។ ២. ត្រាំ មិនអាចបោះដៃរករុស្ស៊ី ព្រោះណាតូមិនសុខចិត្ត ការធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងអាមេរិក និងរុស្ស៊ីវិលទៅរកភាពប្រក្រតីវិញ ជាជំហររបស់លោក ត្រាំ តាំងពីយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតមកម្ល៉េះ។ ជំនួបត្រាំ-ពូទីន ក៏ធ្វើឡើងចំពេលចំណុចរបត់ដ៏ធំមួយនៅលោកខាងលិចចាប់តាំងពីការដួលរលំសហភាពសូវៀតនៅឆ្នាំ១៩៩១ ខណៈសម្ព័ន្ធយោធាណាតូបារម្ភថា ប្រធាធិបតីរុស្ស៊ីអាចឆ្លៀតឱកាសនេះដើម្បីបំបែកសម្ព័ន្ធភាពរបស់ណាតូដែលធ្លាប់តែរឹងមាំនាអតីតកាល តែក្លាយជាផុយស្រួយក្រោយលោក ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកមកនោះ។ បើទោះជាចង់បានចំណងការទូតល្អប្រសើរជាមួយរុស្ស៊ីមែន ក៏លោក ត្រាំ មិនអាចបំភ្លេចការបារម្ភខ្វល់ខ្វាយរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនដែរ ទោះលោកមិនពេញចិត្តក្ដី។ សកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីអ៊ុយក្រែន និងគ្រីមៀ ពិតជាធ្វើឲ្យណាតូនៅមិនសុខ។ ឆ្លើយតបរឿងនេះ ណាតូបានពង្រឹងសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួន ចល័តទ័ពទៅកាន់ព្រំដែនជាប់រុស្ស៊ី ដើម្បីការពារការឈ្លានពានណាមួយរបស់រុស្ស៊ីចូលតំបន់អឺរ៉ុបប៉ែកខាងកើតនេះ។ ៣. ស៊ីរី, អ៊ុយក្រែន និងការប្រកួតសព្វាវុធ ជាប្រធានបទសំខាន់ដែរ ប្រធាបទសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀតដូចជាវិបត្តិស៊ីរី, ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន និងការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធ ត្រូវរំពឹងថា នឹងត្រូវបានលើកឡើងក្នុងជំនួបត្រាំ-ពូទីន។ សម្រាប់វិបត្តិស៊ីរី លោក ត្រាំ និងលោក ពូទីន ទំនងជាជជែកគ្នាលើការដកកម្លាំងយោធាអ៊ីរ៉ង់ឲ្យឆ្ងាយពីព្រំដែនជាមួយអ៊ីស្រាអែល ព្រោះបារម្ភថា ជម្លោះផ្ទៃក្នុងស៊ីរីអាចក្លាយជាជម្លោះអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីស្រាអែលទៅវិញ។ ទណ្ឌកម្មអាមេរិកលើរុស្ស៊ីជុំវិញសកម្មភាពរុស្ស៊ីនៅភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែន ជារឿងដែលលោក ពូទីន មិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ លោក ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ី ប៉ុន្តែក្រុងមូស្គូអះអាងថា មិនអាចអ្វីខ្លួនបានទេ។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងជំនួបជាមួយលោក ត្រាំ មេដឹកនាំរុស្ស៊ីអាចលើកឡើងបញ្ហានេះ និងស្នើឲ្យអាមេរិកបញ្ចប់ចំណាត់ការរបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងឡើងវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1453.txt

រដ្ឋកាតា នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា បានសន្យាបណ្ដាក់ទុនចំនួន១៥ពាន់លានដុល្លារនៅតួកគី ដែលកំពុងជួបវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដោយសារទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក។ តួកគី រីករាយជាខ្លាំងចំពោះការសន្យារបស់កាតា និងចាត់ទុកជាមិត្តភក្តិល្អទៀតផង។ ដោយសាររងទណ្ឌកម្មរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបែបនេះ ក្រុងអង់ការ៉ាក៏បានឆ្លើយតបវិញតាមរយៈការដំឡើងពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីអាមេរិក និងចង់ពហិការទំនិញអាមេរិកច្រើនមុខទៀត។

ប្រធានាធិបតីតួកគី Recep Tayyip Erdogan បានស្វាគមន៍មេដឹកនាំកាតា Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani ក្នុងរដ្ឋធានីអង់ការ៉ា ស្របពេលដែលតួកគីកំពុងជួបវិបត្តិតម្លៃលុយក្នុងស្រុកធ្លាក់ថ្លៃមិនធ្លាប់មាន។ រូបិយវត្ថុជាតិតួកគី Lira បានធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងបើប្រៀបធៀបនឹងប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក ក្រោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដំឡើងពន្ធទ្វេដងលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូមដែលត្រូវនាំចេញទៅទីផ្សារអាមេរិក។ នៅក្រោយជំនួបថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា រដ្ឋកាតាក៏សន្យាវិនិយោគដោយផ្ទាល់នៅតួកគីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ដល់ទៅ១៥ពាន់លានដុល្លារតែម្ដង។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីតួកគី ដែលបានបន្តថា ទំនាក់ទំនងតួកគី-កាតា គឺពឹងផ្អែកមូលដ្ឋានរឹងមាំនៃមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាពពិតប្រាកដ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋតួកគី Anadolu លោក Erdogan ផ្ទាល់ក៏បានអរគុណប្រមុខដឹកនាំកាតាដោយផ្ទាល់ ដែលជួយតួកគី និងឈរនៅជាមួយតួកគីក្នុងគ្រាលំបាកនេះ។ ជាមួយនឹងការចាត់ទុកចំណងការទូតទ្វេភាគីជាទំនាក់ទំនងមិត្តភាព និងបងប្អូន ប្រធានាធិបតីតួកគីរូបនេះនិយាយថា ទំនាក់ទំនងនេះនឹងត្រូវបានបង្កើននៅវិស័យជាច្រើនទៀត។ ស្ថានភាពនៅតួកគី រង្គោះរង្គើយ៉ាងខ្លាំងក្រោយទាស់គ្នាជាមួយអាមេរិក ដោយសារករណីអាចារ្យគ្រិស្តសាសនាម្នាក់ដែលតួកគីចាប់ខ្លួន ហើយអាមេរិកទាមទារឲ្យដោះលែងជាបន្ទាន់។ ដោយសារតួកគីមិនធ្វើតាមខ្លួន រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក៏យកពន្ធសន្ធឹកសន្ធាប់ពីតួកគី ដែលធ្វើឲ្យលុយតួកគីធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំង។ លោក Erdogan បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនតួកគីរួបរួម ឈប់ប្រើទំនិញអេឡិចត្រូនិកអាមេរិក ហើយក៏ដាក់ពន្ធលើផលិតផលអាមេរិកវិញ។ វិបត្តិតួកគី ធ្វើឲ្យវិនិយោគិនបរទេសជាច្រើនជ្រួលច្របល់ខ្លាំង ហើយចង់ដកខ្លួនពីតួកគីផង ដោយសារបារម្ភពីផលប៉ះពាល់។ ការសន្យាបណ្ដាក់ទុនរបស់កាតា ធ្វើឲ្យអ្នកជំនួញប្រទេសនេះបារម្ភដែរ ព្រោះប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់ក៏ថាបាន។ តួកគី និងកាតា បានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតដិតនៅពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ និងបានប្រកៀកស្មាគ្នាមិនដាច់នៅពេលកាតាត្រូវបានការហ៊ុមព័ទ្ធដោយសារប្រទេសនៅតំបន់សមុទ្រពែរ្ស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1454.txt

(ញូដេលី)៖ ឥណ្ឌាមានតួនាទីស្នូលក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកដោយសារមហាយក្សអាស៊ីខាងត្បូងនេះធនធានធំសម្បើម និងមានប្រជាជនដល់ទៅជាង១,៣ ពាន់លាននាក់។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា ឥណ្ឌានឹងមានចំណែកកាន់តែសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងជួយគាំទ្រសមាហរណកម្មអាស៊ាន។ បច្ចុប្បន្នថ្វីបើទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា និងអាស៊ាននៅមិនទាន់លូតលាស់អស់សក្តានុពលក្តី គេមិនគួរមើលឃើញឥណ្ឌាស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការស្រវាចាប់អាស៊ាន ឬប្រៀបធៀបជាប្រទេសមហាអំណាចមានលុយក្រាស់ដូចជាចិន ឬអាមេរិកដែរ។ ឥណ្ឌា និងអាស៊ានមានចំណងមិត្តភាពពិសេសដែលបន្សល់ពីបុរាណកាល ហើយភាពជាដៃគូនេះក៏មិនពឹងផ្អែកលើហិរញ្ញវត្ថុដែលឥណ្ឌាអាចផ្តល់ឲ្យអាស៊ានឡើយ។

សូមស្តាប់បទសម្ភាសន៍រវាងលោក សៅ ផលនិស្ស័យ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗជាមួយប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអាស៊ាននៃវិទ្យាស្ថាន ISEAS Yusof Isak សិង្ហបុរីលោកបណ្ឌិត Tang Siew Mun ជាភាសាអង់គ្លេស និងអត្ថបទប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរ៖ ១.តើលោកមើលឃើញថា ឥណ្ឌាមានតួនាទីដូចម្តេចក្នុងគោលគំនិត«ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក»? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ តួនាទីឥណ្ឌាសំខាន់ក្នុងគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ប៉ុន្តែយើងត្រូវយល់ថា វាមិនមែនត្រឹមតែឥណ្ឌាមួយនោះឡើយ។ ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះសំដៅការភ្ជាប់មហាសមុទ្រឥណ្ឌាទៅប្រទេសជុំវិញរួមទាំងនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីបូព៌ា អូសេអានី រួមទាំងរដ្ឋប៉ាស៊ីហ្វិកផង។ ប៉ុន្តែប្រាកដណាស់ថា មហាអំណាចឥណ្ឌានេះជាសរសរស្តម្ភមួយនៃតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ ២.ចុះឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកពិតជាមានគោលដៅហ៊ុមព័ទ្ធការរះត្រដែតឡើងរបស់ចិនទេឬ? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ ខ្ញុំទាយថា គ្រប់យ៉ាងលើពិភពលោកគឺ ឆ្លើយតបនឹងការរះត្រដែតឡើងរបស់ចិនដោយសារឥទ្ធិពលចិនធំណាស់ទាំសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌-អរិយ្យធម៌ផង។ អ្វីដែលគេតែងក្រឡេកមើលនោះគឺថាតើគោលគំនិតនេះប្រឆាំងចិនមែនឬអត់។ ដោយសារចិនមានគំនិតផ្តួចផ្តើមច្រើនមានទាំង«គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ(BIR)» និងគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្សេងទៀត ប្រទេសដទៃធ្វើអ្វីក៏ដោយយើងច្រើនឃើញថា វាជាការឆ្លើយតបនឹងចិន។ និយាយដល់ប្រយោជន៍អាស៊ានវិញ យើងនឹងមើលឃើញថា គោលគំនិតនេះស្ថិតក្នុងចំណោមគោលគំនិតដទៃផ្សេងទៀតសម្រាប់ទស្សនវិស័យតំបន់។ ដូច្នេះ គោលគំនិតដែលសមស្របជាមួយយើង និងរួមចំណែកដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាពតំបន់ និងជួយនាំឲ្យដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ានកាន់កៀកជិតគ្នា និងធ្វើការរួមគ្នា មិនមែនប្រឆាំងគ្នានោះ ពិតជាអ្វីដែលយើងស្វាគមន៍។ ប៉ុន្តែនិយាយដល់ត្រង់នេះ យើងមិនទាន់អាចកាត់ក្តីបានឡើយថា វាយ៉ាងណាល្អឬអាក្រក់នោះ ព្រោះយើងត្រូវការភាពច្បាស់លាស់ និងការពន្យល់ថាតើគោលគំនិតឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនេះអ្វី។ បើសិនជា វាជាគោលគំនិតដែលប្រឆាំងចិនមែននោះ វាជារឿងអាក្រក់មួយព្រោះអាស៊ានមិនមែនបង្កើតឡើងដើម្បីប្រឆាំងអ្នកណាឡើយ។ អាស៊ានមានគោលដៅរួមបញ្ជូលគ្រប់ភាគី និងធ្វើការរួមគ្នាទោះជាមានភាពខុសគ្នាលើនយោបាយក៏ដោយ។ អាស៊ានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាតាមការសន្ទនា និងដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។ យើងមិនកសាងសម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំងអ្នកណាឡើយ។ ៣.កិច្ចសន្ទនាដេលីលើកទី ១០ (Delhi Dialogue X) ផ្តោតសំខាន់លើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតាមសមុទ្រ រវាងអាស៊ាននិងឥណ្ឌា។ តើវិស័យអ្វីខ្លះដែលមានសក្តានុពលខ្លាំងសម្រាប់អាស៊ាននិងឥណ្ឌាអាចសហការគ្នាបាន? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ ឥណ្ឌាមានចំណែកច្រើនណាស់ក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ាន ហើយមន្ត្រីឥណ្ឌាបានលើកឡើងហើយពីសក្តានុពលដែលឥណ្ឌាមានជាពិសេសបច្ចេកវិទ្យា។ នៅអាស៊ានយើង មានបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាត (Smart City Network) ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានប្រកាសពីគម្រោងកសាងទីក្រុងឆ្លាត ១០០ នៅឥណ្ឌាដូចគ្នា។ មានចំណុចច្រើនដែលយើងអាចសហការគ្នា និងរៀនពីគ្នាបាន។ មួយទៀត ឥណ្ឌាមានសក្តានុពលលើផ្នែកសេវាកម្ម ខណៈដែលរដ្ឋអាស៊ានយើងមិនសូវខ្លាំងទេផ្នែកសេវាកម្មនេះ។ អាស៊ានយើងខ្លាំងខាងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម។ ដូច្នេះហើយបានជាយើងមានបញ្ហាក្នុងការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចថ្នាក់តំបន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (RCEP)។ ប៉ុន្តែយើងមិនគួរមើលឃើញវាជាបញ្ហាទេ។ យើងត្រូវរកចំណុចរួមនិងការបំពេញបន្ថែមគ្នាទៅវិញទៅមក។ ៤. ការផ្សាភ្ជាប់រវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានតាមសមុទ្រ តាមផ្លូវអាកាស និងតាមគោកនៅតែយឺតយ៉ាវ បើប្រៀបធៀបគម្រោងរបស់ចិន។ តើលោកមើលឃើញសមត្ថភាពផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ឥណ្ឌាក្នុងការពន្លឿនការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមឬគម្រោងនានារវាងអាស៊ាន និងឥណ្ឌានេះយ៉ាងដូចម្តេចបាទ? បណ្ឌិត Tang Seiw Mun ៖ វាមានការប្រៀបធៀបច្រើនរវាងចិនដែលមានលុយក្រាស់ជាមួយប្រទេសមហាអំណាចដទៃផ្សេងទៀតរួមទាំងជាមួយអាមេរិក ឬជប៉ុនក្តីកន្លងមក។ ចិនហ៊ឺរហារផុតគេ ដោយមហាអំណាចនេះអាចមានលទ្ធភាពកំណត់ធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើនសម្រាប់ផ្តល់ឲ្យប្រទេសដទៃ។ ប៉ុន្តែបើយើងក្រឡេកមើលឲ្យច្បាស់ មិនមែនរាល់ហិរញ្ញវត្ថុនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយរបស់ចិនបានមកពីចិនឡើយ។ វាជាកម្ចី ហើយរដ្ឋដទៃដែលប្រើប្រាស់ធនធាននេះត្រូវសងត្រឡប់មកវិញ។ ចំណែកឥណ្ឌាមិនប្រើប្រាស់គម្រូដូចដែលចិនកំពុងប្រើប្រាស់ឡើយ ហើយភាពជាដៃគូរវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានក៏មិនមែនមានន័យថា ឥណ្ឌាត្រូវផ្តល់លុយឲ្យយើងដែរ។ ភាគីត្រូវរកប្រភពហិរញ្ញវត្ថុដាច់ដោយឡែកដែលមាន សម្រាប់គាំទ្រគម្រោងរួម។ ប៉ុន្តែឥណ្ឌា និងអាស៊ានអាចទាញប្រយោជន៍ឲ្យអស់លទ្ធភាពសម្រាប់ភាគីទាំងសងខាងលើផ្នែកចំណេះ ជំនាញ ក៏ដូចជាទេព្យកោសល្យដែលមាន ហើយយើងគួរមើលឃើញទំនាក់ទំនងអាស៊ាន និងឥណ្ឌាជាទំនាក់ទំនងពិសេសមួយផុតគេ។ ៥.ឥណ្ឌាហាក់ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ាន ខុសពីមហាអំណាចផ្សេងទៀតដូចជាអាមេរិក និងចិនជាដើមដែលមានឆន្ទៈខ្លាំងក្នុងការក្រសោបអាស៊ាន។ លោកយល់ឃើញបែបនេះទេ? បណ្ឌិត Tang Siew Mun ៖ បើមើលរបាយការណ៍ បើយើងប្រៀបធៀបទំហំពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ សេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងទេសចរណ៍ រវាងឥណ្ឌានិងអាស៊ានយើងឃើញថា វាហាក់បីដូចជា តិចតួចមែន តិចជាងអាមេរិក ជប៉ុន និងសូម្បីតែសហភាពអឺរ៉ុបដែរ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំផ្តល់យោបល់ថា យើងមិនគួរមើលលើតួលេខដែលមានឡើយ ព្រោះវាមានលក្ខខណ្ឌខុសគ្នា។ ឥណ្ឌាជាមហាអំណាចដែលមានអរិយ្យធម៌ចំណាស់ ហើយធនធាន និងទស្សនវិស័យរបស់មហាអំណាចមួយនេះផ្តោតសំខាន់លើមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ ឥណ្ឌាត្រូវពង្រឹងឥទ្ធិពល និងមានលទ្ធភាពថែរក្សាតំបន់នៅជុំវិញខ្លួន។ បច្ចុប្បន្ន ឥណ្ឌាជាសមាជិកសំខាន់ និងដឹកនាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ដូចជាសមាគមអាស៊ីខាងត្បូងដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ (SAARC)។ យើងត្រូវគិតដល់ទំនាក់ទំនងរយៈពេលវែង សូម្បីតែចិន និងជប៉ុនក្តី។ ចិនក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ានរឿងថ្មី ព្រោះយើងមិនដែលមើលឃើញចិនបែបនេះទេកាលពី ២០ ឆ្នាំមុន។ មិនគួរដាក់ឥណ្ឌាក្នុងស្ថានភាពរបស់ចិនឡើយ។ ព្រោះអាចថា ពេលវេលារបស់ឥណ្ឌាមិនទាន់មកដល់ក៏មិនដឹង។ ឥណ្ឌាប្រហែលកំពុងដើរតាមប្រកៀកប្រកិត។ ប៉ុន្តែវាចាំបាច់ត្រូវដើរសិន មុននឹងយើងអាចរត់បាន។ យើងមិនគួរមើលឃើញថា ឥណ្ឌាគ្មានសកម្មភាពរហ័សរហួនក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានឡើយ។ ដោយសារធនធានដ៏សម្បើមរបស់មហាអំណាចអាស៊ីខាងត្បូងនេះ វាអាចនឹងរះត្រដែតឡើងខ្លាំងថ្ងៃណាមួយផង។ យើងនៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាដេលី (Delhi Dialogue) ពេលនេះគឺដើម្បីស្វែងរកលទ្ធភាពក្នុងការលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ាន និងធ្វើឲ្យភាគីទាំងពីរកាន់តែស្និទ្ធស្នាលទៀត។ យើងបានលឺសន្ទរកថាប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានពីខាងសមភាគីឥណ្ឌាជាសេសលើប្រទេសអាស៊ានថ្មី មានកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម (CLMV)តែម្តង។ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន យើងមានគំនិតផ្តួចផ្តើមអាស៊ានសម្រាប់សមាហរណកម្មតំបន់ដែលមានគោលដៅបង្រួមគម្លាតនៃការអភិវឌ្ឍរវាងសមាជិកអាស៊ានថ្មី និងសមាជិកអាស៊ានចាស់។ បើសិនបើឥណ្ឌាផ្តោតសំខាន់ខ្លាំងលើប្រទេស CLMV អ៊ីចឹង វាមិនមែនមានន័យថា ឥណ្ឌាកំពុងជួយអាស៊ានសម្រេចជោគជ័យទេអី? កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម សូម្បីតែថៃ ក៏មានទំនាក់ទងល្អជាមួយឥណ្ឌាដែរបច្ចុប្បន្ន។ ដូ ច្នេះហើយវាជួយអភិវឌ្ឍខ្ពង់រាបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Continental Southeast Asia) ដែលជាផ្នែមួយនៃតំបន់អាស៊ានយើងនោះ។ យើងគួរឃើញភាពជាដៃគូ និងការចូលរួមចំណែករបស់ឥណ្ឌាក្នុងបញ្ហានេះដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1455.txt

ក្រុមអ្នកគាំទ្រអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានដុតដៃដុតជើងប្រមែរប្រមូលលុយកាក់តាមសទ្ធាររបស់ខ្លួនដើម្បីចូលមូលនិធិដែលបង្កើតឡើងក្នុងគោលដៅជួយធានាលោកឲ្យនៅក្រៅឃុំ។ លោក ណាជីប ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការកាលពីសប្តាហ៍មុនពាក់ព័ន្ធបញ្ហាពុករលួយក្នុងមូលនិធិរដ្ឋនោះ។

បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama មូលនិធិដែលគេបង្កើតឡើងដើម្បីជួយសង្គ្រោះលោក ណាជីប ឲ្យនៅក្រៅឃុំនេះមានឈ្មោះថា «មូលនិធិរួបរួមណាជីប»។ ដើម្បីអាចធានាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានគេត្រូវការបង់លុយចំនួន មួយលានរីងហ្គីត ឬ ២៤៨០០០ដុល្លារអាមេរិក។ ការបង់លុយដើម្បីធានានៅក្រៅឃុំនេះក៏ត្រូវធ្វើឡើងចំនួនពីរដំណាក់កាលដែរ។ ដំណាក់កាលទីមួយគឺបង់លុយពាក់កណ្តាលចំនួនប្រាំសែនរីងហ្គី ហើយកូនទាំងពីររបស់លោក ណាជីប បានបង់រួចរាល់ហើយកាលពីសប្តាហ៍មុន។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ណាជីប ត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ ដែលអាចជាប់ពន្ធធនាគារយ៉ាងតិច ២០ឆ្នាំ ការបង់លុយធានាដំណាក់កាលទីពីរគឺនៅថ្ងៃចន្ទទី ៩ខែកក្កដានេះតែម្តង។ ដូច្នេះហើយ ក្រុមអ្នកគាំទ្រលោក ណាជីប ត្រៀមយកថវិកាដែលមូលនិធិនេះប្រមូលបានទៅជូនក្រុមគ្រួសារលោក ណាជីប នៅថ្ងៃចន្ទនេះដែរ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ីដដែលបានអះអាងថា វិភាគទានដែលត្រូវបានបរិច្ចាគដោយអ្នកស្រលាញ់ពេញចិត្តលោក ណាជីប នោះមានទំហំប្រហែល ៣១០២៤៥ រីងហ្គីត។ ប្រធានក្រុមយុវជនបក្ស UMNO លោក Mohd Razlan Rafii ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលការប្រមែរប្រមូលវិភាគទាននោះបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ក្រុមអ្នកគាំទ្រនឹងនាំថវិកាទាំងនោះទៅជូនលោក ណាជីប ផ្ទាល់ដៃនៅថ្ងៃចន្ទនេះ។ ដោយឡែក ខាងក្រុមចលនាស្ត្រីបក្ស UMNO ក៏បាននាំវិភាគទានរបស់ខ្លួនមានទំហំ ២៦១២៨៦ រីងហ្គីត និងខ្សែដៃចំនួនពីរខ្សែទៅជូនលោក ណាជីប រួចរាល់ដែរកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ ប្រធានចលនាស្ត្រីលោកស្រី Noraini Ahmad បានអះអាងថា វិភាគទានជាសាច់ប្រាក់និងខ្សែដៃគឺជាសណ្តានចិត្តរបស់សមាជិកចលនារបស់លោកស្រីដែលគោរពស្រលាញ់លោក ណាជីប នៅទូទាំងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ លោកស្រី បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយ និងកោតសរសើរការលះបង់របស់បណ្តាសមាជិកទាំងអស់ដែលចង់ជួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ណាជីបនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក ណាជីប ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់ដោយសារលោកពាក់ព័ន្ធរឿងកិបកេងលុយរដ្ឋ 1MDB។ ចំណែកការចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់អតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើការស៊ើបអង្កេតទ្រង់ទ្រាយធំផ្តោតសំខាន់លើរាល់ចរន្តហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ដែលទាក់ទងនឹងមូលនិធិ 1MDB ដែលបាត់។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកកន្លងមករកឃើញថា លុយដែលត្រូវគេលួចចេញពីមូលនិធិរដ្ឋនេះមានយ៉ាងហោចណាស់ ៤,៥ពាន់លានដុល្លារ។ លុយដែលបាត់នោះត្រូវបានគេផ្ទេរនិងប្រើប្រាស់ក្នុងរូបភាពជាការលាងលុយផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1456.txt

ជាថ្មីម្ដងទៀត ចិនបានស្នើឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងគិតគូរដោះស្រាយសំណុំរឿងប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល THAAD របស់អាមេរិកដែលត្រូវបានពង្រាយនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ការស្នើនេះ ធ្វើឡើងក្នុងជំនួបរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី និងសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហានៅសិង្ហបុរី។ លោក វ៉ាង បានប្រាប់លោកស្រី កាង ថា ស្ថានភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េកំពុងល្អប្រសើរ ដូចនេះកូរ៉េខាងត្បូងគួរគិតពីបញ្ហាខែលការពារនេះឡើងវិញ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី បានឆ្លៀតជួបជជែកជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង កាង ឃ្យុងវ៉ា ខណៈចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាច្រើននៅសិង្ហបុរី។ នាជំនួបពិភាក្សានេះ លោក វ៉ាង ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល THAAD របស់អាមេរិក ដែលត្រូវបានពង្រាយនៅទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង។ លោកបានបង្ហាញការមិនសប្បាយរបស់ចិត្តរបស់ក្រុងប៉េកាំងទៅកាន់លោកស្រី កាង និងស្នើឲ្យមានការចាត់វិធានការចាំបាច់ផង។ តាមពិតទៅ ចិនមិនដែលយល់ស្របនឹងការពង្រាយខែលការពាររបស់អាមេរិកនេះឡើយ ដោយចាត់ទុកវត្តមាន THAAD នៅកូរ៉េខាងត្បូង ជាការបំពានសន្តិសុខរបស់ខ្លួន និងចោទអាមេរិកថា ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធការពារនេះដើម្បីស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ខ្លួនទៀតផង។ ដោយហេតុនេះ បានជាចិនជំទាស់ដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយ ទោះជាកូរ៉េខាងត្បូងអះអាងថា ខែលការពារនេះមានគោលដៅការពារការគំរាមកំហែងពីមីស៊ីលកូរ៉េខាងជើងប៉ុណ្ណោះ មិនសំដៅប្រទេសណាផ្សេងឡើយ។ ស្របពេលសំណុំរឿងនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងបានធូរស្រាល ដែលធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េជារួមល្អប្រសើរដែរនោះ ក្រុងប៉េកាំងបានទទូចម្ដងទៀតឲ្យក្រុងសេអ៊ូលដោះស្រាយបញ្ហាខែលការពារនេះឲ្យដាច់ស្រេច ព្រោះវាក៏នឹងឲ្យទៅរកប្រក្រតីភាពនៃទំនាក់ទំនងចិន-កូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ ឆ្លើយតបសំណើរបស់សមភាគីចិន លោកស្រី កាង និយាយថា ចិនក៏នឹងធ្វើសកម្មភាពដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីប្រសើរឡើងវិញដែរ។ ដោយសារតែវត្តមាន THAAD ទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកជិតខាងទាំងពីរនេះ ប្រែទៅជាល្អក់កករ ហើយចិនក៏ចាត់វិធានការតបវិញដូចជាការហាមអ្នកទេសចរខ្លួនធ្វើដំណើរទៅកូរ៉េខាងត្បូង និងរឹតត្បិតការរកស៊ីរបស់ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូងនៅទឹកដីខ្លួនជាដើម។ មកដល់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន កូរ៉េខាងត្បូងនៅតែមានះរក្សាទុកខែលការពារនេះ ទោះជាចិនបានស្នើឲ្យពិចារណាជាច្រើនលើកច្រើនសារទៅហើយក្ដី។ កូរ៉េខាងត្បូង ទំនងនៅតែបារម្ភការគំរាមកំហែងរបស់មីស៊ីលកូរ៉េខាងជើង ទោះជារដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះសុខចិត្តផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនក្ដី។ នេះក៏ព្រោះតែមីស៊លីលកូរ៉េខាងជើងនៅតែត្រូវបានតម្រង់ដាក់ទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងដដែល ទោះជាសន្តិភាពលេចជាពន្លឺខ្លះក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1457.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា គ្រោងសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលដែនសមុទ្រ និងនេសាទនៅតំបន់កោះដាច់ស្រយាលរបស់ប្រទេសដើម្បីបង្កើនផលិតផលនេសាទ និងជំរុញការនាំចេញផលិតផលសមុទ្រឲ្យបានកាន់តែច្រើន។ គម្រោងនេះ ស្ថិតក្រោមជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ។

អត្ថបទទាក់ទង ជប៉ុន ប្តេជ្ញាពង្រឹងតួនាទីរបស់ខ្លួនដើម្បីជួយសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌូណេស៊ី តំណាងភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិរបស់ជប៉ុន (JICA)លោក Shinichi Yamanaka បានថ្លែងថា JICA បានផ្តល់ជំនួយសរុបប្រមាណ ២២ លានដុល្លារ សម្រាប់ការសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលដែនទឹកនិងនេសាទនៅកោះរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីចំនួនប្រាំរួមមានកោះ Sabang , Natuna, Biak ,Morotai Moa និងកោះ Saumlaki។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Jakarta Post ថ្ងៃ១ សីហា។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល តំណាងភ្នាក់ងារជប៉ុន បានបន្តទៀតថា ពេលដែលគម្រោងនៃការសាងសង់នេះ ត្រូវបានបញ្ចប់នោះ ក្រុមអ្នកនេសាទខ្នាតតូចដែលស្ថិតនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល នឹងមានកំពង់ផែទំនើប ដែលពួកគេអាចប្រើប្រាស់សម្ភារចម្រុះជាច្រើនរួមទាំងឧបករណ៍ស្តុកត្រីទុក ដែលជាសម្ភារចាំបាច់បំផុតរបស់ពួកគេក្នុងការរក្សាត្រីដើម្បីបញ្ជូនបន្តមកកាន់ទីផ្សារ។ អ្នកតំណាងដដែលនោះ បានបង្ហាញក្តីរំពឹងថា គំនិតផ្តើមផ្តើមនេះនឹងជួយដល់អ្នកនេសាទក្នុងតំបន់ ក៏ដូចជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមតំបន់ឆ្នេរឲ្យរស់នៅក្នុងស្របតាមស្តង់ដារ ជាពិសេសប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលរស់នៅកោះដាច់ឆ្ងាយពីគេ។ ជុំវិញបញ្ហានេះដែរ អគ្គលេខា នៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានក្រសួងកិច្ចការដែនសមុទ្រ និងនេសាទឥណ្ឌូណេស៊ី Nilanto Perbowo បានអះអាងថា គម្រោងនេះ អាចនឹងត្រូវប្រតិបត្តិការពេញលេញត្រឹមឆ្នាំ២០២០។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ បានចាត់ទុកគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ គឺជាគោលនយោបាយយកចិត្តទុករបស់លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ ទៅលើប្រជាជនរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល។ គួរជម្រាបថា ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជារដ្ឋអាស៊ានមួយ ដែលមានសក្តានុពលធនធានដែនសមុទ្រ។ កន្លងមក ដើម្បីបង្កើនផលិតផលនេសាទ លោកប្រធានាធិបតី ចូកូ បានអនុវត្តចំណាត់ការតឹងរ៉ឹងបំផុតលើតំបន់នេសាទ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការដុតកម្ទេច និងពន្លិចទូកនេសាទខុសច្បាប់បរទេសជាច្រើនគ្រឿង។ នៅចុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីកិច្ចការដែនសមុទ្រ និងនេសាទឥណ្ឌូណេស៊ី លោកស្រី Susi Pudjiastuti ក៏ធ្លាប់បង្ហើបពីចេតនារបស់ជប៉ុនក្នុងការផ្លាស់ប្តូររោងចក្ររបស់ខ្លួនពីប្រទេសថៃដើម្បីមកដាក់នៅឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ ខណៈតាមរបាយការណ៍របស់ក្រុងហ្សាការតា ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាទិសដៅវិនិយោគធំបំផុតទី៣របស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1458.txt

(ញូដេលី)៖កិច្ចសន្ទនាដែលីលើកទីដប់ចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១៩ ខែកក្កដានេះនៅរដ្ឋធានីញូដេលី ដោយវេទិកាឆ្នាំនេះផ្តោតសំខាន់លើការពង្រឹងការផ្សាភ្ជាប់ជាពិសេសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងអាស៊ាន និងឥណ្ឌាតាមផ្លូវសមុទ្រ។

កិច្ចសន្ទនាដែលីដែលជាជំនួបថ្នាក់តំបន់ដែលពាក់កណ្តាលផ្លូវការ និងពាក់កណ្តាលស្រាវជ្រាវ (track 1.5) ផ្តោតសំខាន់លើការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតាមផ្លូវសមុទ្រ (Maritime Cooperation)ដែលជាក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្មី។ មូលបទនៃកិច្ចសន្ទនានេះគឺ«ពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌា និងអាស៊ានលើកិច្ចសប្រតិបត្តិការផ្លូវសមុទ្រ»។ "The Delhi Dialogue, has emerged as India’s foremost ASEAN-centred Track 1.5 Forum for realisation of full potential of India-ASEAN relations" - Keynote address by EAM @SushmaSwaraj at the Ministerial Session at #DelhiDialogue10 . Full speech at https://t.co/IowvgKCjxi . pic.

article_1459.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីល មិនមានការយល់ទាស់អ្វីឡើយចំពោះសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងក្នុងការចូលរួមសមយុទ្ធយោធាជាមួយអាស៊ានជាប្រចាំនោះ។ ក្រុងម៉ានីល យល់ឃើញថា បំណងរបស់ក្រុងប៉េកាំង គ្រាន់តែចង់បង្កើនទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយនឹងប្រទេសជិតប៉ុណ្ណោះ។

នៅថ្ងៃ៣ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន និងចិន បានជួបពិភាក្សាគ្នាលើបញ្ហាប្រឈមរួម ជាពិសេសលើនីតិវីធីក្នុងការចរចា និងតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ខណៈសិង្ហបុរី គឺជាប្រធានវិលជុំនៃកិច្ចប្រជុំ។ តាមរយៈជំនួបនេះ ចិន បានស្នើឲ្យមានសមយុទ្ធយោធាជាប្រចាំជាមួយអាស៊ាន ដោយមិនមានភាគីប្រទេសខាងក្រៅទៀតឡើយ។ ជុំវិញសំណើនេះ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Harry Roque បានអះអាងថាហ្វីលីពីន មិនជំទាស់ឡើយ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំ ជឿជាក់ថា មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនឹងសិក្សាស្រាវជ្រាវបញ្ហាយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ ហើយយើង ក៏រកមិនឃើញអ្វីដែលត្រូវជំទាស់ ឬខុសឆ្គង ដែលថា ចិន មិនចង់ឲ្យមានប្រទេសដទៃខាងក្រៅរបស់អាស៊ានមកចូលរួមសមយុទ្ធយោធានេះ»។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ABS CBN របស់ហ្វីលីពីន។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការតាក់តែងក្រមនេះដែរ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន លោក Ernesto Abella នៅថ្ងៃដដែលនោះ បានយល់ឃើញថា ហ្វីលីពីន ទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើន ដ្បិតដោយសារតែការចរចានៃក្រមនេះហើយ ធ្វើឲ្យស្ថានភាពនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលមានភាគីពាក់ព័ន្ធទាមទារតំបន់អធិបតេយ្យត្រូវរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់សិន។ សូមជម្រាបផងដែរ សមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាតំបន់ជម្លោះអធិបតេយ្យមួយដ៏ស្មុគស្មាញដែលមានភាគីពាក់ព័ន្ធរដ្ឋអាស៊ានដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ មុនរដ្ឋបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតីរ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេដឹកនាំ ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម គឺជាដៃគូប្រជែងដ៏មានសក្តានុពលបំផុតរបស់ចិនលើតំបន់នេះ។ ហ្វីលីពីន រហូតដល់ប្តឹងចិនដល់តុលាការអចិន្ត្រៃយ៍អន្តរជាតិ ក្រុងឡាអេទៀតផង។ តែយ៉ាងណា ក្រោយពីរដ្ឋបាលរបស់លោក ឌូទើតេ បន្ទន់ឥរិយាបថបន្តិច ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានថមថយ។ ជាក់ស្តែងនោះ នៅឆ្នាំមុន ដែលហ្វីលីពីន ធ្វើជាប្រធានវិលជុំអាស៊ាន អាស៊ាន និងចិន បានព្រមព្រៀងគ្នាជាផ្លូវការ និងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដោយបានចុះហត្ថលេខាលើក្របខណ្ឌនៃក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បច្ចុប្បន្ន ភាគីទាំងនេះ កំពុងតែចរចាគ្នាយ៉ាងប្រុងប្រយត្ន័បំផុតក្នុងរៀបចំក្រមដើម្បីធានាឲ្យបាននូវការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពនៅក្នុងតំបន់មានជម្លោះនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_146.txt

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ បានប្រកាសថា ទ័ពកូរ៉េខាងជើងដែលបានបញ្ជូនមកធ្វើសង្គ្រាមជាមួយរុស្ស៊ីនៅក្នុងតំបន់ Kursk ជាង៣០០០នាក់ បានស្លាប់ និងរបួស។

មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី បានប្រកាសពីការកើនឡើងទិន្នន័យការស្លាប់ និងរបួសរបស់ទាហានកូរ៉េខាងជើងក្នុងសង្គ្រាមនៅតំបន់ Kursk របស់រុស្ស៊ី តាមបណ្ដាញសង្គម

article_1460.txt

រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ាន និងរដ្ឋមន្ត្រីចិន គ្រោងនឹងជួបចរចា និងពិភាក្សាគ្នាលើដំណើរការ នៃធ្វើក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលហៅកាត់ថា CoC (Code of Conduct) នៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះហើយ។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ីលោក Saifuddin Abdullah នៅថ្ងៃ២៥ កក្កដាកន្លងទៅ។

នាឱកាសថ្លែងការពារគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជម្លោះអធិបតេយ្យសមុទ្រចិនខាងត្បូង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី លោក Saifuddin បានឲ្យដឹងថា ម៉ាឡេស៊ី នឹងព្យាយាមប្រើប្រាស់យន្តការរបស់អាស៊ានតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីនៃក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រខាងត្បូង ហៅថាកាត់ DoC និងបន្តការចរចាដើម្បីបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (CoC) ជាមួយនឹងចិន។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Strait Times សមាជិកសភាម៉ាឡេស៊ី បានសួរថាតើម៉ាឡេស៊ី នឹងដាក់បណ្តឹងទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (ICJ)ដើម្បីទាមទារកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសលើតំបន់កោះមួយចំនួន ដែលជាផ្នែកនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងឬក៏យ៉ាងណា។ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានតបវិញថា ម៉ាឡេស៊ី កំពុងតែពង្រឹងលើមធ្យោបាយដើម្បីគ្រប់គ្រងឥរិយាបថរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់មានវិវាទតាមរយៈការបង្កើតឲ្យក្រមប្រតិបត្តិ ដែលក្រមនេះដែរ ក៏នឹងត្រូវដាក់នៅលើតុប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន និងចិន នៅសិង្ហបុរីនាសប្តាហ៍ក្រោយផងដែរ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋមន្ត្រី ក៏សង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ មិនមែនអះអាងថា CoC នឹងអាចជួយដោះស្រាយបានទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែយើង នឹងព្យាយាមធ្វើវាតាមនីតិវិធី ហើយប្រសិនបើ ពេលមាន CoCហើយ ចិននៅតែឈ្លានពាន យើងនឹងដាក់បណ្តឹងទាមទារទៅកាន់ ICJ។» នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល។ គួរជម្រាបផងដែរថា សមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាដែនជម្លោះអធិបតេយ្យមួយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែលមានភាគីជាពាក់ព័ន្ធជាសមាជិកអាស៊ានរួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ជាមួយនឹងចិន។ ចិនបានទាមទារ ស្ទើរតែតំបន់ទាំងស្រុងនៃតំបន់ជម្លោះ ដែលការទាមទារនេះ ត្រូវត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយនឹងរបស់បណ្តាប្រទេសអាស៊ាន។ នៅចុងឆ្នាំមុន អាស៊ាន និងចិន បានសម្រេចចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការលើក្របខណ្ឌនៃក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងថែមទាំងបានប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបង្កើតក្រមនេះឲ្យចេញជារូបរាងផ្លូវការឲ្យកាន់តែឆាប់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1461.txt

នៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ចិនបាននិយាយការពារទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ គំរាមដាក់ទណ្ឌកម្ម។ តាមរយៈក្រសួងការបរទេសរបស់ខ្លួន ក្រុងប៉េកាំងនិយាយថា ការរកស៊ីជាមួយក្រុងតេហេរ៉ង់ ជារឿងត្រឹមត្រូវ ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលមិនបានប៉ះពាល់ដល់អ្នកណាឡើយ។ ដោយចង់សំដៅអាមេរិក ចិនក៏ប្រកាសជំហរប្រឆាំងដាច់ខាតនយោបាយដាក់ទណ្ឌកម្មឯកតោភាគី។

ទន្ទឹមនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញ អាមេរិកក៏ព្រមានដាក់ចាត់វិធានការលើក្រុមហ៊ុនបរទេសទាំងឡាយទាំងពួងណាដែលនៅតែរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ ក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបដែលរកស៊ីជំនួញប្រេង និងថាមពលជាមួយអ៊ីរ៉ង់ សុទ្ធតែរអាការគំរាមរបស់អាមេរិក ដោយខ្លះបានដកខ្លួនលែងរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ហើយខ្លះទៀតក៏គិតគូរដកខ្លួន ឬកាត់បន្ថយការវិនិយោគនៅអ៊ីរ៉ង់ដែរ។ ប៉ុន្តែចិនវិញមិនបានព្រឹនឹងសម្ដីរបស់អាមេរិកឡើយ។ តាមពិតទៅ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចាប់ផ្ដើមអនុវត្តទណ្ឌកម្មជាថ្មីនោះ ក្រុងប៉េកាំងបានការពារទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនជាមួយក្រុងតេហេរ៉ង់ ដែលជាការរកស៊ីដោយបើកចំហ និងមានតម្លាភាព។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ក្រសួងការបរទសចិនប្រកាសជំហរបស់ខ្លួនដែលប្រឆាំងការដាក់ទណ្ឌកម្មជាឯកតោភាគី និងការអនុវត្តច្បាប់ខ្លួនឯងលើប្រទេសផ្សេង។ «អស់ពេលជាយូរមកហើយ ចិន និងអ៊ីរ៉ង់មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបើកចំហ តម្លាភាព និងធម្មតាលើវិស័យជាច្រើនដូចជាពាណិជ្ជកម្ម ថាមពល ដែលជាទំនាក់ទំនងប្រកបដោយយុត្តិធម៌ មានហេតុផល និងស្របច្បាប់។» នេះជាអត្ថន័យរបស់សេចក្ដីការណ៍ខាងលើផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដែលបន្តថា ទំនាក់ទំងពាណិជ្ជកម្មនេះ ក៏មិនបំពានដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ឬកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិរបស់ចិន ឬក៏ប៉ះពាល់ផលប្រយោជន៍ប្រទេសណាដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ចិន បានក៏ស្នើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងខ្លួន និងអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានគោរព និងការពារដែរ។ សម្រាប់ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ ចិនប្រឆាំងដាច់ខាតតែម្ដង ទោះជាតិចតួចបំផុតក៏ដោយ ហើយការគំរាមអ្នកដទៃ ក៏មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាដែរ។ ចិនបានស្នើឲ្យមានការចរចា និងការជជែកគ្នាដោយស្មោះត្រង់ ព្រោះជាផ្លូវតែមួយគត់ដែលអាចបញ្ចប់បញ្ហាបាន។ សូមរំឭកថា ចិនជាប្រទេសទិញប្រេងអ៊ីរ៉ង់ធំជាងគេ ហើយក៏វិនិយោគលើវិស័យនេះច្រើនដែរ។ ក្នុងមួយថ្ងៃ ចិននាំចូលប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ចំនួនប្រហែលល៦៥ម៉ឺនបារ៉ែល ដែលស្មើនឹង៧ភាគរយនៃទំហំនាំចូលសរុប។ បើគិតពីតម្លៃវិញ ទំហំនាំចូលនេះមានទឹកប្រាក់ដល់ទៅប្រមាណ១៥ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុនប្រេងរដ្ឋចិន Sinopec និង CNPC ជាអ្នកវិនិយោគធំក្នុងឧស្សាហកម្មប្រេងអ៊ីរ៉ង់ ដែលភាគច្រើនាំចេញទៅចិនផ្ទាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1462.txt

ក្រោយរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ដោយមិនតបតនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីរបបសឹកថៃ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានផ្ញើសារពីចេតនាក្នុងការចូលប្រឡូកក្នុងនយោបាយជាថ្មី។ លោក ចង់ឃើញប្រជាជនថៃទទួលបាននូវសេចក្តីថ្លែថ្នូរ និងរបបដឹកនាំនយោបាយដែលដឹកនាំតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដឡើងវិញ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation នៅថ្ងៃ០៩ សីហា លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃខួបកំណើតលើកទី៦៩របស់លោក បានថ្លែងអរគុណដល់ប្រជាជនដែលនៅតែគាំទ្រលោករូប។ លោកក៏បានភ្ជាប់សារនយោបាយពីចេតនាក្នុងការតស៊ូនាំភាពល្អប្រសើរទាំងផ្នែកប្រជាធិបតេយ្យ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងរាជាណាចក្រថៃឡើងវិញ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនេះ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលកំពុងតែរស់នៅនិរទេសខ្លួនក្រៅប្រទេសរូបនេះ បានលើកពីឡើងជំនឿចិត្តក្នុងការប្រកួតប្រជែងរបស់បក្សភឿថៃនាការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការណ៍ដែលបក្សអាចចាញ់មានប្រភពពីរ គឺដោយសារការស្លាប់ និងការបោះបង់»។ លោកថ្លែងបែបនេះរួចហើយបន្តទៀតថា៖« យើង នឹងមិនចាញ់ឡើយ ប្រសិនបើនៅបន្តតស៊ូ។ វាមិនមែនជាសង្គ្រាមនោះទេ ពោលគឺគ្រាន់តែសមរភូមិ [នយោបាយ] ប៉ុណ្ណោះ។ សង្គ្រាម នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅពេលគ្រប់យ៉ាងរលាយអស់ហើយនោះ ក៏ប៉ុន្តែសមរភូមិ គឺជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងដោយមិនចុះចាញ់។ចំណែកសង្គ្រាមដែលសំខាន់នៅពេលនេះគឺ សង្គ្រាមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ»។ នាឱកាសនៃថ្ងៃកំណើតរបស់ខ្លួនដដែលនោះ លោកថាក់ស៊ីន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា៖«ខ្ញុំ អាយុ៦៩ឆ្នាំទៅហើយ។ ខ្ញុំពិតជាចង់ឃើញថៃត្រឡប់ទៅរកភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ។ ជាពិសេសនោះ ខ្ញុំ ចង់ឃើញកិត្យានុភាពត្រលប់ទៅកាន់ប្រជាជនទាំងអស់ជាថ្មី។ យើងធ្លាប់រស់នៅជាមួយតម្លៃស្មើគ្នា សិទ្ធិស្មើគ្នា និងសេរីភាពក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យ»។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ នៅដើមឆ្នាំកន្លងទៅ លោកថាក់ស៊ីន ធ្លាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងឱកាសលោកចូលរួមកម្មវិធីពាក់ធុរកិច្ចមួយក្នុងក្រុងតូក្យូនៃជប៉ុន ថា លោកមិនប្រឡូកក្នុងនយោបាយឡើយ ព្ររោះលោកជឿជាក់ថា អតីតបក្សដែលលោកធ្លាប់គ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់(បក្សភឿថៃ) នឹងទទួលការគាំទ្រភ្លូកទឹកភ្លូកដីពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខ។ ប៉ុន្តែពេលនេះ លោក បែរជាចេញសារនយោបាយថ្មី ក្នុងការតស៊ូជាមួយនឹងរបបសឹក ទាំងលោកកំពុងតែរស់នៅក្រៅប្រទេស។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ ត្រូវបានអស់តំណែងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថៃដោយសាររដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ២០០៦។ ក្រោយអស់តំណែងហើយ លោកត្រូវបានតុលាការថៃចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធបទពុករលួយ។ ថ្មីៗនេះ តុលាការថៃ ក៏បានចេញដីកាឃាត់ខ្លួនលោកជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយពីលោក អវត្តមានក្នុងការជំនុំជម្រះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1463.txt

ប្រជាកសិករវៀតណាម ទទួលបានកសិកផលផ្លែឈើ ជាពិសេសផ្លែគូលែនច្រើនលើសលប់រៀងរាល់ឆ្នាំ។ អ្វីដែលសំខាន់ ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះអាចមានលទ្ធភាពនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើនទាំងក្នុងតំបន់ និងទាំងទូទាំងពិភពលោកផង។

តាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មវៀតណាម គិតចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០១៨នេះ វៀតណាម បាននាំចេញផ្លែគូលែនទៅក្នុងទីផ្សារនៃប្រទេសជាង៣០របស់ពិភពលោក ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងក្នុងទីផ្សាររបស់អាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប កាណាដា ចិន ជប៉ុន ថៃ និងអូស្ត្រាលី។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Vietnam News នៅថ្ងៃ៥ កក្កដា។ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គភាពជំនាញវៀតណាមដដែលនោះ ក្នុងរយៈពេលប្រហែលប្រាំខែដើមឆ្នាំ២០១៨នេះ វៀតណាមអាចរកចំណូលពីការលក់ផ្លែឈើ និងបន្លែបានសរុបជិត ១,៧ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកទៅហើយ។ ក្នុងនោះការនាំចេញផ្លែគូលែន និងផលិតផលគូលែនផ្សេងទៀតរកបានចំណូលរហូតដល់ ២៣៨ លានដុល្លារឯណោះ។ ក្នុងឆ្នាំនេះដែរ ផ្លែគូលែនវៀតណាម ក៏ត្រូវនាំចេញទៅដល់ទីផ្សារថ្មីលើកដំបូងនៅប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត និងរុស្ស៊ីផងដែរ។ ការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផ្លែគូលែនវៀតណាមកើនឡើងទាំងក្នុងទីផ្សារក្នុងស្រុក និងទីផ្សារអន្តរជាតិដោយសារផលិតនេះត្រូវបានដាំដុះក្រោមការត្រួតពិនិត្យដោយស្តង់ដារខ្ពស់ និងបំពេញលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការនាំចេញទៀតផង។ ស្ថានភាពនេះ ក៏បានធ្វើឲ្យកសិករវៀតណាម ទទួលបានផល និងចំណូលកាន់តែច្រើនផងដែរ។ ការដាំដុះដើមគូលេនភាគច្រើនគឺនៅខេត្តភាគខាងជើង ក្នុងនោះមានខេត្ត Hai Duong ដែលបច្ចុប្បន្នជាខេត្តមួយដែលផ្តល់ទិន្នផលផ្លែគូលេនច្រើនជាងគេ។ ខេត្តនេះមានដីចំនួន ១០៥០០ ហិកតាសម្រាប់ដាំដុះដើមគូលេន។ គួររម្លឹកផងដែរថា ប៉ុន្មានឆ្នាំមុននេះ ផលិតផលកសិកផលវៀតណាម ត្រូវបានព្រមាន និងហាមឃាត់ក្នុងការនាំចូលទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក ដ្បិតមានសារធាតុគីមីខ្ពស់ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ក៏ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ ផលិតផលកសិកម្មវៀតណាមចាប់ផ្តើមមានទីផ្សារឡើងវិញហើយ ជាពិសេសនោះ ផលិតផលស្រូវអង្ករក៏កំពុងតែទទួលបានការបញ្ជាទិញច្រើនពីបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសក្រៅតំបន់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1464.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងឌីលី បានថ្លែងអំណរគុណដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា ដែលមិនបោះបង់ជំហរជួយជ្រោមជ្រែងទីម័រខាងកើតឲ្យបានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការក្លាយជាសមាជិករបស់អាស៊ាន។ រយៈពេលជិតមួយទសវត្សរ៍ ហើយដែលទីម័រខាងកើតនៅតែស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះនៃរដ្ឋអង្កេតការណ៍របស់អាស៊ាន។

តាមរយៈជំនួបលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ (Joko Widodo) នៅថ្ងៃ២៨ មិថុនា ប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតលោក Francisco Guterres បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ សូមសម្តែងការដឹងគុណចំពោះឥណ្ឌូណេស៊ី សម្រាប់ការគាំទ្រជាអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការជំរុញឲ្យទីម័រខាងកើតក្លាយជាសមាជិកមួយរបស់សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬហៅថាកាត់ថាអាស៊ាន។» នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី Antara ។ ជំនួបលើកដំបូងដែលធ្វើឡើងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចប្រមុខរដ្ឋទីម័រខាងកើតទៅកាន់ឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវបានមេដឹកនាំទាំងពីរផ្តល់តម្លៃខ្ពស់ ជាពិសេសទីម័រខាងកើត ដែលជារដ្ឋក្មេងខ្ចីបំផុតប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កន្លងមក ទីម័រខាងកើតពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើការវិនិយោគពីទាំងសហគ្រាសរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនឯកជនឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីរក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ឆ្លៀតឱកាសនោះដែរ ប្រមុខរដ្ឋទីម័រខាងកើត ក៏បានកោតសរសើរ និងសាទរឥណ្ឌូណេស៊ីដែលបានជាប់ជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ២០២០-២០២១។ គួរជម្រាបផងដែរថា ទីម័រខាងកើត ទើបតែបានឯករាជ្យពេញលេញនៅក្នុងឆ្នាំ២០០២ទេ។ ក្រោយស្ថានភាពក្នុងប្រទេសមានលក្ខណៈល្អបន្តិចហើយនោះ ទីម័រខាងកើតបានស្នើសុំចូលជាសមាជិករបស់អាស៊ាននៅក្នុងឆ្នាំ២០១១។ ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ រដ្ឋក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោកមួយនេះ មិនទាន់អាចទទួលបានការគាំទ្រពីសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់នៅឡើយនោះទេ ពោលគឺទីម័រខាងកើតមាន ឈ្មោះត្រឹមតែរដ្ឋអង្កេតការណ៍របស់អាស៊ានប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីអាចក្លាយជាសមាជិកអាស៊ានទីម័រខាងកើត ព្យាយាមបំពេញលក្ខខណ្ឌចំនួនបីសំខាន់ដើម្បីឲ្យក្រុមប្រឹក្សាវាយតម្លៃរបស់អាស៊ានមើលឃើញថាខ្លួន មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់។ លក្ខខណ្ឌទាំងបីនោះ គឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើសសរស្តម្ភទាំងបីរបស់អាស៊ានរួមមាន សន្តិសុខ-នយោបាយ, សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម-វប្បធម៌។ សូមរម្លឹករឿងការប្រឹងប្រែងរបស់អតីតម្ចាស់អាណានិគមទីម័រខាងកើត គឹឥណ្ឌូណេស៊ីបន្តិច។ កន្លងមក ឥណ្ឌូណេស៊ី តែងតែចេញមុខជ្រោមជ្រែងឲ្យទីម័រខាងកើតឲ្យឆាប់បានចូលជាសមាជិកពេញលេញរបស់ អាស៊ាន។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ថែមទាំងធ្លាប់សន្យាថា នឹងធ្វើឲ្យទីម័រខាងកើតក្លាយជាសមាជិកត្រឹមឆ្នាំ ២០១៧ ទៀតផង។ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាង មិនអាចកើតឡើងតាមតែមាត់របស់បងធំអាស៊ានមួយនេះឡើយ ដ្បិតការសម្រេចចុងក្រោយ គឺត្រូវផ្អែកលើឯកច្ឆន្ទភាពរបស់សមាជិកអាស៊ានទាំងដប់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1465.txt

ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដែលគ្រប់គ្នាទន្ទឹងរង់ចាំ ប្រព្រឹត្តទភនៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះសេនតូសា ប្រទេសសិង្ហបុរី។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចាប់រលាក់ដៃគ្នា មុននឹងដើរទៅជួបគ្នា៤៥នាទីសិន មុនចាប់ផ្តើមប្រជុំធំរយៈពេល ៩០ នាទីទៀត។ នេះជាជំនួបលើកទីមួយរវាងមេដឹកនាំប្រទេសគូសត្រូវទាំងពីរ ដោយមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរពីឧបទ្វីបកូរ៉េជារបៀបវារសំខាន់។

ជំនួបជាប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀតរវាងមេដឹកនាំពិភពលោក ដែលអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិចាត់ទុកថាជាការចាប់ដៃកក្រើកពិភពលោក៖ ជំនួប អារ៉ាហ្វាត-រ៉ាប៊ីន ឆ្នាំ១៩៩៣៖ បន្ទាប់ពីមានការចរចាដោយសម្ងាត់នៅន័រវែស លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល យីតហ្សាក់ រ៉ាប៊ីន (Yitzhak Rabin) និងមេដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីន យ៉ាសសេ អារ៉ាហ្វាត (Yasser Arafat) បានជួបគ្នានៅ South Lawn សេតវិមាន កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា នាពិធីចុះហត្ថលេខានៃកិច្ចព្រមព្រៀងអូស្លូ។ នាពេលនោះ លោកប្រធានាធិបតី ប៊ីល គ្លីនតុន ជាអន្តរការី។ ជំនួប អូបាម៉ា-កាស្ត្រូ ឆ្នាំ២០១៣៖ នាពិធីបុណ្យរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក Nelson Mandela កាលពីឆ្នាំ២០១៣ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងមេដឹកនាំគុយបា លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ បានជួបគ្នា និងចាប់ដៃគ្នាជាលើកដំបូង។ ករណីនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានចំណងល្អក់ករករនឹងគ្នា។ ក្រោយមកទៀត ទំនាក់ទំនងកាន់តែទូលំទូលាយ រហូតដល់មានដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក អូបាម៉ា ទៅគុយបា កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ។ ជំនួប ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ អេលីហ្សាបែត- លោក McGuinness ឆ្នាំ២០១២ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងដំណាក់កាលឆ្ពោះទៅកាន់សន្តិភាពនៅអៀរឡង់ខាងជើង ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍អង់គ្លេស អេលីហ្សាបែតទីពីរ បានជួបជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយលោក Martin McGuinness អតីតឧត្តមសេនីយ៍ ហើយក្រោយក្លាយជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីអៀរឡង់ខាងជើង។ ជំនួបកាលពីឆ្នាំ២០១២ នោះ នាំឲ្យការបញ្ចប់នូវជម្លោះបង្ហូរ និងអំពើហិង្សានានា។ ជំនួប ស៊ី-ម៉ា ឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅឆ្នាំ១៩៤៩ ប្រធានាធិបតីចិន និងមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ បានជួបគ្នាលើកដំបូងបំផុតនៅសិង្ហបុរី នាឆ្នាំ២០១៥។ លោក ស៊ី ជិនភីង និងលោក Ma Ying-jeou បានចាប់ដៃគ្នាជាង១នាទី ហើយពោរពេញទៅដោយស្នាមញញឹម។ ជំនួបមេដឹកនាំទាំងពីរ សំដៅលើការទប់ស្កាត់បញ្ហានានារវាងតំបន់ដីគោក និងតំបន់កោះ។ ជំនួប គីម-មូន (អន្តរកូរ៉េ) ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានដើរចូលទៅបរិវេណអាគារសន្តិភាព ប៉ែកខាងត្បូងខ្សែព្រំដែនខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េក្នុងតំបន់គ្មានយោធា ដោយមានលោក មូន ចេអ៊ីន រង់ចាំធ្វើបដិសណ្ឋារកិច្ច។ នេះជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រលើកទីបីរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរ ប៉ុន្តែជាលើកដំបូងបំផុតដែលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ចូលទៅកាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង៕ រូបថតទាំងអស់៖ AFP អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1466.txt

បទចោទប្រកាន់ធំៗបួនរួមមានរំលោភសេចក្តីទុកចិត្ត និងប្រើអំណាចប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីចោទប្រកាន់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នៅថ្ងៃពុធទី ៤ ខែកក្កដានេះនៅសាលាដំបូងម៉ាឡេស៊ី។ បើសិនត្រូវកាត់ទោស លោក ណាជីប ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងគេដែលប្រឈមុខការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋនឹងត្រូវជាប់ពន្ធធនាគារយ៉ាងតិច ២០ឆ្នាំឯណោះ។

បន្ទាប់ពីត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនក្រុមការងារពិសេសស៊ើបអង្កេតសំណុំរឿង 1MBD លោក ណាជីប បានបង្ហាញខ្លួននៅតុលាការម៉ាឡេស៊ីនៅម៉ោងប្រហែលជាង ៨ នាទីព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ នៅតុលាការម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីស្តាប់ការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama ពេលលោក ណាជីប អញ្ជើញមកដល់តុលាការ គេឃើញមានក្រុមអ្នកគាំទ្របក្ស UMNO ជាច្រើននាក់ឈរកាន់បដា និងបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះផងដែរ។ សូមទាញការចាប់អារម្មណ៍បន្តិចដែរថា ក្រោយការចាប់ខ្លួនប៉ុន្មានម៉ោងនោះ លោក ណាជីប បានបង្ហោះវីដេអូមួយសុំអភ័យទោសប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែលោកនៅតែការពារជំហរខ្លួន និងបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ដែលមានទាំងអម្បាលម៉ានផង។ «ជាធមនុស្សធម្មតាម្នាក់ ខ្ញុំមិនល្អឥតខ្ចោះឡើយ ប៉ុន្តែជឿជាក់លើខ្ញុំចុះថា រាល់ការចោទប្រកាន់ដែលមានប្រឆាំងខ្ញុំ និងក្រុមគ្រួសារនោះមិនមែនជាការពិតឡើយ»។ ១. ទោសជាប់ពន្ធនាគារ, វាយនឹងរំពាត់ និង ពិន័យជាប្រាក់ ត្រឡប់មកវិញ នីតិវិធីចោទប្រកាន់ប្រឆាំងលោក ណាជីប នេះដឹកនាំដោយអគ្គរាជអាជ្ញា Tommy Thomas ដោយមានអគ្គរាជអាជ្ញារងជាជំនួយ ១១ រូបផ្សេងទៀត។ លោក ណាជីប ត្រូវបានស្ថាប័នអយ្យការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋចំនួនបីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសេចក្តីទុកចិត្ត (CBT) ក្នុងនិងមួយទៀតទាក់ទងការរំលោភអំណាចប្រពឹត្តអំពើពុករលួយក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនោះ។ តាមការពន្យល់របស់ស្ថាប័នអយ្យការម៉ាឡេស៊ី បទចោទដែលមានខាងលើនេះគឺផ្នែកលើការណីបាត់លុយចំនួនជាង ១០ លានដុល្លារនៃគម្រោង SRC International ដែលផ្នែកមួយតូចនៃមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB ប៉ុណ្ណោះ។ លុយប្រហែល ១០ លានដុល្លារនោះត្រូវបានផ្ទេរចូលគណនីផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក ណាជីប។ បើសិនជាមានការកាត់ទោសមែននោះ បទល្មើសនីមួយៗអាចធ្វើឲ្យលោកជាប់ពន្ធនាគារយ៉ាងហោចណាស់ ២០ឆ្នាំ និងត្រូវពិន័យជាប្រាក់ផង។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីលោក ណាជីប លោកអាចរួចផុតពីការវាយដោយរំពាត់ព្រោះលោកមានវ័យ ៦៤ឆ្នាំទៅហើយនោះ។ ការចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់អតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើការស៊ើបអង្កេតរាល់ចរន្តហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ដែលទាក់ទងនឹងមូលនិធិ 1MDB ដែលបាត់។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកកន្លងមករកឃើញថា លុយដែលត្រូវគេលួចចេញពីមូលនិធិរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីនេះមានយ៉ាងហោចណាស់ ៤,៥ពាន់លានដុល្លារ។ លុយដែលបាត់នោះត្រូវបានគេផ្ទេរនិងប្រើប្រាស់ក្នុងរូបភាពជាការលាងលុយ។ ២.រាល់ការចោទប្រកាន់ជារឿងនយោបាយ? បន្ទាប់ពីមានការចាប់ខ្លួន អ្នកនាំពាក្យលោក ណាជីប បានចេញមុខរិះគន់ចំណាត់ការរបស់អង្គភាពពុករលួយដែលចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់អតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកនាំពាក្យបានអះអាងថា ការចោទប្រកាន់ដែលមានទាំងអម្បាលម៉ានប្រឆាំងលោក ណាជីប ទាក់ទិននឹងមូលនិធិ 1MDB ជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ ហើយលោក ណាជីប ត្រៀមតវ៉ារាល់ការចោទប្រកាន់ និងបង្ហាញភាពស្អាតស្អំរបស់ខ្លួនក្នុងតុលាការនៅពេលខាងមុខផង។ វាមិនមែនជារឿងថ្មីឡើយដែលលោក ណាជីប និងអ្នកគាំទ្រចាត់ទុកថា ការចោទប្រកាន់ជារឿងនយោបាយ និងបង្កើតឡើងដើម្បីធ្វើឲ្យលោកខូចឈ្មោះនោះ។ តាំងពីដើមមក លោក ណាជីប ទាត់ចោលរាល់ការចោទប្រកាន់ និងអះអាងថា ខ្លួនស្អាតស្អំ។ ប៉ុន្តែភស្តុតាងដែលមានទាំងលុយរាប់រយលាន និងគ្រឿងអលង្ការច្រើនសន្ធឹកដែលគេរឹបអូសបានពីផ្ទះរបស់លោក ណាជីប នោះ ជារឿងដែលធ្វើឲ្យសាធារណរជនម៉ាឡេស៊ីពិបាកជឿជាក់លើការបកស្រាយរបស់អតីតមេដឹកនាំពួកគេណាស់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការចាប់ខ្លួនលោក ណាជីប ម្សិលមិញធ្វើឲ្យគណៈមេធាវីម៉ាឡេស៊ីប្រតិកម្មខ្លាំង។ បើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ប្រធានគណៈមេធាវី George Varughese បានអះអាងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនថា ក្រុមការងារពិសេសទទួលបន្ទុកសំណុំរឿង 1MDB ដែលចាប់ខ្លួនអតីតនាយករដ្ឋន្ត្រីធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អំណាចស្ថាប័នយុត្តិធម៌ ។ លោកពន្យល់ថា ក្រុមការងារនេះគ្មានអំណាចយុត្តាធិការណាមួយដើម្បីចាប់ខ្លួនលោក ណាជីប ឡើយ ព្រោះរាល់ការចាប់ខ្លួនទាំងអស់ត្រូវធ្វើឡើងដោយប៉ូលិស និងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយប៉ុណ្ណោះ។ មួយទៀត ក្រុមការងារនេះក៏គ្មានតួនាទីសម្រេចចិត្តថា តើលោក ណាជីប ត្រូវចោទប្រកាន់បែបណា ឬ ត្រូវចោទប្រកាន់នៅពេលណាមួយឡើយ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1467.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងទៅដល់សិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ដើម្បីត្រៀមជួបតទល់គ្នានៅដើមសប្ដាហ៍ក្រោយក្នុងការជជែកពីបញ្ហានុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ អាជ្ញាធរសិង្ហបុរី ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ បានពង្រឹងសន្តិសុខយ៉ាងខ្លាំងនៅជុំវិញទីតាំងនៃជំនួប និងសណ្ឋាគារដែលមេដឹកនាំទាំងពីរស្នាក់នៅ។ ប៉ុន្តែគេនៅតែមិនទាន់ដឹងពីកន្លែងស្នាក់នៅពិតប្រាកដរបស់លោក ត្រាំ និងលោក គីម ឡើយ។

មេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវជួបមុខគ្នាជាលើកដំបូងនៅឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa របស់សិង្ហបុរី។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន រំពឹងថា នឹងទៅដល់សិង្ហបុរីមុនជំនួបពីរថ្ងៃឯណោះ។ ក្រោមហេតុផលសន្តិសុខ ពេលវេលាជាក់លាក់នៃការធ្វើដំណើររបស់លោក គីម មិនត្រូវបានទម្លាយឡើយ តែខាងអាមេរិកមានព័ត៌មានលម្អិតខ្លះ។ សម្រាប់ការធ្វើដំណើរលោក ត្រាំ យន្តហោះពិសេស Air Force One ទំនងចុះចតនៅមូលដ្ឋានយោធាអាកាសរបស់សិង្ហបុរីនៅយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា។ មន្ត្រីសេតវិមានបានប្រកាសរួចហើយថា លោក ត្រាំ នឹងចាកចេញពីកិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ នៅកាណាដា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា (ម៉ោងនៅកាណាដា) រួចបន្តដំណើរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់សិង្ហបុរីតែម្ដង។ ការធ្វើដំណើរពីកាណាដាទៅសិង្ហបុរី ត្រូវចំណាយពេលជាង១៧ម៉ោងឯណោះ។ ចំណែកមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក៏ត្រូវរាយការណ៍ថា នឹងទៅដល់រដ្ឋអាស៊ានមួយនេះនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនាដូចគ្នាដែរ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បានស្រង់ប្រភពមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណមួយថា យន្តហោះរបស់លោក គីម នឹងចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Changi ។ ប្រមុខដឹកនាំរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងរូបនេះទំនងជាប្រើប្រាស់យន្តហោះពិសេស Chammai-1 ដែលលោកធ្លាប់បានជិះទៅកាន់ចិនកន្លងមក។ ក្នុងដំណើរទៅសិង្ហបុរីលើកនេះ យន្តហោះរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនឹងប្រើប្រាស់ដែនអាកាសរបស់ចិន។ គេឃើញមានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា ចិននឹងបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងរបស់ខ្លួនហោះអមការពារយន្តហោះលោក គីម ផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់ដែនអាកាសចិន និងវត្តមានយន្តហោះចិន ពិតជាធានាបានសុវត្ថិភាពពីការគំរាមកំហែងនានាក្នុងពេលធ្វើដំណើរ ព្រោះលោក គីម បារម្ភខ្លាំងចំពោះសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនលោក។ ជុំវិញការស្នាក់វិញ លោក ត្រាំ ទំនងជាជ្រើសរើសយកសណ្ឋាគារផ្កាយ៥ Shangri-La ព្រោះជាសណ្ឋាគារប្រណីត និងធ្លាប់ទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំអាមេរិកច្រើនផង។ ចំណែកឯលោក គីម វិញ ទំនងជាស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ St Regis ។ សន្តិសុខត្រូវបានពង្រឹងនៅបរិវេណសណ្ឋាគារទាំងពីរនេះ។ មុននេះលោក គីម ត្រូវគេជឿថា ចង់ស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ Fullerton ដែលមានតម្លៃថ្លៃ ប៉ុន្តែបែរជាស្នើរកអ្នកចេញថ្លៃឲ្យទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1468.txt

អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ចង់ឃើញមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង ដោះលែងអ្នកទោសមួយចំនួនបន្ថែមទៀត មុនពេលនៃជំនួបកំពូលជាមួយនឹងមេដឹកនាំកំពូលអាមេរិកមកដល់។ អ្នកជំនាញយល់ឃើញថា កូរ៉េខាងជើងគួរតែបង្ហាញឆន្ទៈគោរពសិទ្ធិមនុស្ស បន្ថែមលើឆន្ទៈរក្សាស្ថិរភាពនិងសន្តិសុខនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។

អ្នករាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកូរ៉េខាងជើង លោក Tomas Ojea Quintana នៅសប្តាហ៍នេះបានថ្លែងសាទរចំពោះការដោះលែងអ្នកទោសសញ្ជាតិអាមេរិកបីរូបកាលពីខែមុនរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញរូបនេះជឿជាក់ថា មានអ្នកទោសរាប់ពាន់ផ្សេងទៀត កំពុងតែរងការធ្វើទារុណកម្មពីសំណាក់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង។ តាមសន្និសីទសារព័ត៌ក្នុងក្រុងហ្សឺណែវ អ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ ក៏ចង់ឃើញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ត្រូវបានលើកយក និងចូលរួមដើរតួនាទីស្នូលនៅក្នុងការចរចារំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅសិង្ហបុរីរវាងលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងសមភាគីកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន។ អ្នកជំនាញចង់ឲ្យលក្ខខណ្ឌនេះដើម្បីឲ្យកូរ៉េខាងជើងធានាពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមវប្បធម៌របស់ប្រជាជនផងដែរ។ លោក Tomas Ojea Quintana បានពន្យល់ថា កិច្ចសន្ទនាសិទ្ធិមនុស្ស គួរតែត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងរបៀបវារៈ ដោយលោកអះអាងថា សិទ្ធិមនុស្ស និង សន្តិសុខនិងសន្តិភាព មានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក។ តាមអ្នកជំនាញរូបនេះ មានប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងប្រមាណ១០លាននាក់ កំពុងតែដង្ហោយរកជំនួយ ខណៈអ្នកទោសនយោបាយជាងប្រាំបីម៉ឺននាក់ កំពុងតែជាប់ឃុំ ដោយសារតែរបបសឹកក្រុងព្យុងយ៉ាង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ចេតនារបស់អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សទំនងអាចមិនអាចកើតឡើងបានឡើយ ដ្បិតជំនួបកំពូលរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ គឺជាជំនួបមួយដែលមានការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតលើការលើកឡើងប្រធានបទនិងបញ្ហារួម។ ពោលគឺជំនួបនេះផ្តោតខ្លាំងបំផុតលើការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1469.txt

ស្ថិតនៅក្រុងហ្សាការតានាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ២៨ ខែមិថុនា នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានអះអាងថា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នឹងត្រូវចាប់ខ្លួន ក៏ដូចជាត្រូវរងការចោទប្រកាន់ឆាប់ៗនេះ។

ចំពោះមុខសហគមន៍ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីរស់នៅឥណ្ឌូណេស៊ី លោក មហាធៀ បានពន្យល់ថា មូលហេតុដែលលោក ណាជីប នៅបន្តរស់នៅស្រួល និងមិនទាន់មានការចាប់ខ្លួនឬកាត់ទោសដោយសារតែអាជ្ញាធរលោកកំពុងស៊ើបអង្កេត និងប្រមែរប្រមូលភស្តុតាងដើម្បីដាក់បន្ទុកលើអតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធសិន។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៩២ ឆ្នាំ បាននិយាយដូច្នេះ៖«ខ្ញុំគិតថា ណាជីប នឹងត្រូវនាំមកតុលាការឆាប់ៗ។ មនុស្សជាតិបានបង្ហាញការងឿងឆ្ងល់ហេតុអ្វីបានជាមិនមានការចាត់វិធានការ ហើយទុកឲ្យលោក ណាជីប រស់នៅស្រួលបែបនេះ។ ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ការនាំសុំណុំរឿងនេះមកតុលាការ វាចាំបាច់ត្រូវមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។ ដូច្នេះយើងមិនបរាជ័យពេលចាប់ផ្តើមដំណើរការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ»។ មេដឹកនាំរូបនេះបន្ថែមថា ក្រុមស៊ើបអង្កេតត្រូវតែធានាថា ភស្តុតាងដែលគេប្រមូលបានគឺត្រឹមត្រូវ និងមានទម្ងន់គ្រប់គ្រាន់ដែលអាចឈានទៅកាត់ទោសលោក ណាជីប , ភរិយាលោក និងអ្នកជំនួញស្និទ្ធនឹងលោក ណាជីប លោក Jho Low ផងដែរ។ លោក ណាជីប ចាញ់ឆ្នោតក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិលើកទី ១៤ កាលពីខែឧសភា។ បន្ទាប់មក សំណុំរឿងមូលនិធិ 1MDB ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរូបលោក ក៏ត្រូវនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីលោក មហាធៀ បញ្ជាឲ្យគេចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេតឡើងវិញទៀត។ ក្រោយមានការស៊ើបអង្កេតប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីចុះឆែកឆេរផ្ទះ និងខុនដូរបស់លោក ណាជីប ច្រើនដង និងរឹបអូសបានលុយ គ្រឿងអលង្ការនិងរបស់មានតម្លៃផ្សេងទៀតមានទំហំជាង ២៧០លានដុល្លារឯណោះ។ ក្រៅពីរឿងកិបកេងលុយមូលនិធិរដ្ឋ លោក ណាជីប ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងសុំណុំរឿងឃាតកម្មជនជាតិម៉ុងហ្គោល Altantuya Shaariibuu ផង។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែបន្តបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_147.txt

របាយការណ៍ថ្មីមួយស្តីពីនិន្នាការនៃការកើនឡើងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា បានបង្កឱ្យមានការជជែកវែកញែកអំពីវិសមភាពកាន់តែអាក្រក់នៅក្នុងប្រទេសនេះ ស្របពេលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ។

យោងតាមរបាយការណ៍ចេញផ្សាយនៅដើមខែនេះដោយធនាគារស្វីស UBS ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌានឹងកើនឡើង ៤២ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២៤ ដល់ ៩០៥ពាន់លានដុល្លារ។ របាយការណ៍បង្ហាញថា ចំនួនមហាសេដ្ឋីនៅក្នុងប្រទេសនេះបានកើនឡើង ៥៦ភាគរយដល់ ១៨៥នាក់នៅឆ្នាំនេះ។ ការបញ្ចេញរបាយការណ៍នេះធ្វើឡើងនៅពេលមហាសេដ្ឋីមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាកំពុងប្រឈមមុខនឹងការត្រួតពិនិត្យពីរដ្ឋាភិបាលជិតស្និតរបស់ឥណ្ឌា។ ក្នុងនោះមានមហាសេដ្ឋី Gautam Adani ដែលកំពុងប្រឈមនឹងការចោទប្រកាន់ពីបទស៊ីសំណូកនៅអាម៉េរិក។ រឿងហេតុនេះ បានជំរុញឱ្យអ្នកនយោបាយប្រឆាំងរបស់ឥណ្ឌានិយាយប្រឆាំងនឹងទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាង Adani Group និងរដ្ឋាភិបាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី ។ អ្នកវិភាគបានកត់សម្គាល់ថា និន្នាការនៃការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមមហាសេដ្ឋីរបស់ឥណ្ឌាបានកើនលើសកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសដែលបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបរយៈពេលពីរឆ្នាំគឺ ៥,៤ភាគរយនៅក្នុងត្រីមាសទី៤ នៃឆ្នាំ២០២៣ និងទី ២នៅឆ្នាំ២០២៤ ។ សាស្ត្រាចារ្យ Lawrence Loh នៅសាលាធុរកិច្ចនៅសកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរីបានប្រាប់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ថា និន្នាការនៃការកើនឡើងទ្រព្យសកម្មនេះគឺមួយផ្នែកដោយសារតែការស្ទុះងើបឡើងវិញនៃទីផ្សារភាគហ៊ុន។ សាស្ត្រាចារ្យ Loh បាននិយាយថា របាយការណ៍នេះបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ជាសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាចំពោះការកើនឡើងវិសមភាពប្រាក់ចំណូល ហើយអាចដាក់សម្ពាធលើទីក្រុងញូវដេលីដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ លោក Loh បានបន្តថា៖ «ទោះបីជាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជារួមអាចនឹងធ្លាក់ចុះក៏ដោយ ក៏មនុស្សមួយចំនួននៅតែអាចក្លាយជាអ្នកមាន ប្រសិនបើអ្នកក្រឡេកមើលវិសមភាពប្រាក់ចំណូលនៅឥណ្ឌា អ្នកក្រកាន់តែក្រ ហើយអ្នកមានកាន់តែមាន»។ របាយការណ៍មួយរបស់ World Inequality Lab ចេញផ្សាយក្នុងខែមីនា បានបង្ហាញថា ឥណ្ឌាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានវិសមភាពប្រាក់ចំណូលខ្ពស់បំផុតក្នុងពិភពលោក។ យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២១ ដោយមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Pew ឥណ្ឌាមានប្រជាជនចំណូលទាប ១,២ពាន់លាននាក់ ប្រជាជនចំណូលមធ្យមចំនួន ៦៦លាននាក់ អ្នកចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ ១៦លាននាក់ និងជិត២លាននាក់នៅក្នុងក្រុមចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់។ លោក Jamus Lim សាស្ត្រាចារ្យរងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅសាលាធុរកិច្ច ESSEC ប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបានមានប្រសាសន៍ថា ឥណ្ឌាត្រូវតែធានាឱ្យមានភាពវិសមភាពមិនក្លាយជារឿង«ហួសហេតុ» ព្រោះការចំណាយនឹងធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ។ «ឥណ្ឌានឹងបន្តឃើញមហាសេដ្ឋីកាន់តែច្រើនឡើងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ។ ដរាបណាត្រូវបានអមដោយការកើនឡើងជាលំដាប់នៃវណ្ណៈកណ្តាល និងថ្នាក់ទាប មនុស្សភាគច្រើននឹងមើលឃើញថា នេះជាការដោះដូរដែលអាចទទួលយកបាន»។ នេបើតាមលោក Lim។ ចំពោះការមើលឃើញរបស់សេដ្ឋវិទូដែលឈ្នះរង្វាន់ណូបែលលោក Simon Kuznets សាស្ត្រាចារ្យរង Lim បានរំលឹកពីទ្រឹស្តីលោក Kuznets ថា វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេសម្រាប់ប្រទេសដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សដូចជាឥណ្ឌា ដែលមានការកើនឡើងដែលអមដោយវិសមភាពប្រាក់ចំណូល រួមជាមួយនឹងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែខ្លាំង។ បន្ទាប់ពីការចោទប្រកាន់របស់មហាសេដ្ឋី Adani លោកសាស្ត្រាចារ្យ Loh មើលឃើញថា គណបក្សកាន់អំណាចនឹងប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធនយោបាយ។ សម្រាប់រដ្ឋបាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ម៉ូឌី សម្ពាធគឺខ្លាំងណាស់ដោយសារតែមានទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមហ៊ុន Adani Business Group។ បើតាមការការលើកឡើងរបស់លោក Lim អាទិភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតមួយនៅឥណ្ឌាគឺការធានានូវអំណាចនៃសាជីវកម្មធំជាងគេរបស់ប្រទេសនេះនៅតែមិនត្រូវបានត្រួតពិនិត្យ រួមជាមួយនឹងតម្រូវការក្នុងការលើកកម្ពស់និរន្តរភាពបរិស្ថាន សាលាធុរកិច្ច និងនីតិរដ្ឋ។ អ្នកវិភាគលើកឡើងថា ការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌាក៏បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភថា អត្រាគ្មានការងារធ្វើរបស់ប្រទេសនេះនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ ហើយអាចបង្អាក់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកាត់បន្ថយវិសមភាពប្រាក់ចំណូល។ យោងតាមលោក Loh ទីក្រុងញូវដេលីទំនងជានឹងប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធបន្ថែមទៀត ដើម្បីដោះស្រាយភាពអត់ការងារធ្វើ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជនឥណ្ឌា។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ UBS ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីឥណ្ឌា សមភាគីចិនបានឃើញថាមានការធ្លាក់ចុះ ២០ភាគរយនៃទ្រព្យសម្បត្តិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1470.txt

មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ដើរកំសាន្តនៅទីតាំងសំខាន់ៗមួយចំនួននៅសិង្ហបុរីនៅយប់ថ្ងៃចន្ទទី ១១ ខែមិថុនានេះ មុនជួបពិភាក្សាជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅព្រឹកស្អែក។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍លោក គីម ជុងអ៊ុន បានថតរូប Selfie ក្នុងទឹកមុខរីករាយមិនធ្លាប់ឃើញ ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីថែមទៀតផង។

នៅយប់ថ្ងៃចន្ទនេះ លោក គីម ជុងអ៊ុន អមដំណើរដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាសគ្រីស្នាន់ ផងនោះ បានដើរកំសាន្តនៅកន្លែងសំខាន់ៗមួយចំនួននៅសិង្ហបុរីដូចជា Marina Bay ផង។ នេះបើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia។ គេសង្កេតឃើញមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងនេះ មានទឹកមុខសប្បាយរីករាយខ្លាំងក្នុងដំណើរកំសាន្តនេះ។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរី បាឡាសគ្រីស្នាន់ ក៏បានថតរូប Selfies ជាមួយលោក គីម ថែមទៀតផង។ អត្ថបទទាក់ទង លោក គីម ជុងអ៊ុន មកដល់សិង្ហបុរី, ត្រៀមជួបលោក លី សៀនឡុង តាមពិតទៅលោក គីម បានអញ្ជើញមកដល់សិង្ហបុរីតាមយន្តហោះពិសេសរបស់ចិនធុនប៊ូអ៊ីង ៧៤៧ នៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញ។ លោក នឹងត្រូវជួបមុខគ្នាជាលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅព្រឹកម៉ោង ៩ថ្ងៃស្អែកនេះ នៅឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa ។ ប្រធានបទសំខាន់នៃកិច្ចពិភាក្សាគឺ ការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ ម៉ោង ២រសៀលថ្ងៃស្អែកក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំភ្លាម លោក គីម នឹងចាកចេញទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងវិញដូចគ្នា។ អាចថា នេះជាមូលហេតុ ដែលលោក គីម ត្រូវដើរកំសាន្តទីក្រុងសិង្ហបុរីនៅពេលរាត្រីមុនថ្ងៃប្រជុំបែបនេះ។ ត្រឡប់មកវិញ ការជួបមុខគ្នាស្អែកនឹងនេះអាចត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការចរចាកម្រិតខ្ពស់ផ្សេងទៀតនៅពេលអនាគត។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ហើយថា បើគ្មានផ្លែផ្កា លោកនឹងដើរចេញពីតុចរចាភ្លាម។ មុនចាកចេញពីកាណាដាមកសិង្ហបុរីថ្ងៃសៅរ៍ទី ៩ខែមិថុនា លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ក្នុងសារដែលបង្ហោះតាមគណនី

article_1471.txt

នៅថ្ងៃទី៦ មិថុនាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណៈយោគយល់ស្តីពីការវិលត្រលប់របស់ជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ារាប់សិបម៉ឺននាក់ទៅមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក៏ទទួលបានការស្វាគមន៍ពីសំណាក់អ្នកជិតខាងមីយ៉ាន់ម៉ា គឺចិនផងដែរ។

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង នៅថ្ងៃ៧ មិថុនា បានថ្លែងស្វាគមន៍ចំពោះចំណាត់ការចុងក្រោយរវាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ ជាមួយនឹងភ្នាក់ងារជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលរួមមាន UNHCR និង UNDP លើការរៀបចំលក្ខខណ្ឌក្នុងការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ទៅកាន់ទីកន្លែងដើមរបស់ពួកគេវិញ បន្ទាប់ពីបានចាកចេញអស់រយៈច្រើនខែហើយនោះ ។ តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី ហួ ឈួនអ៊ីង បានទទួលស្គាល់ថា បញ្ហាជនភៀសខ្លួនដែលកើតចេញពីរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា មានសាវតាប្រវត្តិសាស្ត្រស្មុគស្មាញ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជាតិសាសន៍ និងសាសនា ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី បានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលចិន ក៏សូមសាទរពីកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាជាមួយនឹងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិដែលបានជ្រើសរើសនូវដំណោះស្រាយតាមរយៈបែបសន្តិវិធី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ ហើយ ចិន ក៏ចង់ឃើញមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជិតស្និទបំផុតជាមួយនឹងភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ ។ តាមរយៈវេទិកាព័ត៌មានដដែលនោះ លោកស្រី ក៏ឆ្លៀតលើកពីគុណសម្បត្តិរបស់ចិនក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាង ដែលកន្លងមក ចិន ក៏បានស្នើឲ្យភាគីមីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែស អនុវត្តដំណោះស្រាយបីជំហានដែលរួមមានដូចជា ការបញ្ឈប់ហិង្សា និងរក្សាស្ថិរភាព, ការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួននិងផ្តល់ទីជម្រក និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅតំបន់ជនរងគ្រោះផងដែរ ។ សូមជម្រាបផងដែរ ក្រោយនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ា ផ្ទុះឡើង មានមហាអំណាចជាច្រើនរួមទាំងអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប និងអង្គការជំនាញសិទ្ធិមនុស្សផងនោះ បានចេញថ្លែងការណ៍រិះគន់ និងថ្កោលទោសមីយ៉ាន់ម៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ។ តែចិន មិនធ្វើដូច្នេះឡើយ ។ ចិន ថែមទាំងការពាររដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា នៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ខណៈដែលរដ្ឋភាគច្រើន បានចោទរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់មា់ថាបានបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1472.txt

ប្រមុខរបបសឹកថៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា បានផ្ទុះប្រតិកម្មខ្លាំងជាមួយនឹងសមាជិកសភាថៃមួយចំនួនដែលបានដេកលង់លក់ក្នុងពេល ដែលសភាកំពុងតែអនុម័តច្បាប់សំខាន់របស់ប្រទេស។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ព្រមានដាក់បញ្ជីខ្មៅដល់តំណាងរាស្ត្រទាំងនោះសម្រាប់ការបំពេញតួនាទីនេះនាពេលអនាគត។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា នៅថ្ងៃ៨ ឧសភា បានឲ្យដឹងថា លោក បានជជែកជាមួយនឹងប្រធានសភាថៃ ដើម្បីឲ្យប្រមុខស្ថាប័នសភាជាតិ ព្រមានដល់តំណាងរាស្ត្រទាំងអស់កុំឲ្យដេកនៅក្នុងពេលដែលកំពុងតែប្រជុំ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អះអាងថាលោក ពិតជាអន់ចិត្តជាខ្លាំងនៅពេលឃើញរឿងបែបនេះកើតឡើង ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានផ្ញើសារព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា៖« មិនថាសមាជិកសភាណាក៏ដោយ ដែលដេកក្នុងពេលម៉ោងធ្វើការ នឹងមិនត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់បំពេញការងារនាពេលអនាគតឡើយ។ ហើយប្រសិនបើចង់ដេក គួរតែទៅដេកនៅផ្ទះទៅ»។ ជាមួយនឹងការព្រមាន និងស្តីបន្ទោសនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏ថ្លែងហួសចិត្តចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ជ្រុលទៅនឹងរឿងនេះ ខណៈមិនសូវអើពើលើការអនុវត្តច្បាប់ពាក់ព័ន្ធឹនឹងថវិកាទៅវិញ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ប្រតិកម្មរបស់ប្រមុខរបបសឹកថៃរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរូបភាពដេកលង់លក់ក្នុងពេលប្រជុំអនុម័តច្បាប់គ្រប់គ្រង់ថវិកាប្រចាំរបស់សមាជិកសភាថៃមួយចំនួនត្រូវបានបង្ហោះ និងចែករំលែកក្នុងបណ្តាញសង្គមជាច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1473.txt

កត្តាភូមិសាស្ត្រ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់រដ្ឋមួយរបស់ពិភពលោក។ វាមិនត្រឹមតែចង្អុលពីទីតាំងរបស់រដ្ឋមួយប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែវាក៏ជាសូចនាករមួយកំណត់ពីជោគវាសនាមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសមួយផងដែរ។ តាមការកត់សម្គាល់នោះ រដ្ឋដែលមានភូមិសាស្ត្រឆ្ងាយ និងមិនជាប់សមុទ្រត្រូវបានបាត់បង់ឱកាសមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសរបស់ខ្លួន។

របាយការណ៍របស់ការិយាល័យជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ (unohrlls) បានអះអាងថា កង្វះនៃដែនអធិបតេយ្យដើម្បីតភ្ជាប់ទៅជាមួយនឹងសមុទ្រ ក៏ជាចំណែករួមផ្សំមួយធ្វើឲ្យប្រទេសមួយចំនួនរបស់ពិភពលោក មានការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចតិចតួចបំផុត ដ្បិតដង្ហើមនៃសេដ្ឋកិច្ចមួយផ្នែកធំ ត្រូវពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្មតាមដែនសមុទ្រ។ តាមរបាយការណ៍របស់ការិយាល័យជំនាញដដែឡនោះ មានរដ្ឋឬប្រទេសចំនួន ៤៧ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីនៃប្រទេសក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក។ ក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង៤៧នេះ មានរដ្ឋចំនួន ១៧ គឺជារដ្ឋដែលអកុលដែនសមុទ្រ ពោលគឺរដ្ឋដែលគ្មានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយនឹងសមុទ្រសោះផងដែរ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជារដ្ឋក្រីក្របំផុត និងជារដ្ឋដែលមិនមានផ្ទៃដីដែនសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ដែលត្រូវបានបែងចែកចំណាត់ជាតំបន់ដោយការិយាល័យតំណាងរដ្ឋក្រីក្ររបស់ពិភពលោកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ៖ + តំបន់អាហ្វ្រិក ១. បួគីណាហ្វាសូ ២. ប៊ូរុនឌី ៣. សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល ៤. ឆាដ ៥. អេត្យូពី ៦. ឡេសូតូ ៧. ម៉ាឡាវី ៨. ម៉ាលី ៩. នេហ្សេ ១០. រវ៉ាន់ដា ១១. ស៊ូដង់ខាងត្បូង ១២. អ៊ូហ្កង់ដា និង ១៣. សំប៊ី ។ + តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ១. អាហ្គាហ្វនីស្ថាន ២. ប៊ូតង់ ៣. ឡាវ និង ៤. នេប៉ាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1474.txt

គណបក្សប្រឆាំងសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានចោទប្រកាន់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ថា គ្មានសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ជាពិសេសនោះលើការគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិតែម្តង។ ការថ្លែងរបស់បក្សប្រឆាំងបែបនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ បានលាលែងពីតំណែង ក្រោយបែកធ្លាយរឿងអាស្រូវពុករលួយ។

ប្រមុខបក្សប្រឆាំងមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ថាន តេយ៍ (Than Htay) បានរិះគន់ត្រង់ៗពីអសមត្ថភាព និងកង្វះគោលនយោបាយច្បាស់លាស់របស់បក្សកាន់អំណាចដឹកនាំដោយលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី។ គេចោទថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងតែធ្វើឲ្យប្រជាជនដែលរួមមានទាំងកសិករ ប្រជាជនចំណូលមធ្យម និងអ្នកជំនួញមីយ៉ាន់ម៉ាជួបផលលំបាក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy នៅថ្ងៃ៣១ ឧសភា។ ប្រមុខប្រឆាំងមីយ៉ាន់ម៉ារូបនេះ បានលើកឡើងថា ក្រុមតំណាងរាស្ត្ររបស់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ តែងតែច្រានចោលរាល់សំណួររបស់ក្រុមតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង ដែលទង្វើនេះ ត្រូវបានសាធារណជនដឹងលឺ និងចាត់ទុកជារឿងអាក្រក់មួយរបស់បក្សកាន់អំណាចដែរ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខបក្សប្រឆាំងដដែល ក៏បានចោទប្រកាន់ថា បក្សកាន់អំណាចបានបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះបក្សប្រឆាំង តាមរយៈការថ្លែងជាសាធារណៈ ថាបក្សសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ គឺគ្រាន់តែបក្សមួយ ដែលបង្កើតដើម្បីតំណាងឲ្យក្រុមយោធាប៉ុណ្ណោះ ។ ជុំវិញការចោទប្រកាន់នេះ សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលបក្សអំណាចមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Monywa Aung Shin បានចាត់ទុកថា ជាការនិយាយដោយគ្មានការពិត និងឥតប្រយោជន៍ ។ តំណាងបក្សកាន់អំណាចរូបនេះ បានអះអាងថា ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចលោកស្រី ស៊ូជី មិនដែលបណ្តែតបណ្តោយឲ្យមន្ត្រីណាមួយធ្វើអ្វីតាមអំពើចិត្តឡើយ។ តំណាងបក្សកាន់អំណាចដដែលនោះ បន្ថែមថា លោកស្រីស៊ូជី តែងតែកោះហៅដើម្បីសាកសួរ ឬដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ត្រីណាក៏ដោយឲ្យប្រព្រឹត្តខុស។ វាយបកនឹងការចោទប្រកាន់ពីកង្វះសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិនេះដែរ លោក Monywa Aung Shin បានផ្លែផ្កាជាពាក្យសម្តីទៅកាន់ប្រមុខបក្សប្រឆាំង ដែលធ្លាប់ដឹកនាំប្រទេសក្នុងដំណាក់កាលអន្តរកាលយ៉ាងដូច្នេះថា៖«សាធារណជនបានដឹងលឺរួចហើយថា កន្លងមកបក្សសហភាពរួបរួម និងការអភិឌ្ឍ បានលួចថវិកាជាតិប៉ុណ្ណានោះ»។ គួរជម្រាបផងដែរ ក្រោយទទួលបានឱកាសដឹកនាំប្រទេសក្រោយឈ្នះការបោះឆ្នោតភ្លួកទឹកភ្លួកដីឆ្នាំ២០១៥ មេបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសយកភាពស្អាតស្អំជាគោលនយោបាយអាទិភាពសម្រាប់អនុវត្តក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ក៏ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីផែនការ និងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវគេចោទប្រកាន់ថាមានពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយជាមួយនឹងកូនប្រុស រហូតបង្ខំចិត្តត្រូវលាលែងមុនអាណត្តិទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1475.txt

ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដែលគ្រប់គ្នាទន្ទឹងរង់ចាំ បានចាប់ផ្ដើមហើយនៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះសេនតូសា។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចាប់រលាក់ដៃគ្នា មុននឹងដើរទៅជួបគ្នា៤៥នាទីសិន មុនចាប់ផ្តើមប្រជុំធំរយៈពេល ៩០ នាទីទៀត។ នេះជាជំនួបលើកទីមួយរវាងមេដឹកនាំប្រទេសគូសត្រូវទាំងពីរ ដោយមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរពីឧបទ្វីបកូរ៉េជារបៀបវារៈសំខាន់។

ក្រោមក្រសែភ្នែកមនុស្សរាប់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានជួបតទល់លើកដំបូងបំផុតជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ។ មុនមកដល់ជំនួបថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនានេះ គម្រោងនៃជំនួបត្រូវបានលោក ត្រាំ លុបចោលម្ដងហើយក្រោមហេតុផលសកម្មភាពបង្ករឿងរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែមិនប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក លោក ត្រាំ ក៏ប្រកាសថា ជំនួបនេះបន្តដូចការគ្រោងទុកដដែល។ ក្នុងការជួបតទល់លើកដំបូងនេះ លោក ត្រាំ និយាយថា លោកមានកិត្តិយសដែលបានជួបលោក គីម នៅសិង្ហបុរី។ ចំណែកឯប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងវិញនិយាយថា កូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកបានជម្នះបញ្ហាជាច្រើនមុនមានជំនួបនៅថ្ងៃនេះ។ ការលុបបំបាត់ក្លេអ៊ែរ និងការធានាសន្តិសុខសម្រាប់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង គឺជាប្រធានបទសំខាន់ដែលលោក ត្រាំ និងលោក គីម ត្រូវជជែកគ្នា។ ទោះជាកូរ៉េខាងជើងធ្លាប់បង្ហាញឆន្ទៈរំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដោយឥតងាករេក្ដី ភាគីទាំងសងខាងនៅខ្វែងគំនិតគ្នាលើវិធីសាស្ត្រឈានដល់លុបបំបាត់នុយក្លែនេះ ខណៈកូរ៉េខាងជើងហាក់មិនទាន់ជឿជាក់លើសម្ដីរបស់អាមេរិកមួយភាគរយឡើយលើការធានាសន្តិសុខ និងការព្យួរទណ្ឌកម្ម។ សម្រាប់អាមេរិក កូរ៉េខាងជើងត្រូវបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង ក្រោមការត្រួតពិនិត្យ និងមិនអាចវិលទៅអភិវឌ្ឍម្ដងទៀតឡើយ។ បើកូរ៉េខាងជើងធ្វើដូច្នេះបាន ទើបអាមេរិកលើកលែងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច ទុកឲ្យលោក គីម បន្តដឹកនាំ ហើយថែមទាំងជួយពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចផង។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងវិញចង់បានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះផ្ដោតលើកម្មវិធីអភិវឌ្ឍអាវុធថ្មី មិនមែនអាវុធផលិតរួចហើយឡើយ ហើយម្យ៉ាងត្រូវធ្វើព្រមគ្នានឹងលុបចោលទណ្ឌកម្មផង។ បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ក្រៅពីប្រធានបទអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក ក៏នឹងផ្លាស់ប្ដូរទស្សនៈស៊ីជម្រៅ និងទូលាយលើបង្កើតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីថ្មី ការបង្កើតយន្តការយូរអង្វែងដើម្បីរក្សាសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងបញ្ហាទាក់ទងផលប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ បញ្ហាទាំងអស់ដែលត្រូវពិភាក្សានេះ កើតឡើងដោយសារការផ្លាស់ប្ដូរយុគសម័យ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1476.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ បានទទូចសុំសហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលរួមមានទាំងភ្នាក់ងារជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងនោះចូលរួមចំណែកដោះស្រាយវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដ៏ស្មុគស្មាញ ជាជាងការបន្ទោស និងថ្កោលទោស ដែលធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែពិបាកដោះស្រាយ។

នាសន្និសីទសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំក្រុងហ្សឺណែវនៅថ្ងៃ២០ ខែមិថុនា តំណាងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Myint Thu បានអំពាវនាវដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលរួមទាំងភ្នាក់ងារជំនាញសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ( OHCHR ) មើលស្ថានភាពនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាន (Rakhine) របស់មីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងផ្លូវវិជ្ជមាន និងចូលរួមជាផ្នែកនៃដំណោះស្រាយ។ អ្នកតំណាងរូបនេះ បានតវ៉ាសហគមន៍អន្តរជាតិតាមរយៈវេទិកាសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ការចុចឈ្មោះប្រទេស និងធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ារងភាពអាម៉ាស មិនអាចជួយដោះស្រាយស្ថានភាពបានឡើយ។ វា មានតែធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែអាក្រក់ទៅវិញនោះទេ។» លោក Myint Thu បានអះអាងថា មីយ៉ាន់ម៉ាបានរងការរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរតាមរយៈការបង្កើនការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានបែកខ្ញែក ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងព័ត៌មានដែលជារបាយការណ៍របស់អង្គការសិទិ្ធមនុស្ស OHCHR ដែលមិនបានគោរពបូរណភាព នៃរដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ។ លោក បន្ថែមថា ស្ថានភាពនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខានមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាច្រើនដែលរួមមានទាំងអធិបតេយ្យភាព ភេរវកម្ម នីតិរដ្ឋ និងសិទ្ធិមនុស្សជាដើម។ គួរជម្រាបផងដែរថា វិបត្តិជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលផ្ទុះឡើងតាំងពីខែសីហា ឆ្នាំមុន បានក្លាយជាបន្ទុកមួយដ៏ធ្ងន់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ដ្បិតដំណោះស្រាយ ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតទាំងសម្រាប់កែវភ្នែកសហគមន៍អន្តរជាតិ និងប្រជាជនក្នុងស្រុក។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា បានចុះហត្ថលេខាព្រមព្រៀងអនុស្សារណៈយោគយល់ពាក់ព័ន្ធដើម្បីបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនពីបង់ក្លាដែសទៅមីយ៉ាន់ម៉ាវិញជាមួយនឹងភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ភាគីទាំងពីរ កំពុងតែបន្តនីតិវិធីចរចាលម្អិត ដ្បិតកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ទាមទារឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវលះបង់សិទ្ធិអធិបតេយ្យច្រើនដើម្បីផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យក្រុមការងារជំនាញរបស់អង្គការអាចអនុវត្តការងារនៅក្នុងតំបន់រងផលប៉ះពាល់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1477.txt

បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសជំហរឲ្យបញ្ចូលរុស្ស៊ីជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ជាងគេលើពិភពលោក (G7) ឡើងវិញនោះ អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី បារាំង និងអង់គ្លេស បានជំទាស់គំនិតនេះ។ រដ្ឋសមាជិកអឺរ៉ុបទាំងបួននេះបានដាក់លក្ខខណ្ឌថា រុស្ស៊ីអាចក្លាយជាក្រុមប្រទេស G7 ឡើងវិញបាន លុះត្រាដោះស្រាយបញ្ហានៅអ៊ុយក្រែនសិន។ ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌនេះទំនងជាពិបាកនឹងកើតឡើងណាស់។

ក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលើពិភពលោកទាំង៨ (G8) បានថយសមាជិកនិងក្លាយទៅជា G7 វិញ បន្ទាប់ពីសមាជិកភាពរបស់រុស្ស៊ីត្រូវបានដកចេញ ក្រោយជម្លោះនោះអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើង។ ការភ្ជាប់តំបន់គ្រីមៀជាទឹកដីរបស់ខ្លួនពីសំណាក់រុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០១៤ ធ្វើឲ្យសមាជិកទាំង ៧ផ្សេងទៀតសម្រេចចិត្តទាត់រុស្ស៊ីចោល ដោយចាត់ទុកទង្វើរបស់រុស្ស៊ីជារឿងបំពានអធិបតេយ្យរបស់អ៊ុយក្រែន ទោះជារុស្ស៊ីប្រឹងបកស្រាយយ៉ាងណាក្ដី។ អវត្តមានជាង៤ឆ្នាំរបស់រុស្ស៊ី ធ្វើឲ្យប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ជឿថា ល្មមដល់ពេលឲ្យរុស្ស៊ីក្លាយជាសមាជិកក្រុមប្រទេសរីកចម្រើនជាងរបស់ពិភពលោកឡើងវិញហើយ។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានមុនធ្វើដំណើរទៅកាណាដាដើម្បីចូលរួមប្រជុំ G7 លោក ត្រាំ និយាយថា រុស្ស៊ីគួរតែមានមុខនៅតុចរចា G7 ទោះជាប្រទេសផ្សេងទៀតពេញចិត្ត ឬមិនពេញចិត្តក៏ដោយ។ ដោយប្រកាសថា លោកនឹងស្នើឲ្យមានការបញ្ចូលរុស្ស៊ីវិញនោះ លោក ត្រាំ ចោទជាសំណួរថា តើប្រជុំធ្វើអ្វី បើគ្មានរុស្ស៊ីផងនោះ។ យ៉ាងណាមិញ សមាជិកចំនួនរបស់ក្រុមប្រទេស G7 មិនយល់ស្របតាមជំហរលោក ត្រាំ ឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មែរហ្គែល អះអាងថា អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី បារាំង និងអង់គ្លេសឯកភាពគ្នាហើយលើបញ្ហានេះ។ ពោល គឺការវិលត្រឡប់របស់រុស្ស៊ីមិនអាចកើតឡើងបានទេ បើគ្មានដំណោះស្រាយជាក់លាក់ណាមួយស្ដីពីវិបត្តិអ៊ុយក្រែនទេនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា សមាជិកនៃក្រុមប្រទេស G7 មានអាមេរិក ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស បារាំង អ៊ីតាលី និងកាណាដា ដោយមានជំនួបកំពូលរៀងរាល់ឆ្នាំដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអន្តរជាតិនានា។ សហភាពអឺរ៉ុបក៏បង្ហាញខ្លួនក្នុងវេទិកានេះដែរ ទោះជាមិនជាសមាជិកក្ដី។ គំនិតបញ្ចូលរុស្ស៊ីឡើងវិញបានផុសត្រដែតឡើង ស្របពេលបញ្ហាជាច្រើនបានកើតឡើង ហើយជាប់ទាក់ទងនឹងរុស្ស៊ីផង។ សូម្បីតែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីអ៊ីតាលីក៏បានបង្ហាញជំហរស្រដៀងលោក ត្រាំ ដែរ។ ជំនួបមេដឹកនាំ G7 ឆ្នាំនេះ បានចោមរោមដោយបញ្ហាជាច្រើន ជាពិសេសនយោបាយរបស់លោក ត្រាំ ដែលគិតតែប្រយោជន៍អាមរិក និងបង្កការកំហឹងក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ សមាជិកទាំង G7 សុទ្ធរងគ្រោះដោយសារការអនុវត្តពន្ធថ្មីលើផលិតផលដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូម ទោះជាបានស្នើឲ្យលោក ត្រាំ យោគយល់ក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1478.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃសុក្រទី១ ខែមិថុនាថា កិច្ចប្រជុំកំពូលរវាងលោក និងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរីថ្ងៃ ១២ មិថុនានឹងកើតឡើងតាមការគ្រោងទុក។ ប៉ុន្តែបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៅពេលនេះគឺ ការកំណត់ថាតើភាគីណាមួយជាអ្នកបង់ថ្លៃចំណាយលើសណ្ឋាគារសម្រាប់ប្រតិភូកូរ៉េខាងជើងនៅសិង្ហបុរីនោះ។

ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងអាមេរិកកូរ៉េខាងជើងដែលស្លាប់បាត់ហើយស្រាប់តែរស់ឡើងវិញនោះក្លាយជារឿងដែលសហគមន៍អន្តរជាតិកំពុងតាមដាននិងយកចិត្តទុកដាក់។ ឥឡូវនេះ មន្ត្រីទាំងពីរភាគីកំពុងបន្តដុតដៃដុតជើងទាំងយប់ថ្ងៃដើម្បីរៀបចំឲ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះកើតឡើងតាមការគ្រោងទុក។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សារព័ត៌មានអាមេរិក Washington Post បានចុះផ្សាយថា ប្រធានបទសំខាន់ និងចម្រូងចម្រាសនៅពេលនេះមិនមែនជារឿងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងទេ តែជាការរៀបចំទីកន្លែងស្នាក់នៅរបស់មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង និងប្រតិភូ។ វាមិនទាន់ឯកភាពគ្នាទេថាតើអ្នកណាជាអ្នកចេញថ្លៃចំណាយលើការសណ្ឋាគារដែលលោក គីម និងមន្ត្រីខ្លួនស្នាក់នៅនៅឡើយទេ។ សារព័ត៌មាន Washington Post បានស្រង់សម្តីមន្ត្រីពីររូបដែលនៅស្និទ្ធនឹងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះថា ដោយសារកូរ៉េខាងជើងក្រីក្រ និងរងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច កូរ៉េខាងជើងស្នើសុំឲ្យភាគីផ្សេងទៀតជួយបង់ថ្លៃចំណាយលើការស្នាក់នៅរបស់លោក និងមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងផ្សេងទៀតអំឡុងកិច្ចប្រជុំ។ ប្រភពខាងបន្តថា លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏ទាមទារស្នាក់នៅសណ្ឋាគារប្រណីតលំដាប់ផ្កាយប្រាំ Fullerton នៅសិង្ហបុរី ហើយតម្លៃសម្រាប់កម្រិតប្រមុខរដ្ឋគឺចាប់ពី ៦០០០ដុល្លារមួយយប់ឯណោះ។ គេបន្ថែមថា ភាគីអាមេរិកទទួលយកការស្នើសុំ ប៉ុន្តែបានទាមទារឲ្យសិង្ហបុរីដែលអ្នកទទួលរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះទទួលខុសត្រូវលើការចំណាយវិញ។ មួយវិញទៀត រដ្ឋបាលអាមេរិកក៏ទំនងស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចលើកលែងទណ្ឌកម្មលើការចំណាយពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើដំណើររបស់មន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងដូចគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានបដិសេធបញ្ចេញមតិយោបល់ជុំវិញព័ត៌មានដែលថា អាមេរិកអាចចំណាយលុយលើការស្នាក់នៅរបស់ប្រតិភូកូរ៉េខាងជើង។ លោកស្រី Heather Nauert បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា វាគ្មានករណីដែលអាមេរិកត្រូវចំណាយលើការស្នាក់នៅសម្រាប់ប្រតិភូកូរ៉េខាងជើង ហើយក៏មិនស្នើឲ្យអ្នកណាមួយធ្វើបែបនេះដែរ។ យ៉ាងណាក៏ ដោយដើមសប្តាហ៍កន្លងទៅ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីបានបង្ហើបផងដែរថា អាមេរិកកំពុងពិចារណាស្នើសុំឲ្យសិង្ហបុរីទទួលខុសត្រូវលើការចំណាយរបស់កូរ៉េខាងជើងដែរ។ ខណៈដែលលោក គីម ទាមទារស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ Fullerton លោក ត្រាំ អាចនឹងស្នាក់នៅសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយប្រាំមួយទៀតគឺ Shangril-La ដែលបច្ចុប្បន្នជាទីតាំងដែលគេកំពុងរៀបចំកិច្ចប្រជុំសន្តិសុខប្រចាំឆ្នាំនោះ។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ត្រាំ ថា ជំនួបជាមួយលោក គីម នៅសិង្ហបុរី នឹងធ្វើតាមគម្រោងដូចដើម តាមពិតទៅ លោក ត្រាំ បានប្រកាសលុបចោលជំនួបជាមួយលោក គីម កាលពីសប្តាហ៍មុនដោយលើកហេតុផលថា ពេលវេលាមិនសមស្រប។ ប៉ុន្តែក្រោយមកលោក ត្រាំ ស្រាប់តែបញ្ជាក់ឡើងវិញថា ជំនួបអាចកើតមាន ហើយមន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងក៏បានចាប់ផ្តើមបន្តការរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះវិញដូចគ្នាដែរ។ ក្នុងជំនួបដែលស្លាប់ហើយ តែស្រាប់មានដង្ហើមឡើងវិញនេះ គេឃើញថា ការខ្វែងគំនិតរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនៅតែមានជុំវិញរបៀបរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ។ អាមេរិកចង់បានការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរដែលធ្វើឡើងម្ដងចប់សព្វគ្រប់ មានការត្រួតពិនិត្យ និងមិនអាចវិលត្រឡប់ទៅក្រោយឡើយ មុននឹងអាមេរិកលើកលែងទណ្ឌកម្ម។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងចង់ឲ្យមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះជាដំណាក់កាល និងធ្វើឡើងព្រមគ្នាជាមួយនឹងការព្យួរទណ្ឌកម្ម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1479.txt

ដំណើរចរចាឈានទៅរំសាយនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងទំនងជាមិនដើរទៅមុខដោយរលូនដូចគ្រប់គ្នារំពឹង ក្រោយជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រត្រាំ-គីមនៅសិង្ហបុរីខែមុនឡើយ។ ចុងសប្តាហ៍នេះ កូរ៉េខាងជើងស្រាប់តែចេញមុខទិតៀនអាមេរិកឥតសំចៃមាត់ទៀត និងបង្ហាញការសោកស្តាយដែលអាមេរិកនៅរក្សាចរិតបងធំក្នុងការចរចាជាមួយខ្លួន។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានប្រាប់អ្នកកាសែតក្រោយបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងនាថ្ងៃសៅរ៍ទី ៧ ខែកក្កដានេះថា កិច្ចពិភាក្សារវាងលោកជាតំណាងរដ្ឋបាលអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងទៅមុខយ៉ាងលូន និងមានផ្លែផ្កាច្រើន។ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងហាក់មិនដូចការអះអាងរបស់ប្រមុខការទូតអាមេរិកនេះឡើយ។ ត្រឹមប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះក្រោយលោក ប៉ុម ប៉េអូ អួតអាងពីផ្លែផ្កានៃកិច្ចពិភាក្សារឿងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនោះ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយភ្លាមៗដែរដោយបង្ហាញការសោកស្តាយ និងរិះគន់ឥរិយាបថរបស់អាមេរិកក្នុងការចរចា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចាត់ទុកថា អាមេរិកកំពុងដើរផ្ទុយស្មារតីនៃជំនួបកំពូលរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុននៅក្នុងទឹកសិង្ហបុរីកាលពីថ្ងៃ ១២ ខែមិថុនា។ ផ្ទុយនោះត្រង់ថា អាមេរិកបង្កើនសម្ពាធឯកតោភាគីលើកូរ៉េខាងជើងដោយបង្ខំឲ្យប្រទេសនេះបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរខ្លួន។ «យើងខំតែរំពឹងថាភាគីអាមេរិកមកចរចាដោយមានគំនិតយោបល់និងចំណាត់ការល្អប្រសើរដែលអាចជំរុញការកសាងទំនុកចិត្តស្របតាមស្មារតីនៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែឥរិយាបថរបស់អាមេរិកក្នុងជំនួបជាន់ខ្ពស់លើដំបូងដែលរៀបចំកាលពីថ្ងៃ ៦ ដល់ថ្ងៃ ៧ ខែកក្កដាគឺជារឿងគួរឲ្យសោកស្តាយ»។ កូរ៉េខាងជើងនិយាយបែបនេះក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន។ កូរ៉េខាងជើងបន្ថែមដូច្នេះ៖«អាមេរិកខុសធ្ងន់ បើសិនជាគេយល់ថា កូរ៉េខាងជើង ព្រមទទួលយករាល់ការទាមទារទាំងបង្ខំរបស់គេដែលមានលក្ខណៈច្រឡោងខាមដូចបងធំនោះ»។ ក្រៅពីរិះគន់ឥរិយាបថរបស់អាមេរិក ក្រុងព្យុងយ៉ាងក៏បង្ហាញក្តីបារម្ភផងដែរចំពោះលទ្ធផលនៃជំនួប និងអនាគតនៃការពិភាក្សាដែលនឹងអាចត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កូរ៉េខាងជើងនេះ សារព័ត៌មាន CNN ផ្សាយថា អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានបានបដិសេធផ្តល់ការអត្ថាធិប្បាយ ឬផ្តល់យោបល់បន្ថែម ខណៈដែលក្រសួងការបរទេសក៏មិនឆ្លើយតបនឹងសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានដែរ។ Negotiations continue in Pyongyang Saturday as the second day of U.S.-North Korean bilateral talks resumes. pic.

article_148.txt

លីបង់ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានចោទប្រកាន់អុីស្រាអែល ថាវាយប្រហារចូលលីបង់ភាគខាងត្បូង ទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាធរមានរួចក្ដី។ ទាហានអុីស្រាអែល បានប្រកាសថា បានបាញ់ចូលទីតាំងរ៉ុក្កែត និងរថយន្តសង្ស័យរបស់ក្រុមហេសប៉ូឡា នៅលីបង់ភាគខាងត្បូង ដោយចោទក្រុមនេះ ថាបំពានបទឈប់បាញ់។

អត្ថបទទាក់ទង បទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា ចូលជាធរមាន បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ចេញជាធរមានបាន១ថ្ងៃ ហេសប៉ូឡា បានចោទប្រកាន់អុីស្រាអែល ថាវាយប្រហារចូលលីបង់ភាគខាងត្បូង ដែលល្មើសនឹងកិច្ចព្រមព្រៀង។ «មានការរំលោភពាន(លើបទឈប់បាញ់)ពីអុីស្រាអែល នៅថ្ងៃនេះ។ ពួកសត្រូវអុីស្រាអែល កំពុងវាយប្រហារ ប្រជាជនដែលត្រឡប់មកកាន់ភូមិស្រុកជាប់ព្រំដែន(ភាគខាងត្បូង)វិញ»។ សមាជិករដ្ឋសភាលីបង់ លោក Hassan Fadlallah បានអះអាងបែបនេះ ទៅអ្នកសារព័ត៌មាន។ កងទ័ពលីបង់ បានចោទប្រកាន់អុីស្រាអែល រំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនដងទាំងនៅថ្ងៃទី២៧ និងទី២៨ ខែវិច្ឆិកា។ បន្ថែមពីនេះ ប្រភពព័ត៌មានលីបង់ បានអះអាងថា រថក្រោះអុីស្រាអែល បានបាញ់ទីប្រជុំជន៥កន្លែង និងដីស្រែចម្ការមួយចំនួនក្បែរក្រុង Baysariyah ខាងជើងស្ទឹង Litani នៅលីបង់ខាងត្បូង ដែលបង្ករបួសមនុស្សយ៉ាងតិច២នាក់។ កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡាដែលអនុម័តនៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បញ្ជាឱ្យទាហានអុីស្រាអែល ដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់ក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ និងការទម្លាកអាវុធក្រុមហេសប៉ូឡា។ លីបង់ភាគខាងត្បូង ត្រូវជំនួសដោយការដាក់ទ័ពលីបង់វិញ។ ទាហានអុីស្រាអែល បានបញ្ជាក់ថា បានបាញ់ប្រហារទីតាំងផ្ទុកគ្រាប់រ៉ុក្កែតរបស់ក្រុមហេសប៉ូឡា និងបាញ់លើរថយន្តសង្ស័យក្នុងតំបន់មួយចំនួន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ដោយចោទថា ហេសប៉ូឡា ធ្វើសកម្មភាពរំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀង។ ក្នុងបទសម្ភាសទូរទស្សន៍មួយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានគំរាមធ្វើសង្គ្រាមទ្រង់ទ្រាយធំ ជាមួយក្រុមហេសប៉ូឡា ក្នុងករណីមានការល្មើសលើកិច្ចព្រមព្រៀង។ លោក បានដាស់តឿនទាហានខ្លួន ឱ្យត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធ ផងដែរ។ លើសពីនេះ អុីស្រាអែល បានចេញច្បាប់ថ្មី រឹតត្បិតការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជនលីបង់ដែលរស់នៅខាងត្បូងស្ទឹង Litani នៃលីបង់ភាគខាងត្បូង ចាប់ពីម៉ោង៥ល្ងាច ដល់ម៉ោង៧ព្រឹកទៀតផង។ នេះបើតាមការផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1481.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានអះអាងរដ្ឋាភិបាលលោកនឹងចរចាឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌនៃគម្រោងកសាងផ្លូវរថភ្លើងនៅតំបន់សមុទ្រភាគខាងកើត (East Cost Rail Link) ស្ថិតក្រោមគម្រោងខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយរបស់ចិន។ លោកអះអាងថា ការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗបែបនេះនឹងអាចឲ្យម៉ាឡេស៊ីកាត់បន្ថយបំណុលបានច្រើនពាន់លានដុល្លារដែរ។

ដូចបានសន្យាមុនការបោះឆ្នោត លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នឹងត្រួតពិនិត្យ និងចរចាឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌមានចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងកសាងផ្លូវរថភ្លើងតំបន់សមុទ្រភាគខាងកើត (ECRL) ដែលចុះជាមួយមហាយក្សចិនដែលនឹងចំណាយថវិកាប្រមាណ ១៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនោះ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃសៅរ៍ទី ២៦ ខែឧសភា នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ បានបង្ហើបថា លក្ខខណ្ឌដែលមានកំណត់នោះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី ហើយម្យ៉ាងវិញទៀតវាក៏គ្មានផលចំណេញច្រើនដែរដែលត្រូវកសាងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទ្រង់ទ្រាយធំបែបនេះ។ «យើងកំពុងចរចាលក្ខខណ្ឌ។ លក្ខខណ្ឌដែលមាននោះគឺប៉ះពាល់ខ្លាំងណាស់ដល់សេដ្ឋកិច្ចយើង។ លោក ណាជីប ដឹងច្បាស់ណាស់ថា គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងដ៏ធំនេះមិនមែនជាអ្វីដែលយើងមានលទ្ធភាពកសាងឡើយ។ វាក៏មិនមានបម្រើប្រយោជន៍អ្វីធំដុំដែរ ហើយវាក៏នឹងមិនផ្តល់ផលចំណេញមកយើងដូចគ្នា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក មហាធៀ។ គម្រោងផ្លូវរថភ្លើង(ECRL) ដ៏ធំនេះមានតម្លៃសរុបជិត ១៤ ពាន់លានដុល្លារហើយវាស្ថិតនៅក្រោមគម្រោងខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយរបស់ចិន និងត្រូវកសាងដោយក្រុមហ៊ុនសំណង់របស់ចិនដូចគ្នា។ វាមានចម្ងាយ ៦៨៨ គីឡូម៉ែត្រ ដែលភ្ជាប់ព្រំដែនភាគខាងកើតប្រទេសថៃទៅកាន់ច្រក ពាណិជ្ជកម្មយុទ្ធសាស្ត្រភាគខាងលិចជ្រោយម៉ាឡាកាផងដែរ។ ការប្រកាសពីបំណងចរចាលក្ខខណ្ឌឡើងវិញនេះ កើតឡើងចំពេលដែលរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី បង្ហាញកង្វល់ពាក់ព័ន្ធនឹងការកើនឡើងបំណុលសាធារណៈគួរឲ្យបារម្ភក្រោមអាណត្តិលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់។ លោក មហាធៀ បានអះអាងផ្ទាល់មាត់ថា បំណុលរដ្ឋកើនឡើងដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្នពោលគឺជាង ២៥១ពាន់លានដុល្លារឯណោះ ហើយវាចាំបាច់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលដែលត្រូវរកវិធីបន្ថយបំណុលនេះ។ ក្រៅពីគម្រោងរបស់មហាយក្សចិន លោក មហាធៀ បានលើកឡើងផងដែរពីគោលបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលលោកក្នុងការពិចារណាឡើងវិញលើគម្រោងកសាងផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿនភ្ជាប់ពីសិង្ហបុរីមកកាន់គូឡាឡាំពួរនោះ។ គម្រោងសាងសង់នេះត្រូវចំណាយថវិកាប្រហែល ១៧ ពាន់លានដុល្លារ ហើយគម្រោងនេះនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៦ផងដែរ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៩២ ឆ្នាំខាងលើបានអះអាងថា លក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រៀមធ្វើឲ្យម៉ាឡេស៊ីត្រូវចំណាយច្រើនក្នុងករណីខ្លួនសម្រេចលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយសិង្ហបុរីនេះដែរ។ ដូច្នេះហើយរដ្ឋាភិបាលកំពុងសិក្សាបន្ថែមដើម្បីធានាថា វានឹងមានការបន្ថយការចំណាយនៅពេលដែលម៉ាឡេស៊ីសម្រេចដកខ្លួនចេញនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក មហាធៀ នៅតែអះអាងថា ការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗទាំងនេះអាចនឹងជួយឲ្យម៉ាឡេស៊ីកាត់បន្ថយបំណុលរដ្ឋបានប្រហែល ៥០ពាន់លានដុល្លារដែរ ហើយវាជារឿងដែលអាទិភាពសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលលោក។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1482.txt

សមយុទ្ធយោធាប៉ាស៊ីហ្វិក (RIMPAC2018) នឹងចាប់ផ្តើមឡើងពីថ្ងៃ ១ ខែកក្កដា ហើយបន្តរហូតដល់ថ្ងៃ ៣១ខែកក្កដាខាងមុខនេះ។ លំហាត់យោធាធំបំផុតលើពិភពលោកនេះនឹងផ្តោតលើការឆ្លើយតបនឹងគ្រោះមហន្តរាយ និងពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្រនិងសមត្ថភាពការពារសន្តិសុខដែនសមុទ្រផងដែរ។ ព្រោះបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង គ្មានឡើយវត្តមានចិននៅឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែវាមានវត្តមានវៀតណាមជាលើកដំបូងទៅវិញ។

លោកឧត្តមនាវីទោ John D. Alexander បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ២៩ ខែមិថុនាថា សមយុទ្ធយោធាប៉ាស៊ីហ្វិកឆ្នាំ ២០១៨ នឹងបើកជាផ្លូវការនៅថ្ងៃអាទិត្យ នៅក្បែរដ្ឋហាវ៉ៃ និងតំបន់ភាគខាងត្បូងរដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ា ដោយមាន ២៦ ប្រទេសចូលរួមដោយមានកងទ័ពជើងទឹក ២៥០០០នាក់ យន្តហោះច្រើនជាង ២០០គ្រឿង នាវាចម្បាំង និងនាវាមុជទឹកចំនួន ៥២ គ្រឿងផងដែរ។ សមយុទ្ធឆ្នាំនេះមានលក្ខណៈប្លែកពីលើកមុនផងដែរ។ គេវាយតម្លៃផងដែរថា ចិនប្រហែលជាស្ថិតក្នុងផ្ទាំងស៊ីបនៃលំហាត់យោធានេះដូចគ្នា ដោយសារចិនបន្តវាតទី និងទន្ទ្រានសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ វាប្លែកត្រង់ថា ក្នុងសមយុទ្ធបាញ់គ្រាប់ពិតនេះ គេនឹងឃើញ ការបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយប្រឆាំងនាវាចម្បាំងចេញពីយន្តហោះ B-1B របស់កងទ័ពអាកាសអាមេរិក។ មួយទៀតគឺ កងទ័ពស្វ័យការពារជប៉ុននឹងចូលរួមក្នុងការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលប្រឆាំងនាវា ពីលើគោក។ ចុងក្រោយកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកក៏រៀបចំការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលប្រឆាំងនាវាចេញពីប្រព័ន្ធបាញ់មីស៊ីលដែលបំពាក់នៅលើរថយន្ត (Truck-based logistics system) ដែរ។ ឧត្តមនាវីខាងលើបានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា ក្នុងលំហាត់យោធាឆ្នាំនេះ រឿងសំខាន់មួយទៀតគឺ ហ្វីលីពីន និងម៉ាឡេស៊ី សម្រេចបញ្ជូននាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួនមកចូលរួមជាមួយប្រទេសសមាជិកដទៃទៀតដែរ។ បើតាមកងទ័ពជើងទឹកម៉ាឡេស៊ី នាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងរួមជាមួយកងទ័ព ២៧ នាក់ចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធនេះ ខណៈដែលហ្វីលីពីនមាននាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងអមដោយកងទ័ព ៧០០ នាក់ផងមានវត្តមានក្នុងសមយុទ្ធនេះ។ ១.RIMPAC ២០១៨ គ្មានវត្តមានចិនព្រោះបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដើមឡើយអាមេរិកបានអញ្ជើញឲ្យចិនចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធឆ្នាំនេះដែរ ប៉ុន្តែនៅខែឧសភា មន្ទីរបញ្ចាកោណអាមេរិកចេញមុខប្រកាសថា ខ្លួនលុបចោលលិខិតអញ្ជើញនោះហើយ ដោយលើកហេតុផលស្ថានការណ៍នៅជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ អាមេរិកចោទថា ចិនបន្តធ្វើយោធូបនីយកម្មតំបន់ជម្លោះនោះឥតឈប់ឈរ គ្មានញរញើតអ្នកណា ឬច្បាប់អន្តរជាតិឡើយ។ លោកឧត្តមនាវីទោ John D. Alexander បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានជុំវិញការលុបចោលលិខិតអញ្ជើញនេះដូច្នេះថា៖« អាមេរិកអញ្ជើញចិនដែរកន្លងមក។ ប៉ុន្តែសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មរបស់ចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងផ្ទុយនឹងគោលការណ៍របស់ RIMPAC ដែលផ្តោតសំខាន់លើការការពារច្បាប់និងទំនៀមទម្លាប់អន្តរជាតិ។ ដូច្នេះហើយបានជាយើងដកការអញ្ជើញនេះវិញនៅខែឧសភា»។ ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងចិនធ្លាក់ចុះ ហើយកាន់តែតានតឹងខ្លាំងទៀតនៅពេលបច្ចុប្បន្នដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលភាគីទាំងពីរសម្រេចដំឡើងពន្ធប្រឆាំងគ្នារៀងៗខ្លួន។ ចំណែកទំនាក់ទំនងយោធាវិញ ក៏កាន់តែអាក្រក់ដូចគ្នាដោយសារជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតៃវ៉ាន់។ កន្លងមក ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិខ្លួន អាមេរិកបានចាត់ទុកចិនជាគូប្រជែងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំមួយ ហើយក៏ជាការគំរាមកំហែងសន្តិសុខដ៏សម្បើមរបស់អាមេរិកដែរ។ អាមេរិកនៅតែទិតៀនចិនជុំវិញការដំឡើងសព្វាវុធនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយមហាអំណាចអាត្លង់ទិកនេះប្តេជ្ញាការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងការហោះហើរនៅលើដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ ២.ទ័ពវៀតណាមមានវត្តមានលើកដំបូងក្នុងសមយុទ្ធយោធាប៉ាស៊ីហ្វិករបស់អាមេរិក នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨នេះ កងទ័ពជើងទឹកវៀតណាមត្រូវបានអាមេរិកអញ្ជើញឲ្យចូលរួមក្នុងលំហាត់យោធានេះជាលើកដំបូងបំផុតដែរ។ ក្រៅពីវៀតណាម អ៊ីស្រាអែល ប្រេស៊ីល និងស្រីលង្ការ ក៏នឹងមានវត្តមានក្នុងសមយុទ្ធនេះលើកដំបូងដូចគ្នា។ លោកឧត្តមនាវីទោ John D. Alexander បានបញ្ជាក់ថា វៀតណាមបញ្ជូនមន្ត្រីនៃកងទ័ពជើងទឹកប្រាំបីរូបមកចូលរួម ហើយវាជារឿងល្អដែលមានវត្តមានកងទ័ពវៀតណាមក្នុងលំហាត់យោធាអន្តរជាតិដ៏ធំនេះដែរ។ លោក ក៏ឆ្លៀតកត់សម្គាល់ពីការរីកលូតលាស់នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងវៀតណាមជាពិសេសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធានេះតែម្តង។ ដូចឃើញស្រាប់កាលពីខែមីនា នាវាដឹកយន្តហោះរបស់អាមេរិក USS Carl Vinson បានចូលសំចតនៅកំពុងផែខេត្តដាណាង របស់វៀតណាមជាលើកដំបូងបំផុតចាប់ពីចប់សង្គ្រាមវៀតណាមជាង ៤០ឆ្នាំមុន និង ២៣ឆ្នាំក្រោយប្រទេសទាំងពីរស្តារទំនាក់ទំនងការទូតនោះ។ ការចូលសំចតរបស់នាវាដឹកយន្តហោះវៀតណាមនេះបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីការលូតលាស់នៃទំនាក់ទំនងយោធា ជាពិសេសឆន្ទៈរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងការក្រសោបសត្រូវចាស់របស់ខ្លួននៅឥណ្ឌូចិន។ អាចនិយាយបានថា ទំនាក់ទំនងការពារជាតិរវាងវៀតណាម និងអាមេរិកត្រូវបានត្រួសត្រាយផ្លូវ និងពង្រឹងក្នុងជំនាន់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ លោកបានទៅទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាមនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ហើយពេលនោះលោកបានប្រកាសលុបចោលការហាមឃាត់ការលក់សព្វាវុធឲ្យវៀតណាមផងដែរ។ ដល់ជំនាន់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបានទៅទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាមក្នុងខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុននោះ ក៏បន្តចាត់ទុកវៀតណាមជាដៃគូសហប្រតិបត្តិការល្អលើវិស័យសន្តិសុខដែនសមុទ្រទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា RIMPAC ជាលំហាត់យោធាជើងទឹកទ្រង់ទ្រាយធំបំផុតលើពិភពលោកចាប់ផ្តើមដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៧១។ វាផ្តោតសំខាន់លើការហាត់សមជួយសង្គ្រោះក្នុងពេលមានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ក៏ដូចជាពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងរក្សាសន្តិសុខដែនសមុទ្រ មានប្រឆាំងចោរសមុទ្រ ដោះមីនក្រោមសមុទ្រ និងយុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាមប្រឆាំងនាវាមុជទឹក ក៏ដូចជាការពារអាកាសជាដើម។ ចំណែកប្រទេសទាំង ២៦ ដែលចូលរួមនោះមានដូចជា អូស្ត្រាលី, ប្រេស៊ីល, ព្រុយណេ, ស៊ីលី,កូឡុំប៊ី, បារាំង, អាល្លឺម៉ង់, ឥណ្ឌា, ឥណ្ឌូណេស៊ី, អ៊ីស្រាអែល, ជប៉ុន, ម៉ាឡេស៊ី, ម៉ិកស៊ិក, ហូឡង់, នូវែលសេឡង់, ប៉េរ៉ូ, កូរ៉េខាងត្បូង, ហ្វីលីពីន, សិង្ហបុរី, ស្រីលង្ការ, ថៃ, តុងហ្កា, អាមេរិក, អង់គ្លេស និងវៀតណាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1483.txt

មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ៨ មិថុនា បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រទេសចំនួនប្រាំពីតំបន់ផ្សេងៗសម្រាប់បំពេញកៅអីនៃសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប្រទេសទាំងប្រាំនោះ ក៏មានសមាជិកអាស៊ានមួយ។ នោះគឺ ឥណ្ឌូណេស៊ី។

បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ ចាប់ពីថ្ងៃ១ មករា ឆ្នាំក្រោយ រដ្ឋប្រាំប្រទេសរួមមាន អាល្លឺម៉ង់ ប៊ែលហ្ស៊ិក អាហ្វ្រិកខាងត្បូង សាធារណរដ្ឋដូមីនិក និងឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងត្រូវចូលរួមសកម្មភាពដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខ និងសន្តិភាពពិភពលោក ក្នុងនាមជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ នេះបើយោងការចុះផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំងប្រាំដែលសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខសម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ២០១៩-២០២០នេះ មានតែឥណ្ឌូណេស៊ីប៉ុណ្ណោះដែលឆ្លងកាត់ការប្រកួតប្រជែង ខណៈរដ្ឋដទៃផ្សេងទៀត ត្រូវជាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ គូប្រជែងតំណាងអាស៊ីប៉ាហ្វិករបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺម៉ាល់ឌីវ។ តាមធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មានការទទួលស្នូលសម្រាប់សន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ។ រាល់ការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ សមាជិកទាំងអស់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែអនុវត្តតាម។ នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មានសមាជិកប្រាំដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ មានសិទ្ធិធំធេងក្នុងការសម្រេចរួមមាន ចិន អង់គ្លេស បារាំង រុស្សី និងអាមេរិក។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ វត្តមានរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីនៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនត្រឹមតែលើកមុខមាត់សម្រាប់ប្រទេសខ្លួនឯងផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែវាក៏ជាផលប្រយោជន៍ដល់អង្គការតំបន់អាស៊ានដូចគ្នាផងដែរពោលគឺ សំឡេងឬជំហររបស់អាស៊ាន ក៏នឹងអាចលេចលឺក្នុងកិច្ចប្រជុំបានតាមរយៈតួនាទីឥណ្ឌូណេស៊ី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1484.txt

ភ្នំពេញ៖ បរិបទពិភពលោក ដែលផ្លាស់ប្ដូរមហាអំណាចខាងមុខ នឹងអាចកើតមានសង្គ្រាមលោកសារជាថ្មី។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់អ្នកជំនាញទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ដែលពន្យល់ថា បរិបទសង្គ្រាមពិភពលោក នឹងកើតចេញពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។

ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ បានបញ្ជាក់ថា ការប្រែប្រួលអំណាចពិភពលោក ដែលកើតចេញពីការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចនេះ នឹងអាចធ្វើឲ្យពិភពលោក ប្រឈមបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ នៃការផ្ទុះសង្គ្រាម។ មូលហេតុដែលនាំឲ្យមានសង្គ្រាម ដោយសារតែបណ្ដាប្រទេសមហាអំណាចកំពុងប្រទាញប្រទង់គ្នា លើការពង្រីកឥទ្ធិពលខ្លួន ដោយគ្មានគោលជំហរច្បាស់លាស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់ និងពិភពលោក។ បើតាមលោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ប្រទេសធំៗដែលនឹងទាញឲ្យពិភពលោក ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមជាថ្មីនេះ មានប្រទេសចិន រុស្ស៊ី និងអាមេរិក ជាដើម។ ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវាត់មួយ និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា កាលថ្ងៃទី២ កក្កដា ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ននេះ កំពុងតែបែកបាក់ ហើយគ្មានប្រទេសណាមួយ ដែលក្រោកឈរដោះស្រាយបញ្ហាទេ ដូច្នេះយើងស្ថិតនៅក្នុងកាលៈទេសៈមួយពិបាក។ កាលៈទេសៈនេះ ជាកាលៈទេសៈមួយគ្រោះថ្នាក់ជាងគេ នៅក្នុងពិភពលោក ។ ហេតុផលដែលនាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងពិភពលោក គឺមានការប្រកួតប្រជែងអំណាច រវាងប្រទេសមហាអំណាចចាស់ និងមហាអំណាចកើតថ្មី ។ ប្រទេសមហាអំណាចចាស់ខ្ញុំសំដៅលើសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកំពុងធ្លាក់ឥទ្ធិពលខ្លួន ហើយមហាអំណាចថ្មី ប្រទេសចិន កំពុងកើនឡើង និងប្រទេសរុស្ស៊ីកំពុងតែងើបឡើងដែរ…។ វាជារបត់មួយ ដែលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅពេលប្រទេសមហាចាស់ធ្លាក់ ប្រទេសមហាអំណាចថ្មីកើតឡើង វានឹងឈានទៅរកសង្គ្រាមពិភពលោក»។ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ៖ បន្ថែមពីនេះអគ្គលេខាធិការរង នៃវេទិកាសម្ព័ន្ធសង្គមស៊ីវិល លោក អេង កុកថាយ បាននិយាយថា បើសិនជាមានបញ្ហាសង្គ្រាមលោកកើតឡើងមែន កម្ពុជាត្រូវរៀបចំខ្លួនឲ្យបានល្អ ដើម្បីបញ្ចៀសការរងគ្រោះ កុំឲ្យដូចសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ពោលគឺកម្ពុជា ត្រូវរៀនសូត្រពីប្រទេសថៃ ក្នុងការសម្របខ្លួន គេចចេញពីវិបត្តិសង្គ្រាមនេះ។ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត អេង កុកថាយ៖ បច្ចុប្បន្ននេះអាមេរិក កំពុងស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ដែលជាប្រទេសមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ជាងគេ ខណៈប្រទេសចិន និងជប៉ុន ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ និងលេខ៣ កំពុងតាមពីក្រោយ។ តែយ៉ាងណាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ដែលអាមេរិកបានឈរជើងលេខ១ ចាប់តាំងពីក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២នេះ នឹងមានការផ្លាស់ប្ដូរវិញ ដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់មហាយក្សចិន ដែលកំពុងមានសន្ទុះយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ចិនត្រូវបានគេព្យាករថា នឹងក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ឈរចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ នៅឆ្នាំ២០៣០ ។ ចំណែកអាមេរិក នឹងធ្លាក់ទៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ហើយឥណ្ឌា នឹងឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Business Inside កន្លងមក៕ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ៖ សូមស្ដាប់សំឡេងលោកបណ្ឌិត អេង កុកថាយ៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1485.txt

ក្រោយជំនួបពេញមួយព្រឹកនៅឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមហើយ។ គេរំពឹងថា ការឈានទៅរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនឹងអាចកើតមានឡើងឆាប់ ព្រោះលោក គីម ប្រកាសប្រាប់ពិភពលោកថា «យើងនឹងឃើញការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយនៅពេលខាងមុខ»។

អង្គុយទន្ទឹមគ្នាពេលចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម លោក គីម ជុងអ៊ុន បានថ្លែងថា អតីតកាលត្រូវទុកមួយឡែក ហើយគេនឹងឃើញថា មានការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមិនធ្លាប់មានមួយ។ បន្ទាប់មកលោកក៏បានអរគុណលោក ត្រាំ ដែលធ្វើឲ្យកិច្ចប្រជុំនេះកើតឡើងដែរ។ ភ្លាមៗនោះលោក ត្រាំ ក៏ចាប់ផ្តើមចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម។ ពេលអ្នកសារព័ត៌មានសាកសួរពីបញ្ហារំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង លោក ត្រាំ មិនបានឆ្លើយតបភ្លាមឡើយ។ លោកងាកទៅថ្លែងអំណរគុណលោក គីម សិន ជុំវិញការអនុញ្ញាតឲ្យជំនួបនេះកើតឡើងតាមការគ្រោងទុក។ បន្ទាប់មក មេដឹកនាំអាមេរិកក៏បញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា លោកមានឆន្ទៈអញ្ជើញលោក គីម ទៅសេតវិមាន ហើយការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអាចនឹងចាប់ផ្តើមឆាប់ៗនេះដែរ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ លោក គីម នឹងចាកចេញពីសិង្ហបុរីភ្លាមៗ ទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងវិញ។ ចំណែកឯលោក ត្រាំ នឹងធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយសិនដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់ពិភពលោកពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្រនេះដែរ មុននឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់អាមេរិកវិញ។ ដោយឡែក ភ្លាមៗក្រោយមេដឹកនាំទាំងពីបញ្ចប់ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រ តំណាងរដ្ឋាភិបាលចិន លោក វ៉ាង យី ក៏បានចេញមុខសាទរ និងទទួលស្គាល់ថា លោក ត្រាំ និងលោក គីម កំពុងបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីថែមទៀត។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី ក៏បានទទូចឲ្យ កូរ៉េខាងជើងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានពេញលេញ និងធ្វើយ៉ាងណាបញ្ចប់ភាពតានតឹងទាំងស្រុងទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1486.txt

យន្តហោះប៊ូអ៊ីង៧៤៧របស់ចិន ដឹកមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន មកដល់សិង្ហបុរីហើយនៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យទី ១០ ខែមិថុនានេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap ។

យន្តហោះរបស់ចិនដែលចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះសិង្ហបុរី Changi នេះស្ថិតក្នុងចំណោមយន្តហោះចំនួនបីដែលហោះចេញពីកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ។ គេជឿជាក់ថាយន្តហោះរបស់ចិនដែលចុះចតនេះដឹកលោក គីម ខណៈយន្តហោះផ្សេងទៀតនោះដឹកជញ្ជូនមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើង អង្គរក្សផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មេដឹកនាំកំពូល រថយន្តពិសេស និងសម្ភារផ្សេងទៀតផងដែរ។ ដោយឡែក ភ្លាមៗក្រោយយន្តហោះចុះចត គេឃើញរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក វីវៀន បាឡាសគ្រីស្នាន់ បង្ហោះរូបភាពតាមគណនីហ្វេសប៊ុកខ្លួនពេលលោកឈរចាំស្វាគមន៍លោក គីម ជុងអ៊ុនចុះពីយន្តហោះ។ បន្ទាប់អញ្ជើញមកដល់ហើយនោះ លោក គីម នឹងអញ្ជើញជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីផងដែរ។ ក្រសួងការបរទេសសិង្ហបុរីបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីលោក លី សៀនឡុង នឹងជួបលោក គីម នៅល្ងាចថៃ្ងអាទិត្យនេះ។ ចំណែកប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ត្រាំ កំពុងធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះ Air Force One ពីកាណាដាឆ្ពោះមកសិង្ហបុរី ហើយលោកទំនងជាមកដល់នៅពេលយប់នេះ។ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទស្អែកនេះ លោក ត្រាំ នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយលោក លី ម្តង ពោលគឺមុនកិច្ចប្រជុំផ្លូវការមកដល់។ អត្ថបទទាក់ទង យន្តហោះចម្បាំងចិនអាចហោះការពារសុវត្ថិភាពយន្តហោះលោក គីម ទៅកាន់សិង្ហបុរី បើជំនួបនៅសិង្ហបុរីជោគជ័យ លោកត្រាំ នឹងអញ្ជើញលោក គីម ទស្សនកិច្ចអាមេរិក តាមពិតទៅ មេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវជួបមុខគ្នាជាលើកដំបូងនៅឯ សណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa របស់សិង្ហបុរី។ ប្រធានបទសំខាន់នៃកិច្ចពិភាក្សាគឺ ការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ មុនចាកចេញពីកាណាដាមកសិង្ហបុរីថ្ងៃ សៅរ៍ម្សិលមិញ លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ក្នុងសារដែលបង្ហោះតាមគណនី

article_1487.txt

ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ក្លាយជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម(ECOSOC) របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រោយពីទទួលបានការគាំទ្រ ដោយសំឡេង១៨៣លើ១៨៨ប្រទេស ក្នុងការបោះឆ្នោត នៅក្នុងសាលមហាសន្និបាតនៃទីស្នាក់ការអង្គការសហប្រជាជាតិ នាទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក កាលពីថ្ងៃទី១៣ មិថុនា។

តួនាទីជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនេះ គឺកម្ពុជា អាចមានអាណត្តិបំពេញការងារមួយឆ្នាំ (២០១៩) ។ ក្នុងឋានៈនេះកម្ពុជា ប្ដេជ្ញាចិត្តខិតខំចូលរួមពិភាក្សានិងផ្តល់យោបល់លើការជំរុញស្តង់ដាររស់នៅឲ្យបានខ្ពស់ ជាពិសេសការបង្កើតការងារឲ្យបានពេញលេញ និងជំរុញលក្ខខណ្ឌនៃការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងការអភិវឌ្ឍ។ បន្ថែមពីនេះកម្ពុជា នឹងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវប្បធម៌អន្តរជាតិ និងវិស័យអប់រំ រួមទាំងការរកដំណោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ និងសុខាភិបាលសង្គម។ កម្ពុជា នឹងជំរុញការគោរពជាសកលចំពោះសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានជាដើម។ Relate កាលពីថ្មីៗនេះកម្ពុជា ក៏ក្លាយជាអនុប្រធាននៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ លើកទី៧៣ បន្ទាប់ពីមានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ដោយប្រទេសនៃក្រុមតំបន់អាស៊ីប៉ាហ្វិក។សម្រាប់តួនាទីនេះ កម្ពុជា មានអាណត្តិអនុវត្តការងាររយៈពេល១ឆ្នាំ គឺចាប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1488.txt

ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ក្លាយជាអនុប្រធាននៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ លើកទី៧៣ បន្ទាប់ពីមានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ដោយប្រទេសនៃក្រុមតំបន់អាស៊ីប៉ាហ្វិក។ ការទទួលស្គាល់នេះ ក្រោយពីកម្ពុជាបានដាក់បេក្ខភាពស្នើទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៧មក។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។

ក្នុងឋានៈជាអនុប្រធានមហាសន្និបាតនេះ កម្ពុជាអាចមានឱកាសដឹកនាំកិច្ចប្រជុំរបស់មហាសន្និបាត ជំនួសមុខប្រធាន និងតាមសំណើររបស់ប្រធាន។ បន្ថែមពីនេះ កម្ពុជា ក៏នឹងក្លាយជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការទូទៅ ដែលមានមុខងារ ដូចជាពិនិត្យរបៀបវារៈបណ្ដោះអាសន្ន និងបញ្ជីបន្ថែមចំនុចពិភាក្សា ផ្ដល់អនុសាសន៍ដល់មហាសន្និបាត និងជួយដល់ប្រធាននឹងមហាសន្និបាតក្នុងការរៀបចំរបៀបវារៈ សម្រាប់កិច្ចប្រជុំពេញអង្គនីមួយៗ ។ ជាពិសេសការងារទូទៅរបស់មហាសន្និបាតជាដើម។ ក្រៅពីកម្ពុជា ក៏មានប្រទេសចំនួន៤ទៀត ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ សម្រាប់ឋានៈជាអនុប្រធានមហាសន្និបាតដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា ធ្លាប់ត្រូវបានជ្រើសតាំងលើកដំបូង ជាអនុប្រធាននៃសម័យប្រជុំមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៥៦ អាណត្តិឆ្នាំ ២០០១-២០០២។ ចំពោះតួនាទីអនុប្រធានមហាសន្និបាតនៃអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៧៣ នេះ មានបេក្ខភាពមកពីប្រទេសចំនួន២១ ដែលតំណាងឲ្យតំបន់នីមួយៗ ជុំវិញពិភពលោក ដោយក្នុងនោះរួមមាន៖ ស៊ីប, អាល់ហ្ស៊េរី ,បួគីណាហ្វាសូ, កម្ពុជា ,សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ ,ហ្កំប៊ី ,ហ្គីយ៉ាន, អ៊ីរ៉ាក់, ជប៉ុន, ណាមីប៊ី, ប៉ាណាម៉ា, កាតា,សាំងម៉ារ៉ាំង, អេស្ប៉ាញ, ស៊ូដង់, អ៊ុយក្រែន, ចិន ,បារាំង, អង់គ្លេស, អាមេរិកនិង រុស្ស៊ី។ . សម្រាប់តួនាទីនេះ បេក្ខភាពទាំងអស់ មានអាណត្តិអនុវត្តការងាររយៈពេល១ឆ្នាំ គឺចាប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1489.txt

ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់បង់ក្លាដែស ដើម្បីថ្លែងអំណរដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងដាហ្កា និងចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពនៃការរស់នៅរបស់ជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលកំពុងតែស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក្នុងជំរំ នៃប្រទេសបង់ក្លាដែស។

«លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ António Guterres និងបណ្តាមន្ត្រីជំនាញជាន់ខ្ពស់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងផ្តើមបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់បង់ក្លាដែសចាប់ពីចុងសប្តាហ៍នេះទៅដើម្បីពិនិត្យមើលពីស្ថានភាពនៃការរស់នៅរបស់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាចេញពីមីយ៉ាន់ម៉ាមកកាន់បង់ក្លាដែសអស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយនោះ»។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរបស់អគ្គលេខាធិការដ្ឋានអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Stéphane Dujarric។ តាមការចុះផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃ២៩ ខែមិថុនាអ្នកនាំពាក្យដដែលបានលើកឡើងថា តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ កិច្ចដំបូងដែលលោកអគ្គលេខាធិការ António Guterres ត្រូវធ្វើនោះគឺ ថ្លែងអំណរគុណដល់ចិត្តសប្បុរសរបស់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនបង់ក្លាដែស ដែលផ្តល់ទីជម្រក និងការគាំពារនានាដល់ជនភៀសខ្លួនរាប់សិបម៉ឺននាក់។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏នឹងដឹកនាំប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ទៅកាន់ជំរំដែលជនភៀសខ្លួនកំពុងតែរស់នៅនៅ Cox’s Bazar។ លោក នឹងជួបសំណេះសំណាលជាមួយជនភៀសខ្លួនដោយផ្ទាល់ ហើយ នឹងត្រៀមវាយតម្លៃជាថ្មីលើស្ថានភាពរបស់ជនភៀសខ្លួនដើម្បីស្វែងរកជំនួយបន្ថែមដល់ពួកគេ ក៏ដូចជាដើម្បីធានាពីដំណើរការប្រសើរសម្រាប់ការវិលត្រឡប់ទៅកាន់ប្រភពដើមរបស់ពួកគេផងដែរ។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល។ នៅថ្ងៃ២៨ មិថុនា ប្រធានធនាគារពិភពលោក លោក Jim Yong Kim ដែលនឹងអមដំណើរទស្សនកិច្ចលោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរនោះ បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយជិត ៥០០លានដុល្លារអាមេរិកដល់បង់ក្លាដែសដើម្បីគាំពារដល់ការរស់នៅរបស់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាផងដែរ។ កន្លងមកប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ប្រទេសតំបន់អឺរ៉ុប ក៏បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់តំបន់ជនភៀសខ្លួនស្នាក់នៅផងដែរ។ ក្រោយដំណើរទស្សនកិច្ច ពួកគេសុទ្ធតែទទួលស្គាល់ថា ជនភៀសខួនពិតជាកំពុងតែរស់នៅក្នុងស្ថានភាពលំបាកបំផុតមែន។ ជាងនេះទៅទៀតនោះ ពួកគេ ថែមទាំងលើកជាសំណួរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាថា មានធា្លប់ឃើញស្ថានភាពជនភៀសខ្លួនឬយ៉ាងណាបានជានៅតែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយសម្រាប់ពួកគេយ៉ាងដូច្នេះ? សូមរម្លឹកផងដែរ ដោយសារតែបញ្ហាអសន្តិសុខនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាននៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានបង្កើតជាចលនាភៀសខ្លួនរបស់ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមកកាន់បង់ក្លាដែសជាងកន្លះលាននាក់។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាល មីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណៈយោគយល់ស្តីពីការរៀបចំបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនទៅកាន់មីយ៉ាន់ម៉ាវិញផងដែរ។ ភាគីទាំងពីរ កំពុងតែបន្តចរចាពីយន្តការបន្ថែម ដ្បិតរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះ ជាបញ្ហាដ៏រសើបបំផុតសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយប្រជាជនខ្លួន ជាពិសេសក្រុមយោធាតែម្តង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_149.txt

អតីតប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក Bashar al-Assad បានចុះចេញពីតំណែង និងនាំគ្រួសារគេចខ្លួន និងទទួលសិទ្ធិជ្រកកោនក្នុងទីក្រុងមូស្គូ ប្រទេសរុស្ស៊ី ខណៈក្រុមឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល បានកាន់កាប់ទីក្រុង ដាម៉ាស។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន TASS ដែលស្រង់ប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ។

ខណៈស៊ីរី ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល អតីតប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក Bashar al-Assad បានចុះចេញពីតំណែង និងភៀសខ្លួនជាមួយគ្រួសារ ទៅក្រុងមូស្គូ។ បើតាមប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង អតីតមេដឹកនាំស៊ីរី លោក Assad និងក្រុមគ្រួសារ បានមកដល់ទីក្រុងមូស្គូ ដោយទទួលបានការផ្ដល់សិទ្ធិជ្រកកោនពីរុស្ស៊ី។ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី បានប្រកាសថា លោក Assad បានចុះចេញពីតំណែង ផងដែរ។ «លោក Assad និងសមាជិកគ្រួសារ បានមកដល់ក្រុងមូស្គូ។ មន្ត្រីរុស្ស៊ី កំពុងតែទាក់ទងជាមួយតំណាងក្រុមប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី ដែលមេដឹកនាំក្រុមទាំងនោះ ធានានូវសន្តិសុខយោធា និងបេសកកម្មការទូតរុស្ស៊ី នៅស៊ីរី»។ ប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ រដ្ឋាភិបាលលោក Bashar al-Assad ដែលគ្រប់គ្រងស៊ីរី២៤ឆ្នាំ បានដួលរលំជាស្ថាពរ ក្រោមកម្លាំងបះបោរប្រឆាំងរបស់ក្រុមឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធរយៈពេលប្រហែល២អាទិត្យ ដូចជាក្រុម Hayat Tahrir al-Sham (HTS) និងយោធាជាតិស៊ីរី (SNA) ជាដើម។ បណ្ដាញទូរទស្សន៍រដ្ឋរបស់ស៊ីរី បានចេញផ្សាយវីដេអូនៃសេចក្ដីប្រកាសថា លោក Assad ត្រូវបានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ចេញហើយ និងទទូចរក្សាឱ្យបាននូវស្ថាប័នរដ្ឋនៃរដ្ឋស៊ីរី។ មួយវិញទៀត ពលរដ្ឋដែលជាប់ពន្ធនាគារក្រោមរដ្ឋាភិបាលលោក Assad ក៏ត្រូវបានដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពវិញដែរ។ ទោះបីជាលោក Assad រត់ចោលប្រទេស ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ីរី លោក Mohammed Ghazi Jalali មិនគេចខ្លួនទៅណាទេ ដោយលោក បានប្រកាសហាមពលរដ្ឋមិនឱ្យបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងត្រៀមខ្លួនទទួលក្រុមប្រឆាំងដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល។ បេសកជនពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំស៊ីរី លោក Geir Pedersen បានទទូចឱ្យមានការពិភាក្សាជាប្រញាប់ក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ដើម្បីធានានូវការផ្ទេរអំណាចឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្សី លោក ស៊ែហ្គេយ៍ ឡាវរ៉ូវ បានបង្ហាញភាពសោកស្ដាយសម្រាប់ពលរដ្ឋស៊ីរី លើព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ អ្នកតំណាងរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានប្រកាសថា ក្រុងមូស្គូ បានទាមទារឱ្យមានកិច្ចប្រជុំបិទបន្ទាន់មួយក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ លើបញ្ហាស្ថានភាពនៅស៊ីរី។ ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលលោក Assad បានដួលរលំជាស្ថាពរ ប៉ុន្តែអាម៉េរិកកក្រោមរដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ហាក់បន្តនៅមិនសុខ។ លោក បៃឌិន បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ថាយោធាអាកាសអាម៉េរិក បានវាយប្រហារលើទឹកដីស៊ីរី ដើម្បីរារាំងការងើបឡើងវិញនៃក្រុមភេវរកម្ម ISIS។ ស្របពេលគ្នានេះ អុីស្រាអែល ឆ្លៀតឱកាសបញ្ជូនទ័ពកាន់កាប់តំបន់គ្មានយោធាមួយកន្លែងក្នុងតំបន់ Golan Height ដែលជាទឹកដីចម្រូងចម្រាសរវាងអុីស្រាអែល និងស៊ីរី ដើម្បីការពារសន្តិសុខប្រទេសរបស់ខ្លួន។ គួររម្លឹកថា ស៊ីរី បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិលចាប់តាំងពីផ្ទុះបដិវត្តន៍ Arab Spring នៅក្នុងឆ្នា២០១១ ដែលបង្កដោយបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ។ ភាពអសកម្មទាំងនោះ បានធ្វើឱ្យស៊ីរី ធ្លាក់ក្នុងភ្លើងសង្គ្រាមស៊ីវិល១៣ឆ្នាំ ដែលបង្កឱ្យមានអសន្តិសុខ និងអស្ថិរភាពនយោបាយ អស់ពេលយ៉ាងយូរ។ ក្រោយបដិវត្តន៍ Arab Spring រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Assad គ្រប់គ្រងដែនដីស៊ីរីមួយផ្នែកប៉ុណ្ណោះ ខណៈនៅភាគខាងជើង ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយក្រុមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមឧទ្ទាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1490.txt

ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង សម្រេចដាក់អនុវត្តកាតព្វបម្រើជាតិ (Mandatory National Service) ឡើងវិញនៅសប្តាហ៍នេះដោយលោកអះអាងថា វានឹងជួយឲ្យយុជនយុវនារីបារាំងកាន់តែមានស្មារតីស្នេហាជាតិ និងសាមគ្គីជាតិ។ កាតព្វកិច្ចជាតិនេះនឹងត្រូវអនុវត្តជាផ្លូវការចាប់ពីឆ្នាំក្រោយ ហើយយុវជននិងយុវនារីបារាំងដែលមានអាយុ ១៦ ឆ្នាំនឹងត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះ។

តាមពិតទៅ មុនមានការសម្រេចបែបនេះ លោក ម៉ាក្រុង ធ្លាប់លើកឡើងពីមុនដែរក្នុងការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រកួតយកតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំងកាលពីខែឧសភាឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្តែកាលនោះលោក សំដៅលើកាតព្វកិច្ចយោធាតែម្តងដែលមិនមានកាតព្វកិច្ចបម្រើជាតិមានបញ្ចូលសកម្មភាពសង្គមដូចពេលនេះទេ។ បើតាមការព័ត៌មានអង់គ្លេស BBC ប្រមុខរដ្ឋបារាំងខាងលើបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនដែលចេញកាលពីថ្ងៃពុធទី ២៧ ខែមិថុនា ការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចបម្រើជាតិឡើងវិញនេះ គឺដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាផ្តល់ឱកាសដល់យុវវ័យបារាំងបណ្តុះស្មារតីស្នេហាជាតិ ជំរុញការសាមគ្គី និងការចូលរួមចំណែកការពារ និងអភិវឌ្ឍជាតិផង។ កាតព្វកិច្ចនេះដែរនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមដំណើរការជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ហើយវាត្រូវបែងចែកជាពីរដំណាក់កាលផ្សេងគ្នាផងដែរ។ ដំណាក់កាលទីមួយគឺ យុវជនយុវនារីបារាំងគ្រប់វ័យ ១៦ ឆ្នាំត្រូវមានកាតព្វកិច្ចចម្បងចូលរួមក្នុងវគ្គហ្វឹកហ្វឺនផ្នែកសង្គមមានរយៈពេលមួយខែដែលក្នុងឱកាសនោះពួកគេអាចបង្កើតទំនាក់ទំនងថ្មីជាមួយមនុស្សក្នុងក្រុម និងអាចអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងយល់ដឹងពីតួនាទីខ្លួនក្នុងសង្គមផង។ ដំណាក់កាលទីពីរវិញ គឺទាក់ទងនឹងផ្នែកការពារជាតិ និងសន្តិសុខដែលមានរយៈពេលយ៉ាងតិចបីខែនិងច្រើនបំផុតដល់មួយឆ្នាំ។ ក្មេងៗទាំងនោះអាចជ្រើសរើសចូលរួមក្នុងវិស័យយោធាក៏បាន ចូលជាមួយស្ថាប័នប៉ូលិសក៏បាន ឬសន្តិសុខសង្គម ឬពន្លត់អគ្គីភ័យក៏បាន។ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវចូលរួមក្នុងសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ចូលរួមសកម្មភាពថែរក្សាបរិស្ថាន និងការបេតិកភណ្ឌផងដែរ។ ដូចបានលើកឡើងខាងដើមស្រាប់ហើយ វាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចយោធាដែលផ្តោតលើការហ្វឹកហ្វឺនសមត្ថភាពយោធាឡើយ។ លោក ម៉ាក្រុង ដើមឡើយចង់បានការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចយោធាដែលមានរយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់មួយខែសម្រាប់ប្រជាជនបារាំងអាយុ១៨ ដល់២១ ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែប្រហែលជាដោយសារមានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ និងជាបន្ទុកធ្ងន់សម្រាប់កងទ័ពផង បានជាលោកសម្រេចប្តូរចិត្តដោយដាក់ការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចបម្រើជាតិនេះជំនួសកាតព្វកិច្ចការពារជាតិវិញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយគំនិតរបស់លោក ម៉ាក្រុង នេះទទួលបានការស្វាគមន៍ច្រើនដែរពីសំណាក់ប្រជាជនបារាំង ហើយបើតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិ ប្រជាជនបារាំង ៦០ភាគរយបង្ហាញការគាំទ្រ។ ប៉ុន្តែខ្លះទៀតនៅមិនទាន់ជឿជាក់ថា ការអនុវត្តកាព្វយោធានេះនាំប្រយោជន៍ដល់ជាតិច្រើនទេ។ តាមពិតទៅបារាំងធ្លាប់មានការអនុវត្តកាតប្វកិច្ចយោធាពីមុន ប៉ុន្តែវាត្រូវបានព្យួរការអនុវត្តក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ពេលលោក ម៉ាក្រុង គ្រប់អាយុ ១៨ឆ្នាំ។ ដូច្នេះហើយបានជា លោក ម៉ាក្រុងក្លាយជាប្រធានាធិបតីបារាំងដំបូងដែលមិនឆ្លងកាត់កាតព្វកិច្ចយោធានិងបានបម្រើកងទ័ពនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1491.txt

នៅថ្ងៃ២២ មិថុនា ទីម័រខាងកើត បានប្រារព្ធពិធីស្បថចូលកាន់តំណែងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី លោក Taur Matan Ruak ក្រោមអធិបតីភាពលោកប្រធានាធិបតី Francisco Guterres។ ពិធីស្បថកាន់តំណែងនេះ ក៏បានបង្កជាភាពល្អក់កករមួយ ដ្បិតឥស្សរជនមួយចំនួន ដែលត្រូវបានបក្សឈ្នះឆ្នោតតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ត្រូវបានបដិសេធដោយលោកប្រធានាធិបតី Guterres។

នៅបំផុតទីម័រខាងកើត អាចមានអ្នកកាច់ចង្កូតក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋាភិបាលថ្មីបានហើយ បន្ទាប់ពីរដ្ឋវ័យក្មេងបំផុតប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ បានជាប់គាំងវិបត្តិនយោបាយអស់រយៈពេលជាង១១ខែហើយនោះ។ ការបញ្ចប់ភាពជាប់គាំងនោះ កើតឡើងតាមរយៈវត្តមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីគឺ Taur Matan Ruak ដែលត្រូវបានតែងតាំងពីសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចដែលមានសំឡេងក្នុងសភាភាគច្រើន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្របជាមួយនឹងការចាប់ផ្តើមនៃក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ នយោបាយទីម័រខាងកើតក៏ចាប់ផ្តើមប្រឈមបាតុភាពថ្មី ដែលបង្កជាភាពល្អក់កករសម្រាប់ការដឹកនាំប្រទេស។ នោះក៏ព្រោះតែការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការតែងតាំងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរវាងលោកប្រធានាធិបតី Francisco Guterres និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចដែលដឹកនាំដោយវីរៈបុរសឯករាជ្យជាតិ Xanana Gusmao ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក UCA នាថ្ងៃស្បថចូលកាន់តំណែង មានតែឥស្សរជន៣២រូបនៃឥស្សរជនសរុប ៤៣ ដែលត្រូវបានសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រី និងអនុរដ្ឋមន្ត្រី បានចូលរួម។ ១១រូបផ្សេងទៀត អវត្តមាន ដ្បិតត្រូវបានប្រធានាធិបតីបដិសេធទទួលសំណើតែងតាំងក្រោមមូលហេតុ ឥស្សរជនទាំងនេះ កំពុងតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតពុករលួយ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ជាការតវ៉ា នៃការបដិសេធទទួលយកការតែងតាំងបេក្ខភាពសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទាំង១១រូប ប្រមុខសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច និងជាអតីតប្រធានាធិបតី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីម័រខាងកើត លោក Xanana Gusmao បានពហិកាចូលរួមកម្មវិធីផងដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ទីម័រខាងកើត ជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ ដែលប្រកាន់របបដឹកនាំតាមបែប«ពាក់កណ្តាលប្រធានាធិបតី»។ របបនេះ បោះឆ្នោតជ្រើសប្រធានាធិបតី និងសភាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ប្រធានាធិបតី ត្រូវបានជ្រើសរើសតាមរយៈការបោះឆ្នោតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវបានជ្រើសតាំងពីបក្សឈ្នះឆ្នោតសភា និងទទួលស្គាល់ដោយប្រធានាធិបតី។ ប្រព័ន្ធនយោបាយបែបនេះ តម្រូវឲ្យមេដឹកនាំ ឬអ្នកនយោបាយ ធ្វើសម្បទាន និងការចរចាជាមួយនឹងគ្នាច្រើន។ ជាក់ស្តែងប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើតបច្ចុប្បន្ន គឺជាសមាជិកនៃបក្សប្រឆាំងទីម័រខាងកើតនោះទេ។ ដូច្នេះហើយទើបបានជា ភាគីទាំងពីរ មានការពិបាកក្នុងការស្រុះស្រួលគ្នាបែបនេះ។ គួររម្លឹកមួយទៀតនោះគឺ មុននៃការចាប់ផ្តើមបង្កើតក្បាលម៉ាស៊ីននេះ ទីម័រខាងកើត ក៏ជួបប្រទះការជាប់គាំងវិបត្តិនយោបាយជាច្រើនដងរួចទៅហើយ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតសភាឆ្នាំ២០១៧ មក។ វិបត្តិនោះគឺ រដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពីបក្សប្រឆាំងទីម័រខាងកើតបច្ចុប្បន្ន មិនអាចអនុម័តច្បាប់សំខាន់ៗរបស់ប្រទេសបាន ដ្បិតមិនមានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងសភា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1492.txt

រដ្ឋាភិបាលរបបសឹកថៃបានទទួលស្គាល់ពីភាពលំបាកក្នុងការតាមកំណត់មុខសញ្ញា និងសកម្មភាពរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ទាំងពីររូប គឺលោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ខណៈមានការចុះផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់ពីសកម្មភាពរបស់ទាំងពីរនៅបរទេស។

អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Srivara Ransibrahmanakul ដើមសប្តាហ៍កន្លងទៅបានថ្លែងថា វាជារឿងលំបាកក្នុងការតាមកំណត់សកម្មភាពរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី យីងឡាក់ ជាពិសេសលើករណីដែលសារព័ត៌មានបានចុះផ្សាយថា លោកស្រីទទួលបានទិដ្ឋាការស្នាក់នៅចក្រភពអង់គ្លេស។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Bangkok Post។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ខាងលើបានអះអាងថា ភាគីរដ្ឋាភិបាលថៃបានផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់ភាគីអង់គ្លេសរួចហើយដើម្បីបំភ្លឺ ថាតើព័ត៌មានដែលចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន BBC នាពេលថ្មីៗនេះ ថា លោកស្រី យីងឡាក់ ទទួលបានទិដ្ឋាការស្នាក់នៅពីអង់គ្លេសសុពលភាព១០ឆ្នាំ ជារឿងពិត ឬយ៉ាងណា។ នាឱកាសដដែលនោះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប៉ូលិសថៃកំពុងតែធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងប៉ូលិសអន្តរជាតិដើម្បីកំណត់មុខសញ្ញាថ្មីមួយទៀតតាមរយៈរូបភាពក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់អតីតមេដឹកនាំថៃលោក ថាក់ស៊ីន និងលោកស្រី យីងឡាក់ នៅទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិកថា តើវាជារូបភាពចាស់ឬក៏ថ្មី។ បើនេះជារូបថ្មី នោះប៉ូលិសនឹងតាមដានថា តើមេដឹកនាំទាំងពីរប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែនណាមួយសម្រាប់ធ្វើដំណើរឆ្លងប្រទេសនោះ។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា គិតចាប់តាំងពីលោកស្រី យីងឡាក់ ភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស ស្របពេលដែលតុលាការថៃចេញសាលក្រមកំបាំងមុខ លោកស្រី យីងឡាក់ ពិតជាបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសដោយមានទាំងទោសព្រហ្មទណ្ឌ និងសំណងរដ្ឋប្បវេណីនោះ។ ប៉ូលិសថៃ មិនដែលទុកសំណុំរឿងនេះចោលឡើយ ដោយពួកគេតែងតែធ្វើកិច្ចសហការជាមួយនឹងប៉ូលិសអន្តរជាតិដើម្បីតាមកំណត់សកម្មភាពលោកស្រីយីងឡាក់ជានិច្ច។ គួរជម្រាបផងថា អតីតមេដឹកនាំកំពូលថៃត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ទាំងពីរដែលត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីតំណែងដោយសារតែរដ្ឋប្រហារយោធាដូចគ្នានេះ ត្រូវបានតុលាការថៃកាត់ទោសដាច់ដោយឡែកពីគ្នាឲ្យជាប់ពន្ធនាគារលើបទពុករលួយ និងធ្វេសប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ អ្នកទាំងពីរសុទ្ធសឹងតែត្រូវបានរបបសឹកថៃ ដកហូតសិទ្ធិកាន់កាប់លិខិតឆ្លងដែនសញ្ជាតិថៃ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរ បានបង្ហាញវត្តមានជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ដូចជា ចិន ជប៉ុន និងសិង្ហបុរីជាដើម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1493.txt

កោះតៃវ៉ាន់មានផែនការឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តតំបន់ការ៉ាអ៊ីបហៃទីខ្ចីលុយចំនួន១៥០លានដុល្លារដើម្បីអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួន។ ហៃទីដែលជារដ្ឋក្រីក្រ កំពុងត្រូវការជំនួយយ៉ាងច្រើនដើម្បីកសាងប្រទេសឡើងវិញ បន្ទាប់ពីរងគ្រោះដោយរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរកាលពីឆ្នាំ២០១០ ។ ការផ្ដល់កម្ចីនេះ ក៏ទំនងជាផ្នែកមួយនៃការប្រឹងប្រែងរបស់តៃវ៉ាន់ក្នុងរក្សាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីបាត់បង់អស់ពីរប្រទេសក្នុងរយៈពេលត្រឹមមួយខែប៉ុណ្ណោះ។

មកទល់ពេលនេះ មានតែប្រទេសចំនួន១៨ប៉ុណ្ណោះដែលទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ជារដ្ឋឯករាជ្យ។ សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់តៃវ៉ាន់បានថយចុះជាលំដាប់ក្រោយលោកស្រី Tsai Ing-wen ក្លាយជាប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ ខណៈចិនបានបង្កើនការប្រឹងប្រឺងតាមគ្រប់វិធីសាស្ត្រដើម្បីបញ្ចប់ដង្ហើមការទូតរបស់តៃវ៉ាន់ ដែលខ្លួនចាត់ទុកជាអាណាខេត្តមួយមិនអាចបំបែកបានដាច់ខាត។ ស្របពេលបាត់បង់មិត្តជាបន្តបន្ទាប់ តៃវ៉ាន់ក៏ព្យាយាមរក្សាមិត្តដែលនៅសេសសល់របស់ខ្លួន។ ទំនងជាឆ្លើយតបវិធីសាស្ត្រទឹកលុយរបស់ចិន តៃវ៉ាន់ក៏ប្រើវិធីសាស្ត្រនេះដូចគ្នាដើម្បីទាក់ទាញសណ្ដានចិត្តប្រទេសជាមិត្តរបស់ខ្លួន ដោយបានផ្ដល់កម្ចីជាទឹកប្រាក់ចំនួន១៥០លានដុល្លារទៅឲ្យហៃទី។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់ Andrew Lee និយាយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ថា ជំនួយរបស់តៃវ៉ាន់មានគោលដៅអភិវឌ្ឍបណ្ដាញអគ្គិសនីនៅហៃទីដែលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរដោយសាររញ្ជួយដីកាលពី៨ឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ។ «កម្ចីនេះក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះក្នុងការជួយសម្ព័ន្ធមិត្ត (របស់តៃវ៉ាន់) តាមរយៈគម្រោងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ព្រមទាំងបង្កើតឱកាសធ្វើពាណិជ្ជកម្មនៅបរទេសសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនតៃវ៉ាន់ផងដែរ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រទេសដែលទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ភាគច្រើននៅរដ្ឋក្រីក្រី និងជាប្រទេសដែនកោះនៅតំបន់ការ៉ាអ៊ីប និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ ចំណែកឯទ្វីបអាហ្វ្រិកវិញ គេឃើញតែរាជាណាចក្រស្វាស៊ីឡង់មួយប៉ុណ្ណោះដែលមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយតៃវ៉ាន់។ ថ្មីៗនេះ បូគីណាហ្វាសូ ទើបតែផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយតៃវ៉ាន់ ហើយងាករកចិនវិញ ដោយអះអាងថា ការទទួលស្គាល់ចិនជាចរន្តរបស់ពិភពលោកទាំងមូល។ បន្ទាប់ពីអូសទាញបានបូគីណហ្វាសូ ចិនក៏បានបន្តបញ្ចុះបញ្ចូលសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់តៃវ៉ាន់ចុងក្រោយមួយទៀត។ ប្រមុខការទូតចិន វ៉ាង យី បានផ្ញើសារទៅកាន់ស្វាស៊ីឡង់ ដោយសង្ឃឹមថា ប្រទេសនេះនឹងចូលរួមជាមួយគ្រួសារអាហ្វ្រិកក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនងមិត្តភាពជាមួយចិននៅពេលឆាប់ៗ ហើយរដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងអស់នឹងឈរជាមួយចិនក្នុងការឈានឆ្ពោះទៅរកការបង្រួបបង្រួមជាតិចិនពេញលេញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1494.txt

ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Zeid Ra'ad Al Hussein បានថ្លែងហួសចិត្តនឹងការដោះសារ និងភាពមិនទទួលខុសត្រូវរបស់តំណាងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាពាក់ព័ន្ធនឹងវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ បានទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជូនសំណុំរឿងនេះទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិដើម្បីឲ្យអង្គភាពយុត្តិធម៌មួយនេះរកយុត្តិធម៌ឲ្យជនរងគ្រោះ។

ឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទិ្ធមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Zeid Ra'ad Al Hussein នៅថ្ងៃ៤ កក្កដា បានលើកឡើងថា មីយ៉ាន់ម៉ាគួរតែចេះខ្មាសអៀនខ្លះ ចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួន ដែលព្យាយាមបង្ហាញពិភពលោកថាខ្លួនមានឆន្ទៈនាំជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចទៅវិញ ខណៈសូម្បីតែភៀសខ្លួនម្នាក់ក៏មិនទាន់បានត្រឡប់ទៅវិញដោយផ្លូវការផង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិ ឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្ស បានថ្លែងនាកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សដោយមិនមានការយល់យោគដល់មុខមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។ លោក អះអាង សហគមន៍អន្តរជាតិមិនមែនឆ្កួតនោះទេ។ មិនមែនឆ្កួតនោះ សំដៅ សហគមន៍អន្តរជាតិមិនចេះតែជឿតាមការបញ្ចុះបញ្ចូលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាដែលអះអាងខ្លួនថា តែងតែការពារសិទ្ធិជនភៀសខ្លួននោះ។ ប្រមុខសិទ្ធិដដែលនោះបន្តទៀតថា តាមរយៈបទពិសោធន៍នៃអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោកបួនឆ្នាំមកនេះ លោក បានឆ្លងកាត់ការលើកឡើងបែបគ្មានការទទួលខុសត្រូវ និងមិនសមហេតុសមផលជាច្រើន ហើយមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏គួរតែចេះមានការខ្មាសអៀនខ្លះផង។ ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សខាងលើក៏បានរាយការណ៍ពីបច្ចុប្បន្នភាពនៃចំនួនជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដែលបច្ចុប្បន្នមានរហូតដល់ជាង៧០ម៉ឺននាក់ ដែលបានភៀសខ្លួនទៅកាន់បង់ក្លាដែសដើម្បីគេចពីការគំរាមកំហែងសន្តិសុខ និងថែមទាំងបានទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខចាត់បញ្ជូនមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឲ្យកាន់តែឆាប់ទៀតផង។ គួររម្លឹកផងដែរថា នាចុងសប្តាហ៍មុន អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានបំពេញទស្សនកិច្ចទៅជំរំដែលជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាកំពុងតែស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក្នុងទឹកដីបង់ក្លាដែស។ មិនខុសពីប្រតិភូអន្តរជាតិផ្សេងទៀតឡើយ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានទទួលដឹងលឺពីការពិតមួយ គឺជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ពិតជារស់នៅយ៉ាងលំបាកមែន ហើយលោក ក៏បានសន្យាជួយជំរុញរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ារឿងទទួលជនភៀសខ្លួនវិញផងដែរ។ ជុំវិញសំណុំរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដដែលនេះដែរ ចៅក្រមតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ក៏បានចេញលិខិតជូនដំណឹងមួយទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាដើម្បីបំភ្លឺ និងតវ៉ាជាមួយនឹងសំណើពិចារណាលើយុត្តាធិការលើមីយ៉ាន់ម៉ារបស់រដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ។ អង្គសវនាការនៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ក៏បានកំណត់យកថ្ងៃ២៧ កក្កដានេះដើម្បីជាថ្ងៃកំណត់ចុងក្រោយសម្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ាដាក់សំណើតវ៉ា។ គួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម នៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឡើយ ពោលគឺតាមរយៈតុលាការដោយផ្ទាល់ មិនអាចមានសិទ្ធិ ឬយុត្តាធិការដើម្បីជំនុំជម្រះរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបានឡើយ។ ហេតុផលនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ពិសេសប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្នើឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលជាអង្គភាពដ៏មានឥទ្ធិពលផ្តល់អនុសាសន៍ទៅតុលាការដើម្បីជាបន្ទុកបន្ថែម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1495.txt

បក្សកុម្មុយនីស្តចិនដឹកនាំដោយលោកអគ្គលេខាធិការបក្ស ស៊ី ជិនភីង បានប្រជុំពិនិត្យឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌ និងឯកសារតម្រូវចាំបាច់មួយចំនួនសម្រាប់ការជ្រើសរើសមន្ត្រីវ័យក្មេងដែលមានសក្តានុពលដើម្បីអនុវត្តទស្សនវិស័យរបស់ លោក ស៊ី ជិនភីង ឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធផល។

បក្សកុម្មុយនីស្តចិន នៅថ្ងៃ២៩ មិថុនា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយស្តីពីលទ្ធផលនៃយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់បក្សក្នុងការពិនិត្យឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌនៃការពិនិត្យ និងជ្រើសរើសអ្នកអនុវត្តគោលនយោបាយដែលជាមន្ត្រីវ័យក្មេងដ៏មានសក្តានុពលរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ បានបញ្ជាក់ថា វាជាកិច្ចការដ៏សំខាន់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល និងជ្រើសរើសមន្ត្រីវ័យក្មេង ដ្បិតបក្សនឹងមានមន្ត្រីដែលមានសមត្ថភាព និងវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់ដើម្បីដឹកនាំប្រជាជនទាំងក្នុងការកសាងគម្រោង និងប្រែក្លាយក្តីសុបិនរបស់ចិនឲ្យក្លាយជាការពិត។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះ បានបន្តទៀតថា គោលបំណងក្នុងការដឹកនាំនាសករាជថ្មី តម្រូវឲ្យបក្សត្រូវមានស្មារតីនៃការទទួលខុសត្រូវកាន់តែរឹងមាំ ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយទស្សនវិស័យ និងប្រសិទ្ធផល និងពិសេសនោះ ត្រូវមានការកំណត់អត្តសញ្ញាណជាក់លាក់លើមន្ត្រីវ័យក្មេងដែលមានសក្តានុពល ហើយបណ្តុះបណ្តាលពួកគេឲ្យស្របតាមគោលការណ៍របស់បក្ស និងរដ្ឋ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល ការណ៍ដែលបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ត្រូវពិនិត្យឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌនៃការជ្រើសរើសមន្ត្រីវ័យក្មេងរបស់ខ្លួនដើម្បីធានាឲ្យបាននូវការបញ្ចូលមន្ត្រីវ័យក្មេងឲ្យគ្រប់គ្រាន់ទៅនឹងតម្រូវការ និងជាពិសេសនោះដើម្បីទទួលបានមន្ត្រីវ័យក្មេងដែលស្មោះស្មគ្រ័ក្នុងការអនុវត្ត «គំនិតនយោបាយរបស់លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ក្នុងរបបសង្គមនិយមតាមបែបចិននាសករាជថ្មី» និងមន្ត្រី ដែលបម្រើប្រជាជនដោយប្រើបេះដូងពិតប្រាកដ។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោក ស៊ី ជិនភីង ដែលជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងជាប្រធានាធិបតីចិនផងដែរនោះ ត្រូវបានប្រទេសចិនចាត់ទុកជាមេដឹកនាំជោគជ័យ និងមានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ ប្រទេសទាំងក្នុងការកែទម្រង់ជាតិ និងក្នុងឆាកអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1496.txt

លោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបានលុបចោលគម្រោងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅចុងខែកក្កដា។ ការសម្រេចបែបនេះនេះក៏ព្រោះតែជប៉ុនរងសម្ពាធពីអាមេរិកដែលកំពុងធ្វើយុទ្ធនាការធ្វើឲ្យអ៊ីរ៉ង់កាន់តែឯកោខ្លាំង និងប្រឈមបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផងនោះ។

សារព័ត៌មានជប៉ុន Japan Times បានស្រង់សម្តីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដែលមិនបានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ ខាងភាគីជប៉ុនបានផ្តល់ដំណឹងទៅខាងភាគីអ៊ីរ៉ង់រួចហើយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនមិនបានទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់ឡើយ ហើយជំនួបរវាងលោក អាបេ និងលោក ហាសាន់ រ៉ូហានី (Hassan Rouhani)ត្រូវលុបចោដូចគ្នា។ តាមពិតទៅ លោក អាបេ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនដំបូងបំផុតក្នុងរយៈពេលបួនទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះដែលមានគម្រោងទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្តែការលុបចោលទស្សនកិច្ចលើកនេះមិនអាចធ្វើឲ្យលោក អាបេ ក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលដំបូងគេដែលជាន់ដីអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបានបង្ហើបថា ភាគីទាំងពីរជប៉ុន និងអ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តសហការដើម្បីស្វះស្វែងរកលទ្ធភាពនានាដើម្បីជំរុញឲ្យទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្ត្រនេះកើតមានឡើង។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញវាយតម្លៃថា ទស្សនកិច្ចនេះអាចកើតឡើងអាស្រ័យលើទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុនដដែល សម្ពាធពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឲ្យមានការលុបចោលទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនេះ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ២០១៥ (JPCOA) កាលពីដើមខែឧសភា និងបានដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរបបដឹកនាំក្រុងតេអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញផង។ ក្រៅពីនេះលោក ត្រាំ ក៏បង្ហាញពីចេតនាដាក់គំនាបបន្ថែមលើអ៊ីរ៉ង់ទាំងការទូតនិងសេដ្ឋកិច្ចជាពិសេសធានាថា ចរន្តលុយដែលអ៊ីរ៉ង់បានពីការលក់ប្រេងនឹងត្រូវកាត់ផ្តាច់ទាំងស្រុង ហើយលទ្ធផលចុងក្រោយគឺសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់ត្រូវក្ស័យធន។ រដ្ឋបាលអាមេរិកក៏បានទទូចឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូជាពិសេសជប៉ុនឈប់ទិញប្រេងឆៅពីអ៊ីរ៉ង់ទាំងស្រុងនៅត្រឹមថ្ងៃ ៤ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។ ក្រោយដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអ៊ីរ៉ង់ដែលខ្លួនបង្កើតផ្ទាល់ដៃ អាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លោករងការទិតៀនពីសំណាក់សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនជាពិសេសមហាអំណាចអឺរ៉ុបដូចជាបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់។ សកម្មភាពឯកតោរបស់លោក ត្រាំ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ព្រោះក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបដែលរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់អាចខាតបង់លុយរាប់ពាន់លានហើយគេបារម្ភថា ការអនុវត្តនឹងបរាជ័យនៅពេលណាមួយខាងមុខ។ ជាលទ្ធផលអ៊ីរ៉ង់នឹងត្រឡប់ទៅចាប់ផ្តើមការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរវិញ និងធ្វើឲ្យរឿងច្របូកច្របល់ច្រើនកើតឡើងផងដែរ។។ កិច្ចព្រមព្រៀង JCPOA ត្រូវបានបង្កើតឡើយនៅឆ្នាំ ២០១៥ ដោយមានការឯកភាពរវាងមហាអំណាចប្រាំសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបូកអាល្លឺម៉ង់រួមជាមួយអ៊ីរីង់។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះធានាឲ្យមានការដកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ ជាថ្នូរនឹងកម្រិតការចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម។ ងាកមករឿងលោក អាបេ វិញ ទោះមិនទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីរ៉ង់ក៏ដោយ ចាប់ពីថ្ងៃ ១១ ខែកក្កដាខាងមុខ លោក អាបេ ត្រូវទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌី និងនៅអេហ្ស៊ីបដដែល មុនបន្តទៅអឺរ៉ុបដោយឆៀងចូលទស្សនកិច្ចក្រុងព្រុចសែល និងប៉ារីស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1497.txt

មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា បានជួបគ្នាជាថ្មីម្ដងទៀតនៅតំបន់គ្មានព្រំដែនខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ជំនួបលើកទីពីររវាងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ លុបចោលជំនួបជាមួយលោក គីម នៅខែមិថុនានៅសិង្ហបុរី។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន បានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បន្ទាត់ខណ្ឌចែកឧបទ្វីបដើម្បីជួបជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងជើង។ នេះជាជំនួបទល់មុខលើកទីពីររវាងលោក មូន និងលោក គីម និងជាជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទី៤ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរធ្លាប់ជួបគ្នាម្ដងហើយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នៅក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង។ វិមានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប្រកាសថា លោក មូន និងលោក គីម បានជួបគ្នារយៈពេលពីរម៉ោងនៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា។ មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរបានជជែកពីលទ្ធភាពនៃការបន្តជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងឡើងវិញ បន្ទាប់ពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចចិត្តលុបចោលកាលពីពីរថ្ងៃមុន។ «លោក មូន និងលោក គីម បានផ្លាស់ប្ដូរយោបល់ និងពិភាក្សាពីវិធីសាស្ត្រដើម្បីអនុវត្តសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ប៉ាន់មុនជុម និងធានាពីជោគជ័យនៃជំនួបអាមេរិក-កូរ៉េខាងជើង»។ នេះជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រប់សវិមានខៀវ ដែលបន្តថា ព័ត៌មានលម្អិតជុំវិញជំនួបនេះនឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា។ ជំនួបភ្លាមៗរបស់មេដឹកនាំអន្តរកូរ៉េ ទំនងជាការប្រឹងប្រែងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងក្នុងការស្រោចស្រង់ជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនាខាងមុខ។ កូរ៉េខាងត្បូងបានព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការសម្របសម្រួលឲ្យមានជំនួបនេះ ប៉ុន្តែជំនួបនេះប្រែជាមិនច្បាស់លាស់រហូតលោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តលុបចោលតែម្ដង។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយការលុបចោលជំនួបនេះ លោក ត្រាំ ក៏បែរជាប្រកាសថា លោកអាចនឹងជួបលោក គីម នៅសិង្ហបុរីតាមការគ្រោងទុកដដែល។ លោកបានបង្ហើបថា មន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងជួបជជែកគ្នាជុំវិញជំនួបនេះផងដែរ ហើយទទួលបានលទ្ធផលផ្កាទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1498.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា បានប្រកាសថា លោកនឹងទៅជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរីតាមការព្រមព្រៀងគ្នាដដែល។ លោក ត្រាំ ប្រកាសដូចនេះ នៅក្រោយជំនួបជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង គីម យ៉ុងឈុល នៅឯសេតវិមានរួចមក។ លោក គីម ជាមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងថ្នាក់ខ្ពស់ដំបូងគេដែលបានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងរយៈពេលជិត២០ឆ្នាំមកនេះ។

ទីបំផុតទៅ ជំនួបរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដែលស្លាប់បាត់ហើយនោះ បានរស់ឡើងវិញមែន។ ជាដំណើរផ្ទុយស្រឡះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា លោកមានជំនួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា នៅសិង្ហបុរី។ ការប្រកាសរបស់លោក ត្រាំ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលមន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងងញាប់ដៃញាប់ជើងក្នុងការរៀបចំជំនួបនេះឲ្យស្រេចបាច់។ លោក ត្រាំ បានជួបជាមួយលោក គីម យ៉ុងឈុល ដៃស្ដាំលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនាក្នុងបន្ទប់ពងក្រពើនៃសេតវិមាន។ ក្រោយជំនួបជាង៩០នាទី លោក ត្រាំ ក៏ប្រកាសបន្តជំនួបនៅសិង្ហបុរីតែម្ដង។ យ៉ាងណាមិញ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិករូបនេះក៏និយាយទុកមុនដែរថា ជំនួបនៅសិង្ហបុរីគ្រាន់តែជាការជួបគ្នាដើម្បីស្គាល់ចិត្តថ្លើមប៉ុណ្ណោះ ហើយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនឹងមិនទាន់ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរអ្វីឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំមិនដែលនិយាយថា វាជាជំនួបតែម្ដងឡើយ។ ខ្ញុំគិតថា វាជាដំណើរការមួយ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនង (ទ្វេភាគី) ត្រូវបានស្ថាបនា ហើយវាជារឿងវិជ្ជមាន»។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកព័ត៌មានក្រោយជូនដំណើរលោក គីម ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះក៏បានបង្ហើបដែរថា លោកក៏បានជជែកលើប្រធានបទបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែ។ បញ្ហានេះទំនងជារបៀបវារៈសម្រាប់ជំនួបនៅសិង្ហបុរីដែរ បន្ថែមពីលើការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ ជាមួយគ្នានោះ លោក ត្រាំ ក៏បានទទួលសំបុត្ររបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដែរ។ ទោះជាព័ត៌មានលម្អិតនៃសំបុត្រនេះមិនទាន់បញ្ចេញក្ដី គេជឿថា វាអាចមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងជួបគ្នានៅសិង្ហបុរី។ នេះក៏ព្រោះតែក្នុងលិខិតថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ដែលជូនដំណឹងពីការលុបចោលជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ លោក ត្រាំ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើលោក គីម ចង់ជួបលោក មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងអាចទូរសព្ទ ឬសរសេរសំបុត្រទៅឲ្យលោកបានគ្រប់ពេល។ ជុំវិញបញ្ហារំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងហាក់មិនទាន់ជំហរស្របគ្នាឡើយ ទោះជាកូរ៉េខាងជើងប្រកាសជាញឹកញយពីឆន្ទៈឥតងាករេរបស់ខ្លួនចំពោះបញ្ហានេះក្ដី។ សម្រាប់អាមេរិក កូរ៉េខាងជើងត្រូវបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង និងមិនត្រូវត្រឡប់ទៅរកអាវុធនេះម្ដងទៀតឡើយ ទើបអាមេរិកព្យួរទណ្ឌកម្ម។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងចង់បានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះធ្វើឡើងតាមដំណាក់កាល ព្រមគ្នានឹងការលើកលែងទណ្ឌកម្មដែរ។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1499.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាថ្មីទៀតជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅខែកក្កដានេះនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់។ ជំនួបលោកនេះមេដឹកនាំអាមេរិកនឹងលើកយកបញ្ហាជាច្រើនទៅជជែកជាមួយមេដឹកនាំរុស្សី ប៉ុន្តែជំហររឹងត្អឹងរបស់អាមេរិកលើទឹកដីគ្រីមៀដែលរុស្ស៊ីត្របាក់យកតាំងពីឆ្នាំ ២០១៤នោះ ប្រហែលមិនមានឡើយ។

បើគ្មានអ្វីប្រែប្រួលអ្វីទេ ដូណាល់ ត្រាំ នឹងអង្គុយពិភាក្សាទល់មុខជាមួយ វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន ជាលើកដំបូងនៅក្នុងទីក្រុង ហេលស៊ីនគី ប្រទេសហ្វាំងឡង់ ប្រាំថ្ងៃក្រោយបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូនៅព្រុចសែលថ្ងៃ ១០ដល់ថ្ងៃ១១ ខែកក្កដា។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចុះផ្សាយថា ក្នុងជំនួបពិសេសខាងលើទឹកដីប្រទេសទីបីខាងមុខនេះ ប្រមុខរដ្ឋអាមេរិកដែលមានទំនោរចង់បង្កើតទំនាក់ទំនងល្អជាមួយរុស្ស៊ីនោះ ត្រៀមលើកយកប្រធានបទជាច្រើនទៅដាក់លើតុពិភាក្សា។ បញ្ហាទំនាក់នងទ្វេភាគី ជម្លោះស៊ីរី អ៊ុយក្រែន និងរឿងអាស្រូវរុស្ស៊ីលូកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិកផងនោះស្ថិតក្នុងចំណោមប្រធានបទទាំងនោះផង។ យ៉ាងណាមិញ នៅថ្ងៃសុក្រទី ២៩ ខែមិថុនា លោក ត្រាំ បាននិយាយបែបស្រពេចស្រពិលពេលអ្នកកាសែតសាកសួរថា តើអាមេរិកពិតជានឹងបោះបង់បង់ជំហររឹងត្អឹងរបស់ខ្លួនក្នុងការប្រឆាំងរុស្ស៊ីដែលហ៊ានក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀមិនញរញើតច្បាប់អន្តរជាតិនោះ។ ខុសពីលោក អូបាម៉ា ដែលប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងសកម្មភាពរុស្ស៊ីដែលឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះគ្រាន់ត្រឹម និយាយថា ៖«យើងត្រូវរង់ចាំមើលសិន»។ ការទទួលស្គាល់ទឹកដីគ្រីមៀជារបស់រុស្ស៊ីនោះនឹងក្លាយជាសម្បទានដ៏ធំសម្បើមមួយរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចំពោះក្រុងម៉ូស្គូ ហើយវាក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធអឺរ៉ុបដែលកំពុងពិបាកមើលមុខគ្នាដោយសារសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែរ។ សូមរម្លឹកបន្តិចដែរ រុស្ស៊ីបានឈ្លានពាន និងលេបយកទឹកដីគ្រីមៀពីអ៊ុយក្រែនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ក្រោយពេលដែលរបបដឹកនាំក្រុងគៀវរបស់អ្នកនយោបាយស្និទ្ធរបបក្រេមឡាំងលោក វ៉ិកទ័រ យ៉ាណូកូវ៉ិច (Viktor Yanukovych) ត្រូវបានក្រុមបាតុករបណ្តេញចេញពីអំណាចនោះ។ ការលេបយកទឹកដីគ្រីមៀនេះធ្វើឡើងដោយមានប្រជាមតិមួយដែរនៅក្នុងទឹកដីស្វយ័តនេះ ហើយជាលទ្ធផលប្រជាជនលើស ៩០ភាគរយបោះឆ្នោតគាំទ្រការចូលមករួមរស់ជាមួយរុស្ស៊ីដែរ។ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៤ រុស្ស៊ីសម្រេចដាក់បញ្ចូលទឹកដីគ្រីមៀក្រោមឧបសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួនជាផ្លូវការ។ ចំណែកទឹកដីភាគខាងកើតជាពិសេសតំបន់ Donbas នៅបន្តប្រឈមមុខនឹងការងើបបះបោររបស់បណ្តាក្រុមឧទ្ទាមដែលមានទំនោរទៅរករុស្ស៊ីថែមទៀតរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ហើយរុស្ស៊ីរងការចោទប្រកាន់ថា បានបន្តជួយផ្គត់ផ្គង់ក្រុមនេះឲ្យបន្តប្រឆាំងរបបដឹកនាំអ៊ុយក្រែនរបស់លោកប្រធានាធិបតី ប៉េត្រូ ប៉ូរ៉ូឆិនកូ (Petro Poroshenko) ត្រឡប់មកវិញ វាមិនមែនជារឿងគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលទេ បើសិនជាលោក ត្រាំ នឹងឈប់លូកលាន់បញ្ហាគ្រីមៀទៀតនោះ។ កន្លងមកលោកបានសម្រេចចិត្តទាំងស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការបញ្ជូនមីស៊ីលប្រឆាំងរថក្រោះឲ្យកងទ័ពអ៊ុយក្រែននោះ ហើយលោកក៏មិនសប្បាយចិត្តអ្នកនយោបាយជាន់ខ្ពស់អាមេរិកដែលបានតស៊ូមតិឲ្យរក្សាទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរុស្ស៊ីដែរ។ រឿងដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រទេសប្រាំពីរ (G7) នៅកាណាដាកាលពីដើមខែមិថុនានោះ លោក ត្រាម ថែមទាំងហ៊ានស្នើឲ្យប្រទេសសមាជិកប្រាំមួយផ្សេងទៀតបញ្ចប់ការព្យួរសមាជិកភាពរបស់រុស្ស៊ីក្នុងក្រុមទៀតផង។ រុស្ស៊ីត្រូវបានគេបណ្តេញចេញពីក្រុមក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ពោលគឺក្រោយការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែននិងក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_150.txt

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានចេញសារគំរាមបាញ់មីស៊ីលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង Oreshnik ចូលក្នុងការិយាល័យប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន នៅទីក្រុងកៀវ។ កងទ័ពរុស្សី បានបាញ់មីស៊ីលនេះ១គ្រាប់ ចូលអ៊ុយក្រែនដោយជោគជ័យ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា។

អត្ថបទទាក់ទង ប្រជាជនអ៊ុយក្រែន ១លាននាក់ គ្មានអគ្គិសនីប្រើក្នុងរដូវត្រជាក់ ក្រោយរុស្ស៊ីវាយប្រហារ លោក ពូទីន ថារុស្ស៊ីបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយឆ្ងាយប្រឆាំងអ៊ុយក្រែន បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីវាយប្រហារមីស៊ីល និងដ្រូនលើអ៊ុយក្រែនដែលបង្កឱ្យខូចខាតទីតាំងអគ្គីសនី និងថាមពលរួចមក លោកប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានគំរាមប្រើមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយឆ្ងាយ Oreshnik បាញ់ចូលទីក្រុងកៀវ។ «យើង មិនបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់មីស៊ីល Oreshnik លើទីតាំងយោធា, ទីតាំងឧស្សាហកម្មយោធា ឬការិយាល័យសម្រេចចិត្ត(របស់អ៊ុយក្រែន)ដែលរួមទាំងក្នុងទីក្រុងកៀវនោះទេ»។ លោក ពូទីន បានប្រើសារព្រមានធ្ងន់ៗបែបនេះក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅទីក្រុងអាស្ដាណា កាហ្សាក់ស្ថាន។ មេដឹកនាំរុស្ស៊ី បានបញ្ជាក់ទៀតថា អានុភាពមីស៊ីលអ៊ីពែសូនិចចម្ងាយឆ្ងាយ Oreshnik គឺខ្លាំងប្រហាក់ប្រហែលនឹងអានុភាពនុយក្លេអ៊ែរ ប្រសិនបើបាញ់វាច្រើនគ្រាប់ស្របពេលគ្នា ទៅលើទីតាំងតែមួយ។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា កងទ័ពរុស្សី បានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិក Oreshnik ១គ្រាប់លើកដំបូង ចូលទីតាំងឧស្សាហកម្មយោធារបស់អ៊ុយក្រែនមួយកន្លែង នៅទីក្រុង Dnipro ដើម្បីសងសឹកនឹងការបាញ់មីស៊ីលអាម៉េរិក ATACMS ចូលទឹកដីខ្លួន ពីសំណាក់កងទ័ពអ៊ុយក្រែន។ បើតាមអតីតអ្នកត្រួតពិនិត្យអាវុធរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Scott Ritter មីស៊ីល Oreshnik របស់រុស្ស៊ី ជាប្រភេទមីស៊ីលដែលមានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងអានុភាពខ្លាំងជាងមីស៊ីលនានាដែលប្រទេសលោកខាងលិចផលិត។ ក្រុងកៀវ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បានអះអាងថា រុស្ស៊ី បាញ់មីស៊ីលជាង៩០គ្រាប់ និងដ្រូនប្រហែល១០០គ្រឿង បង្កការខូចខាតក្នុងតំបន់១៤ទូទាំងប្រទេស ដែលបណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនជាង១លាននាក់ ខ្វះអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ក្នុងរដូវរងារនេះ។ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានបកស្រាយថា ការវាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែននៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា គឺជាការឆ្លើយតប លើការបន្តប្រើមីស៊ីលអាម៉េរិក ATACMS ចូលទឹកដីខ្លួន។ លោក ពូទីន សង្កត់ធ្ងន់ថា ត្រូវតែមានការសងសឹងទៅវិញ រាល់ការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1500.txt

រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានទទូចឲ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធដែលរួមមានទាំងចិន ហ្វីលីពីន និងតៃវ៉ាន់ បញ្ឈប់សកម្មភាពនានា ដែលបង្កឲ្យស្ថានភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងកាន់តែយ៉ាប់យឺន។ ក្រុងហាណូយ ដែលអះអាងថាខ្លួនមានសិទ្ធិយ៉ាងស្របច្បាប់ក្នុងតំបន់សមុទ្រមានជម្លោះ ចង់ឲ្យភាគីទាំងនេះ ត្រឡប់មកអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលត្រូវបានបង្កើតកន្លងមក។

នាសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំខែនៅថ្ងៃ៣១ ឧសភា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសវៀតណាម លោកស្រី Lê Thị Thu Hằng បានប្រតិកម្ម និងតវ៉ាជាថ្មីទៅលើការធ្វើសមយុទ្ធយោធានៅក្នុងដែនសីមានៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់ចិន ដោយលោកស្រីបានចាត់ទុកថា វាជាសកម្មភាពបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើអធិបតេយ្យរបស់វៀតណាម។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Vietnam News ។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យថែមទាំងហៅសកម្មភាពបំពានរបស់ចិនថា ជាការដើរបញ្ច្រាសនឹងស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី និងពហុភាគី(ក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន) និងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះ ចិនបានដើរហួសដែនកំណត់ ដែលមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ បានឯកភាពគ្នា។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ខុសពីសព្វមួយដង ក្រុងហាណូយមិនត្រឹមតែយកវេទិកាព័ត៌មានមួយនេះ ថ្កោលទោសចិនប៉ុណ្ណោះនោះទេ ក្រុងហាណូយក៏បានឆ្លៀតឱកាសនេះ ផ្ញើសារដាស់តឿនទៅកាន់រដ្ឋពាក់ព័ន្ធនៃជម្លោះពីរផ្សេងទៀត រួមមាន ហ្វីលីពីន ដែលជាមិត្តអាស៊ាន និង តៃវ៉ាន់ផងដែរ។ «វៀតណាម ក៏សូមទាមទារឲ្យហ្វីលីពីនបញ្ឈប់សកម្មភាពសាងសង់នៅលើកោះសិប្បនិមិ្មតនៅប្រជុំកោះ Spratly ក៏ដូចជាស្នើឲ្យហ្វីលីពីនមានភាពអត់ធ្មត់ ហើយអនុវត្តតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលជាយន្តការពាក់ព័ន្ធនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជម្លោះ។ ចំណែកតៃវ៉ាន់ក៏ដូចគ្នាដែរ។ សកម្មភាពចុងក្រោយ រាប់ទាំងបញ្ចូលទាំងការធ្វើសមយុទ្ធបាញ់គ្រាប់ពិតនៅកោះ Itu Aba កំពុងតែចូលរួមជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរមួយមកលើសន្តិភាពនិងសន្តិសុខដែនសមុទ្រហើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យទៅកាន់ហ្វីលីពីន និងតៃវ៉ាន់ ។ គួរជម្រាបផងដែរថា បើគិតក្នុងក្របខណ្ឌរួម ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះអធិបតេយ្យដែលមានភាគីពាក់ព័ន្ធដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម តៃវ៉ាន់ និង ចិន។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានរបាយការណ៍របស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ភាគីពាក់ព័ន្ធពិសេសចិន ហាក់ដូចជាមានសកម្មភាពយោធូបនីយកម្មច្រើនដែលធ្វើឲ្យដំណើរការនៃការចរចាបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ត្រូវជួបផលលំបាកច្រើន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1501.txt

ប្រមុខរបបសឹកថៃ ឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា សម្តែងការហាក់ហួសចិត្តនឹងទង្វើរបស់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមចំនួន ដែលយករឿងបាត់ក្មេងទាំង១២នាក់ និងគ្រូបង្វឹកម្នាក់នៅក្នុងរ៉ូងភ្នំទៅវិភាគ និងបង្កើតជាសាច់រឿងថ្មីដែលលើសពីការពិត និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា សប្តាហ៍នេះបានស្នើឲ្យសាធារណជនចៀសវាងការបង្កើតវិនាដកម្ម ឬសាច់រឿងបន្ថែមដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះ ខណៈការជជែកវែកញែកតាមបណ្តាញសង្គមមានអ្នកខ្លះបន្ទោស គ្រូបង្វឹកពីការធ្វេសប្រហែស និងខ្លះទៀតលើកសរសើរពីភាពក្លាហានរបស់ពួកគេ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post។ ជាមួយនឹងការស្នើសុំឲ្យសាធារណជន ចៀសវាងការបង្កើតសាច់រឿងថ្មី លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ក៏បានទទូចឲ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន រាយការណ៍ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ លោក បានឲ្យដឹងថា ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះកំពុងតែជួយកុមារទាំងនោះ ហើយលោកក៏បានដាក់បញ្ជាឲ្យមន្ត្រីខេត្តរកមធ្យោបាយល្អបំផុតដើម្បីធានាថាកុមារទាំងនោះមិនរងផលប៉ះពាល់ផ្នែកស្មារតី។ ប្រមុខរបបសឹករូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា អ្វីដែលជារឿងសំខាន់រដ្ឋាភិបាលកំពុងធ្វើគឺធានាពីសុវត្ថិភាពនៃការជម្លៀសក្រុមកុមារ និងគ្រូបង្វឹករបស់ពួកគេ ហើយស្វែងយល់ និងរៀនសូត្រពីសកម្មភាពរបស់ពួកគេផង។ បន្ថែមលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីអភិវឌ្ឍសង្គម និងសន្តិសុខថៃ ក៏បានសុំចិត្តសាធារណជនកុំមានប្រតិកម្មខ្លាំងពេកលើហេតុការណ៍នេះ។ តាមប្រពភពព័ត៌មានដដែលនោះ រដ្ឋមន្ត្រី អះអាងថា លោក មិនចង់ឃើញប្រជាជនបន្ទោសក្រុមទាំងនេះ ហើយក៏មិនចង់ឲ្យមានការហៅក្រុមទាំងថាជាវីរៈបុរសដូចគ្នា ដ្បិតនេះ គឺជាឧប្បទ្ទវហេតុ នោះទេ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ហេតុការណ៍ នៃការបាត់ក្រុមកីឡាករវ័យក្មេង និងគ្រូបង្វឹក ហើយរកឃើញវិញរបស់ថៃ មានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង មិនត្រឹមតែក្នុងក្របខណ្ឌក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែវា ទទួលបានការចាប់ពីអាមរម្មណ៍ក្នុងក្របខណ្ឌអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1502.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា នឹងមានរៀបចំផែនការមួយដើម្បីតបតនឹងគោលនយោបាយដំឡើងពន្ធលើទំនិញជាច្រើនមុខរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ក្រុងហ្សាការតា មិនបណ្តោយឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន អនុវត្តគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនដោយតាមតែទំនើងចិត្តឡើយ។

លោក Enggartiasto Lukita រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃ៦ កក្កដា បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមានគោលនយោបាយសម្រាប់តបតវិញ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ជ្រើសយកផែនការនៃការយកពន្ធលើផលិត១២៤ មុខដែលនាំចូលពីឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងផ្នែកមួយនៃការកាត់បន្ថយឱនភាពនៃពាណិជ្ជកម្ម។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី Jakarta Post។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានលើកឡើងថា ខណៈស្ថិតក្នុងដំណាក់នៃការរៀបចំផែនការតបតនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ជាពិសេសអគ្គរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នឹងសាកល្បងប្រើប្រាស់វិធានការទន់ភ្លន់ តាមរយៈការពន្យល់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថា ឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម មិនមែនដោយសារតែការនាំចេញនៃផលិតផលស្ថិតក្រោមការអនុគ្រោះនោះទេ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីមិនចង់មានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិកដូចនឹងចិនដែរ ដ្បិតលោក ជឿជាក់ថា នៅពេលសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មផ្ទុះឡើង គ្មានភាគីណាមួយចំណេញឡើយ។ តែយ៉ាងណាលោក ក៏បានផ្ញើសារត្រង់ៗផងដែរថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏មិនបណ្តែតបណ្តោយឲ្យអាមេរិកធ្វើតាមទំនើងចិត្តខ្លួនឡើយ ពោលគឺបើឥណ្ឌូណេស៊ីរងសម្ពាធច្រើន ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងតបតវិញ។ តាម Jakarta Post ការណ៍ ដែលរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម ថ្លែងសារបែបនេះ បន្ទាប់ពី ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានព្រមានរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ពាក់ព័ន្ធនឹងឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម។ កន្លងមក ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលទទួលបានការលើកលែងពន្ធពីអាមេរិក ដែលជាចំណែកមួយដើម្បីជួយប្រទេសទាំងនេះឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ សូមជម្រាបថា ចាប់ពីរដ្ឋបាលថ្មីរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ កាន់អំណាចមក អាមេរិក ចាប់អនុវត្តគោលនយោបាយរឹតត្បិតទៅលើផលិតផលនាំចូល ដែលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន យល់ឃើញថា ជាកត្តាមួយធ្វើឲ្យមានឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម និងធ្វើឲ្យផលិតផលក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះ។ នៅថ្ងៃ៦ កក្កដា ការដំឡើងពន្ធរបស់អាមេរិក ២៥ភាគរយ លើផលិតផលចិននោះចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការ ដែលវាធ្វើឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ី អាមេរិកនឹងបន្តប្រើវិធានការនេះប្រឆាំងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតដែលនាំចូលទៅអាមេរិកផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1503.txt

ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស បានបញ្ជាក់ក្នុងវេទិកាសន្តិសុខ Shangril-La Dialogue ថ្ងៃអាទិត្យទី ៣ ខែមិថុនានេះថា កូរ៉េខាងជើងអាចរួចផុតពីទណ្ឌកម្មដរាបណាប្រទេសនេះចាប់ផ្តើមសកម្មភាពច្បាស់លាស់ និងអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការបោះចោលកម្មវិធីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

ស្របពេលដែលភាគីកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកកំពុងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន យ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស បានប្រកាសច្បាស់លាស់ថា ទណ្ឌកម្មអាចបន្ធូរបន្ថយបាន ពេលកូរ៉េខាងជើងបោះចោលអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានពេញលេញ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខការពារជាតិអាមេរិកលើកឡើងបែបនេះក្នុងជំនួបរវាងប្រចាំឆ្នាំរវាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរីថ្ងៃអាទិត្យ។ លោក ម៉ាធីស ក៏ជឿជាក់ដែរថា ផ្លូវទៅរកការចរចារវាងមេដឹកនាំទាំងពីរនៅថ្ងៃ ១២ មិថុនាខាងមុខនោះនឹងរលាក់ខ្លាំងដូចគ្នា។ «យើងអាចរំពឹងបានថា វាមានផ្លូវរលាក់ខ្លាំងមុនដល់កិច្ចចរចា។ យើងនឹងបន្តអនុវត្តដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិដែលដាក់ចេញពាក់ព័ន្ធបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង។ កូរ៉េខាងជើងនឹងទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្ម ដរាបណាប្រទេសនេះបង្ហាញឲ្យគេឃើញបានពីសកម្មភាពជាក់លាក់ និងអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ»។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ១ ខែមិថុនាថា លោកនឹងជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃ ១២ ខែមិថុនាតាមការគ្រោងទុក។ កិច្ចប្រជុំប្រវត្តិសាស្ត្រនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា បញ្ហានេះនឹងក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាសខ្លាំងក្នុងការចរចារវាងមេដឹកនាំទាំងពីរដែរ។ ពាក្យថា រំសាយអាវុធសម្រាប់លោក ត្រាំ គឺការកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែរចោល ប៉ុន្តែសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង វាប្រហែលត្រឹមជាការបញ្ឈប់ការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងលះបង់ចោលកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះហើយបានជាគេមើលឃើញថា ជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម នៅពេលខាងមុខជាជំនួបដើម្បីស្វែងយល់ពីគ្នាជាលើកដំបូង ជាជាងចរចាគ្នាលើបញ្ហាស្នូល។ តាមពិតទៅលោក ត្រាំ ប្រកាសពីជំនួបជាមួយលោក គីម ត្រឹម ៨ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែលលោកសម្រេចលុបចោលជំនួបនេះដោយសម្អាងលើសកម្មភាពប្រកបដោយអរិភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក ត្រាំ ក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា ពេលវេលាបច្ចុប្បន្នមិនសមស្របឡើយដើម្បីមានជំនួបជាមួយមេដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1504.txt

ចុងក្រោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរប្រឆាំងពុករលួយម៉ាឡេស៊ីចាប់ខ្លួននៅថ្ងៃអង្គារទី ៣ ខែកក្កដានេះដោយជាប់ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងកិបកេងលុយមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama។

អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយម៉ាឡេស៊ីដែលអនុវត្តសំណុំរឿង និងចុះចាប់ខ្លួនអតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនេះបានលើកឡើងថា វាពិតជាមានការចាប់ខ្លួនមែន ហើយការចោទប្រកាន់នឹងចាប់ផ្តើមជាបន្តបន្ទាប់។ ដោយឡែក បើតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ដែលស្រង់សម្តីមេធាវីគ្រួសារលោក ណាជីប ការចាប់ខ្លួននេះកើតឡើងនៅផ្ទះរបស់លោក ណាជីប ផ្ទាល់ ខណៈដែលការចោទប្រកាន់អាចនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃស្អែកផង។ ការចាប់ខ្លួនអតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះ កើតឡើងប្រហែលបួនថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្រោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៩២ ឆ្នាំ មហាធៀ មហាម៉ាត់ អះអាងក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Bernamaថា ការចាប់ខ្លួននឹងកើតឡើងឆាប់ៗ។ លោកបានបន្ថែមថា ការពន្យារពេលចាប់ខ្លួនគឺដោយសារអាជ្ញាធរកំពុងបន្តប្រមូលភស្តុតាងឲ្យបានរឹងមាំសិន ដើម្បីកុំឲ្យមានការថ្លោះថ្លោយនោះ។ «ខ្ញុំគិតថា ណាជីប នឹងត្រូវនាំមកតុលាការឆាប់ៗ។ មនុស្សជាតិបានបង្ហាញការងឿងឆ្ងល់ហេតុអ្វីបានជាមិនមានការចាត់វិធានការ ហើយទុកឲ្យលោក ណាជីប រស់នៅស្រួលបែបនេះ។ ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ការនាំសុំណុំរឿងនេះមកតុលាការ វាចាំបាច់ត្រូវមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។ ដូច្នេះយើងមិនបរាជ័យពេលចាប់ផ្តើមដំណើរការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក មហាធៀ។ ក្រោយចាញ់ឆ្នោតក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិលើកទី ១៤ កាលពីដើមខែឧសភា លោក ណាជីប ត្រូវប្រឈមបញ្ហាជាថ្មី ព្រោះសំណុំរឿងមូលនិធិ 1MDB ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរូបលោក ក៏ត្រូវលោក មហាធៀ បញ្ជាឲ្យគេចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេតឡើងវិញទៀត។ ណាជីប ក៏ត្រូវប្រឈមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេសផងដែរ។ ក្រោយមានបញ្ជាឲ្យស៊ើបអង្កេតឡើងវិញហើយ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីបានចុះឆែកឆេរផ្ទះ និងខុនដូរបស់លោក ណាជីប ច្រើនដង និងរឹបអូសបានលុយ គ្រឿងអលង្ការនិងរបស់មានតម្លៃផ្សេងទៀតមានទំហំជាង ២៧០លានដុល្លារឯណោះ។ ក្រៅពីរឿងកិបកេងលុយមូលនិធិរដ្ឋ លោក ណាជីប ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងសុំណុំរឿងឃាតកម្មជនជាតិម៉ុងហ្គោល Altantuya Shaariibuu ផង។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែបន្តបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អត្ថបទទាក់ទង គ្រឿងអលង្ការ,លុយ,កាបូបរឹបអូសពីផ្ទះលោក ណាជីប មានតម្លៃប្រហែល២៧០លានដុល្លារ ណាជីប ថា លោកមិនដឹងរឿងកិបកេងលុយរដ្ឋឡើយ ឯកាបូបថ្លៃ និងគ្រឿងអលង្ការជាអំណោយប៉ុណ្ណោះ មហាធៀ៖ បទល្មើសកេងប្រវ័ញ្ច, សូកប៉ាន់លុយរដ្ឋ...ស្ថិតក្នុងបណ្តឹងប្រឆាំងលោក ណាជីប អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1505.txt

ភ្នំពេញ៖ បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ អាចបង្កជាសង្គ្រាមខ្នាតធំ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក នាពេលអនាគត។ នោះក៏ព្រោះ កោះតៃវ៉ាន់ នៅតែមានមហិច្ចតាធំ ក្នុងការទាមទារឯករាជ្យពីចិន ខណៈដែលចិន រឹតបន្តឹងការរើបម្រាសរបស់តៃវ៉ាន់។

ជម្លោះកោះតៃវ៉ាន់ និងចិន ដែលបានអូសបន្លាយអស់រយៈពេល៧០ឆ្នាំមកហើយ នៅតែជាបញ្ហាស្មុគស្មាញនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ បាននិយាយថា ជម្លោះកោះតៃវ៉ាន់ អាចក្លាយទៅជាសង្គ្រាមខ្នាតធំ នៅពេលខាងមុខ ដោយសារបំណងទាមទារឯករាជ្យពីចិននេះ។ សម្រាប់លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ ការប្រើនយោបាយជាតិនិយមរបស់រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ថ្មី ដែលមាននិន្នាការទៅលោកខាងលិច ហើយប្រឆាំងជាមួយចិន គឺជាសញ្ញាណមិនល្អសម្រាប់តៃវ៉ាន់ឡើយ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលចិន បានព្រមានខ្លាំងៗនៅប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះថា ចិនមិនឲ្យបាត់បង់ទឹកដីខ្លួន សូម្បីតែមួយចំអាម។ សូមស្ដាប់សំឡេង៖ ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផ្លូវមួយ ខ្សែក្រវាត់មួយ និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា កាលថ្ងៃទី២ កក្កដា ទីប្រឹក្សាវិទ្យាស្ថានជាតិ ការទូតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក គឺមានភាពក្តៅគគុកជាងគេ ដោយមានជម្លោះជាច្រើន ជាពិសេសជម្លោះទាក់ទងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូចជាជម្លោះនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងកោះតៃវ៉ាន់។ ហើយកោះតៃវ៉ាន់ខ្ញុំគិតថា ជាចំណុចរសើបមួយ ដែលអាចឈានដល់សង្គ្រាមខ្នាតធំនៅក្នុងតំបន់ ព្រោះតៃវ៉ាន់ គឺមានចលនាមួយ ទាមទារឯករាជ្យពីប្រទេសចិន ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី ហើយគណបក្សមួយ ដែលមាននិន្នាការងាកទៅលោកខាងលិច ហើយចង់ឲ្យតៃវ៉ាន់ មានស្វ័យភាពជាងរដ្ឋាភិបាលមុន ដែលវាជារបត់មួយដ៏ស្មុគស្មាញ»។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ស៊ី ប្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក៖«ចិនមិនឃ្លានទឹកដីគេ ហើយក៏មិនអាចឲ្យបាត់ដីខ្លួនមួយអ៊ីញដែរ» កាលពីថ្ងៃទី២៧ មិថុនា ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនភីង បាននិយាយប្រាប់លោក ម៉ាធីស រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកថា ចិនមិនអាចបាត់បង់ដី ដែលបន្សល់ទុកមកពីដូនតា សូម្បីតែមួយអ៊ីញឡើយ។ ហើយអ្វីដែលជារបស់អ្នកដទៃ ក៏ចិនមិនចង់បានដូចគ្នា។ បន្ថែមពីនេះលោក ស៊ី ជីនភីង បានប្រាប់លោក ម៉ាធីស ទៀតថា រឿងបញ្ហាទឹកដីជារឿងដោយឡែក ហើយចិននឹងមិនធ្វើសម្បទានណាមួយជុំវិញបញ្ហាទឹកដីឡើយ។ ក្នុងពាក្យសម្ដីរបស់ប្រធានាធិបតីចិនរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ថា លោកចង់សំដៅលើទឹកដីណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែគេអាចយល់បានថា លោកចង់សំដៅលើដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដ៏រ៉ាំរ៉ៃនិងបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ដែលចិនចាត់ទុកជាអាណាខេត្តខ្លួនដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា បញ្ហាជម្លោះកោះតៃវ៉ាន់ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ហាក់មានភាពតានតឹងខ្លាំង ចាប់តាំងពីរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលដឹកនាំដោយលោកស្រី Tsai Ing-wen កាលពីឆ្នាំ២០១៦មក។ ទម្រង់ដឹកនាំរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ត្រូវបានគេមើលឃើញថា លោកស្រីហាក់មានជាតិនិយមខ្លាំង ក្នុងការប្រឆាំងទាមទារឯករាជ្យពីចិន ខុសពីរដ្ឋាភិបាលចាស់ ដែលដឹកនាំដោយ Ma Ying-jeou ដែលមិនសូវមានបញ្ហាជាមួយចិន។ តាមរយៈការដឹកនាំរបស់លោកស្រី Tsai Ing-wen ជាង២ឆ្នាំនេះ ដែលមានទំនោរទៅរកការប្រកាសឯករាជ្យ និងបដិសេធគោលនយោបាយចិនតែមួយនោះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ចិនបានធ្វើសកម្មភាពជាច្រើន ទាំងផ្នែកយោធា និងការទូត ដើម្បីដាក់សម្ពាធទៅលើតៃវ៉ាន់ ។ ជាក់ស្តែងប្រទេសមួយចំនួន ដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយតៃវ៉ាន់ជាច្រើនឆ្នាំហើយនោះ បានកាត់ផ្ដាច់ការទូតជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារប្រទេសទាំងនោះរងសម្ពាធពីរដ្ឋាភិបាលចិន ៕ សូមស្ដាប់សំឡេង៖ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1506.txt

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានថ្លែងនៅថ្ងៃអង្គារទី ១ ខែឧសភាថា កំហុសធំបំផុតរបស់លោក គឺបណ្តោយឲ្យលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ កាន់អំណាច។ លោកអះអាងថា លោកចង់លាងកំហុសឆ្គងនេះ ខណៈដែលម៉ាឡេស៊ីកំពុងត្រៀមខ្លួនបោះឆ្នោតសភានៅថ្ងៃ ៩ ខែឧសភាខាងមុខនេះផង។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបួន និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់អំណាចយូរជាងគេរបស់ម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ សង្ឃឹមថា ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីនឹងចូលរួមនិងផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តចំពោះលោកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រទេសជាតិជាពិសេសលាងកំហុសចាស់របស់លោកតែម្តង។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររាប់រយនាក់ដែលអង្គុយរង់ចាំលោកទាំងកណ្តាលភ្លៀងនៅតំបន់ Titiwangsa មហាធៀ បានថ្លែងថា លោកសោកស្តាយដែលបានបង្កើតកំហុសឆ្គងដ៏ធំមួយក្នុងជីវិត។ កំហុសឆ្គងដ៏ធំនោះគឺការជ្រើសរើសយកលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នឲ្យកាន់អំណាចនោះ។ យោងតាមទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia អ្នកនយោបាយជើងចាស់វ័យ ៩២ ឆ្នាំរូបនេះបានថ្លែងថា៖«កំហុងឆ្គងធំបំផុតដែលខ្ញុំបានបង្កើតឡើងក្នុងជីវិតនេះគឺជ្រើសរើសយកលោក ណាជីប។ បងប្អូនប្រជាជនទាំងអស់គ្នា ខ្ញុំចង់លុបលាងកំហុសឆ្គងនេះ ហើយខ្ញុំកំពុងព្យាយាមឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីដែលកាន់តំណែងយូរជាងគេពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣ នេះ ត្រឡប់មកចូលឆាកនយោបាយជាថ្មី ហើយគោលដៅចម្បងរបស់លោកក្នុងការចាប់ដៃសត្រូវចាស់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងឈរជើងក្នុងជំរំបក្សប្រឆាំងគឺ ទម្លាក់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលហ៊ុមព័ទ្ធដោយរឿងអាស្រូវពុករលួយពីតំណែង។ បច្ចុប្បន្នលោកជាប្រធានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ហើយក៏ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីឈរជាតំណាងរាស្ត្រនៅកោះ Langkawi ផងដែរ។ វាហាក់បីដូចជាស្រដៀងនឹងការលើកឡើងរបស់លោកកន្លងមកដែរ ដោយលោកបង្ហាញការសោកស្តាយចំពោះអ្នកស្នងតំណែងក្រោយលោកចុះចេញពីតំណែងឆ្នាំ ២០០៣។ អ្នកស្នងតំណែងលោកកាលនោះគឺលោក Abdullah Badawi ហើយក្រោយមកលោក មហាធៀក៏តស៊ូមតិជំរុញឲ្យលោក ណាជីប ឡើងកាន់តំណែងម្តង ដោយលោកមានជម្លោះជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីប្រាំ Badawi ។ យ៉ាងណាមិញ លោក មហាធៀ និងលោក ណាជីប មានជម្លោះជាមួយគ្នាទៀត ដោយសារលោក មហាធៀ រិះគន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចប្បន្នមិនសំចៃមាត់រឿងពាក់ព័ន្ធពុករលួយលុយរដ្ឋ 1MDB ដែលជារឿងអាស្រូវធំបំផុតមួយសម្រាប់ម៉ាឡេស៊ី។ ក្រោយមានជម្លោះពាក្យសម្តី លោក មហាធៀ បានសម្រេចដើរចេញពីបក្សកាន់អំណាច UMNO ដែលជាបក្សដែលគ្រប់គ្រងម៉ាឡេស៊ីចាប់ពីពេលប្រទេសនេះប្រកាសឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៥៨ មកនោះ។ បន្ទាប់មក លោកចាប់ផ្តើមបើកគណបក្សផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានឈ្មោះជាភាសាម៉ាឡាយូថា Parti Pribumi Bersatu Malaysia ឬគណបក្សរួបរួមជាតិជាតិភាគតិចម៉ាឡេស៊ី (MUIP) នៅឆ្នាំ ២០១៦ ហើយចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan តែម្តង។ ក្នុងការដណ្តើមអាសនៈក្នុងការបោះឆ្នោតសភាខាងមុខ លោកជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សប្រឆាំងនេះ ហើយលោកនឹងត្រឡប់ទៅធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបើបក្សប្រឆាំងឈ្នះឆ្នោតកាន់កាប់រដ្ឋាភិបាលនោះ។ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នឹងត្រូវមកជំនួសតំណែងលោក មហាធៀ នៅពេលដែលលោករួចពីពន្ធនាគារផងដែរ។ អាន់វ៉ា ជាប់ទោសដោយសារលោកមានពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយបុរសដូចគ្នាដែលវាជាអំពើខុសច្បាប់នៅម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែខាងសិទ្ធិមនុស្សចាត់ទុកវាជារឿងនយោបាយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1507.txt

ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីកំពុងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រនៅថ្ងៃពុធទី ៩ ខែឧសភានេះ។ គេរំពឹងថា សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional នឹងនៅតែអាចយកជ័យជម្នះបាន បើទោះជាមានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ មានសំឡេងគាំទ្រច្រើនក៏ដោយ។ អ្នកជំនាញបានបញ្ជាក់ថា បើបក្សប្រឆាំងជាប់ឆ្នោត វានឹងមានការផ្លាស់ប្តូរច្រើនក្នុងនយោបាយម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសការបន្តស៊ើបអង្កេតករណីពុករលួយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ។

លោកបណ្ឌិត Azmil Tayeb សាស្ត្រាចារ្យនៃសាកលវិទ្យាល័យ Sains Malaysia ជំនាញនយោបាយប្រៀបធៀប បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមសារអេឡិចត្រូនិកថា បក្សប្រឆាំងប្រឈមបញ្ហាច្រើនទាំងជាពិសេសការលម្អៀងរបស់ស្ថាប័នរៀបចំបោះឆ្នោតដូចជាការរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្ងៃធ្វើការ,កំណត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតថ្មី និងការអនុវត្តច្បាប់បោះឆ្នោតមិនត្រឹមត្រូវជាដើម។ អត្ថបទទាក់ទង បក្សបំបែកសំឡេងឆ្នោត,គណៈកម្មការបោះឆ្នោតលម្អៀង ធ្វើឲ្យបក្សប្រឆាំងរបស់ មហាធៀ ពិបាកឈ្នះឆ្នោត លោក Azmil ពន្យល់ថា ការកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតថ្មីមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេលើលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាពិសេសអាសនៈដែលបក្សកាន់អំណាចនឹងទទួលបាន។ ទីមួយវាបង្កើនចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតជនជាតិម៉ាឡេស៊ីនៅមណ្ឌលបោះឆ្នោតដែលមានចម្រុះជនជាតិព្រោះ រដ្ឋាភិបាលដឹងថាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីនឹងបោះឆ្នោតឲ្យខ្លួន។ ទីពីរគឺ រដ្ឋាភិបាលដាក់ទាហាន និងប៉ូលិសនៅមណ្ឌលដែលឈ្នះដោយបក្សប្រឆាំងកន្លងមកដោយសារគេរំពឹងថា ក្រុមទាហានប៉ូលិសដែលគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលនឹងធ្វើឲ្យសំឡេងបក្សប្រឆាំងចុះខ្សោយ។ ទីបីគឺ កំណត់បញ្ចូលអ្នកបោះឆ្នោតមិនមែនជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសជនជាតិចិន-ម៉ាឡេស៊ីទៅក្នុងមណ្ឌលបោះឆ្នោតដែលមានអ្នកបោះឆ្នោតជនជាតិម៉ាឡេស៊ីតិចតួច ព្រោះជាធម្មតាជនជាតិចិនបោះឆ្នោតឲ្យបក្សប្រឆាំងស្រាប់។ ដូច្នេះហើយបក្សប្រឆាំងនឹងឈ្នះបានអាសនៈនៅមណ្ឌលបោះឆ្នោតដែលមានប្រជាជនច្រើន ខណៈដែលខាងបក្សកាន់អំណាចនឹងងាយឈ្នះនៅមជ្ឈលដែលមានប្រជាជនតិច។ តាមពិតទៅ ម៉ាឡេស៊ីប្រកាន់ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដែលបក្សណាឈ្នះបានអាសនៈសភាច្រើនជាងគេក្នុងចំណោមអាសនៈសរុប ២២២ បក្សនោះជាអ្នកឈ្នះ ទោះជាគេចាញ់សំឡេងឆ្នោតទូទាំងប្រទេសក៏ដោយ (First Past the Post System)។ ឆ្នាំ ២០១៣ បក្សកាន់អំណាចដណ្តើមបានអាសនៈ ៦០ ភាគរយ ខណៈដែលសំឡេងគាំទ្រសរុបមានត្រឹមជាង ៤០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ បក្សប្រឆាំងដណ្តើមបានសំឡេងឆ្នោតសរុបភាគច្រើន៥២ភាគរយ។ បើសិនបក្សប្រឆាំងឈ្នះឆ្នោត.... ក្នុងករណីដែលបក្សប្រឆាំងអាចយកឈ្នះការបោះឆ្នោតបាននោះ វានឹងមានការប្រែប្រួលខ្លាំងក្នុងបរិបទនយោបាយម៉ាឡេស៊ី។ ប៉ុន្តែវាមិនមានការប្រែប្រួលខ្លាំងក្នុងនយោបាយការបរទេសរវាងម៉ាឡេស៊ីជាមួយបណ្តាប្រទេសជិតខាងឡើយ។ បណ្ឌិត Azmil ពន្យល់ថា ឧទាហរណ៍បើបក្សប្រឆាំងជាប់ឆ្នោតដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលមែននោះ វានឹងក្លាយជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្រមិនធ្លាប់មានចាប់ពីម៉ាឡេស៊ីប្រកាសឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៥៧។ អ្វីដែលសំខាន់នោះ វានឹងជំរុញឲ្យមានការកែទម្រង់នយោបាយស៊ីជម្រៅ និងចាប់ផ្តើមបោសសម្អាតអំពើពុករលួយនៅក្នុងសង្គមម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំផង។ ការបោសសម្អាតអំពើពុករលួយជារឿងស្នូលព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះរបស់ម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ហ៊ុមព័ទ្ធដោយរឿងអាស្រូវពុករលួយ 1MDB។ លោកត្រូវបានតុលាការម៉ាឡេស៊ីសម្រេចថា គ្មានទោស ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងនៅតែគួរឲ្យសង្ស័យដដែល។ បណ្ឌិតវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយខាងលើបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថា វានឹងមានការកែទម្រង់ស្ថាប័នទ្រង់ទ្រាយធំមួយ ក្នុងនោះមានការកាត់បន្ថយទំហំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងអំណាចនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្រៅពីនេះវានឹងមានការបង្កើនអំណាចស្ថាប័នយុត្តាធិកាដើម្បីឲ្យស្ថាប័ននេះកាន់តែឯករាជ្យ និងមានលទ្ធភាពរក្សាគោលការណ៍ត្រួតពិនិត្យនិងតុល្យភាព ក្នុងនោះគឺមានការបន្តស៊ើបអង្កេតករណីពុករលួយពាក់ព័ន្ធនាយករដ្ឋមន្ត្រីឲ្យកាន់តែសកម្មថែមទៀត។ ស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោតជាពិសេសការកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតដើម្បីធ្វើឲ្យវាកាន់តែមានយុត្តិធម៌ និងតំណាងឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1508.txt

បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ទទួលយកសំណើរបស់ប្រមុខដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន កាលពីខែមីនាមកនោះ ការជជែកគ្នាស្ដីពីទីតាំងនៃជំនួបក៏ចាប់ផ្ដើមដែរ។ ពីដំបូង គេឃើញមានទីក្រុងធំៗនៅជុំវិញពិភពលោកដែលអាចធ្វើម្ចាស់ផ្ទះការជួបគ្នារបស់លោក ត្រាំ និងលោក គីម តួយ៉ាងទីក្រុងហ្សឺណែវរបស់ស្វ៊ីស និងទីក្រុងស្តុកខុលរបស់ស៊ុយអែត ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជារដ្ឋអព្យាក្រឹត និងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអាមេរិកផង និងកូរ៉េខាងជើងផង។

ទីក្រុងប៉េកាំងរបស់ចិន ទីក្រុងអ៊ូឡង់បាទ័ររបស់ម៉ុងហ្គោលី សិង្ហបុរីរបស់សិង្ហបុរី និងតំបន់គ្មានកងទ័ពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក៏មានឈ្មោះជាបេក្ខភាពរៀបចំនួបនេះដែរ។ យ៉ាងណាមិញ នៅមុននេះលោក ត្រាំ ក៏ធ្លាប់បានប្រកាសថា មានទីតាំងចំនួនពីរដែលត្រូវពិចារណា ហើយចុងក្រោយនេះលោកក៏ប្រកាសជួបជាមួយលោក គីម នៅសិង្ហបុរីតែម្ដង បន្ទាប់ពីបានពិភាក្សាជាមួយកូរ៉េខាងជើងរួចមកនោះ។ មានហេតុផលមួយចំនួនដែលធ្វើសិង្ហបុរីក្លាយជាបេក្ខភាពនាំមុខគេ។ សិង្ហបុរី៖ អាមេរិកក៏ត្រូវ កូរ៉េខាងជើងក៏ត្រូវ ហេតុផលសំខាន់ដែលធ្វើឲ្យដែនកោះសិង្ហបុរីទទួលរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ គឺទំនាក់ទំនងការទូតល្អជាមួយគូសន្ទនាទាំងសងខាង។ សិង្ហបុរី គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតមួយរបស់អាមេរិកតាំងពីយូរណាស់មកហើយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង គឺជាមេដឹកនាំអាស៊ានដំបូងគេដែលបានជួបលោក ត្រាំ នៅសេតវិមានកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ ។ សម្រាប់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ សិង្ហបុរី គឺជាជម្រើសល្អ និងអព្យាក្រឹត។ ងាកទៅទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងវិញ ក្រុងសិង្ហបុរីក៏មានចំណងការទូតល្អជាមួយក្រុងព្យុងយ៉ាងដែរ។ សិង្ហបុរីស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសតិចតួចដែលមានស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើង និងមានស្ថានទូតរបស់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើងដែរ។ ប៉ុន្តែមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ទំនាក់ទំនងនេះហាក់ធ្លាក់ចុះបន្តិចដោយសារសិង្ហបុរីអនុវត្តតាមការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខលើកូរ៉េខាងជើង។ ការកំណត់ទីតាំងនេះ មិនមែនជារឿងធម្មតាឡើយ ហើយមានឥទ្ធិពលនយោបាយខ្លាំងដែលអាចឲ្យភាគីម្ខាងកេងចំណេញលើភាគីម្ខាងទៀត។ ចិនស្និទ្ធកូរ៉េខាងជើង ដូចនេះគ្មានហេតុផលលោក ត្រាំ ត្រូវទៅជួបលោក គីម នៅប៉េកាំងឡើយ ឯកូរ៉េខាងត្បូងជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ដូច្នេះក៏គ្មានមូលហេតុដែលលោក គីម ទៅជួបលោក ត្រាំ នៅកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ មធ្យោបាយធ្វើដំណើររបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន មធ្យោបាយធ្វើដំណើររបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏ជាលក្ខខណ្ឌពិសេសមួយក្នុងការពិចារណានៃជំនួបនេះដែរ។ បើនិយាយពីទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសគូសន្ទនាទាំងពីរជាមួយស្វ៊ីស និងស៊ុយអែត ក៏ដូចជាបញ្ហាសន្តិសុខ គឺល្អដូចសិង្ហបុរីដែរ ប៉ុន្តែបើគិតពីចម្ងាយធ្វើដំណើរវិញនោះ សិង្ហបុរីមានអាទិភាពជាង។ នេះក៏ព្រោះតែលោក គីម មិនមានមធ្យោបាយសម្រាប់ដំណើរចម្ងាយឆ្ងាយឡើយ។ យន្តហោះផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក Chammae-1 មានអាយុកាលចាស់ និងមិនអាចហោះហើរបានឆ្ងាយឡើយ។ ផលិតក្នុងទសវត្សរ៍៧០របស់រុស្ស៊ី យន្តហោះធុននេះ មិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុបដោយមិនមានការឈប់សំចតឡើយ។ យន្តហោះនេះអាចធ្វើដំណើរបានក្នុងរយៈចម្ងាយប្រហែល៥ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ប៉ុន្តែពីកូរ៉េខាងជើងទៅស៊ុយអែតមានចម្ងាយជាង៧ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ហើយទៅស្វ៊ីសមានចម្ងាយប្រហែល៨៥០០គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ សម្រាប់ទៅសិង្ហបុរីវិញ លោក គីម អាចធ្វើដំណើរដោយមិនចាំបាច់ឈប់សំចតឡើយ។ និយាយរឿងធ្វើដំណើរនេះ កូរ៉េខាងជើងចង់ឲ្យរៀបចំជំនួបនៅម៉ុងហ្គោលី ព្រោះនៅកៀក ហើយប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េកូរ៉េខាងជើងអាចធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងរបស់លោកបានទៀតផង។ ចំពោះអាមេរិកវិញ ម៉ុងហ្គោលី ក៏ជាជម្រើសល្អមួយដែរ តែទាស់ត្រង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់ខ្សោយ ហើយការពង្រឹងសន្តិសុខក៏មានកម្រិត ដែលហេតុនេះទើបអាមេរិកចង់បានសិង្ហបុរីវិញ។ និយាយពីសិង្ហបុរី គឺល្អទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ទាំងចម្ងាយធ្វើដំណើរ ក៏ដូចជាសន្តិសុខផង។ សិង្ហបុរីត្រៀមខ្លួនរួចស្រេច ក្រោយការប្រកាសរបស់លោក ត្រាំ សិង្ហបុរី ក៏ត្រៀមខ្លួនរួចដែរ។ ក្រសួងការបរទេសសិង្ហបុរីបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ថា សិង្ហបុរីរីករាយក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ហើយសង្ឃឹមថា ជំនួបនេះនឹងជំរុញសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ឯនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី វិញបានសរសេរលើ

article_1509.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានបញ្ជាក់ថា មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីឯកភាពលើកលែងទោសដល់មេដឹកនាំបក្សយុត្តិធម៌ប្រជាជន (PKR) លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារដោយសារពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នា។

មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី មូហាម៉ាត់ទីប្រាំ (Yang di Pertuan Agong) បានសន្យាលើកលែងទោសដល់លោក អាន់ វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម មេដឹកនាំបក្សយុត្តិធម៌ប្រជាជន (សមាជិកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan) ហើយការដោះលែងនោះនឹងចាប់ផ្តើមភ្លាមៗតែម្តង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់នៅថ្ងៃសុក្រទី ១១ ខែឧសភានេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Malaysiankini ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« ក្នុងពេលពិភាក្សារវាងសមាជិកបក្សជាមួយព្រះមហាក្សត្រ ព្រះមហាក្សត្របានបង្ហាញឆន្ទៈទ្រង់ក្នុងការលើកលែងទោសដល់លោក អាន់វ៉ា ភ្លាមៗ »។ ក្រោយទទួលបានភ្លើងបៃតងពីព្រះមហាក្សត្រ លោក មហាធៀ បន្ថែមថា សម្ព័ន្ធគណបក្ស Pakatan Harapan នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការនីតិវិធីរបស់ខ្លួនតែម្តង។ វាជាការត្រួសត្រាយផ្លូវមួយសម្រាប់លោក អាន់វ៉ា ឲ្យត្រឡប់ចូលនយោបាយជាថ្មីទៀត និងឈានទៅទទួលអំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីពីលោក មហាធៀ នៅពេលខាងមុខផង។ មុនបង្កើនសម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង លោក មហាធៀ បានសន្យាហើយថា លោកនឹងផ្ទេរតំណែងឲ្យលោក អាន់វ៉ា វិញពេលចេញពីពន្ធនាគារនោះ។ ប៉ុន្តែលោកក៏បានពន្យល់ផងថា លោកត្រូវការពេលវេលាខ្លះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងនយោបាយម៉ាឡេស៊ី ព្រោះលោកមានបទពិសោធន៍ស្រាប់។ តាមពិតទៅ លោក អាន់វ៉ា នឹងត្រូវដោះលែងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនាខាងមុខ ដោយសារលោកជាប់ពន្ធនាគារអស់រយៈពេលមួយភាគបីនៃទោសសរុបហើយនោះ។ នេះជាការអះអាងរបស់ នាយកដ្ឋានពន្ធនាគារម៉ាឡេស៊ី កាលពីខែមីនាកន្លងមក។ តាមពិតទៅ លោក អាន់វ៉ា ធ្លាប់ជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោមអាណត្តិលោក មហាធៀ។ លោកត្រូវបានលោក មហាធៀ បណ្តេញចេញពីតំណែងឆ្នាំ ១៩៩៨ ហើយក្រោយមកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារដោយសារបទល្មើសរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាថែមទៀត។ លោកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារម្តងទៀតកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ ដោយលោករងការចោទប្រកាន់ជាថ្មីពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាទៀត ពេលលោក ណាជីប ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក អាន់វ៉ា ហៅការចាប់ខ្លួនលោកថាជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_151.txt

ពាក្យ«លប់» មានថ្នាក់ពាក្យជានាម មានន័យថា ជាប្រដាប់ចាបសត្វមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានជាទ្រុង រុំស្លឹកឈើស្រស់មានប៉ែកដាក់បក្សីធ្លាក់ មានប៉ែកសំណាញ់ មានគន្លឹះថ្លោះបាន សម្រាប់ឲ្យជាប់បក្សីព្រៃដែលដេញធ្នាក់។ ឧទាហរណ៍ លប់លលក, លប់ទទា, លលកព្រៃជាប់លប់ ជាដើម។

ចំណែកពាក្យ«លុប» មានថ្នាក់ពាក្យជាកិរិយាសព្ទ មានន័យថា ធ្វើឲ្យបាត់ស្នាម, ឲ្យបាត់គំនូស, ឲ្យបាត់លំអាន, ឲ្យបាត់រូប, ឲ្យបាត់ឈ្មោះ, ធ្វើឲ្យវិនាស, ធ្វើឲ្យសូន្យ។ ឧទាហរណ៍ លុបអក្សរ, លុបដាន, លុបឈ្មោះ,...ជាដើម។ ប្រើក្នុងន័យបំពេញ, ជម្រៅ, រណ្ដៅឲ្យបាត់ៈ លុបរណ្ដៅ, បំពេញក្រហូង, លុបអណ្ដូង...។ ប្រើក្នុងន័យលាងសម្អាត, ជម្រះស្រលាបដោយទឹក៖ លុបមុខ, លុបខ្លួន។ ក្នុងនោះដែរ បើប្រើក្នុងប្រើប្រាស់សម្ដីផងដែរៈ សម្ដីលុបលើ, សំឡេងលុបលើគេទាំងអស់។ ពាក្យ «លុប» នេះបើប្រើក្នុងន័យនិយាយពីគុណ គេនិយាយថា លុបគុណ នៅមានន័យថា បំបាត់គុណគឺបំបាត់ឲ្យលេចឮថាគេមានគុណចំពោះខ្លួន។ ក៏ប៉ុន្តែចំពោះពាក្យ«ព្រលប់»និង«ព្រលុប» មួយណាត្រឹមត្រូវ? ចំពោះពាក្យនេះ ទោះបីពាក្យថា«លុប»មានន័យថា ធ្វើឲ្យបាត់រូប តែមិនអាចសរសេរថា«ព្រលុប»ទេ។ ពាក្យដែលត្រឹមត្រូវគឺត្រូវសរសរថា «ព្រលប់»ដែលមានន័យថា ពេលដែលទើបនឹងយប់។ ចំណែកពាក្យ«លុប»វិញ គឺមានន័យដូចនឹងពាក្យថា «លោប»ផងដែរៈ ការលុបចោល, ការបំបាត់ មិនឲ្យមាន។ ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1510.txt

បុគ្គលចម្រូងចម្រាសម្នាក់ទៀតគឺ អគ្គរដ្ឋព្រះរាជអាជ្ញាម៉ាឡេស៊ីត្រូវបានប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថ្មីបញ្ជាឲ្យចុះចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃចន្ទទី ១៤ ខែឧសភា។ ប្រធានស្ថាប័នអយ្យការរូបនេះត្រូវប្រឈមនឹងបណ្តឹងច្រើនដែរជុំវិញការជួយធានាថា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ស្អាតស្អំមិនពាក់ព័ន្ធពុករលួយ។

នៅថ្ងៃធ្វើការដំបូង នាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានសម្រេចបញ្ជាឲ្យអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាម៉ាឡេស៊ីលោក Mohamad Apandi Ali ចាកចេញពីតំណែងរបស់ខ្លួន ខណៈដែលមន្ត្រីរូបនេះរៀបចំបើការស៊ើបអង្កេតឡើងវិញនូវសំណុំរឿងពុករលួយក្នុងគម្រោងរដ្ឋ 1MDB។ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ថា បណ្តឹងជាច្រើនត្រូវបានរៀបចំហើយដើម្បីប្រឆាំងប្រធានស្ថាប័នអយ្យការខាងលើនេះ ជុំវិញការពាក់ព័ន្ធនឹងការព្យាយាមបញ្ចប់សំណុំរឿងដោយជួយលាងសម្អាតរឿងអាស្រូវពុករលួយរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់កន្លងមក។ ]ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ស្រង់សម្តីលោក មហាធៀ ដូច្នេះ៖«យើងត្រូវធានាថា ការស៊ើបអង្កេតពាក់ព័ន្ធករណីពុករលួយនេះជារឿងអាទិភាព។ យើងចាំបាច់ត្រូវធានាបានថា ស្ថាប័អយ្យការធ្វើការងាររបស់ខ្លួនដោយផ្អែកសំខាន់លើច្បាប់»។ តាមពិតទៅ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ក្រោយជាប់ឆ្នោតថា ប្រធានស្ថាប័ន និងអាជ្ញាធររដ្ឋមន្ត្រីចំនួនត្រូវអស់តំណែងដោយសារការជួយការពាររឿងក្តីពុករលួយរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប។ គេមើលឃើញថា កាលពីឆ្នាំ ២០១៦ លោក Mohamed Apandi បានប្រើប្រាស់អំណាចខ្លួនជាអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាដើម្បី បញ្ជាក់ជាផ្លូវការថាលោក ណាជីប មិនបានធ្វើអ្វីខុសច្បាប់ឡើយ ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងចំណោមនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ។ ខណៈដែលអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាត្រូវបង្ខំឲ្យចុះចេញតំណែង ប្រធានគណៈកម្មការប្រឆាំងអំពើពុករលួយលោក Dzulkifli Ahmad សម្រេចលាលែងពីតំណែងម្សិលមិញដូចគ្នាដែរ។ លោក មហាធៀ បានចោទថា ប្រធានអង្គភាពនេះមិនឯករាជ្យដោយមិនចេញចំណាត់ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយដែលកើតឡើងកន្លងមកឡើយ។ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមកទៅ លោក ណាជីប និងភរិយា ក៏ត្រូវនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ដាក់ចុះឲ្យស្ថិតក្រោមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេសផងដែរ ដោយវិធានការនេះផ្តួចផ្តើមដោយលោក មហាធៀ ផ្ទាល់។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក មហាធៀ ផងដែរនោះមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម៉ាឡេស៊ីផ្សេងទៀតក៏នឹងស្ថិតក្រោមបញ្ជីខ្មៅដូចលោក ណាជីប ដែរ ប៉ុន្តែលោកមិនបានបញ្ជាក់ឲ្យបានជាក់លាក់នោះឡើយ៕ អត្ថបទទាក់ទង ម៉ាឡេស៊ី៖មេអង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយចុះពីតំណែង ក្រោយលោក មហាធៀ ចោទថាមិនឯករាជ្យ អតីតប្រធានអង្គភាពពុករលួយប្តឹង ណាជីប ដែលព្យាយាមបិទការស៊ើបអង្កេតរឿងពុករលួយពេលខ្លួនមានអំណាច ម៉ាឡេស៊ី៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីទើបចាញ់ឆ្នោត ណាជីប ស្ថិតក្រោមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេស អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1511.txt

សន្ធិសញ្ញាបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េផ្លូវការនឹងត្រូវប្រកាសក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ នេះបើតាមការសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមក្រោយជំនួបកំពូលមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបីនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសានៅឯតំបន់គ្មានយោធាខណ្ឌចែកកូរ៉េទាំងពីរ។ កូរ៉េទាំងពីរក៏យល់ព្រមស្វែងរកការបង្រួបបង្រួមជាតិ កាត់បន្ថយភាពតានតឹងផ្នែកយោធា និងការចំណាយលើវិស័យកងទ័ពដើម្បីជាសក្ខីកម្មនៃការបន្ធូរភាពតានតឹង។ កាន់តែសំខាន់ កូរ៉េខាងជើងក៏សន្យារំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដែរ។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ប៉ាន់មុនជុមសម្រាប់សន្តិភាព វិបុលភាព និងការបង្រួបង្រួមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនេះ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅតំបន់ព្រំដែនខណ្ឌចែកកូរ៉េទាំងពីរ និងធ្លាប់ជាទីប្រយុទ្ធគ្នាកាលពី៦៥ឆ្នាំមុន។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក្រោយជំនួបពេញមួយថ្ងៃ មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរប្រកាសថា នឹងមិនមានសង្គ្រាមទៀតឡើយនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយសករាជថ្មីនៃសន្តិភាពបានចាប់ផ្ដើមហើយ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ័បន្តថា កូរ៉េទាំងពីរនឹងសហការគ្នាយ៉ាងសកម្មដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពឲ្យបានល្អ និងអចិន្ត្រៃយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ការបញ្ចប់សង្គ្រាមនេះ ជាការចង់បានរបស់កូរ៉េខាងត្បូងជាយូរមកហើយ ដ្បិតកូរ៉េទាំងសងខាងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្វើសង្គ្រាម ទោះជាសង្គ្រាមកូរ៉េចប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣។ ជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងវិញ លោក គីម និងលោកមូន បានប្រកាសពីប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរពីឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានគោលដៅឧបទ្វីបកូរ៉េគ្មាននុយក្លេអ៊ែរ។ កូរ៉េទាំងពីរក៏ឯកភាពគ្នាពង្រឹងទំនាក់ទំនងតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំជាទៀងទាត់ និងជជែកតាមទូរសព្ទដោយផ្ទាល់។ អ្វីដែលសំខាន់នោះលោក មូន នឹងអញ្ជើញទៅទស្សនកិច្ចនៅក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅឆ្នាំនេះ តាមការអញ្ជើញរបស់លោក គីម ផងដែរ។ កូរ៉េទាំងពីរក៏នឹងរៀបចំការជួបជុំក្រុមគ្រួសារកូរ៉េដែលបែកបាក់គ្នាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមកូរ៉េនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហាខាងមុខដែរ ។ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង ៥៧០០០គ្រួសារដែលមានបងប្អូននៅកូរ៉េខាងជើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1512.txt

រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ បានបន្តបាត់បង់កល្យាណមិត្តក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដោយពួកគេ បានសម្រេចជ្រើសរើសយកការកសាងទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការជាមួយរដ្ឋាភិបាលចិនវិញ ។ ការសម្រេចចាកចេញរបស់កល្យាណមិត្តតៃវ៉ាន់ទាំងនោះ ក្រោមហេតុផលស្រដៀងគ្នាៗ ដោយពួកគេ មើលឃើញពីផលប្រយោជន៍ច្រើនក្នុងការកសាងទំនាក់ទំនងជាមួយចិនច្រើនជាង ។

ដោយ ៖ លោក ទេព អ៊ីវិសាល គិតពីឆ្នាំ២០១៦ មកពោលគឺបីឆ្នាំជាប់ៗគ្នា តៃវ៉ាន់ បានបាត់បង់ប្រទេសកល្យាណមិត្ត ដែលមានដៃគូការទូតផ្លូវការជាមួយនឹងគ្នាច្រើនទសវត្សរ៍ហើយនោះរហូតដល់បីប្រទេស ដែលក្នុងនោះ សៅតូម៉េ និង ប្រាំងស៊ីប , ប៉ាណាម៉ា និងចុងក្រោយនេះគឺសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ។ ការបាត់បង់កល្យាណមិត្តបន្តបន្ទាប់នេះ ជាសញ្ញាណកាន់តែអវិជ្ជមាន និងផុយស្រួយមួយសម្រាប់អនាគតការទូតរបស់តៃវ៉ាន់ ។ ១. ហេតុអ្វីបានកល្យាណមិត្តតៃវ៉ាន់សម្រេចចិត្តចែកផ្លូវពីតៃវ៉ាន់ ហើយក្រសោបចិនវិញ ? បើយើងក្រលេកទៅមើលហេតុផល ដែលសម្ព័ន្ធមិត្តតៃវ៉ាន់ បានលើកឡើងចំពោះការចាកចេញរបស់ពួកគេ មិនមានអ្វីដែលខុសគ្នាប៉ុន្មានឡើយ ។ ជាក់ស្តែង សៅតូម៉េ និងប្រាំងស៊ីប ដែលបានប្រកាសផ្តាច់ការទូតជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃ២០ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦ បានអះអាងថា ការជ្រើសរើសចិន ឬប្រកាន់គោលនយោបាយចិនតែមួយ គឺជាជម្រើសដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតសម្រាប់ប្រជាជន និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសខ្លួន ។ នៅពេលនោះ គេចាំថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃរដ្ឋតូច និងក្រីក្រមួយប្រចាំតំបន់អាហ្វ្រិកមួយនេះ លោក Patrice Trovoada បានពន្យល់ថា៖« ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងចិន គឺជាទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ដ្បិតចិន គឺជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ទីពីររបស់ពិភពលោក និងក៏ជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលស្ថាប័នដ៏មានឥទ្ធិពលដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើជោគវាសនានយោបាយ ហើយក៏ជាសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកទៀតផង» ។ មិនបានមួយឆ្នាំស្រួលបួលផង ប៉ាណាម៉ា ដែលជារដ្ឋអាមេរិកឡាទីនប៉ា នៅថ្ងៃ១២ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ក៏បានប្រកាសផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយកោះតៃវ៉ាន់ ហើយជ្រើសយកចិនវិញមួយទៀត ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកប្រធានាធិបតីប៉ាណាម៉ា Juan Carlos Varela បានបកស្រាយថា ការសម្រេចផ្តាច់ចំណងជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់ ដែលកល្យាណមិត្តដ៏យូរអង្វែង ថា ប៉ាណាម៉ា ចង់បានការតភ្ជាប់ក្នុងពិភពលោកដែលកាន់តែខិតជិតគ្នា ជាពិសេសជាមួយនឹងចិនតែម្តង ។ ចុងក្រោយនេះ នៅថ្ងៃ៣០ មេសា ឆ្នាំ២០១៨ ប្រទេសតំបន់ការ៉ាអ៊ីប គឹសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ក៏បានប្រកាសផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយនឹងតៃវ៉ាន់មួយទៀត ។ ហើយនៅថ្ងៃ០១ ឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ តំណាងនៃសាធារណរដ្ឋដូមីនិក ក៏បានចុះហត្ថលេខាផ្លូវការក្នុងការកសាងទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយនឹងចិនរួចហើយដែរ ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង រដ្ឋាភិបាលក្រុងសាន់ដូម៉ាំង បានប្រកាសយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ចិន មានតែមួយប៉ុណ្ណោះក្នុងពិភពលោក ហើយ រដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន គឺជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់តែមួយគត់ ខណៈ តៃវ៉ាន់ គ្រាន់តែផ្នែកនៃអធិបតេយ្យចិនប៉ុណ្ណោះ » ។ ២. សម្រាប់តៃវ៉ាន់ ការចាកចេញរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន ក៏ដោយសារតែ «នយោបាយការបរទេសជះលុយរបស់ចិន» ជាមួយនឹងការចាកចេញរបស់កល្យាណមិត្តខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់យ៉ាងដូច្នេះ ប្រាកដណាស់ ថា ធ្វើឲ្យតៃវ៉ាន់ ដែលជារដ្ឋឯកោស្រាប់នោះ មិននៅសុខស្រួលឡើយ ។ មិនត្រឹមតែមិនអាចហៅកល្យាណមិត្តរបស់ខ្លួន ឲ្យត្រឡប់មកវិញនោះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតៃប៉ិ បានត្រឹមតែចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខកចិត្តខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់ប៉ុណ្ណោះ ។ សម្រាប់តៃវ៉ាន់ ការចាកចេញរបស់កល្យាណមិត្តរបស់ខ្លួន ក៏ដោយសារតែ «គោលនយោបាយការទូតលុយ»របស់ចិន ។ រដ្ឋាភិបាល តៃវ៉ាន់ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្រដៀងគ្នាដោយចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលចិន ថាបានប្រើប្រាស់«លុយ» ដែលធ្វើឡើងតាមរយៈជំនួយឬកម្ចីដើម្បីទាក់ទាញរដ្ឋដែលមានការខ្វះខាតសេដ្ឋកិច្ចឲ្យមកអនុវត្តនយោបាយចិនតែមួយ ពោលគឺ បោះបង់តៃវ៉ាន់ ហើយមកទទួលជំនួយពីចិនវិញ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើយើងក្រលេកទៅមើលទិដ្ឋភាព និងទ្រឹស្តី នៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិវិញ វិវាទការទូតរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ គឺជារឿងធម្មតាមួយនោះទេ ។ សម្រាប់គោលនយោបាយការបរទេស គ្មានឡើយមិត្ត និងសត្រូវជាអចិន្ត្រៃយ៍ មានតែផលប្រយោជន៍ប៉ុណ្ណោះ ដែលជារឿងអចិន្ត្រៃយ៍ ។ ទ្រឹស្តីនេះ តែងតែត្រូវបានមេដឹកនាំពិភពលោក លើកឡើង ដើម្បីមកពន្យល់ពីហេតុផល ឬលេសរបស់ខ្លួននៅពេលដែលមានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ និងការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់ខ្លួននោះ ។ គួរជម្រាបផងដែរថា គិតចាប់តាំងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអនុម័តលើសេចក្តីលេខ ២៧៥៨ ដោយទទួលស្គាល់ថា សាធារណរដ្ឋប្រជាម៉ានិតចិន ឬគេទម្លាប់ហៅចិនដីគោក ជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់តែមួយគត់មក តៃវ៉ាន់ ដែលចិន ចាត់ទុកថាផ្នែកមួយនៃអធិបតេយ្យខ្លួននោះ បានក្លាយជារដ្ឋឯកោដោយស្វ័យប្រវត្តិរួចទៅហើយ ។ មកទល់ពេលនេះ តៃវ៉ាន់ នៅសល់តែប្រទេស ១៩ ប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលស្គាល់ថា តៃវ៉ាន់ ជាប្រទេស ។ ក្នុងនោះរួមមាន នៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត និងប៉ាស៊ីហ្វិក ដូចជា គីរីបាទី, កោះសាធារណរដ្ឋម៉ាហ្សាល់ ,ណូរូ , សាធារណរដ្ឋប៉ាឡោ, កោះសូឡូមុន និង ទូវ៉ាលូ ។ នៅអាហ្វ្រិកវិញ នៅសល់តែពីរប្រទេសប៉ុណ្ណោះ រួមមាន បូគីណាហ្វាសូ និង ស្វាស៊ីឡង់ ដែលទើបប្តូរឈ្មោះទៅជា «រាជាណាចក្រ អ៊ីស្វាទីនី» ខណៈអឺរ៉ុបមានតែមានរដ្ឋទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ គឺ Holy See ។ ដោយឡែកសម្រាប់តំបន់ អាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាអ៊ីប ជាតំបន់ ដែលនៅមានប្រទេសទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ច្រើនគេ រួមមាន បេលី , អែលសាល់វ៉ាឌ័រ , ក្វាតេម៉ាឡា , ហៃទី , សាធារណរដ្ឋហុងឌូរ៉ា , នីការ៉ាហ្កា Paraguay , Kitts and Nevis, Saint Lucia និង St. Vincent & the Grenadines ៕ ដោយ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1513.txt

ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរបានចាប់ផ្ដើមហើយនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសានេះ នៅអាគារសន្តិភាព ប៉ែកខាងត្បូងខ្សែព្រំដែនខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េក្នុងតំបន់គ្មានយោធា។ នេះជាជំនួបលើកទីបីរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងសងខាង បន្ទាប់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េនៅឆ្នាំ១៩៥៣ ហើយជាលើកទីដំបូងដែលកូរ៉េខាងត្បូងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃជំនួបមេដឹកនាំអន្តរកូរ៉េ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់កម្មវិធីបដិសណ្ឋារកិច្ចផ្លូវការរួចមក ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ចាប់ផ្ដើមជំនួបចរចាទល់មុខនៅក្នុងអាគារសន្តិភាពនៃបរិវេណភូមិប៉ាន់មុនជុម។ នេះជាលើកទីមួយដែលមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរជួបគ្នានៅព្រំដែន ដែលកន្លងមកជាតំណាងនៃការបែងចែកបងប្អូនកូរ៉េ និងការប្រឈមមុខផ្នែកយោធា។ ប៉ុន្តែពេលនេះ តំបន់គ្មានយោធានេះក្លាយជាទីតាំងនៃការចរចាសន្តិភាព និងការបង្រួបបង្រួម។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ក្នុងពេលទទួលលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅបន្ទាត់ព្រំដែន លោក មូន ចេអ៊ីន ក៏បានចូលទៅកាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងជើងមួយភ្លែតតាមការអញ្ជើញរបស់លោក គីម ដែលនេះជាសញ្ញាបង្ហាញពីការបង្រួបបង្រួមបងប្អូនកូរ៉េទាំងមូល។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះប្រាប់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងថា លោកសប្បាយចិត្តដែលបានជួបគ្នាពេលនេះ។ ឯលោក គីម វិញបានសរសេរក្នុងសៀវភៅក្រាំងមាសថា ប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីបានចាប់ផ្ដើមហើយ។ ក្នុងជំនួបនេះ លោក មូន អង្គុយអមដោយប្រធានទីភ្នាក់ងារចារកម្ម និងប្រធានសេនាធិការប្រធានាធិបតី ឯលោក គីម វិញ មានប្អូនស្រីបង្កើត គីម យ៉ូចុង និងអនុប្រធានបក្សពលករ។ ចម្ងាយរវាងកៅអីលោក មូន ទៅកៅអីលោក គីម មានប្រវែង២០១៨មីលីម៉ែត្រ ដែលជានិមិត្តរូបនៃជំនួបលើកទីបីក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ ពីបន្ទប់ប្រជុំ លោក មូន សង្ឃឹមថា ការចរចាលើកនឹងមានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដើម្បីជាអំណោយសម្រាប់ប្រជាជនកូរ៉េ និងពិភពលោក ហើយដំណើររបស់លោក គីម នៅតំបន់គ្មានយោធា ជានិមិត្តរូបនេះសន្តិភាព មិនមែនការបែកបាក់ឡើយ។ ឯលោក គីម វិញ បង្ហាញបំណងជជែកដោយស្មោះត្រង់ជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង និងថា លោកមានការតាំងចិត្តដើម្បីផ្ញើសញ្ញាចាប់ផ្ដើមប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មី។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ការបង្រួបបង្រួម និងការបង្កើតសន្តិភាពពិតប្រាកដមួយ គឺជារបៀបវារៈសំខាន់។ ការបង្កើតសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍ គឺជារឿងសំខាន់ ហើយដែលត្រូវបានរំពឹងថា មានការយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្គ្រាមមួយ ដ្បិតសង្គ្រាមកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ បញ្ចប់ដោយយុទ្ធសន្តិភាព មិនមែនសន្ធិសញ្ញាអ្វីឡើយ។ ជាបច្ចេកទេស កូរ៉េទាំងពីរស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្វើសង្គ្រាមនៅឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1514.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា បាននិយាយថា ជំនួបរវាងលោក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរី នឹងមិនអាចធ្វើបានឡើយ។ លោក ត្រាំ អះអាងថា អាកប្បកិរិយារបស់កូរ៉េខាងជើងនៅពេលថ្មីៗនេះ មិនអនុញ្ញាតឲ្យជំនួបដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា កើតឡើងទេ។ តែលោក ត្រាំ រំពឹងថា លោកនឹងជួបលោក គីម មិនខាន។

លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា បានសរសេរសំបុត្រមួយច្បាប់ផ្ញើទៅកាន់លោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការរដ្ឋនៃកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីជូនដំណឹងពីការលុបចោលជំនួបនៅសិង្ហបុរី។ ក្នុងសំបុត្រនេះ លោក ត្រាំ បានអរគុណលោក គីម ចំពោះពេលវេលា ការអត់ធ្មត់ និងការប្រឹងប្រែងដែលនាំឲ្យមានការកំណត់កាលបរិច្ឆេទជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនៅសិង្ហបុរី ដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា។ ការសម្រេចលុបចោលជំនួបនេះដែរក៏កើតឡើងស្របពេលដែលកូរ៉េខាងជើងប្រកាសថាខ្លួនបានបំផ្លាញចោលទីតាំងសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ ហើយក្នុងការបំផ្លាញនោះកូរ៉េខាងជើងក៏បានអញ្ជើញអ្នកសារព័ត៌មានបរទេសជាច្រើននាក់ឲ្យចូលរួមធ្វើជាសាក្សីថែមទៀត។ ទោះបីជាមានជំហរចង់ជួបគ្នាក្ដី លោក ត្រាំ អះអាងថា ពេលវេលាគឺមិនសក្តិសមឡើយ។ តាមរយៈសំបុត្ររបស់ខ្លួន ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះនិយាយថា៖ «ដោយផ្អែកលើកំហឹងដ៏សម្បើម និងអាកប្បកិរិយាអរិភាពជាចំហដែលស្ដែងតាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្មីៗនេះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា មិនសមស្របដើម្បីមានជំនួបដែលរៀបចំជាយូរឡើយ។ ដូច្នេះ សំបុត្រនេះជាតំណាងថា ជំនួបនៅសិង្ហបុរី នឹងមិនមានឡើយ»។ ដោយលើកឡើងពីអាកប្បកិរិយាអរិភាពក្នុងសំបុត្រនេះ លោក ត្រាំ ទំនងជាសំដៅដល់ការគំរាមរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលចង់ពិចារណាជំនួបនៅសិង្ហបុរីឡើងវិញ។ កូរ៉េខាងជើងគំរាមបែបនេះ ក៏ព្រោះតែខ្លួនមិនសប្បាយចិត្តនឹងសមយុទ្ធដែនអាកាសរបស់អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ក៏ដូចជាការទាមទារឯកតោភាគីរបស់អាមេរិកដែលចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរ។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងក៏បានហៅលោកអនុប្រធានាធិបតី Mike Pence ជាមនុស្សឆ្កួតផង។ ក្នុងសំបុត្រខាងលើ មេដឹកនាំអាមេរិកក៏បានអរគុណលោក គីម ដែលបានដោះលែងជនជាតិអាមេរិកបីនាក់ ដែលកំពុងរស់នៅជាមួយគ្រួសារពួកគេសព្វថ្ងៃ។ លោក ត្រាំ ចាត់ទុកការដោះលែងនេះជាកាយវិការប្រកបដោយឆន្ទៈល្អ ហើយលោកពិតជាសរសើរកាយវិការនេះមែនទែន។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ លោក ត្រាំ ក៏បានរំឭកលោក គីម ដែរថា៖ «លោកនិយាយពីសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរ ប៉ុន្តែសមត្ថភាពអាមេរិកគឺខ្លាំងជាង ដែលខ្ញុំត្រូវបន់ព្រះថា នឹងមិនប្រើប្រាស់វាឡើយ»។ នៅចុងបញ្ចប់ លោក ត្រាំ ក៏បានទុកទ្វារចំហសម្រាប់ការចរចានៅថ្ងៃអនាគតដែរ។ លោក ត្រាំ បានប្រាប់ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងថា បើប្ដូរគំនិតពាក់ព័ន្ធជំនួបនេះ អាចទាក់ទងតាមទូរសព្ទ ឬសរសេរសំបុត្រទៅឲ្យលោកបាន។ លោក ត្រាំ អះអាងថា ពិភពលោក ជាពិសេសកូរ៉េខាងជើង បានបាត់បង់ឱកាសល្អសម្រាប់សន្តិភាពយូរអង្វែង វិបុលភាពដ៏អស្ចារ្យ និងទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្ដម្ភផង។ ការបាត់បង់ឱកាសនេះ ជាព្រឹត្តិការណ៍សោកស្ដាយបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1515.txt

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀងឡុង នៅថ្ងៃបើកដំណើការផ្លូវការនៃភាពជាប្រធានអាស៊ានរបស់សិង្ហបុរីកន្លងទៅ បានរម្លឹកពីគុណសម្បត្តិ ភក្តីភាព និងការលះបង់ខ្ពស់របស់ស្ថាបនិកអាស៊ានទាំងប្រាំ ដែលរួមមានទាំងសិង្ហបុរីផង ។ លោក លី ដែលធ្វើជាអ្នកកាច់បង្កូចនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ានឆ្នាំ២០១៨ បានអះអាងថា បើពេលនោះ (ឆ្នាំ១៩៦៧) ស្ថាបនិកទាំងប្រាំ មិនធ្វើសម្បទានឲ្យគ្នាខ្លាំងនោះ អាស៊ានក៏គ្មានវត្តមានដែរ ។

តាមរយៈប្រកាសកម្មវីធីផ្លូវការ នៃសិង្ហបុរីជាប្រធានវិលជុំអាស៊ាន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀងឡុង បានរម្លឹកពីប្រវត្តិស្ថានភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មុនពេលនៃការកកើតឡើងអាស៊ានជាអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលកាលពីជាង៥០ ឆ្នាំមុន ។ ពោលគឺ មុនពេលដែលអាស៊ានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧ ដោយស្ថាបនិកទាំងប្រាំ រួមមានឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងថា តំបន់អាស៊ានពីមុនគឺជាតំបន់ ដែលមានស្ថានភាពយ៉ាប់យឺនបំផុត ដោយពេលនោះ សិង្ហបុរី ទើបតែផ្តាច់ខ្លួនចេញពីម៉ាឡេស៊ី , ការប្រឈមមុខគ្នារវាងឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ផ្តើមផ្ទុះចេញខ្លាំង ខណៈសង្គ្រាមវៀតណាមបានកើនកំដៅខ្លាំង ហើយបានគំរាមកំហែងសន្តិសុខដល់ប្រទេសក្នុងតំបន់ទៀតផង ។ «តែយ៉ាងណាក្តី បើយើងត្រឡប់ប់ទៅកាន់អតីតកាលបន្តិច ! ប្រសិនបើមេដឹកនាំស្ថាបនិកអាស៊ានទាំងប្រាំ មិនបានប្រកាន់ខ្ជាប់ជំហរភក្តីភាព និងបង្កើតអាស៊ាននៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧នោះទេ តំបន់ទាំងមូលទំនងជាមិនអាចរួចផុតពីជម្លោះឡើយ។ ហើយសិង្ហបុរី ដែលជាប្រទេសដ៏តូច និងទន់ខ្សោយនៅពេលនោះ ក៏ប្រហែលជាមិនអាចឆ្លងផុតពីផលលំបាកដែលបង្កឡើងដោយប្រទេសជិតខាងបានដែរ» ។ នេះ គឺជាលើកឡើងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ។ តាមរយៈវេទិកាដដែលនោះ លោក លី ក៏បានទទួលស្គាល់ពីសមិទ្ធផលនៃការកសាងអាស៊ានឲ្យកាន់រឹងមាំ និងរីកចម្រើនទៅមុខ តាមរយៈការចូលរួមរួមរស់ពីបណ្តាប្រទេសសមាជិកក្រោយទាំងប្រាំដែលរួមមាន ព្រុយណេ វៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងកម្ពុជាផងដែរ ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា សព្វថ្ងៃនេះ អាស៊ានមិនមែនត្រឹមតែជា «យុថ្កាសន្តិសុខសម្រាប់តំបន់»ប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែក៏ជាសហគមន៍ដែលមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាសង្គមផងដែរ ។ សម្រាប់លោក លី ដែលកំពុងតែដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមមូលបទ « ភាពអត់ធន់ និងច្នៃប្រឌិត» ការចូលរួមគ្នាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចទាំងដប់ប្រទេសរបស់អាស៊ាន បានធ្វើឲ្យអាស៊ានក្លាយជាក្រុមដ៏លេចធ្លោរ និងមានការទាក់ទាញមួយ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1516.txt

នាយដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ី បានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១២ ឧសភាថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលទើបចាញ់ឆ្នោតលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ និង ភរិយារបស់លោក ស្ថិតក្រោមបម្រាមចាកចេញពីប្រទេស។ លោក ណាជីប បានចេញមុខបញ្ជាក់ថា លោកគោរពចំណាត់ការរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋនេះ។

ព្រឹកថ្ងៃ ១២ ឧសភា លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានបញ្ជាក់ថា លោក និងក្រុមគ្រួសារពិតជាមិនអាចចាកចេញពីប្រទេសបានឡើយ ដោយសារមានបម្រាមពីនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍នោះ។ Saya telah dimaklumkan bahawa Jabatan Imigresen Malaysia tidak membenarkan saya dan keluarga ke luar negara. Saya menghormati arahan tersebut dan akan bersama keluarga dalam negara. — Mohd Najib Tun Razak (@NajibRazak) May 12, 2018 «ខ្ញុំបានទទូលដំណឹងថា នាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍បានហាមខ្ញុំ និងក្រុមគ្រួសារចាកចេញពីប្រទេស។ ខ្ញុំគោរពចំណាត់ការនេះ ហើយខ្ញុំជាមួយគ្រួសារនឹងនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី»។ នេះជាសម្តីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៦ របស់ម៉ាឡេស៊ី លោក ណាជីប ក្នុងគណនី twiiter ផ្លូវការរបស់ខ្លួន។ មុនមានការដាក់បម្រាមធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសនេះ លោក ណាជីប បានសរសេរបង្ហោះក្នុងគណនីហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួនផងដែរពីបំណងចង់ចាកចេញពីប្រទេសដើម្បីទៅកម្សាន្តលំហែរកាយជាមួយក្រុមគ្រួសារ ហើយលោកនឹងត្រឡប់មកវិញនៅសប្តាហ៍ក្រោយ។ ក្នុងសារនោះលោកក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់លោក និងសម្ព័ន្ធគណបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ក្នុងការផ្ទេរអំណាចដោយរលូនដែរ។ ចំណែកនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ីបានទទួលស្គាល់ផងដែរថា លោក ណាជីប និងភរិយាលោកគឺលោកស្រី Rosmah Mansor ស្ថិតក្នុងបញ្ជីខ្មៅដែលមិនអាចចាកចេញពីប្រទេសបានឡើយ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី The New Straits Times លោក និងភរិយaស្ថិតមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីអ្នកដំណើរលើយន្តហោះឯកជនមួយដែលចាកចេញពីកូឡាឡាំពួរទៅកាន់រដ្ឋធានីហ្សាការតានៅម៉ោង១០ព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១២ ឧសភានេះ។ ប៉ុន្តែក្រោយមកការហោះហើររបស់យន្តហោះឯកជនមួយនេះក៏ត្រូវបានលុបចោលវិញដោយសារបញ្ហាសន្តិសុខ។ ត្រឡប់មកវិញ ការសម្រេចហាមឃាត់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាកចេញពីប្រទេស កើតឡើងក្រោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្ស Pakatan Harapan លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលលោកនឹងចាប់ផ្តើមស៊ើបអង្កេតលើសំណុំរឿងមួយពាក់ព័ន្ធស្ថាប័ន និងបុគ្គលចំនួនផង។ បើតាមលោក មហាធៀ ស្ថាប័ននិងបុគ្គលដែលនឹងត្រូវប្រឈមនឹងវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត អង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ ស្ថាប័នអយ្យការ មន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងលោក ណាជីប ផង។ បក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដែលនឹងឡើងមកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលម្តងនោះ ធ្លាប់ចោទប្រកាន់លោក ណាជីប និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional (BN) ដែលបំពានគោលការណ៍នៃការបែងចែកអំណាចទាំងបី នីតិបញ្ញត្តិ ប្រតិបត្តិ និងតុលាការនោះ។ ក្រៅពីនេះបក្សប្រឆាំងនេះក៏ចោទប្រកាន់ថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ីព្យាយាមជួយសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលកន្លងមកក្នុងនោះមានទាំងការកំណត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតឡើងវិញ និងចេញវិធានការមួយចំនួនទៀតដើម្បីបង្អាក់សកម្មភាពបក្សប្រឆាំងដូចជាបដិសេធបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង, ហាមសមាជិកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងចូលរួមបោះឆ្នោត និង រៀបចំការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃធ្វើការជាដើម។ មួយទៀតគឺ គណៈកម្មការប្រឆាំងពុករលួយ និងស្ថាប័នអយ្យការដែលនាំគ្នាចាត់ការសមាជិកបក្សប្រឆាំង ហើយនាំគ្នាការពារសមាជិកបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1517.txt

លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រូវបានគេដោះលែងហើយ ក្រោយចំណាយពេលវេលាបីឆ្នាំក្នុងពន្ធនាគារ ដោយសារលោករងការចោទប្រកាន់ក្នុងបទល្មើសរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នា។ ក្រោយចេញពីពន្ធនាគារលោកត្រូវស្វែងរកតំណែងសមាជិកសភា ហើយលោកក៏អាចទទួលបានតំណែងក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីផង។

ដូចការរំពឹងទុក មេបក្សប្រឆាំងដ៏ល្បីឈ្មោះម៉ាឡេស៊ីលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រូវបានគេដោះលែងហើយនៅថ្ងៃពុធទី ១៦ ខែឧសភា ក្រោយបានទទួលការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រនៅថ្ងៃពុធទី ១៦ ខែឧសភានេះ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Malaysiakini លោក អាន់វ៉ា បានចាកចេញពីមន្ទីពេទ្យដែលជាកន្លែងលោកព្យាបាលជំងឺ ទៅកាន់រាជវាំងនៅម៉ោង ១១ នាទីព្រឹកថ្ងៃ ពុធ ដើម្បីទទួលការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រ។ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ស្ថិតនៅរាជវាំងផងដែរនៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្រផ្តល់ការលើកលែងទោសនោះ។ ស្ថិតក្នុងវ័យ ៧០ឆ្នាំ លោក អាន់វ៉ា ធ្លាប់ជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោមអាណត្តិលោក មហាធៀ។ លោកត្រូវបានលោក មហាធៀ ដកតំណែងឆ្នាំ ១៩៩៨ ហើយក្រោយមកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារដោយសារបទល្មើសរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាថែមទៀត។ លោកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារម្តងទៀតកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ ដោយលោករងការចោទប្រកាន់ជាថ្មីពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាទៀត ពេលលោក ណាជីប ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក អាន់វ៉ា ហៅការចាប់ខ្លួនលោកថាជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ។ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់សម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan លោក មហាធៀ នឹងផ្ទេរតំណែងជូនលោក អាន់វ៉ា ក្នុងរយៈពេលមិនយូរជាងពីរឆ្នាំឡើយ។ ម្សិលមិញ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ដែរថា លោកនឹងកាន់អំណាចចន្លោះពីមួយឆ្នាំទៅពីរឆ្នាំ ហើយលោកនឹងដោះស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗជាពិសេសពុករលួយកេងប្រវ័ញ្ចលុយរដ្ឋ។ ក្រោយចុះចេញពីតំណែង លោក មហាធៀ នឹងនៅមានតួនាទីសំខាន់ប្រឹក្សាយោបល់ដល់រដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីដដែល។ ពាក់ព័ន្ធនឹង លោក អាន់វ៉ា វិញ លោក មហាធៀ បានបង្ហើបថា លោកត្រូវស្វែងរកអាសនៈសភាជាមុនសិន ហើយបន្ទាប់មកលោកប្រហែលជាអាចនឹងទទួលបានតំណែងណាមួយក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1518.txt

ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ ២០១៥ (JCPOA) នៅថ្ងៃ ៨ខែឧសភា ហើយមេដឹកនាំនៃប្រទេសមហាអំណាចលេខមួយរូបនេះសន្យាដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតខ្ពស់បំផុតប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ មន្ត្រីរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បង្ហាញការខកចិត្តខ្លាំងចំពោះការសម្រេចចិត្តនេះ ហើយវាក៏មានការព្រមានពីផលអវិជ្ជមានដែលកើតឡើងបន្តបន្ទាប់ផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សាធារណរដ្ឋឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់សន្យាថា ខ្លួននៅបន្តអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះសិន ទោះគ្មានអាមេរិកក៏ដោយ។ របបដឹកនាំនេះឆ្លៀតព្រលះអាមេរិកដែរដោយនិយាយថា៖ «មហាអំណាចមួយនេះចូលចិត្តសរសេរនឹងដៃ លុបនឹងជើង»។

ដូចការរំពឹងទុកមែន ថ្ងៃ ៨ ខែឧសភាលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសជាផ្លូវការថា អាមេរិកលែងជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ទៀតហើយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះបានបញ្ជាក់ផងដែរថា អាមេរិកនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មកម្រិតខ្ពស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់ទៀត។ លោក ត្រាំ និយាយដូច្នេះ៖ ថ្ងៃនេះខ្ញុំប្រកាសថា អាមេរិកចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់។ យើងនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ រាល់ប្រទេសណាមួយដែលជួយអ៊ីរ៉ង់ឈានទៅបង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអាចនឹងត្រូវរងទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកនេះ។ អាមេរិកនឹងមិនឲ្យអ៊ីរ៉ង់យើងជាចំណាប់ខ្មាំងឡើយ»។ "We will be instituting the highest level of economic sanction. Any nation that helps Iran in its quest for nuclear weapons could also be strongly sanctioned by the United States. America will not be held hostage to nuclear blackmail." — The White House (@WhiteHouse) May 8, 2018 មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះបានបង្ហើបបន្ថែមថា អាមេរិកនឹងបន្តសហការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមមួយដែលពេញលេញ និងពិតប្រាកដដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែងរបស់អ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ លោក ត្រាំ មិនដែលពេញចិត្តកិច្ចព្រមព្រៀងអ៊ីរ៉ង់ដែលមហាអំណាចប្រាំសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបូកអាល្លឺម៉ង់បង្កើតឡើងឆ្នាំ ២០១៥ ជាមួយអ៊ីរ៉ង់ឡើយព្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានសុពលភាពត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ និងមិនផ្តោតសំខាន់លើមីស៊ីលបាលីស្ទិកឡើយ។ តាំងពីពេលឃោសនាបោះឆ្នោត លោក ត្រាំ សន្យាថា លោកនឹងចាត់ការកិច្ចព្រមព្រៀងអាក្រក់នេះព្រោះវាមិនទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ គេមិនដឹងច្បាស់ឡើយថាអ្វីដែលដំណោះស្រាយដែលលោក ត្រាំ លើកឡើងនោះឡើយ ព្រោះការបញ្ចប់សមាជិកភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះវាស្មើនឹងអាមេរិកបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងដូច្នេះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត អាមេរិកបាត់បង់តម្លៃរបស់ខ្លួនក្នុងនាមជាមហាអំណាចដែលបង្កើតកិច្ចចរចាជាមួយប្រទេសដទៃ តែបែរជាមិនគោរពការសន្យានោះ។ ទោះជាអ្នកណាមិនពេញចិត្តក៏ដោយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល ណេតាន់ យ៉ាហ៊ូ ប្រញាប់ចេញសារសាទរ និងគាំទ្រការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ត្រាំ ភ្លាមៗដែរ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលដែលប្រឹងបញ្ចុះបញ្ចូលលោក ត្រាំ ឲ្យដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរនេះរាប់សប្តាហ៍មកហើយនោះនិយាយថា លោកជឿជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោកមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ Israel fully supports @realDonaldTrump ’s bold decision today to reject the disastrous nuclear deal with the terrorist regime in Tehran. The deal didn’t push war further away; it actually brought it closer. The deal didn’t reduce Iran’s aggression; it dramatically increased it. pic.

article_1519.txt

នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ១៨ ខែមេសានេះ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីបានរឹបអូសប្រអប់ផ្ទុកដោយកាបូបយួរថ្លៃៗជាង ២០០ និងកាបូបមានផ្ទុកលុយ និងគ្រឿងអលង្ការពេញផងពេលចុះឆែកឆេរខុនដូដែលជារបស់ក្រុមគ្រួសារលោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់។

ប្រតិបត្តិការឆែកឆេររកឯកសារពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB ដែលពាក់ព័ន្ធអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់មិនទាន់ដល់ទីបញ្ចប់ទេ។ រហូតដល់ព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី ១៨ នេះ ខុនដូដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលោក ណាជីប ត្រូវបានគេឆែកឆេរទៀត។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ប្រធាននាយកដ្ឋានស៊ើបអង្កេតបទឧក្រិដ្ឋពាណិជ្ជកម្មលោក Amar Singh Ishar Singh បានបញ្ជាក់ថា ប៉ូលិសរឹបអូសបានវត្ថុតាងជាច្រើនក្នុងនោះមានកាបូបចំនួន ៧២ ដែលមានដាក់លុយ និងគ្រឿងអលង្ការពេញ រួមជាមួយប្រអប់មានដាក់កាបូបយួរថ្លៃៗចំនួន ២៨៤ ផ្សេងទៀតផង។ អ្វីដែលសំខាន់លោក Amar Singh កត់សម្គាល់ថាក្នុងចំណោមកាបូបយួរនោះមានខ្លះម៉ាកល្បីៗដូចជា Hermes និង Louis Vuitton។ «គ្រឿងអលង្ការតម្លៃប៉ុន្មានឲ្យប្រាកដនោះ ខ្ញុំមិនអាចនិយាយបានទេព្រោះយើងដឹងថា យើងរឹបអូសកាបូបមានគ្រឿងអលង្ការ ហើយគ្រឿងអលង្ការមានច្រើនទៀត»។ លោក Amar Singh បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ។ តាមពិតទៅ គេដាក់ការសង្ស័យថា សម្ភារនេះជារបស់ភរិយាលោក ណាជីប ផ្ទាល់តែម្តង។ លោកស្រី Rosmah Mansor មានឈ្មោះបោះសំឡេងរឿងចូលចិត្តជីវិតឡូយឆាយជាវណ្ណៈអភិជនដោយប្រើប្រាស់តែកាបូបថ្លៃៗដែលមានកាបូបខ្លះមានតម្លៃដល់ ២០ម៉ឺនដុល្លារឯណោះ។ អត្ថបទទាក់ទង ប៉ូលិសរឹបអូសកាបូបដៃភរិយាលោក ណាជីប ក្រោយឆ្មក់ចូលឆែកឆេរផ្ទះស្វែងរកឯកសារពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខាងលើ មកដល់ថ្ងៃនេះប៉ូលិសបានចូលឆែកឆេរទីតាំងសំខាន់ៗចំនួនប្រាំមួយកន្លែងហើយក្នុងនោះមានការិយាល័យ និងនិវេសនដ្ឋានផ្លូវការរបស់លោក ណាជីប និងទីលំនៅឯកជនដូចជាខុនដូដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលោក ណាជីប ផង។ ការចុះឆែកឆេរនៅខុនដូនេះ កើតឡើងមិនដល់មួយថ្ងៃស្រួលបួលផង ក្រោយប៉ូលិសឆ្មក់ចូលផ្ទះលោក ណាជីប ដើម្បីស្វែងឯកសារពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ 1MDB នោះ។ ក្រោយប្រតិបត្តិការឆែកឆេរអស់រយៈពេលជាង ១០ម៉ោង ប៉ូលិសមិនបានរកឃើញឯកសារសំខាន់ៗណាមួយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប៉ូលិសបានរឹបអូសកាបូបយួរដៃចំនួនពីររបស់ភរិយាលោក ណាជីប គឺលោកស្រី Rosmah Mansor និងសម្ភារប្រើប្រាស់មួយចំនួនទៀតប៉ុណ្ណោះ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_152.txt

«ឧទានសព្ទ» គឺជាពាក្យ ឬក្រុមពាក្យ ដែលគេនិយាយបន្លឺសូររបស់វាឡើងឮខ្លាំង ខុសប្លែកពីពាក្យធម្មតា ដើម្បីបង្ហាញអារម្មណ៍ ភ្ញាក់ផ្អើល, បង្ហាញពីភាពសប្បាយ, ភ័យ, រំជួលចិត្តរបស់មនុស្ស។ របៀបបញ្ចេញសំលេងឧទានសព្ទគឺមានបីបែប ហើយបែបនីមួយៗ គឺមានសំឡេងខុសៗគ្នាផងដែរ។

ឧទានសព្ទបែបត្រាប់សូរ បាតុភូតធម្មជាតិ រួមមាន ផ្គរលាន់ គ្រឹម! គ្រឹម!, ខ្យល់បក់ វ៉ូៗ, រន្ទះបាញ់ ផាំង!, សមុទ្ទរលក គ្រាំៗ! ចំពោះឧទានសព្ទត្រាប់សូរ សំរែកសត្វ ឆ្កែព្រុស វ៉ូសៗ, សត្វត្លុម តុំ! តុំ,ចង្រិតយំ ច្រេតៗ! ចំណែកឧទានសព្ទត្រាប់សូរវត្ថុ ខ្យល់វាយបង្អួច ឮផាំង, សូរស៊ីរ៉ែនឡានពេទ្យ វ៉ូវ៉ៅៗ!។ នៅមានឧទានសព្ទដទៃទៀត ដូចជា អូ, អ្ហេ, អ្ហា៎, អីយ៉ា, នែ, យី, យីអើ, អូយ, ណែណេះ, នុ៎ះ, នោះន៎, ម៉ាច់ហើយ, អស្ចារ្យ, ចម្លែក, អីយ៉ាស់, អូយយ៉ា, អូយយ៉ះ, ចុំ, ហ៊ីស, យើស, ណ្ហើយ, អើ, យើ។ល។ អីយ៉ាស់! កាបូបរបស់ឯងពិតជាមានតម្លៃថ្លៃណាស់ណ៎! អើ! វាពិតជាថ្លៃមែន ហើយគុណភាពរបស់វាក៏ល្អផងដែរ។ ពាក្យទាំងអស់នេះ ជាការបង្ហាញអារម្មណ៍លាយឡំគ្នា មានទាំងសរសើរ, រីករាយ, ត្រេកអរ ភ័យខ្លាច, ជាដើម។ នេះបើយោងតាមវេយ្យាករណ៍ខ្មែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1520.txt

ប្រមុខដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានសន្យាកម្ទេចទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរដ៏ធំមួយនៅក្នុងខែឧសភាខាងមុខ។ ការកម្ទេចនឹងធ្វើឡើងដោយចំហ និងមានតម្លាភាព ដោយកូរ៉េខាងជើងនឹងមិនកម្ទេចកន្លែងធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរនេះតែម្នាក់ឯងឡើយ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានប្រាប់ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងថា កូរ៉េខាងជើងនឹងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរ បើសុវត្ថិភាពរបស់របបដឹកនាំព្យុងយ៉ាងត្រូវបានអាមេរិកធានានោះ។

កូរ៉េខាងជើងនឹងអញ្ជើញអ្នកជំនាញអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងអ្នកសារព័ត៌មានឲ្យធ្វើជាសាក្សីនៃការកម្ទេចទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ Punggye-ri នៅខែឧសភាខាងមុខ។ នេះជាសម្ដីរបស់មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។ លោក គីម សន្យាថា ការកម្ទេចទីតាំងសាកល្បងនេះ គឺធ្វើឡើងដោយតម្លាភាពដើម្បីបង្ហាញពិភពលោកឲ្យឃើញពីជំហររបស់កូរ៉េខាងជើង។ ការសន្យាខាងលើនេះត្រូវបានប្រកាសដោយលោក Yoon Young-chan ជាអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Yoon បានស្រង់សម្ដីលោក គីម ទៀតថា៖ «នៅពេលជួបចរចាគ្នា អាមេរិកដែលប្រកាន់ជំហរបង្កអរិភាពដាក់កូរ៉េខាងជើងរហូត នឹងដឹងថា ខ្ញុំមិនមែនជាប្រភេទមនុស្សដែលប្រើនុយក្លេអ៊ែរដាក់កូរ៉េខាងត្បូង ឬក៏អាមេរិកឡើយ»។ ក្នុងជំនួបជាមួយលោក មូន នៅតំបន់គ្មានកងទ័ពខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏បានអះអាងពីការមិនចាំបាច់សម្រាប់កូរ៉េខាងជើងត្រូវមាននុយក្លេអ៊ែរដែរ។ ពោលគឺបើកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកជួបគ្នាញឹកញាប់ បង្កើតការជឿទុកចិត្តទៅវិញទៅមក បញ្ចប់សង្គ្រាម ហើយអាមេរិកមិនឈ្លានពានកូរ៉េខាងជើងនោះ កូរ៉េខាងជើងក៏គ្មានមូលហេតុត្រូវមាននុយក្លេអ៊ែរ ហើយត្រូវរស់នៅលំបាកដូចសព្វថ្ងៃឡើយ។ ជុំវិញការកម្ទេចទីតាំងសាកល្បង Punggye-ri វិញ អ្នកជំនាញជាច្រើនជឿថា ការណ៍ដែលកូរ៉េខាងសម្រេចចិត្តកម្ទេចទីតាំងនេះ ព្រោះទីតាំងនេះសាកល្បងក្រោមនេះបានដួលរលំទៅហើយ និងមិនអាចសាកល្បងបានទៀតទេ។ ប៉ុន្តែលោក គីម បញ្ជាក់ថា ទីតាំង Punggye-ri នៅមានរូងក្រោមដីពីរទៀតដែលនៅល្អនៅឡើយ។ ការប្រកាសរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានសំខាន់ថែមទៀតនៅមុនជំនួបរវាងលោក និងប្រធាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ។ លោក ត្រាំ ប្រកាសថា ជំនួបលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង អាចនឹងរៀបចំនៅរយៈពេលបីទៅបួនសប្ដាហ៍ទៀត ខណៈទីតាំងដែលត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះធ្លាក់នៅសល់ត្រឹមពីរកន្លែងប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ការចរចានេះ លោក ត្រាំ ចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុងតែម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)