Vanda10/khmer_text_articles_data · Datasets at Hugging Face

file_name stringlengths 13 17	summary stringlengths 1 1.09k	full_article stringlengths 5 22k
article_1521.txt	មន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា និយាយថា មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានសន្យាលុបចោលល្វែងម៉ោង Pyongyang time ដែលកូរ៉េខាងជើងបង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ។ តាមរយៈល្វែងម៉ោងនេះ ម៉ោងកូរ៉េខាងជើងដើរយឺតជាងម៉ោងនៅកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន៣០នាទី។ ការសន្យាលុបចោលល្វែងម៉ោងនេះ ជាកាយវិការផ្សះផ្សាការបែកបាក់រវាងកូរ៉េទាំងពីរនៅក្រោយជំនួបដែលមានផ្លែផ្ការវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។	នាពេលកន្លងមក ឧបទ្វីបកូរ៉េមិនត្រឹមតែមានកូរ៉េពីរឡើយ សូម្បីតែល្វែងម៉ោងក៏មានពីរដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសប្ដូរល្វែងម៉ោងភ្លាមៗ និងដើរក្រោយម៉ោងនៅកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន៣០នាទី។ ល្វែងនេះ គឺជាស្ដង់ដាម៉ោងចាស់ដែលធ្លាប់ប្រើនៅឧបទ្វីបកូរ៉េមុនជប៉ុនដាក់អាណាព្យាបាលចន្លោះឆ្នាំ១៩១០ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥ ។ ការប្ដូរល្វែងម៉ោងនេះធ្វើឡើងចំខួបទី៧០នៃជ័យជម្នះលើទាហានជប៉ុន។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានសន្យាប្ដូរស្តង់ដាម៉ោងរបស់ខ្លួនវិញ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា លោក Yoon Young-chan អ្នកនាំពាក្យប្រធាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា លោក គីម ក្ដុកក្ដួលក្នុងចិត្ត ពេលឃើញនាឡិកាដែលព្យួរលើជញ្ជាំងក្នុងអាគារសន្តិភាពបង្ហាញម៉ោងខុសគ្នានៅប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ។ «ដោយសារយើងជាអ្នកផ្លាស់ប្ដូរម៉ោងពីម៉ោងស្ដង់ដា យើងនឹងត្រឡប់ទៅប្រើម៉ោងចាស់វិញ។ កូរ៉េខាងត្បូងអាចប្រកាសរឿងនេះជាសាធារណៈបាន»។ នេះជាសម្រង់សម្ដីរបស់ប្រមុខដឹកនាំរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងក្នុងងជំនូបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ពីសំណាក់លោក Yoon Young-chan និងផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ការសន្យាទៅប្រើប្រាស់ម៉ោងចាស់វិញ មានន័យថាម៉ោងនៅកូរ៉េខាងជើងគឺដើរទាន់ម៉ោងនៅកូរ៉េខាងត្បូង និងដើរ៩ម៉ោងមុនម៉ោង Greenwich Mean ដែលជាល្វែងម៉ោងគោលរបស់អន្តរជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងចាត់ទុកការសន្យារបស់លោក គីម ជាកាយវិការជានិមិត្តរូបនេះដើម្បីធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនៃទំនាក់ទំនងក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងព្យុងយ៉ាង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1522.txt	លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១០ ខែឧសភានេះថា ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលគ្រប់គ្នាកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំនោះនឹងធ្វើឡើងនៅសិង្ហបុរី នាថ្ងៃ ១២ខែមិថុនាខាងមុខ។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ (Mike Pompeo) ត្រឡប់មកពីកូរ៉េខាងជើងវិញដោយនាំមុខជនជាតិអាមេរិកបីនាក់ដែលកូរ៉េខាងជើងដោះលែងមកជាមួយផង។	«កិច្ចប្រជុំដែលគេទន្ទឹងរង់ចាំរវាងលោក គីម ជុងអ៊ុន និងខ្ញុំផ្ទាល់នោះនឹងធ្វើឡើងនៅសិង្ហបុរី ថ្ងៃ ១២ ខែមីថុនា។ យើងទាំងពីរនឹងប្រឹងប្រែងក្នុងវេទិកាដ៏ពិសេសនេះដើម្បីសន្តិភាពពិភពលោក»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ សរសេរក្នុងគណនី
article_1523.txt	មេដឹកនាំតួកគី និងរុស្ស៊ីហៅការសម្រេចចិត្តរបស់អាមេរិកដើម្បីចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ (JCPOA) នោះថាកំហុសឆ្គងមួយ។ មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបន្តការពារនិងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទៅមុខទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ផលិតនុយក្លេអ៊ែរ និងរក្សាសន្តិភាពតំបន់ផង។	ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Recep Tayyip Erdogan និងសមភាគីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់របស់ក្រុងវ៉ាស៊ីតោនកាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងទៅ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បានផ្សាយថា មេដឹកនាំទាំងពីរបានជជែកគ្នាពីបញ្ហាអ៊ីរ៉ង់នៅនៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃសុក្រទី ១១ ខែឧសភា។ លោកទាំងពីរជឿជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ គឺ«ខុស» ទាំងស្រុងព្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ជាជោគជ័យនៃនយោបាយការទូតដែលគ្រប់គ្នាគួរថែរក្សា។ ក្រៅពីរិះគន់អាមេរិក ប្រមុខរដ្ឋតួកគី និងរុស្ស៊ីបានកត់សម្គាល់ថា ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាវិធីតែមួយគត់ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខពិភពលោក និងតំបន់។ លោកក៏បានប្រកាសប្តេជ្ញាចិត្តបន្តសហការគ្នាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធដើម្បីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទៅមុខទៀតដែរ។ តួកគីកន្លងមកបានសហការជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ីក៏ដូចជាអ៊ីរ៉ង់ដែរក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាស៊ីរី ហើយសម្ព័ន្ធត្រីភាគីនេះបានរួមចំណែកសំខាន់ដែរក្នុងការជំរុញការពិភាក្សាសន្តិភាពស៊ីរី ជាពិសេសការបង្កើតតំបន់សុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនស៊ីវិលនោះ។ ខណៈមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី តួកគីលែងមានទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតជាមួយអាមេរិកដូចមុនហើយ។ ទំនាក់ទំនងនេះល្អក់កករខ្លាំងចាប់ពីរដ្ឋប្រហារបរាជ័យមួយឆ្នាំ ២០១៦ ហើយអាមេរិកបន្តគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមឃឺដនៅស៊ីរីថែមទៀតផង។ ត្រឡបមកវិញ កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានសម្រេចជាផ្លូវការក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៥ ដោយមហាអំណាចប្រាំបូកអាល្លឺម៉ង់ជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះអ៊ីរ៉ង់ព្រមផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនជាថ្នូរនឹងការដកទណ្ឌកម្មរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ ទិតៀនកិច្ចព្រមព្រៀងនេះតាំងពីពេលឃោសនាមកម្ល៉េះ។ ដូច្នេះហើយបានជាលោកសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញ និងដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថែមទៀត ហើយលោកក៏រំពឹងស្វែងរកលទ្ធភាពដាក់គំនាបលើអ៊ីរ៉ង់តាមរយៈការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមួយផង។ ប៉ុន្តែវាហាក់ដូចជាពិបាកសម្រេចព្រោះសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកទាំងអស់នៅអឺរ៉ុប រួមទាំងអ៊ីរ៉ង់ផងនោះមិនយល់ស្របចំពោះការចរចាឡើងវិញឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1524.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតជាផ្លូវការនៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១០ ខែឧសភានេះ។ លោកបានថ្លែងទៅកាន់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីជាអ្នកគាំទ្រថា លោកទទួលស្គាល់ការកាត់សេចក្តីរបស់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី ក្នុងការបោះឆ្នោតម្សិលមិញ។ បើសិនជាមិនមានការប្រែប្រួលទេ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ វ័យ ៩២ ឆ្នាំ អះអាងថា លោកនឹងស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ នៅថ្ងៃនេះដែរ។	ការទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតប្រហែលជារឿងពិបាកបំផុតមួយសម្រាប់អ្នកនយោបាយបើសិនជាគេចាញ់ឆ្នោត។ ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មិនបានរត់គេចពីការពិតឡើយ។ លោកបានចេញមុខប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលដែលបង្ហាញថា សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកពិតជាចាញ់ឆ្នោតមែននៅថ្ងៃពុធទី ៩ ឧសភាម្សិលមិញនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នៅក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន លោក ណាជីប បានប្រកាសថា លោកទទួលយកការកាត់ក្តីរបស់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីក្នុងការបោះឆ្នោត ដែលជ្រើសរើសយកបក្សប្រឆាំងដែលដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នោះ។ លោកបន្ថែមថា វានឹងមានការផ្លាស់ប្តូរមួយមែន ហើយលោកប្តេជ្ញាចិត្តជួយធានាឲ្យមានដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវផងដែរ។ ប៉ុន្តែក្រៅពីប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោត លោក ណាជីប បានឆ្លៀតបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតសភាម្សិលមិញនេះមិនមានការបន្លំ និងរឿងមិនប្រក្រតីដូចគេចោទឡើយ។ អ្នកនយោបាយរូបនេះក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា តាមលទ្ធផលបោះឆ្នោត គ្មានបក្សណាមួយឈ្នះបានសំឡេងភាគច្រើនធម្មតាឡើយ។ ដូច្នេះការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនឹងស្ថិតក្រោមការសម្រេចរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី។ Relate យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ គេរំពឹងថា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ នឹងត្រូវគេតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីប្រាំពីរនៃសហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ី ដោយសារសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកឈ្នះបានអាសនៈសភាសរុប ១១៣ ហើយបើរាប់ទាំងបក្សសម្ព័ន្ធមិត្ត Warisan ផង អាសនៈសរុបកើនដល់ ១២១ ឯណោះ។ លោក មហាធៀ ខ្លួនឯងបានប្រកាសហើយថា ការស្បថកាន់តំណែងនឹងត្រូររៀបចំឡើងនៅថ្ងៃនេះផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia បានស្រង់ប្រភពពីរាជវាំងម៉ាឡេស៊ីថា លោក មហាធៀ មិនអាចស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះឡើយ ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលថ្មីក៏មិនទាន់ត្រូវបានបង្កើតឡើងផងនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីជិត ១៥ លាននាក់មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតក្នុងការបោះឆ្នោតសភានីតិកាល ១៤ នេះ។ ចំណែកអាសនៈសរុបទូទាំងរដ្ឋទាំង ១៣ នៅម៉ាឡេស៊ីគឺ ២២២ ហើយបើសិនបក្សណាមួយដណ្តើមបានអាសនៈច្រើនជាងគេ បក្សនោះនឹងឈ្នះការបោះឆ្នោត និងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ទោះបីទទួលបានសំឡេងឆ្នោតទូទាំងប្រទេសតិចក៏ដោយ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ គណបក្សកាន់អំណាចនេះបានដណ្តើមអាសនៈសរុបចំនួន ៧៩,គណបក្សឥស្លាមម៉ាឡេស៊ី (PAS) បានទទួល ១៨ អាសនៈ ហើយគណបក្ស Warisan បានទទួល ៨អាសនៈ។ ក្រុមអ្នកឈរឈ្មោះឯករាជ្យបាន ៣ អាសនៈ និងចុងក្រោយបក្សសម្ព័ន្ធរួបរួម Sabah (USA) បានទទួលមួយអាសនៈ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1525.txt	នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានទៅដល់ទឹកដីនេប៉ាល់ហើយក្នុងទស្សនកិច្ចពីរថ្ងៃ។ ទស្សនកិច្ចនេះមានគោលដៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជិតខាងមួយនៅតំបន់ជួរភ្នំហិមាល័យនេះ ស្របពេលដែលចិនក៏បានចូលទៅពង្រីកទំនាក់ទំនងដូចគ្នាដែរនោះ។ យក្សឥណ្ឌាមិនសូវសប្បាយចិត្តឡើយចំពោះសកម្មភាពរបស់យក្សចិននៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនចាត់ទុកដែនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននោះ។	នៅថ្ងៃដំបូងនៃទស្សនកិច្ចពីរថ្ងៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានឈប់សំចតនៅទីក្រុង Janakpur នៅភាគត្បូងនេប៉ាល់ដើម្បីបន់ស្រន់នៅវិហារសាសនាហិណ្ឌូលល្បីឈ្មោះនៅទីនោះ។ បន្តមក លោក ម៉ូឌី នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់រដ្ឋធានីកដ្ឋមណ្ឌូដើម្បីជួបជាមួយសមភាគីនេប៉ាល់ K.P. Sharma Oli និងចូលរួមបើកការដ្ឋានសាងសង់វារីអគ្គីសនី Arun Three ដែលឥណ្ឌាជាអ្នកចេញលុយអស់ចំនួន១.៤ពាន់លានដុល្លារ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ម៉ូឌី ពេលនេះ គឺជាកាយវិការបង្ហាញពីឆន្ទៈចង់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់ក្រុងញូវដែលី ខណៈដែលចិនកំពុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយនេប៉ាល់កាន់តែខ្លាំងនោះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ ចិនបានសន្យាវិនិយោគនៅនេប៉ាល់ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ច្រើនជាង៨.៧ពាន់លានដុល្លារ ខណៈទំហំវិនិយោគរបស់ឥណ្ឌាមានចំនួន៣១៧លានដុល្លារ។ ជាសញ្ញាខិតទៅរកចិន នេប៉ាល់ក៏ចូលរួមក្នុងគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវរបស់ចិនទៀតផង។ យោងតាមទីភា្នក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌានិយាយថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកពេលនេះ ជាផ្នែកមួយនៃនយោបាយ «អ្នកជិតខាងមុន» របស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីអាទិភាពរបស់ឥណ្ឌា ក៏ដូចជារូបលោកផ្ទាល់ក្នុងទំនាក់ទំនងចាស់វស្សា ជិតស្និទ្ធជាមួយនេប៉ាល់។ ការបើកការដ្ឋានវារីអគ្គីសនី Arun Three នេះ ជាជ័យជម្នះការទូតរបស់ឥណ្ឌាក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយចិនផងដែរ។ Arun Three គឺជាការដ្ឋានវារីធំទាំង៥ របស់នេប៉ាល់ដែលចាប់ផ្ដើមដំណើរការសាងសង់មុនគេ ខណៈគម្រោងអគ្គីសនីធំពីរទៀតស្ថិតក្នុងការវិនិយោគរបស់ចិន។ អ្នកវិភាគជឿថា វត្តមានរបស់លោក ម៉ូឌី ក្នុងពិធីបើកការដ្ឋាននេះ ជាសញ្ញាបង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ឥណ្ឌាក្នុងការបំពេញពាក្យសន្យារបស់ខ្លួន។ នេះក៏ព្រោះតែកន្លងមក គម្រោងរបស់ឥណ្ឌានៅនេប៉ាល់ហាក់ដំណើរការយឺតៗ ខុសពីគម្រោងរបស់ចិនដែលមានល្បឿនលឿន។ ទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា និងនេប៉ាល់ ធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីក្រុងកដ្ឋមណ្ឌូបានអនុម័តច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ដែលនាំទៅដល់បាតុកម្មនៅភាគត្បូងរហូតមានការបិទព្រំដែន។ នេប៉ាល់បានបន្ទោសឥណ្ឌាថាបានបិទព្រំដែនដែលធ្វើឲ្យនេប៉ាល់ជួបបញ្ហាខ្វះខាតប្រេង និងទំនិញចាំបាច់ ស្របពេលដែលនេប៉ាល់កំពុងស្រោចស្រង់ប្រទេសពីរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅឆ្នាំដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1526.txt	ករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាតជាថ្មីមួយទៀតកើតឡើងនៅស្ថានីយ៍ប៉ូលិសក្រុងស៊ូរ៉ាបាយ៉ា (Surabaya) នៅខេត្តជ្វាខាងកើត ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ គេរាយការណ៍ថា មានមនុស្សរងរបួស និងស្លាប់ក្នុងករណីវាយប្រហារនេះ។ ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយមានការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកលើវិហារគ្រិស្តចំនួនបីកន្លែងនៅក្រុងស៊ូរ៉ាបាយ៉ានេះ។	មួយថ្ងៃក្រោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកលើវិហារគ្រឹស្តចំនួនបីកន្លែងនៅក្រុងស៊ូរ៉ាបាយ៉ា ដោយបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់ ១១ នាក់ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទទី ១៤ ខែឧសភា ករណីបំផ្ទុះ គ្រាប់បែកអត្ថឃាតមួយទៀតកើតឡើងនៅទីស្នាក់ការប៉ូលិសម្តង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការវាយប្រហារនេះ សារព័ត៌មានក្នុងតំបន់ផ្សាយថា ក្រុមភេរវជនមានគ្នាពីរនាក់បានជិះយាន្តជំនិះមួយគ្រឿង ហើយបំផ្ទុះខ្លួនឯងតែម្តងនៅស្ថានីយ៍ប៉ូលិស។ សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ីJakata Post ស្រង់សម្តីអ្នកនាំពាក្យប៉ូលិសនៃខេត្តជ្វាខាងកើត Frans Barung Mangera ថា វាពិតជាមានការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកអត្តឃាតមែននៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ហើយអ្នកស្លាប់មានយ៉ាងហោចណាស់ ៧ នាក់ឯណោះ។ « កងកម្លាំងយើងកំពុងត្រួតពិនិត្យមើល។ យើងទទួលបានដំណឹងថា វាមានមនុស្ស ៧នាក់ស្លាប់ ហើយយើងកំពុងប្រមូលទិន្នន័យបន្ថែមទៀត»។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1527.txt	សល់ពេលប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ការបោះឆ្នោតជាសកលនៅម៉ាឡេស៊ី នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងហើយ។ គេរំពឹងថាការបោះឆ្នោតនេះនឹងមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំង ក៏ដូចជាបង្កភាពតានតឹងនយោបាយខ្លាំងដូចគ្នាដ្បិតថា វាមានការចូលរួមពីអ្នកនយោបាយជើងចាស់ដែលមានប្រជាជនគាំទ្រច្រើនផង។ តួអង្គនយោបាយសំខាន់មានដូចជាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់, លោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ និងអតីតមេបក្សប្រឆាំងដ៏ខ្លាំងក្លាលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម។	បើមិនមានការប្រកាសផ្លាស់ប្តូរពីគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ីទេ ការបោះឆ្នោតជាតិ នៃនីតិកាលទី១៤ នៃសភាម៉ាឡេស៊ី នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃទី០៩ ឧសភា នេះហើយ ។ យុទ្ធនាការ ស្វែងរកសន្លឹកឆ្នោតបានចាប់ផ្តើមជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈមេដឹកនាំបក្សនយោបាយសំខាន់ ក៏កាន់តែលេងពាក្យផ្លែផ្កា និងរិះគន់គ្នាកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ដែលធ្វើឲ្យនយោបាយម៉ាឡេស៊ី កាន់តែឡើងកម្តៅទៅៗ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ដែលមេសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច កំពុងបង្ហាញគោលនយោបាយអាទិភាពក្នុងស្រុក ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ទាំងដល់មន្ត្រីរាជការស៊ីវិល កសិករ និងកម្មករជាដើម ខណៈព្រមានបើលោក មហាធៀ ឈ្នះឆ្នោត នឹងធ្វើឲ្យម៉ាឡេស៊ី អាប់ឱនកេរ្តិ៍ក្នុងអន្តរជាតិ ។ ឯលោក មហាធៀវិញ បានប្តេជ្ញា លុបលាងកំហុសដែលសាងក្នុងពេលលោកដឹកនាំកន្លងមក និងកែប្រែប្រព័ន្ធនយោបាយបច្ចុប្បន្ន ដែលលោកមើលឃើញថា ពោរពេញដោយភាពពុករលួយ។ សាវតាសង្ខេបរបស់អ្នកនយោបាយកំពូលម៉ាឡេស៊ី កើតនៅថ្ងៃ១៩៥៣ លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ គឺជាកូនប្រុសរបស់លោក អាប់ឌុល រ៉ាហ្សាក់ ហ៊ូស្សេន ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៦ ។ លោក ណាជីប បានចាប់ផ្តើមពន្លកក្នុងកិច្ចការនយោបាយសកម្មភាព និងខ្លាំងតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៦ ។ លោក បានឡើងកាន់អំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់ខ្លួននៅក្នុងឆ្នាំ២០០៩ ។ ក្រោយមកទៀត លោក ណាជីប ដែលប្រធាននៃសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ក៏ត្រូវបានជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីជាថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៤ បន្ទាប់ពីបក្សរបស់លោកឈ្នះការបោះឆ្នោតយ៉ាងប្រកៀកប្រកើយបំផុតជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង ដែលដឹកនាំដោយលោក អាន់វើរ អ៊ីប្រាហ៊ីម ។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្ងៃ៩ ឧសភានេះដែរ លោក ក៏ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សកាន់អំណាចដដែល។ ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំចុងក្រោយនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ហាក់ដូចជាជួបព្យុះផ្គរខ្លាំង ។ នោះគឺ លោក បានរងការចោទប្រកាន់តាំងពីដើមអាណត្តិដឹកនាំទីពីររបស់លោក ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវពុករលួយធ្ងន់ធ្ងរ។ ហើយរឿងអាស្រូវដែលបាន និងកំពុងតែញាំញីកេរ្តិ៍ឈ្មោះលោកខ្លាំងនោះគឺ រឿងអាស្រូវនៃការផ្ទេរប្រាក់រាប់លានដុល្លារទៅកាន់គណនីឯកជនរបស់លោក ដែលស្គាល់ថា 1MDB នោះ។ ត្រលប់មកកាន់ អ្នកនយោបាយចាស់វស្សា ដែលមជ្ឈដ្ឋានមួយចំនួន ហៅថា ផ្ការីកគ្រប់រដូវ គឺ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ វិញម្តង ។ លោក មហាធៀ គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីទីបួន ដែលកាន់អំណាច បានយូរជាងគេ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ បានដឹកនាំប្រទេសតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣ ពោលគឺរយៈពេល ២២ ឆ្នាំ។ លោក មហាធៀ ដែលមានវ័យជាង៩០ហើយនោះ ធ្លាប់ជាសមាជិក និងជាអតីតមេដឹកនាំកំពូល នៃបក្សកាន់អំណាច (UMNO ) ផងដែរ ។ ក៏ប៉ុន្តែដោយសារមានបញ្ហាផ្ទៃក្នុង និងមើលឃើញពីប្រព័ន្ធដឹកនាំពុករលួយរបស់លោកណាជីប អ្នកនយោបាយ ដែលគិតថាចូលនិវត្តន៍រឿងនយោបាយពីឆ្នាំ២០០៣រូបនេះ បានចាកចេញពីបក្សកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ២០១៦ និងចាប់ផ្តើមប្រលោកនយោបាយជាថ្មីជាមួយនឹងអតីតគូសត្រូវ ដែលមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពល គឺលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ។ លោក គឺជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់សម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan។ សម្រាប់ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម គឺអតីតក្រុមយុវជន ដែលចេញមុខប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីអំឡុងឆ្នាំទសវត្សរ៍ ៧០ ។ ដោយមើលឃើញពីសក្តានុពលនយោបាយ លោក អាន់វ៉ា ត្រូវបានអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ អញ្ជើញចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយនឹងលោក និងផ្ចុងផ្តើមជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងអាណត្តិរបស់លោកឆ្នាំ ១៩៩៣ ។ ទោះស្ថិតក្រោមការដឹកនាំនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីតែមួយក៏ដោយ អ្នកទាំងពីរ ហាក់ដូចជាមិនសូវចុះសម្រុងនឹងគ្នាប៉ុន្មាននោះទេ ។ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពីបទបំពានអំណាច និងបំពានគោលការណ៍ធ្ងន់ធ្ងររបស់សាសនា ក៏ប៉ុន្តែពេលនេះ អ្នកតាមដាននយោបាយម៉ាឡេស៊ី មើលឃើញជារឿងនយោបាយច្រើនជាង ដ្បិតលោក បានប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំរបស់លោក មហាធៀ។ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤ ទើបលោក ត្រូវបានតុលាការដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពវិញ ។ គួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ មុនដល់ឆ្នាំ២០១៣ ដែលពេលលោក ដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងរហូតដល់ទទួលសំឡេងគាំទ្រប្រកៀកនឹងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចនោះ លោក ក៏ទទួលរងការចោទប្រកាន់រឿងរួមភេទជាមួយនឹងភេទដូចគ្នាជានៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ផងដែរ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវបានតុលាការទាត់ចោលវិញដ្បិតភស្តុតាងដើមចោទមិនគ្រប់គ្រាន់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ខណៈកំពុងតែមានប្រជាប្រិយភាព ក្នុងនាមជាប្រធាននៃសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងនោះ លោក អាន់វ៉ា ដែលមជ្ឈដ្ឋានខ្លះ ហៅថាជាមេបក្សប្រឆាំងរងទុក្ខបំផុតនោះ ត្រូវបានតុលាការម៉ាឡេស៊ី សើរើសំណុំរឿងឆ្នាំ ២០០៨ ឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០១៤ ។ ហើយចុងក្រោយលោក ត្រូវបានតុលាការកំពូលម៉ាឡេស៊ី កាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ហើយមកពេលនេះ លោក ជិតដល់ពេលត្រូវដោះលែងវិញផងដែរ ក្រោយអនុវត្តទោសពន្ធនាគាររួចហើយនោះ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ អតីតបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានសុខចិត្តលះបង់កំហឹង និងគំនុំចាស់ជាមួយនឹងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ ហើយចាប់គ្នាបង្កើតបក្សរួមគ្នាដើម្បីតទល់ជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ។ ទោះបីមិនអាចចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយដោយផ្ទាល់ លោកអាន់វ៉ា បានផ្ញើសារនយោបាយពីពន្ធនាគារទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររបស់លោកដើម្បីចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយជាមួយនឹងលោក មហាធៀ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1528.txt	ចុងក្រោយ សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចម៉ាឡេស៊ី Barisan Nasional ចាញ់ឆ្នោតលើកដំបូងក្រោយក្តាប់អំណាចជាង៦០ឆ្នាំ។ សម្ព័ន្ធបក្បប្រឆាំង Pakatan Harapan ឈ្នះបានអាសនៈភាគច្រើនអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបាន ហើយបើគ្មានអ្វីប្រែប្រួលទេ មេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលធ្លាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបួនរបស់ម៉ាឡេស៊ីនោះនឹងត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃនេះតែម្តង។	រលកយក្សស៊ូណាមិនយោបាយពិតជាកើតឡើងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ី ដោយបក់យកសម្ព័ន្ធគណបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ទៅជាមួយផង។ វាជារឿងដែលមិនគួរឲ្យនឹកស្មានដល់ព្រោះបក្សនេះបានក្តោបក្តាប់អំណាចតាំងពីក្រោយម៉ាឡេស៊ីប្រកាសឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៥៧ មកម្ល៉េះ។ ចំណែកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងដែលមានលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ជាប្រមុខនោះបានដណ្តើមយកជ័យជម្នះដោយក្តាប់បានអាសនៈភាគច្រើនសរុប ១១៣ ល្មមអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបាន។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia គណបក្សកាន់អំណាចនេះបានដណ្តើមអាសនៈសរុបចំនួន ៧៩,គណបក្សឥស្លាមម៉ាឡេស៊ី (PAS) បានទទួល ១៨ អាសនៈ ហើយគណបក្ស Warisan ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងបានទទួល ៨អាសនៈ។ ក្រុមអ្នកឈរឈ្មោះឯករាជ្យបាន ៣ អាសនៈ និងចុងក្រោយបក្សសម្ព័ន្ធរួបរួម Sabah (USA) បានទទួលមួយអាសនៈ។ ក្រោយទទួលជ័យជម្នះនេះ សម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងនឹងចាប់ផ្តើមរៀបចំបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី ហើយនៅថ្ងៃនេះ បើសិនជាមិនមានបញ្ហាឬស្ថានភាពប្រែប្រួលទេ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នឹងត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីជាថ្មីទៀត។ ស្ថិតក្នុងវ័យ ៩២ឆ្នាំ លោកនឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ របស់សហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ី។ អត្ថបទទាក់ទង បក្សបំបែកសំឡេងឆ្នោត,គណៈកម្មការបោះឆ្នោតលម្អៀង ធ្វើឲ្យបក្សប្រឆាំងរបស់ មហាធៀ ពិបាកឈ្នះឆ្នោត មហាធៀ ធ្លាប់ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបួនរបស់ម៉ាឡេស៊ី ហើយក៏ជាប់ឈ្មោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាចយូរជាងគេដែរពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣ ឯណោះ។ អ្វីដែលសំខាន់លោក ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការផងដែរព្រោះពេលលោកកាន់អំណាច រាល់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងត្រូវប្រឈមការចាប់ចងជាដើម។ តាមពិតទៅ ក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ យុវជនជាគន្លឹះដែលធ្វើឲ្យបក្សកាន់អំណាចចាញ់ឆ្នោត។ ក្នុងការឃោសនាកន្លងមក បញ្ហាត្រូវគណបក្សនយោបាយទាំងប្រឆាំង ទាំងកាន់អំណាចប្រឹងផ្តោតសំខាន់គឺបញ្ហាជីវភាពប្រជាជន។ ការកើនឡើងនៃការចំណាយលើជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ រួមទាំងការបង្កើនពន្ធលើទំនិញ និងសេវាកម្ម ក៏ដូចជាការកាត់បន្ថយការឧបត្ថម្ភធនលើប្រេង ជាកង្វល់ធំរបស់ពលរដ្ឋជាពិសេសពលរដ្ឋវណ្ណៈកណ្តាល ហើយប្រជាជនក្មេងស្រេកឃ្លានចង់បានការផ្លាស់ប្តូរដែលអាចជំរុញការកែទម្រង់ស្ថាប័ននិងដោះស្រាយបញ្ហាអំពើពុករលួយផង។ បក្សកាន់អំណាចបានព្យាយាមសន្យារក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងជួយប្រជាជនក្រីក្រខ្វះខ្វាតនៅតាមទីជនបទ។ រដ្ឋាភិបាលសន្យាបង្កើនប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា និងធានាពង្រីកសេវាធានារ៉ាប់រងដល់កម្មករ ពលករ និងកសិករថែមទៀតបើខ្លួនជាប់ឆ្នោត។ ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីក្រីក្រតាមជនបទនៅតែគាំទ្របក្សកាន់អំណាចដែលដឹកនាំប្រទេសចាប់ពីពេលទទួលបានឯករាជ្យឆ្នាំ ១៩៥៧ ព្រោះបក្សនេះនាំការរីកចម្រើនដល់សង្គមម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសសេដ្ឋកិច្ចកន្លងមក។ ឯសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan វិញនោះ បានសន្យាដោះស្រាយកង្វល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមជាពិសេសរឿងអាស្រូវពុករលួយដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេសជាតិកន្លងមកនោះ។ បក្សនេះសន្យាដាក់កម្រិតអាណតិ្តនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រឹមពីរអាណត្តិ និងដកហូតអំណាចមួយចំនួនរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលផង ហើយបក្សនេះក៏សន្យាត្រួតពិនិត្យឡើងវិញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនិងគម្រោងវិនិយោគរបស់ចិននៅម៉ាឡេស៊ីផងដែរ។ នេះជាគោលនយោបាយដែលដែលទាក់ទាញចិត្តប្រជាជនខ្លាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1529.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានថ្លែងក្រោយកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលើកដំបូងថ្ងៃពុធទី ២៣ ខែឧសភាថា ប្រាក់បៀវត្សរ៍សមាជិករដ្ឋាភិបាលគឺត្រូវបន្ថយ ១០ ភាគរយ។ នេះជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយរឹតត្បិតការចាយវាយរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។	ប្រាក់បៀវត្សរ៍របស់រដ្ឋមន្ត្រីជាសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីទាំងអស់នឹងត្រូវកាត់បន្ថយ ១០ភាគរយ។ នេះជាការប្រកាសរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជួបប្រជុំជាមួយសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីលើកដំបូង។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Malaysiakini លោក មហាធៀ បានថ្លែងថា ការបន្ថយប្រាក់ខែរដ្ឋមន្ត្រីជាផ្នែកមួយនៃចំណាត់ការចាយវាយត្បិតត្បៀតរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក ដោយសារលោកបារម្ភពីបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងការចាយវាយខុសគោលដៅ។ លោកបានថ្លែងដូច្នេ៖« វាបង្ហាញឲ្យឃើញថា យើងបារម្ភពីបញ្ហាហិរញ្ហាហរិញវត្ថុរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បច្ចុប្បន្ននេះវាមានមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលខ្លះទទួលបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ច្រើនជាងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទៀត»។ ការប្រកាសបន្ថយប្រាក់ខែសមាជិកគណរដ្ឋមន្ត្រីនេះធ្វើឡើងត្រឹមពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែល លោ មហាធៀ រិះគន់រដ្ឋាភិបាលលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ដែលធ្វើឲ្យបំណុលរដ្ឋកើនឡើងដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្ន។ បច្ចុប្បន្ន បំណុលសាធារណៈរបស់ម៉ាឡេស៊ីកើនដល់ មួយទ្រីលានរីងហ្គីត ពោលគឺប្រហាក់ប្រហែលនឹង ២៥១ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ ត្រឡប់មកវិញ បើតាមរបាយការណ៍របស់ Malaysia Insiders ឆ្នាំ ២០១៥ សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានទទួលប្រាក់ខែដូចតទៅ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានទទួលប្រាក់ខែសរុបប្រហែល ៣៩០០០ រីងហ្គីត (៩៨០០ ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងនោះមានប្រាក់ខែជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ២៣០០០ រីងហ្គីត បូកប្រាក់ខែសមាជិកសភាចំនួន ១៦០០០ រីងហ្គីត។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានទទួលប្រាក់ខែសរុបចំនួនប្រហែល ៣៤០០០ រីងហ្គីត (៨៦០០ ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងនោះមានប្រាក់ខែជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ១៨០០០រីងហ្គីត បូកប្រាក់ខែជាតំណាងរាស្ត្រ ១៦០០០ រីងហ្គីត។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីវិញនោះបានទទួលប្រាក់ខែសរុបប្រហែល ៣១០០០ រីងហ្គីត (៧៨០០ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងនោះប្រាក់ខែជារដ្ឋមន្ត្រីចំនួន ១៥០០០ រីងហ្គីត និង ប្រាក់ខែជាដំណាងរាស្ត្រចំនួន ១៦០០០ រីងហ្គីត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_153.txt	ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ(DP) លោក Lee Jae-myung នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានប្ដេជ្ញាព្យាយាមដាក់សំណើរបោះឆ្នោត ដើម្បីព្យួរតំណែងប្រធានាធិបតីកូរ៉េ លោក យូន សុកយ៉ល សារជាថ្មី បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតលើកទី១ បានបរាជ័យ។ ប៉ុន្តែបក្សអំណាចប្រជាជន ណែនាំឱ្យមានវិធានការដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយ ជាជាងទម្លាក់លោក យូន។	អត្ថបទទាក់ទង ការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងលោក យូន ត្រូវរងចាំ ក្រោយបក្សអំណាចប្រជាជន ដើរចេញពីសភា ក្រោយការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងលោក យូន សុកយ៉ល ក្នុងសភា នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ រងភាពរកាំរកូស និងបរាជ័យ គណបក្សប្រឆាំង(DP) សន្យាព្យាយាមដាក់សំណើរបោះឆ្នោតទម្លាក់លោក យូន ជាថ្មី។ គណបក្សប្រឆាំង បានអះអាងថា នឹងដាក់សំណើរព្យួរតំណែងលោក យូន ថ្មីមួយទៀតទៅសភា ក្នុងថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ។ ដូចនេះ ការបោះឆ្នោតលើសំណើរថ្មី នឹងត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ។ ការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានបរាជ័យ ដោយមានសមាជិកសភា បានបោះឆ្នោត ១៩៥សំឡេង ដោយត្រូវការសំឡេងតិចបំផុត២០០ ដើម្បីឱ្យសភា អាចរាប់សន្លឹកឆ្នោតបាន។ នេះក៏ដោយសារសមាជិកបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) បានដើរចេញពីសភា មិនចូលមកបោះឆ្នោត។ លោក Lee Jae-myung បានបោទថា លោក យូន ជាមនុស្សសំខាន់នៅពីក្រោយការប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្នុងការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ និងទទូចឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ចាត់វិធានការស៊ើបអង្កេត។ សមត្ថកិច្ចកូរ៉េខាងត្បូង បានចាប់ផ្ដើមស៊ើបអង្កេតលើបទចោទបង្កការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក យូន សុកយ៉ល។ ការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ជាបទព្រហ្មទណ្ឌដែលគ្មានក្នុងរង្វង់អភ័យឯកសិទ្ធិប្រធានាធិបតីឡើយ។ ការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល អាចត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិត បើការស៊ើបអង្កេតត្រូវបានរកឃើញ។ អ្នកនាំពាក្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ(DP) លោក Yoon Jong-kun បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា នឹងបង្កើតកិច្ចប្រជុំពិសេសជារៀងរាល់សប្ដាហ៍ និងបន្តលើកសំណើរ(ព្យួរតំណែងលោក យូន) ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាក្នុងសភា។ ប្រធានរដ្ឋសភាកូរ៉េខាងត្បូង លោក Woo Won-shik បានបង្ហាញការសោកស្ដាយដែលគ្មានលទ្ធផលបោះឆ្នោត។ អំឡុងពេលបោះឆ្នោត លោក Woo បានប្រកាសឱ្យអ្នកដែលដើរចេញពីរដ្ឋសភា ចូលមកបោះឆ្នោតវិញ ផងដែរ។ គណបក្សអំណាចពលរដ្ឋ បានបញ្ជាក់ថា បក្សខ្លួន ត្រូវការវិធីដែលមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងទំនួលខុសត្រូវជាងនេះក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយ ជាជាងព្យាយាមព្យួរតំណែងលោក យូន។ ដោយឡែក ប្រធានគណបក្សអំណាចពលរដ្ឋ លោក Han Dong-hoon បានប្រកាសសារជាថ្មី ថាលោក យូន សុកយ៉ល នឹងត្រូវលាលែងពីតំណែង។ ទោះបីជាបានគេចផុតការព្យួរតំណែងពិតមែន ប៉ុន្តែតួនាទី និងឥទ្ធិពលលោក យូន សុកយ៉ល ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង អាចប្រឈមនឹងការប្រឆាំងខ្លាំងក្លាក្នុងសភា ដែលនាំឱ្យការដឹកនាំគ្មានប្រសិទ្ធិភាព។ យ៉ាងណាមិញ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង លោក Kim Yong-hyun ដែលជាអ្នកជំរុញឱ្យលោក យូន អនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក ត្រូវបានចាប់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1530.txt	យប់ថ្ងៃពុធទី ១៦ ខែឧសភា កងកម្លាំងប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីបានឆ្មក់ចូលឆែកឆេរផ្ទះរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ យ៉ាងហោចណាស់ចំនួនពីរកន្លែងដើម្បីស្វែងរកភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធករណីពុករលួយមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ កាបូបយួរដៃរបស់ភរិយាអតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះត្រូវបានប៉ូលិសរឹបអូសផងដែរ។	មេធាវីការពារក្តីលោក ណាជីប លោក Harpal Singh Grewal បានទទួលស្គាល់ថា វាមានការចុះឆែកឆេរពិតមែន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី Straits Times។ វាមិនមានការប្រឈមមុខគ្នារវាងក្រុមគ្រួសារលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ជាមួយសមត្ថកិច្ចឡើយ។ ពួកគេក៏បានព្យាយាមសហការជាមួយប៉ូលិសដើម្បីបំពេញការងារស្វែងរកភស្តុតាងឲ្យបានចប់សព្វគ្រប់ដែរ។ មកដល់ពេលនេះមិនមានអ្នកណាម្នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយក៏មិនមានការបញ្ជាក់ថា វានឹងមានការចាប់ខ្លួននៅពេលខាងមុខដែរ។ ក្រោយប្រតិបត្តិការឆែកឆេរអស់រយៈពេលជាង ១០ម៉ោងនេះពីយប់ថ្ងៃពុធដល់ព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ប៉ូលិសមិនបានរកឃើញឯកសារសំខាន់ៗណាមួយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប៉ូលិសបានរឹបអូសកាបូបយួរដៃចំនួនពីររបស់ភរិយាលោក ណាជីប គឺលោកស្រី Rosmah Mansor និងសម្ភារប្រើប្រាស់មួយចំនួនទៀតប៉ុណ្ណោះ។ កាបូបដៃរបស់លោកស្រី Rosmah Mansor ជារឿងចម្រូងចម្រាស ហើយភាពឡូយឆាយរបស់លោកស្រីក្នុងនាមជាភរិយានាយករដ្ឋមន្ត្រីនោះបានបង្កើតក្តីក្រហាយខ្លាំងដែរសម្រាប់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីកន្លងមក។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Asian Correspondent កាបូបយូរដៃដែលលោកស្រីប្រើប្រាស់ភាគច្រើនគឺម៉ាក Hermes Birkin ហើយកាបូបខ្លះមានតម្លៃថ្លៃដល់ ២០ ម៉ឺនដុល្លារឯណោះ។ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីចោទថា ក្រោយចាញ់ឆ្នោត លោកស្រីព្យាយាមយកកាបូបប្រភេទប្រហែល ៥០ ទៅលក់ទុកថែមទៀត។ ក្រៅពីកាបូបតម្លៃថ្លៃកប់ពពក បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអាមេរិក New York Times វាក៏មានបណ្តឹងផ្សេងទៀតចោទប្រកាន់ថា លុយមូលនិធិដែលបាត់នោះក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយក្រុមគ្រួសារលោក ណាជីប ដើម្បីទិញខ្សែកដាំត្បូងពេជ្រមានទំហំ ២២ការ៉ាត់ និងមានតម្លៃ ២៧,៣លានដុល្លារសម្រាប់លោកស្រី Mansor ផងដែរ។ ក្រោយការធ្លាក់បក្សកាន់អំណាចចាញ់ឆ្នោត ហើយលោក ណាជីប បាត់បង់តំណែង ប្អូនប្រុសរបស់លោក បាននាំគ្នាបង្ហាញអារម្មណ៍សប្បាយចិត្តដែលប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីអាចផ្លាស់ប្តូរសង្គមនិងបញ្ចប់របបដឹកនាំកេងប្រវ័ញ្ចលុយរដ្ឋបានជោគជ័យ។ លោកក៏បានសាទរលោក មហាធៀ ដែលត្រឡប់មកកាន់អំណាចជាថ្មីដើម្បីបោសសម្អាតអំពើពុករលួយដែរ។ លោក Nazir Razak ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានធនាគារ CIMB បានថ្លែងដូច្នេះថា៖« ម៉ាឡេស៊ីត្រូវការកែទម្រង់ប្រទេសឡើងវិញទ្រង់ទ្រាយធំ។ ប៉ុន្តែការព្យាយាមកន្លងដោយចលនាមុនៗបរាជ័យ។ ឥឡូវនេះយើងអាចធ្វើបានហើយ»។ ចំណែកកូនស្រីចុងរបស់លោក ណាជីប លោកស្រី Azrene Ahmad បានថ្កោលទោសឪពុកចុង និងម្តាយរបស់ខ្លួនលោកស្រី Mansor ចំពោះការកិបកេងលុយរដ្ឋដើម្បីភាពហ៊ឺរហារផ្ទាល់ខ្លួននោះ។ លោកស្រីសរសេរបង្ហោះតាមគណនី Instagram ផ្លូវការខ្លួននៅក្រោយថ្ងៃបោះឆ្នោតដូច្នេះថា៖« ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃបញ្ចប់នៃរបបផ្តាច់ការដែលយើងគ្រប់គ្នាបួងសួងឲ្យកើតឡើងកន្លងមក។ ខ្ញុំមើលឃើញផ្ទាល់ទង្វើក្បត់ជាតិ និងសកម្មភាពផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានអ្នកទាំងពីរបង្កើតឡើងដើម្បីអំណាច និងបំពេញភាពលោភលន់របស់គេ»។ ត្រឡប់មកវិញ ការចុះឆែកឆេរផ្ទះអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះធ្វើឡើងក្រោមច្បាប់ប្រឆាំងការលាងលុយ ហើយវាក៏ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលសំណុំរឿងពុករលួយកេងប្រវ័ញ្ចមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB តាមបញ្ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី មហាធៀ មហាម៉ាត់ដែរ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1531.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានប្រតិកម្មខ្លាំង និងមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងជុំវិញរបាយការណ៍ដែលបញ្ជាក់ថារដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងដែលបានបំពាក់សព្វាវុធធុនធ្ងន់មួយចំនួននៅក្នុងប្រជុំកោះមានវិវាទនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ក្រុងហាណូយ ក៏បានទទូចឲ្យក្រុងប៉េកាំងបង្ហាញពីការទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព និងសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ផង ។	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសវៀតណាម លោកស្រី Lê Thị Thu Hằng នៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រតិកម្មជាថ្មីម្តងទៀតចំពោះសកម្មភាពរបស់ចិន នៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News លោកស្រីបានលើកឡើងថា៖« វៀតណាមពិតជាមានការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងអំពីរបាយការណ៍នោះ ហើយវៀតណាមចាត់ទុកសកម្មទាំងនោះ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការបំពាក់មីស៊ីលនៅក្នុងប្រជុំកោះ Sprately ថាជាការបំពានអធិបតេយ្យប្រទេសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងថែមបានបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងដែលភាគីចិន-វៀតណាម បានធ្វើកន្លងមកទៀត»។ លោកស្រីបន្ថែមថា ឥរិយាបថរបស់ចិនបែបនេះ អាចបំផ្លាញដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់អាស៊ាន-ចិន ក្នុងការបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រខាងត្បូងទៀតផង។ ខណៈបញ្ជាក់ពីសិទ្ធិស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិក្នុងការគ្រប់គ្រងលើប្រជុំកោះនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោកស្រីក៏បានទទូចឲ្យចិនបញ្ឈប់សកម្មភាពសមយុទ្ធយោធា និង ដកចេញរាល់សម្ភារយោធា ដែលបានដាក់ពង្រាយដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់ ដែលវៀតណាម បានទាមទារនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងទៀតផង ។ គួររម្លឹកជាថ្មីថា នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភាកន្លងទៅ ទូរទស្សន៍ CNBC បានផ្សាយពីរបាយការណ៍វិវត្តន៍ចុងក្រោយមួយនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយបានបញ្ជាក់ថា ក្រុងប៉េកាំងបានដំឡើងមីស៊ីលប្រឆាំងនឹងនាវា និងមីស៊ីលបាញ់យន្តហោះនៅក្នុងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកចំនួនបី រួមមាន Mischief Reef, Fiery Cross Reef និង Subi Reef ។ របាយការណ៍នេះ ក៏ត្រូវបានក្រុងប៉េកាំង ចេញមុខការពារភ្លាមៗផងដែរ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភាដដែលនោះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានបញ្ជាក់ថា ការដំឡើងមីស៊ីលនោះមិនបានដាក់គោលដៅលើប្រទេសណាឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយឲ្យតែមិនមានតែចេតនាក្នុងការឈ្លានពាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងមិនគួរមានការព្រួយបារម្ភចំពោះវត្តមានសព្វាវុធរបស់ចិនឡើយ ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ ហ្វីលីពីនដែលរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនៃតំបន់ជម្លោះនេះមិនមើលឃើញសកម្មភាពរបស់ចិនជាការគំរាមកំហែងអ្វីឡើយ។ ខណៈមានការបារម្ភតិចតួចខ្លះដែរនោះ ក្រុងម៉ានីល នៅថ្ងៃ៤ ឧសភា បានបង្ហាញជំនឿចិត្តថា សកម្មភាពរបស់ក្រុងប៉េកាំង មិនបានដាក់គោលដៅទៅលើហ្វីលីពីន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1532.txt	។ ប៉ុន្តែលោក មហាធៀ ដែលធ្លាប់ដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីពីឆ្នាំ១៩៨១ ទៅឆ្នាំ២០០៣ ក៏ត្រូវទទួលបានកំណត់ត្រាជាមេដឹកនាំរដ្ឋដែលជាប់ឆ្នោតក្នុងវ័យចំណាស់ជាងគេផងដែរ។	លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨។ ក្នុងវ័យជាង៩២ឆ្នាំ លោក មហាធៀ ក្លាយម្ចាស់កំណត់ត្រាថ្មីក្នុងនាមជាមេដឹកនាំបច្ចុប្បន្នដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេលើលោក។ លោក មហាធៀ ឡើងទៅឈរលោក Beji Caid Essesbsi ប្រធានាធិបតីទុយនីស៊ី នាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលមានអាយុ៩១ឆ្នាំ។ ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ អេលីហ្សាបែតទី២ ដែលជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រជាជាតិកុម្ម៉ង់វែល (Commonwealth realms) មានព្រះជន្ម៩២ព្រះវស្សា ប៉ុន្តែតិចជាងលោក មហាធៀ ២៨៥ថ្ងៃ។ សម្រាប់កំណត់ត្រា អ្នកដែលឈ្នះឆ្នោតក្នុងវ័យចំណាស់ជាងគេ (Oldest Appointed Prime Minister) Guinness World Records នៅរក្សាឈ្មោះលោក Morarji Ranchhodji Desai នៅឡើយ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា នេះ។ លោក Morarji Ranchhodji Desai បានឈ្នះឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌានៅឆ្នាំ១៩៧៧ ខណៈលោកមានអាយុ៨១ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែបើតាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ លោក Paul Von Hindenburg បានជាប់ឆ្នោតសារជាថ្មីធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ នៅពេលដែលោកមានអាយុ៨៤ឆ្នាំ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ គឺជាបេក្ខជនចាស់ជាងគេបំផុតដែលបានឈ្នះតំណែងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដោយលោកមានអាយុ៧០ឆ្នាំ និង៦ខែ នៅពេលចាប់ផ្តើមកាន់តំណែងនៅថ្ងៃដំបូង។ នៅអង់គ្លេស កំណត់ត្រាបានទៅលើលោក Viscount Plamerston ដែលបានជាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងអាយុ៧០ឆ្នាំ និង៣ខែ កាលពីឆ្នាំ១៨៥៥ ។ រីឯអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលរស់បានយូរជាងគេ គឺសម្តេច ចៅ សែន កុសល ឈុំ ដែលបានទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំ២០០៩ ក្នុងអាយុជាង១០៣ឆ្នាំ។ សម្តេចធ្លាប់បានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនៅកម្ពុជាចន្លោះពីថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦២ ។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ចៅសែន កុសល ឈុំ នៅតែជាប់ឈ្មោះជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានអាយុវែងជាងគេ បច្ចុប្បន្ន អតីតមេដឹកនាំដែលមានអាយុច្រើន និងកំពុងរស់រានមានជីវិតមាន មានដូចជា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម Do Muoi (កើតឆ្នាំ១៩១៧) អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ូដង់ Babiker Awadalla (កើតឆ្នាំ១៩១៧) និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង Hyun Soong-jong (កើតឆ្នាំ១៩១៩)៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1533.txt	ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព សន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ប្រទេស ដែលងាយនឹងជួបភាពតានតឹងនោះ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ទំនងជាលែងពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយថៃទៀតហើយ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរ នៅតែបន្តបង្ហាញសកម្មភាពនៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ នាពិធីពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពពាណិជ្ជកិច្ច និងធុរកិច្ចវិញ ។	បើតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃបក្សភឿថៃ ដែលធ្លាប់ជាបក្សកាន់កាប់ដោយអ្នកនយោបាយត្រកូល ស៊ីណាវ៉ាត់ លោក ថាក់ស៊ីន និង លោកស្រី យីងឡាក់ នឹងមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ដើម្បីចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីពិព៌ណពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកវិទ្យានៅចុងសប្តាហ៍នេះ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃ០៤ ឧសភា ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ខាងប៉ូលិសបានដឹងលឺតាមរយៈការចុះផ្សាយនៅក្នុងបណ្តាញព័ត៌មានហើយ តែមិនទាន់ទទួលបានការជូនដំណឹងពីខាងក្រសួងការបរទេសរបស់សិង្ហបុរីនៅឡើយនោះទេ ។ នៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានសួរថាតើភាគីថៃ នឹងស្នើឲ្យសិង្ហបុរី ចាប់ខ្លួនអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរឬទេ ប៉ូលិសថៃ អាចប្រាប់បានត្រឹមថា ប៉ូលិសត្រូវដឹងពីទីតាំងអ្នកទាំងពីរពិតប្រាកដសិន ។ គួរជម្រាបផងដែរថា បងប្អូនបង្កើតត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ទាំងពីររូបនេះ សុទ្ធសឹងតែត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីតំណែងដោយសារតែរដ្ឋប្រហារយោធា។ អ្នកទាំងពីរ ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសដាច់ដោយឡែកពីគ្នាឲ្យជាប់ពន្ធនាគារលើបទពុករលួយ និងការធ្វេសប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ដែលបង្កឲ្យខាតបង់ថវិកាជាតិច្រើនលានដុល្លារ ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ ក្រោយពីចាកចេញពីប្រទេសថៃ និងរស់នៅនិរទេសនៅបរទេសមក អតីតអ្នកនយោបាយដ៏មានប្រជាប្រិយភាពបំផុតរបស់ថៃជាពិសេសសម្រាប់ប្រជាកសិករថៃនោះ តែងតែបង្ហាញវត្តមានរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ ដូចជា ចិន ជប៉ុន និងសិង្ហបុរីជាដើម ។ កាលពីខែមីនាកន្លងទៅនេះ អ្នកទាំងពីរ បានបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនដើម្បីចូលរួមក្នុងកម្មវិធីមួយនៅទីនោះ ។ នៅពេលដែលនិយាយជានឹងអ្នកសារព័ត៌មាននៅទីនោះ អ្នកទាំងពីរមិនបានផ្ញើសារនយោបាយដើម្បីឲ្យមានចលនាប្រឆាំងនឹងរបបសឹកអ្វីឡើយ តែអ្នកទាំងពីរបានបង្ហាញជឿជាក់ថា គណបក្សភឿថៃនឹងទទួលឈ្នះ ការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ ។ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា លោក លែងមានការពាក់ព័ន្ធនយោបាយជាមួយនឹងបក្សភឿថៃទៀតហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1534.txt	នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមរិក Mike Pompeo បានសន្យាជាសាធារណៈថា អាមេរិកនឹងជួយពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងឲ្យបានរីកចម្រើន បើកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបានលឿននោះ។ ការថ្លែងសន្យាដូចនេះ ធ្វើឡើងមួយខែមុនជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា នៅសិង្ហបុរី។ ការសន្យានេះក៏ជាសញ្ញាវិជ្ជមានដែលបង្ហាញថា ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះអាចមានលទ្ធផលផ្លែផ្កាមិនខាន។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Mike Pompeo នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា បានជួបជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង Kang Kyung-wha ដើម្បីជជែកពីការរៀបចំជំនួបលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅខែក្រោយ។ នៅក្រោយជំនួបទ្វេភាគីនេះ លោក Pompeo ក៏និយាយថា អាមេរិកនឹងជួយឲ្យកូរ៉េខាងជើងរីកលូតលាស់ដូចកូរ៉េខាងត្បូង បើរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបានកាន់តែឆាប់នោះ។ ជាការពិត ក្រោយការបញ្ចប់សង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ ដែលពុះចែកកូរ៉េជាពីរនោះ កូរ៉េខាងត្បូងបានវិវត្តទៅមុខយ៉ាងខ្លាំង មានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន មានឈ្មោះជាប្រទេសអ្នកមានលំដាប់ពិភពលោកមួយផងដែរ។ ងាកទៅកូរ៉េខាងជើង រដ្ឋកូរ៉េមួយនេះបែរជាកាន់តែក្រទៅ និងជាប់ឈ្មោះជាប្រទេសឯកោទៅទៀត។ ដោយសារមហិច្ឆតាអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរ កូរ៉េខាងជើងក៏រងទណ្ឌកម្មជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចដ៏អន់ថយកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនខ្លាំង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Pompeo បានថ្លែងថា អាមេរិកនឹងជួយអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងដែលខ្ទេចខ្ទាំខ្លាំង ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងត្រូវធ្វើរឿងមួយសិន។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកដែលទើបត្រឡប់ពីទស្សនកិច្ចនៅព្យុងយ៉ាងបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «ប្រសិនកូរ៉េខាងជើងក្លាហានរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានលឿន អាមេរិកត្រៀមខ្លួនធ្វើការជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីសម្រេចឲ្យបានភាពថ្កុំថ្កើងរុងរឿងដូចកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ ជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងថ្មីៗនេះ លោក Pompeo លើកឡើងថា លោកមានកិច្ចសន្ទនាដ៏ល្អជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងជុំវិញបញ្ហាប្រឈមនានាក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះក៏ប្រាប់លោក គីម ជុងអ៊ុន ទៀតថា អាមេរិកមានសត្រូវច្រើន តែឥឡូវក្លាយជាមិត្តភក្តនឹងគ្នាអស់ហើយ ហើយលោកក៏សង្ឃឹមថា រឿងបែបនេះនឹងកើតឡើងចំពោះកូរ៉េខាងជើងដូចគ្នាដែរ។ លើប្រធានបទរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសជាញឹកញាប់ថា ខ្លួនមានឆន្ទៈបោះបង់អាវុធប្រភេទនេះ ហើយជាឆន្ទៈតាំងពីដើមមកផង។ យ៉ាងណាមិញ ស្របដែលអាមេរិកចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អសិននោះ កូរ៉េខាងជើងចង់បានការរំសាយដែលធ្វើតាមដំណាក់កាល និងព្រមៗគ្នា។ ពោល គឺទាំងកូរ៉េខាងជើង ទាំងអាមេរិកត្រូវធ្វើសកម្មភាពក្នុងពេលតែមួយ មិនមែនមួយមុនមួយក្រោយឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1535.txt	បន្ទាប់ពីស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ ភា្លម លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធដំណើរការនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកដែលនឹងត្រូវដឹកនាំម៉ាឡេស៊ី។ លោកបានប្រកាសពេញមាត់ថា ការផ្លាស់ប្តូរនឹងកើតឡើងដោយមេទីភ្នាក់ងារ និងអាជ្ញាធររដ្ឋមួយចំនួននឹងត្រូវបណ្តេញចោល។	ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១០ ខែឧសភា លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ របស់ម៉ាឡេស៊ី និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលជាប់ឆ្នោតចាស់ជាងគេបានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលលោកនឹងដកតំណែងប្រធានស្ថាប័នមួយចំនួន។ «អស់លោកមួយចំនួននឹងអស់តំណែង។ យើងរកឃើញថា មនុស្សមួយចំនួនបានជួយ និងជំរុញនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលពិភពលោកគេនាំគ្នាថ្កោលទោសថា ជាមេដឹកនាំដែលកេងប្រវ័ញ្ចជាតិ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក មហាធៀ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន។ មេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan នេះបានបញ្ជាក់ដូច្នេះបន្ទាប់ពីមានអ្នកសារព័ត៌មានសួរលោកជុំវិញចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលនឹងប្រើប្រាស់លើអាជ្ញាធរ និងទីភ្នាក់ងាររដ្ឋមួយចំនួនដែលរងការចោទប្រកាន់ថា បានធ្វើសកម្មភាពជំនួសអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយ 1MDB។ ស្ថាប័ននិងបុគ្គលដែលនឹងត្រូវប្រឈមនឹងវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត អង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ ស្ថាប័នអយ្យការ មន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងលោក ណាជីប ផង។ បក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដែលនឹងឡើងមកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលម្តងនោះ ធ្លាប់ចោទប្រកាន់លោក ណាជីប និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional (BN) ដែលបំពានគោលការណ៍នៃការបែងចែកអំណាចទាំងបី នីតិបញ្ញត្តិ ប្រតិបត្តិ និងតុលាការនោះ។ ក្រៅពីនេះបក្សប្រឆាំងនេះក៏ចោទប្រកាន់ថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ីព្យាយាមជួយសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលកន្លងមកក្នុងនោះមានទាំងការកំណត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតឡើងវិញ និងចេញវិធានការមួយចំនួនទៀតដើម្បីបង្អាក់សកម្មភាពបក្សប្រឆាំងដូចជាបដិសេធបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង, ហាមសមាជិកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងចូលរួមបោះឆ្នោត និង រៀបចំការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃធ្វើការជាដើម។ មួយទៀតគឺ គណៈកម្មការប្រឆាំងពុករលួយ និងស្ថាប័នអយ្យការដែលនាំគ្នាចាត់ការសមាជិកបក្សប្រឆាំង ហើយនាំគ្នាការពារសមាជិកបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1536.txt	នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ក្រុងប៉េកាំងបានប្រតិកម្មខ្លាំងទៅនឹងសម្ដីប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ដែលបានដៀមដាមឲ្យចិនជុំវិញការកើនឡើងឥទ្ធិពលនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ក្នុងទស្សនកិច្ចនៅអូស្ត្រាលី លោក ម៉ាក្រុង ថែមទាំងនិយាយថា បារាំង អូស្ត្រាលី បូកទាំងឥណ្ឌាមាននាទីការពារតំបន់នេះពីនយោបាយអនុត្តរភាពរបស់ប្រទេសណាមួយនៅតំបន់នេះ។ ចិនបានហៅការអធិប្បាយរបស់លោក ម៉ាក្រុង ជារឿងគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់។	មហាយក្សចិនមិនសប្បាយចិត្តឡើយ ពេលប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ព្រមានពីការអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសណាមួយពង្រីកឥទ្ធិពលនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ខណៈលោក ម៉ាក្រុង មិននិយាយចំឈ្មោះចិននោះ ចិនហាក់ដឹងខ្លួនថា មេដឹកនាំបារាំងរូបនេះចង់សំដៅលើខ្លួនតែម្ដង។ ការលើកឡើងរបស់លោក ម៉ាក្រុង ធ្វើឡើងចំពេលដែលគេមើលឃើញថា ចិនបានពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅតំបន់ដ៏ធំនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងប៉េកាំងបានប្រាប់លោក ម៉ាក្រុង វិញថា កុំបារម្ភអី។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន Hua Chunying ចាត់ទុកការភ័យខ្លាចពីអនុត្តរភាពរបស់ចិនថា ជាការចោទប្រកាន់គ្មានមូលដ្ឋាន។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានសួរវិញថា៖ «ក្នុងក្រសែភ្នែកពិភពលោក តើប្រទេសណាឲ្យពិតប្រាកដដែលអនុវត្តនយោបាយវាតទីលើពិភពលោកសព្វថ្ងៃ? តើអ្នកណាដែលអនុវត្តអនុត្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច ឬយោធានៅក្នុងតំបន់នោះ?» សំណួរខាងលើរបស់មន្ត្រីការបរទេសចិនខាងលើនេះ ទំនងជាសំដៅដល់អាមេរិក។ លោកស្រី Hua ចង់ប្រាប់លោក ម៉ាក្រុង វិញថា អាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងឯណោះទេ ទើបជាអ្នកវាតទីនៅប៉ាស៊ីហ្វិកនោះ។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្ថែមថា មុននឹងនិយាយពីអ្វីមួយ ឬចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋាន លោក ម៉ាក្រុង គួរបញ្ជាក់ការពិតសិន។ តាមពិតទៅ បារាំងលូកមាត់ក្នុងបញ្ហានៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក គឺជាប្រកៀកស្មាជាមួយអូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់ ដែលបារម្ភចំពោះវត្តមានរបស់ចិននៅតំបន់នេះ ហើយម្យ៉ាងបារាំងក៏មានដែនកោះមួយចំនួននៅតំបន់នេះដែរ។ អូស្ត្រាលីបានបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្លាំងចំពោះការងើបឡើងឆាប់រហ័សនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិន ខណៈដែលនូវែលសេឡង់វិញក៏ដេកមិនលក់មិនល្ហើយដោយសារចិនដូចគ្នាដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែចិនបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងកាន់ស្អិតល្មួតជាមួយប្រទេសកោះតូចៗនៅប៉ាស៊ីហ្វិកតែម្ដង។ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកពិតបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ជាញឹកញយក្រុងប៉េកាំងបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាជើងទឹក និងការហោះរយៈចម្ងាយឆ្ងាយនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច។ ប្រទេសក្នុងតំបន់ជ្រួលច្រាលខ្លាំងដោយសារតែអានុភាពយោធាចិន ខណៈអូស្ត្រាលី បារម្ភថា តុល្យភាពនៅតំបន់នឹងប្រែប្រួលដោយសារចិន ខណៈតំបន់នេះស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលអាមេរិករាប់សិបឆ្នាំមកហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1537.txt	នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងបិទទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរPunggye-ri នៅក្នុងខែនេះ ដោយមានអញ្ជើញអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិធ្វើជាសាក្សីផង។ ការបិទទីតាំងសាកល្បងនេះ ធ្វើឡើងមុនជំនួបរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន និងប្រធានាធិបតីអាមរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងខែមិថុនា។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងបានសាទរការប្រកាសរបស់កូរ៉េខាងជើង និងចាត់ទុកជាជំហានដ៏ល្អមួយ។	ទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ Punggye-ri នឹងត្រូវបិទនៅថ្ងៃទី២៣ ទៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភាខាងមុខ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ KCNA ដោយថែមទាំងសន្យាថា នឹងកម្ទេចទីតាំងនេះនៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិតែម្ដង។ ការប្រកាសនេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានថ្មីមួយទៀតនៅមុនការមកដល់នៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP កូរ៉េខាងជើងនឹងកម្ទេចរូងក្រោមដីដែលប្រើសម្រាប់ការសាកល្បង បិទផ្លូវចូល ដកយកសម្ភារសង្កេតទាំងអស់ រុះរើអាគារស្រាវជ្រាវ និងកន្លែងការពារសន្តិសុខផងដែរ។ លើសពីនោះ តំបន់នៅជុំវិញទីតាំងនោះក៏ត្រូវបិទដូចគ្នា។ អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនតូចពីចិន អង់គ្លេស អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងរុស្ស៊ី នឹងត្រូវអញ្ជើញឲ្យចូលរួមយកព័ត៌មានការបិទទីតាំងសាកល្បងនេះដើម្បីបង្ហាញពីតម្លាភាព។ ក្រោយការប្រកាសរបស់កូរ៉េខាងជើង អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងក៏បានចេញមកស្វាគមន៍ភ្លាមដែរ។ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គម
article_1538.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបានបង្ហើបថា វាមិនទាន់មានសំណើរជាផ្លូវការសុំរៀបចំជំនួបរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និង លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរីនៅឡើយទេ។ ការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបែបនេះកើតឡើងក្រោយកាសែតកូរ៉េខាងត្បូងផ្សាយថា សិង្ហបុរី និងម៉ូហ្គោលីជាជម្រើសនៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។	នៅថ្ងៃ ២៨ ខែមេសានេះ លោក លី សៀនឡុង នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សំណើរសុំរៀបចំជំនួបកំពូលរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនៅសិង្ហបុរីនោះមិនទាន់មកដល់ដៃលោកឡើយ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ស្ថិតនៅក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានជុំវិញកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣២ លោក លី ដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះផងនោះ បាននិយាយដូច្នេះ៖«យើងបានអានព័ត៌មានមួយចំនួនដូចអ្នកកាសែតផ្សេងទៀតដែរពីទីកន្លែងដែលអាចរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងបាន។ យើងមិនទាន់បានទទួលសំណើរឬលិខិតអញ្ជើញណាមួយពីភាគីពាក់ព័ន្ធនៅឡើយទេ»។ «វាត្រូវមានការសម្រេចចិត្តដោយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ។ ខ្ញុំនៅគិតថា វាមិនទាន់មានការសម្រេចចិត្តនៅឡើយទេ»។ លោក លី បន្ថែមដូច្នេះ។ កាលពីថ្ងៃ ២៤ ខែមេសាដ មន្ត្រីដែលស្និទ្ធនឹងការសម្រេចចិត្តបានប្រាប់កាសែតកូរ៉េខាងត្បូង JoongAng Ilbo ថា ម៉ុងហ្គោលី និងសិង្ហបុរីក្នុងបញ្ជីឈ្មោះចុងក្រោយដែលត្រូវសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសឲ្យរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រ រវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ បន្ទាប់ពីលោក ត្រាំ និងលោក គីម យល់ព្រមជួបគ្នាទល់មុខ គេវាយតម្លៃថា ប្រទេសអឺរ៉ុបដូចជាស្វ៊ីស និងស៊ុយអែត ស្ថិតក្នុងការពិចារណាព្រោះតែប្រទេសទាំងនេះមានទំនាក់ទំនងល្អទាំងជាមួយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ហើយក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាប្រទេសអព្យាក្រឹត្យផងនោះ។ ចុងក្រោយ បេក្ខភាពប្រទេសទាំងនេះត្រូវបានដកចេញវិញ ដោយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង ពិបាកធ្វើដំណើរ ។ ដូច្នេះទើបអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង កំពុងចរចាដើម្បីជ្រើសរើសប្រទេសអាស៊ីទាំងពីរខាងលើវិញ។ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២៧ ខែមេសា នេះ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានសម្រេចជួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងលោក មូន ចេអ៊ីន ក្នុងជំនួបកំពូលអន្តរកូរ៉េលើកទីបីនៅតំបន់គ្មានយោធា។ ជំនួបនេះក្លាយជាចំណុចចាប់ផ្តើមថ្មីនៃទំនាក់ទំនងកូរ៉េទាំងពីរ ហើយមេដឹកនាំទាំងពីរក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលបានប្តេជ្ញាបង្កើតសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាព បន្ថយការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ស្វែងរកការបង្រួបបង្រូមនិងផ្សះផ្សាយកូរ៉េ រួមទាំងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែរ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងសញ្ញាវិជ្ជមាននៃជំនួបនេះ លោក លី សៀនឡុង បានស្វាគមន៍ និងបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះកាយវិការវិជ្ជមាននេះដូចគ្នា។ «វាជារឿងល្អដែលកូរ៉េទាំងពីរជួបគ្នា។ វាល្អដែលលោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន។ សំណួរនៅពេលនេះគឺថា តើគ្រប់យ៉ាងនឹងទៅមុខរបៀបម៉េច»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1539.txt	អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបួន បានរួមគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិចាត់បញ្ជូនសំណុំរឿងមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ( ICC ) ដើម្បីទទួលខុសត្រូវលើវិបត្តិមនុស្សជាតិនៃជនភៀសខ្លួន។ ក្រុមសង្គមស៊ីវិល បានអះអាងថា ពួកគេមានអណះអំណាងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចោទប្រកាន់មីយ៉ាន់ម៉ា។	អង្គការសិទ្ធិមនុស្សធំៗ រួមមាន អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ, អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស ,មជ្ឈមណ្ឌលសកលសម្រាប់ការទទួលខុសត្រូវលើការការពារ និង អង្គការ Fortify Rights បានអះអាងថា វិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ាទៀតផង ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times នៅថ្ងៃ១០ ឧសភា លោក Matthew Smithតំណាងអង្គការ Fortify Rights បានលើកឡើងថាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាត គួរតែស៊ើបអង្កេតលើភស្តុតាងជាច្រើនពាក់ព័ន្ធអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ដែលប្រព្រឹត្តឡើងប្រឆាំងនឹងក្រុមជនជាតិភាគតិចម៉ូស្លីមនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ។ លោក អះអាងថា អង្គការបស់លោក មានភស្តុតាង ដែលបញ្ជាក់ថាមានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើន មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ ។ ជាមួយគ្នានេះ តំណាងអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ ក៏បានស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដោយ អះអាងថា សហគមន៍អន្តរជាតិ គ្មានជម្រើសអ្វីទៀតឡើយក្រៅពីបញ្ជូនសំណុំរឿងមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់ តុលាការនោះ។ បន្ថែមពីនេះ តំណាងមជ្ឈមណ្ឌលសកលសម្រាប់ការទទួលខុសត្រូវលើការពារ ក៏ទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ចាប់ផ្តើមព្រាងសេចក្តីសម្រេចមួយដើម្បីបញ្ជូនមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់តុលាការផងដែរ ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មាន ដែលធ្វើឡើងក្រោយមួយសប្តាហ៍នៃការបញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមកកាន់មីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែស តំណាងអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស បានលើកឡើងថា ដំណោះស្រាយតាមការទូតមិនអាចដោះស្រាយលើវិបត្តិនេះបានឡើយ ខណៈ មន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏គ្មានឆន្ទៈដោះស្រាយទៀត ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ មីយ៉ាន់ម៉ាមិនមែនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមស្តីពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឡើយពោលគឺ តុលាការមិនមានយុត្តាធិការលើមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិក៏ថ្លែងពីចេតនាក្នុងការចាត់វិធានតាមច្បាប់អន្តរជាតិប្រឆាំងមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ ក៏ប៉ុន្តែ លោកស្រីបញ្ជាក់ពីផលលំបាកនៃកង្វះយុត្តាធិការនោះឯង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_154.txt	សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ផ្ទុះឡើងចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ដែលបង្កឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងទំហំទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសចំនួន៤២ បានជួយអ៊ុយក្រែន គិតជាទឹកប្រាក់សរុបជាង២៤៥ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមចុងខែសីហា។	ខ្វះតែ៣ខែទៀតប៉ុណ្ណោះ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន នឹងគ្រប់បាន៣ឆ្នាំ ខណៈភាគីអ៊ុយក្រែន និងរុស្សី ហាក់នៅតែមានជំហរបន្តច្បាំងយកឈ្នះរៀងខ្លួន គិតត្រឹមខែវិច្ឆិកានេះ។ ទឹកប្រាក់រាប់រយពាន់លានដុល្លា ត្រូវបានហូរចូលក្នុងសង្គ្រាមនេះ តាមរយៈជំនួយសន្ធឹកសន្ធាប់ពីបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗ ទៅដៃគូសង្គ្រាម។ មានភាគី៤២ រួមទាំងប្រទេស និងសហភាព ដែលបានផ្ដល់ការឧបត្ថម្ភដល់អ៊ុយក្រែន តាមរយៈជំនួយជាទឹកប្រាក់សរុបជាង២៤៥ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមចុងខែសីហា។ នេះបើតាមទិន្នន័យរបស់វិទ្យាស្ថាន Kiel សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ខាងក្រោមនេះ ជាជំនួយគិតជាទឹកប្រាក់រួមមានទាំងហិរញ្ញវត្ថុ មនុស្សធម៌ និងយោធា ដែលភាគីជំនួយសំខាន់ៗដូចជាសហភាពអ៊ឺរ៉ុប អាម៉េរិក អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស ជប៉ុន និងកាណាដា បានផ្ដល់ឱ្យអ៊ុយក្រែន៖ អាម៉េរិក អាម៉េរិក ជាភាគីដែលទំនុកបម្រុងរដ្ឋាភិបាល និងយោធាអ៊ុយក្រែនធំបំផុត។ តួយ៉ាង រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ផ្ដល់ជំនួយជាទឹកប្រាក់សរុប ៨៨,៩៧ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ផ្ដល់ជំនួយយោធាក្នុងទំហំប្រាក់ ៥៩,៦៤ពាន់លានដុល្លារ ជំនួយមនុស្សធម៌ ៣,០៨ពាន់លានដុល្លារ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ ២៦,២៥ពាន់លានដុល្លារ។ សហភាពអ៊ឺរ៉ុប សហភាពអ៊ឺរ៉ុប ជាភាគីដ៏ធំមួយ ដែលផ្ដល់ការឧបត្ថម្ភសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅអ៊ុយក្រែន ពោលគឺទំហំ ជំនួយគិតជាទឹកប្រាក់ដល់ទៅ ៤៥,៩៤ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះ ២,៤៥ពាន់លានដុល្លារ ជាជំនួយមនុស្សធម៌ និង៤៣,៤៩ពាន់លានដុល្លារ ជាជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ។ អាល្លឺម៉ង់ ក្រុងប៊ែរឡាំង ជាភាគីដែលឈរក្នុងលំដាប់ខ្ពស់មួយ ក្នុងការជួយអ៊ុយក្រែន ដោយបានផ្ដល់ការឧបត្ថម្ភគិតជាទឹកប្រាក់សរុប ១៥,៨១ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងទំហំជំនួយសរុបនេះ អាល្លឺម៉ង់ ផ្ដល់ឱ្យក្រុងកៀវ ១១,១៤ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយយោធា ៣,២ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយមនុស្សធម៌ និង១,៤៨ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ។ អង់គ្លេស រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស បានផ្ដល់ជំនួសជាទឹកប្រាក់សរុប ១៤,៣៤ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះមានជាជំនួយយោធា៩,៨៧ពាន់លានដុល្លារ ជំនួយមនុស្សធម៌ចំនួន០,៨៩ពាន់លានដុល្លារ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុចំនួន៣,៥៧ពាន់លានដុល្លារ។ ជប៉ុន រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ បានជួយអ៊ុយក្រែនក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៩,៣៨ពាន់លានដុល្លារ ដោយមានជំនួយយោធាត្រឹមតែ៦៣លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យវិទ្យាស្ថាន Kiel។ ទៀតសោត ជប៉ុន ផ្ដល់ទឹកប្រាក់១,០៧ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាមនុស្សធម៌ និង ៨,៣១ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ។ កាណាដា ក្រុងអូតាវ៉ា បានផ្ដល់ជំនួយយោធាគិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន ២,៦ពាន់លានដុល្លារ ជំនួយមនុស្សធម៌ចំនួន០,៤៤ពាន់លានដុល្លារ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុចំនួន៥,១២ពាន់លានដុល្លារ ដែលសរុបស្មើនឹង ៨,១៦ពាន់លានដុល្លារ។ ប្រទេសធំៗមួយចំនួនទៀតដូចជាដាណាម៉ាក់ បារាំង ហូឡង់ ស៊ុយអែត និងប៉ូឡូញ សុទ្ធតែជាម្ចាស់ជំនួយផ្នែកយោធាទៅអ៊ុយក្រែន ជាទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ជាក់ស្ដែង ជំនួយយោធាសរុបរបស់ប្រទេសទាំង៥នេះ ស្មើនឹង ២៣,៣៦ពាន់លានដុល្លារ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1540.txt	នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា នាវាដឹកយន្តហោះផលិតក្នុងស្រុកដំបូងគេរបស់ចិន បានចាប់ផ្ដើមការធ្វើតេស្តនៅលម្ហសមុទ្រ មុននឹងដាក់ឲ្យដំណើរការផ្លូវការ។ នាវាដឹកយន្តហោះ Type 001A ដែលជានាវាដឹកយន្តហោះទីពីររបស់ចិន នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពរបស់ចិនក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មយោធាជើងទឹក។ ចិនបានក្លាយជាសមាជិកក្រុមប្រទេសមួយចំនួនតូចដែលមាននាវាដឹកយន្តហោះធុនធ្ងន់បែបនេះបម្រើការក្នុងជួរយោធារបស់ខ្លួន។	នាវាដឹកយន្តហោះ Type 001A បានចាកចេញពីកំពង់ផែ Dalian ក្នុងខេត្ត Liaoning នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ក្នុងដំណើរទៅកាន់សមុទ្រដើម្បីធ្វើតេស្តសមត្ថភាព។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន CCTV ផ្សាយថា នាវាដឹកយន្តហោះផលិតក្នុងស្រុកដំបូងគេនេះ ត្រូវបានអមដំណើរដោយនាវាយោធាតូចៗមួយចំនួនទៀត និងបានចាកចេញពីកំពង់រួចតម្រង់ទៅកាន់សមុទ្រតែម្ដង។ ក្នុងការធ្វើតេស្តសាកល្បងនេះ នាវាដឹកយន្តហោះដែលបានដាក់ដំណើរការកាលពីឆ្នាំមុន នឹងសាកល្បងម៉ាស៊ីន ប្រព័ន្ធរុញច្រានទៅមុខ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធនាវាចរណ៍របស់នាវានេះ។ នាវាដឹកយន្តហោះនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវការនៅឆ្នាំ២០២០ ដែលក្លាយជានាវាដឹកយន្តហោះទីពីររបស់ចិន និងចំពេលដែលចិនកំពុងពង្រីកអានុភាពយោធាជើងទឹករបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក។ សព្វថ្ងៃនេះ ចិនក៏មាននាវាដឹកយន្តហោះមួយដែរមានឈ្មោះថា Liaoning ដែលទិញពីអ៊ុយក្រែន រួចទើបកែប្រែតាមក្រោម និងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ក្នុងឆ្នាំ២០១២ ។ ប៉ុន្តែទាំងនាវាដឹកយន្តហោះ Liaoning ទាំង Type 001A មិនមែនដំណើរការដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឡើយ ប៉ុន្តែអាចផ្ទុកយន្តហោះដល់ទៅ៤០គ្រឿងឯណោះ។ នាវាទាំងពីរមានសណ្ឋានដូចគ្នា ដោយខាងមុខងើបបន្តិច ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធរុញស៊េរីចាស់ដើម្បីឲ្យយន្តហោះអាចហោះបាន។ វត្តមាននាវាដឹកយន្តហោះដែលក្រសួងការពារជាតិចិនប្រកាសថា មានទម្ងន់ដល់ទៅ៥៥០០០ពាន់តោន ធ្វើឲ្យចិនស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសមាននាវាច្បាំងធុនធ្ងន់ដូចជាអាមេរិក បារាំង រុស្ស៊ី អង់គ្លេស ឥណ្ឌា និងរុស្ស៊ី។ អាមេរិកជាប្រទេសដែលមាននាវាដឹកយន្តហោះច្រើនជាងគេបំផុតលើពិភពលោក ហើយដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរទៅទៀត ខណៈអង់គ្លេស រុស្ស៊ី បារាំង និងឥណ្ឌាមានម្នាក់មួយគ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។ ការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ចិន ធ្វើឲ្យប្រទេសមួយចំនួនដែលមានជម្លោះជាមួយចិនបារម្ភខ្លាំង។ នាពេលចុងក្រោយនេះ កងទ័ពជើងទឹកចិនបានធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតំបន់ក្បែកោះតៃវ៉ាន់ដោយមាននាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាចម្បាំងជាច្រើនគ្រឿងទៀត។ តៃវ៉ាន់ហាក់បារម្ភថា ចិនអាចប្រើកម្លាំងយោធាដើម្បីដណ្ដើមត្រួតត្រាដែនកោះនេះ ដែលចាត់ទុកជាអាណាខេត្តមិនអាចផ្ដាច់បាន ឯប្រទេសមានជម្លោះជាមួយចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងក៏មិនសូវដេកលក់ប៉ុន្មានដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1541.txt	ប្រធានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ អះអាងថា គណបក្សលោកបានឈ្នះអាសនៈសភាលើស ១១២ ក្នុងចំណោមអាសនៈទាំងអស់ ២២២ ដែលតម្រូវសម្រាប់ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ។ លោកថែមទាំងចោទគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថែមទៀតថា ស្ថាប័ននេះក្បត់ឆន្ទៈរាស្ត្រដោយមិនចង់ប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Malaysiankini។	ខណៈដែលការរាប់សំឡេងឆ្នោតនៅតែបន្ត ដោយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional នៅប្រកៀកប្រកិតគ្នា លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ប្រធានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងបានអះអាងថាបក្សលោកឈ្នះអាសនៈសភាលើ ១១២ ល្មមបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបានហើយ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅ Pateling Jaya លោក មហាធៀ បានលើកឡើងថាបក្សប្រឆាំងដណ្តើមបានរដ្ឋចំនួនប្រាំមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង ១៣ ក្នុងនោះមាន Penang, Selangor, Malacca, Negeri Sembilan, Johor និង Kedah។ លោកបន្តដូច្នេះ៖«យើងត្រូវការអាសនៈ ១១២ ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាល។ ឥឡូវនេះយើងសម្រេចបានច្រើនជាងនេះផង ហើយអាសនៈបក្សកាន់់អំណាចទទួលបានតិចជាង»។ បើសិនជាសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ ឈ្នះឆ្នោតមែននោះ វានឹងក្លាយជារឿងគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី ព្រោះវាជាលើកដំបួងដែលម៉ាឡេស៊ីធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បក្សប្រឆាំង បើរាប់ចាប់ពីប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសមកនោះ។ បន្ថែមពីនេះ លោក មហាធៀ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ ក៏សង្ឃឹមដណ្តើមបានអាសនៈបន្ថែមទៀតពីរដ្ឋ Sabah ផងដែរដើម្បីឈានទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនៅពេលខាងមុខ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក បានឆ្លៀតចោទថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតកំពុងព្យាយាមពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាផ្លូវការផងដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកវិភាគ៖បើបក្សប្រឆាំងម៉ាឡេស៊ី ឈ្នះឆ្នោត សំណុំរឿងពុករលួយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវសើរើមុនគេ ពាក់ព័ន្ធនឹងការចោទប្រកាន់នេះ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានយប់ថ្ងៃពុធទី ៩ ខែឧសភា ប្រធានគណៈកម្មការនេះបានពន្យល់ថា ខ្លួនមិនទាន់អាចចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយជុំវិញលទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតនេះឡើយរហូតដល់ខ្លួនទទួលបានលទ្ធផលបោះឆ្នោតទាំងអស់ផ្លូវការសិន។ ខណៈដែលប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីទូទាំងប្រទេសទន្ទឹងរង់ចាំលទ្ធផលបោះឆ្នោតផ្លូវការ ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia បានចុះផ្សាយពីជំនួបបន្ទាន់មួយរវាងថ្នាក់ដឹកនាំនៃបក្សកាន់អំណាច UMNO ផង។ វាជារឿងគួរឲ្យសង្ស័យនៅពេលដែលសមាជិកបក្សកាន់អំណាចហាក់បង្ហាញឥរិយាបថជ្រួលច្របល់ចំពោះលទ្ធផលប៉ះពាល់នេះ ទាំងដែលលទ្ធផលផ្លូវការមិនទាន់ត្រូវបានគេបង្ហើបឲ្យដឹងផងនោះ។ UMNO youth chief KJ has arrived at PM Najib’s residence . A high level meeting is on going with UMNO top leadership . “ it’s going to be a long night “ ~ Khairy pic.
article_1542.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីល បានទទួលដឹងលឺថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ធ្វើសកម្មភាពថ្មីនៅក្នុងតំបន់មានវិវាទរវាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ ក៏ប៉ុន្តែក្រុងម៉ានីល តាមរយៈទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតលក្ខណៈទ្វេភាគីរបស់ខ្លួន បានជឿជាក់ថា សកម្មភាពទាំងនោះ មិនមានគោលដៅគំរាមកំហែងមកលើក្រុងម៉ានីលឡើយ ។	អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Harry Roque នៅថ្ងៃ៤ ឧសភា បានអះអាងថា ហ្វីលីពីន មានការជឿជាក់ថា មីស៊ីល ដែលរដ្ឋាភិបាលចិន បានដំឡើងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក ដែលមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិអះអាងថាជារបស់ហ្វីលីពីននោះ មិនមានគោលដៅមកលើខ្លួនឡើយ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Aljazeera ។ ជាមួយនឹងការបង្ហាញជំហរជឿជាក់របស់ហ្វីលីពីន អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ ក៏បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនខ្លះៗ ចំពោះសកម្មភាពបំពាក់ឧបករណ៍សព្វាវុធនេះផងដែរ ដ្បិត តំបន់ដែលចិនបានធ្វើសកម្មភាពនោះ មិនទាន់បានដោះស្រាយចប់ជាមួយនឹងហ្វីលីពីនឡើយពោលគឺ វាតំបន់ ដែលភាគីទាំងពីរ បានទាមទារត្រួតស៊ីគ្នា។ គួរជម្រាបផងដែរថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុងម៉ានីលបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីមានការចុះផ្សាយរបស់ ទូរទស្សន៍ CNBC នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភាដោយបានឲ្យដឹងថា ក្រុងប៉េកាំង បានដំឡើង មីស៊ីលប្រឆាំងនឹងនាវា និងមីស៊ីលបាញ់ទម្លាក់ នៅក្នុងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកចំនួនបី រួមមាន Mischief Reef, Fiery Cross Reef និង Subi Reef ។ តំបន់ទាំងនេះ ត្រូវបានមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ ប្រកាសនៅឆ្នាំ២០១៦ រួចហើយថា ស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់ហ្វីលីពីន ។ ជុំវិញការចុះផ្សាយនេះដែរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន ក៏បានចេញប្រតិកម្មភ្លាមៗផងដែរ ។ ដូចសព្វមួយដង ក្រុងប៉េកាំងបានអះអាងថា ខ្លួនមិនមែនជម្លោះអធិបតេយ្យឡើយ ហើយតំបន់ប្រជុំកោះធំទាំងពីរ ដែលមានរួមបញ្ចូលទាំងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកទាំងនោះ ក៏ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ចិនផងដែរ ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភា អ្នកនាំពាក្យក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការដំឡើងមីស៊ីលនោះ មិនបានដាក់គោលដៅលើប្រទេសណាឡើយ ។ អ្នកនាំពាក្យ ថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយឲ្យតែមិនមានតែចេតនាក្នុងការឈ្លានពាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនគួរមានការព្រួយបារម្ភចំពោះវត្តមានសព្វាវុធរបស់ចិនឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យ ក៏សុំចិត្តឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ មើលទៅលើសកម្មភាពរបស់ចិនក្នុងសភាពចាស់ទុំវិញ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ក្នុងទិដ្ឋភាពទូទៅ សមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺដែនជម្លោះអធិបតេយ្យមួយ ដែលមានរដ្ឋពាក់ព័ន្ធដូចជារដ្ឋអាស៊ាន រួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាមជាមួយនឹងចិន។ ថ្មីៗនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបានលើកឡើងពីជំហរថ្មីជាមួយពេលជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមថា លោកអាចនឹងលើកយកសាលក្រមរបស់មជ្ឈត្តការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេដើម្បីយកទៅប្រឈមនឹងចិននៅថ្ងៃណាមួយជាក់ជាពុំខាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1543.txt	ក្រោយការឈ្នះឆ្នោតរបស់សម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំង Pakatan Harapan នៅម៉ាឡេស៊ី លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីបានប្រកាសចាត់វិធានការលើមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមុនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ និងភាពមិនប្រក្រតីផ្សេងទៀត។ ការប្រកាសរបស់លោក មហាធៀ ធ្វើឲ្យមានការលើកឡើងថា អ្នកថ្មីសងសឹកអ្នកចាស់ ទឹកឡើងត្រីស៊ីស្រមោច ទឹកហោចស្រមោចស៊ីត្រី ឬការផ្លាស់ប្ដូរនាំឲ្យមានការបែកបាក់ក្នុងសង្គមជាដើម។	នៅម៉ាឡេស៊ី ជ័យជម្នះគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់សម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំង Pakatan Harapan លើសម្ព័ន្ធភាពកាន់អំណាច Barisan Nasional ដែលកាន់អំណាចជាង៦០ឆ្នាំ គឺជាប្រធានបទជជែកថ្មីនៃការផ្លាស់ប្ដូរ។ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីវ័យ៩២ឆ្នាំ បានប្រកាសចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងលើមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមុនដែលមានឈ្មោះក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយ ដែលសូម្បីតែអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ក៏ទំនងជាមិនរួចខ្លួនដែរ។ លោក ណាជីប ជាប់ឈ្មោះក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយដ៏ធំជុំវិញការកិបកេងលុយពីមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB (1Malaysia Development Berhad) រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ តាំងពីក្នុងយុទ្ធនាការរកសំឡេងឆ្នោតមក លោក មហាធៀ បាននិយាយថា លោកនឹងស៊ើបអង្កេតរឿងនេះឲ្យឃើញសខ្មៅ និងប្រមូលលុយចូលឃ្លាំងរដ្ឋមិនឲ្យខ្វះមួយកាក់មួយសេនឡើយ។ ដោយឡែក មន្ត្រីមួយចំនួនដែលសង្ស័យថា ជួយលោក ណាជីប ក៏មិនអាចរួចខ្លួនបានដែរ។ អគ្គរាជអាជ្ញាម៉ាឡេស៊ីដែលប្រកាសថាលោក ណាជីប គ្មានកំហុស បានអស់តំណែងហើយ។ លោក មហាធៀ ក៏បានចេញបញ្ជាហាមប្រាមលោក ណាជីប និងភរិយារបស់លោកចាកចេញពីប្រទេសដែរ ដែលនេះអាចជាវិធានការមុននឹងរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីអាចបើកការស៊ើបអង្កេតលើសំណុំរឿងពុករលួយដ៏ធំឡើងវិញ។ សម្រាប់ករណីនេះ តើវាជាការអនុវត្តនីតិរដ្ឋដែលអ្នកបំពានត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ ឬជាការសងសឹកលើបក្សកាន់អំណាចដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសរាប់សិបឆ្នាំពីសំណាក់សម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំង ដែលតស៊ូដើម្បីការផ្លាស់ប្ដូរអស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ? ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងកិបកេងលុយរដ្ឋនេះ បញ្ហាចាប់ផ្ដើមផ្ទុះឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB ត្រូវបានបង្កើតក្នុងគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិតាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ មកដល់ឆ្នាំ២០១៥ ក៏មានព័ត៌មានថា មូលនិធិនេះខកខានបង់ប្រាក់ជំពាក់ប្រហែល១១ពាន់លានដុល្លារទៅធនាគារ និងម្ចាស់បណ្ណបំណុលរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីសារព័ត៌មានអាមេរិក The Wall Street Journal ផ្សាយថា ខ្លួនបានឃើញឯកសារមួយដែលបង្ហាញពីការផ្ទេរទឹកប្រាក់ជិត៧០០លានដុល្លារពីមូលនិធិទៅកាន់គណនីផ្ទាល់ខ្លួនលោក ណាជីប ។ សំណុំរឿងក៏ត្រូវស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតនៅប្រទេសមួយចំនួនដែរ។ នៅអាមេរិក រដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ Jeff Sessions បានហៅរឿងអាស្រូវនេះជាការកិបកេងដ៏អាក្រក់បំផុត ហើយអាមេរិកក៏ចង់ផ្អឹបទុកលុយច្រើនជាង១.៧ពាន់លានដុល្លារដែលសង្ស័យថា ត្រូវបានលួចចេញពី 1MDB ។ ជុំវិញរឿងនេះ បើជាការអនុវត្តច្បាប់នោះ គេមិនអាចចាត់ចូលជាការសងសឹកឡើយ។ ប៉ុន្តែវាអាចជាផ្នែកមួយនៃកែទម្រង់ ពង្រឹងច្បាប់ប្រទេស ហើយក៏ដើម្បីដុសក្អែលអ្នកមានអំណាចបំពានអំណាច ហើយមិនបានបម្រើរាស្ត្រត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯការដកតំណែង ឬការកាត់ទោសអ្នកនយោបាយយ៉ាងណានោះ គឺត្រូវធ្វើក្រោយការស៊ើបអង្កេតប៉ុណ្ណោះ។ បើពួកគេប្រព្រឹត្តខុសមែន ពួកគេសមនឹងទទួលទោសទៅ ប៉ុន្តែបើគ្មានកំហុស គឺពួកគេរួចខ្លួន។ អ្វីដែលគេត្រូវតាមដានបន្តនោះ គឺករណីរកឃើញថា មិនមានកំហុសអ្វីឡើយ ហើយត្រូវបានកាត់ទោសដោយបំពាន នោះទើបវាចូលក្នុងទស្សនៈទាន ទឹកឡើងត្រីស៊ីស្រមោច ឬជាការសងសឹកនយោបាយតែម្ដង។ អ្នកនយោបាយដឹងច្បាប់ តែរំលោភបំពានច្បាប់ គឺជារឿងមិនគួរលើកលែងទេឡើយ ហើយដែលត្រូវតែអនុវត្តដាច់ខាតតាមគោលការណ៍នីតិរដ្ឋ។ ការកេងចំណេញថវិការដ្ឋដើម្បីប្រយោជន៍ខ្លួន ឬក្រុមរបស់ខ្លួន មិនមែនរឿងអត់ឱនឡើយ។ បញ្ហានឹងកាន់តែសាំញាំពិបាកដោះស្រាយ បើរដ្ឋាភិបាលថ្មីមិនព្រមជីកកាយការពិតឲ្យច្បាស់លាស់ទេនោះ ព្រោះវាក្លាយជាមេរៀនសម្រាប់មេដឹកនាំជំនាន់ក្រោយទៀត។ ការការពារអ្នកនយោបាយ ឬមន្ត្រីមានកំហុស ជាពិសេសអំពើពុករលួយ មិនគួរត្រូវលើកទឹកចិត្តឡើយ ព្រោះវានឹងក្លាយជាការជំរុញឲ្យមានការប្រព្រឹត្តអំពើបែបនេះក្នុងសង្គមកាន់តែច្រើន។ ការយោគយល់ ឬការអត់ឱនច្រើនពេកមិនមែនជារឿងល្អឡើយ។ ការអនុវត្តច្បាប់តាមគោលការណ៍នីតិរដ្ឋដោយមិនរើសអើង ទើបជារឿងគួរលើកទឹកចិត្ត ស្របពេលការដាក់ទោសទណ្ឌនឹងក្លាយជាមេរៀនសម្រាប់ប្រជាជនគ្រប់រូប នៅពេលប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ រួមទាំងអ្នកនយោបាយទាំងឡាយផង។ កាន់តែសំខាន់ទៅទៀតនោះ ការដាក់ទោសទណ្ឌលើជនបង្កកំហុស ក៏ជាវិធីសាស្ត្រជួយរំឭកដាស់តឿនអារម្មណ៍អ្នកមានអំណាចក្នុងដៃបានច្រើនដែរ ព្រោះពួកគេមិនអាចគេចវេសពីការទទួលខុសត្រូវឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1544.txt	ទំនងមិនសប្បាយចិត្តដោយសារការអះអាងរបស់អាមេរិក កូរ៉េខាងជើងចេញមុខបកស្រាយនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ៦ ខែឧសភានេះថា ខ្លួនមិនមែនចូលតុចរចាដោយសារសម្ពាធទណ្ឌកម្មដូចអាមេរិកនិយាយឡើយ។ រដ្ឋនុយក្លេអ៊ែរនេះព្រមានអាមេរិកថា ស្ថានការណ៍ដែលកំពុងល្អនេះអាចត្រឡប់ទៅរកស្ថានភាពដើមវិញក៏ថាបាន។	ខណៈដែលគ្រប់គ្នាកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំមើលកាលបរិច្ឆេទ និងទីតាំងនៃជំនួបដំបូងរវាងជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុននោះ តំណាងក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចេញមុខព្រមានអាមេរិកថា គ្រប់យ៉ាងអាចនឹងមានការប្រែប្រួល។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបាននិយាយបែបនេះ ដោយឆ្លើយតបនឹងការអួតអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលថា កូរ៉េខាងជើងបន្ទន់ឥរិយាបថចូលចរចាដោយសារការសម្ពាធទណ្ឌកម្ម។ អ្នកនាំពាក្យខាងលើបានពន្យល់ថា ការអះអាងរបស់អាមេរិកកំពុងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការប្រឹងប្រែងរបស់អាមេរិកក្នុងការឆ្ពោះទៅរកការសន្ទនាគ្នានេះ។ «ការហៅសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងកន្លងមកថា សញ្ញានៃភាពអន់ខ្សោយ វាមិនជួយដល់ការសន្ទនាគ្នាទេហើយវាក៏ប្រហែលជានឹងនាំឲ្យស្ថានភាពដែលប្រសើរហើយនោះធ្លាក់ចុះទៅស្ថានភាពដូចមុនក៏ថាបាន»។ នេជាសម្តីរបស់អ្នកនាំពាក្យកូរ៉េខាងជើង។ ក្រៅពីព្រមានអាមេរិក អ្នកនាំពាក្យនេះមិនបាននិយាយអ្វីទេពាក់ព័ន្ធនឹងជំនួបលោក ត្រាំ និងលោក គីម នៅពេលខាងមុខឡើយ ហើយកូរ៉េខាងជើងក៏មិនទាន់ប្រកាសជាផ្លូវការពីជំនួបដែលគ្រោងទុកនេះដែរ បើទោះជាមេដឹកនាំអាមេរិកអះអាងថា ខ្លួននឹងប្រកាសពីទីតាំង និងថ្ងៃខែជាក់លាក់នៃជំនួបឆាប់ៗនេះក្តី។ តាមពិតទៅការលើកឡើងពីការត្រឡប់ចូលតុចរចារបស់កូរ៉េខាងជើងនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលលោក គីម ជុងអ៊ុន ជួបពិភាក្សាផ្ទាល់ជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក មូន ចេអ៊ីន កាលពីថ្ងៃ ២៧ ខែមេសាកន្លងទៅដោយកូរ៉េខាងជើងប្តេជ្ញាស្វែងរកសន្តិភាពពេញលេញ និងរំសាយអាវុធ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយកិច្ចពិភាក្សាជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនេះ លោក ត្រាំ បានចេញមុខយកក្រេឌីត ដោយអះអាងថា យុទ្ធនាការដាក់សម្ពាធតាមទណ្ឌកម្មកន្លងមកលើកូរ៉េខាងជើងនេះជាមូលហេតុចម្បងហើយជួយទប់ស្កាត់សង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1545.txt	លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ស្បថចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ របស់សហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ីហើយនៅយប់ថ្ងៃ ១០ ខែឧសភានេះ ក្រោយពេលមហាក្សត្រស៊ុលតង់ មូហាម៉ាត់ទី៥ (Muhammad V) ផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តដល់លោកឲ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធថ្មីនោះ។ ស្ថិតក្នុងវ័យ ៩២ ឆ្នាំ លោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលជាប់ឆ្នោតចាស់ជាងគេលើពីភពលោក។	ពិធីស្បថចូលកាន់តំណែងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅរាជវាំងនាទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ហើយពេលដែលលោក មហាធៀ កំពុងស្បថចូលកាន់តំណែងនៅចំពោះមុខព្រះចៅស៊ុលតង់ មូហាម៉ាត់ទី ៥ ដែរនោះ គេឃើញមានការអបអរសាទរច្រើនកុះករនៅក្រៅរាជវាំងផងដែរដោយពួកគេកាន់ទង់ជ័យបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដែលលោក មហាធៀ ដឹកនាំផង។ Mahathir Mohamad - live https://t.co/SHPput8X2J — Dr Mahathir Mohamad (@chedetofficial) May 10, 2018 ការស្បថចូលកាន់តំណែងនេះធ្វើឡើង ក្រោយពេលដែលលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតដោយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង និងបក្សសម្ព័ន្ធមិត្តឈ្នះបានអាសនៈសរុប ១២២ ក្នុងចំណោមអាសនៈ ២២២។ សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចបានទទួលអាសនៈត្រឹម ៧៩ ប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៣ សម្ព័ន្ធនេះបានអាសនៈសរុប ១៣៣ឯណោះ។ លោក មហាធៀ ជាប់ឈ្មោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំណែងយូរជាងគេរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដោយលោកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣។ លោកធ្លាប់ជាសមាជិកបក្សកាន់អំណាច UMNO ប៉ុន្តែលោកសម្រេចចិត្តចាកចេញមកបង្កើតបក្សខ្លួនឯងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដោយសារមានជម្លោះជាមួយលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ដោយសារសំណុំរឿងពុករលួយ 1MDB។ ក្រោយមកលោកក៏សម្រេចចាប់ដៃសត្រូវចាស់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដើម្បីពង្រឹងសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងក្នុងបុព្វហេតុមួយគឺទម្លាក់លោក ណាជីប ពីតំណែង។ បំណងរបស់លោកមួយនេះក៏សម្រេចជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលលើកទី ១៤ ថ្ងៃពុធម្សិលមិញ។ គេឃើញនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីលោក លី សៀន ឡុង បានចេញសារអបអរសាទរលោក មហាធៀ ភ្លាមៗដែរក្រោយពេលលោកស្បថចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការនោះ។ លោក លី បានជូនពរឲ្យលោក មហាធៀ និងថ្នាក់ដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីទទួលជោគជ័យក្នុងភារកិច្ច និងត្រៀមជួប និងធ្វើការងារជាមួយលោក មហាធៀ នៅពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1546.txt	រដ្ឋាភិបាលចិនបានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីបន្តរក្សា និងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ដោយឈរលើគោលការណ៍ស្មើភាព និងគោរពប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ ការអំពាវនាវនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ស្បថចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧។	ក្រោយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងរបស់លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ឈ្នះឆ្នោត ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងចិន និងម៉ាឡេស៊ីក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់។ នេះក៏ដោយសារបក្សនេះធ្លាប់សន្យាត្រួតពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ឬអាចចរចាលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះផងបើចាំបាច់។ អត្ថបទទាក់ទង «និន្នាការប្រឆាំងចិន» ពេញនិយមសម្រាប់បក្សប្រឆាំងក្នុងពេលឃោសនាបោះឆ្នោត ពេលសាកសួរថា តើការចូលកាន់អំណាចរបស់លោក មហាធៀ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី អាចមានផលប៉ះពាល់ឬអត់ចំពោះទំនាក់ទំនងជាមួយចិន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនលោក Geng Shuang បានឆ្លើយថា វាមិនមានអ្វីត្រូវបានរម្ភឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះរំពឹងថា ចិន នឹងសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងសងខាងដោយឈរលើគោលការណ៍គោរពគ្នា និងស្មើភាពគ្នាផង។ លោកក៏ទទូចឲ្យម៉ាឡេស៊ីប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀតដើម្បីការពារនិងរក្សាទំនាក់ទំនងដែលមានស្រាប់ដែរ។ «ចិន និងម៉ាឡេស៊ីជាអ្នកជិតខាងល្អ។ ចិនផ្តល់តម្លៃលើទំនាក់ទំនងល្អជាមួយម៉ាឡេស៊ីនេះ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងចិន និងម៉ាឡេស៊ីស្ថិតនៅលើផ្លូវអភិវឌ្ឍ ហើយសម្រេចបានប្រយោជន៍ច្រើនដែរសម្រាប់ប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ។ ទំនាក់ទំនងនេះមានតម្លៃដែលត្រូវការពារនិងរក្សាដោយភាគីទាំងពីរ»។ អ្នកនាំពាក្យនេះបន្ថែមថា៖«យើងជឿជាក់ថា ម៉ាឡេស៊ីនឹងបន្តរក្សាស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍ។ យើងត្រៀមខ្លួនរួចហើយដើម្បីសហការជាមួយម៉ាឡេស៊ីដោយឈរលើគោលការណ៍គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ស្មើភាពគ្នា និង រក្សាប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមកដូចគ្នា»។ តាមពិតទៅកន្លងមក លោក មហាធៀ បានចោទថា រដ្ឋាភិបាលមុនដឹកនាំដោយសម្ព័ន្ធបក្ស Barisan Nasional កំពុងលក់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីឲ្យទៅចិន។ មេដឹកនាំបក្សនេះស្វាគមន៍តែក្រុមហ៊ុនចិនណាដែល ដាក់ទុនបើកក្រុមហ៊ុននៅម៉ាឡេស៊ី, ជួលប្រជាជនក្នុងស្រុក, នាំចូលបច្ចេកវិទ្យា និងផ្ទេរចំណេះជំនាញវិជ្ជាជីវៈដល់ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ី មិនមែននាំប្រជាជនចិនចូលមកជំនួសដូចឥឡូវទេ។ ដោយឡែកក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានថ្ងៃ ១១ ខែឧសភា បន្ទាប់ពីស្បថចូលកាន់តំណែង លោក មហាធៀ បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីនឹងរក្សាជំហរអព្យាក្រឹត្យ និងឯករាជ្យ ហើយម៉ាឡេស៊ីចាប់ដៃទាំងលោកខាងលិច និងខាងកើតដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា។ «យើងចង់មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោកដោយមិនខ្វល់ពីគោលនយោបាយ ឬប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ ម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ យើងចង់ចូលទីផ្សារទាំងអស់លើលោក ទាំងលោកខាងលិច និងខាងកើត កុម្មុយនីស្តក្តី សេរីក្តី។ វាមិនមានអ្វីដែលគួរបារម្ភឡើយ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក មហាធៀ ទៅកាន់អ្នកកាសែត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1547.txt	នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា ពេលវេលា និងទីតាំងនៃជំនួបរវាងលោក និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងត្រូវបញ្ចេញនៅពេលឆាប់ៗនេះ។ ចំណែកឯប្រធានបទសំខាន់នៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ គឺគ្មានអ្វីក្រៅពីការជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដែរ។ មុនជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន សិន។	ទីតាំង និងពេលវេលាជាក់លាក់នៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ត្រូវបានកំណត់រួចហើយ។ លោក ត្រាំ បានបង្ហើបព័ត៌មាននេះនៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា នៅមុនធ្វើដំណើរទៅកាន់រដ្ឋតិចសាស់ ប៉ុន្តែលោកនៅតែមិនព្រមប្រាប់ពីកាលបរិច្ឆេទឲ្យច្បាស់លាស់ឡើយ ដោយគ្រាន់តែបន្ថែមថា ព័ត៌មានលម្អិតនឹងត្រូវប្រកាសនៅពេលខ្លីខាងមុខនេះ។ «ឥឡូវនេះយើងកំណត់ពេលកាលបរិច្ឆេទហើយ។ យើងក៏មានកំណត់ទីតាំងរួចដែរ។ យើងនឹងប្រកាសព័ត៌មានៅពេលឆាប់ៗ។» នេះជាការប្រកាសរបស់លោក ត្រាំ នៅពេលចាកចេញសេតវិមាន។ កន្លងមក លោក ត្រាំ ធ្លាប់លើកឡើងថា លោកនឹងជួបជាមួយលោក គីម នៅដំណាច់ខែឧសភា ឬដើមខែមិថុនា។ ចំណែកឯទីតាំងជំនួបទល់មុខលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងវិញ គេឃើញមានបេក្ខភាពទីក្រុងជាច្រើន។ យ៉ាងណាមិញ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះធ្លាប់ព្រលយពាក្យថា សិងបុរី ឬតំបន់គ្មានកងទ័ពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ អាចត្រូវបានជ្រើសរើសម្ចាស់ផ្ទះ។ តំបន់គ្មានកងទ័ព DMZ គឺជាទីតាំងជំនួបរវាងលោក គីម និងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន កាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ដោយឡែកអ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន Sarah Sanders ប្រកាសថា លោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយលោក មូន សិន មុនជួបជាមួយលោក គីម។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ នឹងស្វាគមន៍លោក មូន នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា នៅសេតវិមាន ដោយគ្រោងជជែកលើគម្រោងនៃជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងនឹងបន្តទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធថែមទៀតជុំវិញបញ្ហានៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម កាន់តែខិតជិតដល់ និងកាន់តែច្បាស់ទៅៗ បន្ទាប់ពីកូរ៉េទាំងពីរជួបគ្នានៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។ ដំណើរការជាវិជ្ជមាននៃជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េ ទំនងជាបានត្រួសត្រាយផ្លូវដល់ជំនួបលោក ត្រាំ និងលោក គីម ដែលគេជឿថា អាចសម្រេចបានលទ្ធផលផ្លែផ្កាខ្លះមិនខាន។ ពោល គឺកូរ៉េខាងជើងបញ្ជាក់ម្ដងហើយម្ដងទៀតថា ខ្លួនមានឆន្ទៈលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ ដែលជាការចង់បានរបស់អាមេរិក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1548.txt	តុលាការកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា បានកាត់ទោសអតីតប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២៤ឆ្នាំលើករណីពុករលួយ។ លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ គឺជាប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូងគេរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ប៉ុន្តែវាសនាលោកស្រីបានធ្លាក់ចុះកាលពីឆ្នាំមុន ក្រោយការបែកធ្លាយរឿងអាស្រូវពុករលួយដ៏ធំដែលធ្វើឲ្យលោកស្រីអស់តំណែងតែម្ដង។ កន្លងមក លោកស្រីបានបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ និងចាត់ទុកជារឿងនយោបាយប្រឆាំងលោកស្រី។	ក្នុងសវនាការផ្សាយផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ តុលាការកូរ៉េខាងត្បូងរកឃើញថា អតីតប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ពិតជាមានកំហុសដូចជាការចោទប្រកាន់ដូចជាការទទួលសំណូក បំពានអំណាច និងកំហែងយក។ ជាមួយនឹងកំហុសទាំងអស់ តុលាការបានកាត់ទោសឲ្យលោកស្រី ប៉ាក ជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ ខណៈរដ្ឋអាជ្ញាចង់ឲ្យលោកស្រីជាប់ពន្ធនាគារចំនួន៣០ឆ្នាំ។ លោកស្រីក៏ត្រូវតុលាការពិន័យប្រាក់ចំនួន១៧លានដុល្លារផងដែរ។ នៅខាងក្រៅតុលាការក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល អ្នកគាំទ្រលោកស្រី ប៉ាក ជាច្រើនរយនាក់បានប្រមូលផ្ដុំតវ៉ា ខណៈលោកស្រីមិនបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងសវនាការឡើយ។ ពួកគេបានកាន់បដា និងស្រែកគាំទ្រប្រធានាធិបតីស្ត្រីទីមួយ ដែលមានអត្ថន័យបង្ហាញពីភាពត្រឹមត្រូវរបស់លោកស្រី ប៉ាក ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ រងការចោទប្រកាន់ចំនួន១៨ករណី ដូចជាការទទួលសំណូក ការបំពានអំណាច និងការបែកធ្លាយឯកសារសម្ងាត់របស់រដ្ឋ។ លោកស្រីក៏រងការចោទប្រកាន់លើករណីបើកដៃឲ្យលោកស្រី ឆយ ស៊ូនស៊ីល លូកលាន់កិច្ចការរដ្ឋ ទាំងខ្លួនមិនមែនជាមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងចូលដៃក្នុងការកៀបយកលុយពីក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់កូរ៉េខាងត្បូងដូចជា Samsung និង Lotte ជាដើមក្នុុងទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន៧២លានដុល្លារ។ លោកស្រី ប៉ាក ត្រូវបានតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូងដកតំណែងប្រធានាធិបតីកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ និងត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួនរហូតដល់ពេលកាត់ទោសនេះ។ ការឃុំខ្លួនលោកស្រីក្នុងរយៈពេលយូរបែបនេះ ក៏ធ្វើឲ្យមានការលើកពីឯករាជ្យភាពរបស់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ លោកស្រី ប៉ាក ធ្លាប់លើកឡើងថា មានរបៀបវារៈនយោបាយនៅខាងក្រោយការកាត់ទោសលោកស្រី ហើយលោកស្រីគ្មានកំហុសអ្វីទាំងអស់។ ដោយឡែក លោកស្រី ឆយ ស៊ូនស៊ីល ដែលជាដើមហេតុនៃសំណុំរឿងពុករលួយដ៏ធំនេះ ក៏ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២០ឆ្នាំ។ លោកស្រីរងការចោទថា បានប្រើប្រាស់ទំនាក់ទំនងជាមួយលោកស្រី ប៉ាក ដើម្បីកេងចំណេញផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងទំហំទឹកប្រាក់រាប់លានដុល្លារ។ ចំណែកឯអតីតមន្ត្រីរបស់លោកស្រី ប៉ាក ម្នាក់ក៏ត្រូវតុលាការកាត់ទោសរួចដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1549.txt	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាតិបរាជ័យក្នុងការអនុម័តដំណោះស្រាយដែលព្រាងឡើងដោយរុស្ស៊ីមានគោលដៅថ្កោលទោសអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំងដែលវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងស៊ីរីថ្ងៃសុក្រទី ១៤ មេសា។ ប្រទេសទាំងបីខាងលើដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុមប្រឹក្សាបោះឆ្នោតជំទាស់ដំណោះស្រាយនេះ។	ក្រោយជជែកគ្នាតឹងសរសៃកអស់ប្រហែលពីរម៉ោង ក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ សមាជិកចំនួនប្រាំបី បានសម្រេចបោះឆ្នោតប្រឆាំងដំណោះស្រាយដែលរុស្ស៊ីព្រាងឡើងពាក់ព័ន្ធស្ថានការណ៍ស៊ីរីនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ ខែមេសា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេចក្តីព្រាងដំណោះស្រាយស៊ីរីនេះមានខ្លឹមសារថ្កោលទោសអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំងដែលសហការគ្នាវាយប្រហារស៊ីរីដោយបាញផ្លោងមីស៊ីលអស់ ១០៥គ្រាប់។ តាមពិតទៅ ដើម្បីអនុម័តដំណោះស្រាយនេះ វាត្រូវការសំឡេងគាំទ្រប្រាំបួនហើយក៏មិនត្រូវមានសំឡេងជំទាស់ណាមួយពីសំណាក់សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ណាមួយក្នុងចំណោមសមាជិកទាំងប្រាំដែរ។ ប៉ុន្តែក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ វាមានសមាជិកត្រឹមតែបីមានចិន រុស្ស៊ី និងបូលីវី ប៉ុណ្ណោះដែលបានបោះឆ្នោតគាំទ្រ។ សមាជិកចំនួនប្រាំបីបានបោះឆ្នោតប្រឆាំងដំណោះស្រាយរបស់រុស្ស៊ីនេះ ខណៈដែលប្រទេសបួនផ្សេងទៀតមានប៉េរូ កាហ្សាក់ស្ថាន អេត្យូពី និងអេក្វាទ័រហ្គីណេ បោះឆ្នោតអនុប្បវាទ។ កាលពីថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនេះក៏បរាជ័យផងដែរក្នុងការអនុម័តដំណោះស្រាយរបស់ អាមេរិក និងរបស់រុស្ស៊ីដែលមានគោលដៅទាមទារឲ្យមានការបង្កើតការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយជុំវិញការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុងឌូម៉ានោះ។ ត្រឡប់មកវិញក្រោយបោះឆ្នោតក្នុងកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ក្រុមប្រឹក្សាថ្ងៃសៅរ៍ តំណាងរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិក៏បានឆ្លៀតទិតៀនអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លាំងៗដែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងស៊ីរី ដោយចោទថា លោកខាងលិចនេះកំពុងបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ។ លោក Vassily Nebenzia បានចោទជាសំណួរដូច្នេះ៖« ហេតុអ្វីអ្នកឯងមិនរង់ចាំរហូតដល់លទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេតដែលអ្នកចង់បាននោះចេញមកសិន? ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ក្រុមចិត្តក្តៅនឹងចុះត្រជាក់វិញ ហើយវានឹងប្រសើរឡើង»។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ តំណាងអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំងបានអះអាងថា សកម្មភាពយោធារបស់ខ្លួននៅស៊ីរីជាសកម្មភាពស្របច្បាប់អន្តរជាតិ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ មហាអំណាចទាំងនេះព្រមានថា សកម្មភាពយោធានឹងមានជាបន្តបន្ទាប់បើសិនជារបបដឹកនាំស៊ីរីមិនឈប់ប្រើប្រាស់អាវុធគីមីទេនោះ។ តាមពិត ការវាយប្រហារលើស៊ីរីនោះ កើតឡើងស្របពេលដែលក្រុមស្វែងរកការពិតរបស់អង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW) កំពុងស្ថិតនៅប្រទេសស៊ីរីស្រាប់។ ពួកគេត្រូវចាប់ផ្តើមការងារស្វែងរកភស្តុតាង ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុងឌូម៉ានៅថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_155.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Han Duck-soo និងប្រធានបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) លោក Han Dong-hoon នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ បានប្រកាសថា នឹងដឹកនាំកិច្ចការប្រទេសជំនួសប្រធានាធិបតី លោក យូន សុកយ៉ល រហូតដល់លោក យូន ចុះចេញពីតំណែង។ យ៉ាងណាមិញ ប្រធានបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានចោទនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងមេបក្ស PPP ថាបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។	ក្នុងសន្និសីទរួមមួយ ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Han Duck-soo និងប្រធានបក្សអំណាចប្រជាជន លោក Han Dong-hoon បានលើកឡើងអំពីការដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង អំឡុងពេលវិបត្តិនយោបាយក្នុងប្រទេស។ ទោះបីជារួចខ្លួនពីការបោះឆ្នោតដកតំណែងនៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ពិតមែន ប៉ុន្តែលោក យូន សុកយ៉ល នឹងលែងជាប់ពាក់ព័ន្ធកិច្ចការរដ្ឋផ្សេងៗ ដែលរួមទាំងកិច្ចការការទូត ផងដែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Han Duck-soo និងលោក Han Dong-hoon ក្នុងសន្និសីទរួមគ្នា។ ប្រធានបក្សអំណាចប្រជាជន បានប្រកាសថា នឹងទប់ស្កាត់ភាពវឹកវរ, រក្សាស្ថិរភាពនយោបាយ និងប្រជាធិបតេយ្យសេរីនិយមក្នុងប្រទេស អំឡុងពេលបញ្ចប់តំណែងលោក យូន។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Korea Times ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ គណបក្ស PPP បានលើកឡើងថា លោក យូន សុកយ៉ល គួរតែលាលែងពីតំណែង មុនអាណត្តិ។ ស្របពេលជាមួយគ្នា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ(DP) ដែលជាបក្សប្រឆាំង បានប្ដេជ្ញាដាក់សំណើដកតំណែងលោក យូន រៀងរាល់សប្ដាហ៍ ទៀតផង។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក Lee Jae-myung បានចោទគណបក្សអំណាចប្រជាជន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Han Duck-soo ថាជាអ្នកបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក្រោយការប្រកាសសហការគ្នា ដើម្បីចាត់ចែងកិច្ចការរដ្ឋជំនួសលោក យូន។ ប្រធានរដ្ឋសភា លោក Woo Won-shik ដែលជាសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែរនោះ បានលើកឡើងថា ការសហការប្រើអំណាចប្រធានាធិបតីរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងប្រធានបក្សPPP គឺប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋធម្មនុញ្ញធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូង នាយករដ្ឋមន្ត្រី មានសិទ្ធិប្រើអំណាចប្រធានាធិបតី លុះត្រាតែប្រធានាធិបតី ត្រូវបានព្យួរតំណែង។ ក្នុងករណីបច្ចុប្បន្ន លោក យូន សុកយ៉ល នៅមិនទាន់ព្យួរតំណែងនៅឡើយទេ។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលមួយរបស់សាលាបណ្ដុះបណ្ដាល Heilongjiang បានប្រាប់កាសែត Global Times ថាកូរ៉េខាងត្បូងបច្ចុប្បន្ន ស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍មួយដែលមានតែប្រធានាធិបតី ប៉ុន្តែគ្មានអំណាចជាប្រធានាធិបតី ដោយគេចផុតពីការព្យួរឈ្មោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1550.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរិ លី សៀនឡុង បានបង្ហាញជំហរគាំទ្រការចូលរួមដ៏មានប្រយោជន៍របស់ចិនលើឆាកអន្តរជាតិ និងការកសាងតំបន់។ លោក លី សៀនឡុង និយាយបែបនេះ មុនដំណើរទស្សនកិច្ចនៅទឹកដីចិន។ កន្លងមក សិង្ហបុរី និងចិនមានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរ និងមានផលប្រយោជន៍រួមគ្នាជាច្រើន ដែលរឿងនេះធ្វើឲ្យលោក លី សៀនឡុង សង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនឹងកាន់តែត្រូវបានពង្រីកខ្លាំងក្លាថែមទៀត។	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង នឹងធ្វើទស្សនកិច្ច៥ថ្ងៃនៅទឹកដីចិន ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសាទៅ។ លោក លី នឹងជួបជជែកជាមួយបណ្ដាមេដឹកនាំធំៗរបស់ចិនមានប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ខឹឈាំង ជាដើម។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីរូបនេះនឹងចូលរួមវេទិកា Boao ស្ដីពីអាស៊ីនៅកោះហៃណាន និងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅក្រុងសៀងហៃដើម្បីថ្លែងសុន្ទរកថាគន្លឺះក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយផងដែរ។ មុនទស្សនកិច្ចនេះ លោក លី សៀនឡុង បានប្រាប់កាសែត People’s Daily ថា ទំនាក់ទំនងសិង្ហបុរី និងចិន គឺរឹងមាំណាស់ ទោះជាមានភាពខុសគ្នាច្រើនក្ដី។ បើតាមលោក លី សិង្ហបុរី និងចិន មានភាពខុសគ្នាតាំងពីចំនួនប្រជាជន ផ្ទៃដី ទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងភូមិសាស្ត្រ។ ទោះជាយ៉ាងណា មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីរូបនេះអះអាងថា ប្រទេសទាំងពីរនៅតែអាចបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះលើវិស័យជាច្រើនរាប់ពីពាណិជ្ជកម្ម អភិបាលកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ និងច្បាប់ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងក្ដីរំពឹងថា ចំណងការទូតទ្វេភាគីកាន់តែល្អប្រសើរ លោក លី ក៏បង្ហាញការគាំទ្រចំពោះតួនាទីរបស់លើឆាកអន្តរជាតិដែរ ព្រោះចិននឹងមានតួនាទីកាន់តែធំថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយកាសែតបក្សកុម្មុយនីស្តចិន លោក លី បញ្ជាក់ថា សិង្ហបុរីនឹងបន្តគាំទ្រការចូលរួមដោយមានប្រយោជន៍របស់ចិនក្នុងនិម្មាបនកម្មតំបន់ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធអន្តរជាតិដែរ។ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីសិង្ហបុរី និងចិន មានភាពល្អប្រសើរខ្លាំង ទោះជាសិង្ហបុរីមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអាមេរិកក្ដី។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីលើកឡើងថា ចំណងការទូតទ្វេភាគីត្រូវបានពូនជ្រំដោយមេដឹកនាំជំនាន់មុន គឺមុនពេលប្រទេសទាំងពីរបង្កើតចំណងការទូតផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩៩០ ទៅទៀត។ អតីតមេដឹកនាំចិន តេង ស៊ាវភីង ធ្លាប់ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរីនៅឆ្នាំ១៩៧៨ ហើយពីរឆ្នាំក្រោយ លោក លី ក្វាន់យូ ក៏ធ្វើដំណើរទៅចិនដូចគ្នា។ «ចំណងការទូតទ្វេភាគីរបស់យើងរីកលូតលាស់ចាប់ពីពេលនោះមកតាមរយៈការផ្លាស់ប្ដូរទស្សនកិច្ចជាប្រចាំ។ នៅឆ្នាំនេះ ប្រទេសទាំងពីរមានប្រតិទិទ្វេភាគីពេញមួយឆ្នាំ ជាពិសេសការសម្រេចឲ្យបានការដំឡើងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីចិន និងសិង្ហបុរី។» នេះជាការសង្កត់ធ្ងន់របស់លោក លី ក្នុងកិច្ចសម្ភាសដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1551.txt	សារព័ត៌មាន និងបណ្តាញសង្គមនានា បានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានចចាមអារាមទាក់ទងនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន ទៅកាន់ក្រុងប៉េកាំងនាដើមសប្តាហ៍នេះ តាមរយៈរថភ្លើងពិសេសមួយ។	ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo របស់ជប៉ុន បានបញ្ជាក់ថា រថភ្លើងមួយគ្រឿងបានដឹកនាំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ចេញពីស្ថានីយ៍ក្រុងប៉េកាំងនាថ្ងៃអង្គារនេះ ប៉ុន្តែគេមិនបានដឹងច្បាស់១០០ភាគរយថា លោក គីម ជុងអ៊ុន នោះឡើយ។ តាមការលើកឡើងតៗគ្នា លោក គីម បានចាកចេញពីក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅចន្ទតាមរយៈរថភ្លើងពិសេសឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុងប៉េកាំង ក្រោមការថែរក្សាសន្តិសុខដ៏តឹងរ៉ឹង។ ប្រសិនបើដូចជាការលើកឡើងនានាមែននោះ វាជាដំណើរទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសលើកដំបូងបំផុតរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង បើគិតចាប់តាំងពីលោកកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ២០១១ មក។ នៅថ្ងៃអង្គារ លោកស្រី Hua Chunying អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានបញ្ជាក់ថា ចិននឹងបកស្រាយបញ្ជាក់ទាក់ទងនឹងពាក្យចចាមអារ៉ាមស្តីពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង ដែលគេជឿថា ក្រោមវត្តមាន លោក គីម ជុងអ៊ុន ទៅកាន់ក្រុងប៉េកាំង។ តាមការដកស្រង់របស់ AFP លោកស្រីបានលើកឡើងថា៖ «យើងគ្មានព័ត៌មានអ្វីឡើយនៅពេលនេះ ហើយព័ត៌មានបកស្រាយជុំវិញពាក្យចចាមអារាម នឹងផ្សព្វផ្សាយក្នុងពេលវេលាដ៏សមស្របនាពេលខាងមុខ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1552.txt	នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានដើរឆ្លងកាត់បន្ទាត់ព្រំដែនបែងចែកឧបទ្វីបកូរ៉េដើម្បីចាប់ដៃជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅឯតំបន់គ្មានកងទ័ព។ លោក គីម ក្លាយជាមេដឹនាំកូរ៉េខាងជើងទីមួយ ដែលបានធ្វើដំណើរចូលទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមកូរ៉េត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៥៣ ។ ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកនេះនឹងផ្ដោតលើការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ និងការបង្កើតសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។	ជំនួបមេដឹនាំកូរ៉េលើកទីបី បានចាប់ផ្ដើមហើយនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែមេសានេះ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន បានស្វាគមន៍មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅខ្សែសីមាព្រំដែនដែនក្នុងភូមិប៉ាន់មុនជុមនៃតំបន់គ្មានកងទ័ព ហើយបានចាប់ដៃគ្នាបង្ហាញពីភាពស្និទ្ធស្នាលផង។ នេះជាលើកទីដំបូង ដែលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងជាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងពេលជាង៦៥ឆ្នាំ ខណៈកាលពីខែកុម្ភៈ លោកស្រី គីម យ៉ូចុង ប្អូនស្រីបង្កើតលោក គីម ជុងអ៊ុន ក្លាយជាសមាជិកគ្រួសារត្រកូល គីម ទីមួយធ្វើដំណើរទៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្នុងកម្មវិធីបដិសណ្ឋារកិច្ច លោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលអមដំណើរដោយលោក មូន ចេអ៊ីន ត្រូវបានទទួលដោយកងកិត្តិយសកូរ៉េខាងត្បូង មុននឹងបន្តដំណើរទៅកាន់អាគារសន្តិភាពជាទីតាំងចរចាសម្រាប់ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបី។ នេះក៏ជាលើកដំបូងដែរ ដែលមេដឹនាំកូរ៉េខាងជើងត្រួតពលកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូងបែបនេះ។ កូរ៉េខាងត្បូងបានរៀបចំពិធីទទួលប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ក្នុងនាមជាភ្ញៀវរដ្ឋតែម្ដង។ ប្រតិភូរបស់កូរ៉េទាំងសងខាងសុទ្ធតែជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងស៊ីវិល និងយោធា។ ប្រមុខកងទ័ព រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីបរទេស និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតរបស់កូរ៉េទាំងពីរបានចូលរួមក្នុងជំនួបទល់មុខលើកនេះ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បាននាំប្អូនស្រី គីម យ៉ូចុង និងប្រធានសភា គីម យ៉ុងណាម ទៅកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ មួយថ្ងៃមុនជំនួបនេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនឹងជជែកពីកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ការបង្កើតសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងបញ្ហាផ្សេងទៀតរាប់ទាំងការបង្រួបបង្រួមផង។ សន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍ គឺជារឿងសំខាន់ ដ្បិតសង្គ្រាមកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ បញ្ចប់ដោយយុទ្ធសន្តិភាព មិនមែនកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីឡើយ។ ជាបច្ចេកទេស កូរ៉េទាំងពីរស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្វើសង្គ្រាមនៅឡើយ។ ជំនួបដែលត្រូវធ្វើពេញមួយថ្ងៃនេះ ជាជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីមួយធ្វើនៅទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង ឯជំនួបពីរដងមុនធ្វើនៅកូរ៉េខាងជើងទាំងអស់។ ក្នុងឆ្នាំ២០០០ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង គីម ដេជុង បានទៅជួបអតីតមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ីល ដល់រដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាង។ ដល់ឆ្នាំ២០០៧ អតីតប្រធានាធិបតី រ៉ូ មូយុន ក៏ធ្វើដំណើរតាមរថយន្តទៅជួបលោក គីម ជុងអ៊ីល នៅកូរ៉េខាងជើងជាថ្មីទៀត។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1553.txt	រុស្ស៊ី និងអាមេរិកឈានដល់កើតសង្គ្រាមពាក្យសម្តីជាមួយគ្នាក្រោយអាមេរិកប្រកាសថាខ្លួននឹងចាត់វិធានការប្រឆាំងរបបដឹកនាំស៊ីរីដែលត្រូវគេចោទប្រកាន់រឿងប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុងឌូម៉ាកាលពីសប្តាហ៍មុន។ វ៉ាស៊ីនតោនគំរាមរុស្ស៊ីឲ្យត្រៀមទទួលមីស៊ីលខ្លួន ខណៈដែលមូស្គូតបវិញថា មីស៊ីលឆ្លាតមិនដែលបាញ់ផ្លោងលើរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់។	«មីស៊ីលឆ្លាតគួរតែហោះសំដៅក្រុមភេរវជន មិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់នៅស៊ីរីដែលបានប្រឹងប្រែងច្រើនឆ្នាំដើម្បីកម្ចាត់ភេរវជនអន្តរជាតិលើទឹកដីខ្លួនឡើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីលោកស្រី Maria Zakharova ឆ្លើយតបនឹងការព្រមានរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅថ្ងៃពុធទី ១១ ខែមេសា។ យោងតាមតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក មន្ត្រីក្រសួងការបរទេសខាងលើបានអះអាងបន្ថែមទៀតថា អាមេរិកទំនងជាព្យាយាមបំផ្លាញភស្តុតាងតាមរយៈការបង្អាក់ដំណើរស្រាវជ្រាវ និងស៊ើបអង្កេតឲ្យបានច្បាស់លាស់ថា តើអ្នកណាជាអ្នកប្រើប្រាស់អាវុធគីមីពិតនោះ។ ក្រុមស្វែងរកការពិតរបស់អង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW) នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ក្រុងឌូម៉ា តាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសនៅពេលខាងមុខនេះផង។ លោកស្រី Zakharova បន្ថែមដូច្នេះ៖« តើក្រុមការងារអង្គការ OPCW បានដឹងទេថា មីស៊ីលឆ្លាតរបស់អាមេរិកនឹងអាចកម្ទេចរាល់ភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្នុងទីតាំងកើតហេតុនោះ? ឬក៏វាជាគម្រោងការមួយដែលគេធ្វើឡើងដើម្បីបិតបាំងរាល់ការវាយប្រហារអាវុធគីមីដែលគេប្រឹងបង្កើតឡើងមកនោះដើម្បីដាក់បន្ទុកលើរដ្ឋាភិបាល និងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យក្រុមស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិតមិនបាន?»។ នៅថ្ងៃពុធទី ១១ ខែមេសា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហោះសារតាមគណនី
article_1554.txt	ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាជនមីយ៉ាន់ តែងតែប្រារព្ធពិធីបុណ្យទឹក នៅពាក់កណ្តាលខែមេសា ដែលជាពិធីបុណ្យប្រពៃណី ជាតិដ៏សំខាន់បំផុតនៅក្នុងប្រទេស ។ សម្រាប់ឆ្នាំនេះ ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃ ទី១៦ ខែ មេសា ដែលស្របពេលជាមួយនឹងការប្រារព្ធពិធីបុណ្យឆ្នាំរបស់បណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងអាស៊ានរួមមាន ថៃ ឡាវ និង កម្ពុជាផងដែរ ។	ក្នុងជំនឿរបស់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ពិធីបុណ្យទឹក ឬ Thingyan គឺជាពិធីដ៏សំខាន់បំផុតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានប្រភពដើមចេញសាសនាព្រះពុទ្ធ និង ហិណ្ឌូ ។ ពិធីបុណ្យនេះ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើង ស្របពេល នៃរដូវក្តៅបំផុតរបស់ប្រទេស ដោយភ្ជាប់ជាមួយនឹងអត្ថន័យ នៃការយកទឹកមកជម្រះនូវរឿងរ៉ាវអាក្រក់ ដែលបានកើតឡើងកន្លងមក និង ទទួលយកនូវសំណាងល្អនៅក្នុងឆ្នាំថ្មីផង ។ សម្រាប់របៀបវីរៈ និងសកម្មភាព ដែលប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ទម្លាប់ធ្វើ និងជឿក្នុងរយៈពេលនៃការប្រារព្ធបួនថ្ងៃនោះរួមមាន នៅថ្ងៃទីមួយ នៃរយៈពេលបួនថ្ងៃនៃការប្រារព្ធពិធីបុណ្យប្រពៃណី ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ចាប់ផ្តើមមានសកម្មភាពកម្សាន្ត ដូចជាការចាក់ភ្លេងរាំ និង ច្រៀងទាំងគ្នា ដើម្បីទទួលស្វាគមន៍នូវអាទិទេព ។ ចូលដល់ថ្ងៃបន្ទាប់ គឺថ្ងៃទីពីរ ពួកគេ ជឿថា ជាថ្ងៃ ដែលអាទិទេព Thagyamin ចុះមកកាន់ភពផែនដី ។ ដោយឡែកសម្រាប់ថ្ងៃទីបីវិញ ពួកគេ ទម្លាប់ចំណាំថា ជាថ្ងៃដែលអាទិទេព Thagyamin វិលត្រលប់ទៅកាន់ឋានសួគ៌វិញ ខណៈថ្ងៃទីបួន ពួកគេ ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ភាគច្រើន ចុះសួរសុខទុកមនុស្សចាស់ និង សាច់ញាតិរបស់គេ ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ពួកគេ ក៏មានពិធីងូតទឹកជម្រះសក់មនុស្សចាស់ៗជាមួយនឹងសាប៊ូ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាពិធីស្រង់ព្រះ ដើម្បីសុំសេចក្តីសុខផងដែរ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1555.txt	ក្រោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលវាយប្រហារស៊ីរីនៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ ខែមេសា តំណាងសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបានអះអាងថា អាមេរិកនឹងមិនដកទ័ពចេញពីស៊ីរីឡើយ ដរាបណាគោលដៅចម្បងរបស់ខ្លួនមិនទាន់សម្រេចបាននោះ។	រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរជំហរជាថ្មីក្នុងបញ្ហាស៊ីរី ក្រោយពេលដែលអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេស និងបារាំងប្រើប្រាស់មីស៊ីល ១០៣ គ្រាប់ វាយប្រហារទីតាំងមួយចំនួននៅស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនឹងព័ត៌មានថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ា។ លោកស្រី Nikki Haley បេសកជនពិសេសរបស់អាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបង្ហើបក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ Fox News ថា រដ្ឋបាលអាមេរិកនឹងមិនដកកងទ័ពពីស៊ីរីឡើយ ដរាបណាគោលដៅខ្លួនមិនទាន់សម្រេចបាននោះ។ លោកស្រីបានរៀបរាប់គោលដៅសំខាន់ដែលអាមេរិកចង់បាននោះមានចំនួនបីក្នុងនោះមាន ការទប់ស្កាត់ការប្រើអាវុធគីមីជាថ្មី, ធានាថា ក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមត្រូវកម្ចាត់ និង ឃ្លាំមើលសកម្មភាពអឺរ៉ង់នៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ លោកស្រីបានបន្ថែមបែបនេះ៖ «យើងចង់ឃើញការត្រឡប់មកវិញរបស់កងទ័ពអាមេរិក ប៉ុន្តែយើងមិនចាកចេញឡើយដរាបណាគោលដៅទាំងនេះមិនទាន់សម្រេចបានទេនោះ»។ តាមពិតទៅ កាលពីដើមខែមេសាកន្លងមកនេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកចង់ឲ្យកងទ័ពអាមេរិកដែលមានប្រហែល ២០០០នាក់នោះចាកចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗដោយទុកឲ្យប្រទេសដទៃទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហាស៊ីរីវិញ ព្រោះការងាររបស់កងទ័ពអាមេរិកក្នុងការកម្ទេចក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមជិតចប់ហើយ។ លោកបន្ថែមទៀតថា បើសិនជាចង់ឲ្យអាមេរិកនៅបន្ត អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតត្រូវបង់លុយឲ្យអាមេរិកដូចគ្នា។ ក្រោយមកនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ ខែមេសា លោក ត្រាំ បានប្តូរសម្តីរបស់ខ្លួនដោយប្រកាសថា អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងបន្តរក្សាការឆ្លើយតបដោយប្រើប្រាស់កម្លាំង បើសិនជាប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក បាសា អាល់អាសាដ មិនព្រមបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីទេនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1556.txt	ទាហានរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីសន្យាបោសម្អាតសំបុកក្រុមឧទ្ទាមចុងក្រោយដែលនៅក្រៅរដ្ឋធានីដាម៉ាស។ ការប្រកាសនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលបន្តប្រយុទ្ធ និងដណ្តើមបានមួយភាគធំនៃតំបន់ភាគខាងកើតGhouta មកកាន់កាប់វិញ ហើយការប្រកាសនេះក៏កើតក្រោយពេលដែលអាមេរិកសន្យាដកខ្លួនចេញពីស៊ីរីដូចគ្នា។	ដោយកាន់តែមានប្រៀបខ្លាំងក្នុងសង្គ្រាម ក្រសួងការពារជាតិស៊ីរីបានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ៣១ ខែមីនាថា ខ្លួននឹងបន្តប្រយុទ្ធដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនៅភាគខាងកើតក្រុង Ghouta ឲ្យអស់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP កងកម្លាំងស៊ីរីដែលមានរុស្ស៊ីជាខ្នងបង្អែកនេះបានយកឈ្នះសមរភូមិប្រយុទ្ធនេះដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងថ្មើជើង និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកស្រោចលើទីតាំងសត្រូវ។ ក្រៅពីនេះ វាក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងជម្លៀសមនុស្សចេញពីតំបន់ប្រយុទ្ធនេះដូចគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុង Douma នៅតែជាសមរភូមិសំខាន់ចុងក្រោយព្រោះកងកម្លាំងដែលកាន់កាប់តំបន់នេះបានបដិសេធចាកចេញ ទោះមានកិច្ចព្រមព្រៀងជម្លៀសចេញដែលរុស្ស៊ីជួយបង្កើតឡើយក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែទាហានស៊ីរីបានសន្យាហើយថា ខ្លួននឹងបន្តប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដើម្បីដណ្តើមយកក្រុង Douma ចេញពីកណ្តាប់ដៃភេរវជន។ បើតាមស្ថាប័នឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សស៊ីរី កម្លាំងរដ្ឋាភិបាលដោយមានរុស្ស៊ីជាខ្នងបង្អែកនោះបានដណ្តើមយកទឹកដីប្រហែល ៩៥ភាគរយពីក្រុមឧទ្ទាមហើយនៅ Ghouta បើគិតដល់ត្រឹមថ្ងៃសៅរ៍ទី ៣១ ខែមីនា។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងក្រុមឧទ្ទាមពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៦០០នាក់ស្លាប់ បើរាប់ចាប់ពីថ្ងៃ ១៨ ខែកុម្ភៈមកនោះ ហើយមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតរត់គេចពីការប្រយុទ្ធគ្នា។ ចំណែកក្រុមឧទ្ទាមជាច្រើនជ្រើសរើសការដាក់អាវុធ ហើយចាកចេញពីតំបន់ ខណៈដែលក្រុមឧទ្ទាម Jaish al-Islam នៅមិនទាន់សម្រេចចិត្តនៅឡើយទេ ហើយគេកំពុងចរចា ដោយមានរុស្ស៊ីជាអ្នកសម្របសម្រួល។ បើតាមការបង្ហើបពីមន្ត្រីយោធារុស្ស៊ី ក្រុមនេះចង់ស្នើសុំការលើកលែងទោស និងមានការផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពដើរហើរពេញលេញសម្រាប់ប្រជាជន Douma។ តាមពិតទៅ ការប្រកាសពីជោគជ័យក្នុងការដណ្តើមយកទីក្រុង Ghouta មកកាន់កាប់វិញនោះ ក៏កើតឡើងក្រោយពេលដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ចេញមុខអះអាងថា អាមេរិកនឹងដកខ្លួនចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗនេះ ដោយទុកឲ្យប្រទេសផ្សេងទៀតទទួលខុសត្រូវចុះ។ ចាប់ពីពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីរីផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ ២០១២ នោះ អាមេរិកមានតួនាទីស្នូលជួយគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលទាំងហិរញ្ញវត្ថុ និងសព្វាវុធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1557.txt	ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា ទើបឡើងកាន់អំណាចថ្មី លោក Win Myint បានដាស់តឿន និងណែនាំមន្ត្រីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយមីយ៉ាន់ម៉ាដោយមិនត្រូវស្តាប់ ឬស្ថិតក្រោមបង្គាប់បុគ្គលមានឥទ្ធិពលណាមួយឡើយ ក្នុងពេលបំពេញទទួលតួនាទីរបស់ខ្លួន ។ ប្រធានាធិបតីរូបនេះ បានផ្តាំដល់មន្ត្រីអង្គភាពដដែលនោះឲ្យរាយការណ៍ប្រាប់លោក ប្រសិនបើមានការមិនគោរពបេសកកម្មនោះ ។	លោកប្រធានាធិបតី Win Myint នៅថ្ងៃ១១ មេសា បានអនុញ្ញាតឲ្យមន្ត្រីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយមីយ៉ាន់ម៉ាចូលសម្តែងការគួរសមដំបូងគេបង្អស់ ក្រោយពីលោក ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាប្រធានាធិបតីថ្មី ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលបក្សស៊ីវិលកាន់អំណាចរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន មីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy ។ តាមរយៈជំនួបនោះ លោកប្រធានាធិបតី ដែលត្រូវជាជំនិតរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីរូបនេះ បានលើកឡើងថា អំពើពុករលួយ ពិតជាជះឥទ្ធិពលយ៉ាងអវិជ្ជមានទៅលើការវិនិយោគរបស់បរទេស ការអភិវឌ្ឍជាតិ និង រូបភាពរបស់ប្រទេសទៀតផង ។ លោក បានទទូចឲ្យអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បំពេញការងារ និងបេសកកម្មរបស់ខ្លួនដោយកុំមានការភ័យខ្លាចអ្វីឡើយ ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកប្រធានាធិបតី បានអះអាងថា មានមនុស្សមានឥទ្ធិពលមួយចំនួនអាចនឹងមកជួយការពារអ្នកដែលជាប់ចោទបទពុករលួយ ហើយក្រុមមនុស្សទាំងនេះ អាចនឹងមកអង្គភាព និងព្យាយាមចរចាជាមួយនឹងអង្គភាពដើម្បីបន្ធូរបន្ថយទោស ។ លោក ថ្លែងបែបនេះ រួចហើយ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា៖« ប្រសិនបើមានករណីបែបនេះ សូមកុំលើកលែងឲ្យជនជាប់ចោទទាំងនោះឲ្យសោះ » ។ សូមជម្រាបផងដែរថា តាមរយៈនីតិកាលដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលជាតួអង្គស្នូល បានសន្យាហើយថា រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ត្រូវតែស្អាតស្អំ ។ សូម្បីតែការទទួលកញ្ចប់អំណោយផ្សេងៗ ក៏លោកស្រី បានចេញក្រឹត្យក្រមច្បាស់ទៅកាន់មន្ត្រីផងដែរ ពោលគឺ លោកស្រី ព្យាយាមកសាងរូបភាពមីយ៉ាន់ម៉ាជាថ្មី ក្រោយពីទទួលរងការដឹកនាំបែបយោធាអស់កាលជាច្រើនទសវត្សរ៍ហើយនោះ ។ បើតាម The Irrwaddy គ្រាន់តែរយៈពេលមួយត្រីមាសនៃឆ្នាំ២០១៨នេះ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយមីយ៉ាន់ម៉ា បានទទួលបណ្តឹងរហូតដល់ជិត២ពាន់បណ្តឹងពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើសូកប៉ាន់ និងពុករលួយ ដែលក្នុងនោះ មុខសញ្ញាដែលរងបណ្តឹងច្រើនជាងគេ គឺក្រសួងមហាផ្ទៃតែម្តង ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1558.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានផ្ញើសារមួយដោយប្រយោលទៅភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនតែម្តង ឲ្យមានប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះឥរិយាថយោធាមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ក្រុងប៉េកាំង មិនយល់ខុសអ្វីឡើយ ប្រសិនបើរាល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ពិតជាមានឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍ ឬការហោះហើរនៅក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។	នាសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំខែមីនា របស់ក្រសួងការពារជាតិចិននៅថ្ងៃ២៩ មីនាកន្លងទៅ អ្នកសារព័ត៌មាន បានចោទសួរថាតើចិន មានការឆ្លើយតបបែបណាចំពោះកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក ដែលទើបតែធ្វើនាវាចរណ៍ក្រោមរូបភាពលើកកម្ពស់សិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍ ដែលនៅក្បែរតំបន់អធិបតេយ្យរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ ។ ជុំវិញការលើកឡើងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន លោក Ren Guoqiang បានបញ្ជាក់ថា ចិន មិនមានដែនអធិបតេយ្យជម្លោះនៅតំបន់ក្បែរសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ។ អ្នកនាំពាក្យ ក៏បានអះអាងដែរថា ចិន ក៏តែងតែគោរព និងការពារសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍ និងហោះហើរនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់គ្រប់ប្រទេសដែលធ្វើឡើងក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាំពាក្យ ក៏បានព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ចិន សូមជំទាស់ដាច់ខាតរាល់សកម្មភាពនានា ដែលចង់អួតអាងកម្លាំងយោធា, ការព្យាយាមធ្វើឲ្យស្ថានភាពតំបន់កាន់តែតានតឹង និងការព្យាយាមគំរាមកំហែងអធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសដទៃដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍សន្តិសុខរបស់ខ្លួន » ។ អ្នកនាំពាក្យ លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះរួចហើយ ក៏បានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ចិន ថា កងទ័ពរបស់ចិន នឹងពង្រឹងសមត្ថភាពការពាររបស់ខ្លួនស្របទៅនឹងកម្រិតនៃការគំរាមកំហែងមកលើអធិបតេយ្យ និងសន្តិសុខរបស់ខ្លួន ហើលយ ចិន ក៏ប្តេជ្ញាការពារអធិបតេយ្យជាតិ និងសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ដែនសមុទ្រ ក៏ដូចសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ» ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះអធិបតេយ្យ នៃការទាមទារតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នារវាងចិន និងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធអាស៊ានដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាមនោះទេ ។ ក៏ប៉ុន្តែ អាមេរិក ដែលមានសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនដូចជាវៀតណាម ជាដើមនោះនៅក្នុងជម្លោះ តែងតែបង្ហាញឥរិយាបថទាំងយកចិត្តទុកដាក់ផង ទាំងការជ្រៀតជ្រែកផង ។ ត្រង់នេះហើយ ដែលជានិច្ចកាលធ្វើឲ្យចិន និងអាមេរិក ផ្ញើសារឌឺដងគ្នាលើបញ្ហានេះ ខណៈភាគីទាំងពីរ ក៏ជាគូប្រជែងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកស្រាប់នោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1559.txt	លោក Miguel Díaz-Canel ឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់រដ្ឋការីប៊ីនគុយបានៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១៩ ខែមេសានេះ។ មេដឹកនាំថ្មីនេះបានប្រកាសបន្តដើរលើផ្លូវបដិវត្តន៍ និងប្តេជ្ញាមិនទទួលយករបបមូលធននិយមផង។	សភាគុយបាបានសម្រេចបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តដល់លោក Miguel Díaz-Canel ដែលជាអនុប្រធានាធិបតីគុយបា ឲ្យធ្វើជាប្រធានាធិបតីថ្មីជំនួសលោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ ដែលបានប្រកាសចុះចេញពីតំណែងកន្លងមក។ លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រសរុប ៩៩,៨៣ ភាគរយ ហើយអ្វីដែលសំខាន់លោកទទួលបានការគាំទ្រពីលោក រ៉ាអ៊ូល ដែលជាមេដឹកនាំដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនោះ។ លោក រ៉ាអ៊ូល ដែលឡើងកាន់តំណែងកាលពីឆ្នាំ ២០០៦ នោះនឹងនៅបន្តធ្វើជាប្រមុខបក្សកុម្មុយនីស្តរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២១ ឯណោះ ដែលវាមានន័យថា ឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់លោកលើការដឹកនាំ និងអនុម័តគោលនយោបាយនៅតែមានទៀតដែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Díaz-Canel ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមនុស្សជំនិត និងដៃស្តាំរបស់លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ ហើយគេរំពឹងថា មេដឹកនាំវ័យ ៥៨ ឆ្នាំរូបនេះនឹងនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានសម្រាប់គុយបាដែរ។ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងនៅតែស្រពេចស្រពិលនៅឡើយ។ ក្នុងពេលទទួលតំណែងថ្មី និងឈរទន្ទឹមជាមួយលោក រ៉ាអ៊ូល លោក Díaz-Canel បានប្រកាសពេញមាត់ថា លោកនឹងបន្តដំណើរលើផ្លូវនៃបដិវត្តន៍ដែលបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៩ ក្រោយលោក ហ្វីដែល កាស្ត្រូ ទម្លាក់មេដឹកនាំផ្តាច់ការគាំទ្រដោយអាមេរិកនោះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា គុយបាមិនមែនជាកន្លែងសម្រាប់ស្តារឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធមូលធននិយមឡើយ។ ចំណែកគោលនយោបាយការបរទេសរបស់គុយបាវិញគឺ មិនអាចបំពានបាន ហើយរាល់ការផ្លាស់ប្តូរទាំងអស់នឹងត្រូវសម្រេចដោយប្រជាជនគុយបាខ្លួនឯងមិនមែនអ្នកខាងក្រៅឡើយ។ ប្រជាជនគុយបាទូទៅមើលឃើញ និងមានសុទិដ្ឋិនិយមថា លោក Díaz-Canel ដែលមិនមែនជាជនបដិវត្តន៍នោះនឹងមានលទ្ធភាពជំរុញការកែទម្រង់យឺតៗលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយដែលអាចធ្វើឲ្យជីវិតរស់នៅរបស់ពួកគេកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។ ចំណែកទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកវិញនោះ គេនៅតែឃើញមានបញ្ហាប្រឈមច្រើន ក្រោយពេលដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្ម និងរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរ និងពាណិជ្ជកម្មជាមួយគុយបាកន្លងមក បើទោះជាសត្រូវចាស់ទាំងពីរស្តារទំនាក់ទំនងការទូតរួមគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ក្រោមអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្តី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_156.txt	មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា បានជួបពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក Andrei Belousov អំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាដ៏ស្អិតរមួតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីប្រឆាំងឥទ្ធិពលចក្រពត្តិនិយមរបស់ប្រទេសលោកខាងលិច និងអាម៉េរិក។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA។	ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីជាមួយភាគីរុស្ស៊ី នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានយល់ព្រមជាមួយប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក Andrei Belousov លើការបន្តពង្រឹងសម្ព័ន្ធយោធា ដើម្បីប្រឆាំងប្រទេសសត្រូវ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារ KCNA វត្តមានរបស់ប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ជាឱកាសសម្រាប់ពង្រឹងសមត្ថភាពកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងលើការអភិវឌ្ឍនៃវិស័យដទៃទៀត។ «ទស្សនកិច្ចរបស់លោក Beloussov មកទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ជាឱកាសសំខាន់ផ្នែកយោធា និងនយោបាយ សម្រាប់បង្ហាញពីមិត្តភាពយោធាដ៏ខ្លាំងក្លា ក៏ដូចជាបង្ហាញការរួបរួមគ្នានៃយោធាប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងគោលដៅរក្សាឯករាជ្យភាព ប្រឆាំងចក្រពត្តិនិយម»។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA បានស្រង់សម្ដីលោក គីម ដូច្នេះ។ ក្នុងជំនួបនេះ លោក គីម បានចោទរិះគន់ប្រទេសលោកខាងលិច ថាបានលូកដៃផ្នែកយោធាផ្ទាល់ចូលក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយបើកដៃឱ្យក្រុងកៀវ ប្រើមីស៊ីលអាម៉េរិក និងអង់គ្លេស បាញ់ចូលក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង បានអះអាងថា វាជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិដើម្បីការពារខ្លួនពីភាគីរុស្សី ក្នុងការសងសឹកទៅលើកម្លាំងសត្រូវ។ ក្នុងន័យនេះ លោក គីម ចង់ សំដៅលើការឆ្លើយតបស្របច្បាប់របស់ភាគីក្រុងមូស្គូ ដើម្បីប្រើមីស៊ីលបាលីស្ទិកបាញ់លើអ៊ុយក្រែនវិញ។ ជាការឆ្លើយតប លោក Beloussov បានកោតសរសើលើទំនាក់ទំនងដ៏យូរអង្វែង និងល្អប្រសើរនៃកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរ។ លោក បានបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងមួយនេះ នឹងកាន់តែស្អិតរមួត ដើម្បីជាកម្លាំងការពារឯករាជ្យភាពនិងយុត្តិធម៌ និងប្រឆាំងការយាយីនានា។ គួរជម្រាបថា កាលពីខែមិថុនា មេដឹកនាំរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង បានចុះហត្ថលេខាលើមិត្តភាពយុទ្ធសាស្រ្ត ក្នុងគោលដៅផ្ដល់ជំនួយផ្នែកយោធាឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក និងជួយគ្នាក្នុងករណីមានការវាយប្រហារលើប្រទេសសត្រូវ។ ខណៈសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ឈានដល់ការប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ភាគីរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ហាក់កាន់តែល្អូកល្អិនលើផ្នែកយោធា។ ស្របពេលជាមួយគ្នា អាម៉េរិក អ៊ុយក្រែន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចោទក្រុងព្យុងយ៉ាង ថាបញ្ជូនទាហានប្រហែល១ម៉ឺននាក់ទៅរុស្សីដើម្បីជួយច្បាំងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1560.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នៅថ្ងៃ០៦ មេសា បានប្រកាសរំលាយសភាជាតិម៉ាឡេស៊ី។ សេចក្តីប្រកាសនេះ ក៏មានន័យដែរថា ជាការបើកផ្លូវសម្រាប់យុទ្ធនាការ និងការប្រកួតប្រជែងលើការបោះឆ្នោតជាតិម៉ាឡេស៊ី។	តាមសេចក្តីប្រកាសរបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រមុខបក្សកាន់អំណាចរបស់ម៉ាឡេស៊ី (UMNO)ផងនោះ ចាប់ពីថ្ងៃ៧ មេសាតទៅ សភាជាតិម៉ាឡេស៊ីក្នុងអាណត្តិទី១៣ ត្រូវបញ្ចប់ជាផ្លូវការ ហើយការប្រកួតប្រជែងបោះឆ្នោតអាណត្តិទី១៤ នៃសភា ដែលមជ្ឈដ្ឋានទូទៅមើលឃើញថា នឹងមានភាពតានតឹងខ្លាំង ក៏ត្រូវចាប់ផ្តើមផងដែរ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ក៏បានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីប្រកាសនោះដែរថា បើបក្សកាន់អំណាចរបស់លោក ឈ្នះការបោះឆ្នោតជាថ្មី នោះបក្សលោក នឹងបំពេញកិច្ចការជាតិកាន់តែធំជាងមុន និងផ្លាស់ប្តូរប្រទេសឲ្យកាន់តែរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Asia One គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត មិនទាន់កំណត់កាលបរិច្ឆេទ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិឡើយ ក៏ប៉ុន្តែជាគោលការណ៍របស់ម៉ាឡេស៊ី ការបោះឆ្នោត នឹងត្រូវរៀបចំឡើងក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ ក្រោយនៃការប្រកាសរំលាយសភា។ លោក មហាធៀ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីចាស់វស្សា និងជាដៃគូប្រជែងដ៏មានឥទ្ធិពល របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ក្រោយការប្រកាសរំលាយសភានេះ។ អតីតសមាជិកកំពូលរបស់បក្សកាន់អំណាច លោក មហាធៀ បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ប្រសិនបើ លោក ណាជីប ឈ្នះការបោះឆ្នោតតាមរយៈល្បិចកល និងការបន្លំ នោះលទ្ធិប្រជាធិបត្យេ ក៏គួរតែដល់ទីបញ្ចប់ហើយ ... » ។ គួររម្លឹកថា ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ លោក ណាជីប ហាក់ជួបបញ្ហាប្រឈមច្រើន ជាពិសេសគឺការពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវពុករលួយរាប់លានដុល្លារ ដែលរឿងនេះ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាទាមទារឲ្យលោក ចុះចេញពីតំណែងមុនអាណត្តិ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ទៀតផង។ រឿងអាស្រូវនេះ ក៏បានផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថលោក មហាធៀ ជាមួយគូសត្រូវចាស់ គឺមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដោយទុកទំនាស់ចាស់មួយឡែក ហើយចាប់ដៃគ្នាផ្តួលលោក ណាជីប ដែលកំពុងដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច។ បក្សនេះ បានដឹកនាំម៉ាឡេស៊ី តាំងពីប្រទេស ទទួលបានឯករាជ្យមកម្ល៉េះ។ អាណត្តិមុន បក្សកាន់អំណាច បានឈ្នះការគាំទ្រលើបក្សប្រឆាំងក្នុងចំនួនតិចតួចបំផុត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1561.txt	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីនណាវ៉ាត់ បានបង្ហាញវត្តមានរបស់លោក រួមជាមួយនឹងប្អូនស្រីបង្កើតរបស់លោក គឺលោកស្រីយីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដូចគ្នា នៅកម្មវិធីមួយក្នុងទឹកដីជប៉ុន ។ តាមរយៈកម្មវិធីនោះ អតីតនាយរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ មិនមានសារប្រឆាំងនឹងរបបសឹកឡើយ តែលោក បានបង្ហាញជំនឿលើអ្នកគាំទ្ររបស់លោកពីជោគជ័យសម្រាប់ការបោះឆ្នោតខាងមុខ ។	ពីទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃ ២៩ មីនា កន្លងទៅ បានទទូចឲ្យនាំយកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់រាជាណាចក្រថៃមកវិញ ហើយ លោក បានព្យាករផងដែរថា គណបក្សនយោបាយ ដែលជាអ្នកគាំទ្ររបស់លោក នឹងឈ្នះការបោះឆ្នោតជាតិខាងមុខបានយ៉ាងងាយស្រួលបំផុត ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ABC របស់អូស្ត្រាលី លោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានយ៉ាងសង្ខេបថា លោក មិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងបក្សនយោបាយភឿថៃទៀតឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ លោក ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំ ជឿជាក់ថា យើងមានមនុស្សល្អៗជាច្រើននៅក្នុងបក្សភឿថៃ ។ ពួកគេ អាចមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដឹកនាំបក្សឲ្យឈ្នះការបោះឆ្នោតជាថ្មីម្តងទៀត » ។ គួរជម្រាបផងដែរ ទាំងលោក ថាក់ស៊ីន និង លោកស្រី យីងឡាក់ ដែលជាអតីតមេដឹកនាំកំពូលថៃ និងបក្សភឿ ថៃ សុទ្ធសឹងតែត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចដោយសាររដ្ឋប្រហារយោធា ។ លោក ថាក់ស៊ីន ធ្លាប់ជាតួអង្គនយោបាយដ៏ឥទ្ធិពល និង ប្រជាប្រិយភាពបំផុតនៅក្នុងបរិបទនយោបាយថៃ។ លោក ត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចតាមរយៈរដ្ឋប្រហារ យោធាឆ្នាំ២០០៦ ដោយរងនូវការចោទពីបទប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ និង ប្រើប្រាស់អំណាចខុសច្បាប់។ ឆ្នាំ ២០០៨ លោកត្រូវតុលាការថៃកាត់ទោសពន្ធនាគារ ។ សម្រាប់លោកស្រី យីងឡាក់វិញ ត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចដោយសាររដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ២០១៤ ក្រោមការដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបច្ចុប្បន្នគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ។ មិនខុសពីបងប្រុសបង្កើតលោកស្រីឡើយ លោកស្រី យីងឡាក់ ក៏កំពុងតែតែរងការចោទប្រកាន់ពីតុលាការថៃ ពាក់ព័ន្ធបទពុករលួយ និងធ្វើប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ដែលតម្រូវឲ្យលោកស្រី ត្រូវផ្តល់សំណងរាប់លានដុល្លារ រួមទាំងទទួលខុសត្រូវទោសព្រហ្មទណ្ឌទៀតផង ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ខណៈកំពុងតែរស់នៅនិរទេសខ្លួន អតីតមេដឹកនាំថៃទាំងពីររូបនេះ ហាក់មានឥរិយាបថស្ងប់ស្ងាត់ពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយ ។ ពោលគឺអ្នកទាំងពីរ មិនមានចលនានយោបាយដើម្បីទាមទារឲ្យអន្តរជាតិជួយអន្តរាគមន៍ តាមរយៈការដាក់សម្ពាធនានាទៅលើរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកឡើយ ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរ ជានិច្ចកាលតែងតែបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ ដែលរួមមានទាំងចិន ជប៉ុន និងសិង្ហបុរីផងដែរនោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1562.txt	កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣២ នឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីចាប់ពីថ្ងៃសុក្រទី ២៧ ដល់ថ្ងៃសៅរ៍ទី ២៨ មេសានេះ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ គេរំពឹងថា មេដឹកនាំប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាននឹងផ្តោតសំខាន់លើបញ្ហាសន្តិសុខដូចជាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឧបទ្វីបកូរ៉េ វិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា និងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម រួមទាំងការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីគាំទ្រជីវភាពប្រជាជនអាស៊ានផង។ សិង្ហបុរីក៏នឹងដាក់ចេញគំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីៗ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន និងបន្តស្វះស្វែងជំរុញការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតអាស៊ានដែលធានាគុណភាព និងសុខុមាលភាពប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។	មេដឹកនាំប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាននឹងជួបជុំគ្នានៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃសុក្រទី ២៧ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣២ ដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុងជាប្រធាននោះ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកនេះ សិង្ហបុរីដែលជាប្រធានប្តូរវេន នឹងប្រឈមបញ្ហាច្រើនដែរជាពិសេសជម្លោះអធិបតេយ្យ វិបត្តិមនុស្សធម៌ និងការប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងមហាអំណាចដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់តួនាទីស្នូលអាស៊ាន (ASEAN Centrality)។ ប៉ុន្តែសិង្ហបុរី ក៏នឹងឆ្លៀតឱកាសយកអំណាចជាប្រធានអាស៊ានជំរុញឲ្យមានការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីផ្លាស់ប្តូរតំបន់អាស៊ានឲ្យទៅជាតំបន់ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្ពស់ ហើយអភិបាលកិច្ចរឹងមាំ មានតម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាព។ បុរីរដ្ឋសិង្ហបុរីរំពឹងថា ក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់មេដឹកនាំអាស៊ាននេះ សុខុមាលភាពប្រជាជនអាស៊ាននឹងត្រូវបានការពារ និងលើកកម្ពស់ ហើយគុណភាពជីវិតរបស់ពួកគេទាំងអស់ក៏កាន់តែប្រសើរឡើងដែរ។ ១.សិង្ហបុរីជ្រើសមូលបទ «អាស៊ានដែលរឹងមាំ និងមានការច្នៃប្រឌិតថ្មី» ដូចបានលើកឡើងខាងដើមស្រាប់ បច្ចេកវិទ្យាជាគន្លឺះសម្រាប់អាស៊ាន។ ដូច្នេះហើយទើបសិង្ហបុរីជ្រើសរើសយកមូលបទមួយដែលមានឈ្មោះថា៖« អាស៊ានដែលរឹងមាំ និងមានការច្នៃប្រឌិតថ្មី»។ បើតាមមូលបទនេះ សិង្ហបុរីបានលើកសំណើពីការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតរួចទៅហើយកន្លងមក ហើយគំនិតរបស់សិង្ហបុរីនេះផ្តោតសំខាន់លើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិតជួយលើកស្ទួយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋអាស៊ាន។ ក្នុង កិច្ចប្រជុំចង្អៀតថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន កាលពីខែកុម្ភៈកន្លងមកនេះ រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានបានឯកភាពគ្នាថា អាស៊ានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឲ្យអស់លទ្ធភាព និងជំរុញឲ្យការច្នៃប្រឌិតថ្មីឲ្យបានខ្លាំងក្លាផងព្រោះវាជួយផ្លាស់ប្តូរជីវិតប្រជាជនអាស៊ាន។ ដូច្នេះហើយមេដឹកនាំអាស៊ានក៏គាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់សិង្ហបុរីក្នុងការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតដែរ។ មកដល់បច្ចុប្បន្នប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ានរួមសិង្ហបុរីខ្លួនឯងផងនោះបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់ពលរដ្ឋជាពិសេសបញ្ហាអ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងផង។ ប៉ុន្តែបញ្ហានៅត្រង់ថា វានៅតែមានគម្លៀតខ្លាំងរវាងប្រទេសអាស៊ាន។ នេះក៏ដោយសារ ក្នុងតំបន់អាស៊ានទាំងមូល ទីក្រុងដែលពោរពេញដោយបច្ចេកវិទ្យាមានតែនៅសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ីប៉ុណ្ណោះ។ នេះក៏ជាបញ្ហាប្រឈមចម្បងសម្រាប់ការបង្កើតទីក្រុងឆ្លាតនេះដែរ។ យ៉ាងណាមិញមេដឹកនាំអាស៊ានបានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមថា វាគ្មានប្រទេសណាមួយនៅក្នុងអាស៊ានត្រូវដើរក្រោយគេក្នុងការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតនេះឡើយ។ គេក៏រំពឹងផងដែរថា គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះក៏បំផុសឲ្យប្រទេសអាស៊ានផ្សេងទៀតប្រឹងប្រែងប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីសម្រេចគោលដៅប្រកបដោយមហិច្ឆតានេះ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍរដ្ឋធានីហ្សាការតាទៅជាទីក្រុងឆ្លាត ហើយគោលនយោបាយជាច្រើនត្រូវបានដាក់ចេញដើម្បីសម្រេចគោលដៅ។ ចំណែកថៃកំពុងបន្តអនុវត្តគម្រោងទីក្រុងឆ្លាត Saensuk ដែលផ្តោតសំខាន់ការដោះស្រាយបញ្ហាសុខុមាលភាពប្រជាជនខណៈដែលមានកំណើនចាស់ជរាកើនឡើងនោះ។ ចំណែកហ្វីលីពីនក៏កំពុងបន្តអនុវត្តគម្រោងទីក្រុងស្អាត Davao ដោយគម្រោងនេះផ្តោតសំខាន់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាអាសន្ន ធានាសុវត្ថិភាពសាធារណៈ និងសន្តិសុខផងដែរ។ នៅវៀតណាមឯណោះវិញ ក្រុងដាណាង ក្លាយជាគោលដៅនៃគម្រោងទីក្រុងឆ្លាត ហើយគេរំពឹងថា ត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ ទីក្រុងនេះនឹងក្លាយជាទីក្រុងឆ្លាតដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងសំណល់ និងគុណភាពខ្យល់ផង។ ២. អាស៊ាន៖ សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច, ពាណិជ្ជកម្មសេរី និងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម បន្តសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មសេរីនៅតែជាផ្លូវដ៏សំខាន់របស់អាស៊ាន។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំខាងមុខ អាស៊ាននឹងបន្តគាំទ្រឲ្យដំណើរការសមាហរណកម្មកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងធ្វើយ៉ាងណាជំរុញទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងអាស៊ាន និងក្រៅអាស៊ានជាពិសេសបង្កើតពាណិជ្ជកម្មសេរីជាដើម។ មេដឹកនាំអាស៊ាននឹងពិភាក្សាពីការវិវត្ត និង លទ្ធភាពក្នុងការបញ្ចប់ការចរចានៃកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយថ្នាក់តំបន់ (RCEP)។ លើសពីនេះមេដឹកនាំទាំងនោះនឹងប្រកាសលើកទឹកចិត្តបន្ថែមឲ្យភាគពាក់ព័ន្ធបញ្ចប់ការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យបានឆាប់រហ័សដែរជាពិសេសអាចបញ្ចប់ត្រឹមចុងឆ្នាំនេះផង។ យ៉ាងមិញ ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចសាកល រួមជាមួយការប្រើប្រាស់គោលនយោបាយគាំពារនិយម និងការកើតឡើងនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចចិន និងអាមេរិក ក៏ក្លាយជាក្តីកង្វល់របស់អាស៊ានដែរ។ អាមេរិក និងចិនបន្តគំរាមគ្នាទៅវិញទៅមកជុំវិញបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម ហើយថ្មីៗនេះមហាអំណាចទាំងពីរបានដំឡើងពន្ធទំនិញដើម្បីប្រឆាំងគ្នាទៅវិញមករួចហើយដែរ។ ហើយភាគីទាំងពីរអាចនឹងប្រើប្រាស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងគ្នាទៅវិញទៅមកផង។ បើសិនជាបញ្ហានេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ការអភិវឌ្ឍ និងសមាហរណកម្មរបស់អាស៊ាននិងសមាជិកនីមួយនឹងៗ រងផលប៉ះពាល់ ឬអាចត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ផងដែរ។ ដូច្នេះ សិង្ហបុរីជាប្រធាន និងសមាជិកអាស៊ានទាំងប្រាំបួននឹងឆ្លៀតឱកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំអំពាវនាវឲ្យមហាអំណាចអាមេរិក និងចិន បញ្ឈប់ការប្រឈមមុខគ្នារឿងពាណិជ្ជកម្ម បញ្ចប់ការប្រើប្រាស់គោលនយោបាយគាំពារនិយម និងបន្តគាំទ្រពាណិជ្ជកម្មសេរីដែរ។ សូមរម្លឹកបន្តិចថា មហាយក្សចិនក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ាន ដោយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានទំហំ ៣៤៥,៧៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ ចំណែកអាមេរិកឯណោះវិញ ក៏ជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទីបួនរបស់អាស៊ាន និងមានទំហំពាណិជ្ជកម្មស្មើនឹង ២១២,៣៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកដែរ។ ៣.សមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជាប្រធានបទក្តៅ ខណៈស្ថានភាពកូរ៉េស្ថិតក្រោមការតាមដានសម្រាប់អាស៊ាន បណ្តាប្រទេសអាស៊ានក៏យកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ និងការរក្សាស្ថិរភាព និងសន្តិភាពផងដែរ។ គេរំពឹងថា មេដឹកនាំអាស៊ានទាំងដប់នឹងពិភាក្សា និងស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាប្រឈមសន្តិសុខសម្រាប់អាស៊ានក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកនេះ។ ជារួមជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនិងគួរឲ្យបារម្ភខ្លាំងជាងគេ បើទោះបីជាវាស្ងប់ស្ងាត់មួយរយៈពេលដែលហ្វីលីពីនធ្វើជាប្រធានអាស៊ានក៏ដោយ។ ឆ្នាំមុន អាស៊ាននៅរក្សាជំហរទន់ភ្លន់ដាក់ចិន ហើយគេឃើញមានការអំពាវនាវក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមឲ្យមានការបញ្ឈប់ការធ្វើយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងចៀសវាងការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងភាគីផងដែរ។ គ្មានការហៅឈ្មោះចិនចំៗក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឡើយ។ សម្រាប់ សិង្ហបុរីវិញនោះ បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងជារឿងដែលលំបាកដោះស្រាយខ្លាំង ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រិសិង្ហបុរី លី សៀនឡុងបានប្រកាសស្រេចទៅហើយថា សណ្តាប់ធ្នាប់តំបន់ដែលផ្អែកលើច្បាប់ជាចំណុចស្នូលនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំអាស៊ានរបស់សិង្ហបុរីលើកនេះ។ វាបង្ហាញថា សិង្ហបុរីនឹងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងការហោះហើរ ដើម្បីឆ្លើយបតបជាមួយសកម្មភាពបង្ករឿងរបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាពិសេសការធ្វើយោធូបនីយកម្ម និងកសាងកោះសិប្បនិម្មិតជាដើម។ ក្រៅពីនេះ សិង្ហបុរីនឹងបន្តជំរុញឲ្យភាគីបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិ (COC) ឲ្យបានឆាប់ ក៏ដូចជាគ្រប់គ្រង និងដោះស្រាយបញ្ហាតាមច្បាប់អន្តរជាតិជាពិសេសច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ដែរ។ ខណៈជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែក្តៅ វិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងដែលធ្លាប់តែជាប្រធានបទសំខាន់មួយក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ហាក់ទទួលបានសញ្ញាវិជ្ជមានច្រើនហើយមកដល់បច្ចុប្បន្ន ក្រោយកូរ៉េខាងជើងប្រកាសចរចា និងឈប់បាញ់សាកល្បងមីស៊ីល និងផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផងដោយគ្មានភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌសាំញាំនោះឡើយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ពេលដែលមេដឹកនាំអាស៊ានជួបជុំគ្នានៅសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃសុក្រ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏នឹងជួបចរចាជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក មូន ចេអ៊ីនដែរនៅតំបន់គ្មានយោធាប៉ាន់មុនជុម ។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំអាស៊ាននៅរង់ចាំតាមដានមើលថា ការចរចានេះនឹងមានវិវត្តបែបណា ហើយវានឹងផ្តល់ភាពវិជ្ជមានឬអត់ចំពោះជំនួបរវាងលោក គីម ជុងអ៊ុន និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅពេលខាងមុខផងនោះ។ ៤. សិង្ហបុរីជំរុញការដោះស្រាយវិបត្តិ រ៉ូហ៊ីងយ៉ា ភេរវកម្ម និងសង្គ្រាមអ៊ីនធឺណិត ក្រៅពីកូរ៉េខាងជើង និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង វិបត្តិជនភៀសខ្លួន និងជម្លោះហិង្សាប្រឆាំងជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅតែបញ្ហាគួរឲ្យបារម្ភ ហើយវាក៏ធ្វើឲ្យអាស៊ានបាត់បង់តម្លៃព្រោះរងការរិះគន់ខ្លាំងដែរ។ ប្រធានអាស៊ានឆ្នាំមុន ហ្វីលីពីនបានជ្រើសរើសយកការអនុវត្តខ្ជាប់ខ្ជួននូវគោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែក ដែលវាមានន័យថា អាស៊ានមិនលូកលាន់ក្នុងបញ្ហាដែលកើតឡើងនៅរដ្ឋ Rakhine ឡើយ ទាំងដែលគេដឹងច្បាស់ថា កងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិភាគតិច ឬអាចចាត់ចូលជាការបោសសម្អាតជនជាតិភាគតិចហើយនោះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ គ្មានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមលើវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាឡើយ ព្រោះម៉ាឡេស៊ីដែលតែងតែទិតៀនមីយ៉ាន់ម៉ាខ្លាំងជាងគេនោះប្រឆាំង។ ប៉ុន្តែប្រធានអាស៊ានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដាច់ដោយឡែកជុំវិញបញ្ហានេះ។ ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ សិង្ហបុរីប្រហែលជាមិនរក្សាជំហរស្ងៀមស្ងាត់ពេកទេ ហើយក៏ប្រហែលជាព្យាយាមដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួល និងលើកទឹកចិត្តឲ្យសមាជិកអាស៊ានគាំទ្រមីយ៉ាន់ម៉ាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងស្រុកនេះផង។ ទុកបញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ាត្រឹមនេះចុះ ។ បញ្ហាសំខាន់មួយទៀតសម្រាប់កិច្ចប្រជុំក្នុងចំណោមមេដឹកនាំអាស៊ានគឺ ប្រឆាំងចលនាភេរវកម្ម។ ការវាយប្រហាររបស់ភេរវជនដែលជាបណ្តាញក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនៅក្រុងម៉ារ៉ាវី ជាស្នូរជួងដាស់អាស៊ាន។ អាស៊ានមិនមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរួចផុតពីក្រុមភេរវជនឡើយ ប៉ុន្តែអាស៊ានអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន បើសិនជាប្រទេសសមាជិកទាំងអស់រួមសាមគ្គីគ្នា និងកសាងសមត្ថភាពប្រឆាំងបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសន្តិសុខនេះ។ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន សិង្ហបុរីមានបំណងលើកទឹកចិត្តឲ្យសមាជិកអាស៊ានបន្តប្រឹងប្រែងដោះស្រាយបញ្ហាភេរវកម្ម និងទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមី ក៏ដូចជាសន្តិសុខអ៊ីនធឺណិតដែរ។ កន្លងមកនេះ រដ្ឋសមាជិកអាស៊ានបានឯកភាពគ្នាពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចែករម្លែកព័ត៌មានចារកម្ម និងការគ្រប់គ្រងព្រំដែន និងប្រឆាំងបទឧក្រិដ្ឋឆ្លងដែន ការជួញដូរមនុស្សឬអាវុធ និងភេរវកម្មរួចរាល់ហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1563.txt	ប្រធានាធិបតីស៊ីមបាវ៉េ លោក Emmerson Mnangagwa បានសំឡឹងឃើញចំណុចវិជ្ជមានជាច្រើនក្នុងការពង្រីកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ីជម្រៅជាមួយចិន។ លោកប្រធានាធិបតីរូបនេះ រំពឹងថា ការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងចិន អាចធ្វើឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិកដ៏ក្រីក្រមួយនេះ ក្លាយជាប្រទេសមានអភិវឌ្ឍ ក្រោយរងទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរពីលោកខាងលិច ។	តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua នៅថ្ងៃ៣១ មីនា លោកប្រធានាធិបតី Emmerson បានអះអាងថា ប្រទេសរបស់លោក កំពុងតែស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងចិនដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឲ្យមានភាពឡើងប្រសើរឡើង បន្ទាប់ពីរងខ្ទេចខ្ទាំដោយសារតែទណ្ឌជាច្រើនឆ្នាំរបស់ប្រទេសលោកខាងលិច ។ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា គោលនយោបាយអាទិភាពនៃរដ្ឋបាលដឹកនាំរបស់លោក គឺស្តារសេដ្ឋកិច្ច និងធ្វើឲ្យស៊ីមបាវ៉េ ក្លាយជាប្រទេស ដែលមានចំណូលកណ្តាលត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ។ លោក អះអាងថា ស៊ីមបាវ៉េ ពិតជាត្រូវការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងចិនណាស់ដើម្បីធ្វើឲ្យគោលដៅមួយនេះ អាចសម្រេចបានជាការពិត ។ តាមការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះ អ្វីដែលស៊ីមបាវ៉េ ត្រូវធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងចិន រួមមានទាំងវិស័យ បច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗ និងជាពិសេសនោះ គឺហិរញ្ញវត្ថុតែម្តង ។ លោក ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក បានជ្រើសរើសចិន ជាប្រទេសទីមួយក្រៅតំបន់អាហ្វ្រិកដើម្បីអរគុណដល់ប្រទេសតំបន់អាស៊ី ដែលឈរនៅខាងស៊ីមបាវ៉េ អំឡុងពេលដែលប្រទេសកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពលំបាកបំផុត ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ ការថ្លែងពីចំណុចវិជ្ជមានចំពោះសហប្រតិបត្តិការចិនរបស់លោកប្រធានាធិបតីស៊ីមប៉ាវេរូបនេះ ធ្វើឡើងមុនពេលដែលលោក ក៏នឹងត្រូវចាកចេញពីប្រទេសដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់ចិន ដែលនឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃ២ដល់ថ្ងៃ៦ មេសាខាងមុខនេះ ។ បើតាមប្រភពព័ត៌មាន Xinhua លោកប្រធានាធិបតី Mnangagwa ក៏គ្រោងថ្លែងការណ៍អរគុណ ប្រធានាធិបតីចិន និង ប្រជាជនចិន ដែលមិនបោះបង់ស៊ីមបាវ៉េ នៅពេលដែលប្រទេសលោកខាងលិច បានដាក់ទណ្ឌកម្មនោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1564.txt	ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពចំពោះករណីបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី Sergei Skripal ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីនៅឯ Salisbury កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា។ ការសារភាពរបស់រុស្ស៊ី នឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូល្អប្រសើរឡើងវិញ។ សម្រាប់អាមេរិក ភស្តុតាងចាំបាច់តែមួយគត់ដើម្បីបញ្ជាក់កំហុសរបស់រុស្ស៊ី គឺសម្ដីរបស់អង់គ្លេស ទោះបីជាគ្មានអំណះអំណាងជាក់ស្ដែងក៏ដោយចុះ។	សំណុំរឿងប៉ុនប៉ងបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី និងកូនស្រី កំពុងរាលដាលខ្លាំង។ ឈរលើស្មារតីគាំទ្រអង់គ្លេស រដ្ឋអឺរ៉ុបចំនួន១០ អាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីជាបន្តបន្ទាប់ ទោះជាគេមិនទាន់ឃើញមានភស្តុតាងជាក់ស្ដែងណាមួយដែលបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីនៅពីក្រោយការវាយប្រហារដោយសារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មរុស្ស៊ីធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស Sergei Skripal និងកូនស្រីរបស់លោកក្ដី។ ខណៈដែលរុស្ស៊ីទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ និងទាមទាររកភស្តុតាងពិតប្រាកដនោះ អាមេរិកបានចេញមុខទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពកំហុស និងបញ្ឈប់ទង្វើកោងកាចដើម្បីស្ដារទំនាក់ទំនងជាមួយខ្លួន និងអង្គការណាតូឡើងវិញ។ បន្ទាប់ពីមានហេតុការណ៍នៅឯ Salisbury របស់អង់គ្លេស អាមេរិកបានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រចាំអាមេរិកចំនួន៤៨នាក់ និងមន្ត្រីរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិចំនួន១២នាក់ ដោយអះអាងថា ពួកគេជាមន្ត្រីចារកម្មជ្រកក្រោមផ្លាកមន្ត្រីការទូត។ ការសម្រេចចិត្តបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ី គឺជាការសម្រេចចិត្តរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្រោយបានរបាយការណ៍ពីអង្គភាពនានារាប់ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) ផង។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក Heather Nauert និយាយថា អ្វីៗទាំងអស់ចាប់ផ្ដើមដោយអង់គ្លេសមុនគេ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះលើកឡើងថា អាមេរិកមានហេតុផលគ្រប់យ៉ាងក្នុងការជឿជាក់សម្ដីរបស់អង់គ្លេស។ «នៅពេលអង់គ្លេសប្រាប់យើងថា ពួកគេមានភស្តុតាង ហើយពួកគេដឹងថា រុស្ស៊ីជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ យើងជឿពួកគេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួររកភស្តុតាងដើម្បីបង្ហាញថា រុស្ស៊ីពិតជានៅពីក្រោយការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មដែលធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ គេមិនទាន់ឃើញមានប្រតិកម្មពីរុស្ស៊ីនៅឡើយទេ ទោះជារុស្ស៊ីប្រកាសថា ខ្លួននឹងឆ្លើយតបវិញក្ដី។ មកទល់ពេលនេះ មន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រមាណ១៣០នាក់ត្រូវបានបណ្ដេញចេញក្នុងជម្លោះការទូតដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតមួយនេះ ហើយនេះជាការបញ្ជូនមន្ត្រីទូតច្រើនជាងគេបំផុតក្រោយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ វិធានការតបតរបស់រុស្ស៊ី ក៏ទំនងជាគ្មានអ្វីក្រៅបណ្ដេញមន្ត្រីទូតនៃប្រទេសដែលបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីនោះឡើយ៕ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពចំពោះករណីបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី Sergei Skripal ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីនៅឯ Salisbury កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា។ ការសារភាពរបស់រុស្ស៊ី នឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូល្អប្រសើរឡើងវិញ។ សម្រាប់អាមេរិក ភស្តុតាងចាំបាច់តែមួយគត់ដើម្បីបញ្ជាក់កំហុសរបស់រុស្ស៊ី គឺសម្ដីរបស់អង់គ្លេស ទោះបីជាគ្មានអំណះអំណាងជាក់ស្ដែងក៏ដោយចុះ។ សំណុំរឿងប៉ុនប៉ងបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី និងកូនស្រី កំពុងរាលដាលខ្លាំង។ ឈរលើស្មារតីគាំទ្រអង់គ្លេស រដ្ឋអឺរ៉ុបចំនួន១០ អាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីជាបន្តបន្ទាប់ ទោះជាគេមិនទាន់ឃើញមានភស្តុតាងជាក់ស្ដែងណាមួយដែលបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីនៅពីក្រោយការវាយប្រហារដោយសារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មរុស្ស៊ីធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស Sergei Skripal និងកូនស្រីរបស់លោកក្ដី។ ខណៈដែលរុស្ស៊ីទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ និងទាមទាររកភស្តុតាងពិតប្រាកដនោះ អាមេរិកបានចេញមុខទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពកំហុស និងបញ្ឈប់ទង្វើកោងកាចដើម្បីស្ដារទំនាក់ទំនងជាមួយខ្លួន និងអង្គការណាតូឡើងវិញ។ បន្ទាប់ពីមានហេតុការណ៍នៅឯ Salisbury របស់អង់គ្លេស អាមេរិកបានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រចាំអាមេរិកចំនួន៤៨នាក់ និងមន្ត្រីរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិចំនួន១២នាក់ ដោយអះអាងថា ពួកគេជាមន្ត្រីចារកម្មជ្រកក្រោមផ្លាកមន្ត្រីការទូត។ ការសម្រេចចិត្តបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ី គឺជាការសម្រេចចិត្តរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្រោយបានរបាយការណ៍ពីអង្គភាពនានារាប់ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) ផង។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក Heather Nauert និយាយថា អ្វីៗទាំងអស់ចាប់ផ្ដើមដោយអង់គ្លេសមុនគេ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះលើកឡើងថា អាមេរិកមានហេតុផលគ្រប់យ៉ាងក្នុងការជឿជាក់សម្ដីរបស់អង់គ្លេស។ «នៅពេលអង់គ្លេសប្រាប់យើងថា ពួកគេមានភស្តុតាង ហើយពួកគេដឹងថា រុស្ស៊ីជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ យើងជឿពួកគេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួររកភស្តុតាងដើម្បីបង្ហាញថា រុស្ស៊ីពិតជានៅពីក្រោយការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មដែលធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ គេមិនទាន់ឃើញមានប្រតិកម្មពីរុស្ស៊ីនៅឡើយទេ ទោះជារុស្ស៊ីប្រកាសថា ខ្លួននឹងឆ្លើយតបវិញក្ដី។ មកទល់ពេលនេះ មន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រមាណ១៣០នាក់ត្រូវបានបណ្ដេញចេញក្នុងជម្លោះការទូតដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតមួយនេះ ហើយនេះជាការបញ្ជូនមន្ត្រីទូតច្រើនជាងគេបំផុតក្រោយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ វិធានការតបតរបស់រុស្ស៊ី ក៏ទំនងជាគ្មានអ្វីក្រៅបណ្ដេញមន្ត្រីទូតនៃប្រទេសដែលបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីនោះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1565.txt	នៅយប់ថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកបានបញ្ជាឲ្យបើកប្រតិបត្តិការយោធាដោយប្រើមីស៊ីលប្រឆាំងស៊ីរី ក្រោមហេតុផលថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធគីមីលើពលរដ្ឋខ្លួនឯង។ មីស៊ីលច្រើនជាងមួយរយគ្រាប់ត្រូវបានបាញ់ដាក់ទីតាំងក្បែររដ្ឋធានីដាម៉ាស់ និងទីក្រុងផ្សេងទៀត។ មីស៊ីលខ្លះត្រូវបានស្ទាក់ជាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារអាកាសរបស់ស៊ីរី ខណៈខ្លះទៀតបាញ់ចំគោលដៅ។ ឯអាមេរិកអះអាងថា មិនមានផែនការវាយប្រហារលើកទីពីរទៀតឡើយ។	ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីទទួលបញ្ជាពីប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ យោធាអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តមានបារាំង និងអង់គ្លេស បានបើកការវាយប្រហារលើស៊ីរីនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា។ នេះជាអន្តរាគមន៍ដ៏ធំបំផុតរបស់បស្ចិមប្រទេសលើវិបត្តិស៊ីរី និងជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារអាវុធគីមីនៅទីក្រុង Doumaដែលសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាង៧០នាក់ ទោះជារុស្ស៊ី និងស៊ីរីអះអាងថា គ្មានការវាយប្រហារអាវុធគីមីអ្វីសោះក្ដី។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស និយាយថា មីស៊ីលច្រើនជាងមួយគ្រាប់ ត្រូវបានបាញ់ចេញពីកប៉ាល់ចម្បាំង និងយន្តហោះ តម្រង់ទីតាំងស្ដុក និងផលិតអាវុធគីមីបីកន្លែងរបស់ស៊ីរី។ ការវាយប្រហារលើកនេះ ប្រើមីស៊ីលច្រើនជាងការវាយប្រហារមីស៊ីលឆ្នាំ២០១៧ ចំនួនពីរដង។ លោក ម៉ាធីស និយាយថា ប្រតិបត្តិការនេះ គឺធ្វើឡើងតែម្ដងប៉ុណ្ណោះ តែមានគោលដៅផ្ដល់សារដ៏ខ្លាំងក្លាទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាដ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ក្នុងប្រតិបត្តិការនេះដែរ លោក ម៉ាធីស ក៏បញ្ជាក់ដែរថា មីស៊ីលបានជួបប្រព័ន្ធស្ទាក់មីស៊ីលផងដែរ។ ទូរទស្សន៍រដ្ឋស៊ីរីផ្សាយថា ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលរបស់ខ្លួនបាញ់មីស៊ីលចំនួន១៣គ្រាប់។ ចំណែកឯរុស្ស៊ីវិញក៏ចេញមកប្រកាសដែរថា គ្មានមីស៊ីលណាមួយរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង ហោះចូលតំបន់ការពាររបស់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសរបស់ខ្លួននៅទឹកដីស៊ីរីឡើយ។ រុស្ស៊ីបានពង្រាយប្រព័ន្ធស្ទាក់មីស៊ីលដើម្បីការពារកំពង់ផែTartus និងមូលដ្ឋានអាកាស Khemimim ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូបានរិះគន់ការវាយប្រហារដែនអាកាសនេះយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីអះអាងថា ការវាយប្រហារនេះធ្វើឡើង ចំពេលដែលក្រុងដាម៉ាស់កំពុងឈានជិតដល់ការស្វែងរកសន្តិភាពក្នុងប្រទេស។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី Maria Zakharova និយាយថា ការវាយប្រហារបានសំដៅលើរដ្ឋធានីប្រទេសមួយដែលមានអធិបតេយ្យ និងដែលព្យាយាមរស់ក្រោមការគំរាមរបស់ភេរវកម្ម។ គេមិនទាន់ឃើញមានរបាយការណ៍ពីការខូចខាតដោយសារយុទ្ធនាការដែនអាកាសនេះនៅឡើយទេ ខណៈរុស្ស៊ីលើកឡើងថា មីស៊ីលរបស់ក្រុមចម្រុះបានធ្លាក់ចំទីតាំងយោធា និងស៊ីវិលផង។ ប៉ុន្តែប្រមុខការពារជាតិអាមេរិកនិយាយថា អាមេរិកចៀសវាងបង្កការខូចខាតដល់ជនស៊ីវិល និងក្រុមបរទេសនៅស៊ីរី។ ដោយឡែក នាយសេនាធិការចម្រុះកងទ័ពអាមេរិក Joseph Dunford បញ្ជាក់ដែរថា អាមេរិកបានកំណត់គោលដៅពិសេសដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់លើទីតាំងរបស់រុស្ស៊ី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1566.txt	គណៈកម្មាធិការសភាស៊ីមបាវ៉េនឹងកោះហៅអតីតប្រធានាធិបតី រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ ទៅសួរនាំរឿងបាត់ពេជ្រតម្លៃប្រហែល១៥ពាន់ដុល្លារ។ ពេជ្រទាំងនោះត្រូវបានបាត់ពីកន្លែងរុករករ៉ែ Marange ។ មិនត្រឹមតែអតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះឡើយ មន្ត្រីមួយចំនួនទៀតដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធករណីបាត់ពេជ្រនេះ បានបង្ហាញខ្លួនចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការសភារួចហើយ។	គណៈកម្មាធិការទទួលធនធានរ៉ែ និងថាមពលនៃសភាស៊ីមបាវ៉េ នឹងហៅអតីតមេដឹកនាំវ័យចំណាស់ រ៉ុបឺត មូហ្កបេ ឲ្យបង្ហាញមុខចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការនេះដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មានលើការបាត់ពេជ្រដ៏ច្រើន និងមានតម្លៃប្រហែល១៥ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ ពេជ្រដ៏ច្រើននេះបានបាត់ក្នុងសម័យលោក មូហ្កាបេ ដឹកនាំប្រទេស ដែលពោរពេញដោយអំពើពុករលួយ អតិផរណាកប់ពពក ព្រមគ្នានឹងសេដ្ឋកិច្ចដ៏យ៉ាប់យ៉ឺនថែមទៀត។ សភាស៊ីមបាវ៉េទំនងសង្ស័យលោក មូហ្កាបេ ជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងករណីនេះ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះធ្លាប់និយាយក្នុងកិច្ចសម្ភាសពេលកាន់អំណាចនៅឡើយថា ក្រុមហ៊ុនខ្លះបានដឹកជញ្ជូនពេជ្រទាំងអស់ចេញពីតំបន់អណ្ដូងរ៉ែ Marange បាត់ទៅហើយ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក លោក George Charamba ដែលជាអតីតអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីនិយាយថា លោក មូហ្កាបេ និយាយបែបប្រៀបធៀបប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការខាងលើលោក Temba Mliswa ត្រូវបានសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក The Herald ស្រង់សម្ដីនៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ថា គណៈកម្មាធិការរបស់លោកមានការតាំងចិត្តដើម្បីអញ្ជើញលោក មូហ្កាបេ ទៅបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់ពីករណីបាត់ពេជ្រនេះ។ យ៉ាងណាមិញ គណៈកម្មាធិការមិនទាន់កំណត់ពេលច្បាស់ពីការបង្ហាញខ្លួនរបស់លោក មូហ្កាបេ ទេ។ «គំនិតរបស់ខ្ញុំ គឺយើងមិនបានប៉ុនប៉ងធ្វើបាបនរណាឡើយ។ យើងចង់ឲ្យស្ថាប័នសភានេះឆ្លើយតបទៅនឹងករណីបាត់ពេជ្រដែលតម្លៃ១៥ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ពេលមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ យើងនឹងជជែកពិភាក្សាករណីនេះ ប៉ុន្តែចំពោះករណីនេះ យើងអញ្ជើញមនុស្សទាំងអស់ ជាពិសេសគាត់តែម្ដង (លោក មូហ្កាបេ) ព្រោះគាត់ជាប្រភពព័ត៌មាន»។ នេះជាសម្ដីរបស់លោក Mliswa ដែលជាសមាជិកសភាស៊ីមបាវ៉េ។ ជុំវិញសំណុំរឿងនេះ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងមន្ត្រីដែលកំពុងបម្រើការក្នុងរដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ និងអង្គភាពសន្តិសុខផងនោះ ត្រូវបានហៅឲ្យបង្ហាញមុខចំពោះមុខសមាជិកសភារួចហើយដើម្បីឆ្លើយសំណួរពាក់ព័ន្ធការបាត់ពេជ្រនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ គេមិនទាន់ដឹងថា នឹងចំណាត់ការយ៉ាងណាទៀតឡើយលើអតីតប្រធានាធិបតីដែលអស់អំណាចកាលពីឆ្នាំមុន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1567.txt	ការបោះឆ្នោតនៅថៃ ត្រូវបានរបបយោធាលើកពេលម្ដងហើយម្ដងទៀត និងចុងក្រោយនេះ ត្រូវបានលើកដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ឯណោះ។ ការពន្យារពេល ម្ដងជាពីរដងនេះ ធ្វើឲ្យគេជឿថា របបយោធានៅតែចង់ក្រាញអំណាច និងគ្មានបំណងផ្ទេរអំណាចឲ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ដែលកើតដោយសារការបោះឆ្នោតឡើយ។ អាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់ថៃ នៅតែជឿថា ថៃនឹងវិលទៅរកការដឹកនាំបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងទុកឲ្យថៃជ្រើសរើសកាលបរិច្ឆេទបោះឆ្នោតខ្លួនឯង។	អាមេរិកនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ថៃ ដែលកំពុងដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលយោធា នឹងត្រឡប់ទៅកាន់ការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលវិញ។ របបយោធាថៃ របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានដឹកនាំប្រទេសតាំងពីរដ្ឋប្រហារខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ មក និងបានសន្យាជាច្រើនដងរៀបចំការបោះឆ្នោត ដើម្បីផ្ទេរអំណាចទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល។ ប៉ុន្តែប្រមុខដឹកនាំយោធា បានក្បត់សន្យា មួយលើកជាពីរលើក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានតាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឧបការីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Patrick Murphy បានបង្ហាញការជឿជាក់លើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ក្នុងការរៀបចំការបោះឆ្នោត ព្រោះថៃមានមោទកភាពចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យ និងការដឹកនាំរបស់ រដ្ឋាភិបាលកើតចេញពីការបោះឆ្នោត។ លោកបានរំឭកការតាំងចិត្តត្រឡប់ទៅរក រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកកាលពីឆ្នាំមុន។ សម្រាប់កាលបរិច្ឆេទរៀបចំការបោះឆ្នោតវិញ មន្ត្រីការទូតអាមេរិកទទួលបន្ទុកិច្ចការអាស៊ីអាគ្នេយ៍រូបនេះ អះអាងថា អាមេរិកទុកឲ្យប្រជាជន និងអាជ្ញាធរថៃជាអ្នកសម្រេចដោយខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែអាមេរិក ចង់ឃើញការបោះឆ្នោតកើតឡើងឆាប់ៗ ដោយផ្អែកលើផែនទីចង្អុលផ្លូវ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ និងរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។ អាមេរិកចង់ឃើញការវិលត្រឡប់នៃរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ព្រោះទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី អាមេរិក និងថៃ នឹងត្រូវបានពង្រីកដល់អតិបរមា។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Murphy ដែលបន្តថា អាមេរិក លើកទឹកចិត្តឲ្យប្រជាជនថៃទាំងអស់ អាចបញ្ចេញសំឡេងរបស់ពួកគេ និងចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត។ ទោះជាថៃ នៅគ្រប់គ្រងដោយរបបសឹកក្ដី លោក Murphy សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសទាំងពីរ នឹងបន្តធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើនដដែល។ កាលពីឆ្នាំមុន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសេតវិមាន ហើយក្រោយៗមក មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកទទួលបន្ទុកិច្ចការការទូត ពាណិជ្ជកម្ម ការពារជាតិ ក៏ដូចជាមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនទៀតនោះ ក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅថៃដូចគ្នាដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1568.txt	ក្រោយពីមានព្យុះភ្លៀងការទូតជាមួយនឹងគ្នា ពាក់ព័ន្ធនឹងវិបត្តិជនភៀសខ្លួន រដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ បានយល់ព្រមតាមសំណើរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសរបស់ខ្លួន ។ ក៏ប៉ុន្តែទីកន្លែង និងពេលជាក់លាក់ មិនទាន់បានកំណត់នៅឡើយ សម្រាប់ដ៏កម្ររបស់អង្គការពិភពលោកមួយនេះ។	មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Myint Thu នៅថ្ងៃ០៦ មេសាកន្លងទៅ បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក បានអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅមីយ៉ាន់ម៉ាហើយ។ ក៏ប៉ុន្តែលោក បានអះអាងថា ទីកន្លែង និងពេលវេលា កំពុងស្ថិតក្រោមការចរចា រវាងតំណាងមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិនៅឡើយ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា សម្រាប់ប្រតិភូមកពីប្រទេសជិតខាងមីយ៉ាន់ម៉ា សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសិង្ហបុរី ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានអាស៊ាន ក៏អាចចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនោះបានផងដែរ។ តាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដដែលនោះ ប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ ក៏នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់បង់ក្លាដែស ដែលជាជម្រកដ៏សំខាន់ របស់ជនភៀសខ្លួនរាប់សិបម៉ឺននាក់ ដែលបានភៀសខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ា ក្រោយមានការ ប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធដាក់គ្នារវាងកងកម្លាំង និងក្រុមឧទ្ទាម នៅក្នុងប្រទេសមួយនេះ។ គួរជម្រាបថា បន្ទាប់ពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាផ្ទុះឡើង រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានរងការរិះគន់ខ្លាំង ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិផង។ ភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ ថែមទាំងហ៊ានអះអាងថា ហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា អាចធ្លាក់ចូលជាបទល្មើសប្រល័យពូជសាសន៍ទៀតផង ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ កន្លងមកភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានទទូចឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ា បើកការស៊ើបអង្កេតជុំវិញវិបត្តិនេះ និងថែមទាំងស្នើសុំបញ្ជូនមន្ត្រីជំនាញរបស់ខ្លួន ទៅកាន់កន្លែងកើតហេតុទៀតផង។ តែមីយ៉ាន់ម៉ា កន្លងមកបានបដិសេធ ដោយយកហេតុផលថា មន្ត្រីជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ រាយការណ៍ពីព័ត៌មានដែលមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានោះទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1569.txt	លោកស្រី Barbara Bush អតីតស្ត្រីទីមួយអាមេរិក បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៩២ឆ្នាំ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ ខែមេសា។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ការិយាល័យអតីតប្រធានាធិបតី George H.W.Bush ។	លោកស្រី Barabar ត្រូវបានចាត់ជាស្ត្រីនៅក្នុងគ្រួសារអ្នកនយោបាយដែលមានឥទ្ធិពលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកស្រីបានរៀបអាពាហ៍ជាមួយលោក George H.W.Bush ប្រធានាធិបតីទី៤១របស់សហរដ្ឋអាមេរិក អស់រយៈពេលប្រមាណ៧៣ឆ្នាំ។ លោកស្រី និងលោក George H.W.Bush ដែលបច្ចុប្បន្នជិតឈានដល់វ័យ៩៤ឆ្នាំ មានកូន៦នាក់ក្នុងនោះមាន លោក George W.Bush អតីតប្រធានាធិបតីទី៤៣របស់អាមេរិក និងលោក Jeb Bush អតីតអភិបាលរដ្ឋ Florida៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_157.txt	បក្សប្រជាធិបតេយ្យ(DP) ដែលជាបក្សប្រឆាំងនៅកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ បានគំរាមដកតំណែងរបស់ប្រធានាធិបតីស្ដីទី លោក Han Duck-soo ក្នុងករណីដែលលោកបរាជ័យក្នុងការប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់បង្កើតក្រុមស៊ើបអង្កេតពិសេសលើលោក យូន សុកយ៉ល ទាក់ទិននឹងច្បាប់អាជ្ញាសឹក។	ស្របពេលតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូង កំពុងដំណើរការនីតិវិធីដកតំណែងលោក យូន សុកយ៉ល ប្រធានាធិបតីព្យួរតំណែងកូរ៉េខាងត្បូង បក្សប្រជាធិបតេយ្យ (DP) បានព្រមានដកតំណែងប្រធានាធិបតីស្តីទី លោក Han Duck-soo។ បក្សប្រឆាំង បានចោទប្រកាន់លោក Han ថាជួយការពារលោក យូន សុកយ៉ល និងព្រមានបញ្ចប់តំណែងរូបលោក បើសិនជាច្បាប់បង្កើតក្រុមស៊ើបអង្កេតលើលោក យូន មិនត្រូវបានប្រកាស ត្រឹមថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ទេនោះ។ «ការពន្យារពេល បង្ហាញថាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី(Han) គ្មានចេតនាអនុលោមតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយវាស្មើនឹងការសារភាព ថាលោក កំពុងដើរតួជាអ្នកនៅពីក្រោយការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល»។ ប្រធានបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក Park Chan-dae បានប្រកាសបែបនេះ ក្នុងអង្គប្រជុំបក្ស។ គួរបញ្ជាក់ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Han Duck-soo បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីស្តីទី បន្ទាប់ពីលោក យូន សុកយ៉ល ត្រូវបានសភាបោះឆ្នោតគាំទ្រសំណើដកតំណែង កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ។ បន្ថែមពីនេះ លោក Park បានចោទប្រកាន់លោក យូន ថារារាំងលើដំណើរការនៃតុលាការធម្មនុញ្ញ ដោយបានបដិសេធសំណុំឯកសាររបស់តុលាការ។ ក្រុមស៊ើបអង្កេតមួយ រួមបញ្ចូលទាំងប៉ូលិស និងការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយសម្រាប់មន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់ បានព្យាយាមកោះហៅលោក យូន ឱ្យចូលមកឆ្លើយសំណួរជាលើកទី២ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ បើទោះបីជាមិនទាន់ទទួលចម្លើយ។ លោក Woo Jong-soo ដែលជាប្រធានស៊ើបអង្កេតនៃទីភ្នាក់ងារប៉ូលិសជាតិ បានប្រាប់ទៅរដ្ឋសភា នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ថាក្រុមសមត្ថកិច្ច ព្យាយាមចូលឆែកឆេរការិយាល័យរបស់លោក យូន ពីរលើក ប៉ុន្តែត្រូវក្រុមភ្នាក់ងារសន្តិសុខ រារាំង។ ស្របពេលដែលមានបញ្ហារកាំរកូសនេះ សវនការបឋមរបស់លោក យូន ទាក់ទិនលើបញ្ហាបញ្ចប់តំណែង នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ តាមការកំណត់។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្ត្រីតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1570.txt	ក្រោយអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង និងអង់គ្លេស បាញ់ផ្លោងមីស៊ីលស្រោចលើទឹកដីស៊ីរី វាមានការអះអាងខុសគ្នាជុំវិញចំនួនមីស៊ីលដែលបាញ់ចំគោលដៅ។ រុស្ស៊ីអះអាងថា ស៊ីរីចាប់បានមីស៊ីលអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្ត ៧១ គ្រាប់ ហើយលោក បាសា អាល់អាសាដ ចេញមុខសរសើរអាវុធសល់ពីជំនាន់សូវៀតថែមទៀតនៅចុងសប្តាហ៍នេះ។	សមាជិកសភារុស្ស៊ីបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីស៊ីរី បាសា អាល់អាសាដ នៅក្រុងដាម៉ាសនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ១៥ ខែមេសា ពោលគឺមួយថ្ងៃក្រោយអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង និងអង់គ្លេសបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលលើទីតាំងសំខាន់ចំនួនបីដែលគេចោទថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្រាវជ្រាវអាវុធគីមី។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ក្នុងជំនួបនោះលោក អាសាដ បានថ្លែងសរសើរគុណភាពរបស់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសដែលផលិតតាំងពីជំនាន់សូវៀតផងដែរ ព្រោះវាជួយឲ្យស៊ីរីអាចតបតនឹងការវាយប្រហាររបស់លោកខាងលិចបាន។ បើតាមសមាជិកសភារុស្ស៊ីលោក Dmitry Sablin លោក អាសាដ បានថ្លែងដូច្នេះ៖« ម្សិលមិញ យើងប្រឈមមុខនឹងការឈ្លានពានរបស់អាមេរិក ហើយយើងអាចតបតនឹងការឈ្លានពាននេះបានដោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលសូវៀតពីជំនាន់ឆ្នាំ ១៩៧០ មកនោះ។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩០ មក ភាពយន្តអាមេរិកតែងតែបង្ហាញថា អាវុធរុស្ស៊ីហួសសម័យ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះយើងឃើញហើយថា អាវុធអ្នកណាដែលហួសសម័យនោះ»។ នៅថ្ងៃសៅរ៍ ក្រោយអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តវាយប្រហារស៊ីរី ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានប្រកាសថា កងទ័ពអាកាសស៊ីរីមានលទ្ធភាពបាញ់ស្ទាក់មីស៊ីល ៧១ ក្នុងចំណោមមីស៊ីលទាំង ១០៣ ដើម។ ក្រសួងនេះថែមទាំងបញ្ជាក់ផងដែរថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធដែលសល់ពីសម័យសូវៀតមានដូច S-125 , S-200, ប្រព័ន្ធ Buk , Kvadrat និង Osa ផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះពាក់ព័ន្ធមីស៊ីលនេះ វាមានការអះអាងខុសគ្នាទាំងស្រុងរវាងអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយរុស្ស៊ី និងស៊ីរី។ ខណៈដែលស៊ីរី និងរុស្ស៊ីអួតអាងថា មីស៊ីល ៧១ គ្រាប់ត្រូវគេស្ទាក់ចាប់ជាប់នោះ អាមេរិក និងបារាំង បានប្រកាសដូចគ្នាថា មីស៊ីលខ្លួនទាំង ១០៣ គ្រាប់មិនត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់សូម្បីតែមួយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1571.txt	ចុងក្រោយ អាមេរិក បារាំង និងអង់គ្លេស បានឯកភាពគ្នាប្រើប្រាស់ការវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលប្រឆាំងរបបស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ា កន្លងមក។ ការអន្តរាគមន៍ផ្លូវអាកាសនេះអាចនឹងធ្វើឲ្យអាមេរិក ប្រឈមមុខកាន់តែខ្លាំងជាមួយរុស្ស៊ី និងលង់ខ្លួនកាន់តែជ្រៅក្នុងសង្គ្រាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃដែលមានអាយុកាលជាង ប្រាំពីរឆ្នាំមកហើយនោះ។	ប្រធានាធិបតីអាមរិកលោក ដូណាល់ បានប្រកាសនៅយប់ថ្ងៃសុក្រទី ១៣ ខែមេសាថា អាមេរិក រួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង និងអង់គ្លេស កំពុងចាប់ផ្តើមការវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលប្រឆាំងស៊ីរីហើយ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មប្រធានាធិបតីបាសា អាល់អាសាដ ជុំវិញការចោទប្រកាន់ថា របបនេះបានប្រើប្រាស់អាវុធគីមីដែលសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ៤០នាក់ កាលពីសប្តាហ៍មុន។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ បានថ្លែងដូច្នេះ៖ « មុននេះបន្តិច ខ្ញុំបានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបើកការវាយប្រហារលើគោលដៅដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរក្សាទុកអាវុធគីមីរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការស៊ីរី បាសាអាល់ អាសាដ។ អន្តរាគមន៍រួមគ្នារវាងកងទ័ពអាមេរិកជាមួយបារាំង និងអង់គ្លេសចាប់ផ្តើមហើយ»។ លោក ត្រាំ បានសង្ក់តធ្ងន់ថា ការវាយប្រហារនេះនឹងបន្តរហូតដល់របបស៊ីរីឈប់ប្រើអាវុធគីមី។ https://t.co/6VLQYAlcto — Donald J. Trump (@realDonaldTrump) April 14, 2018 នេះជាលើកដំបូងហើយដែលអង់គ្លេស និងបារាំងចេញមុខចូលរួមជាមួយអាមេរិកក្នុងការវាយប្រហារប្រឆាំងរបបស៊ីរី ឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនេះ ខណៈដែលអាល្លឺម៉ង់ប្រកាសថា ខ្លួនមិនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពយោធាណាមួយប្រឆាំងស៊ីរីឡើយ។ មុនមានការសម្រេចចិត្តវាយប្រហារស៊ីរីនេះ ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានអះអាងពេញមាត់ថា បារាំងមានភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីពិតជាប្រើប្រាស់អាវុធគីមីមែន។ ចំណែកតំណាងអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបានបញ្ជាក់ថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធគីមីយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ ដងដែររាប់ចាប់ពីពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីរីលផ្ទុះឡើងកាលពីឆ្នាំ ២០១១នោះ។ តាមពិតទៅ អាមេរិកវាយប្រហារស៊ីរីចំនួនពីរលើកមកហើយ។ កាលពីខែមេសាឆ្នាំមុន លោក ត្រាំ ក៏បានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបាញ់ស្រោចមីស៊ីល ៥៩ គ្រាប់លើមូលដ្ឋានទ័ពស៊ីរីផងដែរ ដោយកាលនោះអាមេរិកក៏បានចោទប្រកាន់ថា ស៊ីរីបានប្រើប្រាស់អាវុធ គីមីដូចគ្នា។ ប៉ិន្តែកាលនោះ វាមិនមានខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់ទ័ពអាកាសស៊ីរីឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការប្រើប្រាស់អន្តរាគមន៍ប្រឆាំងរបបស៊ីរីនៅពេលនេះកំពុងទាញអាមេរិកឲ្យធ្លាក់ចូលជ្រៅជាថ្មីក្នុងសង្គ្រាមស៊ីរីដែលមានអាយុកាលជាងប្រាំពីរឆ្នាំនេះ ក្រោយពេលដែលលោក ត្រាំ បានប្រកាសថា កងទ័ពអាមេរិកនឹងត្រូវដកចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗនោះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អន្តរាគមន៍នេះទៀតសោតក៏រុញច្រានឲ្យអាមេរិកប្រឈមមុខគ្នាកាន់តែខ្លាំងជាមួយកងទ័ពរុស្ស៊ីដែលកំពុងឈរជើងគាំទ្ររបបដឹកនាំស៊ីរីនៅទីនោះស្រាប់ផង។ ដោយឡែក ការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសរបស់លោកខាងលិចនេះធ្វើឡើងស្របពេលដែលក្រុមស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិតនៃអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW) ត្រៀមចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនតាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីនោះ។ នៅថ្ងៃសុក្រទី ១៣ ខែមេសានេះដែរ តំណាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាស បានព្រមានរាល់ការអន្តរាគមន៍របស់លោកខាងលិច ដោយលើកឡើងពីសិទ្ធិស្វ័យការពាររបស់រដ្ឋនីមួយៗដែលមានចែងក្នុងមាត្រា ៥១ នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1572.txt	ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានប្រកាសថា លោកជាអ្នកបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក រក្សាទុកកងទ័ពនៅស៊ីរីបន្តទៀត និងប្រើមីស៊ីលបាញ់ផ្លោងលើទីតាំងសំខាន់ដែលអាចមានអាវុធគីមីផង។ ក្រោយដឹកនាំសម្ព័ន្ធមិត្តបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលជាង ១០០គ្រាប់ចូលស៊ីរី អាមេរិកប្រកាសថាខ្លួនសម្រេចរក្សាទុកកងទ័ពនៅស៊ីរីរហូតដល់សម្រេចបានគោលដៅសិន។	«កាលពីដប់ថ្ងៃមុន លោក ត្រាំ បាននិយាយថា អាមេរិកគួរដកទ័ពចេញពីស៊ីរីឲ្យបានឆាប់។ យើងបានបញ្ចុះបញ្ចូលលោកថា វាជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវរក្សាទ័ពនៅស៊ីរី។ យើងបញ្ចុះបញ្ចូលលោកថា វាចាំបាច់ណាស់ដែលត្រូវនៅរយៈពេលវែង»។ នេះជាការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ម៉ាក្រុង ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ BFM TV ។ មុនមានការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលប្រឆាំងស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ មេសា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកចង់ឲ្យទ័ពអាមេរិកប្រហែល ២០០០ នាក់ចាកចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗ ព្រោះអាមេរិកជិតសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបោសសម្អាតក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមហើយ។ ប៉ុន្តែចុងសប្តាហ៍នេះលោក ស្រាប់តែប្តូរជំហរ និងប្រកាសរក្សាទុកកងទ័ពនៅស៊ីរីដដែលដើម្បីសម្រេចគោលដៅមួយចំនួនផ្សេងទៀតផង។ មេដឹកនាំបារាំងខាងលើ បានបន្ថែមផងដែរ ការឈានដល់ការបាញ់មីស៊ីលនៅស៊ីរីសំដៅលើទីតាំងសំខាន់ៗនេះក៏មិនមែនជាផែនការដំបូងរបស់លោក ត្រាំ ដែរ ប៉ុន្តែលោកក៏បានបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យលោក ត្រាំ ឲ្យធ្វើបែបនេះ។ «យើងក៏បានបញ្ចុះបញ្ចូលលោក ត្រាំ ផងដែរថា យើងត្រូវការកម្រិតការវាយប្រហារលើទីតាំងមានអាវុធគីមី។ យើងមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា វាមានការប្រើប្រាស់អាវុធគីមី។ យើងដល់ចំណុច មួយដែលចាំបាច់ត្រូវមានការវាយប្រហារនេះដើម្បីគាំទ្រតម្លៃ និងកិត្តិនាមនៃសហគមន៍អន្តរជាតិ»។ លោក ម៉ាក្រុង បានអះអាងដូច្នេះ។ ប្រមុខរដ្ឋបារាំងនេះក៏បានឆ្លៀតទិតៀនរុស្ស៊ីដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តស៊ីរី និងបានការពារស៊ីរីផ្នែកការទូត និងយោធាផងនោះ។ លោក ម៉ាក្រុង សង្កត់ធ្ងន់ថា ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនេះជាសារមួយប្រាប់រុស្ស៊ីថាសហគមន៍អន្តរជាតិមិនទន់ខ្សោយដូចរុស្ស៊ីគិតឡើយ ហើយរុស្ស៊ីក៏រត់មិនផុតពីការទទួលខុសត្រូវចំពោះការសមគំនិតជាមួយរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរឿងប្រើប្រាស់អាវុធគីមីដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយវាហាក់ដូចជាចម្លែកបន្តិចដែរ ដែលប្រធានាធិបតីបារាំងរូបនេះអះអាងថា លោកមានចំណែកសំខាន់ក្នុងការជំរុញគោលនយោបាយអាមេរិកពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពយោធានៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ប៉ុន្តែកន្លងមកគេឃើញមេដឹកនាំបារាំងខាងលើ និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ហាក់មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នាដែរ។ កាលពីឆ្នាំមុនលោក ម៉ាក្រុង បានអញ្ជើញលោក ត្រាំ ទៅទស្សនកិច្ចនៅបារាំង ហើយលោក ត្រាំ ចាប់ចិត្តនឹងក្បួនព្យុហយាត្រារបស់យោធាបារាំងខ្លាំងផងរហូតដល់បញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិករៀបចំក្បួនយោធានៅអាមេរិកដែរ។ ចំណែកលោក ត្រាំ ក៏បានអញ្ជើញលោក ម៉ាក្រុងឲ្យមកទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកដែរនៅចុងខែមេសានេះថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1573.txt	នាយខុទ្ទកាល័យសេតវិមានលោក John Kelly កាលពីសប្តាហ៍មុនបានស្នើប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យបណ្តេញលោក Scott Pruittប្រធានទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិកហៅកាត់ថា EPA ។ នេះបើយោងតាមមន្ត្រីសេតវិមានបានប្រាប់សារពត៌មាន Wall Street កាលពីថ្ងៃសុក្រម្សិលមិញ។	លោក Kellyបានស្នើឲ្យបណ្តេញលោក Pruitt ចេញពីតំណែងម្តងហើយម្តងទៀត បន្ទាប់ពីមានភាពចម្រូងចម្រាសនាពេលថ្មីៗនេះអំពីការចំណាយលើសកម្រិត និងពីរបៀបគ្រប់គ្រង់របស់លោក Pruitt។ មន្ត្រីសេតវិមានបាននិយាយថាទោះជាយ៉ាងណា ក៏លោក ត្រាំ នៅមិនទាន់រៀបចំបណ្តេញលោកចេញនៅឡើយទេ ដោយសារតែលោកប្រធានាធិបតីពេញចិត្តនឹងការរឹតបន្តឹងនៅក្នុងការងាររបស់លោក ហើយលោក Pruitt គឺអ្នកគាំទ្រគោលនយោបាយរបស់លោក ត្រាំ។ លោក ត្រាំ បានបង្ហោះសារនៅក្នុងប្រព័ន្ធ
article_1574.txt	ភ្នំពេញ៖ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ គឺជាប្រវត្តិវិទូ និងជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលបានសិក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមកូរ៉េដែរ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយលោក លាង ដឺលុច ដែលជាអគ្គនាយកនៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានសាទរជំនួបរវាងមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ ដែលជាប្រទេសតែមួយនៅក្នុងពិភពលោកនេះ ដែលរស់នៅបែកបាក់គ្នាជាង៦០ឆ្នាំមកហើយ។ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ ស្ងើចសរសើរនយោបាយការទូតរបស់ប្រមុខដឹកនាំវ័យក្មេងរបស់កូរ៉េខាងជើង។ បើជំនួបផ្តល់លទ្ធផលល្អ លោកសាស្ត្រាចារ្យអះអាងថា វាគឺជាជ័យជម្នះរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន។	លោក លាង ដឺលុច៖ មេដឹកនាំកំពូលនៃបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ គឺលោក មូន ចេអ៊ីន នៃកូរ៉េខាងត្បូង និងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៃកូរ៉េខាងជើងនឹងជួបគ្នានៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី២៧ខែមេសានេះ។ ក្នុងនាមជាប្រវត្តិវិទូ តើលោកសាស្ត្រាចារ្យយល់ឃើញព្រឹត្តិការណ៍នេះយ៉ាងណាដែរ? លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ តាមទស្សនៈផ្ទាល់របស់ខ្ញុំ បញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនិងខាងត្បូងជាបញ្ហាធំរបស់ពិភពលោក ព្រោះវាជារឿងមួយទាក់ទងនឹងសន្តិភាពផង និងសង្គ្រាមផងរបស់ពិភពលោក។ នៅពេលយើងនិយាយពីកូរ៉េ យើងនឹកឃើញដល់សង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៥០ ដល់១៩៥៣ ដែលជាសង្គ្រាមដ៏ធំធេងនៅអាស៊ីបូព៌ា ហើយដែលធ្វើឲ្យមានអន្តរាគមពីគ្រប់ច្រកល្ហកដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ្នកស្ម័គ្រចិនរាប់លាននាក់។ ពេលនោះហើយ ដែលគេបារម្ភខ្លាចមានសង្គ្រាមលោកលើកទី៣ ព្រោះតែជាសង្គ្រាមត្រជាក់រវាងប្លុកកុម្មុយនីស្ត និងប្លុកលោកសេរី។ ដោយរាប់តាំងពីអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក គីម អ៊ីលស៊ុង រហូតដល់លោក គីម ជុងអ៊ីល និងបច្ចុប្បន្នដល់លោក គីម ជុងអ៊ុន បរិយាកាសតានតឹងរវាងកូរ៉េទាំងពីរ និងការដាក់កូរ៉េខាងជើងនៅក្រៅសហគមន៍អន្តរជាតិមានរយៈពេលជិត៧០ឆ្នាំហើយ។ ដូច្នេះការជួបគ្នារវាងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរ គឺជារឿងដ៏ល្អប្រសើរបំផុត ពីព្រោះមេដឹកនាំទាំងពីរនឹងមានឱកាសជជែកគ្នា និងដោះស្រាយបញ្ហា។ Relate លោក លាង ដឺលុច៖ ប៉ុន្តែបើយើងក្រឡេកទៅមើលប្រវត្តិនៃបញ្ហារវាងកូរ៉េទាំងពីរនេះ វាធ្លាប់កើតមានជំនួបមេដឹកនាំកំពូលបែបនេះ២ដងរួចមកហើយ គឺក្នុងឆ្នាំ២០០០ និង ២០០៧។ តើជំនួបលើកទីបីនេះ មានអ្វីដែលប្រសើរជាងលើកមុនៗ? លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ នៅក្នុងបរិបទពីរលើកមុននោះ មហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរមានតែ៤ឬ៥ប្រទេសប៉ុណ្ណោះ។ តែពេលនេះ កូរ៉េខាងជើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧មកដល់ពេលនេះ កូរ៉េខាងជើងរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន បានខិតខំពង្រីកឥទ្ធិពលនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ដែលអាចបាញ់ពីកូរ៉េខាងជើងទៅដល់អាមេរិកទៀតផង។ ដូច្នេះ វត្តមាននៃគ្រាប់បរមាណូគឺជាសម្ពាធមួយដែលរុញឲ្យមានជំនួបនេះ និងជំនួបជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទៀត។ ហើយការប្រកាសជួបគ្នាទាំងនេះ ត្រូវធ្វើឡើងភ្លាមៗ ដោយប្រញាប់ប្រញាល់ ដែលធ្វើឲ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលទៀតផង។ ខ្ញុំថា នេះហើយជាជ័យជម្នះផ្នែកការទូត និងនយោបាយការបរទេសរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន។ អ៊ីចឹងហើយទើបខ្ញុំថា ជំនួបលើកនេះ ខុសពីពីរលើកមុន។ លោក លាង ដឺលុច៖ ហេតុអ្វីគេត្រូវរង់ចាំរហូតដល់កូរ៉េខាងជើងធ្វើតេស្តបាញ់សាកល្បងក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរបានជោគជ័យ ទើបគេប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើឲ្យមានជំនួបរវាងបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ? ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តកូរ៉េខាងត្បូង ដែលមានអាមេរិក និងជប៉ុនជាដើម អាចប្រើហិង្សាទៅលើរបប ក្រុងព្យុងយ៉ាង តាំងពីពេលដែលកូរ៉េខាងជើងមិនទាន់មានក្បាលគ្រាប់មីស៊ីលបានតើ។ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ ជាការពិត។ ក្រោយសង្គ្រាមបែងចែកកូរ៉េទាំងពីរ សហរដ្ឋអាមេរិកក្តី សហគមន៍អន្តរជាតិក្តី ឬអង្គការសហប្រជាជាតិក្តី បានដាក់សម្ពាធគ្រប់បែបយ៉ាង ជាពិសេសសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយដើម្បីធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យកូរ៉េខាងជើងទទួលរងការអត់ឃ្លាន ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានការផ្ទុះពីក្នុងសង្គមនៃកូរ៉េខាងជើងខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែ ក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ គឺប្រទេសចិន និងសហភាពសូវៀត ឬរុស្ស៊ីនៅពីក្រោយ។ ដូច្នេះរាល់ពេលដែលមានក្តីសម្រេចពីអង្គការសហប្រជាជាតិទៅលើរបបព្យុងយ៉ាង ចិន និងរុស្ស៊ី តែងធ្វើវេតូ ដើម្បីរារាំងមិនឲ្យក្រុមលោកសេរីកំទេចកូរ៉េខាងជើងបាន។ ជាងនេះទៅទៀត កូរ៉េខាងត្បូង និងប្រទេសជប៉ុន ដែលនៅជិតកូរ៉េខាងជើង ត្រូវការសន្តិសុខដើម្បីការអភិវឌ្ឍប្រទេសដែរ។ ដូច្នេះពួកគេមិនត្រូវការឲ្យមានសង្គ្រាមនៅក្នុងតំបន់នោះឡើយ។ សរុបមកវិញ គឺវាមានកត្តាជាច្រើនដែលរារាំងមិនឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិវាយប្រហារមកលើកូរ៉េខាងជើងបាន។ លោក លាង ដឺលុច៖ យើងត្រឡប់មកនិយាយអំពីជំនួបនៅពេលនេះរវាងប្រមុខដឹកនាំបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរវិញ។ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានលើកឡើងអំពីជោគជ័យនៃការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់របបព្យុងយ៉ាង ដែលអាចចលករមួយជំរុញឲ្យមានជំនួបទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែតើគេអាចគិតជាវិជ្ជមានទៅលើប្រមុខដឹកនាំកំពូលវ័យក្មេងរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅពេលនេះបានទេ ថាមេដឹកនាំរូបនេះអាចមានរបៀបដឹកនាំថ្មី ឬក៏យល់ច្បាស់ថា កូរ៉េខាងជើងមិនអាចបន្តរស់នៅឯកា នឹងត្រូវតែរួមរស់ជាមួយពិភពលោកវិញ។ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ ខ្ញុំយល់ស្របគំនិតនេះ។ កូរ៉េមិនអាចសម្រេចរស់នៅឯកាដូចពីមុន និងទៅថ្ងៃអនាគតបានទៀត។ ពេលនេះ វាលែងមានសង្គ្រាមត្រជាក់ សង្គ្រាមប្លុកសេរី និងកុម្មុយនីស្តទៀតហើយ។ របបព្យុងយ៉ាងយល់ថា ខ្លួនត្រូវរៀបចំខ្លួនធ្វើយ៉ាងណាឲ្យស្របទៅនឹងការវិវឌ្ឍរបស់រុស្ស៊ីដែលជាអតីតមេប្លុកកុម្មុនីស្ត និងស្របទៅតាមការវិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសចិនដែរ។ ហើយដើម្បីផ្លាស់ប្តូរបាន ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដឹងថា គឺមានតែអាវុធប៉ារ៉ាម៉ាណូនេះហើយ ដែលគម្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក ឬមហាអំណាចធំៗនៃបស្ចិមលោក ឲ្យទទួលលោកខ្លួនវិញ។ ខ្ញុំជឿថា នេះយុទ្ធសាស្ត្រមួយរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ដើម្បីអាចហក់ចូលមកក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិវិញ។ ខ្ញុំមានសុទិដ្ឋិនិយមច្រើនការរួបរួមកូរ៉េនៅពេលនេះ ដោយខ្ញុំមើលមានគោលដៅរួមមួយដែលជាមូលហេតុសំខាន់។ មួយគឺសហរដ្ឋអាមេរិកខ្លាចអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយមួយទៀត កូរ៉េខាងជើងចង់ចូលរួមរស់ក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិវិញ។ ខ្ញុំថា នេះគឺជាជោគជ័យរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលកន្លងមកលោកតែងគម្រាមលោកខាងលិច។ ប៉ុន្តែតាមពិត គឺលោកចង់រកដំណោះស្រាយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1575.txt	ពេលនិយាយដល់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន ក្នុងកម្មវិធីសន្ទនាមួយនាថ្ងៃសុក្រទី ៣០ ខែមីនា អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ជីមី កាទ័រ បានឯកភាពចំពោះគំនិតដែលថា អាមេរិកចង់បានមនុស្សភ្លីភ្លើជាប្រធានាធិបតី។ ក្រៅពីលើកឡើងបែបនេះ លោក កាទ័រក៏ឆ្លៀតបង្ហើបថាលោកព្យាយាមបួងសួងឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីដ៏ល្អម្នាក់ដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហា និងរក្សាសន្តិភាពបាន។	អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងជាម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពរូបនេះឃោសនាពីសៀវភៅរបស់ខ្លួនដែលមានចំណងជើងថា «Faith: Journey for all» ក្នុងកម្មវិធី The Late Show ដែលរៀបចំឡើងដោយសារព័ត៌មាន CBS។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលនោះដែរ ពិធីករលោក Stephen Colbert បានឆ្លៀតលើកឡើងពីប្រធានបទផ្សេងទៀតដែលទាក់ទងការងារលោកជាប្រធានាធិបតី ក៏ដូចជាពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្នដែរ។ លោក Colbert បានលើកឡើងថា លោក កាទ័រ ជាប្រធានាធិបតីដ៏ល្អមួយរូប តែលោកបានចោទសួរថា តើប្រជាជនអាមេរិកបច្ចុប្បន្នពិតជាត្រូវការប្រធានាធិបតីដែលភ្លីភ្លើពិតឬក៏យ៉ាងណាដែរ? លោក កាទ័រ ឆ្លើយតបវិញថា លោកក៏ហាក់យល់ឃើញដូច្នោះដែរ បើតាមការបោះឆ្នោតថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះបង្ហើបថា លោកបួងសួងឲ្យលោក ត្រាំ ជានិច្ចព្រោះលោកចង់ឃើញលោក ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីដ៏ល្អ បង្រួបបង្រួមប្រទេសជាតិ និងអាចបញ្ចប់កង្វល់របស់ប្រជាជនអាមេរិកបាន។ «ខ្ញុំកំពុងបួងសួងថា គាត់នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីល្អម្នាក់ ហើយគាត់នឹងអាចរក្សាសន្តិភាពសម្រាប់ប្រទេសយើង និងចៀសឲ្យផុតពីការប្រើប្រាស់សង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ។ ហើយខ្ញុំក៏សង្ឃឹមថា គាត់នឹងលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សដូចគ្នា។ ពិតហើយខ្ញុំបួងសួងសម្រាប់រូបគាត់»។ កាលពីថ្មីៗនេះ លោក កាទ័រ បានថ្លែងប្រាប់សិស្សរបស់លោកនៅសាលា Maranatha Baptist Church ថា លោកសប្បាយចិត្តដែលលោក ត្រាំ សម្រេចជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហាប្រឈមជាពិសេសបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ។ កន្លងមក លោក កាទ័រ ធ្លាប់បង្ហាញពីបំណងធ្វើដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងដែរដើម្បីជួបចរចាជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនោះ។ ដោយឡែក ក្នុងកម្មវិធីនេះដែរ លោក Colbert បានឆ្លៀតផ្តល់យោបល់ឲ្យ ប្រធានាធិបតីមួយអាណត្តិ និងជាអតីតអភិបាល Georgia លោក កាទ័រ ដែលមានវ័យ ៩៣ឆ្នាំ ឈរឈ្មោះប្រជែងជាមួយលោក ត្រាំ នាអាណត្តិក្រោយ។លោកបានលើកអាវយឺតដែលមានពាក្យស្លោកមួយថា លោក កាទ័រ ឆ្នាំ ២០២០ ផងដែរ? អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1576.txt	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ Leeds United នៃក្របខណ្ឌ Championship នឹងមកប្រកួតមិត្តភាពចំនួនពីរប្រកួតនៅមីយ៉ាន់ម៉ាក្រោយបញ្ចប់រដូវកាលនាខែក្រោយនេះ ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានអ្នកគាំទ្រនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Aljazeera។	ការប្រកួតលក្ខណៈទេសចរណ៍នេះ Leeds ត្រូវជួបជាមួយក្រុម All Stars នាទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោននៅថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា មុនពេលប៉ះក្រុមជម្រើសជាតិមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងក្រុង Mandalay ថ្ងៃទី១១ ឧសភា។ ប៉ុន្តែក្រោយការប្រកាសពីកាលបរិច្ឆេតនៃការប្រកួតនេះ ក្រុមដែលកំពុងលេងក្នុងក្របខណ្ឌទី២អង់គ្លេស ត្រូវបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងដោយសារការបង្ហាញខ្លួនក្នុងប្រទេសដែលបានប្រើអំពើហិង្សា និងរំលោពបំពានទៅលើជនជាតិមូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ជ័យលាភីពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពលោកស្រីអ៊ុងសានស៊ូជីដែលជាទីព្រឹក្សារដ្ឋ កំពុងប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិអំពីការបដិសេធរបស់លោកស្រីក្នុងការបង្រួបបង្រួមកងទ័ពដែលញុះញង់ឲ្យធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះដែរ។ Leeds United ធ្លាប់ជាម្ចាស់ជើងឯកលីគកំពូលអង់គ្លេស៣សម័យកាល ពោលគឺក្នុងរដូវកាល ១៩៦៨-៦៩, ១៩៧៣-៧៤ និង១៩៩១-៩២ រួមទាំង FA Cup ១លើក និង League Cup ម្តង។ ដោយសារបញ្ហាក្ស័យធន ក្លិបដែលកំពុងកាន់កាប់ដោយក្រុមហ៊ុនអេឡិចត្រូនិក Acer នេះ បានធ្លាក់ទៅកាន់លីគទី២របស់អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ២០០១៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1577.txt	ទំនងជាមិនអាចទ្រាំមើលទុក្ខលំបាករបស់ជនជាតិភាគតិចម៉ូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ារបស់មីយ៉ាន់ម៉ាហើយ បានជារដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បានធ្វើសំណើដើម្បីស្វែងរកលទ្ធភាពស៊ើបអង្កេតលើវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ទាំងដែលមីយ៉ាន់ម៉ាមិនមែនជាភាគីរបស់លក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមផង។ សម្រាប់រដ្ឋអាជ្ញាទង្វើដែលបានកើតនោះ ជាការបណ្តេញដោយចេតនា ។	អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិលោកស្រី Fatou Bensouda នៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានឲ្យដឹងថា លោកស្រីបានស្នើទៅកាន់ចៅក្រមដើម្បីសម្រេចថាតើតុលាការអាចអនុវត្តយុត្តាធិការរបស់ខ្លួនលើការបណ្តេញជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាពីប្រទេសបានឬយ៉ាងណា ។ លោកស្រីបានហៅសំណើនេះគឺជារឿងដ៏លំបាកផ្នែកច្បាប់មួយ ដ្បិតមីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគី នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ តាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកស្រីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះ នៅសំឡឹងឃើញលទ្ធភាពមួយដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះ និង នាំខ្លួនអ្នកប្រព្រឹត្តមកទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។ នោះ គឺជាតាមរយៈបង់ក្លាដែស ដែលជាប្រទេសកំពុងទទួលការខុសត្រូវយ៉ាងធ្ងន់ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាបណ្តោះអាសន្ន និងជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមស្រាប់ ។ លោកស្រីបានប្រៀបវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ារនៅមីយ៉ាន់ម៉ាទៅនឹងការបណ្តេញពួកគេពីប្រទេសដោយចេតនា ហើយទង្វើនោះ ក៏ប្រៀបដូចការរុញច្រានពួកគេឲ្យដល់ព្រំដែនហើយបាញ់សម្លាប់ចោល ដែលមានន័យថា បទល្មើសកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយវាមិនទាន់បញ្ចប់រហូតទាល់តែដល់បង់ក្លាដែស ។ លោកស្រី ក៏បានស្នើឲ្យតុលាការបើកការជំនុំជម្រះពិសេសមួយក្នុងស្មារតីមួយឲ្យទាន់នឹងសភាការផងដែរ ។ គួររម្លឹកជាថ្មីផងដែរថា ដោយសារតែការបាញ់ប្រហារគ្នានៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine របស់មីយ៉ាន់ម៉ា រវាងក្រុមឧទ្ទាម និងក្រុមអាជ្ញាធរ បានបណ្តាលឲ្យជនជាតិភាគតិចម៉ូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមិនជាងកន្លះលាននាក់នោះទេបានភៀសខ្លួនទៅព្រំដែនបង់ក្លាដែស ។ ពួកគេ ភាគច្រើនបានអះអាងថា រងការគំរាមកំហែងរបស់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយត្រូវបង្ខំឲ្យចាកចេញពីប្រទេស បើសិនជាចង់មានជីវិត។ នេះយោងតាមរបាយការណ៍របស់ភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ និង អង្គការសិទ្ធិមនុស្សពាក់ព័ន្ធ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1578.txt	ប្រមុខការអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា បានអំពាវនាវឲ្យមានការអត់ធ្មត់ និងស្នើឲ្យប្រទេសនានាឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពដែលធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍នៅស៊ីរីកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។ លោក ហ្គូតេរ៉េស អំពាវនាវបែបនេះ បន្ទាប់ពីអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង បើកប្រតិបត្តិការដែនអាកាសវាយប្រហារលើស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនូវអ្វីដែលប្រទេសទាំងបីនេះជឿថា ជាការវាយប្រហារអាវុធគីមីលើប្រជាជនស៊ីរី។ ប្រទេសទាំងបីចោទរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីថា នៅពីក្រោយការប្រហារនេះ។	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានលើកពេលទស្សនកិច្ចទៅកាន់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដើម្បីពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅស៊ីរី ស្របពេលអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង វាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះផងនោះលើទីតាំងស្តុក និងស្រាវជ្រាវអាវុធគីមីរបស់ស៊ីរី។ មីស៊ីលច្រើនជាងមួយរយគ្រាប់ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងយុទ្ធនាការនេះដោយសំដៅលើទីតាំងនៅក្បែររដ្ឋធានីដាម៉ាស់ និងនៅឯទីក្រុងហូមរបស់ស៊ីរី។ ដោយមិននិយាយចំឈ្មោះមហាអំណាចទាំងបី ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា លោក ហ្គូតេរ៉េស បានទទូចឲ្យប្រទេសទាំងអស់អនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននូវធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះបានអំពាវនាវឲ្យប្រទេសសមាជិកបង្ហាញការអត់ធ្មត់ក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់នេះ និងត្រូវចៀសវាងរាល់សកម្មភាពដែលអាចធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍រាលដាល និងធ្វើឲ្យការលំបាកប្រជាជនស៊ីរីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។ ប្រតិបត្តិការដែនអាកាសរបស់ប្រទេសទាំងបីខាងលើ ជាការឆ្លើយនឹងការវាយប្រហារដោយអាវុធគីមីលើជនស្លូតត្រង់ស៊ីរីកាលពីសប្ដាហ៍មុន ប៉ុន្តែត្រូវបានរុស្ស៊ី និងស៊ីរីទាត់ចោល។ លោក ហ្គូតេរ៉េស បានថ្កោលទោសការវាយប្រហារនេះ ដោយបានហៅសកម្មភាពនេះជារឿងគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម។ លោកក៏បានទទូចក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិយល់ព្រមគ្នាបង្កើតការស៊ើបអង្កេតដើម្បីរកមុខអ្នកនៅពីក្រោយរឿងនេះ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ តាមពិតទៅ ក្រោយការវាយប្រហារនៅស៊ីរី ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបានកោះប្រជុំបន្ទាន់រួចម្ដងទៅហើយ ប៉ុន្តែគ្មានបានផលអ្វីទេ។ រមហាអំណាចទាំងពីរនេះមានគោលដៅបើកការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យរៀងៗខ្លួនជុំវិញការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ា។ ដំណោះស្រាយរបស់អាមេរិកគឺស្នើឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតថ្មីដើម្បីស្វែងរកប្រភពនៃការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនេះ ខណៈដែលដំណោះស្រាយរុស្ស៊ីគឺស្នើឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតមួយដែលតម្រូវឲ្យមានការយល់ព្រមពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខផង។ តាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែល លោក ហ្គូតេរ៉េស ចាត់ទុកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាស្ថាប័នទទួលបន្ទុកការពារស្ថិរភាពពិភពលោក។ ខណៈអាមេរិក បារាំង អង់គ្លេស និងរុស្ស៊ី ជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានេះ លោក ហ្គូតេរ៉េស សង្កត់ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមានការទទួលខុសត្រូវសំខាន់សម្រាប់រក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1579.txt	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា បានប្រកាសចាប់ខ្លួនរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ Fatou Bensouda បើរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះជាន់ទឹកដីហ្វីលីពីនដើម្បីស៊ើបអង្កេតយុទ្ធនាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនរបស់លោក។ លោក ឌូទើតេ អះអាងថា តុលាការនេះគ្មានយុត្តាធិការលើហ្វីលីពីនឡើយ ព្រោះហ្វីលីពីនបានដកខ្លួនចេញពីស្ថាប័ននេះហើយ។ មេដឹកនាំហ្វីលីពីនក៏ប្រាប់ឲ្យរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះបញ្ឈប់ការស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួនផង។	ប្រមុខដឹកនាំហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានអះអាងជាថ្មីម្ដងទៀតថា តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិគ្មានអំណាចអ្វីលើហ្វីលីពីនទៀតឡើយ ព្រោះហ្វីលីពីបានដើរចេញពីលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមដែលបង្កើតតុលាការនេះទៅហើយ។ ដោយយោងលើហេតុផលនេះ លោក ឌូទើតេ ក៏គំរាមចាប់ខ្លួនរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការមួយនេះ គឺលោកស្រី Fatou Bensouda បើលោកស្រីធ្វើដំណើរទៅកាន់ហ្វីលីពីនដើម្បីស៊ើបអង្កេតករណីសម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់ក្នុងសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក។ rn rn យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន ABS-CBN លោក ឌូទើតេ បានចោទជាសំណួរពីអំណាចរបស់លោកស្រី Bensouda លើសំណុំរឿងនេះ ខណៈហ្វីលីពីនលែងជាសមាជិកស្ថាប័នយុត្តិធម៌នេះទៅហើយនោះ។ លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបន្តថា លោកស្រី Bensouda មិនអាចអនុវត្តនីតិវិធីអ្វីទៀតឡើយ ហើយបើលោកស្រីបន្តការងារនេះទៀត នោះវាគឺជារឿងខុសច្បាប់ ហើយលោកនឹងចាប់ខ្លួនរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិរូបនេះមិនខាន។ rn rn លោក ឌូទើតេ បានប្រកាសដកហ្វីលីពីនចេញពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌនេះ បន្ទាប់ពីការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការនេះ ក្នុងខែកុម្ភៈ ចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេតបឋមលើសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក ដែលអាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិផង។ លោក ឌូទើតេ ធ្លាប់អះអាងថា តុលាការនេះមិនមានយុត្តាធិការអូសយកលោកទៅកាត់ទោសឡើយ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា ហ្វីលីពីនជារដ្ឋសមាជិកនៃលក្ខន្តិកៈទីក្រុងរ៉ូមដែលលិខិតបទដ្ឋានដែលបង្កើតតុលាការព្រហ្មទណ្ឌនេះឡើយ។ rn rn ហ្វីលីពីនបានចុះហត្ថលេខាលើលក្ខន្តិកៈនេះកាលពីឆ្នាំ ២០០០ និងបានផ្តល់សច្ចាប័ននៅក្នុងខែសីហាឆ្នាំ ២០១១។ ក្រោយការជូបដំណឹងដកខ្លួនរបស់លោក ឌូទើតេ តុលាការអន្តរជាតិក៏ចេញមកបញ្ជាក់ច្បាស់ដែរថា ការដកខ្លួននេះ មិនប៉ះពាល់ដល់នីតិវិធីនៃការស៊ើបអង្កេតលើសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនឡើយ ។ មាត្រា១២៧ នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមចែងថា៖ «ការដកខ្លួនចេញ មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីថ្ងៃទទួលបានការជូនដំណឹងនោះ លើកលែងតែការជូនដំណឹងនោះ មានបញ្ជាក់កាលបរិច្ឆេទ ដែលយូរជាងរយៈពេលមួយឆ្នាំ»។ rn rn លោក ឌូទើតេ រងការថ្កោលទោស និងទិតៀនខ្លាំងពីសំណាក់ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្ស និងអង្គការអន្តរជាតិដោយសារការបន្តសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនបង្ហូរឈាមរបស់លោកចាប់ពីពេលលោកឡើងកាន់តំណែងពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៦។ ប៉ូលិសអះអាងថា ជនសង្ស័យគ្រឿងញៀនលើពីបីពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះត្រូវបានសម្លាប់ដោយសារតដៃជាមួយប៉ូលិស ខណៈដែលខាងសិទ្ធិមនុស្សអះអាងថា មនុស្សដែលស្លាប់មានមិនតិចជាង១២០០០នាក់ឡើយ៕ rn rn អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_158.txt	ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា អាម៉េរិកនឹងមិនកាត់ផ្តាច់ជំនួយទាំងអស់ចំពោះអ៊ុយក្រែនទេ នៅពេលប្រទេសនេះដើរតួជាអន្តរការីដើម្បីជួយទីក្រុងកៀវចរចាសន្តិភាពជាមួយរុស្ស៊ី។	ទស្សនាវដ្ដី Time ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ បានចុះផ្សាយបទសម្ភាសមួយជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ បន្ទាប់ពីបានផ្តល់កិត្តិយសឲ្យលោកជា «បុគ្គលឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ ២០២៤»។ ក្នុងចំណោមប្រធានបទជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយអ៊ុយក្រែន ទស្សនាវដ្ដីនេះបានសួរម្តងហើយម្តងទៀតថាតើលោក ត្រាំ បោះបង់ចោលអ៊ុយក្រែនដោយការកាត់ជំនួយ ឬយ៉ាងណា? លោក ត្រាំ បានឆ្លើយតបថា ៖« ខ្ញុំចង់ធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ហើយវិធីតែមួយគត់ដើម្បីធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងគឺមិនត្រូវបោះបង់» ។ ប្រធានាធិបតៅជាប់ឆ្នោតរូបនេះ ក៏បានពន្យល់ពីមូលហេតុ ដែលលោកមិនចង់ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតអំពីផែនការសន្តិភាពសម្រាប់ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន។ លោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា ៖« ក្នុងនាមជាអ្នកចរចា នៅពេលដែលខ្ញុំអង្គុយចុះ ហើយចាប់ផ្តើមនិយាយ ខ្ញុំគិតថាខ្ញុំមានផែនការដ៏ល្អមួយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលខ្ញុំចាប់ផ្តើមបង្ហាញផែនការនោះ វាក្លាយជាអ្វីមួយដែលស្ទើរតែគ្មានតម្លៃ»។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្លោះរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែននឹងមិនកើនឡើងទេ ប្រសិនបើលោកបន្តជាប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកបន្ទាប់ពីអាណត្តិដំបូងរបស់លោក។ « អ្វីដែលកំពុងកើតឡើងគឺឆ្កួត។ យើងគ្រាន់តែបង្កើនសង្រ្គាមនេះ ហើយធ្វើឱ្យវាកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ»។ លោក ត្រាំ បាននិយាយដោយសំដៅទៅលើចំនួនអ្នកស្លាប់ និងរបួសដែលភាគីទាំងពីរប្រឈមមុខក្នុងសង្គ្រាម។ ចាប់តាំងពីជម្លោះបានចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២២ សភាអាម៉េរិកបានអនុម័តជាង ១៨០ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយផ្នែកយោធា មនុស្សធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចដល់អ៊ុយក្រែន។ វ៉ាស៊ីនតោនក៏ផ្តល់ព័ត៌មានស៊ើបការណ៍ និងកំណត់គោលដៅដល់ក្រុងកៀវផងដែរ។ ទីក្រុងមូស្គូបានព្រមានលោកខាងលិចម្តងហើយម្តងទៀតអំពីហានិភ័យនៃភាពតានតឹងកើនឡើងនៅពេលអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបង្កើនការគាំទ្ររបស់ពួកគេចំពោះអ៊ុយក្រែន។ កាលពីសប្តាហ៍មុន មន្ទីរបញ្ចកោណបានប្រកាសកញ្ចប់ជំនួយយោធាថ្មីដែលមានតម្លៃ ១ ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ុយក្រែន។ ក្រសួងរតនាគារអាម៉េរិកកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូបានប្រកាសពីការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីចំនួន ២០ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ុយក្រែន និងសងវិញជាមួយនឹងប្រាក់ចំណេញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រុស្ស៊ីដែលបានបង្កកនៅលោកខាងលិច។ ចំនួនទឹកប្រាក់នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃកញ្ចប់ប្រាក់កម្ចី ៥០ពាន់លានដុល្លារដែលក្រុម G7 បានយល់ព្រមគាំទ្រអ៊ុយក្រែន។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារអាម៉េរិក លោកស្រី Janet Yellen បាននិយាយថា ប្រាក់កម្ចី G7 នឹងជួយធានាអ៊ុយក្រែនមានធនធានដែលវាត្រូវការដើម្បីរក្សាសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់ មន្ទីរពេទ្យ និងសកម្មភាពផ្សេងទៀតដែលគាំទ្រជម្លោះជាមួយរុស្ស៊ី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1580.txt	តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ គឺជាតុលាការកម្រិតកំពូលមួយដែលមានយុត្តាធិការជំនុំជម្រះបទល្មើសឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរ។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយមកនេះ តុលាការហាក់ជួបវិបត្តិមួយ នៃការធ្លាក់ឥទ្ធិពលក្នុងការគ្រប់គ្រងសមាជិករបស់ខ្លួន និងនាំឧក្រិដ្ឋជនមកទទួលទោសចំពោះមុខច្បាប់ ។ តុលាការ ថែមទាំងគ្មានលទ្ធភាពទប់ស្កាត់សមាជិកមិនឲ្យចាកចេញពីស្ថាប័នខ្លួន ខណៈពួកគេ កំពុងតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិទៀត។	គ្រាន់តែរយៈពេលពីរឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ តុលារការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានបាត់បង់សមាជិកប្រចាំតំបន់ពីរក្នុងនោះមាន ប៊ូរ៉ុនឌី និង ហ្វីលីពីន ។ ការចាកចេញរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ធ្វើឡើងដោយមានការចោទប្រកាន់ថា តុលាការនេះធ្វើការមិនមានឯករាជ្យ និងដាក់គោលដៅតែលើប្រទេសតូចតាច ខណៈប្រទេសមហាអំណាចមួយចំនួន ដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសច្រើន តុលាការមិនព្រមចាត់ការសោះ ។ ១. រដ្ឋអាហ្វ្រិក បើកឆាកមុនគេក្នុងការដើរចេញពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌ តំបន់អាហ្វ្រិក ដែលសំបូរទៅដោយបញ្ហានៃការបំពានសិទ្ធិមនុស្ស ប៊ូរ៉ុនឌី នៅចុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ បានសម្រេចបញ្ចប់សមាជិកភាពរបស់ខ្លួនពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដែលពេលនោះ ធ្វើឲ្យប៊ូរ៉ុនឌី ក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេបង្អស់ ដែលបានដើរចេញពីតុលាការ គិតចាប់តាំងពីការបង្កើតជាផ្លូវនៅឆ្នាំ២០០២ មក ។ ការចាកចេញរបស់ប៊ូរ៉ុនឌីជាមួយនឹងការចោទប្រកាន់ថាតុលាការបំពេញការងារមិនតម្លាភាព និងស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរបស់លោកខាងលិចនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋអាជ្ញារបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ លោកស្រី Fatou Bensouda បានប្រកាសស៊ើបអង្កេតពេញលេញ និងអាចឈានទៅដល់ការកាត់ទោសជនពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងប្រទេសប៊ូរ៉ុនឌី ។ ជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះដែរ គេចាំថានៅពេលនោះ មានការតវ៉ាប្រឆាំងលោកប្រធានាធិបតីប៊ូរ៉ុនឌី Pierre Nkurunziza ដែលបានឡើងកាន់អំណាចក្នុងអាណត្តិទីបី ដែលផ្ទុយទៅនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ពេលនោះដែរ វាមានរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សជាច្រើន បានអះអាងថារដ្ឋាភិបាលបានប្រើប្រាស់ហិង្សាបង្ក្រាបប្រជាជន និងបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់រាប់រយនាក់ទៀតផង ។ មកទល់ពេលនេះ ប៊ូរ៉ុនឌី នៅតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ បើទោះបីជាសមាជិកភាពរបស់ខ្លួនបានបញ្ចប់ហើយក៏ដោយ ។ ២. ការចាកចេញរបស់ប្រទេសអាស៊ាន រយៈពេលក្រោយមួយឆ្នាំនៃការចាកចេញរបស់រដ្ឋអាហ្វ្រិក ហ្វីលីពីន ដែលជារដ្ឋមួយប្រចាំតំបន់អាស៊ាន ក៏បានប្រកាសជូនដំណឹងផ្លូវការនៃការចាកចេញរបស់ខ្លួនពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិមួយទៀត ។ ការចាកចេញរបស់ហ្វីលីពីន ត្រូវបានបកស្រាយដោយលោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ICC ឃោរឃៅណាស់ ។ តុលាការនេះ មិនមែនបង្កើតឡើងតាមរយៈសន្ធិសញ្ញា ដែលធ្វើដោយគ្រប់គ្នាឡើយ វា (ICC) មានសហភាពអឺរ៉ុបនៅពីក្រោយ» ។ ការចាកចេញរបស់ហ្វីលីពីននេះដែរ ធ្វើឡើងក្រោយរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ប្រកាសបើកការពិនិត្យ និងវាយតម្លៃបឋមលើស្ថានភាព នៃសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក ឌូទើតេ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានសម្លាប់ជនពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀនក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការរាប់ពាន់នាក់ឯណោះ ខណៈហ្វីលីពីន តែងតែះអាអាងថា ចំណាត់នេះ ធ្វើឡើងដើម្បីអនាគតយុវជនហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ហ្វីលីពីន មិនព្រមដើរចេញដោយស្ងប់ស្ងាត់ឡើយ ។ មិនស្ងាត់នោះគឺ លោកប្រធានាធិបតី ឌូទើតេ ប្រកាសថា លោកនឹងបបួលប្រទេសហត្ថលេខីផ្សេងទៀត នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម ឲ្យដើរចេញពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិថែមទៀត។ ៣. ការចាកចេញអាចបញ្ចប់នីតិវិធីរបស់តុលាការ ? « រដ្ឋភាគីមួយ នឹងមិនអាចរួចបន្ទុកដោយសារមូលហេតុ នៃការដកខ្លួន ចំពោះកាតព្វកិច្ចដែលកើតចេញពីលក្ខន្តិកៈ នៅក្នុងកំឡុងពេលដែលខ្លួនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈនោះទេ រួមទាំងកាតព្វកិច្ចខាងហិរញ្ញវត្ថុដែលអាចមានជំពាក់ផង ។ ការដកខ្លួនរបស់រដ្ឋនោះគ្មានឥទ្ធិពលលើសហប្រតិបត្តិការនានាជាមួយនឹងតុលាការក្នុងទំនាក់ទំនងរឿងស៊ើបអង្កេតព្រហ្មទណ្ឌ និង ដំណើរការជម្រះរឿងក្តីនានាទាក់ទងនឹងរដ្ឋដែលដកខ្លួនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវសហប្រតិបត្តិការ និង ដែលបានចាប់ធ្វើឡើងនៅមុនកាលបរិច្ឆេទនៃការដកខ្លួននោះមានប្រសិទ្ធភាពឬ វាមិនមានអគតិធម៌តាមបែបណាមួយចំពោះការពិចារណាជាបន្តលើបញ្ហាណាមួយ ដែលឋិតក្រោមការពិចារណាដោយតុលាការរួចជាស្រេចនៅមុនកាលបរិច្ឆេទនៃការដកខ្លួនមានប្រសិទ្ធភាព » ។ នេះគឺខ្លឹមសារនៃបទបញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធការដកខ្លួនមាត្រា១២៧ស្តីពីតុលាការនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម ។ តាមពិតទៅ តាមរបាយការណ៍របស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌកំពូលមួយនេះ មកទល់ពេលនេះ មានប្រទេសសមាជិកជាច្រើនហើយ កំពុងតែស្ថិតក្រោម ការវិនិច្ឆ័យបឋម និងការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ ។ ក្នុងនោះស្ថានភាពប្រទេស ដែលកំពុងតែស្ថិតក្រោមការវិនិច្ឆ័យ និងពិនិត្យបឋមរបស់តុលាការរួមមាន អាហ្វហ្កានីស្ថាន , កូឡុំប៊ី, ហ្កាបុង, ហ្គីណេ , អ៊ីរ៉ាក់និងអង់គ្លេស , នីហ្សេរីយ៉ា, ប៉ាលីស្ទីន, ហ្វីលីពីន, អ៊ុយក្រែន និង វេណេស៊ុយអេឡា ។ ដោយឡែកសម្រាប់ស្ថានភាពរបស់ប្រទេស ដែលតុលាការកំពុងបើកការស៊ើបអង្កេតរួមមានដូចជា អ៊ូហ្កង់ដា, សាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ, ស៊ូដង់, អាហ្វ្រិកកណ្តាល, សាធារណៈរដ្ឋកេនយ៉ា, លីប៊ី, កូតឌីវ័រ , ម៉ាលី, ហ្សកហ្ស៊ី និងប៊ូរ៉ុនឌី ៕ ប្រភពពិគ្រោះ៖ - https://www.icc-cpi.int/Pages/Main.aspx - https://
article_1581.txt	ចិននឹងចាប់ផ្តើមដាក់សាកល្បងដំណើរការនាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំង ផលិតក្នុងស្រុកទីមួយរបស់ខ្លួន នៅចុងខែមេសាខាងមុខ មុនការប្រារព្ធខួបលើកទី ៦៩ នៃការបង្កើតកងទ័ពជើងទឹកចិន។ បច្ចុប្បន្ន ចិនមាននាវាដឹកយន្តហោះមួយគ្រឿង ដែលកំពុងដំណើរការ និងកំពុងបន្តផលិតនាវាប្រភេទនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីពង្រឹងអំណាចយោធារបស់ខ្លួន។	នាវាដឹកយន្តហោះចិន 001A ដែលមិនទាន់មានឈ្មោះផ្លូវការ នឹងត្រូវចេញសាកល្បងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន នៅចុងខែមេសាខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានចិន South China Morning Post។ «ក្រុងប៉េកាំង នឹងរៀបចំអបអរសាទរ ការដាក់សាកល្បងនាវាដឹកយន្តហោះ ០០1A ដែលជានាវាត្រូវបានរចនា និងសាងសង់ឡើង ដោយក្រុមសាងសង់ក្នុងស្រុក។ ការសាកល្បងនេះ អាចធ្វើឡើងមុនថ្ងៃ ២៣ ខែមេសា ជាថ្ងៃដែលគេប្រារព្ធខួបលើកទី ៦៩ នៃការបង្កើតកងទ័ពជើងទឹកចិនផង»។ នេះបើតាមប្រភពព័ត៌មានច្បាស់ការដែលសារព័ត៌មានខាងលើទទួលបាន។ ប្រភពដែលស្និទ្ធនឹងខាងកងទ័ពជើងទឹកចិនវិញ បានបង្ហើបថា ការសាកល្បងសមត្ថភាពខាងមុខនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅឆក Bohai ហើយវានឹងផ្តោតសំខាន់លើមុខងារ ជារួមរបស់នាវាក្នុងនោះអាចប្រព័ន្ធថាមពល ការគ្រប់គ្រងដំណើរ ប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងជាដើម។ កាលណាបើគេសាកល្បងសមត្ថភាពចប់សព្វគ្រប់ហើយ ក្រុមហ៊ុននឹងផ្ទេរនាវានេះ ឲ្យទៅកងទ័ពជើងទឹកភ្លាម។ តាមពិតទៅ មហាយក្សចិនព្រមទទួលស្គាល់ព័ត៌មានថា ខ្លួនបានសង់នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងទីពីរនេះ នៅដើមឆ្នាំ ២០១៦ នេះ ក្រោយមានការលើកឡើងពាក្យចរចាមអារ៉ាមជាបន្តបន្ទាប់នោះ។ នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងទីមួយដែលចិនមាន គឺឈ្មោះLiaoning ដែលដឹកយន្តហោះចម្បាំងបានតិចជាង 001A ។ Liaoning នេះមិនមែនជានាវាផលិតក្នុងស្រុកទេ តែវាជាប្រភេទនាវាផលិតដោយសហភាពសូវៀតមានទម្ងន់ ៦ម៉ឺនតោន ដែលចិនបានទិញមកពីអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំ១៩៩៨។ ហើយចិនបានកែលម្អ និងច្នៃឡើងវិញសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យយោធាខ្លួន។ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១២ នាវាដឹកយន្តហោះនេះត្រូវបានគេដាក់ឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការតែម្តង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា សមត្ថភាពរបស់ចិនក្នុងការផលិតនាវាដឹកយន្តហោះនៅទាប មិនទាន់អាចប្រកួតប្រជែងជាមួយអាមេរិកបាននៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែគេយល់ថា ចិនកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ និងវិនិយោគកាន់តែច្រើន លើការស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីផលិតនាវាដឹកយន្តហោះ ដែលមានសមត្ថភាព និងទំនើបផង។ ដូចឃើញស្រាប់ នាវាទីបី ដែលចិនកំពុងសាងសង់នោះ ទើបប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដែលទំនើប និងអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយនាវាដឹកយន្តហោះអាមេរិកបានផង។ តាមគម្រោងរបស់រដ្ឋាភិបាល ចិនត្រូវការនាវាដឹកយន្តហោះ យ៉ាងហោចណាស់បួនគ្រឿង ដើម្បីពង្រឹងអំណាចកងទ័ពជើងទឹក និងការពារប្រយោជន៍ចិននៅបរទេស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1582.txt	មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងខែមេសា និងខែឧសភាជាបន្តបន្ទាប់។ កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ គឺជារបៀបវារៈសំខាន់នៃជំនួបទាំងពីរ ខណៈលោក គីម ជុងអ៊ុន បានលើកឡើងម្ដងជាពីរដងថា កូរ៉េខាងជើងមានឆន្ទៈបោះបង់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ តើកូរ៉េខាងជើងមានឆន្ទៈមែន ឬក៏គ្រាន់តែប្រើប្រាស់ការចរចាដើម្បីរកផ្លូវដកដង្ហើមសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន? ជារឿងចំឡែក បើកម្ទេចរបស់ដែលប្រឹងធ្វើរាប់សិបឆ្នាំមកនោះ។	ឆ្នាំ២០១៨ ខុសពីឆ្នាំកន្លងទៅ។ ខុសត្រង់ថា កូរ៉េខាងជើងដូរអាកប្បកិរិយា១៨០ដឺក្រេ សឹងតែបត់តាមមិនចង់ទាន់។ ធ្លាប់តែសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ បាញ់មីស៊ីលរំលងទ្វីបក្ឌុងក្ឌាំងផ្អើលពេញពិភពលោក កូរ៉េខាងជើង ប្រកាសចូលរួមកម្មវិធីអូឡាំពិករដូវរងា និងបបួលកូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិកចរចាថែមទៀត។ សារអបអរឆ្នាំថ្មីរបស់មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ពិតជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុត។ គេមិនដែលគិតសោះថា សុខៗមេដឹកនាំវ័យក្មេងរូបនេះប្រកាសជាចំហថា ចង់ចរចាទៅវិញ។ ក្រៅពីបញ្ជូនអត្តពលិកចូលរួមក្នុងប្រកួតអូឡាំពិកឆ្នាំ២០១៨ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានបញ្ជូនប្អូនស្រីបង្កើតតែមួយគត់ គីម យ៉ូចុង ទៅកាន់កូរ៉េខាងត្បូងទៀតក្នុងនាមជាប្រេសិតពិសេសរបស់ខ្លួន។ តាមរយៈប្អូនស្រី លោក គីម បានអញ្ជើញប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង។ ក្រោយការចរចាច្រើនលើក ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នៅតំបន់ខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ មិនត្រឹមតែមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងឡើយ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏ថែមទាំងមានគម្រោងជួបជាមួយមេដឹកនាំអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ផងដែរ។ ជំនួបលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំប្រទេសគូសត្រូវទាំងពីរនេះ គ្រោងធ្វើនៅខែឧសភា ដោយផ្ដោតលើកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រកាសជំហរបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរដែលអាមេរិកទាមទាររាប់សិបឆ្នាំមកហើយ ដែលរឿងនេះធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ កាន់តែចង់ជួបលោក គីម ខ្លាំងឡើង។ មានសេណារីយោបីអាចនឹងកើតឡើងក្រោយជំនួបរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក។ សេណារីយោទីមួយ គឺកូរ៉េខាងជើងសម្រេចចិត្តបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនទាំងស្រុង ព្រមទាំងកម្ទេចអាវុធ ឬមីស៊ីល ដែលបានផលិតរួចរាល់។ ក្នុងបរិបទនេះ កូរ៉េខាងជើងអាចទទួលយកក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន បើកទ្វារប្រទេសរាប់អានគេឯងឡើងវិញ និងឈប់ធ្វើជារដ្ឋឯកោទៀត។ ជាថ្នូរមកវិញ សហគមន៍អន្តរជាតិនឹងលើកលែងទណ្ឌកម្មរាប់សិបជាន់ និងផ្ដល់ជំនួយឲ្យកូរ៉េខាងជើងដើម្បីស្ដារសេដ្ឋកិច្ច និងដោះស្រាយជីវភាពប្រជាជន។ អ្វីកាន់តែសំខាន់នោះ របបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏នឹងទទួលបានការសន្យាថា សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពរបស់ខ្លួនមិនត្រូវបានគំរាមកំហែងឡើយ ហើយលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅតែអាចបន្តដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងបានដដែល។ ការរក្សាអំណាចត្រកូល គីម នេះហើយ ជាមូលហេតុសំខាន់កូរ៉េខាងជើងផលិតនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ យ៉ាងណាមិញ ត្រង់ចំណុចនេះ យើងអាចសួរបកទៅវិញថា បើបោះបង់ដដែល ចាំបាច់ចំណាយលុយ ធនធាន ហើយត្រូវទណ្ឌកម្មសង្កត់កដកដង្ហើមមិនចង់រួចដើម្បីផលិតនុយក្លេអ៊ែរធ្វើអ្វី។ សេណារីយោទីពីរ គឺកូរ៉េខាងជើងផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែរខ្លះ តែមិនមែនទាំងស្រុងឡើយ។ ជាការពិត កូរ៉េខាងជើងមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយអាចហោះបាញ់ដល់គ្រប់ទីកន្លែងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកទៀត។ បើយកនុយក្លេអ៊ែរដាក់លើតុចរចា កូរ៉េខាងជើងកាន់តែមានទឹកមាត់ប្រៃ ដែលអាចទាមទារឲ្យអាមេរិកធ្វើសម្បទានខ្លះ។ បើគិតតាមផ្លូវនេះ ក្រុងព្យុងយ៉ាងអាចផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន ឬក៏កម្ទេចនុយក្លេអ៊ែរចោលខ្លះ កុំឲ្យពិបាកចំណាយថែទាំ។ ក្នុងករណីនេះ កូរ៉េខាងជើងបាញ់ព្រួញមួយបានសត្វបីឯណោះ។ ទីមួយ កូរ៉េខាងជើងនៅតែមាននុយក្លេអ៊ែរក្នុងឃ្លាំងទុកគំរាមអាមេរិកដដែល គ្រាន់តែមិនអាចអនុវត្តកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរបាន ហើយត្រូវបោះបង់អាវុធខ្លះប៉ុណ្ណោះ។ ទីពីរ របបដឹកនាំព្យុងយ៉ាងនឹងនៅតែគ្រប់គ្រងកូរ៉ខាងជើងដដែល។ ឯទីបី ទណ្ឌកម្មនឹងត្រូវដក ទោះជាតិច ឬច្រើនក្ដី ឯសេដ្ឋកិច្ចក៏មានដង្ហើមដកស្រួល ខណៈអាមេរិក និងអន្តរជាតិ ក៏មិនអាចវាយពាង ដោយគ្រាន់តែលឺផ្គរលាន់ដែរ ហើយជំនួយនឹងចូលកូរ៉េខាងជើងមិនខាន។ សេណារីយោទីបី គឺការចរចាគ្មានលទ្ធផល ហើយកូរ៉េខាងជើងមិនបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនអ្វីឡើយ និងរឹតតែផ្គើនដូចកន្លងមក។ បើចាំមិនភ្លេចទេ មុននឹងប្រកាសក្ដែងៗថាចង់បោះបង់នុយក្លេអ៊ែរនោះ កូរ៉េខាងជើងប្រកាន់ជំហរដាច់ខាតមិនយកនុយក្លេអ៊ែរទៅចរចាឡើយ។ សម្រាប់កូរ៉េខាងជើង និងលោក គីម ផ្ទាល់ អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ជាយ័ន្ត ជាអាវក្រោះការពាររបបដឹកនាំរបស់ត្រកូល គីម យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ និយាយឲ្យស្រួលយល់ទៅទៀត ឆ្លងកាត់ព្យុះភ្លៀងរាប់មិនអស់ គ្មានមិត្តរាប់រក ក្រីក្ររហេមរហាម ទណ្ឌកម្មវ័ណ្ឌក គឺដោយសារតែនុយក្លេអ៊ែរនេះឯង។ អ៊ីចឹងតើកូរ៉េខាងសុខចិត្តបោះបង់ដោយស្រួលៗយ៉ាងម៉េចទៅ? អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1583.txt	អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់បានបញ្ជាក់ថា អាល្លឺម៉ង់នឹងមិនចូលរួមក្នុងអន្តរាគមន៍យោធាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីឡើយ។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុបនេះបានអះអាងថា អាល្លឺម៉ង់នៅតែគាំទ្រពេញទំហឹងចំពោះចំណាត់ការនិងសកម្មភាពរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ និងអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW)។	ស្របពេលដែលអាមេរិក រួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេស និងបារាំងសង្គ្រឺតធ្មេញចង់វាយប្រហាររបបដឹកនាំស៊ីរី អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ លោកស្រី អេនជេឡា មឺហ្គែល នៅថ្ងៃ ១២ ខែមេសានេះ បានប្រកាសពេញមាត់ថា ទោះជាបែបណាក៏ដោយ អាល្លឺម៉ង់មិនចូលរួមក្នុងអន្តរាគមន៍យោធាឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកស្រីបានប្រកាសដូច្នេះក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន៖« អាល្លឺម៉ង់នឹងមិនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពយោធា ហើយខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា វាគ្មានឡើយការសម្រេចចិត្តពាក់ព័ន្ធការអន្តរាគមន៍យោធានេះ»។ មកដលពេលនេះស្ថានការណ៍នៅមជ្ឈិមបូព៌ាហាក់បន្តស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់ និងកាន់តែតានតឹង ដោយសារអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង ហាក់ដូចជាកំពុងស្វែងរកវិធានការយោធាចាំបាច់ដើម្បីតបតនឹងរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាផងដែរ។ ក្រុមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ក្រុមសកម្មជន និងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្រុងឌូម៉ា បន្តចោទប្រកាន់ថា អាសាដ ពិតជាបានប្រើប្រាស់អាវុធព្រៃផ្សៃនេះ ប៉ុន្តែស៊ីរីនិងរុស្ស៊ីបដិសេធដាច់អហង្ការតែម្តង។ ខណៈដែលមានតែព័ត៌មានចរចាអារ៉ាម ហើយការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមិនទាន់មានពិតប្រាកដជុំវិញការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ាប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង អះអាងថា លោកមានភស្តុតាងរឿងប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនេះផង។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់អាចទាយដឹងមុនថា លោកខាងលិចទាំងនេះនឹងចាត់វិធានការបែបណា ឬនៅពេលណាពិតប្រាកដដើម្បីប្រឆាំងស៊ីរីឡើយ។ ដោយឡែក ថ្វីបើអាល្លឺម៉ង់គ្មានគម្រោងចូលអន្តរាគមន៍យោធានៅស៊ីរីក្តី លោកស្រីមឺហ្គែល បានអះអាងថា រាល់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីគឺជារឿងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ ដូច្នេះហើយក្នុងនាម ជាមេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ លោកស្រីបានប្រកាសគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះរាល់សកម្មភាព និងចំណាត់ការរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិក៏ដូចជាអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមីដូចគ្នាដែរ។ គេឃើញមានការចុះផ្សាយថា ក្រុមការងារស្វែងរកការពិតរបស់អង្គការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីបានទៅដល់ទឹកដៅស៊ីរីហើយដើម្បីស្វែងរកភស្តុតាង និងកំណត់មុខសញ្ញាអ្នកប្រើប្រាស់អាវុធគីមី តាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីផង។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1584.txt	- សង្គ្រាមលោកលើទីពីរចប់ឆ្នាំ ១៩៤៥ កូរ៉េទាំងមូលត្រូវបានបែងចែកជាពីរដោយខាងជើងកាន់កាប់ដោយសហភាពសូវៀត និងខាងត្បូងកាន់កាប់ដោយកងទ័ពអាមេរិក។ មហាអំណាចទាំងពីរឯកភាពគ្នាបែងចែកកូរ៉េទាំងពីរតាមខ្សែស្របទី ៣៨។	-នៅឆ្នាំ ១៩៤៨ សារធាណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ ត្រូវបានគេប្រកាសជាផ្លូវការ ដោយមានលោក គីម អ៊ីលស៊ុងជាមេដឹកនាំ។ កាលនោះកងទ័ពសូវៀតក៏ចាប់ផ្តើមដកចេញពីកូរ៉េខាងជើងដែរ។ - ឆ្នាំ ១៩៥០ កូរ៉េខាងត្បូងប្រកាសឯករាជ្យ ដែលសកម្មភាពនេះបានបង្កឲ្យមានសង្គ្រាមរវាងកូរ៉េទាំងពីរដែលផ្ទុះឡើងថ្ងៃ ២៥ មិថុនា។ កាលណោះ កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងជាងប្រាំពីរម៉ឺននាក់ រួមជាមួយរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងបានឆ្លងបន្ទាត់ព្រំដែនខ្សែស្របទី ៣៨ ដើម្បីឈ្លានពានកូរ៉េខាងត្បូង។ - ថ្ងៃ ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥០ អាមេរិកប្រកាសចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ហារីទ្រូម៉ាន់ បានបញ្ជូនកងទ័ពអាមេរិកទៅគាំទ្រកូរ៉េខាងត្បូងដោយលោកមានបំណងទប់ស្កាត់ការសាយភាយមនោគមន៍វិជ្ជាកុម្មុយនីស្តចូលកូរ៉េខាងត្បូង។- ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៥០ ចិនដែលជាមិត្តជិតខាងកូរ៉េបានប្រកាសចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េដែរ ដោយមហាអំណាចនេះបានបញ្ជូនទ័ពមកគាំទ្រកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងរបស់លោកគីម អ៊ីលស៊ុង។ ក្រោមជំនួយពីចិន កូរ៉េខាងជើងបានយកឈ្នះ និងរុញច្រានកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូងនិងអាមេរិកចេញផុតខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនទី ៣៨។ -ថ្ងៃ ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥៣ កូរ៉េខាងជើង និងខាងត្បូងបានឯកភាពគ្នាបង្កើតបទឈប់បាញ់ជាផ្លូវការមួយ។ កូរ៉េទាំងពីរនៅតែបែងចែកជាពីរ ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាបង្កើតតំបន់គ្នានយោធានៅបន្ទាត់ព្រំដែនដែលបែងចែកប្រទេសទាំងពីរដែរ។ -ឆ្នាំ ១៩៧២ វាជាលើកដំបូងបង្អស់ដែលកូរ៉េខាងជើង និងខាងត្បូងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយស្តីពីការបង្រួបបង្រួមកូរ៉េទាំងពីរដោយសន្តិវិធី។ - ឆ្នាំ ១៩៨៥ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចចុះហត្ថលេខាចូលជាសមាជិកសន្ធិសញ្ញាហាមឃាត់ការរីកសាយភាយនៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដែលហាមប្រទេសនេះមិនឲ្យផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបាននោះ។ -ឆ្នាំ ១៩៩១ កូរ៉េទាំងពីរបានក្លាយខ្លួនជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិជាផ្លូវការ។ -ឆ្នាំ ១៩៩៣ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិករយៈចម្ងាយមធ្យម Rodong ចូលទៅក្នុងសមុទ្រជប៉ុន។ -ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៩៤ ស្ថាបនិកកូរ៉េខាងជើងលោក គីម អ៊ីលស៊ុងបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ហើយកូនប្រុសរបស់លោក គឺលោក គីម ជុងអ៊ីល បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងជំនួសឪពុកខ្លួន។ -ខែតុលាឆ្នាំ១៩៩៤ ដដែល កូរ៉េខាងជើងព្រមចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយអាមេរិកដោយកូរ៉េខាងជើងព្រមព្យួរកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ជាថ្នូរនឹងការទទួលបានប្រេង និងរោងចក្ររ៉េអាក់ទ័រធុនស្រាលចំនួនពីរ។ -ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៦ កូរ៉េខាងជើងជួបគ្រោះទុរភិក្សធ្ងន់ធ្ងរ ហើយរបាយការណ៍ព័ត៌មានបញ្ជាក់ថា មនុស្សប្រហែលបីលាននាក់ស្លាប់ដោយសារអត់ឃ្លាន។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ដដែល កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថាខ្លួនឈប់គោរពបទឈប់បាញ់ដែលបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េ ហើយរបបនេះបញ្ជូនទ័ពរាប់ម៉ឺននាក់មកកាន់តំបន់គ្មានយោធា។ ការប្រយុទ្ធគ្នាទ្រង់ទ្រាយតូចៗជាច្រើនកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។ -ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់រ៉ុក្កែតរយៈចម្ងាយឆ្ងាយដែលហោះរំលងជប៉ុនទៅធ្លាក់ចូលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ពិភពលោកភ្ងាក់ផ្អើលនឹងការបង្ហាញសមត្ថភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងបែបនេះ ដែលគេគ្រប់គ្នាមិនធ្លាប់គិតដល់។ -ឆ្នាំ ២០០០ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រកើតឡើង ដោយមានកិច្ចប្រជុំកំពូលអន្តរកូរ៉េរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងលោក គីម ដេជុង និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ីល។ ជំនួបនេះត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការបើកតំណាងទូតបណ្តោះអាសន្ន និងមានការបើកឲ្យជួបជុំគ្រូសារកូរ៉េផង។ អ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ កូរ៉េខាងត្បូងបានសម្រេចលើកលែងទោសដល់ជនជាតិកូរ៉េ ខាងជើងជាង ៣៥០០នាក់ឯណោះ។ -ឆ្នាំ ២០០២ ខែធ្នូ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថាខ្លួនចាប់ផ្តើមឡើងវិញរោងចក្រនុយក្លអ៊ែរនៅ Yongbyon និងបានប្រកាសបណ្តេញក្រុមអធិការកិច្ចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៅកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ -ឆ្នាំ ២០០៣ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថាខ្លួនដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងហាមឃាត់ការសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ NPT ។ សកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងជំរុញឲ្យមានការបង្កើតកិច្ចពិភាក្សាប្រាំមួយភាគីដែលមានសមាជិកដូចជាអាមេរិក ចិន រុស្ស៊ី កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន នោះ។ ខែសីហាឆ្នាំ ២០០៣ កិច្ចពិភាក្សាលើកទីមួយចាប់ផ្តើមនៅប៉េកាំង ដោយកាលនោះកូរ៉េខាងជើងបានស្នើឲ្យមានការស្តារទំនាក់ទំនងឡើងវិញ និងការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងមិនឈ្លានពានគ្នាជាមួយអាមេរិកដែរ។ -ឆ្នាំ ២០០៥ ខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងជើងសារភាពប្រាប់ពិភលោកជាលើកដំបូងបំផុតថា ខ្លួនពិតជាបានផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរមែនតែដើម្បីការការពារខ្លួនតែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ។ -នៅឆ្នាំ ២០០៦ ខែកក្កដា កូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលប្រាំពីរដើមរួមជាមួយមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយផង។ ប៉ុន្តែមីស៊ីលទាំងនេះផ្ទុះពេលហោះចេញបានបន្តិចបន្តួចនោះ។ -ដល់ខែតុលា កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរលើកដំបូង។ ការបាញ់នុយក្លេអ៊ែរនេះធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបារម្ភខ្លាំង ហើយបញ្ចេញទណ្ឌកម្មច្រើនសន្ធឹកទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងផង។ -ឆ្នាំ២០០៧ ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រជាលើកទីពីរអន្តរកូរ៉េត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្រុងព្យុយ៉ាង ដោយពេលនោះលោក គីម ជុងអ៊ីល បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក Roh Moo-hyun នោះ។ -នាខែឧសភា ឆ្នាំ ២០០៩ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរក្រោមដីជាលើកទីពីរ។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានថ្កោលទោសកម្មភាពនេះ។ -ខែមីនាឆ្នាំ ២០១០ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់ពន្លិចនាវាចម្បាំងកូរ៉េខាងត្បូងមួយគ្រឿងឈ្មោះថា Cheonan។ -ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១០ លោក គីម ជុងអ៊ីល បានតែងតាំងកូនប្រុសរបស់ខ្លួន គីម ជុងអ៊ុនឲ្យកាន់តំណែងនយោបាយ និងយោធាជាន់ខ្ពស់ដែលគេទស្សន៍ទាយថាជាការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ អ្នកស្នងតំណែងផង។ - ខែធ្នូឆ្នាំ ២០១១ លោក គីម ជុងអ៊ីល ស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ហើយលោក គីម ជុងអ៊ុន ក្លាយជាមេដឹកនាំស្តីទីរបស់ប្រទេសនេះ។ -ខែមេសាឆ្នាំ ២០១២ លោក គីម ជុងអ៊ុង ក្លាយជាមេដឹកនាំផ្លូវការ ហើយដើម្បីរម្លឹកខួបកំណើតលើកទី ១០០ របស់ស្ថាបនិកកូរ៉េខាងជើង ប្រទេសនេះបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ Taepodong ប៉ុន្តែបរាជ័យ។ -ឆ្នាំ ២០១៣ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនជាលើកទីបី។ -ឆ្នាំ ២០១៤ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យមពីរដើមជាលើកដំបូងបំផុតចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៩ មក ហើយសកម្មភាពនេះគឺបំពានដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ - ខែសីហាឆ្នាំ ២០១៥ កូរ៉េខាងត្បូងផ្អាក់ការចាក់ឧគ្ឃោសនសព្ទតាមបណ្តោយព្រំដែនគ្មានយោធា ក្រោយពេលទាហានកូរ៉េខាងជើងនាំគ្នាបាញ់លើ។ -ខែមករាឆ្នាំ ២០១៦ កូរ៉េខាងជើងប្រកាសថាខ្លួនបានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនដោយជោគជ័យ។ វាត្រូវបានចាត់ទុកជាការបាញ់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរជាលើកទីបួន។ -ខែឧសភា មហាសន្និបាតបក្សពលករកូរ៉េខាងជើងសម្រេចបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោក គីម ជុងអ៊ុនជាប្រធានបក្ស។ -ខែកញ្ញាឆ្នាំដដែលកូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់សាកល្បងអាវុធនុក្លេអែររបស់ខ្លួនជាលើកទីប្រាំ។ -ខែមករាឆ្នាំ ២០១៧ គីម ជុងអ៊ុន ប្រកាសថាកូរ៉េខាងជើងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយក្នុងការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលនាំផ្លូវរយៈចម្ងាយឆ្ងាយដែលអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរបាន។ -នៅខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៧ កូរ៉េខាងជើងសម្រេចបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយចូលសមុទ្រជប៉ុន ខណៈខាងអ្នកជំនាញជឿជាក់ថា មីស៊ីលនេះអាចបាញ់ដល់អាឡាស្កា។ -ខែសីហា ភាពតានតឹងកើនឡើងខ្លាំងដោយកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកបន្តសង្គ្រាមពាក្យសម្តីជាមួយគ្នា ដោយកូរ៉េខាងជើងគំរាមបាញ់មីស៊ីលទៅក្បែរកោះអាមេរិកហ្កាមនៅមហាអំណាចប៉ាស៊ីហ្វិកផង។ -ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១៧ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាលើកទីប្រាំមួយ ហើយវាមានសមត្ថភាពអាចបាញ់ដល់សហរដ្ឋអាមេរិកផង។ -ខែមករាឆ្នាំ ២០១៨ ជំនួបរវាងប្រទេសទាំងពីរចាប់ផ្តើមឡើងវិញក្រោយអាក់ខានអស់ប្រហែលពីឆ្នាំ។ ជំនួបនេះបង្ហាញថាទំនាក់ទំនង ប្រទេសទាំងពីរប្រសើរឡើងក្រោយមានភាពតានតឹងខ្លាំង។ កូរ៉េខាងជើងកាលនោះប្រកាសថា ខ្លួននឹងបញ្ជូនក្រុមតំណាងប្រជាជនកូរ៉េខាជើងទៅចូលរួមកីឡាអូឡាំពិករដូវរងារ។ -២៧ ខែមេសា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ក្លាយជាមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដំបូងដែលចូលដីកូរ៉េខាងត្បូង ហើយលោកជួបពិភាក្សាជាមួយលោក មូន ចេអ៊ីនដើម្បីពិភាក្សាពីទំនាក់ទំនង កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងការបង្រួបបង្រួមជាតិកូរ៉េផងដែរ៕ ឯកសារពិគ្រោះ -សារព័ត៌មាន BBC -សារព័ត៌មាន New York Times -ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP -This day in History អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1585.txt	រដ្ឋអាហ្វ្រិកជីប៊ូទី បានក្លាយជាមូលដ្ឋានយោធារបស់មហាអំណាចពិភពលោកជាច្រើន។ អាមេរិក បារាំង អ៊ីតាលី ជប៉ុន និងចុងក្រោយចិនបានបោះទីតាំងយោធារបស់ខ្លួននៅប្រទេសនេះ។ មានទីតាំងជាប់មាត់សមុទ្រក្រហម និងឈូងសមុទ្រអាដែន ជីប៊ូទីស្ថិតនៅលើទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ក្រោមក្រសែភ្នែកមហាអំណាច។ វត្តមានរបស់មហាអំណាចទាំងនេះធ្វើឲ្យជីប៊ូទីដ៏ក្រីក្រក្លាយជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនផង តែក៏ធ្វើឲ្យប្រទេសនេះជួបបញ្ហាដែរ។	ស្ថិតនៅមាត់ច្រកខាងត្បូងទៅកាន់សមុទ្រក្រហម ដែលជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយ ជីប៊ូទី បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍មហាអំណាចធំៗ។ មានប្រជាជនមិនដល់មួយលាននាក់ផង ជីប៊ូទី គឺជាមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិក មហាអំណាចអឺរ៉ុប និងអាស៊ី ជាមួយនឹងហេតុផលខុសៗគ្នា។ មហាអំណាចខ្លះដាក់ទ័ពដើម្បីគោលដៅប្រឆាំងភេរវកម្ម ខ្លះការពារនាវាដឹកជញ្ជូនពីការគំរាមកំហែងរបស់ចោរសមុទ្រ និងខ្លះទៀតបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សម្ភារ។ ក្នុងនាមជាអតីតអាណានិគមរបស់ជីប៊ូទី បារាំងបានរក្សាមូលដ្ឋាយោធាបរទេសមួយកន្លែងរដ្ឋអាហ្វ្រិកមួយនេះ ជាមួយនឹងកងទ័ពជាច្រើនពាន់នាក់ នាវាចម្បាំង យន្តហោះ និងរថពាសដែកជាច្រើនទៀត។ នៅឆ្នាំ២០០១ ក្រោយហេតុការវាយប្រហារភេរវកម្មលើអាគារភ្លោះ អាមេរិកក៏បានបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ព Camp Lemonnier នៅជីប៊ូទី។ នេះជាមូលដ្ឋានទ័ពធំជាងគេនៅអាហ្វ្រិក និងមានគោលដៅគាំទ្រយុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្មនៅយេម៉ែន និងអាហ្វ្រិកជារួមដែរ។ នៅឆ្នាំ២០១១ កងស្វ័យការពារជប៉ុនចំនួន១៨០នាក់ ត្រូវបានពង្រាយនៅជីប៊ូទី ដែលជាមូលដ្ឋានជប៉ននៅបរទេសទីមួយ។ បន្ទាយទ័ពជប៉ុនមានទំហំ១២ហិកតា ស្ថិតនៅក្បែរបន្ទាយ Camp Lemonnier របស់អាមេរិក។ បេសកកម្មរបស់ជប៉ុន គឺចូលរួមក្នុងកម្លាំងអន្តរជាតិដើម្បីប្រមាញ់ក្រុមចោរសមុទ្រនៅឈូងសមុទ្រអាដែន និងដែនទឹកនៅក្បែសូម៉ាលី។ រដ្ឋអឺរ៉ុបអ៊ីតាលី ក៏មានមូលដ្ឋានទ័ពផ្ទាល់ខ្លួននៅជីប៊ូទីដែរ ខណៈអាល្លឺម៉ង់ និងអេស្ប៉ាញប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពបារាំង។ ចិន គឺជាមហាអំណាចចុងក្រោយគេដែលបោះទីតាំងយោធានៅរដ្ឋអាហ្វ្រិកស្ថិតចំតំបន់កុយរមាសអាហ្វ្រិក។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ចិន បានបើកមូលដ្ឋានទ័ពនៅបរទេសដំបូងគេរបស់ខ្លួននៅក្បែរមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកតែម្ដង។ កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីបង្ហាញថា ចិនអាចរក្សាវត្តមានយោធានៅជីប៊ូទីដល់ឆ្នាំ២០២៦ និងអាចពង្រាងយោធាបានចំនួនមួយម៉ឺននាក់ផង។ នេះជាយុទ្ធសាស្ត្របង្ហាញសាច់ដុំកម្លាំងជើងទឹកផង និងចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិផង។ ជាមួយនឹងវត្តមានយោធាមហាអំណាចច្រើនបែបនេះ ជីប៊ូទី ទទួលបានទាំងផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។ ផលប្រយោជន៍វិជ្ជមានទីមួយ គឺការទទួលបានប្រាក់ចំណូលសន្ធឹកសន្ធាប់ ព្រោះមហាអំណាចទាំងនោះត្រូវជួលដីដើម្បីសាងសង់មូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន។ បើតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera អាមេរិកត្រូវបង់ឲ្យជីប៊ូទីមួយឆ្នាំ៦៣លានដុល្លារសម្រាប់រយៈពេល១០ឆ្នាំ។ ឯជប៉ុនវិញបង់១.២លានដុល្លារ ហើយចិនបង់លុយចំនួន២០លានដុល្លារ បន្ថែមពីលើការវិនិយោគរាប់ពាន់លានដុល្លាររួចស្រេចហើយនោះ។ ចំណូលសន្ធឹកសន្ធាប់នេះ បានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចរបស់ជីប៊ូទីយ៉ាងខ្លាំង។ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ជីប៊ូទីបានកើនឡើងទ្វេដង ហើយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ការតភ្ជាប់ក្នុងស្រុកដូចជាកំពង់ផែ និងផ្លូវដឹកជញ្ជូន ត្រូវបានសាងសង់ជាបន្តបន្ទាប់។ ប្រភពហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់នៃផែនការទាំងនេះ គឺបានមកពីការវិនិយោគរបស់ចិន។ សម្រាប់ជីប៊ូទី វត្តមានមូលដ្ឋានទ័ពបរទេស មិនត្រឹមតែជួយការពារប្រទេសនេះឡើយ តែក៏ជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ ជីប៊ូទីក៏ប្រឈមមុខបញ្ហាដោយសារវត្តមានទាហានមហាអំណាចជាច្រើននេះដែរ។ ដូចដឹងស្រាប់ តំបន់កុយរមាសអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ាដែលនៅក្បែរជីប៊ូទី ជាតំបន់មានសន្តិសុខផុយស្រួយ និងមានជម្លោះមិនចេះដាច់ ហើយទាហានបរទេសទាំងនោះក៏មានបេសកកម្មប្រយុទ្ធនៅទីនោះដែរ។ នេះមានន័យថា ជីប៊ូទីកំពុងបង្កើតសត្រូវដោយប្រយោល គឺមិនមែនតាមរយៈការជីប៊ូទីផ្ទាល់ឡើយ តែដោយសារមហាអំណាចតែម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1586.txt	សក្តានុពលធម្មជាតិ បូកផ្សំជាមួយនឹងផែនការអភិវឌ្ឍមិនឈប់ឈររបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បាននិងកំពុងតែធ្វើឲ្យកោះត្រល់ ឬវៀតណាម ហៅថា Phú Quốc កាន់តែក្លាយជាទិសដៅសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចររាប់លានក្នុងមួយឆ្នាំៗ ។ សម្រាប់វៀតណាម កោះត្រល់ ជាកោះ ដែលធំបំផុតរបស់ប្រទេស ដែលអំណោយផលទាំងអាកាស និងទេសភាព។	តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News នៅថ្ងៃ២៨ មីនា នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កោះត្រល់ បានក្លាយជាទីកន្លែងសម្រាកលំហែកាយដ៏ពេញនិយមបំផុតរបស់វៀតណាម ខណៈ រដ្ឋាភិបាលវៀណាម ក៏បានដាក់គោលនយោបាយអាទិភាពក្នុងការកែប្រែកោះនេះឲ្យក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលអេកូទេសចរណ៍ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុក្នុងតំបន់មួយផងនោះ ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជន នៃកោះត្រល់ លោក Huỳnh Quang Hưng បានអះអាងថា ហេតុផលដែលធ្វើ់ឲ្យកោះត្រល់ ដែលវៀតណាម ពណ៌នាថាជាកោះគជរបស់ខ្លួន មានភ្ញៀវទេសចរបរទេសកាន់តែមកលេងច្រើននោះ ក៏ដោយសារតែ ទេសភាព ឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ស្អាត រួមទាំងអាកាសដ៏កក់ក្តៅ ដែលផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យភ្ញៀវទេសចរអាចរីករាយកម្សាន្តស្ទើរពេញមួយឆ្នាំបាន ។ បើតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋបាលប្រចាំតំបន់ គិតចាប់ពីវៀតណាម អនុវត្តគោលនយោបាយទូលាយដោយលើកលែងទិដ្ឋការរយៈពេល៣០ថ្ងៃសម្រាប់ការស្នាក់របស់ភ្ញៀវបរទេសនៅឆ្នាំ២០១៤ មានភ្ញៀវទេសចរជាច្រើន បានទៅលេងនៅក្នុងតំបន់នោះជាបន្តបន្ទាប់ ។ ជាក់ស្តែងនៅឆ្នាំមុន មានភ្ញៀវទេសចររហូតដល់ ១,៩៦ លាន នាក់ ដែលបានទៅដល់ទីនោះ ។ តាមការអះអាងរបស់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគនៃកោះត្រល់ ដែលដកស្រង់ដោយសារព័ត៌មានវៀតណាមដដែលនោះ ប៉ុន្មានឆ្នាំមុនកន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុន ពិបាកក្នុងការស្វែងរកបុគ្គលិកសម្រាប់ធ្វើការលើវិស័យ ទេសចរណ៍ណាស់ ។ ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន មានប្រជាជនកាន់តែច្រើនទៅៗមកពីវៀតណាមដីគោកទៅបម្រើការនៅទីនោះ ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ក៏បានប្រកាសពីគម្រោងនៃការដំណើរការសាងសង់ព្រលានយន្តហោះបន្ថែមនៅតំបន់កោះត្រល់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅកំណើននៃភ្ញៀវទេសចរ ដែលនឹងត្រូវចំណាយថវិកាប្រមាណជាង១៣០ លានដុល្លារ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1587.txt	ចិនកំពុងសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាការពារជាតិទំនើបចុងក្រោយបំផុតរបស់ខ្លួនដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្លាស់ប្ដូរអាកាសធាតុមានតម្លៃទាប សំដៅបង្កើតភ្លៀងឲ្យច្រើននៅតំបន់ខ្ពង់រាបទីបេ។ បណ្ដាញនៃប្រព័ន្ធបង្កើតទឹកភ្លៀងនេះ ដែលមានទំហំធំជាងផ្ទៃដីអេស្ប៉ាញដល់ទៅបីដង មានសមត្ថភាពបញ្ជូនចុណ្ណភាគទៅកាន់បរិយាកាសដើម្បីបង្កើតពពក រួចកើតទៅជាទឹកភ្លៀងនៅខ្ពង់រាបដែលជាតំបន់ស្តុកទឹកធំជាងគេរបស់អាស៊ី។	ក្នុងគោលដៅបង្កើតបរិមាណទឹកភ្លៀង ចិនបានបង្កើតប្រព័ន្ធបង្កើតទឹកភ្លៀងដ៏ធំមួយនៅតំបន់ទីបេ។ ប្រព័ន្ធដ៏ធំ ដែលមានបណ្ដាញឡកម្ដៅដ៏ច្រើនអាចបង្កើនបរិមាណទឹកភ្លៀងនៅទីនោះរហូតដល់ដប់ពាន់លានម៉ែត្រគូបក្នុងមួយឆ្នាំ ឬប្រហែល៧ភាគរយនៃបរិមាណទឹកប្រើប្រាស់សរុប។ នេះបើតាមអ្នកស្រាវជ្រាវក្នុងគម្រោងនេះ។ ឡកម្ដៅប្រើប្រាស់ប្រេងរាប់ពាន់ នឹងត្រូវកសាងនៅទីតាំងដែលត្រូវបានជ្រើសរើសនៅខ្ពង់រាបទីបេដើម្បីបង្កើតទឹកភ្លៀងលើផ្ទៃដីចំនួន១.៦លានគីឡូម៉ែត្រក្រលា ឬស្មើនឹងបីដងផ្ទៃដីរបស់អេស្ប៉ាញ។ ឡទាំងនោះដុតប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីផលិតជាអ៊ីយ៉ូដពណ៌ប្រាក់ ដែលមាននាទីបង្កើតពពក និងមានសណ្ឋានដូចជាទឹកកក។ ឡទាំងនោះត្រូវបានដាក់លើកំពូលភ្នំខ្ពស់ ឈមមុខទិសដៅខ្យល់មូសុងបក់ពីអាស៊ីខាងត្បូង។ ពេលខ្យល់បក់កាត់ភ្នំ ខ្យល់បង្កើតជាចរន្តឡើងលើនិងនាំចុណ្ណភាគទៅបង្កើតភ្លៀងនិងព្រិល។ អ្នកស្រាវជ្រាវក្នុងគម្រោងនេះបានប្រាប់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ថា ឡកម្ដៅចំនួន៥០០ហើយត្រូវបានពង្រាយនៅតាមខ្ពង់រាបរបស់ទីបេ ស៊ីនជាំង និងតំបន់ផ្សេងទៀតក្នុងគោលដៅធ្វើពិសោធ។ លទ្ធផលបង្ហាញថា ប្រព័ន្ធថ្មីនេះផ្ដល់លទ្ធផលគួរឲ្យត្រេកអរ។ គម្រោងនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិន China Aerospace Science and Technology Corporation ដែលកាន់កាប់គម្រោងធំៗជាច្រើន។ បើប្រៀបធៀបនឹងការបង្កើតទឹកភ្លៀងដោយបាចម្សៅពីលើអាកាស វិធីសាស្ត្រដុតកម្ដៅនេះចំណាយប្រាក់អស់តិចជាង។ ឧបករណ៍ដុតកម្ដៅមួយត្រូវចំណាយចំនួន៨០០០ពាន់ដុល្លារដើម្បីសាងសង់ និងដំឡើង។ តម្លៃនេះនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយថែមទៀតនៅពេលមានការផលិតទ្រង់ទ្រាយធំ។ ចំណែកឯការបាចម្សៅតាមយន្តហោះវិញ ត្រូវចំណាយប្រាក់ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងគ្រប់ដណ្ដប់លើផ្ទៃដីតូចប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ វិធីសាស្ត្របង្កើតភ្លៀងបែបខាងលើ មិនទាន់ត្រូវបានអនុវត្តផ្លូវការនៅឡើយទេ និងរង់ចាំការសម្រេចពីរដ្ឋាភិបាលចិនសិន ដ្បិតជាគម្រោងធំដែលត្រូវការការវាយតម្លៃម៉ត់ចត់ ការសាកល្បងជាច្រើនដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ គេនៅឃើញមានការជជែកដេញដោលរវាងជម្រើសវិធីសាស្ត្រថ្មីនេះ និងការបាចម្សៅតាមយន្តហោះដែលជាបង្កផលប៉ះពាល់ទ្រង់ទ្រាយតូច ទោះមានវិសាលភាពតូចក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1588.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានប្រតិកម្មខ្លាំងទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ ដែលបានចេញគោលនយោបាយថ្មីដែលក្រុងប៉េកាំងយល់ឃើញថា មិនគប្បី និងផ្ទុយពីការពិតពាក់ព័ន្ធតំបន់ជម្លោះរបស់ភាគីទាំងពីរ ។ សម្រាប់ក្រុងប៉េកាំង ទង្វើរបស់ក្រុងតូក្យូបែបនេះ គឺជាសកម្មភាពបង្កហេតុមួយ ដែលត្រូវតែបញ្ឈប់ ។	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក លូ កាង នៅថ្ងៃ៣១ មីនា ចេញប្រតិកម្ម និងទទូចឲ្យជប៉ុន កែតម្រូវ និងប្រកាន់ខ្ជាប់រឿងប្រវិត្តសាស្ត្រ នៅពេលដែលអប់រំយុវជន និងអ្នកជំនាន់ក្រោយរបស់ខ្លួន ហើយ ក៏ត្រូវតែបញ្ចប់សកម្មភាពបង្ករឿងនានានៅក្នុងតំបន់កោះ Diaoyu (ហៅដោយចិន) ឬ Senkaku (ហៅដោយជប៉ុន) ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua អ្នកនាំពាក្យ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖« ចិន ប្តេជ្ញាការពារបូរណភាពដែនដីយ៉ាងដាច់ខាត ហើយ រាល់ការប៉ុនប៉ងបំពានអធិបតេយ្យរបស់ចិនលើតំបន់កោះ Diaoyu មិនមានប្រយោជន៍អ្វីឡើយ » ។ លោក បន្ថែមថា តំបន់ប្រជុំនេះ គឺជាផ្នែកមួយរបស់ចិន តាំងពីសម័យបុរាណកាលមកម្ល៉េះ ។ អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ អះអាងថា ក្រុងប៉េកាំង បានដាក់បណ្តឹងជំទាស់ទៅនឹងគោលនយោបាយថ្មីរបស់ក្រុងតូក្យូរួចហើយ ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុងប៉េកាំង ក៏ទទូចឲ្យក្រុងតូក្យូប្រឈមនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក៏ដូចជាអ្វីដែលជាការពិត ។ ប្រតិកម្មនេះ ធ្វើឡើង ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន នៅថ្ងៃ២៩ មីនា បានប្រកាសកែសម្រួលសៀវភៅណែនាំគោលរបស់សាលាដោយតម្រូវឲ្យសិស្ស ត្រូវតែទទួលបានការបង្រៀន ថា កោះ Diaoyu គឺជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ជប៉ុន ដែលមិនមែនជាដែនជម្លោះអធិបតេយ្យអ្វីឡើយ ។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ក្រៅពីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយនឹងរដ្ឋអសាន ចិន ក៏មានជម្លោះអធិបតេយ្យនៅសមុទ្រចិនខាងកើត ជាមួយជប៉ុន ជាច្រើនទសវត្សរ៍ផងដែរ ។ ភាគទាំងពីរ តែងតែអះអាងថា តំបន់នោះ ស្ថិតក្នុងអធិបតេយ្យរៀងៗខ្លួន ហើយ ជានិច្ចកាល ក៏មានការប្រឈមមុខការទូត និងយោធា តាមរយៈនាវាល្បាតផងដែរ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1589.txt	កាសែតកូរ៉េខាងត្បូង JoongAng Ilbo បានផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ថា ម៉ុងហ្គោលី និងសិង្ហបុរី ជាជម្រើសពីរចុងក្រោយដែលអាចធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះជំនួបប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ ដោយស្រង់ប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធក្នុងការសម្រេចចិត្តនេះ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងបានគូសឈ្មោះទីក្រុងនៅប៉ែកអឺរ៉ុបចោល ព្រោះនៅឆ្ងាយពីកូរ៉េខាងជើងដែលពិបាកសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ។	ចុងក្រោយទៅ អាស៊ីអាចធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃជំនួបរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលគេឯងទន្ទឹងរង់ចាំយ៉ាងអន្ទះសារ។ មន្ត្រីដែលស្និទ្ធនឹងការសម្រេចចិត្តបានប្រាប់កាសែតកូរ៉េខាងត្បូង JoongAng Ilbo នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ថា ម៉ុងហ្គោលី និងសិង្ហបុរីក្នុងបញ្ជីឈ្មោះចុងក្រោយដែលត្រូវសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសឲ្យរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រមិនដែលមានពីមុនមករវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ ក្រោយលោក ត្រាំ និងលោក គីម យល់ព្រមជួបគ្នា ប្រទេសខ្លះនៅតំបន់អឺរ៉ុបដូចជាស្វ៊ីស និងស៊ុយអែត ត្រូវបានគេជឿថា ស្ថិតក្នុងការពិចារណាព្រោះតែប្រទេសទាំងនេះមានទំនាក់ទំនងល្អទាំងជាមួយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ហើយក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាប្រទេសអាព្យាក្រឹត្យផង។ ប៉ុន្តែប្រភពព័ត៌មានខាងលើនិយាយថា បេក្ខភាពប្រទេសទាំងនេះត្រូវបានដកចេញវិញ ព្រោះលោក គីម ពិបាកធ្វើដំណើរណាស់។ ដូច្នេះទើបអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង កំពុងចរចាដើម្បីជ្រើសរើសប្រទេសអាស៊ីខាងលើវិញ។ មធ្យោបាយធ្វើដំណើរជាបញ្ហាសំខាន់សម្រាប់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ព្រោះរដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះគ្មានយន្តហោះស៊េរីទំនើបៗឡើយ។ យន្តហោះផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក គីម ធុន Chammae-1 ផលិតក្នុងទសវត្សរ៍៧០របស់រុស្ស៊ី មិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុបដោយមិនមានការឈប់សំចតឡើយ។ យន្តហោះនេះអាចធ្វើដំណើរបានក្នុងរយៈចម្ងាយប្រហែល៥ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ប៉ុន្តែពីកូរ៉េខាងជើងទៅស៊ុយអែតមានចម្ងាយជាង៧ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ហើយទៅស្វ៊ីសមានចម្ងាយប្រហែល៨៥០០គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ ខណៈមិនអាចធ្វើដំណើរឆ្ងាយបាន ហើយលោក ត្រាំ ក៏មិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ព្យុងយ៉ាងទៀតនោះ កូរ៉េខាងជើងចង់ឲ្យម៉ុងហ្គោលីរៀបចំជំនួបតែម្ដង។ សម្រាប់កូរ៉េខាងជើង ម៉ុងហ្គោលីជាប្រទេសរួសរាយ នៅជិតផងដែលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់លោក គីម ធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងក៏បាន។ ចំពោះអាមេរិកវិញ ម៉ុងហ្គោលី ក៏ជាជម្រើសល្អមួយដែរ តែទាស់ត្រង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់ខ្សោយ។ ហេតុនេះអាមេរិកចង់បានសិង្ហបុរីវិញ។ ប្រភពព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនចង់ឲ្យប្រទេសអាស៊ីដែលពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងជាមួយកូរ៉េខាងជើងធ្វើម្ចាស់ផ្ទះឡើយ និងសំឡឹងឃើញរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជំនួសវិញ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកត្តាសន្តិសុខរបស់សិង្ហបុរី ជាចំណុចដែលអាមេរិកពេញចិត្ត ហើយម្យ៉ាងទៀតលោក ត្រាំ ក៏បានម្ចាស់ផ្ទះដែលឆើតឆាយផងដែរ។ លើសពីនេះ សិង្ហបុរីក៏មានទំនាក់ទំនងល្អទាំងជាមួយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_159.txt	ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ បានប្រកាសតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ក្រោយលោក Michel Barnier ត្រូវបានរដ្ឋសភា គ្រប់គ្រងដោយឆ្វេងនិយម និងស្តាំនិយមជ្រុលដកតំណែង។	អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋាភិបាលបារាំង ប្រឈមនឹងការបោះឆ្នោតមិនទុកចិត្ត ក្រោយកាន់តំណែងមិនដល់៣ខែ ក្រោយលោក Michel Barnier ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបារាំង ត្រូវបានរដ្ឋសភាដកតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានប្រកាសថានឹងតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ដែលផ្តល់អាទិភាពលើការរៀបចំ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍តាមទូរទស្សន៍ នៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ លោកម៉ាក្រុង បានប្រកាសជ្រើសរើសអ្នកកាន់តួនាទីនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ បន្ទាប់ពីលោក Barnier អស់តំណែង។ លោក អះអាងថា «រឿងចម្បង គឺថវិកាជាតិឆ្នាំ២០២៥»។ រដ្ឋាភិបាលថ្មី នឹងរៀបចំច្បាប់ថវិកាថ្មីសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ ដែលអាចឱ្យបារាំង វិនិយោគក្នុងវិស័យយោធា ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ សមត្ថកិច្ចនគរបាល និងជួយសង្គ្រោះកសិករដែលជួបការលំបាក។ លោក ម៉ាក្រុង បានអះអាងបែបនេះ។ ប្រធានាធិបតីបារាំង បានចោទថា គណបក្សស្ដាំនិយម និងឆ្វេងនិយម បានព្រួតដៃគ្នា បង្កើតបញ្ហា ដោយធ្វើឱ្យលោក Barnier អស់តំណែង។ បន្ថែមពីនេះ លោក ម៉ាក្រុង បានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក នឹងមិនចុះចេញពីតំណែងប្រធានាធិបតីទេ រហូតដល់អាណត្តិលោក នឹងបញ្ចប់នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៧។ ទោះលាលែងពីតំណែងក្តី លោក Barnier ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្តីទីសិនរហូតនាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មីចូលកាន់តំណែង។ ប្រធានរដ្ឋសភា លោកស្រី Yaël Braun-Pivet បាននិយាយក្នុងវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ ថា លោក ម៉ាក្រុង ត្រូវតែជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជាបន្ទាន់ដែលអាចធ្វើការដើម្បីចេញសេចក្ដីអនុម័តលើច្បាប់ថវិកាថ្មី និងមិនត្រូវមានការស្ទាក់ស្ទើរផ្នែកនយោបាយនោះទេ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ក៏នឹងជួបបញ្ហានៃការដោះស្រាយក្នុងសភាបារាំងដែលពោរពេញដោយការខ្វែងគំនិតគ្នា ជាពិសេសលើបញ្ហាការអនុម័តថវិកាឆ្នាំ២០២៥ ខណៈដែលបារាំង ត្រូវការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ គួរជម្រាបថា លោក Michel Barnier បានលាលែងពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង បន្ទាប់ពីសភាបារាំង បោះឆ្នោតដកសេចក្ដីទុកចិត្ត។ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីបន្ទាប់អាចជា រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ លោក Sébastien Lecornu, រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ លោក Bruno Retailleau និងអតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោក François Bayrou។ ប្រធានាធិបតីបារាំង ក៏រងការមិនពេញចិត្ត និងត្រូវបានជំរុញឱ្យចាកចេញពីតំណែងពីបក្សប្រឆាំងផងដែរ។ ប្រធានបក្សឆ្វេងនិយម La France Insoumise លោក Manuel Bompard បាននិយាយក្នុងថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ ថាស្ថិរភាពនយោបាយបារាំង ទាមទារការចុះចេញពីតំណែងរបស់លោក ម៉ាក្រុង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1590.txt	ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រធានបទក្ដៅជាងគេសម្រាប់កិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនៃសភាទាំងពីរ គឺសភាប្រជាជន និងសភាពិគ្រោះយោបល់។ នេះបើតាមការស្ទាបស្ទង់ ដែលរៀបចំដោយ People’s Daily Online ។	កិច្ចប្រជុំដំបូងនៃសភាប្រជាជន នីតិកាលទី១៣ នឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ខណៈកិច្ចប្រជុំដំបូងនៃសភាពិគ្រោះយោបល់ នីតិកាលទី១៣ បានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា។ កិច្ចប្រជុំសភា ដែលធ្វើឡើងនៅរដ្ឋធានីប៉េកាំង គឺជាការវិវត្តដ៏សំខាន់សម្រាប់ការកែទម្រង់ និងការអភិវឌ្ឍរបស់ចិននៅពេលអនាគត។ ការស្ទាបស្ទង់ដែលរៀបចំដោយ People’s Daily Online នៅមុនកិច្ចប្រជុំទាំងពីរនេះ បានគ្របដណ្ដប់លើការបោសសម្អាតអំពើពុករលួយ សន្តិសុខសង្គម ការកែទម្រង់ និងការបើកចំហ ការពង្រឹងតំបន់ជនបទ ទំនុកចិត្តផ្នែកវប្បធម៌ និងបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលយកចិត្តទុកដាក់ដោយប្រជាជនចិនអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំសភាទាំងពីរ។ ការស្ទាបស្ទង់ដែលធ្វើឡើងក្នុងខែកុម្ភៈ មានអ្នកចូលរួមដល់ទៅ៤,២១លាននាក់។ យុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្ម សន្តិសុខសង្គម ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំ ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានបទសំខាន់ទាំងប្រាំ ខណៈដែលការកែទម្រង់ និងការបើកចំហ និងការពង្រឹងតំបន់ជនបទ គឺជាប្រធានបទលេចធ្លោបំផុត។ នេះជាមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលអំពើពុករលួយក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់នោះ ព្រោះក្នុងការស្ទាបស្ទង់១៨ឆ្នាំចុងក្រោយ អំពើពុករលួយ ស្ថិតនៅបញ្ជីប្រធានបទក្ដៅ៧ដងទៅហើយ។ ចិនបានពង្រឹងយុទ្ធនាការបោសសម្អាតគ្រឿងញៀនជាច្រើនឆ្នាំហើយ។ ក្នុងចំណោមវិធានការតឹងរ៉ឹងក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ការអនុវត្តគម្រោងកែទម្រង់ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យវិន័យថ្នាក់ជាតិ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជន ខណៈដែលការធ្វើបត្យាប័នជនល្មើសគេចខ្លួននៅបរទេសដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីក្រហម ក៏ទទួលបានការយកចិត្តទុកដែរ។ ក្រៅពីអំពើពុករលួយ បញ្ហាសង្គមទាក់ទងមនុស្សចាស់ក៏ជាការផ្ដោតអារម្មណ៍របស់ប្រជាជនចិនដែរ។ ៤០ភាគរយនៃអ្នកចូលរួមការស្ទាបស្ទង់លើកឡើងថា មនុស្សចាស់គ្មានផ្ទះ គឺជាក្រុមដែលគ្មានសុវត្ថិភាពបំផុត។ អ្នកចូលរួមក៏បង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះឧស្សាហកម្មថែទាំមនុស្សជរា កង្វះខាតការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារ និងសេវាកម្មថ្លៃជាដើម។ ការកែទម្រង់វិស័យអប់រំ ក៏ជាប្រធានបទក្ដៅដែរ ដោយអ្នកចូលរួមក្នុងការស្ទាបស្ទង់និយាយថា គម្លាតការអប់រំរវាងទីក្រុង និងជនបទ ត្រូវបានបង្រួម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1591.txt	អូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០១៨ ដែលក្រុងព្យុងឆាងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទុះបានបញ្ចប់ហើយ។ រដ្ឋធានីប៉េកាំង ប្រទេសចិន នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះបន្តសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ២០២២ ។ ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកនៅប៉េកាំង នឹងក្លាយជាគម្រូថ្មីក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡានេះប្រកបដោយចីរភាពតាមគោលការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ។	ស្របពេលដែលក្រុងប៉េកាំងត្រៀមខ្លួនធ្វើម្ចាស់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២២ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) បានដាក់ចេញគោលការណ៍ថ្មីសម្រាប់ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ IOC បញ្ញត្តិថ្មី គឺធានាថា ព្រឹត្តិការណ៍បួនឆ្នាំម្ដងនេះ រៀបចំដោយចំណាយថវិកាសមល្មម ផ្ដល់ប្រយោជន៍ និងប្រកបដោយចីរភាព។ ក្រុងប៉េកាំង នឹងក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះដំបូងគេ ដែលត្រូវអនុវត្តតាមគោលការណ៍ថ្មីនេះ។ តាមផែនការ ក្រុងប៉េកាំងនឹងសាងសង់កន្លែងប្រកួតចំនួន៥ ភូមិអូឡាំពិកចំនួន២ អាគារបណ្ដោះអាសន្នចំនួន៣ ធ្វើជាកន្លែងផ្ដល់ព័ត៌មាន និងការប្រគល់រង្វាន់ ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍអាគារចំនួន៨ សម្រាប់គោលដៅប្រើប្រាស់ឡើងវិញអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍។ ដោយឡែក មជ្ឈមណ្ឌលកីឡាហែលទឹកជាតិ Water Cube ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ២០០៨ នឹងត្រូវកែប្រែទៅជាកន្លែងប្រកួតកីឡា Curling សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០២២ វិញ។ ជាមួយគ្នានេះ សួនឧស្សាហកម្ម Shougang ដែលជាទីតាំងអតីតរោងចក្រផលិតដែក និងបិទ នៅ ឆ្នាំ ២០០៨ ក្លាយជាទីតាំងសម្រាប់ទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការរៀបចំការប្រកួត។ សួនឧស្សាហកម្មនេះ ត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលកីឡា និងកំសាន្ត។ ចំណែកឯអាគារទាំងឡាយដែលប្រើប្រាស់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០២២ ក៏ត្រូវប្រើប្រាស់ជាកន្លែងហាត់ប្រាណសាធារណៈដែរ។ ជុំវិញការទទួលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនេះ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ធ្លាប់លើកឡើងថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២២ គួរគោរពគំនិតអភិវឌ្ឍថ្មី ហើយការសាងសង់អាគារទាំងឡាយ ត្រូវគិតដល់ការប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងប្រកបដោយចីរភាពផង។ ក្រុងប៉េកាំង នឹងក្លាយជាទីក្រុងដំបូងគេ ដែលទទួលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្ដៅផង រដូវត្រជាក់ផង។ ការណ៍នេះនឹងរួមចំណែកច្រើនដល់ការពង្រឹងបទពិសោធន៍របស់ចិនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1592.txt	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ផាន់ វ៉ាន់ខាយ បានទទួលទទួលមរណភាពហើយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ក្នុងអាយុ៨៥ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ដោយយោងតាមការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។ លោក ផាន់ គឺជាអ្នកនយោបាយកែទម្រង់ ដែលបានជំរុញសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមរីកចម្រើនដូចបច្ចុប្បន្ន។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ក៏ជាមេដឹកនាំវៀតណាមដំបូងគេធ្វើទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកក្រោយចប់សង្គ្រាមវៀតណាមនោះ។	ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានលើកសរសើរលោក ផាន់ វ៉ាន់ខាយ ពីគំនិតច្នៃប្រឌិតថ្មីរបស់លោក និងបានជួយកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាបើកចំហប្រទេសក្នុងសមាហរណកម្មពិភពលោក។ ក្នុងអាណត្តិជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក ផាន់ ច្បាប់មូលដ្ឋាននៃដំណាក់កាលទីមួយ និងដំណើការបើកចំហ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយដែលបានជួយរុញសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន ក្រោយការអនុវត្តនយោបាយកុម្មុយនីស្តបិទទ្វារប្រទេសជាច្រើនឆ្នាំ។ ជាអ្នកនយោបាយមានជំនាញសេដ្ឋកិច្ចពីសូវៀត លោក ផាន់ ដឹកនាំវៀតណាមតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧ ចំពេលនៃការអនុវត្តនយោបាយបើកចំហដែលប្រែក្លាយវៀតណាមជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃមរណភាពរបស់លោក ផាន់ ឡើយ ទោះជាសុខភាពរបស់លោកត្រូវបានរាយការណ៍ថាធ្លាក់ចុះប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មកហើយក្ដី។ លោក ផាន់ បានទៅធ្វើទស្សនកិច្ចនៅទឹកដីអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០០៥ ដែលធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាមេដឹកនាំវៀតណាមមុនគេជាន់ទឹកដីអតីតគូសត្រូវសម័យសង្គ្រាម។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោកបានជួយផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយរវាងវៀតណាម និងអាមេរិក។ មានដើមកំណើតនៅទីក្រុងហូជីមិញ លោកចូលប្រឡូកក្នុងនយោបាយនៅវ័យ១៤ឆ្នាំ ជាសកម្មជនក្នុងបដិវត្តន៍ប្រឆាំងអាណានិគមបារាំង និងចូលរួមជាមួយបក្សកុម្មុយនីស្តនៅវ័យ២៦ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក អ្នកនយោបាយរូបនេះក្លាយជាអភិបាលក្រុងហូជីមិញនៅឆ្នាំ១៩៨៥ ហើយ៦ឆ្នាំក្រោយមក ក៏ជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ដែលជាស្ថាប័នសម្រេចចិត្តធំជាងគេ។ មុនពេលក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ១៩៩៧ លោក ផាន់ អង្គុយកៅអីឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី៦ឆ្នាំក្នុងរដ្ឋាភិបាលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី វ៉ូ វ៉ាន់គៀត ។ នៅឆ្នាំ២០០៦ លោកបានសុំលាលែងពីតំណែង មួយឆ្នាំមុនចប់អាណត្តិនៅឆ្នាំ២០០៧ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1593.txt	សេអ៊ូល៖ អ្នកកាសែត៧០នាក់ មកពី៥០ប្រទេសបានបញ្ចប់សន្និសីទ WJC (World Journalists Conference 2018) ហើយនាយប់ថ្ងៃទី១០ខែមីនានេះ នៅទីក្រុងអ៊ីនឆុន នៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។ ពួកគេបានអនុម័តសេចក្តីថ្លែងការណ៍សាទរ ការវិវឌ្ឍជាវិជ្ជមាន នៃស្ថានការណ៍នយោបាយ រវាងបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ។	«ជាមួយនឹងការចូលរួមពីអត្តពលិកកូរ៉េខាងជើង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងា បន្ទាប់មកដោយមានជំនួនពិភាក្សាជាន់ខ្ពស់ រវាងកូរ៉េខាងជើង និងខាងត្បូង ការផ្សះផ្សាររវាងបងប្អូន និងរួមទាំងសហប្រតិបត្តិការ ដើម្បីសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ បានក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលនឹងមិនអាចត្រឡប់ក្រោយវិញឡើយ»។ នេះជាការកត់សម្គាល់របស់ក្រុមអ្នកកាសែត មកពីជុំវិញពិភពលោក ដែលបានមានវត្តមានមួយសប្តាហ៍មកហើយ នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។ អ្នកកាសែតប្រមាណ៧០នាក់ បានចូលរួមក្នុង«សន្និសីទអ្នកកាសែតពិភពលោក» ស្តីអំពីតួនាទីសារព័ត៌មាន ដើម្បីការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងដើម្បីសន្តិភាពពិភពលោក។ សន្និសីទអ្នកកាសែតពិភពលោក ដែលរៀបចំដោយសមាគមអ្នកកាសែតនៃប្រទេសកូរ៉េ បានសម្រេចអនុម័តសេចក្តីប្រកាសមួយ ដោយទទួលស្គាល់ថា ការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងការកសាងសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ គឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសន្តិភាពពិភពលោក។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំការវិវឌ្ឍថ្មីៗ នៃការសន្ទនារវាងកូរ៉េទាំងពីរ និងសូមអំពាវនាវដល់ប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងពិភពលោក រួមទាំងប្រទេសជិតខាងដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន ជប៉ុន និងរុស្ស៊ី ចូលរួមគាំទ្របន្តការសន្ទនានេះ ឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ»។ សមាគមអ្នកកាសែតកូរ៉េ បានរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិ ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមីនានេះ ចំពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េទាំងពីរ កំពុងត្រឡប់មករកការចរចាសន្តិភាពវិញ ដោយមានការគាំទ្រពីប្រទេសមហាអំណាចចិន រុស្ស៊ី និងអាមេរិកទៀតផង។ នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃសន្និសីទអ្នកកាសែតអន្តរជាតិ អ្នកកាសែតទាំង៧០នាក់ ត្រូវបាននាំទៅទស្សនកិច្ចកោះជេជូ ដែលស្ថិតក្នុងភាគខាងត្បូងនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ហើយដែលកាលពី៦០ឆ្នាំមុន ជាទីដែលអ្នកកោះជេជូ គាំទ្រឲ្យមានការរួមគ្នារវាងកូរ៉េទាំងពីរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1594.txt	ចុងក្រោយ ចិនបានសម្រេចគោលដៅរបស់ខ្លួនដែលសន្យារំសាយកងទ័ពចំនួន បីសែននាក់ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពកងទ័ពចិន និងថែរក្សាសន្តិភាពពិភពលោកផង។	ក្នុងពេលថ្លែងបើកកិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនចិនលើកទី ១៣នៅដើមសប្តាហ៍កន្លងមក ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិនលោក លី ខឹឈាំង បានប្រកាសថា ចិនបានសម្រេចជោគជ័យក្នុងការរំសាយកងទ័ពទាំងស្រុងចំនួនបីសែននាក់ហើយ។ វាជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ចិនក្នុងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកែទម្រង់កងទ័ព និងអាចធានាបាននូវស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពផងដែរ។ លោក លី បន្ថែមថាក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំមកនេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងគណៈកម្មការមជ្ឈិមយោធា ចិនបានប្រឹងប្រែងធ្វើយ៉ាងណាសម្រេចជោគជ័យក្នុងការពង្រឹងនិងបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពរបស់ខ្លួន។ មេដឹកនាំកំពូលរូបនេះបន្ថែមថា ចិននឹងបង្កើនថវិកាយោធាសម្រាប់ចាយវាយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ នេះឲ្យដល់ ៨,១ ភាគរយ ពោលគឺកើនដល់ ១៧៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ បន្ថែមពីការលើកឡើងពីជោគជ័យក្នុងការកែទម្រង់ និងកាត់បន្ថយកងកម្លាំង អ្នកនាំពាក្យសភាលើកទី ១៣ នេះលោក Zhang Yesui បានអះអាងថា វានៅតែមានមន្ទិលសង្ស័យចំពោះការដំឡើងថវិកាជាតិរបស់ចិន។ ប៉ុន្តែលោកពន្យល់ថា ថវិកាយោធាដែលត្រូវបានដំឡើងនោះនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ជាចម្បងលើការបន្ទាន់សម័យសម្ភារយោធា និងជួយលើកស្ទួយជីវភាពរបស់កងកម្លាំងយោធាដែលបម្រើជាតិមិនខ្លាចនឿយហត់នោះ។ លើសពីនោះវាក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ជំរុញការហ្វឹកហ្វឺនកងទ័ពថ្នាក់ក្រោមដែលត្រូវការការបំពាក់បំប៉នសមត្ថភាពដែរ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ថវិកាការពារជាតិប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនោះ វាមានចំណែកតូចណាស់បើប្រៀបធៀបនឹងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ចិនជាទូទៅ ហើយបើប្រៀបធៀបជាមួយការចំណាយរបស់មហាអំណាចផ្សេងទៀត។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការរីកចម្រើនរបស់ចិននឹងមិនក្លាយជាការគំរាមកំហែងរបស់ប្រទេសដទៃឡើយ ព្រោះចិននៅតែជ្រើសរើសផ្លូវអភិវឌ្ឍដោយសន្តិភាព ហើយគោលនយោបាយការពារជាតិគឺដើម្បីតែការពារប្រយោជន៍របស់ជាតិប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1595.txt	តំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង សហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ (USDP) របស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានត្អូញត្អែរពីការមិនសូវយកចិត្តលើពួកគេនៅក្នុងសភាជាតិ ។ ក្រុមតំណាងរាស្ត្រ បានលើកឡើងពីបញ្ហាមិនស្មើភាពគ្នារវាងបក្សប្រឆាំង និងបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ។	អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ធិន ច លាលែងពីតំណែង អ្នកនាំពាក្យបក្សប្រឆាំងសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា លោក Pike Htwe នៅថ្ងៃ២០ មីនា បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ថា ពេលណាក៏ដោយឲ្យតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំងលើកសំណួរ និងដាក់សំណើអ្វីមួយ តំណាងរាស្ត្របក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី តែងតែជំទាស់ជានិច្ច ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times ។ អ្នកនាំពាក្យ បន្តទៀតថា រាល់សំណើ និងគម្រោង ដែលធ្វើដោយបក្សប្រឆាំង ជានិច្ចកាលត្រូវបានបរាជ័យតាមរយៈការបោះឆ្នោតជំទាស់ពីសមាជិកបក្សកាន់អំណាចតែម្តង ។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដែលព័ត៌មាន ដែលបានដកស្រង់សម្តីអ្នកនាំពាក្យ ដែលបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ប្រសិនបើយើងនិយាយពីបញ្ហានៅក្នុងអាណត្តិនេះ វា ហាក់ដូចជាបក្ស USDP ត្រូវបានរុកគួនតាមមធ្យោបាយប្រជាធិបតេយ្យ» ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ ក៏បានថ្លែងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់បក្សប្រឆាំង បើទោះជាបក្សនេះ រងការបំពានអំណាចពីក្រុមតំណាងរាស្ត្រភាគច្រើនក៏ដោយ ។ « តំណាងរាស្ត្របក្ស USDP សន្យាបន្តការងារនៅក្នុងសភា និងព្យាយាមឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីការពារ និងតំណាងផលប្រយោជន៍របស់សាធារណៈ» ។ អ្នកនាំពាក្យសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ ។ គួរជម្រាបផងដែរ គណបក្សសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ នៅអាណត្តិមុន ធា្លប់ជាបក្សកាន់អំណាច ដែល ពេលនោះត្រូវបានដឹកនាំដោយអតីតប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ថេន សេន ។ ដោយឡែក ក្រោយចាញ់ការបោះឆ្នោតសកលភ្លូកទឹកភ្លូកដីនៅឆ្នាំ២០១៥បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានកាន់កាប់ទាំងរដ្ឋាភិបាល និងសភាវិញ ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះ បានធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ា ស្គាល់អ្វីដែលហៅថា ការដឹកនាំដោយស៊ីវិលក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ ដ្បិតកន្លងមក ការដឹកនាំសុទ្ធសឹងតែស្ថិតក្រោមក្រុមយោធា ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1596.txt	គោលនយោបាយបរទេសបើកចំហររបស់សិង្ហបុរី និងជប៉ុន បានជំរុញឲ្យប្រទេសទាំងពីរកាន់តែមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អជាមួយនឹងប្រទេសដៃគូ ហើយប្រជាជានងាយទទួលបានទិដ្ឋាការផងដែរ។ តាមរបាយការណ៍នៃចំណាត់ថ្នាក់លិខិតឆ្លងដែនប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ សិង្ហបុរី និងជប៉ុន បានក្លាយជាប្រទេស ដែលលិខិតឆ្លងដែនដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតលើពិភពលោក ។	តាមរបាយការណ៍សន្ទស្សន៍លិខិតឆ្លងដែនប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ ( Henley Passport Index ) ដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ២៨ កុម្ភៈ កន្លងទៅ ជប៉ុន និងសិង្ហបុរី បានក្លាយជាប្រទេស ដែលមានលិខិតឆ្លងដែនដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតលើពិភពលោក ។ ឥទ្ធិពលនេះ សំដៅលើការអាចកាន់លិខិតឆ្លងដែនជនជាតិប្រទេសទាំងពីរទៅកាន់ទិសដៅផ្សេងៗលើពិភលោកដោយពុំចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ។ យោងតាមរបាយការណ៍ដដែលនោះ ការណ៍ដែលសិង្ហបុរី និងជប៉ុន ទទួលបានចំណាត់លិខិតឆ្លងដែនកំពូលនេះ បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរ ទទួលបានការផ្តល់ទិដ្ឋការសេរីពីបណ្តាប្រទេស ឬទិសដៅរហូតដល់ ១៨០ ដូចគ្នា ។ នេះក៏មានន័យថា ពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរ អាចកាន់លិខិតឆ្លងដែនរបស់ខ្លួនទៅកាន់ទិសដៅទាំង១៨០ ដោយពុំចាំបាច់សុំអនុញ្ញាតទិដ្ឋាការឡើយ ។ តាមពិតទៅ ចំណាត់ថ្នាក់លិខិតឆ្លងដែន ដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ពិភពលោកនេះ មិនសូវទៀងទាត់ប៉ុន្មានទេ ពោលគឺប្រទេសនីមួយៗ តែងតែព្យាយាមសហការជាមួយប្រទេសដទៃដើម្បីផ្តល់ភាពងាយដល់ប្រជាជនខ្លួន ក៏ដូចជំរុញការធ្វើទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិដែរ។ ជាក់ស្តែងនោះ តំណែងនេះ តែងតែត្រូវគ្រប់គ្រងដោយអាល្លឺម៉ង់ ដែលជាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ដែលមានគោលនយោបាយបរទេសបើកចំហរខ្លាំង ។ តាមរបាយការណ៍ បើគិតត្រឹមថ្ងៃ២៨ កុម្ភៈដដែលនោះ អាល្លឹម៉ង់ ស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់លេខពីរ ដោយសារប្រទេសនេះ ទទួលបានទិដ្ឋការសេរី ១៧៩ គោលដៅ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1597.txt	បន្ទាប់ពីការលាលែងពីតំណែងទាំងបង្ខំចិត្តរបស់លោក Pedro Pablo Kuczynski ដោយសារតែសំណុំរឿងពុករលួយ សភាប៉េរូ បានជ្រើសរើសលោកអនុប្រធានាធិបតី Martin Vizcarra ឲ្យកាន់កាប់រដ្ឋាភិបាលជាបន្តអាសន្ន។ តាមគម្រោងលោកត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងនាថ្ងៃសុក្រ ទី២៣ ខែមីនា នេះ។	លោក Pedro Pablo Kuczynski អាយុ៧៩ឆ្នាំ បានបង្ខំចិត្តដាក់ពាក្យសុំលាលែងពីតំណែងប្រធានាធិបតី ដែលខ្លួនបានកាន់កាប់អស់រយៈពេលជិត២ឆ្នាំកន្លះ។ ការលាលែងនេះ បន្ទាប់លោកជាប់សង្ស័យក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយ។ ប្រធានាធិបតីមុនៗ ក៏មានរឿងប្រហាក់ប្រហែលគ្នាផងដែរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៥មក ប៉េរូ មិនទាន់រកបានមេដឹកនាំល្អឡើយ ដោយប្រធានាធិបតីជាបន្តបន្ទាប់ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ កាត់ទោស និងជាប់ពន្ធនាគារលើសំណុំរឿងពុករលួយ ឬក៏ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិជាដើម។ លោក Pedro Pablo Kuczynski ត្រូវបានរកឃើញថា ទទួលសំណូកពីក្រុមហ៊ុនសំណង់ប្រេស៊ីល Odebrecht ។ អ្នកស្រី Keiko Fujimori ដែលកូនស្រីរបស់អតីតប្រធានាធិបតី Alberto Fujimori ជាអ្នកដែលបានបើកកកាយសំណុំរឿងពុករលួយនេះ ដូចករណីឪពុករបស់ខ្លួនកន្លងមកផងដែរ។ លោក Martin Vizcarra អាយុ៥៥ឆ្នាំ ជាអនុប្រធានាធិបតី និងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំប្រទេសកាណាដា នឹងទទួលភារកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការបន្តដឹកនាំប្រទេសនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីនមួយនេះ រហូតដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1598.txt	រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី បានទទួលស្គាល់ថា អំពើពុករលួយ ពិតជាមានមែននៅប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍខ្ពស់មួយនេះ ក៏ប៉ុន្តែ វាស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតតិចតួចបំផុត។ ខុសពីបណ្តាប្រទេសភាគច្រើននៅពិភពលោក អំពើពុករលួយនៅសិង្ហបុរី ភាគច្រើនកើតឡើងនៅក្នុងវិស័យឯកជនប៉ុណ្ណោះ ។	រដ្ឋមន្ត្រីការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក Chan Chun Sing នៅថ្ងៃទី១ មីនា បានថ្លែងនៅចំពោះមុខសភាសិង្ហបុរី ថា អំពើពុករលួយនៅសិង្ហបុរី ជាបទល្មើស ដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន ។ លោក អះអាងថា អំពើពុករលួយទាំងនោះ ភាគច្រើនកើតនៅក្នុងវិស័យឯកជន ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី Channel News Asia ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ រដ្ឋមន្ត្រីខាងលើ ក៏បានលើកឡើងពីរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិដែលកត់សម្គាល់ថា សិង្ហបុរី ស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់លេខ៦ ក្នុងចំណោមប្រទេស ១៨០ ដែលមានន័យថា សិង្ហបុរី ជាប្រទេស ដែលមានអំពើពុករលួយតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានបន្ថែមថា បទល្មើសតិច មិនមែនមានន័យថា គ្មានបទល្មើសឡើយ ។ តែអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ តាមរយៈរបាយការណ៍របស់ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយរបស់សិង្ហបុរី បទល្មើសអំពើពុករលួយនៅសិង្ហបុរី កើតមានភាគច្រើនតែក្នុងវិស័យឯកជន ដែលបញ្ហានេះហើយ លោករដ្ឋមន្ត្រី ចង់មានការបញ្ជ្រាបពីវិធានការប្រឆាំងអំពើពុកនៅក្នុងវិស័យឯកជន និងធុរកិច្ចសិង្ហបុរីកាន់តែច្រើន ។ លោក បានដាស់តឿនឲ្យក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មនានាសហការល្អជាមួយនឹងអង្គភាពស៊ើបអង្កេត ដើម្បីពង្រឹងបែបផែនក្នុងការប្រឆាំងអំពើពុករលួយនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ហើយក្រុមហ៊ុនទាំងនោះក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ថា ពួកគេជាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយរបស់ជាតិ តាមរយៈការទប់ស្កាត់ ការតាមដាន និងការរាយការណ៍ពីទង្វើទាំងនោះដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1599.txt	អតីតប្រធានាធិបតីបារាំងលោក នីកូឡា សាកូហ្ស៊ី ត្រូវប៉ូលិសឃុំខ្លួន និងសួរចម្លើយនៅថ្ងៃអង្គារទី ២០ ខែមីនានៅក្នុងទីក្រុង Nanterre ពាក់ព័ន្ធការទទួលលុយខុសច្បាប់ពីមេដឹកនាំផ្តាច់ការលីប៊ី សម្រាប់ការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកាលពីឆ្នាំ ២០០៧។	សំណុំរឿងទទួលហិរញ្ញវត្ថុពីរបបដឹកនាំផ្តាច់ការលីប៊ីកាលពីជាងដប់ឆ្នាំមុនសម្រាប់ការឃោសនានយោបាយនៅបារាំងក្នុងអាណត្តិលោក នីកូឡា សាកូហ្ស៊ី ចាប់ផ្តើមកម្រើកជាថ្មី។ សារព័ត៌មានបារាំង Le Monde បានផ្សាយថា អតីតប្រធានាធិបតីបារាំងលោក នីកូឡា សាកូហ្ស៊ី ត្រូវបានគេឃុំខ្លួន និងសួរនាំផងដែរនៅថ្ងៃអង្គារនេះ។ គេសង្ស័យថា អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះបានទទួលលុយប្រហែល ៥០ លានអឺរ៉ូពីរបបដឹកនាំលោក មូអាម៉ា ហ្កាដាហ្វី ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ដើម្បីយកមកឃោសនាបោះឆ្នោតរហូតដល់លោកឈ្នះឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីផង។ លោក សាកូហ្ស៊ី ត្រូវឃុំខ្លួនយ៉ាងយូរ ៤៨ ម៉ោង ហើយរយៈពេលនេះអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើការសួរចម្លើយដែរ។ ប៉ុន្តែជារួមលោក សាកូហ្ស៊ីតែងតែទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះ។ តាមពិតទៅបារាំងបានចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេតចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៣មកម្ល៉េះ ក្រោយពេលដែលមានការអះអាងថា ក្រុមឃោសនានយោបាយរបស់លោក សាកូហ្ស៊ី ទទួលបានប្រយោជន៍ពីការផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុនេះពីសំណាក់របបដឹកនាំលោក កាដាហ្វី។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC ការអះអាងកើតឡើងពីមាត់របស់លោក Ziad Takieddine ជាអ្នកជំនួញជនជាតិបារាំងកាត់លីបង់ និងមន្ត្រីមួយចំនួនដែលស្ថិតក្រោមរបបដឹកនាំលោក កាដាហ្វី។ នេះជាលើកទីមួយហើយដែលប៉ូលិសឃុំខ្លួនលោក សាកូហ្ស៊ី ដោយសារសំណុំរឿងទទួលលុយពីមេដឹកនាំលីប៊ីនេះ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ លោកធ្លាប់ត្រូវបានឃុំខ្លួនម្តងដែរតែកាលនោះលោករងការចោទប្រកាន់តែថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបំពានការប្រើប្រាស់ហិរញ្ញវត្ថុឃោសនានយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការស៊ើបអង្កេតនេះនៅតែបន្តទៅមុខតាមរយៈការសួរចម្លើយអ្នកពាក់ព័ន្ធ ប៉ុន្តែមិនទាន់ដល់ដំណាក់កាលកាត់ទោសអ្វីឡើយ។ ក្រោយសាកសួរហើយ ប្រហែលជាលោកអាចនឹងត្រូវចូលបង្ហាញខ្លួនក្នុងតុលាការមុខចៅក្រម និងអាចប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_160.txt	គណបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) បានប្រឆាំងលើសំណើរការស៊ើបអង្កេតពិសេសនៃបទចោទពុករលួយរបស់ភរិយាលោក យូន និងចេញពីសភាចូលបោះឆ្នោតលើសំណើរព្យួរតំណែងប្រធានាធិបតី លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ។ មេគណបក្សប្រឆាំង គ្រោងនឹងមកសភាមកសភាម្ដងទៀតនៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ។	អត្ថបទទាក់ទង លោកយូន ចេញមុខសុំទោស និងទទួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់ក្រោយប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹក គណបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) ដែលកាន់កាប់សភា បានប្រឆាំងលើសំណើរស៊ើបអង្កេត ភរិយាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង និងមិនចូលបោះឆ្នោតព្យួរតំណែង លោក យូន សុកយ៉ល។ សំណើរការស៊ើបអង្កេតនៃបទចោទពុករលួយភរិយាលោក យូន ត្រូវបានបរាជ័យ ក្រោយគណបក្សដែលកាន់កាប់សភា ប្រឆាំងលើសំណើរ។ ការអនុម័តសំណើរ ត្រូវការសំឡេង ២ភាគ៣។ សមាជិកគណបក្សអំណាចប្រជាជន បានដើរចេញពីសភា បន្ទាប់ពីបានបោះឆ្នោតលើសំណើរការស៊ើបអង្កេតនៃបទចោទពុករលួយភរិយាលោក យូន។ សំណើរមួយទៀត គឺការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងលោក យូន ត្រូវបានរងចាំ។ នេះដោយសារការប្រឆាំងលើសំណើរព្យួរតំណែងលោក យូន ពីសមាជិកគណបក្សអំណាចប្រជាជន ដោយការមិនព្រមចូលក្នុងសភា ដើម្បីបោះឆ្នោតសម្រេច។ ប្រធានសភាកូរ៉េខាងត្បូង លោក Woo Won-shik បានប្រកាសឱ្យសមាជិកបក្សអំណាចប្រជាជន ចូលមកបោះឆ្នោត។ ក្រុមប្រឆាំងមាន១៩២អាសនៈ ខណៈបក្សអំណាចប្រជាជនមាន១០៨អាសនៈ។ មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង គ្រោងនឹងមកសភាសារជាថ្មីក្នុងថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ បើសិនជាការបោះឆ្នោតលើសំណើរព្យួរតំណែងលោក យូន បរាជ័យ នៅពេលនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1600.txt	មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានអញ្ជើញប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ឲ្យទៅទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងឲ្យបានកាន់តែឆាប់។ លិខិតអញ្ជើញត្រូវបានប្រគល់ជូនដល់ដៃលោក មូន ចេអ៊ីន ក្នុងជំនួបដ៏កម្រជាមួយប្រតិភូកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងមិនបានបដិសេធសំណើនេះឡើយ តែលោកបានលើកឡើងពីភាពចាំបាច់ក្នុងការបង្កើតស្ថានភាពសមស្របសិន។	លោក Kim Eui-kyeom អ្នកនាំពាក្យវិមានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង និយាយថា លោកស្រី គីម យ៉ូចុង ប្អូនស្រីលោក គីម ជុងអ៊ុន ជាអ្នកប្រគល់សំបុត្រអញ្ជើញរបស់បងប្រុសទៅឲ្យលោក មូន ចេអ៊ីន ដោយផ្ទាល់។ លោក មូន ចេអ៊ីន បានជួបជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើងដឹកនាំដោយលោក គីម យ៉ុងណាម នៅវិមានប្រធានាធិបតី Cheong Wa Dae នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ មួយថ្ងៃក្រោយកម្មវិធីបើកព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកនៅទីក្រុងព្យុងឆាង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយបញ្ចប់ជំនួប លោក Kim Eui-kyeom និយាយដែរថា ក្រៅពីប្រគល់លិខិតអញ្ជើញដែលមានអត្ថន័យចង់រឹតចំណងអន្តរកូរ៉េហើយនោះ លោកស្រី គីម យ៉ូចុង ក៏បានអញ្ជើញលោក មូន ចេអ៊ីន ផ្ទាល់មាត់ថែមទៀត។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ប្អូនស្ត្រីដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានពាំនាំសម្ដីបងប្រុសខ្លួនដែលចង់ឲ្យលោក មូន ទៅទស្សនកិច្ចតាមពេលវេលាសមស្រប តែកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អ។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ទស្សនកិច្ចលោកស្រី គីម យ៉ូចុង នៅកូរ៉េខាងត្បូង ធ្វើឡើងក្នុងនាមជាប្រេសិតពិសេសរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង មិនសមាជិកប្រតិភូដើម្បីចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឡើយ។ ប្រតិភូចំនួន២២នាក់របស់ក្រុងព្យុងយ៉ាង គឺដឹកនាំដោយប្រធានសភាលោក គីម យ៉ុងណាម និងជាប្រមុខរដ្ឋមានតែឈ្មោះអត់អំណាច។ លោក គីម យ៉ុងណាម ក៏ជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដំបូងគេរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ ជាមួយនឹងការអញ្ជើញរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងមិនទាន់ផ្ដល់ចម្លើយភ្លាមឡើយ។ លោក Kim Eui-kyeom អះអាងថា លោក មូន ចេអ៊ីន ចង់ឲ្យកូរ៉េទាំងពីរបង្កើតស្ថានភាពចាំបាច់ជាមុនសិន ទើបលោកសម្រេចចិត្តទៅក្រុងព្យុងយ៉ាងតាមក្រោយ។ ក្នុងន័យនេះ លោក មូន ចេអ៊ីន ដែលធ្លាប់បង្ហាញជំហរចង់ទៅកូរ៉េខាងជើងដែរនោះ ទំនងចង់ឲ្យក្រុងព្យុងយ៉ាងបញ្ឈប់សកម្មភាពបង្កហេតុដូចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬការបាញ់មីស៊ីលជាដើម។ ក្នុងករណី លោក មូន ចេអ៊ីន សម្រេចចិត្តទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង និងជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន មែន នោះវានឹងក្លាយជំនួបកំពូលមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបី ក្រោយសង្គ្រាមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េចប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ និងលើកជាដំបូងក្នុងរយៈពេលជាង១១ឆ្នាំ។ ជំនួបដំបូងរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០០ រវាងលោក គីម ដេជុង និងលោក គីម ជុងអ៊ីល ឯលើកទីពីរ គឺនៅឆ្នាំ២០០៧ រវាងលោក រ៉ូ មូយុន និងលោក គីម ជុងអ៊ីល ។ មេដឹកនាំទាំងបីសុទ្ធតែមរណភាពអស់ហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1601.txt	អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ បាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងត្រីភាគីអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន មិនមានការបែកបាក់ឡើយ និងស្ថិតលើផ្លូវជាមួយគ្នា១០០ភាគរយលើការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ លោក ម៉ៃ ផេន និយាយបែបនេះ ខណៈដែលកូរ៉េទាំងពីរកំពុងល្អូកល្អឺននឹងគ្នាអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងា ដែលធ្វើឲ្យគេយល់ថា អាចបង្កជារឿងល្អក់កករក្នុងសម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគី។	ខណៈការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវរងារនៅទីក្រុងព្យុងឆាងកំពុងធ្វើយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េក៏បានផ្លាស់ប្ដូរជាវិជ្ជមានដែរ។ វត្តមានលោកស្រី គីម យ៉ូចុង ប្អូនស្រីមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃការចាប់អារម្មណ៍នៃមនុស្សរាល់គ្នា។ ការអញ្ជើញប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន ឲ្យទៅទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង កាន់តែធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េប្រសើរឡើង ខណៈអាមេរិក និងជប៉ុនពិតជាមិនសូវរីករាយឡើយ។ ចំពោះការត្រូវរ៉ូវរបស់កូរ៉េទាំងពីរលើកនេះ អាមេរិកមិនគិតថាមានផលប៉ះពាល់ដល់សម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគីអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនឡើយ។ ក្នុងដំណើរត្រឡប់ទៅអាមេរិកវិញ លោកអនុប្រធានាធិបតិ ម៉ៃ ផេន និយាយប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន នឹងបន្តដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងការទូត រហូតដល់បោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ តាមពិតទៅ វត្តមានលោក ផេន នៅកូរ៉េខាងត្បូង ក៏មានគោលដៅទប់ស្កាត់ការប៉ុនប៉ងរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលចង់ប្រើប្រាស់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកដើម្បីកេងចំណេញប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ អាមេរិកហាក់ប្រុងប្រយ័ត្នច្រើនចំពោះឥរិយាបថរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលអាមេរិកយល់ថា កូរ៉េខាងជើងឆ្លៀតឱកាសនេះដើម្បីគេចវេសពីទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ ឬក៏បង្កការប្រេះស្រាំក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងកូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិក។ ក្នុងពេលស្នាក់នៅកូរ៉េខាងត្បូង អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះមិនបានជួបនិយាយអ្វី ឬសូម្បីតែចាប់ដៃជាមួយមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងដែលចូលរួមកម្មវិធីជាមួយគ្នា។ អំឡុងពេលបើកកម្មវិធីអូឡាំពិកថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ លោក ផេន និងលោកស្រី គីម អង្គុយនៅកៀកគ្នាបំផុត តែអ្នកទាំងពីរបានមិនមើលមុខគ្នាឡើយ។ លោក ផេន អង្គុយស្ងៀមធ្វើមិនដឹង ពេលដែលអត្តពលិកកូរ៉េទាំងពីរដង្ហែរក្បួនក្រោមទង់តែមួយ ខណៈដែលមេដឹកនាំផ្សេងទៀត ក្រោកឈរទះដៃសាទរយ៉ាងខ្លាំង។ មន្ត្រីអាមេរិកនិយាយថា លោកអនុប្រធានាធិបតី ផេន មិនមែនចង់គេចវេសពីមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើង ដែលមានវត្តមានក្នុងកម្មវិធីតែមួយឡើយ តែលោកមិនអើពើនឹងវត្តមានរបស់ពួកគេតែម្ដង។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនទាន់ជឿជាក់លើសម្ដីទន់ភ្លន់របស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅឡើយទេ ទោះជាប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ព្យុងយ៉ាងបង្ហាញជំហរទន់ភ្លន់ក្ដី។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងនៅតែប្រកាន់ជំហរតឹងរ៉ឹងដាក់ព្យុងយ៉ាង និងបន្តសហការជាមួយសេអ៊ូល និងតូក្យូដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យបានខ្លាំងថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1603.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានយល់ព្រមជួបជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅខែឧសភាខាងមុខ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ប្រេសិតកូរ៉េខាងត្បូងលោក Chung Eui-yong នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា នាដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិក។ ជំនួបលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំគូសត្រូវទាំងពីរ នឹងផ្ដោតលើការរំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ កន្លងមក អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង សុទ្ធធ្លាប់បង្ហាញជំហរចង់ចរចាដូចគ្នា។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានទទួលសំណើរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ដើម្បីរៀបចំជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក-កូរ៉េខាងជើង។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Chung Eui-yong ប្រេសិតកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅសេតវិមាន បន្ទាប់ពីជួបជាមួយលោក ត្រាំ ។ លោក Chung បានប្រាប់លោក ត្រាំ ពីលទ្ធផលគាប់ចិត្តនៃទស្សនកិច្ចរបស់លោកនៅកូរ៉េខាងជើងកាលពីដើមសប្ដាហ៍នេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap មន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងដដែលនេះនិយាយថា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងប្ដេជ្ញាចិត្តរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ និងបានសន្យាមិនសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬមីស៊ីលឡើយ។ លោក Chung បន្តថា លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ពេញចិត្តនឹងលទ្ធផលដែលទទួលបាន និងបានយល់ព្រមជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅខែឧសភាខាងមុខ ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរជាអចិន្ត្រយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ជុំវិញជំនួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដែលធ្លាប់ផ្លោងសម្ដីដាក់គ្នានោះ លោក ត្រាំ បានបង្ហោះសារតាមបណ្ដាញសង្គម
article_1604.txt	ភ្នាក់ងារចំណីអាហារអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបន្តអំពាវនាវស្វែងរកជំនួយ និងមូលនិធិជាច្រើនលានដុល្លារ ដើម្បីសង្គ្រោះអាយុជីវិតប្រជាជនទូទាំងពិភពលោក ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពផុយស្រួយ និងស្រេកឃ្លានអាហារជាទីបំផុត ។	ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃ និងមហន្តរាយនៃអាកាសធាតុ បានធ្វើឲ្យភ្នាក់ងារកសិកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិ មានការព្រួយបារម្ភខ្លាំង ថា បញ្ហានេះនឹងបណ្តាលឲ្យប្រជាជនរាប់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក ត្រូវប្រឈម នឹងបញ្ហាស្រេកឃ្លាន និងបង្កឲ្យកើតមានមហន្តរាយមនុស្សជាតិទៀតផង ។ មហន្តរាយមនុស្សជាតិនោះ គឺជាការចាកចេញពីលំនៅ ដើម្បីស្វែងរកកន្លែងថ្មី និងអាហារដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវិត ។ ជាមួយនឹងការព្រួយបារម្ភនេះ នៅថ្ងៃ៧ កុម្ភៈ កន្លងទៅ នាយកផ្នែកចំណីអាហារ និងកសិកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Dominique Burgeon បានដំណើរយុទ្ធនាការអំពាវនាវរកមូលនិធិប្រមាណ ១,៦ ពាន់លានដុល្លារ ។ យុទ្ធនាការនេះ មានគោលដៅដើម្បីរកជំនួយក្នុងការរក្សាឲ្យបានផលិតកម្មចំណីអាហារ និងស្តារឡើងវិញនូវវិស័យកសិកម្ម ដែលលោកនាយករូបនេះ ជឿជាក់ថាជារឿងដ៏សារវ័ន្តក្នុងការទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ជីវិត ដោយសារការអត់អាហារ និងដើម្បីជួយឲ្យកិច្ចការសង្គ្រោះវិបត្តិមនុស្សជាតិកាន់តែរឹងមាំ ។ យុទ្ធនាការទប់ស្កាត់នេះហើយ ដែលលោកហៅថា ជាការបង្កើតជញ្ជាំងភ្លើងប្រឆាំងភាពស្រេកឃ្លាននោះ ។ លោក បន្ថែមថា ការអំពាវនាវជំនួយឆ្នាំ២០១៨នេះ ភាគច្រើនដើម្បីស្រោចស្រង់ប្រជាជនដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេស ដែលមានការផុយស្រួយបំផុតចំនួន ២៦ ដែលភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក ។ មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលជាប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ី ក៏ស្ថិតនៅក្នុងនោះផងដែរ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1605.txt	ទំនងជាទ្រាំលែងបានជាមួយនឹងបញ្ហាដដែលៗពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ នៃការឆេះព្រៃ និងដើម្បីលើកមុខមាត់ប្រទេសក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ Asian Games ផងដែរនោះ រដ្ឋាភិបាលហ្សាការតា បានព្រមានចាត់វិធានតឹងរឹងទៅលើមន្ត្រីមានសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន ប្រសិនមានករណីភ្លើងព្រៃជាថ្មី ហើយពួកគេ មិនអាចគ្រប់គ្រងបានល្អនោះ ។	« ប្រសិនមានភ្លើងឆេះព្រៃនៅក្នុងតំបន់គ្រប់គ្រងរបស់អ្នក (មន្ត្រីប៉ូលិស និងទាហាន) ហើយអ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រងវាបាននោះ, អ្នកនឹងត្រូវបណ្តេញចេញពីការងារហើយ ។ ខ្ញុំ នឹងហៅមេប៉ូលិស ឬទាហានដើម្បីបណ្តេញអ្នកចេញ »។ នេះគឺជាសេចក្តីការណ៍ព្រមានរបស់លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ ដែលត្រូវបានចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន The Jakarta Globe នៅថ្ងៃ ៧ កុម្ភៈ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានទទួលស្គាល់ពីការថយចុះនៃភ្លើងឆេះព្រៃ ក្រោមការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អាជ្ញាធរទាំងថ្នាក់កណ្តាល និងថ្នាក់មូលដ្ឋាន ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក ទទូចឲ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទទាំងនោះ បន្តការងារនោះឲ្យកាន់តែល្អថែមទៀត ដ្បិតកន្លងមក លោក អះអាងថា លោក ពិតជាពិបាកក្នុងការប្រឈមជាមួយនឹងមេដឹកនាំជិតខាង ។ មួយវិញទៀតនោះ នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏នឹងត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នៃ កីឡា Asian Games ផង ។ បើមានភ្លើងឆេះព្រៃ និងបង្កជាអព្ទពាសពេញអាកាស នោះឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងត្រូវអាប់ឱនកេរ្តិ៍ចំពោះមុខ បណ្តាប្រទេសចូលរួមជាក់ជាពុំខានហើយ ។ លោកប្រធានាធិបតី បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« នៅឆ្នាំ២០១៥ រាល់ពេល ដែលខ្ញុំ បានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី, ខ្ញុំ តែងតែទទួលបានការត្អូញត្អែរអំពីអព្ទ ដែលបណ្តាលមកពីភ្លើងឆេះព្រៃនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួកគាត់ ក៏បានទទួលស្គាល់ពីកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់យើងក្នុងឆ្នាំ២០១៦ និង២០១៧កន្លងទៅផងដែរ ។ តែយ៉ាងណា ខ្ញុំ សូមទទូចឲ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បំពេញការងារឲ្យបានល្អសម្រាប់ការដំណើរឲ្យបានរលូននៃ កីឡា Asian Games ។ កុំធ្វើឲ្យព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបំផ្លាញដោយអព្ទ និងភ្លើងឆេះព្រៃឲ្យសោះ » ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឥណ្ឌូណេស៊ី តែងតែជួបនឹងបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃជានិច្ច ដែលភាគច្រើនបណ្តាលមកពីការធ្វើអាជីវកម្មខុសច្បាប់ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ រាល់ពេលមានភ្លើងឆេះព្រៃនោះ វា បានបង្កឡើងជាអព្ទពាសពេញអាកាសទាំងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីខ្លួនឯងផង ទាំងនៅលើអាកាសរបស់ប្រទេសជិតខាងរួមមានម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរីផង ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1606.txt	ថ្ងៃអាទិត្យ ទី ១១ ខែមីនា គុយបារៀបចំការបោះឆ្នោតជាសកល ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកសភាថ្មី មុននឹងមានការជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីថ្មី សម្រាប់ដឹកនាំប្រទេស ជំនួសអ្នកនយោបាយត្រកូលកាស្ត្រូផងនោះ។ ការបោះឆ្នោតនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំគុយបា ដែលដើរតាមរបបសង្គមនិយម តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០។	ប្រជាជនប្រហែលប្រាំបីលាននាក់ ចេញទៅបោះឆ្នោត ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកសភាថ្មី ៦០៥ រូប នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ១១ មីនា។ សមាជិកសភាថ្មីទាំងអស់នេះ នឹងមានភារកិច្ចជ្រើសរើសអ្នកស្នងតំណែងលោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ ដែលវាមានវ័យ ៨៦ឆ្នាំ ដែលនឹងចុះចេញពីតំណែង នៅខែមេសាខាងមុខ។ លទ្ធផលផ្លូវការ នឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃចន្ទី ទី ១២ ខែមីនានេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រជាជនដែលទៅចូលរួមបោះឆ្នោត មានរហូតដល់៩០ ភាគរយឯណោះ បើទោះជានៅគុយបា ការបោះឆ្នោតជាការស្ម័គ្រចិត្តក៏ដោយចុះ។ ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតនេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិ និងគាំទ្រអធិបតេយ្យ និងបដិវត្តន៍ ហើយការបោះឆ្នោតនេះ បង្ហាញពីការកែទម្រង់ របៀបរបបដឹកនាំនៅគុយបាផងដែរ។ អតីតយោធាចូលនិវត្តន៍ ដែលមានវ័យ ៨២ ឆ្នាំ លោក Rigoberto Celorio បានលើកឡើងថា វាជារឿងចាំបាច់ ដែលមានការបោះឆ្នោតកន្លងមក ព្រោះថា យើងនឹងបោះឆ្នោតរើសអ្នកដឹកនាំថ្មី ដែលនឹងបំពេញតួនាទីដឹកនាំប្រទេសទៅមុខ។ លោកបន្ថែមថា លោកមានវ័យចំណាស់ ហើយវាចាំបាច់ដែលត្រូវចូលនិវត្តន៍។ ចំណែកការផ្លាស់ប្តូរ វានឹងប្រឈមបញ្ហាច្រើន ប៉ុន្តែនេះជាក្រឹត្យក្រមធម្មជាតិ។ ត្រឡប់មកវិញ គេរំពឹងថា ក្រោយការបោះឆ្នោតសភានេះ វាប្រហែលជាលើកដំបូងបំផុតហើយ ដែលគុយបា នឹងមានប្រធានាធិបតីថ្មី ដែលមិនចេញពីគ្រួសារត្រកូលកាស្ត្រូ ឬក៏ជាអ្នកនយោបាយដែលធ្លាប់ចេញពីចលនាបដិវត្តន៍នោះ។ ប្រធានាធិបតីគុយបាបច្ចុប្បន្ន លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ បានប្រកាសហើយថា លោក មិនស្វែងរកឱកាសធ្វើជាប្រធានាធិបតីបន្តទៀតឡើយ។ លោក បានឡើងកាន់តំណែងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ បន្ទាប់ពីបងប្រុសរបស់លោក ហ្វីដែលកាស្ត្រូ បានសម្រេចចុះចេញតំណែង ដោយសារមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតនេះ លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ នឹងនៅបន្តធ្វើជាលេខាធិការទីមួយនៃបក្សកុម្មុយនីស្តគុយបា រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២១ ថ្វីបើលោកមិនត្រូវការកៅអីប្រធានាធិបតីក៏ដោយចុះ។ - អ្នកណាអាចជាប្រធានាធិបតីគុយបាថ្មី? ក្រោយពេលបោះឆ្នោតសភារួចរាល់ហើយ សមាជិកសភាថ្មីនេះ នឹងទទួលខុសត្រូវក្នុងការជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ ដែលមានសមាជិក ៣១ នាក់។ ចំណែកអ្នកដែលត្រូវបានគេជ្រើសរើសជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សានេះ នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីដោយស្វ័យប្រវត្តិតែម្តង។ គេមើលឃើញថា អនុប្រធានាធិបតីទីមួយ លោក Miguel Diaz-Canel ទំនងនឹងក្លាយជាអនាគតប្រធានាធិបតីគុយបា នៅពេលខាងមុខ។ លោក Diaz-Canel កើតក្រោយសម័យបដិវត្តន៍ ហើយលោកចាប់ផ្តើមការងារជាវិស្វករម្នាក់ មុននឹងឡើងតំណែងជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ក្លាយជាអនុប្រធានាធិបតី។ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា លោក Diaz-Canel ស្ថិតក្រោមការដឹកនាំ និងបង្ហាត់បង្រៀន ពី លោក រ៉ាអ៊ូលផងដែរ។ ក្នុងពេលទៅបោះឆ្នោត លោក Miguel Diaz-Canel បានអះអាងថា ចលនាបដិវត្តន៍នឹងបន្តទៅមុខទៀត ហើយសន្តិភាព សេរីភាព ឯករាជភាព និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រជាជនគុយបា នឹងបន្តមានជារៀងដរាបផងដែរ។ វាបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ ពីការប្តេជា្ញចិត្តរបស់អ្នកនយោបាយរូបនេះ ក្នុងការដឹកនាំប្រទេសគុយបា ឲ្យរីកចម្រើនទៅមុខផង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សាស្ត្រាចារ្យ Julio Cesar Guanche ជំនាញច្បាប់ និងប្រវត្តិសាស្ត្របានលើកឡើងថា ប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់គុយបា លែងឡើងកាន់អំណាច តាមរយៈការកំណត់ថា តើបុគ្គលនោះ មានប្រវត្តិធ្លាប់ចូលរួមក្នុងចលនាបដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៩៥៩ ឬអត់ហើយ។ គេនឹងជ្រើសរើសតាមសមត្ថភាព និងការដឹកនាំរបស់បុគ្គលនោះវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1607.txt	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានសារភាពជាសាធារណៈថា លោកមិនចង់ឲ្យអតីតសហភាពសូវៀតដួលរលំឡើយ ហើយបើអាចផ្លាស់ប្ដូរអតីតកាលបាន លោកនឹងការពារសហភាពសូវៀតពីការបែកខ្ញែកទៅជាប្រទេសឯករាជ្យជាច្រើន។ លោក ពូទីន ថ្លែងបែបនេះ ក្នុងវេទិកាជាមួយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯទីក្រុង Kaliningrad នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា។ ប៉ុន្តែលោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីក៏អះអាងថា លោកចង់រស់នៅសម័យបច្ចុប្បន្នជាង។	នៅក្នុងវេទិកាសារព័ត៌មានស្ដីពីយុត្តិធម៌ និងការពិត ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ត្រវបានអ្នកចូលរួមសួរសំណួរយ៉ាងច្រើនទាក់ទងបញ្ហាប្រទេសជាតិ និងបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺអ្នកចូលរួមបានសួរលោក ពូទីន ពីការរស់នៅក្នុងពេលវេលាផ្សេង និងការផ្លាស់ប្ដូររឿងរ៉ាវដែលកើតឡើងពីអតីតកាល។ និយាយរឿងត្រឡប់ទៅអតីតកាលនេះ លោក ពូទីន ក៏រំឭកដល់ការដួលរលំអតីតសហភាពសូវៀតតែម្ដង។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT មេដឹកនាំរុស្ស៊ីរូបនេះបញ្ជាក់ថា បើសិនជាឱកាសអាចផ្លាស់ប្ដូរព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រណាមួយនោះ លោកនឹងទប់ស្កាត់ការបែកបាក់របស់សហភាពសូវៀតនៅចុងឆ្នាំ១៩៩១ ។ លោក ពូទីន ដែលដឹកនាំរុស្ស៊ីជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋជាច្រើននៅសល់ពីការបែកចេញនៃអតីតសហភាពសូវៀត ចាត់ទុកការបែកខ្ញែកនេះ ជាសោកនាដកម្មភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ធំបំផុតប្រចាំសតវត្សរ៍ទី២០ ។ ទោះជាចង់ការពារសហភាពសូវៀតមែន តែមិនមែនមានន័យថា លោក ពូទីន ចង់រស់នៅសម័យកាលនោះឡើយ។ នៅពេលសួរថា សម័យកាលណាមួយដែលចង់រស់នៅ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីបានជ្រើសរើសសម័យកាលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោកបានឆ្លើយដោយឥតលាក់លៀមថា៖ «អ្នកឃើញទេ ដូនតារបស់ខ្ញុំសុទ្ធតែជាកញ្ជះគេ តែខ្ញុំជាប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីសព្វថ្ងៃ»។ ទន្ទឹមនឹងការចង់ផ្លាស់ប្ដូរអតីតកាល និងប្រាថ្នារស់នៅក្នុងបច្ចុប្បន្នកាលក្នុងឋានៈជាប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក ពូទីន បានបដិសេធឆ្លើយសំណួរទាក់ទងអនាគតកាល។ អតីតមន្ត្រីចារកម្មសម័យសហភាពសូវៀតរូបនេះមិនបានផ្ដល់ចម្លើយទេ ទាក់ទងសំណួរជុំវិញហេតុការណ៍អាចកើតឡើងចំពោះរូបលោកនៅរយៈពេល៥ទៅ១០ឆ្នាំខាងមុខ។ ការណ៍ដែលលោក ពូទីន មិនចង់និយាយរឿងអនាគត ទំនងជាលោកមិនចង់បង្កើតការសង្ស័យណាមួយចំពោះការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី ដែលគ្រោងធ្វើនៅពីរសប្ដាហ៍ទៀត។ លោក ពូទីន រំពឹងថា នឹងឈ្នះការបោះឆ្នោតនេះ និងបន្តកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីទៀត ខណៈដែលបេក្ខជនប្រឆាំងសំខាន់ៗត្រូវបានរារាំងជាស្រេចនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1608.txt	រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានមើលឃើញវិបត្តិនយោបាយរបស់ម៉ាល់ឌីវ គឺជារឿងផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសនោះទេ ។ ក្រុងប៉េកាំង ក៏ចង់ឃើញសហគមន៍អន្តរជាតិចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហានេះក្នុងន័យស្ថាបនា ដើម្បីបញ្ចៀសការធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែសាំញ៉ាំ និងធ្ងន់ធ្ងរជាងមុខ ខណៈសហគមន៍អន្តរជាតិ បានព្រមានពីការបាត់បង់លទ្ធិប្រធានាធិបតេយ្យដោយសាររដ្ឋាភិបាលម៉ាល់ឌីវបច្ចុប្បន្ន ។	សូមរម្លឹកបន្តិចថា នៅសប្តាហ៍មុននេះ ប្រធានាធិបតីម៉ាល់ឌីវលោក Yameen បានសម្រេចប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្នរយៈពេល ១៥ថ្ងៃ ក្រោយពេលដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបានបដិសេធអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល ដែលទាមទារឲ្យដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ ប្រាំបួនរូបនោះ។ មិនត្រឹមតែមិនអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចតុលាការប៉ុណ្ណោះទេ ប្រធានាធិបតីរូបនេះថែមទាំងបញ្ជាឲ្យគេចាប់ខ្លួនប្រធានតុលាការកំពូល និងចៅក្រមម្នាក់ រួមជាមួយអតីតប្រធានាធិបតី Maumoon Abdul Gayoom ដែលគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាបងប្អូនបង្កើតម្តាយទីទៃរបស់លោក Yameen ផងដែរនោះ។ ប្រាកដណាស់ ទង្វើនេះ មិនទទួលបានការគាំទ្រពីសហគមន៍អន្តរជាតិឡើយ ។ ជាក់ស្តែងនោះ ទាំងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទាំងឧត្តមស្តងការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ រួមទាំងអាមេរិកផងដែរនោះ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភខ្លាំងពីការថយក្រោយនៃប្រជាធិបតេយ្យម៉ាល់ឌីវ និងថែមទាំងទទូចឲ្យប្រមុខម៉ាល់ឌីវ ធានាឡើ់ងវិញពីការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងនីតិរដ្ឋទៀតផង ។ តែសម្រាប់ចិនវិញ មិនចាត់ទុកបញ្ហានេះ គឺជារឿងធ្ងន់ធ្ងរដែលសហគមន៍អន្តរជាតិគួរលូកដៃឡើយ ។ នាសន្នសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ៧ កុម្ភៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Geng Shuang បានអះអាងថា អ្វីដែលកំពុងតែកើតឡើងនៅក្នុងម៉ាល់ឌីវ គឺជាផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសម៉ាល់ឌីវនោះទេ ហើយភាគីពាក់ព័ន្ធ ក៏គួរតែដោះស្រាយបញ្ហានេះតាមរយៈកិច្ចសន្ទនា និងពិគ្រោះយោបល់ ។ អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា៖« សហគមន៍អន្តរជាតិ ក៏គួរតែដើរតួនាទីបែបស្ថាបនាដោយផ្អែកលើគោលការណ៍នៃការគោរពអធិបតេយ្យរបស់ម៉ាល់ឌីវ ជំនួសដោយសារធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ » ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1609.txt	មេដឹកនាំគណបក្សកុំម្មុយនីស្តដ៏ធំនៅនេប៉ាល់ លោក Khadga Prasad Oli បានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់នេប៉ាល់ នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៥ ខែកុម្ភៈ បន្ទាប់ពីគណបក្សរបស់លោកទទួលបានជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោត កាលពីជាងពីរខែមុន។	បើតាមការផ្សាយរបស់ AFP លោក Khadga Prasad Oli នឹងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ដែលនេប៉ាល់បានប្តូររបបពីរាជានិយមហិណ្ឌូ ទៅជាសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ នារយៈពេល១១ឆ្នាំ ក្រោយការបញ្ចប់ចលនាបះបោរម៉ៅនិយម។ លោក Khadga Prasad Oli អាយុ៦៥ឆ្នាំ ជាមនុស្សដែលស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ លោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៤១នៃរដ្ឋហិមាល័យ ដោយត្រូវជំនួសតំណែងលោក Sher Bahadur Deuba ដែលបានប្រកាសលាលែងក្រោយកាន់តំណែងបាន៨ខែ។ នេប៉ាល់បានប្រកាន់របបសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៨មក ដោយមានលោកស្រី Bidhya Devi Bhandari ជាប្រធានាធិបតីចាប់តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_161.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីអន្តរកាលរបស់ស៊ីរីថ្មី លោក Mohammed al-Bashir នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ បានប្រកាសថា នេះជាពេលវេលាដែលត្រូវគិតគូរលើស្ថិរភាព និងភាពស្ងប់ស្ងាត់ ក្នុងប្រទេស។ លោក al-Bashir ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីអន្តរកាល ដែលនឹងកាន់តំណែងនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥។	អត្ថបទទាក់ទង ក្រោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដួលរលំ លោក Assad និងគ្រួសារ ភៀសខ្លួនទៅមូស្គូ ក្រោយលោក Bashar al-Assad ចុះចេញពីតំណែង និងរដ្ឋាភិបាលត្រូវបានផ្តួលរលំ ស៊ីរីដែលកាន់កាប់បណ្ដោះអាសន្នដោយក្រុមឧទ្ទាម បានតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអន្តរកាលថ្មី ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសរយៈពេលខ្លី។ ក្រុមឧទ្ទាមដែលបានកាន់កាប់ទីក្រុង ដាម៉ាស បានតែងតាំងលោក Mohammed al-Bashir ឱ្យកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអន្តរកាលរបស់ស៊ីរី រហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសតាមទូរទស្សន៍នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ។ «ឥឡូវនេះ ជាពេលវេលាសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនេះ(ពលរដ្ឋស៊ីរី) ទទួលយកនូវស្ថិរភាព និងភាពស្ងប់ស្ងាត់»។ លោក al-Bashir បាននិយាយបែបនេះ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសរបស់បណ្ដាញទូរទស្សន៍ Al Jazeera។ លោក Mohammed al-Bashir គឺជាអ្នកនយោបាយ, វិស្វករ និងសមាជិកក្រុមឧទ្ទាម Hayat Tahrir al-Sham ដែលបានរួមចំណែកផ្ដួលរដ្ឋាភិបាលលោក al-Assad។ ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ បានធ្វើឡើងក្រោយកិច្ចពិភាក្សារវាង លោក Abu Mohammed al-Jolani ដែលជាមេដឹកនាំក្រុមឧទ្ទាម Hayat Tahrir al-Sham និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Mohammed al-Jalali នៅថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ដោយបានព្រមព្រៀងគ្នាលើការផ្ទេរអំណាច។ លោក Abu Mohammed al-Jolani បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky News នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ថាពលរដ្ឋស៊ីរី គឺឆ្អែតឆ្អន់នឹងសង្គ្រាម និងភាពចលាចលគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ លោក បន្តថា ស៊ីរី នឹងត្រូវកសាងសារជាថ្មី ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍ។ គួរជម្រាបថា អតីតប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក al-Assad បានចុះចេញពីតំណែង និងនាំគ្រួសារគេចខ្លួន និងទទួលសិទ្ធិជ្រកកោនក្នុងទីក្រុងមូស្គូ របស់រុស្ស៊ី។ នេះបើតាមប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ។ សង្គ្រាមស៊ីវិលជិត១៤ឆ្នាំនៅស៊ីរី បានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល៥សែននាក់ និងបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋពាក់កណ្ដាលប្រទេស ចាក់ចេញពីស្រុកកំណើត។ បន្ថែមពីនេះ ពលរដ្ឋស៊ីរីរាប់លាននាក់ បានភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេស។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក លោក អាន់តូនី ប្លីងខិន បានជំរុញឱ្យបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗ គាំទ្រដំណើការនយោបាយស៊ីរី ប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ លោក ប្លីងខិន អះអាងថា អាម៉េរិក នឹងទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ស៊ីរី បើសិនជាគ្រប់លក្ខខណ្ឌកំណត់។ «អ្វីដែលអាម៉េរិកត្រូវការ គឺរដ្ឋាភិបាលថ្មីដែល អាចដឹកនាំស៊ីរីឱ្យគេចផុតពីការប្រើប្រាស់ជាទីតាំងសម្រាប់ក្រុមភេវរកម្ម»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខការទូតអាម៉េរិក។ គួរបញ្ជាក់ថា ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលលោក al-Assad ដួលរលំជាស្ថាពរ កងទ័ពជើងអាកាសអាម៉េរិក បានវាយប្រហារទីតាំងជាច្រើន ក្នុងទឹកដីស៊ីរី ដែលត្រូវបានអះអាងថា ជាទីកន្លែងរបស់ក្រុមភេវរករ។ ស្របពេលគ្នានេះ អុីស្រាអែល ក៏បានវាយប្រហារលើស៊ីរី ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1610.txt	អង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីន (PLO) បានបើកផ្លូវឲ្យមានការព្យួរការទទួលស្គាល់រដ្ឋអ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ៣ ខែកុម្ភៈកន្លងទៅដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបន្តសាងសង់សំណង់ខុសច្បាប់ និងការទទួលស្គាល់ក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែល។ ទោះមិនទាន់មានការអនុវត្តជាផ្លូវការក៏ដោយ ការបញ្ចប់ការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលនឹងអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ដំណើរកសាងសន្តិភាពរវាងភាគីទាំងពីរ។	គណៈកម្មាធិការប៉ាឡេស្ទីនមួយនឹងត្រូវបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលប៉ាឡេស្ទីនដើម្បីសិក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងការព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលជារដ្ឋ ក្រោយមានកិច្ចប្រជុំពិសេសរវាងសមាជិកអង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីននៅថ្ងៃសៅរ៍។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីនបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសរយៈពេលបីម៉ោងដើម្បីពិភាក្សាពីវិធានការប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែលនេះ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាមិញក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំនេះត្រឹមបើកភ្លើងខៀវឲ្យមានការរៀបចំព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនមានអនុភាពអនុវត្តភ្លាមៗឡើយ វាលែងតែមានការសម្រេចពីប្រមុខអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីលោក ម៉ាមូត អាបាស។ គណៈកម្មការប្រតិបត្តិនៃអង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីនបានទទូចឲ្យប្រធានាធិបតី អាបាស ប្រញាប់ប្រញាលរៀបចំគម្រោងដើម្បីបញ្ចប់ការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែល និងផ្តាច់ទំនាក់ទំនងក្នុងកម្រិតនយោបាយ រដ្ឋបាល សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខផង។ តាមពិតទៅប៉ាឡេស្ទីនទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨ ហើយវាក៏ជាពេលដែលប៉ាឡេស្ទីនបង្កើតទំនាក់ទំនងនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអ៊ីស្រាអែលដូចគ្នា។ ត្រឡប់មកវិញ ការសម្រេចបើកផ្លូវនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាមជ្ឈិមប៉ាឡេស្ទីនបានស្នើសុំឲ្យមានការចាត់វិធានការបន្ទាន់ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបន្តសាងសង់សំណង់លំនៅដ្ឋានរបស់អ៊ីស្រាអែលលើទឹកដីប៉ាឡេស្ទីនដែលខ្លួនកាន់កាប់ខុសច្បាប់ ក៏ដូចជាការទទួលស្គាល់ហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែលរបស់អាមេរិកនោះ។ ក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសទទួលស្គាល់ហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែលជាផ្លូវការ កាលពីដើមខែធ្នូឆ្នាំមុន ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីនខឹងសម្បារជាខ្លាំង ហើយពួកគេក៏ទាមទារឲ្យមានការព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលរហូតដល់អ៊ីស្រាអែលឈប់សង់សំណង់ខុសច្បាប់ដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលពីសំណាក់ប៉ាឡេស្ទីននឹងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមធំថ្មីមួយសម្រាប់ការធានាសន្តិសុខនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយវាក៏ប៉ះពាល់ដល់ដំណើរនៃកិច្ចចរចាសន្តិភាព(ដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរ) ដែលកំពុងតែដង្ហោយរកការសង្គ្រោះស្រាប់នោះ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះដែរ បណ្តាអ្នកការទូតជាច្រើនជាពិសេសអឺរ៉ុបបានទទូចឲ្យប្រមុខរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនលោក ម៉ាមូត អាបាស ពិចារណាឲ្យបានដិតដល់ចំពោះការដាក់ចេញវិធានការនានា ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែអាក្រក់ផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1611.txt	សិស្សសាលាថៃបាននាំគ្នាដង្ហែររូបត្លុកនិងបដាក្នុងន័យចម្អកឲ្យឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនិងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិដែលពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់នាឡិកាដៃតម្លៃរាប់ម៉ឺនដុល្លារ ហើយទំនងជាពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយផង។ រឿងអាស្រូវនាឡិកាដៃនេះជារឿងចម្រូងចម្រាសនៅថៃ ហើយវាក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់របបសឹកខ្លាំងដែរ ប៉ុន្តែរបបនេះព្យាយាមការពារ និងប្តឹងរាល់បុគ្គលណាដែលហ៊ានកកូរកកាយរឿងនេះដែរ។	ជំពាក់វាក់វិននឹងរឿងអាស្រូវនាឡិកាដៃរបស់មន្ត្រីលំដាប់ទីពីរនៃរបបសឹកថៃលោកឧបកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ Prawit Wongsuwan នៅតែរសើបខ្លាំងក្នុងបរិបទនយោបាយថៃបច្ចុប្បន្ន។ សាធារណជនថៃហាក់មិនញញើតនឹងការគំរាម ឬចាត់វិធានការតបតរបស់របបសឹកឡើយ ហើយពួកគេបន្តទិតៀន និងចម្អកឲ្យមេដឹកនាំរបបសឹកជាបន្តបន្ទាប់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី ៣ ខែកុម្ភៈ មុនបើកការប្រកួតបាលទាត់ជាផ្លូវការនៅក្រុងបាងកក សិស្សសាលាមួយក្រុមបាននាំគ្នារៀបចំក្បួនដង្ហែរដោយមានបដា និងរូបត្លុកចម្អកឲ្យឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដែលមាននាឡិកាដៃតម្លៃរាប់ម៉ឺនដុល្លារប្រើប្រាស់។ បញ្ហាសំខាន់គឺលោកមានរបស់ថៃ្ល តែមិនប្រកាសទ្រព្យឲ្យគេដឹងឡើយដែលវាមិនខុសពីពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយឡើយ។ ក្រៅពីនេះ គេក៏ឃើញ រូបត្លុកខ្លះចម្អកឲ្យលោក Prawit ដែលយកលេសថា លោកខ្ចីនាឡិកាដៃមិត្តភក្តិប្រើប៉ុណ្ណោះ។ កន្លងមកនេះ របបសឹកថៃបានព្យាយាមការពារមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះរបបនេះក៏បានចេញវិធានការក្តៅប្រឆាំងរាល់សកម្មជន ឬអ្នកណាក៏ដោយដែលហ៊ានកកូរកកាយ ឬចោទប្រកាន់លោក Prawit ផងដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន បណ្តឹងតាមផ្លូវច្បាប់ត្រូវបានគេរៀបចំឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសកម្មជនជាច្រើននាក់ដែរ។ តាមពិតទៅ រឿងអាស្រូវនេះផ្ទុះឡើងកាលពីដើមខែធ្នូឆ្នាំមុន ពេលដែលលោក Prawit បានពាក់នាឡិកាដៃម៉ាក Richard Mille ដែលមានតម្លៃថ្លៃហួសស្មានដែលមានតម្លៃ ២,៦ លានបាត ឬស្មើ ៧៧០០០ដុល្លារនោះ។ ប៉ុន្តែក្រោយការស្រាវជ្រាវ គេរកឃើញថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេញមិនបានប្រកាសថាខ្លួនមាននាឡិកាថ្លៃបែបនេះឡើយពេលដែលលោកប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិនៅគណៈកម្មការប្រឆាំងអំពើពុករលួយកាលពីឆ្នាំ ២០១៤នោះ។ រាល់សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទាំងអស់មានកាតព្វកិច្ចប្រកាសរាល់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់របស់ខ្លួនតាមការកំណត់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ កាលពីឆ្នាំ ២០១៤ លោកបានប្រកាសថា លោកមានទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ ២,៥លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងនោះមានលុយសុទ្ធ ១,៥លានដុល្លារដម្កល់ទុកក្នុងធនាគារ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1612.txt	រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃចន្ទនេះ បានស្នើច្បាប់មួយដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានមិនពិត (Fake News) ដោយអ្នកផលិតប្រឈមជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល១០ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែចំណាត់ការនេះ ប្រឈមនឹងការរិះគន់ផងដែរ ខណៈការបោះឆ្នោតជិតមកដល់។	រដ្ឋាភិបាលនៅប្រទេសមួយចំនួន បានបើកយុទ្ធនាការប្រឆាំងព័ត៌មានមិនពិត ឬ Fake News តាមរយៈការតាក់តែងច្បាប់ដើម្បីដាក់ទោសពៃរ៍។ ប៉ុន្តែបើតាមការផ្សាយរបស់ AFP ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សមានការព្រួយបារម្ភថា អាជ្ញាធរបានយកវាធ្វើជាលេសដើម្បីរឹតត្បិតការបញ្ចេញមតិ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Najib Razak ដែលកំពុងរងការរិះគន់ពីបណ្តាញសារព័ត៌មានទាក់ទងនឹងករណីពុករលួយនោះ បានលើកគម្រោងស្នើច្បាប់ទៅកាន់រដ្ឋសភា ទាក់ទងនឹង Fake News។ វាជារឿងល្អមួយក្នុងការទប់ស្កាត់ភាពចលាចល ដោយសារតែព័ត៌មានមិនពិត ប៉ុន្តែក្រុមប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិល មើលឃើញផ្ទុយពីនេះ ខណៈការបោះឆ្នោតកាន់តែខិតជិតមកដល់។ តំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំងលោក Charles Santiago បានលើកឡើងប្រាប់ AFP ថា សំណើច្បាប់នេះ ជាអាវុធដ៏មានថាមពលសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការបំបិទមតិរិះគន់ទូទាំងប្រទេស។ សំណើច្បាប់បានលើកឡើងថា ព័ត៌មានមិនពិត ក្លាយជាការព្រួយបារម្ភជាសកលមួយ ហើយច្បាប់ថ្មី មានគោលដៅលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពសាធារណៈ ក៏ដូចជាការធានាសិទ្ធិបញ្ចេញមតិផងដែរ។ កម្រិតទោសពិន័យ បានលើកឡើង បុគ្គលដែលអាជ្ញាធររកឃើញថា បានបង្កើត និងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន Fake News ប្រឈមជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ទៅ១០ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ដល់ទៅ១៣០ ០០០ដុល្លារអាមេរិក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1521.txt

មន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា និយាយថា មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានសន្យាលុបចោលល្វែងម៉ោង Pyongyang time ដែលកូរ៉េខាងជើងបង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ។ តាមរយៈល្វែងម៉ោងនេះ ម៉ោងកូរ៉េខាងជើងដើរយឺតជាងម៉ោងនៅកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន៣០នាទី។ ការសន្យាលុបចោលល្វែងម៉ោងនេះ ជាកាយវិការផ្សះផ្សាការបែកបាក់រវាងកូរ៉េទាំងពីរនៅក្រោយជំនួបដែលមានផ្លែផ្ការវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។

នាពេលកន្លងមក ឧបទ្វីបកូរ៉េមិនត្រឹមតែមានកូរ៉េពីរឡើយ សូម្បីតែល្វែងម៉ោងក៏មានពីរដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសប្ដូរល្វែងម៉ោងភ្លាមៗ និងដើរក្រោយម៉ោងនៅកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន៣០នាទី។ ល្វែងនេះ គឺជាស្ដង់ដាម៉ោងចាស់ដែលធ្លាប់ប្រើនៅឧបទ្វីបកូរ៉េមុនជប៉ុនដាក់អាណាព្យាបាលចន្លោះឆ្នាំ១៩១០ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥ ។ ការប្ដូរល្វែងម៉ោងនេះធ្វើឡើងចំខួបទី៧០នៃជ័យជម្នះលើទាហានជប៉ុន។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានសន្យាប្ដូរស្តង់ដាម៉ោងរបស់ខ្លួនវិញ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា លោក Yoon Young-chan អ្នកនាំពាក្យប្រធាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា លោក គីម ក្ដុកក្ដួលក្នុងចិត្ត ពេលឃើញនាឡិកាដែលព្យួរលើជញ្ជាំងក្នុងអាគារសន្តិភាពបង្ហាញម៉ោងខុសគ្នានៅប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ។ «ដោយសារយើងជាអ្នកផ្លាស់ប្ដូរម៉ោងពីម៉ោងស្ដង់ដា យើងនឹងត្រឡប់ទៅប្រើម៉ោងចាស់វិញ។ កូរ៉េខាងត្បូងអាចប្រកាសរឿងនេះជាសាធារណៈបាន»។ នេះជាសម្រង់សម្ដីរបស់ប្រមុខដឹកនាំរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងក្នុងងជំនូបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ពីសំណាក់លោក Yoon Young-chan និងផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ការសន្យាទៅប្រើប្រាស់ម៉ោងចាស់វិញ មានន័យថាម៉ោងនៅកូរ៉េខាងជើងគឺដើរទាន់ម៉ោងនៅកូរ៉េខាងត្បូង និងដើរ៩ម៉ោងមុនម៉ោង Greenwich Mean ដែលជាល្វែងម៉ោងគោលរបស់អន្តរជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងចាត់ទុកការសន្យារបស់លោក គីម ជាកាយវិការជានិមិត្តរូបនេះដើម្បីធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនៃទំនាក់ទំនងក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងព្យុងយ៉ាង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1522.txt

លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១០ ខែឧសភានេះថា ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលគ្រប់គ្នាកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំនោះនឹងធ្វើឡើងនៅសិង្ហបុរី នាថ្ងៃ ១២ខែមិថុនាខាងមុខ។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ (Mike Pompeo) ត្រឡប់មកពីកូរ៉េខាងជើងវិញដោយនាំមុខជនជាតិអាមេរិកបីនាក់ដែលកូរ៉េខាងជើងដោះលែងមកជាមួយផង។

«កិច្ចប្រជុំដែលគេទន្ទឹងរង់ចាំរវាងលោក គីម ជុងអ៊ុន និងខ្ញុំផ្ទាល់នោះនឹងធ្វើឡើងនៅសិង្ហបុរី ថ្ងៃ ១២ ខែមីថុនា។ យើងទាំងពីរនឹងប្រឹងប្រែងក្នុងវេទិកាដ៏ពិសេសនេះដើម្បីសន្តិភាពពិភពលោក»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ សរសេរក្នុងគណនី

article_1523.txt

មេដឹកនាំតួកគី និងរុស្ស៊ីហៅការសម្រេចចិត្តរបស់អាមេរិកដើម្បីចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ (JCPOA) នោះថាកំហុសឆ្គងមួយ។ មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបន្តការពារនិងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទៅមុខទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ផលិតនុយក្លេអ៊ែរ និងរក្សាសន្តិភាពតំបន់ផង។

ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Recep Tayyip Erdogan និងសមភាគីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់របស់ក្រុងវ៉ាស៊ីតោនកាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងទៅ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បានផ្សាយថា មេដឹកនាំទាំងពីរបានជជែកគ្នាពីបញ្ហាអ៊ីរ៉ង់នៅនៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃសុក្រទី ១១ ខែឧសភា។ លោកទាំងពីរជឿជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ គឺ«ខុស» ទាំងស្រុងព្រោះកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ជាជោគជ័យនៃនយោបាយការទូតដែលគ្រប់គ្នាគួរថែរក្សា។ ក្រៅពីរិះគន់អាមេរិក ប្រមុខរដ្ឋតួកគី និងរុស្ស៊ីបានកត់សម្គាល់ថា ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាវិធីតែមួយគត់ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខពិភពលោក និងតំបន់។ លោកក៏បានប្រកាសប្តេជ្ញាចិត្តបន្តសហការគ្នាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធដើម្បីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទៅមុខទៀតដែរ។ តួកគីកន្លងមកបានសហការជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ីក៏ដូចជាអ៊ីរ៉ង់ដែរក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាស៊ីរី ហើយសម្ព័ន្ធត្រីភាគីនេះបានរួមចំណែកសំខាន់ដែរក្នុងការជំរុញការពិភាក្សាសន្តិភាពស៊ីរី ជាពិសេសការបង្កើតតំបន់សុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនស៊ីវិលនោះ។ ខណៈមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី តួកគីលែងមានទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតជាមួយអាមេរិកដូចមុនហើយ។ ទំនាក់ទំនងនេះល្អក់កករខ្លាំងចាប់ពីរដ្ឋប្រហារបរាជ័យមួយឆ្នាំ ២០១៦ ហើយអាមេរិកបន្តគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមឃឺដនៅស៊ីរីថែមទៀតផង។ ត្រឡបមកវិញ កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានសម្រេចជាផ្លូវការក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៥ ដោយមហាអំណាចប្រាំបូកអាល្លឺម៉ង់ជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះអ៊ីរ៉ង់ព្រមផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនជាថ្នូរនឹងការដកទណ្ឌកម្មរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ ទិតៀនកិច្ចព្រមព្រៀងនេះតាំងពីពេលឃោសនាមកម្ល៉េះ។ ដូច្នេះហើយបានជាលោកសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មអ៊ីរ៉ង់ឡើងវិញ និងដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថែមទៀត ហើយលោកក៏រំពឹងស្វែងរកលទ្ធភាពដាក់គំនាបលើអ៊ីរ៉ង់តាមរយៈការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមួយផង។ ប៉ុន្តែវាហាក់ដូចជាពិបាកសម្រេចព្រោះសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកទាំងអស់នៅអឺរ៉ុប រួមទាំងអ៊ីរ៉ង់ផងនោះមិនយល់ស្របចំពោះការចរចាឡើងវិញឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1524.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះម៉ាឡេស៊ីលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតជាផ្លូវការនៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១០ ខែឧសភានេះ។ លោកបានថ្លែងទៅកាន់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីជាអ្នកគាំទ្រថា លោកទទួលស្គាល់ការកាត់សេចក្តីរបស់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី ក្នុងការបោះឆ្នោតម្សិលមិញ។ បើសិនជាមិនមានការប្រែប្រួលទេ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ វ័យ ៩២ ឆ្នាំ អះអាងថា លោកនឹងស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ នៅថ្ងៃនេះដែរ។

ការទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតប្រហែលជារឿងពិបាកបំផុតមួយសម្រាប់អ្នកនយោបាយបើសិនជាគេចាញ់ឆ្នោត។ ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មិនបានរត់គេចពីការពិតឡើយ។ លោកបានចេញមុខប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលដែលបង្ហាញថា សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកពិតជាចាញ់ឆ្នោតមែននៅថ្ងៃពុធទី ៩ ឧសភាម្សិលមិញនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP នៅក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន លោក ណាជីប បានប្រកាសថា លោកទទួលយកការកាត់ក្តីរបស់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីក្នុងការបោះឆ្នោត ដែលជ្រើសរើសយកបក្សប្រឆាំងដែលដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នោះ។ លោកបន្ថែមថា វានឹងមានការផ្លាស់ប្តូរមួយមែន ហើយលោកប្តេជ្ញាចិត្តជួយធានាឲ្យមានដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវផងដែរ។ ប៉ុន្តែក្រៅពីប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោត លោក ណាជីប បានឆ្លៀតបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតសភាម្សិលមិញនេះមិនមានការបន្លំ និងរឿងមិនប្រក្រតីដូចគេចោទឡើយ។ អ្នកនយោបាយរូបនេះក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា តាមលទ្ធផលបោះឆ្នោត គ្មានបក្សណាមួយឈ្នះបានសំឡេងភាគច្រើនធម្មតាឡើយ។ ដូច្នេះការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីនឹងស្ថិតក្រោមការសម្រេចរបស់ព្រះមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី។ Relate យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ គេរំពឹងថា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ នឹងត្រូវគេតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីប្រាំពីរនៃសហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ី ដោយសារសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកឈ្នះបានអាសនៈសភាសរុប ១១៣ ហើយបើរាប់ទាំងបក្សសម្ព័ន្ធមិត្ត Warisan ផង អាសនៈសរុបកើនដល់ ១២១ ឯណោះ។ លោក មហាធៀ ខ្លួនឯងបានប្រកាសហើយថា ការស្បថកាន់តំណែងនឹងត្រូររៀបចំឡើងនៅថ្ងៃនេះផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia បានស្រង់ប្រភពពីរាជវាំងម៉ាឡេស៊ីថា លោក មហាធៀ មិនអាចស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះឡើយ ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលថ្មីក៏មិនទាន់ត្រូវបានបង្កើតឡើងផងនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីជិត ១៥ លាននាក់មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតក្នុងការបោះឆ្នោតសភានីតិកាល ១៤ នេះ។ ចំណែកអាសនៈសរុបទូទាំងរដ្ឋទាំង ១៣ នៅម៉ាឡេស៊ីគឺ ២២២ ហើយបើសិនបក្សណាមួយដណ្តើមបានអាសនៈច្រើនជាងគេ បក្សនោះនឹងឈ្នះការបោះឆ្នោត និងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ទោះបីទទួលបានសំឡេងឆ្នោតទូទាំងប្រទេសតិចក៏ដោយ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ គណបក្សកាន់អំណាចនេះបានដណ្តើមអាសនៈសរុបចំនួន ៧៩,គណបក្សឥស្លាមម៉ាឡេស៊ី (PAS) បានទទួល ១៨ អាសនៈ ហើយគណបក្ស Warisan បានទទួល ៨អាសនៈ។ ក្រុមអ្នកឈរឈ្មោះឯករាជ្យបាន ៣ អាសនៈ និងចុងក្រោយបក្សសម្ព័ន្ធរួបរួម Sabah (USA) បានទទួលមួយអាសនៈ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1525.txt

នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានទៅដល់ទឹកដីនេប៉ាល់ហើយក្នុងទស្សនកិច្ចពីរថ្ងៃ។ ទស្សនកិច្ចនេះមានគោលដៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជិតខាងមួយនៅតំបន់ជួរភ្នំហិមាល័យនេះ ស្របពេលដែលចិនក៏បានចូលទៅពង្រីកទំនាក់ទំនងដូចគ្នាដែរនោះ។ យក្សឥណ្ឌាមិនសូវសប្បាយចិត្តឡើយចំពោះសកម្មភាពរបស់យក្សចិននៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនចាត់ទុកដែនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននោះ។

នៅថ្ងៃដំបូងនៃទស្សនកិច្ចពីរថ្ងៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានឈប់សំចតនៅទីក្រុង Janakpur នៅភាគត្បូងនេប៉ាល់ដើម្បីបន់ស្រន់នៅវិហារសាសនាហិណ្ឌូលល្បីឈ្មោះនៅទីនោះ។ បន្តមក លោក ម៉ូឌី នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់រដ្ឋធានីកដ្ឋមណ្ឌូដើម្បីជួបជាមួយសមភាគីនេប៉ាល់ K.P. Sharma Oli និងចូលរួមបើកការដ្ឋានសាងសង់វារីអគ្គីសនី Arun Three ដែលឥណ្ឌាជាអ្នកចេញលុយអស់ចំនួន១.៤ពាន់លានដុល្លារ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ម៉ូឌី ពេលនេះ គឺជាកាយវិការបង្ហាញពីឆន្ទៈចង់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់ក្រុងញូវដែលី ខណៈដែលចិនកំពុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយនេប៉ាល់កាន់តែខ្លាំងនោះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ ចិនបានសន្យាវិនិយោគនៅនេប៉ាល់ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ច្រើនជាង៨.៧ពាន់លានដុល្លារ ខណៈទំហំវិនិយោគរបស់ឥណ្ឌាមានចំនួន៣១៧លានដុល្លារ។ ជាសញ្ញាខិតទៅរកចិន នេប៉ាល់ក៏ចូលរួមក្នុងគំនិតផ្ដួចផ្ដើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវរបស់ចិនទៀតផង។ យោងតាមទីភា្នក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌានិយាយថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកពេលនេះ ជាផ្នែកមួយនៃនយោបាយ «អ្នកជិតខាងមុន» របស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីអាទិភាពរបស់ឥណ្ឌា ក៏ដូចជារូបលោកផ្ទាល់ក្នុងទំនាក់ទំនងចាស់វស្សា ជិតស្និទ្ធជាមួយនេប៉ាល់។ ការបើកការដ្ឋានវារីអគ្គីសនី Arun Three នេះ ជាជ័យជម្នះការទូតរបស់ឥណ្ឌាក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយចិនផងដែរ។ Arun Three គឺជាការដ្ឋានវារីធំទាំង៥ របស់នេប៉ាល់ដែលចាប់ផ្ដើមដំណើរការសាងសង់មុនគេ ខណៈគម្រោងអគ្គីសនីធំពីរទៀតស្ថិតក្នុងការវិនិយោគរបស់ចិន។ អ្នកវិភាគជឿថា វត្តមានរបស់លោក ម៉ូឌី ក្នុងពិធីបើកការដ្ឋាននេះ ជាសញ្ញាបង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ឥណ្ឌាក្នុងការបំពេញពាក្យសន្យារបស់ខ្លួន។ នេះក៏ព្រោះតែកន្លងមក គម្រោងរបស់ឥណ្ឌានៅនេប៉ាល់ហាក់ដំណើរការយឺតៗ ខុសពីគម្រោងរបស់ចិនដែលមានល្បឿនលឿន។ ទំនាក់ទំនងឥណ្ឌា និងនេប៉ាល់ ធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីក្រុងកដ្ឋមណ្ឌូបានអនុម័តច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ដែលនាំទៅដល់បាតុកម្មនៅភាគត្បូងរហូតមានការបិទព្រំដែន។ នេប៉ាល់បានបន្ទោសឥណ្ឌាថាបានបិទព្រំដែនដែលធ្វើឲ្យនេប៉ាល់ជួបបញ្ហាខ្វះខាតប្រេង និងទំនិញចាំបាច់ ស្របពេលដែលនេប៉ាល់កំពុងស្រោចស្រង់ប្រទេសពីរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅឆ្នាំដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1526.txt

ករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាតជាថ្មីមួយទៀតកើតឡើងនៅស្ថានីយ៍ប៉ូលិសក្រុងស៊ូរ៉ាបាយ៉ា (Surabaya) នៅខេត្តជ្វាខាងកើត ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ គេរាយការណ៍ថា មានមនុស្សរងរបួស និងស្លាប់ក្នុងករណីវាយប្រហារនេះ។ ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយមានការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកលើវិហារគ្រិស្តចំនួនបីកន្លែងនៅក្រុងស៊ូរ៉ាបាយ៉ានេះ។

មួយថ្ងៃក្រោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកលើវិហារគ្រឹស្តចំនួនបីកន្លែងនៅក្រុងស៊ូរ៉ាបាយ៉ា ដោយបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់ ១១ នាក់ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទទី ១៤ ខែឧសភា ករណីបំផ្ទុះ គ្រាប់បែកអត្ថឃាតមួយទៀតកើតឡើងនៅទីស្នាក់ការប៉ូលិសម្តង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការវាយប្រហារនេះ សារព័ត៌មានក្នុងតំបន់ផ្សាយថា ក្រុមភេរវជនមានគ្នាពីរនាក់បានជិះយាន្តជំនិះមួយគ្រឿង ហើយបំផ្ទុះខ្លួនឯងតែម្តងនៅស្ថានីយ៍ប៉ូលិស។ សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ីJakata Post ស្រង់សម្តីអ្នកនាំពាក្យប៉ូលិសនៃខេត្តជ្វាខាងកើត Frans Barung Mangera ថា វាពិតជាមានការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកអត្តឃាតមែននៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ហើយអ្នកស្លាប់មានយ៉ាងហោចណាស់ ៧ នាក់ឯណោះ។ « កងកម្លាំងយើងកំពុងត្រួតពិនិត្យមើល។ យើងទទួលបានដំណឹងថា វាមានមនុស្ស ៧នាក់ស្លាប់ ហើយយើងកំពុងប្រមូលទិន្នន័យបន្ថែមទៀត»។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1527.txt

សល់ពេលប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ ការបោះឆ្នោតជាសកលនៅម៉ាឡេស៊ី នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងហើយ។ គេរំពឹងថាការបោះឆ្នោតនេះនឹងមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំង ក៏ដូចជាបង្កភាពតានតឹងនយោបាយខ្លាំងដូចគ្នាដ្បិតថា វាមានការចូលរួមពីអ្នកនយោបាយជើងចាស់ដែលមានប្រជាជនគាំទ្រច្រើនផង។ តួអង្គនយោបាយសំខាន់មានដូចជាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់, លោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ និងអតីតមេបក្សប្រឆាំងដ៏ខ្លាំងក្លាលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម។

បើមិនមានការប្រកាសផ្លាស់ប្តូរពីគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ីទេ ការបោះឆ្នោតជាតិ នៃនីតិកាលទី១៤ នៃសភាម៉ាឡេស៊ី នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃទី០៩ ឧសភា នេះហើយ ។ យុទ្ធនាការ ស្វែងរកសន្លឹកឆ្នោតបានចាប់ផ្តើមជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈមេដឹកនាំបក្សនយោបាយសំខាន់ ក៏កាន់តែលេងពាក្យផ្លែផ្កា និងរិះគន់គ្នាកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ដែលធ្វើឲ្យនយោបាយម៉ាឡេស៊ី កាន់តែឡើងកម្តៅទៅៗ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ដែលមេសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច កំពុងបង្ហាញគោលនយោបាយអាទិភាពក្នុងស្រុក ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ទាំងដល់មន្ត្រីរាជការស៊ីវិល កសិករ និងកម្មករជាដើម ខណៈព្រមានបើលោក មហាធៀ ឈ្នះឆ្នោត នឹងធ្វើឲ្យម៉ាឡេស៊ី អាប់ឱនកេរ្តិ៍ក្នុងអន្តរជាតិ ។ ឯលោក មហាធៀវិញ បានប្តេជ្ញា លុបលាងកំហុសដែលសាងក្នុងពេលលោកដឹកនាំកន្លងមក និងកែប្រែប្រព័ន្ធនយោបាយបច្ចុប្បន្ន ដែលលោកមើលឃើញថា ពោរពេញដោយភាពពុករលួយ។ សាវតាសង្ខេបរបស់អ្នកនយោបាយកំពូលម៉ាឡេស៊ី កើតនៅថ្ងៃ១៩៥៣ លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ គឺជាកូនប្រុសរបស់លោក អាប់ឌុល រ៉ាហ្សាក់ ហ៊ូស្សេន ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៦ ។ លោក ណាជីប បានចាប់ផ្តើមពន្លកក្នុងកិច្ចការនយោបាយសកម្មភាព និងខ្លាំងតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៦ ។ លោក បានឡើងកាន់អំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់ខ្លួននៅក្នុងឆ្នាំ២០០៩ ។ ក្រោយមកទៀត លោក ណាជីប ដែលប្រធាននៃសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ក៏ត្រូវបានជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីជាថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៤ បន្ទាប់ពីបក្សរបស់លោកឈ្នះការបោះឆ្នោតយ៉ាងប្រកៀកប្រកើយបំផុតជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង ដែលដឹកនាំដោយលោក អាន់វើរ អ៊ីប្រាហ៊ីម ។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្ងៃ៩ ឧសភានេះដែរ លោក ក៏ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សកាន់អំណាចដដែល។ ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំចុងក្រោយនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ហាក់ដូចជាជួបព្យុះផ្គរខ្លាំង ។ នោះគឺ លោក បានរងការចោទប្រកាន់តាំងពីដើមអាណត្តិដឹកនាំទីពីររបស់លោក ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវពុករលួយធ្ងន់ធ្ងរ។ ហើយរឿងអាស្រូវដែលបាន និងកំពុងតែញាំញីកេរ្តិ៍ឈ្មោះលោកខ្លាំងនោះគឺ រឿងអាស្រូវនៃការផ្ទេរប្រាក់រាប់លានដុល្លារទៅកាន់គណនីឯកជនរបស់លោក ដែលស្គាល់ថា 1MDB នោះ។ ត្រលប់មកកាន់ អ្នកនយោបាយចាស់វស្សា ដែលមជ្ឈដ្ឋានមួយចំនួន ហៅថា ផ្ការីកគ្រប់រដូវ គឺ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ វិញម្តង ។ លោក មហាធៀ គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីទីបួន ដែលកាន់អំណាច បានយូរជាងគេ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ បានដឹកនាំប្រទេសតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣ ពោលគឺរយៈពេល ២២ ឆ្នាំ។ លោក មហាធៀ ដែលមានវ័យជាង៩០ហើយនោះ ធ្លាប់ជាសមាជិក និងជាអតីតមេដឹកនាំកំពូល នៃបក្សកាន់អំណាច (UMNO ) ផងដែរ ។ ក៏ប៉ុន្តែដោយសារមានបញ្ហាផ្ទៃក្នុង និងមើលឃើញពីប្រព័ន្ធដឹកនាំពុករលួយរបស់លោកណាជីប អ្នកនយោបាយ ដែលគិតថាចូលនិវត្តន៍រឿងនយោបាយពីឆ្នាំ២០០៣រូបនេះ បានចាកចេញពីបក្សកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ២០១៦ និងចាប់ផ្តើមប្រលោកនយោបាយជាថ្មីជាមួយនឹងអតីតគូសត្រូវ ដែលមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពល គឺលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ។ លោក គឺជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់សម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan។ សម្រាប់ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម គឺអតីតក្រុមយុវជន ដែលចេញមុខប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីអំឡុងឆ្នាំទសវត្សរ៍ ៧០ ។ ដោយមើលឃើញពីសក្តានុពលនយោបាយ លោក អាន់វ៉ា ត្រូវបានអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ អញ្ជើញចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយនឹងលោក និងផ្ចុងផ្តើមជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងអាណត្តិរបស់លោកឆ្នាំ ១៩៩៣ ។ ទោះស្ថិតក្រោមការដឹកនាំនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីតែមួយក៏ដោយ អ្នកទាំងពីរ ហាក់ដូចជាមិនសូវចុះសម្រុងនឹងគ្នាប៉ុន្មាននោះទេ ។ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពីបទបំពានអំណាច និងបំពានគោលការណ៍ធ្ងន់ធ្ងររបស់សាសនា ក៏ប៉ុន្តែពេលនេះ អ្នកតាមដាននយោបាយម៉ាឡេស៊ី មើលឃើញជារឿងនយោបាយច្រើនជាង ដ្បិតលោក បានប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំរបស់លោក មហាធៀ។ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤ ទើបលោក ត្រូវបានតុលាការដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពវិញ ។ គួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ មុនដល់ឆ្នាំ២០១៣ ដែលពេលលោក ដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងរហូតដល់ទទួលសំឡេងគាំទ្រប្រកៀកនឹងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចនោះ លោក ក៏ទទួលរងការចោទប្រកាន់រឿងរួមភេទជាមួយនឹងភេទដូចគ្នាជានៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ផងដែរ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវបានតុលាការទាត់ចោលវិញដ្បិតភស្តុតាងដើមចោទមិនគ្រប់គ្រាន់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ខណៈកំពុងតែមានប្រជាប្រិយភាព ក្នុងនាមជាប្រធាននៃសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងនោះ លោក អាន់វ៉ា ដែលមជ្ឈដ្ឋានខ្លះ ហៅថាជាមេបក្សប្រឆាំងរងទុក្ខបំផុតនោះ ត្រូវបានតុលាការម៉ាឡេស៊ី សើរើសំណុំរឿងឆ្នាំ ២០០៨ ឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០១៤ ។ ហើយចុងក្រោយលោក ត្រូវបានតុលាការកំពូលម៉ាឡេស៊ី កាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ហើយមកពេលនេះ លោក ជិតដល់ពេលត្រូវដោះលែងវិញផងដែរ ក្រោយអនុវត្តទោសពន្ធនាគាររួចហើយនោះ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ អតីតបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានសុខចិត្តលះបង់កំហឹង និងគំនុំចាស់ជាមួយនឹងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ ហើយចាប់គ្នាបង្កើតបក្សរួមគ្នាដើម្បីតទល់ជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ។ ទោះបីមិនអាចចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយដោយផ្ទាល់ លោកអាន់វ៉ា បានផ្ញើសារនយោបាយពីពន្ធនាគារទៅកាន់អ្នកគាំទ្ររបស់លោកដើម្បីចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយជាមួយនឹងលោក មហាធៀ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1528.txt

ចុងក្រោយ សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចម៉ាឡេស៊ី Barisan Nasional ចាញ់ឆ្នោតលើកដំបូងក្រោយក្តាប់អំណាចជាង៦០ឆ្នាំ។ សម្ព័ន្ធបក្បប្រឆាំង Pakatan Harapan ឈ្នះបានអាសនៈភាគច្រើនអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបាន ហើយបើគ្មានអ្វីប្រែប្រួលទេ មេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលធ្លាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបួនរបស់ម៉ាឡេស៊ីនោះនឹងត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃនេះតែម្តង។

រលកយក្សស៊ូណាមិនយោបាយពិតជាកើតឡើងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ី ដោយបក់យកសម្ព័ន្ធគណបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ទៅជាមួយផង។ វាជារឿងដែលមិនគួរឲ្យនឹកស្មានដល់ព្រោះបក្សនេះបានក្តោបក្តាប់អំណាចតាំងពីក្រោយម៉ាឡេស៊ីប្រកាសឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៩៥៧ មកម្ល៉េះ។ ចំណែកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងដែលមានលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ជាប្រមុខនោះបានដណ្តើមយកជ័យជម្នះដោយក្តាប់បានអាសនៈភាគច្រើនសរុប ១១៣ ល្មមអាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបាន។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia គណបក្សកាន់អំណាចនេះបានដណ្តើមអាសនៈសរុបចំនួន ៧៩,គណបក្សឥស្លាមម៉ាឡេស៊ី (PAS) បានទទួល ១៨ អាសនៈ ហើយគណបក្ស Warisan ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងបានទទួល ៨អាសនៈ។ ក្រុមអ្នកឈរឈ្មោះឯករាជ្យបាន ៣ អាសនៈ និងចុងក្រោយបក្សសម្ព័ន្ធរួបរួម Sabah (USA) បានទទួលមួយអាសនៈ។ ក្រោយទទួលជ័យជម្នះនេះ សម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងនឹងចាប់ផ្តើមរៀបចំបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី ហើយនៅថ្ងៃនេះ បើសិនជាមិនមានបញ្ហាឬស្ថានភាពប្រែប្រួលទេ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នឹងត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីជាថ្មីទៀត។ ស្ថិតក្នុងវ័យ ៩២ឆ្នាំ លោកនឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ របស់សហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ី។ អត្ថបទទាក់ទង បក្សបំបែកសំឡេងឆ្នោត,គណៈកម្មការបោះឆ្នោតលម្អៀង ធ្វើឲ្យបក្សប្រឆាំងរបស់ មហាធៀ ពិបាកឈ្នះឆ្នោត មហាធៀ ធ្លាប់ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបួនរបស់ម៉ាឡេស៊ី ហើយក៏ជាប់ឈ្មោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាចយូរជាងគេដែរពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣ ឯណោះ។ អ្វីដែលសំខាន់លោក ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការផងដែរព្រោះពេលលោកកាន់អំណាច រាល់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងត្រូវប្រឈមការចាប់ចងជាដើម។ តាមពិតទៅ ក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ យុវជនជាគន្លឹះដែលធ្វើឲ្យបក្សកាន់អំណាចចាញ់ឆ្នោត។ ក្នុងការឃោសនាកន្លងមក បញ្ហាត្រូវគណបក្សនយោបាយទាំងប្រឆាំង ទាំងកាន់អំណាចប្រឹងផ្តោតសំខាន់គឺបញ្ហាជីវភាពប្រជាជន។ ការកើនឡើងនៃការចំណាយលើជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ រួមទាំងការបង្កើនពន្ធលើទំនិញ និងសេវាកម្ម ក៏ដូចជាការកាត់បន្ថយការឧបត្ថម្ភធនលើប្រេង ជាកង្វល់ធំរបស់ពលរដ្ឋជាពិសេសពលរដ្ឋវណ្ណៈកណ្តាល ហើយប្រជាជនក្មេងស្រេកឃ្លានចង់បានការផ្លាស់ប្តូរដែលអាចជំរុញការកែទម្រង់ស្ថាប័ននិងដោះស្រាយបញ្ហាអំពើពុករលួយផង។ បក្សកាន់អំណាចបានព្យាយាមសន្យារក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងជួយប្រជាជនក្រីក្រខ្វះខ្វាតនៅតាមទីជនបទ។ រដ្ឋាភិបាលសន្យាបង្កើនប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា និងធានាពង្រីកសេវាធានារ៉ាប់រងដល់កម្មករ ពលករ និងកសិករថែមទៀតបើខ្លួនជាប់ឆ្នោត។ ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីក្រីក្រតាមជនបទនៅតែគាំទ្របក្សកាន់អំណាចដែលដឹកនាំប្រទេសចាប់ពីពេលទទួលបានឯករាជ្យឆ្នាំ ១៩៥៧ ព្រោះបក្សនេះនាំការរីកចម្រើនដល់សង្គមម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសសេដ្ឋកិច្ចកន្លងមក។ ឯសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan វិញនោះ បានសន្យាដោះស្រាយកង្វល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមជាពិសេសរឿងអាស្រូវពុករលួយដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេសជាតិកន្លងមកនោះ។ បក្សនេះសន្យាដាក់កម្រិតអាណតិ្តនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រឹមពីរអាណត្តិ និងដកហូតអំណាចមួយចំនួនរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលផង ហើយបក្សនេះក៏សន្យាត្រួតពិនិត្យឡើងវិញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនិងគម្រោងវិនិយោគរបស់ចិននៅម៉ាឡេស៊ីផងដែរ។ នេះជាគោលនយោបាយដែលដែលទាក់ទាញចិត្តប្រជាជនខ្លាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1529.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានថ្លែងក្រោយកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលើកដំបូងថ្ងៃពុធទី ២៣ ខែឧសភាថា ប្រាក់បៀវត្សរ៍សមាជិករដ្ឋាភិបាលគឺត្រូវបន្ថយ ១០ ភាគរយ។ នេះជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយរឹតត្បិតការចាយវាយរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។

ប្រាក់បៀវត្សរ៍របស់រដ្ឋមន្ត្រីជាសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីទាំងអស់នឹងត្រូវកាត់បន្ថយ ១០ភាគរយ។ នេះជាការប្រកាសរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជួបប្រជុំជាមួយសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីលើកដំបូង។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Malaysiakini លោក មហាធៀ បានថ្លែងថា ការបន្ថយប្រាក់ខែរដ្ឋមន្ត្រីជាផ្នែកមួយនៃចំណាត់ការចាយវាយត្បិតត្បៀតរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក ដោយសារលោកបារម្ភពីបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងការចាយវាយខុសគោលដៅ។ លោកបានថ្លែងដូច្នេ៖« វាបង្ហាញឲ្យឃើញថា យើងបារម្ភពីបញ្ហាហិរញ្ហាហរិញវត្ថុរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បច្ចុប្បន្ននេះវាមានមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលខ្លះទទួលបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ច្រើនជាងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទៀត»។ ការប្រកាសបន្ថយប្រាក់ខែសមាជិកគណរដ្ឋមន្ត្រីនេះធ្វើឡើងត្រឹមពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែល លោ មហាធៀ រិះគន់រដ្ឋាភិបាលលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ដែលធ្វើឲ្យបំណុលរដ្ឋកើនឡើងដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្ន។ បច្ចុប្បន្ន បំណុលសាធារណៈរបស់ម៉ាឡេស៊ីកើនដល់ មួយទ្រីលានរីងហ្គីត ពោលគឺប្រហាក់ប្រហែលនឹង ២៥១ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ ត្រឡប់មកវិញ បើតាមរបាយការណ៍របស់ Malaysia Insiders ឆ្នាំ ២០១៥ សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានទទួលប្រាក់ខែដូចតទៅ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានទទួលប្រាក់ខែសរុបប្រហែល ៣៩០០០ រីងហ្គីត (៩៨០០ ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងនោះមានប្រាក់ខែជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ២៣០០០ រីងហ្គីត បូកប្រាក់ខែសមាជិកសភាចំនួន ១៦០០០ រីងហ្គីត។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានទទួលប្រាក់ខែសរុបចំនួនប្រហែល ៣៤០០០ រីងហ្គីត (៨៦០០ ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងនោះមានប្រាក់ខែជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ១៨០០០រីងហ្គីត បូកប្រាក់ខែជាតំណាងរាស្ត្រ ១៦០០០ រីងហ្គីត។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីវិញនោះបានទទួលប្រាក់ខែសរុបប្រហែល ៣១០០០ រីងហ្គីត (៧៨០០ដុល្លារអាមេរិក) ក្នុងនោះប្រាក់ខែជារដ្ឋមន្ត្រីចំនួន ១៥០០០ រីងហ្គីត និង ប្រាក់ខែជាដំណាងរាស្ត្រចំនួន ១៦០០០ រីងហ្គីត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_153.txt

ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ(DP) លោក Lee Jae-myung នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានប្ដេជ្ញាព្យាយាមដាក់សំណើរបោះឆ្នោត ដើម្បីព្យួរតំណែងប្រធានាធិបតីកូរ៉េ លោក យូន សុកយ៉ល សារជាថ្មី បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតលើកទី១ បានបរាជ័យ។ ប៉ុន្តែបក្សអំណាចប្រជាជន ណែនាំឱ្យមានវិធានការដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយ ជាជាងទម្លាក់លោក យូន។

អត្ថបទទាក់ទង ការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងលោក យូន ត្រូវរងចាំ ក្រោយបក្សអំណាចប្រជាជន ដើរចេញពីសភា ក្រោយការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងលោក យូន សុកយ៉ល ក្នុងសភា នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ រងភាពរកាំរកូស និងបរាជ័យ គណបក្សប្រឆាំង(DP) សន្យាព្យាយាមដាក់សំណើរបោះឆ្នោតទម្លាក់លោក យូន ជាថ្មី។ គណបក្សប្រឆាំង បានអះអាងថា នឹងដាក់សំណើរព្យួរតំណែងលោក យូន ថ្មីមួយទៀតទៅសភា ក្នុងថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ។ ដូចនេះ ការបោះឆ្នោតលើសំណើរថ្មី នឹងត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ។ ការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានបរាជ័យ ដោយមានសមាជិកសភា បានបោះឆ្នោត ១៩៥សំឡេង ដោយត្រូវការសំឡេងតិចបំផុត២០០ ដើម្បីឱ្យសភា អាចរាប់សន្លឹកឆ្នោតបាន។ នេះក៏ដោយសារសមាជិកបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) បានដើរចេញពីសភា មិនចូលមកបោះឆ្នោត។ លោក Lee Jae-myung បានបោទថា លោក យូន ជាមនុស្សសំខាន់នៅពីក្រោយការប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្នុងការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ និងទទូចឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ចាត់វិធានការស៊ើបអង្កេត។ សមត្ថកិច្ចកូរ៉េខាងត្បូង បានចាប់ផ្ដើមស៊ើបអង្កេតលើបទចោទបង្កការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក យូន សុកយ៉ល។ ការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ជាបទព្រហ្មទណ្ឌដែលគ្មានក្នុងរង្វង់អភ័យឯកសិទ្ធិប្រធានាធិបតីឡើយ។ ការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល អាចត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិត បើការស៊ើបអង្កេតត្រូវបានរកឃើញ។ អ្នកនាំពាក្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ(DP) លោក Yoon Jong-kun បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា នឹងបង្កើតកិច្ចប្រជុំពិសេសជារៀងរាល់សប្ដាហ៍ និងបន្តលើកសំណើរ(ព្យួរតំណែងលោក យូន) ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាក្នុងសភា។ ប្រធានរដ្ឋសភាកូរ៉េខាងត្បូង លោក Woo Won-shik បានបង្ហាញការសោកស្ដាយដែលគ្មានលទ្ធផលបោះឆ្នោត។ អំឡុងពេលបោះឆ្នោត លោក Woo បានប្រកាសឱ្យអ្នកដែលដើរចេញពីរដ្ឋសភា ចូលមកបោះឆ្នោតវិញ ផងដែរ។ គណបក្សអំណាចពលរដ្ឋ បានបញ្ជាក់ថា បក្សខ្លួន ត្រូវការវិធីដែលមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងទំនួលខុសត្រូវជាងនេះក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយ ជាជាងព្យាយាមព្យួរតំណែងលោក យូន។ ដោយឡែក ប្រធានគណបក្សអំណាចពលរដ្ឋ លោក Han Dong-hoon បានប្រកាសសារជាថ្មី ថាលោក យូន សុកយ៉ល នឹងត្រូវលាលែងពីតំណែង។ ទោះបីជាបានគេចផុតការព្យួរតំណែងពិតមែន ប៉ុន្តែតួនាទី និងឥទ្ធិពលលោក យូន សុកយ៉ល ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង អាចប្រឈមនឹងការប្រឆាំងខ្លាំងក្លាក្នុងសភា ដែលនាំឱ្យការដឹកនាំគ្មានប្រសិទ្ធិភាព។ យ៉ាងណាមិញ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង លោក Kim Yong-hyun ដែលជាអ្នកជំរុញឱ្យលោក យូន អនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក ត្រូវបានចាប់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1530.txt

យប់ថ្ងៃពុធទី ១៦ ខែឧសភា កងកម្លាំងប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីបានឆ្មក់ចូលឆែកឆេរផ្ទះរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ យ៉ាងហោចណាស់ចំនួនពីរកន្លែងដើម្បីស្វែងរកភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធករណីពុករលួយមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ កាបូបយួរដៃរបស់ភរិយាអតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីនេះត្រូវបានប៉ូលិសរឹបអូសផងដែរ។

មេធាវីការពារក្តីលោក ណាជីប លោក Harpal Singh Grewal បានទទួលស្គាល់ថា វាមានការចុះឆែកឆេរពិតមែន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី Straits Times។ វាមិនមានការប្រឈមមុខគ្នារវាងក្រុមគ្រួសារលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ជាមួយសមត្ថកិច្ចឡើយ។ ពួកគេក៏បានព្យាយាមសហការជាមួយប៉ូលិសដើម្បីបំពេញការងារស្វែងរកភស្តុតាងឲ្យបានចប់សព្វគ្រប់ដែរ។ មកដល់ពេលនេះមិនមានអ្នកណាម្នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយក៏មិនមានការបញ្ជាក់ថា វានឹងមានការចាប់ខ្លួននៅពេលខាងមុខដែរ។ ក្រោយប្រតិបត្តិការឆែកឆេរអស់រយៈពេលជាង ១០ម៉ោងនេះពីយប់ថ្ងៃពុធដល់ព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ប៉ូលិសមិនបានរកឃើញឯកសារសំខាន់ៗណាមួយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប៉ូលិសបានរឹបអូសកាបូបយួរដៃចំនួនពីររបស់ភរិយាលោក ណាជីប គឺលោកស្រី Rosmah Mansor និងសម្ភារប្រើប្រាស់មួយចំនួនទៀតប៉ុណ្ណោះ។ កាបូបដៃរបស់លោកស្រី Rosmah Mansor ជារឿងចម្រូងចម្រាស ហើយភាពឡូយឆាយរបស់លោកស្រីក្នុងនាមជាភរិយានាយករដ្ឋមន្ត្រីនោះបានបង្កើតក្តីក្រហាយខ្លាំងដែរសម្រាប់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីកន្លងមក។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Asian Correspondent កាបូបយូរដៃដែលលោកស្រីប្រើប្រាស់ភាគច្រើនគឺម៉ាក Hermes Birkin ហើយកាបូបខ្លះមានតម្លៃថ្លៃដល់ ២០ ម៉ឺនដុល្លារឯណោះ។ ប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ីចោទថា ក្រោយចាញ់ឆ្នោត លោកស្រីព្យាយាមយកកាបូបប្រភេទប្រហែល ៥០ ទៅលក់ទុកថែមទៀត។ ក្រៅពីកាបូបតម្លៃថ្លៃកប់ពពក បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអាមេរិក New York Times វាក៏មានបណ្តឹងផ្សេងទៀតចោទប្រកាន់ថា លុយមូលនិធិដែលបាត់នោះក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយក្រុមគ្រួសារលោក ណាជីប ដើម្បីទិញខ្សែកដាំត្បូងពេជ្រមានទំហំ ២២ការ៉ាត់ និងមានតម្លៃ ២៧,៣លានដុល្លារសម្រាប់លោកស្រី Mansor ផងដែរ។ ក្រោយការធ្លាក់បក្សកាន់អំណាចចាញ់ឆ្នោត ហើយលោក ណាជីប បាត់បង់តំណែង ប្អូនប្រុសរបស់លោក បាននាំគ្នាបង្ហាញអារម្មណ៍សប្បាយចិត្តដែលប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីអាចផ្លាស់ប្តូរសង្គមនិងបញ្ចប់របបដឹកនាំកេងប្រវ័ញ្ចលុយរដ្ឋបានជោគជ័យ។ លោកក៏បានសាទរលោក មហាធៀ ដែលត្រឡប់មកកាន់អំណាចជាថ្មីដើម្បីបោសសម្អាតអំពើពុករលួយដែរ។ លោក Nazir Razak ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានធនាគារ CIMB បានថ្លែងដូច្នេះថា៖« ម៉ាឡេស៊ីត្រូវការកែទម្រង់ប្រទេសឡើងវិញទ្រង់ទ្រាយធំ។ ប៉ុន្តែការព្យាយាមកន្លងដោយចលនាមុនៗបរាជ័យ។ ឥឡូវនេះយើងអាចធ្វើបានហើយ»។ ចំណែកកូនស្រីចុងរបស់លោក ណាជីប លោកស្រី Azrene Ahmad បានថ្កោលទោសឪពុកចុង និងម្តាយរបស់ខ្លួនលោកស្រី Mansor ចំពោះការកិបកេងលុយរដ្ឋដើម្បីភាពហ៊ឺរហារផ្ទាល់ខ្លួននោះ។ លោកស្រីសរសេរបង្ហោះតាមគណនី Instagram ផ្លូវការខ្លួននៅក្រោយថ្ងៃបោះឆ្នោតដូច្នេះថា៖« ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃបញ្ចប់នៃរបបផ្តាច់ការដែលយើងគ្រប់គ្នាបួងសួងឲ្យកើតឡើងកន្លងមក។ ខ្ញុំមើលឃើញផ្ទាល់ទង្វើក្បត់ជាតិ និងសកម្មភាពផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានអ្នកទាំងពីរបង្កើតឡើងដើម្បីអំណាច និងបំពេញភាពលោភលន់របស់គេ»។ ត្រឡប់មកវិញ ការចុះឆែកឆេរផ្ទះអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះធ្វើឡើងក្រោមច្បាប់ប្រឆាំងការលាងលុយ ហើយវាក៏ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលសំណុំរឿងពុករលួយកេងប្រវ័ញ្ចមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB តាមបញ្ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី មហាធៀ មហាម៉ាត់ដែរ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB មានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរ ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកដែលបានស្រាវជ្រាវក្នុងករណីនេះបានអះអាងថា មន្ត្រីក្នុងមូលនិធិនេះបានកិបកេងលុយប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកហើយមួយផ្នែកនៃលុយនោះមាននៅក្នុងគណីធនាគាររបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ផង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លុយមានទំហំ ៦៨១ លានដុល្លារ នៃមូលនិធិនេះ ត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់គណនីធនាគាររបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធ និងអះអាងថា វាជាលុយអំណោយដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផ្តល់ឲ្យប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1531.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងហាណូយ បានប្រតិកម្មខ្លាំង និងមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងជុំវិញរបាយការណ៍ដែលបញ្ជាក់ថារដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងដែលបានបំពាក់សព្វាវុធធុនធ្ងន់មួយចំនួននៅក្នុងប្រជុំកោះមានវិវាទនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ក្រុងហាណូយ ក៏បានទទូចឲ្យក្រុងប៉េកាំងបង្ហាញពីការទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព និងសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ផង ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសវៀតណាម លោកស្រី Lê Thị Thu Hằng នៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ប្រតិកម្មជាថ្មីម្តងទៀតចំពោះសកម្មភាពរបស់ចិន នៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News លោកស្រីបានលើកឡើងថា៖« វៀតណាមពិតជាមានការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងអំពីរបាយការណ៍នោះ ហើយវៀតណាមចាត់ទុកសកម្មទាំងនោះ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការបំពាក់មីស៊ីលនៅក្នុងប្រជុំកោះ Sprately ថាជាការបំពានអធិបតេយ្យប្រទេសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងថែមបានបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងដែលភាគីចិន-វៀតណាម បានធ្វើកន្លងមកទៀត»។ លោកស្រីបន្ថែមថា ឥរិយាបថរបស់ចិនបែបនេះ អាចបំផ្លាញដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់អាស៊ាន-ចិន ក្នុងការបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រខាងត្បូងទៀតផង។ ខណៈបញ្ជាក់ពីសិទ្ធិស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិក្នុងការគ្រប់គ្រងលើប្រជុំកោះនៃសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោកស្រីក៏បានទទូចឲ្យចិនបញ្ឈប់សកម្មភាពសមយុទ្ធយោធា និង ដកចេញរាល់សម្ភារយោធា ដែលបានដាក់ពង្រាយដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់ ដែលវៀតណាម បានទាមទារនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងទៀតផង ។ គួររម្លឹកជាថ្មីថា នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភាកន្លងទៅ ទូរទស្សន៍ CNBC បានផ្សាយពីរបាយការណ៍វិវត្តន៍ចុងក្រោយមួយនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយបានបញ្ជាក់ថា ក្រុងប៉េកាំងបានដំឡើងមីស៊ីលប្រឆាំងនឹងនាវា និងមីស៊ីលបាញ់យន្តហោះនៅក្នុងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកចំនួនបី រួមមាន Mischief Reef, Fiery Cross Reef និង Subi Reef ។ របាយការណ៍នេះ ក៏ត្រូវបានក្រុងប៉េកាំង ចេញមុខការពារភ្លាមៗផងដែរ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភាដដែលនោះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានបញ្ជាក់ថា ការដំឡើងមីស៊ីលនោះមិនបានដាក់គោលដៅលើប្រទេសណាឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយឲ្យតែមិនមានតែចេតនាក្នុងការឈ្លានពាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងមិនគួរមានការព្រួយបារម្ភចំពោះវត្តមានសព្វាវុធរបស់ចិនឡើយ ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ ហ្វីលីពីនដែលរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនៃតំបន់ជម្លោះនេះមិនមើលឃើញសកម្មភាពរបស់ចិនជាការគំរាមកំហែងអ្វីឡើយ។ ខណៈមានការបារម្ភតិចតួចខ្លះដែរនោះ ក្រុងម៉ានីល នៅថ្ងៃ៤ ឧសភា បានបង្ហាញជំនឿចិត្តថា សកម្មភាពរបស់ក្រុងប៉េកាំង មិនបានដាក់គោលដៅទៅលើហ្វីលីពីន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1532.txt

។ ប៉ុន្តែលោក មហាធៀ ដែលធ្លាប់ដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីពីឆ្នាំ១៩៨១ ទៅឆ្នាំ២០០៣ ក៏ត្រូវទទួលបានកំណត់ត្រាជាមេដឹកនាំរដ្ឋដែលជាប់ឆ្នោតក្នុងវ័យចំណាស់ជាងគេផងដែរ។

លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨។ ក្នុងវ័យជាង៩២ឆ្នាំ លោក មហាធៀ ក្លាយម្ចាស់កំណត់ត្រាថ្មីក្នុងនាមជាមេដឹកនាំបច្ចុប្បន្នដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេលើលោក។ លោក មហាធៀ ឡើងទៅឈរលោក Beji Caid Essesbsi ប្រធានាធិបតីទុយនីស៊ី នាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលមានអាយុ៩១ឆ្នាំ។ ម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ អេលីហ្សាបែតទី២ ដែលជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រជាជាតិកុម្ម៉ង់វែល (Commonwealth realms) មានព្រះជន្ម៩២ព្រះវស្សា ប៉ុន្តែតិចជាងលោក មហាធៀ ២៨៥ថ្ងៃ។ សម្រាប់កំណត់ត្រា អ្នកដែលឈ្នះឆ្នោតក្នុងវ័យចំណាស់ជាងគេ (Oldest Appointed Prime Minister) Guinness World Records នៅរក្សាឈ្មោះលោក Morarji Ranchhodji Desai នៅឡើយ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា នេះ។ លោក Morarji Ranchhodji Desai បានឈ្នះឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌានៅឆ្នាំ១៩៧៧ ខណៈលោកមានអាយុ៨១ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែបើតាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ លោក Paul Von Hindenburg បានជាប់ឆ្នោតសារជាថ្មីធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ នៅពេលដែលោកមានអាយុ៨៤ឆ្នាំ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ គឺជាបេក្ខជនចាស់ជាងគេបំផុតដែលបានឈ្នះតំណែងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដោយលោកមានអាយុ៧០ឆ្នាំ និង៦ខែ នៅពេលចាប់ផ្តើមកាន់តំណែងនៅថ្ងៃដំបូង។ នៅអង់គ្លេស កំណត់ត្រាបានទៅលើលោក Viscount Plamerston ដែលបានជាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងអាយុ៧០ឆ្នាំ និង៣ខែ កាលពីឆ្នាំ១៨៥៥ ។ រីឯអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលរស់បានយូរជាងគេ គឺសម្តេច ចៅ សែន កុសល ឈុំ ដែលបានទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំ២០០៩ ក្នុងអាយុជាង១០៣ឆ្នាំ។ សម្តេចធ្លាប់បានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនៅកម្ពុជាចន្លោះពីថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦២ ។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ចៅសែន កុសល ឈុំ នៅតែជាប់ឈ្មោះជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានអាយុវែងជាងគេ បច្ចុប្បន្ន អតីតមេដឹកនាំដែលមានអាយុច្រើន និងកំពុងរស់រានមានជីវិតមាន មានដូចជា អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម Do Muoi (កើតឆ្នាំ១៩១៧) អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ូដង់ Babiker Awadalla (កើតឆ្នាំ១៩១៧) និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង Hyun Soong-jong (កើតឆ្នាំ១៩១៩)៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1533.txt

ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព សន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ប្រទេស ដែលងាយនឹងជួបភាពតានតឹងនោះ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ទំនងជាលែងពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយថៃទៀតហើយ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរ នៅតែបន្តបង្ហាញសកម្មភាពនៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ នាពិធីពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពពាណិជ្ជកិច្ច និងធុរកិច្ចវិញ ។

បើតាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃបក្សភឿថៃ ដែលធ្លាប់ជាបក្សកាន់កាប់ដោយអ្នកនយោបាយត្រកូល ស៊ីណាវ៉ាត់ លោក ថាក់ស៊ីន និង លោកស្រី យីងឡាក់ នឹងមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ដើម្បីចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីពិព៌ណពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកវិទ្យានៅចុងសប្តាហ៍នេះ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃ០៤ ឧសភា ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ខាងប៉ូលិសបានដឹងលឺតាមរយៈការចុះផ្សាយនៅក្នុងបណ្តាញព័ត៌មានហើយ តែមិនទាន់ទទួលបានការជូនដំណឹងពីខាងក្រសួងការបរទេសរបស់សិង្ហបុរីនៅឡើយនោះទេ ។ នៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានសួរថាតើភាគីថៃ នឹងស្នើឲ្យសិង្ហបុរី ចាប់ខ្លួនអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរឬទេ ប៉ូលិសថៃ អាចប្រាប់បានត្រឹមថា ប៉ូលិសត្រូវដឹងពីទីតាំងអ្នកទាំងពីរពិតប្រាកដសិន ។ គួរជម្រាបផងដែរថា បងប្អូនបង្កើតត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ទាំងពីររូបនេះ សុទ្ធសឹងតែត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីតំណែងដោយសារតែរដ្ឋប្រហារយោធា។ អ្នកទាំងពីរ ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសដាច់ដោយឡែកពីគ្នាឲ្យជាប់ពន្ធនាគារលើបទពុករលួយ និងការធ្វេសប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ដែលបង្កឲ្យខាតបង់ថវិកាជាតិច្រើនលានដុល្លារ ។ គួរកត់សម្គាល់នោះ ក្រោយពីចាកចេញពីប្រទេសថៃ និងរស់នៅនិរទេសនៅបរទេសមក អតីតអ្នកនយោបាយដ៏មានប្រជាប្រិយភាពបំផុតរបស់ថៃជាពិសេសសម្រាប់ប្រជាកសិករថៃនោះ តែងតែបង្ហាញវត្តមានរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ ដូចជា ចិន ជប៉ុន និងសិង្ហបុរីជាដើម ។ កាលពីខែមីនាកន្លងទៅនេះ អ្នកទាំងពីរ បានបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនដើម្បីចូលរួមក្នុងកម្មវិធីមួយនៅទីនោះ ។ នៅពេលដែលនិយាយជានឹងអ្នកសារព័ត៌មាននៅទីនោះ អ្នកទាំងពីរមិនបានផ្ញើសារនយោបាយដើម្បីឲ្យមានចលនាប្រឆាំងនឹងរបបសឹកអ្វីឡើយ តែអ្នកទាំងពីរបានបង្ហាញជឿជាក់ថា គណបក្សភឿថៃនឹងទទួលឈ្នះ ការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ ។ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា លោក លែងមានការពាក់ព័ន្ធនយោបាយជាមួយនឹងបក្សភឿថៃទៀតហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1534.txt

នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមរិក Mike Pompeo បានសន្យាជាសាធារណៈថា អាមេរិកនឹងជួយពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងឲ្យបានរីកចម្រើន បើកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបានលឿននោះ។ ការថ្លែងសន្យាដូចនេះ ធ្វើឡើងមួយខែមុនជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា នៅសិង្ហបុរី។ ការសន្យានេះក៏ជាសញ្ញាវិជ្ជមានដែលបង្ហាញថា ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះអាចមានលទ្ធផលផ្លែផ្កាមិនខាន។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Mike Pompeo នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា បានជួបជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង Kang Kyung-wha ដើម្បីជជែកពីការរៀបចំជំនួបលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅខែក្រោយ។ នៅក្រោយជំនួបទ្វេភាគីនេះ លោក Pompeo ក៏និយាយថា អាមេរិកនឹងជួយឲ្យកូរ៉េខាងជើងរីកលូតលាស់ដូចកូរ៉េខាងត្បូង បើរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបានកាន់តែឆាប់នោះ។ ជាការពិត ក្រោយការបញ្ចប់សង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ ដែលពុះចែកកូរ៉េជាពីរនោះ កូរ៉េខាងត្បូងបានវិវត្តទៅមុខយ៉ាងខ្លាំង មានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន មានឈ្មោះជាប្រទេសអ្នកមានលំដាប់ពិភពលោកមួយផងដែរ។ ងាកទៅកូរ៉េខាងជើង រដ្ឋកូរ៉េមួយនេះបែរជាកាន់តែក្រទៅ និងជាប់ឈ្មោះជាប្រទេសឯកោទៅទៀត។ ដោយសារមហិច្ឆតាអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរ កូរ៉េខាងជើងក៏រងទណ្ឌកម្មជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចដ៏អន់ថយកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនខ្លាំង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Pompeo បានថ្លែងថា អាមេរិកនឹងជួយអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងដែលខ្ទេចខ្ទាំខ្លាំង ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងត្រូវធ្វើរឿងមួយសិន។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកដែលទើបត្រឡប់ពីទស្សនកិច្ចនៅព្យុងយ៉ាងបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «ប្រសិនកូរ៉េខាងជើងក្លាហានរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានលឿន អាមេរិកត្រៀមខ្លួនធ្វើការជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីសម្រេចឲ្យបានភាពថ្កុំថ្កើងរុងរឿងដូចកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ ជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងថ្មីៗនេះ លោក Pompeo លើកឡើងថា លោកមានកិច្ចសន្ទនាដ៏ល្អជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងជុំវិញបញ្ហាប្រឈមនានាក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះក៏ប្រាប់លោក គីម ជុងអ៊ុន ទៀតថា អាមេរិកមានសត្រូវច្រើន តែឥឡូវក្លាយជាមិត្តភក្តនឹងគ្នាអស់ហើយ ហើយលោកក៏សង្ឃឹមថា រឿងបែបនេះនឹងកើតឡើងចំពោះកូរ៉េខាងជើងដូចគ្នាដែរ។ លើប្រធានបទរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសជាញឹកញាប់ថា ខ្លួនមានឆន្ទៈបោះបង់អាវុធប្រភេទនេះ ហើយជាឆន្ទៈតាំងពីដើមមកផង។ យ៉ាងណាមិញ ស្របដែលអាមេរិកចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អសិននោះ កូរ៉េខាងជើងចង់បានការរំសាយដែលធ្វើតាមដំណាក់កាល និងព្រមៗគ្នា។ ពោល គឺទាំងកូរ៉េខាងជើង ទាំងអាមេរិកត្រូវធ្វើសកម្មភាពក្នុងពេលតែមួយ មិនមែនមួយមុនមួយក្រោយឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1535.txt

បន្ទាប់ពីស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ ភា្លម លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធដំណើរការនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកដែលនឹងត្រូវដឹកនាំម៉ាឡេស៊ី។ លោកបានប្រកាសពេញមាត់ថា ការផ្លាស់ប្តូរនឹងកើតឡើងដោយមេទីភ្នាក់ងារ និងអាជ្ញាធររដ្ឋមួយចំនួននឹងត្រូវបណ្តេញចោល។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១០ ខែឧសភា លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ របស់ម៉ាឡេស៊ី និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលជាប់ឆ្នោតចាស់ជាងគេបានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលលោកនឹងដកតំណែងប្រធានស្ថាប័នមួយចំនួន។ «អស់លោកមួយចំនួននឹងអស់តំណែង។ យើងរកឃើញថា មនុស្សមួយចំនួនបានជួយ និងជំរុញនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលពិភពលោកគេនាំគ្នាថ្កោលទោសថា ជាមេដឹកនាំដែលកេងប្រវ័ញ្ចជាតិ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក មហាធៀ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន។ មេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan នេះបានបញ្ជាក់ដូច្នេះបន្ទាប់ពីមានអ្នកសារព័ត៌មានសួរលោកជុំវិញចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលនឹងប្រើប្រាស់លើអាជ្ញាធរ និងទីភ្នាក់ងាររដ្ឋមួយចំនួនដែលរងការចោទប្រកាន់ថា បានធ្វើសកម្មភាពជំនួសអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយ 1MDB។ ស្ថាប័ននិងបុគ្គលដែលនឹងត្រូវប្រឈមនឹងវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមានគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោត អង្គភាពប្រឆាំងពុករលួយ ស្ថាប័នអយ្យការ មន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងលោក ណាជីប ផង។ បក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដែលនឹងឡើងមកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលម្តងនោះ ធ្លាប់ចោទប្រកាន់លោក ណាជីប និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional (BN) ដែលបំពានគោលការណ៍នៃការបែងចែកអំណាចទាំងបី នីតិបញ្ញត្តិ ប្រតិបត្តិ និងតុលាការនោះ។ ក្រៅពីនេះបក្សប្រឆាំងនេះក៏ចោទប្រកាន់ថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតម៉ាឡេស៊ីព្យាយាមជួយសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលកន្លងមកក្នុងនោះមានទាំងការកំណត់ព្រំដែនមណ្ឌលបោះឆ្នោតឡើងវិញ និងចេញវិធានការមួយចំនួនទៀតដើម្បីបង្អាក់សកម្មភាពបក្សប្រឆាំងដូចជាបដិសេធបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង, ហាមសមាជិកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងចូលរួមបោះឆ្នោត និង រៀបចំការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃធ្វើការជាដើម។ មួយទៀតគឺ គណៈកម្មការប្រឆាំងពុករលួយ និងស្ថាប័នអយ្យការដែលនាំគ្នាចាត់ការសមាជិកបក្សប្រឆាំង ហើយនាំគ្នាការពារសមាជិកបក្សកាន់អំណាចរួមទាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1536.txt

នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ក្រុងប៉េកាំងបានប្រតិកម្មខ្លាំងទៅនឹងសម្ដីប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ដែលបានដៀមដាមឲ្យចិនជុំវិញការកើនឡើងឥទ្ធិពលនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ក្នុងទស្សនកិច្ចនៅអូស្ត្រាលី លោក ម៉ាក្រុង ថែមទាំងនិយាយថា បារាំង អូស្ត្រាលី បូកទាំងឥណ្ឌាមាននាទីការពារតំបន់នេះពីនយោបាយអនុត្តរភាពរបស់ប្រទេសណាមួយនៅតំបន់នេះ។ ចិនបានហៅការអធិប្បាយរបស់លោក ម៉ាក្រុង ជារឿងគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់។

មហាយក្សចិនមិនសប្បាយចិត្តឡើយ ពេលប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ព្រមានពីការអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសណាមួយពង្រីកឥទ្ធិពលនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ខណៈលោក ម៉ាក្រុង មិននិយាយចំឈ្មោះចិននោះ ចិនហាក់ដឹងខ្លួនថា មេដឹកនាំបារាំងរូបនេះចង់សំដៅលើខ្លួនតែម្ដង។ ការលើកឡើងរបស់លោក ម៉ាក្រុង ធ្វើឡើងចំពេលដែលគេមើលឃើញថា ចិនបានពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅតំបន់ដ៏ធំនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងប៉េកាំងបានប្រាប់លោក ម៉ាក្រុង វិញថា កុំបារម្ភអី។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន Hua Chunying ចាត់ទុកការភ័យខ្លាចពីអនុត្តរភាពរបស់ចិនថា ជាការចោទប្រកាន់គ្មានមូលដ្ឋាន។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានសួរវិញថា៖ «ក្នុងក្រសែភ្នែកពិភពលោក តើប្រទេសណាឲ្យពិតប្រាកដដែលអនុវត្តនយោបាយវាតទីលើពិភពលោកសព្វថ្ងៃ? តើអ្នកណាដែលអនុវត្តអនុត្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច ឬយោធានៅក្នុងតំបន់នោះ?» សំណួរខាងលើរបស់មន្ត្រីការបរទេសចិនខាងលើនេះ ទំនងជាសំដៅដល់អាមេរិក។ លោកស្រី Hua ចង់ប្រាប់លោក ម៉ាក្រុង វិញថា អាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងឯណោះទេ ទើបជាអ្នកវាតទីនៅប៉ាស៊ីហ្វិកនោះ។ លោកស្រីអ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្ថែមថា មុននឹងនិយាយពីអ្វីមួយ ឬចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋាន លោក ម៉ាក្រុង គួរបញ្ជាក់ការពិតសិន។ តាមពិតទៅ បារាំងលូកមាត់ក្នុងបញ្ហានៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក គឺជាប្រកៀកស្មាជាមួយអូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់ ដែលបារម្ភចំពោះវត្តមានរបស់ចិននៅតំបន់នេះ ហើយម្យ៉ាងបារាំងក៏មានដែនកោះមួយចំនួននៅតំបន់នេះដែរ។ អូស្ត្រាលីបានបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្លាំងចំពោះការងើបឡើងឆាប់រហ័សនៃឥទ្ធិពលរបស់ចិន ខណៈដែលនូវែលសេឡង់វិញក៏ដេកមិនលក់មិនល្ហើយដោយសារចិនដូចគ្នាដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែចិនបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងកាន់ស្អិតល្មួតជាមួយប្រទេសកោះតូចៗនៅប៉ាស៊ីហ្វិកតែម្ដង។ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ឥទ្ធិពលរបស់ចិននៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកពិតបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ជាញឹកញយក្រុងប៉េកាំងបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាជើងទឹក និងការហោះរយៈចម្ងាយឆ្ងាយនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច។ ប្រទេសក្នុងតំបន់ជ្រួលច្រាលខ្លាំងដោយសារតែអានុភាពយោធាចិន ខណៈអូស្ត្រាលី បារម្ភថា តុល្យភាពនៅតំបន់នឹងប្រែប្រួលដោយសារចិន ខណៈតំបន់នេះស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលអាមេរិករាប់សិបឆ្នាំមកហើយនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1537.txt

នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងបិទទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរPunggye-ri នៅក្នុងខែនេះ ដោយមានអញ្ជើញអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិធ្វើជាសាក្សីផង។ ការបិទទីតាំងសាកល្បងនេះ ធ្វើឡើងមុនជំនួបរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន និងប្រធានាធិបតីអាមរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងខែមិថុនា។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងបានសាទរការប្រកាសរបស់កូរ៉េខាងជើង និងចាត់ទុកជាជំហានដ៏ល្អមួយ។

ទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ Punggye-ri នឹងត្រូវបិទនៅថ្ងៃទី២៣ ទៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភាខាងមុខ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ KCNA ដោយថែមទាំងសន្យាថា នឹងកម្ទេចទីតាំងនេះនៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិតែម្ដង។ ការប្រកាសនេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានថ្មីមួយទៀតនៅមុនការមកដល់នៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP កូរ៉េខាងជើងនឹងកម្ទេចរូងក្រោមដីដែលប្រើសម្រាប់ការសាកល្បង បិទផ្លូវចូល ដកយកសម្ភារសង្កេតទាំងអស់ រុះរើអាគារស្រាវជ្រាវ និងកន្លែងការពារសន្តិសុខផងដែរ។ លើសពីនោះ តំបន់នៅជុំវិញទីតាំងនោះក៏ត្រូវបិទដូចគ្នា។ អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនតូចពីចិន អង់គ្លេស អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងរុស្ស៊ី នឹងត្រូវអញ្ជើញឲ្យចូលរួមយកព័ត៌មានការបិទទីតាំងសាកល្បងនេះដើម្បីបង្ហាញពីតម្លាភាព។ ក្រោយការប្រកាសរបស់កូរ៉េខាងជើង អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងក៏បានចេញមកស្វាគមន៍ភ្លាមដែរ។ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គម

article_1538.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបានបង្ហើបថា វាមិនទាន់មានសំណើរជាផ្លូវការសុំរៀបចំជំនួបរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និង លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរីនៅឡើយទេ។ ការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបែបនេះកើតឡើងក្រោយកាសែតកូរ៉េខាងត្បូងផ្សាយថា សិង្ហបុរី និងម៉ូហ្គោលីជាជម្រើសនៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។

នៅថ្ងៃ ២៨ ខែមេសានេះ លោក លី សៀនឡុង នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សំណើរសុំរៀបចំជំនួបកំពូលរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនៅសិង្ហបុរីនោះមិនទាន់មកដល់ដៃលោកឡើយ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia ស្ថិតនៅក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានជុំវិញកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣២ លោក លី ដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះផងនោះ បាននិយាយដូច្នេះ៖«យើងបានអានព័ត៌មានមួយចំនួនដូចអ្នកកាសែតផ្សេងទៀតដែរពីទីកន្លែងដែលអាចរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងបាន។ យើងមិនទាន់បានទទួលសំណើរឬលិខិតអញ្ជើញណាមួយពីភាគីពាក់ព័ន្ធនៅឡើយទេ»។ «វាត្រូវមានការសម្រេចចិត្តដោយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ។ ខ្ញុំនៅគិតថា វាមិនទាន់មានការសម្រេចចិត្តនៅឡើយទេ»។ លោក លី បន្ថែមដូច្នេះ។ កាលពីថ្ងៃ ២៤ ខែមេសាដ មន្ត្រីដែលស្និទ្ធនឹងការសម្រេចចិត្តបានប្រាប់កាសែតកូរ៉េខាងត្បូង JoongAng Ilbo ថា ម៉ុងហ្គោលី និងសិង្ហបុរីក្នុងបញ្ជីឈ្មោះចុងក្រោយដែលត្រូវសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសឲ្យរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រ រវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ បន្ទាប់ពីលោក ត្រាំ និងលោក គីម យល់ព្រមជួបគ្នាទល់មុខ គេវាយតម្លៃថា ប្រទេសអឺរ៉ុបដូចជាស្វ៊ីស និងស៊ុយអែត ស្ថិតក្នុងការពិចារណាព្រោះតែប្រទេសទាំងនេះមានទំនាក់ទំនងល្អទាំងជាមួយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ហើយក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាប្រទេសអព្យាក្រឹត្យផងនោះ។ ចុងក្រោយ បេក្ខភាពប្រទេសទាំងនេះត្រូវបានដកចេញវិញ ដោយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង ពិបាកធ្វើដំណើរ ។ ដូច្នេះទើបអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង កំពុងចរចាដើម្បីជ្រើសរើសប្រទេសអាស៊ីទាំងពីរខាងលើវិញ។ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២៧ ខែមេសា នេះ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានសម្រេចជួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងលោក មូន ចេអ៊ីន ក្នុងជំនួបកំពូលអន្តរកូរ៉េលើកទីបីនៅតំបន់គ្មានយោធា។ ជំនួបនេះក្លាយជាចំណុចចាប់ផ្តើមថ្មីនៃទំនាក់ទំនងកូរ៉េទាំងពីរ ហើយមេដឹកនាំទាំងពីរក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលបានប្តេជ្ញាបង្កើតសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាព បន្ថយការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ស្វែងរកការបង្រួបបង្រូមនិងផ្សះផ្សាយកូរ៉េ រួមទាំងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែរ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងសញ្ញាវិជ្ជមាននៃជំនួបនេះ លោក លី សៀនឡុង បានស្វាគមន៍ និងបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះកាយវិការវិជ្ជមាននេះដូចគ្នា។ «វាជារឿងល្អដែលកូរ៉េទាំងពីរជួបគ្នា។ វាល្អដែលលោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន។ សំណួរនៅពេលនេះគឺថា តើគ្រប់យ៉ាងនឹងទៅមុខរបៀបម៉េច»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1539.txt

អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបួន បានរួមគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិចាត់បញ្ជូនសំណុំរឿងមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ( ICC ) ដើម្បីទទួលខុសត្រូវលើវិបត្តិមនុស្សជាតិនៃជនភៀសខ្លួន។ ក្រុមសង្គមស៊ីវិល បានអះអាងថា ពួកគេមានអណះអំណាងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចោទប្រកាន់មីយ៉ាន់ម៉ា។

អង្គការសិទ្ធិមនុស្សធំៗ រួមមាន អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ, អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស ,មជ្ឈមណ្ឌលសកលសម្រាប់ការទទួលខុសត្រូវលើការការពារ និង អង្គការ Fortify Rights បានអះអាងថា វិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ាទៀតផង ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times នៅថ្ងៃ១០ ឧសភា លោក Matthew Smithតំណាងអង្គការ Fortify Rights បានលើកឡើងថាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាត គួរតែស៊ើបអង្កេតលើភស្តុតាងជាច្រើនពាក់ព័ន្ធអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ដែលប្រព្រឹត្តឡើងប្រឆាំងនឹងក្រុមជនជាតិភាគតិចម៉ូស្លីមនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ។ លោក អះអាងថា អង្គការបស់លោក មានភស្តុតាង ដែលបញ្ជាក់ថាមានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើន មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ ។ ជាមួយគ្នានេះ តំណាងអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ ក៏បានស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដោយ អះអាងថា សហគមន៍អន្តរជាតិ គ្មានជម្រើសអ្វីទៀតឡើយក្រៅពីបញ្ជូនសំណុំរឿងមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់ តុលាការនោះ។ បន្ថែមពីនេះ តំណាងមជ្ឈមណ្ឌលសកលសម្រាប់ការទទួលខុសត្រូវលើការពារ ក៏ទទូចឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ចាប់ផ្តើមព្រាងសេចក្តីសម្រេចមួយដើម្បីបញ្ជូនមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់តុលាការផងដែរ ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ តាមរយៈសន្និសីទសារព័ត៌មាន ដែលធ្វើឡើងក្រោយមួយសប្តាហ៍នៃការបញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមកកាន់មីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែស តំណាងអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស បានលើកឡើងថា ដំណោះស្រាយតាមការទូតមិនអាចដោះស្រាយលើវិបត្តិនេះបានឡើយ ខណៈ មន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏គ្មានឆន្ទៈដោះស្រាយទៀត ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ មីយ៉ាន់ម៉ាមិនមែនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមស្តីពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឡើយពោលគឺ តុលាការមិនមានយុត្តាធិការលើមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិក៏ថ្លែងពីចេតនាក្នុងការចាត់វិធានតាមច្បាប់អន្តរជាតិប្រឆាំងមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ ក៏ប៉ុន្តែ លោកស្រីបញ្ជាក់ពីផលលំបាកនៃកង្វះយុត្តាធិការនោះឯង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_154.txt

សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ផ្ទុះឡើងចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ដែលបង្កឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងទំហំទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសចំនួន៤២ បានជួយអ៊ុយក្រែន គិតជាទឹកប្រាក់សរុបជាង២៤៥ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមចុងខែសីហា។

ខ្វះតែ៣ខែទៀតប៉ុណ្ណោះ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន នឹងគ្រប់បាន៣ឆ្នាំ ខណៈភាគីអ៊ុយក្រែន និងរុស្សី ហាក់នៅតែមានជំហរបន្តច្បាំងយកឈ្នះរៀងខ្លួន គិតត្រឹមខែវិច្ឆិកានេះ។ ទឹកប្រាក់រាប់រយពាន់លានដុល្លា ត្រូវបានហូរចូលក្នុងសង្គ្រាមនេះ តាមរយៈជំនួយសន្ធឹកសន្ធាប់ពីបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗ ទៅដៃគូសង្គ្រាម។ មានភាគី៤២ រួមទាំងប្រទេស និងសហភាព ដែលបានផ្ដល់ការឧបត្ថម្ភដល់អ៊ុយក្រែន តាមរយៈជំនួយជាទឹកប្រាក់សរុបជាង២៤៥ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមចុងខែសីហា។ នេះបើតាមទិន្នន័យរបស់វិទ្យាស្ថាន Kiel សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ខាងក្រោមនេះ ជាជំនួយគិតជាទឹកប្រាក់រួមមានទាំងហិរញ្ញវត្ថុ មនុស្សធម៌ និងយោធា ដែលភាគីជំនួយសំខាន់ៗដូចជាសហភាពអ៊ឺរ៉ុប អាម៉េរិក អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស ជប៉ុន និងកាណាដា បានផ្ដល់ឱ្យអ៊ុយក្រែន៖ អាម៉េរិក អាម៉េរិក ជាភាគីដែលទំនុកបម្រុងរដ្ឋាភិបាល និងយោធាអ៊ុយក្រែនធំបំផុត។ តួយ៉ាង រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន ផ្ដល់ជំនួយជាទឹកប្រាក់សរុប ៨៨,៩៧ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ផ្ដល់ជំនួយយោធាក្នុងទំហំប្រាក់ ៥៩,៦៤ពាន់លានដុល្លារ ជំនួយមនុស្សធម៌ ៣,០៨ពាន់លានដុល្លារ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ ២៦,២៥ពាន់លានដុល្លារ។ សហភាពអ៊ឺរ៉ុប សហភាពអ៊ឺរ៉ុប ជាភាគីដ៏ធំមួយ ដែលផ្ដល់ការឧបត្ថម្ភសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅអ៊ុយក្រែន ពោលគឺទំហំ ជំនួយគិតជាទឹកប្រាក់ដល់ទៅ ៤៥,៩៤ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះ ២,៤៥ពាន់លានដុល្លារ ជាជំនួយមនុស្សធម៌ និង៤៣,៤៩ពាន់លានដុល្លារ ជាជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ។ អាល្លឺម៉ង់ ក្រុងប៊ែរឡាំង ជាភាគីដែលឈរក្នុងលំដាប់ខ្ពស់មួយ ក្នុងការជួយអ៊ុយក្រែន ដោយបានផ្ដល់ការឧបត្ថម្ភគិតជាទឹកប្រាក់សរុប ១៥,៨១ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងទំហំជំនួយសរុបនេះ អាល្លឺម៉ង់ ផ្ដល់ឱ្យក្រុងកៀវ ១១,១៤ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយយោធា ៣,២ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយមនុស្សធម៌ និង១,៤៨ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ។ អង់គ្លេស រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស បានផ្ដល់ជំនួសជាទឹកប្រាក់សរុប ១៤,៣៤ពាន់លានដុល្លារ ដែលក្នុងនោះមានជាជំនួយយោធា៩,៨៧ពាន់លានដុល្លារ ជំនួយមនុស្សធម៌ចំនួន០,៨៩ពាន់លានដុល្លារ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុចំនួន៣,៥៧ពាន់លានដុល្លារ។ ជប៉ុន រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ បានជួយអ៊ុយក្រែនក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៩,៣៨ពាន់លានដុល្លារ ដោយមានជំនួយយោធាត្រឹមតែ៦៣លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យវិទ្យាស្ថាន Kiel។ ទៀតសោត ជប៉ុន ផ្ដល់ទឹកប្រាក់១,០៧ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាមនុស្សធម៌ និង ៨,៣១ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ។ កាណាដា ក្រុងអូតាវ៉ា បានផ្ដល់ជំនួយយោធាគិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន ២,៦ពាន់លានដុល្លារ ជំនួយមនុស្សធម៌ចំនួន០,៤៤ពាន់លានដុល្លារ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុចំនួន៥,១២ពាន់លានដុល្លារ ដែលសរុបស្មើនឹង ៨,១៦ពាន់លានដុល្លារ។ ប្រទេសធំៗមួយចំនួនទៀតដូចជាដាណាម៉ាក់ បារាំង ហូឡង់ ស៊ុយអែត និងប៉ូឡូញ សុទ្ធតែជាម្ចាស់ជំនួយផ្នែកយោធាទៅអ៊ុយក្រែន ជាទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ ជាក់ស្ដែង ជំនួយយោធាសរុបរបស់ប្រទេសទាំង៥នេះ ស្មើនឹង ២៣,៣៦ពាន់លានដុល្លារ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1540.txt

នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា នាវាដឹកយន្តហោះផលិតក្នុងស្រុកដំបូងគេរបស់ចិន បានចាប់ផ្ដើមការធ្វើតេស្តនៅលម្ហសមុទ្រ មុននឹងដាក់ឲ្យដំណើរការផ្លូវការ។ នាវាដឹកយន្តហោះ Type 001A ដែលជានាវាដឹកយន្តហោះទីពីររបស់ចិន នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពរបស់ចិនក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មយោធាជើងទឹក។ ចិនបានក្លាយជាសមាជិកក្រុមប្រទេសមួយចំនួនតូចដែលមាននាវាដឹកយន្តហោះធុនធ្ងន់បែបនេះបម្រើការក្នុងជួរយោធារបស់ខ្លួន។

នាវាដឹកយន្តហោះ Type 001A បានចាកចេញពីកំពង់ផែ Dalian ក្នុងខេត្ត Liaoning នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ក្នុងដំណើរទៅកាន់សមុទ្រដើម្បីធ្វើតេស្តសមត្ថភាព។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន CCTV ផ្សាយថា នាវាដឹកយន្តហោះផលិតក្នុងស្រុកដំបូងគេនេះ ត្រូវបានអមដំណើរដោយនាវាយោធាតូចៗមួយចំនួនទៀត និងបានចាកចេញពីកំពង់រួចតម្រង់ទៅកាន់សមុទ្រតែម្ដង។ ក្នុងការធ្វើតេស្តសាកល្បងនេះ នាវាដឹកយន្តហោះដែលបានដាក់ដំណើរការកាលពីឆ្នាំមុន នឹងសាកល្បងម៉ាស៊ីន ប្រព័ន្ធរុញច្រានទៅមុខ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធនាវាចរណ៍របស់នាវានេះ។ នាវាដឹកយន្តហោះនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវការនៅឆ្នាំ២០២០ ដែលក្លាយជានាវាដឹកយន្តហោះទីពីររបស់ចិន និងចំពេលដែលចិនកំពុងពង្រីកអានុភាពយោធាជើងទឹករបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក។ សព្វថ្ងៃនេះ ចិនក៏មាននាវាដឹកយន្តហោះមួយដែរមានឈ្មោះថា Liaoning ដែលទិញពីអ៊ុយក្រែន រួចទើបកែប្រែតាមក្រោម និងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ក្នុងឆ្នាំ២០១២ ។ ប៉ុន្តែទាំងនាវាដឹកយន្តហោះ Liaoning ទាំង Type 001A មិនមែនដំណើរការដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឡើយ ប៉ុន្តែអាចផ្ទុកយន្តហោះដល់ទៅ៤០គ្រឿងឯណោះ។ នាវាទាំងពីរមានសណ្ឋានដូចគ្នា ដោយខាងមុខងើបបន្តិច ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធរុញស៊េរីចាស់ដើម្បីឲ្យយន្តហោះអាចហោះបាន។ វត្តមាននាវាដឹកយន្តហោះដែលក្រសួងការពារជាតិចិនប្រកាសថា មានទម្ងន់ដល់ទៅ៥៥០០០ពាន់តោន ធ្វើឲ្យចិនស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសមាននាវាច្បាំងធុនធ្ងន់ដូចជាអាមេរិក បារាំង រុស្ស៊ី អង់គ្លេស ឥណ្ឌា និងរុស្ស៊ី។ អាមេរិកជាប្រទេសដែលមាននាវាដឹកយន្តហោះច្រើនជាងគេបំផុតលើពិភពលោក ហើយដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរទៅទៀត ខណៈអង់គ្លេស រុស្ស៊ី បារាំង និងឥណ្ឌាមានម្នាក់មួយគ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។ ការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ចិន ធ្វើឲ្យប្រទេសមួយចំនួនដែលមានជម្លោះជាមួយចិនបារម្ភខ្លាំង។ នាពេលចុងក្រោយនេះ កងទ័ពជើងទឹកចិនបានធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតំបន់ក្បែកោះតៃវ៉ាន់ដោយមាននាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាចម្បាំងជាច្រើនគ្រឿងទៀត។ តៃវ៉ាន់ហាក់បារម្ភថា ចិនអាចប្រើកម្លាំងយោធាដើម្បីដណ្ដើមត្រួតត្រាដែនកោះនេះ ដែលចាត់ទុកជាអាណាខេត្តមិនអាចផ្ដាច់បាន ឯប្រទេសមានជម្លោះជាមួយចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងក៏មិនសូវដេកលក់ប៉ុន្មានដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1541.txt

ប្រធានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ អះអាងថា គណបក្សលោកបានឈ្នះអាសនៈសភាលើស ១១២ ក្នុងចំណោមអាសនៈទាំងអស់ ២២២ ដែលតម្រូវសម្រាប់ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ។ លោកថែមទាំងចោទគណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថែមទៀតថា ស្ថាប័ននេះក្បត់ឆន្ទៈរាស្ត្រដោយមិនចង់ប្រកាសលទ្ធផលផ្លូវការ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Malaysiankini។

ខណៈដែលការរាប់សំឡេងឆ្នោតនៅតែបន្ត ដោយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan និងសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional នៅប្រកៀកប្រកិតគ្នា លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ប្រធានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងបានអះអាងថាបក្សលោកឈ្នះអាសនៈសភាលើ ១១២ ល្មមបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបានហើយ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅ Pateling Jaya លោក មហាធៀ បានលើកឡើងថាបក្សប្រឆាំងដណ្តើមបានរដ្ឋចំនួនប្រាំមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំង ១៣ ក្នុងនោះមាន Penang, Selangor, Malacca, Negeri Sembilan, Johor និង Kedah។ លោកបន្តដូច្នេះ៖«យើងត្រូវការអាសនៈ ១១២ ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាល។ ឥឡូវនេះយើងសម្រេចបានច្រើនជាងនេះផង ហើយអាសនៈបក្សកាន់់អំណាចទទួលបានតិចជាង»។ បើសិនជាសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ ឈ្នះឆ្នោតមែននោះ វានឹងក្លាយជារឿងគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី ព្រោះវាជាលើកដំបួងដែលម៉ាឡេស៊ីធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បក្សប្រឆាំង បើរាប់ចាប់ពីប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យពីចក្រភពអង់គ្លេសមកនោះ។ បន្ថែមពីនេះ លោក មហាធៀ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ ក៏សង្ឃឹមដណ្តើមបានអាសនៈបន្ថែមទៀតពីរដ្ឋ Sabah ផងដែរដើម្បីឈានទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនៅពេលខាងមុខ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក បានឆ្លៀតចោទថា គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតកំពុងព្យាយាមពន្យារពេលប្រកាសលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាផ្លូវការផងដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកវិភាគ៖បើបក្សប្រឆាំងម៉ាឡេស៊ី ឈ្នះឆ្នោត សំណុំរឿងពុករលួយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវសើរើមុនគេ ពាក់ព័ន្ធនឹងការចោទប្រកាន់នេះ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានយប់ថ្ងៃពុធទី ៩ ខែឧសភា ប្រធានគណៈកម្មការនេះបានពន្យល់ថា ខ្លួនមិនទាន់អាចចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយជុំវិញលទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតនេះឡើយរហូតដល់ខ្លួនទទួលបានលទ្ធផលបោះឆ្នោតទាំងអស់ផ្លូវការសិន។ ខណៈដែលប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីទូទាំងប្រទេសទន្ទឹងរង់ចាំលទ្ធផលបោះឆ្នោតផ្លូវការ ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia បានចុះផ្សាយពីជំនួបបន្ទាន់មួយរវាងថ្នាក់ដឹកនាំនៃបក្សកាន់អំណាច UMNO ផង។ វាជារឿងគួរឲ្យសង្ស័យនៅពេលដែលសមាជិកបក្សកាន់អំណាចហាក់បង្ហាញឥរិយាបថជ្រួលច្របល់ចំពោះលទ្ធផលប៉ះពាល់នេះ ទាំងដែលលទ្ធផលផ្លូវការមិនទាន់ត្រូវបានគេបង្ហើបឲ្យដឹងផងនោះ។ UMNO youth chief KJ has arrived at PM Najib’s residence . A high level meeting is on going with UMNO top leadership . “ it’s going to be a long night “ ~ Khairy pic.

article_1542.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីល បានទទួលដឹងលឺថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ធ្វើសកម្មភាពថ្មីនៅក្នុងតំបន់មានវិវាទរវាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ ក៏ប៉ុន្តែក្រុងម៉ានីល តាមរយៈទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតលក្ខណៈទ្វេភាគីរបស់ខ្លួន បានជឿជាក់ថា សកម្មភាពទាំងនោះ មិនមានគោលដៅគំរាមកំហែងមកលើក្រុងម៉ានីលឡើយ ។

អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Harry Roque នៅថ្ងៃ៤ ឧសភា បានអះអាងថា ហ្វីលីពីន មានការជឿជាក់ថា មីស៊ីល ដែលរដ្ឋាភិបាលចិន បានដំឡើងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក ដែលមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិអះអាងថាជារបស់ហ្វីលីពីននោះ មិនមានគោលដៅមកលើខ្លួនឡើយ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Aljazeera ។ ជាមួយនឹងការបង្ហាញជំហរជឿជាក់របស់ហ្វីលីពីន អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ ក៏បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនខ្លះៗ ចំពោះសកម្មភាពបំពាក់ឧបករណ៍សព្វាវុធនេះផងដែរ ដ្បិត តំបន់ដែលចិនបានធ្វើសកម្មភាពនោះ មិនទាន់បានដោះស្រាយចប់ជាមួយនឹងហ្វីលីពីនឡើយពោលគឺ វាតំបន់ ដែលភាគីទាំងពីរ បានទាមទារត្រួតស៊ីគ្នា។ គួរជម្រាបផងដែរថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុងម៉ានីលបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីមានការចុះផ្សាយរបស់ ទូរទស្សន៍ CNBC នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភាដោយបានឲ្យដឹងថា ក្រុងប៉េកាំង បានដំឡើង មីស៊ីលប្រឆាំងនឹងនាវា និងមីស៊ីលបាញ់ទម្លាក់ នៅក្នុងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកចំនួនបី រួមមាន Mischief Reef, Fiery Cross Reef និង Subi Reef ។ តំបន់ទាំងនេះ ត្រូវបានមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ ប្រកាសនៅឆ្នាំ២០១៦ រួចហើយថា ស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់ហ្វីលីពីន ។ ជុំវិញការចុះផ្សាយនេះដែរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន ក៏បានចេញប្រតិកម្មភ្លាមៗផងដែរ ។ ដូចសព្វមួយដង ក្រុងប៉េកាំងបានអះអាងថា ខ្លួនមិនមែនជម្លោះអធិបតេយ្យឡើយ ហើយតំបន់ប្រជុំកោះធំទាំងពីរ ដែលមានរួមបញ្ចូលទាំងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកទាំងនោះ ក៏ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ចិនផងដែរ ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃ០៣ ឧសភា អ្នកនាំពាក្យក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការដំឡើងមីស៊ីលនោះ មិនបានដាក់គោលដៅលើប្រទេសណាឡើយ ។ អ្នកនាំពាក្យ ថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសណាក៏ដោយឲ្យតែមិនមានតែចេតនាក្នុងការឈ្លានពាននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង មិនគួរមានការព្រួយបារម្ភចំពោះវត្តមានសព្វាវុធរបស់ចិនឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យ ក៏សុំចិត្តឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ មើលទៅលើសកម្មភាពរបស់ចិនក្នុងសភាពចាស់ទុំវិញ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ក្នុងទិដ្ឋភាពទូទៅ សមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺដែនជម្លោះអធិបតេយ្យមួយ ដែលមានរដ្ឋពាក់ព័ន្ធដូចជារដ្ឋអាស៊ាន រួមមាន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាមជាមួយនឹងចិន។ ថ្មីៗនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបានលើកឡើងពីជំហរថ្មីជាមួយពេលជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមថា លោកអាចនឹងលើកយកសាលក្រមរបស់មជ្ឈត្តការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេដើម្បីយកទៅប្រឈមនឹងចិននៅថ្ងៃណាមួយជាក់ជាពុំខាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1543.txt

ក្រោយការឈ្នះឆ្នោតរបស់សម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំង Pakatan Harapan នៅម៉ាឡេស៊ី លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីបានប្រកាសចាត់វិធានការលើមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមុនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ និងភាពមិនប្រក្រតីផ្សេងទៀត។ ការប្រកាសរបស់លោក មហាធៀ ធ្វើឲ្យមានការលើកឡើងថា អ្នកថ្មីសងសឹកអ្នកចាស់ ទឹកឡើងត្រីស៊ីស្រមោច ទឹកហោចស្រមោចស៊ីត្រី ឬការផ្លាស់ប្ដូរនាំឲ្យមានការបែកបាក់ក្នុងសង្គមជាដើម។

នៅម៉ាឡេស៊ី ជ័យជម្នះគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់សម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំង Pakatan Harapan លើសម្ព័ន្ធភាពកាន់អំណាច Barisan Nasional ដែលកាន់អំណាចជាង៦០ឆ្នាំ គឺជាប្រធានបទជជែកថ្មីនៃការផ្លាស់ប្ដូរ។ លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីវ័យ៩២ឆ្នាំ បានប្រកាសចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងលើមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមុនដែលមានឈ្មោះក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយ ដែលសូម្បីតែអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ក៏ទំនងជាមិនរួចខ្លួនដែរ។ លោក ណាជីប ជាប់ឈ្មោះក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយដ៏ធំជុំវិញការកិបកេងលុយពីមូលនិធិរដ្ឋ 1MDB (1Malaysia Development Berhad) រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ តាំងពីក្នុងយុទ្ធនាការរកសំឡេងឆ្នោតមក លោក មហាធៀ បាននិយាយថា លោកនឹងស៊ើបអង្កេតរឿងនេះឲ្យឃើញសខ្មៅ និងប្រមូលលុយចូលឃ្លាំងរដ្ឋមិនឲ្យខ្វះមួយកាក់មួយសេនឡើយ។ ដោយឡែក មន្ត្រីមួយចំនួនដែលសង្ស័យថា ជួយលោក ណាជីប ក៏មិនអាចរួចខ្លួនបានដែរ។ អគ្គរាជអាជ្ញាម៉ាឡេស៊ីដែលប្រកាសថាលោក ណាជីប គ្មានកំហុស បានអស់តំណែងហើយ។ លោក មហាធៀ ក៏បានចេញបញ្ជាហាមប្រាមលោក ណាជីប និងភរិយារបស់លោកចាកចេញពីប្រទេសដែរ ដែលនេះអាចជាវិធានការមុននឹងរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីអាចបើកការស៊ើបអង្កេតលើសំណុំរឿងពុករលួយដ៏ធំឡើងវិញ។ សម្រាប់ករណីនេះ តើវាជាការអនុវត្តនីតិរដ្ឋដែលអ្នកបំពានត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ ឬជាការសងសឹកលើបក្សកាន់អំណាចដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសរាប់សិបឆ្នាំពីសំណាក់សម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំង ដែលតស៊ូដើម្បីការផ្លាស់ប្ដូរអស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយនោះ? ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងកិបកេងលុយរដ្ឋនេះ បញ្ហាចាប់ផ្ដើមផ្ទុះឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ។ បង្កើតក្នុងឆ្នាំ២០០៩ មូលនិធិ 1MDB ត្រូវបានបង្កើតក្នុងគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងគួឡាឡាំពួរទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិតាមរយៈការវិនិយោគយុទ្ធសាស្ត្រ។ មកដល់ឆ្នាំ២០១៥ ក៏មានព័ត៌មានថា មូលនិធិនេះខកខានបង់ប្រាក់ជំពាក់ប្រហែល១១ពាន់លានដុល្លារទៅធនាគារ និងម្ចាស់បណ្ណបំណុលរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីសារព័ត៌មានអាមេរិក The Wall Street Journal ផ្សាយថា ខ្លួនបានឃើញឯកសារមួយដែលបង្ហាញពីការផ្ទេរទឹកប្រាក់ជិត៧០០លានដុល្លារពីមូលនិធិទៅកាន់គណនីផ្ទាល់ខ្លួនលោក ណាជីប ។ សំណុំរឿងក៏ត្រូវស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតនៅប្រទេសមួយចំនួនដែរ។ នៅអាមេរិក រដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ Jeff Sessions បានហៅរឿងអាស្រូវនេះជាការកិបកេងដ៏អាក្រក់បំផុត ហើយអាមេរិកក៏ចង់ផ្អឹបទុកលុយច្រើនជាង១.៧ពាន់លានដុល្លារដែលសង្ស័យថា ត្រូវបានលួចចេញពី 1MDB ។ ជុំវិញរឿងនេះ បើជាការអនុវត្តច្បាប់នោះ គេមិនអាចចាត់ចូលជាការសងសឹកឡើយ។ ប៉ុន្តែវាអាចជាផ្នែកមួយនៃកែទម្រង់ ពង្រឹងច្បាប់ប្រទេស ហើយក៏ដើម្បីដុសក្អែលអ្នកមានអំណាចបំពានអំណាច ហើយមិនបានបម្រើរាស្ត្រត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯការដកតំណែង ឬការកាត់ទោសអ្នកនយោបាយយ៉ាងណានោះ គឺត្រូវធ្វើក្រោយការស៊ើបអង្កេតប៉ុណ្ណោះ។ បើពួកគេប្រព្រឹត្តខុសមែន ពួកគេសមនឹងទទួលទោសទៅ ប៉ុន្តែបើគ្មានកំហុស គឺពួកគេរួចខ្លួន។ អ្វីដែលគេត្រូវតាមដានបន្តនោះ គឺករណីរកឃើញថា មិនមានកំហុសអ្វីឡើយ ហើយត្រូវបានកាត់ទោសដោយបំពាន នោះទើបវាចូលក្នុងទស្សនៈទាន ទឹកឡើងត្រីស៊ីស្រមោច ឬជាការសងសឹកនយោបាយតែម្ដង។ អ្នកនយោបាយដឹងច្បាប់ តែរំលោភបំពានច្បាប់ គឺជារឿងមិនគួរលើកលែងទេឡើយ ហើយដែលត្រូវតែអនុវត្តដាច់ខាតតាមគោលការណ៍នីតិរដ្ឋ។ ការកេងចំណេញថវិការដ្ឋដើម្បីប្រយោជន៍ខ្លួន ឬក្រុមរបស់ខ្លួន មិនមែនរឿងអត់ឱនឡើយ។ បញ្ហានឹងកាន់តែសាំញាំពិបាកដោះស្រាយ បើរដ្ឋាភិបាលថ្មីមិនព្រមជីកកាយការពិតឲ្យច្បាស់លាស់ទេនោះ ព្រោះវាក្លាយជាមេរៀនសម្រាប់មេដឹកនាំជំនាន់ក្រោយទៀត។ ការការពារអ្នកនយោបាយ ឬមន្ត្រីមានកំហុស ជាពិសេសអំពើពុករលួយ មិនគួរត្រូវលើកទឹកចិត្តឡើយ ព្រោះវានឹងក្លាយជាការជំរុញឲ្យមានការប្រព្រឹត្តអំពើបែបនេះក្នុងសង្គមកាន់តែច្រើន។ ការយោគយល់ ឬការអត់ឱនច្រើនពេកមិនមែនជារឿងល្អឡើយ។ ការអនុវត្តច្បាប់តាមគោលការណ៍នីតិរដ្ឋដោយមិនរើសអើង ទើបជារឿងគួរលើកទឹកចិត្ត ស្របពេលការដាក់ទោសទណ្ឌនឹងក្លាយជាមេរៀនសម្រាប់ប្រជាជនគ្រប់រូប នៅពេលប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ រួមទាំងអ្នកនយោបាយទាំងឡាយផង។ កាន់តែសំខាន់ទៅទៀតនោះ ការដាក់ទោសទណ្ឌលើជនបង្កកំហុស ក៏ជាវិធីសាស្ត្រជួយរំឭកដាស់តឿនអារម្មណ៍អ្នកមានអំណាចក្នុងដៃបានច្រើនដែរ ព្រោះពួកគេមិនអាចគេចវេសពីការទទួលខុសត្រូវឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1544.txt

ទំនងមិនសប្បាយចិត្តដោយសារការអះអាងរបស់អាមេរិក កូរ៉េខាងជើងចេញមុខបកស្រាយនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ៦ ខែឧសភានេះថា ខ្លួនមិនមែនចូលតុចរចាដោយសារសម្ពាធទណ្ឌកម្មដូចអាមេរិកនិយាយឡើយ។ រដ្ឋនុយក្លេអ៊ែរនេះព្រមានអាមេរិកថា ស្ថានការណ៍ដែលកំពុងល្អនេះអាចត្រឡប់ទៅរកស្ថានភាពដើមវិញក៏ថាបាន។

ខណៈដែលគ្រប់គ្នាកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំមើលកាលបរិច្ឆេទ និងទីតាំងនៃជំនួបដំបូងរវាងជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុននោះ តំណាងក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានចេញមុខព្រមានអាមេរិកថា គ្រប់យ៉ាងអាចនឹងមានការប្រែប្រួល។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបាននិយាយបែបនេះ ដោយឆ្លើយតបនឹងការអួតអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលថា កូរ៉េខាងជើងបន្ទន់ឥរិយាបថចូលចរចាដោយសារការសម្ពាធទណ្ឌកម្ម។ អ្នកនាំពាក្យខាងលើបានពន្យល់ថា ការអះអាងរបស់អាមេរិកកំពុងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការប្រឹងប្រែងរបស់អាមេរិកក្នុងការឆ្ពោះទៅរកការសន្ទនាគ្នានេះ។ «ការហៅសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងកន្លងមកថា សញ្ញានៃភាពអន់ខ្សោយ វាមិនជួយដល់ការសន្ទនាគ្នាទេហើយវាក៏ប្រហែលជានឹងនាំឲ្យស្ថានភាពដែលប្រសើរហើយនោះធ្លាក់ចុះទៅស្ថានភាពដូចមុនក៏ថាបាន»។ នេជាសម្តីរបស់អ្នកនាំពាក្យកូរ៉េខាងជើង។ ក្រៅពីព្រមានអាមេរិក អ្នកនាំពាក្យនេះមិនបាននិយាយអ្វីទេពាក់ព័ន្ធនឹងជំនួបលោក ត្រាំ និងលោក គីម នៅពេលខាងមុខឡើយ ហើយកូរ៉េខាងជើងក៏មិនទាន់ប្រកាសជាផ្លូវការពីជំនួបដែលគ្រោងទុកនេះដែរ បើទោះជាមេដឹកនាំអាមេរិកអះអាងថា ខ្លួននឹងប្រកាសពីទីតាំង និងថ្ងៃខែជាក់លាក់នៃជំនួបឆាប់ៗនេះក្តី។ តាមពិតទៅការលើកឡើងពីការត្រឡប់ចូលតុចរចារបស់កូរ៉េខាងជើងនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលលោក គីម ជុងអ៊ុន ជួបពិភាក្សាផ្ទាល់ជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក មូន ចេអ៊ីន កាលពីថ្ងៃ ២៧ ខែមេសាកន្លងទៅដោយកូរ៉េខាងជើងប្តេជ្ញាស្វែងរកសន្តិភាពពេញលេញ និងរំសាយអាវុធ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយកិច្ចពិភាក្សាជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនេះ លោក ត្រាំ បានចេញមុខយកក្រេឌីត ដោយអះអាងថា យុទ្ធនាការដាក់សម្ពាធតាមទណ្ឌកម្មកន្លងមកលើកូរ៉េខាងជើងនេះជាមូលហេតុចម្បងហើយជួយទប់ស្កាត់សង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1545.txt

លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ស្បថចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧ របស់សហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ីហើយនៅយប់ថ្ងៃ ១០ ខែឧសភានេះ ក្រោយពេលមហាក្សត្រស៊ុលតង់ មូហាម៉ាត់ទី៥ (Muhammad V) ផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តដល់លោកឲ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធថ្មីនោះ។ ស្ថិតក្នុងវ័យ ៩២ ឆ្នាំ លោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលជាប់ឆ្នោតចាស់ជាងគេលើពីភពលោក។

ពិធីស្បថចូលកាន់តំណែងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅរាជវាំងនាទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ហើយពេលដែលលោក មហាធៀ កំពុងស្បថចូលកាន់តំណែងនៅចំពោះមុខព្រះចៅស៊ុលតង់ មូហាម៉ាត់ទី ៥ ដែរនោះ គេឃើញមានការអបអរសាទរច្រើនកុះករនៅក្រៅរាជវាំងផងដែរដោយពួកគេកាន់ទង់ជ័យបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan ដែលលោក មហាធៀ ដឹកនាំផង។ Mahathir Mohamad - live https://t.co/SHPput8X2J — Dr Mahathir Mohamad (@chedetofficial) May 10, 2018 ការស្បថចូលកាន់តំណែងនេះធ្វើឡើង ក្រោយពេលដែលលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មេដឹកនាំសម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional ប្រកាសទទួលស្គាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតដោយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង និងបក្សសម្ព័ន្ធមិត្តឈ្នះបានអាសនៈសរុប ១២២ ក្នុងចំណោមអាសនៈ ២២២។ សម្ព័ន្ធបក្សកាន់អំណាចបានទទួលអាសនៈត្រឹម ៧៩ ប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៣ សម្ព័ន្ធនេះបានអាសនៈសរុប ១៣៣ឯណោះ។ លោក មហាធៀ ជាប់ឈ្មោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំណែងយូរជាងគេរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដោយលោកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៣។ លោកធ្លាប់ជាសមាជិកបក្សកាន់អំណាច UMNO ប៉ុន្តែលោកសម្រេចចិត្តចាកចេញមកបង្កើតបក្សខ្លួនឯងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដោយសារមានជម្លោះជាមួយលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ដោយសារសំណុំរឿងពុករលួយ 1MDB។ ក្រោយមកលោកក៏សម្រេចចាប់ដៃសត្រូវចាស់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដើម្បីពង្រឹងសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងក្នុងបុព្វហេតុមួយគឺទម្លាក់លោក ណាជីប ពីតំណែង។ បំណងរបស់លោកមួយនេះក៏សម្រេចជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលលើកទី ១៤ ថ្ងៃពុធម្សិលមិញ។ គេឃើញនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីលោក លី សៀន ឡុង បានចេញសារអបអរសាទរលោក មហាធៀ ភ្លាមៗដែរក្រោយពេលលោកស្បថចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការនោះ។ លោក លី បានជូនពរឲ្យលោក មហាធៀ និងថ្នាក់ដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីទទួលជោគជ័យក្នុងភារកិច្ច និងត្រៀមជួប និងធ្វើការងារជាមួយលោក មហាធៀ នៅពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1546.txt

រដ្ឋាភិបាលចិនបានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីបន្តរក្សា និងអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ដោយឈរលើគោលការណ៍ស្មើភាព និងគោរពប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ ការអំពាវនាវនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ស្បថចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ៧។

ក្រោយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងរបស់លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ឈ្នះឆ្នោត ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងចិន និងម៉ាឡេស៊ីក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់។ នេះក៏ដោយសារបក្សនេះធ្លាប់សន្យាត្រួតពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ឬអាចចរចាលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះផងបើចាំបាច់។ អត្ថបទទាក់ទង «និន្នាការប្រឆាំងចិន» ពេញនិយមសម្រាប់បក្សប្រឆាំងក្នុងពេលឃោសនាបោះឆ្នោត ពេលសាកសួរថា តើការចូលកាន់អំណាចរបស់លោក មហាធៀ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី អាចមានផលប៉ះពាល់ឬអត់ចំពោះទំនាក់ទំនងជាមួយចិន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនលោក Geng Shuang បានឆ្លើយថា វាមិនមានអ្វីត្រូវបានរម្ភឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះរំពឹងថា ចិន នឹងសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងសងខាងដោយឈរលើគោលការណ៍គោរពគ្នា និងស្មើភាពគ្នាផង។ លោកក៏ទទូចឲ្យម៉ាឡេស៊ីប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀតដើម្បីការពារនិងរក្សាទំនាក់ទំនងដែលមានស្រាប់ដែរ។ «ចិន និងម៉ាឡេស៊ីជាអ្នកជិតខាងល្អ។ ចិនផ្តល់តម្លៃលើទំនាក់ទំនងល្អជាមួយម៉ាឡេស៊ីនេះ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងចិន និងម៉ាឡេស៊ីស្ថិតនៅលើផ្លូវអភិវឌ្ឍ ហើយសម្រេចបានប្រយោជន៍ច្រើនដែរសម្រាប់ប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ។ ទំនាក់ទំនងនេះមានតម្លៃដែលត្រូវការពារនិងរក្សាដោយភាគីទាំងពីរ»។ អ្នកនាំពាក្យនេះបន្ថែមថា៖«យើងជឿជាក់ថា ម៉ាឡេស៊ីនឹងបន្តរក្សាស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍ។ យើងត្រៀមខ្លួនរួចហើយដើម្បីសហការជាមួយម៉ាឡេស៊ីដោយឈរលើគោលការណ៍គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ស្មើភាពគ្នា និង រក្សាប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមកដូចគ្នា»។ តាមពិតទៅកន្លងមក លោក មហាធៀ បានចោទថា រដ្ឋាភិបាលមុនដឹកនាំដោយសម្ព័ន្ធបក្ស Barisan Nasional កំពុងលក់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីឲ្យទៅចិន។ មេដឹកនាំបក្សនេះស្វាគមន៍តែក្រុមហ៊ុនចិនណាដែល ដាក់ទុនបើកក្រុមហ៊ុននៅម៉ាឡេស៊ី, ជួលប្រជាជនក្នុងស្រុក, នាំចូលបច្ចេកវិទ្យា និងផ្ទេរចំណេះជំនាញវិជ្ជាជីវៈដល់ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ី មិនមែននាំប្រជាជនចិនចូលមកជំនួសដូចឥឡូវទេ។ ដោយឡែកក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានថ្ងៃ ១១ ខែឧសភា បន្ទាប់ពីស្បថចូលកាន់តំណែង លោក មហាធៀ បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីនឹងរក្សាជំហរអព្យាក្រឹត្យ និងឯករាជ្យ ហើយម៉ាឡេស៊ីចាប់ដៃទាំងលោកខាងលិច និងខាងកើតដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា។ «យើងចង់មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោកដោយមិនខ្វល់ពីគោលនយោបាយ ឬប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ ម៉ាឡេស៊ីជាប្រទេសធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ យើងចង់ចូលទីផ្សារទាំងអស់លើលោក ទាំងលោកខាងលិច និងខាងកើត កុម្មុយនីស្តក្តី សេរីក្តី។ វាមិនមានអ្វីដែលគួរបារម្ភឡើយ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក មហាធៀ ទៅកាន់អ្នកកាសែត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1547.txt

នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា ពេលវេលា និងទីតាំងនៃជំនួបរវាងលោក និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងត្រូវបញ្ចេញនៅពេលឆាប់ៗនេះ។ ចំណែកឯប្រធានបទសំខាន់នៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ គឺគ្មានអ្វីក្រៅពីការជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដែរ។ មុនជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន សិន។

ទីតាំង និងពេលវេលាជាក់លាក់នៃជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ត្រូវបានកំណត់រួចហើយ។ លោក ត្រាំ បានបង្ហើបព័ត៌មាននេះនៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា នៅមុនធ្វើដំណើរទៅកាន់រដ្ឋតិចសាស់ ប៉ុន្តែលោកនៅតែមិនព្រមប្រាប់ពីកាលបរិច្ឆេទឲ្យច្បាស់លាស់ឡើយ ដោយគ្រាន់តែបន្ថែមថា ព័ត៌មានលម្អិតនឹងត្រូវប្រកាសនៅពេលខ្លីខាងមុខនេះ។ «ឥឡូវនេះយើងកំណត់ពេលកាលបរិច្ឆេទហើយ។ យើងក៏មានកំណត់ទីតាំងរួចដែរ។ យើងនឹងប្រកាសព័ត៌មានៅពេលឆាប់ៗ។» នេះជាការប្រកាសរបស់លោក ត្រាំ នៅពេលចាកចេញសេតវិមាន។ កន្លងមក លោក ត្រាំ ធ្លាប់លើកឡើងថា លោកនឹងជួបជាមួយលោក គីម នៅដំណាច់ខែឧសភា ឬដើមខែមិថុនា។ ចំណែកឯទីតាំងជំនួបទល់មុខលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងវិញ គេឃើញមានបេក្ខភាពទីក្រុងជាច្រើន។ យ៉ាងណាមិញ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះធ្លាប់ព្រលយពាក្យថា សិងបុរី ឬតំបន់គ្មានកងទ័ពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ អាចត្រូវបានជ្រើសរើសម្ចាស់ផ្ទះ។ តំបន់គ្មានកងទ័ព DMZ គឺជាទីតាំងជំនួបរវាងលោក គីម និងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន កាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ដោយឡែកអ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន Sarah Sanders ប្រកាសថា លោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយលោក មូន សិន មុនជួបជាមួយលោក គីម។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ នឹងស្វាគមន៍លោក មូន នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា នៅសេតវិមាន ដោយគ្រោងជជែកលើគម្រោងនៃជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងនឹងបន្តទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធថែមទៀតជុំវិញបញ្ហានៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ជំនួបរវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម កាន់តែខិតជិតដល់ និងកាន់តែច្បាស់ទៅៗ បន្ទាប់ពីកូរ៉េទាំងពីរជួបគ្នានៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។ ដំណើរការជាវិជ្ជមាននៃជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េ ទំនងជាបានត្រួសត្រាយផ្លូវដល់ជំនួបលោក ត្រាំ និងលោក គីម ដែលគេជឿថា អាចសម្រេចបានលទ្ធផលផ្លែផ្កាខ្លះមិនខាន។ ពោល គឺកូរ៉េខាងជើងបញ្ជាក់ម្ដងហើយម្ដងទៀតថា ខ្លួនមានឆន្ទៈលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ ដែលជាការចង់បានរបស់អាមេរិក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1548.txt

តុលាការកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា បានកាត់ទោសអតីតប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២៤ឆ្នាំលើករណីពុករលួយ។ លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ គឺជាប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូងគេរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ប៉ុន្តែវាសនាលោកស្រីបានធ្លាក់ចុះកាលពីឆ្នាំមុន ក្រោយការបែកធ្លាយរឿងអាស្រូវពុករលួយដ៏ធំដែលធ្វើឲ្យលោកស្រីអស់តំណែងតែម្ដង។ កន្លងមក លោកស្រីបានបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ និងចាត់ទុកជារឿងនយោបាយប្រឆាំងលោកស្រី។

ក្នុងសវនាការផ្សាយផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ តុលាការកូរ៉េខាងត្បូងរកឃើញថា អតីតប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ពិតជាមានកំហុសដូចជាការចោទប្រកាន់ដូចជាការទទួលសំណូក បំពានអំណាច និងកំហែងយក។ ជាមួយនឹងកំហុសទាំងអស់ តុលាការបានកាត់ទោសឲ្យលោកស្រី ប៉ាក ជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ ខណៈរដ្ឋអាជ្ញាចង់ឲ្យលោកស្រីជាប់ពន្ធនាគារចំនួន៣០ឆ្នាំ។ លោកស្រីក៏ត្រូវតុលាការពិន័យប្រាក់ចំនួន១៧លានដុល្លារផងដែរ។ នៅខាងក្រៅតុលាការក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល អ្នកគាំទ្រលោកស្រី ប៉ាក ជាច្រើនរយនាក់បានប្រមូលផ្ដុំតវ៉ា ខណៈលោកស្រីមិនបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងសវនាការឡើយ។ ពួកគេបានកាន់បដា និងស្រែកគាំទ្រប្រធានាធិបតីស្ត្រីទីមួយ ដែលមានអត្ថន័យបង្ហាញពីភាពត្រឹមត្រូវរបស់លោកស្រី ប៉ាក ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ រងការចោទប្រកាន់ចំនួន១៨ករណី ដូចជាការទទួលសំណូក ការបំពានអំណាច និងការបែកធ្លាយឯកសារសម្ងាត់របស់រដ្ឋ។ លោកស្រីក៏រងការចោទប្រកាន់លើករណីបើកដៃឲ្យលោកស្រី ឆយ ស៊ូនស៊ីល លូកលាន់កិច្ចការរដ្ឋ ទាំងខ្លួនមិនមែនជាមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងចូលដៃក្នុងការកៀបយកលុយពីក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់កូរ៉េខាងត្បូងដូចជា Samsung និង Lotte ជាដើមក្នុុងទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន៧២លានដុល្លារ។ លោកស្រី ប៉ាក ត្រូវបានតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូងដកតំណែងប្រធានាធិបតីកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ និងត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួនរហូតដល់ពេលកាត់ទោសនេះ។ ការឃុំខ្លួនលោកស្រីក្នុងរយៈពេលយូរបែបនេះ ក៏ធ្វើឲ្យមានការលើកពីឯករាជ្យភាពរបស់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ លោកស្រី ប៉ាក ធ្លាប់លើកឡើងថា មានរបៀបវារៈនយោបាយនៅខាងក្រោយការកាត់ទោសលោកស្រី ហើយលោកស្រីគ្មានកំហុសអ្វីទាំងអស់។ ដោយឡែក លោកស្រី ឆយ ស៊ូនស៊ីល ដែលជាដើមហេតុនៃសំណុំរឿងពុករលួយដ៏ធំនេះ ក៏ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២០ឆ្នាំ។ លោកស្រីរងការចោទថា បានប្រើប្រាស់ទំនាក់ទំនងជាមួយលោកស្រី ប៉ាក ដើម្បីកេងចំណេញផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងទំហំទឹកប្រាក់រាប់លានដុល្លារ។ ចំណែកឯអតីតមន្ត្រីរបស់លោកស្រី ប៉ាក ម្នាក់ក៏ត្រូវតុលាការកាត់ទោសរួចដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1549.txt

ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាតិបរាជ័យក្នុងការអនុម័តដំណោះស្រាយដែលព្រាងឡើងដោយរុស្ស៊ីមានគោលដៅថ្កោលទោសអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំងដែលវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងស៊ីរីថ្ងៃសុក្រទី ១៤ មេសា។ ប្រទេសទាំងបីខាងលើដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុមប្រឹក្សាបោះឆ្នោតជំទាស់ដំណោះស្រាយនេះ។

ក្រោយជជែកគ្នាតឹងសរសៃកអស់ប្រហែលពីរម៉ោង ក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ សមាជិកចំនួនប្រាំបី បានសម្រេចបោះឆ្នោតប្រឆាំងដំណោះស្រាយដែលរុស្ស៊ីព្រាងឡើងពាក់ព័ន្ធស្ថានការណ៍ស៊ីរីនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ ខែមេសា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេចក្តីព្រាងដំណោះស្រាយស៊ីរីនេះមានខ្លឹមសារថ្កោលទោសអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំងដែលសហការគ្នាវាយប្រហារស៊ីរីដោយបាញផ្លោងមីស៊ីលអស់ ១០៥គ្រាប់។ តាមពិតទៅ ដើម្បីអនុម័តដំណោះស្រាយនេះ វាត្រូវការសំឡេងគាំទ្រប្រាំបួនហើយក៏មិនត្រូវមានសំឡេងជំទាស់ណាមួយពីសំណាក់សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ណាមួយក្នុងចំណោមសមាជិកទាំងប្រាំដែរ។ ប៉ុន្តែក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ វាមានសមាជិកត្រឹមតែបីមានចិន រុស្ស៊ី និងបូលីវី ប៉ុណ្ណោះដែលបានបោះឆ្នោតគាំទ្រ។ សមាជិកចំនួនប្រាំបីបានបោះឆ្នោតប្រឆាំងដំណោះស្រាយរបស់រុស្ស៊ីនេះ ខណៈដែលប្រទេសបួនផ្សេងទៀតមានប៉េរូ កាហ្សាក់ស្ថាន អេត្យូពី និងអេក្វាទ័រហ្គីណេ បោះឆ្នោតអនុប្បវាទ។ កាលពីថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនេះក៏បរាជ័យផងដែរក្នុងការអនុម័តដំណោះស្រាយរបស់ អាមេរិក និងរបស់រុស្ស៊ីដែលមានគោលដៅទាមទារឲ្យមានការបង្កើតការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយជុំវិញការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុងឌូម៉ានោះ។ ត្រឡប់មកវិញក្រោយបោះឆ្នោតក្នុងកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ក្រុមប្រឹក្សាថ្ងៃសៅរ៍ តំណាងរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិក៏បានឆ្លៀតទិតៀនអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លាំងៗដែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងស៊ីរី ដោយចោទថា លោកខាងលិចនេះកំពុងបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ។ លោក Vassily Nebenzia បានចោទជាសំណួរដូច្នេះ៖« ហេតុអ្វីអ្នកឯងមិនរង់ចាំរហូតដល់លទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេតដែលអ្នកចង់បាននោះចេញមកសិន? ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ក្រុមចិត្តក្តៅនឹងចុះត្រជាក់វិញ ហើយវានឹងប្រសើរឡើង»។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ តំណាងអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំងបានអះអាងថា សកម្មភាពយោធារបស់ខ្លួននៅស៊ីរីជាសកម្មភាពស្របច្បាប់អន្តរជាតិ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ មហាអំណាចទាំងនេះព្រមានថា សកម្មភាពយោធានឹងមានជាបន្តបន្ទាប់បើសិនជារបបដឹកនាំស៊ីរីមិនឈប់ប្រើប្រាស់អាវុធគីមីទេនោះ។ តាមពិត ការវាយប្រហារលើស៊ីរីនោះ កើតឡើងស្របពេលដែលក្រុមស្វែងរកការពិតរបស់អង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW) កំពុងស្ថិតនៅប្រទេសស៊ីរីស្រាប់។ ពួកគេត្រូវចាប់ផ្តើមការងារស្វែងរកភស្តុតាង ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុងឌូម៉ានៅថ្ងៃសៅរ៍ម្សិលមិញដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_155.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Han Duck-soo និងប្រធានបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) លោក Han Dong-hoon នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ បានប្រកាសថា នឹងដឹកនាំកិច្ចការប្រទេសជំនួសប្រធានាធិបតី លោក យូន សុកយ៉ល រហូតដល់លោក យូន ចុះចេញពីតំណែង។ យ៉ាងណាមិញ ប្រធានបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានចោទនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងមេបក្ស PPP ថាបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

ក្នុងសន្និសីទរួមមួយ ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Han Duck-soo និងប្រធានបក្សអំណាចប្រជាជន លោក Han Dong-hoon បានលើកឡើងអំពីការដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង អំឡុងពេលវិបត្តិនយោបាយក្នុងប្រទេស។ ទោះបីជារួចខ្លួនពីការបោះឆ្នោតដកតំណែងនៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ពិតមែន ប៉ុន្តែលោក យូន សុកយ៉ល នឹងលែងជាប់ពាក់ព័ន្ធកិច្ចការរដ្ឋផ្សេងៗ ដែលរួមទាំងកិច្ចការការទូត ផងដែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Han Duck-soo និងលោក Han Dong-hoon ក្នុងសន្និសីទរួមគ្នា។ ប្រធានបក្សអំណាចប្រជាជន បានប្រកាសថា នឹងទប់ស្កាត់ភាពវឹកវរ, រក្សាស្ថិរភាពនយោបាយ និងប្រជាធិបតេយ្យសេរីនិយមក្នុងប្រទេស អំឡុងពេលបញ្ចប់តំណែងលោក យូន។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Korea Times ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ គណបក្ស PPP បានលើកឡើងថា លោក យូន សុកយ៉ល គួរតែលាលែងពីតំណែង មុនអាណត្តិ។ ស្របពេលជាមួយគ្នា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ(DP) ដែលជាបក្សប្រឆាំង បានប្ដេជ្ញាដាក់សំណើដកតំណែងលោក យូន រៀងរាល់សប្ដាហ៍ ទៀតផង។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក Lee Jae-myung បានចោទគណបក្សអំណាចប្រជាជន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Han Duck-soo ថាជាអ្នកបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក្រោយការប្រកាសសហការគ្នា ដើម្បីចាត់ចែងកិច្ចការរដ្ឋជំនួសលោក យូន។ ប្រធានរដ្ឋសភា លោក Woo Won-shik ដែលជាសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែរនោះ បានលើកឡើងថា ការសហការប្រើអំណាចប្រធានាធិបតីរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងប្រធានបក្សPPP គឺប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋធម្មនុញ្ញធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូង នាយករដ្ឋមន្ត្រី មានសិទ្ធិប្រើអំណាចប្រធានាធិបតី លុះត្រាតែប្រធានាធិបតី ត្រូវបានព្យួរតំណែង។ ក្នុងករណីបច្ចុប្បន្ន លោក យូន សុកយ៉ល នៅមិនទាន់ព្យួរតំណែងនៅឡើយទេ។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលមួយរបស់សាលាបណ្ដុះបណ្ដាល Heilongjiang បានប្រាប់កាសែត Global Times ថាកូរ៉េខាងត្បូងបច្ចុប្បន្ន ស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍មួយដែលមានតែប្រធានាធិបតី ប៉ុន្តែគ្មានអំណាចជាប្រធានាធិបតី ដោយគេចផុតពីការព្យួរឈ្មោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1550.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរិ លី សៀនឡុង បានបង្ហាញជំហរគាំទ្រការចូលរួមដ៏មានប្រយោជន៍របស់ចិនលើឆាកអន្តរជាតិ និងការកសាងតំបន់។ លោក លី សៀនឡុង និយាយបែបនេះ មុនដំណើរទស្សនកិច្ចនៅទឹកដីចិន។ កន្លងមក សិង្ហបុរី និងចិនមានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរ និងមានផលប្រយោជន៍រួមគ្នាជាច្រើន ដែលរឿងនេះធ្វើឲ្យលោក លី សៀនឡុង សង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនឹងកាន់តែត្រូវបានពង្រីកខ្លាំងក្លាថែមទៀត។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង នឹងធ្វើទស្សនកិច្ច៥ថ្ងៃនៅទឹកដីចិន ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសាទៅ។ លោក លី នឹងជួបជជែកជាមួយបណ្ដាមេដឹកនាំធំៗរបស់ចិនមានប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី ខឹឈាំង ជាដើម។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីរូបនេះនឹងចូលរួមវេទិកា Boao ស្ដីពីអាស៊ីនៅកោះហៃណាន និងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅក្រុងសៀងហៃដើម្បីថ្លែងសុន្ទរកថាគន្លឺះក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយផងដែរ។ មុនទស្សនកិច្ចនេះ លោក លី សៀនឡុង បានប្រាប់កាសែត People’s Daily ថា ទំនាក់ទំនងសិង្ហបុរី និងចិន គឺរឹងមាំណាស់ ទោះជាមានភាពខុសគ្នាច្រើនក្ដី។ បើតាមលោក លី សិង្ហបុរី និងចិន មានភាពខុសគ្នាតាំងពីចំនួនប្រជាជន ផ្ទៃដី ទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងភូមិសាស្ត្រ។ ទោះជាយ៉ាងណា មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីរូបនេះអះអាងថា ប្រទេសទាំងពីរនៅតែអាចបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះ-ឈ្នះលើវិស័យជាច្រើនរាប់ពីពាណិជ្ជកម្ម អភិបាលកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ និងច្បាប់ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងក្ដីរំពឹងថា ចំណងការទូតទ្វេភាគីកាន់តែល្អប្រសើរ លោក លី ក៏បង្ហាញការគាំទ្រចំពោះតួនាទីរបស់លើឆាកអន្តរជាតិដែរ ព្រោះចិននឹងមានតួនាទីកាន់តែធំថែមទៀតនៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយកាសែតបក្សកុម្មុយនីស្តចិន លោក លី បញ្ជាក់ថា សិង្ហបុរីនឹងបន្តគាំទ្រការចូលរួមដោយមានប្រយោជន៍របស់ចិនក្នុងនិម្មាបនកម្មតំបន់ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធអន្តរជាតិដែរ។ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីសិង្ហបុរី និងចិន មានភាពល្អប្រសើរខ្លាំង ទោះជាសិង្ហបុរីមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអាមេរិកក្ដី។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីលើកឡើងថា ចំណងការទូតទ្វេភាគីត្រូវបានពូនជ្រំដោយមេដឹកនាំជំនាន់មុន គឺមុនពេលប្រទេសទាំងពីរបង្កើតចំណងការទូតផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩៩០ ទៅទៀត។ អតីតមេដឹកនាំចិន តេង ស៊ាវភីង ធ្លាប់ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរីនៅឆ្នាំ១៩៧៨ ហើយពីរឆ្នាំក្រោយ លោក លី ក្វាន់យូ ក៏ធ្វើដំណើរទៅចិនដូចគ្នា។ «ចំណងការទូតទ្វេភាគីរបស់យើងរីកលូតលាស់ចាប់ពីពេលនោះមកតាមរយៈការផ្លាស់ប្ដូរទស្សនកិច្ចជាប្រចាំ។ នៅឆ្នាំនេះ ប្រទេសទាំងពីរមានប្រតិទិទ្វេភាគីពេញមួយឆ្នាំ ជាពិសេសការសម្រេចឲ្យបានការដំឡើងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីចិន និងសិង្ហបុរី។» នេះជាការសង្កត់ធ្ងន់របស់លោក លី ក្នុងកិច្ចសម្ភាសដដែល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1551.txt

សារព័ត៌មាន និងបណ្តាញសង្គមនានា បានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានចចាមអារាមទាក់ទងនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន ទៅកាន់ក្រុងប៉េកាំងនាដើមសប្តាហ៍នេះ តាមរយៈរថភ្លើងពិសេសមួយ។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo របស់ជប៉ុន បានបញ្ជាក់ថា រថភ្លើងមួយគ្រឿងបានដឹកនាំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់ចេញពីស្ថានីយ៍ក្រុងប៉េកាំងនាថ្ងៃអង្គារនេះ ប៉ុន្តែគេមិនបានដឹងច្បាស់១០០ភាគរយថា លោក គីម ជុងអ៊ុន នោះឡើយ។ តាមការលើកឡើងតៗគ្នា លោក គីម បានចាកចេញពីក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅចន្ទតាមរយៈរថភ្លើងពិសេសឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុងប៉េកាំង ក្រោមការថែរក្សាសន្តិសុខដ៏តឹងរ៉ឹង។ ប្រសិនបើដូចជាការលើកឡើងនានាមែននោះ វាជាដំណើរទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសលើកដំបូងបំផុតរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង បើគិតចាប់តាំងពីលោកកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ២០១១ មក។ នៅថ្ងៃអង្គារ លោកស្រី Hua Chunying អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានបញ្ជាក់ថា ចិននឹងបកស្រាយបញ្ជាក់ទាក់ទងនឹងពាក្យចចាមអារ៉ាមស្តីពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង ដែលគេជឿថា ក្រោមវត្តមាន លោក គីម ជុងអ៊ុន ទៅកាន់ក្រុងប៉េកាំង។ តាមការដកស្រង់របស់ AFP លោកស្រីបានលើកឡើងថា៖ «យើងគ្មានព័ត៌មានអ្វីឡើយនៅពេលនេះ ហើយព័ត៌មានបកស្រាយជុំវិញពាក្យចចាមអារាម នឹងផ្សព្វផ្សាយក្នុងពេលវេលាដ៏សមស្របនាពេលខាងមុខ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1552.txt

នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានដើរឆ្លងកាត់បន្ទាត់ព្រំដែនបែងចែកឧបទ្វីបកូរ៉េដើម្បីចាប់ដៃជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅឯតំបន់គ្មានកងទ័ព។ លោក គីម ក្លាយជាមេដឹនាំកូរ៉េខាងជើងទីមួយ ដែលបានធ្វើដំណើរចូលទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមកូរ៉េត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៥៣ ។ ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកនេះនឹងផ្ដោតលើការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ និងការបង្កើតសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។

ជំនួបមេដឹនាំកូរ៉េលើកទីបី បានចាប់ផ្ដើមហើយនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែមេសានេះ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន បានស្វាគមន៍មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅខ្សែសីមាព្រំដែនដែនក្នុងភូមិប៉ាន់មុនជុមនៃតំបន់គ្មានកងទ័ព ហើយបានចាប់ដៃគ្នាបង្ហាញពីភាពស្និទ្ធស្នាលផង។ នេះជាលើកទីដំបូង ដែលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងជាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងពេលជាង៦៥ឆ្នាំ ខណៈកាលពីខែកុម្ភៈ លោកស្រី គីម យ៉ូចុង ប្អូនស្រីបង្កើតលោក គីម ជុងអ៊ុន ក្លាយជាសមាជិកគ្រួសារត្រកូល គីម ទីមួយធ្វើដំណើរទៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្នុងកម្មវិធីបដិសណ្ឋារកិច្ច លោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលអមដំណើរដោយលោក មូន ចេអ៊ីន ត្រូវបានទទួលដោយកងកិត្តិយសកូរ៉េខាងត្បូង មុននឹងបន្តដំណើរទៅកាន់អាគារសន្តិភាពជាទីតាំងចរចាសម្រាប់ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបី។ នេះក៏ជាលើកដំបូងដែរ ដែលមេដឹនាំកូរ៉េខាងជើងត្រួតពលកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូងបែបនេះ។ កូរ៉េខាងត្បូងបានរៀបចំពិធីទទួលប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ក្នុងនាមជាភ្ញៀវរដ្ឋតែម្ដង។ ប្រតិភូរបស់កូរ៉េទាំងសងខាងសុទ្ធតែជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងស៊ីវិល និងយោធា។ ប្រមុខកងទ័ព រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីបរទេស និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតរបស់កូរ៉េទាំងពីរបានចូលរួមក្នុងជំនួបទល់មុខលើកនេះ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បាននាំប្អូនស្រី គីម យ៉ូចុង និងប្រធានសភា គីម យ៉ុងណាម ទៅកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ មួយថ្ងៃមុនជំនួបនេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនឹងជជែកពីកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ការបង្កើតសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងបញ្ហាផ្សេងទៀតរាប់ទាំងការបង្រួបបង្រួមផង។ សន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍ គឺជារឿងសំខាន់ ដ្បិតសង្គ្រាមកូរ៉េឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ បញ្ចប់ដោយយុទ្ធសន្តិភាព មិនមែនកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីឡើយ។ ជាបច្ចេកទេស កូរ៉េទាំងពីរស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្វើសង្គ្រាមនៅឡើយ។ ជំនួបដែលត្រូវធ្វើពេញមួយថ្ងៃនេះ ជាជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីមួយធ្វើនៅទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង ឯជំនួបពីរដងមុនធ្វើនៅកូរ៉េខាងជើងទាំងអស់។ ក្នុងឆ្នាំ២០០០ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង គីម ដេជុង បានទៅជួបអតីតមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ីល ដល់រដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាង។ ដល់ឆ្នាំ២០០៧ អតីតប្រធានាធិបតី រ៉ូ មូយុន ក៏ធ្វើដំណើរតាមរថយន្តទៅជួបលោក គីម ជុងអ៊ីល នៅកូរ៉េខាងជើងជាថ្មីទៀត។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1553.txt

រុស្ស៊ី និងអាមេរិកឈានដល់កើតសង្គ្រាមពាក្យសម្តីជាមួយគ្នាក្រោយអាមេរិកប្រកាសថាខ្លួននឹងចាត់វិធានការប្រឆាំងរបបដឹកនាំស៊ីរីដែលត្រូវគេចោទប្រកាន់រឿងប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុងឌូម៉ាកាលពីសប្តាហ៍មុន។ វ៉ាស៊ីនតោនគំរាមរុស្ស៊ីឲ្យត្រៀមទទួលមីស៊ីលខ្លួន ខណៈដែលមូស្គូតបវិញថា មីស៊ីលឆ្លាតមិនដែលបាញ់ផ្លោងលើរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់។

«មីស៊ីលឆ្លាតគួរតែហោះសំដៅក្រុមភេរវជន មិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់នៅស៊ីរីដែលបានប្រឹងប្រែងច្រើនឆ្នាំដើម្បីកម្ចាត់ភេរវជនអន្តរជាតិលើទឹកដីខ្លួនឡើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីលោកស្រី Maria Zakharova ឆ្លើយតបនឹងការព្រមានរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅថ្ងៃពុធទី ១១ ខែមេសា។ យោងតាមតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក មន្ត្រីក្រសួងការបរទេសខាងលើបានអះអាងបន្ថែមទៀតថា អាមេរិកទំនងជាព្យាយាមបំផ្លាញភស្តុតាងតាមរយៈការបង្អាក់ដំណើរស្រាវជ្រាវ និងស៊ើបអង្កេតឲ្យបានច្បាស់លាស់ថា តើអ្នកណាជាអ្នកប្រើប្រាស់អាវុធគីមីពិតនោះ។ ក្រុមស្វែងរកការពិតរបស់អង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW) នឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ក្រុងឌូម៉ា តាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសនៅពេលខាងមុខនេះផង។ លោកស្រី Zakharova បន្ថែមដូច្នេះ៖« តើក្រុមការងារអង្គការ OPCW បានដឹងទេថា មីស៊ីលឆ្លាតរបស់អាមេរិកនឹងអាចកម្ទេចរាល់ភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្នុងទីតាំងកើតហេតុនោះ? ឬក៏វាជាគម្រោងការមួយដែលគេធ្វើឡើងដើម្បីបិតបាំងរាល់ការវាយប្រហារអាវុធគីមីដែលគេប្រឹងបង្កើតឡើងមកនោះដើម្បីដាក់បន្ទុកលើរដ្ឋាភិបាល និងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យក្រុមស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិតមិនបាន?»។ នៅថ្ងៃពុធទី ១១ ខែមេសា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហោះសារតាមគណនី

article_1554.txt

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាជនមីយ៉ាន់ តែងតែប្រារព្ធពិធីបុណ្យទឹក នៅពាក់កណ្តាលខែមេសា ដែលជាពិធីបុណ្យប្រពៃណី ជាតិដ៏សំខាន់បំផុតនៅក្នុងប្រទេស ។ សម្រាប់ឆ្នាំនេះ ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃ ទី១៦ ខែ មេសា ដែលស្របពេលជាមួយនឹងការប្រារព្ធពិធីបុណ្យឆ្នាំរបស់បណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងអាស៊ានរួមមាន ថៃ ឡាវ និង កម្ពុជាផងដែរ ។

ក្នុងជំនឿរបស់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ពិធីបុណ្យទឹក ឬ Thingyan គឺជាពិធីដ៏សំខាន់បំផុតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានប្រភពដើមចេញសាសនាព្រះពុទ្ធ និង ហិណ្ឌូ ។ ពិធីបុណ្យនេះ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើង ស្របពេល នៃរដូវក្តៅបំផុតរបស់ប្រទេស ដោយភ្ជាប់ជាមួយនឹងអត្ថន័យ នៃការយកទឹកមកជម្រះនូវរឿងរ៉ាវអាក្រក់ ដែលបានកើតឡើងកន្លងមក និង ទទួលយកនូវសំណាងល្អនៅក្នុងឆ្នាំថ្មីផង ។ សម្រាប់របៀបវីរៈ និងសកម្មភាព ដែលប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ទម្លាប់ធ្វើ និងជឿក្នុងរយៈពេលនៃការប្រារព្ធបួនថ្ងៃនោះរួមមាន នៅថ្ងៃទីមួយ នៃរយៈពេលបួនថ្ងៃនៃការប្រារព្ធពិធីបុណ្យប្រពៃណី ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ចាប់ផ្តើមមានសកម្មភាពកម្សាន្ត ដូចជាការចាក់ភ្លេងរាំ និង ច្រៀងទាំងគ្នា ដើម្បីទទួលស្វាគមន៍នូវអាទិទេព ។ ចូលដល់ថ្ងៃបន្ទាប់ គឺថ្ងៃទីពីរ ពួកគេ ជឿថា ជាថ្ងៃ ដែលអាទិទេព Thagyamin ចុះមកកាន់ភពផែនដី ។ ដោយឡែកសម្រាប់ថ្ងៃទីបីវិញ ពួកគេ ទម្លាប់ចំណាំថា ជាថ្ងៃដែលអាទិទេព Thagyamin វិលត្រលប់ទៅកាន់ឋានសួគ៌វិញ ខណៈថ្ងៃទីបួន ពួកគេ ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ភាគច្រើន ចុះសួរសុខទុកមនុស្សចាស់ និង សាច់ញាតិរបស់គេ ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ពួកគេ ក៏មានពិធីងូតទឹកជម្រះសក់មនុស្សចាស់ៗជាមួយនឹងសាប៊ូ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាពិធីស្រង់ព្រះ ដើម្បីសុំសេចក្តីសុខផងដែរ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1555.txt

ក្រោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលវាយប្រហារស៊ីរីនៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ ខែមេសា តំណាងសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបានអះអាងថា អាមេរិកនឹងមិនដកទ័ពចេញពីស៊ីរីឡើយ ដរាបណាគោលដៅចម្បងរបស់ខ្លួនមិនទាន់សម្រេចបាននោះ។

រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរជំហរជាថ្មីក្នុងបញ្ហាស៊ីរី ក្រោយពេលដែលអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេស និងបារាំងប្រើប្រាស់មីស៊ីល ១០៣ គ្រាប់ វាយប្រហារទីតាំងមួយចំនួននៅស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនឹងព័ត៌មានថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ា។ លោកស្រី Nikki Haley បេសកជនពិសេសរបស់អាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបង្ហើបក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ Fox News ថា រដ្ឋបាលអាមេរិកនឹងមិនដកកងទ័ពពីស៊ីរីឡើយ ដរាបណាគោលដៅខ្លួនមិនទាន់សម្រេចបាននោះ។ លោកស្រីបានរៀបរាប់គោលដៅសំខាន់ដែលអាមេរិកចង់បាននោះមានចំនួនបីក្នុងនោះមាន ការទប់ស្កាត់ការប្រើអាវុធគីមីជាថ្មី, ធានាថា ក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមត្រូវកម្ចាត់ និង ឃ្លាំមើលសកម្មភាពអឺរ៉ង់នៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ លោកស្រីបានបន្ថែមបែបនេះ៖ «យើងចង់ឃើញការត្រឡប់មកវិញរបស់កងទ័ពអាមេរិក ប៉ុន្តែយើងមិនចាកចេញឡើយដរាបណាគោលដៅទាំងនេះមិនទាន់សម្រេចបានទេនោះ»។ តាមពិតទៅ កាលពីដើមខែមេសាកន្លងមកនេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកចង់ឲ្យកងទ័ពអាមេរិកដែលមានប្រហែល ២០០០នាក់នោះចាកចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗដោយទុកឲ្យប្រទេសដទៃទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហាស៊ីរីវិញ ព្រោះការងាររបស់កងទ័ពអាមេរិកក្នុងការកម្ទេចក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមជិតចប់ហើយ។ លោកបន្ថែមទៀតថា បើសិនជាចង់ឲ្យអាមេរិកនៅបន្ត អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតត្រូវបង់លុយឲ្យអាមេរិកដូចគ្នា។ ក្រោយមកនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ ខែមេសា លោក ត្រាំ បានប្តូរសម្តីរបស់ខ្លួនដោយប្រកាសថា អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងបន្តរក្សាការឆ្លើយតបដោយប្រើប្រាស់កម្លាំង បើសិនជាប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក បាសា អាល់អាសាដ មិនព្រមបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីទេនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1556.txt

ទាហានរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីសន្យាបោសម្អាតសំបុកក្រុមឧទ្ទាមចុងក្រោយដែលនៅក្រៅរដ្ឋធានីដាម៉ាស។ ការប្រកាសនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលបន្តប្រយុទ្ធ និងដណ្តើមបានមួយភាគធំនៃតំបន់ភាគខាងកើតGhouta មកកាន់កាប់វិញ ហើយការប្រកាសនេះក៏កើតក្រោយពេលដែលអាមេរិកសន្យាដកខ្លួនចេញពីស៊ីរីដូចគ្នា។

ដោយកាន់តែមានប្រៀបខ្លាំងក្នុងសង្គ្រាម ក្រសួងការពារជាតិស៊ីរីបានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ៣១ ខែមីនាថា ខ្លួននឹងបន្តប្រយុទ្ធដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនៅភាគខាងកើតក្រុង Ghouta ឲ្យអស់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP កងកម្លាំងស៊ីរីដែលមានរុស្ស៊ីជាខ្នងបង្អែកនេះបានយកឈ្នះសមរភូមិប្រយុទ្ធនេះដោយការប្រើប្រាស់កម្លាំងថ្មើជើង និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកស្រោចលើទីតាំងសត្រូវ។ ក្រៅពីនេះ វាក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងជម្លៀសមនុស្សចេញពីតំបន់ប្រយុទ្ធនេះដូចគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុង Douma នៅតែជាសមរភូមិសំខាន់ចុងក្រោយព្រោះកងកម្លាំងដែលកាន់កាប់តំបន់នេះបានបដិសេធចាកចេញ ទោះមានកិច្ចព្រមព្រៀងជម្លៀសចេញដែលរុស្ស៊ីជួយបង្កើតឡើយក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែទាហានស៊ីរីបានសន្យាហើយថា ខ្លួននឹងបន្តប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដើម្បីដណ្តើមយកក្រុង Douma ចេញពីកណ្តាប់ដៃភេរវជន។ បើតាមស្ថាប័នឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សស៊ីរី កម្លាំងរដ្ឋាភិបាលដោយមានរុស្ស៊ីជាខ្នងបង្អែកនោះបានដណ្តើមយកទឹកដីប្រហែល ៩៥ភាគរយពីក្រុមឧទ្ទាមហើយនៅ Ghouta បើគិតដល់ត្រឹមថ្ងៃសៅរ៍ទី ៣១ ខែមីនា។ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងក្រុមឧទ្ទាមពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៦០០នាក់ស្លាប់ បើរាប់ចាប់ពីថ្ងៃ ១៨ ខែកុម្ភៈមកនោះ ហើយមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតរត់គេចពីការប្រយុទ្ធគ្នា។ ចំណែកក្រុមឧទ្ទាមជាច្រើនជ្រើសរើសការដាក់អាវុធ ហើយចាកចេញពីតំបន់ ខណៈដែលក្រុមឧទ្ទាម Jaish al-Islam នៅមិនទាន់សម្រេចចិត្តនៅឡើយទេ ហើយគេកំពុងចរចា ដោយមានរុស្ស៊ីជាអ្នកសម្របសម្រួល។ បើតាមការបង្ហើបពីមន្ត្រីយោធារុស្ស៊ី ក្រុមនេះចង់ស្នើសុំការលើកលែងទោស និងមានការផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពដើរហើរពេញលេញសម្រាប់ប្រជាជន Douma។ តាមពិតទៅ ការប្រកាសពីជោគជ័យក្នុងការដណ្តើមយកទីក្រុង Ghouta មកកាន់កាប់វិញនោះ ក៏កើតឡើងក្រោយពេលដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ចេញមុខអះអាងថា អាមេរិកនឹងដកខ្លួនចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗនេះ ដោយទុកឲ្យប្រទេសផ្សេងទៀតទទួលខុសត្រូវចុះ។ ចាប់ពីពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីរីផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ ២០១២ នោះ អាមេរិកមានតួនាទីស្នូលជួយគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលទាំងហិរញ្ញវត្ថុ និងសព្វាវុធ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1557.txt

ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា ទើបឡើងកាន់អំណាចថ្មី លោក Win Myint បានដាស់តឿន និងណែនាំមន្ត្រីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយមីយ៉ាន់ម៉ាដោយមិនត្រូវស្តាប់ ឬស្ថិតក្រោមបង្គាប់បុគ្គលមានឥទ្ធិពលណាមួយឡើយ ក្នុងពេលបំពេញទទួលតួនាទីរបស់ខ្លួន ។ ប្រធានាធិបតីរូបនេះ បានផ្តាំដល់មន្ត្រីអង្គភាពដដែលនោះឲ្យរាយការណ៍ប្រាប់លោក ប្រសិនបើមានការមិនគោរពបេសកកម្មនោះ ។

លោកប្រធានាធិបតី Win Myint នៅថ្ងៃ១១ មេសា បានអនុញ្ញាតឲ្យមន្ត្រីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយមីយ៉ាន់ម៉ាចូលសម្តែងការគួរសមដំបូងគេបង្អស់ ក្រោយពីលោក ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាប្រធានាធិបតីថ្មី ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលបក្សស៊ីវិលកាន់អំណាចរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន មីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy ។ តាមរយៈជំនួបនោះ លោកប្រធានាធិបតី ដែលត្រូវជាជំនិតរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជីរូបនេះ បានលើកឡើងថា អំពើពុករលួយ ពិតជាជះឥទ្ធិពលយ៉ាងអវិជ្ជមានទៅលើការវិនិយោគរបស់បរទេស ការអភិវឌ្ឍជាតិ និង រូបភាពរបស់ប្រទេសទៀតផង ។ លោក បានទទូចឲ្យអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បំពេញការងារ និងបេសកកម្មរបស់ខ្លួនដោយកុំមានការភ័យខ្លាចអ្វីឡើយ ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកប្រធានាធិបតី បានអះអាងថា មានមនុស្សមានឥទ្ធិពលមួយចំនួនអាចនឹងមកជួយការពារអ្នកដែលជាប់ចោទបទពុករលួយ ហើយក្រុមមនុស្សទាំងនេះ អាចនឹងមកអង្គភាព និងព្យាយាមចរចាជាមួយនឹងអង្គភាពដើម្បីបន្ធូរបន្ថយទោស ។ លោក ថ្លែងបែបនេះ រួចហើយ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា៖« ប្រសិនបើមានករណីបែបនេះ សូមកុំលើកលែងឲ្យជនជាប់ចោទទាំងនោះឲ្យសោះ » ។ សូមជម្រាបផងដែរថា តាមរយៈនីតិកាលដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលជាតួអង្គស្នូល បានសន្យាហើយថា រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ត្រូវតែស្អាតស្អំ ។ សូម្បីតែការទទួលកញ្ចប់អំណោយផ្សេងៗ ក៏លោកស្រី បានចេញក្រឹត្យក្រមច្បាស់ទៅកាន់មន្ត្រីផងដែរ ពោលគឺ លោកស្រី ព្យាយាមកសាងរូបភាពមីយ៉ាន់ម៉ាជាថ្មី ក្រោយពីទទួលរងការដឹកនាំបែបយោធាអស់កាលជាច្រើនទសវត្សរ៍ហើយនោះ ។ បើតាម The Irrwaddy គ្រាន់តែរយៈពេលមួយត្រីមាសនៃឆ្នាំ២០១៨នេះ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយមីយ៉ាន់ម៉ា បានទទួលបណ្តឹងរហូតដល់ជិត២ពាន់បណ្តឹងពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើសូកប៉ាន់ និងពុករលួយ ដែលក្នុងនោះ មុខសញ្ញាដែលរងបណ្តឹងច្រើនជាងគេ គឺក្រសួងមហាផ្ទៃតែម្តង ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1558.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានផ្ញើសារមួយដោយប្រយោលទៅភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនតែម្តង ឲ្យមានប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះឥរិយាថយោធាមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ។ ក្រុងប៉េកាំង មិនយល់ខុសអ្វីឡើយ ប្រសិនបើរាល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ពិតជាមានឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍ ឬការហោះហើរនៅក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។

នាសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំខែមីនា របស់ក្រសួងការពារជាតិចិននៅថ្ងៃ២៩ មីនាកន្លងទៅ អ្នកសារព័ត៌មាន បានចោទសួរថាតើចិន មានការឆ្លើយតបបែបណាចំពោះកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក ដែលទើបតែធ្វើនាវាចរណ៍ក្រោមរូបភាពលើកកម្ពស់សិទ្ធិសេរីភាពនាវាចរណ៍ ដែលនៅក្បែរតំបន់អធិបតេយ្យរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ ។ ជុំវិញការលើកឡើងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន លោក Ren Guoqiang បានបញ្ជាក់ថា ចិន មិនមានដែនអធិបតេយ្យជម្លោះនៅតំបន់ក្បែរសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ ។ អ្នកនាំពាក្យ ក៏បានអះអាងដែរថា ចិន ក៏តែងតែគោរព និងការពារសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍ និងហោះហើរនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់គ្រប់ប្រទេសដែលធ្វើឡើងក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាំពាក្យ ក៏បានព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ចិន សូមជំទាស់ដាច់ខាតរាល់សកម្មភាពនានា ដែលចង់អួតអាងកម្លាំងយោធា, ការព្យាយាមធ្វើឲ្យស្ថានភាពតំបន់កាន់តែតានតឹង និងការព្យាយាមគំរាមកំហែងអធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសដទៃដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍សន្តិសុខរបស់ខ្លួន » ។ អ្នកនាំពាក្យ លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះរួចហើយ ក៏បានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ចិន ថា កងទ័ពរបស់ចិន នឹងពង្រឹងសមត្ថភាពការពាររបស់ខ្លួនស្របទៅនឹងកម្រិតនៃការគំរាមកំហែងមកលើអធិបតេយ្យ និងសន្តិសុខរបស់ខ្លួន ហើលយ ចិន ក៏ប្តេជ្ញាការពារអធិបតេយ្យជាតិ និងសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ដែនសមុទ្រ ក៏ដូចសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ» ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង គឺជាជម្លោះអធិបតេយ្យ នៃការទាមទារតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នារវាងចិន និងរដ្ឋពាក់ព័ន្ធអាស៊ានដូចជា ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាមនោះទេ ។ ក៏ប៉ុន្តែ អាមេរិក ដែលមានសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនដូចជាវៀតណាម ជាដើមនោះនៅក្នុងជម្លោះ តែងតែបង្ហាញឥរិយាបថទាំងយកចិត្តទុកដាក់ផង ទាំងការជ្រៀតជ្រែកផង ។ ត្រង់នេះហើយ ដែលជានិច្ចកាលធ្វើឲ្យចិន និងអាមេរិក ផ្ញើសារឌឺដងគ្នាលើបញ្ហានេះ ខណៈភាគីទាំងពីរ ក៏ជាគូប្រជែងសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកស្រាប់នោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1559.txt

លោក Miguel Díaz-Canel ឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់រដ្ឋការីប៊ីនគុយបានៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១៩ ខែមេសានេះ។ មេដឹកនាំថ្មីនេះបានប្រកាសបន្តដើរលើផ្លូវបដិវត្តន៍ និងប្តេជ្ញាមិនទទួលយករបបមូលធននិយមផង។

សភាគុយបាបានសម្រេចបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តដល់លោក Miguel Díaz-Canel ដែលជាអនុប្រធានាធិបតីគុយបា ឲ្យធ្វើជាប្រធានាធិបតីថ្មីជំនួសលោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ ដែលបានប្រកាសចុះចេញពីតំណែងកន្លងមក។ លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រសរុប ៩៩,៨៣ ភាគរយ ហើយអ្វីដែលសំខាន់លោកទទួលបានការគាំទ្រពីលោក រ៉ាអ៊ូល ដែលជាមេដឹកនាំដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនោះ។ លោក រ៉ាអ៊ូល ដែលឡើងកាន់តំណែងកាលពីឆ្នាំ ២០០៦ នោះនឹងនៅបន្តធ្វើជាប្រមុខបក្សកុម្មុយនីស្តរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២១ ឯណោះ ដែលវាមានន័យថា ឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់លោកលើការដឹកនាំ និងអនុម័តគោលនយោបាយនៅតែមានទៀតដែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Díaz-Canel ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមនុស្សជំនិត និងដៃស្តាំរបស់លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ ហើយគេរំពឹងថា មេដឹកនាំវ័យ ៥៨ ឆ្នាំរូបនេះនឹងនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានសម្រាប់គុយបាដែរ។ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងនៅតែស្រពេចស្រពិលនៅឡើយ។ ក្នុងពេលទទួលតំណែងថ្មី និងឈរទន្ទឹមជាមួយលោក រ៉ាអ៊ូល លោក Díaz-Canel បានប្រកាសពេញមាត់ថា លោកនឹងបន្តដំណើរលើផ្លូវនៃបដិវត្តន៍ដែលបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៩ ក្រោយលោក ហ្វីដែល កាស្ត្រូ ទម្លាក់មេដឹកនាំផ្តាច់ការគាំទ្រដោយអាមេរិកនោះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា គុយបាមិនមែនជាកន្លែងសម្រាប់ស្តារឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធមូលធននិយមឡើយ។ ចំណែកគោលនយោបាយការបរទេសរបស់គុយបាវិញគឺ មិនអាចបំពានបាន ហើយរាល់ការផ្លាស់ប្តូរទាំងអស់នឹងត្រូវសម្រេចដោយប្រជាជនគុយបាខ្លួនឯងមិនមែនអ្នកខាងក្រៅឡើយ។ ប្រជាជនគុយបាទូទៅមើលឃើញ និងមានសុទិដ្ឋិនិយមថា លោក Díaz-Canel ដែលមិនមែនជាជនបដិវត្តន៍នោះនឹងមានលទ្ធភាពជំរុញការកែទម្រង់យឺតៗលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយដែលអាចធ្វើឲ្យជីវិតរស់នៅរបស់ពួកគេកាន់តែប្រសើរឡើងផងដែរ។ ចំណែកទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកវិញនោះ គេនៅតែឃើញមានបញ្ហាប្រឈមច្រើន ក្រោយពេលដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្ម និងរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរ និងពាណិជ្ជកម្មជាមួយគុយបាកន្លងមក បើទោះជាសត្រូវចាស់ទាំងពីរស្តារទំនាក់ទំនងការទូតរួមគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ក្រោមអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្តី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_156.txt

មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា បានជួបពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក Andrei Belousov អំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាដ៏ស្អិតរមួតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីប្រឆាំងឥទ្ធិពលចក្រពត្តិនិយមរបស់ប្រទេសលោកខាងលិច និងអាម៉េរិក។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA។

ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីជាមួយភាគីរុស្ស៊ី នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានយល់ព្រមជាមួយប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក Andrei Belousov លើការបន្តពង្រឹងសម្ព័ន្ធយោធា ដើម្បីប្រឆាំងប្រទេសសត្រូវ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារ KCNA វត្តមានរបស់ប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ជាឱកាសសម្រាប់ពង្រឹងសមត្ថភាពកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងលើការអភិវឌ្ឍនៃវិស័យដទៃទៀត។ «ទស្សនកិច្ចរបស់លោក Beloussov មកទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ជាឱកាសសំខាន់ផ្នែកយោធា និងនយោបាយ សម្រាប់បង្ហាញពីមិត្តភាពយោធាដ៏ខ្លាំងក្លា ក៏ដូចជាបង្ហាញការរួបរួមគ្នានៃយោធាប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងគោលដៅរក្សាឯករាជ្យភាព ប្រឆាំងចក្រពត្តិនិយម»។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA បានស្រង់សម្ដីលោក គីម ដូច្នេះ។ ក្នុងជំនួបនេះ លោក គីម បានចោទរិះគន់ប្រទេសលោកខាងលិច ថាបានលូកដៃផ្នែកយោធាផ្ទាល់ចូលក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយបើកដៃឱ្យក្រុងកៀវ ប្រើមីស៊ីលអាម៉េរិក និងអង់គ្លេស បាញ់ចូលក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង បានអះអាងថា វាជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិដើម្បីការពារខ្លួនពីភាគីរុស្សី ក្នុងការសងសឹកទៅលើកម្លាំងសត្រូវ។ ក្នុងន័យនេះ លោក គីម ចង់ សំដៅលើការឆ្លើយតបស្របច្បាប់របស់ភាគីក្រុងមូស្គូ ដើម្បីប្រើមីស៊ីលបាលីស្ទិកបាញ់លើអ៊ុយក្រែនវិញ។ ជាការឆ្លើយតប លោក Beloussov បានកោតសរសើលើទំនាក់ទំនងដ៏យូរអង្វែង និងល្អប្រសើរនៃកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរ។ លោក បានបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងមួយនេះ នឹងកាន់តែស្អិតរមួត ដើម្បីជាកម្លាំងការពារឯករាជ្យភាពនិងយុត្តិធម៌ និងប្រឆាំងការយាយីនានា។ គួរជម្រាបថា កាលពីខែមិថុនា មេដឹកនាំរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង បានចុះហត្ថលេខាលើមិត្តភាពយុទ្ធសាស្រ្ត ក្នុងគោលដៅផ្ដល់ជំនួយផ្នែកយោធាឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក និងជួយគ្នាក្នុងករណីមានការវាយប្រហារលើប្រទេសសត្រូវ។ ខណៈសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ឈានដល់ការប្រើមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ភាគីរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ហាក់កាន់តែល្អូកល្អិនលើផ្នែកយោធា។ ស្របពេលជាមួយគ្នា អាម៉េរិក អ៊ុយក្រែន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានចោទក្រុងព្យុងយ៉ាង ថាបញ្ជូនទាហានប្រហែល១ម៉ឺននាក់ទៅរុស្សីដើម្បីជួយច្បាំងផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1560.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នៅថ្ងៃ០៦ មេសា បានប្រកាសរំលាយសភាជាតិម៉ាឡេស៊ី។ សេចក្តីប្រកាសនេះ ក៏មានន័យដែរថា ជាការបើកផ្លូវសម្រាប់យុទ្ធនាការ និងការប្រកួតប្រជែងលើការបោះឆ្នោតជាតិម៉ាឡេស៊ី។

តាមសេចក្តីប្រកាសរបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រមុខបក្សកាន់អំណាចរបស់ម៉ាឡេស៊ី (UMNO)ផងនោះ ចាប់ពីថ្ងៃ៧ មេសាតទៅ សភាជាតិម៉ាឡេស៊ីក្នុងអាណត្តិទី១៣ ត្រូវបញ្ចប់ជាផ្លូវការ ហើយការប្រកួតប្រជែងបោះឆ្នោតអាណត្តិទី១៤ នៃសភា ដែលមជ្ឈដ្ឋានទូទៅមើលឃើញថា នឹងមានភាពតានតឹងខ្លាំង ក៏ត្រូវចាប់ផ្តើមផងដែរ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ក៏បានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីប្រកាសនោះដែរថា បើបក្សកាន់អំណាចរបស់លោក ឈ្នះការបោះឆ្នោតជាថ្មី នោះបក្សលោក នឹងបំពេញកិច្ចការជាតិកាន់តែធំជាងមុន និងផ្លាស់ប្តូរប្រទេសឲ្យកាន់តែរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Asia One គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត មិនទាន់កំណត់កាលបរិច្ឆេទ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិឡើយ ក៏ប៉ុន្តែជាគោលការណ៍របស់ម៉ាឡេស៊ី ការបោះឆ្នោត នឹងត្រូវរៀបចំឡើងក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ ក្រោយនៃការប្រកាសរំលាយសភា។ លោក មហាធៀ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីចាស់វស្សា និងជាដៃគូប្រជែងដ៏មានឥទ្ធិពល របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ក្រោយការប្រកាសរំលាយសភានេះ។ អតីតសមាជិកកំពូលរបស់បក្សកាន់អំណាច លោក មហាធៀ បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ប្រសិនបើ លោក ណាជីប ឈ្នះការបោះឆ្នោតតាមរយៈល្បិចកល និងការបន្លំ នោះលទ្ធិប្រជាធិបត្យេ ក៏គួរតែដល់ទីបញ្ចប់ហើយ ... » ។ គួររម្លឹកថា ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ លោក ណាជីប ហាក់ជួបបញ្ហាប្រឈមច្រើន ជាពិសេសគឺការពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវពុករលួយរាប់លានដុល្លារ ដែលរឿងនេះ បានបង្កើតឲ្យមានចលនាទាមទារឲ្យលោក ចុះចេញពីតំណែងមុនអាណត្តិ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ទៀតផង។ រឿងអាស្រូវនេះ ក៏បានផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថលោក មហាធៀ ជាមួយគូសត្រូវចាស់ គឺមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដោយទុកទំនាស់ចាស់មួយឡែក ហើយចាប់ដៃគ្នាផ្តួលលោក ណាជីប ដែលកំពុងដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច។ បក្សនេះ បានដឹកនាំម៉ាឡេស៊ី តាំងពីប្រទេស ទទួលបានឯករាជ្យមកម្ល៉េះ។ អាណត្តិមុន បក្សកាន់អំណាច បានឈ្នះការគាំទ្រលើបក្សប្រឆាំងក្នុងចំនួនតិចតួចបំផុត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1561.txt

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីនណាវ៉ាត់ បានបង្ហាញវត្តមានរបស់លោក រួមជាមួយនឹងប្អូនស្រីបង្កើតរបស់លោក គឺលោកស្រីយីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដូចគ្នា នៅកម្មវិធីមួយក្នុងទឹកដីជប៉ុន ។ តាមរយៈកម្មវិធីនោះ អតីតនាយរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ មិនមានសារប្រឆាំងនឹងរបបសឹកឡើយ តែលោក បានបង្ហាញជំនឿលើអ្នកគាំទ្ររបស់លោកពីជោគជ័យសម្រាប់ការបោះឆ្នោតខាងមុខ ។

ពីទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃ ២៩ មីនា កន្លងទៅ បានទទូចឲ្យនាំយកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់រាជាណាចក្រថៃមកវិញ ហើយ លោក បានព្យាករផងដែរថា គណបក្សនយោបាយ ដែលជាអ្នកគាំទ្ររបស់លោក នឹងឈ្នះការបោះឆ្នោតជាតិខាងមុខបានយ៉ាងងាយស្រួលបំផុត ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ABC របស់អូស្ត្រាលី លោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានយ៉ាងសង្ខេបថា លោក មិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងបក្សនយោបាយភឿថៃទៀតឡើយ ក៏ប៉ុន្តែ លោក ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំ ជឿជាក់ថា យើងមានមនុស្សល្អៗជាច្រើននៅក្នុងបក្សភឿថៃ ។ ពួកគេ អាចមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដឹកនាំបក្សឲ្យឈ្នះការបោះឆ្នោតជាថ្មីម្តងទៀត » ។ គួរជម្រាបផងដែរ ទាំងលោក ថាក់ស៊ីន និង លោកស្រី យីងឡាក់ ដែលជាអតីតមេដឹកនាំកំពូលថៃ និងបក្សភឿ ថៃ សុទ្ធសឹងតែត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចដោយសាររដ្ឋប្រហារយោធា ។ លោក ថាក់ស៊ីន ធ្លាប់ជាតួអង្គនយោបាយដ៏ឥទ្ធិពល និង ប្រជាប្រិយភាពបំផុតនៅក្នុងបរិបទនយោបាយថៃ។ លោក ត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចតាមរយៈរដ្ឋប្រហារ យោធាឆ្នាំ២០០៦ ដោយរងនូវការចោទពីបទប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ និង ប្រើប្រាស់អំណាចខុសច្បាប់។ ឆ្នាំ ២០០៨ លោកត្រូវតុលាការថៃកាត់ទោសពន្ធនាគារ ។ សម្រាប់លោកស្រី យីងឡាក់វិញ ត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចដោយសាររដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ២០១៤ ក្រោមការដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបច្ចុប្បន្នគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា ។ មិនខុសពីបងប្រុសបង្កើតលោកស្រីឡើយ លោកស្រី យីងឡាក់ ក៏កំពុងតែតែរងការចោទប្រកាន់ពីតុលាការថៃ ពាក់ព័ន្ធបទពុករលួយ និងធ្វើប្រហែសក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ដែលតម្រូវឲ្យលោកស្រី ត្រូវផ្តល់សំណងរាប់លានដុល្លារ រួមទាំងទទួលខុសត្រូវទោសព្រហ្មទណ្ឌទៀតផង ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ខណៈកំពុងតែរស់នៅនិរទេសខ្លួន អតីតមេដឹកនាំថៃទាំងពីររូបនេះ ហាក់មានឥរិយាបថស្ងប់ស្ងាត់ពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយ ។ ពោលគឺអ្នកទាំងពីរ មិនមានចលនានយោបាយដើម្បីទាមទារឲ្យអន្តរជាតិជួយអន្តរាគមន៍ តាមរយៈការដាក់សម្ពាធនានាទៅលើរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកឡើយ ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរ ជានិច្ចកាលតែងតែបង្ហាញវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ ដែលរួមមានទាំងចិន ជប៉ុន និងសិង្ហបុរីផងដែរនោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1562.txt

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣២ នឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីចាប់ពីថ្ងៃសុក្រទី ២៧ ដល់ថ្ងៃសៅរ៍ទី ២៨ មេសានេះ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ គេរំពឹងថា មេដឹកនាំប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាននឹងផ្តោតសំខាន់លើបញ្ហាសន្តិសុខដូចជាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឧបទ្វីបកូរ៉េ វិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា និងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម រួមទាំងការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីគាំទ្រជីវភាពប្រជាជនអាស៊ានផង។ សិង្ហបុរីក៏នឹងដាក់ចេញគំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីៗ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន និងបន្តស្វះស្វែងជំរុញការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតអាស៊ានដែលធានាគុណភាព និងសុខុមាលភាពប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

មេដឹកនាំប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាននឹងជួបជុំគ្នានៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃសុក្រទី ២៧ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣២ ដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុងជាប្រធាននោះ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកនេះ សិង្ហបុរីដែលជាប្រធានប្តូរវេន នឹងប្រឈមបញ្ហាច្រើនដែរជាពិសេសជម្លោះអធិបតេយ្យ វិបត្តិមនុស្សធម៌ និងការប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងមហាអំណាចដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់តួនាទីស្នូលអាស៊ាន (ASEAN Centrality)។ ប៉ុន្តែសិង្ហបុរី ក៏នឹងឆ្លៀតឱកាសយកអំណាចជាប្រធានអាស៊ានជំរុញឲ្យមានការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីផ្លាស់ប្តូរតំបន់អាស៊ានឲ្យទៅជាតំបន់ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្ពស់ ហើយអភិបាលកិច្ចរឹងមាំ មានតម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាព។ បុរីរដ្ឋសិង្ហបុរីរំពឹងថា ក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់មេដឹកនាំអាស៊ាននេះ សុខុមាលភាពប្រជាជនអាស៊ាននឹងត្រូវបានការពារ និងលើកកម្ពស់ ហើយគុណភាពជីវិតរបស់ពួកគេទាំងអស់ក៏កាន់តែប្រសើរឡើងដែរ។ ១.សិង្ហបុរីជ្រើសមូលបទ «អាស៊ានដែលរឹងមាំ និងមានការច្នៃប្រឌិតថ្មី» ដូចបានលើកឡើងខាងដើមស្រាប់ បច្ចេកវិទ្យាជាគន្លឺះសម្រាប់អាស៊ាន។ ដូច្នេះហើយទើបសិង្ហបុរីជ្រើសរើសយកមូលបទមួយដែលមានឈ្មោះថា៖« អាស៊ានដែលរឹងមាំ និងមានការច្នៃប្រឌិតថ្មី»។ បើតាមមូលបទនេះ សិង្ហបុរីបានលើកសំណើពីការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតរួចទៅហើយកន្លងមក ហើយគំនិតរបស់សិង្ហបុរីនេះផ្តោតសំខាន់លើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិតជួយលើកស្ទួយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋអាស៊ាន។ ក្នុង កិច្ចប្រជុំចង្អៀតថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន កាលពីខែកុម្ភៈកន្លងមកនេះ រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានបានឯកភាពគ្នាថា អាស៊ានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឲ្យអស់លទ្ធភាព និងជំរុញឲ្យការច្នៃប្រឌិតថ្មីឲ្យបានខ្លាំងក្លាផងព្រោះវាជួយផ្លាស់ប្តូរជីវិតប្រជាជនអាស៊ាន។ ដូច្នេះហើយមេដឹកនាំអាស៊ានក៏គាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់សិង្ហបុរីក្នុងការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតដែរ។ មកដល់បច្ចុប្បន្នប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ានរួមសិង្ហបុរីខ្លួនឯងផងនោះបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់ពលរដ្ឋជាពិសេសបញ្ហាអ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងផង។ ប៉ុន្តែបញ្ហានៅត្រង់ថា វានៅតែមានគម្លៀតខ្លាំងរវាងប្រទេសអាស៊ាន។ នេះក៏ដោយសារ ក្នុងតំបន់អាស៊ានទាំងមូល ទីក្រុងដែលពោរពេញដោយបច្ចេកវិទ្យាមានតែនៅសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ីប៉ុណ្ណោះ។ នេះក៏ជាបញ្ហាប្រឈមចម្បងសម្រាប់ការបង្កើតទីក្រុងឆ្លាតនេះដែរ។ យ៉ាងណាមិញមេដឹកនាំអាស៊ានបានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមថា វាគ្មានប្រទេសណាមួយនៅក្នុងអាស៊ានត្រូវដើរក្រោយគេក្នុងការបង្កើតបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតនេះឡើយ។ គេក៏រំពឹងផងដែរថា គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះក៏បំផុសឲ្យប្រទេសអាស៊ានផ្សេងទៀតប្រឹងប្រែងប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីសម្រេចគោលដៅប្រកបដោយមហិច្ឆតានេះ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍរដ្ឋធានីហ្សាការតាទៅជាទីក្រុងឆ្លាត ហើយគោលនយោបាយជាច្រើនត្រូវបានដាក់ចេញដើម្បីសម្រេចគោលដៅ។ ចំណែកថៃកំពុងបន្តអនុវត្តគម្រោងទីក្រុងឆ្លាត Saensuk ដែលផ្តោតសំខាន់ការដោះស្រាយបញ្ហាសុខុមាលភាពប្រជាជនខណៈដែលមានកំណើនចាស់ជរាកើនឡើងនោះ។ ចំណែកហ្វីលីពីនក៏កំពុងបន្តអនុវត្តគម្រោងទីក្រុងស្អាត Davao ដោយគម្រោងនេះផ្តោតសំខាន់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាអាសន្ន ធានាសុវត្ថិភាពសាធារណៈ និងសន្តិសុខផងដែរ។ នៅវៀតណាមឯណោះវិញ ក្រុងដាណាង ក្លាយជាគោលដៅនៃគម្រោងទីក្រុងឆ្លាត ហើយគេរំពឹងថា ត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ ទីក្រុងនេះនឹងក្លាយជាទីក្រុងឆ្លាតដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងសំណល់ និងគុណភាពខ្យល់ផង។ ២. អាស៊ាន៖ សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច, ពាណិជ្ជកម្មសេរី និងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម បន្តសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មសេរីនៅតែជាផ្លូវដ៏សំខាន់របស់អាស៊ាន។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំខាងមុខ អាស៊ាននឹងបន្តគាំទ្រឲ្យដំណើរការសមាហរណកម្មកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងធ្វើយ៉ាងណាជំរុញទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងអាស៊ាន និងក្រៅអាស៊ានជាពិសេសបង្កើតពាណិជ្ជកម្មសេរីជាដើម។ មេដឹកនាំអាស៊ាននឹងពិភាក្សាពីការវិវត្ត និង លទ្ធភាពក្នុងការបញ្ចប់ការចរចានៃកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយថ្នាក់តំបន់ (RCEP)។ លើសពីនេះមេដឹកនាំទាំងនោះនឹងប្រកាសលើកទឹកចិត្តបន្ថែមឲ្យភាគពាក់ព័ន្ធបញ្ចប់ការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យបានឆាប់រហ័សដែរជាពិសេសអាចបញ្ចប់ត្រឹមចុងឆ្នាំនេះផង។ យ៉ាងមិញ ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចសាកល រួមជាមួយការប្រើប្រាស់គោលនយោបាយគាំពារនិយម និងការកើតឡើងនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចចិន និងអាមេរិក ក៏ក្លាយជាក្តីកង្វល់របស់អាស៊ានដែរ។ អាមេរិក និងចិនបន្តគំរាមគ្នាទៅវិញទៅមកជុំវិញបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម ហើយថ្មីៗនេះមហាអំណាចទាំងពីរបានដំឡើងពន្ធទំនិញដើម្បីប្រឆាំងគ្នាទៅវិញមករួចហើយដែរ។ ហើយភាគីទាំងពីរអាចនឹងប្រើប្រាស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងគ្នាទៅវិញទៅមកផង។ បើសិនជាបញ្ហានេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ការអភិវឌ្ឍ និងសមាហរណកម្មរបស់អាស៊ាននិងសមាជិកនីមួយនឹងៗ រងផលប៉ះពាល់ ឬអាចត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ផងដែរ។ ដូច្នេះ សិង្ហបុរីជាប្រធាន និងសមាជិកអាស៊ានទាំងប្រាំបួននឹងឆ្លៀតឱកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំអំពាវនាវឲ្យមហាអំណាចអាមេរិក និងចិន បញ្ឈប់ការប្រឈមមុខគ្នារឿងពាណិជ្ជកម្ម បញ្ចប់ការប្រើប្រាស់គោលនយោបាយគាំពារនិយម និងបន្តគាំទ្រពាណិជ្ជកម្មសេរីដែរ។ សូមរម្លឹកបន្តិចថា មហាយក្សចិនក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់អាស៊ាន ដោយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានទំហំ ៣៤៥,៧៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ ចំណែកអាមេរិកឯណោះវិញ ក៏ជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទីបួនរបស់អាស៊ាន និងមានទំហំពាណិជ្ជកម្មស្មើនឹង ២១២,៣៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកដែរ។ ៣.សមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជាប្រធានបទក្តៅ ខណៈស្ថានភាពកូរ៉េស្ថិតក្រោមការតាមដានសម្រាប់អាស៊ាន បណ្តាប្រទេសអាស៊ានក៏យកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ និងការរក្សាស្ថិរភាព និងសន្តិភាពផងដែរ។ គេរំពឹងថា មេដឹកនាំអាស៊ានទាំងដប់នឹងពិភាក្សា និងស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាប្រឈមសន្តិសុខសម្រាប់អាស៊ានក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកនេះ។ ជារួមជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនិងគួរឲ្យបារម្ភខ្លាំងជាងគេ បើទោះបីជាវាស្ងប់ស្ងាត់មួយរយៈពេលដែលហ្វីលីពីនធ្វើជាប្រធានអាស៊ានក៏ដោយ។ ឆ្នាំមុន អាស៊ាននៅរក្សាជំហរទន់ភ្លន់ដាក់ចិន ហើយគេឃើញមានការអំពាវនាវក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមឲ្យមានការបញ្ឈប់ការធ្វើយោធូបនីយកម្មនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងចៀសវាងការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងភាគីផងដែរ។ គ្មានការហៅឈ្មោះចិនចំៗក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឡើយ។ សម្រាប់ សិង្ហបុរីវិញនោះ បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងជារឿងដែលលំបាកដោះស្រាយខ្លាំង ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រិសិង្ហបុរី លី សៀនឡុងបានប្រកាសស្រេចទៅហើយថា សណ្តាប់ធ្នាប់តំបន់ដែលផ្អែកលើច្បាប់ជាចំណុចស្នូលនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំអាស៊ានរបស់សិង្ហបុរីលើកនេះ។ វាបង្ហាញថា សិង្ហបុរីនឹងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងការហោះហើរ ដើម្បីឆ្លើយបតបជាមួយសកម្មភាពបង្ករឿងរបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាពិសេសការធ្វើយោធូបនីយកម្ម និងកសាងកោះសិប្បនិម្មិតជាដើម។ ក្រៅពីនេះ សិង្ហបុរីនឹងបន្តជំរុញឲ្យភាគីបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិ (COC) ឲ្យបានឆាប់ ក៏ដូចជាគ្រប់គ្រង និងដោះស្រាយបញ្ហាតាមច្បាប់អន្តរជាតិជាពិសេសច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ដែរ។ ខណៈជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែក្តៅ វិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងដែលធ្លាប់តែជាប្រធានបទសំខាន់មួយក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ហាក់ទទួលបានសញ្ញាវិជ្ជមានច្រើនហើយមកដល់បច្ចុប្បន្ន ក្រោយកូរ៉េខាងជើងប្រកាសចរចា និងឈប់បាញ់សាកល្បងមីស៊ីល និងផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផងដោយគ្មានភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌសាំញាំនោះឡើយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ពេលដែលមេដឹកនាំអាស៊ានជួបជុំគ្នានៅសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃសុក្រ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏នឹងជួបចរចាជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក មូន ចេអ៊ីនដែរនៅតំបន់គ្មានយោធាប៉ាន់មុនជុម ។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំអាស៊ាននៅរង់ចាំតាមដានមើលថា ការចរចានេះនឹងមានវិវត្តបែបណា ហើយវានឹងផ្តល់ភាពវិជ្ជមានឬអត់ចំពោះជំនួបរវាងលោក គីម ជុងអ៊ុន និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅពេលខាងមុខផងនោះ។ ៤. សិង្ហបុរីជំរុញការដោះស្រាយវិបត្តិ រ៉ូហ៊ីងយ៉ា ភេរវកម្ម និងសង្គ្រាមអ៊ីនធឺណិត ក្រៅពីកូរ៉េខាងជើង និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង វិបត្តិជនភៀសខ្លួន និងជម្លោះហិង្សាប្រឆាំងជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅតែបញ្ហាគួរឲ្យបារម្ភ ហើយវាក៏ធ្វើឲ្យអាស៊ានបាត់បង់តម្លៃព្រោះរងការរិះគន់ខ្លាំងដែរ។ ប្រធានអាស៊ានឆ្នាំមុន ហ្វីលីពីនបានជ្រើសរើសយកការអនុវត្តខ្ជាប់ខ្ជួននូវគោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែក ដែលវាមានន័យថា អាស៊ានមិនលូកលាន់ក្នុងបញ្ហាដែលកើតឡើងនៅរដ្ឋ Rakhine ឡើយ ទាំងដែលគេដឹងច្បាស់ថា កងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិភាគតិច ឬអាចចាត់ចូលជាការបោសសម្អាតជនជាតិភាគតិចហើយនោះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ គ្មានសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមលើវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាឡើយ ព្រោះម៉ាឡេស៊ីដែលតែងតែទិតៀនមីយ៉ាន់ម៉ាខ្លាំងជាងគេនោះប្រឆាំង។ ប៉ុន្តែប្រធានអាស៊ានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដាច់ដោយឡែកជុំវិញបញ្ហានេះ។ ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ សិង្ហបុរីប្រហែលជាមិនរក្សាជំហរស្ងៀមស្ងាត់ពេកទេ ហើយក៏ប្រហែលជាព្យាយាមដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួល និងលើកទឹកចិត្តឲ្យសមាជិកអាស៊ានគាំទ្រមីយ៉ាន់ម៉ាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងស្រុកនេះផង។ ទុកបញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ាត្រឹមនេះចុះ ។ បញ្ហាសំខាន់មួយទៀតសម្រាប់កិច្ចប្រជុំក្នុងចំណោមមេដឹកនាំអាស៊ានគឺ ប្រឆាំងចលនាភេរវកម្ម។ ការវាយប្រហាររបស់ភេរវជនដែលជាបណ្តាញក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនៅក្រុងម៉ារ៉ាវី ជាស្នូរជួងដាស់អាស៊ាន។ អាស៊ានមិនមានប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរួចផុតពីក្រុមភេរវជនឡើយ ប៉ុន្តែអាស៊ានអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន បើសិនជាប្រទេសសមាជិកទាំងអស់រួមសាមគ្គីគ្នា និងកសាងសមត្ថភាពប្រឆាំងបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសន្តិសុខនេះ។ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន សិង្ហបុរីមានបំណងលើកទឹកចិត្តឲ្យសមាជិកអាស៊ានបន្តប្រឹងប្រែងដោះស្រាយបញ្ហាភេរវកម្ម និងទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមី ក៏ដូចជាសន្តិសុខអ៊ីនធឺណិតដែរ។ កន្លងមកនេះ រដ្ឋសមាជិកអាស៊ានបានឯកភាពគ្នាពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចែករម្លែកព័ត៌មានចារកម្ម និងការគ្រប់គ្រងព្រំដែន និងប្រឆាំងបទឧក្រិដ្ឋឆ្លងដែន ការជួញដូរមនុស្សឬអាវុធ និងភេរវកម្មរួចរាល់ហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1563.txt

ប្រធានាធិបតីស៊ីមបាវ៉េ លោក Emmerson Mnangagwa បានសំឡឹងឃើញចំណុចវិជ្ជមានជាច្រើនក្នុងការពង្រីកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ីជម្រៅជាមួយចិន។ លោកប្រធានាធិបតីរូបនេះ រំពឹងថា ការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងចិន អាចធ្វើឲ្យរដ្ឋអាហ្វ្រិកដ៏ក្រីក្រមួយនេះ ក្លាយជាប្រទេសមានអភិវឌ្ឍ ក្រោយរងទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរពីលោកខាងលិច ។

តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua នៅថ្ងៃ៣១ មីនា លោកប្រធានាធិបតី Emmerson បានអះអាងថា ប្រទេសរបស់លោក កំពុងតែស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងចិនដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឲ្យមានភាពឡើងប្រសើរឡើង បន្ទាប់ពីរងខ្ទេចខ្ទាំដោយសារតែទណ្ឌជាច្រើនឆ្នាំរបស់ប្រទេសលោកខាងលិច ។ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា គោលនយោបាយអាទិភាពនៃរដ្ឋបាលដឹកនាំរបស់លោក គឺស្តារសេដ្ឋកិច្ច និងធ្វើឲ្យស៊ីមបាវ៉េ ក្លាយជាប្រទេស ដែលមានចំណូលកណ្តាលត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ។ លោក អះអាងថា ស៊ីមបាវ៉េ ពិតជាត្រូវការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងចិនណាស់ដើម្បីធ្វើឲ្យគោលដៅមួយនេះ អាចសម្រេចបានជាការពិត ។ តាមការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះ អ្វីដែលស៊ីមបាវ៉េ ត្រូវធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងចិន រួមមានទាំងវិស័យ បច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗ និងជាពិសេសនោះ គឺហិរញ្ញវត្ថុតែម្តង ។ លោក ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក បានជ្រើសរើសចិន ជាប្រទេសទីមួយក្រៅតំបន់អាហ្វ្រិកដើម្បីអរគុណដល់ប្រទេសតំបន់អាស៊ី ដែលឈរនៅខាងស៊ីមបាវ៉េ អំឡុងពេលដែលប្រទេសកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពលំបាកបំផុត ។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ ការថ្លែងពីចំណុចវិជ្ជមានចំពោះសហប្រតិបត្តិការចិនរបស់លោកប្រធានាធិបតីស៊ីមប៉ាវេរូបនេះ ធ្វើឡើងមុនពេលដែលលោក ក៏នឹងត្រូវចាកចេញពីប្រទេសដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់ចិន ដែលនឹងត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃ២ដល់ថ្ងៃ៦ មេសាខាងមុខនេះ ។ បើតាមប្រភពព័ត៌មាន Xinhua លោកប្រធានាធិបតី Mnangagwa ក៏គ្រោងថ្លែងការណ៍អរគុណ ប្រធានាធិបតីចិន និង ប្រជាជនចិន ដែលមិនបោះបង់ស៊ីមបាវ៉េ នៅពេលដែលប្រទេសលោកខាងលិច បានដាក់ទណ្ឌកម្មនោះ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1564.txt

ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពចំពោះករណីបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី Sergei Skripal ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីនៅឯ Salisbury កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា។ ការសារភាពរបស់រុស្ស៊ី នឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូល្អប្រសើរឡើងវិញ។ សម្រាប់អាមេរិក ភស្តុតាងចាំបាច់តែមួយគត់ដើម្បីបញ្ជាក់កំហុសរបស់រុស្ស៊ី គឺសម្ដីរបស់អង់គ្លេស ទោះបីជាគ្មានអំណះអំណាងជាក់ស្ដែងក៏ដោយចុះ។

សំណុំរឿងប៉ុនប៉ងបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី និងកូនស្រី កំពុងរាលដាលខ្លាំង។ ឈរលើស្មារតីគាំទ្រអង់គ្លេស រដ្ឋអឺរ៉ុបចំនួន១០ អាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីជាបន្តបន្ទាប់ ទោះជាគេមិនទាន់ឃើញមានភស្តុតាងជាក់ស្ដែងណាមួយដែលបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីនៅពីក្រោយការវាយប្រហារដោយសារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មរុស្ស៊ីធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស Sergei Skripal និងកូនស្រីរបស់លោកក្ដី។ ខណៈដែលរុស្ស៊ីទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ និងទាមទាររកភស្តុតាងពិតប្រាកដនោះ អាមេរិកបានចេញមុខទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពកំហុស និងបញ្ឈប់ទង្វើកោងកាចដើម្បីស្ដារទំនាក់ទំនងជាមួយខ្លួន និងអង្គការណាតូឡើងវិញ។ បន្ទាប់ពីមានហេតុការណ៍នៅឯ Salisbury របស់អង់គ្លេស អាមេរិកបានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រចាំអាមេរិកចំនួន៤៨នាក់ និងមន្ត្រីរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិចំនួន១២នាក់ ដោយអះអាងថា ពួកគេជាមន្ត្រីចារកម្មជ្រកក្រោមផ្លាកមន្ត្រីការទូត។ ការសម្រេចចិត្តបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ី គឺជាការសម្រេចចិត្តរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្រោយបានរបាយការណ៍ពីអង្គភាពនានារាប់ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) ផង។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក Heather Nauert និយាយថា អ្វីៗទាំងអស់ចាប់ផ្ដើមដោយអង់គ្លេសមុនគេ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះលើកឡើងថា អាមេរិកមានហេតុផលគ្រប់យ៉ាងក្នុងការជឿជាក់សម្ដីរបស់អង់គ្លេស។ «នៅពេលអង់គ្លេសប្រាប់យើងថា ពួកគេមានភស្តុតាង ហើយពួកគេដឹងថា រុស្ស៊ីជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ យើងជឿពួកគេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួររកភស្តុតាងដើម្បីបង្ហាញថា រុស្ស៊ីពិតជានៅពីក្រោយការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មដែលធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ គេមិនទាន់ឃើញមានប្រតិកម្មពីរុស្ស៊ីនៅឡើយទេ ទោះជារុស្ស៊ីប្រកាសថា ខ្លួននឹងឆ្លើយតបវិញក្ដី។ មកទល់ពេលនេះ មន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រមាណ១៣០នាក់ត្រូវបានបណ្ដេញចេញក្នុងជម្លោះការទូតដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតមួយនេះ ហើយនេះជាការបញ្ជូនមន្ត្រីទូតច្រើនជាងគេបំផុតក្រោយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ វិធានការតបតរបស់រុស្ស៊ី ក៏ទំនងជាគ្មានអ្វីក្រៅបណ្ដេញមន្ត្រីទូតនៃប្រទេសដែលបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីនោះឡើយ៕ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពចំពោះករណីបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី Sergei Skripal ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីនៅឯ Salisbury កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា។ ការសារភាពរបស់រុស្ស៊ី នឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូល្អប្រសើរឡើងវិញ។ សម្រាប់អាមេរិក ភស្តុតាងចាំបាច់តែមួយគត់ដើម្បីបញ្ជាក់កំហុសរបស់រុស្ស៊ី គឺសម្ដីរបស់អង់គ្លេស ទោះបីជាគ្មានអំណះអំណាងជាក់ស្ដែងក៏ដោយចុះ។ សំណុំរឿងប៉ុនប៉ងបំពុលអតីតចារកម្មរុស្ស៊ី និងកូនស្រី កំពុងរាលដាលខ្លាំង។ ឈរលើស្មារតីគាំទ្រអង់គ្លេស រដ្ឋអឺរ៉ុបចំនួន១០ អាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា និងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីជាបន្តបន្ទាប់ ទោះជាគេមិនទាន់ឃើញមានភស្តុតាងជាក់ស្ដែងណាមួយដែលបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីនៅពីក្រោយការវាយប្រហារដោយសារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មរុស្ស៊ីធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស Sergei Skripal និងកូនស្រីរបស់លោកក្ដី។ ខណៈដែលរុស្ស៊ីទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ និងទាមទាររកភស្តុតាងពិតប្រាកដនោះ អាមេរិកបានចេញមុខទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីសារភាពកំហុស និងបញ្ឈប់ទង្វើកោងកាចដើម្បីស្ដារទំនាក់ទំនងជាមួយខ្លួន និងអង្គការណាតូឡើងវិញ។ បន្ទាប់ពីមានហេតុការណ៍នៅឯ Salisbury របស់អង់គ្លេស អាមេរិកបានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រចាំអាមេរិកចំនួន៤៨នាក់ និងមន្ត្រីរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិចំនួន១២នាក់ ដោយអះអាងថា ពួកគេជាមន្ត្រីចារកម្មជ្រកក្រោមផ្លាកមន្ត្រីការទូត។ ការសម្រេចចិត្តបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ី គឺជាការសម្រេចចិត្តរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ក្រោយបានរបាយការណ៍ពីអង្គភាពនានារាប់ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) ផង។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក Heather Nauert និយាយថា អ្វីៗទាំងអស់ចាប់ផ្ដើមដោយអង់គ្លេសមុនគេ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះលើកឡើងថា អាមេរិកមានហេតុផលគ្រប់យ៉ាងក្នុងការជឿជាក់សម្ដីរបស់អង់គ្លេស។ «នៅពេលអង់គ្លេសប្រាប់យើងថា ពួកគេមានភស្តុតាង ហើយពួកគេដឹងថា រុស្ស៊ីជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ យើងជឿពួកគេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួររកភស្តុតាងដើម្បីបង្ហាញថា រុស្ស៊ីពិតជានៅពីក្រោយការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីលើអតីតចារកម្មដែលធ្វើការឲ្យអង់គ្លេស។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ គេមិនទាន់ឃើញមានប្រតិកម្មពីរុស្ស៊ីនៅឡើយទេ ទោះជារុស្ស៊ីប្រកាសថា ខ្លួននឹងឆ្លើយតបវិញក្ដី។ មកទល់ពេលនេះ មន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រមាណ១៣០នាក់ត្រូវបានបណ្ដេញចេញក្នុងជម្លោះការទូតដ៏ចម្រូងចម្រាសបំផុតមួយនេះ ហើយនេះជាការបញ្ជូនមន្ត្រីទូតច្រើនជាងគេបំផុតក្រោយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ វិធានការតបតរបស់រុស្ស៊ី ក៏ទំនងជាគ្មានអ្វីក្រៅបណ្ដេញមន្ត្រីទូតនៃប្រទេសដែលបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីនោះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1565.txt

នៅយប់ថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកបានបញ្ជាឲ្យបើកប្រតិបត្តិការយោធាដោយប្រើមីស៊ីលប្រឆាំងស៊ីរី ក្រោមហេតុផលថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធគីមីលើពលរដ្ឋខ្លួនឯង។ មីស៊ីលច្រើនជាងមួយរយគ្រាប់ត្រូវបានបាញ់ដាក់ទីតាំងក្បែររដ្ឋធានីដាម៉ាស់ និងទីក្រុងផ្សេងទៀត។ មីស៊ីលខ្លះត្រូវបានស្ទាក់ជាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារអាកាសរបស់ស៊ីរី ខណៈខ្លះទៀតបាញ់ចំគោលដៅ។ ឯអាមេរិកអះអាងថា មិនមានផែនការវាយប្រហារលើកទីពីរទៀតឡើយ។

ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីទទួលបញ្ជាពីប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ យោធាអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តមានបារាំង និងអង់គ្លេស បានបើកការវាយប្រហារលើស៊ីរីនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា។ នេះជាអន្តរាគមន៍ដ៏ធំបំផុតរបស់បស្ចិមប្រទេសលើវិបត្តិស៊ីរី និងជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការវាយប្រហារអាវុធគីមីនៅទីក្រុង Doumaដែលសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាង៧០នាក់ ទោះជារុស្ស៊ី និងស៊ីរីអះអាងថា គ្មានការវាយប្រហារអាវុធគីមីអ្វីសោះក្ដី។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស និយាយថា មីស៊ីលច្រើនជាងមួយគ្រាប់ ត្រូវបានបាញ់ចេញពីកប៉ាល់ចម្បាំង និងយន្តហោះ តម្រង់ទីតាំងស្ដុក និងផលិតអាវុធគីមីបីកន្លែងរបស់ស៊ីរី។ ការវាយប្រហារលើកនេះ ប្រើមីស៊ីលច្រើនជាងការវាយប្រហារមីស៊ីលឆ្នាំ២០១៧ ចំនួនពីរដង។ លោក ម៉ាធីស និយាយថា ប្រតិបត្តិការនេះ គឺធ្វើឡើងតែម្ដងប៉ុណ្ណោះ តែមានគោលដៅផ្ដល់សារដ៏ខ្លាំងក្លាទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាដ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ក្នុងប្រតិបត្តិការនេះដែរ លោក ម៉ាធីស ក៏បញ្ជាក់ដែរថា មីស៊ីលបានជួបប្រព័ន្ធស្ទាក់មីស៊ីលផងដែរ។ ទូរទស្សន៍រដ្ឋស៊ីរីផ្សាយថា ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលរបស់ខ្លួនបាញ់មីស៊ីលចំនួន១៣គ្រាប់។ ចំណែកឯរុស្ស៊ីវិញក៏ចេញមកប្រកាសដែរថា គ្មានមីស៊ីលណាមួយរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង ហោះចូលតំបន់ការពាររបស់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសរបស់ខ្លួននៅទឹកដីស៊ីរីឡើយ។ រុស្ស៊ីបានពង្រាយប្រព័ន្ធស្ទាក់មីស៊ីលដើម្បីការពារកំពង់ផែTartus និងមូលដ្ឋានអាកាស Khemimim ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូបានរិះគន់ការវាយប្រហារដែនអាកាសនេះយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីអះអាងថា ការវាយប្រហារនេះធ្វើឡើង ចំពេលដែលក្រុងដាម៉ាស់កំពុងឈានជិតដល់ការស្វែងរកសន្តិភាពក្នុងប្រទេស។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី Maria Zakharova និយាយថា ការវាយប្រហារបានសំដៅលើរដ្ឋធានីប្រទេសមួយដែលមានអធិបតេយ្យ និងដែលព្យាយាមរស់ក្រោមការគំរាមរបស់ភេរវកម្ម។ គេមិនទាន់ឃើញមានរបាយការណ៍ពីការខូចខាតដោយសារយុទ្ធនាការដែនអាកាសនេះនៅឡើយទេ ខណៈរុស្ស៊ីលើកឡើងថា មីស៊ីលរបស់ក្រុមចម្រុះបានធ្លាក់ចំទីតាំងយោធា និងស៊ីវិលផង។ ប៉ុន្តែប្រមុខការពារជាតិអាមេរិកនិយាយថា អាមេរិកចៀសវាងបង្កការខូចខាតដល់ជនស៊ីវិល និងក្រុមបរទេសនៅស៊ីរី។ ដោយឡែក នាយសេនាធិការចម្រុះកងទ័ពអាមេរិក Joseph Dunford បញ្ជាក់ដែរថា អាមេរិកបានកំណត់គោលដៅពិសេសដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់លើទីតាំងរបស់រុស្ស៊ី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1566.txt

គណៈកម្មាធិការសភាស៊ីមបាវ៉េនឹងកោះហៅអតីតប្រធានាធិបតី រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ ទៅសួរនាំរឿងបាត់ពេជ្រតម្លៃប្រហែល១៥ពាន់ដុល្លារ។ ពេជ្រទាំងនោះត្រូវបានបាត់ពីកន្លែងរុករករ៉ែ Marange ។ មិនត្រឹមតែអតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះឡើយ មន្ត្រីមួយចំនួនទៀតដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធករណីបាត់ពេជ្រនេះ បានបង្ហាញខ្លួនចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការសភារួចហើយ។

គណៈកម្មាធិការទទួលធនធានរ៉ែ និងថាមពលនៃសភាស៊ីមបាវ៉េ នឹងហៅអតីតមេដឹកនាំវ័យចំណាស់ រ៉ុបឺត មូហ្កបេ ឲ្យបង្ហាញមុខចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការនេះដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មានលើការបាត់ពេជ្រដ៏ច្រើន និងមានតម្លៃប្រហែល១៥ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ ពេជ្រដ៏ច្រើននេះបានបាត់ក្នុងសម័យលោក មូហ្កាបេ ដឹកនាំប្រទេស ដែលពោរពេញដោយអំពើពុករលួយ អតិផរណាកប់ពពក ព្រមគ្នានឹងសេដ្ឋកិច្ចដ៏យ៉ាប់យ៉ឺនថែមទៀត។ សភាស៊ីមបាវ៉េទំនងសង្ស័យលោក មូហ្កាបេ ជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងករណីនេះ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះធ្លាប់និយាយក្នុងកិច្ចសម្ភាសពេលកាន់អំណាចនៅឡើយថា ក្រុមហ៊ុនខ្លះបានដឹកជញ្ជូនពេជ្រទាំងអស់ចេញពីតំបន់អណ្ដូងរ៉ែ Marange បាត់ទៅហើយ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក លោក George Charamba ដែលជាអតីតអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីនិយាយថា លោក មូហ្កាបេ និយាយបែបប្រៀបធៀបប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការខាងលើលោក Temba Mliswa ត្រូវបានសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក The Herald ស្រង់សម្ដីនៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ថា គណៈកម្មាធិការរបស់លោកមានការតាំងចិត្តដើម្បីអញ្ជើញលោក មូហ្កាបេ ទៅបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់ពីករណីបាត់ពេជ្រនេះ។ យ៉ាងណាមិញ គណៈកម្មាធិការមិនទាន់កំណត់ពេលច្បាស់ពីការបង្ហាញខ្លួនរបស់លោក មូហ្កាបេ ទេ។ «គំនិតរបស់ខ្ញុំ គឺយើងមិនបានប៉ុនប៉ងធ្វើបាបនរណាឡើយ។ យើងចង់ឲ្យស្ថាប័នសភានេះឆ្លើយតបទៅនឹងករណីបាត់ពេជ្រដែលតម្លៃ១៥ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ពេលមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ យើងនឹងជជែកពិភាក្សាករណីនេះ ប៉ុន្តែចំពោះករណីនេះ យើងអញ្ជើញមនុស្សទាំងអស់ ជាពិសេសគាត់តែម្ដង (លោក មូហ្កាបេ) ព្រោះគាត់ជាប្រភពព័ត៌មាន»។ នេះជាសម្ដីរបស់លោក Mliswa ដែលជាសមាជិកសភាស៊ីមបាវ៉េ។ ជុំវិញសំណុំរឿងនេះ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងមន្ត្រីដែលកំពុងបម្រើការក្នុងរដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ និងអង្គភាពសន្តិសុខផងនោះ ត្រូវបានហៅឲ្យបង្ហាញមុខចំពោះមុខសមាជិកសភារួចហើយដើម្បីឆ្លើយសំណួរពាក់ព័ន្ធការបាត់ពេជ្រនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ គេមិនទាន់ដឹងថា នឹងចំណាត់ការយ៉ាងណាទៀតឡើយលើអតីតប្រធានាធិបតីដែលអស់អំណាចកាលពីឆ្នាំមុន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1567.txt

ការបោះឆ្នោតនៅថៃ ត្រូវបានរបបយោធាលើកពេលម្ដងហើយម្ដងទៀត និងចុងក្រោយនេះ ត្រូវបានលើកដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ឯណោះ។ ការពន្យារពេល ម្ដងជាពីរដងនេះ ធ្វើឲ្យគេជឿថា របបយោធានៅតែចង់ក្រាញអំណាច និងគ្មានបំណងផ្ទេរអំណាចឲ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ដែលកើតដោយសារការបោះឆ្នោតឡើយ។ អាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់ថៃ នៅតែជឿថា ថៃនឹងវិលទៅរកការដឹកនាំបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងទុកឲ្យថៃជ្រើសរើសកាលបរិច្ឆេទបោះឆ្នោតខ្លួនឯង។

អាមេរិកនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ថៃ ដែលកំពុងដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលយោធា នឹងត្រឡប់ទៅកាន់ការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលវិញ។ របបយោធាថៃ របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានដឹកនាំប្រទេសតាំងពីរដ្ឋប្រហារខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ មក និងបានសន្យាជាច្រើនដងរៀបចំការបោះឆ្នោត ដើម្បីផ្ទេរអំណាចទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល។ ប៉ុន្តែប្រមុខដឹកនាំយោធា បានក្បត់សន្យា មួយលើកជាពីរលើក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានតាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឧបការីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Patrick Murphy បានបង្ហាញការជឿជាក់លើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ក្នុងការរៀបចំការបោះឆ្នោត ព្រោះថៃមានមោទកភាពចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យ និងការដឹកនាំរបស់ រដ្ឋាភិបាលកើតចេញពីការបោះឆ្នោត។ លោកបានរំឭកការតាំងចិត្តត្រឡប់ទៅរក រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកកាលពីឆ្នាំមុន។ សម្រាប់កាលបរិច្ឆេទរៀបចំការបោះឆ្នោតវិញ មន្ត្រីការទូតអាមេរិកទទួលបន្ទុកិច្ចការអាស៊ីអាគ្នេយ៍រូបនេះ អះអាងថា អាមេរិកទុកឲ្យប្រជាជន និងអាជ្ញាធរថៃជាអ្នកសម្រេចដោយខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែអាមេរិក ចង់ឃើញការបោះឆ្នោតកើតឡើងឆាប់ៗ ដោយផ្អែកលើផែនទីចង្អុលផ្លូវ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ និងរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។ អាមេរិកចង់ឃើញការវិលត្រឡប់នៃរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ព្រោះទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី អាមេរិក និងថៃ នឹងត្រូវបានពង្រីកដល់អតិបរមា។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Murphy ដែលបន្តថា អាមេរិក លើកទឹកចិត្តឲ្យប្រជាជនថៃទាំងអស់ អាចបញ្ចេញសំឡេងរបស់ពួកគេ និងចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត។ ទោះជាថៃ នៅគ្រប់គ្រងដោយរបបសឹកក្ដី លោក Murphy សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសទាំងពីរ នឹងបន្តធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើនដដែល។ កាលពីឆ្នាំមុន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសេតវិមាន ហើយក្រោយៗមក មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកទទួលបន្ទុកិច្ចការការទូត ពាណិជ្ជកម្ម ការពារជាតិ ក៏ដូចជាមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនទៀតនោះ ក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅថៃដូចគ្នាដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1568.txt

ក្រោយពីមានព្យុះភ្លៀងការទូតជាមួយនឹងគ្នា ពាក់ព័ន្ធនឹងវិបត្តិជនភៀសខ្លួន រដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ បានយល់ព្រមតាមសំណើរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសរបស់ខ្លួន ។ ក៏ប៉ុន្តែទីកន្លែង និងពេលជាក់លាក់ មិនទាន់បានកំណត់នៅឡើយ សម្រាប់ដ៏កម្ររបស់អង្គការពិភពលោកមួយនេះ។

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Myint Thu នៅថ្ងៃ០៦ មេសាកន្លងទៅ បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក បានអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅមីយ៉ាន់ម៉ាហើយ។ ក៏ប៉ុន្តែលោក បានអះអាងថា ទីកន្លែង និងពេលវេលា កំពុងស្ថិតក្រោមការចរចា រវាងតំណាងមីយ៉ាន់ម៉ា ជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិនៅឡើយ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា សម្រាប់ប្រតិភូមកពីប្រទេសជិតខាងមីយ៉ាន់ម៉ា សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសិង្ហបុរី ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានអាស៊ាន ក៏អាចចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនោះបានផងដែរ។ តាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដដែលនោះ ប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ ក៏នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់បង់ក្លាដែស ដែលជាជម្រកដ៏សំខាន់ របស់ជនភៀសខ្លួនរាប់សិបម៉ឺននាក់ ដែលបានភៀសខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ា ក្រោយមានការ ប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធដាក់គ្នារវាងកងកម្លាំង និងក្រុមឧទ្ទាម នៅក្នុងប្រទេសមួយនេះ។ គួរជម្រាបថា បន្ទាប់ពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាផ្ទុះឡើង រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានរងការរិះគន់ខ្លាំង ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិផង។ ភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ ថែមទាំងហ៊ានអះអាងថា ហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា អាចធ្លាក់ចូលជាបទល្មើសប្រល័យពូជសាសន៍ទៀតផង ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ កន្លងមកភ្នាក់ងារជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានទទូចឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ា បើកការស៊ើបអង្កេតជុំវិញវិបត្តិនេះ និងថែមទាំងស្នើសុំបញ្ជូនមន្ត្រីជំនាញរបស់ខ្លួន ទៅកាន់កន្លែងកើតហេតុទៀតផង។ តែមីយ៉ាន់ម៉ា កន្លងមកបានបដិសេធ ដោយយកហេតុផលថា មន្ត្រីជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិ រាយការណ៍ពីព័ត៌មានដែលមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានោះទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1569.txt

លោកស្រី Barbara Bush អតីតស្ត្រីទីមួយអាមេរិក បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៩២ឆ្នាំ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ ខែមេសា។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ការិយាល័យអតីតប្រធានាធិបតី George H.W.Bush ។

លោកស្រី Barabar ត្រូវបានចាត់ជាស្ត្រីនៅក្នុងគ្រួសារអ្នកនយោបាយដែលមានឥទ្ធិពលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកស្រីបានរៀបអាពាហ៍ជាមួយលោក George H.W.Bush ប្រធានាធិបតីទី៤១របស់សហរដ្ឋអាមេរិក អស់រយៈពេលប្រមាណ៧៣ឆ្នាំ។ លោកស្រី និងលោក George H.W.Bush ដែលបច្ចុប្បន្នជិតឈានដល់វ័យ៩៤ឆ្នាំ មានកូន៦នាក់ក្នុងនោះមាន លោក George W.Bush អតីតប្រធានាធិបតីទី៤៣របស់អាមេរិក និងលោក Jeb Bush អតីតអភិបាលរដ្ឋ Florida៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_157.txt

បក្សប្រជាធិបតេយ្យ(DP) ដែលជាបក្សប្រឆាំងនៅកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ បានគំរាមដកតំណែងរបស់ប្រធានាធិបតីស្ដីទី លោក Han Duck-soo ក្នុងករណីដែលលោកបរាជ័យក្នុងការប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់បង្កើតក្រុមស៊ើបអង្កេតពិសេសលើលោក យូន សុកយ៉ល ទាក់ទិននឹងច្បាប់អាជ្ញាសឹក។

ស្របពេលតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូង កំពុងដំណើរការនីតិវិធីដកតំណែងលោក យូន សុកយ៉ល ប្រធានាធិបតីព្យួរតំណែងកូរ៉េខាងត្បូង បក្សប្រជាធិបតេយ្យ (DP) បានព្រមានដកតំណែងប្រធានាធិបតីស្តីទី លោក Han Duck-soo។ បក្សប្រឆាំង បានចោទប្រកាន់លោក Han ថាជួយការពារលោក យូន សុកយ៉ល និងព្រមានបញ្ចប់តំណែងរូបលោក បើសិនជាច្បាប់បង្កើតក្រុមស៊ើបអង្កេតលើលោក យូន មិនត្រូវបានប្រកាស ត្រឹមថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ទេនោះ។ «ការពន្យារពេល បង្ហាញថាលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី(Han) គ្មានចេតនាអនុលោមតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយវាស្មើនឹងការសារភាព ថាលោក កំពុងដើរតួជាអ្នកនៅពីក្រោយការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល»។ ប្រធានបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក Park Chan-dae បានប្រកាសបែបនេះ ក្នុងអង្គប្រជុំបក្ស។ គួរបញ្ជាក់ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Han Duck-soo បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីស្តីទី បន្ទាប់ពីលោក យូន សុកយ៉ល ត្រូវបានសភាបោះឆ្នោតគាំទ្រសំណើដកតំណែង កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ។ បន្ថែមពីនេះ លោក Park បានចោទប្រកាន់លោក យូន ថារារាំងលើដំណើរការនៃតុលាការធម្មនុញ្ញ ដោយបានបដិសេធសំណុំឯកសាររបស់តុលាការ។ ក្រុមស៊ើបអង្កេតមួយ រួមបញ្ចូលទាំងប៉ូលិស និងការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយសម្រាប់មន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់ បានព្យាយាមកោះហៅលោក យូន ឱ្យចូលមកឆ្លើយសំណួរជាលើកទី២ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ បើទោះបីជាមិនទាន់ទទួលចម្លើយ។ លោក Woo Jong-soo ដែលជាប្រធានស៊ើបអង្កេតនៃទីភ្នាក់ងារប៉ូលិសជាតិ បានប្រាប់ទៅរដ្ឋសភា នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ថាក្រុមសមត្ថកិច្ច ព្យាយាមចូលឆែកឆេរការិយាល័យរបស់លោក យូន ពីរលើក ប៉ុន្តែត្រូវក្រុមភ្នាក់ងារសន្តិសុខ រារាំង។ ស្របពេលដែលមានបញ្ហារកាំរកូសនេះ សវនការបឋមរបស់លោក យូន ទាក់ទិនលើបញ្ហាបញ្ចប់តំណែង នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ តាមការកំណត់។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្ត្រីតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1570.txt

ក្រោយអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង និងអង់គ្លេស បាញ់ផ្លោងមីស៊ីលស្រោចលើទឹកដីស៊ីរី វាមានការអះអាងខុសគ្នាជុំវិញចំនួនមីស៊ីលដែលបាញ់ចំគោលដៅ។ រុស្ស៊ីអះអាងថា ស៊ីរីចាប់បានមីស៊ីលអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្ត ៧១ គ្រាប់ ហើយលោក បាសា អាល់អាសាដ ចេញមុខសរសើរអាវុធសល់ពីជំនាន់សូវៀតថែមទៀតនៅចុងសប្តាហ៍នេះ។

សមាជិកសភារុស្ស៊ីបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីស៊ីរី បាសា អាល់អាសាដ នៅក្រុងដាម៉ាសនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ១៥ ខែមេសា ពោលគឺមួយថ្ងៃក្រោយអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង និងអង់គ្លេសបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលលើទីតាំងសំខាន់ចំនួនបីដែលគេចោទថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្រាវជ្រាវអាវុធគីមី។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី RT ក្នុងជំនួបនោះលោក អាសាដ បានថ្លែងសរសើរគុណភាពរបស់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសដែលផលិតតាំងពីជំនាន់សូវៀតផងដែរ ព្រោះវាជួយឲ្យស៊ីរីអាចតបតនឹងការវាយប្រហាររបស់លោកខាងលិចបាន។ បើតាមសមាជិកសភារុស្ស៊ីលោក Dmitry Sablin លោក អាសាដ បានថ្លែងដូច្នេះ៖« ម្សិលមិញ យើងប្រឈមមុខនឹងការឈ្លានពានរបស់អាមេរិក ហើយយើងអាចតបតនឹងការឈ្លានពាននេះបានដោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលសូវៀតពីជំនាន់ឆ្នាំ ១៩៧០ មកនោះ។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩០ មក ភាពយន្តអាមេរិកតែងតែបង្ហាញថា អាវុធរុស្ស៊ីហួសសម័យ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះយើងឃើញហើយថា អាវុធអ្នកណាដែលហួសសម័យនោះ»។ នៅថ្ងៃសៅរ៍ ក្រោយអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តវាយប្រហារស៊ីរី ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានប្រកាសថា កងទ័ពអាកាសស៊ីរីមានលទ្ធភាពបាញ់ស្ទាក់មីស៊ីល ៧១ ក្នុងចំណោមមីស៊ីលទាំង ១០៣ ដើម។ ក្រសួងនេះថែមទាំងបញ្ជាក់ផងដែរថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធដែលសល់ពីសម័យសូវៀតមានដូច S-125 , S-200, ប្រព័ន្ធ Buk , Kvadrat និង Osa ផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះពាក់ព័ន្ធមីស៊ីលនេះ វាមានការអះអាងខុសគ្នាទាំងស្រុងរវាងអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយរុស្ស៊ី និងស៊ីរី។ ខណៈដែលស៊ីរី និងរុស្ស៊ីអួតអាងថា មីស៊ីល ៧១ គ្រាប់ត្រូវគេស្ទាក់ចាប់ជាប់នោះ អាមេរិក និងបារាំង បានប្រកាសដូចគ្នាថា មីស៊ីលខ្លួនទាំង ១០៣ គ្រាប់មិនត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់សូម្បីតែមួយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1571.txt

ចុងក្រោយ អាមេរិក បារាំង និងអង់គ្លេស បានឯកភាពគ្នាប្រើប្រាស់ការវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលប្រឆាំងរបបស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ា កន្លងមក។ ការអន្តរាគមន៍ផ្លូវអាកាសនេះអាចនឹងធ្វើឲ្យអាមេរិក ប្រឈមមុខកាន់តែខ្លាំងជាមួយរុស្ស៊ី និងលង់ខ្លួនកាន់តែជ្រៅក្នុងសង្គ្រាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃដែលមានអាយុកាលជាង ប្រាំពីរឆ្នាំមកហើយនោះ។

ប្រធានាធិបតីអាមរិកលោក ដូណាល់ បានប្រកាសនៅយប់ថ្ងៃសុក្រទី ១៣ ខែមេសាថា អាមេរិក រួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង និងអង់គ្លេស កំពុងចាប់ផ្តើមការវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់មីស៊ីលប្រឆាំងស៊ីរីហើយ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មប្រធានាធិបតីបាសា អាល់អាសាដ ជុំវិញការចោទប្រកាន់ថា របបនេះបានប្រើប្រាស់អាវុធគីមីដែលសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ៤០នាក់ កាលពីសប្តាហ៍មុន។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ បានថ្លែងដូច្នេះ៖ « មុននេះបន្តិច ខ្ញុំបានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបើកការវាយប្រហារលើគោលដៅដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរក្សាទុកអាវុធគីមីរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការស៊ីរី បាសាអាល់ អាសាដ។ អន្តរាគមន៍រួមគ្នារវាងកងទ័ពអាមេរិកជាមួយបារាំង និងអង់គ្លេសចាប់ផ្តើមហើយ»។ លោក ត្រាំ បានសង្ក់តធ្ងន់ថា ការវាយប្រហារនេះនឹងបន្តរហូតដល់របបស៊ីរីឈប់ប្រើអាវុធគីមី។ https://t.co/6VLQYAlcto — Donald J. Trump (@realDonaldTrump) April 14, 2018 នេះជាលើកដំបូងហើយដែលអង់គ្លេស និងបារាំងចេញមុខចូលរួមជាមួយអាមេរិកក្នុងការវាយប្រហារប្រឆាំងរបបស៊ីរី ឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនេះ ខណៈដែលអាល្លឺម៉ង់ប្រកាសថា ខ្លួនមិនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពយោធាណាមួយប្រឆាំងស៊ីរីឡើយ។ មុនមានការសម្រេចចិត្តវាយប្រហារស៊ីរីនេះ ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានអះអាងពេញមាត់ថា បារាំងមានភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីពិតជាប្រើប្រាស់អាវុធគីមីមែន។ ចំណែកតំណាងអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិបានបញ្ជាក់ថា ស៊ីរីប្រើប្រាស់អាវុធគីមីយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ ដងដែររាប់ចាប់ពីពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីរីលផ្ទុះឡើងកាលពីឆ្នាំ ២០១១នោះ។ តាមពិតទៅ អាមេរិកវាយប្រហារស៊ីរីចំនួនពីរលើកមកហើយ។ កាលពីខែមេសាឆ្នាំមុន លោក ត្រាំ ក៏បានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបាញ់ស្រោចមីស៊ីល ៥៩ គ្រាប់លើមូលដ្ឋានទ័ពស៊ីរីផងដែរ ដោយកាលនោះអាមេរិកក៏បានចោទប្រកាន់ថា ស៊ីរីបានប្រើប្រាស់អាវុធ គីមីដូចគ្នា។ ប៉ិន្តែកាលនោះ វាមិនមានខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់ទ័ពអាកាសស៊ីរីឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការប្រើប្រាស់អន្តរាគមន៍ប្រឆាំងរបបស៊ីរីនៅពេលនេះកំពុងទាញអាមេរិកឲ្យធ្លាក់ចូលជ្រៅជាថ្មីក្នុងសង្គ្រាមស៊ីរីដែលមានអាយុកាលជាងប្រាំពីរឆ្នាំនេះ ក្រោយពេលដែលលោក ត្រាំ បានប្រកាសថា កងទ័ពអាមេរិកនឹងត្រូវដកចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗនោះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អន្តរាគមន៍នេះទៀតសោតក៏រុញច្រានឲ្យអាមេរិកប្រឈមមុខគ្នាកាន់តែខ្លាំងជាមួយកងទ័ពរុស្ស៊ីដែលកំពុងឈរជើងគាំទ្ររបបដឹកនាំស៊ីរីនៅទីនោះស្រាប់ផង។ ដោយឡែក ការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសរបស់លោកខាងលិចនេះធ្វើឡើងស្របពេលដែលក្រុមស៊ើបអង្កេតស្វែងរកការពិតនៃអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW) ត្រៀមចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនតាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីនោះ។ នៅថ្ងៃសុក្រទី ១៣ ខែមេសានេះដែរ តំណាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាស បានព្រមានរាល់ការអន្តរាគមន៍របស់លោកខាងលិច ដោយលើកឡើងពីសិទ្ធិស្វ័យការពាររបស់រដ្ឋនីមួយៗដែលមានចែងក្នុងមាត្រា ៥១ នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1572.txt

ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានប្រកាសថា លោកជាអ្នកបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក រក្សាទុកកងទ័ពនៅស៊ីរីបន្តទៀត និងប្រើមីស៊ីលបាញ់ផ្លោងលើទីតាំងសំខាន់ដែលអាចមានអាវុធគីមីផង។ ក្រោយដឹកនាំសម្ព័ន្ធមិត្តបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលជាង ១០០គ្រាប់ចូលស៊ីរី អាមេរិកប្រកាសថាខ្លួនសម្រេចរក្សាទុកកងទ័ពនៅស៊ីរីរហូតដល់សម្រេចបានគោលដៅសិន។

«កាលពីដប់ថ្ងៃមុន លោក ត្រាំ បាននិយាយថា អាមេរិកគួរដកទ័ពចេញពីស៊ីរីឲ្យបានឆាប់។ យើងបានបញ្ចុះបញ្ចូលលោកថា វាជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវរក្សាទ័ពនៅស៊ីរី។ យើងបញ្ចុះបញ្ចូលលោកថា វាចាំបាច់ណាស់ដែលត្រូវនៅរយៈពេលវែង»។ នេះជាការអះអាងរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ម៉ាក្រុង ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ BFM TV ។ មុនមានការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលប្រឆាំងស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ទី ១៤ មេសា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកចង់ឲ្យទ័ពអាមេរិកប្រហែល ២០០០ នាក់ចាកចេញពីស៊ីរីឆាប់ៗ ព្រោះអាមេរិកជិតសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបោសសម្អាតក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមហើយ។ ប៉ុន្តែចុងសប្តាហ៍នេះលោក ស្រាប់តែប្តូរជំហរ និងប្រកាសរក្សាទុកកងទ័ពនៅស៊ីរីដដែលដើម្បីសម្រេចគោលដៅមួយចំនួនផ្សេងទៀតផង។ មេដឹកនាំបារាំងខាងលើ បានបន្ថែមផងដែរ ការឈានដល់ការបាញ់មីស៊ីលនៅស៊ីរីសំដៅលើទីតាំងសំខាន់ៗនេះក៏មិនមែនជាផែនការដំបូងរបស់លោក ត្រាំ ដែរ ប៉ុន្តែលោកក៏បានបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យលោក ត្រាំ ឲ្យធ្វើបែបនេះ។ «យើងក៏បានបញ្ចុះបញ្ចូលលោក ត្រាំ ផងដែរថា យើងត្រូវការកម្រិតការវាយប្រហារលើទីតាំងមានអាវុធគីមី។ យើងមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា វាមានការប្រើប្រាស់អាវុធគីមី។ យើងដល់ចំណុច មួយដែលចាំបាច់ត្រូវមានការវាយប្រហារនេះដើម្បីគាំទ្រតម្លៃ និងកិត្តិនាមនៃសហគមន៍អន្តរជាតិ»។ លោក ម៉ាក្រុង បានអះអាងដូច្នេះ។ ប្រមុខរដ្ឋបារាំងនេះក៏បានឆ្លៀតទិតៀនរុស្ស៊ីដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តស៊ីរី និងបានការពារស៊ីរីផ្នែកការទូត និងយោធាផងនោះ។ លោក ម៉ាក្រុង សង្កត់ធ្ងន់ថា ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនេះជាសារមួយប្រាប់រុស្ស៊ីថាសហគមន៍អន្តរជាតិមិនទន់ខ្សោយដូចរុស្ស៊ីគិតឡើយ ហើយរុស្ស៊ីក៏រត់មិនផុតពីការទទួលខុសត្រូវចំពោះការសមគំនិតជាមួយរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីរឿងប្រើប្រាស់អាវុធគីមីដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយវាហាក់ដូចជាចម្លែកបន្តិចដែរ ដែលប្រធានាធិបតីបារាំងរូបនេះអះអាងថា លោកមានចំណែកសំខាន់ក្នុងការជំរុញគោលនយោបាយអាមេរិកពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពយោធានៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ប៉ុន្តែកន្លងមកគេឃើញមេដឹកនាំបារាំងខាងលើ និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ហាក់មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នាដែរ។ កាលពីឆ្នាំមុនលោក ម៉ាក្រុង បានអញ្ជើញលោក ត្រាំ ទៅទស្សនកិច្ចនៅបារាំង ហើយលោក ត្រាំ ចាប់ចិត្តនឹងក្បួនព្យុហយាត្រារបស់យោធាបារាំងខ្លាំងផងរហូតដល់បញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិករៀបចំក្បួនយោធានៅអាមេរិកដែរ។ ចំណែកលោក ត្រាំ ក៏បានអញ្ជើញលោក ម៉ាក្រុងឲ្យមកទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកដែរនៅចុងខែមេសានេះថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1573.txt

នាយខុទ្ទកាល័យសេតវិមានលោក John Kelly កាលពីសប្តាហ៍មុនបានស្នើប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យបណ្តេញលោក Scott Pruittប្រធានទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិកហៅកាត់ថា EPA ។ នេះបើយោងតាមមន្ត្រីសេតវិមានបានប្រាប់សារពត៌មាន Wall Street កាលពីថ្ងៃសុក្រម្សិលមិញ។

លោក Kellyបានស្នើឲ្យបណ្តេញលោក Pruitt ចេញពីតំណែងម្តងហើយម្តងទៀត បន្ទាប់ពីមានភាពចម្រូងចម្រាសនាពេលថ្មីៗនេះអំពីការចំណាយលើសកម្រិត និងពីរបៀបគ្រប់គ្រង់របស់លោក Pruitt។ មន្ត្រីសេតវិមានបាននិយាយថាទោះជាយ៉ាងណា ក៏លោក ត្រាំ នៅមិនទាន់រៀបចំបណ្តេញលោកចេញនៅឡើយទេ ដោយសារតែលោកប្រធានាធិបតីពេញចិត្តនឹងការរឹតបន្តឹងនៅក្នុងការងាររបស់លោក ហើយលោក Pruitt គឺអ្នកគាំទ្រគោលនយោបាយរបស់លោក ត្រាំ។ លោក ត្រាំ បានបង្ហោះសារនៅក្នុងប្រព័ន្ធ

article_1574.txt

ភ្នំពេញ៖ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ គឺជាប្រវត្តិវិទូ និងជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលបានសិក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមកូរ៉េដែរ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយលោក លាង ដឺលុច ដែលជាអគ្គនាយកនៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានសាទរជំនួបរវាងមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ ដែលជាប្រទេសតែមួយនៅក្នុងពិភពលោកនេះ ដែលរស់នៅបែកបាក់គ្នាជាង៦០ឆ្នាំមកហើយ។ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ ស្ងើចសរសើរនយោបាយការទូតរបស់ប្រមុខដឹកនាំវ័យក្មេងរបស់កូរ៉េខាងជើង។ បើជំនួបផ្តល់លទ្ធផលល្អ លោកសាស្ត្រាចារ្យអះអាងថា វាគឺជាជ័យជម្នះរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន។

លោក លាង ដឺលុច៖ មេដឹកនាំកំពូលនៃបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ គឺលោក មូន ចេអ៊ីន នៃកូរ៉េខាងត្បូង និងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៃកូរ៉េខាងជើងនឹងជួបគ្នានៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រទី២៧ខែមេសានេះ។ ក្នុងនាមជាប្រវត្តិវិទូ តើលោកសាស្ត្រាចារ្យយល់ឃើញព្រឹត្តិការណ៍នេះយ៉ាងណាដែរ? លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ តាមទស្សនៈផ្ទាល់របស់ខ្ញុំ បញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនិងខាងត្បូងជាបញ្ហាធំរបស់ពិភពលោក ព្រោះវាជារឿងមួយទាក់ទងនឹងសន្តិភាពផង និងសង្គ្រាមផងរបស់ពិភពលោក។ នៅពេលយើងនិយាយពីកូរ៉េ យើងនឹកឃើញដល់សង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៥០ ដល់១៩៥៣ ដែលជាសង្គ្រាមដ៏ធំធេងនៅអាស៊ីបូព៌ា ហើយដែលធ្វើឲ្យមានអន្តរាគមពីគ្រប់ច្រកល្ហកដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ្នកស្ម័គ្រចិនរាប់លាននាក់។ ពេលនោះហើយ ដែលគេបារម្ភខ្លាចមានសង្គ្រាមលោកលើកទី៣ ព្រោះតែជាសង្គ្រាមត្រជាក់រវាងប្លុកកុម្មុយនីស្ត និងប្លុកលោកសេរី។ ដោយរាប់តាំងពីអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក គីម អ៊ីលស៊ុង រហូតដល់លោក គីម ជុងអ៊ីល និងបច្ចុប្បន្នដល់លោក គីម ជុងអ៊ុន បរិយាកាសតានតឹងរវាងកូរ៉េទាំងពីរ និងការដាក់កូរ៉េខាងជើងនៅក្រៅសហគមន៍អន្តរជាតិមានរយៈពេលជិត៧០ឆ្នាំហើយ។ ដូច្នេះការជួបគ្នារវាងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរ គឺជារឿងដ៏ល្អប្រសើរបំផុត ពីព្រោះមេដឹកនាំទាំងពីរនឹងមានឱកាសជជែកគ្នា និងដោះស្រាយបញ្ហា។ Relate លោក លាង ដឺលុច៖ ប៉ុន្តែបើយើងក្រឡេកទៅមើលប្រវត្តិនៃបញ្ហារវាងកូរ៉េទាំងពីរនេះ វាធ្លាប់កើតមានជំនួបមេដឹកនាំកំពូលបែបនេះ២ដងរួចមកហើយ គឺក្នុងឆ្នាំ២០០០ និង ២០០៧។ តើជំនួបលើកទីបីនេះ មានអ្វីដែលប្រសើរជាងលើកមុនៗ? លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ នៅក្នុងបរិបទពីរលើកមុននោះ មហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរមានតែ៤ឬ៥ប្រទេសប៉ុណ្ណោះ។ តែពេលនេះ កូរ៉េខាងជើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧មកដល់ពេលនេះ កូរ៉េខាងជើងរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន បានខិតខំពង្រីកឥទ្ធិពលនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ដែលអាចបាញ់ពីកូរ៉េខាងជើងទៅដល់អាមេរិកទៀតផង។ ដូច្នេះ វត្តមាននៃគ្រាប់បរមាណូគឺជាសម្ពាធមួយដែលរុញឲ្យមានជំនួបនេះ និងជំនួបជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទៀត។ ហើយការប្រកាសជួបគ្នាទាំងនេះ ត្រូវធ្វើឡើងភ្លាមៗ ដោយប្រញាប់ប្រញាល់ ដែលធ្វើឲ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលទៀតផង។ ខ្ញុំថា នេះហើយជាជ័យជម្នះផ្នែកការទូត និងនយោបាយការបរទេសរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន។ អ៊ីចឹងហើយទើបខ្ញុំថា ជំនួបលើកនេះ ខុសពីពីរលើកមុន។ លោក លាង ដឺលុច៖ ហេតុអ្វីគេត្រូវរង់ចាំរហូតដល់កូរ៉េខាងជើងធ្វើតេស្តបាញ់សាកល្បងក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរបានជោគជ័យ ទើបគេប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើឲ្យមានជំនួបរវាងបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ? ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តកូរ៉េខាងត្បូង ដែលមានអាមេរិក និងជប៉ុនជាដើម អាចប្រើហិង្សាទៅលើរបប ក្រុងព្យុងយ៉ាង តាំងពីពេលដែលកូរ៉េខាងជើងមិនទាន់មានក្បាលគ្រាប់មីស៊ីលបានតើ។ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ ជាការពិត។ ក្រោយសង្គ្រាមបែងចែកកូរ៉េទាំងពីរ សហរដ្ឋអាមេរិកក្តី សហគមន៍អន្តរជាតិក្តី ឬអង្គការសហប្រជាជាតិក្តី បានដាក់សម្ពាធគ្រប់បែបយ៉ាង ជាពិសេសសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយដើម្បីធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យកូរ៉េខាងជើងទទួលរងការអត់ឃ្លាន ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានការផ្ទុះពីក្នុងសង្គមនៃកូរ៉េខាងជើងខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែ ក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ គឺប្រទេសចិន និងសហភាពសូវៀត ឬរុស្ស៊ីនៅពីក្រោយ។ ដូច្នេះរាល់ពេលដែលមានក្តីសម្រេចពីអង្គការសហប្រជាជាតិទៅលើរបបព្យុងយ៉ាង ចិន និងរុស្ស៊ី តែងធ្វើវេតូ ដើម្បីរារាំងមិនឲ្យក្រុមលោកសេរីកំទេចកូរ៉េខាងជើងបាន។ ជាងនេះទៅទៀត កូរ៉េខាងត្បូង និងប្រទេសជប៉ុន ដែលនៅជិតកូរ៉េខាងជើង ត្រូវការសន្តិសុខដើម្បីការអភិវឌ្ឍប្រទេសដែរ។ ដូច្នេះពួកគេមិនត្រូវការឲ្យមានសង្គ្រាមនៅក្នុងតំបន់នោះឡើយ។ សរុបមកវិញ គឺវាមានកត្តាជាច្រើនដែលរារាំងមិនឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិវាយប្រហារមកលើកូរ៉េខាងជើងបាន។ លោក លាង ដឺលុច៖ យើងត្រឡប់មកនិយាយអំពីជំនួបនៅពេលនេះរវាងប្រមុខដឹកនាំបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរវិញ។ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានលើកឡើងអំពីជោគជ័យនៃការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់របបព្យុងយ៉ាង ដែលអាចចលករមួយជំរុញឲ្យមានជំនួបទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែតើគេអាចគិតជាវិជ្ជមានទៅលើប្រមុខដឹកនាំកំពូលវ័យក្មេងរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅពេលនេះបានទេ ថាមេដឹកនាំរូបនេះអាចមានរបៀបដឹកនាំថ្មី ឬក៏យល់ច្បាស់ថា កូរ៉េខាងជើងមិនអាចបន្តរស់នៅឯកា នឹងត្រូវតែរួមរស់ជាមួយពិភពលោកវិញ។ លោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ៖ ខ្ញុំយល់ស្របគំនិតនេះ។ កូរ៉េមិនអាចសម្រេចរស់នៅឯកាដូចពីមុន និងទៅថ្ងៃអនាគតបានទៀត។ ពេលនេះ វាលែងមានសង្គ្រាមត្រជាក់ សង្គ្រាមប្លុកសេរី និងកុម្មុយនីស្តទៀតហើយ។ របបព្យុងយ៉ាងយល់ថា ខ្លួនត្រូវរៀបចំខ្លួនធ្វើយ៉ាងណាឲ្យស្របទៅនឹងការវិវឌ្ឍរបស់រុស្ស៊ីដែលជាអតីតមេប្លុកកុម្មុនីស្ត និងស្របទៅតាមការវិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសចិនដែរ។ ហើយដើម្បីផ្លាស់ប្តូរបាន ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដឹងថា គឺមានតែអាវុធប៉ារ៉ាម៉ាណូនេះហើយ ដែលគម្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក ឬមហាអំណាចធំៗនៃបស្ចិមលោក ឲ្យទទួលលោកខ្លួនវិញ។ ខ្ញុំជឿថា នេះយុទ្ធសាស្ត្រមួយរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ដើម្បីអាចហក់ចូលមកក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិវិញ។ ខ្ញុំមានសុទិដ្ឋិនិយមច្រើនការរួបរួមកូរ៉េនៅពេលនេះ ដោយខ្ញុំមើលមានគោលដៅរួមមួយដែលជាមូលហេតុសំខាន់។ មួយគឺសហរដ្ឋអាមេរិកខ្លាចអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយមួយទៀត កូរ៉េខាងជើងចង់ចូលរួមរស់ក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិវិញ។ ខ្ញុំថា នេះគឺជាជោគជ័យរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលកន្លងមកលោកតែងគម្រាមលោកខាងលិច។ ប៉ុន្តែតាមពិត គឺលោកចង់រកដំណោះស្រាយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1575.txt

ពេលនិយាយដល់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន ក្នុងកម្មវិធីសន្ទនាមួយនាថ្ងៃសុក្រទី ៣០ ខែមីនា អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ជីមី កាទ័រ បានឯកភាពចំពោះគំនិតដែលថា អាមេរិកចង់បានមនុស្សភ្លីភ្លើជាប្រធានាធិបតី។ ក្រៅពីលើកឡើងបែបនេះ លោក កាទ័រក៏ឆ្លៀតបង្ហើបថាលោកព្យាយាមបួងសួងឲ្យលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីដ៏ល្អម្នាក់ដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហា និងរក្សាសន្តិភាពបាន។

អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងជាម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពរូបនេះឃោសនាពីសៀវភៅរបស់ខ្លួនដែលមានចំណងជើងថា «Faith: Journey for all» ក្នុងកម្មវិធី The Late Show ដែលរៀបចំឡើងដោយសារព័ត៌មាន CBS។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលនោះដែរ ពិធីករលោក Stephen Colbert បានឆ្លៀតលើកឡើងពីប្រធានបទផ្សេងទៀតដែលទាក់ទងការងារលោកជាប្រធានាធិបតី ក៏ដូចជាពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្នដែរ។ លោក Colbert បានលើកឡើងថា លោក កាទ័រ ជាប្រធានាធិបតីដ៏ល្អមួយរូប តែលោកបានចោទសួរថា តើប្រជាជនអាមេរិកបច្ចុប្បន្នពិតជាត្រូវការប្រធានាធិបតីដែលភ្លីភ្លើពិតឬក៏យ៉ាងណាដែរ? លោក កាទ័រ ឆ្លើយតបវិញថា លោកក៏ហាក់យល់ឃើញដូច្នោះដែរ បើតាមការបោះឆ្នោតថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះបង្ហើបថា លោកបួងសួងឲ្យលោក ត្រាំ ជានិច្ចព្រោះលោកចង់ឃើញលោក ត្រាំ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីដ៏ល្អ បង្រួបបង្រួមប្រទេសជាតិ និងអាចបញ្ចប់កង្វល់របស់ប្រជាជនអាមេរិកបាន។ «ខ្ញុំកំពុងបួងសួងថា គាត់នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីល្អម្នាក់ ហើយគាត់នឹងអាចរក្សាសន្តិភាពសម្រាប់ប្រទេសយើង និងចៀសឲ្យផុតពីការប្រើប្រាស់សង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ។ ហើយខ្ញុំក៏សង្ឃឹមថា គាត់នឹងលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សដូចគ្នា។ ពិតហើយខ្ញុំបួងសួងសម្រាប់រូបគាត់»។ កាលពីថ្មីៗនេះ លោក កាទ័រ បានថ្លែងប្រាប់សិស្សរបស់លោកនៅសាលា Maranatha Baptist Church ថា លោកសប្បាយចិត្តដែលលោក ត្រាំ សម្រេចជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហាប្រឈមជាពិសេសបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ។ កន្លងមក លោក កាទ័រ ធ្លាប់បង្ហាញពីបំណងធ្វើដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងដែរដើម្បីជួបចរចាជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនោះ។ ដោយឡែក ក្នុងកម្មវិធីនេះដែរ លោក Colbert បានឆ្លៀតផ្តល់យោបល់ឲ្យ ប្រធានាធិបតីមួយអាណត្តិ និងជាអតីតអភិបាល Georgia លោក កាទ័រ ដែលមានវ័យ ៩៣ឆ្នាំ ឈរឈ្មោះប្រជែងជាមួយលោក ត្រាំ នាអាណត្តិក្រោយ។លោកបានលើកអាវយឺតដែលមានពាក្យស្លោកមួយថា លោក កាទ័រ ឆ្នាំ ២០២០ ផងដែរ? អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1576.txt

ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ Leeds United នៃក្របខណ្ឌ Championship នឹងមកប្រកួតមិត្តភាពចំនួនពីរប្រកួតនៅមីយ៉ាន់ម៉ាក្រោយបញ្ចប់រដូវកាលនាខែក្រោយនេះ ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានអ្នកគាំទ្រនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Aljazeera។

ការប្រកួតលក្ខណៈទេសចរណ៍នេះ Leeds ត្រូវជួបជាមួយក្រុម All Stars នាទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោននៅថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា មុនពេលប៉ះក្រុមជម្រើសជាតិមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងក្រុង Mandalay ថ្ងៃទី១១ ឧសភា។ ប៉ុន្តែក្រោយការប្រកាសពីកាលបរិច្ឆេតនៃការប្រកួតនេះ ក្រុមដែលកំពុងលេងក្នុងក្របខណ្ឌទី២អង់គ្លេស ត្រូវបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងដោយសារការបង្ហាញខ្លួនក្នុងប្រទេសដែលបានប្រើអំពើហិង្សា និងរំលោពបំពានទៅលើជនជាតិមូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ជ័យលាភីពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពលោកស្រីអ៊ុងសានស៊ូជីដែលជាទីព្រឹក្សារដ្ឋ កំពុងប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិអំពីការបដិសេធរបស់លោកស្រីក្នុងការបង្រួបបង្រួមកងទ័ពដែលញុះញង់ឲ្យធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះដែរ។ Leeds United ធ្លាប់ជាម្ចាស់ជើងឯកលីគកំពូលអង់គ្លេស៣សម័យកាល ពោលគឺក្នុងរដូវកាល ១៩៦៨-៦៩, ១៩៧៣-៧៤ និង១៩៩១-៩២ រួមទាំង FA Cup ១លើក និង League Cup ម្តង។ ដោយសារបញ្ហាក្ស័យធន ក្លិបដែលកំពុងកាន់កាប់ដោយក្រុមហ៊ុនអេឡិចត្រូនិក Acer នេះ បានធ្លាក់ទៅកាន់លីគទី២របស់អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ២០០១៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1577.txt

ទំនងជាមិនអាចទ្រាំមើលទុក្ខលំបាករបស់ជនជាតិភាគតិចម៉ូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ារបស់មីយ៉ាន់ម៉ាហើយ បានជារដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បានធ្វើសំណើដើម្បីស្វែងរកលទ្ធភាពស៊ើបអង្កេតលើវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ទាំងដែលមីយ៉ាន់ម៉ាមិនមែនជាភាគីរបស់លក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមផង។ សម្រាប់រដ្ឋអាជ្ញាទង្វើដែលបានកើតនោះ ជាការបណ្តេញដោយចេតនា ។

អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិលោកស្រី Fatou Bensouda នៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានឲ្យដឹងថា លោកស្រីបានស្នើទៅកាន់ចៅក្រមដើម្បីសម្រេចថាតើតុលាការអាចអនុវត្តយុត្តាធិការរបស់ខ្លួនលើការបណ្តេញជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាពីប្រទេសបានឬយ៉ាងណា ។ លោកស្រីបានហៅសំណើនេះគឺជារឿងដ៏លំបាកផ្នែកច្បាប់មួយ ដ្បិតមីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគី នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ តាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកស្រីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះ នៅសំឡឹងឃើញលទ្ធភាពមួយដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះ និង នាំខ្លួនអ្នកប្រព្រឹត្តមកទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។ នោះ គឺជាតាមរយៈបង់ក្លាដែស ដែលជាប្រទេសកំពុងទទួលការខុសត្រូវយ៉ាងធ្ងន់ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាបណ្តោះអាសន្ន និងជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមស្រាប់ ។ លោកស្រីបានប្រៀបវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ារនៅមីយ៉ាន់ម៉ាទៅនឹងការបណ្តេញពួកគេពីប្រទេសដោយចេតនា ហើយទង្វើនោះ ក៏ប្រៀបដូចការរុញច្រានពួកគេឲ្យដល់ព្រំដែនហើយបាញ់សម្លាប់ចោល ដែលមានន័យថា បទល្មើសកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយវាមិនទាន់បញ្ចប់រហូតទាល់តែដល់បង់ក្លាដែស ។ លោកស្រី ក៏បានស្នើឲ្យតុលាការបើកការជំនុំជម្រះពិសេសមួយក្នុងស្មារតីមួយឲ្យទាន់នឹងសភាការផងដែរ ។ គួររម្លឹកជាថ្មីផងដែរថា ដោយសារតែការបាញ់ប្រហារគ្នានៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine របស់មីយ៉ាន់ម៉ា រវាងក្រុមឧទ្ទាម និងក្រុមអាជ្ញាធរ បានបណ្តាលឲ្យជនជាតិភាគតិចម៉ូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមិនជាងកន្លះលាននាក់នោះទេបានភៀសខ្លួនទៅព្រំដែនបង់ក្លាដែស ។ ពួកគេ ភាគច្រើនបានអះអាងថា រងការគំរាមកំហែងរបស់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយត្រូវបង្ខំឲ្យចាកចេញពីប្រទេស បើសិនជាចង់មានជីវិត។ នេះយោងតាមរបាយការណ៍របស់ភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ និង អង្គការសិទ្ធិមនុស្សពាក់ព័ន្ធ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1578.txt

ប្រមុខការអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា បានអំពាវនាវឲ្យមានការអត់ធ្មត់ និងស្នើឲ្យប្រទេសនានាឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពដែលធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍នៅស៊ីរីកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។ លោក ហ្គូតេរ៉េស អំពាវនាវបែបនេះ បន្ទាប់ពីអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង បើកប្រតិបត្តិការដែនអាកាសវាយប្រហារលើស៊ីរីដើម្បីឆ្លើយតបនូវអ្វីដែលប្រទេសទាំងបីនេះជឿថា ជាការវាយប្រហារអាវុធគីមីលើប្រជាជនស៊ីរី។ ប្រទេសទាំងបីចោទរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីថា នៅពីក្រោយការប្រហារនេះ។

ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានលើកពេលទស្សនកិច្ចទៅកាន់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតដើម្បីពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅស៊ីរី ស្របពេលអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង វាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះផងនោះលើទីតាំងស្តុក និងស្រាវជ្រាវអាវុធគីមីរបស់ស៊ីរី។ មីស៊ីលច្រើនជាងមួយរយគ្រាប់ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងយុទ្ធនាការនេះដោយសំដៅលើទីតាំងនៅក្បែររដ្ឋធានីដាម៉ាស់ និងនៅឯទីក្រុងហូមរបស់ស៊ីរី។ ដោយមិននិយាយចំឈ្មោះមហាអំណាចទាំងបី ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា លោក ហ្គូតេរ៉េស បានទទូចឲ្យប្រទេសទាំងអស់អនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននូវធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះបានអំពាវនាវឲ្យប្រទេសសមាជិកបង្ហាញការអត់ធ្មត់ក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់នេះ និងត្រូវចៀសវាងរាល់សកម្មភាពដែលអាចធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍រាលដាល និងធ្វើឲ្យការលំបាកប្រជាជនស៊ីរីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។ ប្រតិបត្តិការដែនអាកាសរបស់ប្រទេសទាំងបីខាងលើ ជាការឆ្លើយនឹងការវាយប្រហារដោយអាវុធគីមីលើជនស្លូតត្រង់ស៊ីរីកាលពីសប្ដាហ៍មុន ប៉ុន្តែត្រូវបានរុស្ស៊ី និងស៊ីរីទាត់ចោល។ លោក ហ្គូតេរ៉េស បានថ្កោលទោសការវាយប្រហារនេះ ដោយបានហៅសកម្មភាពនេះជារឿងគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម។ លោកក៏បានទទូចក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិយល់ព្រមគ្នាបង្កើតការស៊ើបអង្កេតដើម្បីរកមុខអ្នកនៅពីក្រោយរឿងនេះ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ តាមពិតទៅ ក្រោយការវាយប្រហារនៅស៊ីរី ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបានកោះប្រជុំបន្ទាន់រួចម្ដងទៅហើយ ប៉ុន្តែគ្មានបានផលអ្វីទេ។ រមហាអំណាចទាំងពីរនេះមានគោលដៅបើកការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យរៀងៗខ្លួនជុំវិញការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ា។ ដំណោះស្រាយរបស់អាមេរិកគឺស្នើឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតថ្មីដើម្បីស្វែងរកប្រភពនៃការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនេះ ខណៈដែលដំណោះស្រាយរុស្ស៊ីគឺស្នើឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតមួយដែលតម្រូវឲ្យមានការយល់ព្រមពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខផង។ តាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែល លោក ហ្គូតេរ៉េស ចាត់ទុកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាស្ថាប័នទទួលបន្ទុកការពារស្ថិរភាពពិភពលោក។ ខណៈអាមេរិក បារាំង អង់គ្លេស និងរុស្ស៊ី ជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានេះ លោក ហ្គូតេរ៉េស សង្កត់ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមានការទទួលខុសត្រូវសំខាន់សម្រាប់រក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1579.txt

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា បានប្រកាសចាប់ខ្លួនរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ Fatou Bensouda បើរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះជាន់ទឹកដីហ្វីលីពីនដើម្បីស៊ើបអង្កេតយុទ្ធនាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនរបស់លោក។ លោក ឌូទើតេ អះអាងថា តុលាការនេះគ្មានយុត្តាធិការលើហ្វីលីពីនឡើយ ព្រោះហ្វីលីពីនបានដកខ្លួនចេញពីស្ថាប័ននេះហើយ។ មេដឹកនាំហ្វីលីពីនក៏ប្រាប់ឲ្យរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះបញ្ឈប់ការស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួនផង។

ប្រមុខដឹកនាំហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានអះអាងជាថ្មីម្ដងទៀតថា តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិគ្មានអំណាចអ្វីលើហ្វីលីពីនទៀតឡើយ ព្រោះហ្វីលីពីបានដើរចេញពីលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមដែលបង្កើតតុលាការនេះទៅហើយ។ ដោយយោងលើហេតុផលនេះ លោក ឌូទើតេ ក៏គំរាមចាប់ខ្លួនរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការមួយនេះ គឺលោកស្រី Fatou Bensouda បើលោកស្រីធ្វើដំណើរទៅកាន់ហ្វីលីពីនដើម្បីស៊ើបអង្កេតករណីសម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់ក្នុងសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក។ rn rn យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន ABS-CBN លោក ឌូទើតេ បានចោទជាសំណួរពីអំណាចរបស់លោកស្រី Bensouda លើសំណុំរឿងនេះ ខណៈហ្វីលីពីនលែងជាសមាជិកស្ថាប័នយុត្តិធម៌នេះទៅហើយនោះ។ លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបន្តថា លោកស្រី Bensouda មិនអាចអនុវត្តនីតិវិធីអ្វីទៀតឡើយ ហើយបើលោកស្រីបន្តការងារនេះទៀត នោះវាគឺជារឿងខុសច្បាប់ ហើយលោកនឹងចាប់ខ្លួនរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិរូបនេះមិនខាន។ rn rn លោក ឌូទើតេ បានប្រកាសដកហ្វីលីពីនចេញពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌនេះ បន្ទាប់ពីការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការនេះ ក្នុងខែកុម្ភៈ ចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេតបឋមលើសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក ដែលអាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិផង។ លោក ឌូទើតេ ធ្លាប់អះអាងថា តុលាការនេះមិនមានយុត្តាធិការអូសយកលោកទៅកាត់ទោសឡើយ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា ហ្វីលីពីនជារដ្ឋសមាជិកនៃលក្ខន្តិកៈទីក្រុងរ៉ូមដែលលិខិតបទដ្ឋានដែលបង្កើតតុលាការព្រហ្មទណ្ឌនេះឡើយ។ rn rn ហ្វីលីពីនបានចុះហត្ថលេខាលើលក្ខន្តិកៈនេះកាលពីឆ្នាំ ២០០០ និងបានផ្តល់សច្ចាប័ននៅក្នុងខែសីហាឆ្នាំ ២០១១។ ក្រោយការជូបដំណឹងដកខ្លួនរបស់លោក ឌូទើតេ តុលាការអន្តរជាតិក៏ចេញមកបញ្ជាក់ច្បាស់ដែរថា ការដកខ្លួននេះ មិនប៉ះពាល់ដល់នីតិវិធីនៃការស៊ើបអង្កេតលើសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនឡើយ ។ មាត្រា១២៧ នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមចែងថា៖ «ការដកខ្លួនចេញ មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីថ្ងៃទទួលបានការជូនដំណឹងនោះ លើកលែងតែការជូនដំណឹងនោះ មានបញ្ជាក់កាលបរិច្ឆេទ ដែលយូរជាងរយៈពេលមួយឆ្នាំ»។ rn rn លោក ឌូទើតេ រងការថ្កោលទោស និងទិតៀនខ្លាំងពីសំណាក់ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្ស និងអង្គការអន្តរជាតិដោយសារការបន្តសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនបង្ហូរឈាមរបស់លោកចាប់ពីពេលលោកឡើងកាន់តំណែងពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៦។ ប៉ូលិសអះអាងថា ជនសង្ស័យគ្រឿងញៀនលើពីបីពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះត្រូវបានសម្លាប់ដោយសារតដៃជាមួយប៉ូលិស ខណៈដែលខាងសិទ្ធិមនុស្សអះអាងថា មនុស្សដែលស្លាប់មានមិនតិចជាង១២០០០នាក់ឡើយ៕ rn rn អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_158.txt

ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា អាម៉េរិកនឹងមិនកាត់ផ្តាច់ជំនួយទាំងអស់ចំពោះអ៊ុយក្រែនទេ នៅពេលប្រទេសនេះដើរតួជាអន្តរការីដើម្បីជួយទីក្រុងកៀវចរចាសន្តិភាពជាមួយរុស្ស៊ី។

ទស្សនាវដ្ដី Time ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ បានចុះផ្សាយបទសម្ភាសមួយជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ បន្ទាប់ពីបានផ្តល់កិត្តិយសឲ្យលោកជា «បុគ្គលឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ ២០២៤»។ ក្នុងចំណោមប្រធានបទជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយអ៊ុយក្រែន ទស្សនាវដ្ដីនេះបានសួរម្តងហើយម្តងទៀតថាតើលោក ត្រាំ បោះបង់ចោលអ៊ុយក្រែនដោយការកាត់ជំនួយ ឬយ៉ាងណា? លោក ត្រាំ បានឆ្លើយតបថា ៖« ខ្ញុំចង់ធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ហើយវិធីតែមួយគត់ដើម្បីធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងគឺមិនត្រូវបោះបង់» ។ ប្រធានាធិបតៅជាប់ឆ្នោតរូបនេះ ក៏បានពន្យល់ពីមូលហេតុ ដែលលោកមិនចង់ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតអំពីផែនការសន្តិភាពសម្រាប់ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន។ លោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា ៖« ក្នុងនាមជាអ្នកចរចា នៅពេលដែលខ្ញុំអង្គុយចុះ ហើយចាប់ផ្តើមនិយាយ ខ្ញុំគិតថាខ្ញុំមានផែនការដ៏ល្អមួយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលខ្ញុំចាប់ផ្តើមបង្ហាញផែនការនោះ វាក្លាយជាអ្វីមួយដែលស្ទើរតែគ្មានតម្លៃ»។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្លោះរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែននឹងមិនកើនឡើងទេ ប្រសិនបើលោកបន្តជាប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកបន្ទាប់ពីអាណត្តិដំបូងរបស់លោក។ « អ្វីដែលកំពុងកើតឡើងគឺឆ្កួត។ យើងគ្រាន់តែបង្កើនសង្រ្គាមនេះ ហើយធ្វើឱ្យវាកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ»។ លោក ត្រាំ បាននិយាយដោយសំដៅទៅលើចំនួនអ្នកស្លាប់ និងរបួសដែលភាគីទាំងពីរប្រឈមមុខក្នុងសង្គ្រាម។ ចាប់តាំងពីជម្លោះបានចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២២ សភាអាម៉េរិកបានអនុម័តជាង ១៨០ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយផ្នែកយោធា មនុស្សធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចដល់អ៊ុយក្រែន។ វ៉ាស៊ីនតោនក៏ផ្តល់ព័ត៌មានស៊ើបការណ៍ និងកំណត់គោលដៅដល់ក្រុងកៀវផងដែរ។ ទីក្រុងមូស្គូបានព្រមានលោកខាងលិចម្តងហើយម្តងទៀតអំពីហានិភ័យនៃភាពតានតឹងកើនឡើងនៅពេលអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តបង្កើនការគាំទ្ររបស់ពួកគេចំពោះអ៊ុយក្រែន។ កាលពីសប្តាហ៍មុន មន្ទីរបញ្ចកោណបានប្រកាសកញ្ចប់ជំនួយយោធាថ្មីដែលមានតម្លៃ ១ ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ុយក្រែន។ ក្រសួងរតនាគារអាម៉េរិកកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូបានប្រកាសពីការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីចំនួន ២០ពាន់លានដុល្លារដល់អ៊ុយក្រែន និងសងវិញជាមួយនឹងប្រាក់ចំណេញពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រុស្ស៊ីដែលបានបង្កកនៅលោកខាងលិច។ ចំនួនទឹកប្រាក់នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃកញ្ចប់ប្រាក់កម្ចី ៥០ពាន់លានដុល្លារដែលក្រុម G7 បានយល់ព្រមគាំទ្រអ៊ុយក្រែន។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារអាម៉េរិក លោកស្រី Janet Yellen បាននិយាយថា ប្រាក់កម្ចី G7 នឹងជួយធានាអ៊ុយក្រែនមានធនធានដែលវាត្រូវការដើម្បីរក្សាសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់ មន្ទីរពេទ្យ និងសកម្មភាពផ្សេងទៀតដែលគាំទ្រជម្លោះជាមួយរុស្ស៊ី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1580.txt

តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ គឺជាតុលាការកម្រិតកំពូលមួយដែលមានយុត្តាធិការជំនុំជម្រះបទល្មើសឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរ។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយមកនេះ តុលាការហាក់ជួបវិបត្តិមួយ នៃការធ្លាក់ឥទ្ធិពលក្នុងការគ្រប់គ្រងសមាជិករបស់ខ្លួន និងនាំឧក្រិដ្ឋជនមកទទួលទោសចំពោះមុខច្បាប់ ។ តុលាការ ថែមទាំងគ្មានលទ្ធភាពទប់ស្កាត់សមាជិកមិនឲ្យចាកចេញពីស្ថាប័នខ្លួន ខណៈពួកគេ កំពុងតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិទៀត។

គ្រាន់តែរយៈពេលពីរឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ តុលារការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានបាត់បង់សមាជិកប្រចាំតំបន់ពីរក្នុងនោះមាន ប៊ូរ៉ុនឌី និង ហ្វីលីពីន ។ ការចាកចេញរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ធ្វើឡើងដោយមានការចោទប្រកាន់ថា តុលាការនេះធ្វើការមិនមានឯករាជ្យ និងដាក់គោលដៅតែលើប្រទេសតូចតាច ខណៈប្រទេសមហាអំណាចមួយចំនួន ដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសច្រើន តុលាការមិនព្រមចាត់ការសោះ ។ ១. រដ្ឋអាហ្វ្រិក បើកឆាកមុនគេក្នុងការដើរចេញពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌ តំបន់អាហ្វ្រិក ដែលសំបូរទៅដោយបញ្ហានៃការបំពានសិទ្ធិមនុស្ស ប៊ូរ៉ុនឌី នៅចុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ បានសម្រេចបញ្ចប់សមាជិកភាពរបស់ខ្លួនពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ដែលពេលនោះ ធ្វើឲ្យប៊ូរ៉ុនឌី ក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេបង្អស់ ដែលបានដើរចេញពីតុលាការ គិតចាប់តាំងពីការបង្កើតជាផ្លូវនៅឆ្នាំ២០០២ មក ។ ការចាកចេញរបស់ប៊ូរ៉ុនឌីជាមួយនឹងការចោទប្រកាន់ថាតុលាការបំពេញការងារមិនតម្លាភាព និងស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរបស់លោកខាងលិចនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋអាជ្ញារបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ លោកស្រី Fatou Bensouda បានប្រកាសស៊ើបអង្កេតពេញលេញ និងអាចឈានទៅដល់ការកាត់ទោសជនពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងប្រទេសប៊ូរ៉ុនឌី ។ ជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះដែរ គេចាំថានៅពេលនោះ មានការតវ៉ាប្រឆាំងលោកប្រធានាធិបតីប៊ូរ៉ុនឌី Pierre Nkurunziza ដែលបានឡើងកាន់អំណាចក្នុងអាណត្តិទីបី ដែលផ្ទុយទៅនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ពេលនោះដែរ វាមានរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សជាច្រើន បានអះអាងថារដ្ឋាភិបាលបានប្រើប្រាស់ហិង្សាបង្ក្រាបប្រជាជន និងបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់រាប់រយនាក់ទៀតផង ។ មកទល់ពេលនេះ ប៊ូរ៉ុនឌី នៅតែស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ បើទោះបីជាសមាជិកភាពរបស់ខ្លួនបានបញ្ចប់ហើយក៏ដោយ ។ ២. ការចាកចេញរបស់ប្រទេសអាស៊ាន រយៈពេលក្រោយមួយឆ្នាំនៃការចាកចេញរបស់រដ្ឋអាហ្វ្រិក ហ្វីលីពីន ដែលជារដ្ឋមួយប្រចាំតំបន់អាស៊ាន ក៏បានប្រកាសជូនដំណឹងផ្លូវការនៃការចាកចេញរបស់ខ្លួនពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិមួយទៀត ។ ការចាកចេញរបស់ហ្វីលីពីន ត្រូវបានបកស្រាយដោយលោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ICC ឃោរឃៅណាស់ ។ តុលាការនេះ មិនមែនបង្កើតឡើងតាមរយៈសន្ធិសញ្ញា ដែលធ្វើដោយគ្រប់គ្នាឡើយ វា (ICC) មានសហភាពអឺរ៉ុបនៅពីក្រោយ» ។ ការចាកចេញរបស់ហ្វីលីពីននេះដែរ ធ្វើឡើងក្រោយរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ប្រកាសបើកការពិនិត្យ និងវាយតម្លៃបឋមលើស្ថានភាព នៃសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក ឌូទើតេ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានសម្លាប់ជនពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀនក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការរាប់ពាន់នាក់ឯណោះ ខណៈហ្វីលីពីន តែងតែះអាអាងថា ចំណាត់នេះ ធ្វើឡើងដើម្បីអនាគតយុវជនហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ហ្វីលីពីន មិនព្រមដើរចេញដោយស្ងប់ស្ងាត់ឡើយ ។ មិនស្ងាត់នោះគឺ លោកប្រធានាធិបតី ឌូទើតេ ប្រកាសថា លោកនឹងបបួលប្រទេសហត្ថលេខីផ្សេងទៀត នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម ឲ្យដើរចេញពីតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិថែមទៀត។ ៣. ការចាកចេញអាចបញ្ចប់នីតិវិធីរបស់តុលាការ ? « រដ្ឋភាគីមួយ នឹងមិនអាចរួចបន្ទុកដោយសារមូលហេតុ នៃការដកខ្លួន ចំពោះកាតព្វកិច្ចដែលកើតចេញពីលក្ខន្តិកៈ នៅក្នុងកំឡុងពេលដែលខ្លួនជាភាគីនៃលក្ខន្តិកៈនោះទេ រួមទាំងកាតព្វកិច្ចខាងហិរញ្ញវត្ថុដែលអាចមានជំពាក់ផង ។ ការដកខ្លួនរបស់រដ្ឋនោះគ្មានឥទ្ធិពលលើសហប្រតិបត្តិការនានាជាមួយនឹងតុលាការក្នុងទំនាក់ទំនងរឿងស៊ើបអង្កេតព្រហ្មទណ្ឌ និង ដំណើរការជម្រះរឿងក្តីនានាទាក់ទងនឹងរដ្ឋដែលដកខ្លួនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវសហប្រតិបត្តិការ និង ដែលបានចាប់ធ្វើឡើងនៅមុនកាលបរិច្ឆេទនៃការដកខ្លួននោះមានប្រសិទ្ធភាពឬ វាមិនមានអគតិធម៌តាមបែបណាមួយចំពោះការពិចារណាជាបន្តលើបញ្ហាណាមួយ ដែលឋិតក្រោមការពិចារណាដោយតុលាការរួចជាស្រេចនៅមុនកាលបរិច្ឆេទនៃការដកខ្លួនមានប្រសិទ្ធភាព » ។ នេះគឺខ្លឹមសារនៃបទបញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធការដកខ្លួនមាត្រា១២៧ស្តីពីតុលាការនៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម ។ តាមពិតទៅ តាមរបាយការណ៍របស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌកំពូលមួយនេះ មកទល់ពេលនេះ មានប្រទេសសមាជិកជាច្រើនហើយ កំពុងតែស្ថិតក្រោម ការវិនិច្ឆ័យបឋម និងការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ ។ ក្នុងនោះស្ថានភាពប្រទេស ដែលកំពុងតែស្ថិតក្រោមការវិនិច្ឆ័យ និងពិនិត្យបឋមរបស់តុលាការរួមមាន អាហ្វហ្កានីស្ថាន , កូឡុំប៊ី, ហ្កាបុង, ហ្គីណេ , អ៊ីរ៉ាក់និងអង់គ្លេស , នីហ្សេរីយ៉ា, ប៉ាលីស្ទីន, ហ្វីលីពីន, អ៊ុយក្រែន និង វេណេស៊ុយអេឡា ។ ដោយឡែកសម្រាប់ស្ថានភាពរបស់ប្រទេស ដែលតុលាការកំពុងបើកការស៊ើបអង្កេតរួមមានដូចជា អ៊ូហ្កង់ដា, សាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ, ស៊ូដង់, អាហ្វ្រិកកណ្តាល, សាធារណៈរដ្ឋកេនយ៉ា, លីប៊ី, កូតឌីវ័រ , ម៉ាលី, ហ្សកហ្ស៊ី និងប៊ូរ៉ុនឌី ៕ ប្រភពពិគ្រោះ៖ - https://www.icc-cpi.int/Pages/Main.aspx - https://

article_1581.txt

ចិននឹងចាប់ផ្តើមដាក់សាកល្បងដំណើរការនាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំង ផលិតក្នុងស្រុកទីមួយរបស់ខ្លួន នៅចុងខែមេសាខាងមុខ មុនការប្រារព្ធខួបលើកទី ៦៩ នៃការបង្កើតកងទ័ពជើងទឹកចិន។ បច្ចុប្បន្ន ចិនមាននាវាដឹកយន្តហោះមួយគ្រឿង ដែលកំពុងដំណើរការ និងកំពុងបន្តផលិតនាវាប្រភេទនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីពង្រឹងអំណាចយោធារបស់ខ្លួន។

នាវាដឹកយន្តហោះចិន 001A ដែលមិនទាន់មានឈ្មោះផ្លូវការ នឹងត្រូវចេញសាកល្បងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន នៅចុងខែមេសាខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានចិន South China Morning Post។ «ក្រុងប៉េកាំង នឹងរៀបចំអបអរសាទរ ការដាក់សាកល្បងនាវាដឹកយន្តហោះ ០០1A ដែលជានាវាត្រូវបានរចនា និងសាងសង់ឡើង ដោយក្រុមសាងសង់ក្នុងស្រុក។ ការសាកល្បងនេះ អាចធ្វើឡើងមុនថ្ងៃ ២៣ ខែមេសា ជាថ្ងៃដែលគេប្រារព្ធខួបលើកទី ៦៩ នៃការបង្កើតកងទ័ពជើងទឹកចិនផង»។ នេះបើតាមប្រភពព័ត៌មានច្បាស់ការដែលសារព័ត៌មានខាងលើទទួលបាន។ ប្រភពដែលស្និទ្ធនឹងខាងកងទ័ពជើងទឹកចិនវិញ បានបង្ហើបថា ការសាកល្បងសមត្ថភាពខាងមុខនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅឆក Bohai ហើយវានឹងផ្តោតសំខាន់លើមុខងារ ជារួមរបស់នាវាក្នុងនោះអាចប្រព័ន្ធថាមពល ការគ្រប់គ្រងដំណើរ ប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងជាដើម។ កាលណាបើគេសាកល្បងសមត្ថភាពចប់សព្វគ្រប់ហើយ ក្រុមហ៊ុននឹងផ្ទេរនាវានេះ ឲ្យទៅកងទ័ពជើងទឹកភ្លាម។ តាមពិតទៅ មហាយក្សចិនព្រមទទួលស្គាល់ព័ត៌មានថា ខ្លួនបានសង់នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងទីពីរនេះ នៅដើមឆ្នាំ ២០១៦ នេះ ក្រោយមានការលើកឡើងពាក្យចរចាមអារ៉ាមជាបន្តបន្ទាប់នោះ។ នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងទីមួយដែលចិនមាន គឺឈ្មោះLiaoning ដែលដឹកយន្តហោះចម្បាំងបានតិចជាង 001A ។ Liaoning នេះមិនមែនជានាវាផលិតក្នុងស្រុកទេ តែវាជាប្រភេទនាវាផលិតដោយសហភាពសូវៀតមានទម្ងន់ ៦ម៉ឺនតោន ដែលចិនបានទិញមកពីអ៊ុយក្រែនកាលពីឆ្នាំ១៩៩៨។ ហើយចិនបានកែលម្អ និងច្នៃឡើងវិញសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យយោធាខ្លួន។ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១២ នាវាដឹកយន្តហោះនេះត្រូវបានគេដាក់ឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការតែម្តង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា សមត្ថភាពរបស់ចិនក្នុងការផលិតនាវាដឹកយន្តហោះនៅទាប មិនទាន់អាចប្រកួតប្រជែងជាមួយអាមេរិកបាននៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែគេយល់ថា ចិនកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ និងវិនិយោគកាន់តែច្រើន លើការស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីផលិតនាវាដឹកយន្តហោះ ដែលមានសមត្ថភាព និងទំនើបផង។ ដូចឃើញស្រាប់ នាវាទីបី ដែលចិនកំពុងសាងសង់នោះ ទើបប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដែលទំនើប និងអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយនាវាដឹកយន្តហោះអាមេរិកបានផង។ តាមគម្រោងរបស់រដ្ឋាភិបាល ចិនត្រូវការនាវាដឹកយន្តហោះ យ៉ាងហោចណាស់បួនគ្រឿង ដើម្បីពង្រឹងអំណាចកងទ័ពជើងទឹក និងការពារប្រយោជន៍ចិននៅបរទេស៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1582.txt

មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងខែមេសា និងខែឧសភាជាបន្តបន្ទាប់។ កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ គឺជារបៀបវារៈសំខាន់នៃជំនួបទាំងពីរ ខណៈលោក គីម ជុងអ៊ុន បានលើកឡើងម្ដងជាពីរដងថា កូរ៉េខាងជើងមានឆន្ទៈបោះបង់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ តើកូរ៉េខាងជើងមានឆន្ទៈមែន ឬក៏គ្រាន់តែប្រើប្រាស់ការចរចាដើម្បីរកផ្លូវដកដង្ហើមសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន? ជារឿងចំឡែក បើកម្ទេចរបស់ដែលប្រឹងធ្វើរាប់សិបឆ្នាំមកនោះ។

ឆ្នាំ២០១៨ ខុសពីឆ្នាំកន្លងទៅ។ ខុសត្រង់ថា កូរ៉េខាងជើងដូរអាកប្បកិរិយា១៨០ដឺក្រេ សឹងតែបត់តាមមិនចង់ទាន់។ ធ្លាប់តែសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ បាញ់មីស៊ីលរំលងទ្វីបក្ឌុងក្ឌាំងផ្អើលពេញពិភពលោក កូរ៉េខាងជើង ប្រកាសចូលរួមកម្មវិធីអូឡាំពិករដូវរងា និងបបួលកូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិកចរចាថែមទៀត។ សារអបអរឆ្នាំថ្មីរបស់មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ពិតជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុត។ គេមិនដែលគិតសោះថា សុខៗមេដឹកនាំវ័យក្មេងរូបនេះប្រកាសជាចំហថា ចង់ចរចាទៅវិញ។ ក្រៅពីបញ្ជូនអត្តពលិកចូលរួមក្នុងប្រកួតអូឡាំពិកឆ្នាំ២០១៨ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានបញ្ជូនប្អូនស្រីបង្កើតតែមួយគត់ គីម យ៉ូចុង ទៅកាន់កូរ៉េខាងត្បូងទៀតក្នុងនាមជាប្រេសិតពិសេសរបស់ខ្លួន។ តាមរយៈប្អូនស្រី លោក គីម បានអញ្ជើញប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង។ ក្រោយការចរចាច្រើនលើក ជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នៅតំបន់ខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េ។ មិនត្រឹមតែមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងឡើយ លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏ថែមទាំងមានគម្រោងជួបជាមួយមេដឹកនាំអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ផងដែរ។ ជំនួបលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំប្រទេសគូសត្រូវទាំងពីរនេះ គ្រោងធ្វើនៅខែឧសភា ដោយផ្ដោតលើកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រកាសជំហរបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរដែលអាមេរិកទាមទាររាប់សិបឆ្នាំមកហើយ ដែលរឿងនេះធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ កាន់តែចង់ជួបលោក គីម ខ្លាំងឡើង។ មានសេណារីយោបីអាចនឹងកើតឡើងក្រោយជំនួបរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក។ សេណារីយោទីមួយ គឺកូរ៉េខាងជើងសម្រេចចិត្តបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនទាំងស្រុង ព្រមទាំងកម្ទេចអាវុធ ឬមីស៊ីល ដែលបានផលិតរួចរាល់។ ក្នុងបរិបទនេះ កូរ៉េខាងជើងអាចទទួលយកក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន បើកទ្វារប្រទេសរាប់អានគេឯងឡើងវិញ និងឈប់ធ្វើជារដ្ឋឯកោទៀត។ ជាថ្នូរមកវិញ សហគមន៍អន្តរជាតិនឹងលើកលែងទណ្ឌកម្មរាប់សិបជាន់ និងផ្ដល់ជំនួយឲ្យកូរ៉េខាងជើងដើម្បីស្ដារសេដ្ឋកិច្ច និងដោះស្រាយជីវភាពប្រជាជន។ អ្វីកាន់តែសំខាន់នោះ របបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏នឹងទទួលបានការសន្យាថា សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពរបស់ខ្លួនមិនត្រូវបានគំរាមកំហែងឡើយ ហើយលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅតែអាចបន្តដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងបានដដែល។ ការរក្សាអំណាចត្រកូល គីម នេះហើយ ជាមូលហេតុសំខាន់កូរ៉េខាងជើងផលិតនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ យ៉ាងណាមិញ ត្រង់ចំណុចនេះ យើងអាចសួរបកទៅវិញថា បើបោះបង់ដដែល ចាំបាច់ចំណាយលុយ ធនធាន ហើយត្រូវទណ្ឌកម្មសង្កត់កដកដង្ហើមមិនចង់រួចដើម្បីផលិតនុយក្លេអ៊ែរធ្វើអ្វី។ សេណារីយោទីពីរ គឺកូរ៉េខាងជើងផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងកម្ទេចអាវុធនុយក្លេអ៊ែរខ្លះ តែមិនមែនទាំងស្រុងឡើយ។ ជាការពិត កូរ៉េខាងជើងមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយអាចហោះបាញ់ដល់គ្រប់ទីកន្លែងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកទៀត។ បើយកនុយក្លេអ៊ែរដាក់លើតុចរចា កូរ៉េខាងជើងកាន់តែមានទឹកមាត់ប្រៃ ដែលអាចទាមទារឲ្យអាមេរិកធ្វើសម្បទានខ្លះ។ បើគិតតាមផ្លូវនេះ ក្រុងព្យុងយ៉ាងអាចផ្អាកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន ឬក៏កម្ទេចនុយក្លេអ៊ែរចោលខ្លះ កុំឲ្យពិបាកចំណាយថែទាំ។ ក្នុងករណីនេះ កូរ៉េខាងជើងបាញ់ព្រួញមួយបានសត្វបីឯណោះ។ ទីមួយ កូរ៉េខាងជើងនៅតែមាននុយក្លេអ៊ែរក្នុងឃ្លាំងទុកគំរាមអាមេរិកដដែល គ្រាន់តែមិនអាចអនុវត្តកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរបាន ហើយត្រូវបោះបង់អាវុធខ្លះប៉ុណ្ណោះ។ ទីពីរ របបដឹកនាំព្យុងយ៉ាងនឹងនៅតែគ្រប់គ្រងកូរ៉ខាងជើងដដែល។ ឯទីបី ទណ្ឌកម្មនឹងត្រូវដក ទោះជាតិច ឬច្រើនក្ដី ឯសេដ្ឋកិច្ចក៏មានដង្ហើមដកស្រួល ខណៈអាមេរិក និងអន្តរជាតិ ក៏មិនអាចវាយពាង ដោយគ្រាន់តែលឺផ្គរលាន់ដែរ ហើយជំនួយនឹងចូលកូរ៉េខាងជើងមិនខាន។ សេណារីយោទីបី គឺការចរចាគ្មានលទ្ធផល ហើយកូរ៉េខាងជើងមិនបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនអ្វីឡើយ និងរឹតតែផ្គើនដូចកន្លងមក។ បើចាំមិនភ្លេចទេ មុននឹងប្រកាសក្ដែងៗថាចង់បោះបង់នុយក្លេអ៊ែរនោះ កូរ៉េខាងជើងប្រកាន់ជំហរដាច់ខាតមិនយកនុយក្លេអ៊ែរទៅចរចាឡើយ។ សម្រាប់កូរ៉េខាងជើង និងលោក គីម ផ្ទាល់ អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ជាយ័ន្ត ជាអាវក្រោះការពាររបបដឹកនាំរបស់ត្រកូល គីម យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ និយាយឲ្យស្រួលយល់ទៅទៀត ឆ្លងកាត់ព្យុះភ្លៀងរាប់មិនអស់ គ្មានមិត្តរាប់រក ក្រីក្ររហេមរហាម ទណ្ឌកម្មវ័ណ្ឌក គឺដោយសារតែនុយក្លេអ៊ែរនេះឯង។ អ៊ីចឹងតើកូរ៉េខាងសុខចិត្តបោះបង់ដោយស្រួលៗយ៉ាងម៉េចទៅ? អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1583.txt

អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់បានបញ្ជាក់ថា អាល្លឺម៉ង់នឹងមិនចូលរួមក្នុងអន្តរាគមន៍យោធាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីឡើយ។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុបនេះបានអះអាងថា អាល្លឺម៉ង់នៅតែគាំទ្រពេញទំហឹងចំពោះចំណាត់ការនិងសកម្មភាពរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ និងអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមី (OPCW)។

ស្របពេលដែលអាមេរិក រួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេស និងបារាំងសង្គ្រឺតធ្មេញចង់វាយប្រហាររបបដឹកនាំស៊ីរី អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ លោកស្រី អេនជេឡា មឺហ្គែល នៅថ្ងៃ ១២ ខែមេសានេះ បានប្រកាសពេញមាត់ថា ទោះជាបែបណាក៏ដោយ អាល្លឺម៉ង់មិនចូលរួមក្នុងអន្តរាគមន៍យោធាឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកស្រីបានប្រកាសដូច្នេះក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន៖« អាល្លឺម៉ង់នឹងមិនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពយោធា ហើយខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា វាគ្មានឡើយការសម្រេចចិត្តពាក់ព័ន្ធការអន្តរាគមន៍យោធានេះ»។ មកដលពេលនេះស្ថានការណ៍នៅមជ្ឈិមបូព៌ាហាក់បន្តស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់ និងកាន់តែតានតឹង ដោយសារអាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង ហាក់ដូចជាកំពុងស្វែងរកវិធានការយោធាចាំបាច់ដើម្បីតបតនឹងរដ្ឋាភិបាលលោក បាសា អាល់អាសាផងដែរ។ ក្រុមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ក្រុមសកម្មជន និងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្រុងឌូម៉ា បន្តចោទប្រកាន់ថា អាសាដ ពិតជាបានប្រើប្រាស់អាវុធព្រៃផ្សៃនេះ ប៉ុន្តែស៊ីរីនិងរុស្ស៊ីបដិសេធដាច់អហង្ការតែម្តង។ ខណៈដែលមានតែព័ត៌មានចរចាអារ៉ាម ហើយការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមិនទាន់មានពិតប្រាកដជុំវិញការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្រុង ឌូម៉ាប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង អះអាងថា លោកមានភស្តុតាងរឿងប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនេះផង។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់អាចទាយដឹងមុនថា លោកខាងលិចទាំងនេះនឹងចាត់វិធានការបែបណា ឬនៅពេលណាពិតប្រាកដដើម្បីប្រឆាំងស៊ីរីឡើយ។ ដោយឡែក ថ្វីបើអាល្លឺម៉ង់គ្មានគម្រោងចូលអន្តរាគមន៍យោធានៅស៊ីរីក្តី លោកស្រីមឺហ្គែល បានអះអាងថា រាល់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីគឺជារឿងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ ដូច្នេះហើយក្នុងនាម ជាមេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ លោកស្រីបានប្រកាសគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះរាល់សកម្មភាព និងចំណាត់ការរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិក៏ដូចជាអង្គការហាមឃាត់អាវុធគីមីដូចគ្នាដែរ។ គេឃើញមានការចុះផ្សាយថា ក្រុមការងារស្វែងរកការពិតរបស់អង្គការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីបានទៅដល់ទឹកដៅស៊ីរីហើយដើម្បីស្វែងរកភស្តុតាង និងកំណត់មុខសញ្ញាអ្នកប្រើប្រាស់អាវុធគីមី តាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីផង។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1584.txt

- សង្គ្រាមលោកលើទីពីរចប់ឆ្នាំ ១៩៤៥ កូរ៉េទាំងមូលត្រូវបានបែងចែកជាពីរដោយខាងជើងកាន់កាប់ដោយសហភាពសូវៀត និងខាងត្បូងកាន់កាប់ដោយកងទ័ពអាមេរិក។ មហាអំណាចទាំងពីរឯកភាពគ្នាបែងចែកកូរ៉េទាំងពីរតាមខ្សែស្របទី ៣៨។

-នៅឆ្នាំ ១៩៤៨ សារធាណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ ត្រូវបានគេប្រកាសជាផ្លូវការ ដោយមានលោក គីម អ៊ីលស៊ុងជាមេដឹកនាំ។ កាលនោះកងទ័ពសូវៀតក៏ចាប់ផ្តើមដកចេញពីកូរ៉េខាងជើងដែរ។ - ឆ្នាំ ១៩៥០ កូរ៉េខាងត្បូងប្រកាសឯករាជ្យ ដែលសកម្មភាពនេះបានបង្កឲ្យមានសង្គ្រាមរវាងកូរ៉េទាំងពីរដែលផ្ទុះឡើងថ្ងៃ ២៥ មិថុនា។ កាលណោះ កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងជាងប្រាំពីរម៉ឺននាក់ រួមជាមួយរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងបានឆ្លងបន្ទាត់ព្រំដែនខ្សែស្របទី ៣៨ ដើម្បីឈ្លានពានកូរ៉េខាងត្បូង។ - ថ្ងៃ ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥០ អាមេរិកប្រកាសចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ហារីទ្រូម៉ាន់ បានបញ្ជូនកងទ័ពអាមេរិកទៅគាំទ្រកូរ៉េខាងត្បូងដោយលោកមានបំណងទប់ស្កាត់ការសាយភាយមនោគមន៍វិជ្ជាកុម្មុយនីស្តចូលកូរ៉េខាងត្បូង។- ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៥០ ចិនដែលជាមិត្តជិតខាងកូរ៉េបានប្រកាសចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េដែរ ដោយមហាអំណាចនេះបានបញ្ជូនទ័ពមកគាំទ្រកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងរបស់លោកគីម អ៊ីលស៊ុង។ ក្រោមជំនួយពីចិន កូរ៉េខាងជើងបានយកឈ្នះ និងរុញច្រានកងទ័ពកូរ៉េខាងត្បូងនិងអាមេរិកចេញផុតខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនទី ៣៨។ -ថ្ងៃ ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥៣ កូរ៉េខាងជើង និងខាងត្បូងបានឯកភាពគ្នាបង្កើតបទឈប់បាញ់ជាផ្លូវការមួយ។ កូរ៉េទាំងពីរនៅតែបែងចែកជាពីរ ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាបង្កើតតំបន់គ្នានយោធានៅបន្ទាត់ព្រំដែនដែលបែងចែកប្រទេសទាំងពីរដែរ។ -ឆ្នាំ ១៩៧២ វាជាលើកដំបូងបង្អស់ដែលកូរ៉េខាងជើង និងខាងត្បូងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយស្តីពីការបង្រួបបង្រួមកូរ៉េទាំងពីរដោយសន្តិវិធី។ - ឆ្នាំ ១៩៨៥ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចចុះហត្ថលេខាចូលជាសមាជិកសន្ធិសញ្ញាហាមឃាត់ការរីកសាយភាយនៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដែលហាមប្រទេសនេះមិនឲ្យផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបាននោះ។ -ឆ្នាំ ១៩៩១ កូរ៉េទាំងពីរបានក្លាយខ្លួនជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិជាផ្លូវការ។ -ឆ្នាំ ១៩៩៣ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិករយៈចម្ងាយមធ្យម Rodong ចូលទៅក្នុងសមុទ្រជប៉ុន។ -ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៩៤ ស្ថាបនិកកូរ៉េខាងជើងលោក គីម អ៊ីលស៊ុងបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ហើយកូនប្រុសរបស់លោក គឺលោក គីម ជុងអ៊ីល បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងជំនួសឪពុកខ្លួន។ -ខែតុលាឆ្នាំ១៩៩៤ ដដែល កូរ៉េខាងជើងព្រមចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយអាមេរិកដោយកូរ៉េខាងជើងព្រមព្យួរកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ជាថ្នូរនឹងការទទួលបានប្រេង និងរោងចក្ររ៉េអាក់ទ័រធុនស្រាលចំនួនពីរ។ -ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៦ កូរ៉េខាងជើងជួបគ្រោះទុរភិក្សធ្ងន់ធ្ងរ ហើយរបាយការណ៍ព័ត៌មានបញ្ជាក់ថា មនុស្សប្រហែលបីលាននាក់ស្លាប់ដោយសារអត់ឃ្លាន។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ដដែល កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថាខ្លួនឈប់គោរពបទឈប់បាញ់ដែលបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េ ហើយរបបនេះបញ្ជូនទ័ពរាប់ម៉ឺននាក់មកកាន់តំបន់គ្មានយោធា។ ការប្រយុទ្ធគ្នាទ្រង់ទ្រាយតូចៗជាច្រើនកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដែរ។ -ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់រ៉ុក្កែតរយៈចម្ងាយឆ្ងាយដែលហោះរំលងជប៉ុនទៅធ្លាក់ចូលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ពិភពលោកភ្ងាក់ផ្អើលនឹងការបង្ហាញសមត្ថភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងបែបនេះ ដែលគេគ្រប់គ្នាមិនធ្លាប់គិតដល់។ -ឆ្នាំ ២០០០ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រកើតឡើង ដោយមានកិច្ចប្រជុំកំពូលអន្តរកូរ៉េរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងលោក គីម ដេជុង និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ីល។ ជំនួបនេះត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យមានការបើកតំណាងទូតបណ្តោះអាសន្ន និងមានការបើកឲ្យជួបជុំគ្រូសារកូរ៉េផង។ អ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ កូរ៉េខាងត្បូងបានសម្រេចលើកលែងទោសដល់ជនជាតិកូរ៉េ ខាងជើងជាង ៣៥០០នាក់ឯណោះ។ -ឆ្នាំ ២០០២ ខែធ្នូ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថាខ្លួនចាប់ផ្តើមឡើងវិញរោងចក្រនុយក្លអ៊ែរនៅ Yongbyon និងបានប្រកាសបណ្តេញក្រុមអធិការកិច្ចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៅកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ -ឆ្នាំ ២០០៣ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថាខ្លួនដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងហាមឃាត់ការសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ NPT ។ សកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងជំរុញឲ្យមានការបង្កើតកិច្ចពិភាក្សាប្រាំមួយភាគីដែលមានសមាជិកដូចជាអាមេរិក ចិន រុស្ស៊ី កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន នោះ។ ខែសីហាឆ្នាំ ២០០៣ កិច្ចពិភាក្សាលើកទីមួយចាប់ផ្តើមនៅប៉េកាំង ដោយកាលនោះកូរ៉េខាងជើងបានស្នើឲ្យមានការស្តារទំនាក់ទំនងឡើងវិញ និងការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងមិនឈ្លានពានគ្នាជាមួយអាមេរិកដែរ។ -ឆ្នាំ ២០០៥ ខែកុម្ភៈ កូរ៉េខាងជើងសារភាពប្រាប់ពិភលោកជាលើកដំបូងបំផុតថា ខ្លួនពិតជាបានផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរមែនតែដើម្បីការការពារខ្លួនតែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ។ -នៅឆ្នាំ ២០០៦ ខែកក្កដា កូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលប្រាំពីរដើមរួមជាមួយមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយផង។ ប៉ុន្តែមីស៊ីលទាំងនេះផ្ទុះពេលហោះចេញបានបន្តិចបន្តួចនោះ។ -ដល់ខែតុលា កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចជោគជ័យក្នុងការបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរលើកដំបូង។ ការបាញ់នុយក្លេអ៊ែរនេះធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបារម្ភខ្លាំង ហើយបញ្ចេញទណ្ឌកម្មច្រើនសន្ធឹកទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងផង។ -ឆ្នាំ២០០៧ ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រជាលើកទីពីរអន្តរកូរ៉េត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្រុងព្យុយ៉ាង ដោយពេលនោះលោក គីម ជុងអ៊ីល បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោក Roh Moo-hyun នោះ។ -នាខែឧសភា ឆ្នាំ ២០០៩ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរក្រោមដីជាលើកទីពីរ។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានថ្កោលទោសកម្មភាពនេះ។ -ខែមីនាឆ្នាំ ២០១០ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់ពន្លិចនាវាចម្បាំងកូរ៉េខាងត្បូងមួយគ្រឿងឈ្មោះថា Cheonan។ -ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១០ លោក គីម ជុងអ៊ីល បានតែងតាំងកូនប្រុសរបស់ខ្លួន គីម ជុងអ៊ុនឲ្យកាន់តំណែងនយោបាយ និងយោធាជាន់ខ្ពស់ដែលគេទស្សន៍ទាយថាជាការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ អ្នកស្នងតំណែងផង។ - ខែធ្នូឆ្នាំ ២០១១ លោក គីម ជុងអ៊ីល ស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ហើយលោក គីម ជុងអ៊ុន ក្លាយជាមេដឹកនាំស្តីទីរបស់ប្រទេសនេះ។ -ខែមេសាឆ្នាំ ២០១២ លោក គីម ជុងអ៊ុង ក្លាយជាមេដឹកនាំផ្លូវការ ហើយដើម្បីរម្លឹកខួបកំណើតលើកទី ១០០ របស់ស្ថាបនិកកូរ៉េខាងជើង ប្រទេសនេះបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ Taepodong ប៉ុន្តែបរាជ័យ។ -ឆ្នាំ ២០១៣ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនជាលើកទីបី។ -ឆ្នាំ ២០១៤ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យមពីរដើមជាលើកដំបូងបំផុតចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៩ មក ហើយសកម្មភាពនេះគឺបំពានដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ - ខែសីហាឆ្នាំ ២០១៥ កូរ៉េខាងត្បូងផ្អាក់ការចាក់ឧគ្ឃោសនសព្ទតាមបណ្តោយព្រំដែនគ្មានយោធា ក្រោយពេលទាហានកូរ៉េខាងជើងនាំគ្នាបាញ់លើ។ -ខែមករាឆ្នាំ ២០១៦ កូរ៉េខាងជើងប្រកាសថាខ្លួនបានបាញ់សាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនដោយជោគជ័យ។ វាត្រូវបានចាត់ទុកជាការបាញ់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរជាលើកទីបួន។ -ខែឧសភា មហាសន្និបាតបក្សពលករកូរ៉េខាងជើងសម្រេចបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោក គីម ជុងអ៊ុនជាប្រធានបក្ស។ -ខែកញ្ញាឆ្នាំដដែលកូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់សាកល្បងអាវុធនុក្លេអែររបស់ខ្លួនជាលើកទីប្រាំ។ -ខែមករាឆ្នាំ ២០១៧ គីម ជុងអ៊ុន ប្រកាសថាកូរ៉េខាងជើងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយក្នុងការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលនាំផ្លូវរយៈចម្ងាយឆ្ងាយដែលអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរបាន។ -នៅខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៧ កូរ៉េខាងជើងសម្រេចបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយចូលសមុទ្រជប៉ុន ខណៈខាងអ្នកជំនាញជឿជាក់ថា មីស៊ីលនេះអាចបាញ់ដល់អាឡាស្កា។ -ខែសីហា ភាពតានតឹងកើនឡើងខ្លាំងដោយកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិកបន្តសង្គ្រាមពាក្យសម្តីជាមួយគ្នា ដោយកូរ៉េខាងជើងគំរាមបាញ់មីស៊ីលទៅក្បែរកោះអាមេរិកហ្កាមនៅមហាអំណាចប៉ាស៊ីហ្វិកផង។ -ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១៧ កូរ៉េខាងជើងបានសម្រេចបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាលើកទីប្រាំមួយ ហើយវាមានសមត្ថភាពអាចបាញ់ដល់សហរដ្ឋអាមេរិកផង។ -ខែមករាឆ្នាំ ២០១៨ ជំនួបរវាងប្រទេសទាំងពីរចាប់ផ្តើមឡើងវិញក្រោយអាក់ខានអស់ប្រហែលពីឆ្នាំ។ ជំនួបនេះបង្ហាញថាទំនាក់ទំនង ប្រទេសទាំងពីរប្រសើរឡើងក្រោយមានភាពតានតឹងខ្លាំង។ កូរ៉េខាងជើងកាលនោះប្រកាសថា ខ្លួននឹងបញ្ជូនក្រុមតំណាងប្រជាជនកូរ៉េខាជើងទៅចូលរួមកីឡាអូឡាំពិករដូវរងារ។ -២៧ ខែមេសា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ក្លាយជាមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដំបូងដែលចូលដីកូរ៉េខាងត្បូង ហើយលោកជួបពិភាក្សាជាមួយលោក មូន ចេអ៊ីនដើម្បីពិភាក្សាពីទំនាក់ទំនង កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងការបង្រួបបង្រួមជាតិកូរ៉េផងដែរ៕ ឯកសារពិគ្រោះ -សារព័ត៌មាន BBC -សារព័ត៌មាន New York Times -ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP -This day in History អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1585.txt

រដ្ឋអាហ្វ្រិកជីប៊ូទី បានក្លាយជាមូលដ្ឋានយោធារបស់មហាអំណាចពិភពលោកជាច្រើន។ អាមេរិក បារាំង អ៊ីតាលី ជប៉ុន និងចុងក្រោយចិនបានបោះទីតាំងយោធារបស់ខ្លួននៅប្រទេសនេះ។ មានទីតាំងជាប់មាត់សមុទ្រក្រហម និងឈូងសមុទ្រអាដែន ជីប៊ូទីស្ថិតនៅលើទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ក្រោមក្រសែភ្នែកមហាអំណាច។ វត្តមានរបស់មហាអំណាចទាំងនេះធ្វើឲ្យជីប៊ូទីដ៏ក្រីក្រក្លាយជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនផង តែក៏ធ្វើឲ្យប្រទេសនេះជួបបញ្ហាដែរ។

ស្ថិតនៅមាត់ច្រកខាងត្បូងទៅកាន់សមុទ្រក្រហម ដែលជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយ ជីប៊ូទី បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍មហាអំណាចធំៗ។ មានប្រជាជនមិនដល់មួយលាននាក់ផង ជីប៊ូទី គឺជាមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិក មហាអំណាចអឺរ៉ុប និងអាស៊ី ជាមួយនឹងហេតុផលខុសៗគ្នា។ មហាអំណាចខ្លះដាក់ទ័ពដើម្បីគោលដៅប្រឆាំងភេរវកម្ម ខ្លះការពារនាវាដឹកជញ្ជូនពីការគំរាមកំហែងរបស់ចោរសមុទ្រ និងខ្លះទៀតបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សម្ភារ។ ក្នុងនាមជាអតីតអាណានិគមរបស់ជីប៊ូទី បារាំងបានរក្សាមូលដ្ឋាយោធាបរទេសមួយកន្លែងរដ្ឋអាហ្វ្រិកមួយនេះ ជាមួយនឹងកងទ័ពជាច្រើនពាន់នាក់ នាវាចម្បាំង យន្តហោះ និងរថពាសដែកជាច្រើនទៀត។ នៅឆ្នាំ២០០១ ក្រោយហេតុការវាយប្រហារភេរវកម្មលើអាគារភ្លោះ អាមេរិកក៏បានបង្កើតមូលដ្ឋានទ័ព Camp Lemonnier នៅជីប៊ូទី។ នេះជាមូលដ្ឋានទ័ពធំជាងគេនៅអាហ្វ្រិក និងមានគោលដៅគាំទ្រយុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្មនៅយេម៉ែន និងអាហ្វ្រិកជារួមដែរ។ នៅឆ្នាំ២០១១ កងស្វ័យការពារជប៉ុនចំនួន១៨០នាក់ ត្រូវបានពង្រាយនៅជីប៊ូទី ដែលជាមូលដ្ឋានជប៉ននៅបរទេសទីមួយ។ បន្ទាយទ័ពជប៉ុនមានទំហំ១២ហិកតា ស្ថិតនៅក្បែរបន្ទាយ Camp Lemonnier របស់អាមេរិក។ បេសកកម្មរបស់ជប៉ុន គឺចូលរួមក្នុងកម្លាំងអន្តរជាតិដើម្បីប្រមាញ់ក្រុមចោរសមុទ្រនៅឈូងសមុទ្រអាដែន និងដែនទឹកនៅក្បែសូម៉ាលី។ រដ្ឋអឺរ៉ុបអ៊ីតាលី ក៏មានមូលដ្ឋានទ័ពផ្ទាល់ខ្លួននៅជីប៊ូទីដែរ ខណៈអាល្លឺម៉ង់ និងអេស្ប៉ាញប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពបារាំង។ ចិន គឺជាមហាអំណាចចុងក្រោយគេដែលបោះទីតាំងយោធានៅរដ្ឋអាហ្វ្រិកស្ថិតចំតំបន់កុយរមាសអាហ្វ្រិក។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ចិន បានបើកមូលដ្ឋានទ័ពនៅបរទេសដំបូងគេរបស់ខ្លួននៅក្បែរមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកតែម្ដង។ កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីបង្ហាញថា ចិនអាចរក្សាវត្តមានយោធានៅជីប៊ូទីដល់ឆ្នាំ២០២៦ និងអាចពង្រាងយោធាបានចំនួនមួយម៉ឺននាក់ផង។ នេះជាយុទ្ធសាស្ត្របង្ហាញសាច់ដុំកម្លាំងជើងទឹកផង និងចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិផង។ ជាមួយនឹងវត្តមានយោធាមហាអំណាចច្រើនបែបនេះ ជីប៊ូទី ទទួលបានទាំងផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។ ផលប្រយោជន៍វិជ្ជមានទីមួយ គឺការទទួលបានប្រាក់ចំណូលសន្ធឹកសន្ធាប់ ព្រោះមហាអំណាចទាំងនោះត្រូវជួលដីដើម្បីសាងសង់មូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន។ បើតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera អាមេរិកត្រូវបង់ឲ្យជីប៊ូទីមួយឆ្នាំ៦៣លានដុល្លារសម្រាប់រយៈពេល១០ឆ្នាំ។ ឯជប៉ុនវិញបង់១.២លានដុល្លារ ហើយចិនបង់លុយចំនួន២០លានដុល្លារ បន្ថែមពីលើការវិនិយោគរាប់ពាន់លានដុល្លាររួចស្រេចហើយនោះ។ ចំណូលសន្ធឹកសន្ធាប់នេះ បានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចរបស់ជីប៊ូទីយ៉ាងខ្លាំង។ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ជីប៊ូទីបានកើនឡើងទ្វេដង ហើយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ការតភ្ជាប់ក្នុងស្រុកដូចជាកំពង់ផែ និងផ្លូវដឹកជញ្ជូន ត្រូវបានសាងសង់ជាបន្តបន្ទាប់។ ប្រភពហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់នៃផែនការទាំងនេះ គឺបានមកពីការវិនិយោគរបស់ចិន។ សម្រាប់ជីប៊ូទី វត្តមានមូលដ្ឋានទ័ពបរទេស មិនត្រឹមតែជួយការពារប្រទេសនេះឡើយ តែក៏ជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ ជីប៊ូទីក៏ប្រឈមមុខបញ្ហាដោយសារវត្តមានទាហានមហាអំណាចជាច្រើននេះដែរ។ ដូចដឹងស្រាប់ តំបន់កុយរមាសអាហ្វ្រិក និងមជ្ឈិមបូព៌ាដែលនៅក្បែរជីប៊ូទី ជាតំបន់មានសន្តិសុខផុយស្រួយ និងមានជម្លោះមិនចេះដាច់ ហើយទាហានបរទេសទាំងនោះក៏មានបេសកកម្មប្រយុទ្ធនៅទីនោះដែរ។ នេះមានន័យថា ជីប៊ូទីកំពុងបង្កើតសត្រូវដោយប្រយោល គឺមិនមែនតាមរយៈការជីប៊ូទីផ្ទាល់ឡើយ តែដោយសារមហាអំណាចតែម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1586.txt

សក្តានុពលធម្មជាតិ បូកផ្សំជាមួយនឹងផែនការអភិវឌ្ឍមិនឈប់ឈររបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បាននិងកំពុងតែធ្វើឲ្យកោះត្រល់ ឬវៀតណាម ហៅថា Phú Quốc កាន់តែក្លាយជាទិសដៅសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចររាប់លានក្នុងមួយឆ្នាំៗ ។ សម្រាប់វៀតណាម កោះត្រល់ ជាកោះ ដែលធំបំផុតរបស់ប្រទេស ដែលអំណោយផលទាំងអាកាស និងទេសភាព។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News នៅថ្ងៃ២៨ មីនា នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កោះត្រល់ បានក្លាយជាទីកន្លែងសម្រាកលំហែកាយដ៏ពេញនិយមបំផុតរបស់វៀតណាម ខណៈ រដ្ឋាភិបាលវៀណាម ក៏បានដាក់គោលនយោបាយអាទិភាពក្នុងការកែប្រែកោះនេះឲ្យក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលអេកូទេសចរណ៍ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុក្នុងតំបន់មួយផងនោះ ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជន នៃកោះត្រល់ លោក Huỳnh Quang Hưng បានអះអាងថា ហេតុផលដែលធ្វើ់ឲ្យកោះត្រល់ ដែលវៀតណាម ពណ៌នាថាជាកោះគជរបស់ខ្លួន មានភ្ញៀវទេសចរបរទេសកាន់តែមកលេងច្រើននោះ ក៏ដោយសារតែ ទេសភាព ឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ស្អាត រួមទាំងអាកាសដ៏កក់ក្តៅ ដែលផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យភ្ញៀវទេសចរអាចរីករាយកម្សាន្តស្ទើរពេញមួយឆ្នាំបាន ។ បើតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋបាលប្រចាំតំបន់ គិតចាប់ពីវៀតណាម អនុវត្តគោលនយោបាយទូលាយដោយលើកលែងទិដ្ឋការរយៈពេល៣០ថ្ងៃសម្រាប់ការស្នាក់របស់ភ្ញៀវបរទេសនៅឆ្នាំ២០១៤ មានភ្ញៀវទេសចរជាច្រើន បានទៅលេងនៅក្នុងតំបន់នោះជាបន្តបន្ទាប់ ។ ជាក់ស្តែងនៅឆ្នាំមុន មានភ្ញៀវទេសចររហូតដល់ ១,៩៦ លាន នាក់ ដែលបានទៅដល់ទីនោះ ។ តាមការអះអាងរបស់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគនៃកោះត្រល់ ដែលដកស្រង់ដោយសារព័ត៌មានវៀតណាមដដែលនោះ ប៉ុន្មានឆ្នាំមុនកន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុន ពិបាកក្នុងការស្វែងរកបុគ្គលិកសម្រាប់ធ្វើការលើវិស័យ ទេសចរណ៍ណាស់ ។ ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន មានប្រជាជនកាន់តែច្រើនទៅៗមកពីវៀតណាមដីគោកទៅបម្រើការនៅទីនោះ ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ក៏បានប្រកាសពីគម្រោងនៃការដំណើរការសាងសង់ព្រលានយន្តហោះបន្ថែមនៅតំបន់កោះត្រល់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅកំណើននៃភ្ញៀវទេសចរ ដែលនឹងត្រូវចំណាយថវិកាប្រមាណជាង១៣០ លានដុល្លារ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1587.txt

ចិនកំពុងសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាការពារជាតិទំនើបចុងក្រោយបំផុតរបស់ខ្លួនដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្លាស់ប្ដូរអាកាសធាតុមានតម្លៃទាប សំដៅបង្កើតភ្លៀងឲ្យច្រើននៅតំបន់ខ្ពង់រាបទីបេ។ បណ្ដាញនៃប្រព័ន្ធបង្កើតទឹកភ្លៀងនេះ ដែលមានទំហំធំជាងផ្ទៃដីអេស្ប៉ាញដល់ទៅបីដង មានសមត្ថភាពបញ្ជូនចុណ្ណភាគទៅកាន់បរិយាកាសដើម្បីបង្កើតពពក រួចកើតទៅជាទឹកភ្លៀងនៅខ្ពង់រាបដែលជាតំបន់ស្តុកទឹកធំជាងគេរបស់អាស៊ី។

ក្នុងគោលដៅបង្កើតបរិមាណទឹកភ្លៀង ចិនបានបង្កើតប្រព័ន្ធបង្កើតទឹកភ្លៀងដ៏ធំមួយនៅតំបន់ទីបេ។ ប្រព័ន្ធដ៏ធំ ដែលមានបណ្ដាញឡកម្ដៅដ៏ច្រើនអាចបង្កើនបរិមាណទឹកភ្លៀងនៅទីនោះរហូតដល់ដប់ពាន់លានម៉ែត្រគូបក្នុងមួយឆ្នាំ ឬប្រហែល៧ភាគរយនៃបរិមាណទឹកប្រើប្រាស់សរុប។ នេះបើតាមអ្នកស្រាវជ្រាវក្នុងគម្រោងនេះ។ ឡកម្ដៅប្រើប្រាស់ប្រេងរាប់ពាន់ នឹងត្រូវកសាងនៅទីតាំងដែលត្រូវបានជ្រើសរើសនៅខ្ពង់រាបទីបេដើម្បីបង្កើតទឹកភ្លៀងលើផ្ទៃដីចំនួន១.៦លានគីឡូម៉ែត្រក្រលា ឬស្មើនឹងបីដងផ្ទៃដីរបស់អេស្ប៉ាញ។ ឡទាំងនោះដុតប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីផលិតជាអ៊ីយ៉ូដពណ៌ប្រាក់ ដែលមាននាទីបង្កើតពពក និងមានសណ្ឋានដូចជាទឹកកក។ ឡទាំងនោះត្រូវបានដាក់លើកំពូលភ្នំខ្ពស់ ឈមមុខទិសដៅខ្យល់មូសុងបក់ពីអាស៊ីខាងត្បូង។ ពេលខ្យល់បក់កាត់ភ្នំ ខ្យល់បង្កើតជាចរន្តឡើងលើនិងនាំចុណ្ណភាគទៅបង្កើតភ្លៀងនិងព្រិល។ អ្នកស្រាវជ្រាវក្នុងគម្រោងនេះបានប្រាប់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ថា ឡកម្ដៅចំនួន៥០០ហើយត្រូវបានពង្រាយនៅតាមខ្ពង់រាបរបស់ទីបេ ស៊ីនជាំង និងតំបន់ផ្សេងទៀតក្នុងគោលដៅធ្វើពិសោធ។ លទ្ធផលបង្ហាញថា ប្រព័ន្ធថ្មីនេះផ្ដល់លទ្ធផលគួរឲ្យត្រេកអរ។ គម្រោងនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិន China Aerospace Science and Technology Corporation ដែលកាន់កាប់គម្រោងធំៗជាច្រើន។ បើប្រៀបធៀបនឹងការបង្កើតទឹកភ្លៀងដោយបាចម្សៅពីលើអាកាស វិធីសាស្ត្រដុតកម្ដៅនេះចំណាយប្រាក់អស់តិចជាង។ ឧបករណ៍ដុតកម្ដៅមួយត្រូវចំណាយចំនួន៨០០០ពាន់ដុល្លារដើម្បីសាងសង់ និងដំឡើង។ តម្លៃនេះនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយថែមទៀតនៅពេលមានការផលិតទ្រង់ទ្រាយធំ។ ចំណែកឯការបាចម្សៅតាមយន្តហោះវិញ ត្រូវចំណាយប្រាក់ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងគ្រប់ដណ្ដប់លើផ្ទៃដីតូចប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ វិធីសាស្ត្របង្កើតភ្លៀងបែបខាងលើ មិនទាន់ត្រូវបានអនុវត្តផ្លូវការនៅឡើយទេ និងរង់ចាំការសម្រេចពីរដ្ឋាភិបាលចិនសិន ដ្បិតជាគម្រោងធំដែលត្រូវការការវាយតម្លៃម៉ត់ចត់ ការសាកល្បងជាច្រើនដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ គេនៅឃើញមានការជជែកដេញដោលរវាងជម្រើសវិធីសាស្ត្រថ្មីនេះ និងការបាចម្សៅតាមយន្តហោះដែលជាបង្កផលប៉ះពាល់ទ្រង់ទ្រាយតូច ទោះមានវិសាលភាពតូចក្ដី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1588.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានប្រតិកម្មខ្លាំងទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ ដែលបានចេញគោលនយោបាយថ្មីដែលក្រុងប៉េកាំងយល់ឃើញថា មិនគប្បី និងផ្ទុយពីការពិតពាក់ព័ន្ធតំបន់ជម្លោះរបស់ភាគីទាំងពីរ ។ សម្រាប់ក្រុងប៉េកាំង ទង្វើរបស់ក្រុងតូក្យូបែបនេះ គឺជាសកម្មភាពបង្កហេតុមួយ ដែលត្រូវតែបញ្ឈប់ ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក លូ កាង នៅថ្ងៃ៣១ មីនា ចេញប្រតិកម្ម និងទទូចឲ្យជប៉ុន កែតម្រូវ និងប្រកាន់ខ្ជាប់រឿងប្រវិត្តសាស្ត្រ នៅពេលដែលអប់រំយុវជន និងអ្នកជំនាន់ក្រោយរបស់ខ្លួន ហើយ ក៏ត្រូវតែបញ្ចប់សកម្មភាពបង្ករឿងនានានៅក្នុងតំបន់កោះ Diaoyu (ហៅដោយចិន) ឬ Senkaku (ហៅដោយជប៉ុន) ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua អ្នកនាំពាក្យ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖« ចិន ប្តេជ្ញាការពារបូរណភាពដែនដីយ៉ាងដាច់ខាត ហើយ រាល់ការប៉ុនប៉ងបំពានអធិបតេយ្យរបស់ចិនលើតំបន់កោះ Diaoyu មិនមានប្រយោជន៍អ្វីឡើយ » ។ លោក បន្ថែមថា តំបន់ប្រជុំនេះ គឺជាផ្នែកមួយរបស់ចិន តាំងពីសម័យបុរាណកាលមកម្ល៉េះ ។ អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ អះអាងថា ក្រុងប៉េកាំង បានដាក់បណ្តឹងជំទាស់ទៅនឹងគោលនយោបាយថ្មីរបស់ក្រុងតូក្យូរួចហើយ ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុងប៉េកាំង ក៏ទទូចឲ្យក្រុងតូក្យូប្រឈមនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក៏ដូចជាអ្វីដែលជាការពិត ។ ប្រតិកម្មនេះ ធ្វើឡើង ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន នៅថ្ងៃ២៩ មីនា បានប្រកាសកែសម្រួលសៀវភៅណែនាំគោលរបស់សាលាដោយតម្រូវឲ្យសិស្ស ត្រូវតែទទួលបានការបង្រៀន ថា កោះ Diaoyu គឺជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ជប៉ុន ដែលមិនមែនជាដែនជម្លោះអធិបតេយ្យអ្វីឡើយ ។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ក្រៅពីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយនឹងរដ្ឋអសាន ចិន ក៏មានជម្លោះអធិបតេយ្យនៅសមុទ្រចិនខាងកើត ជាមួយជប៉ុន ជាច្រើនទសវត្សរ៍ផងដែរ ។ ភាគទាំងពីរ តែងតែអះអាងថា តំបន់នោះ ស្ថិតក្នុងអធិបតេយ្យរៀងៗខ្លួន ហើយ ជានិច្ចកាល ក៏មានការប្រឈមមុខការទូត និងយោធា តាមរយៈនាវាល្បាតផងដែរ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1589.txt

កាសែតកូរ៉េខាងត្បូង JoongAng Ilbo បានផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ថា ម៉ុងហ្គោលី និងសិង្ហបុរី ជាជម្រើសពីរចុងក្រោយដែលអាចធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះជំនួបប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ ដោយស្រង់ប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធក្នុងការសម្រេចចិត្តនេះ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងបានគូសឈ្មោះទីក្រុងនៅប៉ែកអឺរ៉ុបចោល ព្រោះនៅឆ្ងាយពីកូរ៉េខាងជើងដែលពិបាកសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ។

ចុងក្រោយទៅ អាស៊ីអាចធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃជំនួបរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលគេឯងទន្ទឹងរង់ចាំយ៉ាងអន្ទះសារ។ មន្ត្រីដែលស្និទ្ធនឹងការសម្រេចចិត្តបានប្រាប់កាសែតកូរ៉េខាងត្បូង JoongAng Ilbo នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ថា ម៉ុងហ្គោលី និងសិង្ហបុរីក្នុងបញ្ជីឈ្មោះចុងក្រោយដែលត្រូវសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសឲ្យរៀបចំជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រមិនដែលមានពីមុនមករវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ ក្រោយលោក ត្រាំ និងលោក គីម យល់ព្រមជួបគ្នា ប្រទេសខ្លះនៅតំបន់អឺរ៉ុបដូចជាស្វ៊ីស និងស៊ុយអែត ត្រូវបានគេជឿថា ស្ថិតក្នុងការពិចារណាព្រោះតែប្រទេសទាំងនេះមានទំនាក់ទំនងល្អទាំងជាមួយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង ហើយក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាប្រទេសអាព្យាក្រឹត្យផង។ ប៉ុន្តែប្រភពព័ត៌មានខាងលើនិយាយថា បេក្ខភាពប្រទេសទាំងនេះត្រូវបានដកចេញវិញ ព្រោះលោក គីម ពិបាកធ្វើដំណើរណាស់។ ដូច្នេះទើបអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង កំពុងចរចាដើម្បីជ្រើសរើសប្រទេសអាស៊ីខាងលើវិញ។ មធ្យោបាយធ្វើដំណើរជាបញ្ហាសំខាន់សម្រាប់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ព្រោះរដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះគ្មានយន្តហោះស៊េរីទំនើបៗឡើយ។ យន្តហោះផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក គីម ធុន Chammae-1 ផលិតក្នុងទសវត្សរ៍៧០របស់រុស្ស៊ី មិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុបដោយមិនមានការឈប់សំចតឡើយ។ យន្តហោះនេះអាចធ្វើដំណើរបានក្នុងរយៈចម្ងាយប្រហែល៥ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ប៉ុន្តែពីកូរ៉េខាងជើងទៅស៊ុយអែតមានចម្ងាយជាង៧ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ហើយទៅស្វ៊ីសមានចម្ងាយប្រហែល៨៥០០គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ ខណៈមិនអាចធ្វើដំណើរឆ្ងាយបាន ហើយលោក ត្រាំ ក៏មិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ព្យុងយ៉ាងទៀតនោះ កូរ៉េខាងជើងចង់ឲ្យម៉ុងហ្គោលីរៀបចំជំនួបតែម្ដង។ សម្រាប់កូរ៉េខាងជើង ម៉ុងហ្គោលីជាប្រទេសរួសរាយ នៅជិតផងដែលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់លោក គីម ធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងក៏បាន។ ចំពោះអាមេរិកវិញ ម៉ុងហ្គោលី ក៏ជាជម្រើសល្អមួយដែរ តែទាស់ត្រង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់ខ្សោយ។ ហេតុនេះអាមេរិកចង់បានសិង្ហបុរីវិញ។ ប្រភពព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនចង់ឲ្យប្រទេសអាស៊ីដែលពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងជាមួយកូរ៉េខាងជើងធ្វើម្ចាស់ផ្ទះឡើយ និងសំឡឹងឃើញរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជំនួសវិញ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកត្តាសន្តិសុខរបស់សិង្ហបុរី ជាចំណុចដែលអាមេរិកពេញចិត្ត ហើយម្យ៉ាងទៀតលោក ត្រាំ ក៏បានម្ចាស់ផ្ទះដែលឆើតឆាយផងដែរ។ លើសពីនេះ សិង្ហបុរីក៏មានទំនាក់ទំនងល្អទាំងជាមួយអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_159.txt

ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ បានប្រកាសតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ក្រោយលោក Michel Barnier ត្រូវបានរដ្ឋសភា គ្រប់គ្រងដោយឆ្វេងនិយម និងស្តាំនិយមជ្រុលដកតំណែង។

អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋាភិបាលបារាំង ប្រឈមនឹងការបោះឆ្នោតមិនទុកចិត្ត ក្រោយកាន់តំណែងមិនដល់៣ខែ ក្រោយលោក Michel Barnier ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបារាំង ត្រូវបានរដ្ឋសភាដកតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានប្រកាសថានឹងតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ដែលផ្តល់អាទិភាពលើការរៀបចំ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍តាមទូរទស្សន៍ នៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ លោកម៉ាក្រុង បានប្រកាសជ្រើសរើសអ្នកកាន់តួនាទីនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ បន្ទាប់ពីលោក Barnier អស់តំណែង។ លោក អះអាងថា «រឿងចម្បង គឺថវិកាជាតិឆ្នាំ២០២៥»។ រដ្ឋាភិបាលថ្មី នឹងរៀបចំច្បាប់ថវិកាថ្មីសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ ដែលអាចឱ្យបារាំង វិនិយោគក្នុងវិស័យយោធា ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ សមត្ថកិច្ចនគរបាល និងជួយសង្គ្រោះកសិករដែលជួបការលំបាក។ លោក ម៉ាក្រុង បានអះអាងបែបនេះ។ ប្រធានាធិបតីបារាំង បានចោទថា គណបក្សស្ដាំនិយម និងឆ្វេងនិយម បានព្រួតដៃគ្នា បង្កើតបញ្ហា ដោយធ្វើឱ្យលោក Barnier អស់តំណែង។ បន្ថែមពីនេះ លោក ម៉ាក្រុង បានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក នឹងមិនចុះចេញពីតំណែងប្រធានាធិបតីទេ រហូតដល់អាណត្តិលោក នឹងបញ្ចប់នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៧។ ទោះលាលែងពីតំណែងក្តី លោក Barnier ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តីស្តីទីសិនរហូតនាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មីចូលកាន់តំណែង។ ប្រធានរដ្ឋសភា លោកស្រី Yaël Braun-Pivet បាននិយាយក្នុងវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ ថា លោក ម៉ាក្រុង ត្រូវតែជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជាបន្ទាន់ដែលអាចធ្វើការដើម្បីចេញសេចក្ដីអនុម័តលើច្បាប់ថវិកាថ្មី និងមិនត្រូវមានការស្ទាក់ស្ទើរផ្នែកនយោបាយនោះទេ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ក៏នឹងជួបបញ្ហានៃការដោះស្រាយក្នុងសភាបារាំងដែលពោរពេញដោយការខ្វែងគំនិតគ្នា ជាពិសេសលើបញ្ហាការអនុម័តថវិកាឆ្នាំ២០២៥ ខណៈដែលបារាំង ត្រូវការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ គួរជម្រាបថា លោក Michel Barnier បានលាលែងពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង បន្ទាប់ពីសភាបារាំង បោះឆ្នោតដកសេចក្ដីទុកចិត្ត។ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីបន្ទាប់អាចជា រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ លោក Sébastien Lecornu, រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ លោក Bruno Retailleau និងអតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតី លោក François Bayrou។ ប្រធានាធិបតីបារាំង ក៏រងការមិនពេញចិត្ត និងត្រូវបានជំរុញឱ្យចាកចេញពីតំណែងពីបក្សប្រឆាំងផងដែរ។ ប្រធានបក្សឆ្វេងនិយម La France Insoumise លោក Manuel Bompard បាននិយាយក្នុងថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ ថាស្ថិរភាពនយោបាយបារាំង ទាមទារការចុះចេញពីតំណែងរបស់លោក ម៉ាក្រុង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1590.txt

ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រធានបទក្ដៅជាងគេសម្រាប់កិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនៃសភាទាំងពីរ គឺសភាប្រជាជន និងសភាពិគ្រោះយោបល់។ នេះបើតាមការស្ទាបស្ទង់ ដែលរៀបចំដោយ People’s Daily Online ។

កិច្ចប្រជុំដំបូងនៃសភាប្រជាជន នីតិកាលទី១៣ នឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ខណៈកិច្ចប្រជុំដំបូងនៃសភាពិគ្រោះយោបល់ នីតិកាលទី១៣ បានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា។ កិច្ចប្រជុំសភា ដែលធ្វើឡើងនៅរដ្ឋធានីប៉េកាំង គឺជាការវិវត្តដ៏សំខាន់សម្រាប់ការកែទម្រង់ និងការអភិវឌ្ឍរបស់ចិននៅពេលអនាគត។ ការស្ទាបស្ទង់ដែលរៀបចំដោយ People’s Daily Online នៅមុនកិច្ចប្រជុំទាំងពីរនេះ បានគ្របដណ្ដប់លើការបោសសម្អាតអំពើពុករលួយ សន្តិសុខសង្គម ការកែទម្រង់ និងការបើកចំហ ការពង្រឹងតំបន់ជនបទ ទំនុកចិត្តផ្នែកវប្បធម៌ និងបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលយកចិត្តទុកដាក់ដោយប្រជាជនចិនអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំសភាទាំងពីរ។ ការស្ទាបស្ទង់ដែលធ្វើឡើងក្នុងខែកុម្ភៈ មានអ្នកចូលរួមដល់ទៅ៤,២១លាននាក់។ យុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្ម សន្តិសុខសង្គម ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំ ការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានបទសំខាន់ទាំងប្រាំ ខណៈដែលការកែទម្រង់ និងការបើកចំហ និងការពង្រឹងតំបន់ជនបទ គឺជាប្រធានបទលេចធ្លោបំផុត។ នេះជាមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលអំពើពុករលួយក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់នោះ ព្រោះក្នុងការស្ទាបស្ទង់១៨ឆ្នាំចុងក្រោយ អំពើពុករលួយ ស្ថិតនៅបញ្ជីប្រធានបទក្ដៅ៧ដងទៅហើយ។ ចិនបានពង្រឹងយុទ្ធនាការបោសសម្អាតគ្រឿងញៀនជាច្រើនឆ្នាំហើយ។ ក្នុងចំណោមវិធានការតឹងរ៉ឹងក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ការអនុវត្តគម្រោងកែទម្រង់ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យវិន័យថ្នាក់ជាតិ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជន ខណៈដែលការធ្វើបត្យាប័នជនល្មើសគេចខ្លួននៅបរទេសដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីក្រហម ក៏ទទួលបានការយកចិត្តទុកដែរ។ ក្រៅពីអំពើពុករលួយ បញ្ហាសង្គមទាក់ទងមនុស្សចាស់ក៏ជាការផ្ដោតអារម្មណ៍របស់ប្រជាជនចិនដែរ។ ៤០ភាគរយនៃអ្នកចូលរួមការស្ទាបស្ទង់លើកឡើងថា មនុស្សចាស់គ្មានផ្ទះ គឺជាក្រុមដែលគ្មានសុវត្ថិភាពបំផុត។ អ្នកចូលរួមក៏បង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះឧស្សាហកម្មថែទាំមនុស្សជរា កង្វះខាតការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារ និងសេវាកម្មថ្លៃជាដើម។ ការកែទម្រង់វិស័យអប់រំ ក៏ជាប្រធានបទក្ដៅដែរ ដោយអ្នកចូលរួមក្នុងការស្ទាបស្ទង់និយាយថា គម្លាតការអប់រំរវាងទីក្រុង និងជនបទ ត្រូវបានបង្រួម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1591.txt

អូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០១៨ ដែលក្រុងព្យុងឆាងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទុះបានបញ្ចប់ហើយ។ រដ្ឋធានីប៉េកាំង ប្រទេសចិន នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះបន្តសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ២០២២ ។ ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកនៅប៉េកាំង នឹងក្លាយជាគម្រូថ្មីក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡានេះប្រកបដោយចីរភាពតាមគោលការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ។

ស្របពេលដែលក្រុងប៉េកាំងត្រៀមខ្លួនធ្វើម្ចាស់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២២ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) បានដាក់ចេញគោលការណ៍ថ្មីសម្រាប់ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ IOC បញ្ញត្តិថ្មី គឺធានាថា ព្រឹត្តិការណ៍បួនឆ្នាំម្ដងនេះ រៀបចំដោយចំណាយថវិកាសមល្មម ផ្ដល់ប្រយោជន៍ និងប្រកបដោយចីរភាព។ ក្រុងប៉េកាំង នឹងក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះដំបូងគេ ដែលត្រូវអនុវត្តតាមគោលការណ៍ថ្មីនេះ។ តាមផែនការ ក្រុងប៉េកាំងនឹងសាងសង់កន្លែងប្រកួតចំនួន៥ ភូមិអូឡាំពិកចំនួន២ អាគារបណ្ដោះអាសន្នចំនួន៣ ធ្វើជាកន្លែងផ្ដល់ព័ត៌មាន និងការប្រគល់រង្វាន់ ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍអាគារចំនួន៨ សម្រាប់គោលដៅប្រើប្រាស់ឡើងវិញអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍។ ដោយឡែក មជ្ឈមណ្ឌលកីឡាហែលទឹកជាតិ Water Cube ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ២០០៨ នឹងត្រូវកែប្រែទៅជាកន្លែងប្រកួតកីឡា Curling សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០២២ វិញ។ ជាមួយគ្នានេះ សួនឧស្សាហកម្ម Shougang ដែលជាទីតាំងអតីតរោងចក្រផលិតដែក និងបិទ នៅ ឆ្នាំ ២០០៨ ក្លាយជាទីតាំងសម្រាប់ទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការរៀបចំការប្រកួត។ សួនឧស្សាហកម្មនេះ ត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលកីឡា និងកំសាន្ត។ ចំណែកឯអាគារទាំងឡាយដែលប្រើប្រាស់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០២២ ក៏ត្រូវប្រើប្រាស់ជាកន្លែងហាត់ប្រាណសាធារណៈដែរ។ ជុំវិញការទទួលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនេះ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ធ្លាប់លើកឡើងថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២២ គួរគោរពគំនិតអភិវឌ្ឍថ្មី ហើយការសាងសង់អាគារទាំងឡាយ ត្រូវគិតដល់ការប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងប្រកបដោយចីរភាពផង។ ក្រុងប៉េកាំង នឹងក្លាយជាទីក្រុងដំបូងគេ ដែលទទួលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្ដៅផង រដូវត្រជាក់ផង។ ការណ៍នេះនឹងរួមចំណែកច្រើនដល់ការពង្រឹងបទពិសោធន៍របស់ចិនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1592.txt

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ផាន់ វ៉ាន់ខាយ បានទទួលទទួលមរណភាពហើយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ក្នុងអាយុ៨៥ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ដោយយោងតាមការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។ លោក ផាន់ គឺជាអ្នកនយោបាយកែទម្រង់ ដែលបានជំរុញសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមរីកចម្រើនដូចបច្ចុប្បន្ន។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ក៏ជាមេដឹកនាំវៀតណាមដំបូងគេធ្វើទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកក្រោយចប់សង្គ្រាមវៀតណាមនោះ។

ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានលើកសរសើរលោក ផាន់ វ៉ាន់ខាយ ពីគំនិតច្នៃប្រឌិតថ្មីរបស់លោក និងបានជួយកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាបើកចំហប្រទេសក្នុងសមាហរណកម្មពិភពលោក។ ក្នុងអាណត្តិជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក ផាន់ ច្បាប់មូលដ្ឋាននៃដំណាក់កាលទីមួយ និងដំណើការបើកចំហ ត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយដែលបានជួយរុញសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន ក្រោយការអនុវត្តនយោបាយកុម្មុយនីស្តបិទទ្វារប្រទេសជាច្រើនឆ្នាំ។ ជាអ្នកនយោបាយមានជំនាញសេដ្ឋកិច្ចពីសូវៀត លោក ផាន់ ដឹកនាំវៀតណាមតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧ ចំពេលនៃការអនុវត្តនយោបាយបើកចំហដែលប្រែក្លាយវៀតណាមជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃមរណភាពរបស់លោក ផាន់ ឡើយ ទោះជាសុខភាពរបស់លោកត្រូវបានរាយការណ៍ថាធ្លាក់ចុះប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មកហើយក្ដី។ លោក ផាន់ បានទៅធ្វើទស្សនកិច្ចនៅទឹកដីអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០០៥ ដែលធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាមេដឹកនាំវៀតណាមមុនគេជាន់ទឹកដីអតីតគូសត្រូវសម័យសង្គ្រាម។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោកបានជួយផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយរវាងវៀតណាម និងអាមេរិក។ មានដើមកំណើតនៅទីក្រុងហូជីមិញ លោកចូលប្រឡូកក្នុងនយោបាយនៅវ័យ១៤ឆ្នាំ ជាសកម្មជនក្នុងបដិវត្តន៍ប្រឆាំងអាណានិគមបារាំង និងចូលរួមជាមួយបក្សកុម្មុយនីស្តនៅវ័យ២៦ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក អ្នកនយោបាយរូបនេះក្លាយជាអភិបាលក្រុងហូជីមិញនៅឆ្នាំ១៩៨៥ ហើយ៦ឆ្នាំក្រោយមក ក៏ជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ដែលជាស្ថាប័នសម្រេចចិត្តធំជាងគេ។ មុនពេលក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ១៩៩៧ លោក ផាន់ អង្គុយកៅអីឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី៦ឆ្នាំក្នុងរដ្ឋាភិបាលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី វ៉ូ វ៉ាន់គៀត ។ នៅឆ្នាំ២០០៦ លោកបានសុំលាលែងពីតំណែង មួយឆ្នាំមុនចប់អាណត្តិនៅឆ្នាំ២០០៧ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1593.txt

សេអ៊ូល៖ អ្នកកាសែត៧០នាក់ មកពី៥០ប្រទេសបានបញ្ចប់សន្និសីទ WJC (World Journalists Conference 2018) ហើយនាយប់ថ្ងៃទី១០ខែមីនានេះ នៅទីក្រុងអ៊ីនឆុន នៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។ ពួកគេបានអនុម័តសេចក្តីថ្លែងការណ៍សាទរ ការវិវឌ្ឍជាវិជ្ជមាន នៃស្ថានការណ៍នយោបាយ រវាងបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ។

«ជាមួយនឹងការចូលរួមពីអត្តពលិកកូរ៉េខាងជើង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងា បន្ទាប់មកដោយមានជំនួនពិភាក្សាជាន់ខ្ពស់ រវាងកូរ៉េខាងជើង និងខាងត្បូង ការផ្សះផ្សាររវាងបងប្អូន និងរួមទាំងសហប្រតិបត្តិការ ដើម្បីសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ បានក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលនឹងមិនអាចត្រឡប់ក្រោយវិញឡើយ»។ នេះជាការកត់សម្គាល់របស់ក្រុមអ្នកកាសែត មកពីជុំវិញពិភពលោក ដែលបានមានវត្តមានមួយសប្តាហ៍មកហើយ នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ។ អ្នកកាសែតប្រមាណ៧០នាក់ បានចូលរួមក្នុង«សន្និសីទអ្នកកាសែតពិភពលោក» ស្តីអំពីតួនាទីសារព័ត៌មាន ដើម្បីការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងដើម្បីសន្តិភាពពិភពលោក។ សន្និសីទអ្នកកាសែតពិភពលោក ដែលរៀបចំដោយសមាគមអ្នកកាសែតនៃប្រទេសកូរ៉េ បានសម្រេចអនុម័តសេចក្តីប្រកាសមួយ ដោយទទួលស្គាល់ថា ការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងការកសាងសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ គឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសន្តិភាពពិភពលោក។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំការវិវឌ្ឍថ្មីៗ នៃការសន្ទនារវាងកូរ៉េទាំងពីរ និងសូមអំពាវនាវដល់ប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងពិភពលោក រួមទាំងប្រទេសជិតខាងដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន ជប៉ុន និងរុស្ស៊ី ចូលរួមគាំទ្របន្តការសន្ទនានេះ ឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ»។ សមាគមអ្នកកាសែតកូរ៉េ បានរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិ ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមីនានេះ ចំពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េទាំងពីរ កំពុងត្រឡប់មករកការចរចាសន្តិភាពវិញ ដោយមានការគាំទ្រពីប្រទេសមហាអំណាចចិន រុស្ស៊ី និងអាមេរិកទៀតផង។ នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃសន្និសីទអ្នកកាសែតអន្តរជាតិ អ្នកកាសែតទាំង៧០នាក់ ត្រូវបាននាំទៅទស្សនកិច្ចកោះជេជូ ដែលស្ថិតក្នុងភាគខាងត្បូងនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ហើយដែលកាលពី៦០ឆ្នាំមុន ជាទីដែលអ្នកកោះជេជូ គាំទ្រឲ្យមានការរួមគ្នារវាងកូរ៉េទាំងពីរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1594.txt

ចុងក្រោយ ចិនបានសម្រេចគោលដៅរបស់ខ្លួនដែលសន្យារំសាយកងទ័ពចំនួន បីសែននាក់ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពកងទ័ពចិន និងថែរក្សាសន្តិភាពពិភពលោកផង។

ក្នុងពេលថ្លែងបើកកិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនចិនលើកទី ១៣នៅដើមសប្តាហ៍កន្លងមក ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិនលោក លី ខឹឈាំង បានប្រកាសថា ចិនបានសម្រេចជោគជ័យក្នុងការរំសាយកងទ័ពទាំងស្រុងចំនួនបីសែននាក់ហើយ។ វាជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ចិនក្នុងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកែទម្រង់កងទ័ព និងអាចធានាបាននូវស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពផងដែរ។ លោក លី បន្ថែមថាក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំមកនេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងគណៈកម្មការមជ្ឈិមយោធា ចិនបានប្រឹងប្រែងធ្វើយ៉ាងណាសម្រេចជោគជ័យក្នុងការពង្រឹងនិងបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពរបស់ខ្លួន។ មេដឹកនាំកំពូលរូបនេះបន្ថែមថា ចិននឹងបង្កើនថវិកាយោធាសម្រាប់ចាយវាយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ នេះឲ្យដល់ ៨,១ ភាគរយ ពោលគឺកើនដល់ ១៧៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ បន្ថែមពីការលើកឡើងពីជោគជ័យក្នុងការកែទម្រង់ និងកាត់បន្ថយកងកម្លាំង អ្នកនាំពាក្យសភាលើកទី ១៣ នេះលោក Zhang Yesui បានអះអាងថា វានៅតែមានមន្ទិលសង្ស័យចំពោះការដំឡើងថវិកាជាតិរបស់ចិន។ ប៉ុន្តែលោកពន្យល់ថា ថវិកាយោធាដែលត្រូវបានដំឡើងនោះនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ជាចម្បងលើការបន្ទាន់សម័យសម្ភារយោធា និងជួយលើកស្ទួយជីវភាពរបស់កងកម្លាំងយោធាដែលបម្រើជាតិមិនខ្លាចនឿយហត់នោះ។ លើសពីនោះវាក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ជំរុញការហ្វឹកហ្វឺនកងទ័ពថ្នាក់ក្រោមដែលត្រូវការការបំពាក់បំប៉នសមត្ថភាពដែរ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ថវិកាការពារជាតិប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនោះ វាមានចំណែកតូចណាស់បើប្រៀបធៀបនឹងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ចិនជាទូទៅ ហើយបើប្រៀបធៀបជាមួយការចំណាយរបស់មហាអំណាចផ្សេងទៀត។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការរីកចម្រើនរបស់ចិននឹងមិនក្លាយជាការគំរាមកំហែងរបស់ប្រទេសដទៃឡើយ ព្រោះចិននៅតែជ្រើសរើសផ្លូវអភិវឌ្ឍដោយសន្តិភាព ហើយគោលនយោបាយការពារជាតិគឺដើម្បីតែការពារប្រយោជន៍របស់ជាតិប៉ុណ្ណោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1595.txt

តំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំង សហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ (USDP) របស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានត្អូញត្អែរពីការមិនសូវយកចិត្តលើពួកគេនៅក្នុងសភាជាតិ ។ ក្រុមតំណាងរាស្ត្រ បានលើកឡើងពីបញ្ហាមិនស្មើភាពគ្នារវាងបក្សប្រឆាំង និងបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ។

អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ធិន ច លាលែងពីតំណែង អ្នកនាំពាក្យបក្សប្រឆាំងសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា លោក Pike Htwe នៅថ្ងៃ២០ មីនា បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ថា ពេលណាក៏ដោយឲ្យតំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំងលើកសំណួរ និងដាក់សំណើអ្វីមួយ តំណាងរាស្ត្របក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី តែងតែជំទាស់ជានិច្ច ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Myanmar Times ។ អ្នកនាំពាក្យ បន្តទៀតថា រាល់សំណើ និងគម្រោង ដែលធ្វើដោយបក្សប្រឆាំង ជានិច្ចកាលត្រូវបានបរាជ័យតាមរយៈការបោះឆ្នោតជំទាស់ពីសមាជិកបក្សកាន់អំណាចតែម្តង ។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដែលព័ត៌មាន ដែលបានដកស្រង់សម្តីអ្នកនាំពាក្យ ដែលបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ប្រសិនបើយើងនិយាយពីបញ្ហានៅក្នុងអាណត្តិនេះ វា ហាក់ដូចជាបក្ស USDP ត្រូវបានរុកគួនតាមមធ្យោបាយប្រជាធិបតេយ្យ» ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ ក៏បានថ្លែងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់បក្សប្រឆាំង បើទោះជាបក្សនេះ រងការបំពានអំណាចពីក្រុមតំណាងរាស្ត្រភាគច្រើនក៏ដោយ ។ « តំណាងរាស្ត្របក្ស USDP សន្យាបន្តការងារនៅក្នុងសភា និងព្យាយាមឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីការពារ និងតំណាងផលប្រយោជន៍របស់សាធារណៈ» ។ អ្នកនាំពាក្យសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ ។ គួរជម្រាបផងដែរ គណបក្សសហភាពរួបរួម និងការអភិវឌ្ឍ នៅអាណត្តិមុន ធា្លប់ជាបក្សកាន់អំណាច ដែល ពេលនោះត្រូវបានដឹកនាំដោយអតីតប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ថេន សេន ។ ដោយឡែក ក្រោយចាញ់ការបោះឆ្នោតសកលភ្លូកទឹកភ្លូកដីនៅឆ្នាំ២០១៥បក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានកាន់កាប់ទាំងរដ្ឋាភិបាល និងសភាវិញ ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះ បានធ្វើឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ា ស្គាល់អ្វីដែលហៅថា ការដឹកនាំដោយស៊ីវិលក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ ដ្បិតកន្លងមក ការដឹកនាំសុទ្ធសឹងតែស្ថិតក្រោមក្រុមយោធា ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1596.txt

គោលនយោបាយបរទេសបើកចំហររបស់សិង្ហបុរី និងជប៉ុន បានជំរុញឲ្យប្រទេសទាំងពីរកាន់តែមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អជាមួយនឹងប្រទេសដៃគូ ហើយប្រជាជានងាយទទួលបានទិដ្ឋាការផងដែរ។ តាមរបាយការណ៍នៃចំណាត់ថ្នាក់លិខិតឆ្លងដែនប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ សិង្ហបុរី និងជប៉ុន បានក្លាយជាប្រទេស ដែលលិខិតឆ្លងដែនដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតលើពិភពលោក ។

តាមរបាយការណ៍សន្ទស្សន៍លិខិតឆ្លងដែនប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ ( Henley Passport Index ) ដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ២៨ កុម្ភៈ កន្លងទៅ ជប៉ុន និងសិង្ហបុរី បានក្លាយជាប្រទេស ដែលមានលិខិតឆ្លងដែនដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតលើពិភពលោក ។ ឥទ្ធិពលនេះ សំដៅលើការអាចកាន់លិខិតឆ្លងដែនជនជាតិប្រទេសទាំងពីរទៅកាន់ទិសដៅផ្សេងៗលើពិភលោកដោយពុំចាំបាច់មានទិដ្ឋាការ។ យោងតាមរបាយការណ៍ដដែលនោះ ការណ៍ដែលសិង្ហបុរី និងជប៉ុន ទទួលបានចំណាត់លិខិតឆ្លងដែនកំពូលនេះ បន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរ ទទួលបានការផ្តល់ទិដ្ឋការសេរីពីបណ្តាប្រទេស ឬទិសដៅរហូតដល់ ១៨០ ដូចគ្នា ។ នេះក៏មានន័យថា ពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរ អាចកាន់លិខិតឆ្លងដែនរបស់ខ្លួនទៅកាន់ទិសដៅទាំង១៨០ ដោយពុំចាំបាច់សុំអនុញ្ញាតទិដ្ឋាការឡើយ ។ តាមពិតទៅ ចំណាត់ថ្នាក់លិខិតឆ្លងដែន ដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ពិភពលោកនេះ មិនសូវទៀងទាត់ប៉ុន្មានទេ ពោលគឺប្រទេសនីមួយៗ តែងតែព្យាយាមសហការជាមួយប្រទេសដទៃដើម្បីផ្តល់ភាពងាយដល់ប្រជាជនខ្លួន ក៏ដូចជំរុញការធ្វើទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិដែរ។ ជាក់ស្តែងនោះ តំណែងនេះ តែងតែត្រូវគ្រប់គ្រងដោយអាល្លឺម៉ង់ ដែលជាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ដែលមានគោលនយោបាយបរទេសបើកចំហរខ្លាំង ។ តាមរបាយការណ៍ បើគិតត្រឹមថ្ងៃ២៨ កុម្ភៈដដែលនោះ អាល្លឹម៉ង់ ស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់លេខពីរ ដោយសារប្រទេសនេះ ទទួលបានទិដ្ឋការសេរី ១៧៩ គោលដៅ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1597.txt

បន្ទាប់ពីការលាលែងពីតំណែងទាំងបង្ខំចិត្តរបស់លោក Pedro Pablo Kuczynski ដោយសារតែសំណុំរឿងពុករលួយ សភាប៉េរូ បានជ្រើសរើសលោកអនុប្រធានាធិបតី Martin Vizcarra ឲ្យកាន់កាប់រដ្ឋាភិបាលជាបន្តអាសន្ន។ តាមគម្រោងលោកត្រូវស្បថចូលកាន់តំណែងនាថ្ងៃសុក្រ ទី២៣ ខែមីនា នេះ។

លោក Pedro Pablo Kuczynski អាយុ៧៩ឆ្នាំ បានបង្ខំចិត្តដាក់ពាក្យសុំលាលែងពីតំណែងប្រធានាធិបតី ដែលខ្លួនបានកាន់កាប់អស់រយៈពេលជិត២ឆ្នាំកន្លះ។ ការលាលែងនេះ បន្ទាប់លោកជាប់សង្ស័យក្នុងសំណុំរឿងពុករលួយ។ ប្រធានាធិបតីមុនៗ ក៏មានរឿងប្រហាក់ប្រហែលគ្នាផងដែរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៥មក ប៉េរូ មិនទាន់រកបានមេដឹកនាំល្អឡើយ ដោយប្រធានាធិបតីជាបន្តបន្ទាប់ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ កាត់ទោស និងជាប់ពន្ធនាគារលើសំណុំរឿងពុករលួយ ឬក៏ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិជាដើម។ លោក Pedro Pablo Kuczynski ត្រូវបានរកឃើញថា ទទួលសំណូកពីក្រុមហ៊ុនសំណង់ប្រេស៊ីល Odebrecht ។ អ្នកស្រី Keiko Fujimori ដែលកូនស្រីរបស់អតីតប្រធានាធិបតី Alberto Fujimori ជាអ្នកដែលបានបើកកកាយសំណុំរឿងពុករលួយនេះ ដូចករណីឪពុករបស់ខ្លួនកន្លងមកផងដែរ។ លោក Martin Vizcarra អាយុ៥៥ឆ្នាំ ជាអនុប្រធានាធិបតី និងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំប្រទេសកាណាដា នឹងទទួលភារកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការបន្តដឹកនាំប្រទេសនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីនមួយនេះ រហូតដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1598.txt

រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី បានទទួលស្គាល់ថា អំពើពុករលួយ ពិតជាមានមែននៅប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍខ្ពស់មួយនេះ ក៏ប៉ុន្តែ វាស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតតិចតួចបំផុត។ ខុសពីបណ្តាប្រទេសភាគច្រើននៅពិភពលោក អំពើពុករលួយនៅសិង្ហបុរី ភាគច្រើនកើតឡើងនៅក្នុងវិស័យឯកជនប៉ុណ្ណោះ ។

រដ្ឋមន្ត្រីការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក Chan Chun Sing នៅថ្ងៃទី១ មីនា បានថ្លែងនៅចំពោះមុខសភាសិង្ហបុរី ថា អំពើពុករលួយនៅសិង្ហបុរី ជាបទល្មើស ដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន ។ លោក អះអាងថា អំពើពុករលួយទាំងនោះ ភាគច្រើនកើតនៅក្នុងវិស័យឯកជន ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី Channel News Asia ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ រដ្ឋមន្ត្រីខាងលើ ក៏បានលើកឡើងពីរបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិដែលកត់សម្គាល់ថា សិង្ហបុរី ស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់លេខ៦ ក្នុងចំណោមប្រទេស ១៨០ ដែលមានន័យថា សិង្ហបុរី ជាប្រទេស ដែលមានអំពើពុករលួយតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានបន្ថែមថា បទល្មើសតិច មិនមែនមានន័យថា គ្មានបទល្មើសឡើយ ។ តែអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ តាមរយៈរបាយការណ៍របស់ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយរបស់សិង្ហបុរី បទល្មើសអំពើពុករលួយនៅសិង្ហបុរី កើតមានភាគច្រើនតែក្នុងវិស័យឯកជន ដែលបញ្ហានេះហើយ លោករដ្ឋមន្ត្រី ចង់មានការបញ្ជ្រាបពីវិធានការប្រឆាំងអំពើពុកនៅក្នុងវិស័យឯកជន និងធុរកិច្ចសិង្ហបុរីកាន់តែច្រើន ។ លោក បានដាស់តឿនឲ្យក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មនានាសហការល្អជាមួយនឹងអង្គភាពស៊ើបអង្កេត ដើម្បីពង្រឹងបែបផែនក្នុងការប្រឆាំងអំពើពុករលួយនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ហើយក្រុមហ៊ុនទាំងនោះក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ថា ពួកគេជាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយរបស់ជាតិ តាមរយៈការទប់ស្កាត់ ការតាមដាន និងការរាយការណ៍ពីទង្វើទាំងនោះដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1599.txt

អតីតប្រធានាធិបតីបារាំងលោក នីកូឡា សាកូហ្ស៊ី ត្រូវប៉ូលិសឃុំខ្លួន និងសួរចម្លើយនៅថ្ងៃអង្គារទី ២០ ខែមីនានៅក្នុងទីក្រុង Nanterre ពាក់ព័ន្ធការទទួលលុយខុសច្បាប់ពីមេដឹកនាំផ្តាច់ការលីប៊ី សម្រាប់ការឃោសនាបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកាលពីឆ្នាំ ២០០៧។

សំណុំរឿងទទួលហិរញ្ញវត្ថុពីរបបដឹកនាំផ្តាច់ការលីប៊ីកាលពីជាងដប់ឆ្នាំមុនសម្រាប់ការឃោសនានយោបាយនៅបារាំងក្នុងអាណត្តិលោក នីកូឡា សាកូហ្ស៊ី ចាប់ផ្តើមកម្រើកជាថ្មី។ សារព័ត៌មានបារាំង Le Monde បានផ្សាយថា អតីតប្រធានាធិបតីបារាំងលោក នីកូឡា សាកូហ្ស៊ី ត្រូវបានគេឃុំខ្លួន និងសួរនាំផងដែរនៅថ្ងៃអង្គារនេះ។ គេសង្ស័យថា អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះបានទទួលលុយប្រហែល ៥០ លានអឺរ៉ូពីរបបដឹកនាំលោក មូអាម៉ា ហ្កាដាហ្វី ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ដើម្បីយកមកឃោសនាបោះឆ្នោតរហូតដល់លោកឈ្នះឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីផង។ លោក សាកូហ្ស៊ី ត្រូវឃុំខ្លួនយ៉ាងយូរ ៤៨ ម៉ោង ហើយរយៈពេលនេះអាចប្រែប្រួលអាស្រ័យលើការសួរចម្លើយដែរ។ ប៉ុន្តែជារួមលោក សាកូហ្ស៊ីតែងតែទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះ។ តាមពិតទៅបារាំងបានចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេតចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៣មកម្ល៉េះ ក្រោយពេលដែលមានការអះអាងថា ក្រុមឃោសនានយោបាយរបស់លោក សាកូហ្ស៊ី ទទួលបានប្រយោជន៍ពីការផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុនេះពីសំណាក់របបដឹកនាំលោក កាដាហ្វី។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC ការអះអាងកើតឡើងពីមាត់របស់លោក Ziad Takieddine ជាអ្នកជំនួញជនជាតិបារាំងកាត់លីបង់ និងមន្ត្រីមួយចំនួនដែលស្ថិតក្រោមរបបដឹកនាំលោក កាដាហ្វី។ នេះជាលើកទីមួយហើយដែលប៉ូលិសឃុំខ្លួនលោក សាកូហ្ស៊ី ដោយសារសំណុំរឿងទទួលលុយពីមេដឹកនាំលីប៊ីនេះ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ លោកធ្លាប់ត្រូវបានឃុំខ្លួនម្តងដែរតែកាលនោះលោករងការចោទប្រកាន់តែថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបំពានការប្រើប្រាស់ហិរញ្ញវត្ថុឃោសនានយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការស៊ើបអង្កេតនេះនៅតែបន្តទៅមុខតាមរយៈការសួរចម្លើយអ្នកពាក់ព័ន្ធ ប៉ុន្តែមិនទាន់ដល់ដំណាក់កាលកាត់ទោសអ្វីឡើយ។ ក្រោយសាកសួរហើយ ប្រហែលជាលោកអាចនឹងត្រូវចូលបង្ហាញខ្លួនក្នុងតុលាការមុខចៅក្រម និងអាចប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់ជាផ្លូវការផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_160.txt

គណបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) បានប្រឆាំងលើសំណើរការស៊ើបអង្កេតពិសេសនៃបទចោទពុករលួយរបស់ភរិយាលោក យូន និងចេញពីសភាចូលបោះឆ្នោតលើសំណើរព្យួរតំណែងប្រធានាធិបតី លោក យូន សុកយ៉ល នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ។ មេគណបក្សប្រឆាំង គ្រោងនឹងមកសភាមកសភាម្ដងទៀតនៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ។

អត្ថបទទាក់ទង លោកយូន ចេញមុខសុំទោស និងទទួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់ក្រោយប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹក គណបក្សអំណាចប្រជាជន(PPP) ដែលកាន់កាប់សភា បានប្រឆាំងលើសំណើរស៊ើបអង្កេត ភរិយាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង និងមិនចូលបោះឆ្នោតព្យួរតំណែង លោក យូន សុកយ៉ល។ សំណើរការស៊ើបអង្កេតនៃបទចោទពុករលួយភរិយាលោក យូន ត្រូវបានបរាជ័យ ក្រោយគណបក្សដែលកាន់កាប់សភា ប្រឆាំងលើសំណើរ។ ការអនុម័តសំណើរ ត្រូវការសំឡេង ២ភាគ៣។ សមាជិកគណបក្សអំណាចប្រជាជន បានដើរចេញពីសភា បន្ទាប់ពីបានបោះឆ្នោតលើសំណើរការស៊ើបអង្កេតនៃបទចោទពុករលួយភរិយាលោក យូន។ សំណើរមួយទៀត គឺការបោះឆ្នោតព្យួរតំណែងលោក យូន ត្រូវបានរងចាំ។ នេះដោយសារការប្រឆាំងលើសំណើរព្យួរតំណែងលោក យូន ពីសមាជិកគណបក្សអំណាចប្រជាជន ដោយការមិនព្រមចូលក្នុងសភា ដើម្បីបោះឆ្នោតសម្រេច។ ប្រធានសភាកូរ៉េខាងត្បូង លោក Woo Won-shik បានប្រកាសឱ្យសមាជិកបក្សអំណាចប្រជាជន ចូលមកបោះឆ្នោត។ ក្រុមប្រឆាំងមាន១៩២អាសនៈ ខណៈបក្សអំណាចប្រជាជនមាន១០៨អាសនៈ។ មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង គ្រោងនឹងមកសភាសារជាថ្មីក្នុងថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ បើសិនជាការបោះឆ្នោតលើសំណើរព្យួរតំណែងលោក យូន បរាជ័យ នៅពេលនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1600.txt

មេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានអញ្ជើញប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ឲ្យទៅទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងឲ្យបានកាន់តែឆាប់។ លិខិតអញ្ជើញត្រូវបានប្រគល់ជូនដល់ដៃលោក មូន ចេអ៊ីន ក្នុងជំនួបដ៏កម្រជាមួយប្រតិភូកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងមិនបានបដិសេធសំណើនេះឡើយ តែលោកបានលើកឡើងពីភាពចាំបាច់ក្នុងការបង្កើតស្ថានភាពសមស្របសិន។

លោក Kim Eui-kyeom អ្នកនាំពាក្យវិមានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង និយាយថា លោកស្រី គីម យ៉ូចុង ប្អូនស្រីលោក គីម ជុងអ៊ុន ជាអ្នកប្រគល់សំបុត្រអញ្ជើញរបស់បងប្រុសទៅឲ្យលោក មូន ចេអ៊ីន ដោយផ្ទាល់។ លោក មូន ចេអ៊ីន បានជួបជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើងដឹកនាំដោយលោក គីម យ៉ុងណាម នៅវិមានប្រធានាធិបតី Cheong Wa Dae នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ មួយថ្ងៃក្រោយកម្មវិធីបើកព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកនៅទីក្រុងព្យុងឆាង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយបញ្ចប់ជំនួប លោក Kim Eui-kyeom និយាយដែរថា ក្រៅពីប្រគល់លិខិតអញ្ជើញដែលមានអត្ថន័យចង់រឹតចំណងអន្តរកូរ៉េហើយនោះ លោកស្រី គីម យ៉ូចុង ក៏បានអញ្ជើញលោក មូន ចេអ៊ីន ផ្ទាល់មាត់ថែមទៀត។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ប្អូនស្ត្រីដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ក៏បានពាំនាំសម្ដីបងប្រុសខ្លួនដែលចង់ឲ្យលោក មូន ទៅទស្សនកិច្ចតាមពេលវេលាសមស្រប តែកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អ។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ទស្សនកិច្ចលោកស្រី គីម យ៉ូចុង នៅកូរ៉េខាងត្បូង ធ្វើឡើងក្នុងនាមជាប្រេសិតពិសេសរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង មិនសមាជិកប្រតិភូដើម្បីចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឡើយ។ ប្រតិភូចំនួន២២នាក់របស់ក្រុងព្យុងយ៉ាង គឺដឹកនាំដោយប្រធានសភាលោក គីម យ៉ុងណាម និងជាប្រមុខរដ្ឋមានតែឈ្មោះអត់អំណាច។ លោក គីម យ៉ុងណាម ក៏ជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដំបូងគេរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ ជាមួយនឹងការអញ្ជើញរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងមិនទាន់ផ្ដល់ចម្លើយភ្លាមឡើយ។ លោក Kim Eui-kyeom អះអាងថា លោក មូន ចេអ៊ីន ចង់ឲ្យកូរ៉េទាំងពីរបង្កើតស្ថានភាពចាំបាច់ជាមុនសិន ទើបលោកសម្រេចចិត្តទៅក្រុងព្យុងយ៉ាងតាមក្រោយ។ ក្នុងន័យនេះ លោក មូន ចេអ៊ីន ដែលធ្លាប់បង្ហាញជំហរចង់ទៅកូរ៉េខាងជើងដែរនោះ ទំនងចង់ឲ្យក្រុងព្យុងយ៉ាងបញ្ឈប់សកម្មភាពបង្កហេតុដូចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬការបាញ់មីស៊ីលជាដើម។ ក្នុងករណី លោក មូន ចេអ៊ីន សម្រេចចិត្តទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង និងជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន មែន នោះវានឹងក្លាយជំនួបកំពូលមេដឹកនាំកូរ៉េលើកទីបី ក្រោយសង្គ្រាមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េចប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ និងលើកជាដំបូងក្នុងរយៈពេលជាង១១ឆ្នាំ។ ជំនួបដំបូងរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០០ រវាងលោក គីម ដេជុង និងលោក គីម ជុងអ៊ីល ឯលើកទីពីរ គឺនៅឆ្នាំ២០០៧ រវាងលោក រ៉ូ មូយុន និងលោក គីម ជុងអ៊ីល ។ មេដឹកនាំទាំងបីសុទ្ធតែមរណភាពអស់ហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1601.txt

អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ម៉ៃ ផេន នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ បាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងត្រីភាគីអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន មិនមានការបែកបាក់ឡើយ និងស្ថិតលើផ្លូវជាមួយគ្នា១០០ភាគរយលើការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ លោក ម៉ៃ ផេន និយាយបែបនេះ ខណៈដែលកូរ៉េទាំងពីរកំពុងល្អូកល្អឺននឹងគ្នាអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងា ដែលធ្វើឲ្យគេយល់ថា អាចបង្កជារឿងល្អក់កករក្នុងសម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគី។

ខណៈការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវរងារនៅទីក្រុងព្យុងឆាងកំពុងធ្វើយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េក៏បានផ្លាស់ប្ដូរជាវិជ្ជមានដែរ។ វត្តមានលោកស្រី គីម យ៉ូចុង ប្អូនស្រីមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃការចាប់អារម្មណ៍នៃមនុស្សរាល់គ្នា។ ការអញ្ជើញប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន ឲ្យទៅទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង កាន់តែធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េប្រសើរឡើង ខណៈអាមេរិក និងជប៉ុនពិតជាមិនសូវរីករាយឡើយ។ ចំពោះការត្រូវរ៉ូវរបស់កូរ៉េទាំងពីរលើកនេះ អាមេរិកមិនគិតថាមានផលប៉ះពាល់ដល់សម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគីអាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនឡើយ។ ក្នុងដំណើរត្រឡប់ទៅអាមេរិកវិញ លោកអនុប្រធានាធិបតិ ម៉ៃ ផេន និយាយប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា អាមេរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន នឹងបន្តដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងការទូត រហូតដល់បោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ តាមពិតទៅ វត្តមានលោក ផេន នៅកូរ៉េខាងត្បូង ក៏មានគោលដៅទប់ស្កាត់ការប៉ុនប៉ងរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលចង់ប្រើប្រាស់ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកដើម្បីកេងចំណេញប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ អាមេរិកហាក់ប្រុងប្រយ័ត្នច្រើនចំពោះឥរិយាបថរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលអាមេរិកយល់ថា កូរ៉េខាងជើងឆ្លៀតឱកាសនេះដើម្បីគេចវេសពីទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ ឬក៏បង្កការប្រេះស្រាំក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងកូរ៉េខាងត្បូង និងអាមេរិក។ ក្នុងពេលស្នាក់នៅកូរ៉េខាងត្បូង អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះមិនបានជួបនិយាយអ្វី ឬសូម្បីតែចាប់ដៃជាមួយមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងដែលចូលរួមកម្មវិធីជាមួយគ្នា។ អំឡុងពេលបើកកម្មវិធីអូឡាំពិកថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ លោក ផេន និងលោកស្រី គីម អង្គុយនៅកៀកគ្នាបំផុត តែអ្នកទាំងពីរបានមិនមើលមុខគ្នាឡើយ។ លោក ផេន អង្គុយស្ងៀមធ្វើមិនដឹង ពេលដែលអត្តពលិកកូរ៉េទាំងពីរដង្ហែរក្បួនក្រោមទង់តែមួយ ខណៈដែលមេដឹកនាំផ្សេងទៀត ក្រោកឈរទះដៃសាទរយ៉ាងខ្លាំង។ មន្ត្រីអាមេរិកនិយាយថា លោកអនុប្រធានាធិបតី ផេន មិនមែនចង់គេចវេសពីមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើង ដែលមានវត្តមានក្នុងកម្មវិធីតែមួយឡើយ តែលោកមិនអើពើនឹងវត្តមានរបស់ពួកគេតែម្ដង។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនទាន់ជឿជាក់លើសម្ដីទន់ភ្លន់របស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅឡើយទេ ទោះជាប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ព្យុងយ៉ាងបង្ហាញជំហរទន់ភ្លន់ក្ដី។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននឹងនៅតែប្រកាន់ជំហរតឹងរ៉ឹងដាក់ព្យុងយ៉ាង និងបន្តសហការជាមួយសេអ៊ូល និងតូក្យូដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យបានខ្លាំងថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1603.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានយល់ព្រមជួបជាមួយមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅខែឧសភាខាងមុខ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ប្រេសិតកូរ៉េខាងត្បូងលោក Chung Eui-yong នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា នាដំណើរទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិក។ ជំនួបលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំគូសត្រូវទាំងពីរ នឹងផ្ដោតលើការរំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ កន្លងមក អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង សុទ្ធធ្លាប់បង្ហាញជំហរចង់ចរចាដូចគ្នា។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានទទួលសំណើរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ដើម្បីរៀបចំជំនួបមេដឹកនាំអាមេរិក-កូរ៉េខាងជើង។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Chung Eui-yong ប្រេសិតកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅសេតវិមាន បន្ទាប់ពីជួបជាមួយលោក ត្រាំ ។ លោក Chung បានប្រាប់លោក ត្រាំ ពីលទ្ធផលគាប់ចិត្តនៃទស្សនកិច្ចរបស់លោកនៅកូរ៉េខាងជើងកាលពីដើមសប្ដាហ៍នេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap មន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងដដែលនេះនិយាយថា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងប្ដេជ្ញាចិត្តរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ និងបានសន្យាមិនសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬមីស៊ីលឡើយ។ លោក Chung បន្តថា លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ពេញចិត្តនឹងលទ្ធផលដែលទទួលបាន និងបានយល់ព្រមជួបជាមួយលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅខែឧសភាខាងមុខ ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរជាអចិន្ត្រយ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ជុំវិញជំនួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងដែលធ្លាប់ផ្លោងសម្ដីដាក់គ្នានោះ លោក ត្រាំ បានបង្ហោះសារតាមបណ្ដាញសង្គម

article_1604.txt

ភ្នាក់ងារចំណីអាហារអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបន្តអំពាវនាវស្វែងរកជំនួយ និងមូលនិធិជាច្រើនលានដុល្លារ ដើម្បីសង្គ្រោះអាយុជីវិតប្រជាជនទូទាំងពិភពលោក ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពផុយស្រួយ និងស្រេកឃ្លានអាហារជាទីបំផុត ។

ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃ និងមហន្តរាយនៃអាកាសធាតុ បានធ្វើឲ្យភ្នាក់ងារកសិកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិ មានការព្រួយបារម្ភខ្លាំង ថា បញ្ហានេះនឹងបណ្តាលឲ្យប្រជាជនរាប់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក ត្រូវប្រឈម នឹងបញ្ហាស្រេកឃ្លាន និងបង្កឲ្យកើតមានមហន្តរាយមនុស្សជាតិទៀតផង ។ មហន្តរាយមនុស្សជាតិនោះ គឺជាការចាកចេញពីលំនៅ ដើម្បីស្វែងរកកន្លែងថ្មី និងអាហារដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវិត ។ ជាមួយនឹងការព្រួយបារម្ភនេះ នៅថ្ងៃ៧ កុម្ភៈ កន្លងទៅ នាយកផ្នែកចំណីអាហារ និងកសិកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Dominique Burgeon បានដំណើរយុទ្ធនាការអំពាវនាវរកមូលនិធិប្រមាណ ១,៦ ពាន់លានដុល្លារ ។ យុទ្ធនាការនេះ មានគោលដៅដើម្បីរកជំនួយក្នុងការរក្សាឲ្យបានផលិតកម្មចំណីអាហារ និងស្តារឡើងវិញនូវវិស័យកសិកម្ម ដែលលោកនាយករូបនេះ ជឿជាក់ថាជារឿងដ៏សារវ័ន្តក្នុងការទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ជីវិត ដោយសារការអត់អាហារ និងដើម្បីជួយឲ្យកិច្ចការសង្គ្រោះវិបត្តិមនុស្សជាតិកាន់តែរឹងមាំ ។ យុទ្ធនាការទប់ស្កាត់នេះហើយ ដែលលោកហៅថា ជាការបង្កើតជញ្ជាំងភ្លើងប្រឆាំងភាពស្រេកឃ្លាននោះ ។ លោក បន្ថែមថា ការអំពាវនាវជំនួយឆ្នាំ២០១៨នេះ ភាគច្រើនដើម្បីស្រោចស្រង់ប្រជាជនដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេស ដែលមានការផុយស្រួយបំផុតចំនួន ២៦ ដែលភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក ។ មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលជាប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ី ក៏ស្ថិតនៅក្នុងនោះផងដែរ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1605.txt

ទំនងជាទ្រាំលែងបានជាមួយនឹងបញ្ហាដដែលៗពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ នៃការឆេះព្រៃ និងដើម្បីលើកមុខមាត់ប្រទេសក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ Asian Games ផងដែរនោះ រដ្ឋាភិបាលហ្សាការតា បានព្រមានចាត់វិធានតឹងរឹងទៅលើមន្ត្រីមានសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន ប្រសិនមានករណីភ្លើងព្រៃជាថ្មី ហើយពួកគេ មិនអាចគ្រប់គ្រងបានល្អនោះ ។

« ប្រសិនមានភ្លើងឆេះព្រៃនៅក្នុងតំបន់គ្រប់គ្រងរបស់អ្នក (មន្ត្រីប៉ូលិស និងទាហាន) ហើយអ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រងវាបាននោះ, អ្នកនឹងត្រូវបណ្តេញចេញពីការងារហើយ ។ ខ្ញុំ នឹងហៅមេប៉ូលិស ឬទាហានដើម្បីបណ្តេញអ្នកចេញ »។ នេះគឺជាសេចក្តីការណ៍ព្រមានរបស់លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ ដែលត្រូវបានចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន The Jakarta Globe នៅថ្ងៃ ៧ កុម្ភៈ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោកប្រធានាធិបតី ក៏បានទទួលស្គាល់ពីការថយចុះនៃភ្លើងឆេះព្រៃ ក្រោមការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អាជ្ញាធរទាំងថ្នាក់កណ្តាល និងថ្នាក់មូលដ្ឋាន ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក ទទូចឲ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទទាំងនោះ បន្តការងារនោះឲ្យកាន់តែល្អថែមទៀត ដ្បិតកន្លងមក លោក អះអាងថា លោក ពិតជាពិបាកក្នុងការប្រឈមជាមួយនឹងមេដឹកនាំជិតខាង ។ មួយវិញទៀតនោះ នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏នឹងត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នៃ កីឡា Asian Games ផង ។ បើមានភ្លើងឆេះព្រៃ និងបង្កជាអព្ទពាសពេញអាកាស នោះឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងត្រូវអាប់ឱនកេរ្តិ៍ចំពោះមុខ បណ្តាប្រទេសចូលរួមជាក់ជាពុំខានហើយ ។ លោកប្រធានាធិបតី បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« នៅឆ្នាំ២០១៥ រាល់ពេល ដែលខ្ញុំ បានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី, ខ្ញុំ តែងតែទទួលបានការត្អូញត្អែរអំពីអព្ទ ដែលបណ្តាលមកពីភ្លើងឆេះព្រៃនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួកគាត់ ក៏បានទទួលស្គាល់ពីកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់យើងក្នុងឆ្នាំ២០១៦ និង២០១៧កន្លងទៅផងដែរ ។ តែយ៉ាងណា ខ្ញុំ សូមទទូចឲ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បំពេញការងារឲ្យបានល្អសម្រាប់ការដំណើរឲ្យបានរលូននៃ កីឡា Asian Games ។ កុំធ្វើឲ្យព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបំផ្លាញដោយអព្ទ និងភ្លើងឆេះព្រៃឲ្យសោះ » ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឥណ្ឌូណេស៊ី តែងតែជួបនឹងបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃជានិច្ច ដែលភាគច្រើនបណ្តាលមកពីការធ្វើអាជីវកម្មខុសច្បាប់ ។ អ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ រាល់ពេលមានភ្លើងឆេះព្រៃនោះ វា បានបង្កឡើងជាអព្ទពាសពេញអាកាសទាំងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីខ្លួនឯងផង ទាំងនៅលើអាកាសរបស់ប្រទេសជិតខាងរួមមានម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរីផង ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1606.txt

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី ១១ ខែមីនា គុយបារៀបចំការបោះឆ្នោតជាសកល ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកសភាថ្មី មុននឹងមានការជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីថ្មី សម្រាប់ដឹកនាំប្រទេស ជំនួសអ្នកនយោបាយត្រកូលកាស្ត្រូផងនោះ។ ការបោះឆ្នោតនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំគុយបា ដែលដើរតាមរបបសង្គមនិយម តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០។

ប្រជាជនប្រហែលប្រាំបីលាននាក់ ចេញទៅបោះឆ្នោត ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកសភាថ្មី ៦០៥ រូប នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ១១ មីនា។ សមាជិកសភាថ្មីទាំងអស់នេះ នឹងមានភារកិច្ចជ្រើសរើសអ្នកស្នងតំណែងលោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ ដែលវាមានវ័យ ៨៦ឆ្នាំ ដែលនឹងចុះចេញពីតំណែង នៅខែមេសាខាងមុខ។ លទ្ធផលផ្លូវការ នឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃចន្ទី ទី ១២ ខែមីនានេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រជាជនដែលទៅចូលរួមបោះឆ្នោត មានរហូតដល់៩០ ភាគរយឯណោះ បើទោះជានៅគុយបា ការបោះឆ្នោតជាការស្ម័គ្រចិត្តក៏ដោយចុះ។ ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតនេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិ និងគាំទ្រអធិបតេយ្យ និងបដិវត្តន៍ ហើយការបោះឆ្នោតនេះ បង្ហាញពីការកែទម្រង់ របៀបរបបដឹកនាំនៅគុយបាផងដែរ។ អតីតយោធាចូលនិវត្តន៍ ដែលមានវ័យ ៨២ ឆ្នាំ លោក Rigoberto Celorio បានលើកឡើងថា វាជារឿងចាំបាច់ ដែលមានការបោះឆ្នោតកន្លងមក ព្រោះថា យើងនឹងបោះឆ្នោតរើសអ្នកដឹកនាំថ្មី ដែលនឹងបំពេញតួនាទីដឹកនាំប្រទេសទៅមុខ។ លោកបន្ថែមថា លោកមានវ័យចំណាស់ ហើយវាចាំបាច់ដែលត្រូវចូលនិវត្តន៍។ ចំណែកការផ្លាស់ប្តូរ វានឹងប្រឈមបញ្ហាច្រើន ប៉ុន្តែនេះជាក្រឹត្យក្រមធម្មជាតិ។ ត្រឡប់មកវិញ គេរំពឹងថា ក្រោយការបោះឆ្នោតសភានេះ វាប្រហែលជាលើកដំបូងបំផុតហើយ ដែលគុយបា នឹងមានប្រធានាធិបតីថ្មី ដែលមិនចេញពីគ្រួសារត្រកូលកាស្ត្រូ ឬក៏ជាអ្នកនយោបាយដែលធ្លាប់ចេញពីចលនាបដិវត្តន៍នោះ។ ប្រធានាធិបតីគុយបាបច្ចុប្បន្ន លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ បានប្រកាសហើយថា លោក មិនស្វែងរកឱកាសធ្វើជាប្រធានាធិបតីបន្តទៀតឡើយ។ លោក បានឡើងកាន់តំណែងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ បន្ទាប់ពីបងប្រុសរបស់លោក ហ្វីដែលកាស្ត្រូ បានសម្រេចចុះចេញតំណែង ដោយសារមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតនេះ លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ នឹងនៅបន្តធ្វើជាលេខាធិការទីមួយនៃបក្សកុម្មុយនីស្តគុយបា រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២១ ថ្វីបើលោកមិនត្រូវការកៅអីប្រធានាធិបតីក៏ដោយចុះ។ - អ្នកណាអាចជាប្រធានាធិបតីគុយបាថ្មី? ក្រោយពេលបោះឆ្នោតសភារួចរាល់ហើយ សមាជិកសភាថ្មីនេះ នឹងទទួលខុសត្រូវក្នុងការជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ ដែលមានសមាជិក ៣១ នាក់។ ចំណែកអ្នកដែលត្រូវបានគេជ្រើសរើសជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សានេះ នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីដោយស្វ័យប្រវត្តិតែម្តង។ គេមើលឃើញថា អនុប្រធានាធិបតីទីមួយ លោក Miguel Diaz-Canel ទំនងនឹងក្លាយជាអនាគតប្រធានាធិបតីគុយបា នៅពេលខាងមុខ។ លោក Diaz-Canel កើតក្រោយសម័យបដិវត្តន៍ ហើយលោកចាប់ផ្តើមការងារជាវិស្វករម្នាក់ មុននឹងឡើងតំណែងជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ក្លាយជាអនុប្រធានាធិបតី។ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា លោក Diaz-Canel ស្ថិតក្រោមការដឹកនាំ និងបង្ហាត់បង្រៀន ពី លោក រ៉ាអ៊ូលផងដែរ។ ក្នុងពេលទៅបោះឆ្នោត លោក Miguel Diaz-Canel បានអះអាងថា ចលនាបដិវត្តន៍នឹងបន្តទៅមុខទៀត ហើយសន្តិភាព សេរីភាព ឯករាជភាព និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រជាជនគុយបា នឹងបន្តមានជារៀងដរាបផងដែរ។ វាបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ ពីការប្តេជា្ញចិត្តរបស់អ្នកនយោបាយរូបនេះ ក្នុងការដឹកនាំប្រទេសគុយបា ឲ្យរីកចម្រើនទៅមុខផង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សាស្ត្រាចារ្យ Julio Cesar Guanche ជំនាញច្បាប់ និងប្រវត្តិសាស្ត្របានលើកឡើងថា ប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់គុយបា លែងឡើងកាន់អំណាច តាមរយៈការកំណត់ថា តើបុគ្គលនោះ មានប្រវត្តិធ្លាប់ចូលរួមក្នុងចលនាបដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៩៥៩ ឬអត់ហើយ។ គេនឹងជ្រើសរើសតាមសមត្ថភាព និងការដឹកនាំរបស់បុគ្គលនោះវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1607.txt

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានសារភាពជាសាធារណៈថា លោកមិនចង់ឲ្យអតីតសហភាពសូវៀតដួលរលំឡើយ ហើយបើអាចផ្លាស់ប្ដូរអតីតកាលបាន លោកនឹងការពារសហភាពសូវៀតពីការបែកខ្ញែកទៅជាប្រទេសឯករាជ្យជាច្រើន។ លោក ពូទីន ថ្លែងបែបនេះ ក្នុងវេទិកាជាមួយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯទីក្រុង Kaliningrad នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា។ ប៉ុន្តែលោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីក៏អះអាងថា លោកចង់រស់នៅសម័យបច្ចុប្បន្នជាង។

នៅក្នុងវេទិកាសារព័ត៌មានស្ដីពីយុត្តិធម៌ និងការពិត ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ត្រវបានអ្នកចូលរួមសួរសំណួរយ៉ាងច្រើនទាក់ទងបញ្ហាប្រទេសជាតិ និងបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺអ្នកចូលរួមបានសួរលោក ពូទីន ពីការរស់នៅក្នុងពេលវេលាផ្សេង និងការផ្លាស់ប្ដូររឿងរ៉ាវដែលកើតឡើងពីអតីតកាល។ និយាយរឿងត្រឡប់ទៅអតីតកាលនេះ លោក ពូទីន ក៏រំឭកដល់ការដួលរលំអតីតសហភាពសូវៀតតែម្ដង។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT មេដឹកនាំរុស្ស៊ីរូបនេះបញ្ជាក់ថា បើសិនជាឱកាសអាចផ្លាស់ប្ដូរព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រណាមួយនោះ លោកនឹងទប់ស្កាត់ការបែកបាក់របស់សហភាពសូវៀតនៅចុងឆ្នាំ១៩៩១ ។ លោក ពូទីន ដែលដឹកនាំរុស្ស៊ីជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋជាច្រើននៅសល់ពីការបែកចេញនៃអតីតសហភាពសូវៀត ចាត់ទុកការបែកខ្ញែកនេះ ជាសោកនាដកម្មភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ធំបំផុតប្រចាំសតវត្សរ៍ទី២០ ។ ទោះជាចង់ការពារសហភាពសូវៀតមែន តែមិនមែនមានន័យថា លោក ពូទីន ចង់រស់នៅសម័យកាលនោះឡើយ។ នៅពេលសួរថា សម័យកាលណាមួយដែលចង់រស់នៅ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីបានជ្រើសរើសសម័យកាលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោកបានឆ្លើយដោយឥតលាក់លៀមថា៖ «អ្នកឃើញទេ ដូនតារបស់ខ្ញុំសុទ្ធតែជាកញ្ជះគេ តែខ្ញុំជាប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីសព្វថ្ងៃ»។ ទន្ទឹមនឹងការចង់ផ្លាស់ប្ដូរអតីតកាល និងប្រាថ្នារស់នៅក្នុងបច្ចុប្បន្នកាលក្នុងឋានៈជាប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក ពូទីន បានបដិសេធឆ្លើយសំណួរទាក់ទងអនាគតកាល។ អតីតមន្ត្រីចារកម្មសម័យសហភាពសូវៀតរូបនេះមិនបានផ្ដល់ចម្លើយទេ ទាក់ទងសំណួរជុំវិញហេតុការណ៍អាចកើតឡើងចំពោះរូបលោកនៅរយៈពេល៥ទៅ១០ឆ្នាំខាងមុខ។ ការណ៍ដែលលោក ពូទីន មិនចង់និយាយរឿងអនាគត ទំនងជាលោកមិនចង់បង្កើតការសង្ស័យណាមួយចំពោះការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី ដែលគ្រោងធ្វើនៅពីរសប្ដាហ៍ទៀត។ លោក ពូទីន រំពឹងថា នឹងឈ្នះការបោះឆ្នោតនេះ និងបន្តកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីទៀត ខណៈដែលបេក្ខជនប្រឆាំងសំខាន់ៗត្រូវបានរារាំងជាស្រេចនោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1608.txt

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានមើលឃើញវិបត្តិនយោបាយរបស់ម៉ាល់ឌីវ គឺជារឿងផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសនោះទេ ។ ក្រុងប៉េកាំង ក៏ចង់ឃើញសហគមន៍អន្តរជាតិចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហានេះក្នុងន័យស្ថាបនា ដើម្បីបញ្ចៀសការធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែសាំញ៉ាំ និងធ្ងន់ធ្ងរជាងមុខ ខណៈសហគមន៍អន្តរជាតិ បានព្រមានពីការបាត់បង់លទ្ធិប្រធានាធិបតេយ្យដោយសាររដ្ឋាភិបាលម៉ាល់ឌីវបច្ចុប្បន្ន ។

សូមរម្លឹកបន្តិចថា នៅសប្តាហ៍មុននេះ ប្រធានាធិបតីម៉ាល់ឌីវលោក Yameen បានសម្រេចប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្នរយៈពេល ១៥ថ្ងៃ ក្រោយពេលដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបានបដិសេធអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល ដែលទាមទារឲ្យដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ ប្រាំបួនរូបនោះ។ មិនត្រឹមតែមិនអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចតុលាការប៉ុណ្ណោះទេ ប្រធានាធិបតីរូបនេះថែមទាំងបញ្ជាឲ្យគេចាប់ខ្លួនប្រធានតុលាការកំពូល និងចៅក្រមម្នាក់ រួមជាមួយអតីតប្រធានាធិបតី Maumoon Abdul Gayoom ដែលគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាបងប្អូនបង្កើតម្តាយទីទៃរបស់លោក Yameen ផងដែរនោះ។ ប្រាកដណាស់ ទង្វើនេះ មិនទទួលបានការគាំទ្រពីសហគមន៍អន្តរជាតិឡើយ ។ ជាក់ស្តែងនោះ ទាំងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទាំងឧត្តមស្តងការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ រួមទាំងអាមេរិកផងដែរនោះ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភខ្លាំងពីការថយក្រោយនៃប្រជាធិបតេយ្យម៉ាល់ឌីវ និងថែមទាំងទទូចឲ្យប្រមុខម៉ាល់ឌីវ ធានាឡើ់ងវិញពីការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងនីតិរដ្ឋទៀតផង ។ តែសម្រាប់ចិនវិញ មិនចាត់ទុកបញ្ហានេះ គឺជារឿងធ្ងន់ធ្ងរដែលសហគមន៍អន្តរជាតិគួរលូកដៃឡើយ ។ នាសន្នសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ៧ កុម្ភៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Geng Shuang បានអះអាងថា អ្វីដែលកំពុងតែកើតឡើងនៅក្នុងម៉ាល់ឌីវ គឺជាផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសម៉ាល់ឌីវនោះទេ ហើយភាគីពាក់ព័ន្ធ ក៏គួរតែដោះស្រាយបញ្ហានេះតាមរយៈកិច្ចសន្ទនា និងពិគ្រោះយោបល់ ។ អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ សង្កត់ធ្ងន់ដែរថា៖« សហគមន៍អន្តរជាតិ ក៏គួរតែដើរតួនាទីបែបស្ថាបនាដោយផ្អែកលើគោលការណ៍នៃការគោរពអធិបតេយ្យរបស់ម៉ាល់ឌីវ ជំនួសដោយសារធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ » ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1609.txt

មេដឹកនាំគណបក្សកុំម្មុយនីស្តដ៏ធំនៅនេប៉ាល់ លោក Khadga Prasad Oli បានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់នេប៉ាល់ នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៥ ខែកុម្ភៈ បន្ទាប់ពីគណបក្សរបស់លោកទទួលបានជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោត កាលពីជាងពីរខែមុន។

បើតាមការផ្សាយរបស់ AFP លោក Khadga Prasad Oli នឹងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី ដែលនេប៉ាល់បានប្តូររបបពីរាជានិយមហិណ្ឌូ ទៅជាសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ នារយៈពេល១១ឆ្នាំ ក្រោយការបញ្ចប់ចលនាបះបោរម៉ៅនិយម។ លោក Khadga Prasad Oli អាយុ៦៥ឆ្នាំ ជាមនុស្សដែលស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ លោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៤១នៃរដ្ឋហិមាល័យ ដោយត្រូវជំនួសតំណែងលោក Sher Bahadur Deuba ដែលបានប្រកាសលាលែងក្រោយកាន់តំណែងបាន៨ខែ។ នេប៉ាល់បានប្រកាន់របបសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៨មក ដោយមានលោកស្រី Bidhya Devi Bhandari ជាប្រធានាធិបតីចាប់តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_161.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអន្តរកាលរបស់ស៊ីរីថ្មី លោក Mohammed al-Bashir នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ បានប្រកាសថា នេះជាពេលវេលាដែលត្រូវគិតគូរលើស្ថិរភាព និងភាពស្ងប់ស្ងាត់ ក្នុងប្រទេស។ លោក al-Bashir ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីអន្តរកាល ដែលនឹងកាន់តំណែងនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥។

អត្ថបទទាក់ទង ក្រោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដួលរលំ លោក Assad និងគ្រួសារ ភៀសខ្លួនទៅមូស្គូ ក្រោយលោក Bashar al-Assad ចុះចេញពីតំណែង និងរដ្ឋាភិបាលត្រូវបានផ្តួលរលំ ស៊ីរីដែលកាន់កាប់បណ្ដោះអាសន្នដោយក្រុមឧទ្ទាម បានតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអន្តរកាលថ្មី ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសរយៈពេលខ្លី។ ក្រុមឧទ្ទាមដែលបានកាន់កាប់ទីក្រុង ដាម៉ាស បានតែងតាំងលោក Mohammed al-Bashir ឱ្យកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីអន្តរកាលរបស់ស៊ីរី រហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសតាមទូរទស្សន៍នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ។ «ឥឡូវនេះ ជាពេលវេលាសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនេះ(ពលរដ្ឋស៊ីរី) ទទួលយកនូវស្ថិរភាព និងភាពស្ងប់ស្ងាត់»។ លោក al-Bashir បាននិយាយបែបនេះ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសរបស់បណ្ដាញទូរទស្សន៍ Al Jazeera។ លោក Mohammed al-Bashir គឺជាអ្នកនយោបាយ, វិស្វករ និងសមាជិកក្រុមឧទ្ទាម Hayat Tahrir al-Sham ដែលបានរួមចំណែកផ្ដួលរដ្ឋាភិបាលលោក al-Assad។ ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះ បានធ្វើឡើងក្រោយកិច្ចពិភាក្សារវាង លោក Abu Mohammed al-Jolani ដែលជាមេដឹកនាំក្រុមឧទ្ទាម Hayat Tahrir al-Sham និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Mohammed al-Jalali នៅថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ដោយបានព្រមព្រៀងគ្នាលើការផ្ទេរអំណាច។ លោក Abu Mohammed al-Jolani បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky News នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ថាពលរដ្ឋស៊ីរី គឺឆ្អែតឆ្អន់នឹងសង្គ្រាម និងភាពចលាចលគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ លោក បន្តថា ស៊ីរី នឹងត្រូវកសាងសារជាថ្មី ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍ។ គួរជម្រាបថា អតីតប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក al-Assad បានចុះចេញពីតំណែង និងនាំគ្រួសារគេចខ្លួន និងទទួលសិទ្ធិជ្រកកោនក្នុងទីក្រុងមូស្គូ របស់រុស្ស៊ី។ នេះបើតាមប្រភពពីវិមានក្រេមឡាំង នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ។ សង្គ្រាមស៊ីវិលជិត១៤ឆ្នាំនៅស៊ីរី បានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល៥សែននាក់ និងបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋពាក់កណ្ដាលប្រទេស ចាក់ចេញពីស្រុកកំណើត។ បន្ថែមពីនេះ ពលរដ្ឋស៊ីរីរាប់លាននាក់ បានភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេស។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក លោក អាន់តូនី ប្លីងខិន បានជំរុញឱ្យបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗ គាំទ្រដំណើការនយោបាយស៊ីរី ប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ លោក ប្លីងខិន អះអាងថា អាម៉េរិក នឹងទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ស៊ីរី បើសិនជាគ្រប់លក្ខខណ្ឌកំណត់។ «អ្វីដែលអាម៉េរិកត្រូវការ គឺរដ្ឋាភិបាលថ្មីដែល អាចដឹកនាំស៊ីរីឱ្យគេចផុតពីការប្រើប្រាស់ជាទីតាំងសម្រាប់ក្រុមភេវរកម្ម»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខការទូតអាម៉េរិក។ គួរបញ្ជាក់ថា ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលលោក al-Assad ដួលរលំជាស្ថាពរ កងទ័ពជើងអាកាសអាម៉េរិក បានវាយប្រហារទីតាំងជាច្រើន ក្នុងទឹកដីស៊ីរី ដែលត្រូវបានអះអាងថា ជាទីកន្លែងរបស់ក្រុមភេវរករ។ ស្របពេលគ្នានេះ អុីស្រាអែល ក៏បានវាយប្រហារលើស៊ីរី ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1610.txt

អង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីន (PLO) បានបើកផ្លូវឲ្យមានការព្យួរការទទួលស្គាល់រដ្ឋអ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ៣ ខែកុម្ភៈកន្លងទៅដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបន្តសាងសង់សំណង់ខុសច្បាប់ និងការទទួលស្គាល់ក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែល។ ទោះមិនទាន់មានការអនុវត្តជាផ្លូវការក៏ដោយ ការបញ្ចប់ការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលនឹងអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ដំណើរកសាងសន្តិភាពរវាងភាគីទាំងពីរ។

គណៈកម្មាធិការប៉ាឡេស្ទីនមួយនឹងត្រូវបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលប៉ាឡេស្ទីនដើម្បីសិក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងការព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលជារដ្ឋ ក្រោយមានកិច្ចប្រជុំពិសេសរវាងសមាជិកអង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីននៅថ្ងៃសៅរ៍។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីនបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសរយៈពេលបីម៉ោងដើម្បីពិភាក្សាពីវិធានការប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែលនេះ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាមិញក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំនេះត្រឹមបើកភ្លើងខៀវឲ្យមានការរៀបចំព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនមានអនុភាពអនុវត្តភ្លាមៗឡើយ វាលែងតែមានការសម្រេចពីប្រមុខអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីលោក ម៉ាមូត អាបាស។ គណៈកម្មការប្រតិបត្តិនៃអង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីនបានទទូចឲ្យប្រធានាធិបតី អាបាស ប្រញាប់ប្រញាលរៀបចំគម្រោងដើម្បីបញ្ចប់ការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែល និងផ្តាច់ទំនាក់ទំនងក្នុងកម្រិតនយោបាយ រដ្ឋបាល សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខផង។ តាមពិតទៅប៉ាឡេស្ទីនទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨ ហើយវាក៏ជាពេលដែលប៉ាឡេស្ទីនបង្កើតទំនាក់ទំនងនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអ៊ីស្រាអែលដូចគ្នា។ ត្រឡប់មកវិញ ការសម្រេចបើកផ្លូវនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាមជ្ឈិមប៉ាឡេស្ទីនបានស្នើសុំឲ្យមានការចាត់វិធានការបន្ទាន់ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការបន្តសាងសង់សំណង់លំនៅដ្ឋានរបស់អ៊ីស្រាអែលលើទឹកដីប៉ាឡេស្ទីនដែលខ្លួនកាន់កាប់ខុសច្បាប់ ក៏ដូចជាការទទួលស្គាល់ហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែលរបស់អាមេរិកនោះ។ ក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសទទួលស្គាល់ហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែលជាផ្លូវការ កាលពីដើមខែធ្នូឆ្នាំមុន ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីនខឹងសម្បារជាខ្លាំង ហើយពួកគេក៏ទាមទារឲ្យមានការព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលរហូតដល់អ៊ីស្រាអែលឈប់សង់សំណង់ខុសច្បាប់ដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការព្យួរការទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលពីសំណាក់ប៉ាឡេស្ទីននឹងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមធំថ្មីមួយសម្រាប់ការធានាសន្តិសុខនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយវាក៏ប៉ះពាល់ដល់ដំណើរនៃកិច្ចចរចាសន្តិភាព(ដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរ) ដែលកំពុងតែដង្ហោយរកការសង្គ្រោះស្រាប់នោះ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះដែរ បណ្តាអ្នកការទូតជាច្រើនជាពិសេសអឺរ៉ុបបានទទូចឲ្យប្រមុខរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនលោក ម៉ាមូត អាបាស ពិចារណាឲ្យបានដិតដល់ចំពោះការដាក់ចេញវិធានការនានា ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែអាក្រក់ផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1611.txt

សិស្សសាលាថៃបាននាំគ្នាដង្ហែររូបត្លុកនិងបដាក្នុងន័យចម្អកឲ្យឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនិងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិដែលពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់នាឡិកាដៃតម្លៃរាប់ម៉ឺនដុល្លារ ហើយទំនងជាពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយផង។ រឿងអាស្រូវនាឡិកាដៃនេះជារឿងចម្រូងចម្រាសនៅថៃ ហើយវាក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់របបសឹកខ្លាំងដែរ ប៉ុន្តែរបបនេះព្យាយាមការពារ និងប្តឹងរាល់បុគ្គលណាដែលហ៊ានកកូរកកាយរឿងនេះដែរ។

ជំពាក់វាក់វិននឹងរឿងអាស្រូវនាឡិកាដៃរបស់មន្ត្រីលំដាប់ទីពីរនៃរបបសឹកថៃលោកឧបកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថៃ Prawit Wongsuwan នៅតែរសើបខ្លាំងក្នុងបរិបទនយោបាយថៃបច្ចុប្បន្ន។ សាធារណជនថៃហាក់មិនញញើតនឹងការគំរាម ឬចាត់វិធានការតបតរបស់របបសឹកឡើយ ហើយពួកគេបន្តទិតៀន និងចម្អកឲ្យមេដឹកនាំរបបសឹកជាបន្តបន្ទាប់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី ៣ ខែកុម្ភៈ មុនបើកការប្រកួតបាលទាត់ជាផ្លូវការនៅក្រុងបាងកក សិស្សសាលាមួយក្រុមបាននាំគ្នារៀបចំក្បួនដង្ហែរដោយមានបដា និងរូបត្លុកចម្អកឲ្យឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដែលមាននាឡិកាដៃតម្លៃរាប់ម៉ឺនដុល្លារប្រើប្រាស់។ បញ្ហាសំខាន់គឺលោកមានរបស់ថៃ្ល តែមិនប្រកាសទ្រព្យឲ្យគេដឹងឡើយដែលវាមិនខុសពីពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយឡើយ។ ក្រៅពីនេះ គេក៏ឃើញ រូបត្លុកខ្លះចម្អកឲ្យលោក Prawit ដែលយកលេសថា លោកខ្ចីនាឡិកាដៃមិត្តភក្តិប្រើប៉ុណ្ណោះ។ កន្លងមកនេះ របបសឹកថៃបានព្យាយាមការពារមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះរបបនេះក៏បានចេញវិធានការក្តៅប្រឆាំងរាល់សកម្មជន ឬអ្នកណាក៏ដោយដែលហ៊ានកកូរកកាយ ឬចោទប្រកាន់លោក Prawit ផងដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន បណ្តឹងតាមផ្លូវច្បាប់ត្រូវបានគេរៀបចំឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសកម្មជនជាច្រើននាក់ដែរ។ តាមពិតទៅ រឿងអាស្រូវនេះផ្ទុះឡើងកាលពីដើមខែធ្នូឆ្នាំមុន ពេលដែលលោក Prawit បានពាក់នាឡិកាដៃម៉ាក Richard Mille ដែលមានតម្លៃថ្លៃហួសស្មានដែលមានតម្លៃ ២,៦ លានបាត ឬស្មើ ៧៧០០០ដុល្លារនោះ។ ប៉ុន្តែក្រោយការស្រាវជ្រាវ គេរកឃើញថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេញមិនបានប្រកាសថាខ្លួនមាននាឡិកាថ្លៃបែបនេះឡើយពេលដែលលោកប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិនៅគណៈកម្មការប្រឆាំងអំពើពុករលួយកាលពីឆ្នាំ ២០១៤នោះ។ រាល់សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទាំងអស់មានកាតព្វកិច្ចប្រកាសរាល់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់របស់ខ្លួនតាមការកំណត់ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ កាលពីឆ្នាំ ២០១៤ លោកបានប្រកាសថា លោកមានទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ ២,៥លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងនោះមានលុយសុទ្ធ ១,៥លានដុល្លារដម្កល់ទុកក្នុងធនាគារ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1612.txt

រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃចន្ទនេះ បានស្នើច្បាប់មួយដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានមិនពិត (Fake News) ដោយអ្នកផលិតប្រឈមជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល១០ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែចំណាត់ការនេះ ប្រឈមនឹងការរិះគន់ផងដែរ ខណៈការបោះឆ្នោតជិតមកដល់។

រដ្ឋាភិបាលនៅប្រទេសមួយចំនួន បានបើកយុទ្ធនាការប្រឆាំងព័ត៌មានមិនពិត ឬ Fake News តាមរយៈការតាក់តែងច្បាប់ដើម្បីដាក់ទោសពៃរ៍។ ប៉ុន្តែបើតាមការផ្សាយរបស់ AFP ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សមានការព្រួយបារម្ភថា អាជ្ញាធរបានយកវាធ្វើជាលេសដើម្បីរឹតត្បិតការបញ្ចេញមតិ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Najib Razak ដែលកំពុងរងការរិះគន់ពីបណ្តាញសារព័ត៌មានទាក់ទងនឹងករណីពុករលួយនោះ បានលើកគម្រោងស្នើច្បាប់ទៅកាន់រដ្ឋសភា ទាក់ទងនឹង Fake News។ វាជារឿងល្អមួយក្នុងការទប់ស្កាត់ភាពចលាចល ដោយសារតែព័ត៌មានមិនពិត ប៉ុន្តែក្រុមប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិល មើលឃើញផ្ទុយពីនេះ ខណៈការបោះឆ្នោតកាន់តែខិតជិតមកដល់។ តំណាងរាស្ត្របក្សប្រឆាំងលោក Charles Santiago បានលើកឡើងប្រាប់ AFP ថា សំណើច្បាប់នេះ ជាអាវុធដ៏មានថាមពលសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការបំបិទមតិរិះគន់ទូទាំងប្រទេស។ សំណើច្បាប់បានលើកឡើងថា ព័ត៌មានមិនពិត ក្លាយជាការព្រួយបារម្ភជាសកលមួយ ហើយច្បាប់ថ្មី មានគោលដៅលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពសាធារណៈ ក៏ដូចជាការធានាសិទ្ធិបញ្ចេញមតិផងដែរ។ កម្រិតទោសពិន័យ បានលើកឡើង បុគ្គលដែលអាជ្ញាធររកឃើញថា បានបង្កើត និងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន Fake News ប្រឈមជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ទៅ១០ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ដល់ទៅ១៣០ ០០០ដុល្លារអាមេរិក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)