Vanda10/khmer_text_articles_data · Datasets at Hugging Face

file_name stringlengths 13 17	summary stringlengths 1 1.09k	full_article stringlengths 5 22k
article_1707.txt	អង្គការអន្តរជាតិ HWPL បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រចាំឆ្នាំស្តីពីកសាង និងផ្សព្វផ្សាយសន្តិភាពទៅកាន់ពិភពលោក។ កិច្ចប្រជុំកំពូលប្រចាំឆ្នាំលើកទី ៣ នេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល (Seoul) ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដោយមានអ្នកចូលរួមរាប់ពាន់នាក់មកពីជុំវិញពិភពលោក។	មេដឹកនាំសាសនា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលអន្តរជាតិ អ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ នៅជុំវិញពិភពលោក បានមកជួបជុំគ្នា នៅទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីជជែកគ្នាពីបញ្ហាសន្តិភាពរបស់ពិភពលោក។ កិច្ចប្រជុំកំពូលប្រចាំឆ្នាំសម្ពន្ធភាពពិភពលោកនៃសន្តិភាពសាសនា ( WARP Summit) ធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ១៧ ដល់ថ្ងៃទី ១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៧ ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការអង្គការអន្តរជាតិ HWPL ដោយមានអ្នកចូលរួមរាប់ពាន់នាក់។ កិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី ៣ នៅឆ្នាំ ២០១៧ នេះ ផ្តោតសំខាន់ទៅលើប្រធានបទនៃការបង្កើត និងការរក្សាសន្តិភាពពិភពលោក ជាពិសេសការស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រថ្មី ដើម្បីកសាងសន្តិភាពរវាងរដ្ឋាភិបាល និងនិងប្រជាជន នៅបណ្តាប្រទេសនៅលើពិភពលោក។ លោក Man Hee Lee ព្រឹទ្ធបុសរបស់អង្គការអន្តរជាតិ HWPL ( Heavenly Culture, Word Peace, Restoration of Light ) បានជំរុញឲ្យមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល មេដឹកនាំសាសានា រួមគ្នាជាធ្លុងមួយដើម្បីកសាងសន្តិភាព និងផ្ញើសារសន្តិភាពទៅកាន់ពិភពលោកទាំងមូល។ ជាងនេះទៀត លោកព្រឹទ្ធបុរស Mam Hee Lee ក៏អំពាវនាវឲ្យប្រជាជន នៅលើពិភពលោកត្រូវធ្វើខ្លួនជាអ្នកនាំសារសន្តិភាពគ្រប់គ្នា។ លោក Man Hee Lee លោកព្រឹទ្ធបុរសបន្ថែមយ៉ាងនេះថា៖« មនុស្សគ្រប់គ្នានៅលើលោកនៅពេលដែលគេសួរថា តើអ្នកត្រូវការសន្តិភាពឬសង្គ្រាម? ពួកគេប្រាកដជាឆ្លើយថា ត្រូវការសន្តិភាពហើយ។ ដូច្នេះ ប្រសិនមនុស្សត្រូវការសន្តិភាព គ្មានហេតុផលណា ដែលត្រូវបង្កើតសង្គ្រាមនោះទេ។ យើងរួមគ្នា ដើម្បីសន្តិភាពពិភពលោកយើង និងអ្នកជំនាន់ក្រោយ»។ ជាមួយគ្នាព្រឹទ្ធនារីរបស់អង្គការក្រុមសន្តិភាពស្ត្រីអន្តរជាតិ (IWPG)លោកស្រី Nam Hee Kim បាននិយាយពីការអប់រំសន្តិភាព។ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានប្រមាណ ១០០ នាក់មកពី ៤៥ ប្រទេស លោកស្រី បញ្ជាក់យ៉ាងនេះថា៖« ការអប់រំស្តីពីសន្តិភាពត្រូវចាប់ផ្តើមពីគ្រសារ សាលារៀន រដ្ឋាភិបាល រហូតដល់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាពនៃសន្តិភាព»។លោកស្រី បន្តថា អង្គការរបស់លោកស្រី នៅជាមួយអង្គការអន្តរជាតិ HWPL ជានិច្ច ដើម្បីរួមគ្នាកសាងសន្តិភាព។ លោកស្រី Nam Hee Kim មានសម្លៀកបំពាក់ពណ៌លឿង សូមបញ្ជាក់ អង្គការ HWPL បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១២ នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដោយលោក Man Hee Lee ជាស្ថាបនិក។ អង្គការនេះ ជាអង្គការអន្តរជាតិ ដែលមិនរកប្រាក់ចំណេញ និងបង្កើតឡើង ដើម្បីសន្តិភាព ដោយសហការជាមួយ ការិយាល័យព័ត៌មានសាធារណៈរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDPI)៕ លោក Man Hee Lee លោកស្រី Nam Hee Kim មានសម្លៀកបំពាក់ពណ៌លឿង អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1708.txt	រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានប្តេជ្ញាពង្រឹងសមត្ថភាព និងវត្តមានរបស់ខ្លួននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ។ ការប្តេជ្ញានេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែល បានឃើញពីវត្តមានរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុននៅឥណ្ឌូណេស៊ី បានចូលរួមសកម្មក្នុងការបង្កើតការងារសម្រាប់ពលរដ្ឋជាង៤,៧លានហើយនោះ ។	អគ្គរដ្ឋទូតជប៉ុនប្រចាំឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Masafumi Ishii នៅថ្ងៃ១២ តុលា បានថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីមួយនៅក្រុងហ្សាការតាថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ពិតជាមានការប្តេជ្ញាយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការរក្សា និងកសាងភាពជាដៃគូជាមួយនឹងឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាគូយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់បំផុតមួយរបស់ជប៉ុនក្នុងរយៈពេលវែង ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី The Jakarta Post ។ លោកអគ្គរដ្ឋទូត បានបន្ថែមថា ជោគជ័យមួយនៃភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច អាស្រ័យលើទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយ ហើយ វា ក៏នឹងបង្កើតឲ្យក្លាយជាទំនាក់ទំនងឈ្នះ-ឈ្នះផងដែរ ។ តំណាងការទូតក្រុងតូក្យូ បានពន្យល់ទៀតថា ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន បានចូលរួមក្នុងវិស័យដែលជាផលិតផលសរុបក្នុងស្រុកផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីរហូតដល់ ១០ភាគរយ ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ៥២,៥ ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំមុន ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ក៏បានចូលរួមវិនិយោគដ៏ធំនៅក្នុងរោងចក្រថាមពលវារីអគ្គិសនីនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលមានសមត្ថភាព ៨ ៧៤០ មេហ្គាវ៉ាត់ឯណោះ ។ បើតាមសារព័ត៌មាន The Jakarta Post ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាទិសដៅធំបំផុតទីបីរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ខណៈទិសដៅទីមួយ និងទីពីរ គឺឥណ្ឌា និងចិន ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1709.txt	រដ្ឋមន្ត្រីសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនឡាវ លោក Bounchanh Sinthavong បានកោតសរសើរពីគុណភាពផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន ចិន-ឡាវ កំពុងត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយក្រុមហ៊ុនចិន ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវៀងចន្ទន៍ ថែមទាំងមើលឃើញផលប្រយោជន៍ជាច្រើន នៃការតភ្ជាប់នេះផងដែរ ។	លោករដ្ឋមន្ត្រី Bounchanh Sinthavong នៅថ្ងៃទី៣០ សីហាកន្លងទៅ បានត្រួតពិនិត្យមើលគម្រោងផ្លូវរថភ្លើងតភ្ជាប់រវាងប្រទេសចិន និងឡាវ ។ តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានអះអាងថា លោកបានយល់ដឹងច្រើនពីស្ថានភាពនៃការសាងសង់នេះ ក៏ដូចជា គោលការណ៍នៃការផ្តល់សំណងលើដីដែលប៉ះពាល់ និងជាពិសេសនោះ ពីផលលំបាកក្នុងការសាងសង់ ដែលមានឆ្លងកាត់តាមរូងភ្នំជាដើមនោះ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ។ បន្ថែមពីការយល់ដឹងថ្មីពីគម្រោង លោករដ្ឋមន្ត្រី ក៏ប្រាប់ថា លោកពេញចិត្តខ្លាំងចំពោះគុណភាព ដំណើរការ និងសុវត្ថិភាពនៃគម្រោងនេះទៀតផង។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រាប់នាយកគ្រប់គ្រងគម្រោងចិន លោក Zhou Xiaoxia យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ បានយល់ច្បាស់ពីល្បឿនរបស់ចិនហើយ ។ ការគ្រប់គ្រងគម្រោងរបស់អ្នក ពិតជាល្អមែន។ អ្នកពិតជាអស្ចារ្យមែន»។ លោក Bounchanh ក៏បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ឡាវទៀតថា រដ្ឋាភិបាលឡាវ ពិតជាផ្តល់តម្លៃខ្ពស់ដល់គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងនេះ និងថែមទាំងរំពឹងថា គម្រោងនេះ នឹងផ្តល់លក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះច្រើនដល់ប្រទេសទាំងពីរទៀតផង ។ សូមជម្រាបផងដែរ គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន១៦០គីឡូម៉ែតក្នុងមួយម៉ោងដែលតភ្ជាប់ពីព្រំដែនចិន មករដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍នៃប្រទេសឡាវ បានចាបផ្តើមពីចុងឆ្នាំ២០១៦មក ។ គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងលើកដំបូងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានឆ្លងកាត់រូងភ្នំជាច្រើននេះ មានប្រវែង ៤១៤, ៣៣២ គីឡូម៉ែត គេរំពឹងថា គម្រោងនេះនឹងត្រូវបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដែលមានទំហំវិនិយោគរហូតដល់ ៥,៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលទំហំថវិកា ៧០ភាគរយ ជារបស់ចិន និង៣០ភាគរយជារបស់ឡាវ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_171.txt	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះវត្តមាននាវាមុជទឹករុស្ស៊ី UFA 490 មួយគ្រឿង ចូលក្នុងដែនទឹករបស់ប្រទេសខ្លួន។	ក្រោយទទួលព័ត៌មាននៃវត្តមាននាវាមុជទឹករុស្ស៊ី ចូលក្នុងដែនទឹកខ្លួនក្នុងសមុទ្រចិនភាគខាងត្បូង មេដឹកនាំហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បានបញ្ជាក់ពីក្ដីបារម្ភរបស់លោក ចំពោះព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ «វាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ការឈ្លានពាននានា ចូលក្នុងសមុទ្រហ្វីលីពីនខាងលិចដែលជាដែនទឹកសេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខ(EEZ) និងដែនទឹករបស់ពួកយើង គឺពិតជាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ»។ លោក Marcos បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ។ ស្ថានទូតរុស្ស៊ីប្រចាំទីក្រុងម៉ានីល មិនទាន់មានការបកស្រាយបញ្ជាក់លើវត្តមាននាវាមុជទឹកខ្លួន ក៏ដូចជាការឆ្លើយតបទៅកាន់មេដឹកនាំហ្វីលីពីន នៅឡើយទេ។ នាវាជើងទឹកហ្វីលីពីន Jose Rizal បានភ្ជាប់វិទ្យុទាក់ទងជាមួយនាវាជើងទឹករុស្ស៊ី ដែលមានឈ្មោះ UFA 490។ នាវាមុជទឹក UFA 490 ត្រូវបានគេប្រទះឃើញ ប្រហែលជិត១៣០គីឡូម៉ែត្រផ្ទៃទឹក(nautical kilometer) ពីខេត្តភាគខាងលិចនៃកោះ Mindoro កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើតាមការអះអាងនៃអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកហ្វីលីពីន លោក Roy Vincent Trinidad។ លោក Trinidad បានបញ្ជាក់ថា នាវារុស្ស៊ីមួយគ្រឿងនេះ កំពុងរង់ចាំការកែប្រែលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុនៅតំបន់សមុទ្រ មុននឹងបន្តដំណើរទៅតំបន់ Vladivostok របស់រុស្ស៊ី។ ទាហានជើងទឹកហ្វីលីពីន បានអមដំណើរជាមួយនាវា UFA 490 ផងដែរ។ គួរឱ្យដឹងថា មេដឹកនាំរុស្ស៊ី និងចិន បានប្រកាសភាពជាដៃគូឥតដែនកំណត់ នៅទីក្រុងប៉េកាំង កាលពីឆ្នាំ២០២២។ កាលពីខែកក្កដា ប្រទេសទាំងពីរនេះ បានបើកសមយុទ្ធទ័ពជើងទឹក«វាយប្រហារផ្ទាល់» ក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ នាវាហ្វីលីពីន បានប៉ះទង្គិចជាមួយនាវាល្បាតចិន នៅដែនទឹកតំបន់ Sabina shoal ក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលបណ្ដាលឱ្យភាគីទាំងពីរ តឹងសរសៃកដាក់គ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1710.txt	កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានចាប់បានសញ្ញានៃរញ្ជួយដីនៅឯកូរ៉េខាងជើងកម្រិត៥.៦រ៉ិចទ័រ។ កូរ៉េខាងត្បូងសង្ស័យថា ការរញ្ជួយនេះអាចបណ្ដាលមកពីការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើងតែម្ដង។ បើសិនជាការពិតមែននោះ នេះជាការសាកល្បងគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៦ របស់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង ចំពេលដែលស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េកើនកម្ដៅស្រាប់ផង។	យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap យោធាកូរ៉េខាងបានចាប់សញ្ញារលករញ្ជួយនៅក្បែរមូលដ្ឋាន Punggye-ri ដែលជាទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ យោធាកូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា ការរញ្ជួយនេះបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស ដែលនេះមានន័យថា កូរ៉េខាងជើងអាចសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៦ របស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាក្ដី ការវិភាគកំពុងតែធ្វើដើម្បីកំណត់ថារលករញ្ជួយនេះកើតឡើងពីអ្វីឲ្យប្រាកដ។ ដោយឡែក ការិយាល័យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ក៏មានការសង្ស័យលើការរញ្ជួយដីលើកនេះដែរ និងសន្និដ្ឋានថាអាចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរទៀតផង។ កូរ៉េខាងត្បូងក៏បានកោះប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិនៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញានេះ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់របាយការណ៍នានាទាក់ទងសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ជាមួយគ្នានេះ ទីភ្នាក់ងារភូគ្ពសាស្ត្រអាមេរិកក៏ចាប់បានសញ្ញារញ្ជួយកម្រិតដល់ទៅ៦.៣រ៉ិចទ័រ ក្រោមជម្រៅ២៣គីឡូម៉ែត្រ។ យ៉ាងណាមិញ គេនៅតែមិនទាន់ដឹងថាការរញ្ជួយនេះអាចបណ្ដាលមកការផ្ទុះនុយក្លេអ៊ែរ ឬក៏គ្រាប់បែកប្រភេទផ្សេងដែរ។ អ្វីដែលគេគិតថានេះអាចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ក៏ដោយសារកន្លងមក នៅពេលមានការរញ្ជួយបែបនេះ គឺកូរ៉េខាងជើងតែងប្រការពីការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែររហូតមក។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ការសង្ស័យថាកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងអាវុធរបស់ខ្លួន កើតឡើងចំពេលដែលកូរ៉េខាងជើងទើបប្រកាសថា ខ្លួនទើបអភិវឌ្ឍគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនដែលអាចបំពាក់លើមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបបាន។ កូរ៉េខាងជើងអះអាងថា គ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននេះ គឺជាផលិតផលក្នុងស្រុកសុទ្ធសាធ និងបង្កើតដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកូរ៉េខាងជើងផ្ទាល់។ សារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA ក៏បានបង្ហាញរូបលោក គីម ជុងអ៊ុន ត្រួតពិនិត្យគ្រាប់បែកថ្មីនេះដែរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងមីស៊ីលចំនួន៥ដងហើយ ដោយក្នុងឆ្នាំ២០១៦ របបកុម្មុយនីស្តឯកោមួយនេះបានសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរដល់ទៅពីរដង។ កូរ៉េខាងជើងបានប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ ដោយសារមហិច្ឆតានេះ កូរ៉េខាងជើងក៏រងទណ្ឌកម្មមិនតិចដែរ ហើយថ្មីៗនេះក៏ទើបតែរងទណ្ឌកម្មថ្មីទៀត បន្ទាប់ពីបានបាញ់មីស៊ីលដល់ទៅពីរលើកក្នុងខែកក្កដា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1711.txt	លោកJohn Kerry អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការសម្រេចរបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំ ដែលមិនទទួលស្គាល់ថា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានអនុវត្តទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរដែលបានចុះហត្ថលេខាដោយមហាអំណាចទាំង៦នៅឆ្នាំ២០១៥។	លោក Kerry បានប្រសាសន៍ថា ការសម្រេចនេះជា«ការបោះបង់ចោលនូវការ ពិតដែលគ្មានគិតមុខក្រោយ មានទំនោរបង្កើតមោទនភាពខ្លួនឯងនិងមនោគមវិជ្ជ‍ា»។ លោក Kerry ដែលបានចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនោះបាននិយាយទៀតថា ប្រធានាធិបតី ត្រាំ បានធ្វើឲ្យសមត្ថភាពរបស់យើងចុះខ្សោយ ធ្វើឲ្យបាត់បង់សម្ព័ន្ធមិត្ត ផ្តល់អំណាចដល់ពួកអ៊ីរ៉ង់ប្រកាន់នយោបាយតឹងរ៉ឹង ធ្វើឲ្យមានការលំបាកកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ហើយនឹងធ្វើឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដោយជំរុញយើងឲ្យខិតជិតជម្លោះខាងយោធា។ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រថា កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរដែលខ្លួនបានចុះហត្ថលេខាជាមួយមហាអំណាចទាំង៦នៅឆ្នាំ២០១៥ មិនអាចដកវិញបានទេ។ ក្នុងសុន្ទរកថាតាមទូរទស្សន៍ផ្សាយទូទាំងប្រទេសជាតិបន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំ លោក Hassan Rouhani ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់បានជំរុញប្រទេសជាហត្ថលេខីទាំងអស់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនោះឲ្យគោរពការសន្យារបស់ខ្លួន។លោកបានហៅការអនុវត្តផែនការដ៏ធំទូលាយរួមគ្នាមួយឬ JCPOA ជាការសម្រេចដ៏ធំធេងមួយនៅក្នុងវិស័យការទូតអន្តរជាតិ ហើយលោកបាននិយាយទៀតថា អ៊ីរ៉ង់នឹងបន្តអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1712.txt	ចិនចាប់ផ្តើមបង្កើនការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដោយបិទបណ្តាញសង្គម WhatApp នៅសប្តាហ៍នេះ។ ចំណាត់ការនេះត្រូវបានដាក់ចេញប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះមុនការមកដល់នៃសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលើកទី ១៩។ ប្រជាជនចិនមួយចំនួនក៏បានត្អូញត្អែរចំពោះការបិទបណ្តាញសង្គមមួយនេះដែរ។	អាជ្ញាធរចិនចាប់ផ្តើមបិទកម្មវិធីបណ្តាញសង្គម WhatsApp ដើម្បីពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត មុនសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តចិនមកដល់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលាខាងមុខ។ ចិនបានសម្រេចចិត្តបែបនេះព្រោះ WhatsApp មានបច្ចេកវិទ្យារក្សាទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់ រួចផុតពីការត្រួតពិនិត្យតាមរយៈកម្មវិធីGreat Firewall របស់អាជ្ញាធរចិនផង។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ចិនបានពង្រឹងបទបញ្ញត្តិគ្រប់គ្រងបណ្ដាញទូរគមនាគមន៍របស់ខ្លួនដោយអនុម័តច្បាប់ថ្មី។ ច្បាប់ថ្មីនេះតម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យានៅចិនទាំងអស់ត្រូវរក្សាទិន្នន័យរបស់អ្នកប្រើប្រាស់នៅចិន ហើយរឹតត្បិតកម្មវិធីមួយចំនួនទៀតផង។ បណ្តាញសង្គមមួយចំនួនដូចជា
article_1713.txt	អាមេរិកបានប្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ាឲ្យឈប់វាយប្រហារលើជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា និងក្រុមជួយសង្គ្រោះមនុស្សធម៌ក្រោយពេលការប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបង្កឲ្យជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមួយចំនួនភៀសខ្លួនទៅបង់ក្លាដែស ។ គ្រាន់តែថ្ងៃសុក្រទី ៣១ខែសីហា គេរកឃើញប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ១៧នាក់លង់ទឹកស្លាប់ផងដែរ ខណៈជិត ៤០០ផ្សេងទៀតស្លាប់ក្នុងប្រយុទ្ធគ្នា។	ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិអ្នកស្រី Nikki Haley បានរិះគន់ការប៉ះទង្គិចរវាងកងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ការប៉ះទង្គិចនេះបានបង្ខំឲ្យជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាច្រើនពាន់នាក់រត់ភៀសខ្លួនទៅបង់ក្លាដែស ហើយគេប្រទះឃើញជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះ ១៧ នាក់លង់ទឹកស្លាប់នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៣១ ខែសីហា។ តំណាងសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះបានអះអាងថា ខណៈពេលដែលកងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ាបានព្យាយាមទប់ស្កាត់ការកើតមានអំពើហិង្សាធ្ងន់ធ្ងរ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាគោរពតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិដូចជាមិនវាយប្រហារជនស៊ីវិលក៏ដូចជាក្រុមបម្រើការងារមនុស្សធម៌ និងធានាឲ្យបានថាជំនួយត្រូវផ្ដល់ឲ្យដល់ប្រជាជនដែលខ្វះខាត។ មន្ត្រីបង់ក្លាដែសបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា ប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបានព្យាយាមឆ្លងចូលមកបង់ក្លាដែសតាមទន្លេ Naf ដោយជិះទូកដែលវាគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង។ ប្រជាជនទាំងនោះប្រហែល ១៨៥០០ នាក់បានឆ្លងដែនមកបង់ក្លាដែស។ រឿងដែលអាណោចអាធមបំផុតគឺ ឆ្មាំសមុទ្របង់ក្លាដែសក៏បានបានប្រទះឃើញសាកសពជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា១៧ នាក់ដែលភាគច្រើនជាក្មេងបានលង់ទឹកស្លាប់ដោយសារការក្រឡាប់ទូកនៅពេលដែលពួកគេរត់ភៀសខ្លួនដេរ។ អ្នករួចផុតជីវិតពីការក្រឡាប់ទូកម្នាក់ឈ្មោះ Shah Karim បានរៀបរាប់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ទូកតូចចង្អៀតដែលគេបានជិះត្រូវរលកធំៗវាយឡើងផ្អៀងនៅពេលដែលមកដល់ទន្លេNaf។ គេបន្តថា អ្នករត់ភៀសខ្លួនទាំងអស់ភ័យខ្លាំងណាស់ ព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់ដឹងថាគួរធ្វើបែបណានោះទេ នៅពេលដែលរលកធំៗបានវាយមកលើទូក។ សូមជម្រាបផងដែរថា បង់ក្លាដែសកន្លងមកបានទទួលជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាង៤០ម៉ឺននាក់ហើយនៅជំរំជនភៀសខ្លួន Kutupalong។ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរបង់ក្លាដែសបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ខ្លួនមិនចង់ទទួលយកជនភៀសខ្លួនទៀតឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1714.txt	ព្រោះពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ចិនលោកស្រិ Wu Aiying ត្រូវបានគេបណ្តេញចេញពីបក្សកុម្មុយនីស្តចិននៅសប្តាហ៍នេះ។ ការសម្រេចបណ្តេញអ្នកនយោបាយនេះធ្វើឡើង ក្រោយមានការស៊ើបអង្កេតត្រឹមត្រូវពីសំណាក់គណៈកម្មការប្រឆាំងពុករលួយចិនដឹកនាំដោយលោក Wang Qishan ដែលជាមនុស្សជំនិតប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង។	លោកស្រី Wu Aiying វ័យ ៦៥ ឆ្នាំ ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ចិនពីឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០១៦ នេះត្រូវបានគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិនបណ្តេញចេញពីបក្សជាផ្លូវការនៅសប្តាហ៍នេះ។ ការសម្រេចបណ្តេញអ្នកនយោបាយជាន់ខ្ពស់រូបនេះដោយសារលោកស្រីមានជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយដែរ។ តាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ការបណ្តេញលោកស្រី Wu ចេញពីបក្សជាសមត្ថកិច្ចការរបស់គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ហើយការសម្រេចចិត្តនេះធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំបួនថ្ងៃនៃគណៈកម្មាធិការនេះ។ ឈ្មោះលោកស្រី Wu ត្រូវបានគេដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីផ្លូវការនៃមន្ត្រីដែលត្រូវបណ្តេញចេញដោយសារពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ។ ក្រៅពីឈ្មោះលោកស្រី គេឃើញឈ្មោះអតីតអភិបាលក្រុងចុងឈីង លោក Sun Zhengcai ផងដែរ។ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការនេះ គណៈកម្មការមជ្ឈិមត្រួតពិនិត្យវិន័យរកឃើញថា លោកស្រី Wu បានប្រព្រឹត្តអំពើមួយចំនួនដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងលើវិន័យបក្ស ដែលមិនអាចលើកលែងបាន។ ប៉ុន្តែគេមិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីករណីពុករលួយដែលលោកស្រីពាក់ព័ន្ធឡើយ។ តាមពិតទៅលោកស្រី Wu បានចូលបម្រើការងាររបស់ខ្លូនដោយធ្វើជាមន្ត្រីប្រចាំខេត្ត Shandong ហើយក្រោយមកក៏ឡើងកាន់តំណែងជាអនុប្រធានបក្សខេត្ត។ នៅឆ្នាំ ២០០៣លោកស្រីបានផ្លាស់ប្តូរតួនាទីមកកាន់ក្រសួងយុត្តធម៌នៅក្រុងប៉េកាំងមុនឡើងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការនេះនៅឆ្នាំ ២០០៥។ មន្ត្រីយុត្តិធម៌ក្លាយជាគោលដៅធំជាងគេមួយនៃគោលនយោបាយកណ្តាប់ដៃដែកកម្ចាត់ពុករលួយរបស់លោក ស៊ី ជិនភីង កន្លងមក។ គោលនយោបាយរបស់លោកដែលត្រូវបានអនុវត្តអស់ប្រាំឆ្នាំមកនេះបានធ្វើឲ្យ មន្ត្រីធំតូចជាង ១,៣ លាននាក់ រងពិន័យ អស់តំណែងនិងត្រូវជាប់ទោសទណ្ឌផង។ ក្នុងចំណោមនោះមានមន្ត្រីដ៏មានឥទ្ធិពលដូចជាលោក Zhou Yongkang ប្រធានផ្នែកសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងបក្សពួកជាច្រើនអ្នលត្រូវបាត់បង់តំណែង ដែលនេះមិនរាប់ទាំងមន្ត្រីគ្រាក់ៗមួយចំនួនទៀតដែលត្រូវជាប់គុកឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1715.txt	បន្ទាប់ពីបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់កាតា ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Tayyip Erdogan បានស្នើឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបញ្ចប់រាល់ការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងកាតាផងដែរ។ មេដឹកនាំរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ជ្រើសរើសយកភាពជាបងប្អូនក្នុងនាមជាប្រទេសម៉ូស្លីម ជាជាងជ្រើសរើសយកការប្រឆាំងគ្នា។	ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Tayyip Erdogan បានថ្លែងថា តួកគីមិនបោះបង់ចោលកាតាឡើយ។លោកក៏បានស្នើឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបញ្ចប់ការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងកាតា ក្នុងជម្លោះការទូតសប្តាហ៍នេះ ដោយមេដឹកនាំតួកគីរូបនេះរម្លឹកឲ្យរដ្ឋអារ៉ាប់ជ្រើសរើសយក«ភាតរភាព» មិនមែនយក«អរិយភាព» ព្រោះពួកគេសុទ្ធតែបងប្អូនម៉ូស្លីមប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera លោក Erdogan បានទទូចឲ្យមានការដោះស្រាយជម្លោះការទូតនេះក្រោយពេលដែលលោកសម្រេចបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់ប្រទេសកាតាដើម្បីធ្វើជាខ្នងបង្អែកពេលប្រឈមមុខគ្នាជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀតនោះ។ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់សមាជិកបក្សកាន់អំណាចរបស់លោក (AK Party) នៅថ្ងៃសុក្រទី ៩ មិថុនា លោក Erdogan បានថ្លែងដូច្នេះថា៖« តួកគីមិនបោះបង់ចោលបងប្អូនកាតាឡើយ។ ហើយខ្ញុំចង់និយាយថា ការហ៊ុមព័ទ្ធនានាប្រឆាំងកាតាគួរតែត្រូវបញ្ចប់»។ លោកបន្ថែមថា អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត គួរគិតគូរឡើងវិញពីទង្វើរបស់ខ្លួនព្រោះអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមានភារកិច្ចបង្រួបបង្រួមរដ្ឋអារ៉ាប់ដែលជាបងជាប្អូនមិនមែនបង្កើតភាពហ្មងសៅ និងប្រឆាំងបងប្អូនឯងឡើយ។ លោក Erdogan បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ខ្ញុំក៏មានសំណើរពិសេសមួយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ អ្នកជាប្រទេសធំជាងគេនិងមានអំណាចជាងគេនៅឈូងសមុទ្រ។ យើងហៅអ្នកថាជាឆ្មាំនៃតំបន់ដ៏ពិសិដ្ឋ។ អ្នកគួរតែប្រឹងប្រែងបំពេញភារកិច្ចដើម្បីភាតរភាព មិនមែនដើម្បីបង្កើតអរិយភាពនឹងគ្នាឡើយ។ អ្នកត្រូវតែបង្រួបបង្រួមបងប្អូនរដ្ឋឈូងសមុទ្រ។ នេះជាអ្វីដែលយើងរំពឹងចង់បានពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលជាឆ្មាំនៃវិហារពិសិដ្ឋនៃសាសនាឥស្លាម»។ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត,បារ៉ែន, អេហ្ស៊ីបនិងអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់ បានចោទប្រកាន់ថា ប្រជាជនកាតា ៥៩ នាក់រួមទាំងអង្គការមនុស្សធម៌ចំនួន១២ ទៀតនោះមានជាប់ពាក់ព័ន្ធចលនាភេរវកម្ម។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីតួកគីក៏បានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះដែរ ដោយលោកអះអាងថា លោកស្គាល់អង្គការទាំងនោះច្បាស់ណាស់ ហើយពួកគេគ្មានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមភេរវជននោះឡើយ។ តាមពិតទៅ តួកគីនិងកាតាមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរួមគ្នាយូរមកហើយ ហើយតួកគីក៏រក្សាបានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរជាមួយបណ្តារដ្ឋអារ៉ាប់ជាច្រើនផ្សេងទៀតដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ទាំងកាតានិងតួកគីសុទ្ធតែជាអ្នកគាំទ្រក្រុមភាតរសឥស្លាមនៅអេហ្ស៊ីប និងគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដូចគ្នាដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជម្លោះការទូតរវាងកាតា ជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួមជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់មួយចំនួននោះកើតឡើងក្រោយប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងនេះកាត់ផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយកាតាដោយចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋសម្បូរប្រេងនេះថាជាអ្នកគាំទ្រចលនាជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេរវជនផងដែរ។ ក្រៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីនិងបក្សពួកក៏បានហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចកាតា ថែមទៀតដោយបង្ខំឲ្យប្រទេសនេះបញ្ឈប់ឲ្យរាល់ការគាំទ្រការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុចំពោះជ្រុលនិយមមានទាំងក្រុមភាតរឥស្លាមនៅអេហ្ស៊ីប, ក្រុមហាម៉ាស ប៉ាឡេស្ទីន ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1716.txt	ក្រសួងសុខាភិបាលអាហ្វហ្គានីស្ថានបានបញ្ជាក់ថា យ៉ាងហោចណាស់៨០នាក់បានស្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារដោយរថយន្តអត្តឃាតនៅ«តំបន់បៃតង» ប្រជុំដោយស្ថានទូតបរទេស ហើយមនុស្សប្រហែល ៣០០នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស។ ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងនៅក្បែរស្ថានទូតអាល្លឺម៉ង់ និងស្ថិតមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីស្ថានទូតអាមេរិកដែរ។	មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៨០នាក់បានស្លាប់ដោយសារការវាយប្រហារដោយរថយន្តអត្តឃាតនៅក្នុងតំបន់បៃតង ប្រជុំដោយស្ថានទូតបរទេសប្រចាំរដ្ឋធានី កាប៊ុល នាថ្ងៃពុធទី ៣១ ឧសភានេះ។ មនុស្សប្រហែល៣០០នាក់ផ្សេងទៀតបានរងរបួសដោយសារការវាយប្រហារភេវកម្មនេះដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Wall Street Journal អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃអាហ្វហ្គានីស្ថាន Najib Danish បានបញ្ជាក់ថា គ្រោះថ្នាក់នេះបង្កឡើងដោយរថយន្តធំមួយដែលផ្ទុកដោយគ្រឿងផ្ទុះពេញ ហើយវាត្រូវបានគេបំផ្ទុះនៅក្បែរស្ថានទូតអាល្លឺម៉ង់ផងដែរ។ ស្ថានទូតអាមេរិកក៏ស្ថិតមិនឆ្ងាយពីកន្លែងបំផ្ទុះរថយន្តនេះប៉ុន្មានដែរ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យខាងលើបានលើកឡើងថា វាហាក់ដូចជាគ្មានតម្រុយណាបញ្ជាក់ថា ស្ថានទូតអាមេរិកជាគោលដៅនៃការវាយប្រហារនេះឡើយ។ ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងចំពេលព្រឹកពោលគឺស្របពេលប្រជាជនភាគច្រើនធ្វើដំណើរទៅបំពេញការងារនៅក្នុងតំបន់នេះ។ ពួកគេមកបំពេញការងារនៅស្ថានទូតនិងមូលដ្ឋានទ័ពនៅទីនោះតែម្តង ហើយស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលក្រុងកាប៊ុលភាគច្រើនក៏ស្ថិតក្នុងតំបន់នេះដែរ។ ដូច្នេះហើយបានជាមានមនុស្សស្លាប់និងរបួសច្រើនបែបនេះ។ មកដល់ពេលនេះមិនទាន់មានក្រុមណាមួយអះអាងឬចេញមុខទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារដ៏ព្រៃផ្សៃនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែគេដឹងថា ស្ថានការណ៍សន្តិសុខនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានកាន់តែដុនដាបខ្លាំងណាស់ទៅហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយ។ ហើយក្រុមដែលកំពុងពង្រីកឥទ្ធិពលនិងបណ្តាញរបស់ខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថាននេះគឺក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Daesh) ឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ ដោយសារបញ្ហាសន្តិសុខកាន់តែដុនដាបនេះ រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនពិចារណាបញ្ជូនទ័ពបន្ថែមមកកាន់អាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយកងទ័ពទាំងនោះមានកងកម្លាំងពិសេស, កងទ័ពប្រយុទ្ធ និងជាកងទ័ពស្ថិតក្រោមក្របខណ្ឌបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូដែលមានតួនាទីជួយបំពាក់បំប៉នសមត្ថភាពនិងបង្វឹករួមទាំងផ្តល់ប្រឹក្សាដល់កងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ កងទ័ពអាមេរិកប្រហែល ៨៤០០នាក់នៅឈរជើងនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយភាគច្រើនពួកគេមានតួនាទីជួយបង្វឹកនិងផ្តល់ប្រឹក្សាប៉ុណ្ណោះ។ តាមពិតទៅទ័ពអាមេរិកឈរជើងនៅប្រទេសនេះចាប់ពីឆ្នាំ២០០១មកម្ល៉េះ ពេលដែលកងទ័ពទាំងនោះធ្វើសង្គ្រាមផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមតាលីបង់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1717.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី ៤៤ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងអតីតស្ត្រីទីមួយ រួមជាមួយកូនៗនឹងមកលំហែកាយនៅកោះបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនៅថ្ងៃសុក្រ ទី ២៣ មិថុនានេះ។ សន្តិសុខនៅព្រលានយន្តហោះ និងនៅកោះបាលីទាំងមូលត្រូវបានរឹតបន្តឹងខ្លាំងដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពភ្ងៀវពិសេសជាអតីតប្រមុខរដ្ឋអាមេរិកនេះ។	លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងភរិយារួមជាមួយកូនស្រីទាំងពីរនឹងចំណាយពេលប្រាំថ្ងៃស្នាក់នៅកោះបាលី ក្នុងវិស្សមកាលរយៈពេលខ្លីរបស់ខ្លួន។ យន្តហោះក្រុមគ្រួសារលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មកដល់ព្រលានយន្តហោះបាលី នៅល្ងាចថ្ងៃសុក្រ ទី ២៣ មិថុនានេះ ហើយមានការរឹបន្តឹងសន្តិសុខជារួមផងដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពអតីតប្រមុខរដ្ឋអាមេរិករូបនេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មានថៃ The Nation មេទ័ពប្រចាំអាកាសយាន្តដ្ឋាន Ngurah Rai លោក I Wayan Superman បានបញ្ជាក់ថា យន្តហោះលោក អូបាម៉ា នឹងហោះមកកោះហ្កាម ហើយនៅពេលមកដល់បាលី វានឹងមានការការពារសន្តិសុខពិសេសផងដែរ។ « វាមិនមានការបិទព្រលានយន្តហោះសម្រាប់យន្តហោះផ្សេងៗទៀតឡើយ ប៉ុន្តែយើងនឹងផ្តល់អាទិភាពសម្រាប់យន្តហោះអតីតប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Superman។ មេទ័ពឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះក៏បានបន្ថែមផងដែរថា លោកបានទាក់ទងជាមួយភាគីអាមេរិកជាមុនរួចហើយមុនមានដំណើរកម្សាន្តនេះ ហើយភាគីឥណ្ឌូណេស៊ីស្នើសុំផ្តល់ការស្វាគមន៍ពិសេសចំពោះលោក អូបាម៉ា និងក្រុមគ្រួសារក្នុងពេលស្នាក់នៅកោះបាលីផងដែរ។ ប៉ុន្តែលោក អូបាម៉ា បានបដិសេធការផ្តល់ឲ្យនេះ។ ក្នុងដំណើរមកកាន់កោះ បាលី នេះលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា អមដំណើរដោយភរិយាលោកស្រី Michelle Obama កូនស្រីទាំងពីរ Malia និង Sasha រួមជាមួយសមាជិកក្រុមគ្រួសារផ្សេងទៀតដែរ។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់លោក អូបាម៉ា អមដំណើរដោយសមាជិកក្រុមភ្នាក់ងារសន្តិសុខរបស់លោកជាច្រើនផងដែរ ហើយយាន្តជំនិះមួយចំនួនត្រូវនាំមកពីអាមេរិកទៀតដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពលោកផងដែរ។ បន្ទាប់ពីលំហែកាយនៅកោះបាលី លោក អូបាម៉ានឹងបន្តដំណើរទៅក្រុងហ្សាការតានៅថ្ងៃ ៣០ មិថុនា ហើយលោកនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីលោក ចូកូ វីដូដូ ដែរ។ លោកក៏នឹងផ្តល់សុន្ទរកថានៅវេទិកាដែលរៀបចំឡើងដោយបណ្តាញប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីនៅបរទេស (Diaspora Network Indonesia) ផងដែរនៅថ្ងៃទី ១ កក្ដដា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1718.txt	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានប្រាប់ឲ្យអាមេរិកកាត់បន្ថយមន្ត្រីទូត និងបុគ្គលិកទូតចំនួន ៧៥៥នាក់ នៅត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញាខាងមុខ។ បើតាមលោក ពូទីន នេះគឺជាវិធានការឆ្លើយតបនឹងទណ្ឌកម្មថ្មីដែលសភាអាមេរិកទើបអនុម័តកាលពីសប្ដាហ៍មុន និងកំពុងស្ថិតនៅសេតវិមាន។ មិនត្រឹមតែបណ្ដេញមន្ត្រីទូតអាមេរិករាប់រយនាក់ឡើយ រុស្ស៊ីក៏គំរាមចាត់វិធានផ្សេងទៀតប្រឆាំងអាមេរិក បើប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ចុះហត្ថលេខាឲ្យអនុវត្តទណ្ឌកម្មនោះ។	ក្ដីសង្ឃឹមរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ី ហាក់រសាត់កាន់តែឆ្ងាយទៅហើយ។ បន្ទាប់ពីសភាទាំងពីររបស់អាមេរិកអនុម័តទណ្ឌកម្មថ្មីមក រុស្ស៊ីឯណោះក៏ប្រកាសត្រៀមខ្លួនមានចំណាត់ការតបតវិញ ដោយចាត់ទុកទណ្ឌកម្មថ្មីនេះជារឿងមិនអាចទទួលយកបាន ហើយរុស្ស៊ីក៏អស់ការអត់ទ្រាំនឹងអាមេរិកទៀតដែរ។ ពេលនេះ លោក ត្រាំ កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកសម្រេចចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ អាចថាជាវិធានការដំបូង ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានណែនាំឲ្យអាមេរិកមន្ត្រីទូត និងបុគ្គលិកស្ថានទូតអាមេរិកច្រើនជាង ៧៥០នាក់ចាកចេញពីរុស្ស៊ីនៅខែកញ្ញាខាងមុខ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍រុស្ស៊ីដែលផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា លោក ពូទីន និយាយថា ការអនុម័តរបស់សភាអាមេរិក បានប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ី និងអាមេរិក ព្រោះជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ និងជាការប៉ុនប៉ងរបស់អាមេរិកក្នុងការដាក់សម្ពាធលើប្រទេសដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយរុស្ស៊ី។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT លោក ពូទីន ក៏បានបង្ហាញអារម្មណ៍ខកចិត្តចំពោះអាមេរិកដែរ ព្រោះរុស្ស៊ីបានរង់ចាំសកម្មភាពរបស់អាមេរិកដែលនាំឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែអ្វីៗហាក់ដូចជាមិនមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងពេលឆាប់ៗនេះឡើយ។ លោក ពូទីន សង្កត់ធ្ងន់ថា ពេលនេះគួរដល់ពេលដែលរុស្ស៊ីត្រូវតបតវិញម្ដង ព្រោះរុស្ស៊ីនៅស្ងៀមស្ងាត់អស់ពេលយូរណាស់មកហើយដែរ ទាំងរុស្ស៊ីមិនបានធ្វើអ្វីសោះដាក់អាមេរិក។ ចំនួនមន្ត្រីទូត និងមន្ត្រីបច្ចេកទេសនានាដែលបម្រើការក្នុងស្ថានទូតអាមេរិកក្នុងរដ្ឋធានីមូស្គូ នឹងត្រូវកាត់បន្ថយឲ្យនៅស្មើចំនួនបុគ្គលិកទូតរុស្ស៊ីប្រចាំរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ព្រោះកន្លងមកចំនួនមន្ត្រីអាមេរិកមានច្រើនខ្លាំងពេក ពោលគឺមានច្រើនជាង១២០០នាក់ឯណោះ។ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីក៏បានប្រកាសដែរថា រុស្ស៊ី និងអាមេរិក ឯកភាពកាត់បន្ថយចំនួនបុគ្គលិកស្ថានទូតប្រទេសទាំងពីរឲ្យនៅត្រឹម៤៥៥នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ពូទីន នៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី និងអាមេរិក នឹងល្អប្រសើរនៅពេលខាងមុខ ព្រោះប្រទេសទាំងពីរមានបញ្ហាត្រូវដោះស្រាយរួមគ្នាដូចជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម ការគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងគម្រោងអវកាសជាដើម។ លោកសង្ឃឹមថាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរលើវិស័យទាំងនេះនឹងមិនប៉ះពាល់ដោយសារគោលនយោបាយប្រឆាំងរុស្ស៊ីរបស់អាមេរិកឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1719.txt	ប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្កង់ដាលោក Yoweri Museveni ដែលកាន់អំណាចជាង ៣០ឆ្នាំ បានអួត ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន មេដឹកនាំដែលឈ្នះឆ្នោតប្រាំអាណត្តិជាប់ៗគ្នាដូចលោក បើសិនផ្តាច់ការ ក៏គេហៅថាជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការអស្ចារ្យម្នាក់ដែរ។	វាជារឿងចម្លែកនៅពេលដែលគេប្រើប្រាស់ពាក្យ «អស្ចារ្យ»ជាមួយពាក្យ «ផ្តាច់ការ»ព្រោះផ្តាច់ការវាមានន័យអវិជ្ជមានរួចទៅហើយ។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្កង់ដាលោក Yoweri Museveni ហ៊ានភ្ជាប់ពាក្យទាំងពីរនេះដើម្បីអត្ថាធិប្បាយពីខ្លួនលោក និងមរតកនយោបាយរបស់ខ្លូនក្នុងពេលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ឲ្យសារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅចុងខែមេសា។ ពេលអ្នកសារព័ត៌មានចោទសួរក្នុងពេលសម្ភាសថា «តើលោកធ្វើដូចម្តេចដើម្បីធានាថាលោកមិនត្រូវប្រជាជនចាត់ទុកជាជនផ្តាច់ការ តែជាមេដឹកនាំជាប់ឆ្នោតតាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ? ប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្កង់ដាលោក Yoweri Museveni ស្រាប់តែតបវិញថា «មេដឹកនាំផ្តាច់ការដែលត្រូវគេបោះឆ្នោតឲ្យប្រាំដង។ នោះប្រាកដជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការអស្ចារ្យម្នាក់ហើយ ហើយក៏ពិសេសខ្លាំងដែរ។ ជាប់ឆ្នោត៥អាណត្តិជាប់គ្នាដោយបានសំឡេងគាំទ្រភាគច្រើន ប្រាកដជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការដ៏អស្ចារ្យម្នាក់មិនអាចប្រកែកបានឡើយ»។ មេដឹកនាំអ៊ូហ្កង់ដារូបនេះចង់ប្រាប់គេឯងថា លោកជាប់ឆ្នោតជាប់ៗគ្នាកន្លងមកនេះ បញ្ជាក់ច្បាស់ហើយថា លោកមិនមែនជាជនផ្តាច់ការដូចគេចោទ ហើយលោកឡើងកាន់តំណែងត្រឹមត្រូវតាមការបោះឆ្នោតផង។ លោក Museveni ជាមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកមួយរូបដែលកាន់តំណែងយូរជាង។ ក្នុងវ័យ ៧២ឆ្នាំ លោកឡើងកាន់អំណាចដោយចលនាប្រដាប់អាវុធឆ្នាំ ១៩៨៦ ហើយបន្តមកលោកឈ្នះឆ្នោតរហូតប្រាំអាណត្តិបន្តបន្ទាប់គ្នាដោយមានបញ្ហាមិនប្រក្រតីនិងមានហិង្សាថែមទៀត។ មេដឹកនាំរូបនេះតែងតែអះអាងថា លោកជាមេដឹកនាំនៃរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស និងជាមេដឹកនាំល្អប្រសើរដែលដឹកនាំប្រទេសពីក្រីក្រទៅរកភាពប្រសើរឡើងថែមទផង។ ប៉ុន្តែក្រុមសិទ្ធិមនុស្សនិងអង្គការសង្គមស៊ីវិលបានបន្តរិះគន់ និងចោលប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធបញ្ហាចម្រូងចម្រាស ដូចជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកប្រឆាំងខ្លួនជាដើមនោះ។ ម្យ៉ាងលោកក៏រងការចោទប្រកាន់រឿង ប្រើប្រាស់បក្សពួកនិយមនិងគ្រួសារនិយមដើម្បីកេងប្រយោជន៍រដ្ឋដែរ។ ក្រោយជាប់ឆ្នោតជាថ្មីកាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៦ លោក បានសម្រេចតែតាំងភរិយាខ្លួនឯងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំដែលជាតំណែងសំខាន់បំផុតមួយក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនថែមទៀត។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នលោកមានវ័យ ៧២ ឆ្នាំ ពោលគឺនៅសល់ពេលតែបីឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះលោកត្រូវបញ្ចប់ជីវិតនិយោបាយព្រោះតែរដ្ឋធម្មនុញ្ញកំណត់។ នៅអ៊ូហ្កង់ដា រដ្ឋធម្មនុញ្ញកំណត់ឲ្យអ្នកនយោបាយឈប់ឈរឈ្មោះដើម្បីដណ្តើមតំណែងប្រធានាធិបតីនៅអាយុ៧៥ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា លោកប្រធានាធិបតីដែលកាន់តំណែងជាង ៣០ឆ្នាំនេះនឹងព្យាយាមរកឱកាសដើម្បីកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់លោកកាន់តំណែងទៅមុខទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_172.txt	កិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការទាក់ទិននឹងការប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដោយសន្តិវិធី (កិច្ចព្រមព្រៀង១២៣) រវាងសិង្ហបុរី និងអាម៉េរិកបានចូលជាធរមានជាផ្លូវការនាថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសទាំងពីរពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតលើវិស័យនុយក្លេអ៊ែរ។	កិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ រវាងសិង្ហបុរី និងអាម៉េរិក អនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីររួមគ្នាស្វែងរកជម្រើសថាមពលស្អាតកម្រិតខ្ពស់ ធានាសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពក្នុងតំបន់ និងបំពេញបន្ថែមក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរលើថាមពលស្អាត ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងសន្តិសុខថាមពល។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏នឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំ និងយូរអង្វែងរវាងអាម៉េរិក និងសិង្ហបុរី បន្ថែមពីលើសសរស្តម្ភនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដូចជា ការពារជាតិ និងសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជនទៅប្រជាជន។ ជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមការកសាងសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរផ្សេងទៀតដូចជា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវនៃកម្មវិធីបច្ចេកវិទ្យារ៉េអាក់ទ័រម៉ូឌុលខ្នាតតូច (FIRST) សិង្ហបុរី និងអាម៉េរិកត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះនឹ ងអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរទទួលបានការយល់ដឹងកាន់តែប្រសើរឡើងអំពីបច្ចេកវិទ្យាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរកម្រិតខ្ពស់ រួមទាំងរ៉េអាក់ទ័រម៉ូឌុលតូចៗដែលបំពេញតាមស្តង់ដារខ្ពស់បំផុតនៃសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងមិនសាយភាយ មានសមត្ថភាពគាំទ្រដល់គោលដៅអាកាសធាតុ ខណៈពេលដែលមានតុល្យភាពតម្រូវការថាមពលសំខាន់ៗ។ នេះក៏ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ជួយសិង្ហបុរីរៀន និងវាយតម្លៃបច្ចេកវិជ្ជាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរជឿនលឿនដែលត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគត។ កិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ មានសុពលភាពរយៈពេល ៣០ឆ្នាំ ហើយនឹងជួយសិង្ហបុរីក្នុងការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយការយល់ដឹងអំពីថាមពលនុយក្លេអ៊ែរជាប្រភពថាមពលស្អាត។ បច្ចុប្បន្ន អាម៉េរិកមានកិច្ចព្រមព្រៀងស្រដៀងគ្នាចំនួន២៤ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនុយក្លេអ៊ែរដោយសន្តិវិធីជាមួយប្រទេសចំនួន៤៨ និងទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ។ នាពេលថ្មីៗនេះ អាម៉េរិកបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ ជាមួយហ្វីលីពីន ដែលជាប្រទេសដែលមានគោលបំណងផលិតថាមពលនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងហោចណាស់ ១២០០មេកាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ ២០៣២ និងបង្កើនដល់ ៤៨០០មេកាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ ២០៥០។ បច្ចុប្បន្ន សិង្ហបុរីមិនមានកន្លែងថាមពលនុយក្លេអ៊ែរទេ ហើយមិនទាន់បានធ្វើការសម្រេចចិត្តច្បាស់លាស់លើការអនុវត្តគម្រោងនុយក្លេអ៊ែរ។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ សិង្ហបុរីបានប្រកាសពីផែនការបង្កើតក្រុមអ្នកជំនាញថាមពលនុយក្លេអ៊ែរចំនួន ១០០នាក់នៅក្នុងរយៈពេលមធ្យមទៅវែង ដើម្បីជូនដំណឹងអំពីផែនការថាមពលនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ប្រហែល ៩៥ភាគរយនៃអគ្គិសនីរបស់សិង្ហបុរីបច្ចុប្បន្នត្រូវបានបង្កើតដោយឧស្ម័នធម្មជាតិដែលបាននាំចូល ខណៈប្រទេសដែនកោះមួយនេះបានកំណត់គោលដៅថាមពលស្អាតប្រកបដោយមហិច្ឆិតាឆ្ពោះទៅរកការបំភាយឧស្ម័នសូន្យសុទ្ធនៅឆ្នាំ ២០៥០៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1720.txt	រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានអំពាវនាវឲ្យសាធារណជនរក្សាការអត់ធ្មត់ និងរក្សាការស្ងៀមស្ងាត់ក្រោយពេលដែលមានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់ផ្ទួនៗដែលសម្លាប់មនុស្ស ២នាក់នៅរដ្ឋធានីម៉ានីល។ ដើម្បីឲ្យប្រជាជនស្ងប់ចិត្ត អាជ្ញាធរហ្វីលីពីន បញ្ជាក់ថាករណីបំផ្ទុះគ្រាប់នេះមិនមែនជាករណីភេរវកម្មឡើយ។	គ្រាប់បែកពីរគ្រាប់ត្រូវគេបំផ្ទុះកណ្តាលរដ្ឋធានីម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីននៅយប់ថ្ងៃសៅរ៍ទី ៦ខែឧសភា ដោយវាបានសម្លាប់មនុស្សពីរនាក់និងបណ្តាលឲ្យមនុស្សប្រាំមួយនាក់ផ្សេងទៀតរងរបួសថែមទៀត។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler ក្រោយពេលមានឧបទ្ទវហេតុនេះ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានប្រកាសអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនហ្វីលីពីនបន្តរក្សាការអត់ធ្មត់ និងស្ងប់អារម្មណ៍កុំមានការភ័យខ្លាចឬតក់ស្លុត។ អ្នកនាំពាក្យវិមានប្រធានាធិបតី Ernesto Abella បានថ្លែងថា៖« យើងសូមអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនទាំងអស់ចៀសវាងការចែកចាយព័ត៌មានទាំងឡាយណាដែលមិនមានប្រភពត្រឹមត្រូវនិងគួរឲ្យទុកចិត្តទៅកាន់ប្រជាជនផ្សេងទៀតដែលអាចបង្កឲ្យមានការការតក់ស្លុតឬភ័យខ្លាចទៀត»។ ក្រោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់បន្តបន្ទាប់គ្នានេះ វាមានការសន្និដ្ឋានជាបឋមថា វាអាចជាករណីភេរវកម្ម។ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរហ្វីលីពីបានទាត់ចោលការសន្និដ្ឋាននេះ ហើយអះអាងថាវាមិនមែនជាករណីភេរវកម្មឡើយ។ ប៉ូលិសហ្វីលីពីនបានបកស្រាយថា ការវាយប្រហារនេះមានគោលដៅច្បាស់លាស់មិនមែនជាករណីភេរវកម្មនោះឡើយ។ ក្រៅពីអំពាវនាវឲ្យសាធារណជនហ្វីលីពីនស្ងប់អារម្មណ៍ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីខាងលើក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនរាយការណ៍ទៅមន្ត្រីមានសមត្ថកិច្ចនៅពេលខ្លួនបានឃើញសកម្មភាពណាមួយគួរឲ្យសង្ស័យ ហើយគ្រប់គ្នាត្រូវរក្សាការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ផងដែរ។ ហ្វីលីពីនរងគ្រោះកាន់តែខ្លាំងដោយសារការវាយប្រហារភេរវកម្មរយៈពេលចុងក្រោយ។ ថ្មីៗនេះ ក្នុងពេលដែលហ្វីលីពីនកំពុងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន វាមានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកបំពង់ដែរ ដែលវាបានបង្កឲ្យមនុស្សជាង១០នាក់របួស។ បណ្តាញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) បានចេញមុខប្រកាសថា ខ្លួនជាអ្នកនៅពីក្រោយការវាយប្រហារនេះ ប៉ុន្តែប៉ូលិសហ្វីលីពីន បានទាត់ចោលការប្រកាសនេះភ្លាមៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1721.txt	ក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ PT Perusahaan Perdagangan របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី និងក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ី Rostec បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណយោគយល់គ្នាមួយ ជុំវិញការទិញលក់យន្តហោះចម្បាំង Sukhoi SU-35 ដែលឥណ្ឌូណេស៊ីចង់បានពីរុស្ស៊ី។ រុស្ស៊ី ដែលកំពុងរងទណ្ឌកម្មពីសំណាក់អាមេរិក ចង់បានការដោះដូរផលិតផលកសិកម្មដែលឥណ្ឌូណេស៊ីមាន ដើម្បីទូទាត់ថ្លៃយន្តហោះចម្បាំងវិញ។	ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក និងអឺរ៉ុប បានប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីមួយផ្នែកធំ និងបង្កជាកង្វះផលិតផលកសិកម្មទៀតផង។ ដោយសារកង្វះផលិតផលសម្រាប់បំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក រុស្ស៊ីបានស្នើទៅកាន់ឥណ្ឌូណេស៊ីឲ្យនាំចូលផលិតផលកសិកម្មដែលខ្លួនមានទៅកាន់ទីផ្សាររបស់រុស្ស៊ី ដើម្បីទូទាត់ជាមួយថ្លៃយន្តហោះចម្បាំង Sukhoi SU-35 ចំនួន១១គ្រឿង ដែលឥណ្ឌូណេស៊ីត្រៀមទិញពីរុស្ស៊ី។ គេរំពឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងចេញជារូបរាងក្នុងពេលខាងមុខនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី Enggartiasto “Enggar” Lukita បាននិយាយនៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ថា កិច្ចព្រមព្រៀងររវាងឥណ្ឌូណេស៊ី និងរុស្ស៊ី ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ នឹងមានបញ្ចូលការដោះដូរយន្តហោះ SU-35 ជាមួយនឹងផលិតផលកសិកម្មជាច្រើនមុខដូចជាកាហ្វេ, ប្រេងដូង និងតែជាដើម។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Jakarta Post ដែលបានស្រង់សម្ដីលោក Lukita ថា កិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតនឹងកើតមានផងដែរ។ តាមពិតទៅ មិនមែនរុស្ស៊ីមិនចង់បានលុយថ្លៃលក់យន្តហោះឡើយ ប៉ុន្តែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចធ្វើឲ្យរុស្ស៊ីត្រូវផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីដើម្បីស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចដែលធ្លាក់ចុះ។ បច្ចុប្បន្ននេះ រុស្ស៊ីកំពុងស្ថិតក្រោមគំនាបសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិក និងអឺរ៉ុប។ រុស្ស៊ីបានឆ្លើយតបនឹងសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចនេះតាមរយៈការរឹតត្បិតការនាំចូល ហើយការណ៍នេះបង្ខំឲ្យរុស្ស៊ីត្រូវរកទីផ្សារថ្មី និងដៃគូពាណិជ្ជកម្មថ្មីដើម្បីបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក។ លោក Lukita ដែលកំពុងស្ថិតក្នុងទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ី ចាត់ទុកនេះជាឱកាសសម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី។ លោកបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចអំឡុងពេលរឹតត្បិតពាណិជ្ជកម្ម អាចក្លាយជាសក្តានុពលសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យផ្សេងហួសពីការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគទៅទៀត។ លើសពីនោះ វាក៏ក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ទំនាក់ទំនងលើវិស័យទេសចរណ៍ ថាមពល និងការដោះដូរបច្ចេកវិទ្យាទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ី បានចាប់ផ្ដើមពង្រឹងកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ ដើម្បីទុកកាពារខ្លួនពីក្រុមជ្រុលនិយមភេរវកម្មនៅក្នុងតំបន់ដែលបានបង្កើនការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំង ក៏ដូចជាអធិបតេយ្យសមុទ្ររបស់ខ្លួនផងដែរ។ មិនត្រឹមតែយន្តហោះឡើយ ក្រុងហ្សាការតាក៏មានគម្រោងទិញនាវាមុជទឹកជាច្រើនគ្រឿងផង ដ្បិតការប្រឈមមុខជាមួយចិននៅថ្ងៃខាងមុខជុំវិញបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងអាចកើតឡើងគ្រប់ពេល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1722.txt	ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាដែលជាមេដឹកនាំជាក់ស្តែងមានអំណាចពិតប្រាកដលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) សង្ឃឹមថាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបែបសហព័ន្ធដូចនៅកាដាណាប្រហែលអាចបញ្ចប់ជម្លោះនិងរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ាបាន។ ប៉ុន្តែការឈានទៅបង្កើតសហភាពសហព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យនៅមីយ៉ាន់ម៉ាតាមបំណងរបស់លោកស្រីប្រហែលជាត្រូវការពេលវេលាយូរ។	សប្តាហ៍នេះមេដឹកនាំជាក់ស្ដែងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូ ជី បានជួបពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាលោក Justin Trudeau ដើម្បីសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលបែបសហព័ន្ធនៅកាណាដា។ លោកស្រីជឿជាក់ថាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបែបនេះនឹងបង្កើតស្ថិរភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានថៃបាងកកប៉ុស្តិ៍ លោកស្រី ស៊ូជី បានថ្លែងក្នុងពេលជួបជាមូយលោក Justin Trudeau ថា៖«ខ្ញុំសប្បាយចិត្តណាស់ដែលបានមកទីនេះ ដើម្បីសិក្សាពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល សហព័ន្ធរបស់កាណាដា ព្រោះនេះជាអ្វីដែលយើងចង់បាន។ យើងកំពុងព្យាយាមកសាងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមានលក្ខណៈជហព័ន្ធសហភាពប្រជាធិបតេយ្យមួយ»។ ទីប្រឹក្សារដ្ឋរូបនេះបានបន្តថា៖«មុននឹងយើងអាចសម្រេចកំណែទម្រង់បាន យើងត្រូវកែប្រែកិច្ចការជាច្រើនទៀត តែខ្ញុំប្រាកដថានឹងបានសម្រេច»។ តាមពិតទៅកាណាដាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសលោកខាងលិចផ្សេងទៀតដែលបានគាំទ្រកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ហើយលោកស្រី ស៊ូជី ដែលជាអតីតអ្នកទោសនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ានិងជាមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងនោះ ត្រូវបានកាណាដាសម្រេចផ្តល់ឲ្យនូវសញ្ជាតិកាណាដាជាកិត្តិយសក្នុងឆ្នាំ២០០៧ដែរ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីទៅកាណាដា កើតឡើងក្រោយការរៀបចំសន្និសីទស្វែងរកសន្តិភាព នៅទីក្រុង Naypyidaw។ សន្និសីទនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ចប់ជម្លោះជាតិសាសន៍ដែលកើតឡើងតំបន់ជាប់ព្រំដែន ហើយវាក៏ជាកន្លែងដែលបណ្តាជនជាតិភាគតិចទាំងនោះចាប់អាវុធធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលអស់រយៈពេលជិត៧០ឆ្នាំមកហើយដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងវេទិកាចរចាស្វែងរកសន្តិភាពនេះ បណ្តាប្រតិភូដែលចូលរួមចាប់ផ្តើមពិចារណាថាតើការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបែបសហភាពសហព័ន្ធនៅមីយ៉ាន់ម៉ានោះមានទម្រង់បែបម៉េច។ ប៉ុន្តែគេមើលឃើញថា គំនិតផ្តួចផ្តើមបង្កើតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋនេះហាក់នៅក្មេងខ្ចីនៅឡើយ។ លោក Trudeau តាងនាមឲ្យប្រជាជនកាណាដា ក៏បានចូលរួមរំលែកទុក្ខជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា ចំពោះការធ្លាក់យន្តហោះដែលផ្ទុកអ្នកដំណើរ ១២០នាក់ក្នុងនោះមានកងទ័ពនិងក្រុមគ្រួសារចំនួន ១០៦នាក់ និងបុគ្គលិកបម្រើការងារលើយន្តហោះ ១៤នាក់ផ្សេងទៀត។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាវ័យក្មេងរូបនេះបានជំរុញមីយ៉ាន់ម៉ាអោយព្យាយាមគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ជាពិសេសគឺសិទ្ធិស្ត្រី កុមារ និងការពារជនជាតិភាគតិចព្រមទាំងបណ្តាជនជាតិភាគតិច និងអ្នកកាន់សាសនាភាគតិចដូចជាប្រជាជនម៉ូស្លីម Rohingyaជាដើម។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកាណាដានេះ ក៏បានប្រកាសផ្ដល់ជំនួយដល់មីយ៉ាន់ម៉ាជាទឹកប្រាក់ចំនួន៨.៨លានដុល្លារកាណាដាដែលស្មើជាង ៦លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីជួយគាំទ្រដល់ដំណើរស្វែងរកសន្តិភាព និងផ្ដល់ជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ជាស្បៀង, ផ្តល់ជម្រក និងការថែទាំសុខភាពដល់ប្រជាជនរងគ្រោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1723.txt	កិច្ចប្រជុំប្រទេស ២០ នៅ Hamburg អាល្លឺម៉ង់ បិទបញ្ចប់ទៅដោយចម្រូងចម្រាស ហើយគ្មានឡើយជំហររួមគ្នាជាធ្លុងមួយលើបញ្ហាចម្បងដូចជាពាណិជ្ជកម្មសេរី និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅតែរក្សាជំហររឹងត្អឹងលើការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុ និងការអនុវត្តវិធានការគាំពារនិយមពាណិជ្ជកម្មក្នុងបរិបទសាកលភាវូបនីយកម្មនេះស្របតាមគោលនយោបាយដម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំដដែល។	កិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង ២០ (G-20) នៅអាល្លឺម៉ង់ក្លាយជាអាប់អួរមួយដោយចលនាបាតុកម្មហិង្សាក្បែរកន្លែងប្រជុំ និងកម្តៅក្នុងបន្ទប់ប្រជុំពេលដែលមេដឹកនាំចរចាមិនសូវត្រូវរ៉ូវគ្នាលើបញ្ហាពិភពលោកជាច្រើនតាំងពីពាណិជ្ជកម្ម សន្តិសុខ និងបរិស្ថាននោះ។ រឿងដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍និងបញ្ជាក់បានថា កិច្ចប្រជុំតានតឹងគឺ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យកូនស្រីខ្លួន អ៊ីវ៉ាន់កា ត្រាំ (Ivanka Trump) ដែលជាទីប្រឹក្សាប្រធានាធិបតីជំនួសតំណែងលោកចូលចរចាជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោកផ្សេងទៀតវិញ។ ហើយលោក ត្រាំ ចាកចេញពីអាល្លឺម៉ង់ដោយមិនព្រមចូលសន្និសីទកាសែតឲ្យគេសួរសំណួរពាក់ព័ន្ធលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំឡើយ។ រឿងដែលនៅតែចម្រូងចម្រាស ដែលធ្វើឲ្យមេដឹកនាំពិភពលោលផ្សេងទៀតដូចជាអាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងកាណាដា ទើសទាល់ចិត្តខ្លាំងនោះគឺ គោលជំហរលោក ត្រាំ លើបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងគោលការណ៍គាំពារនិយមដែលជាចំណុចស្នូលនៃគោលនយោបាយប្រធានាធិបតីអាមេរិកផងនោះ។ ជាប្រពៃណីក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំ មេដឹកនាំទាំង ២០ ត្រូវចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចុងក្រោយមួយដែលគ្រប់គ្នាបង្ហាញជំហរជាឯកច្ឆន្ទលើបញ្ហាជាច្រើនរួមទាំងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម សន្តិសុខនិងបញ្ហាផ្សេងទៀតផងដែរ។ ប៉ុន្តែលើកនេះ ចំណុចនិងភាសាមួយចំនួនដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្លុះបញ្ចាំងកាន់តែច្បាស់ពីការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមប្រទេសឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ និងសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនឈានមុខគេទាំង ២០នេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះមានលើកឡើងពី ការទទួលស្គាល់ពីសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងការចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥ និងកត់សម្គាល់ច្បាស់ថា អាមេរិកនៅតែបន្តប្រើប្រាស់និងលក់ប្រេងផូស៊ីលឥន្ធនៈដែលជាប្រភពចម្បងនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនោះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះក៏បានកំណត់ជាលើកដំបូងនូវសិទ្ធក្នុងការប្រើប្រាស់«វិធានការស្របច្បាប់ផ្នែកពាណិជ្ជដើម្បីគាំពារទីផ្សារ»របស់ខ្លួន ដែលការប្រើប្រាស់ភាសាបែបនេះផ្តល់ទម្ងន់បន្ថែមឲ្យ គោលនយោបាយជាតិនិយមដែល«ដម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំ»របស់លោក ត្រាំ ថែមទៀត។ គេដឹងច្បាស់ថា ជំហរនេះផ្ទុយទាំងស្រុងពីជំហរសម្ព័ន្ធមិត្តនិងដៃគូអាមេរិក ដែលកន្លងមកបានទិតៀននិងព្រមានអាមេរិកផងដែរពីគ្រោះថ្នាក់ពេលអាមេរិកនិន្នាការងាកទៅប្រើ គោលនយោបាយឯកោនិយម ឡើងវិញ និងចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនោះ។ ក្រោយកិច្ចប្រជុំ លោកស្រី អែនជេឡា មឺហ្គែល (Angela Merkel) ដែលជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំដែលនោះបានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងថា គ្មានឡើយការឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នានេះ។ «នៅពេលដែលគ្មានឯកច្ឆន្ទភាពក្នុងកិច្ចពិភាក្សា សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមវាតែងតែមានចំណុចមិនឯកភាពគ្នា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី មឺហ្គែល។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1724.txt	ក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គម Facebook បានបង្កើតក្រុមពិសេសមួយនៅឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីជួយការពារ និងគ្រប់គ្រងការចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ខណៈការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីនឹងត្រូវធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំខាងមុខនេះ ។ ផែនការចាត់តាំងនេះ ធ្វើឡើងក្រោមសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា ។	ការចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងក្លាយតាមបណ្តាញសង្គម ជាពិសេស តាមរយៈហ្វេសប៊ុក បានក្លាយជាក្តីបារម្ភមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលកំពុងតែដឹកនាំដោយលោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ ។ ក្តីបារម្ភនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរសម្រាប់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅឆ្នាំ២០១៩ ។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមក្នុងយុគសម័យបច្ចេកវិទ្យានេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា នាពេលថ្មីនេះ បានសហការជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុន
article_1725.txt	ខ្មាន់កាំភ្លើងម្នាក់បានធ្វើសកម្មភាពបាញ់ប្រហារ និងដុតបន្ទប់កាស៊ីណូមួយកន្លែងកណ្តាលក្រុងម៉ានីលបណ្តាលឲ្យមនុស្ស ៣៤នាក់ស្លាប់ និងយ៉ាងហោចណាស់ ៣០នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស។ មនុស្ស ៣៤នាក់ស្លាប់នោះមិនស្លាប់ដោយសារការបាញ់ប្រហារឡើយ តែដោយសារឈ្លក់ផ្សែងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ូលិសជាតិហ្វីលីពីនអះអាងថា វាជាករណីប្លន់ ប៉ុន្តែក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) បានប្រកាសថាខ្លួននៅពីក្រោយករណីបាញ់រះនិងដុតបន្ទប់កាស៊ីណូនេះ។	សាកសពមនុស្ស ៣៤ នាក់ត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងបន្ទប់កាស៊ីណូមួយកន្លែងស្ថិតនៅកណ្តាលរដ្ឋធានីម៉ានីលថ្ងៃសុក្រទី ២ មិថុនា ក្រោយខ្មាន់កាំភ្លើងម្នាក់បាញ់រះនិងចាក់សាំងដុតបន្ទប់។ ខ្មាន់កាំភ្លើងតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើសកម្មភាពបាញ់ប្រហារនេះ ហើយជននេះបានដុតខ្លួនឯងដល់ស្លាប់ក្រោយធ្វើសកម្មភាព។ បើយោងតាមសម្តីភ្នាក់ងារការពារអគ្គីភ័យដែលស្រង់ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានAFP អ្នកស្លាប់ទាំង ៣៤នាក់នោះមិនមែនស្លាប់ដោយការបាញ់ប្រហារទេ តែគេស្លាប់ដោយសារឈ្លក់នឹងផ្សែងភ្លើងដែលឆេះក្នុងបន្ទប់កាស៊ីណូនោះ។ ករណីវាយប្រហារដោយអាវុធនេះត្រូវបានសារព័ត៌មានហ្វីលីពីនផ្សព្វផ្សាយផ្សេងគ្នា។ សូម្បីតែមេប៉ូលិសហ្វីលីពីនលោក Ronald Dela Rosa បានផ្លាស់ប្តូរសម្តីរបស់ខ្លួនផងដែរពាក់ព័ន្ធការស្លាប់របស់ជនជាខ្មាន់កាំភ្លើងនេះ។ យោងសារព័ត៌មាន GMA ដើមឡើយក្រោយការបាញ់ប្រហារ លោក Dela Rosa បានថ្លែងថា ខ្មាន់កាំភ្លើងត្រូវបានក្រុមប៉ូលិសបាញ់ស្លាប់។ ប៉ុន្តែមួយម៉ោងក្រោយមកស្រាប់តែលោកបានចេញមុខបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ខ្មាន់កាំភ្លើងនោះបានចាក់សាំងដុតសម្លាប់ខ្លួនឯងក្នុងបន្ទប់ ក្រោយធ្វើសកម្មភាពទៅវិញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយមេប៉ូលិសហ្វីលីពីនខាងលើប្រាប់ឲ្យដឹងថា ខ្មាន់កាំភ្លើងនេះធ្វើសកម្មភាពម្នាក់ឯងប៉ុណ្ណោះដោយគេបានដើរចូលក្នុងបន្ទប់លេងល្បែង ហើយគេបានបាញ់រះដោយប្រើប្រាស់កាំភ្លើង M-4 និងចាក់សាំងនិងដុតតុល្បែងតែម្តង។ បន្ទាប់មកខ្មាន់កាំភ្លើងរូបនេះបានចាក់សាំងដុតបន្ទាប់មួយទៀតដែលផ្ទុកឥវ៉ាន់ពេញ។ ប៉ូលិសបានសន្និដ្ឋានជាបឋមថា ការវាយប្រហារនេះអាចជាករណីប្លន់ប៉ុណ្ណោះមិនមែនជាករណីភេរវកម្មអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Daesh) ឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះបានប្រកាសយកក្រេឌីតភ្លាមៗក្រោយការវាយប្រហារកើតឡើង។ ` ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងរយៈពេលជិត ២សប្តាហ៍ក្រោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធកើតឡើងរវាងបណ្តាញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម ក្រុមភេរវជនMaute និងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីននៅក្រុង Marawi។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ឧសភាក្រោយការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ។ លោកធ្លាប់លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោកអាចនឹងអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងរយៈពេលវែងក្នុងករណីដែលចាំបាច់ដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាសន្តិសុខបង្កដោយក្រុមភេរវជន។ លោកព្រលយថា លោកមិនខ្វាយខ្វល់ពីការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល និងសភាដែលជាអ្នកធានារក្សាការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះឡើយ។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីនឆ្នាំ ១៩៨៧ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកមានអនុភាពគតិយុត្តិរយៈពេល៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនត្រូវសុំការយល់ព្រមពីសភាជាមុនសិនដើម្បីបន្តការអនុវត្តច្បាប់នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1726.txt	លោកស្រី Laura Flessel ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកីឡាក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Edouard Philippe ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មី លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ លោកស្រី Flessel ជាអតីតកីឡាការិនីចាក់សាប (គុនដាវ) ដ៏កំពូលម្នាក់របស់បារាំង ដែលធ្លាប់មេដាយមាសអូឡាំពិក មេដាយមាសពិភពលោក និងមេដាយមាសអឺរ៉ុប។	ក្នុងវ័យ៤៥ឆ្នាំ លោកស្រី Laura Flessel ដែលមានស្រុកកំណើតនៅតំបន់ Guadeloupe បានធ្វើសកម្មភាពកីឡាយ៉ាងសកម្មដើម្បីបំផុសបំផុលអ្នកបោះឆ្នោតឲ្យគាំទ្រលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បើទោះបីជាគាត់មិនមែនជាសមាជិកបក្សនយោបាយណាមួយក៏ដោយ។ ជោគជ័យដ៏ធំធេងរបស់លោកស្រី Laura Flessel ក្នុងអាជីពជាកីឡាការិនីចាក់សាបកំពូលរបស់បារាំង លោកស្រីធ្លាប់ដណ្តើមបានមេដាយអូឡាំពិកចំនួន៥ចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៦ដល់ឆ្នាំ២០០៤ (មាស២ ប្រាក់១ និងសំរិទ្ធ)។ សម្រាប់ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកពីឆ្នាំ១៩៩៥ដល់ឆ្នាំ២០០៨ លោកស្រីឈ្នះមេដាយមាស៦ ប្រាក់៣ និងសំរិទ្ធ៤ ។ នៅក្របខណ្ឌអឺរ៉ុប លោកស្រីបានឈ្នះមេដាយមាស១នៅឆ្នាំ២០០៧ និងមេដាយសំរិទ្ធ៥បន្ថែមទៀតនាការប្រកួតនៅឆ្នាំជាបន្តបន្ទាប់។ ចំពោះការប្រកួតថ្នាក់ជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីកីឡាថ្មីរូបនេះ ឈ្នះជើងឯក៦លើកផ្នែកឯកត្តជន និង៩លើកលើវិញ្ញាសាជាក្រុម។ ឈ្មោះរបស់លោកស្រី Laura Flessel ក៏ត្រូវបានយកទៅដាក់ឲ្យទីតាំងកីឡាមួយនៅ Guadeloupe និងកីឡដ្ឋាននៅ Bussy Saint-Georges, Asnières-Sur-Seine, Chanteloup-les-Vignes ជាដើម។ លោកស្រីស្ថិតក្នុងចំណោម រដ្ឋមន្ត្រីថ្មី១៨រូប និងរដ្ឋលេខាធិការ៤រូប របស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងដែលទទួលបានការតែងតាំងកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា។ លោកស្រី Flessel ជំនួសតំណែងរបស់លោក Patrick Kanner៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1727.txt	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ (Rodrigo Duterte) ថ្លែងមុនពេលចាកចេញពីរុស្ស៊ីត្រឡប់មកហ្វីលីពីនវិញថា ការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅកោះមិនដាណាវ (Mindanao) អាចមានរយៈពេលដល់មួយឆ្នាំដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាភេរវកម្ម។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា លោកនឹងកាចសាហាវបន្តិចហើយពេលកម្ចាត់ភេរវកម្មនេះ ហើយច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលអនុវត្តពេលនេះវាដូចការអនុវត្តនៅក្នុងរបបផ្តាច់ការលោក ហ្វ៊ែឌីណង់ ម៉ាកូស (Ferdinand Marcos)ដែរ។	យប់ថ្ងៃ ២៣ ឧសភា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ សម្រេចប្រកាសដាក់កោះមិនដាណាវទាំងមូលក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក ដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះការបន្តប្រយុទ្ធគ្នារវាងក្រមភេរវជន Maute ជាមួយក្រុមទាហានរដ្ឋាភិបាល។ ទាហានពីរនាក់ និងប៉ូលិសម្នាក់ត្រូវបានក្រុមនេះសម្លាប់ក្នុងប្រតិបត្តិការសឹកនាថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ឧសភា នេះដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana បានបង្ហើបនៅយប់ថ្ងៃ ២៣ ខែឧសភា ថាក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលជាសមាជិកក្រុម Maute នេះបានដណ្តើមមន្ទីរពេទ្យ, សាលាក្រុង និងពន្ធនាគារ រួមទាំងដុតវិហារគ្រិស្តនៅក្នុងទីក្រុងផងដែរ។ កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលឡោមព័ទ្ធ និងបន្តប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយក្រុមភេរវជននេះ ដោយស្ថានការណ៍ជារួមហាក់ធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង។ ប៉ុន្តែនៅយប់ថ្ងៃដដែល លោក Edgard Arevalo អ្នកនាំពាក្យ ស្ថាប័នកងទ័ពហ្វីលីពីន (AFP) លើកឡើងខុសទាំងស្រុងពីរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពហ្វីលីពីនរូបនេះបានប្រកាសថា កងទ័ពរដ្ឋាភិបាលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បានទាំងស្រុង ហើយសភាពការណ៍ជារួមត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញហើយ។ តំណាងយោធាហ្វីលីពីនក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា វាមិនមែនជាការវាយប្រហារភេរវកម្មឡើយ ប៉ុន្តែការប៉ះទង្គិចគ្នានេះកើតឡើងក្រោយពេលកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរដ្ឋាភិបាលវាយឆ្មក់ចូលផ្ទះមួយដែលគេជឿជាក់ថា កន្លែងដែលមេដឹកនាំក្រុមអាប៊ូសាយ៉ាវ (Abu Sayyaf) Isnilon Hapilon កំពុងលាក់ខ្លួន។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះក៏បានបដិសេធព័ត៌មានមួយចំនួនដែលថា ក្រុមប្រដាប់អាវុធជាក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម និងព័ត៌មានផ្សាយថាក្រុមនេះបានកាន់កាប់សាលាក្រុង និងមន្ទីរពេទ្យ។ ស្ថាប័ននេះក៏ដាស់តឿនឲ្យប្រជាជនពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នមុនចែកចាយព័ត៌មានដែលបង្កឲ្យមានចលាចលដែរ។ ត្រឡប់មកវិញ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលត្រូវបានប្រកាសនេះនឹងមានអនុភាពអនុវត្តរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ បើអនុលោមតាមមាត្រា ៧ វាក្យខណ្ឌទី ១៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីនឆ្នាំ ១៩៨៧។ វាក៏ចែងថា៖«ក្នុងស្ថានភាពអាសន្នដូចជាមានការឈ្លានពានឬមានចលនាបះបោរ ប្រធានាធិបតីក្នុងនាមជាមេបញ្ជាការកំពូលកងទ័ពអាចព្យួរបុព្វសិទ្ធិតុលាការក្នុងការត្រួតពិនិត្យភាពស្របច្បាប់នៃការចាប់ខ្លួនឬឃុំខ្លួនជនសង្ស័យរបស់អាជ្ញាធរ ឬអាចប្រកាសដាក់ប្រទេសក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកបានដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់និងសុវត្ថិភាពសាធារណៈ»។ ពាក់ព័ន្ធការប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះដែរ ប្រធានាធិបតី ឌូទើតេ បានបញ្ជាក់មុនពេលលោកចាកចេញពីរុស្ស៊ីមកហ្វីលីពីនទាំងកណ្តាលយប់ថា ច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលត្រូវដាក់អនុវត្តនេះតឹងរ៉ឹងដូចច្បាប់អាជ្ញាសឹកជំនាន់មេដឹកនាំផ្តាច់ការប្រធានាធិបតី ហ្វ៊ែឌីណង់ ម៉ាកូស(Ferdinand Marcos) ដូច្នេះដែរ។ យោងតាមវីដេអូ Live ក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់អនុរដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មានហ្វីលីពីន Mocha Uson លោក ឌូទើតេ បានថ្លែងថា៖« ច្បាប់អាជ្ញាសឹកគឺច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ វាមិនមានអ្វីខុសប្លែកពីអ្វីដែលប្រធានាធិបតី ម៉ាកូស ធ្វើឡើយ។ ខ្ញុំនឹងសាហាវក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាភេរវកម្ម។កុំបង្ខំឲ្យខ្ញុំធ្វើវា»។ ពេលសួរថា តើការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកមានរយៈពេលយូរប៉ុណ្ណា លោក ឌូទើតេ បញ្ជាក់ថា វាប្រហែលត្រូវការពេលរយៈពេលមួយឆ្នាំដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ថ្វីបើអ្នកនាំពាក្យលោកធ្លាប់បញ្ជាក់ថា ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះមានរយៈពេលអនុវត្តត្រឹម៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែលោក ឌូទើតេ ថាលោកពិតជាសប្បាយចិត្ត បើសិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងរយៈពេលត្រឹម ១ខែនោះ។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនឹងមានសុពលភាពត្រឹម ៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែគេអាចបន្ថែមរយៈពេលអនុវត្តបានក្នុងករណីចាំបាច់។ ប៉ុន្តែជារួមដើម្បីបន្តសុពលភាព វាចាំបាច់ត្រូវមានការអនុម័តយល់ព្រមពីសំណាក់សភាជាមុនសិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1728.txt	ប្រធានាធិបតីបារាំងជាប់ឆ្នោត លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នាថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភានេះ បានតែងតាំងលោក Édouard Philippe មកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។	លោក Édouard Philippe អាយុ៤៦ឆ្នាំ ជាអភិបាលក្រុង Havre និងជាតំណាងរាស្ត្រប្រចាំមណ្ឌលទី៧នៃតំបន់ Seine-Maritime ក្នុងកូតាសម្ព័ន្ធចលនាប្រជាជន (UMP) ដែលក្រោយមកប្តូរទៅគណបក្សសាធារណរដ្ឋ។ នាយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត លោក Philippe ជាអ្នកគាំទ្រដ៏ស្មោះស្ម័គ្ររបស់លោក Alain Juppe។ នេះជាលើកដំបូងដែលលោកប្រធានាធិបតី តែងតាំងមន្ត្រីមកពីបក្សផ្សេងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បើគិតចាប់តាំងពីលោក Jacques Chirac នៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋ តែងតាំងលោក Lionel Jospin ពីគណបក្សសង្គមនិយម ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៧ ដល់ឆ្នាំ២០០២។ លោក Philippe កាន់តំណែងកំពូលមួយនេះ បន្តពីលោក Bernard Cazeneuve៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1729.txt	មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ចិនបានអះអាងថា យោធាចិនគ្មានទំនាក់ទំនងសូម្បីតែបន្តិចសោះជាមួយយោធាកូរ៉េខាងជើង។ ការលើកឡើងនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលកូរ៉េខាងជើងសម្រេចជោគជ័យក្នុងការសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកឆ្លងទ្វីបដែលអាចបាញ់ដល់ទឹកដីអាឡាស្ការអាមេរិកនោះ។	« មិនដែលទាក់ទងគ្នាទេ។ យើងគ្មានទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងឡើយឥឡូវនេះ»។ នេះជាការឆ្លើងតបរបស់លោក Zhou Bo មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់នៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានសួរថា «តើទំនាក់ទំនងប្រភេទណាខ្លះដែលយោធាចិនមានជាមួយកូរ៉េខាងជើងក្នុងនាមជាមិត្តជាតិខាង?»។ ក្នុងនាមជាប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខអន្តរជាតិនោះ លោក Zhou Bo បានបកស្រាយថា កាលពីមុនយោធាចិននិង យោធាកូរ៉េខាងជើងពិតជាមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាមែន ប៉ុន្តែមកដល់ឥឡូវនេះវាលែងមានទៀតហើយ។ «បច្ចុប្បន្ននេះយើងមិនបានទាក់ទងគ្នាជាមួយកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ កាលពីមុនវាមានមែន។ យើងមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាច្រើនជាពិសេសការផ្លាស់ប្តូរទំនាក់ទំនងក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា។ ខ្ញុំគិតថាវាបង្ហាញឲ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរនៃសម្ព័ន្ធភាពរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរដោយសារហេតុផលមួយចំនួនដែលគ្រប់គ្នាបានដឹងហើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Zhou Bo។ គ្មានការប្រាស្រ័យទាក់ទំនងរវាងយោធាប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានលោក Zhou Bo បកស្រាយថា វាជាឆន្ទៈរបស់ចិនក្នុងការចូលរួមអនុវត្តដំណោះស្រាយអង្គការសហប្រជាជាតិនិងគាំទ្រសហគមន៍អន្តរជាតិដោះស្រាយបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង។ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ « ចិននិងកូរ៉េខាងជើងជាមិត្តពិតមែន ហើយយើងថែមទាំងបានធ្វើសង្គ្រាមរួមគ្នានៅលើទឹកដីកូរ៉េកាលពីអតីតកាលយូរអង្វែងមកហើយដែរ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំចង់និយាយនោះគឺ ចិនបច្ចុប្បន្នកំពុងរួមជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិក្នុងការអនុវត្តដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ យើងសង្ឃឹមថា យើងនឹងអាចរកដំណោះស្រាយឃើញដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហាទាំងនេះ»។ ការលើកឡើងថាទំនាក់ទំនងរវាងយោធាចិននិងយោធាកូរ៉េខាងជើងស្ថិតនៅកម្រិតសូន្យនោះ កើតឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាញ់ឆ្លងទ្វីបដោយជោគជ័យ។ មីស៊ីលដែលត្រូវបានបាញ់នោះមានអនុភាពអាចហោះដល់អាឡាស្ការអាមេរិក ហើយមានអ្នកជំនាញមួយចំនួនវាយតម្លៃផងដែរថាវាអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លអ៊ែរបានផងដែរ។ នេះជាការគំរាមកំហែងបំផុតធំបំផុតមួយដែរចំពោះសន្តិសុខអាមេរិក ហើយចិនក៏រងសម្ពាធខ្លាំងផងដែរពីអាមេរិកនិងប្រទេសផ្សេងទៀតដែលហាក់មិនប្រើអំណាចខ្លួនដាក់សម្ពាធកូរ៉េខាងជើងសោះនោះ។ នេះក៏ព្រោះគេគ្រប់គ្នាយល់ថា ចិនជាសម្ព័ន្ធមិត្តនិងជាខ្នងបង្អែកធំតែមួយគត់របស់កូរ៉េខាងជើង ដែលធ្វើឲ្យចិនមានទឹកមាត់ប្រៃក្នុងការដាក់សម្ពាធកូរ៉េខាងជើង។ ពាក់ព័ន្ធដំណោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងនេះដែរ អ្នកសារព័ត៌មាន Channel News Asia ក៏បានចោទសួរលោក Zhou Bo ផងដែរជុំវិញចំណាត់ការរបស់ចិនក្នុងការដាក់សម្ពាធឲ្យកូរ៉េខាងជើងឲ្យបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ លោក Zhou Bo បានឆ្លើយតបថា ក្រុងប៉េកាំងបច្ចុប្បន្នកំពុងប្រឹងប្រែងរកវិធានការ ហើយគោលជំហររបស់ចិនច្បាស់លាស់ណាស់ក្នុងការបន្តគាំទ្រការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះគូសបញ្ជាក់ថា ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នកាន់តែស្មុគស្មាញ ដោយសារការដំឡើងខែលការពារមីស៊ីលអាមេរិក THAAD នៅកូរ៉េខាងត្បូង និងមួយទៀតការបន្តបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងឥតឈប់ឈរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_173.txt	មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន នាថ្ងៃទី២៩ វិច្ឆិកា បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក Andrey Belousov ដែលកំពុងដឹកនាំគណៈប្រតិភូយោធារុស្ស៊ីទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង។	នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ភាគីទាំងពីរមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងទូលំទូលាយ និងឈានដល់ការឯកភាពគ្នាលើបញ្ហាដូចជា ការអភិវឌ្ឍបន្ថែមទៀតនូវយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងកូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៊ី ក្នុងវិស័យការពារជាតិ និងវិស័យផ្សេងៗទៀត ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបរិយាកាសសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាការការពារអធិបតេយ្យភាព និងផលប្រយោជន៍សន្តិសុខរបស់ប្រទេសទាំងពីរ និងយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ។ នេះបើតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកូរ៉េខាងជើង KCNA។ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានលើកឡើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រី Belousov នឹងរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិ និងធានាសន្តិសុខរបស់ភាគីទាំងពីរ ជំរុញទំនាក់ទំនងមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងរវាងកងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរ។ ទន្ទឹមនេះ លោក គីម ក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីការវិវឌ្ឍនៅអ៊ុយក្រែន ដោយអះអាងថា វិធានការថ្មីៗរបស់អាម៉េរិក ប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ី ជាសកម្មភាពគ្មានការទទួលខុសត្រូវ ដែលអូសបន្លាយជម្លោះ និងគំរាមកំហែងដល់មនុស្សជាតិគ្រប់ប្រភេទ គួរតែត្រូវបានថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ បើតាមលោក គីម អាម៉េរិក និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចញុះញង់រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវឱ្យប្រើអាវុធរយៈចម្ងាយឆ្ងាយវាយប្រហារទឹកដីរុស្ស៊ី ជាការអន្តរាគមន៍យោធាដោយផ្ទាល់នៅក្នុងជម្លោះ។ ដូច្នេះហើយ សកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីក្នុងការធ្វើឱ្យកងកម្លាំងអរិភាពត្រូវបង់ថ្លៃ ជាទង្វើនៃការអនុវត្តសិទ្ធិការពារស្របច្បាប់។ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល កងទ័ព និងប្រជាជនកូរ៉េខាងជើង នឹងគាំទ្រយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវគោលនយោបាយរបស់រុស្ស៊ី ប្រឆាំងនឹងផែនការអនុត្តរភាពចក្រពត្តិនិយម ការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី។ នៅក្នុងជំនួបនោះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏បានថ្លែងដែរថា ទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរវាងកូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៊ី ជាការធានាសន្តិសុខដ៏រឹងមាំ ដើម្បីបន្តសុភមង្គលរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ កាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងតំបន់ និងធានាស្ថិរភាពជាយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិ។ លោក បន្តថា លោកបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ក្នុងការពង្រីកការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងរវាង ប្រទេសទាំងពីរលើវិស័យដូចជា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធា ដោយផ្អែកលើ កិច្ចព្រម ព្រៀងដែលបានសម្រេចនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលកូរ៉េខាងជើង-រុស្ស៊ីនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីខែមិថុនា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ដែលក្នុងនោះប្រទេសទាំងពីរ បានសន្យាផ្តល់ជំនួយ ទាំងផ្នែកយោធា និងហិរញ្ញវត្ថុគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងករណីមានសង្គ្រាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1730.txt	ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា បានផ្ញើលិខិតជូនដំណឹងស្ដីពីការចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅទីក្រុងប៉ារីសទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិហើយ។ ក្នុងរយៈពេលចរចាចាកចេញនេះ អាមេរិកនឹងបន្តចូលរួមប្រជុំ និងចរចាជាមួយប្រទេសពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត។ អាមេរិកក៏ចំហរទ្វារចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងសកលនេះវិញនៅថ្ងៃអនាគត បើមានការប្រែប្រួលណាមួយដែលអាចផ្ដល់ប្រយោជន៍ឲ្យខ្លួននោះ។	ពីរខែក្រោយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកក៏បានជូនដំណឹងពីការចាកចេញនេះទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិជាផ្លូវការហើយ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក៏បានទុកច្រកមួយដើម្បីក្លាយជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះវិញដែរ ហើយអាមេរិកនឹងនៅតែបន្តសហការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិដដែលក្នុងរយៈពេលចរចាដែលត្រូវចំណាយពេលបីឆ្នាំឯណោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសនៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ថា៖ «អាមេរិកបន្តគាំទ្រការអនុវត្តនយោបាយស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលមានតុល្យភាព និងជួយកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច ទន្ទឹមគ្នានឹងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាធានាសុវត្ថិភាពថាមពលផងដែរ»។ លោក ត្រាំ បានប្រកាសពីការសម្រេចចិត្តដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងសកលនេះនៅខែមិថុនា។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានសមាជិកមកពីជុំវិញពិភពលោកនេះ ផ្ដល់ផលមិនល្អដល់អាមេរិកជាងអត្ថប្រយោជន៍ ហើយថែមទាំងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកទៀតផង។ លោក ត្រាំ រិះគន់ទៀតថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះលម្អៀងទៅរកតែគូប្រជែងអាមេរិក និងដាក់កំហិតអាមេរិកជាប្រទេសបញ្ចេញឧស្ម័នពុលផ្សេងទៀតផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ លោក ត្រាំ ក៏បានទុកឱកាសក្នុងការវិលចូលកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសឆ្នាំ២០១៥នេះវិញដែរ។ ប៉ុន្តែការលើកឡើងបែបនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញ និងពាណិជ្ជករធំៗយល់ថា ជារឿងមិនអាចកើតឡើងបានទាល់តែសោះ។ កាលពីទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីប៉ារីស លោក ត្រាំ បាននិយាយក្នុងសន្និសីទកាសែតជាមួយប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ថា នឹងមានរឿងកើតឡើងជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស តែលោកមិនបញ្ជាក់ថាជាអ្វីទេ។ គេគិតថាលោក ត្រាំ ទំនងជាមិនចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឡើយ។ ជាការពិត ការចាកចេញរបស់អាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏សំខាន់នេះ គឺជាការដើរផ្ទុយពីការប្រឹងប្រែងរបស់អន្តរជាតិក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ដែលជាបញ្ហារួមរបស់ប្រជាជាតិទាំងអស់។ គេមិនត្រូវភ្លេចទេថា អាមេរិកគឺជាប្រទេសបញ្ចេញឧស្ម័នពុលធំជាងគេរបស់ពិភពលោក ប៉ុន្តែឥឡូវបែរជាសម្រេចចិត្តដើរផ្ទុយពីគេឯងទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1731.txt	ថៃត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលប្រើសត្វដំរីច្រើនជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍។ចំនួនដំរីដែលបម្រើវិស័យទេសចរណ៍ថៃ ស្មើពីរដងនៃចំនួនសត្វដំរីនៅប្រទេសផ្សេងទៀតនៅតំបន់អាស៊ីដែលត្រូវគេប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍រួមបញ្ចូលគ្នា។ រឿងដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ ដំរីមួយភាគធំមិនបានទទួលការថែទាំដិតដល់ ហើយត្រូវចងទុកនៅកន្លែងដែលគ្មានផាសុខភាពទៀត។	ដំរីចំនួន២១៩៨ ក្បាលត្រូវបានថៃប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍របស់ខ្លួន ហើយថៃក៏អាចរកចំណូលបានចន្លោះពី ពីរទៅបីលានដុល្លារដែរដោយប្រើដំរីសម្រាប់សម្ដែងនិងដឹកភ្ញៀវទេសចរណ៍។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាបញ្ហានោះ ថៃមិនបានយកចិត្តទុកដាក់សុខុមាលភាពសត្វដំរីទាំងនេះទេ។ យោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មានAFP ដំរីដែលថៃប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ភាគច្រើនមិនទទួលបានរបបអាហារគ្រប់គ្រាន់ និងការថែទាំត្រឹមត្រូវឡើយ។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនជាមិនសម្ដែងឬដឹកភ្ញៀវទេសចរណ៍ទេនោះ ពួកគេនឹងត្រូវចងឲ្យនៅមួយកន្លែងដែលធុញថប់ពេញមួយថ្ងៃ។ យោងតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិរបស់អង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃពិភពលោក កន្លែងចិញ្ចឹមដំរី ២២០ កន្លែងទូទាំងតំបន់អាស៊ីដែលអាចរកបានចំណូលយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែវាមិនមានការថែទាំដំរីត្រឹមត្រូវឡើយ។ចំណែកឯនៅថៃវិញ ក្នុងចំណោមកន្លែងចិញ្ចឹមដំរី ១១៤កន្លែង មានតែ ប្រាំបីកន្លែងប៉ុណ្ណោះដែលមានការថែទាំដំរីបានល្អ។ របាយការណ៍ខាងលើក៏បង្ហាញក្តីបារម្ភពីដំរីដំរីសម្តែងសៀកដែលពួកគេត្រូវសម្ដែងសម្មភាពគ្រោះថ្នាក់និងពិបាកៗដូចជាជិះកង់ ដើរលើខ្សែពួរ និងលេងបាល់ជាដើម។ របាយការណ៍នេះបានអះអាងទៀតថា ៣០ភាគរយនៃចំនួនដំរីក្នុងប្រទេសថៃកើនឡើងចាប់ពីឆ្នាំ២០១០ សុទ្ធតែចិញ្ចឹមនៅកន្លែងដែលគ្មានការថែទាំល្អ។ ការកើនឡើងនៃចំនួនសត្វដំរីដែលត្រូវគេប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍បណ្តាលមកពីការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់សត្វដំរីក្នុងអាជីវកម្មឈើខុសច្បាប់នៅអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០។ ម្ចាស់ដំរីយល់ថា ការយកសត្វចិញ្ចឹមខ្លួនមកប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ជាប្រភពចំណូលថ្មីមួយ។ ថ្វីបើដំរីដែលសល់ពីជំនាន់ភាគច្រើនផុតពូជហើយក្តី ការជួញដូរដំរីនៅតែកើនឡើង ហើយនៅថៃចំនួនដំរីត្រូវគេចាប់យកមកប្រើក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ច្រើនជាងចំនួនដំរីរស់ក្នុងព្រៃទៅទៀត។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ដំរីបានធ្វើឲ្យចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍នៅតំបន់អាហ្វ្រិក និងអាស៊ីកើនឡើង។ប៉ុន្តែដំរីមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងតំបន់អភិរក្សធម្មជាតិបានយ៉ាងល្អ ខុសពីសត្វដំរីមួយចំនួនធំក្នុងតំបន់អាស៊ីដែលត្រូវចងទុកក្នុងកន្លែងដែលគ្មានផាសុខភាព និងគ្មានការយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំគ្រប់គ្រាន់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1732.txt	ទោះរយៈពេល ២៨ ក៏ដោយ ព្រឹត្តិការណ៍តក់ស្លុតសម្លាប់រង្គាលក្រុមបាតុករនៅក្នុងទីលានធានអានមេន (Tiannmen)នៅតែរសើបខ្លាំងសម្រាប់មេដឹកនាំចិន។ រដ្ឋាភិបាលនិងបក្សកម្មុយនីស្តចិនប្រាកដណាស់ មិនចង់លឺការលើកឡើងបញ្ហាសម្លាប់រង្គាលនៅធានអានមេនទៀតឡើយ ហើយរាល់ឆ្នាំគ្មានប្រជាជនណាអាចប្រារព្ធខួបរំលឹកឬកាន់ទុក្ខចំពោះអ្នកស្លាប់ជាសាធារណៈបានឡើត។ រដ្ឋាភិបាលចិននៅតែធ្វើមិនដឹងមិនលឺ និងព្យាយាមធ្វើសព្វគ្រប់បែបយ៉ាងាដើម្បីលុបបំបាត់ការយល់ឃើញថាចិនអនុវត្តគោលនយោបាយព្រៃផ្សៃប្រឆាំងប្រជាជនខ្លួន និងបំបាត់ចោលប្រវត្តិសាស្ត្រអាក្រក់នេះមិនឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយដឹងលឺឡើយ។ ដូច្នេះការឈានទៅបញ្ចប់និទណ្ឌភាព និងស្វែងរកការទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅតែជាសុបិន។	ថ្ងៃនេះជាខួបលើកទី ២៨ នៃព្រឹត្តិការណ៍ធានអានមេន ដែលជាថ្ងៃរដ្ឋាភិបាលចិនសម្លាប់រង្គាលប្រជាជនខ្លួននៅកណ្តាលក្រុងប៉េកាំងដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ព។ ថ្វីបើកន្លងហួស ជិតបីទសវត្សរ៍ក៏ដោយ ស្លាកស្នាមឈឺចាប់នេះមិនបានរលាយបាត់ពីក្នុងចិត្តប្រជាជនចិនដែលបាត់បង់បងប្អូនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើយ។ ពួកគេនៅទន្ទឹងរង់ចាំយុត្តិធម៌ និងប្រឹងប្រែងទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលចិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់រង្គាលប្រជាជនខ្លួនឯងនេះ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលចិនបច្ចុប្បន្នដឹកនាំដោយលោក ស៊ី ជិនភីង ហាក់ព្យាយាមគាំទ្រនយោបាយបើកចំហរ និងព្យាយាមប្រឆាំងអំពើពុករលួយក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំចិនក្តី គេមិនឃើញមានសញ្ញាណាមួយបញ្ជាក់ថា លោកមានឆន្ទៈបញ្ចប់និទណ្ឌភាពរាប់ទសវត្សរ៍នៅចិននេះឡើយ។ -ការសម្លាប់រង្គាលនៅទីលានធានអានមេន កើតឡើងដូចម្តេច? ថ្ងៃសម្លាប់រង្គាលនៅទីលាន ធានអានមេន (Tiananmen Square) ដោយអាជ្ញាធរចិនកើតមានឡើង បន្ទាប់ពីមានចលនាគាំទ្ររបបប្រជាធិបតេយ្យចេញផុសផុលក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង និងបណ្តាទីក្រុងជាច្រើនទូទាំងប្រទេសចិន។ ដឹងស្រាប់ហើយឆ្នាំ ១៩៨៩ ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរបបកុម្មុយនីស្ត និងការដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនីស្តមួយនោះ កើតឡើងក៏ដោយសារតែមានការជះឥទ្ធិពលពីការចុះខ្សោយរៀបនឹងដួលរលំនៃរបបកុម្មុយនីស្តនៅតំបន់អឺរ៉ុប ការដួលរលំនៃជញ្ជាំងប៊ែកឡាំង ហើយមានសហភាពសូវៀតចុះខ្សោយទៅៗទៀតនោះ។ ចលនាបាតុកម្មនេះមុនដំបូងឡើយគឺកើតឡើងនៅខែសភា ហើយមានអ្នកចូលរួមរហូតដល់ជិត ១លាននាក់ បន្តធ្វើបាតុកម្ម នៅតាមដងវិថីនានា ដែលអូសបន្លាយរយៈពេលជាងបីសប្តាហ៍។ គោលដៅនៃបាតុកម្មអហិង្សានេះគឺដើម្បីដាក់សម្ពាធអោយមេដឹកនាំគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលាលែងពីតំណែង និងធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយទទួលយកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងបោសសម្អាតអំពើពុករលួយជាដើម។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ មេដឹកនាំចិនកាលនោះលោក តេង ស៊ាវពីង បានប្រកាសដាក់ប្រទេសស្ថិតក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងពង្រាយទ័ពចន្លោះ ពីរសែន ទៅបីសែននាក់នៅក្នុងទីក្រុង រួមមានទាំងរថក្រោះ និងឧទ្ធម្ភាគចក្រជាច្រើនគ្រឿងថែមទៀតផង។ ក្រោយមកនៅល្ងាចថ្ងៃ ៣មិថុនា ក្រុមទាហានសម្រេចប្រើអាវុធបាញ់លើក្រុមបាតុករដែលគ្មានអាវុធ និងប្រើរថក្រោះជាន់កម្ទេចលើតង់ដែលសិស្សនិស្សិតដែលជាបាតុករកំពុងសម្រាកនៅក្នុងនោះ។ ដោយអត់ទ្រាំនឹងការប្រើប្រាស់ហិង្សាសាហាវឃោរឃៅនេះមិនបាន ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះបានសម្រេចតបតវិញដោយវាយប្រហារលើក្បួនរថយន្តយោធា និងដុតកម្ទេចរថក្រោះយោធាវិញដែរ។ នៅពេលព្រឹកថ្ងៃទី ៤ មិថុនា ឳពុកម្តាយជនរងគ្រោះក៏រងការវាយប្រហារពីក្រុមទាហានថែមទៀតខណៈពួកគេកំពុងដើរតាមដងផ្លូវរកមើលកូនខ្លួនដែលរងរបួស ឬស្លាប់នោះ។ក្រុងប៉េកាំងក៏បានសម្រេចបង្ក្រាបរាល់ចលនាប្រឆាំងទូទាំងប្រទេសក្រោមលេសប្រឆាំងបដិវត្តន៍។ អាជ្ញាធរចិនបានចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោសរាល់អ្នកពាក់ព័ន្ធចលនាប្រឆាំងនេះដោយចោទប្រកាន់ពួកគេពីបទបំផ្លាញសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈនិងដុតកម្ទេចទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋជាដើម។ គួររំលឹកថា ក្រោយមានព្រឹត្តិការណ៍នេះ ខាងកាកបាទក្រហមអន្តជាតិចិនបញ្ជាក់ថាមានមនុស្ស យ៉ាងហោចណាស់មួយពាន់នាក់បានស្លាប់ និងប្រមាណមួយម៉ឺននាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន។ គ្មានឡើយការទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់រង្គាលនេះ ហើយអ្វីដែលសំខាន់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនៅតែមិនមានឆន្ទៈក្នុងការស៊ើបអង្កេតនិងនាំអ្នកពាក់ព័ន្ធមកកាត់ទោសតាមច្បាប់ដើម្បីរកយុត្តិធម៌ជូនអ្នកស្លាប់និងអ្នករងគ្រោះផ្សេងទៀតដែរ។ -ចិនប្រឹងប្រែងលុបបំបាត់ទង្វើឧក្រិដ្ឋដ៏ព្រៃផ្សៃនៅធានអានមេន សហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូលបានថ្កោលទោសលើរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលបានសម្រេចប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាយ៉ាងសាហាវឃោរឃៅប្រឆាំងនឹងប្រជាជនខ្លួន ។ បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច មានអឺរ៉ុប និងអាមេរិក រួមទាំងបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ី នាំគ្នារិះគន់និងថ្កោលទោសមហាយក្សចិនដូចគ្នា ហើយមានប្រទេសខ្លះដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងចិនផងដែរ។ ជានិច្ចជាកាលរដ្ឋាភិបាលចិនបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីរក្សាស្ថេរភាព និងវិបុលភាពប្រទេសជាតិ ជាពិសេសគឺប្រឆាំងនឹងលោកខាងលិចដែលព្យាយាមរៀបចំធ្វើអោយប្រទេសចិនចុះខ្សោយ និងបែកបាក់គ្នានោះ។ ចិនចោទភ្នាក់ងារ CIA អាមេរិកថាជាអ្នកជួយគាំទ្រ និងជ្រោមជ្រែងចលនាបាតុកម្ម។ តាំងពីកើតរឿងដល់បច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងព្យាយាមកែប្រែស្ថានការណ៍ និងធ្វើយ៉ាងការពារកុំអោយមានការបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើបក្សកុម្មុយនីស្ត។ ចិន ព្យាយាមធ្វើកំណែទម្រង់ កំចាត់អំពើពុករលួយ រក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីធ្វើអោយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាន់តែល្អប្រសើរ ផ្តល់សេរីភាពឯកជន តែហាមដាច់ខាតរិះគន់គណៈបក្សកម្មុយនីស្តចិន។ ដើម្បីលុបការចងចាំទាំងឡាយណាជុំវិញឧក្រិដ្ឋកម្មនេះ ចិននៅតែបន្តរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពបញ្ចេញមតិ តាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម ហាមមិនអោយមានការជជែកពីភាក្សាពីព្រឹត្តិការណ៍ ថ្ងៃ ៤ មិថុនា ឬប្រារព្ធទិវារំលឹកខួបជាដើមនោះ។ -រដ្ឋាភិបាលបរទេសចាត់វិធានការប្រឆាំងអ្នករំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅចិន ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលចិនបន្តព្រងើយកន្តើយចំពោះការទាមទារឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវនិងផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ប្រជាជនខ្លួន រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសចំនួនបានសម្រេចអនុម័តវិធានការមួយចុះចំនួនដែលជំរុញឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះរាល់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សទូទាំងពិភពលោក។ ខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៦ សភាអាមេរិកបានអនុម័តច្បាប់មួយស្តីពីការទទួលខុសត្រូវសិទ្ធិមនុស្សសាកលដែលវាអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋបាលអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មនិងបដិសេធផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់បុគ្គលទាំងឡាយណាដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធ ឬទទួលខុសត្រូវរាល់ការបំពារបំពានសិទ្ធិមនុស្ស។ នៅចក្រភពអង់គ្លេសក៏ដូចគ្នា។ សភាអង់គ្លេសក៏ត្រៀមអនុម័តច្បាប់ស្តីពីការទទួលខុសត្រូវសិទ្ធិមនុស្សដូចគ្នានឹងច្បាប់នៅអាមេរិកដែរ ហើយច្បាប់នេះក៏មានអំណាចបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិជនដែលបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។ នៅកាណាដាឯណោះវិញ សេចក្តីព្រាងច្បាប់មួយត្រូវបានរៀបចំឡើងកន្លងមកដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋាភិបាលកាណាអាចដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរាល់អ្នករំលោភសិទ្ធិមនុស្សបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងបដិសេធផ្តល់ទិដ្ឋការដូចគ្នា។ ក្នុងខែឧសភាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលកាណាដាបានប្រកាសគាំទ្រសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះពេញទំហឹង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1733.txt	សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា «អាស៊ាន»ជាអង្គការតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលត្រូវបង្កើតឡើងនៅក្នុងខែសីហាទី៨ឆ្នាំ១៩៦៧ ដោយសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទីក្រុងបាងកក (Bangkok Declaration) ដោយរួមមានថៃ សិង្ហបុរី ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងហ្វីលីពីនជាស្ថាបនិក។	ប្រទេសទាំងប្រាំផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតអាស៊ានដោយសារមូលហេតុមួយចំនួន។ មូលហេតុទីមួយ គឺជម្លោះរវាងប្រទេសជាច្រើនបានកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ដូចជា ឥណ្ឌូណេស៊ីនិងម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីននិងម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរីនិងម៉ាឡេស៊ី។ ជម្លោះទាំងនេះគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខនិងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ មូលហេតុទីពីរគឺ សង្គ្រាមត្រជាក់។ សង្គ្រាមមនោគមន៍វិជ្ជារវាងលោកខាងលិច និងលោកខាងកើតនេះជាមូលហេតុដ៍សំខាន់ជម្រុញឲ្យមានការបង្កើតអង្គការក្នុងតំបន់(អាស៊ាន)ដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលនៃមនោគមកុម្មុយនីស្ត។ ចំណែកមូលហេតុទីបីគឺអាស៊ានក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីចូលរួមជំរុញការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងរយៈការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាដើម។ គេអាចឃើញស្រាប់ គោលបំណងធំៗមានចែងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុងបាងកកដែលជាលិខិតបទដ្ឋានបង្កើតអាស៊ានរួមមាន ទីមួយ:ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ការរីកចម្រើននៃសង្គមនិងការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌នៅក្នុងតំបន់តាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងស្មារតីនៃភាពជាដៃគូនិងសមភាពដើម្បីពង្រឹងមូលដ្ឋាននៃភាពរុងរឿងនិងសន្តិភាពរបស់អាស៊ាន។ ទីពីរ:ដើម្បីជំរុញនិងរក្សាសនិ្តភាពនិងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ប្រាំបួនឆ្នាំក្រោយការបង្កើតអាស៊ាន ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី១ របស់អាស៊ានក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ អាស៊ានសម្រេចបើកទ្វារភា្ជប់ទំនាក់ទំនង និង បង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផលប្រយោជន៍ជាមួយប្រទេសជិតខាងនៅក្នុងតំបន់។ចាប់តាំងពីពេលនោះមកសមាជិកអាស៊ានកើនឡើងប្រាំនាក់បន្ថែមទៀត រួមមានព្រុយណេចូលជាសមាជិកនៅថ្ងៃទី ៧ ខែមករាឆ្នាំ១៩៨៤ វៀតណាមនៅថ្ងៃ ទី២៨ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៩៥ ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ានៅថ្ងៃទី២៣ខែកក្កដាឆ្នាំ១៩៩៧ និងកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៣០ខែមេសាឆ្នាំ១៩៩៩។ ដូច្នេះហើយ បច្ចុប្បន្នអាស៊ានមានសមាជិកសរុបទាំងអស់ដប់ ប៉ុន្តែទីម័រខាងកើតកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស្នើសុំចូលជាសមាជិកទី ១១ របស់អាស៊ានដែរ។ ចំណែកឯរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាស៊ានត្រូវបានបង្កើតនៅខែធ្នូឆ្នាំ២០០៥ ហើយអនុម័តនៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០០៧ និងចូលជាធរមាននៅខែធ្នូឆ្នាំ២០០៨។លើសពីនេះទៅទៀត អាស៊ានចង់ឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងសមាជិកនិមួយៗមានទំនាក់ទំនងរលូនរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក អាស៊ានបានបង្កើតគោលការណ៍គ្រឹះដែលដាក់បញ្ជូលក្នុងសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ (TAC)។ គោលការណ៍គ្រឹះរួមមានប្រាំមួយចំណុចសំខាន់ៗរួមមាន ទីមួយ:គោរពឯករាជភាព អធិបតេយភាព សមភាព បូរណភាពទឹកដី និងអត្តសញ្ញាណជាតិទៅវិញទៅមក។ ទីពីរ៖ សិទិ្ធក្នុងការដឹកនាំប្រទេសដោយគ្មានការលូកលាន់ បំផ្លិចបំផ្លាញ ឬបង្ខិតបង្ខំពីរដ្ឋដទៃ។ ទីបី៖ ការមិនលូកលាន់រឿងផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសដទៃ។ទីបួន៖ ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី។ ទីប្រាំ៖ ការលះបង់ចោលនូវការប្រើអាវុធឬគំរាម។ ទីប្រាំមួយ៖ ការសហការដែលមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកទាំងអស់។ ជាងនេះទៅទៀត សហគមន៍អាស៊ានមានសរសរស្តម្ភបីរួមមាន សហគមន៍ នយោបាយសន្តិសុខ សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងសហគមន៏សង្គមនិងវប្បធម៌។ សម្ព័ន្ធភាពរវាងអាស៊ាននិងប្រទេសក្រៅតំបន់ អាស៊ានចាប់ផ្ដើមទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាផ្លូវការជាមួយអូស្ដ្រាលីក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ និងនូវែលសេឡង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥។ ចំណែកទំនាក់ទំនទ្វេភាគីជាផ្លូវការរវាងអាស៊ាន-ជប៉ុនចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ប៉ុន្តែបញ្ចូលជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧។ ទំនាក់ទំនងរបស់អាស៊ាន និងអាមេរិក និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍អង្គការសហប្រជាជាតិក៏ចាប់ផ្ដើមជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ផងដែរ។ រីឯចិននិងរុស្សី ប្រទេសទាំងពីរពីដើមឡើយមានទំនាក់ទំនងជាទីប្រឹក្សារបស់អាស៊ានតែប៉ុណ្ណោះក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ចិននិងរុស្សីប្រែក្លាយជាដៃគូកិច្ចសន្ទនាទ្វេភាគីរបស់អាស៊ាន។ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់អាស៊ានកកើតឡើងដោយការរួមបញ្ជូលគ្នានៃកត្តាក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសសមាជិក កត្តាតំបន់ និងសកលលោក។ តាមពិតទៅអាស៊ានចងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសក្រៅតំបន់គ្រាន់តែចង់ស្វែងរកជំនួយដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់សមាជិកខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។ប៉ុន្តែ គោលបំណងរបស់អាស៊ានត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរដោយសារតែកត្តាយុទ្ធសាស្ដ្រនៃសម្ព័ន្ធភាព ទើបអាស៊ានបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍មករឱកាសទីផ្សារវិញ ដូចជាទីផ្សារពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ ទេសចរណ៍ សេវាកម្ម វិទ្យាសាស្ដ្រនិងបច្ចេកវិទ្យា ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនិងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។ គួរបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធកិច្ចសន្ទនាទ្វេភាគីរបស់អាស៊ានកន្លងមកគឹជាការបើកទ្វារនិងការបង្ហាញរបស់អាស៊ានទៅកាន់ពិភពលោកទាំងមូល។ ការចូលរួមរបស់ប្រទេសមហាអំណាចដូចជាចិន អាមេរិកព្រមទាំងប្រទេសដទៃទៀតគឺជាគោលការណ៍នាំសារនៃការអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាតំបន់ជាមួយអាស៊ាន (the principle conduit of development cooperation with ASEAN as a region)៕ ឯកសារពិគ្រោះ ទី១: សៀវភៅ INTERNATIONAL RELATION IN SOUTHEAST ASIA, THE STRUGGLE AUTONOMY. អ្នកនិពន្ធ DONALD E. WEATHERBEE ទី២: http://www.aunsec.org/historyofasean.php ទី៣: http://www.aseansec.org/10370.htm អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1734.txt	អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង បានបង្ហាញការសាទរទណ្ឌកម្មថ្មីប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង ដែលអនុម័តដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា។ សមាជិកទាំង១៥ប្រទេស បានលើកដៃគាំទ្រទណ្ឌកម្មដែលរៀបរៀងដោយអាមេរិកដែលបានពិភាក្សាជាមួយចិន និងមានគោលដៅកាត់បន្ថយចំណូលបានមកពីការនាំចេញរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ទណ្ឌកម្មនេះគឺជាការឆ្លើយតបនៃការបាញ់មីស៊ីលរំលងទ្វីបពីរដងនៅខែកក្កដា។	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបោះឆ្នោតដោយសំឡេងឯកច្ឆន្ទក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមទៀតលើកូរ៉េខាងជើង។ ទណ្ឌកម្មថ្មីនេះមានគោលដៅកាត់បន្ថយប្រភពហិរញ្ញវត្ថុរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលបានមកពីការនាំចេញផលិតផលផ្សេងៗ។ ក្រោមទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ ចំណូលប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងដែលបានមកពីការនាំចេញប្រមាណ១ពាន់លានដុល្លារក្នុងចំណោម៣ពាន់លានដុល្លារ នឹងត្រូវកាត់ផ្ដាច់។ ទណ្ឌកម្មថ្មី ដែលព្រាងដោយអាមេរិក ក៏បានហាមឃាត់កូរ៉េខាងជើងពីការនាំចេញធ្យូងថ្ម រ៉ែដែក ត្បូង ពេជ្រ និងអាហារសមុទ្រជាដើម។ លើសពីនោះ ទណ្ឌកម្មលើកនេះ ដែលរុស្ស៊ី និងចិនបោះឆ្នោតគាំទ្រដែរនោះ ក៏បានហាមប្រទេសនានាពីការបង្កើនចំនួនពលករកូរ៉េខាងជើងធ្វើការក្នុងប្រទេសខ្លួន ឬក៏បង្កើតក្រុមហ៊ុនថ្មីជាមួយកូរ៉េខាងជើង ឬក៏បង្កើនការវិនិយោគថ្មីៗជាដើមផង។ ច្បាស់ណាស់ ទណ្ឌកម្មនេះ គឺជាវាយប្រហារធ្ងន់សម្រាប់ហិរញ្ញវត្ថុកូរ៉េខាងជើងនោះ។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលតែងស្នើឲ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង រីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាននិយាយថា ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ពេញចិត្តនឹងការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលអនុម័តទណ្ឌកម្មថ្មី ដើម្បីឆ្លើយការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក ត្រាំ ក៏សាទរសកម្មភាពរបស់ចិន និងរុស្ស៊ី ដែលមិនជំទាស់ទណ្ឌកម្មលើកនេះ ហើយលោកសន្យាចាប់ដៃជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងទៀត ដើម្បីបញ្ចប់ការគំរាមកំហែងនេះ។ ដោយឡែកក្រុងសេអ៊ូលឯណោះវិញ ក៏ពេញចិត្តពេញថ្លើមទណ្ឌកម្មនេះដែរ។ បើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងស្វាគមន៍ទណ្ឌកម្មនេះ ហើយក៏ជាមេរៀនដ៏មានន័សម្រាប់កូរ៉េខាងជើង និងបានបង្ហាញពីការរួបរួមរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ។ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងត្បូងនឹងអនុវត្តតាមសេចក្ដីនេះឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍លើទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ គឺការគាំទ្ររបស់ចិន និងរុស្ស៊ី។ ចិន គឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេ និងជាទីផ្សារនាំចេញធំជាងគេរបស់កូរ៉េខាងជើង។ មួយឆ្នាំៗ កូរ៉េខាងជើងនាំចូលទំនិញរបស់ខ្លួនជាច្រើនមុខទៅកាន់ទីផ្សារចិន ដែលធ្វើឲ្យរដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះរកចំណូលបានក្រាស់ក្រែល ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ដោយរងសម្ពាធអាមេរិកផង ចិនបានកាត់បន្ថយការរកស៊ីជាមួយចិន ជាពិសេសចិនបានបិទការចូលធ្យូងថ្មពីកូរ៉េខាងជើងទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1735.txt	ក្រុមឃោសនារបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីនាំមុខរបស់បារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រថា អ៊ីម៉ែលខ្លួនត្រូវបានគេ hack ហើយឯកសារស្តីពីព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនៃចលនានយោបាយ «En Marche» ក៏ត្រូវគេទម្លាយចេញដែរ។ ការចូលលួចទិន្នន័យនេះកើតឡើងប្រហែល មួយថ្ងៃកន្លះមុនការបោះឆ្នោតជុំទីមកដល់ប៉ុណ្ណោះ ហើយគេបារម្ភការលួចទម្លាយទិន្នន័យនេះអាចប៉ះពាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតផងដែរ។	ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងជុំទីពីរមកដល់នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ៧ ឧសភាស្អែកនេះ។ ប៉ុន្តែរឿងចម្រូងចម្រាសកើតឡើង ក្រោយពេលដែលជនអនាមិកលួចចូលយក និង ទម្លាយទិន្នន័យព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនៃចលនានយោបាយ En Marche របស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ រុស្ស៊ីក្លាយជាមុខសញ្ញានៃការចោទប្រកាន់របស់បារាំងទៀត នៅពេលដែលមានការលួចយកទិន្នន័យសម្ងាត់របស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងនេះ។ យោងតាមទីភ្នាកងារព័ត៌មាន AFP ឯកសារដែលមានទំហំ ៩ជីហ្កាបៃត្រូវបានគេទម្លាយនៅតាមគេហទំព័រមួយដែលមានឈ្មោះថា«EMLEAKS»ដែលជាកន្លែងដែលគេតែងតែចុះផ្សាយឯកសារអនាមិក។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់អាចកំណត់បានទេថា អ្នកណាជាអ្នកដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការចុះផ្សាយឯកសាររបៀបនេះនោះ។ ចំណែកក្រុមឃោសនារបស់ចលនានយោនបាយ En Marche របស់លោក ម៉ាក្រុង បានប្រកាសទទួលស្គាល់ថា អ៊ីម៉ែលផ្ទៃក្នងខ្លួនពិតជាត្រូវគេលួចចូលមើលមែន។ សេកចក្តីថ្ឡែងការណ៍នៃចលនានយោបាយនេះបញ្ជាក់ដូច្នះថា៖« ចលនា En Marche បានក្លាយជាជនរងគ្រោះដោយសារសកម្មភាពចូលលួចទិន្ន័យដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំនិងមានការសហការគ្នាផងនៅល្ងាចថ្ងៃសុក្រនេះ។ សកម្មភាពនេះធ្វើឲ្យមានការបែកធ្លាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងរបស់យើងជាច្រើនផងដែរតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម»។ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំង បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដោយបញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងរៀបចំការប្រជុំមួយដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហនេះដោយសារវាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធការចូលលួចទិន្នន័យនេះ។ស្ថាប័ននេះក៏បានអំពាវនាវឲ្យរាល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាប្រុងប្រយ័ត្នមុនចុះផ្សាយព័ត៌មានលម្អិតដែលគេទាញចេញពីអ៊ីម៉ែលនោះព្រោះថា ការឃោសនានយោបាយចប់ហើយ។ហើយអ្នកចុះផ្សាយអាចនឹងប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់ពីការប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋថែមទៀតផង។ រុស្ស៊ីត្រូវគេបន្ទោសទៀតហើយ!!! ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងចូលដល់ជុំទី២នៅថ្ងៃអាទិត្យខាងមុខ ប៉ុន្តែម្នាក់ៗបារម្ភថា បេក្ខជនស្តាំនិយមជ្រុលនិងជាអ្នកប្រឆាំងសកលភាវូបនីយកម្មនិងប្រឆាំងអឺរ៉ុបលោកស្រី ម៉ារីន ឡឺបែន (Marine Le Pen) អាចឈ្នះឆ្នោតក្លាយជាប្រធានាធិបតីបារាំងផង។ ប៉ុន្តែដល់ត្រឹមថ្ងៃសុក្របេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងមាននិន្នាការកណ្តាលនិយមនិងជាក្តីរំពឹងតែមួយគត់របស់បារាំងនិងអឺរ៉ុបលោក ម៉ាក្រុង នៅតែនាំមុខគេក្នុងការស្ទង់មតិមុនបោះឆ្នោតដដែល។ គេមិនអាចដឹងច្បាស់ថាទេថា ការលួចយក និងទម្លាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនេះនឹងមានផលប៉ះពាល់បែបណាខ្លះចំពោះការបោះឆ្នោតថ្ងៃអាទិត្យស្អែកនេះទេ។ ប៉ុន្តែគេឃើញមានការចោទប្រកាន់រុស្ស៊ីម្តងទៀតពាក់ព័ន្ធការលួចយកទិន្នន័យនេះ។ កាលពីចុងខែមេសា អតីតរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចនិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីកណ្តាលនិយមម៉ាក្រុង នេះបានត្អូញត្អែរនិងបន្ទោសរុស្ស៊ីផងដែរពាក់ព័ន្ធការប៉ុនប៉ងចូលលួចទិន្និន័យនេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ភ្នាក់ងារចារកម្ម អាមេរិកកាលពីខែមករាបានព្រមានថា ក្រេមឡាំងបញ្ជាឲ្យក្រុមចោរអ៊ីនធឺណិតចូលលូកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅអឺរ៉ុប ដូចអ្វីដែលរុស្ស៊ីធ្លាប់ធ្វើក្នុងពេលបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកដូច្នេះដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1736.txt	បន្ទាប់ពីលក់នាវាយោធាផលិតក្នុងស្រុកចំនួនពីរគ្រឿងឲ្យហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ីកាន់តែមានមុខមាត់ ហើយប្រទេសជាច្រើនបញ្ជាទិញនាវាពីបងធំអាស៊ានមួយនេះ។ អតិថិជនថ្មីរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីមានទាំងរដ្ឋជិតខាងក្នុងតំបន់អាស៊ានផង និងបណ្តាប្រទេសជាមិត្តនៅអាហ្វ្រិកថែមទៀត។ បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីដែលផលិតនាវាចម្បាំងនេះកំពុងស្នើសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជួយគាំទ្របន្ថែម និង ផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណនាំចេញនាវាចម្បាំងនេះទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិកផងដែរ។	ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ី PT PAL ដែលផលិតនាវាយោធាទទួលបានការបញ្ជាទិញជាច្រើនពីសំណាក់បណ្តាប្រទេសអាស៊ាននិងប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកមួយចំនួនផង។ នេះបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងរីកមុខរីកមាត់កាន់តែខ្លាំង និងកំពុងដើរឆ្ពោះទៅក្លាយជាប្រទេសផលិតនិងនាំចេញអាវុធដ៏សំខាន់មួយក្នុងតំបន់ផងដែរ។ មានទីស្នាក់ការនៅក្រុង Surabaya ខេត្តជា្វខាងកើត កំពុងសិក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងការផលិតនាវាចម្បាំងនិងនាវាបម្រើប្រយោជន៍យោធាផ្សេងទៀតដើម្បីនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិក។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនរដ្ឋនេះត្រូវការជំនួយបន្ថែមពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីអាចធានាថាខ្លួនអាចបំពេញតាមតម្រូវការនេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Budiman Saleh នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មយោធារដ្ឋនេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនលោកនឹងសហការជាមួយក្រសួងការពារជាតិនៅពេលខាងមុខដើម្បីបង្កើនលទ្ធភាពនិងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការផលិត។ លោក Budiman Saleh បានអះអាងថា បច្ចុប្បន្ននេះក្រុមហ៊ុនរបស់លោកទទួលបានការបញ្ជាទិញពីប្រទេសជាច្រើនជាមិត្តជិតខាងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផង និងមកពីតំបន់អាហ្វ្រិកផងដែរ។ នៅអាហ្វ្រិក ប្រទេសដែលបញ្ជាទិញនាវាយោធាពីឥណ្ឌូណេស៊ីមាន នីហ្សេរីយ៉ា សេណេហ្កាល់ ហ្គីណេប៊ីស្សូ និង ហ្គាបុងផងដែរ។ ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ាសុំទិញនាវាដឹកជញ្ជូនយោធា (Tarlac class) មួយគ្រឿង ខណៈដែលសេណេហ្កាល់ស្នើសុំទិញនាវាដឹកជញ្ជូនមួយគ្រឿង និងនាវាល្បឿនលឿនបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវចំនួនពីរគ្រឿងផ្សេងទៀតដែរ។ ចំណែកហ្គាបុង និងហ្គីណេប៊ីស្សូ ចង់ទិញនាវាល្បឿនលឿនបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវពីរគ្រឿងផងដែរ។ លោក Budiman បានថ្លែងដូច្នេះ៖«សេណេហ្កាល់ចង់បាននាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវមានប្រវែង៤៥ម៉ែត្រមួយគ្រឿង និង ៦០ម៉ែត្រមួយគ្រឿង។ ចំណែកហ្គីណេប៊ីស្សូ និងហ្គាប៉ុងចង់ទិញនាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវប្រវែង ៦០ម៉ែត្រម្នាក់ពីរគ្រឿងឯណោះ។ ដូច្នេះហើយ បានជាយើងត្រូវការការគំទ្រពីរដ្ឋាភិបាលដើម្បីអាចមានអាជ្ញាបណ្ណដើម្បីនាំនាវាចម្បាំងចេញទៅអាហ្វ្រិក។» ក្រៅពីប្រទេសជាមិត្តនៅអាហ្វ្រិក ប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាពិសេសម៉ាឡេស៊ីក៏ចាប់អារម្មណ៍នាវាយោធាផលិតដោយក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌូណេស៊ីដែរ។ ម៉ាឡេស៊ីកំពុងចរចាជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ីព្រោះប្រទេសនេះចង់បានចង់បានប្រភេទនាវាយោធាដែលមានប្រវែងវែងរហូតដល់ ១៦៣ ម៉ែត្រ ហើយវាមានតួនាទីជានាវាដឹកជញ្ជូនឧទ្ធម្ភាគចក្រក្នុងពេលបំពេញប្រតិបត្តិការផងដែរ។ ជំហានដំបូង រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីចង់បាននាវាដែលអាចផ្ទុកយន្តហោះចំនួន ៥គ្រឿង។ ឥណ្ឌូណេស៊ីល្បីឈ្មោះបន្ទាប់ពីលក់នាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងឲ្យហ្វីលីពីន តាមពិតទៅឥណ្ឌូណេស៊ីមានឈ្មោះកាន់តែលេចមុខលេចមាត់ក្រោយពេលដែលខ្លួនលក់នាវាយោធាពីរគ្រឿងឲ្យហ្វីលីពីន។ បច្ចុប្បន្ននេះយោធាទាំងពីរគ្រឿងចូលបម្រើវិស័យកងទ័ពហ្វីលីពីនយ៉ាងសកម្ម។ នាវាដឹកជញ្ជូនទីមួយត្រូវបានឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជូនទៅឲ្យហ្វីលីពីននៅខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៦។ មួយគ្រឿងទៀតឈ្មោះ Davao Del Sur-602 ចុងក្រោយត្រូវបានឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជូនចេញពីក្រុង Surabaya ទៅកាន់ហ្វីលីពីននៅក្នុងខែឧសភាកន្លងទៅដែរ។ ឥណ្ឌូណេស៊ីលក់នាវាទាំងពីរគ្រឿងនេះឲ្យហ្វីលីពីនក្នុងតម្លៃត្រឹម ៩០លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះដែលវាមានន័យថាមួយគ្រឿងវាមានតម្លៃ ៤៥លានដុល្លារ។ ក្នុងតម្លៃនេះ គេមិនរាប់បញ្ចូលទាំងការបំពាក់អាវុធ និងគ្រឿងបរិក្ខាផ្សេងទៀតឡើយ។ បន្ទាប់ពីបានទទួលនាវាទាំងពីរគ្រឿងនេះហើយ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនកំពុងចរចាសុំឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ីជួយសាសង់នាវាយោធាឲ្យខ្លួនប្រាំ គ្រឿងថែមទៀតដែរ។ ក្នុងចំណោមនាវាទាំងនោះមានពីរ គ្រឿងជានាវាដឹកជញ្ជូនយោធា ហើយមួយគ្រឿងជានាវាដែលផ្លាស់ប្តូរជាមន្ទីរពេទ្យសម្រាប់សង្គ្រោះផង ហើយពីរគ្រឿងទៀតជានាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវដែលមានប្រវែង ៦០ម៉ែត្រ។ ក្រុមហ៊ុនសាងសង់នាវាចម្បាំងឥណ្ឌូណេស៊ីខាងលើរំពឹងថា ការបញ្ជាទិញផ្សេងទៀតនឹងកើនឡើងជាលំដាប់នៅឆ្នាំ ២០១៨ខាងមុខ ហើយនាវាដែលខ្លួនផលិតឲ្យកងទ័ពហ្វីលីពីនចំនួនពីរគ្រឿងកន្លងមកនោះបានរួមចំណែកសំខាន់ជួយឲ្យអាវុធខ្លួនមានទីផ្សារកាន់តែធំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1737.txt	ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ចោទប្រកាន់កាតាជាថ្មីទៀតពាក់ព័ន្ធការគាំទ្រភេរវជន ដោយជំហរនេះផ្ទុយទាំងស្រុងពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់លោកដែលព្យាយាមបន្ថយកម្តៅការទូតរវាងកាតានិងរដ្ឋអារ៉ាប់។ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះហាក់មិនខ្វាយខ្វល់ពីការទូតឡើយ ហើយសម្តីរបស់លោកអាចនឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធកាតាកាន់តែល្អក់កករខ្លាំងផងដែរ។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានព្រលះកាតាមួយប្រ៉ាវទៀតពាក់ព័ន្ធការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ចលនាជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេរវជនផង។ ជំហររបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះផ្ទុយទាំងស្រុងពីជំហររដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក រិច ធីល័រសិន (Rex Tillerson)។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីរ៉ូម៉ានីមានរយៈពេលជាង២៦នាទីនោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« កាតាជារដ្ឋដែលផ្តល់លុយជំនួយដល់ក្រុមភេរវជនលំដាប់ខ្ពស់មួយតាំងពីយូរមកហើយ»។ លោកបន្តថា៖ «បណ្តាមេដឹកនាំរដ្ឋអារ៉ាប់បានប្រាប់ខ្ញុំពីផែនការដាក់សម្ពាធកាតាដែលធ្វើសកម្មភាពមិនត្រឹមត្រូវនេះ។ យើងត្រូវសម្រេចចិត្ត ថាតើយើងត្រូវធ្វើមិនដឹងមិនលឺ ឬក៏យើងត្រូវចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងនិងមានសារសំខាន់មួយ? យើងត្រូវបញ្ឈប់ឲ្យបាននូវការផ្គង់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ភេរវជននោះ។ ខ្ញុំសម្រេចចិត្តរួចរាល់ហើយ។ វាជាពេលវេលាដែលយើងត្រូវស្នើឲ្យកាតាបញ្ឈប់រាល់ការគាំទ្រភេរវជនទៀត»។ ទោះបីជាលោក ត្រាំ អួតថាលោកនិងបណ្តារដ្ឋអារ៉ាប់បានឯកភាពគ្នាចាត់វិធានការប្រឆាំងកាតាក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចកាលពីខែមុនទៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក៏ដោយ កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះមន្ត្រីសេតវិមានដែលមិនបង្ហាញអត្តសញ្ញាណម្នាក់ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ស្រង់សម្តីថា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមិនបានប្រាប់ប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ ជាមុនឡើយថាពួកគេចង់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយកាតានោះ។ ហើយរឿងដែលរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរនោះគឺ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងផ្ញើសារផ្ទុយពីគ្នាជុំវិញវិបត្តិការទូតរដ្ឋអារ៉ាប់នេះដែរ។ កាយវិការនិងសម្តីរបស់របស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ផ្ទុយស្រឡះពីអ្វីដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស រិច ធីល័រសិន កំពុងធ្វើ។ ហើយប្រាកដណាស់ថា ត្រាំ កំពុងបង្កឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែស្មុគស្មាញជាពិសេសការចូលរួមអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះការទូតនេះទៀត។ ប៉ុន្តែវាមិនចម្លែកទេព្រោះកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ លោក ត្រាំ ក៏បង្ហាញជំហរកាន់ជើងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួចទៅហើយដែរ។ កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន រដ្ឋបាលត្រាំ បានប្រកាសចូលជួយដោះស្រាយបញ្ហាការទូតនៅមជ្ឈិមបូព៌ានេះ ហើយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកនេះជាអ្នកជួយសម្រុះសម្រួល។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី Heather Nauert ថ្លែងថា លោក ធីល័រសិន ជាមនុស្សស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការជួយសម្រុះសម្រួលវិបត្តិការទូតនេះ ដោយសារលោកមានបទពិសោធន៍ធ្វើការងារជាមួយមេដឹកនាំកាតាច្រើនឆ្នាំពេលលោកធ្វើជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Exxon Mobil Corp។ ហើយលោកក៏ត្រៀមខ្លួនជួយសម្រុះសម្រួលហើយ បើសិនជាចាំបាច់នោះ។ មកដល់ពេលនេះ គេបារម្ភកាន់តែខ្លាំងថា ទង្វើបំពានវិធានការទូតរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់យុទ្ធនាការកម្ចាត់ភេរវជនផងដែរ។ គេមិនអាចភ្លេចបានទេថា កាតាជាប្រទេសមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់អាមេរិកដោយសារតែរដ្ឋដ៏តូចមួយនេះទទួលយកមូលដ្ឋានកងទ័ពអាមេរិកដ៏ធំមួយដែលមានទ័ពសរុបជាងមួយម៉ឺននាក់ស្នាក់នៅផង។ ហើយកាតានេះទៀតសោតក៏ជាទីតាំងដែលអនុញ្ញាតឲ្យអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនធ្វើសង្គ្រាមតាមផ្លូវអាកាសតាមកម្ចាត់ក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមនៅស៊ីរីនិងនៅអ៊ីរ៉ាក់ផងដែរ។ វាមានន័យថា ក្នុងករណីដែលកាតាអន់ចិត្តអន់ថ្លើមនឹងសម្តីប្រធានាធិបតី អាមេរិកប្រហែលជាត្រូវផ្លាស់ប្តូរមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួន ហើយកាតាប្រហែលបដិសេធផ្តល់សិទ្ធិឲ្យអាមេរិកនិងប្រទេសផ្សេងទៀតសមាជិកសម្ព័ន្ធអន្តរជាតិធ្វើសង្គ្រាមតាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងភេរវកម្មនៅស៊ីរីនិងអ៊ីរ៉ាក់ទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1738.txt	ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសខ្លួនឲ្យជួយសម្របសម្រួលជម្លោះការទូតរវាងកាតានិងក្រុមរដ្ឋអារ៉ាប់មួយចំនួនដែលជាបក្សពួកអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ គេមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់ថា លោក រិច ធីល័រសិន (Rex Tillerson) នឹងមានតួនាទីបែបណាឲ្យប្រាកដឡើយក្នុងការជួយ បញ្ចៀសជម្លោះធ្ងន់ធ្ងរនោះ ព្រោះដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញជំហរកាន់ជើងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួចទៅហើយកាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ។	ប្រមុខការទូតអាមេរិក រិច ធីល័រសិន នឹងក្លាយជាតំណាងរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលចេញមុខជួយសម្រុះសម្រួលបញ្ចប់ជម្លោះការទូតរវាងកាតានិងបណ្តាក្រុមរដ្ឋអារ៉ាប់ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបង្ហាញជំហរជួយដោះស្រាយបញ្ហាការទូតរវាងកាតានិងរដ្ឋអារ៉ាប់នេះ បន្ទាប់លោក ត្រាំ បានពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរយោបល់ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក រិច ធីល័រសិន និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិលោក ជេម ម៉ាទីស (James Mattis) ហើយនោះ។ ពាក់ព័ន្ធការស្ម័គ្រចិត្តជួយដោះស្រាយបញ្ហាការទូតនៅមជ្ឈិមបូព៌ានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី Heather Nauert ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោក ធីល័រសិន ស័ក្តិសមនឹងជួយសម្រុះសម្រួលដោយសារលោកមានបទពិសោធន៍ធ្វើការងារជាមួយមេដឹកនាំកាតាច្រើនឆ្នាំពេលលោកធ្វើជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Exxon Mobil Corp។ ហើយលោកក៏ត្រៀមខ្លួនជួយសម្រុះសម្រួលហើយ បើសិនជាចាំបាច់នោះ។ ប៉ុន្តែលោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចង់ឲ្យភាគីជម្លោះទាំងអស់ព្យាយាមដោះស្រាយជម្លោះនោះដោយខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ ការប្រកាសចូលខ្លួនចូលសម្រុះសម្រួលជម្លោះការទូតនេះនៅតែជារឿងចម្រូងចម្រាសនៅឡើយ។ គេមិនដឹងច្បាស់ថា កាតាព្រមទទួលយកបំណងល្អរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននេះឬអត់ឡើយ ហើយអ្វីដែលសំខាន់គេមិនដឹងថា លោក ធីល័រសិន នឹងដើរតួនាទីបែបណាឡើយ។ មុនមានការប្រកាសចូលជួយដោះស្រាយ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញជំហរកាន់ជើងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួចទៅហើយ ហើយលោកថែមទាំងចោទចំៗថា កាតា គាំទ្រក្រុមជ្រុលនិយមទៀត។ ប៉ុន្តែសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលោក ត្រាំ រួមទាំងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងការពារជាតិនោះសុទ្ធតែបង្ហាញជំហរអព្យាក្រឹត្យមិនលម្អៀងទៅរកភាគីណាឡើយ។ តាមពិតទៅ គោលជំហររបស់លោក ត្រាំ កន្លងមកនេះបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លះដែរចំពោះទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងកាតាដែលជាសម្ព័ន្ធសំខាន់មួយក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ានោះ។ ក្រៅពីជាប្រទេសមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ កាតាជាទីតាំងមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកតាំងនៅដែលមានទ័ពមួយម៉ឺននាក់និងជាកន្លែងដែលអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងភេរវជនក្រុមដែ្ហ (Daesh) ឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជម្លោះការទូតរវាងកាតា ជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួមជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់មួយចំនួននោះកើតឡើងក្រោយប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងនេះកាត់ផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយកាតាដោយចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋសម្បូរប្រេងនេះថាជាអ្នកគាំទ្រចលនាជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេរវជនផងដែរ។ ក្រៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីនិងបក្សពួកក៏បានហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចកាតា ថែមទៀតដោយបង្ខំឲ្យប្រទេសនេះបញ្ឈប់ឲ្យរាល់ការគាំទ្រការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុចំពោះជ្រុលនិយមមានទាំងក្រុមភាតរឥស្លាមនៅអេហ្ស៊ីប, ក្រុមហាម៉ាស ប៉ាឡេស្ទីន ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1739.txt	មន្ត្រីអាមរិកបានទទួលស្គាល់ថាកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិកចូលរួមជួយគាំទ្រកងទ័ពហ្វីលីពីនដើម្បីរំដោះទីក្រុង Marawi ពីបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ ការសម្រេចបោះដៃជួយទាហានហ្វីលីពីននេះ កើតឡើងខណៈដែលហ្វីលីពីនបន្តស្លាប់បាត់បង់ជីវិតក្នុងសមរភូមិប្រឆាំងក្រុមភេរវជននេះផង។ ថ្វីមិនបានចូលច្បាំងដោយផ្ទាល់ក្តី ក៏គាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសអាចនឹងពន្លឿននិងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រយុទ្ធកម្ចាត់ភេរវជននេះដែរ។	ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមភេរវជននៅក្រុង Marawi ឈានចូលដល់សប្តាហ៍ទីបី តែស្ថានការណ៍ហាក់មិនធូរស្បើយសោះ។ ហេតុនេះហើយកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិកក៏សម្រេចជួយគាំទ្រទាហានហ្វីលីពីនខាងផ្នែកបច្ចេកទេសដើម្បីឈានទៅបោសសម្អាតក្រុមភេរវជន Maute បណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមទាំងស្រុង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពហ្វីលីពីន Jo-Ar Herrera បានបញ្ជាក់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា កងកម្លាំងអាមេរិកមិនចូលច្បាំងឡើយ ហើយពួកគេគ្រាន់តែជួយផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់ពីមានការបញ្ជាក់ពីការគាំទ្ររបស់កងទ័ពអាមេរិកចំពោះកងកម្លាំងហ្វីលីពីន ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំហ្វីលីពីន បានប្រកាសទទួលស្គាល់ថា ខ្លួនពិតជាបានផ្តល់ការគាំទ្រពិតមែន ដោយមានការស្នើសុំពីរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនផង។ ប៉ុន្តែស្ថានទូតនេះមិនបានបកស្រាយឬផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតពាក់ព័នុ្ធបញ្ហានេះឡើយ។ គេឃើញយន្តហោះឈ្លបយកការណ៍អាមេរិកមួយគ្រឿងម៉ាក P3 Orion ហោះហើរនៅក្បែរទីក្រុង Marawi ផងដែរកាលពីថ្ងៃសុក្រ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទាហានអាមេរិកចូលជួយទាហានហ្វីលីពីន ក៏ដោយសារហ្វីលីពីនបន្តប្រយុទ្ធទាំងលំបាកនិងបាត់បង់កងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងសមរភូមិកម្ចាត់ក្រុមភេរវជននេះ។ គ្រាន់តែថ្ងៃសុក្រ ទាហានហ្វីលីពីន រហូតដល់ ១៣នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅ។ ត្រឡប់មកវិញ ការផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសពីសំណាក់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនេះបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីសារសំខាន់នៃសម្ព័ន្ធភាពហ្វីលីពីន និងអាមេរិកដែលមានយូរអង្វែងមកហើយនោះ ថ្វីបើរដ្ឋបាលហ្វីលីពីនបច្ចុប្បន្នស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ មិនពេញចិត្តអាមេរិកក្តី។ តាមពិតទៅ មុនមានការផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសយោធានេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានសម្រេចផ្តល់ជំនួយសព្វាវុធជាច្រើនដល់ហ្វីលីពីនដែរ ដែលវាមានតម្លៃរាប់រយលានដុល្លារក្នុងនោះមាន អាវុធខ្លី, កាំភ្លើងយន្ត និងឧបករណ៍បាញ់គ្រាប់ផងដែរ។ អាវុធទាំងនោះត្រូវបានប្រគល់ឲ្យទាហានហ្វីលីពីនតាំងពីដើមសប្តាហ៍នេះមកម្ល៉េះ។ សូមបញ្ជាក់ ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ Maute ដែលជាបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហបានវាយប្រហារលើកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលនិងដណ្តើមយកទីក្រុងភាគខាងត្បូងស្ថិតនៅលើកោះមិនដាណាវនេះកាលពីថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ឧសភា។ ក្រោយមានការប្រយុទ្ធគ្នានេះលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានសម្រេចប្រកាសដាក់តំបន់មិនដាណាវទាំងមូលក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកតែម្តង ហើយក៏លោកធ្លាប់លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោកអាចអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងរយៈពេលវែងក្នុងករណីដែលចាំបាច់ដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាសន្តិសុខបង្កដោយក្រុមភេរវជននេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_174.txt	អ្នកទោស វ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់នៅពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន ទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី។ នេះបើតាមលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចេញថ្ងៃទី២៣ មីនា។	ការចេញលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់ពិរុទ្ធជនខាងលើ ដោយសារ មានអ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួន ចោទជាចម្ងល់ លើមន្ត្រីពន្ធនាគារ មិនព្រមបញ្ជូនអ្នកទោសដែលមានជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ ទុករហូតដល់ឈឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ភាគីពន្ធនាគារខេត្ត អះអាងថា រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ ដែលពិរុទ្ធជន ខាងលើជាបឃុំ ពុំធ្លាប់មានជំងឺឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី នៅថ្ងៃទី២០ មីនា ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានអាការៈមិនស្រួលខ្លួន ហើយភ្លាមៗនោះ មន្ត្រីគ្រប់គ្រងអគារពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកទោសរូបនេះ ទៅប៉ុស្តិ៍សុខភាព។ មន្ត្រីពេទ្យប៉ុស្តិ៍សុខភាព ពិនិត្យឃើញ ពិរុទ្ធជន មានសភាពហត់ខ្លាំង ពិបាកដកដង្ហើម ចុកឆ្អល់ដង្ហើម ក្អួត និងស្វាយចុងដៃចុងជើង។ បន្ទាប់ពីឃើញអ្នកទោសមានសភាពបែបនេះ មន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់ភ្លាមៗ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន នាម៉ោង១១និង៣០នាទីព្រឹក។ ១០នាទីក្រោយ អ្នកជំងឺ ក៏បានទៅដល់ពេទ្យ ហើយមន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏ទាក់ទងទៅសាច់ញាតិអ្នកទោស។ សម្រាកនៅពេទ្យ បានមួយថ្ងៃ អ្នកទោសក៏ស្លាប់ ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ជាក់បន្ថែមពីមូលហេតុដែលអ្នកទោសស្លាប់បែបនេះ៖ «អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យពិរុទ្ធជនរូបនេះ ពុំបានធូរស្រាល ក៏បានស្លាប់នៅម៉ោង១១និង៤០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី ដោយសារ ជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែនទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល»។ ហេតុនេះ ខាងពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បដិសេធទាំងស្រុង ពាក់ព័ន្ធនឹងព័ត៌មានណា ដែលចោទប្រកាន់ខុសពីការបកស្រាយខាងលើ។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាត់ទុកការផ្សាយព័ត៌មាន ដែលខុសពីការបកស្រាយនេះ ជាព័ត៌មានបំភ្លើស ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសអង្គភាពពន្ធនាគារ។ អ្នកទោសដែលស្លាប់ខាងលើ ត្រូវបានឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ពីបទកាន់កាប់ ឬដឹកជញ្ជូនអាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងបទហិង្សាដោយចេតនា, លួច និងប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនខុសច្បាប់។ ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានទោស៣ឆ្នាំ ហើយអនុវត្តទោសបាន ១ឆ្នាំ ២ខែ ២៨ថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1740.txt	ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានឯកភាពគ្នាបង្កើនការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែលបន្តកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងការសាកល្បងមីស៊ីលជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងជំនួបថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា លោក ត្រាំ ដែលចង់ជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅតែចាត់ទុកបញ្ហានុយក្លេអ៊ែកូរ៉េខាងជើង ជាបញ្ហាដ៏ធំសម្រាប់ពិភពលោក ប៉ុន្តែលោកជឿថា បញ្ហានេះនឹងត្រូវដោះស្រាយនៅពេលខាងមុខ។	ឆ្លៀតពេលចូលរួមកិច្ចប្រជុំមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំង៧ (G7) នៅអ៊ីតាលី ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីលើបញ្ហាមួយចំនួនរាប់ទាំងវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែកូរ៉េខាងជើងផង។ នេះជាលើកទីពីរ ដែលមេដឹកនាំជប៉ុន និងអាមេរិក ជួបគ្នា បន្ទាប់ពីបានជួបគ្នាម្ដងហើយនៅអាមេរិកកាលពីដើមឆ្នាំនេះ។ ទាំងអាមេរិក ទាំងជប៉ុន ក៏ព្រមព្រៀងគ្នាពង្រីកទណ្ឌកម្មថែមទៀតលើកូរ៉េខាងជើង។ ចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន លោក ត្រាំ ដែលអង្គុយអមដោយលោក អាបេ និយាយថា មានបញ្ហាជាច្រើនត្រូវបានពិភាក្សារួមទាំងវិបត្តិកូរ៉េខាងជើងផង ព្រោះគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែផ្ដោតការយកចិត្តទុកលើបញ្ហានេះ។ បើតាមសារព័ត៌មាន Politico លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា៖ «នុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ជាបញ្ហាធំ ហើយជាបញ្ហារបស់ពិភពលោក តែវានឹងត្រូវបានដោះស្រាយមិនខាន។ នៅត្រង់ចំណុចណាមួយ បញ្ហានេះនឹងត្រូវបានដោះស្រាយ។ អ្នកអាចភ្នាល់បាន»។ យ៉ាងណាក្ដី ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ទេថាបញ្ហាសាំញាំនេះត្រូវដោះស្រាយតាមណាឡើយ។ កន្លងមក អាមេរិកបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងទំនើបពីរគ្រឿងទៅក្បែរឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីបន្លាចកូរ៉េខាងជើង តែកូរ៉េខាងជើងមិនញញើតបន្តិចសោះ។ បន្ទាប់មកទៀត រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក៏បានបន្ទន់ជំហរវិញ និងបានស្នើឲ្យកូរ៉េខាងជើងងាកចូលតុចរចា ប៉ុន្តែមានលក្ខខណ្ឌ គឺត្រូវបញ្ឈប់កម្មវិធីអាវុធរបស់ខ្លួនសិន។ ក្រោយមក អាមេរិកក៏ស្នើឲ្យអន្តរជាតិជួយដាក់ទណ្ឌកម្មថែមទៀតលើកូរ៉េខាងជើង។ ដោយឡែកសម្រាប់ជប៉ុនវិញ លោក Norio Maruyama អ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន បាននិយាយថា លោក អាបេ បាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំ G7 ច្បាស់ហើយ គឺសហគមន៍អន្តរជាតិរួមទាំងចិនផង ត្រូវតែដាក់ដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងឲ្យខ្លាំងថែមទៀត។ លោក អាបេ បញ្ជាក់ទៀតថា ការបន្តដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋកុម្មុយនីស្តកូរ៉េខាងជើង ជារឿងចាំបាច់ ហើយចិនមានតួនាទីសំខាន់ណាស់ក្នុងបញ្ហានេះ។ ជាការពិត ចិនពិតជាត្រូវដើរតួសំខាន់ណាស់ក្នុងជួយរកច្រកចេញបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនេះ ខណៈអាមេរិក៏បានទទូចម្ដងហើយម្ដងទៀតឲ្យចិនកូកដៃឲ្យខ្លាំងថែមទៀត។ នេះមិនមែនមានន័យថា ចិនមិនជួយអ្វីទេ។ ក្រុងប៉េកាំង ក៏បានអនុវត្តតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលហាមឃាត់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយកកូរ៉េខាងជើងតាមរយៈការឈប់នាំចូលធ្យូងថ្មជាដើម។ ជំហររបស់ចិនលើបញ្ហានេះ គឺភាគីទាំងសងខាងត្រូវឈប់រករឿងគ្នា ហើយចូលតុចរចាវិញម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1741.txt	ភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ បន្តឡើងកម្ដៅខ្លាំង ក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលមួយគ្រាប់កាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ទាំងអាមេរិក ទាំងកូរ៉េខាងជើង សុទ្ធតែបង្ហាញជំហរចរចា ដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិនេះ តែក៏បានដាក់លក្ខខណ្ឌឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក មុននឹងចូលតុចរចាវិញ។ អាមេរិក បានប្រាប់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងឈប់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬបាញ់មីស៊ីលទៀតទៅ ទើបមានបរិយាកាសល្អសម្រាប់ជជែកគ្នា តែកូរ៉េខាងជើងក៏ឆ្លើយវិញថា អាមេរិកត្រូវឈប់បង្កអរិភាពជាមុនទៅ។	បេសកជនរងរបស់កូរ៉េខាងជើងប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា បានហៅនយោបាយបង្កសត្រូវរបស់អាមេរិកដែលដាក់លើកូរ៉េខាងជើងរាប់ឆ្នាំជាឬសគល់នៃបញ្ហា ដែលកំពុងកើតឡើងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ កូរ៉េខាងជើង បានប្រាប់ឲ្យអាមេរិកបញ្ចប់នយោបាយបែបនេះទៅ ទើបខ្លួនអាចចូលតុចរចាតាមការអំពាវនាវរបស់អាមេរិកបាន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ លោក Kim In Ryong អគ្គរដ្ឋទូតរងកូរ៉េខាងជើង បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងអាមេរិកចង់ចរចា ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះ គឺទង្វើ មិនមែននិយាយឲ្យតែបានឡើយ។ លោកបន្តថា ការបញ្ចប់នយោបាយបង្ករឿងដាក់កូរ៉េខាងជើង គឺរឿងត្រូវធ្វើមុនគេក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដូច្នេះច្រកចេញនៃជម្លោះនេះ គឺជាការបញ្ចប់ឲ្យសូន្យបង់នយោបាយរបស់អាមេរិក ដែលជាឬសគល់នៃបញ្ហាតែម្ដង។ តាំងពីដើមមក កូរ៉េខាងជើងតែងលើកឡើងម្ដងហើយម្ដងទៀតថា កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ក៏ដូចជាការពង្រឹងសមត្ថភាពមីស៊ីលរបស់ខ្លួន គឺដើម្បីតែការពារទឹកដីពីការនយោបាយបង្កសត្រូវរបស់អាមេរិកតែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារមូលហេតុនេះ កូរ៉េខាងជើងបានប្រឹងប្រែងឥតឈប់ឈរក្នុងការអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងសាកល្បងមីស៊ីលជាញឹកញាប់។ គេបារម្ភថា កូរ៉េខាងជើងកំពុងមានមីស៊ីលអន្តរទ្វីបបាញ់ដល់ទឹកដីអាមេរិកទៀតផង។ ទង្វើរបស់កូរ៉េខាងជើងបែបនេះ ធ្វើឲ្យគេឯងបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ រដ្ឋបាលអាមេរិករបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញតឹងរ៉ឹងដាក់កូរ៉េខាងជើង ដោយបានបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាមុជទឹក ទៅកៀកឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបញ្ឈប់មហិច្ឆតានុយក្លេអ៊ែរចោល។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថែមទាំងគំរាមប្រើកម្លាំងទ័ពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទៀតផង ប៉ុន្តែចុងក្រោយក៏សម្រេចចិត្តដាក់សម្ពាធលើចិនឲ្យជួយចេញមុខរកដំណោះស្រាយដែរ។ ចុងក្រោយនេះទៀត បន្ទាប់បង្ហាញសាច់ដុំយ៉ាងគគ្រឹកគ្រេងរួចមក រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានបន្ទន់ឥរិយាបថរបស់ខ្លួនបន្តិច និងបង្ហាញជំហរចង់ចរចា និងបានប្រាប់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងជឿជាក់លើសន្យារបស់ខ្លួនដែលថា អាមេរិក មិនវាយប្រហារកូរ៉េជើង ឬមានបំណងផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ ទន្ទឹមគ្នានោះ អាមេរិកចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងបង្កើតបរិយាកាសល្អសម្រាប់ការចរចាគ្នា។ យ៉ាងណាក្ដី គេមិនដឹងលក្ខខណ្ឌទាំងសងខាងនេះ នឹងអាចមានផលវិជ្ជមានយ៉ាងណាដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1742.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសលោក Boris Jonhson បានបញ្ជាក់ថ្ងៃអង្គារទី៦មិថុនាថា វាគ្មានហេតុផលអ្វីត្រូវលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ មកកាន់អង់គ្លេសឡើយ ទោះ ត្រាំ បានរិះគន់សម្តីលោកចៅហ្វាយក្រុងឡុងដ៍ Sadiq Khan ពាក់ព័ន្ធការវាយប្រហារនៅស្ពានទីក្រុងទ្បុងដ៍ ក៏ដោយ។	ទំនាស់ពាក្យសម្តីរវាងអភិបាលក្រុងឡុងដ៍និងប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្រោយការវាយប្រហារភេរវកម្មនៅអង់គ្លេសបានឈានការទាមទារឲ្យមានការលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅអង់គ្លេសផង។ ប៉ុន្តែប្រមុខការទូតអង់គ្លេសបានអះអាងថា វាគ្មានការផ្លាស់ប្តូរនៃដំណើរទស្សនកិច្ចប្រមុខរដ្ឋអាមេរិកនៅអង់គ្លេសឡើយ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានរិះគន់អភិបាលក្រុងឡុងដ៍ខ្លាំងៗ តាមរយៈគណនី
article_1743.txt	ភ្នំពេញ៖ ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ តបតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន។ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការកំណត់ពេលវេលានៅឡើយទេ។	ក្រសួងការបរទេស ដែលបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ជុំវិញដំណើទស្សនកិច្ចលោក ប្រាក់ សុខុន នៅមីយ៉ានម៉ា បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន បានអញ្ជើញលោកជំទាវ អ៊ុងសាន ស៊ូជី មកទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាក្នុងពេលវេលាសមស្របរបស់លោកជំទាវ ហើយលោកជំទាវ ក៏ទទួលយកការអញ្ជើញនេះដោយរីករាយ»។ កាលពីអំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧កន្លងមក ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ធិន ច ក៏បានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ ហើយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ប្រាក់ សុខុន ទៅមីយ៉ានម៉ាកាលពីថ្ងៃទី១០-១១កក្កដា ដើម្បីឆ្លើយតបនូវទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីលើគ្រប់វិស័យបន្ថែមទៀត ដើម្បីស្វែងរកយន្តការនានា ក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌទ្វេភាគីនិងពហុភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1744.txt	យោធាហ្វីលីពីនបានបង្ហើបឲ្យដឹងនៅថ្ងៃចន្ទ ទី ២៨ ឧសភាថា កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនបានដណ្តើមគ្រប់គ្រងទីក្រុង Marawi បានទាំងស្រុងហើយ ហើយការប្រយុទ្ធគ្នានឹងចប់ឆាប់ៗ។ ការប្រយុទ្ធគ្នាចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍មុន ហើយនៅចុងសប្តាហ៍នេះកងទ័ពហ្វីលីពីនចាប់ផ្តើមបង្កើនការប្រយុទ្ធដោយប្រើយន្តហោះបាញ់រ៉ុក្កែតនិងកាំភ្លើងធំបាញ់ផ្លោងផងដើម្បីពន្លឿនការបោសសម្អាតក្រុមភេរវជន។	ក្រោយការប្រយុទ្ធតទល់គ្នាអស់រយៈពេលជិតមួយសប្តាហ៍ កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនបានដណ្តើមកានកាប់ទីក្រុង Marawi បានទាំងស្រុងពីក្រុម Maute ជាបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Daesh) ឬរដ្ឋឥស្លាមហើយ។ ការប្រយុទ្ធគ្នានៅបន្តនៅឡើយប៉ុន្តែវានឹងចប់ឆាប់ៗនេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានតួកគី Anadolu អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកហ្វីលីពីនឧត្តមសេនីយ៍ត្រី Restituto Padilla Jr បានថ្លែងដូច្នេះថា៖« កងកម្លាំងរបស់យើងគ្រប់គ្រងបានទីក្រុងទាំងស្រុងហើយ លើកលែងតែកន្លែងខ្លះដែលក្រុមភេរវជនកំពុងកាន់កាប់។ វាជាគោលដៅនៃប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតរបស់យើង ហើយប្រតិបត្តិការនេះកំពុងបន្ត»។ អ្នកនាំពាក្យខាងលើបានពន្យល់បន្ថែមថា ការគ្រប់គ្រងទីក្រុងបានទាំងស្រុងនេះមានន័យថា កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រងបានអ្នកណាចូលឬចេញពីទីក្រុង។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រឹងប្រែងធ្វើយ៉ាងណាទប់ស្កាត់ការជួយផ្គង់ផ្គង់កម្លាំងបន្ថែមដល់ក្រុមភេរវជនដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការឡោមព័ទ្ធនេះ។ កាលពីចុងសប្តាហ៍នេះ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រជាជនប្រហែល ពីរពាន់នាក់ផ្សេងទៀតបន្តជាប់គាំងក្នុងតំបន់ក្រុមប្រដាប់អាវុធកំពុងកាន់កាប់ផង។ ប្រជាជនទាំងនោះបានបន្តផ្ញើសារ និងទូរសព្ទមកសុំជំនួយពីខាងរដ្ឋាភិបាលជាពិសេសសុំក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់ដោយសារមានប្រជាជនខ្លះអស់ស្បៀង ហើយពួកគេខ្លាចរងគ្រោះដោយការបាញ់ផ្លោងនិងការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលផង។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលមិនអាចបញ្ជូនក្រុមសង្គ្រោះភ្លាមៗតាមការចង់បាននោះឡើយ ព្រោះគេនៅមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់ពីស្ថានភាពនៃកន្លែងនោះ។ ចំណែកអ្នកស្លាប់ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានេះមានចំនួនជិត ១០០នាក់ក្នុងនោះមានកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល ២០នាក់,ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ១៩នាក់ និងក្រុមភេរវជន ៦១នាក់ផងដែរ។ ចាប់ពីថ្ងៃសៅរ៍សប្តាហ៍មុន កម្លាំងរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើនការវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់ឧទ្ធម្ភាគចក្របាញ់រ៉ុក្កែតនាំផ្លូវ និងប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំបាញ់ផ្លោងផងដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមភេរវជននៅក្នុងទីក្រុងនេះ ព្រោះរដូវបុណ្យបួសសាសនាឥស្លាម Ramadan បានមកដល់។ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនយល់ពីការលំបាករបស់ប្រជាជនដែលស្ថិតនៅទីក្រុង ព្រោះពួកគាត់ចាំបាច់ត្រូវប្រារព្ធពិធីបុណ្យសាសនានេះ ហើយបើសិនការប្រយុទ្ធគ្នាមិនចប់ ពួកគាត់ក៏មិនអាចជួបជុំគ្រួសារបានស្រួលដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ឧសភាក្រោយការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ។ លោកធ្លាប់លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោកអាចនឹងអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងរយៈពេលវែងក្នុងករណីដែលចាំបាច់ដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាសន្តិសុខបង្កដោយក្រុមភេរវជន។ លោកព្រលយថា លោកមិនខ្វាយខ្វល់ពីការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល និងសភាដែលជាអ្នកធានារក្សាការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះឡើយ។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីនឆ្នាំ ១៩៨៧ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកមានអនុភាពគតិយុត្តិរយៈពេល៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនត្រូវសុំការយល់ព្រមពីសភាជាមុនសិនដើម្បីបន្តការអនុវត្តច្បាប់នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1745.txt	អ្នកណាក៏ដោយ ដែលហ៊ានបោះពុម្ភផ្សាយអ៊ីម៉ែលសម្ងាត់ក្រុមឃោសនារបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) ដែលត្រូវគេលួចនិងទម្លាយចេញពីថ្ងៃសុក្រនឹងប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់ព្រហ្មទណ្ឌថែមទៀត។ នេះជាវិធានការក្តៅរបស់អាជ្ញាធរបារាំងដែលដាក់ចេញដើម្បីធានាថា ការបែកធ្លាយព័ត៌មាននេះមិនមានប៉ះពាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតទេ។	អាជ្ញាធរបារាំងបានដុតដៃដុតជើងប្រឹងធ្វើយ៉ាងណាទប់ស្កាត់ការបោះពុម្ភផ្សាយនិងចែកចាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រុមឃោសនារបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីកណ្តាលនិយម អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ដែលត្រូវបានគេលួចនិងទម្លាយចេញតាមអ៊ីនធឺណិតនោះ។ អ្នកណាហ៊ានបោះពុម្ភផ្សាយនឹងត្រូវជាប់ពិរុទ្ធនិងទទួលទោសទណ្ឌតាមបទព្រហ្មទណ្ឌថែមទៀត។ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតបារាំង បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍និង រៀបចំការប្រជុំមួយដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហនេះដោយសារវាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធការចូលលួចទិន្នន័យនេះភ្លាមកាលពីថ្ងៃសុក្រ។ ស្ថាប័នបាននេះក៏បានអំពាវនាវឲ្យរាល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាប្រុងប្រយ័ត្នមុនចុះផ្សាយព័ត៌មានលម្អិតដែលគេទាញចេញពីអ៊ីម៉ែលនោះព្រោះថា ការឃោសនានយោបាយចប់ ហើយអ្នកចុះផ្សាយអាចនឹងប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់បទព្រហ្មទណ្ឌ។ ក្រោយមានការណែនាំ សារព័ត៌មានឆ្វេងនិយម Liberation បានសន្យាថាខ្លួនមិនចុះផ្សាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធការលេចធ្លាយឯកសារផ្ទៃក្នុងនេះទេ ហើយកាសែត Le Monde ក៏បានសន្យាដូចគ្នា។ ទោះជាមានវិធានការតឹងរ៉ឹងក្តី គណៈកម្មការនេះយល់ថា វាលំបាកខ្លាំងក្នុងការអនុវត្តតាមបទបញ្ជាព្រោះថាប្រជាជនបច្ចុប្បន្នមានលទ្ធភាពទទួលព័ត៌មានតាមអ៊ីនធឺណិត ហើយព័ត៌មានត្រូវគេចែកចាយដោយសេរីគ្មានព្រំដែននិងដោយជនអនាមិកទៀត។ នៅថ្ងៃសុក្រទី ៤ ឧសភា ក្រុមចោរបច្ចេកវិទ្យា ឬHacker បានលួចចូលយក និង ទម្លាយទិន្នន័យព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនៃចលនានយោបាយ En Marche របស់លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ យោងតាមទីភ្នាកងារព័ត៌មាន AFP ឯកសារដែលមានទំហំ ៩ជីហ្កាបៃត្រូវបានគេទម្លាយនៅតាមគេហទំព័រមួយដែលមានឈ្មោះថា«EMLEAKS»ដែលជាកន្លែងដែលគេតែងតែចុះផ្សាយឯកសារអនាមិក។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់អាចកំណត់បានទេថា អ្នកណាជាអ្នកដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការចុះផ្សាយឯកសាររបៀបនេះទេ។ ការទម្លាយឯកសារនេះកើតឡើងស្របពេលដែលការឃោនាបោះឆ្នោតជិតចប់ ហើយគេមិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកនយោបាយណាមួយមានមតិយោបល់លើបញ្ហាបែកធ្លាយនេះទេ។ ការលួចនិងទម្លាយឯកសារផ្ទៃក្នុងនេះ ក៏កើតឡើងស្របពេលរបាយការណ៍ស្ទង់មតិបង្ហាញថា អតីតរដ្ឋមន្រី្តសេដ្ឋកិច្ច លោក ម៉ាក្រុង នឹងឈានទៅដណ្តើមជ័យជម្នះផ្តួលមេបក្សរណសិរ្សជាតិលោកស្រី ម៉ារីន ឡឺប៉ែន (Marine Le Pen) នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរនេះដែរ។ មកដល់ពេលនេះ គេមិនអាចដឹងច្បាស់ថាទេថា ការលួចយក និងទម្លាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនេះនឹងមានផលប៉ះពាល់បែបណាខ្លះចំពោះការបោះឆ្នោតថ្ងៃអាទិត្យនេះទេ។ ប៉ុន្តែ រុស្ស៊ីត្រូវគេចោទប្រកាន់ម្តងទៀតពាក់ព័ន្ធការលួចយកនិងទម្លាយទិន្នន័យពាកព័ន្ធការបោះឆ្នោតនេះដើម្បីជួយឲ្យបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្តាំនិយមជ្រុល ម៉ារីន ឡឺប៉ែន ឈ្នះឆ្នោត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1746.txt	កូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា បានដោះលែងគ្រូគង្វាលគ្រិស្តសាសនាជនជាតិកាណាដាម្នាក់ឈ្មោះ Hyeon Soo Lim ដែលត្រូវបានកាត់ទោសឲ្យបម្រើពលកម្មធ្ងន់មួយជីវិត។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់ច្បាស់ថាការដោះលែងនេះមានទំនាក់ទំនងជាស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងឬយ៉ាងណាឡើយ ដោយក្រុងព្យុងយ៉ាងគ្រាន់តែបានបញ្ជាក់ថាការដោះលែងនេះធ្វើតាមគោការណ៍មនុស្សធម៌ប៉ុណ្ណោះ។	លោក Hyeon Soo Lim អាចារ្យគ្រិស្តសាសនាសញ្ជាតិកាណាដាដើមកំណើតកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានតុលាការកូរ៉េខាងជើងកាត់ឲ្យជាប់ទោសបំពេញការងារធ្ងន់មួយជីវិកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥ ដោយត្រូវការចោទប្រកាន់ថាមានបំណងផ្ដួលរំលំរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters សារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA ផ្សាយថា លោក Hyeon Soo Lim ត្រូវបានដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំព្រោះលោកមានជំងឺ។ ការដោះលែងលោក Hyeon Soo Lim កើតឡើងចំពេលដែលអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងគំរាមគ្នាទៅវិញទៅមក ប៉ុន្តែគេមិនដឹងថាការដោះលែងនេះជាបំណងរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការបន្ធូរស្ថានការណ៍ឡើយ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ការដោះលែងនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រេសិតរដ្ឋាភិបាលកាណាដាដឹកនាំដោយទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិបានទៅដល់រដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាងនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា។ គេជឿថាបេសកកម្មនេះមានគោលដៅលើលោក Hyeon Soo Lim តែម្ដង។ គ្រូគង្វាលរូបនេះ ចាកចេញពីកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហាតែម្ដង ហើយហោះឆ្ពោះទៅកាន់កាណាដា ដើម្បីទទួលការព្យាបាលជំងឺ។ ក្រុមគ្រួសារលោក Lim មានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសុខភាពរបស់លោក ជាពិសេសចាប់តាំងពីមានករណីស្លាប់របស់និស្សិតអាមេរិក Otto Warmbier ដែលកូរ៉េខាងជើងដោះលែងកាលពីខែមិថុនា។ Otto Warmbier បានស្លាប់ដោយសារជំងឺ បន្ទាប់ពីទៅដល់អាមេរិកវិញទាំងសន្លប់ស្ដូកស្ដឹងបានប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ មកទល់ពេលនេះ គេមិនទាន់ដឹងមូលហេតុនៃការស្លាប់របស់និស្សិតអាមេរិកដែលត្រូវកូរ៉េខាងជើងឃុំខ្លួនអស់១៧ខែនៅឡើយ។ ដោយសារមូលហេតុនេះ ទើបក្រុមគ្រួសារលោក Lim ស្វះស្វែងរកការដោះលែងលោកឲ្យមានសេរីភាពវិញ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាកាណាដា Yonah Martin និយាយថា លោក Lim ទទួលបានការព្យាបាលផងដែរអំឡុងពេលជាប់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែមិនដឹងថាទទួលបានការយកចិត្តកម្រិតណាឡើយ។ មកទល់ពេលនេះ ក្រៅពីជនជាតិកាណាដាដែលត្រូវដោះលែង គេឃើញមានជនជាតិអាមេរិកបីនាក់ទៀតកំពុងជាប់ឃុំខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកទើបចេញការហាមឃាត់ជនជាតិអាមេរិកទាំងអស់ពីការធ្វើដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង ដើម្បីបញ្ចៀសការចាប់ខ្លួន។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានសន្យានាំជនជាតិអាមេរិកដែលជាប់ខ្លួន ត្រឡប់មកស្រុកវិញដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1747.txt	មនុស្ស ២៤ នាក់បានរងរបួសដោយសារការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅមន្ទីរពេទ្យ Phramongkutklao នៅទីក្រុងបាងកក នាថ្ងៃទី ២២ ខែឧសភានេះ។ ការបំផ្ទុះគ្រាប់នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់នៅខេត្តភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ហើយវាក៏ចំខួបបីឆ្នាំនៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធាដណ្តើមអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលលោកស្រីយីង ឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ដែរ។	គ្រាប់បែកមួយគ្រាប់បានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ Phramongkutklao បង្កឲ្យមានមនុស្ស ២៤នាក់រងរបួសនាថ្ងៃទី ២២ ខែ ឧសភា ។ គេដឹងថា Phramongkutklao ជាមន្ទីរពេទ្យយោធាដែលសម្បូរដោយមន្ត្រីយោធាចូលនិវត្តន៍ចូលព្យាបាលផងដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រធានក្រុមប៉ូលិសជំនាញគ្រឿងផ្ទុះលោក Kamthorn Aucharoenបានថ្លែងថា៖ «វាជាគ្រាប់បែក។ យើងបានរកឃើញបំណែកសារធាតុដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើតគ្រាប់បែកផងដែរ។ ឥឡូវយើងកំពុងត្រួតពិនិត្យមើលកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពសិន»។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃមួយចំនួន បានផ្សាយថា គ្រឿងផ្ទុះដែលត្រូវបានគេបំផ្ទុះក្នុងមន្ទីរពេទ្យនេះបានបង្កឲ្យមានការខូចខាតតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាបានបង្កឲ្យមានការភ័យតក់ស្លុតខ្លាំងដោយសារវាមានផ្សែងច្រើន។ ប៉ុន្តែមិនមានការជម្លៀសអ្នកជំងឺឡើយ ក្រោយមានការបំផ្ទុះគ្រាប់នេះ។ តាមពិតទៅ ការបំផ្ទុះគ្រាប់នេះកើតឡើងប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែលមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់នៅផ្សារទំនើបមួយកន្លែងនៅខេត្តប៉ាតានីស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃដែលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៥០ នាក់រងរបួស។ មកដល់ពេលនេះ មន្ត្រីប៉ូលិសថៃកំពុងបន្តប្រតិបត្តិការតាមប្រមាញ់ជនសង្ស័យដែលបង្កបញ្ហានេះផងដែរ។ ការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកកើតឡើង ចំពេលខួបលើកទីបីនៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធាទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃ ២២ ឧសភាឆ្នាំ ២០១៤ ។ ក្រោយពីមានរដ្ឋប្រហារនេះក្រុមយោធានៅតែបន្តគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល និងរឹតបន្តឹងសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋជាពិសេសហាមឃាត់ការរិះគន់ និងបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលជាដើម។ សង្គមថៃនៅតែប្រេះឆាដោយសារមនោគមន៍វិជ្ជានយោបាយ ហើយគេមិនទាន់ឃើញមានសញ្ញាណាមួយបញ្ជាក់ថា របបសឹកនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតនិងផ្ទេរអំណាចពេលណាឆាប់ៗឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1748.txt	ម៉ាឡេស៊ីចាប់ខ្លួនពលករខុសច្បាប់ជាង២០០០នាក់ដែលមកពីបណ្ដាប្រទេសជិតខាង និងត្រៀមបញ្ជូនពួកគេទៅស្រុកវិញ។ គេព្រួយបារម្ភថា ការបង្ក្រាបពលករខុសច្បាប់នេះអាចនឹងជំរុញឲ្យពលករទាំង បន្តលាក់ខ្លួន និង ប្រឈមមុខនឹងការជួញដូរមនុស្សពីក្រុមទុច្ចរិតផង។	ក្រៅពីថៃ ម៉ាឡេស៊ីកំពុងពង្រឹងវិធានការបង្ក្រាបពេលករខុសច្បាប់ដែលឆ្លងដែនមកពីប្រទេសជិតខាងដើម្បីមកធ្វើការងារនៅម៉ាឡេស៊ីនោះ។ ពលករច្រើនពាន់នាក់ហើយដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងអាចត្រូវអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីបញ្ជូនទៅស្រុកវិញផងដែរ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ីលោកSaravana Kumar បានអះអាងថា ពលករចំនួន២០៣៩នាក់ដែលធ្វើការងារក្នុងរោងចក្រ និងភោជនីយដ្ឋាននានានៅម៉ាឡេស៊ីត្រូវបានចាប់ខ្លួនពេលអាជា្ញធរចេញប្រតិបត្តិការឆែកឆេរស្វែងរកពលករខុសច្បាប់ដែលចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដាមកនេះ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានReuters បានស្រង់សម្ដីរបស់មន្ត្រីខាងលើដូច្នេះថា៖«ពលករខុសច្បាប់ដែលគេចាប់បាននឹងត្រូវឃុំខ្លួនរយៈពេល១៤ថ្ងៃ ដើម្បីស្រាវជ្រាវ និងផ្ដន្ទាទោសមុនពេលបញ្ជូនពួកគេទៅវិញ»។ក្នុងប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបពលករខុសច្បាប់នេះដែរ អាជ្ញាធរឃាត់ខ្លួននិយោជក៥២នាក់ ព្រោះមានការសង្ស័យថាពួកគេបានជួលពលករខុសច្បាប់ឲ្យធ្វើការ។ លោក Saravana Kumarបានបន្តទៀតថា មួយចំនួនធំនៃពលករខុសច្បាប់ទាំងនេះមកពីឥណ្ឌូណេស៊ី និងបង់ក្លាដែស។ ពួកគេឆ្លងដែនចូលមកម៉ាឡេស៊ីដោយទិដ្ឋាការជាភ្ញៀវទេសចរណ៍ ហើយគ្មានការអនុញ្ញាតិការងារត្រឹមត្រូវនោះទេ។ ភាគច្រើនការងារសំណង់ និងកសិកម្មដាំដុះនៅម៉ាឡេស៊ីពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើពលករចំណាកស្រុកមកពីឥណ្ឌូណេស៊ី បង់ក្លាដែស និងនេប៉ាល់ព្រោះប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីមិនធ្វើការងារបែបនោះទេ។ ចំណែកចំនួនពលករស្របច្បាប់ដែលកំពុងធ្វើការងារនៅម៉ាឡេស៊ីមានចំនួន២លាននាក់ ខណៈដែលចំនួនពលករខុសច្បាប់ក៏មានប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរ។ ដោយឡែក គេឃើញមានការបារម្ភខ្លាំងផងដែរចំពោះការបង្ក្រាបពលករខុសច្បាប់ទ្រង់ទ្រាយធំនេះ។ សកម្មជនការពារសិទ្ធកម្មករចំណាកស្រុកម៉ាឡេស៊ីលោក Aegile Fernandez យល់ថា ការចាប់ខ្លួននិងឃុំខ្លួនហើយបញ្ជូនពលករខុសច្បាប់ទាំងនេះទៅប្រទេសខ្លួនវិញ ជារឿងមិនយុត្តិធម៌នោះទេ។ នេះក៏ដោយសារពួកគេមិនបានទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាពលករស្របច្បាប់ បើទោះបីជាពួកគេបង់ប្រាក់ឲ្យនិយោជកនិងភ្នាក់ងារអន្តោប្រវេសន៍ក៏ដោយ។ លោកAegile Fernandez បន្ថែមទៀតថា ការចាប់ខ្លួននេះនឹងជំរុញឲ្យហានិភ័យនៃការជួញដូរមនុស្សកើនឡើង ព្រោះពលករខុសច្បាប់ខ្លះបានព្យាយាមលាក់ខ្លួន និងព្យាយាមរត់ចេញពីម៉ាឡេស៊ី។ សូមជម្រាបផងដែរថា ម៉ាឡេស៊ីជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខរៀងទី២ ក្នុងរបាយការណ៍ពីការជួញដូរមនុស្សរបស់អាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ដោយអាចឆ្លងផុតបញ្ជីប្រទេសដែលត្រូវគេឃ្លាំមើលហើយ។ នេះមានន័យថាម៉ាឡេស៊ីកំពុងតែព្យាយាមបង្ក្រាបការជួញដូរមនុស្ស ថ្វីបើមិនទាន់បានអនុវត្តតាមស្តង់ដារទាំងស្រុងក៏ដោយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1749.txt	អាមេរិក តួកគី និងអ៊ីរ៉ង់ បានរិះគន់រដ្ឋអារ៉ាប់ចំនួនបួនមានអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត អេហ្ស៊ីប និងបារ៉ែន ដែលបានដាក់លក្ខខណ្ឌ១៣ចំណុចឲ្យកាតាបំពេញតាមឲ្យត្រឹមត្រូវបើចង់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតឡើងវិញ។ លក្ខខណទាំង១៣ចំណុចរួមមានការទាមទារឲ្យកាតាផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បិទ Al Jazeera និងឈប់ទទួលទ័ពតួកគីជាដើម។ តួកគី និងអ៊ីរ៉ង់ចាត់ទុកការទាមទារនេះជារឿងហួសហេតុ ផ្ទុយពីច្បាប់អន្តរជាតិ ឯអាមេរិកថា ការទាមទារនេះគឺជារឿងលំបាកធ្វើបាន។	ការទាមទារទាំង១៣ចំណុចរបស់រដ្ឋអារ៉ាប់ចំនួន៤ដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ត្រូវបានទាត់ចោលដោយកាតា ដោយចាត់ទុកជាការទាមទារគ្មានហេតុផលអ្វីសោះ។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បារ៉ែន អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត និងអេហ្ស៊ីប បានដាក់លក្ខខណ្ឌទាំង១៣ចំណុចឲ្យកាតាដើម្បីស្ដារទំនាក់ទំនងឡើងវិញ បន្ទាប់ពីត្រូវកាត់ផ្ដាច់កាលពីដើមខែមិថុនានេះ។ តួកគី អ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក សុទ្ធតែបានបង្ហាញជំហរមិនពេញចិត្តលក្ខខណ្ឌរបស់រដ្ឋអារ៉ាប់ ព្រោះការទាមទារនេះខ្ពស់ពេក។ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ Hassan Rouhani បានជជែកតាមទូរសព្ទជាមួយស្ដេចកាតា Sheikh Tamim Bin Hamad Al Thani នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ហើយលោកក៏បានប្រាប់ពីជំហររបស់អ៊ីរ៉ង់ក្នុងការបន្តគាំទ្រកាតាទល់នឹងទណ្ឌកម្មរបស់រដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀត។ អ៊ីរ៉ង់ ក៏បន្តបើកចំហផ្លូវគោក ផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាសរបស់ខ្លួនសម្រាប់កាតាប្រើប្រាស់ផងដែរ ខណៈអ៊ីរ៉ង់កំពុងផ្គត់ផ្គង់ទំនិញចាំបាច់ជាច្រើនរយតោនឲ្យកាតាស្រេចហើយនោះ។ ជាមួយគ្នានេះ តួកគី ដែលរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយកាតាក្រោយរងសម្ពាធពីរដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀត បានហៅការទាមទារទាំង១៣ចំណុច ជាទង្វើប្រឆាំងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ប្រធានាធិបតីតួកគី Recep Tayyip Erdogan បានស្វាគមន៍ជំហររបស់កាតាដែលទាត់ចោលការទាមទារនេះ។ ការបញ្ឈប់ការទទួលយកទាហានតួកគីក៏ស្ថិតក្នុងការទាមទារខាងលើដែរ ដូច្នេះទើបតួកគីគាំទ្រការពារកាតាដែលនាំឲ្យទាហានរបស់ខ្លួនអាចបន្តពង្រាយនៅរដ្ឋឈូងសមុទ្រពែរ្សនេះបាន។ ចំណែកអាមេរិកឯណោះវិញ ដែលម្ដងគាំទ្ររដ្ឋអារ៉ាប់ដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ម្ដងគាំទ្រកាតា បានចាត់ទុកការទាមទាររបស់ប្រទេសទាំង៤ ថាជាលក្ខខណ្ឌដែលពិបាកសម្រេចបាន។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទសអាមេរិក Rex Tillerson ក៏បានស្នើឲ្យមានការបន្ថយសង្គ្រាមពាក្យសម្ដី ហើយអាមេរិកបន្តគាំទ្រតួនាទីសម្របសម្រួលរបស់គុយវ៉ែតក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះការទូតរវាងរដ្ឋអារ៉ាប់ទាំងបួន និងកាតា។ ចាប់តាំងពីជម្លោះការទូតមកនោះ អាមេរិក តួកគី អ៊ីរ៉ង់ និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត បានស្នើសម្រុះសម្រួលស្ថានការណ៍នេះ។ ប៉ុន្តែស្ថានការណ៍នៅមិនទាន់ធូរស្រាលនៅឡើយ ខណៈកាតាបានទាត់ចោលរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ ហើយកាតាក៏មិនធ្វើតាមការទាមទាររបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងរដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀត។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ តួកគី និងអ៊ីរ៉ង់ក្លាយជាមិត្តក្នុងគ្រាអាសន្នរបស់កាតាដែលលេចមុខជាងគេ និងបានជួយផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារឲ្យកាតារាល់ថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_175.txt	លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជ្រើសរើសអ្នកអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យលោក Charles Kushner ដែលជាឪពុករបស់កូនប្រសារខ្លួន Jared Kushner ធ្វើជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំប្រទេសបារាំង។	នៅក្នុងការបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម Truth Social កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសើរជំនាញចរចា និងបទពិសោធន៍អាជីវកម្មរបស់លោក Charles Kushner ដោយជឿជាក់ថា គុណសម្បត្តិទាំងនេះ ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អាម៉េរិក។ លោក ត្រាំ បានសរសេរថា ៖«លោកជាអ្នកដឹកនាំអាជីវកម្មដ៏ល្អម្នាក់ សប្បុរសជន និងជាអ្នកចរចាដ៏ប៉ិនប្រសប់ ដែលអាចតំណាងឱ្យប្រទេស និងការពារផលប្រយោជន៍ជាតិយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ សូមអបអរសាទរលោក Charles ភរិយាដ៏អស្ចារ្យរបស់លោកគឺ Seryl កូនបួននាក់ និងចៅទាំង ១៤នាក់»។ លោក Kushner អាយុ ៧០ឆ្នាំជាស្ថាបនិកនៃក្រុមអចលនទ្រព្យ Kushner ហើយធ្លាប់ជាមិត្តជិតស្និទ្ធនឹងអ្នកជំនួញរបស់លោក ត្រាំ។ កូនប្រុស Jared Kushner បានរៀបការជាមួយ Ivanka Trump ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ដោយបានក្លាយជាទីប្រឹក្សាដ៏មានជំនាញរបស់ឪពុកក្មេក។ អំឡុងពេលអាណត្តិប្រធានាធិបតីដំបូងរបស់លោក ត្រាំ លោក Jared Kushner ត្រូវបានតែងតាំងជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៅសេតវិមាន ដែលតែងតែចូលរួមក្នុងគោលនយោបាយការបរទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ «កូនប្រុសរបស់ Charles Jared បានគាំទ្រខ្ញុំយ៉ាងច្រើននៅសេតវិមាន ជាពិសេស ប្រតិ បត្តិការល្បឿន (ការអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងនៅពេលដែលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ផ្ទុះឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០២០) កំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ»។ លោក ត្រាំ បានសរសេរបែបនេះ។ លោក Charles Kushner ត្រូវបានលើកលែងទោសដោយលោក ត្រាំ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ដោយបានលុបចោលការផ្តន្ទាទោសចំពោះការគេចវេសពន្ធ និងរំលោភលើច្បាប់ផ្តល់ មូល និធិនយោបាយ។ ករណីឆ្នាំ ២០០៥ បានបណ្តាលឱ្យលោក Charles Kushner ត្រូវបាន កាត់ទោសឱ្យជាប់គុក ២ឆ្នាំ។ វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេ នៅក្នុងនយោបាយអាម៉េរិក សម្រាប់ម្ចាស់ជំនួយនយោបាយ ឬមនុស្សជិតស្និទ្ធនឹងប្រធានាធិបតី ត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត។ ប្រសិនបើព្រឹទ្ធសភាត្រូវបានអនុម័តសម្រាប់តួនាទីជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំបារាំង លោក Kushner នឹងបន្តតំណែងលោកស្រី Denise Bauer អតីតឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំប្រទេសបែលហ្ស៊ិក និងជាអ្នកផ្តល់ជំនួយធំដល់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ ការតែងតាំងនេះបន្តបង្ហាញពីស្ទីលរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងការជ្រើសរើសក្រុមរដ្ឋបាលថ្មី ដោយផ្តោតលើបុគ្គលដែលធ្លាប់ស្គាល់ធ្វើការជាមួយលោក ឬបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីភាពស្មោះត្រង់របស់ពួកគេក្នុងការកាន់តំណែងសំខាន់ៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1750.txt	ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិនចុះផ្សាយអត្ថបទវាយប្រហារវៀតណាមដែលជាមិត្តជិតខាង និងជាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងខ្លាំង ក្រោយកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានដើមខែសីហាកន្លងមក។ មហាយក្សចិនខឹងសម្បារនឹងវៀតណាមខ្លះដែលប្រឹងរំអុកឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានផ្សេងទៀតបញ្ចូលចំណុចរិះគន់ចិនដោយប្រយោលក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់កាសែតរដ្ឋចិន Xinhua បានអះអាងថា វៀតណាមឯណោះទេដែលបន្តវាតទីតំបន់ជម្លោះឥតឈប់ ហើយកាសែតនេះក៏ប្រើប្រាស់ភាសាទិតៀនវៀតណាមមយ៉ាងចាស់ដៃថា«វៀតណាមចោរខ្លួនឯងសោះ តែបែរជាចង្អុលថា គេចោរ»។	ក្រោយកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដែលមានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយរិះគន់ចិនដោយប្រយោជន៍រឿងធ្វើយោធូបនីយកម្ម និងវាតទីតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់ចិនព្រួតគ្នាវាយប្រហារវៀតណាមជាបន្តបន្ទាប់។ គេដឹងច្បាស់ថា ចិនក្តៅក្រហាយនឹងវៀតណាម ព្រោះខ្លួនរំពឹងថា អាស៊ាននឹងប្រើប្រាស់ភាសាទន់ភ្លន់មិនរិះគន់ខ្លួនឡើយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននោះ។ ប៉ុន្តែវៀតណាមក្លាយជាប្រទេសតែមួយគត់ក្នុងនាមជាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលរំអុកឲ្យរដ្ឋអាស៊ានឯទៀតរិះគន់ចិន និងដាក់ចំណុចពាក់ព័ន្ធការវាតទី យោធូបនីយកម្ម និងសង់កោះសិប្បនិម្មិតតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ក្រោយចរចាគ្នាយ៉ាងតឹងតែង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានសុខចិត្តសម្របតាមវៀតណាមដោយរិះគន់ចិនជុំវិញការវាតទីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមរយៈការសាងសង់កោះសិប្បនិម្មិត ក៏ដូចជាសកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅតំបន់ជម្លោះផងដែរ។ បើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមចេញថ្ងៃ៦ខែសីហាកន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានបានលើកពីសារសំខាន់នៃការមិនប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា និងការអត់ធ្មត់របស់រដ្ឋពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចំពោះសកម្មភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចគ្នា។ ដូចបានបញ្ជាក់ខាងលើហើយ សូម្បីតែហ្វីលីពីនដែលជាប្រធានអាស៊ាន និងជាភាគីជម្លោះដែលតែងទិតៀនចិន និងហ៊ានប្រឈមមុខជាមួយចិនក៏មកក៏បានប្រែជំហររបស់ខ្លួន ១៨០ដឺក្រេ ដែរ។ រដ្ឋបាលហ្វីលីពីនថ្មីរបស់លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសម្តងជាពីរដងថា ខ្លួនរក្សាគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត្យ និងឯករាជ្យ ហើយប្រទេសនេះក៏ថែមទាំងបង្ហាញចេតនាមួយលែងបង្ខំឲ្យមហាយក្សចិនគោរពឬទទួលយកសាលក្រមតុលាការមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៦ ដែលសម្រេចឲ្យហ្វីលីពីនឈ្នះក្តីចិនដែរ។ ១.កាសែតរដ្ឋចិនព្រួតគ្នារិះគន់វៀតណាមថា «ខ្លួនឯងចោរសោះ តែចោទថាគេចោរ» តាមពិតទៅមហាយក្សចិនក៏បានអះអាថា សមាជិកអាស៊ានដែលមានជម្លោះជាមួយខ្លួនលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងសុទ្ធតែបានបន្ធូរបន្ថយជំហរ និងលែងមានជំហររឹងត្អឹងដូចមុនទៀតហើយ នៅឡើយតែវៀតណាមប៉ុណ្ណោះដែលនៅរឹងទទឹងខុសគេ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua បានចុះផ្សាយអត្ថបទវិចារណកថារបស់ខ្លួនមួយដោយវាយប្រហារវៀតណាមចាស់ដៃ។ អត្ថបទនោះបានរំលេចឲ្យឃើញពីទង្វើរបស់វៀតណាមក្នុងការបិទបាំងសកម្មភាពមិនប្រក្រតីរបស់ខ្លួននៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ គេហៅវៀតណាមថាជា «ចោរខ្លួនឯង តែព្យាយាមចោទអ្នកផ្សេងថាជាចោរទៅវិញ» ដើម្បីបិទបាំងទង្វើរបស់ខ្លួន និងលាបព៌ណឲ្យអ្នកដទៃអាក្រក់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua (http://news.xinhuanet.com/english/2017-08/07/c_136505508.htm) ក៏បានអះអាងថា ក្នុងបទវិចារណកថាដដែលថា វៀតណាមគឺជាប្រទេសតែមួយគត់ដែលបន្តកាន់កាប់និងវាតទីនៅតំបន់ជម្លោះ ដោយសង់កោះសិប្បនិម្មិត និងធ្វើយោធូបនីយកម្មសមុទ្រចិនខាងត្បូងថែមទៀតផង។ ចំណែកសារព័ត៌មានរដ្ឋចិន China Daily ឯណោះវិញបានចោទថា វៀណាមស្វះស្វែងធ្វើយ៉ាងណាបង្កើតឲ្យមានការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នានៅក្នុងតំបន់អាស៊ានទាំងមូលផងដែរ។ ដឹងច្បាស់ថា ក្រុងហាណូយ ធ្វើបែបនេះក៏ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើក្រុងប៉េកាំងឲ្យផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថក្នុងជម្លោះ។ ហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះទៀត ចិននិងវៀតណាមប្រឈមមុខដាក់គ្នាខ្លាំងដោយសារគម្រោងដំឡើងឧបករណ៍ខួងបូមយកប្រេងនៅក្នុងសមុទ្រនៅតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាថែមទៀតផង។ ក្នុងពេលជាមួយគ្ននោះដែល វៀតណាមថែមទាំងបន្តស្វះស្វែងរកឱកាសពង្រឹងទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយអាមេរិក ជប៉ុន និង ឥណ្ឌា ដែលសុទ្ធសឹងជាគូរប្រជែងរបស់ចិនថែមទៀតកន្លងមក។ ទាំងនេះធ្វើឲ្យចិនមិនស្រួលចិត្តកាន់តែខ្លាំង ហើយគេរំពឹងថា វៀតណាមនឹងក្លាយជាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានតែមួយគត់ដែលរក្សាជំហរតតាំងជាមួយមហាយក្សចិនៅពេលខាងមុខនោះ។ ២.ចិនអួតអាងថា ខ្លួនមិនមែនចោរដូចវៀតណាមឡើយ ស្របពេលដែលក្រុងប៉េកាំងចង្អុលដាក់វៀតណាម ដើមខែសីហាកន្លងទៅរ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី រួមទាំងសមភាគីហ្វីលីពីនលោក Alan Peter Cayetano បានអះអាងស្រដៀងគ្នាថា សកម្មភាពសង់កោះសិប្បនិម្មិតនិងវាតទីតំបន់ជម្លោះរបស់ចិននោះត្រូវបានបញ្ឈប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ ម្ល៉េះ។ ហើយហ្វីលីពីនក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានក៏បានស្នើកុំឲ្យមានការដាក់ចំណុចពាក់ព័ន្ធការសង់កោះសិប្បនិម្មិតឬវាតទីតំបន់ជម្លោះចូលក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែរកន្លងមក ប៉ុន្តែបរាជ័យ។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតថ្ងៃ ៨ ខែសីហា លោក Cayetano បានពន្យល់ថា៖« ការលើកឡើងពីសកម្មភាពវាតទីរបស់ចិននៅតំបន់ជម្លោះមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីបច្ចុប្បន្នភាពឡើយព្រោះចិនលែងធ្វើបែបនេះទៀតហើយ។ ដូច្នេះហេតុអ្វីបានជាអ្នកចង់ដាក់វាឡើងវិញក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅឆ្នាំនេះទៀត?»។ ថ្វីបើមានការអះអាងថា ចិនស្អាតស្អំឈប់វាតទីយកតំបន់ជម្លោះហើយក៏ដោយ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវអាមេរិកជាច្រើនបានបដិសេធការលើកឡើងរបស់ហ្វីលីពីន និងចិនខាងលើ។ មជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រនិងអន្តរជាតិប្រចាំក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន (CISS) បានបញ្ចេញរូបភាពថ្មីទៀតថ្ងៃ ៩ ខែសីហា ដែលបង្ហាញថា ចិនមិនបានបញ្ឈប់សកម្មភាពវៀតទីតំបន់ជម្លោះនិងធ្វើយោធូបនីយកម្មដូចការអះអាងឡើយ។ ចំណែកស្ថាប័នមួយទៀតគំនិតផ្តួចផ្តើមអាស៊ីស្តីពីតម្លាភាពសមុទ្រ (AMTI) បានចុះផ្សាយថា ចិកំពុងសង់កន្លែងដាក់មីស៊ីល និងឧបករណ៍ទំនាក់ទំនងនានានៅលើកោះស្ថិតក្នុងដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ វាមានន័យថា ចិនមិនបានបញ្ឈប់សកម្មភាពយោធូបនីយកម្មរបស់ខ្លួនដូចការបកស្រាយឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1751.txt	បេក្ខជនកណ្តាលនិយមលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានផ្តួលបេក្ខជនស្តាំនិយមជ្រុលលោកស្រី ម៉ារីន ឡឺប៉ែន (Marine Le Pen) ក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទី២ ថ្ងៃអាទិត្យ។ លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រចន្លោះពី ៦៥,៥ ទៅ ៦៦,១ភាគរយ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ក្នុងវ័យត្រឹម ៣៩ឆ្នាំ បេក្ខជនកណ្តាលនិយមរូបនេះនឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីបារាំងទី២៥ ដែលនឹងស្នងតំណែងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់។	ចុងក្រោយ លទ្ធផលបោះឆ្នោតជុំទី២ ថ្ងៃអាទិត្យបង្ហាញថា បេក្ខជនកណ្តាលនិយមនិងជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ឈ្នះឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីដោយបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាង៦០ ភាគរយឯណោះ។ លោកក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី ២៥ (ទី៨ ក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋទីប្រាំ) របស់បារាំង ដែលមានវ័យក្មេងបំផុតត្រឹមតែ ៣៩ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រោយចេញលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន លោក ម៉ាក្រុង បានថ្លែងថា ទំព័រថ្មីនៃក្តីសង្ឃឹមរបស់បារាំងចាប់ផ្តើមហើយ។ លោកបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ« ទំព័រថ្មីនៃប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏វែងឆ្ងាយរបស់យើងចាប់ផ្តើមនៅយប់នេះ។ ខ្ញុំចង់ឲ្យវាក្លាយជាផ្នែកមួយនៃក្តីសង្ឃឹម និងជាទំនុកចិត្តថ្មីមួយទៀត»។ គេឃើញមានការអបអរសាទរពីសំណាក់ប្រជាជនបារាំងគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈនៅក្រៅសារៈមន្ទីរ Louvre កណ្តាលក្រុងប៉ារីស ដើម្បីស្វាគមន៍ប្រធានាធិបតីក្មេងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របារាំង។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់លោក Sigma Gabriel ការសាទរ ក្រោយលឺពីជ័យជម្នះរបស់លោក ម៉ាក្រុង ដែលជាអ្នកគាំទ្រសហភាពអឺរ៉ុប និងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ។ ចំណែកប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលកោតសរសើរលោកស្រី ឡឺប៉ែន ក៏បានផ្ញើសារអបអរសាទរតាមគណនី
article_1752.txt	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ (Rodrigo Duterte) ចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់លោកទៅកាន់សហព័ន្ធរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃចន្ទទី ២២ ខែឧសភានេះ។ ក្នុងទស្សនកិច្ចពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ លោក ឌូទើតេ នឹងចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនរួមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងយោធាជាមួយមេដឹកនាំរុស្ស៊ីដែរ។ វាបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ថា រុស្ស៊ីកំពុងបន្តងាកចេញកាន់តែឆ្ងាយពីអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់ខ្លួននោះ។	ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់សហព័ន្ធរុស្ស៊ីរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃចន្ទទី ២២ ឧសភានេះ។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីតបតាមការអញ្ជើញរបស់ប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀពូទីន ហើយវាបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីការប្រឹងប្រែងពង្រឹងចំណងមិត្តភាពជាមួយមហាអំណាចឲ្យកាន់តែរឹងមាំ ស្របតាមគោលនយោបាយការបរទេសអព្យាក្រឹត្យនិងឯករាជ្យរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler ក្រៅពីព្យាយាមពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសមហាអំណាច ប្រធានាធិបតី ឌូទើតេ ក៏ស្វះស្វែងរកការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយរុស្ស៊ីដែរ។ លោកចង់ទិញអាវុធពីរុស្ស៊ីផងដើម្បីយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងប្រតិបត្តិការសឹកប្រឆាំងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធឥស្លាមដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសហ្វីលីពីននោះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមុនចាកចេញទៅរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃចន្ទ លោក ឌូទើតេ បានបញ្ជាក់ថា លោកចង់បានគ្រាប់បែកឆ្លាតផលិតនៅរុស្ស៊ី ព្រោះហ្វីលីពីនបច្ចុប្បន្នមានប្រភេទគ្រាប់បែកនោះដែរតែមិនមានប្រសិទ្ធភាពដូចឈ្មោះសោះ។ ការងាកទៅរកអាវុធពីរុស្ស៊ី មិនមានអ្វីចម្លែកទេ ព្រោះហ្វីលីពីនពិបាកទិញអាវុធពីអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធខ្លួនបានទៀត។ អាមេរិកបន្តទិតៀនសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក ឌូទើតេជាបន្តបន្ទាប់ ហើយទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរការចេះតែដុនដាបទៅដូចគ្នាកន្លងមកនេះ។ ដូចឃើញស្រាប់ រដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ បានប្រកាសលែងលះជាមួយអាមេរិកកាលពីឆ្នាំមុន ហើយរដ្ឋាភិបាលនេះព្យាយាមកាត់បន្ថយទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយលំហាត់យោធាមួយចំនួនជាមួយអាមេរិកត្រូវបានលុបចោលផងដែរ។ ដោយឡែកនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍លោក ឌូទើតេ នឹងជួបជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន។ មេដឹកនាំទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធនឹងគ្នា ហើយវាមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយដែលលោក ឌូទើតេ ជួបជាមួយលោក ពូទីន។ អ្នកទាំងពីរបានជួបគ្នាលើកដំបូងបំផុតនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APE) នៅក្នុងប្រទេសប៉េរូកាលពីចុងឆ្នាំមុន ហើយបន្តមកបានជួបគ្នាម្តងទៀតនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំខ្សែក្រវ៉ាត់មួយវិថីមួយនៅក្រុងប៉េកាំងប្រទេសចិនពាក់កណ្តាលខែឧសភាកន្លងទៅ។ គេរំពឹងថា ជំនួបទ្វេភាគីរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរនេះនឹងក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ហ្វីលីពីន និងរុស្ស៊ីក្នុងការពង្រឹងចំណងមិត្តភាពនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដែលវាជាគោលបំណងធំរបស់លោក ឌូទើតេ។ ពាក់ព័ន្ធដំណើរទស្សនកិច្ចនេះដែរ ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន Maria Cleofe Natividad បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ឌូទើតេ ជាទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបង្ហាញឲ្យឃើញពីការប្រឹងប្រែងរបស់ហ្វីលីពីន ក្នុងការបង្កើតភាពជាដៃគូថ្មីជាមួយប្រទេសមិនមែនជាសម្ព័ន្ធមិត្តប្រពៃណីដែរ។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា ហ្វីលីពីន និងរុស្ស៊ីបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយគ្នាអស់ពេល ៤១ឆ្នាំមកហើយប៉ុន្តែចំណងការទូតនេះមិនសូវជិតស្និទ្ធឡើយ ហើយទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងរុស្ស៊ីនិងហ្វីលីពីនមានត្រឹម ២២៦ លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៦។ នេះក៏ដោយសារហ្វីលីពីនជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិកស្រាប់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1753.txt	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា និយាយថា អាមេរិក នឹងដួលរលំនៅថ្ងៃណាមួយមិនខាន។ ចំពោះមូលហេតុវិញ លោក ឌូទើតេ បានលើកហេតុផលថា អាមេរិកពោរពេញដោយមនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ ហើយអាចបង្កជាជម្លោះផលប្រយោជន៍ និងតម្លៃ ក្នុងចំណោមក្រុមជនជាតិទាំងនោះបាន។ លោក ឌូទើតេ ក៏ឆ្លៀតរិះគន់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដែលបន្តរិះគន់យុទ្ធនាការសម្អាតគ្រឿងញៀននៅហ្វីលីពីន។	បន្ទាប់ពីអាក់ខានមួយរយៈ ប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានរិះគន់រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនម្ដងទៀត។ លោក ឌូទើតេ បានវាយប្រហារខ្លាំងៗលើក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដែលតែងចេញមុខរិះគន់យុទ្ធនាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនរបស់លោក ដែលមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ នៅលើកនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានប្រើពាក្យសម្ដីធ្ងន់ជាងលើកមុន ដោយលោកនិយាយថា អាមេរិក នឹងរលាយនៅពេលខាងមុខ។ បើតាមសារព័ត៌មាន ABS-CBN លោក ឌូទើតេ ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីជួបជុំមួយថា៖ «បញ្ហាដែលកើតនៅអាមេរិកមិនមែនមកពីប្រធានាធិបតីឡើយ តែមូលហេតុដើមគឺក្រសួងការបរទេសតែម្ដង។ ក្រសួងនេះ ពោរពេញដោយមនុស្សគ្រប់ពណ៌សម្បុរ»។ លោកបន្តថា ដូច្នេះអាមេរិកនឹងដួលរលំនៅថ្ងៃណាមួយ ប្រហែលជា៥០ឆ្នាំ ទៅ១០០ឆ្នាំខាងមុខក៏ថាបាន ព្រោះតែបញ្ហាពហុជាតិសាសន៍ ឬក៏ទំនាស់រវាងតម្លៃនៃជនជាតិនីមួយៗតែម្ដង។ តាំងពីសម័យលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មកនោះ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក តែងបង្ហាញការព្រួយបារម្ភជុំវិញស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្សនៅហ្វីលីពីន ដែលរងប៉ះពាល់ដោយសង្គ្រាមគ្រឿងញៀន។ ដោយសារពាក្យរិះគន់មិនចេះដាច់ លោក ឌូទើតេ ក៏បានប្រតិកម្មតបតវិញជាមួយពាក្យសម្ដីគ្រោតគ្រាត មិនថាក្រសួងការបរទេស ឬប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា ឡើយ។ បញ្ហានេះ ក៏ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីអាមេរិក-ហ្វីលីពីនធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់មានការលុបចោលសមយុទ្ធរួមគ្នាដែរ។ មកដល់អាណត្តិប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ ក៏ប្រែជាល្អប្រសើរឡើងវិញច្រើនដែរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលអាមេរិក នៅតែបន្តព្រួយបារម្ភស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សដដែល។ លោក ឌូទើតេ ដែលសម្រេចចិត្តឈប់ពឹងផ្អែកលើអាមេរិក បានហៅទង្វើនេះថាជាការអនុវត្តពីរជាន់។ លោកបញ្ជាក់ថា ជំហររបស់អាមេរិកនៅតែដដែល ទោះជារដ្ឋបាលចាស់រិះគន់ ហើយរដ្ឋបាលដឹកនាំថ្មីមិនរិះគន់ក៏ដោយ។ ពោល គឺខុសគ្នាតែរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោមអាណត្តិរបស់លោក ឌូទើតេ ដែលតែងប្រើពាក្យមិនសមរម្យដាក់មេដឹកនាំផ្សេងទៀត ហ្វីលីពីន បានងាកឆ្ងាយពីអាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់វស្សារបស់ខ្លួន។ លោក ឌូទើតេ បានបោះដៃទៅរកចិន ដែលទាំងហ្វីលីពីន និងចិនមានជម្លោះជាមួយគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូចជាងាកទៅរករុស្ស៊ីផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ទើបត្រឡប់មកពីទស្សនកិច្ចនៅចិន ដោយពាំនាំលុយជាច្រើនលានដុល្លារមកវិញ ហើយដើមសប្ដាហ៍ក្រោយ លោកនឹងទៅរុស្ស៊ីទៀត ដែលគម្រោងជាច្រើនរំពឹងថាត្រូវចុះហត្ថលេខាដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1754.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ បានបង្ហាញជំហរស្របគ្នាលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដោយបានថ្កោលសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង និងបានស្នើឲ្យមានការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី។ ប៉ុន្តែក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលចាប់ផ្ដើមតាំងពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា រដ្ឋអាស៊ានទាំង១០ នៅតែខ្វែងគំនិតលើជម្លោះដែនទឹកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងរវាងចិន និងរដ្ឋអាស៊ាន៤ ។ គេមិនទាន់ឃើញអាស៊ានចេញសេចក្ដីការណ៍ណាមួយលើបញ្ហានេះឡើយ។	នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសមកពីរដ្ឋអាស៊ានទាំង១០ បានជួបប្រជុំគ្នានៅរដ្ឋធានីម៉ានីល ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៥០របស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរបស់ខ្លួន រដ្ឋមន្ត្រីទាំង១០ប្រទេស មិនបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ណាមួយពាក់ព័ន្ធបញ្ហានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយទំនងជារដ្ឋសមាជិកអាស៊ានខ្លះដែលជាប់ទាក់ទងជម្លោះនេះបានរក្សាជំហររឹងត្អឹងរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែសមាជិកទាំង១០ប្រទេស ក៏បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមថ្កោលទោសកូរ៉េខាងជើងដែរ។ យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភចំពោះការកើនឡើងភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដែលកើតចេញពីការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង។ អាស៊ានចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងជាការគំរាមសន្តិភាព សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពតំបន់ និងពិភពលោកទាំងមូល។ ក្នុងន័យនេះ អាស៊ានទទូចឲ្យកូរ៉េខាងជើងអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ នេះគឺជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមដោយឡែករបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទសអាស៊ានស្ដីពីស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីប ដែលខុសពីលើកមុនៗបញ្ហានេះតែងត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរបស់ប្រធានអាស៊ាន។ ការព្រួយបារម្ភរបស់អាស៊ានធ្វើឡើង ខណៈដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង Ri Yong-ho ក៏មានវត្តមានក្នុងរដ្ឋធានីម៉ានីលដែរ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់អាស៊ាននៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា រួមជាមួយបណ្ដាដៃគូអាស៊ានច្រើនទៀត។ ដោយឡែក កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានមិនបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍អ្វីលើបញ្ហានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ។ បើតាមមន្ត្រីអ្នកការទូតដែលចូលរួមកិច្ចប្រជុំ វៀតណាមដែលជាភាគីជម្លោះនៃសំណុំរឿងនេះ បានទាមទារឲ្យមានដាក់បញ្ចូលចំណុចច្រើនដែលថ្កោលសកម្មភាពរបស់ចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាពិសេសការកសាងកោះសិប្បនិម្មិតតែម្ដង។ ឯហ្វីលីពីនដែលធ្លាប់មានជំហររឹងរូសនោះ មិនបានទាមទារអ្វីទេ ដ្បិតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយចិនកំពុងល្អូកល្អឺនខ្លាំង។ គេរំពឹងថា អាស៊ានអាចនឹងបញ្ចូលបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនេះទៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បញ្ចប់កិច្ចប្រជុំតែម្ដង។ បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជារឿងរសើបក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ដោយរដ្ឋមានជម្លោះដូចជាវៀតណាម ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ជាដើម តែងចង់ឲ្យអាស៊ានបង្ហាញជំហររួមតទល់ចិន ប៉ុន្តែសមាជិកអាស៊ានដែលមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធជម្លោះនេះ មិនចង់មានរឿងជាមួយចិនទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1755.txt	អ្នកនយោបាយជើងចាស់និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោក Moon Jae-in ឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃ អង្គារទី ៩ ឧសភានេះដោយជំនួសតំណែងលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺន ហេដែលកំពុងរង់ចាំការកត់ទោសដោយសារពុករលួយ។ លោក Moon Jae-in ជាអ្នកនយោបាយដែលជឿលើនយោបាយការទូត ហើយលោកចង់ប្រើភាពទន់ភ្លន់បង្កើតទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិផង។	ចុងក្រោយលទ្ធផលបង្ហាញថា ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោក Moon Jae-in បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីថ្ងៃអង្គារនេះ។ លោកនឹងស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីជាផ្លូវការនៅថ្ងៃពុធ ទី ១០ ឧសភាស្អែកនេះ ក្រោយការប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវការ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េ Yonhap ក្នុងវ័យ ៦៤ ឆ្នាំ លោក Moon Jae-in ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកនយោបាយជើងចាស់មួយរូប និងមានគោលនយោបាយសមរម្យដែលឆ្លើយតបបរិបទជាក់ស្តែង។ ក្នុងការឃោសនាកន្លងមក បញ្ហាសំខាន់ដែលត្រូវគេជជែកដេញដោលគ្នាខ្លាំងលើបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនិងទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្ត។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍លោក Moon Jae-in មានគោលជំហរទន់ភ្លន់ជឿជាក់លើនយោបាយការទូតក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ លោកចង់ឃើញការបំបាត់កម្តៅនិងការប្រឈមមុខគ្នា ហើយត្រឡប់មកអង្គុយតុចរចាវិញ។ កន្លងមកលោកក៏បានអះអាងផងដែរថា លោកមានបំណងទៅទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយលោកគីម ជុងអ៊ុន ដោយផ្ទាល់និងបន្តតស៊ូមតិជំរុញឲ្យមានការចាប់ផ្តើមគម្រោងពាណិជ្ជកម្មនិងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញផងក្នុងនោះមានទាំងតំបន់ឧស្សាហកម្មរួមគ្នា Kaesong ផងដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះលោកចង់ឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងមានជំហរឯករាជ្យជាងមុនចំពោះសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាអ្នកធានាសន្តិសុខឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ ដូច្នេះហើយ វានឹងមានការផ្លាស់ប្តូរច្រើន នៅពេលដែលលោកចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការជាប្រមុខរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង។ កាលពីចុងខែមេសា ក្រុងព្យុងយ៉ាងបានស្វាគមន៍ជំហររបស់អនាគតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងនេះ ព្រោះវាមានផលវិជ្ជមានច្រើននិងអាចបញ្ចៀសសង្គ្រាមឬការប៉ះទង្គិចគ្នាផង។ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកនយោបាយកូរ៉េខាងត្បូងខ្លះបាននាំគ្នាទិតៀនគោលនយោបាយទន់ភ្លន់របស់លោកដែលនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ជាមួយកូរ៉េខាងជើងនោះ។ តាមពិតទៅ គេដឹងតាំងពីយូរថា លោក Moon Jae-in អាចក្លាយជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ព្រោះប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង មិនអាចជ្រើសរើសបេក្ខជនមកពីក្រុមអភិរក្សដូចលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ដែលកំពុងប្រឈមការកាត់ទោសដោយសារសំណុំរឿងពុករលួយឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1756.txt	យ៉ាងហោចណាស់មនុស្សម្នាក់ស្លាប់ និងមនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស ក្នុងករណីផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់ផ្ទួនៗនៅស្ថានីយ៍រថយន្តមួយនៅភាគខាងកើតរដ្ឋធានីហ្សាការតានៅយប់ម៉ោង ៩ ថ្ងៃពុធទី ២៤ ឧសភានេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អ្នកស្លាប់មានប៉ូលិសម្នាក់ ហើយម្នាក់ទៀតដែលស្លាប់ដែរនោះជាជនសង្ស័យដែលជាអ្នកបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាត។	ប៉ូលិសឥណ្ឌូណេស៊ី បានបញ្ជាក់នៅយប់ថ្ងៃទី ២៤ ឧសភាថា ជនសង្ស័យជាអ្នកបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្ថឃាត និងមន្ត្រីប៉ូលិសម្នាក់ងារបានស្លាប់ក្នុងករណីបំផ្ទុះគ្រាប់នៅស្ថានីយ៍រថយន្តនៅភាគខាងកើតរដ្ឋធានីហ្សាការតា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដដែល ក្រៅពីអ្នកស្លាប់ មនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតក៏បានរងរបួសដោយសារករណីបំផ្ទុះគ្រាប់នេះផងដែរ។ ជនរងគ្រោះទាំងអស់នោះត្រូវបានគេនាំយកទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យរួចរាល់ហើយបន្ទាប់ពីមានឧបទ្ទវហេតុនេះកើតឡើង។ ករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅកណ្តាលរដ្ឋធានីហ្សាការតានេះ កើតឡើងមួយថ្ងៃក្រោយពេលដែលក្រុមភេរវជន Maute ជាក្រុមប្រកាសភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Desh) ឬក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមនៅក្រុង Marawi នៅកោះមិនដាណាវប្រទេសហ្វីលីពីន បើកការប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល។ យ៉ាងប៉ូលិសម្នាក់និងទាហានពីរនាក់បានស្លាប់ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ។ ដោយឡែក ប្រទេសម៉ូូស្លីមធំបំផុតលើពិភពលោកនេះខ្វល់ខ្វាយខ្លាំងពីចលនាភេរវកម្មនិងការកើនឡើងនៃចលនាជ្រុលនិយមដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ។ ហើយអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ការវាយប្រហារភេរវកម្មម្នាក់ៗបែបនេះកើតឡើងញឹកញាប់បំផុតនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៦មក។ ខែមករាឆ្នាំ ២០១៦ ក្រុមប្រដាប់អាវុធបួននាក់ដែលប្រកាសភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជនដែស្ហបានអុកឡុកទីក្រុងហ្សាការតាដោយប្រើប្រាស់កាំភ្លើងនិងគ្រាប់បែកដើម្បីធ្វើសកម្មភាព។ ការវាយប្រហារនេះបានធ្វើឲ្យមនុស្ស ប្រាំបីនាក់ស្លាប់រួមទាំងក្រុមភេរវជនទាំងបួននាក់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1757.txt	ជម្លោះការទូតរវាងតួកគីនិងរដ្ឋអឺរ៉ុបចំនួនពីរមានអាល្លឺម៉ង់និងហូឡង់នោះកាន់តែដុនដាបទៅហើយ។ មេដឹកនាំតួកគីមិនបានអត់ធ្មត់បញ្ចប់ការវាយប្រហារដោយពាក្យសម្តីលើប្រទេសអឺរ៉ុបទាំងនេះឡើយ ហើយសម្តីដែលតួកគីប្រើប្រាស់នោះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាមុនទៀត។ ប្រធានាធិបតី Recep Tayyip Erdogan បានព្រលយពាក្យនៅថ្ងៃពុធទី ២២ មីនាថា «ប្រជាជនអឺរ៉ុបមិនអាចដើរលើផ្លូវបានដោយមានសុវត្ថិភាពនិងសន្តិភាពឡើយ បើគេមិនព្រមប្តូរឥរិយាបថប្រឆាំងតួកគីដូចបច្ចុប្បន្ន។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំរូបនេះមិនបានពន្យល់ទេថាលោកចង់មានន័យអ្វីឲ្យប្រាកដនោះ ប៉ុន្តែគេច្បាស់ក្នុងចិត្តថា លោកចង់បញ្ជាក់ថាតួកគីនឹងសងសឹកអឺរ៉ុបវិញ។	ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Recep Tayyip Erdogan បន្តប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីទិតៀន និងប្រមាថមេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួនពីរ មានហូឡង់និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលវាកាន់តែរុញច្រានឲ្យទំនាស់ការទូតនេះធ្លាក់កាន់តែជ្រៅក្នុងស្ថានភាពពិបាកស្តារឡើងវិញ។ អ្វីដែលធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ មេដឹកនាំតួកគីខាងលើបានព្រមានអឺរ៉ុបចំៗថា ប្រជាជនអឺរ៉ុបនឹងមិនអាចសូម្បីតែដើរតាមថ្នល់ដោយសុវត្ថិភាព បើសិនជាអឺរ៉ុបបន្តឥរិយាបទមិនល្អដាក់តួគី។ ការលើកឡើងបែបនេះ ដោយសារតែមេដឹកនាំតួកគីខឹងអាល្លឺម៉ង់និងហូឡង់ដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយព្រោះប្រទេសទាំងពីរនេះហាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់តួកគីចូលទឹកដីខ្លួនដើម្បីជួយប្រជាជនតួកគីនិងឃោសនារកការគាំទ្រពីប្រជាជនក្នុងការបោះឆ្នោតប្រជាមតិកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង្កើនអំណាចប្រធានាធិបតីតួកគីនៅខែក្រោយនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Erdogan បានថ្លែងដូច្នេះថា៖«ប្រសិនបើអឺរ៉ុបបន្តសកម្មភាពបែបនេះ គ្មានប្រជាជនអឺរ៉ុបណានៅលើពិភពលោកអាចដើរលើផ្លូវបានដោយសុវត្ថិភាពឡើយ»។ លោកបានបន្ថែមថា៖« តួកគីទាមទារឲ្យប្រទេសទាំងនោះគោរពសិទ្ធមនុស្សនិងប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ»។ ការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះជាសារគំរាមមួយសម្រាប់អឺរ៉ុប ហើយគេមានមន្ទិលសង្ស័យផងដែរតើលោក Erdogan ចង់មានន័យយ៉ាងដូចម្តេចឲ្យប្រាកដ។ ប៉ុន្តែគេយល់បានថា អ្វីដែលលោកលើកឡើងជាការព្រមានជាមុននិងប្រាប់ថា តួកគីក៏មិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសងសឹកប្រទេសអឺរ៉ុបដែលហ៊ានមើលងាយមន្ត្រីខ្លួនឡើយ។ លោក Erdogan កន្លងមកបានលើកឡើងពីកង្វល់របស់លោកផ្ទាល់ផងដែរជុំវិញការកើនឡើងនៃនិន្នាការស្អប់ខ្ពើmប្រជាជនឥស្លាម និងរើសអើងពូជសាសន៍នៅអឺរ៉ុប ដែលវាកំពុងបំផ្លាញអត្តសញ្ញាណនិងតម្លៃអឺរ៉ុបផងដែរ។ លោកបន្តប្រៀបធៀបសកម្មភាពប្រទេសអឺរ៉ុបជាពិសេសអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជេឡា មឺហ្កែល ទៅនឹងមេដឹកនាំក្រុមផ្តាច់ការណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់។ លោក Erdogan ក៏ផ្តាំផ្ញើទៅកាន់មេដឹកនាំអឺរ៉ុបផងដែរថា តួកគីមិនអាចឲ្យគេមើលងាយជាន់ឈ្លីនិង លែងសើចបានតាមចិត្តឡើយ ហើយលោកចាត់ទុកថា រដ្ឋអឺរ៉ុបមួយចំនួនដែលបានបិទទ្វារមិនឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីតួកគីចូលទឹកដីខ្លួនជាការប្រមាថយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះតួកគី។ ដោយឡែក ទោះជាប្រឈមបញ្ហាក្តី មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលខ្លួននឹងបន្តការឃោសនានិងជួបប្រជាជនខ្លួននៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែមិនមានការផ្សព្វផ្សាយពីប្រជាមតិដើម្បីកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញឡើយ។ អាល្លឺម៉ង់៖ ប្រធានាធិបតី តួកគី បំផ្លាញខ្លូនឯង តាមពិតទៅ តាំងពីសប្តាហ៍មុន បណ្តាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបបានបន្តទទូចសុំឲ្យខាងរដ្ឋាភិបាលតួគីបញ្ឈប់រាល់ការប្រើពាក្យសម្តីទិតៀននិង វាយប្រហារប្រទេសអឺរ៉ុបផ្សេងទៀតជាពិសេសប្រៀបធៀបគេឯងទៅនឹងរបបផ្តាច់ការណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីកុំឲ្យទំនាក់ទំនងតួកគីជាមួយអឺរ៉ុបកាន់តែល្អក់ករកខ្លាំងនិងស្តារលែងបាន។ ប៉ុន្តែវាហាក់ដូចជាគ្មានប្រសិទ្ធភាពសោះ ព្រោះតួកគីមិនយកត្រចៀកស្តាប់ឡើយ។ មេដឹកនាំតួកគីបន្តថ្កោលទោសនិងប្រដូចរដ្ឋាភិបាលអឺរ៉ុបទៅនឹងរបបដឹកនាំណាស៊ី ហើយសារព័ត៌មានតួកគីក៏បង្កើតរូបភាពអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ក្នុងឯកសណ្ឋានលោក អាដុហ្វ ហ៊ីត្លែរ ផងដែរ។ ហើយក្រោយពេលប្រជាមតិកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រដ្ឋាភិបាលលោក Erdogan ក៏ប្រហែលជានឹងពិនិត្យឡើងវិញពីទំនាក់ទំនងជាមួយអឺរ៉ុបដែរ។ បច្ចុប្បន្នតួកគីជាសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ តែប្រទេសនេះមិនទាន់ក្លាយជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបឡើយ។ ប៉ុន្តែតួកគីមានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់អឺរ៉ុបនៅពេលនិយាយដល់វិបត្តិជនភៀសខ្លួន។ ដូច្នេះហើយភាគច្រើនអឺរ៉ុបមិនសូវហ៊ានធ្វើឲ្យតួកគីខ្នើសចិត្តឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធការបន្តវាយប្រហារលើសហភាពអឺរ៉ុបដោយពាក្យសម្តីនេះ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់លោកFrank-Walter Steinmeier បានរិះគន់តួកគីវិញដែរ ហើយលោកឆ្លៀតប្រាប់លោក Erdogan ផងដែរថា លោកកំពុងបំផ្លាញសមិទ្ធផលដែលខ្លួនខំកសាង។ ថ្លែងក្នុងពេលស្បថចូលកាន់តំណែង លោក Steinmeirer បានលើកឡើងដូច្នេះ៖« ការក្រឡេកមើលទៅតួកគីរបស់យើងគឺប្រកបដោយក្តីបារម្ភ។ បារម្ភត្រង់ថា គ្រប់យ៉ាងដែលតួកគីសម្រេចបានកន្លងមកនោះអាចនឹងត្រូវខ្ទេចខ្ទីរអស់ផង»។ លោកបន្តថា៖« ប្រធានាធិបតី Erdogan អ្នកកំពុងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់គ្រប់យ៉ាងដែលអ្នកនិងអ្នកឯទៀតបានកសាងឡើងឡើយ។ តែយើងស្វាគមន៍សកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហាតានតឹងផ្នែកការទូតនេះ»។ បន្ទាប់ពីចោទថាមេដឹកនាំតួកគីអាចបំផ្លាញទំនាក់ទំនងតួកគីជាមួយប្រទេសអឺរ៉ុបនិងសមិទ្ធផលផ្សេងទៀតនោះ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ខាងលើក៏បានទាមទារឲ្យតួកគីឈប់ប្រៀបធៀបអឺរ៉ុបជាមួយណាស៊ីទៀត និងគោរពសេរីភាពសារព័ត៌មាននិងនីតិរដ្ឋឡើងវិញ។ លោកបន្ថែមថា តួកគីមិនត្រូវព្យាយាមផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសដែលចង់ក្លាយជាដៃគូជាមួយតួគីឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1758.txt	សភាអឺរ៉ុបអនុម័តដំណោះស្រាយគ្មានអនុភាពគតិយុត្តិមួយដោយស្នើឲ្យមានការបញ្ចប់«គោលការណ៍អនុគ្រោះទិដ្ឋាការ»សម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកដែលធ្វើដំណើរមកសហភាពអឺរ៉ុប។ ការសម្រេចបែបនេះជាការឆ្លើយតបនឹងជំហររបស់ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលរឹងទទឹងមិនព្រមលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ប្រជាជននៃប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន ប្រាំនោះ។	ការអនុគ្រោះទិដ្ឋាការសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិក ប្រហែលជាលែងមានទៀតហើយនៅតំបន់អឺរ៉ុប។ នេះបើផ្អែកលើនិន្នាការរបស់បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបបច្ចុប្បន្ន ដែលកំពុងទាមទារបញ្ចប់គោលការណ៍នេះ ដោយសារតែគេមិនពេញចិត្តចំពោះរដ្ឋបាលអាមេរិកដែលមិនព្រមលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួនតាមការស្នើសុំរបស់ខ្លួននោះ។ នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ២ មីនា សភាអឺរ៉ុបបានអនុម័តដំណោះស្រាយមួយជាឯកច្ឆន្ទដើម្បីទាមទារ ឲ្យមានការបញ្ចប់ការលើកលែងទិដ្ឋាការធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប។ បើតាមតំណាងរាស្ត្រអឺរ៉ុប ដំណោះស្រាយដែលគ្មានអនុភាពគតិយុត្តិនោះជាជំហានមួយដែលអឺរ៉ុបត្រូវធ្វើបង្ហាញពីអារម្មណ៍មិនពេញចិត្តចំពោះរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមិនព្រមអនុគ្រោះទិដ្ឋាការដល់ប្រទេសសមាជិកចំនួន៥នោះ។ យោងតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក The New York Times សមាជិកភាអឺរ៉ុបបានបញ្ជាក់ថា ការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកនឹងមិនត្រូវអនុវត្តឡើយ បើសិនជារដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនប៊ុលការី, ក្រូអាត, ស៊ីប,ប៉ូឡូញ និងរ៉ូម៉ានីនោះ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ តំណាងរាស្ត្រអង់់គ្លេសប្រចាំគណៈកម្មាធិការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិស៊ីវិល, យុត្តិធម៌ និងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងនៃសភាអឺរ៉ុប លោក Claude Moraes បានអះអាងថា ការសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបជាការតវ៉ាមួយដើម្បីទាមទារសិទ្ធិឲ្យប្រជាជននៃប្រទេសទាំងប្រាំខាងលើ។ នេះក៏ដោយសារ អ្វីដែលអាមេរិកធ្វើមិនខុសពីការរើសអើងវណ្ណៈឡើយ។ លោកបានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖« អ្នកកំពុងនិយាយពីប្រជាជនមកពីប្រទេសនានាដូចជាប៉ូឡូញដែលមានប្រជាជនរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកច្រើន។អ្នកប្រហែលជាឃើញពីការលំបាកនិងការខឹងសម្បារ ដោយសារវាគ្មានពេលវេលាច្បាស់លាស់សម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាទិដ្ឋាការនេះ។ វាក្លាយជាស្ថានភាពដូចជាគេចាត់ទុកប្រជាជនទាំងនោះនៅក្នុងវណ្ណៈដោយឡែក»។ តាមពិតទៅ ដូចបានបញ្ជាក់ខាងដើមស្រាប់ សេចក្តីសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបមិនមានអនុភាពផ្លូវច្បាប់ឡើយ។ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា វាមានទម្ងន់នយោបាយច្រើនជាង។ វាជាសារមួយសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិកផង ហើយវាក៏ជាសម្ពាធមួយសម្រាប់គណៈកម្មការអឹរ៉ុបផងដែលវាមានអំណាចប្រតិបត្តិក្នុងការតតាំងជាមួយរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1759.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ Ursula von der Leyen បានទាត់ចោលការទាមទារថ្លៃការពារដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បង្ហោះលើគណនី Twitter របស់លោក។ លោក ត្រាំ សរសេរថា អាល្លឺម៉ង់ជំពាក់លុយបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ និងអាមេរិកច្រើនណាស់ ហើយអាល្លឺម៉ង់ត្រូវតែបង់វិភាគទានរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាក្ដី រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ ប្រាប់លោក ត្រាំ វិញថា អាល្លឺម៉ង់មិនបានជំពាក់លុយណាតូ និងអាមេរិកឡើយ។	ជាការឆ្លើយតបនឹងការទាមទាររបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រមុខការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ លោកស្រី Ursula von der Leyen និយាយថា អាល្លឺម៉ង់ មិនបានជំពាក់លុយ ណាតូ និងអាមេរិកច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចការលើកឡើងឡើយ ព្រោះណាតូគ្មានគណនីបំណុលអ្វីទាំងអស់។ លោក ត្រាំ ទារលុយពីអាល្លឺម៉ង់ ក្រោយជំនួបសោះកក្រោះជាមួយអធិការបតី អែនជេឡា មឺហ្កែល (Angela Merkel) នៅសេតវិមានដែលលោក ត្រាំ មិនព្រមចាប់ដៃលោកស្រី មឺហ្កែល សោះ។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់និយាយដែរថា វាជារឿងខុសឆ្គងមួយ ព្រោះអាល្លឺម៉ង់មិនមែនចំណាយសម្រាប់តែសម្ព័ន្ធយោធាណាតូមួយឡើយ។ ពោល គឺអាល្លឺម៉ង់បែងចែកចំណាយយោធារបស់ខ្លួនលើបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ, ប្រតិបត្តិការទាំងឡាយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ក៏ដូចជាថ្លៃចំណាយក្នុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាជាដើម។ រឿងចំណាយនេះ គឺជាបញ្ហាឈឺក្បាលរបស់សមាជិកណាតូ និងអាមេរិក ដែលជាអ្នកចូលរួមវិភាគទានច្រើនជាងគេសម្រាប់សម្ព័ន្ធយោធានេះ។ ចាប់ពីលោក ត្រាំ ឡើងកាន់តំណែងមកនោះ លោកក៏ចាប់ផ្ដើមទារថ្លៃចំណាយពីសំណាក់សមាជិកទាំងអស់ ដើម្បីសម្រាលអម្រែកដ៏ធ្ងន់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់អាមេរិក។ នៅក្រោយជំនួបជាមួយលោកស្រី Merkel លោក ត្រាំ បានទារឲ្យអាល្លឺម៉ង់បង់លុយឲ្យអាមេរិកបន្ថែម បើសិនចង់ជ្រកក្រោមឆ័ត្រសន្តិសុខអាមេរិក។ ទាក់ទងរឿងនេះដែរ លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិដដែលបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលអាល្លឺម៉ង់ចង់បាន គឺការបែងចែកការចូលវិភាគទានដោយស្មើភាព ហើយដើម្បីធ្វើដូច្នេះ គឺត្រូវការគំនិតបង្កើតប្រព័ន្ធសន្តិសុខថ្មី ដែលរួមបញ្ចូលសម្ព័ន្ធណាតូទំនើប ក៏ដូចជាការចូលរួមជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ លោកស្រីហាក់និយាយឌឺដងឲ្យរដ្ឋបាលអាមេរិក ដែលចង់កាត់បន្ថយវិភាគទានរបស់ខ្លួនសម្រាប់អង្គការសហប្រជាជាតិ បើគ្មានការផ្លាស់ប្ដូរទេនោះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រៅពីបង្ហោះសារទារលុយហើយ លោកបានសរសេរបង្ហោះតាម
article_176.txt	យន្តហោះចម្បាំងអុីស្រាអែល បានស្ទាក់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់១គ្រឿង នៅក្នុងដែនអាកាសស៊ីរី និងបានបង្ខំឱ្យយន្តហោះនេះ ត្រឡប់ក្រោយវិញ ដោយសង្ស័យថាមានគោលដៅបញ្ជូនអាវុធទៅក្រុមហេសប៉ូឡានៅលីបង់ តាមដែនអាកាសស៊ីរី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Times of Israel នៅថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ។	អត្ថបទទាក់ទង បទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានបាន១ថ្ងៃ អុីស្រាអែល បន្តបាញ់ចូលលីបង់ ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងនៃបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា បានប៉ុន្មានថ្ងៃ ទាហានអុីស្រាអែល បានស្ទាក់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿង ឱ្យត្រឡប់ក្រោយ។ បើតាមការអះអាងរបស់យោធាអុីស្រាអែល យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿងនោះ សង្ស័យមានដឹកអាវុធ ដែលមានគោលដៅទៅស៊ីរី និងអាចបញ្ជូនបន្តទៅឱ្យក្រុមហេសប៉ូឡានៅលីបង់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Times of Israel។ ការស្ទាក់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់នេះ ជាផែនការដែលអុីស្រាអែល ព្យាយាមរារាំងមិនឱ្យអាវុធរបស់អ៊ីរ៉ង់ ទៅដល់ដៃក្រុមហេសប៉ូឡា អំឡុងពេលនៃបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា។ ការរារាំងការដឹកជញ្ជូននេះ រួមមានទាំងការបាញ់ប្រហារការដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹក ក្នុងដែនទឹកលីបង់ និងស៊ីរី ផងដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា យន្តហោះអុីស្រាអែល បានវាយប្រហារចូលទីតាំងមួយ ក្នុងទឹកដីស៊ីរី ក្បែរព្រំប្រទល់លីបង់។ ទីតាំងនោះ ត្រូវបានកងទ័ពអុីស្រាអែល ជឿថាជាកន្លែងដោះដូរអាវុធរបស់ក្រុម ហេសប៉ូឡា។ ទាហានអុីស្រាអែល បានអះអាង ថាមានឡាន និងយន្តហោះរាប់រយគ្រឿង ដែលបានដឹកមីស៊ីល និងឧបករណ៍ ទៅឱ្យក្រុមហេសប៉ូឡា ដោយដឹកឆ្លងពីអ៊ីរ៉ង់ តាមស៊ីរី និងចូលលីបង់ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ គួរជម្រាបថា កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡាដែលអនុម័តនៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បញ្ជាឱ្យទាហានអុីស្រាអែល ដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់ក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ និងការទម្លាក់អាវុធក្រុមហេសប៉ូឡា។ លីបង់ភាគខាងត្បូង ត្រូវជំនួសដោយការដាក់ទ័ពលីបង់វិញ។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងចេញជាធរមាន អុីស្រាអែល បានវាយប្រហារចូលលីបង់ភាគខាងត្បូង ដោយសង្ស័យលើសកម្មភាពមិនប្រក្រតី ពីសំណាក់ក្រុមហេសប៉ូឡា។ លើសពីនេះ អុីស្រាអែល បានចេញច្បាប់ថ្មី រឹតត្បិតការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជនលីបង់ដែលរស់នៅខាងត្បូងស្ទឹង Litani នៃលីបង់ភាគខាងត្បូង ទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1760.txt	បក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ កំពុងអនុវត្តផែនការពង្រាយកងទ័ពរបស់ខ្លួនតាមប្រទេសអឺរ៉ុបមានព្រំដែនជាប់រុស្ស៊ី ចាប់តាំងអឺរ៉ុបខាងកើតធ្លាយដល់រដ្ឋតំបន់បាល់ទិក។ សព្វាវុធទំនើបៗ និងទាហានជាច្រើនពាន់នាក់ ក៏បានទៅដល់គោលដៅបណ្ដើរៗហើយដែរ ដូចជានៅប៉ូឡូញជាដើម ហើយនៅខែមីនា ទ័ពអង់គ្លេសជិត១ពាន់នាក់ ក៏នឹងទៅដល់អេស្តូនីដែរ។ ដោយឡែក រុស្ស៊ី ក៏មិននៅស្ងៀមដែរ។ ប្រទេសនេះបង្កើតអង្គភាពទ័ពថ្មី និងរើសទ័ពបន្ថែមទៀត ដើម្បីទប់ទល់សកម្មភាពសម្ព័ន្ធណាតូ។	មានសំឡេង រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរុស្ស៊ីលោកឧត្តមសេនីយ៍ Sergei Shoigu បានប្រកាសពីគម្រោងបង្កើតអង្គភាពទ័ពថ្មីចំណុះកងទ័ពសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ហើយអង្គភាពទ័ពថ្មីនេះ នឹងផ្ដោតសំខាន់លើការងារបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានសង្គ្រាម ដើម្បីការពារការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញមកលើរុស្ស៊ី។ នេះជាលើកទី១ ដែលប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី បញ្ចេញព័ត៌មានយោធាសំខាន់បែបនេះ ខណៈដែលមានការចោទប្រកាន់ថា រុស្ស៊ីបានអុកឡុកប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតអាមេរិកនោះ។ ថ្លែងទៅកាន់សភាជាន់ទាបនៅថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរុស្ស៊ីរូបនេះ និយាយថា កងកម្លាំងប្រតិបត្តិការព័ត៌មានវិទ្យាត្រូវបានបង្កើតចំណុះឲ្យយោធារុស្ស៊ី ហើយអង្គភាពថ្មីនេះ នឹងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាងស្ថាប័នមានស្រាប់ ក្នុងការវាយបកលើសត្រូវដែលប៉ងយាយីរុស្ស៊ី។ លោកបន្តថា អង្គភាពថ្មីនេះជាឧបករណ៍បំពងសំឡេងរបស់រុស្ស៊ី ដែលមានភាពឆ្លាតវ័យ, មានសមត្ថភាព និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែលោកក៏មិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីបេសកកម្មអង្គភាពថ្មីឲ្យច្បាស់ឡើយ។ បើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Interfax ប្រធានគណៈកម្មាធិការយោធាប្រចាំសភាឌូម៉ា ឧត្តមសេនីយ៍ចូលនិវត្តន៍ Vladimir Shamanov បញ្ជាក់ថា អង្គភាពថ្មីនេះ ទទួលបន្ទុកការពារផលប្រយោជន៍ការពារជាតិ និងចូលរួមក្នុងកិច្ចការបច្ចេកវិទ្យាធ្វើសង្គ្រាម។ លើសពីនោះ អង្គភាពទ័ពថ្មីនេះ ក៏នឹងជួយទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារលើទិន្នន័យរបស់ប្រទេសតាមប្រព័ន្ធអនឡាញផងដែរ តែមិនមែនវាយប្រហារប្រទេសផ្សេងឡើយ។ ១. បង្កើតអង្គភាពទ័ពព័ត៌មានវិទ្យា ដើម្បីការពារវាយប្រហារពីអាមេរិក? ដូចការអះអាងខាងលើ អង្គភាពទ័ពថ្មីរបស់រុស្ស៊ី បង្កើតឡើងដើម្បីការពារប្រព័ន្ធទិន្នន័យរុស្ស៊ី និងទទួលបន្ទុកលើការងារការពារជាតិពីការគំរាមខាងក្រៅ។ បើទោះជារុស្ស៊ីមិននិយាយសំដៅឲ្យច្បាស់ពីការគំរាមណាមួយ ក៏គេអាចយល់បានថា រុស្ស៊ីត្រៀមខ្លួនដើម្បីទប់ទល់ការសងសឹករបស់អាមេរិក ដែលចោទរុស្ស៊ីថាបានកកូរកកាយកិច្ចការបោះឆ្នោតអាមេរិកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនោះ។ នៅក្រោយការបោះឆ្នោតដែលលទ្ធផលបង្ហាញថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាអ្នកឈ្នះ បណ្ដាទីភ្នាក់ងារចារកម្មអាមេរិកបានចោទរុស្ស៊ីថាបានលួច Hack ចូលអ៊ីម៉ែលរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយអាមេរិកមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីរឿងលូកដៃរបស់រុស្ស៊ីនេះទៀតផង។ ប៉ុន្តែក្រុងមូស្គូបានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះ និងចាត់ទុកថា វាជាលេសរបស់ក្រុមប្រជាធិតេយ្យបិទបាំងភាពអាម៉ាស់ដែលចាញ់ឆ្នោតបក្សសាធារណរដ្ឋ។ មិនត្រឹមតែអាមេរិក សូម្បីតែការបោះឆ្នោតនៅប្រទេសអឺរ៉ុបខ្លះដូចជាបារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងហូឡង់ ដែលគ្រោងធ្វើនៅឆ្នាំ២០១៧ ក៏គេនាំគ្នាចង្អុលដាក់រុស្ស៊ីថាបានលូកលាន់ និងមានផែនការកកូរកកាយដូចគ្នាដែរ។ ជាមួយនឹងការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ក្រុងមូស្គូ ចាំបាច់រៀបចំជើងព្រួលទុកមុនក្នុងការការពារខ្លួន ពីការវាយប្រហារណាមួយពីសំណាក់គូប្រជែងរបស់ខ្លួន។ ២. មូស្គូ ប្រកាសបន្តធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ព បន្ថែមពីលើការត្រៀមខ្លួនការពារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ក្រុងមូស្គូ ក៏មិនភ្លេចពង្រឹងអានុភាពកងទ័ពរបស់ខ្លួនដែរ។ កាលពីឆ្នាំមុន កងទ័ពរុស្ស៊ី បានទទួលសព្វាវុធថ្មីជាច្រើនប្រភេទ សម្រាប់អង្គភាពទ័ពទាំងអស់ ជាពិសេសនោះ គឺមីស៊ីលអន្តរទ្វីបដ៏មានឥទ្ធិពលជាច្រើនគ្រឿងតែម្ដង។ នៅឆ្នាំ២០១៧ រុស្ស៊ី នឹងបន្តធ្វើទំនើបកម្មយោធារបស់ខ្លួនឲ្យកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀត ស្របពេលសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ កំពុងពង្រឹងឥទ្ធិពលដូចគ្នានៅតាមព្រំដែនរវាងអឺរ៉ុប និងរុស្ស៊ី។ ថ្លែងក្នុងពិធីជប់លៀងមួយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន និយាយថា យោធារុស្ស៊ី នឹងបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ជាពិសេសលើប្រព័ន្ធការពារនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្រ និងកងកម្លាំងអាកាស។ លោកបន្តថា សន្តិសុខប្រជាជនរុស្ស៊ី ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដ៏ល្អ ព្រោះយោធារុស្ស៊ី មានសមត្ថភាពប្រយុទ្ធខ្លាំង ព្រមទាំងអាចឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពគំរាមណាមួយមកលើរុស្ស៊ី។ បើតាមសារព័ត៌មាន Independent រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ Shoigu អះអាងថា កងទ័ពរុស្ស៊ីទាំងបីប្រភេទ សុទ្ធតែត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាពទាំងអស់។ នៅឆ្នាំនេះ កងទ័ពជើងអាកាស នឹងទទួលយន្តហោះថ្មីចំនួន១៧០គ្រឿង ហើយកងទ័ពជើងទឹក នឹងទទួលបាននាវាចំនួ១៧ថ្មីបន្ថែម។ ចំណែករថក្រោះ៩០៥ គ្រឿង និងរថពាសដែកជាច្រើនទៀត នឹងត្រូវបញ្ចូលទៅក្នុងអង្គភាពកងទ័ពជើងគោក ខណៈដែលកងពលនុយក្លេអ៊ែរទាំងបី ក៏នឹងទទួលមីស៊ីលអន្តរទ្វីបជាច្រើនទៀតផង។ ច្បាស់ណាស់ថា ការដែលរុស្ស៊ីខិតខំពង្រឹងសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួន ក៏ព្រោះតែសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ ប្រឹងប្រែងពង្រាយទាហានរបស់ខ្លួនតាមព្រំដែននោះ។ សមាជិកណាតូធំៗដូចជាអាមេរិក អង់គ្លេស ជាដើមនោះ បានបញ្ចេញទ័ពរបស់ខ្លួនចូលរួមជាមួយសមាជិកដទៃទៀត ដើម្បីការពាររដ្ឋអឺរ៉ុបតូចៗក្បែររុស្ស៊ី ដែលកំពុងបារម្ភខ្លាចមូស្គូបញ្ចូលជាទឹកដីរុស្ស៊ី ដូចតំបន់គ្រីមៀដែរ។ រុស្ស៊ី និងបស្ចឹមប្រទេស តែងចោទគ្នាទៅវិញទៅមកលើរឿងនេះ ទន្ទឹមគ្នានោះ ក៏បែរជាពង្រឹងយោធាខ្លាំង រហូតដល់គេឯងបារម្ភពិភពលោកធ្លាក់ចូលសង្គ្រាមត្រជាក់ជាថ្មីទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1761.txt	មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីជួបពិភាក្សាជាមួយអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជេឡា មឺហ្កែល (Angela Merkel) តែបដិសេធចាប់ដៃហើយ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បន្តរិះគន់អាល្លឺម៉ង់រឿងជំពាក់លុយបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូថែមទៀតផង។ លោក ត្រាំ បានទារឲ្យអាល្លឺម៉ង់បង់លុយឲ្យអាមេរិកបន្ថែម បើសិនចង់ជ្រកក្រោមឆ័ត្រសន្តិសុខអាមេរិក។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានរិះគន់អាល្លឺម៉ង់ខ្លាំងដោយចោទថា រដ្ឋជាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបមួយនេះជំពាក់លុយបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូច្រើនណាស់ ហើយលោកក៏ទារឲ្យរដ្ឋជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកមួយនេះបង់ថ្លៃការពារបន្ថែមឲ្យអាមេរិកទៀតដើម្បីបានសុខ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ រិះគន់អាល្លឺម៉ង់ត្រឹមមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែល អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់លោកស្រី អែនជេឡា មឺហ្កែល បំពេញទស្សនកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនិងបានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកពីបញ្ហាជាច្រើនជាពិសេសសន្តិសុខនិងការចំណាយការពារជាតិផងដែរ។ ហើយរឿងដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលនៅប្រធានាធិបតី ដូណាល់ បដិសេធចាប់ដៃជាមួយអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ ក្នុងពេលដែលអ្នកទាំងពីរជួបគ្នានៅការិយាល័យពងក្រពើរ (Oval Office)។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសរបង្ហោះតាមគណនី
article_1762.txt	រដ្ឋាភិបាលចិន បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនានេះថា វិស័យយោធានឹងបង្កើនការចំណាយប្រចាំឆ្នាំនៅត្រឹមកម្រិត៧ ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំចាស់ដែលមានកម្រិត៧.៦ភាគរយ។ ការបន្ថយកំណើនថវិកាចំណាយសម្រាប់យោធាប្រចាំឆ្នាំ ធ្វើឡើងចំពេលដែលរដ្ឋបាលអាមេរិកថ្មីរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសបង្កើនការចំណាយយោធាប្រចាំឆ្នាំ ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញដូចជាការកសាងនាវាដឹកយន្តហោះថ្មី និងទិញយន្តហោះបន្ថែមជាដើម។	បើទោះជាមានសម្ពាធច្រើនឲ្យបង្កើនការចំណាយសម្រាប់យោធាក្ដី រដ្ឋាភិបាលចិន បានបន្តទម្លាក់កំណើនទំហំទឹកប្រាក់ចំណាយសម្រាប់យោធា។ ក្រុងប៉េកាំង បានសម្រេចបង្កើនទំហំទឹកប្រាក់សម្រាប់យោធាតែ៧ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលជាចំនួនទាបបំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០ មកនោះ។ កាលពីឆ្នាំមុន ថវិកាសម្រាប់យោធាចិនមានកំណើន៧.៦ភាគរយ ដែលជាឆ្នាំទី១ នៃការថយចុះកំណើនចំណាយយោធា ដែលធ្លាប់មានយ៉ាងតិចណាស់១០ ភាគរយឬខ្ពស់ជាងនេះទៅទៀត។ មុនឆ្នាំ២០១០ ក្រុងប៉េកាំង បានបង្កើនថវិកាចំណាយប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់វិស័យការពារជាតិក្នុងទំហំធំ ដើម្បីពង្រឹងអានុភាពយោធារបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែបែរជាបន្ថយកំណើននារយៈពេលចុងក្រោយ។ ជួនគ្នានេះ រដ្ឋបាលថ្មីអាមេរិក ក៏ចាប់ផ្ដើមបង្កើនចំណាយយោធាកាន់តែច្រើន ដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសក្ដែងៗថា លោកនឹងធ្វើឲ្យអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចខ្លាំងក្លាជាងគេ។ លោក ក៏ប្រឹងបង្កើនថវិកាការពារជាតិប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ ឲ្យដល់១០ ភាគរយ។ អ្វីជាការកត់សម្គាល់នោះ ការកាត់បន្ថយកំណើននេះ ក៏ធ្វើឡើងស្របពេលដែលការប្រឈមមុខជាមួយអាមេរិកតានតឹងខ្លាំង ជាពិសេសសកម្មភាពយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់តែម្ដង។ យោងតាមស្ថានភាពនេះ ចិន គួរតែបង្កើនការចំណាយយោធារបស់ខ្លួន ដើម្បីឆ្លើយតបសកម្មភាពអាមេរិក។ ការបង្កើនចំណាយឲ្យ២ ខ្ទង់ជារឿងចាំបាច់ បើចិនចង់ប្រជែងជាមួយអាមេរិក ដែលមានទំហំចំណាយលើវិស័យការពារជាតិលើសចិនស្រាប់ហើយនោះ។ អ្នកនាំពាក្យសភាប្រជាជនចិន Fu Ying ដែលជាអ្នកប្រកាសទំហំទឹកប្រាក់នេះ និយាយថា ការចំណាយសម្រាប់យោធា នឹងមានទំហំស្មើ១.៣ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (DGP) ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ចំនួនពិតប្រាកដនៃការចំណាយរបស់យោធាចិន នឹងត្រូវប្រកាសឲ្យដឹងនៅកិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនចិន ដែលនឹងបើកនៅថ្ងៃទី៥ ខែមិនា ខាងមុខ។ បណ្ដាមេដឹកនាំចិនកំពូលៗ នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនេះ។ លើសពីនេះ ការកាត់បន្ថយចំនួនទ័ពដល់ទៅ៣សែននាក់ ដែលលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ក៏ទំនងជាមូលហេតុពីក្រោយនៃការបន្ថយចំណាយនេះដែរ បើទោះជាចិននៅតែចិញ្ចឹមចិត្តពង្រឹងអានុភាពយោធារបស់ខ្លួនក្ដី។ មួយវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលចិន ក៏ទំនងជារង់ចាំមើលស្ថានការណ៍ថ្មីអំឡុងពេលរដ្ឋការលោក ត្រាំ ដែលនៅមិនទាន់មានជំហរច្បាស់លាស់លើនោយបាយអន្តរជាតិនៅឡើយ ខណៈលោកបានបង្កើនចំណាយផ្នែកយោធាច្រើនលើសលប់ទៅហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1763.txt	សេតវិមាន បានហាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំៗរបស់អាមេរិកជាច្រើនចូលរួមក្នុងសន្និសីទកាសែតរបស់រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន Sean Spicer នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ។ គេមិនដឹងច្បាស់ពីមូលហេតុដែលសេតវិមានរារាំងក្រុមអ្នកកាសែតទាំងនោះឡើយ តែពួកគេសុទ្ធសឹងជាសារព័ត៌មានដែលមានប្រវត្តិមិនត្រូវគ្នាជាមួយរដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ។	អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានមកពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយល្បីឈ្មោះដូចជា CNN, Politico, The New York Times, The Los Angeles Times និង BuzzFeed មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលយកព័ត៌មាននៅសន្និសីទកាសែតក្នុងការិយាល័យលោក Sean Spicer ឡើយ។ សន្និសីទកាសែតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈនេះ ធ្វើជំនួសកម្មវិធីសន្និសីទប្រចាំថ្ងៃតាមទូរទស្សន៍ ដែលតែងតែធ្វើនៅបន្ទប់ព័ត៌មាននៃសេតវិមាន។ យ៉ាងណាក្ដី អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានមកពីបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀតដូចជា Reuters, CBS និង Bloomberg មិនត្រូវបានហាមឃាត់អ្វីឡើយ។ លោក Spicer និយាយថា ក្រុមការងាររបស់លោក សម្រេចចិត្តធ្វើសន្និសីទក្នុងបន្ទប់បិទជិត ជំនួសសន្និសីទនៅបន្ទប់ព័ត៌មាន ព្រោះមិនចង់និយាយរឿងគ្រប់យ៉ាងចំពោះមុខកាមេរ៉ា។ ការហាមឃាត់ចូលរួមក្នុងសន្និសីទកាសែតលើកនេះ ធ្វើឲ្យបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតអាក់អន់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ លោក Dean Baquet ការីនិពន្ធជាន់ខ្ពស់របស់ The New York Times បាននិយាយថា សកម្មភាពបែបនេះ មិនដែលមានពីមុនឡើយនៅសេតវិមាន។ យើងជំទាស់ដាច់ខាតការហាមឃាត់ The New York Times និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដទៃទៀត ហើយការយកព័ត៌មានដោយសេរីពីរដ្ឋាភិបាល គឺជាប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ។ មិនត្រឹមតែ The New York Times ឡើយ សូម្បី CNN និងBuzzfeed ក៏មិនពេញចិត្តចំណាត់ការនេះដែរ និងបានហៅការហាមឃាត់នេះ ជារឿងមិនអាចទទួលយកបាន ព្រមទាំងជាការសងសឹកមកលើពួកគេ ដែលផ្សាយព័ត៌មានពិត។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងនោះ ក៏បានសន្យាបន្តការងាររបស់ខ្លួនទៅមុខទៀត ដោយមិនរអាក់រអួលដោយសារតែការរើសអើសពីសំណាក់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ នោះទេ។ ជាការកត់សម្គាល់ រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍មកនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានបន្តវាយប្រហារលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកជាច្រើនមានដូចជា CNN, NBC, New York Times, ABC, CBS ជាដើមដោយយកលេស ថាស្ថាប័នទាំងនេះចែកចាយតែព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះបានសរសេរបង្ហោះតាមគណនី
article_1764.txt	នរណាក៏ដឹងដែរថា កូរ៉េខាងជើង ជារដ្ឋឯកោមិនសូវមានរាប់រកឡើយ ព្រោះប្រទេសនេះតែងធ្វើសកម្មភាពល្មើសច្បាប់អន្តរជាតិដូចជាការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាដើម។ មិនមានប្រទេសច្រើនឡើយ នៅមានចំណងការទូតជាមួយរដ្ឋកុម្មុយនីស្តក្រីក្រមួយនេះ ហើយម្យ៉ាងទៀត ប្រទេសដែលនៅធ្វើមិត្តជាមួយកូរ៉េខាងជើង ច្រើនជាប្រទេសធ្លាប់មានដែលទំនងយូរអង្វែងមកហើយ។ ក្នុងចំណោមប្រទេសជាមិត្តរបស់ខ្លួនទាំងអស់ គេសង្កេតឃើញមានរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានភាគច្រើនដែរ។	បើទោះជាកូរ៉េខាងជើង ជារដ្ឋក្បាលរឹង មិនស្ដាប់នរណា និងតែងធ្វើសកម្មភាពបង្ករឿងក្ដី ក៏ប្រទេសនេះនៅមានមិត្តច្រើនដែរ ជាពិសេសរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានតែម្ដង។ ក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន២៤មានស្ថានទូតនៅកូរ៉េខាងជើង ប្រទេសអាស៊ាន៥ ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមនោះដែរ រួមមានកម្ពុជា, ឥណ្ឌូណេស៊ី, ម៉ាឡេស៊ី, ឡាវ និងវៀតណាម។ ចំណែកនៅអាស៊ាន កូរ៉េខាងជើងបានដាក់ស្ថានទូតរបស់ខ្លួននៅរដ្ឋសមាជិកចំនួន៨ លើកលែងព្រុយណេ និងហ្វីលីពីប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងទាំងនោះ តែងត្រូវបានដាក់ក្រោមការតាមដានជាពិសេស ដ្បិតកូរ៉េខាងជើងរងការចោទប្រកាន់ថាបានប្រើប្រាស់ទីតាំងស្ថានទូតរបស់ខ្លួន ដើម្បីរកប្រាក់បំពេញហោប៉ៅជាតិរបស់ខ្លួន ដែលកំពុងខ្សត់ប្រាក់ដោយសារការរាំងខ្ទប់សេដ្ឋកិច្ចពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ កូរ៉េខាងជើង ឲ្យតម្លៃខ្លាំងលើតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយអាចយកតំបន់នេះជាដង្ហើមការទូតទៀតផង ព្រោះកូរ៉េខាងជើង ក៏ជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ានមួយដែរ។ បើនិយាយពីរឿងនយោបាយ កូរ៉េខាងជើងផ្ដល់សារៈសំខាន់ខ្លាំងលើវៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ី ព្រោះកូរ៉េខាងជើងយល់ថា ប្រទេសទាំង២នេះ ជារដ្ឋធំមានឥទ្ធិពលនយោបាយលើរដ្ឋសមាជិកផ្សេងទៀត។ គេត្រូវចាំថា ឥណ្ឌូណេស៊ី អាចចាត់ទុកជាបងធំរបស់អាស៊ានផងដែរ។ បើនិយាយក្នុងរឿងសេដ្ឋកិច្ច សិង្ហបុរី និងថៃ គឺជាគោលដៅចម្បងនៃការធ្វើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មតែម្ដង។ កូរ៉េខាងជើង បានចូលសម្ភារជាច្រើនមុខពីប្រទេសទាំង២នេះ ដូចជាគ្រឿងប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកជាដើម។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ សិង្ហបុរីបាននាំចេញផលិតផលជាច្រើនទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងក្នុងតម្លៃជាង២៨លានដុល្លារ ខណៈថៃនាំចេញផលិតផលដែលមានតម្លៃជាង៧៣លានដុល្លារដូចជាត្រី សាច់ និងផលិតផលកៅស៊ូ។ ប៉ុន្តែទង្វើព្រហើននារយៈពេលចុងក្រោយ ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋក្រីក្រមួយនេះជាមួយរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ ការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរ និងឃាតកម្មលើលោក គីម ជុងអ៊ុន បងប្រុសម្ដាយទីទៃរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ធ្វើឲ្យមិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឃ្នើសចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ ជុំវិញរឿងនុយក្លេអ៊ែរ រដ្ឋអាស៊ាន ក៏រួមគ្នារិះគន់កូរ៉េខាងជើងខ្លាំងៗដែរ ហើយទទូចឲ្យប្រទេសនេះបញ្ឈប់មហិច្ឆតានុយក្លេអ៊ែរ និងបង្វែរលុយនេះទៅជួយប្រជាជនវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1765.txt	អគ្គមេបញ្ជាការកំពូលកងទ័ពអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលលើព្រលានយន្តហោះនៅក្រុង Homs ប្រទេសស៊ីរី ដើម្បីកំញើញរបបដឹកនាំលោកបាសា អាល់អាសាដ។ មីស៊ីលចំនួន ៥៩ គ្រាប់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងការវាយប្រហារនេះ ហើយអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានប្រាប់រុស្ស៊ីមុនពេលវាយប្រហារដែរ។	ដូចការសន្យាមែនពាក់ព័ន្ធការចាត់វិធានការប្រឆាំងរបបស៊ីរី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលជាអគ្គមេបញ្ជាការកំពូលកងទ័ពអាមេរិកនោះបានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបើកការវាយប្រហារលើព្រលានយន្តហោះក្រុង Homs ប្រទេសស៊ីរីដោយប្រើមីស៊ីលអស់ ៥៩គ្រាប់។ មន្ត្រីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានអះអាងថា ការបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលនេះជាការឆ្លើយតបរបបដឹកនាំផ្តាច់ការលោក បាសា អាល់អាសាដ នៅស៊ីរីដែលប្រើប្រាស់អាវុធគីមី។ The Pentagon has released video of Tomahawk missiles launching in tonight’s Syria strike pic.
article_1766.txt	ប្រជាជនបារាំងចាប់ផ្តើមទៅការិយាល័យបោះឆ្នោតដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួនហើយនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៣ ខែមេសានេះក្នុងជុំទីមួយ។ បេក្ខជនទាំងអស់១១ រូបដែលប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែមានបេក្ខជនតែបួនរូបប៉ុណ្ណោះដែលមានលទ្ធភាពខ្ពស់អាចនឹងក្លាយជាអនាគតប្រធានាធិបតីបារាំង។ យ៉ាងណាមិញ ការបោះឆ្នោតនេះធ្វើឡើងស្របពេលដែលបញ្ហាសន្តិសុខនៅបារាំងមិនសូវស្រួល បន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារភេរវកម្មកាលពីថ្មីកន្លងមកនេះ។	ការិយាល័យបោះឆ្នោតនៅបារាំងចាប់ផ្តើមបើកនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៣ មេសានេះដើម្បីឲ្យប្រជាជនបារាំងកំណត់យកមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួន។ បេក្ខជនពីរនាក់ក្នុងចំណោមបេក្ខជនដែលឈរឈ្មោះសរុប១១ រូបនឹងត្រូវឈានទៅប្រជែងគ្នានៅជុំទីពីរ ថ្ងៃ ៧ខែឧសភាខាងមុខនេះទៀត បើសិនជាគ្មានបេក្ខជនណាមួយឈ្នះភាគច្រើនដាច់ខាតទេ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Independent បេក្ខជនបួនរូបនោះមានលោកស្រី Marine Le Pen, លោក Emmanuel Macron, លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង (Francois Fillon) និងលោក Jean Luc Melenchon ដែលមានប្រជាប្រិយភាពនិងអាចឈានទៅដណ្តើមតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំងនៅពេលខាងមុខផង។ មកដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត លោកស្រី Le Pen និងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ច លោក Emanuel Macron នៅតែមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់និងនាំមុខក្នុងការប្រកួតប្រជែងនយោបាយនេះ។ ចំណែកបេក្ខជនពីរនាក់ទៀត អ្នកនយោបាយកណ្តាលនិយមលម្អៀងស្តាំ លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង (Francois Fillon) និង បេក្ខជនឆ្វេងនិយមជ្រុលលោក Jean Luc Melenchon ស្ថិតនៅក្រោយអ្នកទាំងពីរខាងលើតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះហើយ គេអាចនិយាយបានថា គ្រប់យ៉ាងវានៅតែមិនច្បាស់លាស់ ហើយជ័យជម្នះទៅជុំទីពីររបស់បេក្ខជនពីរនេះច្បាស់ជាស្ថិតលើការសម្រេចរបស់ប្រជាជនបារាំងដែលមិនទាន់សម្រេចចិត្តរើសអ្នកណាឲ្យប្រាកដនោះ។ យ៉ាងណាមិញ ការបោះឆ្នោតនេះរៀបចំឡើងស្របពេលដែលបញ្ហាសន្តិសុខស្ថិតក្នុងស្ថានភាពផុយស្រួយ បន្ទាប់ពីចលនាភេរវកម្មកម្រើជាជាថ្មី។ បារាំងរងគ្រោះដោយសារភេរវកម្មជាថ្មីកាលពីថ្ងៃសុក្រកន្លងទៅ ដោយខ្មាន់កាំភ្លើងជាសកម្មប្រយុទ្ធក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះបានបាញ់សម្លាប់មន្ត្រីប៉ូលិសម្នាក់នៅកណ្តាលក្រុងប៉ារីស។ ដោយសារតែបារម្ភពីការវាយប្រហារភេរវកម្មក្នុងពេលបោះឆ្នោត បារាំងពង្រាយប៉ូលិសនិងមន្ត្រីសន្តិសុខ ប្រាំម៉ឺននាក់ទៅការពារការិយាល័យបោះឆ្នោតចំនួន ប្រាំពីរម៉ឺនកន្លែងទូទាំងប្រទេស ហើយនិងបន្ថែមទាហានល្បាតចំនួន ប្រាំពីរពាន់នាក់ផ្សេងទៀតផងដែរ។ ត្រឡប់មកវិញ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីដែលបារាំងអាចផ្ញើវាសនាបាន និងជាក្តីរំពឹងរបស់អឺរ៉ុបមានពីរនាក់លោក Emmanuel Macron និង លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង ដោយសារអ្នកពីរមានគោលនយោបាយប្រហាក់ប្រហែលគ្នា គាំទ្រការឯកភាពនៃអឺរ៉ុប បន្តគាំទ្រសេរីភាវូបនីយកម្ម និងសន្យាកែទម្រង់ច្បាប់ការងារជាដើមដើម្បីប្រយោជន៍បារាំងនិងអឺរ៉ុប។ បើបេក្ខជនពីរនាក់ផ្សេងទៀតដែលមានទាំងស្តាំជ្រុលនិងឆ្វេងជ្រុលមាន Le Pen និង Melenchon ឈ្នះឆ្នោតនោះ វាជាដំណឹងអាក្រក់បំផុតមួយសម្រាប់បារាំងនិងអឺរ៉ុបឡើយ។ វាស្រដៀងគ្នានឹងពេលដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោតនៅអាមេរិកកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុនដូច្នេះដែរ។ អ្នកនយោបាយទាំងពីរមាននិន្និការប្រឆាំងប្រព័ន្ធស្ថាប័ននយោបាយដែលមានវត្តមាននៅបារាំង, ប្រឆាំងចរន្តសកលភាវូបនីយកម្ម, ប្រឆាំងជនអន្តោប្រវេសន៍ និងប្រឆាំងអឺរ៉ុបផង។ ការនាំបារាំងចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប និងចេញពីតំបន់ចាយលុយអឺរ៉ូនឹងក្លាយជារឿងល្បីល្បាញទៀតនៅពេលដែលម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងពីរនាក់ជាប់ឆ្នោតមែននោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1767.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុង (Lee Hsien Loong) បានចែករម្លែកបទពិសោធន៍ដឹកនាំប្រទេសទៅកាន់អ្នកច្នៃប្រឌិតផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាចំនួនជាង១០០នាក់មកពីជុំវិញពិភពលោក។ លោកបានប្រាប់ពួកគេថា ទស្សនទានដែលមេដឹកនាំត្រូវមាន គឺមិនត្រូវគិតតែខ្លួនឯងពេក និងបោះចោលមតិខាងក្រៅឡើយ។ មេដឹកនាំល្អត្រូវចេះបត់បែន ទទួលយកមតិរិះគន់ទាំងឡាយ និងកែប្រែកំហុសរបស់ខ្លួន។	ថ្លែងក្នុងកិច្ចសន្ទនាជាមួយអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើន ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង និយាយថា មេដឹកនាំប្រទេសមួយត្រូវដាក់ខ្លួន និងមិនត្រូវមាន «មន្ត្រីហៃអើ»មកធ្វើការជាមួយឡើយ។ លោកប្រាប់ថា លោកចៀសវាងនៅជុំវិញពួកមនុស្សទាំងនេះព្រោះវានឹងក្លាយជាគ្រោះថ្នាក់នៅពេលសម្រេចចិត្តដោយជឿពួកក្រុមនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកជឿថា មេដឹកនាំត្រូវព្យាយាមនៅជិតមនុស្សដែលមានជំហរ និងការយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួន ហ៊ានជំទាស់ និងផ្តល់យោបល់ឲ្យមានការកែប្រែដើម្បីឲ្យប្រសើរទាំងអស់គ្នា។ ក្នុ ងសុន្ទរកថាដែលចេញផ្សាយដោយការិយាល័យរបស់លោកនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង បន្តថា មេដឹកនាំម្នាក់ ត្រូវមើលពិភពលោកខាងក្រៅ និយាយជាមួយប្រជាជន។ ដោយចង់សំដៅលើការអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋ លោក លី និយាយដែរថា៖« យើងត្រូវពិចារណាលើគំនិតរបស់ប្រជាជនចំពោះបញ្ហាអ្វីមួយដែរ ព្រោះពួកគេជាអ្នកទទួលបានប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់នានា មិនមែនអ្នកសម្រេចចិត្តខាងលើឡើយ»។ នៅចំពោះមុខអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើននោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ក៏បានចែករម្លែកបទពិសោធន៍របស់លោកក្នុងការជ្រើសរើសសមាជិកសភា ឬក៍មន្ត្រីសម្រាប់តំណែងផ្សេងៗ។ លោកបញ្ជាក់ថា លោកតែងតែសួរពួកគេពីសំណួរទាក់ទងគោលនយោបាយដែលពួកគេមាន ហើយពួកគេចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្លាស់ប្ដូរអ្វី ព្រោះនេះជាសំណួរដែលពិបាកឆ្លើយ។ ប៉ុន្តែបើពួកគេអាចផ្ដល់ចម្លើយល្អ ពួកគេនឹងទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់មិនខាន។ បើទោះជាលោកផ្ដល់ដំបូន្មានឲ្យទទួលយកគំនិតអ្នកដទៃមែន កូនប្រុសបិតាឯករាជ្យសិង្ហបុរី ក៏បានផ្ដល់គំនិតថា មេដឹកនាំទាំងអស់ត្រូវដឹងពេលណាត្រូវទទួលយកគំនិតអ្នកដទៃ និងពេលណាមិនត្រូវយកដែរ។ ក្នុងកាលៈទេសៈដែលមិនយកគំនិតរបស់ថ្នាក់ក្រោម មេដឹកនាំប្រទេសត្រូវបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីគោលដៅដែលត្រូវធ្វើ និងជំហររបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាបញ្ចុះបញ្ចូលមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមឲ្យធ្វើតាមការសម្រេចចិត្តនោះ។ ចុងក្រោយនោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្មានរូបមន្តសម្រាប់ការដឹកនាំជោគជ័យឡើយ។ លោកអះអាងថា បើមេដឹកនាំណាម្នាក់មានរូបមន្តដឹកនាំប្រទេសជោគជ័យ ពួកគេនឹងរងបរាជ័យនៅពេលណាមួយមិនខាន។ ក្រៅពីចេះទទួលស្គាល់កំហុស ស្ដាប់ពាក្យរិះគន់់ មេដឹកនាំនីមួយៗ ត្រូវប្រមូលយកមតិទាំងអស់ និងសម្រេចចិត្តដោយសមូហភាព ព្រោះបើពួកគេសម្រេចតែម្នាក់ឯង ចុងក្រោយនឹងគ្មាននរណាដើរតាមពួកគេឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1768.txt	កាលពីដើមខែមេសា មីយ៉ាន់ម៉ារៀបចំការបោះឆ្នោតដើម្បីបំពេញអាសនៈសភាជាតិនិងសភាតំបន់ដែលនៅសល់ចំនួន ១៩ ។ វាជាការបោះឆ្នោតលើដំបូងក្នុងចាប់ពីពេលដែលគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដីចុងឆ្នាំ ២០១៥មកនោះ។ ការបោះឆ្នោត កើតឡើងស្របពេលដែលប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាបន្តសំឡឹងមើលលោកស្រីទីប្រឹក្សារដ្ឋ អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលកំពុង ដឹកនាំនាវាមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងលំបាកលំបិនប្រឈមបញ្ហាច្រើនជំពូក ក្នុងពេលមួយឆ្នាំមកនេះ។ បញ្ហាគឺថា ការសន្យាប្តូរមីយ៉ាន់ម៉ារបស់លោកស្រី ហាក់ដូចជាមិនទាន់ក្លាយជាការពិតឡើយ ហើយអ្នកផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមខ្លាំងពេកដល់លោកស្រីហាក់អន់ចិត្តខ្លាំងដែរ។	នៅដើមខែមេសា ប្រជាពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាច្រើនជាង ២លាននាក់ដែលស្តិតនៅរដ្ឋនិងតំបន់ចំនួន៨ ចូលរួមបោះឆ្នោតដើម្បីជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួនថ្នាក់ជាតិនិងថ្នាក់តំបន់ដែលនៅសល់ចំនួន ១៩។ ការបោះឆ្នោតបំពេញអាសនៈនៅសល់នេះ ជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងចាប់ពីគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី កាន់អំណាច។ ១.ការបោះឆ្នោតគ្មានឥទ្ធិពលលើការដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ តាមពិតទៅ លទ្ធផលបោះឆ្នោតនេះមិនប៉ះពាល់ដល់គណបក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធដែលកំពុងដឹកនាំប្រទេសឡើយព្រោះគណបក្សនេះបានកាន់កាប់អាសនៈភាគច្រើនរួចទៅហើយ។ ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតនេះកើតឡើងស្របពេលដែលប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាមួយចំនួនហាកខកចិត្តចំពោះការដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចដែលកំពុងត្រដរដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផង, កែទម្រង់នយោបាយផង និងព្យាយាមបញ្ចប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធដែលកើតឡើងអស់រាប់ទសវត្សរ៍មកនេះផង។ Win Htein មេដឹកនាំម្នាក់នៃបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានប្រាប់ទីភ្នាក់ព័ត៌មាន Reutersថា គណបក្សលោកប្រឈមបញ្ហាខ្លះ ក្នុងពេលបោះឆ្នោតបំពេញអាសនៈលើកនេះ ក្នុងនោះមានទាំងបញ្ហាភាសានិងបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលកើតឡើងជាមួយក្រុមប្រដាប់អាវុធនៅរដ្ឋ សាន។ «យើងកំពុងសម្រួលបញ្ហានៅរដ្ឋសាន។ ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់នេះមិនយល់ពីភាសាភូមាឡើយ ដូច្នេះយើងត្រូវបកប្រែរាល់គោលនយោបាយយើងទៅជាភាសាជនជាតិសាន»។នេះជាការបញ្ជាក់របសលោក Win Htein។ ២.មីយ៉ាន់ម៉ារំពឹងខ្ពស់ពេកលើការដឹកនាំរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មុនការបោះឆ្នោតមកដល់ ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានថ្លែងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ថា លោកស្រីទទួលស្គាល់ការខកចិត្តរបស់សាធារណជនមីយ៉ាន់ម៉ាចំពោះភាពយឺតយ៉ាវនៃការកែទម្រង់នយោបាយ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍជាដើមនេះ។ ប៉ុន្តែអតីតអ្នកទោសនយោបាយវ័យ ៧១ឆ្នាំរូបនេះបានសន្យាជាថ្មីថា រឿងអាទិភាពសម្រាប់របបដឹកនាំលោកស្រីនៅតែជាការបញ្ចប់សង្គ្រាមជនជាតិភាគតិចដែលកើតឡើងរាប់ទសវត្សរ៍ពោលគឺក្រោយប្រកាសឯករាជ្យពីអង់គ្លេសមកនោះ។ ការខកចិត្តគ្រប់យ៉ាង វាកើតឡើងដោយសារការរំពឹងខ្ពស់ហួរប្រមាណ។ ជាក់ស្តែង ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាទូទៅហាក់មានមោទនភាព និង រំពឹងខ្ពស់ពេកចំពោះវត្តមានលោកស្រី អ៊ុងសាង ស៊ូជី ក្នុងឆាកនយោបាយ។ គេចាត់ទុកលោកស្រីជាព្រះ ឬទេវតាជាជាងមេដឹកនាំធម្មតា ហើយគេនាំគ្នាលើកឲ្យលោកស្រីកាន់តំណែងច្រើនរហូតបីឬបួនដោយមិនប្រមាណសមត្ថភាពទៀតពេលរៀបចំរដ្ឋាភិបាលជាលើកដំបូង។ ចុងក្រោយលោកស្រីសុខចិត្តកាន់តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋដែលជាតំណែងកំពូលផុតប្រធានាធិបតី។ តំណែងនេះត្រូវបង្កើតឡើងដើម្បីផ្តល់អំណាចឲ្យលោកស្រីដឹកនាំប្រទេសព្រោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញបន្សល់ទុកពីសម័យយោធារារាំងលោកស្រីកាន់តំណែងប្រធានាធិបតី។ ពួកគេរំពឹងថា វានឹងមានការប្រែប្រួលឬផ្លាស់ប្តូរច្រើន ពេលដែលលោកស្រី ស៊ូជី ស្ថិតក្នុងតំណែងកំពូលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានេះ។ បន្ថែមពីនេះ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ខ្លួនឯងក៏មានមោទនភាពជ្រុលពេកដែរចំពោះជ័យជម្នះរបស់បក្សលោកស្រីកន្លងមក និង មានសុទិដ្ឋិនិយមខ្លាំងបន្តិចចំពោះដំណើរការកែទម្រង់នយោបាននិងប្រជាធិបតេយ្យូបនីយកម្ម។ គេត្រូវចាំថា រាល់ការទម្រង់ត្រូវការពេលវេលាសមស្រប មិនមែនសម្រេចមួយឆ្នាំ ពីរឆ្នាំ ឬដប់ឆ្នាំឡើយ។ ជោគជ័យលឿនឬយឺតអាស្រ័យលើបរិបទសង្គមនិងនយោបាយប្រទេសនីមួយៗ ហើយវាក៏ជារឿងដែលមិនអាចធ្វើបានតាមចិត្តចង់ដែរ។ វារឹតតែលំបាកខ្លាំងនៅពេលដែលមីយ៉ាន់ម៉ាប្រឈម ជម្លោះជាតិពន្ធុនិងសាសនាដែលចាក់រឹសជ្រៅ ហើយម្យ៉ាងបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្នក៏គ្មានអំណាចពេញដៃក្នុងការសម្រេចកិច្ចការរបស់ខ្លួនដែរ។ វាមានន័យថា ក្រុមយោធានៅតែមានឥទ្ធិពលច្រើនលើការសម្រេចចិត្តនិងអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិដដែល។ ដូច្នេះហើយវាត្រូវការការអត់ធ្មត់, ការចូលរួម និងការសហការគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហាប្រឈមនិងពន្លឿនការកែទម្រង់ប្រទេសជាតិនោះ។ ក្រៅពីភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង រដ្ឋាភិបាលនិងលោកស្រី ស៊ូជី រងការថ្កោលទោសខ្លាំងពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិជាពិសេសក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សផង ពាក់ព័ន្ធការបន្តរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សជាប្រព័ន្ធប្រឆាំងជនជាតិឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ធ្វើអ្វីមិនបានច្រើនឡើយក្រៅពីសុំឲ្យគ្រប់គ្នារក្សាការអត់ធ្មត់ចាំរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយ ហើយរដ្ឋាភិបាលលោកស្រីក៏ធ្វើគ ធ្វើថ្លង់ខ្លះផងពេលឃើញការបំពានសិទ្ធិមនុស្សនេះ ព្រោះវាជារឿងពាក់ព័ន្ធជាតិសាសន៍និងសាសនារដ្ឋដ៏រសើបផង និងជារឿងដែលបង្កឡើងដោយក្រុមយោធាផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1769.txt	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកមិនចូលរួមកម្មវិធីបរិភោគអាហារល្ងាចជាមួយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានប្រចាំសេតវិមានដែលគេធ្លាប់ធ្វើរាប់ទសវត្សន៍មកហើយនោះឡើយ។ លោកក្លាយជាប្រធានាធិបតីដំបូងគេដែលធ្វើបែបនេះក្នុងរយៈពេល ៣៦ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី Ronald Reagan។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក តែងតែចូលរួមជួបអ្នកសារព័ត៌មានប្រចាំឆ្នាំ (White House Correspondents' Association Dinner) ដើម្បីទទួលបរិភោគអាហារពេលល្ងាចជុំគ្នាចាប់ពីឆ្នាំ ១៩២១មក។ ហើយក្នុងកម្មវិធីនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបង្ហាញការគោរពនិងកោតសរសើរចំពោះអ្នកសារព័ត៌មានដោយផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តជារង្វាន់និងអាហារូបករណ៍ជាដើម។ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះខុសពីសព្វមួយដង ប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មីលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងមិនចូលរួមក្នុងកម្មវិធីប្រពៃណីដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅចុងខែមេសាខាងមុខឡើយ។ លោកបានប្រកាសបែបនេះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង
article_177.txt	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល បង្ហាញជំហរឡើងសវនាការ ដើម្បីបំភ្លឺក្ដីរបស់លោកដោយខ្លួនឯង ពាក់ព័ន្ធលើការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ និងការស៊ើបអង្កេតនានា។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Seok Dong-hyeon ដែលជាមេធាវីលោក យូន នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ។	ខណៈរងការស៊ើបអង្កេត និងត្រូវបានសភាបោះឆ្នោតលើសំណើដកពីតំណែង ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល បានប្តេជ្ញាតតាំងក្តី ក្នុងនិតីវិធីច្បាប់ដោយខ្លួនឯង។ លោក Seok Dong-hyeon ដែលជាមិត្ត និងជាមេធាវីរបស់លោក យូន បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ថាការស៊ើបអង្កេតលើប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងជាច្រើន គួរតែមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងមានប្រសិទ្ធភាព។ មេធាវីរូបនេះ ថាលោក យូន នឹងចូលខ្លួនទៅបំភ្លឺដោយខ្លួនឯង។ «លោកយូន បានសុំអភ័យទោសដែលបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលទៅសាធារណជន ហើយលោកនៅតែមានអារម្មណ៍សុំទោសលើរឿងច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ ប៉ុន្តែលោក យូន មានជំហររឹងមាំ និងច្បាស់លាស់លើបញ្ហាចម្រូងចម្រាស ដែលត្រូវដោះស្រាយ។»។ លោក Seok បានបញ្ជាក់បែបនេះ ដ្បិតលោក យូន គ្មានបំណងបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនោះទេ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានរដ្ឋសភាបោះឆ្នោតគាំទ្រសំណើដកតំណែងកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ។ លោក ត្រូវប្រឈមមុខតុលាការធម្មនុញ្ញ ដែលត្រូវសម្រេចថាតើត្រូវដកចេញពីតំណែង ឬបន្តការងារជាប្រធានាធិបតី។ តុលាការធម្មនុញ្ញមានពេលអតិបរមា ១៨០ថ្ងៃដើម្បីសម្រេចចិត្ត។ ប្រសិនបើតុលាការធម្មនុញ្ញបន្តតម្កល់សេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋសភា លោក យូន នឹងត្រូវទម្លាក់ចេញពីតំណែង។ មួយវិញទៀត លោក យូន រងការស៊ើបអង្កេតទាក់ទិនលើច្បាប់អាជ្ញាសឹក ដែលអាចចូលជាអំពើបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ អំពើនេះគ្មានក្នុងអភ័យឯកសិទ្ធិប្រធានាធិបតីនោះទេ ដែលអាចឈានដល់ការដាក់ទោសប្រហារជីវិត។ ខណៈរងការទម្លាក់ពីតំណែង និងការស៊ើបអង្កេតជុំទិស លោក យូន ព្យាយាមបង្កើតក្រុមមេធាវី និងអ្នកច្បាប់ដើម្បីការពារក្ដី និងការស៊ើបអង្កេតលើរូបលោក ផងដែរ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Seok៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1770.txt	ប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក បាសា អាល់អាសាដ បានថ្លែងថារដ្ឋាភិបាលលោកត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយដើម្បីរៀបចំប្រជាមតិមួយដើម្បីកំណត់ជោគវាសនាប្រទេសជាតិ។ គេមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់ថា ប្រជាមតិនឹងត្រូវរៀបចំនៅពេលណាឡើយ ព្រោះការចរចាសន្តិភាពនៅមិនទាន់មានផ្លែផ្កានៅឡើយមកទល់ពេលនេះ។	ក្នុងបទសម្ភាស ជាមួយសារព័ត៌មានអ៊ីតាលី Il Fatto Quotidiano ប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក បាសា អាល់អាសាដ បានប្រាប់ថាលោកត្រៀមលក្ខណៈអស់ហើយដើម្បីរៀបចំប្រជាមតិមួយដើម្បីកំណត់ពីអនាគតនៃប្រទេសស៊ិរី។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា វាជាពេលដែលប្រជាជនស៊ីរីត្រូវកំណត់ជោគវាសនារបស់ខ្លួនហើយ។ លោកនិយាយយ៉ាងដូច្នេះ«សង្គ្រាមជាមេរៀនដ៏លំបាកមួយសម្រាប់សង្គមទាំងអស់លើពិភពលោក។ចុងក្រោយអ្នកត្រូវក្រឡេកមើលខ្លួនឯង ហើយនិយាយថាតើវាមានរឿងអីចំពោះប្រទេសរបស់ខ្ញុំ។ គោលដៅរបស់ខ្ញុំគឺបើកចំហនិងជួយសម្រួលដល់ការជជែកពិភាក្សារវាងប្រជាជនស៊ីរី ព្រោះវាជាការពិភាក្សាថ្នាក់ជាតិពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធនយោបាយដែល អ្នកចង់បាន»។ លោក អាសាដ បន្ត៖«ដូច្នះយើងត្រូវការកិច្ចពិភាក្សាមួយរវាងប្រជាជនស៊ីរីនៅក្នុងសង្គមទាំងមូល។ ព្រោះថាចុងក្រោយអ្នកនឹងត្រូវមានការរៀបចំប្រជាមតិមួយដើម្បីកំណត់អ្វីដែលយើងចង់បាន»។ ថ្វីបើមានការជជែកពីការរៀបចំប្រជាមតិក្តី មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះការចរចាស្វែងរកសន្តិភាពនៅស៊ីរីស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់។ កិច្ចចរចាក្រុងហ្សឺណែកាលពីដើមខែមីនាកន្លងទៅបានត្រឹមកំណត់កម្មវត្ថុនិងរបៀបវារៈនៃការចរចាសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះ ហើយក្រុមប្រឆាំងនៅតែបន្តបែកខ្ញែកគ្នានិងមិនចង់បន្តចូលតុចរចាថែមទៀត។ ដូច្នេះ វាមានន័យថា ការស្វែងរកសន្តិភាពនៅតែស្ថិតនៅលើផ្លូវវែងឆ្ងាយនិងរប៉ាក់រប៉ើកខ្លាំង។ ក្នុងបទសម្ភាសដដែលនោះ គេក៏ចោទសួរលោក អាសាដ ថា តើលោកត្រៀមខ្លួនចាកចេញពីតំណែងឬអត់ដើម្បីធានាដល់ការបង្កើតសន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសឬអត់ដែរ។ ប្រធានាធិបតីអាសាដ ដែលតែងចោទអាមេរិកនិងលោកខាងលិចថាតាមទម្លាក់ខ្លួនពីតំណែងនោះ បានតបវិញថា គ្រប់យ៉ាងគួរតែឲ្យប្រជាជនស៊ីរីសម្រេចចុះ។ «ប្រជាជនស៊ីរីគួរតែជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួន ហើយពួកគេក៏គួរជាអ្នកដែលតែកំណត់ឲ្យបានអ្នកដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហានិងជម្លោះដែលកើតឡើងនេះ។ កិច្ចការនេះមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិឡើយ អង្គការនេះគ្មានតួនាទីអ្វីទេ»។ សូមបញ្ជាក់ថា ជម្លោះស៊ីរីផ្ទុះឡើងនៅខែមីនាឆ្នាំ ២០១១ ហើយយោងតាមរបាយការណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិចំនួនមនុស្សស្លាប់កើនឡើងដល់ ៤៧ម៉ឺននាក់ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៦។ មនុស្សរាប់លានផ្សេងទៀតបាត់បង់ជម្រក និងត្រូវរត់ភៀសខ្លួនយ៉ាងលំបាកវេទនាបំផុត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1771.txt	ប៉ុន្មានថ្ងៃមុនជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនភីង លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា អាមេរិកនឹងចាត់ការបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងតែម្នាក់ឯង បើចិនមិនព្រមជួយទេនោះ។ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មិនស្ងប់ចិត្តឡើយចំពោះអាកប្បកិរិយាទម្រន់របស់ចិនជុំវិញបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង បើទោះជាអាមេរិកស្នើម្ដងជាពីរដងឲ្យជួយដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋឯកោមួយនេះឲ្យបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរក្ដី។ គេមិនទាន់ដឹងថាលោក ត្រាំ នឹងធ្វើអ្វីលើកូរ៉េខាងជើងដែរ ហើយការប្រើប្រាស់យោធាក៏ស្ថិតក្នុងជម្រើសដែរ។	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើងពីលទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ពាណិជ្ជកម្មជាថ្នូរទៅឲ្យចិនក្នុងការសហការគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ដែលតែងបង្កទង្វើព្រហើនមិនខ្លាចនរណា។ ប៉ុន្តែ លោក ត្រាំ ក៏បញ្ជាក់ដែថា បើចិនដែលគេគ្រប់គ្នាចាត់ទុកជាបងធំរបស់កូរ៉េខាងជើង មិនព្រមសហការទេនោះ អាមេរិកនឹងរកផ្លូវដោះស្រាយនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលកូរ៉េខាងជើងដោយខ្លួនតែម្ដង។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Financial Times របស់អង់គ្លេស លោក ត្រាំ ក៏បានលើកឡើងពីឥទ្ធិពលរបស់ចិនលើរបបកូរ៉េខាងជើង ហើយចិនពិតជាអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនេះបាន។ លោកបន្តថា បើចិនជួយ នោះវានឹងក្លាយជារឿងដ៏ប្រសើរ តែបើមិនព្រមជួយទេនោះ វាមិនមែនជារឿងល្អសម្រាប់គ្រប់គ្នាឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ត្រាំ ដែលគ្រោងជួបប្រធានាធិបតីចិននៅប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតនេះ អាចយករឿងពាណិជ្ជកម្មដើម្បីអន្ទងចិត្តចិនឲ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ លោក ត្រាំ នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយលោក ស៊ី ជីនភីង នៅ Mar-a-Lago អំឡុងទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីចិននៅអាមេរិក ចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែមេសា។ ច្បាស់ណាស់ថា ប្រធានបទកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវលើកឡើងមិនខាន ប៉ុន្តែបើជំនួបនេះនៅតែមិនអាចរកច្រកចេញសមស្របណាមួយនោះ លោក ត្រាំ ព្រមានថា អាមេរិកនឹងរកផ្លូវចេញដោយខ្លួនឯងមិនខាន ហើយថែមទាំងមិនសហការជាមួយចិនទៀតទេ ព្រោះចិននៅតែមានជំហរទម្រន់ដដែល។ បើទោះជាយ៉ាងណាក្ដី គេមិនដឹងថា អាមេរិក នឹងធ្វើអ្វីលើកូរ៉េខាងជើងដែរ។ ប៉ុន្តែកាលពីទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Rex Tillerson នៅអាស៊ី ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះក៏អះអាងហើយថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនគ្មានការអត់ធ្មត់លើកូរ៉េខាងជើងទៀតទេ ហើយដំណោះស្រាយទាំងអស់ គឺស្ថិតលើតុ រាប់ទាំងជម្រើសខាងយោធាផងដែរ។ នេះជាលើកដំបូងដែលអាមេរិកនិយាយដល់រឿងយោធា ខណៈការចរចាបានជាប់គាំងរាប់ឆ្នាំ ហើយទណ្ឌកម្មក៏មិនអាចរារាំងកូរ៉េខាងជើងបានដែរ។ តាំងពីយុទ្ធនាការស្វែងរកសំឡេងឆ្នោតមកនោះ លោក ត្រាំ តែងបានរិះគន់ចិនលើរឿងកូរ៉េខាងជើងនេះ ហើយជារឿយៗក៏ចោទចិនថានៅពីក្រោយសកម្មភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងទៀតផង។ លោក ក៏ជឿថា សម្ដីរបស់ចិននៅតែប្រៃសម្រាប់ការរកច្រកចេញនៃកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែចិនដូចជាមិនខ្វល់នឹងអំពាវនាវរបស់អាមេរិកសោះ។ សម្រាប់លើកនេះ លោក ត្រាំ ប្រកាសហើយថា មាន ឬមិនមានចិន អាមេរិកនឹងដោះស្រាយបញ្ហានេះឲ្យបាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1772.txt	បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង (Francios Fillon) ចេញមុខចោទប្រកាន់ថាប្រធានាធិបតី ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ជាអ្នកនៅពីក្រោយការបែកធ្លាយឯកសារស៊ើបអង្កេតរឿងអាស្រូវបង្កើតការងារក្លែងក្លាយជាជំនួយការសមាជិកសភាសម្រាប់កូននិងប្រពន្ធរបស់លោក។ លោកហាក់ព្យាយាមបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍របស់ប្រជាជនបារាំងចំពោះរឿងអាស្រូវលោក ហើយបែរជាបន្ទោសថាអ្នកដទៃព្យាយាមធ្វើឲ្យលោកធ្លាក់ប្រជាប្រិយភាពវិញ។	សំណុំរឿងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង កាន់តែចម្រូងចម្រាសខ្លាំងនៅសប្តាហ៍នេះ ក្រោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបារាំងមួយចំនួនចុះផ្សាយរបាយការណ៍បែកធ្លាយពាក់ព័ន្ធការស៊ើបអង្កេតរឿងអាស្រូវជួលភរិយានិងកូនជាជំនួយការ។ រឿងចម្រូងចម្រាសនោះគឺលោក ហ្វ្រង់ស័រ ហ្វីយ៉ុង បានចោទថា ប្រធានាធិបតីបារាំង ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ជាអ្នកនៅពីក្រោយការទម្លាយឯកសារដែលធ្វើឲ្យលោកបាត់បង់ប្រជាប្រិយភាពទៅវិញ។ វាប្រៀបដូចជាការបង្វែរឲ្យសាធារណជនបារាំងទៅចាប់អារម្មណ៍លើអ្នកទម្លាយ ជាជាងផ្តោតលើកំហុសពិតប្រាកដរបស់លោកទៅវិញ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ France 2 TV លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង បានបន្ទោសប្រធានាធិបតីបារាំង និងបេក្ខជនប្រធានាធិបតី Emanuel Macron ចំៗចំពោះការបន្តបែកធ្លាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធរឿងអាស្រូវរបស់លោកនោះ។ លោកបញ្ជាក់ថា រាល់ការបែកធ្លាយព័ត៌មានទាំងអម្បាលម៉ានសុទ្ធតែមានការរៀបចំដើម្បីប្រឆាំងលោក។ ពេលចោទសួរថា តើអ្នកណាគេប្រាកដដែលរៀបចំនោះ លោក ហ្វីយ៉ុង បានឆ្លើយតបឥតមានស្ទាក់ស្ទើរថា វាពាក់ព័ន្ធមន្ត្រីរដ្ឋ ហើយលោកហៅឈ្មោះលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រហូឡង់ និង លោក Emanuel Macron ផងដែរ។ លោកពន្យល់ថា គេនាំគ្នាធ្វើបែបនេះដើម្បីធានាថា វានឹងគ្មានបេក្ខជនមកពីបក្សសាធារណេរដ្ឋជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីឡើយ។ តាមពិតទៅ កាលពីចុងឆ្នាំមុន លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ជាងគេ ហើយគេវាយតម្លៃថាលោកអាចឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីទៀត។ ប៉ុន្តែក្រោយមក លោកប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ថាបានបង្កើតការងារក្លែងក្លាយជាជំនួយការសមាជិកសភាសម្រាប់កូននិងភរិយាខ្លួនដើម្បីកិបកេងលុយរដ្ឋ។ បន្ទាប់ពីបែកធ្លាយរឿងធ្លាយអាស្រូវនេះ លោកបានធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពហើយធ្លាក់មកលេខរៀងទីបី បន្ទាប់ពីបេក្ខជនឯករាជ្យលោក Emanuel Macron និងលោកស្រីប្រធានបក្សស្តាំនិយមជ្រុល Marine Le Pen វិញ។ យ៉ាងណាមិញ បន្ទាប់ពីមានការចោទប្រកាន់លោកទាំងទទឹងទិសបែបនេះ លោកហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ដែលជិតផុតអាណត្តិនោះបានចេញមុខបកស្រាយវិញដែរ។ លិខិតផ្លូវការចេញពីវិមានប្រធានាធិបតីបារាំងបានទាត់ចោលសម្តីរបស់លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង ហើយចាត់ទុកថាការលើកឡើងនេះខុសទាំងស្រុង។ «សម្តីរបស់លោក ហ្វីយ៉ុង ដែលបន្ថែមលើការបែកធ្លាយរឿងស៊ើបអង្កេតកាលពីសប្តាហ៍មុននោះ គ្មានមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវ និងធ្វើឲ្យមានរឿងច្របូកច្របល់ខ្លាំងសម្រាប់ការឃោសនាបោះឆ្នោត។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1773.txt	ស្របពេលដែល គម្រប់ពេល ១០០ ថ្ងៃនៃការកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីមកដល់ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមានប្រវត្តិជាអ្នកជំនួញនោះបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដោយរម្លឹកពីការប្រែប្រួលនៃជីវិតរបស់លោកក្រោយឈានជើងចូលឆាកនយោបាយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អែកនោះគឺ លោកសារភាពថា លោកនឹកជិវិតនិងសកម្មភាពលោកធ្លាប់ធ្វើកាលពីមុន។	សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកនេះហាក់ជាបង្ហាញឲ្យគ្រប់គ្នាឃើញថា លោកមិនបានត្រៀមលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ធ្វើជាបុរសរដ្ឋដែលដឹកនាំមហាអំណាចទីមួយរបស់ពិភពលោកនោះឡើយ។ ក្នុងបទសម្ភាសនោះ លោកបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោកនឹករលឹកពេលបើកឡានខ្លួនឯង ហើយបច្ចុប្បន្នលោកមានអារម្មណ៍ដូចជាខ្លួនស្ថិតក្រោមការឃុំឃាំង ថែមទាំងមានអារម្មណ៍ថា ការងារថ្មីជាប្រធានាធិបតីនេះលំបាកខ្លាំងខុសពីការគិតរបស់លោកកាលមុន។ «ខ្ញុំស្រលាញ់ជីវិតពីមុន។ ខ្ញុំមានការងារច្រើនដែលត្រូវធ្វើ។ ឥឡូវនេះការងារមានច្រើនជាងជីវិតពីមុនទៅទៀត។ ខ្ញុំធ្លាប់គិតថា ធ្វើជាប្រធានាធិបតីដូចជាស្រួលជាង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសារភាពប្រាប់ថា លោកហាក់មិនទាន់ទម្លាប់នឹងជីវិតជាប្រធានាធិបតីដែលត្រូវទទួលបានការការពារយ៉ាងតឹងតែងក្នុងពេល ២៤ម៉ោង ដោយវាមិនខុសពីនៅក្នុងសំបុកឡើយ។ «ខ្ញុំចូលចិត្តបើកឡាន។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចបើកឡានដោយខ្លួនឯងបានទៀតឡើយ។ អ្នកប្រៀបដូចជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងសំបុក្រតូចមួយ ព្រោះអ្នកទទួលបានការងារតឹងរ៉ឹងបំផុតរហូតដល់អ្នកមិនអាចទៅណាបានទាំងអស់»។ ដូណាល់ ត្រាំ មិនធ្លាប់កាន់កាប់តំណែងសាធារណៈកាលពីមុនមកឡើយ។ តួនាទីជាប្រធានាធិបតីជាតំណែងសាធារណៈដំបូងបំផុតដែលលោកកាន់កាប់ក្រោយឈ្នះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃ ៨វិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៦កន្លងមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1774.txt	រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េក្រោមការដឹកនាំរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការវ័យជរា រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ បានរកវិធីដោះបំណុលដែលខ្លួនជំពាក់មហាយក្សចិនដោយលក់សត្វដំរីព្រៃអាហ្វ្រិកដែលខ្លួនមានឲ្យចិន។ ការលក់សត្វនេះជាសិទ្ធិរបស់ប្រទេសមួយមិនខុសច្បាប់ឡើយ តែវាជារឿងអសីលធម៌មួយ។	ស្ត្រីខ្លាំងជាភរិយារបស់មេដឹកនាំវ័យជរារបស់ស៊ីមបាវ៉េ រូបឺត មូហ្កាបេ លោកស្រី Grace Mugabe បានសម្រេចលក់សត្វដំរីក្មេងៗចំនួន ៣៥ក្បាលទៅឲ្យចិនដើម្បីដោះបំណុលដែលខ្លួនជំពាក់នោះ។ ក្រៅពីសត្វដំរី ស៊ីមបាវ៉េ ក៏បានលក់សត្វតោ ៨ក្បាល, ឆ្កែព្រៃ ៨ក្បាក និងសត្វកវែងមួយក្បាលផងដែរ។ រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េមិនបានប្រកាសថាខ្លួនលក់សត្វព្រៃដើម្បីដោះបំណុលឡើយ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងហារ៉េរេបានជំពាក់លុយក្រុងប៉េកាំងច្រើនសន្ធឹកបន្ទាប់ពីប្រទេសនេះបញ្ជាទិញអាវុធជាច្រើនពីចិននាឆ្នាំ ១៩៩៨ដើម្បីជួយគាំទ្រ រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ របស់ប្រធានាធិបតី Laurent Kabila នោះ។ បើតាមសារព័ត៌មានអាហ្វ្រិក All African ការលក់សត្វព្រៃឲ្យចិននេះមិនមែនជារឿងថ្មីឡើយសម្រាប់ប្រទេសស៊ីមបាវ៉េ ហើយវាក៏មិនមែនមានតែប្រទេសនេះមួយដែរដែលធ្វើរបៀបនេះ។ ប្រទេសជាច្រើននៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងលិចសុទ្ធតែលក់សត្វព្រៃទៅឲ្យប្រទេសដទៃជាពិសេសប្រទេសធំៗ ក្នុងនោះមានទាំងអាមេរិកផង។ កាលពីខែមករាឆ្នាំ ២០១៦ អាមេរិកបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសស្វាស៊ីឡង់ នាំសត្វដំរី ១៨ក្បាលទៅកាន់សួនសត្វរបស់ខ្លួនផង។ ហើយចន្លោះពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ឆ្នាំ ២០១៤ សត្វរមាសពណ៌សចំនួន ៥០០ក្បាលនិងដំរីយ៉ាងហោចណាស់ ២០ក្បាលត្រូវបានគេនាំចេញពីរដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងអស់។ ទោះជាវាមិនរំលោភច្បាប់ក៏ដោយ គេមើលឃើញថា ការលក់សត្វព្រៃពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយនេះជារឿងគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់សត្វព្រៃនិងអសីលធម៌ ។ បណ្តាក្រុមអ្នកអភិរក្សសត្វព្រៃនិងអង្គការសត្វព្រៃបារម្ភថា សត្វដំរីដែលត្រូវបានគេលក់ចេញនេះនឹងត្រូវគេយកទៅប្រើប្រាស់ជាកម្លាំងពលកម្មក្នុងវិស័យនានាជាពិសេសកសិកម្មនិងទេសចរ ហើយម្យ៉ាងទៀតគេអាចប្រើប្រាស់វាដើម្បីចិញ្ចឹមយកភ្លុកដើម្បីលក់យកលុយចំណេញច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ផង។ វារឹតតែគ្រោះថ្នាក់នៅពេលដែលដំរីត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅចិន ខណៈដែលជំនួញភ្លុកដំរី កុយរមាសរីកដុសដាលពេញស្រុកចិននោះ។ ពាក់ព័ន្ធការបារម្ភ រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េ និងក្រុមអភិរក្សាសត្វព្រៃរបស់រដ្ឋបាននាំគ្នាថ្លែងការពារសកម្មភាពលក់សត្វព្រៃឲ្យចិននេះដែរ។ ពួកគេបានអះអាងថា ការលក់សត្វព្រៃនេះគឺដើម្បីធានាពីនិរន្តរភាពនៃចំនួនសត្វព្រៃដែលរស់នៅក្នុងតំបន់អភិរក្ស ព្រោះបច្ចុប្បន្នចំនួនសត្វដំរីកើនឡើងរហ័សពេកដែលចាំបាច់ត្រូវផ្ទេរចេញខ្លះ។ ហើយក្រុមអភិរក្សសត្វព្រៃរបស់រដ្ឋដដែលនេះក៏បានអះអាងថា ការលក់សត្វព្រៃនេះនឹងជួយឲ្យរដ្ឋាភិបាលមានថវិកាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីថែទាំងនិងបង្កើនការអភិរក្សឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពថែមទៀត។ ប៉ុន្តែមិនមានការបកស្រាយឲ្យបានពេញលេញនិងបង្ហើបពីចំនួនទឹកប្រាក់ដែលស៊ីមបាវ៉េទទួលបានពីការលក់សត្វព្រៃនេះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1775.txt	ប្រមុខការទូតអាមេរិកថ្មីលោក Rex Tillerson នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសតំបន់អាស៊ីចំនួនបី មានជប៉ុន, កូរ៉េខាងត្បូង និងចិននៅក្នុងខែមីនានេះ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក កើតឡើងស្របពេលដែលស្ថានការណ៍តំបន់តានតឹងជាពិសេសនៅឧបទ្វីបកូរ៉េតែម្តង។	ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុន Kyodo បានផ្សព្វផ្សាយថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson នឹងអញ្ជើញមកទស្សនមកិច្ចនៅជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូងនិងចិន នៅក្នុងខែមិនានេះ។ ប្រធានបទសំខាន់ដែលមន្ត្រីការទូតរូបនេះត្រៀមយកមកពិភាក្សាក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះគឺ កូរ៉េខាងជើង។ វត្តមានរបស់លោក Rex Tillerson នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីនឹងកើតឡើងស្របពេលដែលស្ថានការណ៍តំបន់តានតឹងខ្លាំង។ ការប្រឈមមុខគ្នាមួយប្រ៉ាវរវាងចិននិងអាមេរិកក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្បថចូលកាន់តំណែងក៏ដូចជាករណីឃាតកម្មរបស់លោក Kim Jong Nam ដែលជាបងប្រុសលោក គីម ជុងអ៊ុន សុទ្ធតែជាបញ្ហាដែលធ្វើឲ្យភាពតានតឹងកើនឡើង។ យ៉ាងណាក៏ដោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមិនបានទទួលស្គាល់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសខ្លួនត្រូវចាប់ផ្តើមឡើងក្នុងខែនេះឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការទេសអាមេរិកបានបញ្ជាក់ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដូច្នេះ៖« យើងគ្មានដំណើរទស្សនកិច្ចអ្វីដែលត្រូវប្រកាសពេលនេះឡើយ»។ ត្រឡប់មកវិញបើតាមកាសែតជប៉ុននេះ លោក Rex Tillerson នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុនចាប់ពីថ្ងៃ ១៧ដល់ថ្ងៃ ១៨ ខែមីនា ហើយលោកក៏នឹងជួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Fumio Kishida ដែរ។ គេរំពឹងថា ប្រមុខការទូតប្រទេសទាំងពីរនឹងជជែកគ្នាពីការរៀបចំកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ មកកាន់ប្រទេសជប៉ុនថែមទៀតផង។ បន្ទាប់ពីជប៉ុន លោក Tillerson នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនោះ។ លោកអាចនឹងជួបជជែកពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង Yun Byung Se ដោយផ្តោតលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ក៏ដូចជាការស្លាប់របស់លោក Kim Jong Nam ដែរ។ ការធ្វើឃាតលោក Kim Jong Nam នៅម៉ាឡេស៊ីនេះ ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពេញទំហឹងលើរបបដឹកនាំរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុនតែម្តង។ ចុងក្រោយប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះ នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសចិន។ គេរំពឹងថា វត្តមានរដ្ឋមន្ត្រីអាមេរិកនៅចិននឹងផ្តល់ផ្លែផ្កាច្រើនសម្រាប់ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរឡើងវិញ ក្រោយល្អក់កករមួយសន្ទុះធំបន្ទាប់ពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ និយាយទូសព្ទជាមួយមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ និងគំរាមធ្វើសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងចិន។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក Tillerson នឹងជួបជាមួយសមភាគីចិនលោក Wang Yi ។ ហើយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុនបញ្ជាក់ថា លោកអាចនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីងថែមទៀតផង ព្រោះភាគីអាមេរិកនិងចិនកំពុងស្ថិតក្នុងការពិភាក្សាគ្នានៅឡើយដើម្បីរៀបចំជំនួបរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក ស៊ី ជិនពីងនោះ។ ជំនួបនេះអាចនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅដើមខែមេសាខាងមុខនេះផង។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសន្តិសុខ លោក Tillerson ទំនងជាលើកយកបញ្ហាក្រុងព្យុងយ៉ាងមកពិភាក្សាជាមួយសមភាគីចិន ព្រោះអាមេរិកនៅតែជឿជាក់ថា ចិនមានឥទ្ធិពលនិងមានទឹកមាត់ប្រៃជាងគេក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីខែមុន លោក Tillerson និងលោក Wang Yi ក៏ធ្លាប់បានជជែកគ្នាតាមទូរសព្ទម្តងដែរ ហើយអ្នកទាំងពីរបានទទួលស្គាល់ពីសារសំខាន់នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងរវាងអាមេរិកនិងចិននោះ។ ហើយទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនលោក Yang Jiechi ក៏ទើបតែបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីខែមុនដូចគ្នា ដោយលោកបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1776.txt	បណ្តាប្រទេសសមាជិកសហគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា អាស៊ាន និងប្រទេសជាដៃគូ ប្តេជ្ញាចិត្តថានឹងបន្តការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាបន្ថែមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងក្រោយកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ានបួក (ADMM Plus) ដែលរៀបចំឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ២ដល់ថ្ងៃ ៣មីនានៅហ្វីលីពីន។	ក្រោយបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានបូក (ADMM Plus) ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានប្រកាសតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា បណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងបណ្តាប្រទេសជាដៃគូទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាបន្តពង្រឹងការអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាបន្ថែមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូល។ សារព័ត៌មាន Sputnik ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ប្រតិភូទាំងអស់បានទទួលស្គាល់ពីប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាសមាជិកដែលត្រូវបានត្រូវមានការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធារវាងក្រុមការងារពាក់ព័ន្ធក្រោមក្របខណ្ឌរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិបូក។ ការឯកភាពគ្នាបែបនេះក៏ដោយសារសមាជិកទាំងអស់យល់ឃើញថា វាជាការពង្រឹងសមត្ថភាពដើម្បីរក្សាសន្តិសុខ និង ស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូលផង»។ ការកើនឡើងនូវបញ្ហាសន្តិសុខដូចជាបទឧក្រិដ្ឋឆ្លងដែន និងភេរវកម្ម បានក្លាយជាចំណុចស្នូលដែលសមាជិកអាស៊ាននិងប្រទេសជាដៃគូផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់។ ដូច្នេះហើយការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិនឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងផង និងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសន្តិសុខនេះ។ ក្រៅពីជជែកពិភាក្សាគ្នាពីការឈានទៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា ប្រទេសអាស៊ាន និងដៃគូក៏បានពិចារណាទទួលយកគម្រោង បង្កើតក្រុមការងារនៃកិច្ចប្រជុំមន្ត្រីការពារជាន់ខ្ពស់អាស៊ានសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៧ ដល់ ២០២០ថែមទៀតផង។ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល ក្នុងវេទិកានៃកិច្ចប្រជុំនេះ រុស្សនិងឡាវ បានបង្ហាញពីផែនការក្នុងការរៀបចំសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាមួយដោយផ្តោតលើការដោះមីន។ ហើយការហ្វឹកហ្វឺនផ្នែកយោធានេះនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី ហើយកាលបរិច្ឆេទនៃការរៀបចំអាចនឹងស្ថិតនៅឆ្នាំ ២០១៩ឯណោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិបូកត្រូវបានដាក់ចេញដំបូងបំផុតនៅឆ្នាំ ២០១០ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនាទីក្រុងហាណូយប្រទេសវៀតណាម។ បណ្តារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យអាទិភាពចំនួន ៥ ក្រោមក្របខណ្ឌរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិបូកនេះ។ វិស័យទាំងនោះមានដូចជា សន្តិសុខសមុទ្រ, ប្រឆាំងភេរវកម្ម, ផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងសង្គ្រោះ, ប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាព, និងវេជ្ជសាស្ត្រយោធា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1777.txt	របស់ជីតាលោក គីមជុងអ៊ុន។ ក្រុងព្យុងយ៉ាងក៏ព្រមានផងដែរថា ខ្លួនមិនអត់ឱនឡើយចំពោះទ័ពបរទេសឈ្លានពាននិងត្រៀមតបតរាល់ការគំរាមកំហែងទាំងអស់់រួមទាំងសង្គ្រាម នុយក្លេអ៊ែរផង។	ស្របពេលដែលមានភាពតានតឹងខ្លាំងស្រាប់នៅឧបទ្វីបកូរ៉េស្រាប់ ក្រុងព្យុងយ៉ាងចាប់ផ្តើមបង្អួតសាច់ដុំយោធាជាពិសេសចំនួនកងទ័ពនិងសព្វាវុធក្នុងថ្ងៃខួបទី ១០៥ នៃជីតារបស់មេដឹកនាំកំពូល គីម ជុង អ៊ុនផងដែរនាថ្ងៃសៅរ៍នេះ។ ១.កូរ៉េខាងជើងត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបរាល់សង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ ជាទម្លាប់នៅថ្ងៃខួបនេះ គេតែងឃើញមានក្បួនព្យុហយាត្រាយោធាដែលក្នុងនោះមានក្បួនរថក្រោះ, កងទ័ព, មីស៊ីល និងសព្វាវុធផ្សេងទៀតជាច្រើន។ ក្រុមអ្នកជំនាញយោធាកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះស្ថានការណ៍កូរ៉េខាងជើងនិងការបង្អួតសព្វាវុធថ្មីៗផង។ កូរ៉េខាងជើងអាចនឹងបង្អួតមីស៊ីលអន្តរទ្វីបដែលខ្លួនទើបផលិតបានថ្មីផងក្នុងថ្ងៃខួបដ៏សំខាន់នេះ។ ហើយអ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភកូរ៉េខាងជើងអាចនឹងបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាថ្មីផងដែរ។ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ប្រាំដងរួចទៅហើយ ដោយការបាញ់សាកល្បងនេះធ្វើឡើងពីរដងកាលពីឆ្នាំមុន។ ការបង្អួតសាច់ដុំយោធារបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងនេះ ជាសារមួយសម្រាប់ក្រុងតូក្យូ, ក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថាកូរ៉េខាងជើងមិនខ្លាចរាល់ការឈ្លានពានរបស់សត្រូវឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP មន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថា ក្រុងព្យុងយ៉ាងត្រៀមលក្ខណរួចរាល់ហើយដើម្បីឆ្លើយបតរាល់ការវាយប្រហារនុយក្លេអ៊ែរពីសំណាក់សត្រូវ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបញ្ជូនក្រុមនាវាប្រយុទ្ធដឹកនាំដោយនាវាដឹកយន្តហោះ USS Carl Vinson ទៅកាន់ឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយមានការវាយតម្លៃថា រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងត្រៀមលក្ខណៈវាយប្រហារកូរ៉េខាងជើងដោយសហការជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងនិងជប៉ុនផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ វាជាការបង្អួតសាច់ដុំដើម្បីកំញើញកូរ៉េខាងជើងច្រើនជាង។ បើសង្គ្រាមកើតឡើងមែននោះ វានឹងក្លាយជាសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរដែលគ្រប់គ្នាក្លាយជាជនរងគ្រោះ។ ២.ចិនព្រមានថា សង្គ្រាមអាចផ្ទុះឡើងគ្រប់ពេល ដោយឡែក រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី បានព្រមានម្សិលមិញថា សង្គ្រាមអាចនឹងកើតមានឡើងគ្រប់ពេលនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយចិនក៏ស្នើឲ្យភាគីទាំងអស់អត់ធ្មត់ដើម្បីបញ្ចៀសរាល់គ្រោះមហន្តរាយដែលបង្កឡើងដោយសង្គ្រាមផង។ «បើសិនសង្គ្រាមកើតឡើងមែន យើងនឹងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដែលអ្នកទាំងអស់គ្នាចាញ់ហើយគ្មានអ្នកណាម្នាក់ឈ្នះទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន។ នៅសប្តាហ៍នេះទាំងចិន និងរុស្ស៊ីដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបន្តទទូចឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បន្តរក្សាការអត់ធ្មត់ដើម្បីទប់ស្កាត់សង្គ្រាមឬការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធ។ ក្រៅពីការព្រមានរបស់ប្រមុខការទូតចិន សារព័ត៌មានចិន Global Times ដែលភាគច្រើនចុះផ្សាយពីគោលជំហរនិងគោលនយោបាយរបស់របបដឹកនាំក្រុងប៉េកាំងនោះក៏ព្រមានភាគីពាក់ព័ន្ធជាពិសេសក្រុងព្យុងយ៉ាងពីគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចកើតឡើងផងដែរ។ ចិនបានព្រមានកូរ៉េខាងជើងចំៗឲ្យចៀសឲ្យបាននូវការបង្កើត កំហុសឆ្គងនៅពេលនេះ។ ស្ថានភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ មហាយក្សចិននេះជាអ្នកដែលព្រួយបារម្ភជាងគេ។ ចិនក៏ទំនងជាក្តៅស្លឹកត្រចៀកខ្លាំងដែរ នៅពេលដែលកូរ៉េខាងជើងក្បាលរឹងមិនស្តាប់បង្គាប់ខ្លួនសោះ។ កូរ៉េខាងជើងមិនសូវស្តាប់ចិនដូចមុនទេ ហើយដូចឃើញស្រាប់រដ្ឋឯកោនេះបន្តបាញ់សាកល្បមីស៊ីលជាបន្តបន្ទាប់គ្មានខ្លាចរអែងចិនសូម្បីតែបន្តិច។ កន្លងមកចិនក៏មិនសប្បាយចិត្ត ដែល ដូណាល់ ត្រាំ បន្តទិតៀន និងចោទប្រកាន់ថា ខ្លួនមិនខ្វាយខ្វល់ជួយដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងសោះ។ ហើយចិនរឹតតែបារម្ភនិងមានមន្ទិលសង្ស័យពេលដែលរដ្ឋបាលត្រាំ អះអាងថា បើចិនមិនដោះស្រាយ ខ្លួនដោះស្រាយតែឯងក៏បាន ហើយការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាស្ថិតនៅក្នុងជម្រើសរបស់អាមេរិកថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1778.txt	ក្រោយការចរចាអស់ពេលជាច្រើនថ្ងៃនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ សន្ធានការីតំណាងឲ្យអង្គការសហ ប្រជាជាតិលោក Staffan de Mistara បានចេញមុខប្រកាសថា គូភាគីជម្លោះស៊ីរីបានឯកភាពគ្នាលើរបៀបវារៈសម្រាប់ការចរចាជុំបន្ទាប់ចុងខែមីនានេះហើយ។ ក្រុមឧទ្ទាមដែលទាមទារចង់បានដំណោះស្រាយនយោបាយឆាប់ៗនោះ ចុងក្រោយព្រមទទួលយករបៀបវារៈដ៏ចម្រូងចម្រាស «ប្រឆាំងភេរវកម្ម»ដែលក្រុងដាម៉ាសបានស្នើឡើងមកដែរ។	សញ្ញាវិជ្ជមានផ្សេងទៀតលេចរូបរាងឡើងក្រោយការចរចាមិនផ្ទាល់រវាងភាគីជម្លោះស៊ីរីបន្តធ្វើឡើងអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃនាទីក្រុងហ្សឺណែវ។ សញ្ញាវិជ្ជមាននោះគឺក្រុមប្រឆាំងនិងតំណាងរដ្ឋាភិបាលឯកភាពគ្នាទទួលយករបៀបវារៈបួនធំសម្រាប់ការចរចានៅពេលខាងមុខទៀត។ បេសកជនពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលោក Staffan de Mistara ដែលមានភារៈកិច្ចជាសន្ធានការីក្នុងដំណើរការនៃការចរចាគ្នានេះ បានប្រកាសប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានដោយមានទំនុកចិត្តថា ក្រុមប្រឆាំងនិងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសបានស្រុះស្រួលគ្នាបន្តការចរចានៅជុំបន្ទាប់ដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅចុងខែមីនាខាងមុខ។ ហើយក្រុមប្រឆាំងព្រមទទួលយកសំណើរដាក់«ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម»ក្នុងរបៀបវារៈតាមសំណើររបស់រដ្ឋាភិបាល។ អ្នកការទូតវ័យចំណាស់រូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្រប់យ៉ាងរួចរាល់ហើយ ហើយរបៀបវារៈក៏មានច្បាស់ដែរសម្រាប់ការជជែកនិងដោះស្រាយ។ ដូច្នេះវាមានន័យថា វាត្រូវការតែឆន្ទៈរបស់ភាគីជម្លោះប៉ុណ្ណោះ។ លោកត្រូវបានស្រង់សម្តីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា៖« រថភ្លើងយើងត្រៀមហើយ។វាកំពុងស្ថិតនៅស្ថានីយ៍រថភ្លើង ហើយវាកំពុងកម្តៅម៉ាស៊ីន។ គ្រប់យ៉ាងវារួចរាល់អស់ហើយ ហើយវាត្រូវការតែល្បឿនប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា យើងមានរបៀបវារៈច្បាស់លាស់ពេលនេះ ហើយយើងបានជជែកគ្នាហើយពីនីតិវិធី និងចំណុចស្នូលនៃបញ្ហាផង»។ ក្នុងការចរចាប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ ភាគីជម្លោះមិនបានជជែកដល់រឿងធំដុំអ្វីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញគេនាំគ្នាប្រឹងសម្រួលឲ្យមានការកំណត់យករបៀបវារៈច្បាស់លាស់សម្រាប់ការចរចាជុំក្រោយដែលប្រធានបទស្នូលគឹ ស្វែងរកដំណោះស្រាយនយោបាយនោះ។ ក្រុមប្រឆាំងទារឲ្យ លោក បាសា អាល់អាសាដ ផ្ទេរតំណែង ដោយសម្អាងលើដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលតម្រូវឲ្យមានការបង្កើតសម័យអន្តរកាលនយោបាយនៅស៊ីរីនោះ។ ប៉ុន្តែតំណាងរដ្ឋាភិបាលទាមទារឲ្យជជែករឿងប្រឆាំងភេរវកម្មសិនមុនឈានទៅនិយាយរឿងបង្កើតសម័យអន្តរកាលនយោបាយ។ យោងតាមដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលេខ ២២៥៤ មានកំណត់ច្បាស់ពីការបង្កើតសម័យអន្តរកាលនយោបាយ ហើយចំណុចស្នូលបីដែលគេត្រូវយកចិត្តទុកដាក់មាន បង្កើតរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី, ការរៀបចំការបោះឆ្នោតមួយដែលត្រឹមត្រូវនិងមានតម្លាភាពដោយស្ថិតក្រោមការជួយជ្រោមជ្រែងពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងបង្កើតអភិបាលកិច្ចមួយដែលមានគណនេយ្យភាពខ្ពស់។ ដូច្នេះ បើបន្ថែមការប្រឆាំងភេរវកម្មមួយទៀត ចំណុចសម្រាប់ជជែកគ្នាជុំបន្ទាប់នឹងឡើងដល់បួន។ ដោយឡែក ថ្វីបើសញ្ញាវិជ្ជមានលេចចេញឡើងដោយភាគីកំណត់បានរបៀបវារៈច្បាស់លាស់និងអាចទទួលយកបានដោយភាគីទាំងសងខាងក្តី មកដល់ពេលនេះភាគីមិនទាន់ជួបចរចាគ្នាដោយផ្ទាល់ឡើយ។ ពួកគេពឹងលើសន្ធានការី Staffan de Mistura ប៉ុណ្ណោះដើម្បីជួយនាំសារពួកគេទៅវិញទៅមក។ ហេតុនេះហើយ បើសិនកិច្ចពិភាក្សានាពេលខាងមុខ ភាគីអាចជួបជជែកតទល់គ្នា វានឹងធ្វើឲ្យបរិយាកាសនៃការចរចាផ្លាស់ប្តូរច្រើន។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា សង្គ្រាមស៊ីរីចាប់ផ្តើមឡើងនៅខែមីនាឆ្នាំ ២០១១ ហើយមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះសង្គ្រាមនេះបានឆក់យកជីវិតមនុស្ស ប្រហែល ៣១ម៉ឺននាក់ និងធ្វើឲ្យប្រជាជនរាប់លាននាក់ផ្សេងទៀតបាត់បង់ជម្រកនិងត្រូវរត់ភៀសខ្លួន។ គេរំពឹងថា សង្គ្រាមនេះនឹងឈានដល់ទីបញ្ចប់ មុននឹងវាឈានដល់អាយុ ៧ឆ្នាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1779.txt	មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកបានលើកឡើងលទ្ធផលវិជ្ជមានកើតមានច្រើនពាក់ព័ន្ធការយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃឆ្លងដែននៅតំបន់អាស៊ីក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ។ ប៉ុន្តែ ថ្វីបើដំណើរការនៃយុទ្ធនាការប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃហុចផលល្អនិងមានការវិវត្តទៅមុខរហ័សក៏ដោយ វានៅតែស្ថិតលើផ្លូវវែងឆ្ងាយទៀតសម្រាប់ប្រទេសក្នុងតំបន់ដើម្បីធានាថា ទីផ្សារងងឹតសម្រាប់ការជួញដូរសត្វព្រៃលែងមានទៀត។	ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីការប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ថ្ងៃទី ៣មីនា ឧបការីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Daniel Foote ប្រចាំការិយាល័យប្រឆាំងញៀនអន្តរជាតិនិងអនុវត្តច្បាប់នៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីបានប្រឹងប្រែងសម្រេចបាននូវលទ្ធផលវិជ្ជមានច្រើនក្នុងការប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។ លោក Daniel Foote បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖« យើងមើលឃើញច្បាស់ពីការវិវត្តប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានពាក់ព័ន្ធការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ និន្នាការវិជ្ជមានដ៏ធំមួយគឺប្រជាជននៅក្នុងតំបន់អាស៊ានទទួលស្គាល់ថា ការជួញដូរសត្វព្រៃឆ្លងដែនជារឿងធ្ងន់ធ្ងរដែលចាំបាច់ត្រូវដោះស្រាយ»។ ឆ្លើយតបតបសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗពាក់ព័ន្ធការវិវត្តប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាននោះ លោក Daniel Foote បានរៀបរាប់ថា ចំណុចវិជ្ជមានទាំងនោះមានដូចជា ចំណាត់ការរបស់វៀតណាមក្នុងការទប់ស្កាត់ការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់, និងការប្រឹងប្រែងរបស់មហាយក្សចិនក្នុងការបង្ក្រាបទីផ្សារងងឹតក្នុងទឹកដីខ្លួន ក៏ដូចជាការចូលរួមយ៉ាងសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយនិងបង្ក្រាបការជួញដូរសត្វព្រៃរបស់ប្រទេសអាស៊ានដែរ។ «ចំណុចមួយ គឺកាលពីថ្មីៗនេះ ចិនបានបញ្ចេញកាលវិភាគមួយជាក់លាក់ក្នុងការបិទឲ្យបាននូវទីផ្សាភ្លុកសត្វដំរីក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន។ បើសិនជាចិនអាចធ្វើតាមគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនបាន វានឹងមានផលប៉ះពាល់លើទីផ្សារភ្លុកដំរីជាក់ជាមិនខាន។ ដូច្នេះវានឹងមិនមានការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ទៀតទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Daniel Foote។ ចិនត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាទីផ្សារធំផុតសម្រាប់ផលិតផលសត្វព្រៃខុសច្បាប់នេះ ជាពិសេសភ្លុកដំរី និងកុយសត្វរមាសតែម្តង។ ភ្លុកដំរីនិងកុយរមាសរាប់តោនត្រូវបានគេនាំចូលទៅកាន់ប្រទេសចិននេះដោយសារវាមានតម្លៃការខ្ពស់និងអាចលក់បានតម្លៃថ្លៃផងដែរ។ លោកបន្តថា៖«មួយទៀត គឺវៀតណាមបានរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីសត្វព្រៃកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុន ហើយប្រទេសនេះក៏បានកម្ទេចចោលឃ្លាំងផ្ទុកភ្លុកដំរីនិងកុយរមាសខុសច្បាប់ច្រើន ២តោនឯណោះ។ ហើយមួយវិញទៀត ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយ យើងក៏ឃើញមានរបាយការណ៍ស្តីពីការរឹបអូសទំនិញសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់រួមទាំងនៅប្រទេសវៀតណាមនិងកម្ពុជាផងដែរ»។ ស្របពេលដែលមានការលើកសរសើរពីការវិវត្តយ៉ាងរហ័សប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានក្នុងការបង្ក្រាបការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខាងលើក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា វាស្ថិតនៅលើផ្លូវវែងឆ្ងាយទៀតដើម្បីកាត់បន្ថយការជួញដូរសត្វព្រៃនេះឲ្យអស់។ លោកផ្តល់អនុសាសន៍ថា បណ្តាប្រទេសនានានៅក្នុងតំបន់ត្រូវបន្តការប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួននេះទៀតជាពិសេសបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងនិង សមត្ថភាពក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ជាដើម។ «មន្ត្រីគយត្រូវបន្តការងាររបស់ខ្លួនបានល្អដោយកំណត់មុខសញ្ញានៃការដឹកជញ្ជូនសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅតាមកំពង់ផែ និងតាមច្រកព្រំដែន ហើយ ការបន្តការស៊ើបអង្កេត, ចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោសរាល់ក្រុមឈ្មួញដែលនាំសត្វព្រៃខុសច្បាប់ទាំងនោះឲ្យបានក៏ជាអ្វីដែលយើងត្រូវការខ្លាំងដែរ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_178.txt	ក្រសួងការបរទេសលីទុយអានីបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ថា បុគ្គលិកបីនាក់នៃការិយាល័យតំណាងរបស់ចិន ដែលជាប្រភេទនៃបេសកកម្មការទូតនៅក្នុងប្រទេសនេះថាជាបុគ្គលមិនត្រូវបានស្វាគមន៍ «personae non gratae»។	ក្រសួងការបរទេសលីទុយអានី បានលើកឡើងពីការរំលោភលើអនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែន និងច្បាប់លីទុយអានី ជាហេតុផលសម្រាប់ការបណ្តេញអ្នកការទូតទាំងនេះចេញពីប្រទេស បើទោះបីជាមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមក៏ដោយ។ អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនឆ្នាំ ១៩៦១ ចែងយ៉ាងច្បាស់អំពីច្បាប់ការទូត។ បើតាមក្រសួងការបរទេសលីទុយអានីលើ កឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ អ្នកការទូតចិនត្រូវបានណែនាំឱ្យចាកចេញពីប្រទេសលីទុយអានីក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍។ រឿងហេតុនេះកំពុងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងដ៏ខ្សោះកក្រោះរវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ សារព័ត៌មាន Reuters មិនអាចទាក់ទងការិយាល័យតំណាងរបស់ចិននៅលីទុយអានីបានភ្លាមៗដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយបានទេ។ ចិនបានបន្ទាបទំនាក់ទំនងជាមួយលីទុយអានី និងបានដាក់សម្ពាធលើក្រុមហ៊ុនចម្រុះជាតិសាសន៍ឱ្យកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសបាល់ទិកដែលមានប្រជាជនចំនួន ២,៩លាននាក់ បន្ទាប់ពីទីក្រុងវីលនីញូសបានអនុញ្ញាតឱ្យតៃវ៉ាន់បើកស្ថានទូតពិតប្រាកដនៅទីនេះកាលពីឆ្នាំ ២០២១។ កាលពីខែមីនា ប្រធានទីភ្នាក់ងារប្រឆាំងចារកម្មរបស់លីទុយអានីបាននិយាយថា លទ្ធភាពនៃការជ្រៀតជ្រែករបស់ចិននៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំនេះ មិនអាចដកចេញបានទេ ដោយសារតែសហភាពអឺរ៉ុប និងសមាជិកណាតូ គាំទ្រតៃវ៉ាន់។ បន្ថែមពីលើនេះ នាវាចិនមួយត្រូវបានគេសង្ស័យថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការខូចខាតថ្មីៗនេះ នៃខ្សែនាវាមុជទឹកពីរដែលមួយក្នុងចំណោមនោះ តភ្ជាប់ប្រទេសស៊ុយអែត និងលីទុយអានី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1780.txt	កូរ៉េខាងជើង បានដោះលែងជនជាតិម៉ាឡេស៊ី៩នាក់ ហើយជាថ្នូរនឹងការទទួលបានសាកសព គីម ជុងណាម បងប្រុសម្ដាយទីទៃរបស់មេដឹកនាំវ័យក្មេង គីម ជុងអ៊ុន។ ការដោះដូរនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមានការចរចារវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរជនជាតិខ្លួនទៅវិញទៅមក។ ក្រៅពីសាកសព គីម ជុងណាម ម៉ាឡេស៊ី ក៏បញ្ជូនជនជាតិមន្ត្រីទូតជាជនសង្ស័យទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងវិញផងដែរ។	ជនជាតិម៉ាឡេស៊ីទាំង៩នាក់ ដែលជាប់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង បានមកដល់ទឹកដីកំណើតវិញហើយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា បន្ទាប់ពីម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងផ្លាស់ប្ដូររួចមក។ ម៉ាឡេស៊ី ក៏បានបញ្ជូនសាកសព គីម ជុងណាម ទៅឲ្យកូរ៉េខាងជើងវិញ ដើម្បីបញ្ចប់ទំនាស់ការទូតរវាងប្រទេសទាំង២នេះដែរ។ ចំណែក ការហាមឃាត់ការធ្វើដំណើររវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ក៏ត្រូវលុបចោលដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី Anifah Aman បានរង់ចាំទទួលជនជាតិម៉ាឡេស៊ីទាំង៩នាក់ នៅឯព្រលានយន្តហោះកូឡាឡាំពួរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងដោះដូរនេះ ត្រូវបានប្រកាសដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ និងសារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ព្រមគ្នាជាមួយនឹងការប្រកាសលុបចោលបម្រាមធ្វើដំណើរតែម្ដង។ លោក ណាជីប ក៏ប្រកាសដែរថា សាកសព គីម ជុងណាម ត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង តាមសំណើក្រុមគ្រួសារផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មិនបានបញ្ជាក់ថា គ្រួសារលោក គីម ជុងណាម ឬខាងរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ជាអ្នកស្នើឡើយ។ សាកសពនេះ ត្រូវបានដឹកតាមយន្តហោះ ក្នុងទិសដៅទៅកាន់ទឹកដីចិន មុននឹងបន្តដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ មន្ត្រីស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងប្រចាំម៉ាឡេស៊ី និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍កូរ៉េខាងជើង ដែលជាជនសង្ស័យ ក៏ធ្វើដំណើរជាមួយសាកសពដែរ។ លេខាទី២ស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើង Hyon Kwang Song និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ Air Koryo លោក Kim Uk Il ត្រូវបានឃើញជិះយន្តហោះសំដៅរដ្ឋធានីប៉េកាំងទាំងអស់។ ជនជាតិកូរ៉េខាងជើងទាំង២នេះ ជាប់ឈ្មោះជាជនសង្ស័យ ក្នុងករណីឃាតកម្មលើ គីម ជុងណាម ប៉ុន្តែការណ៍ដែលពួកគេអាចចាកចេញពីម៉ាឡេស៊ីបាន ក៏ទំនងជាត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងដោះដូររវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើងតែម្ដង។ ឃាតកម្មលើបងប្រុសមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គឺជាដើមហេតុនៃជម្លោះការទូតរវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង រហូតមានការបណ្តេញអគ្គរដ្ឋទូតទៅវិញទៅមក និងមានការហាមប្រាមការធ្វើដំណើរទៀតផង។ កូរ៉េខាងជើង បានប្រើប្រាស់ពាក្យធ្ងន់ៗ ដាក់ម៉ាឡេស៊ី ជុំវិញការស៊ើបអង្កេតនេះ ដែលរកឃើញថា គីម ជុងណាម ត្រូវបានសម្លាប់ដោយសារធាតុគីមីពុល VX ។ ទីបំផុត ម៉ាឡេស៊ី ក៏សុខចិត្តបញ្ជូនសាកសពនេះ ទៅឲ្យកូរ៉េខាងជើងវិញ ដើម្បីសុវត្ថិភាពជនជាតិខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1781.txt	កូរ៉េខាងជើង បានដង្ហោយរកការគាំទ្រពីរដ្ឋសមាជិកប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬអាស៊ាន (ASEAN) ក្នុងជម្លោះជាមួយអាមេរិក ដែលកំពុងស្ថិតលើផ្លូវដ៏គ្រោះថ្នាក់។ ដោយទម្លាក់កំហុសលើអាមេរិក កូរ៉េខាងជើង ចាត់ទុកការប្រឈមមុខគ្នានៅពេលនេះ កំពុងធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េឈានទៅរកសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរដ៏មហន្តរាយ និងបានស្នើឲ្យរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០ប្រទេស ជួយបញ្ចៀសគ្រោះកាចនេះផង។	អាចចាត់ទុកជារឿងមិនធម្មតាឬកម្រមួយ ដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង Ri Yong-ho បានសរសេរសំបុត្រមួយទៅកាន់អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ដោយបានរ៉ាយរ៉ាប់ពីទង្វើមិនសមគួររបស់អាមេរិក ដែលកំពុងធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េតានតឹងខ្លាំង។ តាមរយៈសំបុត្រដែលផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង ក៏បានព្រមានពីគ្រោះថ្នាក់ការផ្ទុះឡើងសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ ហើយដើមចមនៃសង្គ្រាមនេះ គឺសមយុទ្ធរួមគ្នារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងតែម្ដង។ ក្នុងសំបុត្រដ៏កម្រនេះ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង ក៏ទទូចឲ្យអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ជួយផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននៃស្ថានការណ៍គ្រោះថ្នាក់នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងលើកជាសំណើសមស្របសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហានេះដែរ។ ឆ្លៀតពេលនោះ កូរ៉េខាងជើង ក៏មិនភ្លេចរិះគន់សមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំរួមគ្នារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលជាមូលហេតុដ៏សំខាន់នាំឲ្យកូរ៉េខាងជើងប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ទុកការពារខ្លួននោះ។ បើតាមសំបុត្រដដែល រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង រំពឹងថា៖ «អាស៊ាន ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពតំបន់ នឹងអធិប្បាយលើសមយុទ្ធរួមគ្នារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងជំនួបប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួន ដោយឈរលើជំហរយុត្តិធម៌ ក៏ដូចជាបន្តការពារសន្តិភាព និងសុវត្ថិភាពឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែរ»។ បើទោះមានឈ្មោះជារដ្ឋក្រីក្រ ហើយមិនសូវមានអ្នករាប់រកក្ដី កូរ៉េខាងជើង ក៏នៅមានមិត្តភក្ដិច្រើននៅអាស៊ានដែរ។ កម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម អាចនិយាយបានជាមិត្តល្អរបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយបើនិយាយពីអាស៊ានទៀត កូរ៉េខាងជើង ក៏ជាដៃគូសន្ទនារបស់អង្គការតំបន់មួយនេះដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី នាពេលកន្លងមក អាស៊ាន ក៏បានរិះគន់ខ្លាំងៗលើកូរ៉េខាងជើង ដែលចិញ្ចឹមចិត្តបន្តមហិច្ឆតាអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរដែរ។ ស្ទើររាល់ពេលដែលកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬបាញ់មីស៊ីល រដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០ប្រទេស តែងចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម ថ្កោលទោសដៃគូសន្ទនារបស់ខ្លួន។ អាស៊ាន ក៏ស្នើឲ្យកូរ៉េខាងជើង គោរពតាមសេចក្ដីសម្រេចទាំងឡាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលសំដៅបញ្ចប់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ បន្ថែមពីនេះ អាស៊ាន ក៏អំពាវនាវឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធ រក្សាការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ដើម្បីស្ថិរភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1782.txt	អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Dmitry Peskov បានលើកឡើងថា ទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ីនិងអាមេរិកធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតមួយអាក្រក់ជាងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ទៅទៀត។ លោកបង្ហាញការហួសចិត្តចំពោះចលនាឃោសនាការរបស់អាមេរិកប្រឆាំងរុស្ស៊ី ដែលធ្វើពលរដ្ឋអាមេរិកមើលឃើញរុស្ស៊ីជាសត្រូវ និងជាចោរអ៊ីនធឺណិតគ្រប់ពេលវេលា។	ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌នមាន ABC អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រេមឡាំងលោក Dmitry Peskov បានព្រលយពាក្យថា ចំណងការទូតអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្នអាក្រក់ខ្លាមងជាងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ទៅទៀត។ លោក Peskov បានកត់សម្គាល់ថា អ្វីដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងគ្រប់យ៉ាងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរធ្លាក់ចុះខ្លាំងនោះគឺការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្នុងការបណ្តេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីចំនួន ៣៥នាក់និងបិទចោលទីតាំងទូតរុស្ស៊ីចំនួន ២កន្លែងផង។ អាមេរិកចាត់ទុកសកម្មភាពមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីដែលបំពេញភារកិច្ចនៅអាមេរិកជាសកម្មភាពចារកម្មទៅវិញ។ លោកលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «វាជាអ្វីដែលយើងមិនដែលធ្លាប់ឃើញក្នុងវិស័យការទូតពិភពលោកអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មក។ យើងស្រមៃមើល ទ្រព្យសម្បត្តិរុស្ស៊ីដែលការពារដោយអភ័យឯកសិទ្ធិការទូតត្រូវបានកាន់កាប់ដោយក្រុមភ្នាក់ងារសម្ងាត់អាមេរិក។ តើនេះជាសកម្មភាពគួរឲ្យស្វាគមន៍ទេ? ខ្ញុំបារម្ភថាវាមិនអាចទេ។ វាមិនមែនជាសកម្មភាពត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ទេបើផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ ដូច្នេះវាច្បាស់ណាស់ថា វាជាការបំផ្លាញចំណងការទូតទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី»។ ពេលសួរលោកថា តើវាស្រដៀងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ឬអត់? លោក Peskov បានឆ្លើយតបថា វាអាក្រក់ជាងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ទៅទៀត។ លោកក៏ថែមទៀតទិតៀនក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលបន្តចោទប្រកាន់ថា រុស្ស៊ីបានលូកកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិកដែរ។ «សង្គ្រាមត្រជាក់? ប្រហែលជាអាក្រក់ជាងនឹងទៅទៀត។ យុទ្ធនាការនេះត្រឹមតែរឿងញុះញង់សុទ្ធសាធ។ គ្រប់យ៉ាងជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងអ្វីគ្មានភ័ស្តុតាងអ្វីទាំងអស់។ ខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នកទាំងអស់គ្នាដែលនិយាយថា រុស្ស៊ីបានជ្រៀតជ្រែកក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិកឲ្យមើលមាត់លោក ពូទីន ដែលនិយាយក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិអាកទិកដែលរៀបចំឡើងនៅរុស្ស៊ីសប្តាហ៍នេះ»។ ក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិអាកទិក លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបដិសេធដាច់អហង្ការដោយឆ្លើយថា «ទេ» ចំពោះការចោទប្រកាន់របស់អាមេរិកថា លោកជាអ្នកបញ្ជាឲ្យគេលូកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីឆ្នាំមុន។ ពាក្យថា«ទេ»នេះគឺចម្លើយដ៏ខ្លីរបស់លោកឆ្លើយតប នឹងសំណួរថាតើលោកនិងរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីពិតជាបានលូកលាន់ចូលក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកឬអត់?។ លោក ពូទីន បាននិយាយជាភាសារុស្ស៊ីថា៖«មើលមាត់ខ្ញុំណា!» ហើយសង្កត់សំឡេងដោយឆ្លើយថា«ទេ» ជាភាសាអង់គ្លេសតែម្តង ។ ដោយឡែក អ្នកសារព័ត៌មាន ABC ក៏សួរបញ្ជាក់ផងដែថា តើលោក ពូទីន ពេញចិត្តលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឬដឹកនាំអាមេរិកឬក៏យ៉ាងណា? លោក Peskov ឆ្លើយតបថា រុស្ស៊ីមិនមែនចង់ឲ្យនរណាម្នាក់ដឹកនាំអាមេរិកជាងនរណាម្នាក់ឡើយ។ អ្វីដែលរុស្ស៊ីចង់បាននោះគឺអ្នកដែលមានផ្នត់គំនិតប្រហាក់ប្រហែល ដែលអាចឲ្យមានការសហការគ្នា និងមានការស្វាគមន៍ពីសំណាក់សាធារណជនរុស្ស៊ីផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយគេរំពឹងថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីនឹងប្រសើរឡើងវិញនៅពេលឆាប់ៗខាងមុខ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ក្រុងម៉ូស្គូ ហើយលោកនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ផង។កន្លងមក គេឃើញមានជំនួបជាន់ខ្ពស់រវាងមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរដែរ ដូចជាជំនួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅអាល្លឺម៉ង់។ ទាំងនេះ ជាសញ្ញាវិជ្ជមានដែរសម្រាប់ការស្តារចំណងការទូតឡើងវិញនៅពេលខាងមុខរវាងមហាអំណាចទាំងពីរនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1783.txt	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte បានលើកឡើងថា លោកចង់ហៅអ្នកទាំងឡាយណាដែលរិះគន់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀននិងណែនាំឲ្យលោកប្រើមណ្ឌលកែប្រែដោះស្រាយគ្រឿងញៀន មកជួបព្រោះលោកចង់ទះកំផ្លៀងពួកគេ។	សង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte នៅតែជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាស ហើយវាក៏ទាក់ទាញការរិះគន់ខ្លាំងពីក្រុមសិទ្ធិមនុស្សនិងស្ថាប័នអន្តរជាតិដែរ។ ប៉ុន្តែលោក Duterte មិនប្តូរគោលដៅកម្ចាត់ឈ្មូញគ្រឿងញៀន ដើម្បីផ្គាប់ចិត្តអ្នករិះគន់ឡើយ ដោយផ្ទុយទៅវិញលោកជេរប្រទេចផ្តាសារអ្នករិះគន់លោកមិនសំចៃមាត់ទៀត។ នៅយប់ថ្ងៃសុក្រ ទី៣១ មីនានេះ ប្រធានាធិបតីមាត់ឆៅហ្វីលីពីនរូបនេះបានហៅរាល់អ្នករិះគន់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀននិងផ្តល់យោបល់ឲ្យលោកប្រើប្រាស់មណ្ឌលកែប្រែនិងមធ្យោបាលព្យាបាលជាដើមដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាគ្រឿងញៀន ឲ្យមកជួបលោកផ្ទាល់។ ហៅមកជួយនេះគឺដោយសារ លោកចង់ទះកំផ្លៀងពួកគេ។ លោកបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «មកទីនេះមក ហើយយើងនឹងជជែកគ្នាព្រោះខ្ញុំចង់ទះកំផ្លៀងអ្នក»។ លោក Duterte បានពន្យល់ថា លោកមិនពេញចិត្តចំពោះក្រុមអ្នករិះគន់លោកដែលបានផ្តល់យោបល់ណែនាំឲ្យលោកបញ្ឈប់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀន ហើយត្រឡប់ទៅសង់គ្លីនិកឬមណ្ឌលកែប្រែដូចប្រទេសដទៃទៀតផង។ តាមពិតទៅ សង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោករងការរិះគន់និងថ្កោលទោសយូរមកហើយពីសំណាក់ប្រទេសលោកខាងលិចជាពិសេសអាមេរិកនិងសហភាពអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែ តាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិ វាទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីសំណាក់ប្រជាជនហ្វីលីពីនខ្លួនឯងផ្ទាល់។ ដោយសារសង្គ្រាមបង្ហូរឈាមឈ្មួញគ្រឿងញៀននេះ ទំនាក់ទំនងរវាងហ្វីលីពីន និងសហភាពអឺរ៉ុបបានធ្លាក់ចុះខ្លាំង ហើយលោក Duterte ខ្លួនឯងក៏មិនបានទប់មាត់ មិនរិះគន់សហភាពអឺរ៉ុបដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន លោកបានជេរប្រទេចសហភាពអឺរ៉ុប ក្រោយពេលសហភាពអឺរ៉ុបនេះបានហៅគោលនយោបាយលោកថា ជាការអនុវត្តគោលឆ្កួតឡប់។ កាលពីខែមីនា សហភាពអឺរ៉ុបបានចេញដំណោះស្រាយថ្កោលទោសការសម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការនៅហ្វីលពីនក្រោមរជ្ជកាលលោក Duterte ផងដែរ។ ឆ្លើយតបការថ្កោលទោសនេះ លោក Duterte មិនត្រឹមតែចោទ សហភាពអឺរ៉ុបថាលូកលាន់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះទេ តែលោកបានគំរាមព្យួរកអ្នករិះគន់លោករាប់ទាំងមន្ត្រីសភាពអឺរ៉ុបផង។ នៅសប្តាហ៍នេះ តំណាងសហភាពអឺរ៉ុប Franz Jessen បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីលបន្តអនុវត្តគោលការណ៍នីតិរដ្ឋ និងធានាឲ្យបាននូវការគោរពសិទ្ធិមនុស្សផងដែរ បើមិនដូច្នេះទេហ្វីលីពីនអាចនឹងបាត់បង់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបហើយ។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា ចាប់ពីពេលដែលលោក Duterte ឡើងកាន់តំណែងនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៦ មកសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោកឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់ច្រើនជាង ៨ពាន់នាក់ក្នុងនោះមានអ្នកស្លាប់ដោយសារការបង្ក្រាបរបស់ប៉ូលិស និង ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1784.txt	បងធំអាស៊ាន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងអូស្ត្រាលី បានសម្រេចស្ដារទំនាក់ទំនងយោធាឡើងវិញ បន្ទាប់ពីកាត់ផ្ដាច់ដោយឯកតោភាគីពីសំណាក់ឥណ្ឌូណេស៊ីីកាលពីខែមករា ក្រោយរកឃើញថាមានការប្រមាថមកលើមុខមាត់ឥណ្នូណេស៊ីនៅឯជំរំហ្វឹកហ្វឺនរួមគ្នា។ ការស្ដារទំនាក់ទំនងយោធានេះ ធ្វើឡើងក្នុងទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ នៅអូស្ត្រាលី។	ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ បានទៅដល់អូស្ត្រាលីកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកទី១ ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋចាប់តាំងពីការឈ្នះឆ្នោតក្នុងឆ្នាំ២០១៤ មកនោះ។ ទស្សនកិច្ចដែលមើលឃើញថា ជាការពង្រឹងទំនាក់ទំំនងទ្វេភាគីនោះ ក៏ឈានដល់ការសម្រួលទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកយោធា ដែលកាត់ផ្ដាច់កាលពីខែមករា។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី Malcolm Turnbull បានប្រកាសពីការស្ដារទំនាក់ទំនងយោធាក្នុងសន្និសីទកាសែតរួមគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីក្នុងទីក្រុង Sydney នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ។ បើតាមទីភ្នា្ក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី បាននិយាយថា លោកប្រធានាធិបតិ វីដូដូ និងរូបលោក យល់ព្រមស្ដារទាំងស្រុងនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា ការផ្លាស់ប្ដូរការហ្វឹកហាត់ និងសកម្មភាពយោធាទ្វេភាគី។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក វីដូដូ ធ្វើឡើងជិតខែក្រោយឥណ្ឌូណេស៊ីផ្ដាច់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយអូស្ត្រាលី។ បន្ទាប់ពីកើតហេតុនេះ ប្រមុខកងទ័ពអូស្ត្រាលី ក៏បានមកសុំទោសសមភាគីឥណ្ឌូណេស៊ីដោយផ្ទាល់ក្នុងខែកុម្ភៈ។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិរបស់ប្រទេសទាំងពីររួមមាន ការហ្វឹកហាត់រួមគ្នា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើភេរវកម្ម រហូតដល់ការល្បាតតាមព្រំដែនរួមគ្នាជាដើម។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតដដែល មេដឹកនាំទាំងពីរសុទ្ធតែបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ លោកប្រធានាធិបតី វីដូដូ និយាយថា ទំនាក់ទំនងអូស្ត្រាលី និងឥណ្ឌូណេស៊ី អាចរឹងមាំបាន លុះត្រាភាគីទាំងពីរគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងដែលផ្ដល់ប្រយោជន៍ឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ នៅមុនទស្សនកិច្ចទៅកាន់អូស្ត្រាលី លោកប្រធានាធិបតី វីដូដូ បែរជាលើកឡើងសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលកំពុងមានជម្លោះជាមួយចិន។ លោកបានប្រាប់កាសែតអូស្ត្រាលីថា លោកចង់ឃើញការល្បាតរួមគ្នារវាងឥណ្ឌូណេស៊ី និងអូស្ត្រាលីនៅតំបន់នោះ ក្នុងករណីដែលសកម្មភាពនេះមិនមែនជាការបញ្ឆេះកម្ដៅជម្លោះឲ្យកាន់តែខ្លាំង។ យ៉ាងណាក្ដី ទាំងលោក វីដូដូ និងលោក Turnbull ក៏បានបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីបន្ថែមថា ក្នុងនាមជាប្រទេសសមុទ្រដូចគ្នា និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម អូស្ត្រាលី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ជាដៃគូដែលមានផលប្រយោជន៍ស្រដៀងគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1785.txt	ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន NPR ក្រោយជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Rex Tillerson រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក Vivian Balakrishnan បានព្រមានថា ការបោះបង់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាស៊ាននឹងធ្វើឲ្យអាមេរិកបាត់បង់ឥទ្ធិពលនិងវិបុលភាពរបស់ខ្លួនក្នុងតំបន់។ ហើយការសម្រេចចិត្តរចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិករបស់អាមេរិកកន្លងមកក៏បានធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីខកចិត្តខ្លាំងដែរ។	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក Vivian Balakrishnan ជឿជាក់ថា ឥទ្ធិពលនិងវិបុលភាពអាមេរិកប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ នៅពេលដែលអាមេរិកផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាននោះ។ លោកលើកឡើងបែបនេះឆ្លើយតប អ្នកសម្ភាសរបស់សារព័ត៌មាន NPR ពេលសួរពាក់ព័ន្ធការបញ្ចប់សមាជិកភាពអាមេរិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) កន្លងមក។ លោក Vivian Balakrishnan បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិកនិងតំបន់អាស៊ានទាំងមូលសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ហើយអាស៊ាននេះជាតំបន់ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ឲ្យអាមេរិកច្រើនទៀត។ ប៉ុន្តែអាមេរិកស្រាប់តែ បោះបង់ចោលតំបន់ដែលស្វាគមន៍ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ស្វាគមន៍ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ស្វាគមន៍ប្រជាជនអាមេរិក ហើយអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះវាជាកន្លែងដែលផ្តល់ផ្តល់ឱកាសច្រើនដល់អាមេរិកទាញយកប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្មនោះ។ ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិកនិងអាស៊ានដែលមានប្រជាជនដល់ទៅ៦៣០លាននាក់នោះធំធេងមែនទែន ហើយអ្វីដែលសំខាន់អាមេរិកបានវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់ច្រើនជាងទំហំវិនិយោគចិន, ជប៉ុន និងឥណ្ឌាបូកបញ្ជូលគ្នាទៅទៀត។ ក្រោយស្បថចូលកាន់តំណែងភ្លាមនៅចុងខែមករា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេចបញ្ចប់សមាជិកភាពអាមេរិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងស្តង់ដាមាសភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) ដែលមានភាគី ១២ ក្នុងនោះមានរដ្ឋអាស៊ានចំនួន៤ផង។ ការសម្រេចចិត្តនេះធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសអាស៊ានដែលរំពឹងលើអាមេរិកដូចជាសិង្ហបុរីនេះខកចិត្តខ្លាំង និងបារម្ភពីអនាគតនៃទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចមួយនេះជាមួយតំបន់អាស៊ានផង។ ក្នុងបទសម្ភាសនេះ ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីបានព្រលយថា សិង្ហបុរី ពិតជាខកចិត្តចំពោះអាមេរិកដែលបោះបង់ចោលកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះមែន។ «ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ យើងពិតជាខកចិត្តណាស់។ យើងខកចិត្តដែលអាមេរិកដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក។ យើងឃើញថាវាជាឱកាសមួយសម្រាប់សមាហរណកម្មមសេដ្ឋកិច្ច។ យើងមើលឃើញថា វាជាអ្វីដែលបញ្ជាក់ពីគោលជំហរអាមេរិកក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយតំបន់ក្នុងរយៈពេល ៧០ឆ្នាំមកហើយ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាកិច្ចព្រមព្រៀងស្តង់ដាខ្ពស់ ដែលពឹងផ្អែកលើកគោលការណ៍ទីផ្សារសេរី, ពាណិជ្ជកម្មស្មោះត្រង់ ត្រឹមត្រូវ គិតគូរពីកម្មសិទ្ធិបញ្ញា, ស្តង់ដាការងារ និងគិតបានដិតដល់ពីការការពារបរិស្ថានជាដើម»។នេះជាការពន្យល់បន្ថែមរបស់លោក លោក Vivian Balakrishnan ។ ថ្វីបើសិង្ហបុរីខកចិត្តក៏ដោយ សិង្ហបុរីនៅមានជំនឿថា អាមេរិកនឹងអាចគិតឡើងវិញនិងបន្តកសាងចំណងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយអាស៊ានឲ្យកាន់តែរឹងមាំថែមទៀតនៅពេលខាងមុខ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះគេឃើញមានសញ្ញាវិជ្ជមានពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលពាក់ព័ន្ធការបន្តទំនាក់ទំនងជាមួយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍កាលពីចុងខែមេសាកន្លងទៅ លោក Mike Pence អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានប្រកាសថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។លោកនឹងទៅវៀតណាមដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC) និងបន្តមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំសំខាន់ពីរទៀតនៅហ្វីលីពីនមានដូចជាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ានិងកិច្ចប្រជុំអាស៊ានអាមេរិក។ វត្តមានលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជម្រះមន្ទិលសង្ស័យខ្លះៗថា អាមេរិកមិនអាចបោះបង់ចោលតំបន់អាស៊ានឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1786.txt	សហព័ន្ធគ្រូពេទ្យហូឡង់ បានវាយតម្លៃថា វាជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបាននោះឡើយ ទាក់ទងនឹងគម្រោងច្បាប់ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យមានជំនួយក្នុងការធ្វើអត្តឃាត (សុមរណៈ) សម្រាប់មនុស្សវ័យចំណាស់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់គេហរទំព័រ Sciences et Avenir រួមជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។	បន្ទាប់ពីបែលហ្ស៊ិក កាលពីឆ្នាំ២០០២ ហូឡង់ បានក្លាយជាប្រទេសបន្ទាប់ដែលផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ចំពោះសុមរណៈ (ការស្លាប់ដោយស្រួល) សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានសភាពឈឺចាប់ខ្លាំង ពិបាកទ្រាំ និងគ្មានសង្ឃឹមថា អាចជាសះស្បើយ។ កាលពីពេលថ្មីនេះ រដ្ឋាភិបាលហូឡង់ក៏ចង់ឲ្យមានការអនុញ្ញាតបែបនេះ ដល់ចាស់ជរាផងដែរ។ តាមរយៈលិខិតមួយផ្ញើរួមគ្នាទៅកាន់សភា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងយុត្តិធម៌ហូឡង់ មនុស្ស គិតចង់បញ្ចប់ជីវិតខ្លួន បន្ទាប់ពីមានការពិចារណាយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត រួមទាំងហេតុផលដ៏សមរម្យ អាចទទួលបានជំនួយក្នុងការធ្វើអត្តឃាតប្រកបដោយកិត្តិយស។ សម្រាប់សហព័ន្ធពេទ្យហូឡង់ ទង្វើបែបនេះមិនអាចទទួលយកបាននោះឡើយ។ ក្រុមការងារលើកកម្ពស់វិជ្ជាជីវៈពេទ្យហូឡង់ KNMG បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃពុធកន្លងមក ថា គ្រប់ហេតុផលទាំងអស់ គឺមិនទទួលយកបាននោះឡើយ។ សហព័ន្ធពេទ្យហូឡង់ ដែលមានសមាជិកប្រមាណ៥៩០០០នាក់ គម្រោងច្បាប់ស្តីពីការផ្តល់ជំនួយក្នុងការធ្វើអត្តឃាត បានក្លាយជាកត្តាដែលជំរុញឲ្យមនុស្សចាស់ចង់ធ្វើអត្តឃាត ដោយសារពួកគេមានអារម្មណ៍ថា គ្មានសុវត្ថិភាព និងគ្មានការផ្តល់តម្លៃពីសង្គម។ KNMG បានស្នើដល់គណបក្សនយោបាយធំៗទាំង៤នៅហូឡង់ ឲ្យមានការពិភាក្សាឲ្យបានដិតដល់លើករណីនេះ។ គណបក្សសេរីនិយម VVD របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីផុតអណត្តិ Mark Rutt បក្ស D66 និងបក្ស GroenLinks បានបង្ហាញជំហរគាំទ្រគម្រោងច្បាប់ ខណៈបក្ស Christian Democratic Appeal (CDA) បានសម្តែងការប្រឆាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1787.txt	លោក Emmanuel Macron បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំង មានប្រវត្តិស្នេហាដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧ លោកបានរៀបការជាមួយអ្នកស្រី Brigitte Trongneux អតីតគ្រូបង្រៀនរបស់ខ្លួន ដែលមានអាយុលើសរហូតដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នលោក Macron មានអាយុ៣៩ឆ្នាំ រីឯអ្នកស្រី Brigitte Macron មានអាយុឈានដល់៦៤ឆ្នាំ។	នាអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៣ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានបង្រៀននៅសាលា La Providence d’Amiens ដោយនៅពេលនោះ លោក Emmanuel Macron ជាសិស្សម្នាក់ដែលមានអាយុត្រឹម១៥ឆ្នាំ។ យោងតាមការផ្សាយរបស់ Paris Match គ្រូ និងសិស្សទាំងពីររូបនេះ ចាប់ផ្តើមជិតស្និទ្ធគ្នា រួមគ្នាសរសេររឿងល្ខោនរៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រ។ តាមពិតទៅ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយលោក Andre Louis Auziere ដែលជាធនាគារិកម្នាក់ កាលពីឆ្នាំ១៩៧៤ ហើយបង្កើតកូនបាន៣នាក់ ។ ក្នុងចំណោមកូនទាំង៣របស់អ្នកស្រី Brigitte មានកូនច្បង Sebastien អាយុបងលោក Macron ២ឆ្នាំ Laurence អាយុស្មើលោក Macron និងជាអតីតមិត្តរួមថ្នាក់ និងកូនទី៣ឈ្មោះ Tiphaine កើតនៅឆ្នាំ១៩៨៤ ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី Brigitte មានចៅ៧នាក់ដែលជាចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយស្វាមីមុន។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានចែកផ្លូវពីលោក Andre Louis Auziere ។ អ្នកស្រី Brigitte និងលោក Macron បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្នានៅតំបន់ Touquet កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧ ដោយពេលនោះ លោក Macron ជាមន្ត្រីអធិការកិច្ចផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ មុននឹងប្រឡូកឈានចូលឆាកនយោបាយ។ ដំបូងឡើយ ស្នេហាលោក Macron និង Brigitte មិនទទួលបានពរជ័យពីឪពុកម្តាយទាំងសងខាងនោះឡើយ ដោយសារបញ្ហាគន្លាតអាយុខុសគ្នារហូតដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ។ Paris Match បានលើកឡើងថា អ្នកស្រី Brigitte បានលាឈប់ពីការងារបង្រៀននៅឆ្នាំ២០១៥ ដើម្បីជ្រោមជ្រែងស្វាមីក្នុងការបង្កើតចលនា En marche! ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំង។ កូនស្រីពៅរបស់អ្នកស្រី Brigitte ក៏បានចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតសម្រាប់លោក Macron ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1788.txt	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterteនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីនៅខែឧសភាខាងមុខនេះ។ ការពង្រឹងចំណងការទូតនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវាងប្រទេសទាំងពីរជាប្រធានបទស្នូល ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ក៏សំឡឹងឃើញនាវាមុជទឹករបស់រុស្ស៊ីផងដែរ ព្រោះហ្វីលីពីនចង់ពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ខ្លួនឲ្យកាន់តែខ្លាំង។	ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីរវាងហ្វីលីពីនជាមួយរុស្ស៊ីជាអ្វីដែលប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ចង់បានក្រោយពេលដែលលោក ឡើងកាន់តំណែងនាខែមិថុនាឆ្នាំ ២០១៦។ នៅថ្ងៃ ២៥ ខែឧសភាខាងមុខនេះលោកនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីជាផ្លូវការដើម្បត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler លោក Duterte នឹងជជែកពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ពីប្រធានបទច្រើនក្នុងនោះមានពាណិជ្ជកម្ម, សេដ្ឋកិច្ច, សន្តិសុខនិងការពារជាតិដើមផង។ លោក Duterte កន្លងមកមិនបានទាត់ចោលការបង្កើតសម្ព័ន្ធយោធាជាមួយរុស្ស៊ីឡើយ ហើយលោកក៏ត្រៀមបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរដែរ។ ជារួម រុស្ស៊ី និងហ្វីលីពីន មានទំនាក់ទំនងយោធាតិចតួចប៉ុណ្ណោះកាលពីមុន។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលដែលលោក Duterte ទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី លោកនឹងអាចចុះកិច្ចព្រមព្រៀងយោធាមួយផង។ ពាក់ព័ន្ធដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Duterte នៅពេលខាងមុខនេះ រុស្ស៊ីកំពុងរៀបចំខ្លួនទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចផង និងកំណត់ឲ្យបានជាមុនចំពោះវិស័យអាទិភាពដែលភាគីត្រូវពង្រឹងបន្ថែមនៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំប្រទេសហ្វីលីពីន Igor Anatolyevich Khovaev បានឲ្យដឹងថារុស្ស៊ីត្រៀមលក្ខណៈដើម្បីជួយហ្វីលីពីនលើវិស័យជាច្រើនក្នុងនោះមានវិស័យសន្តិសុខ, លក់អាវុធ និង សមយុទ្ធយោធាជាដើមផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ហ្វីលីពីនចាប់អារម្មណ៍អាវុធរបស់រុស្ស៊ីក្នុងនោះមានទាំងនាវាមុជទឹកផងដែរ។ កាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៦ លោកDuterte បានបញ្ជាក់ថា ហ្វីលីពីនត្រៀមលក្ខណៈចរចាទិញសព្វាវុធពីរុស្ស៊ី ប្រសិនបើមានលុយច្រើន ហើយរុស្ស៊ីក៏លែងចង់បានអាវុធពីអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធខ្លូនដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana បានលើកឡើងថា ភាគីរុស្ស៊ីស្វាគមន៍លក់អាវុធឲ្យហ្វីលីពីន ប៉ុន្តែគម្រោងទិញអាវុធនេះនឹងត្រូវសិក្សាដោយប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត។ លោកបានបង្ហើបថា អាវុធដែលហ្វីលីពីនចង់បានមុនគេគឺ កាំភ្លើង និងយន្តហោះដ្រូន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1789.txt	រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីបានសម្រេចបណ្តេញឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងលោក Kang Chol ចេញពីប្រទេសរបស់ខ្លួន។ ការបណ្តេញចេញនេះធ្វើឡើងដោយសារមន្ត្រីទូតខាងលើមិនព្រមចូលជួបមន្ត្រីទូតម៉ាឡេស៊ីតាមការកោះហៅមកសាកសួរពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងឃាតកម្មបងប្រុសលោក គីម ជុងអ៊ុន លោក Kim Jong Nam នោះ។	ចុងក្រោយ ម៉ាឡេស៊ីបានសម្រេចបណ្តេញឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងលោក Kang Chol ចេញពីប្រទេសរបស់ខ្លួន ក្រោយពេលមន្ត្រីទូតរូបនេះមិនព្រមចូលខ្លួនមកបំភ្លឺតាមការកោះហៅរបស់ក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ីនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រសួងការបទេសម៉ាឡេស៊ីបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានប្រកាសដាក់លោក Kang Chol ជាមនុស្សមិនគួរទទួលស្វាគមន៍ ហើយផ្តល់ពេលវេលាឲ្យលោក ៤៨ម៉ោងដើម្បីរៀបចំខ្លួនចាកចេញពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ហើយកំណត់ទូតបណ្តេញចេញនេះត្រូវបានផ្ញើទៅកាន់ស្ថានទូតរួចរាល់ហើយដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី Anifah Aman ថ្លែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា៖« លោក Kang Chol មានពេលវេលា ៤៨ ម៉ោងពោលគឺរាប់ចាប់ពីម៉ោង ៦ ល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍ទី ៤មីនា ដើម្បីចាកចេញពីម៉ាឡេស៊ី»។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ម៉ាឡេស៊ីបានកោះហៅលោក Kang Chol ឲ្យមកជួបជាមួយអគ្គលេខាធិការរងទទួលបន្ទុកកិច្ចការទ្វេភាគីនៃក្រសួងការបរទេសលោក Raja Nushirwan Zainal Abidin នៅល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍។ ប៉ុន្តែឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងមិនព្រមចូលទៅបំភ្លឺតាមការកោះហៅរបស់ក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ីឡើយ។ ស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងមិនបញ្ជូនសូម្បីតែមន្ត្រីតំណាងលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតមកបំភ្លឺតាមការស្នើសុំនេះ។ តាមពិតទៅ រឿងរ៉ាវដែលនៅពីក្រោយការប្រឈមមុខគ្នាផ្នែការទូតរហូតដល់ថ្នាក់កោះហៅទូតចូលបំភ្លឺនេះ និងបណ្តេញទូតចេញនេះគឺពាក់ព័ន្ធករណីឃាតកម្មលោក Kim Jong Nam កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុន។ ម៉ាឡេស៊ីក្តៅស្លឹកត្រចៀកខ្លាំងនៅពេលដែលកូរ៉េខាងជើងបន្តចោទប្រកាន់ខ្លួនថា ខ្លូននេះចូលដៃចូលជើងជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីបន្ទោសកូរ៉េខាងជើងពាក់ព័ន្ធករណីឃាតកម្មលោក Kim Jong Nam។ ហើយកូរ៉េខាងជើងនេះទៀតសោតក៏បានចាត់ទុកការស៊ើបអង្កេតរបស់អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីជាសកម្មភាពជំរុញដោយនយោបាយ និងមិនគួរឲ្យជឿទុកចិត្តឡើយ។ មុនត្រូវគេបណ្តេញចេញ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងខាងលើបានអះអាងច្បាស់ថា ក្រុងព្យុងយ៉ាងមិនទទួលយកលទ្ធផលរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតរបស់ម៉ាឡេស៊ីជាដាច់ខាតព្រោះការស៊ើបអង្កេតធ្វើឡើងដោយគ្មានវត្តមានមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ មន្ត្រីរូបនេះទាមទារឲ្យម៉ាឡេស៊ីផ្ទេរសាកសពលោក Kim Jong Nam ទៅស្ថានទូតខ្លួនទៀត។ បើតាមក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី មុនសម្រេចកោះហៅឲ្យមន្ត្រីទូតនេះចូលបំភ្លឺ កាលពីថ្ងៃអង្គារខ្លួនបានទាមទារឲ្យមានការសុំអភ័យទោសពីសំណាក់ទូតកូរ៉េខាងជើងដែរចំពោះការចោទប្រកាន់នេះ។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងមិនអើពើឡើយ។ ជិតបួនថ្ងៃទៅហើយ ដោយមិនមានការឆ្លើយតបពីកូរ៉េខាងជើង ម៉ាឡេស៊ីក៏សម្រេចចាត់វិធានការក្តៅតបតកូរ៉េខាងជើងតែម្តង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_179.txt	ប្រេសិតអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) ប្រចាំនៅស៊ីរី លោក Geir Pedersen បានព្រមានក្នុងថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ថាជម្លោះនៅស៊ីរី គឺមិនទាន់រលត់ផុតនោះទេ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលលោក Bashar al-Assad បានដួលរលំទៅហើយក្ដី។ នេះដោយសារ ការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធរវាងក្រុមកងទ័ពជាតិស៊ីរី(SNA) និងក្រុមកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី(SDF) នៅតែបន្ត។	ថ្វីដ្បិតតែរដ្ឋាភិបាលលោកBashar al-Assad បានដួលរលំ ហើយរដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល បានចូលមកជំនួសក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបេសកជនពិសេស UN ប្រចាំនៅស៊ីរី លោក Geir Pedersen បានព្រមានពីការបន្តនៃជម្លោះក្រុមប្រដាប់អាវុធ នៅស៊ីរី។ បេសកជនពិសេស UN ប្រចាំស៊ីរីរូបនេះ បានបញ្ជាក់នៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UNSC) ក្នុងថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ អំពីជម្លោះកើតឡើងនៅស៊ីរីក្នុងរយៈពេល២សប្ដាហ៍ចុងក្រោយរវាងក្រុមកងទ័ពជាតិស៊ីរី(SNA) និងក្រុមកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី(SDF)។ «បទឈប់បាញ់រយៈពេល៥ថ្ងៃ បានបញ្ចប់ ហើយខ្ញុំមានក្ដីបារម្ភជាខ្លាំងទៅលើររបាយការណ៍ស្ដីពីភាពតានតឹងផ្នែកយោធា។ ភាពតានតឹងនេះ អាចនឹងបង្កមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរ»។ លោក Pedersen បានបង្ហាញក្ដីកង្វល់បែបនេះ ទាក់ទិនលើជម្លោះរវាងក្រុមទាំង២។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្រុមប្រយុទ្ធ SNA គាំទ្រដោយតួគី ចំណែកក្រុមប្រយុទ្ធ SDF ជាក្រុមដឹកនាំដោយពួកជនជាតិ ឃឺដ ដែលគាំទ្រដោយអាម៉េរិក។ សប្ដាហ៍មុន ក្រុម SNA បានដណ្ដើមភាគខាងជើងទីក្រុង Manbij ពីក្រុម SDF។ មេបញ្ជាការក្រុម SDF លោក Mazloum Abdi នៅថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ពីគម្រោងដាក់សំណើបង្កើតតំបន់គ្មានអាវុធក្នុងភាគខាងជើងទីក្រុង Kobane ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានការឆ្លើយតបពីភាគីតួគីយេ, ក្រុម SNA និងអាម៉េរិក។ លោក Pedersen បានទទូចក្នុង UNSC ឱ្យអុីសា្រអែល ប្រញ៉ាប់បញ្ឈប់សកម្មភាពតាំងទីលំនៅ និងបំពានលើទឹកដី Golan Height របស់ស៊ីរី។ បន្ថែមពីនេះ លោក ក៏បានគាំទ្រឱ្យបញ្ចប់ទណ្ឌកម្មដែលមានលើស៊ីរី ដើម្បីជួយប្រទេសនេះ។ លោកស្រី Linda Thomas-Greenfield ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានសាទរចំពោះការបញ្ចប់របបលោក Assad នៅស៊ីរី ប៉ុន្តែនៅមានក្ដីកង្វល់លើការងើបឡើងវិញនៃក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម ដូចជាក្រុមភេវរកម្ម ISIS ជាដើម។ ខណៈកំពុងជួបរបត់នយោបាយថ្មី ស៊ីរី ក៏កំពុងជួបវិបត្តិអាហារផងដែរ។ ប្រធានផ្នែកមនុស្សធម៌ UN លោក Tom Fletcher បានអះអាងថា មនុស្ស១៣លាននាក់ កំពុងជួបកង្វះស្បឿង ខណៈដែលពលរដ្ឋជាង១លាននាក់ បានជម្លៀសនៅស៊ីរី។ ហើយជម្លោះ នឹងបង្កឱ្យបញ្ហានេះកាន់តែអាក្រក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1790.txt	មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ ឧត្តមសេនីយ៍ Adrian Bradshaw បានផ្ញើសារព្រមានទៅឲ្យរុស្ស៊ី ដែលកំពុងក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃការចោទប្រកាន់ថាបានលូកដៃចូលកិច្ចការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ។ មេបញ្ជាការរូបនេះ បានគំរាមថា សកម្មភាពកកកូរកកាយផ្ទៃក្នុងអាមេរិក អាចត្រូវបានចាត់ទុកជាការប្រកាសសង្គ្រាមបាន ព្រោះការវាយប្រហារលើអាមេរិក ក៏ជាការវាយប្រហារលើណាតូ ដែលអាចត្រូវបានឆ្លើយតបដោយយោធាមិនខានឡើយ។	រឿងរ៉ាវការចោទប្រកាន់លើរុស្ស៊ីថាបានលូកលាន់កិច្ចការបោះឆ្នោតអាមេរិក នៅមិនទាន់ចប់នៅឡើយទេ ដោយអ្នកនយោបាយនៅអាមេរិកឯណោះ កំពុងស្វះស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីឈានដល់ការបើកការស៊ើបអង្កេតមួយលើរឿងនេះ។ ចំណែកសម្ព័ន្ធយោធាណាតូវិញ ក៏មិននៅស្ងៀមដែរ ដោយបាននិយាយជាចំហថា ការលូកដៃរបស់រុស្ស៊ី អាចជាសកម្មភាពប្រកាសសង្គ្រាមបាន និងព្រមានលទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់កងទ័ពទៀតផង។ មេបញ្ជាការរងកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រចាំអឺរ៉ុប លោកឧត្តមសេនីយ៍ Adrian Bradshaw និយាយថា យុទ្ធនាការផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតពេញពិភពលោកពីសំណាក់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានដូចជា Sputnik News និង Russia Today អាចត្រូវចាត់បញ្ចូលក្នុងនិយមន័យសង្គ្រាមរបស់ណាតូបាន។ លោកឧត្តមសេនីយ៍និយាយបែបនេះ ក្នុងកិច្ចសម្ភាជាមួយសារព័ត៌មាន The Times ដែលចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិនា។ បើយោងតាមសន្ធិសញ្ញាណាតូ ការវាយប្រហារលើសមាជិកមួយ ឬច្រើនរបស់ណាតូ គឺជាការវាយប្រហារលើសម្ព័ន្ធយោធានេះទាំងមូល ដែលសមាជិកទាំងអស់ ត្រូវចាត់វិធានការចាំបាច់ដើម្បីការពារគ្នាទៅវិញទៅមក។ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍកាន់តែជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យានារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ឬផ្កាយរណប ក៏ត្រូវបានណាតូរួមបញ្ចូលជាប្រភេទនៃការធ្វើសង្គ្រាមដូចការធ្វើសង្គ្រាមផ្លូវគោក អាកាស និងជើងទឹកដែរ។ មេបញ្ជាការជនជាតិអង់គ្លេសដដែលនេះ បញ្ជាក់ថា វាជារឿងពិបាកណាស់ដែលសង្គ្រាមថ្ងៃអនាគតមិនរួមបញ្ចូលសង្គ្រាមអនឡាញនោះ។ ដោយសារការវិវត្តបែបនេះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Bradshaw ក៏បន្ថែមថា ណាតូ ចាំបាច់បង្វែរការចាប់អារម្មណ៍របស់ខ្លួន សំដៅរកទីតាំងដែលមានសកម្មភាពគំរាមកំហែងដើម្បីការពារខ្លួន។ ការលើកឡើងរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ Bradshaw ធ្វើឡើងចំពេលដែលស្ថានការណ៍នយោបាយរបស់អាមេរិក កំពុងញាំញីដោយរឿងអាស្រូវទាក់ទងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ជាច្រើននាក់ កំពុងរកការចោទប្រកាន់ថាបានលួចទាក់ទងជាមួយមន្ត្រីរុស្ស៊ី។ លោក Michael Flynn អស់តំណែជាទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ ដោយសាររឿងនេះ ហើយថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ និងកូនប្រសារលោក ត្រាំ ផ្ទាល់ ក៏មានឈ្មោះជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរុស្ស៊ីដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1791.txt	សេតវិមានអាមេរិក មិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានមកពីស្ថាប័នផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនចូលយកព័ត៌មានក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានប្រចាំសប្តាហ៍នៅថ្ងៃសុក្រទី ២៤កុម្ភៈ។ ស្ថាប័នសារព័ត៌មានដែលត្រូវគេហាមនោះមានដូចជា The New York Times, The Hill, Politico និងស្ថាប័នមួយចំនួនទៀតផង។ អ្នកសារព័ត៌មានបានពហិកាចូលយក ព័ត៌មានដើម្បីប្រឆាំងសកម្មភាពមិនគប្បីរបស់សេតវិមានអាមេរិកនេះ។	នៅចុងសប្តាហ៍ សន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Sean Spicer ត្រូវរៀបចំឡើងដូចសព្វមួយដង តែសប្តាហ៍នេះ សេតវិមានបាន ជ្រើសរើសយកតែអ្នកសារព័ត៌មានមកពីស្ថាប័នមួយចំនួនចូលយក ស្តាប់និងព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះ។ ការសម្រេចបែបនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិកបន្តចោទប្រកាន់ថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងជាសត្រូវរបស់ប្រជាជនអាមេរិកផងដែរ។ សារព័ត៌មាន The Hill ដែលមានស្ថិតក្នុងបញ្ជីស្ថាប័នដែលសេតវិមានមិនឲ្យចូលយកព័ត៌មានដែរនោះ បានផ្សាយថា ស្ថាប័នព័ត៌មានជាច្រើនដែលត្រូវបានគេហាម។ ក្នុងចំណោមនោះមានដូចជា New York Times, The Hill, Politico, BuzzFeed, the Daily Mail, BBC, the Los Angeles Times, the New York Daily News រួមទាំងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតូចៗផ្សេងទៀតដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ស្ថាប័នព័ត៌មានធំៗមួយចំនួន ដូចជា ABC, CBS, NBC, Fox, Reuters, Bloomberg, the Wall Street Journal និង McClatchy។ ចំណែកទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP និងទស្សនាវដ្តី Time ត្រូវបានគេអនុញ្ញាតឲ្យចូលយកព័ត៌មានដែរ ប៉ុន្តែស្ថាប័នទាំងពីរនេះធ្វើពហិការដើម្បីជំទាស់ការសម្រេចរបស់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ និងដើម្បីបង្ហាញសាមគ្គីភាពជាមួយបណ្តាអ្នកសារព័ត៌មានដែលត្រូវគេហាមឃាត់។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ សមាគមអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានសេតវិមានអាមេរិកបានរិះគន់ការសម្រេចរបស់សេតវិមាននេះខ្លាំងៗ។ គេបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយបញ្ជាក់ថា៖« សមាគមយើងតវ៉ាដាច់ខាតចំពោះការសម្រេចរបស់សេតវិមាន។ យើងជំរុញឲ្យស្ថាប័នព័ត៌មានដែលអាចចូលយកព័ត៌មានបានជួយចែករម្លែករាល់របាយការណ៍ឬព័ត៌មានទាំងឡាយណាដែលខ្លួនទទួលបានជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានដែលត្រូវគេហាម។ ខាងស្ថាប័នយើងនឹងបន្តជជែកពិភាក្សាជាមួយខាងសេតវិមានទៀតនៅពេលឆាប់ៗនេះ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ខាងសេតវិមានបានទាត់ចោលព័ត៌មានដែលថា ខ្លួនហាមអ្នកសារព័ត៌មានចូលយកព័ត៌មាន។ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន Stephanie Grisham ឆ្លើយតបថា ការហាមឃាត់អ្នកសារព័ត៌មានជារឿងមិនពិតោះឡើយ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីផ្ទាល់លោក Sean Spicer បានថ្លែងថា អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់សុទ្ធតែមានឱកាសចូលយកព័ត៌មានរួមគ្នា។ ហើយលោកបានបញ្ជាក់ថា សេតវិមានក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំបើកចំហសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានខ្លាំងជាងរដ្ឋបាលមុនៗទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1792.txt	ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោកហ្សង់ ក្លូតចាំងកឺ (Jean Claude Juncker) បានថ្លែងផ្លែផ្កាដាក់ឲ្យអង់គ្លេសដែលកំពុងចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបថា លោកត្រូវថ្លែងសុន្ទរកថាជាភាសាបារាំង ដោយសារភាសាអង់គ្លេសកាន់តែអស់សំខាន់ហើយ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សហភាពអឺរ៉ុបរូបនេះនិយាយបែបនេះ ក្រោយពេលសង្គ្រាមពាក្យសម្តីរវាងសហភាពអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសផ្ទុះឡើងខ្លាំងជុំវិញការចរចាចាកចេញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនិងការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិខាងមុខ។	«ភាសាអង់គ្លេសកំពុងបាត់បង់សារសំខាន់ហើយ»។ នេះជាសម្តីរបស់ប្រមុខគណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោក ហ្សង់ ក្លូតចាំងកឺ មុនពេលលោកថ្លែងសុន្ទរកថាមួយជាភាសាបារាំងនៅប្រទេសអ៊ីតាលីពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសហភាពអឺរ៉ុប។ លោកលើកឡើងបែបនេះ បន្ទាប់ពីមានការទិតៀននិងចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងសហភាពអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសពាក់ព័ន្ធការចាកចេញរបស់អង់គ្លេសពីសហភាពអឺរ៉ុបតែម្តង។ យោងតាមសារព័ត៌មាន BBC លោក ចាំងកឺ បានពន្យល់ពីមូលហេតុដែលលោកត្រូវជ្រើសរើសយកភាសាបារាំងពេលថ្លែងសុន្ទរកដោយនិយាយដូច្នេះថា៖«យឺតៗប៉ុន្តែប្រាកដណាស់ថា ភាសាអង់គ្លេសកំពុងតែបាត់បង់សារសំខាន់របស់ខ្លួននៅអឺរ៉ុប ហើយណាមួយវាក៏ដោយសារបារាំងកំពុងត្រៀមបោះឆ្នោតផង»។ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អឺរ៉ុបរូបនេះនិយាយឌឺដងឲ្យអង់គ្លេសរឿងភាសាអង់គ្លេសនេះ អ្នកចូលរួមបានសើចហ៊ោរ ហើយនាំគ្នាទះដៃគាំទ្រលោកខ្លាំងថែមទៀត។ បន្ទាប់មកលោកបានបញ្ជាក់ផងដែរពីដំណើរការនៃការចរចាជាមួយអង់គ្លេស ហើយលោកសង្កត់ធ្ងន់ជាថ្មីថាអឺរ៉ុបមិនមែនជាអ្នកបោះបង់អង់គ្លេសឡើយ។ «យើងនឹងបន្តចរចាជាមួយមិត្តអង់គ្លេសរបស់យើងឲ្យបានត្រឹមត្រូវបំផុត ប៉ុន្តែយើងកុំភ្លេចថា វាមិនមែនសហភាពអឺរ៉ុបកំពុងបោះបង់អង់គ្លេសចោលឡើយ។ អង់គ្លេសឯណោះទេដែលកំពុងបោះបង់សហភាពអឺរ៉ុប។ វាធ្វើឲ្យគ្រប់យ៉ាងខុសប្លែកពីគ្នា»។ តាមពិតទៅការឌឺដងផ្លែផ្ការឿងភាសាអង់គ្លេសនេះកើតឡើងស្របពេលដែលអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសកំពុងជះកំហឹងដាក់គ្នាដោយប្រើប្រាស់សង្គ្រាមពាក្យសម្តីរួចទៅហើយ។ អង់គ្លេសបានចោទប្រកាន់អឺរ៉ុបម្តងជាពីរដងថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អឺរ៉ុបនេះកំពុង លូកលាន់ចូលក្នុងកិច្ចការអង់គ្លេសជាពិសេសការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិដែលនឹងមកដល់នៅខែមិថុនាខាងមុខនេះ។ លោកស្រីនាយកដ្ឋមន្ត្រី Theresa May ចោទសហភាពអឺរ៉ុបដោយសារតែកិច្ចសន្ទនាជាលក្ខណៈឯកជនរបស់លោកស្រីជាមួយលោក ចាំងកឺ ត្រូវបានគេទម្លាយចេញទៅឲ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ លោកស្រីកត់សម្គាល់ថា ការទម្លាយព័ត៌មាននេះ ធ្វើឲ្យគូបដិបក្ខនយោបាយដែលត្រូវប្រកួតជាមួយលោកស្រីនៅខែមិថុនាកើនឡើងប្រជាប្រិយភាពថែមទៀត។ បើតាមព័ត៌មានបែកធ្លាយចេញផ្សាយដោយទស្សនាវដ្តីអាល្លឺម៉ង់ Frankfurter Allgemeine កិច្ចសន្ទនារវាងលោក ចាំងកី និងលោកស្រី May ផ្តោតលើបញ្ហាច្រើនប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់លោកស្រី May ចង់ពន្លឿនការសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងមួយស្តីពីសិទ្ធិប្រជាជននៅត្រឹមខែមិថុនានេះ។ ប៉ុន្តែទោះជាបែបណាក្តី លោកចាំងកឺ បានបដិសេធសំណើរនេះដោយលោកបានយកឯកសារថតចម្លងនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មរវាងសហភាពអឺរ៉ុបជាមួយកាណាដានិង កិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបរបស់ប្រទេសក្រូអាស៊ីឲ្យលោកស្រី May មើលដើម្បីឲ្យលោកស្រីដឹងថា ការសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយៗវាលំបាកយ៉ាងណា។ ចំណែក ការចរចាផ្លូវការពាក់ព័ន្ធការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនេះនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមឡើងនៅក្រោយការបោះឆ្នោតអង់គ្លេសថ្ងៃ៨ ខែមិថុនាខាងមុខ។ លោកស្រី May សង្ឃឹមថា ការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិនេះនឹងជួយគណបក្សអភិរក្សរបស់លោកស្រី ឲ្យទទួលបានអាសនៈបន្ថែមនៅក្នុងសភា។ នេះ វាអាចអំណោយផលដល់ដំណើរការនៃការចរចាចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1793.txt	អតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនិងជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ចាប់ផ្តើមចេញមុខរិះគន់រដ្ឋបាលលោកដូណាល់ ត្រាំ ក្រោយរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់អស់ជាយូរក្រោយចាញ់ឆ្នោត។លោកស្រីបន្ទោសលោក ត្រាំ រឿងទាមទារកាត់លុយសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យការទូតដែលជានយោបាយស្នូលនៃការលើកស្ទួយឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅបរទេសនោះ។	ទំនងជាអត់ទ្រាំលែងបាន លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទិតៀនគម្រោងកាត់បន្ថយលុយសម្រាប់ក្រសួងការបទេសដែលស្នើឡើងដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ។ អាចថា លោកស្រី អាចធ្វើចិត្តឲ្យរឹងប៉ឹងបានឡើងវិញហើយ បន្ទាប់ពីចំណាយពេលវេលាក្នុងភាពស្ងៀមស្ងាត់មួយរយៈដោយបាក់ស្បាតព្រោះចាញ់ឆ្នោតនោះ។ ក្នុងវេទិកានៅសាកលវិទ្យាល័យ Georgetown អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ថ្លែងថា គោលបំណងកាត់បន្ថយហិរញ្ញវត្ថុទ្រទ្រង់ក្រសួងការបរទេសនិងជំនួយរបស់លោក ត្រាំជាកំហុសឆ្គងដ៏ធំមួយ។ «យើងកំពុងឃើញសញ្ញានៃការផ្លាស់ប្តូរដែលវាជាការប្រកាសអាសន្នសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា។ ការស្នើការលុយសម្រាប់វិស័យសុខាភិបាលអន្តរជាតិ, ជំនួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងវិស័យការទូតរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ននឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ត្រីនិងកុមារ ហើយវាក៏ជាកំហុសឆ្គងធំសម្រាប់ប្រទេសយើងដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី ហ៊ីឡារី ដែលស្រងសម្តីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ កាលពីខែមីនាកន្លងទៅ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញផែនការកាត់បន្ថយថវិកាជាតិដែលទ្រទ្រង់វិស័យការទូតអាមេរិករហូតដល់ ២៨ ភាគរយ ដែលវាបង្កឲ្យមនុស្សម្នាជាច្រើនព្រួយបារម្ភ។ ប៉ុន្តែទោះជាបែបនេះក្តី សភាអាមេរិកទាំងពីរជាន់នឹងសម្រេចចុងក្រោយលើការកំណត់ថវិកានេះ។ ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១៣ នេះបានផ្តល់យោបល់ថា រដ្ឋបាលថ្មីមិនគួរធ្វើបែបនេះទេព្រោះបញ្ហាពិភពលោកកើតឡើងច្រើនក្នុងនោះមានការបន្តកើនឡើងនៃចំនួនជនភៀសខ្លួនពិភពលោក ហើយវាមិនមែនជាបញ្ហានរណាម្នាក់ឡើយ។ វាជាបញ្ហារួមរបស់ពិភពលោក ហើយក្នុងនាមជាមហាអំណាចដែលមានការទទួលខុសត្រូវ អាមេរិកត្រូវខ្វាយខ្វល់ជួយដោះស្រាយ។ លោកស្រីពន្យល់ថា បច្ចុប្បន្នពិភពលោកប្រឈមបញ្ហាស្មុគស្មាននិងពាក់ព័ន្ធគ្នាទៅវិញទៅមក ដែលវាតម្រូវឲ្យមានការបន្តសកម្មភាពពហុភាគីដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមិនមែនផ្តោតតែលើបញ្ហាមួយឬពីរដែលជារឿងអាទិភាពឡើយ។ លោកស្រីបញ្ជាក់បន្ថែមដូច៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា រដ្ឋបាលថ្មីនឹងនៅបន្តការដឹកនាំពិភពលោកដើម្បីសន្តិភាពនិងសន្តសុខសកល។ នេះក៏ដោយសារពិភពលោកទាំងមូលនឹងបន្តដើរទៅមុខនិងធ្វើការរួមគ្នាដោយមានឬអាចគ្មានអាមេរិកផង»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1794.txt	ទីក្រុងធំៗរបស់អឺរ៉ុបដូចជាប៉ារីស, ព្រុចសែល និងនីស បានរងការវាយប្រហារជាញឹកញាប់ពីសំណាក់ក្រុមភេរវកម្មនាពេលកន្លងមក។ ដោយឡែកទីក្រុងឡុងដ៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេស មានស្ថានភាពស្ងប់ស្ងាត់ស្រួលជាងគេ និងមិនដែលរងការវាយប្រហារអ្វីសោះអស់ពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ។ ពោល គឺរហូតមកការវាយប្រហារថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ដែលសម្លាប់មនុស្សចំនួន៥នាក់ និងជាង ៤០នាក់ផ្សេងរងរបួស។ ការវាយប្រហារលើកនេះ ក៏បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហាររបស់ក្រុមភេរវកម្មផងដែរ។	ភេរវកម្មក្បែរសភាអង់គ្លេសថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ជាការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំចាប់តាំងពីភេរវកម្មឆ្នាំ២០០៥ មក។ ការវាយប្រហារនៅកណ្តាលទីក្រុងឡុងដ៍ របស់អង់គ្លេស បានធ្វើឲ្យតក់ស្លុត និងភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង ព្រោះទីក្រុងនេះ បានរស់នៅដោយស្រួលអស់ពេលជាច្រើនមកហើយដែរ។ មេដឹកនាំប្រទេសជាច្រើន បាននាំគ្នាថ្កោលទោសករណី «ភេរវកម្ម»នេះ ហើយក៏បង្ហាញជំហរគាំទ្រ និងការសាមគ្គី ជាមួយប្រជាជនអង់គ្លេសផងដែរ។ ទាក់ទិនភេរវកម្មថ្ងៃទី២២ បុរសជាឧក្រិដ្ឋជន ដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី Theresa May បញ្ជាក់ថាកើតនៅអង់គ្លេស បានបើកឡានបុករះមនុស្សលើស្ពាន Westminster ហើយបន្តបុករបងសភាទៀត ដោយបង្កឲ្យមនុស្សយ៉ាងតិច ៥នាក់ស្លាប់ និងជាង៤០នាក់ទៀតរបួស។ បន្ទាប់មកជននោះ បានយកកាំបិតកាប់ប៉ូលិសម្នាក់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងសភាតែម្តង។ ប៉ូលិសបានបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជនដៃដល់ឈ្មោះ Khalid Masood និងមានអាយុ៥២ឆ្នាំ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះ គឺករណីវាយប្រហារនេះ កើតឡើងចំថ្ងៃតែមួយ ជាមួយការវាយប្រហារនៅក្រុងព្រុចសែល កាលពីឆ្នាំមុនដែរ។ គោលដៅនៃភេរវកម្មនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ទំនងជាមិនត្រឹមតែសម្លាប់ ឬធ្វើឲ្យពិការអ្វីឡើយ តែដើម្បីបង្កើតចលាចល និងការភ័យខ្លាចនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ជាមួយការស្ងប់ស្ងាត់ជាច្រើនឆ្នាំ ការវាយប្រហារភេរវកម្មលើកនេះ ពិតជាបង្កការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រជាជនអង់គ្លេសមិនខានឡើយ។ ភេរវកម្មដ៏ធំចុងក្រោយដែលវាយប្រហារទីក្រុងឡុងដ៍ កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៥ ដែលភេរវកម្មដាក់គ្រាប់បែកបំផ្ទុះ ដែលសម្លាប់មនុស្សអស់៥២នាក់ និង៧០០នាក់ទៀតរងរបួស។ នៅពេលនោះ ភេរវជន៤នាក់ ដែលជាជនជាតិអង់គ្លេស បានដាក់គ្រាប់បំផ្ទុះបីនៅស្ថានីយ៍រថភ្លើងក្រោមដី ខណៈដែលមួយគ្រាប់ទៀតដាក់បំផ្ទុះលើរថយន្តក្រុង២ជាន់។ ចាប់ពីពេលនោះមក គេមិនឃើញមានការវាយប្រហារធំដុំអ្វីលើទឹកដីអង់គ្លេស។ នេះក៏ព្រោះ ផែនការវាយប្រហារភាគច្រើន ត្រូវបានប៉ូលិសសម្ងាត់បំបែកបាន ខណៈគម្រោងវាយប្រហារខ្លះទៀត មិនបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សតិអារម្មណ៍ធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រជាជនអង់គ្លេសឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី ទីក្រងធំៗរបស់អឺរ៉ុបដូចជារដ្ឋធានីប៉ារីស និងក្រុងនីសរបស់បារាំង, ទីក្រុងព្រុចសែលរបស់បែលហ្ស៊ិកជាដើម រងការវាយប្រហារជាញឹកញាប់ និងបានឆក់យកជីវិតមនុស្សជាច្រើនទៀតផង។ ១. ក្រុមភេរវជន ដូរយុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហារ ដូចការរៀបរាប់ខាងលើ បុរសដែលជាឧក្រិដ្ឋជននោះ បានបើកឡានបុករះមនុស្សលើស្ពាន Westminster ហើយបន្តបុករបងសភាទៀត មុននឹងយកកាំបិតចាក់សម្លាប់មនុស្សម្នា។ ស្រដៀងគ្នានេះ ការវាយប្រហារនៅប៉ារីស និងនីស ក៏ធ្វើឡើងដោយការប្រើកាំបិត និងការបើករថយន្តបំបុកហ្វូងមនុស្សតែម្ដង។ ចាប់ពីពេលនេះ កាំបិត និងរថយន្ត ក្លាយជាឧបករណ៍ប្រសិទ្ធភាពដើម្បីបង្កចលាចល និងការតក់ស្លុតមិនខាន។ មិនមែនជារឿងចម្លែកទេដែលភេរវជនប្រើកាំបិតដើម្បីសម្លាប់មនុស្ស ឬក៏បើកឡានជាន់មនុស្សស្លាប់តែម្ដង។ យុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហារបែបនេះ ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រើពីសំណាក់ក្រុមអាល់កៃដានៅតំបន់ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ និងក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាមផងដែរ។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះងាយស្រួល ព្រោះកាំបិតងាយស្រួលលាក់ តែពិបាកស្វែងរក និងអាចប្រើបានគ្រប់ពេលវេលា។ ចំណែកការបើករថយន្តបំបុក ក៏ងាយស្រួលដែរ និងមិនពិបាកដូចការប្រើគ្រឿងផ្ទុះឡើយ។ សូមរម្លឹកដែរថា ក្នុងការផែនការវាយប្រហារភេរវកម្មចំនួន១៣លើក ដែលប៉ូលិសបំបែកបាន ភេរវជនភាគច្រើន តែងគ្រោងវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់រថយន្ត ឬក៏អាវុធមុតស្រួច ជំនួសឲ្យការប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្ទុះដូចជាគ្រាប់បែក ឬរំសេវ។ ការប្រើគ្រឿងផ្ទុះជាឧបករណ៍វាយប្រហារ ជាវិធីសាស្ត្រពេញនិយមរបស់ភេរវករតាំងយូរយារមកហើយ ព្រោះអាចសម្លាប់មនុស្សបានច្រើន និងអាចបង្កអស្ថិរភាពទៀតផង ប៉ុន្តែប្រឈមមុខខ្លាំងនឹងការតាមដានរបស់ប៉ូលិស។ ២. នាយករដ្ឋមន្ត្រី May ប្រកាសថា អង់គ្លេសមិនទន់ទេរតាមភេរវកម្មឡើយ មួយថ្ងៃក្រោយការវាយប្រហារភេរវកម្មកណ្ដាលក្រុងឡុងដ៍ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Theresa May បាននិយាយចំពោះមុខសមាជិកសភាថា អង់គ្លេស នឹងមិនទន់ទេរទៅតាមការគំរាមកំហែងរបស់ក្រុមភេរវករឡើយ។ លោកស្រីបានហៅភេរវកម្មថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ជាការប៉ុនប៉ងបង្អាក់ដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែអង់គ្លេសមិនខ្លាចឡើយ ហើយការតាំងចិត្តរបស់អង់គ្លេស ក៏មិនប្រែប្រួលអ្វីទាំងអស់។ បើតាមសារព័ត៌មាន BBC លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី May ជឿថា ជនដៃដល់ធ្វើសកម្មភាពតែម្នាក់ឯងប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏គ្មានគម្រោងវាយប្រហារជាសាធារណៈដទៃទៀតដែរ។ លើសពីនេះ លោកស្រី ក៏អរគុណមេដឹកនាំពិភពលោក ដែលប្រកាសថ្កោលទោសករណីភេរវកម្ម និងឈរប្រកៀកស្មា ជាមួយប្រជាជនអង់គ្លេស ក្នុងកាលៈទេសៈអាសន្ននេះ។ ពួកគេក៏ប្រកាសឈរនៅជាមួយប្រជាជន និងរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស ដើម្បីប្រឈម និងប្រឆាំងចលនាភេរវកម្មអន្តរជាតិនេះ រួមគ្នាផងដែរ។៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1795.txt	នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឺឈាំង (Li Keqiang) និយាយថា ចិនមិនចង់ឃើញសមាជិកអាស៊ានត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំឲ្យជ្រើសរើសរវាងក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឡើយ។ មិនត្រឹមតែមិនចង់ឃើញអាស៊ានបែកបាក់ឡើយ ចិនក៏នៅតែចាត់ទុកតំបន់អាស៊ានជាចំណុចសំខាន់នៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួន បើទោះជាមានគំនិតផ្ទុយគ្នាលើជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្តី។ ហើយចិន ក៏នឹងបន្តគាំទ្រតួនាទីស្នូលរបស់អាស៊ានក្នុងការដឹកនាំកិច្ចការតំបន់។	រដ្ឋសមាជិកទាំង១០សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហៅកាត់ថាអាស៊ាន ហាក់ដើរមកដល់ផ្លូវបំបែកដែលត្រូវជ្រើសរើស រវាងចិនដែលជាអ្នកជិតខាង និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំ ឬក៏ស្រវ៉ាឱបអាមេរិក ដែលជាមហាអំណាចពិភពលោកនោះ។ អាចនិយាយថា នេះជាជម្រើសដ៏លំបាកសម្រាប់អាស៊ាន ដែលស្ថិតនៅចំតំបន់ប្រទាញប្រទង់រវាងមហាអំណាចទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែចំពោះមហាយក្សចិនវិញ ចិនមិនចង់ឲ្យអាស៊ានបង្ខំចិត្តជ្រើសរើសមហាអំណាចណាមួយឡើយ។ «យើងមិនចង់ឃើញរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានត្រូវជ្រើសរើសកាន់ជើងអ្នកណាដូចសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ឡើយ»។ នេះជាចម្លើយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឺឈាំង តបនឹងសំណួររបស់អ្នកកាសែតថៃ ជុំវិញការបញ្ហាសម្រេចចិត្តរបស់សមាជិកអាស៊ានទាំង១០ ដែលត្រូវជ្រើសរើសថា ត្រូវគាំទ្រមហាយក្សចិន ឬក៏មហាអំណាចពិភពលោកអាមេរិក។ ចម្លើយរបស់លោក ក៏ធ្វើឡើងចំពេលដែលមានរបាយការណ៍ផ្សាយថា ចិន កំពុងសាងសង់សំណង់បន្ថែមទៀតលើកោះជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ក៏បានបញ្ជាក់ជំហររបស់ចិន ដែលនៅតែចាត់ទុកអាស៊ានជាអាទិភាពនៃនយោបាយការទូតរបស់ខ្លួន ទោះមានជម្លោះអធិបតេយ្យជាមួយរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានខ្លះក៏ដោយ។ លើសពីនោះ ចិនក៏នៅតែបន្តការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូចជាបន្តចរចាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (COC) ជាមូលដ្ឋានច្បាប់ដ៏សំខាន់។ ជាមួយនឹងការបង្ហាញជំហរមិនចង់ឃើញអាស៊ានបែកបាក់ដោយសារខ្លួន និងអាមេរិក ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិនរូបនេះ ក៏ទទូចឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតាបន្តសហការជាមួយប៉េកាំង ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពតំបន់ និងបង្កើតឱកាសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ជាជាងបង្កើតបញ្ហាដោយសាររឿងជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរ។ នេះប្រហែលជាលោកចង់និយាយសំដៅសកម្មភាពយោធាអាមេរិកនៅតំបន់នេះ តាមរយៈការបញ្ជូននាវាល្បាត និងការហោះហើរជាញឹកញយនោះ។ លោក លី ខឺឈាំង មេដឹកនាំកំពូលលំដាប់ទី២របស់ចិន និយាយដែរថា ក្រុងប៉េកាំង និងវ៉ាស៊ីនតោន មានផលប្រយោជន៍រួមគ្នាច្រើននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ព្រោះមានក្រុមហ៊ុនអាមេរិកជាច្រើនមករកស៊ី និងបើកស្នាក់ការនៅចិន។ ក្រុងប៉េកាំងសង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំង២ នឹងមិនមែនជាប្រភពនៃបញ្ហាឡើយ។ សព្វថ្ងៃនេះ នៅអាស៊ានទាំងមូល វាមានការបែងចែកគ្នាស្រេចទៅហើយ ដោយរដ្ឋខ្លះមាននិន្នាការងាកទៅរកចិន និងខ្លះទៀតចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយអាមេរិកតែម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1796.txt	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីនបានបញ្ជាក់កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅថា កងទ័ពជើងទឹកម៉ាឡេស៊ី, ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីននឹងចូលរួមល្បាតរួមគ្នាដើម្បីប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រ។ ការសម្រេចពួតដៃគ្នាប្រឆាំងចោរសមុទ្រនេះកើតឡើងស្របពេលដែលបណ្តាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនានាក្នុងតំបន់រួមទាំងក្រុម Abu Sayyaf ជាបណ្តេញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមបន្តចាប់ជម្រិតនិងធ្វើឃាតជនបរទេសជាហូរហែរកន្លងមក។	កិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីភាគីម៉ាឡេស៊ី, ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន ដើម្បីប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមឡើងនៅចន្លោះពីខែមេសាទៅដល់ខែឧសភាខាងមុខនេះ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខការពារជាតិហ្វីលីពីនលោក Delfin Lorenzana។ ការឈានទៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រនេះកើតឡើងស្របពេលដែលបទឧក្រិដ្ឋឆ្លងដែនកើតឡើងច្រើនជាពិសេសនៅក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធជាច្រើនបន្តចាប់ជម្រិតនិងសម្លាប់ជនបរទេសជាបន្តបន្ទាប់។ ដូចឃើញស្រាប់ កន្លងមកក្រុមភេរវជន Abu Sayyaf ដែលជាក្រុមប្រកាសបង្ហាញភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមនោះបានបន្តចាប់ជម្រិតមនុស្សលើនាវាដឹកជញ្ជូននានារួមទាំងអ្នកទេសចរថែមទៀត។ ហើយកាលពីខែមុនក្រុមនេះបានកាត់ករជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់បន្ទាប់ពីពួកគេមិនបានទទួលលុយតាមការទាមទាររបស់ខ្លួន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Straits Time រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីនបានលើកឡើងថា លោកនិងសមភាគីម៉ាឡេស៊ីនិងឥណ្ឌូណេស៊ីឯកភាពគ្នារួចហើយពាក់ព័ន្ធការចេញល្បាតតាមសមុទ្ររួមគ្នានោះ។ ហើយសកម្មភាពល្បាតនេះនឹងមានការចូលរួមពីកងទ័ពជើងទឹកនៃប្រទេសទាំងបីដោយពួកគេជួយការពារនាវាពាណិជ្ជកម្មនានាធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ដែនសមុទ្រខ្លួន។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំងបីកាន់តែមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងចំពោះនាវាដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ហើយនាវាទាំងនោះរងការគំរាមកំហែងខ្លាំងពីរក្រុមចោរសមុទ្រដូចជាក្រុមចោរសូម៉ាលីផង។ ដូច្នេះហើយវាចាំបាច់ត្រូវមានការដោះស្រាយដើម្បីការពារកុំឲ្យស្ថានការណ៍នេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ តាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង ក្រុមភេរវជន Abu Sayyaf ធ្វើសកម្មភាពច្រើនជាងគេក្នុងការចាប់ជម្រិតនិងសម្លាប់ជនបរទេស។ ក្រុមនេះកំពុងចាប់មនុស្សទាំងជនបរទេសនិងប្រជាជនតំបន់ប្រហែល ៣១នាក់ ក្នុងនោះមានជនជាតិវៀតណាម ៦នាក់ផងដែរចាប់ពីខែមុន។ ពាក់ព័ន្ធចលនាចោរសមុទ្រនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន ខាងលើបានអះអាងថា លោកក៏បានប្រាប់ទៅកាន់បេសកជនរបស់វៀតណាមប្រចាំម៉ាឡេស៊ីដែរកាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនដើម្បីឲ្យវៀតណាមបំពាក់អាវុធឲ្យកម្មករលើនាវាដែលឆ្លងកាត់តាមផ្លូវសមុទ្រខ្លួន ឬអាចសហការជាមួយអាជ្ញាធរហ្វីលីពីក៏បានដើម្បីចៀសវាងពីការចាប់ជម្រិតនោះ។ ត្រឡប់មកវិញ ទោះការសហការនេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានក៏ដោយ គេត្រូវការការគាំទ្របន្ថែមពីប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ដើម្បីធានាពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រឬក្រុមភេរវជនតំបន់នេះ។ ប្រមុខការពារជាតិហ្វីលីពីននេះបានអះអាង ដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមនេះ កងកម្លាំងតំបន់ត្រូវការនាវា ឬទូតលឿន, យន្តហោះបញ្ជា ឬប្រព័ន្ធរ៉ាដាផ្សេងទៀតដើម្បីតាមដានក្រុមនេះដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1797.txt	ទៅដល់ព្រុចសែលភ្លាម រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson មិនបានបង្អែរបង្អង់យូរឡើយ ដោយប្រញាប់និយាយរឿងសាច់ការពាក់ព័ន្ធការចំណាយរដ្ឋសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធណាតូ។ លោកបង្ខំឲ្យសមាជិកណាតូទាំងអស់ប្រញាប់ប្រញាល់បង្កើនការចំណាយលើវិស័យយោធាឲ្យគ្រប់តាមការកំណត់ត្រឹមចុងឆ្នាំនេះជាកំហិត។	បន្ទាប់ពីចាកចេញពីតួកគី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson បានបន្តដំណើរទៅកាន់ក្រុងព្រុចសែលទៀតដើម្បីជួបបណ្តារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃរដ្ឋសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូទាំង២៧ផ្សេងទៀតដែរ។ ក្នុងជំនួបជាលើកដំបូង ប្រមុខការទូតអាមេរិកយករឿងថវិកាការពារជាតិមកជជែកតែម្តង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិករូបនេះ រំលឹកបណ្តារដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនិងជាសមាជិកទាំងអស់ជាថ្មី ពាក់ព័ន្ធកាតព្វកិច្ចបង្កើនថវិកាការពារជាតិឲ្យគ្រប់ ២ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបត្រឹមចុងឆ្នាំនេះ។ លោកនិយាយដដែលថា អាមេរិកមិនអាចបន្តចំណាយលុយច្រើនជាងគេ ដើម្បីជួយការពាររដ្ឋណាតូបែបនេះទេ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«ដូចដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយ វាមិនមាននិរន្តរភាពសម្រាប់អាមេរិកក្នុងការបន្តបងលុយបង់វិភាគទានលើសកម្រិតសម្រាប់ការចំណាយការពារជាតិរបស់ណាតូនោះឡើយ»។ ខែឧសភាកិច្ចប្រជុំកំពូលបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ នឹងត្រូវរៀបចំឡើង ហើយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នឹងមានវត្តមានផងដែរ។ លោក Tillerson ស្នើឲ្យបណ្តារដ្ឋណាតូទាំងនោះស្វះស្វែងរកចំណុចស្រុះស្រួលគ្នានៅក្នុងប្រជុំកំពូលខែឧសភា ដើម្បីកំណត់ផែនការចំណាយការពារជាតិឲ្យបានត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០១៧នេះដែរ។ តាមពិតទៅណាតូបានឯកភាពម្តងហើយកាលពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅ Wales នាឆ្នាំ ២០១៤ ហើយ ប្រទេសជាសមាជិកនឹងបង្កើតថវិកាការពារជាតិឲ្យដល់ ២ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៅពេលខាងមុខ។ ប៉ុន្តែមានប្រទេសមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលអាចធ្វើបានតាមការសន្យា។ ពាក់ព័ន្ធការទាមទារឲ្យបង្កើនការចាយវាយលើវិស័យការពារជាតិនេះ ប្រមុខណាតូ Jens Stoltenberg បានព្យាយាមបង្វែរការចាប់អាមេរិកដោយលោកអះអាងថា រដ្ឋណាតូនឹងបង្កើនការចំណាយប៉ុន្តែមិនមែនដើម្បីតម្រូវចិត្តអាមេរិកទេ។ លោកទាញយកបញ្ហាសន្តិសុខនិងការគំរាមកំហែងផ្សេងទៀតជាពិសេសពីសំណាក់រុស្ស៊ីមកធ្វើជាអំណះអំណាង ដែលវាជាមូលហេតុចម្បងសម្រាប់ណាតូបង្កើនលុយការពារជាតិ។ កន្លងមក ដោយសាររឿងបង្កើនការចំណាយក្នុងនាមជាសមាជិកណាតូនេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំបានធ្វើឲ្យអាល្លឺម៉ង់ខឹងសម្បារដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយ។ លោក ត្រាំ បានលើកឡើងថា អាល្លឺម៉ង់ជំពាក់លុយណាតូ និងអាមេរិកច្រើនសន្ធឹក។ អាល្លឺម៉ង់វាយប្រហារតបវិញថា អាល្លឺម៉ង់គ្មានជំពាក់អាមេរិកមួយរៀលឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1707.txt

អង្គការអន្តរជាតិ HWPL បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រចាំឆ្នាំស្តីពីកសាង និងផ្សព្វផ្សាយសន្តិភាពទៅកាន់ពិភពលោក។ កិច្ចប្រជុំកំពូលប្រចាំឆ្នាំលើកទី ៣ នេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល (Seoul) ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដោយមានអ្នកចូលរួមរាប់ពាន់នាក់មកពីជុំវិញពិភពលោក។

មេដឹកនាំសាសនា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល មន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិលអន្តរជាតិ អ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ នៅជុំវិញពិភពលោក បានមកជួបជុំគ្នា នៅទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីជជែកគ្នាពីបញ្ហាសន្តិភាពរបស់ពិភពលោក។ កិច្ចប្រជុំកំពូលប្រចាំឆ្នាំសម្ពន្ធភាពពិភពលោកនៃសន្តិភាពសាសនា ( WARP Summit) ធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ១៧ ដល់ថ្ងៃទី ១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៧ ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការអង្គការអន្តរជាតិ HWPL ដោយមានអ្នកចូលរួមរាប់ពាន់នាក់។ កិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី ៣ នៅឆ្នាំ ២០១៧ នេះ ផ្តោតសំខាន់ទៅលើប្រធានបទនៃការបង្កើត និងការរក្សាសន្តិភាពពិភពលោក ជាពិសេសការស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រថ្មី ដើម្បីកសាងសន្តិភាពរវាងរដ្ឋាភិបាល និងនិងប្រជាជន នៅបណ្តាប្រទេសនៅលើពិភពលោក។ លោក Man Hee Lee ព្រឹទ្ធបុសរបស់អង្គការអន្តរជាតិ HWPL ( Heavenly Culture, Word Peace, Restoration of Light ) បានជំរុញឲ្យមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល មេដឹកនាំសាសានា រួមគ្នាជាធ្លុងមួយដើម្បីកសាងសន្តិភាព និងផ្ញើសារសន្តិភាពទៅកាន់ពិភពលោកទាំងមូល។ ជាងនេះទៀត លោកព្រឹទ្ធបុរស Mam Hee Lee ក៏អំពាវនាវឲ្យប្រជាជន នៅលើពិភពលោកត្រូវធ្វើខ្លួនជាអ្នកនាំសារសន្តិភាពគ្រប់គ្នា។ លោក Man Hee Lee លោកព្រឹទ្ធបុរសបន្ថែមយ៉ាងនេះថា៖« មនុស្សគ្រប់គ្នានៅលើលោកនៅពេលដែលគេសួរថា តើអ្នកត្រូវការសន្តិភាពឬសង្គ្រាម? ពួកគេប្រាកដជាឆ្លើយថា ត្រូវការសន្តិភាពហើយ។ ដូច្នេះ ប្រសិនមនុស្សត្រូវការសន្តិភាព គ្មានហេតុផលណា ដែលត្រូវបង្កើតសង្គ្រាមនោះទេ។ យើងរួមគ្នា ដើម្បីសន្តិភាពពិភពលោកយើង និងអ្នកជំនាន់ក្រោយ»។ ជាមួយគ្នាព្រឹទ្ធនារីរបស់អង្គការក្រុមសន្តិភាពស្ត្រីអន្តរជាតិ (IWPG)លោកស្រី Nam Hee Kim បាននិយាយពីការអប់រំសន្តិភាព។ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានប្រមាណ ១០០ នាក់មកពី ៤៥ ប្រទេស លោកស្រី បញ្ជាក់យ៉ាងនេះថា៖« ការអប់រំស្តីពីសន្តិភាពត្រូវចាប់ផ្តើមពីគ្រសារ សាលារៀន រដ្ឋាភិបាល រហូតដល់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាពនៃសន្តិភាព»។លោកស្រី បន្តថា អង្គការរបស់លោកស្រី នៅជាមួយអង្គការអន្តរជាតិ HWPL ជានិច្ច ដើម្បីរួមគ្នាកសាងសន្តិភាព។ លោកស្រី Nam Hee Kim មានសម្លៀកបំពាក់ពណ៌លឿង សូមបញ្ជាក់ អង្គការ HWPL បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១២ នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដោយលោក Man Hee Lee ជាស្ថាបនិក។ អង្គការនេះ ជាអង្គការអន្តរជាតិ ដែលមិនរកប្រាក់ចំណេញ និងបង្កើតឡើង ដើម្បីសន្តិភាព ដោយសហការជាមួយ ការិយាល័យព័ត៌មានសាធារណៈរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDPI)៕ លោក Man Hee Lee លោកស្រី Nam Hee Kim មានសម្លៀកបំពាក់ពណ៌លឿង អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1708.txt

រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានប្តេជ្ញាពង្រឹងសមត្ថភាព និងវត្តមានរបស់ខ្លួននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ។ ការប្តេជ្ញានេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែល បានឃើញពីវត្តមានរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុននៅឥណ្ឌូណេស៊ី បានចូលរួមសកម្មក្នុងការបង្កើតការងារសម្រាប់ពលរដ្ឋជាង៤,៧លានហើយនោះ ។

អគ្គរដ្ឋទូតជប៉ុនប្រចាំឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Masafumi Ishii នៅថ្ងៃ១២ តុលា បានថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីមួយនៅក្រុងហ្សាការតាថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ពិតជាមានការប្តេជ្ញាយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការរក្សា និងកសាងភាពជាដៃគូជាមួយនឹងឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាគូយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់បំផុតមួយរបស់ជប៉ុនក្នុងរយៈពេលវែង ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី The Jakarta Post ។ លោកអគ្គរដ្ឋទូត បានបន្ថែមថា ជោគជ័យមួយនៃភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច អាស្រ័យលើទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយ ហើយ វា ក៏នឹងបង្កើតឲ្យក្លាយជាទំនាក់ទំនងឈ្នះ-ឈ្នះផងដែរ ។ តំណាងការទូតក្រុងតូក្យូ បានពន្យល់ទៀតថា ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន បានចូលរួមក្នុងវិស័យដែលជាផលិតផលសរុបក្នុងស្រុកផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីរហូតដល់ ១០ភាគរយ ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ៥២,៥ ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំមុន ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ក៏បានចូលរួមវិនិយោគដ៏ធំនៅក្នុងរោងចក្រថាមពលវារីអគ្គិសនីនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលមានសមត្ថភាព ៨ ៧៤០ មេហ្គាវ៉ាត់ឯណោះ ។ បើតាមសារព័ត៌មាន The Jakarta Post ឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាទិសដៅធំបំផុតទីបីរបស់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ខណៈទិសដៅទីមួយ និងទីពីរ គឺឥណ្ឌា និងចិន ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1709.txt

រដ្ឋមន្ត្រីសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនឡាវ លោក Bounchanh Sinthavong បានកោតសរសើរពីគុណភាពផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន ចិន-ឡាវ កំពុងត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយក្រុមហ៊ុនចិន ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវៀងចន្ទន៍ ថែមទាំងមើលឃើញផលប្រយោជន៍ជាច្រើន នៃការតភ្ជាប់នេះផងដែរ ។

លោករដ្ឋមន្ត្រី Bounchanh Sinthavong នៅថ្ងៃទី៣០ សីហាកន្លងទៅ បានត្រួតពិនិត្យមើលគម្រោងផ្លូវរថភ្លើងតភ្ជាប់រវាងប្រទេសចិន និងឡាវ ។ តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានអះអាងថា លោកបានយល់ដឹងច្រើនពីស្ថានភាពនៃការសាងសង់នេះ ក៏ដូចជា គោលការណ៍នៃការផ្តល់សំណងលើដីដែលប៉ះពាល់ និងជាពិសេសនោះ ពីផលលំបាកក្នុងការសាងសង់ ដែលមានឆ្លងកាត់តាមរូងភ្នំជាដើមនោះ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ។ បន្ថែមពីការយល់ដឹងថ្មីពីគម្រោង លោករដ្ឋមន្ត្រី ក៏ប្រាប់ថា លោកពេញចិត្តខ្លាំងចំពោះគុណភាព ដំណើរការ និងសុវត្ថិភាពនៃគម្រោងនេះទៀតផង។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រាប់នាយកគ្រប់គ្រងគម្រោងចិន លោក Zhou Xiaoxia យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ បានយល់ច្បាស់ពីល្បឿនរបស់ចិនហើយ ។ ការគ្រប់គ្រងគម្រោងរបស់អ្នក ពិតជាល្អមែន។ អ្នកពិតជាអស្ចារ្យមែន»។ លោក Bounchanh ក៏បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ឡាវទៀតថា រដ្ឋាភិបាលឡាវ ពិតជាផ្តល់តម្លៃខ្ពស់ដល់គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងនេះ និងថែមទាំងរំពឹងថា គម្រោងនេះ នឹងផ្តល់លក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះច្រើនដល់ប្រទេសទាំងពីរទៀតផង ។ សូមជម្រាបផងដែរ គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងល្បឿនលឿន១៦០គីឡូម៉ែតក្នុងមួយម៉ោងដែលតភ្ជាប់ពីព្រំដែនចិន មករដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍នៃប្រទេសឡាវ បានចាបផ្តើមពីចុងឆ្នាំ២០១៦មក ។ គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងលើកដំបូងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានឆ្លងកាត់រូងភ្នំជាច្រើននេះ មានប្រវែង ៤១៤, ៣៣២ គីឡូម៉ែត គេរំពឹងថា គម្រោងនេះនឹងត្រូវបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដែលមានទំហំវិនិយោគរហូតដល់ ៥,៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលទំហំថវិកា ៧០ភាគរយ ជារបស់ចិន និង៣០ភាគរយជារបស់ឡាវ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_171.txt

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះវត្តមាននាវាមុជទឹករុស្ស៊ី UFA 490 មួយគ្រឿង ចូលក្នុងដែនទឹករបស់ប្រទេសខ្លួន។

ក្រោយទទួលព័ត៌មាននៃវត្តមាននាវាមុជទឹករុស្ស៊ី ចូលក្នុងដែនទឹកខ្លួនក្នុងសមុទ្រចិនភាគខាងត្បូង មេដឹកនាំហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បានបញ្ជាក់ពីក្ដីបារម្ភរបស់លោក ចំពោះព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ «វាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ការឈ្លានពាននានា ចូលក្នុងសមុទ្រហ្វីលីពីនខាងលិចដែលជាដែនទឹកសេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខ(EEZ) និងដែនទឹករបស់ពួកយើង គឺពិតជាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ»។ លោក Marcos បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ។ ស្ថានទូតរុស្ស៊ីប្រចាំទីក្រុងម៉ានីល មិនទាន់មានការបកស្រាយបញ្ជាក់លើវត្តមាននាវាមុជទឹកខ្លួន ក៏ដូចជាការឆ្លើយតបទៅកាន់មេដឹកនាំហ្វីលីពីន នៅឡើយទេ។ នាវាជើងទឹកហ្វីលីពីន Jose Rizal បានភ្ជាប់វិទ្យុទាក់ទងជាមួយនាវាជើងទឹករុស្ស៊ី ដែលមានឈ្មោះ UFA 490។ នាវាមុជទឹក UFA 490 ត្រូវបានគេប្រទះឃើញ ប្រហែលជិត១៣០គីឡូម៉ែត្រផ្ទៃទឹក(nautical kilometer) ពីខេត្តភាគខាងលិចនៃកោះ Mindoro កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើតាមការអះអាងនៃអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកហ្វីលីពីន លោក Roy Vincent Trinidad។ លោក Trinidad បានបញ្ជាក់ថា នាវារុស្ស៊ីមួយគ្រឿងនេះ កំពុងរង់ចាំការកែប្រែលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុនៅតំបន់សមុទ្រ មុននឹងបន្តដំណើរទៅតំបន់ Vladivostok របស់រុស្ស៊ី។ ទាហានជើងទឹកហ្វីលីពីន បានអមដំណើរជាមួយនាវា UFA 490 ផងដែរ។ គួរឱ្យដឹងថា មេដឹកនាំរុស្ស៊ី និងចិន បានប្រកាសភាពជាដៃគូឥតដែនកំណត់ នៅទីក្រុងប៉េកាំង កាលពីឆ្នាំ២០២២។ កាលពីខែកក្កដា ប្រទេសទាំងពីរនេះ បានបើកសមយុទ្ធទ័ពជើងទឹក«វាយប្រហារផ្ទាល់» ក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ នាវាហ្វីលីពីន បានប៉ះទង្គិចជាមួយនាវាល្បាតចិន នៅដែនទឹកតំបន់ Sabina shoal ក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលបណ្ដាលឱ្យភាគីទាំងពីរ តឹងសរសៃកដាក់គ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1710.txt

កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានចាប់បានសញ្ញានៃរញ្ជួយដីនៅឯកូរ៉េខាងជើងកម្រិត៥.៦រ៉ិចទ័រ។ កូរ៉េខាងត្បូងសង្ស័យថា ការរញ្ជួយនេះអាចបណ្ដាលមកពីការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើងតែម្ដង។ បើសិនជាការពិតមែននោះ នេះជាការសាកល្បងគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៦ របស់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង ចំពេលដែលស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េកើនកម្ដៅស្រាប់ផង។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap យោធាកូរ៉េខាងបានចាប់សញ្ញារលករញ្ជួយនៅក្បែរមូលដ្ឋាន Punggye-ri ដែលជាទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ យោធាកូរ៉េខាងត្បូងនិយាយថា ការរញ្ជួយនេះបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស ដែលនេះមានន័យថា កូរ៉េខាងជើងអាចសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៦ របស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាក្ដី ការវិភាគកំពុងតែធ្វើដើម្បីកំណត់ថារលករញ្ជួយនេះកើតឡើងពីអ្វីឲ្យប្រាកដ។ ដោយឡែក ការិយាល័យប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ក៏មានការសង្ស័យលើការរញ្ជួយដីលើកនេះដែរ និងសន្និដ្ឋានថាអាចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរទៀតផង។ កូរ៉េខាងត្បូងក៏បានកោះប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិនៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញានេះ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់របាយការណ៍នានាទាក់ទងសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ជាមួយគ្នានេះ ទីភ្នាក់ងារភូគ្ពសាស្ត្រអាមេរិកក៏ចាប់បានសញ្ញារញ្ជួយកម្រិតដល់ទៅ៦.៣រ៉ិចទ័រ ក្រោមជម្រៅ២៣គីឡូម៉ែត្រ។ យ៉ាងណាមិញ គេនៅតែមិនទាន់ដឹងថាការរញ្ជួយនេះអាចបណ្ដាលមកការផ្ទុះនុយក្លេអ៊ែរ ឬក៏គ្រាប់បែកប្រភេទផ្សេងដែរ។ អ្វីដែលគេគិតថានេះអាចជាការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ក៏ដោយសារកន្លងមក នៅពេលមានការរញ្ជួយបែបនេះ គឺកូរ៉េខាងជើងតែងប្រការពីការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែររហូតមក។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ការសង្ស័យថាកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងអាវុធរបស់ខ្លួន កើតឡើងចំពេលដែលកូរ៉េខាងជើងទើបប្រកាសថា ខ្លួនទើបអភិវឌ្ឍគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនដែលអាចបំពាក់លើមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបបាន។ កូរ៉េខាងជើងអះអាងថា គ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែននេះ គឺជាផលិតផលក្នុងស្រុកសុទ្ធសាធ និងបង្កើតដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកូរ៉េខាងជើងផ្ទាល់។ សារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA ក៏បានបង្ហាញរូបលោក គីម ជុងអ៊ុន ត្រួតពិនិត្យគ្រាប់បែកថ្មីនេះដែរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងមីស៊ីលចំនួន៥ដងហើយ ដោយក្នុងឆ្នាំ២០១៦ របបកុម្មុយនីស្តឯកោមួយនេះបានសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរដល់ទៅពីរដង។ កូរ៉េខាងជើងបានប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលរបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ ដោយសារមហិច្ឆតានេះ កូរ៉េខាងជើងក៏រងទណ្ឌកម្មមិនតិចដែរ ហើយថ្មីៗនេះក៏ទើបតែរងទណ្ឌកម្មថ្មីទៀត បន្ទាប់ពីបានបាញ់មីស៊ីលដល់ទៅពីរលើកក្នុងខែកក្កដា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1711.txt

លោកJohn Kerry អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការសម្រេចរបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំ ដែលមិនទទួលស្គាល់ថា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានអនុវត្តទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរដែលបានចុះហត្ថលេខាដោយមហាអំណាចទាំង៦នៅឆ្នាំ២០១៥។

លោក Kerry បានប្រសាសន៍ថា ការសម្រេចនេះជា«ការបោះបង់ចោលនូវការ ពិតដែលគ្មានគិតមុខក្រោយ មានទំនោរបង្កើតមោទនភាពខ្លួនឯងនិងមនោគមវិជ្ជ‍ា»។ លោក Kerry ដែលបានចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនោះបាននិយាយទៀតថា ប្រធានាធិបតី ត្រាំ បានធ្វើឲ្យសមត្ថភាពរបស់យើងចុះខ្សោយ ធ្វើឲ្យបាត់បង់សម្ព័ន្ធមិត្ត ផ្តល់អំណាចដល់ពួកអ៊ីរ៉ង់ប្រកាន់នយោបាយតឹងរ៉ឹង ធ្វើឲ្យមានការលំបាកកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ហើយនឹងធ្វើឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដោយជំរុញយើងឲ្យខិតជិតជម្លោះខាងយោធា។ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រថា កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរដែលខ្លួនបានចុះហត្ថលេខាជាមួយមហាអំណាចទាំង៦នៅឆ្នាំ២០១៥ មិនអាចដកវិញបានទេ។ ក្នុងសុន្ទរកថាតាមទូរទស្សន៍ផ្សាយទូទាំងប្រទេសជាតិបន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំ លោក Hassan Rouhani ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់បានជំរុញប្រទេសជាហត្ថលេខីទាំងអស់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនោះឲ្យគោរពការសន្យារបស់ខ្លួន។លោកបានហៅការអនុវត្តផែនការដ៏ធំទូលាយរួមគ្នាមួយឬ JCPOA ជាការសម្រេចដ៏ធំធេងមួយនៅក្នុងវិស័យការទូតអន្តរជាតិ ហើយលោកបាននិយាយទៀតថា អ៊ីរ៉ង់នឹងបន្តអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1712.txt

ចិនចាប់ផ្តើមបង្កើនការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដោយបិទបណ្តាញសង្គម WhatApp នៅសប្តាហ៍នេះ។ ចំណាត់ការនេះត្រូវបានដាក់ចេញប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះមុនការមកដល់នៃសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលើកទី ១៩។ ប្រជាជនចិនមួយចំនួនក៏បានត្អូញត្អែរចំពោះការបិទបណ្តាញសង្គមមួយនេះដែរ។

អាជ្ញាធរចិនចាប់ផ្តើមបិទកម្មវិធីបណ្តាញសង្គម WhatsApp ដើម្បីពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត មុនសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តចិនមកដល់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលាខាងមុខ។ ចិនបានសម្រេចចិត្តបែបនេះព្រោះ WhatsApp មានបច្ចេកវិទ្យារក្សាទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់ រួចផុតពីការត្រួតពិនិត្យតាមរយៈកម្មវិធីGreat Firewall របស់អាជ្ញាធរចិនផង។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ចិនបានពង្រឹងបទបញ្ញត្តិគ្រប់គ្រងបណ្ដាញទូរគមនាគមន៍របស់ខ្លួនដោយអនុម័តច្បាប់ថ្មី។ ច្បាប់ថ្មីនេះតម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យានៅចិនទាំងអស់ត្រូវរក្សាទិន្នន័យរបស់អ្នកប្រើប្រាស់នៅចិន ហើយរឹតត្បិតកម្មវិធីមួយចំនួនទៀតផង។ បណ្តាញសង្គមមួយចំនួនដូចជា

article_1713.txt

អាមេរិកបានប្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ាឲ្យឈប់វាយប្រហារលើជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា និងក្រុមជួយសង្គ្រោះមនុស្សធម៌ក្រោយពេលការប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបង្កឲ្យជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមួយចំនួនភៀសខ្លួនទៅបង់ក្លាដែស ។ គ្រាន់តែថ្ងៃសុក្រទី ៣១ខែសីហា គេរកឃើញប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ១៧នាក់លង់ទឹកស្លាប់ផងដែរ ខណៈជិត ៤០០ផ្សេងទៀតស្លាប់ក្នុងប្រយុទ្ធគ្នា។

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិអ្នកស្រី Nikki Haley បានរិះគន់ការប៉ះទង្គិចរវាងកងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ការប៉ះទង្គិចនេះបានបង្ខំឲ្យជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាច្រើនពាន់នាក់រត់ភៀសខ្លួនទៅបង់ក្លាដែស ហើយគេប្រទះឃើញជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះ ១៧ នាក់លង់ទឹកស្លាប់នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ៣១ ខែសីហា។ តំណាងសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះបានអះអាងថា ខណៈពេលដែលកងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ាបានព្យាយាមទប់ស្កាត់ការកើតមានអំពើហិង្សាធ្ងន់ធ្ងរ រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាគោរពតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិដូចជាមិនវាយប្រហារជនស៊ីវិលក៏ដូចជាក្រុមបម្រើការងារមនុស្សធម៌ និងធានាឲ្យបានថាជំនួយត្រូវផ្ដល់ឲ្យដល់ប្រជាជនដែលខ្វះខាត។ មន្ត្រីបង់ក្លាដែសបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា ប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបានព្យាយាមឆ្លងចូលមកបង់ក្លាដែសតាមទន្លេ Naf ដោយជិះទូកដែលវាគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង។ ប្រជាជនទាំងនោះប្រហែល ១៨៥០០ នាក់បានឆ្លងដែនមកបង់ក្លាដែស។ រឿងដែលអាណោចអាធមបំផុតគឺ ឆ្មាំសមុទ្របង់ក្លាដែសក៏បានបានប្រទះឃើញសាកសពជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា១៧ នាក់ដែលភាគច្រើនជាក្មេងបានលង់ទឹកស្លាប់ដោយសារការក្រឡាប់ទូកនៅពេលដែលពួកគេរត់ភៀសខ្លួនដេរ។ អ្នករួចផុតជីវិតពីការក្រឡាប់ទូកម្នាក់ឈ្មោះ Shah Karim បានរៀបរាប់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ទូកតូចចង្អៀតដែលគេបានជិះត្រូវរលកធំៗវាយឡើងផ្អៀងនៅពេលដែលមកដល់ទន្លេNaf។ គេបន្តថា អ្នករត់ភៀសខ្លួនទាំងអស់ភ័យខ្លាំងណាស់ ព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់ដឹងថាគួរធ្វើបែបណានោះទេ នៅពេលដែលរលកធំៗបានវាយមកលើទូក។ សូមជម្រាបផងដែរថា បង់ក្លាដែសកន្លងមកបានទទួលជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាង៤០ម៉ឺននាក់ហើយនៅជំរំជនភៀសខ្លួន Kutupalong។ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរបង់ក្លាដែសបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ខ្លួនមិនចង់ទទួលយកជនភៀសខ្លួនទៀតឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1714.txt

ព្រោះពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ចិនលោកស្រិ Wu Aiying ត្រូវបានគេបណ្តេញចេញពីបក្សកុម្មុយនីស្តចិននៅសប្តាហ៍នេះ។ ការសម្រេចបណ្តេញអ្នកនយោបាយនេះធ្វើឡើង ក្រោយមានការស៊ើបអង្កេតត្រឹមត្រូវពីសំណាក់គណៈកម្មការប្រឆាំងពុករលួយចិនដឹកនាំដោយលោក Wang Qishan ដែលជាមនុស្សជំនិតប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង។

លោកស្រី Wu Aiying វ័យ ៦៥ ឆ្នាំ ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ចិនពីឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០១៦ នេះត្រូវបានគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិនបណ្តេញចេញពីបក្សជាផ្លូវការនៅសប្តាហ៍នេះ។ ការសម្រេចបណ្តេញអ្នកនយោបាយជាន់ខ្ពស់រូបនេះដោយសារលោកស្រីមានជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយដែរ។ តាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ការបណ្តេញលោកស្រី Wu ចេញពីបក្សជាសមត្ថកិច្ចការរបស់គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ហើយការសម្រេចចិត្តនេះធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំបួនថ្ងៃនៃគណៈកម្មាធិការនេះ។ ឈ្មោះលោកស្រី Wu ត្រូវបានគេដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីផ្លូវការនៃមន្ត្រីដែលត្រូវបណ្តេញចេញដោយសារពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងពុករលួយ។ ក្រៅពីឈ្មោះលោកស្រី គេឃើញឈ្មោះអតីតអភិបាលក្រុងចុងឈីង លោក Sun Zhengcai ផងដែរ។ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការនេះ គណៈកម្មការមជ្ឈិមត្រួតពិនិត្យវិន័យរកឃើញថា លោកស្រី Wu បានប្រព្រឹត្តអំពើមួយចំនួនដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងលើវិន័យបក្ស ដែលមិនអាចលើកលែងបាន។ ប៉ុន្តែគេមិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីករណីពុករលួយដែលលោកស្រីពាក់ព័ន្ធឡើយ។ តាមពិតទៅលោកស្រី Wu បានចូលបម្រើការងាររបស់ខ្លូនដោយធ្វើជាមន្ត្រីប្រចាំខេត្ត Shandong ហើយក្រោយមកក៏ឡើងកាន់តំណែងជាអនុប្រធានបក្សខេត្ត។ នៅឆ្នាំ ២០០៣លោកស្រីបានផ្លាស់ប្តូរតួនាទីមកកាន់ក្រសួងយុត្តធម៌នៅក្រុងប៉េកាំងមុនឡើងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការនេះនៅឆ្នាំ ២០០៥។ មន្ត្រីយុត្តិធម៌ក្លាយជាគោលដៅធំជាងគេមួយនៃគោលនយោបាយកណ្តាប់ដៃដែកកម្ចាត់ពុករលួយរបស់លោក ស៊ី ជិនភីង កន្លងមក។ គោលនយោបាយរបស់លោកដែលត្រូវបានអនុវត្តអស់ប្រាំឆ្នាំមកនេះបានធ្វើឲ្យ មន្ត្រីធំតូចជាង ១,៣ លាននាក់ រងពិន័យ អស់តំណែងនិងត្រូវជាប់ទោសទណ្ឌផង។ ក្នុងចំណោមនោះមានមន្ត្រីដ៏មានឥទ្ធិពលដូចជាលោក Zhou Yongkang ប្រធានផ្នែកសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងបក្សពួកជាច្រើនអ្នលត្រូវបាត់បង់តំណែង ដែលនេះមិនរាប់ទាំងមន្ត្រីគ្រាក់ៗមួយចំនួនទៀតដែលត្រូវជាប់គុកឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1715.txt

បន្ទាប់ពីបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់កាតា ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Tayyip Erdogan បានស្នើឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបញ្ចប់រាល់ការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងកាតាផងដែរ។ មេដឹកនាំរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋអាមេរិកចាំបាច់ជ្រើសរើសយកភាពជាបងប្អូនក្នុងនាមជាប្រទេសម៉ូស្លីម ជាជាងជ្រើសរើសយកការប្រឆាំងគ្នា។

ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Tayyip Erdogan បានថ្លែងថា តួកគីមិនបោះបង់ចោលកាតាឡើយ។លោកក៏បានស្នើឲ្យអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបញ្ចប់ការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងកាតា ក្នុងជម្លោះការទូតសប្តាហ៍នេះ ដោយមេដឹកនាំតួកគីរូបនេះរម្លឹកឲ្យរដ្ឋអារ៉ាប់ជ្រើសរើសយក«ភាតរភាព» មិនមែនយក«អរិយភាព» ព្រោះពួកគេសុទ្ធតែបងប្អូនម៉ូស្លីមប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera លោក Erdogan បានទទូចឲ្យមានការដោះស្រាយជម្លោះការទូតនេះក្រោយពេលដែលលោកសម្រេចបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់ប្រទេសកាតាដើម្បីធ្វើជាខ្នងបង្អែកពេលប្រឈមមុខគ្នាជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀតនោះ។ ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាទៅកាន់សមាជិកបក្សកាន់អំណាចរបស់លោក (AK Party) នៅថ្ងៃសុក្រទី ៩ មិថុនា លោក Erdogan បានថ្លែងដូច្នេះថា៖« តួកគីមិនបោះបង់ចោលបងប្អូនកាតាឡើយ។ ហើយខ្ញុំចង់និយាយថា ការហ៊ុមព័ទ្ធនានាប្រឆាំងកាតាគួរតែត្រូវបញ្ចប់»។ លោកបន្ថែមថា អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត គួរគិតគូរឡើងវិញពីទង្វើរបស់ខ្លួនព្រោះអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមានភារកិច្ចបង្រួបបង្រួមរដ្ឋអារ៉ាប់ដែលជាបងជាប្អូនមិនមែនបង្កើតភាពហ្មងសៅ និងប្រឆាំងបងប្អូនឯងឡើយ។ លោក Erdogan បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ខ្ញុំក៏មានសំណើរពិសេសមួយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ អ្នកជាប្រទេសធំជាងគេនិងមានអំណាចជាងគេនៅឈូងសមុទ្រ។ យើងហៅអ្នកថាជាឆ្មាំនៃតំបន់ដ៏ពិសិដ្ឋ។ អ្នកគួរតែប្រឹងប្រែងបំពេញភារកិច្ចដើម្បីភាតរភាព មិនមែនដើម្បីបង្កើតអរិយភាពនឹងគ្នាឡើយ។ អ្នកត្រូវតែបង្រួបបង្រួមបងប្អូនរដ្ឋឈូងសមុទ្រ។ នេះជាអ្វីដែលយើងរំពឹងចង់បានពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលជាឆ្មាំនៃវិហារពិសិដ្ឋនៃសាសនាឥស្លាម»។ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត,បារ៉ែន, អេហ្ស៊ីបនិងអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់ បានចោទប្រកាន់ថា ប្រជាជនកាតា ៥៩ នាក់រួមទាំងអង្គការមនុស្សធម៌ចំនួន១២ ទៀតនោះមានជាប់ពាក់ព័ន្ធចលនាភេរវកម្ម។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីតួកគីក៏បានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះដែរ ដោយលោកអះអាងថា លោកស្គាល់អង្គការទាំងនោះច្បាស់ណាស់ ហើយពួកគេគ្មានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមភេរវជននោះឡើយ។ តាមពិតទៅ តួកគីនិងកាតាមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរួមគ្នាយូរមកហើយ ហើយតួកគីក៏រក្សាបានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរជាមួយបណ្តារដ្ឋអារ៉ាប់ជាច្រើនផ្សេងទៀតដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ទាំងកាតានិងតួកគីសុទ្ធតែជាអ្នកគាំទ្រក្រុមភាតរសឥស្លាមនៅអេហ្ស៊ីប និងគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដូចគ្នាដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជម្លោះការទូតរវាងកាតា ជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួមជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់មួយចំនួននោះកើតឡើងក្រោយប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងនេះកាត់ផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយកាតាដោយចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋសម្បូរប្រេងនេះថាជាអ្នកគាំទ្រចលនាជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេរវជនផងដែរ។ ក្រៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីនិងបក្សពួកក៏បានហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចកាតា ថែមទៀតដោយបង្ខំឲ្យប្រទេសនេះបញ្ឈប់ឲ្យរាល់ការគាំទ្រការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុចំពោះជ្រុលនិយមមានទាំងក្រុមភាតរឥស្លាមនៅអេហ្ស៊ីប, ក្រុមហាម៉ាស ប៉ាឡេស្ទីន ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1716.txt

ក្រសួងសុខាភិបាលអាហ្វហ្គានីស្ថានបានបញ្ជាក់ថា យ៉ាងហោចណាស់៨០នាក់បានស្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារដោយរថយន្តអត្តឃាតនៅ«តំបន់បៃតង» ប្រជុំដោយស្ថានទូតបរទេស ហើយមនុស្សប្រហែល ៣០០នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស។ ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងនៅក្បែរស្ថានទូតអាល្លឺម៉ង់ និងស្ថិតមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីស្ថានទូតអាមេរិកដែរ។

មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៨០នាក់បានស្លាប់ដោយសារការវាយប្រហារដោយរថយន្តអត្តឃាតនៅក្នុងតំបន់បៃតង ប្រជុំដោយស្ថានទូតបរទេសប្រចាំរដ្ឋធានី កាប៊ុល នាថ្ងៃពុធទី ៣១ ឧសភានេះ។ មនុស្សប្រហែល៣០០នាក់ផ្សេងទៀតបានរងរបួសដោយសារការវាយប្រហារភេវកម្មនេះដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Wall Street Journal អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃអាហ្វហ្គានីស្ថាន Najib Danish បានបញ្ជាក់ថា គ្រោះថ្នាក់នេះបង្កឡើងដោយរថយន្តធំមួយដែលផ្ទុកដោយគ្រឿងផ្ទុះពេញ ហើយវាត្រូវបានគេបំផ្ទុះនៅក្បែរស្ថានទូតអាល្លឺម៉ង់ផងដែរ។ ស្ថានទូតអាមេរិកក៏ស្ថិតមិនឆ្ងាយពីកន្លែងបំផ្ទុះរថយន្តនេះប៉ុន្មានដែរ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យខាងលើបានលើកឡើងថា វាហាក់ដូចជាគ្មានតម្រុយណាបញ្ជាក់ថា ស្ថានទូតអាមេរិកជាគោលដៅនៃការវាយប្រហារនេះឡើយ។ ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងចំពេលព្រឹកពោលគឺស្របពេលប្រជាជនភាគច្រើនធ្វើដំណើរទៅបំពេញការងារនៅក្នុងតំបន់នេះ។ ពួកគេមកបំពេញការងារនៅស្ថានទូតនិងមូលដ្ឋានទ័ពនៅទីនោះតែម្តង ហើយស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលក្រុងកាប៊ុលភាគច្រើនក៏ស្ថិតក្នុងតំបន់នេះដែរ។ ដូច្នេះហើយបានជាមានមនុស្សស្លាប់និងរបួសច្រើនបែបនេះ។ មកដល់ពេលនេះមិនទាន់មានក្រុមណាមួយអះអាងឬចេញមុខទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារដ៏ព្រៃផ្សៃនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែគេដឹងថា ស្ថានការណ៍សន្តិសុខនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានកាន់តែដុនដាបខ្លាំងណាស់ទៅហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយ។ ហើយក្រុមដែលកំពុងពង្រីកឥទ្ធិពលនិងបណ្តាញរបស់ខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថាននេះគឺក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Daesh) ឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ ដោយសារបញ្ហាសន្តិសុខកាន់តែដុនដាបនេះ រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនពិចារណាបញ្ជូនទ័ពបន្ថែមមកកាន់អាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយកងទ័ពទាំងនោះមានកងកម្លាំងពិសេស, កងទ័ពប្រយុទ្ធ និងជាកងទ័ពស្ថិតក្រោមក្របខណ្ឌបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូដែលមានតួនាទីជួយបំពាក់បំប៉នសមត្ថភាពនិងបង្វឹករួមទាំងផ្តល់ប្រឹក្សាដល់កងទ័ពអាហ្វហ្កានីស្ថានផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ កងទ័ពអាមេរិកប្រហែល ៨៤០០នាក់នៅឈរជើងនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយភាគច្រើនពួកគេមានតួនាទីជួយបង្វឹកនិងផ្តល់ប្រឹក្សាប៉ុណ្ណោះ។ តាមពិតទៅទ័ពអាមេរិកឈរជើងនៅប្រទេសនេះចាប់ពីឆ្នាំ២០០១មកម្ល៉េះ ពេលដែលកងទ័ពទាំងនោះធ្វើសង្គ្រាមផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមតាលីបង់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1717.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី ៤៤ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងអតីតស្ត្រីទីមួយ រួមជាមួយកូនៗនឹងមកលំហែកាយនៅកោះបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនៅថ្ងៃសុក្រ ទី ២៣ មិថុនានេះ។ សន្តិសុខនៅព្រលានយន្តហោះ និងនៅកោះបាលីទាំងមូលត្រូវបានរឹតបន្តឹងខ្លាំងដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពភ្ងៀវពិសេសជាអតីតប្រមុខរដ្ឋអាមេរិកនេះ។

លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងភរិយារួមជាមួយកូនស្រីទាំងពីរនឹងចំណាយពេលប្រាំថ្ងៃស្នាក់នៅកោះបាលី ក្នុងវិស្សមកាលរយៈពេលខ្លីរបស់ខ្លួន។ យន្តហោះក្រុមគ្រួសារលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មកដល់ព្រលានយន្តហោះបាលី នៅល្ងាចថ្ងៃសុក្រ ទី ២៣ មិថុនានេះ ហើយមានការរឹបន្តឹងសន្តិសុខជារួមផងដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពអតីតប្រមុខរដ្ឋអាមេរិករូបនេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មានថៃ The Nation មេទ័ពប្រចាំអាកាសយាន្តដ្ឋាន Ngurah Rai លោក I Wayan Superman បានបញ្ជាក់ថា យន្តហោះលោក អូបាម៉ា នឹងហោះមកកោះហ្កាម ហើយនៅពេលមកដល់បាលី វានឹងមានការការពារសន្តិសុខពិសេសផងដែរ។ « វាមិនមានការបិទព្រលានយន្តហោះសម្រាប់យន្តហោះផ្សេងៗទៀតឡើយ ប៉ុន្តែយើងនឹងផ្តល់អាទិភាពសម្រាប់យន្តហោះអតីតប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Superman។ មេទ័ពឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះក៏បានបន្ថែមផងដែរថា លោកបានទាក់ទងជាមួយភាគីអាមេរិកជាមុនរួចហើយមុនមានដំណើរកម្សាន្តនេះ ហើយភាគីឥណ្ឌូណេស៊ីស្នើសុំផ្តល់ការស្វាគមន៍ពិសេសចំពោះលោក អូបាម៉ា និងក្រុមគ្រួសារក្នុងពេលស្នាក់នៅកោះបាលីផងដែរ។ ប៉ុន្តែលោក អូបាម៉ា បានបដិសេធការផ្តល់ឲ្យនេះ។ ក្នុងដំណើរមកកាន់កោះ បាលី នេះលោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា អមដំណើរដោយភរិយាលោកស្រី Michelle Obama កូនស្រីទាំងពីរ Malia និង Sasha រួមជាមួយសមាជិកក្រុមគ្រួសារផ្សេងទៀតដែរ។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់លោក អូបាម៉ា អមដំណើរដោយសមាជិកក្រុមភ្នាក់ងារសន្តិសុខរបស់លោកជាច្រើនផងដែរ ហើយយាន្តជំនិះមួយចំនួនត្រូវនាំមកពីអាមេរិកទៀតដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពលោកផងដែរ។ បន្ទាប់ពីលំហែកាយនៅកោះបាលី លោក អូបាម៉ានឹងបន្តដំណើរទៅក្រុងហ្សាការតានៅថ្ងៃ ៣០ មិថុនា ហើយលោកនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីលោក ចូកូ វីដូដូ ដែរ។ លោកក៏នឹងផ្តល់សុន្ទរកថានៅវេទិកាដែលរៀបចំឡើងដោយបណ្តាញប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីនៅបរទេស (Diaspora Network Indonesia) ផងដែរនៅថ្ងៃទី ១ កក្ដដា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1718.txt

ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានប្រាប់ឲ្យអាមេរិកកាត់បន្ថយមន្ត្រីទូត និងបុគ្គលិកទូតចំនួន ៧៥៥នាក់ នៅត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញាខាងមុខ។ បើតាមលោក ពូទីន នេះគឺជាវិធានការឆ្លើយតបនឹងទណ្ឌកម្មថ្មីដែលសភាអាមេរិកទើបអនុម័តកាលពីសប្ដាហ៍មុន និងកំពុងស្ថិតនៅសេតវិមាន។ មិនត្រឹមតែបណ្ដេញមន្ត្រីទូតអាមេរិករាប់រយនាក់ឡើយ រុស្ស៊ីក៏គំរាមចាត់វិធានផ្សេងទៀតប្រឆាំងអាមេរិក បើប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ចុះហត្ថលេខាឲ្យអនុវត្តទណ្ឌកម្មនោះ។

ក្ដីសង្ឃឹមរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ី ហាក់រសាត់កាន់តែឆ្ងាយទៅហើយ។ បន្ទាប់ពីសភាទាំងពីររបស់អាមេរិកអនុម័តទណ្ឌកម្មថ្មីមក រុស្ស៊ីឯណោះក៏ប្រកាសត្រៀមខ្លួនមានចំណាត់ការតបតវិញ ដោយចាត់ទុកទណ្ឌកម្មថ្មីនេះជារឿងមិនអាចទទួលយកបាន ហើយរុស្ស៊ីក៏អស់ការអត់ទ្រាំនឹងអាមេរិកទៀតដែរ។ ពេលនេះ លោក ត្រាំ កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកសម្រេចចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ អាចថាជាវិធានការដំបូង ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានណែនាំឲ្យអាមេរិកមន្ត្រីទូត និងបុគ្គលិកស្ថានទូតអាមេរិកច្រើនជាង ៧៥០នាក់ចាកចេញពីរុស្ស៊ីនៅខែកញ្ញាខាងមុខ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍រុស្ស៊ីដែលផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា លោក ពូទីន និយាយថា ការអនុម័តរបស់សភាអាមេរិក បានប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ី និងអាមេរិក ព្រោះជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ និងជាការប៉ុនប៉ងរបស់អាមេរិកក្នុងការដាក់សម្ពាធលើប្រទេសដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយរុស្ស៊ី។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT លោក ពូទីន ក៏បានបង្ហាញអារម្មណ៍ខកចិត្តចំពោះអាមេរិកដែរ ព្រោះរុស្ស៊ីបានរង់ចាំសកម្មភាពរបស់អាមេរិកដែលនាំឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែអ្វីៗហាក់ដូចជាមិនមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងពេលឆាប់ៗនេះឡើយ។ លោក ពូទីន សង្កត់ធ្ងន់ថា ពេលនេះគួរដល់ពេលដែលរុស្ស៊ីត្រូវតបតវិញម្ដង ព្រោះរុស្ស៊ីនៅស្ងៀមស្ងាត់អស់ពេលយូរណាស់មកហើយដែរ ទាំងរុស្ស៊ីមិនបានធ្វើអ្វីសោះដាក់អាមេរិក។ ចំនួនមន្ត្រីទូត និងមន្ត្រីបច្ចេកទេសនានាដែលបម្រើការក្នុងស្ថានទូតអាមេរិកក្នុងរដ្ឋធានីមូស្គូ នឹងត្រូវកាត់បន្ថយឲ្យនៅស្មើចំនួនបុគ្គលិកទូតរុស្ស៊ីប្រចាំរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ព្រោះកន្លងមកចំនួនមន្ត្រីអាមេរិកមានច្រើនខ្លាំងពេក ពោលគឺមានច្រើនជាង១២០០នាក់ឯណោះ។ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីក៏បានប្រកាសដែរថា រុស្ស៊ី និងអាមេរិក ឯកភាពកាត់បន្ថយចំនួនបុគ្គលិកស្ថានទូតប្រទេសទាំងពីរឲ្យនៅត្រឹម៤៥៥នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ពូទីន នៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថា ទំនាក់ទំនងរុស្ស៊ី និងអាមេរិក នឹងល្អប្រសើរនៅពេលខាងមុខ ព្រោះប្រទេសទាំងពីរមានបញ្ហាត្រូវដោះស្រាយរួមគ្នាដូចជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម ការគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងគម្រោងអវកាសជាដើម។ លោកសង្ឃឹមថាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរលើវិស័យទាំងនេះនឹងមិនប៉ះពាល់ដោយសារគោលនយោបាយប្រឆាំងរុស្ស៊ីរបស់អាមេរិកឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1719.txt

ប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្កង់ដាលោក Yoweri Museveni ដែលកាន់អំណាចជាង ៣០ឆ្នាំ បានអួត ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន មេដឹកនាំដែលឈ្នះឆ្នោតប្រាំអាណត្តិជាប់ៗគ្នាដូចលោក បើសិនផ្តាច់ការ ក៏គេហៅថាជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការអស្ចារ្យម្នាក់ដែរ។

វាជារឿងចម្លែកនៅពេលដែលគេប្រើប្រាស់ពាក្យ «អស្ចារ្យ»ជាមួយពាក្យ «ផ្តាច់ការ»ព្រោះផ្តាច់ការវាមានន័យអវិជ្ជមានរួចទៅហើយ។ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្កង់ដាលោក Yoweri Museveni ហ៊ានភ្ជាប់ពាក្យទាំងពីរនេះដើម្បីអត្ថាធិប្បាយពីខ្លួនលោក និងមរតកនយោបាយរបស់ខ្លូនក្នុងពេលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ឲ្យសារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅចុងខែមេសា។ ពេលអ្នកសារព័ត៌មានចោទសួរក្នុងពេលសម្ភាសថា «តើលោកធ្វើដូចម្តេចដើម្បីធានាថាលោកមិនត្រូវប្រជាជនចាត់ទុកជាជនផ្តាច់ការ តែជាមេដឹកនាំជាប់ឆ្នោតតាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ? ប្រធានាធិបតីអ៊ូហ្កង់ដាលោក Yoweri Museveni ស្រាប់តែតបវិញថា «មេដឹកនាំផ្តាច់ការដែលត្រូវគេបោះឆ្នោតឲ្យប្រាំដង។ នោះប្រាកដជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការអស្ចារ្យម្នាក់ហើយ ហើយក៏ពិសេសខ្លាំងដែរ។ ជាប់ឆ្នោត៥អាណត្តិជាប់គ្នាដោយបានសំឡេងគាំទ្រភាគច្រើន ប្រាកដជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការដ៏អស្ចារ្យម្នាក់មិនអាចប្រកែកបានឡើយ»។ មេដឹកនាំអ៊ូហ្កង់ដារូបនេះចង់ប្រាប់គេឯងថា លោកជាប់ឆ្នោតជាប់ៗគ្នាកន្លងមកនេះ បញ្ជាក់ច្បាស់ហើយថា លោកមិនមែនជាជនផ្តាច់ការដូចគេចោទ ហើយលោកឡើងកាន់តំណែងត្រឹមត្រូវតាមការបោះឆ្នោតផង។ លោក Museveni ជាមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកមួយរូបដែលកាន់តំណែងយូរជាង។ ក្នុងវ័យ ៧២ឆ្នាំ លោកឡើងកាន់អំណាចដោយចលនាប្រដាប់អាវុធឆ្នាំ ១៩៨៦ ហើយបន្តមកលោកឈ្នះឆ្នោតរហូតប្រាំអាណត្តិបន្តបន្ទាប់គ្នាដោយមានបញ្ហាមិនប្រក្រតីនិងមានហិង្សាថែមទៀត។ មេដឹកនាំរូបនេះតែងតែអះអាងថា លោកជាមេដឹកនាំនៃរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស និងជាមេដឹកនាំល្អប្រសើរដែលដឹកនាំប្រទេសពីក្រីក្រទៅរកភាពប្រសើរឡើងថែមទផង។ ប៉ុន្តែក្រុមសិទ្ធិមនុស្សនិងអង្គការសង្គមស៊ីវិលបានបន្តរិះគន់ និងចោលប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធបញ្ហាចម្រូងចម្រាស ដូចជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកប្រឆាំងខ្លួនជាដើមនោះ។ ម្យ៉ាងលោកក៏រងការចោទប្រកាន់រឿង ប្រើប្រាស់បក្សពួកនិយមនិងគ្រួសារនិយមដើម្បីកេងប្រយោជន៍រដ្ឋដែរ។ ក្រោយជាប់ឆ្នោតជាថ្មីកាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៦ លោក បានសម្រេចតែតាំងភរិយាខ្លួនឯងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំដែលជាតំណែងសំខាន់បំផុតមួយក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនថែមទៀត។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នលោកមានវ័យ ៧២ ឆ្នាំ ពោលគឺនៅសល់ពេលតែបីឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះលោកត្រូវបញ្ចប់ជីវិតនិយោបាយព្រោះតែរដ្ឋធម្មនុញ្ញកំណត់។ នៅអ៊ូហ្កង់ដា រដ្ឋធម្មនុញ្ញកំណត់ឲ្យអ្នកនយោបាយឈប់ឈរឈ្មោះដើម្បីដណ្តើមតំណែងប្រធានាធិបតីនៅអាយុ៧៥ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា លោកប្រធានាធិបតីដែលកាន់តំណែងជាង ៣០ឆ្នាំនេះនឹងព្យាយាមរកឱកាសដើម្បីកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់លោកកាន់តំណែងទៅមុខទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_172.txt

កិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការទាក់ទិននឹងការប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដោយសន្តិវិធី (កិច្ចព្រមព្រៀង១២៣) រវាងសិង្ហបុរី និងអាម៉េរិកបានចូលជាធរមានជាផ្លូវការនាថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសទាំងពីរពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតលើវិស័យនុយក្លេអ៊ែរ។

កិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ រវាងសិង្ហបុរី និងអាម៉េរិក អនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីររួមគ្នាស្វែងរកជម្រើសថាមពលស្អាតកម្រិតខ្ពស់ ធានាសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពក្នុងតំបន់ និងបំពេញបន្ថែមក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរលើថាមពលស្អាត ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងសន្តិសុខថាមពល។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏នឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំ និងយូរអង្វែងរវាងអាម៉េរិក និងសិង្ហបុរី បន្ថែមពីលើសសរស្តម្ភនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដូចជា ការពារជាតិ និងសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជនទៅប្រជាជន។ ជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមការកសាងសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរផ្សេងទៀតដូចជា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវនៃកម្មវិធីបច្ចេកវិទ្យារ៉េអាក់ទ័រម៉ូឌុលខ្នាតតូច (FIRST) សិង្ហបុរី និងអាម៉េរិកត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះនឹ ងអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរទទួលបានការយល់ដឹងកាន់តែប្រសើរឡើងអំពីបច្ចេកវិទ្យាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរកម្រិតខ្ពស់ រួមទាំងរ៉េអាក់ទ័រម៉ូឌុលតូចៗដែលបំពេញតាមស្តង់ដារខ្ពស់បំផុតនៃសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងមិនសាយភាយ មានសមត្ថភាពគាំទ្រដល់គោលដៅអាកាសធាតុ ខណៈពេលដែលមានតុល្យភាពតម្រូវការថាមពលសំខាន់ៗ។ នេះក៏ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ជួយសិង្ហបុរីរៀន និងវាយតម្លៃបច្ចេកវិជ្ជាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរជឿនលឿនដែលត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគត។ កិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ មានសុពលភាពរយៈពេល ៣០ឆ្នាំ ហើយនឹងជួយសិង្ហបុរីក្នុងការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយការយល់ដឹងអំពីថាមពលនុយក្លេអ៊ែរជាប្រភពថាមពលស្អាត។ បច្ចុប្បន្ន អាម៉េរិកមានកិច្ចព្រមព្រៀងស្រដៀងគ្នាចំនួន២៤ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនុយក្លេអ៊ែរដោយសន្តិវិធីជាមួយប្រទេសចំនួន៤៨ និងទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ។ នាពេលថ្មីៗនេះ អាម៉េរិកបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង១២៣ ជាមួយហ្វីលីពីន ដែលជាប្រទេសដែលមានគោលបំណងផលិតថាមពលនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងហោចណាស់ ១២០០មេកាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ ២០៣២ និងបង្កើនដល់ ៤៨០០មេកាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ ២០៥០។ បច្ចុប្បន្ន សិង្ហបុរីមិនមានកន្លែងថាមពលនុយក្លេអ៊ែរទេ ហើយមិនទាន់បានធ្វើការសម្រេចចិត្តច្បាស់លាស់លើការអនុវត្តគម្រោងនុយក្លេអ៊ែរ។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ សិង្ហបុរីបានប្រកាសពីផែនការបង្កើតក្រុមអ្នកជំនាញថាមពលនុយក្លេអ៊ែរចំនួន ១០០នាក់នៅក្នុងរយៈពេលមធ្យមទៅវែង ដើម្បីជូនដំណឹងអំពីផែនការថាមពលនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ប្រហែល ៩៥ភាគរយនៃអគ្គិសនីរបស់សិង្ហបុរីបច្ចុប្បន្នត្រូវបានបង្កើតដោយឧស្ម័នធម្មជាតិដែលបាននាំចូល ខណៈប្រទេសដែនកោះមួយនេះបានកំណត់គោលដៅថាមពលស្អាតប្រកបដោយមហិច្ឆិតាឆ្ពោះទៅរកការបំភាយឧស្ម័នសូន្យសុទ្ធនៅឆ្នាំ ២០៥០៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1720.txt

រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានអំពាវនាវឲ្យសាធារណជនរក្សាការអត់ធ្មត់ និងរក្សាការស្ងៀមស្ងាត់ក្រោយពេលដែលមានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់ផ្ទួនៗដែលសម្លាប់មនុស្ស ២នាក់នៅរដ្ឋធានីម៉ានីល។ ដើម្បីឲ្យប្រជាជនស្ងប់ចិត្ត អាជ្ញាធរហ្វីលីពីន បញ្ជាក់ថាករណីបំផ្ទុះគ្រាប់នេះមិនមែនជាករណីភេរវកម្មឡើយ។

គ្រាប់បែកពីរគ្រាប់ត្រូវគេបំផ្ទុះកណ្តាលរដ្ឋធានីម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីននៅយប់ថ្ងៃសៅរ៍ទី ៦ខែឧសភា ដោយវាបានសម្លាប់មនុស្សពីរនាក់និងបណ្តាលឲ្យមនុស្សប្រាំមួយនាក់ផ្សេងទៀតរងរបួសថែមទៀត។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler ក្រោយពេលមានឧបទ្ទវហេតុនេះ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានប្រកាសអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនហ្វីលីពីនបន្តរក្សាការអត់ធ្មត់ និងស្ងប់អារម្មណ៍កុំមានការភ័យខ្លាចឬតក់ស្លុត។ អ្នកនាំពាក្យវិមានប្រធានាធិបតី Ernesto Abella បានថ្លែងថា៖« យើងសូមអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនទាំងអស់ចៀសវាងការចែកចាយព័ត៌មានទាំងឡាយណាដែលមិនមានប្រភពត្រឹមត្រូវនិងគួរឲ្យទុកចិត្តទៅកាន់ប្រជាជនផ្សេងទៀតដែលអាចបង្កឲ្យមានការការតក់ស្លុតឬភ័យខ្លាចទៀត»។ ក្រោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់បន្តបន្ទាប់គ្នានេះ វាមានការសន្និដ្ឋានជាបឋមថា វាអាចជាករណីភេរវកម្ម។ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរហ្វីលីពីបានទាត់ចោលការសន្និដ្ឋាននេះ ហើយអះអាងថាវាមិនមែនជាករណីភេរវកម្មឡើយ។ ប៉ូលិសហ្វីលីពីនបានបកស្រាយថា ការវាយប្រហារនេះមានគោលដៅច្បាស់លាស់មិនមែនជាករណីភេរវកម្មនោះឡើយ។ ក្រៅពីអំពាវនាវឲ្យសាធារណជនហ្វីលីពីនស្ងប់អារម្មណ៍ អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីខាងលើក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនរាយការណ៍ទៅមន្ត្រីមានសមត្ថកិច្ចនៅពេលខ្លួនបានឃើញសកម្មភាពណាមួយគួរឲ្យសង្ស័យ ហើយគ្រប់គ្នាត្រូវរក្សាការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ផងដែរ។ ហ្វីលីពីនរងគ្រោះកាន់តែខ្លាំងដោយសារការវាយប្រហារភេរវកម្មរយៈពេលចុងក្រោយ។ ថ្មីៗនេះ ក្នុងពេលដែលហ្វីលីពីនកំពុងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន វាមានករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកបំពង់ដែរ ដែលវាបានបង្កឲ្យមនុស្សជាង១០នាក់របួស។ បណ្តាញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) បានចេញមុខប្រកាសថា ខ្លួនជាអ្នកនៅពីក្រោយការវាយប្រហារនេះ ប៉ុន្តែប៉ូលិសហ្វីលីពីន បានទាត់ចោលការប្រកាសនេះភ្លាមៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1721.txt

ក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ PT Perusahaan Perdagangan របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី និងក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ី Rostec បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សារណយោគយល់គ្នាមួយ ជុំវិញការទិញលក់យន្តហោះចម្បាំង Sukhoi SU-35 ដែលឥណ្ឌូណេស៊ីចង់បានពីរុស្ស៊ី។ រុស្ស៊ី ដែលកំពុងរងទណ្ឌកម្មពីសំណាក់អាមេរិក ចង់បានការដោះដូរផលិតផលកសិកម្មដែលឥណ្ឌូណេស៊ីមាន ដើម្បីទូទាត់ថ្លៃយន្តហោះចម្បាំងវិញ។

ទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក និងអឺរ៉ុប បានប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីមួយផ្នែកធំ និងបង្កជាកង្វះផលិតផលកសិកម្មទៀតផង។ ដោយសារកង្វះផលិតផលសម្រាប់បំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក រុស្ស៊ីបានស្នើទៅកាន់ឥណ្ឌូណេស៊ីឲ្យនាំចូលផលិតផលកសិកម្មដែលខ្លួនមានទៅកាន់ទីផ្សាររបស់រុស្ស៊ី ដើម្បីទូទាត់ជាមួយថ្លៃយន្តហោះចម្បាំង Sukhoi SU-35 ចំនួន១១គ្រឿង ដែលឥណ្ឌូណេស៊ីត្រៀមទិញពីរុស្ស៊ី។ គេរំពឹងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងចេញជារូបរាងក្នុងពេលខាងមុខនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី Enggartiasto “Enggar” Lukita បាននិយាយនៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ថា កិច្ចព្រមព្រៀងររវាងឥណ្ឌូណេស៊ី និងរុស្ស៊ី ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ នឹងមានបញ្ចូលការដោះដូរយន្តហោះ SU-35 ជាមួយនឹងផលិតផលកសិកម្មជាច្រើនមុខដូចជាកាហ្វេ, ប្រេងដូង និងតែជាដើម។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Jakarta Post ដែលបានស្រង់សម្ដីលោក Lukita ថា កិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតនឹងកើតមានផងដែរ។ តាមពិតទៅ មិនមែនរុស្ស៊ីមិនចង់បានលុយថ្លៃលក់យន្តហោះឡើយ ប៉ុន្តែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចធ្វើឲ្យរុស្ស៊ីត្រូវផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីដើម្បីស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចដែលធ្លាក់ចុះ។ បច្ចុប្បន្ននេះ រុស្ស៊ីកំពុងស្ថិតក្រោមគំនាបសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិក និងអឺរ៉ុប។ រុស្ស៊ីបានឆ្លើយតបនឹងសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចនេះតាមរយៈការរឹតត្បិតការនាំចូល ហើយការណ៍នេះបង្ខំឲ្យរុស្ស៊ីត្រូវរកទីផ្សារថ្មី និងដៃគូពាណិជ្ជកម្មថ្មីដើម្បីបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក។ លោក Lukita ដែលកំពុងស្ថិតក្នុងទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ី ចាត់ទុកនេះជាឱកាសសម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី។ លោកបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចអំឡុងពេលរឹតត្បិតពាណិជ្ជកម្ម អាចក្លាយជាសក្តានុពលសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យផ្សេងហួសពីការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគទៅទៀត។ លើសពីនោះ វាក៏ក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ទំនាក់ទំនងលើវិស័យទេសចរណ៍ ថាមពល និងការដោះដូរបច្ចេកវិទ្យាទៀតផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ី បានចាប់ផ្ដើមពង្រឹងកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ ដើម្បីទុកកាពារខ្លួនពីក្រុមជ្រុលនិយមភេរវកម្មនៅក្នុងតំបន់ដែលបានបង្កើនការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំង ក៏ដូចជាអធិបតេយ្យសមុទ្ររបស់ខ្លួនផងដែរ។ មិនត្រឹមតែយន្តហោះឡើយ ក្រុងហ្សាការតាក៏មានគម្រោងទិញនាវាមុជទឹកជាច្រើនគ្រឿងផង ដ្បិតការប្រឈមមុខជាមួយចិននៅថ្ងៃខាងមុខជុំវិញបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងអាចកើតឡើងគ្រប់ពេល៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1722.txt

ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាដែលជាមេដឹកនាំជាក់ស្តែងមានអំណាចពិតប្រាកដលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) សង្ឃឹមថាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបែបសហព័ន្ធដូចនៅកាដាណាប្រហែលអាចបញ្ចប់ជម្លោះនិងរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ាបាន។ ប៉ុន្តែការឈានទៅបង្កើតសហភាពសហព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យនៅមីយ៉ាន់ម៉ាតាមបំណងរបស់លោកស្រីប្រហែលជាត្រូវការពេលវេលាយូរ។

សប្តាហ៍នេះមេដឹកនាំជាក់ស្ដែងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូ ជី បានជួបពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាលោក Justin Trudeau ដើម្បីសិក្សាស្វែងយល់ពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលបែបសហព័ន្ធនៅកាណាដា។ លោកស្រីជឿជាក់ថាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបែបនេះនឹងបង្កើតស្ថិរភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានថៃបាងកកប៉ុស្តិ៍ លោកស្រី ស៊ូជី បានថ្លែងក្នុងពេលជួបជាមូយលោក Justin Trudeau ថា៖«ខ្ញុំសប្បាយចិត្តណាស់ដែលបានមកទីនេះ ដើម្បីសិក្សាពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល សហព័ន្ធរបស់កាណាដា ព្រោះនេះជាអ្វីដែលយើងចង់បាន។ យើងកំពុងព្យាយាមកសាងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងមានលក្ខណៈជហព័ន្ធសហភាពប្រជាធិបតេយ្យមួយ»។ ទីប្រឹក្សារដ្ឋរូបនេះបានបន្តថា៖«មុននឹងយើងអាចសម្រេចកំណែទម្រង់បាន យើងត្រូវកែប្រែកិច្ចការជាច្រើនទៀត តែខ្ញុំប្រាកដថានឹងបានសម្រេច»។ តាមពិតទៅកាណាដាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសលោកខាងលិចផ្សេងទៀតដែលបានគាំទ្រកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ហើយលោកស្រី ស៊ូជី ដែលជាអតីតអ្នកទោសនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ានិងជាមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងនោះ ត្រូវបានកាណាដាសម្រេចផ្តល់ឲ្យនូវសញ្ជាតិកាណាដាជាកិត្តិយសក្នុងឆ្នាំ២០០៧ដែរ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីទៅកាណាដា កើតឡើងក្រោយការរៀបចំសន្និសីទស្វែងរកសន្តិភាព នៅទីក្រុង Naypyidaw។ សន្និសីទនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ចប់ជម្លោះជាតិសាសន៍ដែលកើតឡើងតំបន់ជាប់ព្រំដែន ហើយវាក៏ជាកន្លែងដែលបណ្តាជនជាតិភាគតិចទាំងនោះចាប់អាវុធធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលអស់រយៈពេលជិត៧០ឆ្នាំមកហើយដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងវេទិកាចរចាស្វែងរកសន្តិភាពនេះ បណ្តាប្រតិភូដែលចូលរួមចាប់ផ្តើមពិចារណាថាតើការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបែបសហភាពសហព័ន្ធនៅមីយ៉ាន់ម៉ានោះមានទម្រង់បែបម៉េច។ ប៉ុន្តែគេមើលឃើញថា គំនិតផ្តួចផ្តើមបង្កើតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋនេះហាក់នៅក្មេងខ្ចីនៅឡើយ។ លោក Trudeau តាងនាមឲ្យប្រជាជនកាណាដា ក៏បានចូលរួមរំលែកទុក្ខជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា ចំពោះការធ្លាក់យន្តហោះដែលផ្ទុកអ្នកដំណើរ ១២០នាក់ក្នុងនោះមានកងទ័ពនិងក្រុមគ្រួសារចំនួន ១០៦នាក់ និងបុគ្គលិកបម្រើការងារលើយន្តហោះ ១៤នាក់ផ្សេងទៀត។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាវ័យក្មេងរូបនេះបានជំរុញមីយ៉ាន់ម៉ាអោយព្យាយាមគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ជាពិសេសគឺសិទ្ធិស្ត្រី កុមារ និងការពារជនជាតិភាគតិចព្រមទាំងបណ្តាជនជាតិភាគតិច និងអ្នកកាន់សាសនាភាគតិចដូចជាប្រជាជនម៉ូស្លីម Rohingyaជាដើម។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកាណាដានេះ ក៏បានប្រកាសផ្ដល់ជំនួយដល់មីយ៉ាន់ម៉ាជាទឹកប្រាក់ចំនួន៨.៨លានដុល្លារកាណាដាដែលស្មើជាង ៦លានដុល្លារអាមេរិកដើម្បីជួយគាំទ្រដល់ដំណើរស្វែងរកសន្តិភាព និងផ្ដល់ជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ជាស្បៀង, ផ្តល់ជម្រក និងការថែទាំសុខភាពដល់ប្រជាជនរងគ្រោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1723.txt

កិច្ចប្រជុំប្រទេស ២០ នៅ Hamburg អាល្លឺម៉ង់ បិទបញ្ចប់ទៅដោយចម្រូងចម្រាស ហើយគ្មានឡើយជំហររួមគ្នាជាធ្លុងមួយលើបញ្ហាចម្បងដូចជាពាណិជ្ជកម្មសេរី និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅតែរក្សាជំហររឹងត្អឹងលើការដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុ និងការអនុវត្តវិធានការគាំពារនិយមពាណិជ្ជកម្មក្នុងបរិបទសាកលភាវូបនីយកម្មនេះស្របតាមគោលនយោបាយដម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំដដែល។

កិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង ២០ (G-20) នៅអាល្លឺម៉ង់ក្លាយជាអាប់អួរមួយដោយចលនាបាតុកម្មហិង្សាក្បែរកន្លែងប្រជុំ និងកម្តៅក្នុងបន្ទប់ប្រជុំពេលដែលមេដឹកនាំចរចាមិនសូវត្រូវរ៉ូវគ្នាលើបញ្ហាពិភពលោកជាច្រើនតាំងពីពាណិជ្ជកម្ម សន្តិសុខ និងបរិស្ថាននោះ។ រឿងដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍និងបញ្ជាក់បានថា កិច្ចប្រជុំតានតឹងគឺ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យកូនស្រីខ្លួន អ៊ីវ៉ាន់កា ត្រាំ (Ivanka Trump) ដែលជាទីប្រឹក្សាប្រធានាធិបតីជំនួសតំណែងលោកចូលចរចាជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោកផ្សេងទៀតវិញ។ ហើយលោក ត្រាំ ចាកចេញពីអាល្លឺម៉ង់ដោយមិនព្រមចូលសន្និសីទកាសែតឲ្យគេសួរសំណួរពាក់ព័ន្ធលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំឡើយ។ រឿងដែលនៅតែចម្រូងចម្រាស ដែលធ្វើឲ្យមេដឹកនាំពិភពលោលផ្សេងទៀតដូចជាអាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងកាណាដា ទើសទាល់ចិត្តខ្លាំងនោះគឺ គោលជំហរលោក ត្រាំ លើបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងគោលការណ៍គាំពារនិយមដែលជាចំណុចស្នូលនៃគោលនយោបាយប្រធានាធិបតីអាមេរិកផងនោះ។ ជាប្រពៃណីក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំ មេដឹកនាំទាំង ២០ ត្រូវចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចុងក្រោយមួយដែលគ្រប់គ្នាបង្ហាញជំហរជាឯកច្ឆន្ទលើបញ្ហាជាច្រើនរួមទាំងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម សន្តិសុខនិងបញ្ហាផ្សេងទៀតផងដែរ។ ប៉ុន្តែលើកនេះ ចំណុចនិងភាសាមួយចំនួនដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្លុះបញ្ចាំងកាន់តែច្បាស់ពីការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមប្រទេសឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ និងសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនឈានមុខគេទាំង ២០នេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះមានលើកឡើងពី ការទទួលស្គាល់ពីសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងការចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥ និងកត់សម្គាល់ច្បាស់ថា អាមេរិកនៅតែបន្តប្រើប្រាស់និងលក់ប្រេងផូស៊ីលឥន្ធនៈដែលជាប្រភពចម្បងនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនោះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះក៏បានកំណត់ជាលើកដំបូងនូវសិទ្ធក្នុងការប្រើប្រាស់«វិធានការស្របច្បាប់ផ្នែកពាណិជ្ជដើម្បីគាំពារទីផ្សារ»របស់ខ្លួន ដែលការប្រើប្រាស់ភាសាបែបនេះផ្តល់ទម្ងន់បន្ថែមឲ្យ គោលនយោបាយជាតិនិយមដែល«ដម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំ»របស់លោក ត្រាំ ថែមទៀត។ គេដឹងច្បាស់ថា ជំហរនេះផ្ទុយទាំងស្រុងពីជំហរសម្ព័ន្ធមិត្តនិងដៃគូអាមេរិក ដែលកន្លងមកបានទិតៀននិងព្រមានអាមេរិកផងដែរពីគ្រោះថ្នាក់ពេលអាមេរិកនិន្នាការងាកទៅប្រើ គោលនយោបាយឯកោនិយម ឡើងវិញ និងចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនោះ។ ក្រោយកិច្ចប្រជុំ លោកស្រី អែនជេឡា មឺហ្គែល (Angela Merkel) ដែលជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំដែលនោះបានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងថា គ្មានឡើយការឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នានេះ។ «នៅពេលដែលគ្មានឯកច្ឆន្ទភាពក្នុងកិច្ចពិភាក្សា សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមវាតែងតែមានចំណុចមិនឯកភាពគ្នា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី មឺហ្គែល។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1724.txt

ក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គម Facebook បានបង្កើតក្រុមពិសេសមួយនៅឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីជួយការពារ និងគ្រប់គ្រងការចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ខណៈការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីនឹងត្រូវធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំខាងមុខនេះ ។ ផែនការចាត់តាំងនេះ ធ្វើឡើងក្រោមសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា ។

ការចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងក្លាយតាមបណ្តាញសង្គម ជាពិសេស តាមរយៈហ្វេសប៊ុក បានក្លាយជាក្តីបារម្ភមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលកំពុងតែដឹកនាំដោយលោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ ។ ក្តីបារម្ភនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរសម្រាប់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅឆ្នាំ២០១៩ ។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមក្នុងយុគសម័យបច្ចេកវិទ្យានេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា នាពេលថ្មីនេះ បានសហការជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុន

article_1725.txt

ខ្មាន់កាំភ្លើងម្នាក់បានធ្វើសកម្មភាពបាញ់ប្រហារ និងដុតបន្ទប់កាស៊ីណូមួយកន្លែងកណ្តាលក្រុងម៉ានីលបណ្តាលឲ្យមនុស្ស ៣៤នាក់ស្លាប់ និងយ៉ាងហោចណាស់ ៣០នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស។ មនុស្ស ៣៤នាក់ស្លាប់នោះមិនស្លាប់ដោយសារការបាញ់ប្រហារឡើយ តែដោយសារឈ្លក់ផ្សែងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ូលិសជាតិហ្វីលីពីនអះអាងថា វាជាករណីប្លន់ ប៉ុន្តែក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) បានប្រកាសថាខ្លួននៅពីក្រោយករណីបាញ់រះនិងដុតបន្ទប់កាស៊ីណូនេះ។

សាកសពមនុស្ស ៣៤ នាក់ត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងបន្ទប់កាស៊ីណូមួយកន្លែងស្ថិតនៅកណ្តាលរដ្ឋធានីម៉ានីលថ្ងៃសុក្រទី ២ មិថុនា ក្រោយខ្មាន់កាំភ្លើងម្នាក់បាញ់រះនិងចាក់សាំងដុតបន្ទប់។ ខ្មាន់កាំភ្លើងតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើសកម្មភាពបាញ់ប្រហារនេះ ហើយជននេះបានដុតខ្លួនឯងដល់ស្លាប់ក្រោយធ្វើសកម្មភាព។ បើយោងតាមសម្តីភ្នាក់ងារការពារអគ្គីភ័យដែលស្រង់ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានAFP អ្នកស្លាប់ទាំង ៣៤នាក់នោះមិនមែនស្លាប់ដោយការបាញ់ប្រហារទេ តែគេស្លាប់ដោយសារឈ្លក់នឹងផ្សែងភ្លើងដែលឆេះក្នុងបន្ទប់កាស៊ីណូនោះ។ ករណីវាយប្រហារដោយអាវុធនេះត្រូវបានសារព័ត៌មានហ្វីលីពីនផ្សព្វផ្សាយផ្សេងគ្នា។ សូម្បីតែមេប៉ូលិសហ្វីលីពីនលោក Ronald Dela Rosa បានផ្លាស់ប្តូរសម្តីរបស់ខ្លួនផងដែរពាក់ព័ន្ធការស្លាប់របស់ជនជាខ្មាន់កាំភ្លើងនេះ។ យោងសារព័ត៌មាន GMA ដើមឡើយក្រោយការបាញ់ប្រហារ លោក Dela Rosa បានថ្លែងថា ខ្មាន់កាំភ្លើងត្រូវបានក្រុមប៉ូលិសបាញ់ស្លាប់។ ប៉ុន្តែមួយម៉ោងក្រោយមកស្រាប់តែលោកបានចេញមុខបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ខ្មាន់កាំភ្លើងនោះបានចាក់សាំងដុតសម្លាប់ខ្លួនឯងក្នុងបន្ទប់ ក្រោយធ្វើសកម្មភាពទៅវិញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយមេប៉ូលិសហ្វីលីពីនខាងលើប្រាប់ឲ្យដឹងថា ខ្មាន់កាំភ្លើងនេះធ្វើសកម្មភាពម្នាក់ឯងប៉ុណ្ណោះដោយគេបានដើរចូលក្នុងបន្ទប់លេងល្បែង ហើយគេបានបាញ់រះដោយប្រើប្រាស់កាំភ្លើង M-4 និងចាក់សាំងនិងដុតតុល្បែងតែម្តង។ បន្ទាប់មកខ្មាន់កាំភ្លើងរូបនេះបានចាក់សាំងដុតបន្ទាប់មួយទៀតដែលផ្ទុកឥវ៉ាន់ពេញ។ ប៉ូលិសបានសន្និដ្ឋានជាបឋមថា ការវាយប្រហារនេះអាចជាករណីប្លន់ប៉ុណ្ណោះមិនមែនជាករណីភេរវកម្មអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Daesh) ឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះបានប្រកាសយកក្រេឌីតភ្លាមៗក្រោយការវាយប្រហារកើតឡើង។ ` ការវាយប្រហារនេះកើតឡើងរយៈពេលជិត ២សប្តាហ៍ក្រោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធកើតឡើងរវាងបណ្តាញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម ក្រុមភេរវជនMaute និងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីននៅក្រុង Marawi។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ឧសភាក្រោយការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ។ លោកធ្លាប់លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោកអាចនឹងអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងរយៈពេលវែងក្នុងករណីដែលចាំបាច់ដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាសន្តិសុខបង្កដោយក្រុមភេរវជន។ លោកព្រលយថា លោកមិនខ្វាយខ្វល់ពីការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល និងសភាដែលជាអ្នកធានារក្សាការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះឡើយ។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីនឆ្នាំ ១៩៨៧ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកមានអនុភាពគតិយុត្តិរយៈពេល៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនត្រូវសុំការយល់ព្រមពីសភាជាមុនសិនដើម្បីបន្តការអនុវត្តច្បាប់នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1726.txt

លោកស្រី Laura Flessel ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកីឡាក្នុងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Edouard Philippe ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មី លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ លោកស្រី Flessel ជាអតីតកីឡាការិនីចាក់សាប (គុនដាវ) ដ៏កំពូលម្នាក់របស់បារាំង ដែលធ្លាប់មេដាយមាសអូឡាំពិក មេដាយមាសពិភពលោក និងមេដាយមាសអឺរ៉ុប។

ក្នុងវ័យ៤៥ឆ្នាំ លោកស្រី Laura Flessel ដែលមានស្រុកកំណើតនៅតំបន់ Guadeloupe បានធ្វើសកម្មភាពកីឡាយ៉ាងសកម្មដើម្បីបំផុសបំផុលអ្នកបោះឆ្នោតឲ្យគាំទ្រលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បើទោះបីជាគាត់មិនមែនជាសមាជិកបក្សនយោបាយណាមួយក៏ដោយ។ ជោគជ័យដ៏ធំធេងរបស់លោកស្រី Laura Flessel ក្នុងអាជីពជាកីឡាការិនីចាក់សាបកំពូលរបស់បារាំង លោកស្រីធ្លាប់ដណ្តើមបានមេដាយអូឡាំពិកចំនួន៥ចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៦ដល់ឆ្នាំ២០០៤ (មាស២ ប្រាក់១ និងសំរិទ្ធ)។ សម្រាប់ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកពីឆ្នាំ១៩៩៥ដល់ឆ្នាំ២០០៨ លោកស្រីឈ្នះមេដាយមាស៦ ប្រាក់៣ និងសំរិទ្ធ៤ ។ នៅក្របខណ្ឌអឺរ៉ុប លោកស្រីបានឈ្នះមេដាយមាស១នៅឆ្នាំ២០០៧ និងមេដាយសំរិទ្ធ៥បន្ថែមទៀតនាការប្រកួតនៅឆ្នាំជាបន្តបន្ទាប់។ ចំពោះការប្រកួតថ្នាក់ជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីកីឡាថ្មីរូបនេះ ឈ្នះជើងឯក៦លើកផ្នែកឯកត្តជន និង៩លើកលើវិញ្ញាសាជាក្រុម។ ឈ្មោះរបស់លោកស្រី Laura Flessel ក៏ត្រូវបានយកទៅដាក់ឲ្យទីតាំងកីឡាមួយនៅ Guadeloupe និងកីឡដ្ឋាននៅ Bussy Saint-Georges, Asnières-Sur-Seine, Chanteloup-les-Vignes ជាដើម។ លោកស្រីស្ថិតក្នុងចំណោម រដ្ឋមន្ត្រីថ្មី១៨រូប និងរដ្ឋលេខាធិការ៤រូប របស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងដែលទទួលបានការតែងតាំងកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា។ លោកស្រី Flessel ជំនួសតំណែងរបស់លោក Patrick Kanner៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1727.txt

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ (Rodrigo Duterte) ថ្លែងមុនពេលចាកចេញពីរុស្ស៊ីត្រឡប់មកហ្វីលីពីនវិញថា ការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅកោះមិនដាណាវ (Mindanao) អាចមានរយៈពេលដល់មួយឆ្នាំដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាភេរវកម្ម។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា លោកនឹងកាចសាហាវបន្តិចហើយពេលកម្ចាត់ភេរវកម្មនេះ ហើយច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលអនុវត្តពេលនេះវាដូចការអនុវត្តនៅក្នុងរបបផ្តាច់ការលោក ហ្វ៊ែឌីណង់ ម៉ាកូស (Ferdinand Marcos)ដែរ។

យប់ថ្ងៃ ២៣ ឧសភា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ សម្រេចប្រកាសដាក់កោះមិនដាណាវទាំងមូលក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក ដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះការបន្តប្រយុទ្ធគ្នារវាងក្រមភេរវជន Maute ជាមួយក្រុមទាហានរដ្ឋាភិបាល។ ទាហានពីរនាក់ និងប៉ូលិសម្នាក់ត្រូវបានក្រុមនេះសម្លាប់ក្នុងប្រតិបត្តិការសឹកនាថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ឧសភា នេះដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana បានបង្ហើបនៅយប់ថ្ងៃ ២៣ ខែឧសភា ថាក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលជាសមាជិកក្រុម Maute នេះបានដណ្តើមមន្ទីរពេទ្យ, សាលាក្រុង និងពន្ធនាគារ រួមទាំងដុតវិហារគ្រិស្តនៅក្នុងទីក្រុងផងដែរ។ កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលឡោមព័ទ្ធ និងបន្តប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយក្រុមភេរវជននេះ ដោយស្ថានការណ៍ជារួមហាក់ធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង។ ប៉ុន្តែនៅយប់ថ្ងៃដដែល លោក Edgard Arevalo អ្នកនាំពាក្យ ស្ថាប័នកងទ័ពហ្វីលីពីន (AFP) លើកឡើងខុសទាំងស្រុងពីរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពហ្វីលីពីនរូបនេះបានប្រកាសថា កងទ័ពរដ្ឋាភិបាលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បានទាំងស្រុង ហើយសភាពការណ៍ជារួមត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញហើយ។ តំណាងយោធាហ្វីលីពីនក៏បញ្ជាក់ផងដែរថា វាមិនមែនជាការវាយប្រហារភេរវកម្មឡើយ ប៉ុន្តែការប៉ះទង្គិចគ្នានេះកើតឡើងក្រោយពេលកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរដ្ឋាភិបាលវាយឆ្មក់ចូលផ្ទះមួយដែលគេជឿជាក់ថា កន្លែងដែលមេដឹកនាំក្រុមអាប៊ូសាយ៉ាវ (Abu Sayyaf) Isnilon Hapilon កំពុងលាក់ខ្លួន។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះក៏បានបដិសេធព័ត៌មានមួយចំនួនដែលថា ក្រុមប្រដាប់អាវុធជាក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម និងព័ត៌មានផ្សាយថាក្រុមនេះបានកាន់កាប់សាលាក្រុង និងមន្ទីរពេទ្យ។ ស្ថាប័ននេះក៏ដាស់តឿនឲ្យប្រជាជនពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នមុនចែកចាយព័ត៌មានដែលបង្កឲ្យមានចលាចលដែរ។ ត្រឡប់មកវិញ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលត្រូវបានប្រកាសនេះនឹងមានអនុភាពអនុវត្តរយៈពេល ៦០ថ្ងៃ បើអនុលោមតាមមាត្រា ៧ វាក្យខណ្ឌទី ១៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីនឆ្នាំ ១៩៨៧។ វាក៏ចែងថា៖«ក្នុងស្ថានភាពអាសន្នដូចជាមានការឈ្លានពានឬមានចលនាបះបោរ ប្រធានាធិបតីក្នុងនាមជាមេបញ្ជាការកំពូលកងទ័ពអាចព្យួរបុព្វសិទ្ធិតុលាការក្នុងការត្រួតពិនិត្យភាពស្របច្បាប់នៃការចាប់ខ្លួនឬឃុំខ្លួនជនសង្ស័យរបស់អាជ្ញាធរ ឬអាចប្រកាសដាក់ប្រទេសក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកបានដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់និងសុវត្ថិភាពសាធារណៈ»។ ពាក់ព័ន្ធការប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះដែរ ប្រធានាធិបតី ឌូទើតេ បានបញ្ជាក់មុនពេលលោកចាកចេញពីរុស្ស៊ីមកហ្វីលីពីនទាំងកណ្តាលយប់ថា ច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលត្រូវដាក់អនុវត្តនេះតឹងរ៉ឹងដូចច្បាប់អាជ្ញាសឹកជំនាន់មេដឹកនាំផ្តាច់ការប្រធានាធិបតី ហ្វ៊ែឌីណង់ ម៉ាកូស(Ferdinand Marcos) ដូច្នេះដែរ។ យោងតាមវីដេអូ Live ក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់អនុរដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មានហ្វីលីពីន Mocha Uson លោក ឌូទើតេ បានថ្លែងថា៖« ច្បាប់អាជ្ញាសឹកគឺច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ វាមិនមានអ្វីខុសប្លែកពីអ្វីដែលប្រធានាធិបតី ម៉ាកូស ធ្វើឡើយ។ ខ្ញុំនឹងសាហាវក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាភេរវកម្ម។កុំបង្ខំឲ្យខ្ញុំធ្វើវា»។ ពេលសួរថា តើការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកមានរយៈពេលយូរប៉ុណ្ណា លោក ឌូទើតេ បញ្ជាក់ថា វាប្រហែលត្រូវការពេលរយៈពេលមួយឆ្នាំដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ថ្វីបើអ្នកនាំពាក្យលោកធ្លាប់បញ្ជាក់ថា ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនេះមានរយៈពេលអនុវត្តត្រឹម៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែលោក ឌូទើតេ ថាលោកពិតជាសប្បាយចិត្ត បើសិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងរយៈពេលត្រឹម ១ខែនោះ។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនឹងមានសុពលភាពត្រឹម ៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែគេអាចបន្ថែមរយៈពេលអនុវត្តបានក្នុងករណីចាំបាច់។ ប៉ុន្តែជារួមដើម្បីបន្តសុពលភាព វាចាំបាច់ត្រូវមានការអនុម័តយល់ព្រមពីសំណាក់សភាជាមុនសិន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1728.txt

ប្រធានាធិបតីបារាំងជាប់ឆ្នោត លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នាថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភានេះ បានតែងតាំងលោក Édouard Philippe មកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។

លោក Édouard Philippe អាយុ៤៦ឆ្នាំ ជាអភិបាលក្រុង Havre និងជាតំណាងរាស្ត្រប្រចាំមណ្ឌលទី៧នៃតំបន់ Seine-Maritime ក្នុងកូតាសម្ព័ន្ធចលនាប្រជាជន (UMP) ដែលក្រោយមកប្តូរទៅគណបក្សសាធារណរដ្ឋ។ នាយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត លោក Philippe ជាអ្នកគាំទ្រដ៏ស្មោះស្ម័គ្ររបស់លោក Alain Juppe។ នេះជាលើកដំបូងដែលលោកប្រធានាធិបតី តែងតាំងមន្ត្រីមកពីបក្សផ្សេងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បើគិតចាប់តាំងពីលោក Jacques Chirac នៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋ តែងតាំងលោក Lionel Jospin ពីគណបក្សសង្គមនិយម ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៧ ដល់ឆ្នាំ២០០២។ លោក Philippe កាន់តំណែងកំពូលមួយនេះ បន្តពីលោក Bernard Cazeneuve៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1729.txt

មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ចិនបានអះអាងថា យោធាចិនគ្មានទំនាក់ទំនងសូម្បីតែបន្តិចសោះជាមួយយោធាកូរ៉េខាងជើង។ ការលើកឡើងនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលកូរ៉េខាងជើងសម្រេចជោគជ័យក្នុងការសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកឆ្លងទ្វីបដែលអាចបាញ់ដល់ទឹកដីអាឡាស្ការអាមេរិកនោះ។

« មិនដែលទាក់ទងគ្នាទេ។ យើងគ្មានទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងឡើយឥឡូវនេះ»។ នេះជាការឆ្លើងតបរបស់លោក Zhou Bo មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់នៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានសួរថា «តើទំនាក់ទំនងប្រភេទណាខ្លះដែលយោធាចិនមានជាមួយកូរ៉េខាងជើងក្នុងនាមជាមិត្តជាតិខាង?»។ ក្នុងនាមជាប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខអន្តរជាតិនោះ លោក Zhou Bo បានបកស្រាយថា កាលពីមុនយោធាចិននិង យោធាកូរ៉េខាងជើងពិតជាមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាមែន ប៉ុន្តែមកដល់ឥឡូវនេះវាលែងមានទៀតហើយ។ «បច្ចុប្បន្ននេះយើងមិនបានទាក់ទងគ្នាជាមួយកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ កាលពីមុនវាមានមែន។ យើងមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាច្រើនជាពិសេសការផ្លាស់ប្តូរទំនាក់ទំនងក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា។ ខ្ញុំគិតថាវាបង្ហាញឲ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរនៃសម្ព័ន្ធភាពរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរដោយសារហេតុផលមួយចំនួនដែលគ្រប់គ្នាបានដឹងហើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Zhou Bo។ គ្មានការប្រាស្រ័យទាក់ទំនងរវាងយោធាប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានលោក Zhou Bo បកស្រាយថា វាជាឆន្ទៈរបស់ចិនក្នុងការចូលរួមអនុវត្តដំណោះស្រាយអង្គការសហប្រជាជាតិនិងគាំទ្រសហគមន៍អន្តរជាតិដោះស្រាយបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង។ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ « ចិននិងកូរ៉េខាងជើងជាមិត្តពិតមែន ហើយយើងថែមទាំងបានធ្វើសង្គ្រាមរួមគ្នានៅលើទឹកដីកូរ៉េកាលពីអតីតកាលយូរអង្វែងមកហើយដែរ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំចង់និយាយនោះគឺ ចិនបច្ចុប្បន្នកំពុងរួមជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិក្នុងការអនុវត្តដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ យើងសង្ឃឹមថា យើងនឹងអាចរកដំណោះស្រាយឃើញដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហាទាំងនេះ»។ ការលើកឡើងថាទំនាក់ទំនងរវាងយោធាចិននិងយោធាកូរ៉េខាងជើងស្ថិតនៅកម្រិតសូន្យនោះ កើតឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាញ់ឆ្លងទ្វីបដោយជោគជ័យ។ មីស៊ីលដែលត្រូវបានបាញ់នោះមានអនុភាពអាចហោះដល់អាឡាស្ការអាមេរិក ហើយមានអ្នកជំនាញមួយចំនួនវាយតម្លៃផងដែរថាវាអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លអ៊ែរបានផងដែរ។ នេះជាការគំរាមកំហែងបំផុតធំបំផុតមួយដែរចំពោះសន្តិសុខអាមេរិក ហើយចិនក៏រងសម្ពាធខ្លាំងផងដែរពីអាមេរិកនិងប្រទេសផ្សេងទៀតដែលហាក់មិនប្រើអំណាចខ្លួនដាក់សម្ពាធកូរ៉េខាងជើងសោះនោះ។ នេះក៏ព្រោះគេគ្រប់គ្នាយល់ថា ចិនជាសម្ព័ន្ធមិត្តនិងជាខ្នងបង្អែកធំតែមួយគត់របស់កូរ៉េខាងជើង ដែលធ្វើឲ្យចិនមានទឹកមាត់ប្រៃក្នុងការដាក់សម្ពាធកូរ៉េខាងជើង។ ពាក់ព័ន្ធដំណោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងនេះដែរ អ្នកសារព័ត៌មាន Channel News Asia ក៏បានចោទសួរលោក Zhou Bo ផងដែរជុំវិញចំណាត់ការរបស់ចិនក្នុងការដាក់សម្ពាធឲ្យកូរ៉េខាងជើងឲ្យបោះបង់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរនោះ។ លោក Zhou Bo បានឆ្លើយតបថា ក្រុងប៉េកាំងបច្ចុប្បន្នកំពុងប្រឹងប្រែងរកវិធានការ ហើយគោលជំហររបស់ចិនច្បាស់លាស់ណាស់ក្នុងការបន្តគាំទ្រការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះគូសបញ្ជាក់ថា ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នកាន់តែស្មុគស្មាញ ដោយសារការដំឡើងខែលការពារមីស៊ីលអាមេរិក THAAD នៅកូរ៉េខាងត្បូង និងមួយទៀតការបន្តបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងឥតឈប់ឈរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_173.txt

មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន នាថ្ងៃទី២៩ វិច្ឆិកា បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី លោក Andrey Belousov ដែលកំពុងដឹកនាំគណៈប្រតិភូយោធារុស្ស៊ីទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើង។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ភាគីទាំងពីរមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងទូលំទូលាយ និងឈានដល់ការឯកភាពគ្នាលើបញ្ហាដូចជា ការអភិវឌ្ឍបន្ថែមទៀតនូវយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងកូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៊ី ក្នុងវិស័យការពារជាតិ និងវិស័យផ្សេងៗទៀត ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបរិយាកាសសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាការការពារអធិបតេយ្យភាព និងផលប្រយោជន៍សន្តិសុខរបស់ប្រទេសទាំងពីរ និងយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ។ នេះបើតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកូរ៉េខាងជើង KCNA។ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានលើកឡើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រី Belousov នឹងរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិ និងធានាសន្តិសុខរបស់ភាគីទាំងពីរ ជំរុញទំនាក់ទំនងមិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងរវាងកងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរ។ ទន្ទឹមនេះ លោក គីម ក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីការវិវឌ្ឍនៅអ៊ុយក្រែន ដោយអះអាងថា វិធានការថ្មីៗរបស់អាម៉េរិក ប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ី ជាសកម្មភាពគ្មានការទទួលខុសត្រូវ ដែលអូសបន្លាយជម្លោះ និងគំរាមកំហែងដល់មនុស្សជាតិគ្រប់ប្រភេទ គួរតែត្រូវបានថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ បើតាមលោក គីម អាម៉េរិក និងបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចញុះញង់រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវឱ្យប្រើអាវុធរយៈចម្ងាយឆ្ងាយវាយប្រហារទឹកដីរុស្ស៊ី ជាការអន្តរាគមន៍យោធាដោយផ្ទាល់នៅក្នុងជម្លោះ។ ដូច្នេះហើយ សកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីក្នុងការធ្វើឱ្យកងកម្លាំងអរិភាពត្រូវបង់ថ្លៃ ជាទង្វើនៃការអនុវត្តសិទ្ធិការពារស្របច្បាប់។ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល កងទ័ព និងប្រជាជនកូរ៉េខាងជើង នឹងគាំទ្រយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវគោលនយោបាយរបស់រុស្ស៊ី ប្រឆាំងនឹងផែនការអនុត្តរភាពចក្រពត្តិនិយម ការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី។ នៅក្នុងជំនួបនោះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងក៏បានថ្លែងដែរថា ទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរវាងកូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៊ី ជាការធានាសន្តិសុខដ៏រឹងមាំ ដើម្បីបន្តសុភមង្គលរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ កាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងតំបន់ និងធានាស្ថិរភាពជាយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិ។ លោក បន្តថា លោកបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ក្នុងការពង្រីកការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងរវាង ប្រទេសទាំងពីរលើវិស័យដូចជា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធា ដោយផ្អែកលើ កិច្ចព្រម ព្រៀងដែលបានសម្រេចនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលកូរ៉េខាងជើង-រុស្ស៊ីនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីខែមិថុនា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ នៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ដែលក្នុងនោះប្រទេសទាំងពីរ បានសន្យាផ្តល់ជំនួយ ទាំងផ្នែកយោធា និងហិរញ្ញវត្ថុគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងករណីមានសង្គ្រាម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1730.txt

ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា បានផ្ញើលិខិតជូនដំណឹងស្ដីពីការចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅទីក្រុងប៉ារីសទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិហើយ។ ក្នុងរយៈពេលចរចាចាកចេញនេះ អាមេរិកនឹងបន្តចូលរួមប្រជុំ និងចរចាជាមួយប្រទេសពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត។ អាមេរិកក៏ចំហរទ្វារចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងសកលនេះវិញនៅថ្ងៃអនាគត បើមានការប្រែប្រួលណាមួយដែលអាចផ្ដល់ប្រយោជន៍ឲ្យខ្លួននោះ។

ពីរខែក្រោយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកក៏បានជូនដំណឹងពីការចាកចេញនេះទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិជាផ្លូវការហើយ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក៏បានទុកច្រកមួយដើម្បីក្លាយជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះវិញដែរ ហើយអាមេរិកនឹងនៅតែបន្តសហការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិដដែលក្នុងរយៈពេលចរចាដែលត្រូវចំណាយពេលបីឆ្នាំឯណោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសនៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ថា៖ «អាមេរិកបន្តគាំទ្រការអនុវត្តនយោបាយស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលមានតុល្យភាព និងជួយកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច ទន្ទឹមគ្នានឹងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាធានាសុវត្ថិភាពថាមពលផងដែរ»។ លោក ត្រាំ បានប្រកាសពីការសម្រេចចិត្តដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងសកលនេះនៅខែមិថុនា។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានសមាជិកមកពីជុំវិញពិភពលោកនេះ ផ្ដល់ផលមិនល្អដល់អាមេរិកជាងអត្ថប្រយោជន៍ ហើយថែមទាំងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកទៀតផង។ លោក ត្រាំ រិះគន់ទៀតថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះលម្អៀងទៅរកតែគូប្រជែងអាមេរិក និងដាក់កំហិតអាមេរិកជាប្រទេសបញ្ចេញឧស្ម័នពុលផ្សេងទៀតផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ លោក ត្រាំ ក៏បានទុកឱកាសក្នុងការវិលចូលកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសឆ្នាំ២០១៥នេះវិញដែរ។ ប៉ុន្តែការលើកឡើងបែបនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញ និងពាណិជ្ជករធំៗយល់ថា ជារឿងមិនអាចកើតឡើងបានទាល់តែសោះ។ កាលពីទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីប៉ារីស លោក ត្រាំ បាននិយាយក្នុងសន្និសីទកាសែតជាមួយប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ថា នឹងមានរឿងកើតឡើងជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស តែលោកមិនបញ្ជាក់ថាជាអ្វីទេ។ គេគិតថាលោក ត្រាំ ទំនងជាមិនចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឡើយ។ ជាការពិត ការចាកចេញរបស់អាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏សំខាន់នេះ គឺជាការដើរផ្ទុយពីការប្រឹងប្រែងរបស់អន្តរជាតិក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ដែលជាបញ្ហារួមរបស់ប្រជាជាតិទាំងអស់។ គេមិនត្រូវភ្លេចទេថា អាមេរិកគឺជាប្រទេសបញ្ចេញឧស្ម័នពុលធំជាងគេរបស់ពិភពលោក ប៉ុន្តែឥឡូវបែរជាសម្រេចចិត្តដើរផ្ទុយពីគេឯងទៅវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1731.txt

ថៃត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលប្រើសត្វដំរីច្រើនជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍។ចំនួនដំរីដែលបម្រើវិស័យទេសចរណ៍ថៃ ស្មើពីរដងនៃចំនួនសត្វដំរីនៅប្រទេសផ្សេងទៀតនៅតំបន់អាស៊ីដែលត្រូវគេប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍រួមបញ្ចូលគ្នា។ រឿងដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ ដំរីមួយភាគធំមិនបានទទួលការថែទាំដិតដល់ ហើយត្រូវចងទុកនៅកន្លែងដែលគ្មានផាសុខភាពទៀត។

ដំរីចំនួន២១៩៨ ក្បាលត្រូវបានថៃប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍របស់ខ្លួន ហើយថៃក៏អាចរកចំណូលបានចន្លោះពី ពីរទៅបីលានដុល្លារដែរដោយប្រើដំរីសម្រាប់សម្ដែងនិងដឹកភ្ញៀវទេសចរណ៍។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាបញ្ហានោះ ថៃមិនបានយកចិត្តទុកដាក់សុខុមាលភាពសត្វដំរីទាំងនេះទេ។ យោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មានAFP ដំរីដែលថៃប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ភាគច្រើនមិនទទួលបានរបបអាហារគ្រប់គ្រាន់ និងការថែទាំត្រឹមត្រូវឡើយ។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនជាមិនសម្ដែងឬដឹកភ្ញៀវទេសចរណ៍ទេនោះ ពួកគេនឹងត្រូវចងឲ្យនៅមួយកន្លែងដែលធុញថប់ពេញមួយថ្ងៃ។ យោងតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិរបស់អង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃពិភពលោក កន្លែងចិញ្ចឹមដំរី ២២០ កន្លែងទូទាំងតំបន់អាស៊ីដែលអាចរកបានចំណូលយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែវាមិនមានការថែទាំដំរីត្រឹមត្រូវឡើយ។ចំណែកឯនៅថៃវិញ ក្នុងចំណោមកន្លែងចិញ្ចឹមដំរី ១១៤កន្លែង មានតែ ប្រាំបីកន្លែងប៉ុណ្ណោះដែលមានការថែទាំដំរីបានល្អ។ របាយការណ៍ខាងលើក៏បង្ហាញក្តីបារម្ភពីដំរីដំរីសម្តែងសៀកដែលពួកគេត្រូវសម្ដែងសម្មភាពគ្រោះថ្នាក់និងពិបាកៗដូចជាជិះកង់ ដើរលើខ្សែពួរ និងលេងបាល់ជាដើម។ របាយការណ៍នេះបានអះអាងទៀតថា ៣០ភាគរយនៃចំនួនដំរីក្នុងប្រទេសថៃកើនឡើងចាប់ពីឆ្នាំ២០១០ សុទ្ធតែចិញ្ចឹមនៅកន្លែងដែលគ្មានការថែទាំល្អ។ ការកើនឡើងនៃចំនួនសត្វដំរីដែលត្រូវគេប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍បណ្តាលមកពីការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់សត្វដំរីក្នុងអាជីវកម្មឈើខុសច្បាប់នៅអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០។ ម្ចាស់ដំរីយល់ថា ការយកសត្វចិញ្ចឹមខ្លួនមកប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ជាប្រភពចំណូលថ្មីមួយ។ ថ្វីបើដំរីដែលសល់ពីជំនាន់ភាគច្រើនផុតពូជហើយក្តី ការជួញដូរដំរីនៅតែកើនឡើង ហើយនៅថៃចំនួនដំរីត្រូវគេចាប់យកមកប្រើក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ច្រើនជាងចំនួនដំរីរស់ក្នុងព្រៃទៅទៀត។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ដំរីបានធ្វើឲ្យចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍នៅតំបន់អាហ្វ្រិក និងអាស៊ីកើនឡើង។ប៉ុន្តែដំរីមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងតំបន់អភិរក្សធម្មជាតិបានយ៉ាងល្អ ខុសពីសត្វដំរីមួយចំនួនធំក្នុងតំបន់អាស៊ីដែលត្រូវចងទុកក្នុងកន្លែងដែលគ្មានផាសុខភាព និងគ្មានការយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំគ្រប់គ្រាន់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1732.txt

ទោះរយៈពេល ២៨ ក៏ដោយ ព្រឹត្តិការណ៍តក់ស្លុតសម្លាប់រង្គាលក្រុមបាតុករនៅក្នុងទីលានធានអានមេន (Tiannmen)នៅតែរសើបខ្លាំងសម្រាប់មេដឹកនាំចិន។ រដ្ឋាភិបាលនិងបក្សកម្មុយនីស្តចិនប្រាកដណាស់ មិនចង់លឺការលើកឡើងបញ្ហាសម្លាប់រង្គាលនៅធានអានមេនទៀតឡើយ ហើយរាល់ឆ្នាំគ្មានប្រជាជនណាអាចប្រារព្ធខួបរំលឹកឬកាន់ទុក្ខចំពោះអ្នកស្លាប់ជាសាធារណៈបានឡើត។ រដ្ឋាភិបាលចិននៅតែធ្វើមិនដឹងមិនលឺ និងព្យាយាមធ្វើសព្វគ្រប់បែបយ៉ាងាដើម្បីលុបបំបាត់ការយល់ឃើញថាចិនអនុវត្តគោលនយោបាយព្រៃផ្សៃប្រឆាំងប្រជាជនខ្លួន និងបំបាត់ចោលប្រវត្តិសាស្ត្រអាក្រក់នេះមិនឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយដឹងលឺឡើយ។ ដូច្នេះការឈានទៅបញ្ចប់និទណ្ឌភាព និងស្វែងរកការទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនៅតែជាសុបិន។

ថ្ងៃនេះជាខួបលើកទី ២៨ នៃព្រឹត្តិការណ៍ធានអានមេន ដែលជាថ្ងៃរដ្ឋាភិបាលចិនសម្លាប់រង្គាលប្រជាជនខ្លួននៅកណ្តាលក្រុងប៉េកាំងដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ព។ ថ្វីបើកន្លងហួស ជិតបីទសវត្សរ៍ក៏ដោយ ស្លាកស្នាមឈឺចាប់នេះមិនបានរលាយបាត់ពីក្នុងចិត្តប្រជាជនចិនដែលបាត់បង់បងប្អូនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើយ។ ពួកគេនៅទន្ទឹងរង់ចាំយុត្តិធម៌ និងប្រឹងប្រែងទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលចិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់រង្គាលប្រជាជនខ្លួនឯងនេះ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលចិនបច្ចុប្បន្នដឹកនាំដោយលោក ស៊ី ជិនភីង ហាក់ព្យាយាមគាំទ្រនយោបាយបើកចំហរ និងព្យាយាមប្រឆាំងអំពើពុករលួយក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំចិនក្តី គេមិនឃើញមានសញ្ញាណាមួយបញ្ជាក់ថា លោកមានឆន្ទៈបញ្ចប់និទណ្ឌភាពរាប់ទសវត្សរ៍នៅចិននេះឡើយ។ -ការសម្លាប់រង្គាលនៅទីលានធានអានមេន កើតឡើងដូចម្តេច? ថ្ងៃសម្លាប់រង្គាលនៅទីលាន ធានអានមេន (Tiananmen Square) ដោយអាជ្ញាធរចិនកើតមានឡើង បន្ទាប់ពីមានចលនាគាំទ្ររបបប្រជាធិបតេយ្យចេញផុសផុលក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង និងបណ្តាទីក្រុងជាច្រើនទូទាំងប្រទេសចិន។ ដឹងស្រាប់ហើយឆ្នាំ ១៩៨៩ ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរបបកុម្មុយនីស្ត និងការដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនីស្តមួយនោះ កើតឡើងក៏ដោយសារតែមានការជះឥទ្ធិពលពីការចុះខ្សោយរៀបនឹងដួលរលំនៃរបបកុម្មុយនីស្តនៅតំបន់អឺរ៉ុប ការដួលរលំនៃជញ្ជាំងប៊ែកឡាំង ហើយមានសហភាពសូវៀតចុះខ្សោយទៅៗទៀតនោះ។ ចលនាបាតុកម្មនេះមុនដំបូងឡើយគឺកើតឡើងនៅខែសភា ហើយមានអ្នកចូលរួមរហូតដល់ជិត ១លាននាក់ បន្តធ្វើបាតុកម្ម នៅតាមដងវិថីនានា ដែលអូសបន្លាយរយៈពេលជាងបីសប្តាហ៍។ គោលដៅនៃបាតុកម្មអហិង្សានេះគឺដើម្បីដាក់សម្ពាធអោយមេដឹកនាំគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលាលែងពីតំណែង និងធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយទទួលយកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងបោសសម្អាតអំពើពុករលួយជាដើម។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ មេដឹកនាំចិនកាលនោះលោក តេង ស៊ាវពីង បានប្រកាសដាក់ប្រទេសស្ថិតក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងពង្រាយទ័ពចន្លោះ ពីរសែន ទៅបីសែននាក់នៅក្នុងទីក្រុង រួមមានទាំងរថក្រោះ និងឧទ្ធម្ភាគចក្រជាច្រើនគ្រឿងថែមទៀតផង។ ក្រោយមកនៅល្ងាចថ្ងៃ ៣មិថុនា ក្រុមទាហានសម្រេចប្រើអាវុធបាញ់លើក្រុមបាតុករដែលគ្មានអាវុធ និងប្រើរថក្រោះជាន់កម្ទេចលើតង់ដែលសិស្សនិស្សិតដែលជាបាតុករកំពុងសម្រាកនៅក្នុងនោះ។ ដោយអត់ទ្រាំនឹងការប្រើប្រាស់ហិង្សាសាហាវឃោរឃៅនេះមិនបាន ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះបានសម្រេចតបតវិញដោយវាយប្រហារលើក្បួនរថយន្តយោធា និងដុតកម្ទេចរថក្រោះយោធាវិញដែរ។ នៅពេលព្រឹកថ្ងៃទី ៤ មិថុនា ឳពុកម្តាយជនរងគ្រោះក៏រងការវាយប្រហារពីក្រុមទាហានថែមទៀតខណៈពួកគេកំពុងដើរតាមដងផ្លូវរកមើលកូនខ្លួនដែលរងរបួស ឬស្លាប់នោះ។ក្រុងប៉េកាំងក៏បានសម្រេចបង្ក្រាបរាល់ចលនាប្រឆាំងទូទាំងប្រទេសក្រោមលេសប្រឆាំងបដិវត្តន៍។ អាជ្ញាធរចិនបានចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោសរាល់អ្នកពាក់ព័ន្ធចលនាប្រឆាំងនេះដោយចោទប្រកាន់ពួកគេពីបទបំផ្លាញសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈនិងដុតកម្ទេចទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋជាដើម។ គួររំលឹកថា ក្រោយមានព្រឹត្តិការណ៍នេះ ខាងកាកបាទក្រហមអន្តជាតិចិនបញ្ជាក់ថាមានមនុស្ស យ៉ាងហោចណាស់មួយពាន់នាក់បានស្លាប់ និងប្រមាណមួយម៉ឺននាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន។ គ្មានឡើយការទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់រង្គាលនេះ ហើយអ្វីដែលសំខាន់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនៅតែមិនមានឆន្ទៈក្នុងការស៊ើបអង្កេតនិងនាំអ្នកពាក់ព័ន្ធមកកាត់ទោសតាមច្បាប់ដើម្បីរកយុត្តិធម៌ជូនអ្នកស្លាប់និងអ្នករងគ្រោះផ្សេងទៀតដែរ។ -ចិនប្រឹងប្រែងលុបបំបាត់ទង្វើឧក្រិដ្ឋដ៏ព្រៃផ្សៃនៅធានអានមេន សហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូលបានថ្កោលទោសលើរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលបានសម្រេចប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាយ៉ាងសាហាវឃោរឃៅប្រឆាំងនឹងប្រជាជនខ្លួន ។ បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច មានអឺរ៉ុប និងអាមេរិក រួមទាំងបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ី នាំគ្នារិះគន់និងថ្កោលទោសមហាយក្សចិនដូចគ្នា ហើយមានប្រទេសខ្លះដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងចិនផងដែរ។ ជានិច្ចជាកាលរដ្ឋាភិបាលចិនបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះគឺដើម្បីរក្សាស្ថេរភាព និងវិបុលភាពប្រទេសជាតិ ជាពិសេសគឺប្រឆាំងនឹងលោកខាងលិចដែលព្យាយាមរៀបចំធ្វើអោយប្រទេសចិនចុះខ្សោយ និងបែកបាក់គ្នានោះ។ ចិនចោទភ្នាក់ងារ CIA អាមេរិកថាជាអ្នកជួយគាំទ្រ និងជ្រោមជ្រែងចលនាបាតុកម្ម។ តាំងពីកើតរឿងដល់បច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងព្យាយាមកែប្រែស្ថានការណ៍ និងធ្វើយ៉ាងការពារកុំអោយមានការបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើបក្សកុម្មុយនីស្ត។ ចិន ព្យាយាមធ្វើកំណែទម្រង់ កំចាត់អំពើពុករលួយ រក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីធ្វើអោយជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកាន់តែល្អប្រសើរ ផ្តល់សេរីភាពឯកជន តែហាមដាច់ខាតរិះគន់គណៈបក្សកម្មុយនីស្តចិន។ ដើម្បីលុបការចងចាំទាំងឡាយណាជុំវិញឧក្រិដ្ឋកម្មនេះ ចិននៅតែបន្តរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពបញ្ចេញមតិ តាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម ហាមមិនអោយមានការជជែកពីភាក្សាពីព្រឹត្តិការណ៍ ថ្ងៃ ៤ មិថុនា ឬប្រារព្ធទិវារំលឹកខួបជាដើមនោះ។ -រដ្ឋាភិបាលបរទេសចាត់វិធានការប្រឆាំងអ្នករំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅចិន ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលចិនបន្តព្រងើយកន្តើយចំពោះការទាមទារឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវនិងផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ប្រជាជនខ្លួន រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសចំនួនបានសម្រេចអនុម័តវិធានការមួយចុះចំនួនដែលជំរុញឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះរាល់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សទូទាំងពិភពលោក។ ខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៦ សភាអាមេរិកបានអនុម័តច្បាប់មួយស្តីពីការទទួលខុសត្រូវសិទ្ធិមនុស្សសាកលដែលវាអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋបាលអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មនិងបដិសេធផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់បុគ្គលទាំងឡាយណាដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធ ឬទទួលខុសត្រូវរាល់ការបំពារបំពានសិទ្ធិមនុស្ស។ នៅចក្រភពអង់គ្លេសក៏ដូចគ្នា។ សភាអង់គ្លេសក៏ត្រៀមអនុម័តច្បាប់ស្តីពីការទទួលខុសត្រូវសិទ្ធិមនុស្សដូចគ្នានឹងច្បាប់នៅអាមេរិកដែរ ហើយច្បាប់នេះក៏មានអំណាចបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិជនដែលបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។ នៅកាណាដាឯណោះវិញ សេចក្តីព្រាងច្បាប់មួយត្រូវបានរៀបចំឡើងកន្លងមកដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋាភិបាលកាណាអាចដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរាល់អ្នករំលោភសិទ្ធិមនុស្សបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងបដិសេធផ្តល់ទិដ្ឋការដូចគ្នា។ ក្នុងខែឧសភាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលកាណាដាបានប្រកាសគាំទ្រសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះពេញទំហឹង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1733.txt

សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា «អាស៊ាន»ជាអង្គការតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលត្រូវបង្កើតឡើងនៅក្នុងខែសីហាទី៨ឆ្នាំ១៩៦៧ ដោយសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទីក្រុងបាងកក (Bangkok Declaration) ដោយរួមមានថៃ សិង្ហបុរី ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងហ្វីលីពីនជាស្ថាបនិក។

ប្រទេសទាំងប្រាំផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតអាស៊ានដោយសារមូលហេតុមួយចំនួន។ មូលហេតុទីមួយ គឺជម្លោះរវាងប្រទេសជាច្រើនបានកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ដូចជា ឥណ្ឌូណេស៊ីនិងម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីននិងម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរីនិងម៉ាឡេស៊ី។ ជម្លោះទាំងនេះគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខនិងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ មូលហេតុទីពីរគឺ សង្គ្រាមត្រជាក់។ សង្គ្រាមមនោគមន៍វិជ្ជារវាងលោកខាងលិច និងលោកខាងកើតនេះជាមូលហេតុដ៍សំខាន់ជម្រុញឲ្យមានការបង្កើតអង្គការក្នុងតំបន់(អាស៊ាន)ដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលនៃមនោគមកុម្មុយនីស្ត។ ចំណែកមូលហេតុទីបីគឺអាស៊ានក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីចូលរួមជំរុញការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងរយៈការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាដើម។ គេអាចឃើញស្រាប់ គោលបំណងធំៗមានចែងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុងបាងកកដែលជាលិខិតបទដ្ឋានបង្កើតអាស៊ានរួមមាន ទីមួយ:ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ការរីកចម្រើននៃសង្គមនិងការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌នៅក្នុងតំបន់តាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងស្មារតីនៃភាពជាដៃគូនិងសមភាពដើម្បីពង្រឹងមូលដ្ឋាននៃភាពរុងរឿងនិងសន្តិភាពរបស់អាស៊ាន។ ទីពីរ:ដើម្បីជំរុញនិងរក្សាសនិ្តភាពនិងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ប្រាំបួនឆ្នាំក្រោយការបង្កើតអាស៊ាន ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី១ របស់អាស៊ានក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ អាស៊ានសម្រេចបើកទ្វារភា្ជប់ទំនាក់ទំនង និង បង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផលប្រយោជន៍ជាមួយប្រទេសជិតខាងនៅក្នុងតំបន់។ចាប់តាំងពីពេលនោះមកសមាជិកអាស៊ានកើនឡើងប្រាំនាក់បន្ថែមទៀត រួមមានព្រុយណេចូលជាសមាជិកនៅថ្ងៃទី ៧ ខែមករាឆ្នាំ១៩៨៤ វៀតណាមនៅថ្ងៃ ទី២៨ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៩៥ ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ានៅថ្ងៃទី២៣ខែកក្កដាឆ្នាំ១៩៩៧ និងកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៣០ខែមេសាឆ្នាំ១៩៩៩។ ដូច្នេះហើយ បច្ចុប្បន្នអាស៊ានមានសមាជិកសរុបទាំងអស់ដប់ ប៉ុន្តែទីម័រខាងកើតកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស្នើសុំចូលជាសមាជិកទី ១១ របស់អាស៊ានដែរ។ ចំណែកឯរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាស៊ានត្រូវបានបង្កើតនៅខែធ្នូឆ្នាំ២០០៥ ហើយអនុម័តនៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០០៧ និងចូលជាធរមាននៅខែធ្នូឆ្នាំ២០០៨។លើសពីនេះទៅទៀត អាស៊ានចង់ឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងសមាជិកនិមួយៗមានទំនាក់ទំនងរលូនរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក អាស៊ានបានបង្កើតគោលការណ៍គ្រឹះដែលដាក់បញ្ជូលក្នុងសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ (TAC)។ គោលការណ៍គ្រឹះរួមមានប្រាំមួយចំណុចសំខាន់ៗរួមមាន ទីមួយ:គោរពឯករាជភាព អធិបតេយភាព សមភាព បូរណភាពទឹកដី និងអត្តសញ្ញាណជាតិទៅវិញទៅមក។ ទីពីរ៖ សិទិ្ធក្នុងការដឹកនាំប្រទេសដោយគ្មានការលូកលាន់ បំផ្លិចបំផ្លាញ ឬបង្ខិតបង្ខំពីរដ្ឋដទៃ។ ទីបី៖ ការមិនលូកលាន់រឿងផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសដទៃ។ទីបួន៖ ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី។ ទីប្រាំ៖ ការលះបង់ចោលនូវការប្រើអាវុធឬគំរាម។ ទីប្រាំមួយ៖ ការសហការដែលមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកទាំងអស់។ ជាងនេះទៅទៀត សហគមន៍អាស៊ានមានសរសរស្តម្ភបីរួមមាន សហគមន៍ នយោបាយសន្តិសុខ សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងសហគមន៏សង្គមនិងវប្បធម៌។ សម្ព័ន្ធភាពរវាងអាស៊ាននិងប្រទេសក្រៅតំបន់ អាស៊ានចាប់ផ្ដើមទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាផ្លូវការជាមួយអូស្ដ្រាលីក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ និងនូវែលសេឡង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥។ ចំណែកទំនាក់ទំនទ្វេភាគីជាផ្លូវការរវាងអាស៊ាន-ជប៉ុនចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ប៉ុន្តែបញ្ចូលជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧។ ទំនាក់ទំនងរបស់អាស៊ាន និងអាមេរិក និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍អង្គការសហប្រជាជាតិក៏ចាប់ផ្ដើមជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ផងដែរ។ រីឯចិននិងរុស្សី ប្រទេសទាំងពីរពីដើមឡើយមានទំនាក់ទំនងជាទីប្រឹក្សារបស់អាស៊ានតែប៉ុណ្ណោះក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ចិននិងរុស្សីប្រែក្លាយជាដៃគូកិច្ចសន្ទនាទ្វេភាគីរបស់អាស៊ាន។ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់អាស៊ានកកើតឡើងដោយការរួមបញ្ជូលគ្នានៃកត្តាក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសសមាជិក កត្តាតំបន់ និងសកលលោក។ តាមពិតទៅអាស៊ានចងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសក្រៅតំបន់គ្រាន់តែចង់ស្វែងរកជំនួយដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់សមាជិកខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។ប៉ុន្តែ គោលបំណងរបស់អាស៊ានត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរដោយសារតែកត្តាយុទ្ធសាស្ដ្រនៃសម្ព័ន្ធភាព ទើបអាស៊ានបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍មករឱកាសទីផ្សារវិញ ដូចជាទីផ្សារពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ ទេសចរណ៍ សេវាកម្ម វិទ្យាសាស្ដ្រនិងបច្ចេកវិទ្យា ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនិងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។ គួរបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធកិច្ចសន្ទនាទ្វេភាគីរបស់អាស៊ានកន្លងមកគឹជាការបើកទ្វារនិងការបង្ហាញរបស់អាស៊ានទៅកាន់ពិភពលោកទាំងមូល។ ការចូលរួមរបស់ប្រទេសមហាអំណាចដូចជាចិន អាមេរិកព្រមទាំងប្រទេសដទៃទៀតគឺជាគោលការណ៍នាំសារនៃការអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាតំបន់ជាមួយអាស៊ាន (the principle conduit of development cooperation with ASEAN as a region)៕ ឯកសារពិគ្រោះ ទី១: សៀវភៅ INTERNATIONAL RELATION IN SOUTHEAST ASIA, THE STRUGGLE AUTONOMY. អ្នកនិពន្ធ DONALD E. WEATHERBEE ទី២: http://www.aunsec.org/historyofasean.php ទី៣: http://www.aseansec.org/10370.htm អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1734.txt

អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង បានបង្ហាញការសាទរទណ្ឌកម្មថ្មីប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង ដែលអនុម័តដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា។ សមាជិកទាំង១៥ប្រទេស បានលើកដៃគាំទ្រទណ្ឌកម្មដែលរៀបរៀងដោយអាមេរិកដែលបានពិភាក្សាជាមួយចិន និងមានគោលដៅកាត់បន្ថយចំណូលបានមកពីការនាំចេញរបស់កូរ៉េខាងជើង។ ទណ្ឌកម្មនេះគឺជាការឆ្លើយតបនៃការបាញ់មីស៊ីលរំលងទ្វីបពីរដងនៅខែកក្កដា។

ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបោះឆ្នោតដោយសំឡេងឯកច្ឆន្ទក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមទៀតលើកូរ៉េខាងជើង។ ទណ្ឌកម្មថ្មីនេះមានគោលដៅកាត់បន្ថយប្រភពហិរញ្ញវត្ថុរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលបានមកពីការនាំចេញផលិតផលផ្សេងៗ។ ក្រោមទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ ចំណូលប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងដែលបានមកពីការនាំចេញប្រមាណ១ពាន់លានដុល្លារក្នុងចំណោម៣ពាន់លានដុល្លារ នឹងត្រូវកាត់ផ្ដាច់។ ទណ្ឌកម្មថ្មី ដែលព្រាងដោយអាមេរិក ក៏បានហាមឃាត់កូរ៉េខាងជើងពីការនាំចេញធ្យូងថ្ម រ៉ែដែក ត្បូង ពេជ្រ និងអាហារសមុទ្រជាដើម។ លើសពីនោះ ទណ្ឌកម្មលើកនេះ ដែលរុស្ស៊ី និងចិនបោះឆ្នោតគាំទ្រដែរនោះ ក៏បានហាមប្រទេសនានាពីការបង្កើនចំនួនពលករកូរ៉េខាងជើងធ្វើការក្នុងប្រទេសខ្លួន ឬក៏បង្កើតក្រុមហ៊ុនថ្មីជាមួយកូរ៉េខាងជើង ឬក៏បង្កើនការវិនិយោគថ្មីៗជាដើមផង។ ច្បាស់ណាស់ ទណ្ឌកម្មនេះ គឺជាវាយប្រហារធ្ងន់សម្រាប់ហិរញ្ញវត្ថុកូរ៉េខាងជើងនោះ។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលតែងស្នើឲ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង រីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាននិយាយថា ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ពេញចិត្តនឹងការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលអនុម័តទណ្ឌកម្មថ្មី ដើម្បីឆ្លើយការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក ត្រាំ ក៏សាទរសកម្មភាពរបស់ចិន និងរុស្ស៊ី ដែលមិនជំទាស់ទណ្ឌកម្មលើកនេះ ហើយលោកសន្យាចាប់ដៃជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងទៀត ដើម្បីបញ្ចប់ការគំរាមកំហែងនេះ។ ដោយឡែកក្រុងសេអ៊ូលឯណោះវិញ ក៏ពេញចិត្តពេញថ្លើមទណ្ឌកម្មនេះដែរ។ បើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងស្វាគមន៍ទណ្ឌកម្មនេះ ហើយក៏ជាមេរៀនដ៏មានន័សម្រាប់កូរ៉េខាងជើង និងបានបង្ហាញពីការរួបរួមរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ។ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ជាក់ថា កូរ៉េខាងត្បូងនឹងអនុវត្តតាមសេចក្ដីនេះឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍លើទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ គឺការគាំទ្ររបស់ចិន និងរុស្ស៊ី។ ចិន គឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេ និងជាទីផ្សារនាំចេញធំជាងគេរបស់កូរ៉េខាងជើង។ មួយឆ្នាំៗ កូរ៉េខាងជើងនាំចូលទំនិញរបស់ខ្លួនជាច្រើនមុខទៅកាន់ទីផ្សារចិន ដែលធ្វើឲ្យរដ្ឋកុម្មុយនីស្តមួយនេះរកចំណូលបានក្រាស់ក្រែល ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ ដោយរងសម្ពាធអាមេរិកផង ចិនបានកាត់បន្ថយការរកស៊ីជាមួយចិន ជាពិសេសចិនបានបិទការចូលធ្យូងថ្មពីកូរ៉េខាងជើងទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1735.txt

ក្រុមឃោសនារបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីនាំមុខរបស់បារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានប្រកាសនៅថ្ងៃសុក្រថា អ៊ីម៉ែលខ្លួនត្រូវបានគេ hack ហើយឯកសារស្តីពីព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនៃចលនានយោបាយ «En Marche» ក៏ត្រូវគេទម្លាយចេញដែរ។ ការចូលលួចទិន្នន័យនេះកើតឡើងប្រហែល មួយថ្ងៃកន្លះមុនការបោះឆ្នោតជុំទីមកដល់ប៉ុណ្ណោះ ហើយគេបារម្ភការលួចទម្លាយទិន្នន័យនេះអាចប៉ះពាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតផងដែរ។

ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងជុំទីពីរមកដល់នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ៧ ឧសភាស្អែកនេះ។ ប៉ុន្តែរឿងចម្រូងចម្រាសកើតឡើង ក្រោយពេលដែលជនអនាមិកលួចចូលយក និង ទម្លាយទិន្នន័យព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនៃចលនានយោបាយ En Marche របស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ រុស្ស៊ីក្លាយជាមុខសញ្ញានៃការចោទប្រកាន់របស់បារាំងទៀត នៅពេលដែលមានការលួចយកទិន្នន័យសម្ងាត់របស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងនេះ។ យោងតាមទីភ្នាកងារព័ត៌មាន AFP ឯកសារដែលមានទំហំ ៩ជីហ្កាបៃត្រូវបានគេទម្លាយនៅតាមគេហទំព័រមួយដែលមានឈ្មោះថា«EMLEAKS»ដែលជាកន្លែងដែលគេតែងតែចុះផ្សាយឯកសារអនាមិក។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់អាចកំណត់បានទេថា អ្នកណាជាអ្នកដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការចុះផ្សាយឯកសាររបៀបនេះនោះ។ ចំណែកក្រុមឃោសនារបស់ចលនានយោនបាយ En Marche របស់លោក ម៉ាក្រុង បានប្រកាសទទួលស្គាល់ថា អ៊ីម៉ែលផ្ទៃក្នងខ្លួនពិតជាត្រូវគេលួចចូលមើលមែន។ សេកចក្តីថ្ឡែងការណ៍នៃចលនានយោបាយនេះបញ្ជាក់ដូច្នះថា៖« ចលនា En Marche បានក្លាយជាជនរងគ្រោះដោយសារសកម្មភាពចូលលួចទិន្ន័យដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំនិងមានការសហការគ្នាផងនៅល្ងាចថ្ងៃសុក្រនេះ។ សកម្មភាពនេះធ្វើឲ្យមានការបែកធ្លាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងរបស់យើងជាច្រើនផងដែរតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម»។ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំង បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដោយបញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងរៀបចំការប្រជុំមួយដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហនេះដោយសារវាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធការចូលលួចទិន្នន័យនេះ។ស្ថាប័ននេះក៏បានអំពាវនាវឲ្យរាល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាប្រុងប្រយ័ត្នមុនចុះផ្សាយព័ត៌មានលម្អិតដែលគេទាញចេញពីអ៊ីម៉ែលនោះព្រោះថា ការឃោសនានយោបាយចប់ហើយ។ហើយអ្នកចុះផ្សាយអាចនឹងប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់ពីការប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋថែមទៀតផង។ រុស្ស៊ីត្រូវគេបន្ទោសទៀតហើយ!!! ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងចូលដល់ជុំទី២នៅថ្ងៃអាទិត្យខាងមុខ ប៉ុន្តែម្នាក់ៗបារម្ភថា បេក្ខជនស្តាំនិយមជ្រុលនិងជាអ្នកប្រឆាំងសកលភាវូបនីយកម្មនិងប្រឆាំងអឺរ៉ុបលោកស្រី ម៉ារីន ឡឺបែន (Marine Le Pen) អាចឈ្នះឆ្នោតក្លាយជាប្រធានាធិបតីបារាំងផង។ ប៉ុន្តែដល់ត្រឹមថ្ងៃសុក្របេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងមាននិន្នាការកណ្តាលនិយមនិងជាក្តីរំពឹងតែមួយគត់របស់បារាំងនិងអឺរ៉ុបលោក ម៉ាក្រុង នៅតែនាំមុខគេក្នុងការស្ទង់មតិមុនបោះឆ្នោតដដែល។ គេមិនអាចដឹងច្បាស់ថាទេថា ការលួចយក និងទម្លាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនេះនឹងមានផលប៉ះពាល់បែបណាខ្លះចំពោះការបោះឆ្នោតថ្ងៃអាទិត្យស្អែកនេះទេ។ ប៉ុន្តែគេឃើញមានការចោទប្រកាន់រុស្ស៊ីម្តងទៀតពាក់ព័ន្ធការលួចយកទិន្នន័យនេះ។ កាលពីចុងខែមេសា អតីតរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចនិងជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីកណ្តាលនិយមម៉ាក្រុង នេះបានត្អូញត្អែរនិងបន្ទោសរុស្ស៊ីផងដែរពាក់ព័ន្ធការប៉ុនប៉ងចូលលួចទិន្និន័យនេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ភ្នាក់ងារចារកម្ម អាមេរិកកាលពីខែមករាបានព្រមានថា ក្រេមឡាំងបញ្ជាឲ្យក្រុមចោរអ៊ីនធឺណិតចូលលូកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅអឺរ៉ុប ដូចអ្វីដែលរុស្ស៊ីធ្លាប់ធ្វើក្នុងពេលបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកដូច្នេះដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1736.txt

បន្ទាប់ពីលក់នាវាយោធាផលិតក្នុងស្រុកចំនួនពីរគ្រឿងឲ្យហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ីកាន់តែមានមុខមាត់ ហើយប្រទេសជាច្រើនបញ្ជាទិញនាវាពីបងធំអាស៊ានមួយនេះ។ អតិថិជនថ្មីរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីមានទាំងរដ្ឋជិតខាងក្នុងតំបន់អាស៊ានផង និងបណ្តាប្រទេសជាមិត្តនៅអាហ្វ្រិកថែមទៀត។ បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីដែលផលិតនាវាចម្បាំងនេះកំពុងស្នើសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជួយគាំទ្របន្ថែម និង ផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណនាំចេញនាវាចម្បាំងនេះទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិកផងដែរ។

ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ី PT PAL ដែលផលិតនាវាយោធាទទួលបានការបញ្ជាទិញជាច្រើនពីសំណាក់បណ្តាប្រទេសអាស៊ាននិងប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិកមួយចំនួនផង។ នេះបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងរីកមុខរីកមាត់កាន់តែខ្លាំង និងកំពុងដើរឆ្ពោះទៅក្លាយជាប្រទេសផលិតនិងនាំចេញអាវុធដ៏សំខាន់មួយក្នុងតំបន់ផងដែរ។ មានទីស្នាក់ការនៅក្រុង Surabaya ខេត្តជា្វខាងកើត កំពុងសិក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងការផលិតនាវាចម្បាំងនិងនាវាបម្រើប្រយោជន៍យោធាផ្សេងទៀតដើម្បីនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិក។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនរដ្ឋនេះត្រូវការជំនួយបន្ថែមពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីអាចធានាថាខ្លួនអាចបំពេញតាមតម្រូវការនេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Budiman Saleh នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មយោធារដ្ឋនេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនលោកនឹងសហការជាមួយក្រសួងការពារជាតិនៅពេលខាងមុខដើម្បីបង្កើនលទ្ធភាពនិងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការផលិត។ លោក Budiman Saleh បានអះអាងថា បច្ចុប្បន្ននេះក្រុមហ៊ុនរបស់លោកទទួលបានការបញ្ជាទិញពីប្រទេសជាច្រើនជាមិត្តជិតខាងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផង និងមកពីតំបន់អាហ្វ្រិកផងដែរ។ នៅអាហ្វ្រិក ប្រទេសដែលបញ្ជាទិញនាវាយោធាពីឥណ្ឌូណេស៊ីមាន នីហ្សេរីយ៉ា សេណេហ្កាល់ ហ្គីណេប៊ីស្សូ និង ហ្គាបុងផងដែរ។ ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ាសុំទិញនាវាដឹកជញ្ជូនយោធា (Tarlac class) មួយគ្រឿង ខណៈដែលសេណេហ្កាល់ស្នើសុំទិញនាវាដឹកជញ្ជូនមួយគ្រឿង និងនាវាល្បឿនលឿនបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវចំនួនពីរគ្រឿងផ្សេងទៀតដែរ។ ចំណែកហ្គាបុង និងហ្គីណេប៊ីស្សូ ចង់ទិញនាវាល្បឿនលឿនបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវពីរគ្រឿងផងដែរ។ លោក Budiman បានថ្លែងដូច្នេះ៖«សេណេហ្កាល់ចង់បាននាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវមានប្រវែង៤៥ម៉ែត្រមួយគ្រឿង និង ៦០ម៉ែត្រមួយគ្រឿង។ ចំណែកហ្គីណេប៊ីស្សូ និងហ្គាប៉ុងចង់ទិញនាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវប្រវែង ៦០ម៉ែត្រម្នាក់ពីរគ្រឿងឯណោះ។ ដូច្នេះហើយ បានជាយើងត្រូវការការគំទ្រពីរដ្ឋាភិបាលដើម្បីអាចមានអាជ្ញាបណ្ណដើម្បីនាំនាវាចម្បាំងចេញទៅអាហ្វ្រិក។» ក្រៅពីប្រទេសជាមិត្តនៅអាហ្វ្រិក ប្រទេសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាពិសេសម៉ាឡេស៊ីក៏ចាប់អារម្មណ៍នាវាយោធាផលិតដោយក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌូណេស៊ីដែរ។ ម៉ាឡេស៊ីកំពុងចរចាជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ីព្រោះប្រទេសនេះចង់បានចង់បានប្រភេទនាវាយោធាដែលមានប្រវែងវែងរហូតដល់ ១៦៣ ម៉ែត្រ ហើយវាមានតួនាទីជានាវាដឹកជញ្ជូនឧទ្ធម្ភាគចក្រក្នុងពេលបំពេញប្រតិបត្តិការផងដែរ។ ជំហានដំបូង រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីចង់បាននាវាដែលអាចផ្ទុកយន្តហោះចំនួន ៥គ្រឿង។ ឥណ្ឌូណេស៊ីល្បីឈ្មោះបន្ទាប់ពីលក់នាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងឲ្យហ្វីលីពីន តាមពិតទៅឥណ្ឌូណេស៊ីមានឈ្មោះកាន់តែលេចមុខលេចមាត់ក្រោយពេលដែលខ្លួនលក់នាវាយោធាពីរគ្រឿងឲ្យហ្វីលីពីន។ បច្ចុប្បន្ននេះយោធាទាំងពីរគ្រឿងចូលបម្រើវិស័យកងទ័ពហ្វីលីពីនយ៉ាងសកម្ម។ នាវាដឹកជញ្ជូនទីមួយត្រូវបានឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជូនទៅឲ្យហ្វីលីពីននៅខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៦។ មួយគ្រឿងទៀតឈ្មោះ Davao Del Sur-602 ចុងក្រោយត្រូវបានឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជូនចេញពីក្រុង Surabaya ទៅកាន់ហ្វីលីពីននៅក្នុងខែឧសភាកន្លងទៅដែរ។ ឥណ្ឌូណេស៊ីលក់នាវាទាំងពីរគ្រឿងនេះឲ្យហ្វីលីពីនក្នុងតម្លៃត្រឹម ៩០លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះដែលវាមានន័យថាមួយគ្រឿងវាមានតម្លៃ ៤៥លានដុល្លារ។ ក្នុងតម្លៃនេះ គេមិនរាប់បញ្ចូលទាំងការបំពាក់អាវុធ និងគ្រឿងបរិក្ខាផ្សេងទៀតឡើយ។ បន្ទាប់ពីបានទទួលនាវាទាំងពីរគ្រឿងនេះហើយ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនកំពុងចរចាសុំឲ្យឥណ្ឌូណេស៊ីជួយសាសង់នាវាយោធាឲ្យខ្លួនប្រាំ គ្រឿងថែមទៀតដែរ។ ក្នុងចំណោមនាវាទាំងនោះមានពីរ គ្រឿងជានាវាដឹកជញ្ជូនយោធា ហើយមួយគ្រឿងជានាវាដែលផ្លាស់ប្តូរជាមន្ទីរពេទ្យសម្រាប់សង្គ្រោះផង ហើយពីរគ្រឿងទៀតជានាវាបំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវដែលមានប្រវែង ៦០ម៉ែត្រ។ ក្រុមហ៊ុនសាងសង់នាវាចម្បាំងឥណ្ឌូណេស៊ីខាងលើរំពឹងថា ការបញ្ជាទិញផ្សេងទៀតនឹងកើនឡើងជាលំដាប់នៅឆ្នាំ ២០១៨ខាងមុខ ហើយនាវាដែលខ្លួនផលិតឲ្យកងទ័ពហ្វីលីពីនចំនួនពីរគ្រឿងកន្លងមកនោះបានរួមចំណែកសំខាន់ជួយឲ្យអាវុធខ្លួនមានទីផ្សារកាន់តែធំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1737.txt

ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ចោទប្រកាន់កាតាជាថ្មីទៀតពាក់ព័ន្ធការគាំទ្រភេរវជន ដោយជំហរនេះផ្ទុយទាំងស្រុងពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់លោកដែលព្យាយាមបន្ថយកម្តៅការទូតរវាងកាតានិងរដ្ឋអារ៉ាប់។ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះហាក់មិនខ្វាយខ្វល់ពីការទូតឡើយ ហើយសម្តីរបស់លោកអាចនឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធកាតាកាន់តែល្អក់កករខ្លាំងផងដែរ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានព្រលះកាតាមួយប្រ៉ាវទៀតពាក់ព័ន្ធការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ចលនាជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេរវជនផង។ ជំហររបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះផ្ទុយទាំងស្រុងពីជំហររដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក រិច ធីល័រសិន (Rex Tillerson)។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីរ៉ូម៉ានីមានរយៈពេលជាង២៦នាទីនោះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« កាតាជារដ្ឋដែលផ្តល់លុយជំនួយដល់ក្រុមភេរវជនលំដាប់ខ្ពស់មួយតាំងពីយូរមកហើយ»។ លោកបន្តថា៖ «បណ្តាមេដឹកនាំរដ្ឋអារ៉ាប់បានប្រាប់ខ្ញុំពីផែនការដាក់សម្ពាធកាតាដែលធ្វើសកម្មភាពមិនត្រឹមត្រូវនេះ។ យើងត្រូវសម្រេចចិត្ត ថាតើយើងត្រូវធ្វើមិនដឹងមិនលឺ ឬក៏យើងត្រូវចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងនិងមានសារសំខាន់មួយ? យើងត្រូវបញ្ឈប់ឲ្យបាននូវការផ្គង់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ភេរវជននោះ។ ខ្ញុំសម្រេចចិត្តរួចរាល់ហើយ។ វាជាពេលវេលាដែលយើងត្រូវស្នើឲ្យកាតាបញ្ឈប់រាល់ការគាំទ្រភេរវជនទៀត»។ ទោះបីជាលោក ត្រាំ អួតថាលោកនិងបណ្តារដ្ឋអារ៉ាប់បានឯកភាពគ្នាចាត់វិធានការប្រឆាំងកាតាក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចកាលពីខែមុនទៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក៏ដោយ កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះមន្ត្រីសេតវិមានដែលមិនបង្ហាញអត្តសញ្ញាណម្នាក់ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ស្រង់សម្តីថា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមិនបានប្រាប់ប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ ជាមុនឡើយថាពួកគេចង់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយកាតានោះ។ ហើយរឿងដែលរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរនោះគឺ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងផ្ញើសារផ្ទុយពីគ្នាជុំវិញវិបត្តិការទូតរដ្ឋអារ៉ាប់នេះដែរ។ កាយវិការនិងសម្តីរបស់របស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ផ្ទុយស្រឡះពីអ្វីដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស រិច ធីល័រសិន កំពុងធ្វើ។ ហើយប្រាកដណាស់ថា ត្រាំ កំពុងបង្កឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែស្មុគស្មាញជាពិសេសការចូលរួមអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះការទូតនេះទៀត។ ប៉ុន្តែវាមិនចម្លែកទេព្រោះកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ លោក ត្រាំ ក៏បង្ហាញជំហរកាន់ជើងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួចទៅហើយដែរ។ កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន រដ្ឋបាលត្រាំ បានប្រកាសចូលជួយដោះស្រាយបញ្ហាការទូតនៅមជ្ឈិមបូព៌ានេះ ហើយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកនេះជាអ្នកជួយសម្រុះសម្រួល។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី Heather Nauert ថ្លែងថា លោក ធីល័រសិន ជាមនុស្សស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការជួយសម្រុះសម្រួលវិបត្តិការទូតនេះ ដោយសារលោកមានបទពិសោធន៍ធ្វើការងារជាមួយមេដឹកនាំកាតាច្រើនឆ្នាំពេលលោកធ្វើជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Exxon Mobil Corp។ ហើយលោកក៏ត្រៀមខ្លួនជួយសម្រុះសម្រួលហើយ បើសិនជាចាំបាច់នោះ។ មកដល់ពេលនេះ គេបារម្ភកាន់តែខ្លាំងថា ទង្វើបំពានវិធានការទូតរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់យុទ្ធនាការកម្ចាត់ភេរវជនផងដែរ។ គេមិនអាចភ្លេចបានទេថា កាតាជាប្រទេសមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់អាមេរិកដោយសារតែរដ្ឋដ៏តូចមួយនេះទទួលយកមូលដ្ឋានកងទ័ពអាមេរិកដ៏ធំមួយដែលមានទ័ពសរុបជាងមួយម៉ឺននាក់ស្នាក់នៅផង។ ហើយកាតានេះទៀតសោតក៏ជាទីតាំងដែលអនុញ្ញាតឲ្យអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនធ្វើសង្គ្រាមតាមផ្លូវអាកាសតាមកម្ចាត់ក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមនៅស៊ីរីនិងនៅអ៊ីរ៉ាក់ផងដែរ។ វាមានន័យថា ក្នុងករណីដែលកាតាអន់ចិត្តអន់ថ្លើមនឹងសម្តីប្រធានាធិបតី អាមេរិកប្រហែលជាត្រូវផ្លាស់ប្តូរមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួន ហើយកាតាប្រហែលបដិសេធផ្តល់សិទ្ធិឲ្យអាមេរិកនិងប្រទេសផ្សេងទៀតសមាជិកសម្ព័ន្ធអន្តរជាតិធ្វើសង្គ្រាមតាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងភេរវកម្មនៅស៊ីរីនិងអ៊ីរ៉ាក់ទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1738.txt

ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសខ្លួនឲ្យជួយសម្របសម្រួលជម្លោះការទូតរវាងកាតានិងក្រុមរដ្ឋអារ៉ាប់មួយចំនួនដែលជាបក្សពួកអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ គេមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់ថា លោក រិច ធីល័រសិន (Rex Tillerson) នឹងមានតួនាទីបែបណាឲ្យប្រាកដឡើយក្នុងការជួយ បញ្ចៀសជម្លោះធ្ងន់ធ្ងរនោះ ព្រោះដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញជំហរកាន់ជើងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួចទៅហើយកាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ។

ប្រមុខការទូតអាមេរិក រិច ធីល័រសិន នឹងក្លាយជាតំណាងរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលចេញមុខជួយសម្រុះសម្រួលបញ្ចប់ជម្លោះការទូតរវាងកាតានិងបណ្តាក្រុមរដ្ឋអារ៉ាប់ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបង្ហាញជំហរជួយដោះស្រាយបញ្ហាការទូតរវាងកាតានិងរដ្ឋអារ៉ាប់នេះ បន្ទាប់លោក ត្រាំ បានពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរយោបល់ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក រិច ធីល័រសិន និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិលោក ជេម ម៉ាទីស (James Mattis) ហើយនោះ។ ពាក់ព័ន្ធការស្ម័គ្រចិត្តជួយដោះស្រាយបញ្ហាការទូតនៅមជ្ឈិមបូព៌ានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី Heather Nauert ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោក ធីល័រសិន ស័ក្តិសមនឹងជួយសម្រុះសម្រួលដោយសារលោកមានបទពិសោធន៍ធ្វើការងារជាមួយមេដឹកនាំកាតាច្រើនឆ្នាំពេលលោកធ្វើជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Exxon Mobil Corp។ ហើយលោកក៏ត្រៀមខ្លួនជួយសម្រុះសម្រួលហើយ បើសិនជាចាំបាច់នោះ។ ប៉ុន្តែលោកស្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចង់ឲ្យភាគីជម្លោះទាំងអស់ព្យាយាមដោះស្រាយជម្លោះនោះដោយខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ ការប្រកាសចូលខ្លួនចូលសម្រុះសម្រួលជម្លោះការទូតនេះនៅតែជារឿងចម្រូងចម្រាសនៅឡើយ។ គេមិនដឹងច្បាស់ថា កាតាព្រមទទួលយកបំណងល្អរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននេះឬអត់ឡើយ ហើយអ្វីដែលសំខាន់គេមិនដឹងថា លោក ធីល័រសិន នឹងដើរតួនាទីបែបណាឡើយ។ មុនមានការប្រកាសចូលជួយដោះស្រាយ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញជំហរកាន់ជើងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួចទៅហើយ ហើយលោកថែមទាំងចោទចំៗថា កាតា គាំទ្រក្រុមជ្រុលនិយមទៀត។ ប៉ុន្តែសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលោក ត្រាំ រួមទាំងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងការពារជាតិនោះសុទ្ធតែបង្ហាញជំហរអព្យាក្រឹត្យមិនលម្អៀងទៅរកភាគីណាឡើយ។ តាមពិតទៅ គោលជំហររបស់លោក ត្រាំ កន្លងមកនេះបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លះដែរចំពោះទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងកាតាដែលជាសម្ព័ន្ធសំខាន់មួយក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ានោះ។ ក្រៅពីជាប្រទេសមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ កាតាជាទីតាំងមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកតាំងនៅដែលមានទ័ពមួយម៉ឺននាក់និងជាកន្លែងដែលអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងភេរវជនក្រុមដែ្ហ (Daesh) ឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជម្លោះការទូតរវាងកាតា ជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតរួមជាមួយរដ្ឋអារ៉ាប់មួយចំនួននោះកើតឡើងក្រោយប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងនេះកាត់ផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយកាតាដោយចោទប្រកាន់ថា រដ្ឋសម្បូរប្រេងនេះថាជាអ្នកគាំទ្រចលនាជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេរវជនផងដែរ។ ក្រៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីនិងបក្សពួកក៏បានហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចកាតា ថែមទៀតដោយបង្ខំឲ្យប្រទេសនេះបញ្ឈប់ឲ្យរាល់ការគាំទ្រការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុចំពោះជ្រុលនិយមមានទាំងក្រុមភាតរឥស្លាមនៅអេហ្ស៊ីប, ក្រុមហាម៉ាស ប៉ាឡេស្ទីន ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1739.txt

មន្ត្រីអាមរិកបានទទួលស្គាល់ថាកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិកចូលរួមជួយគាំទ្រកងទ័ពហ្វីលីពីនដើម្បីរំដោះទីក្រុង Marawi ពីបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ ការសម្រេចបោះដៃជួយទាហានហ្វីលីពីននេះ កើតឡើងខណៈដែលហ្វីលីពីនបន្តស្លាប់បាត់បង់ជីវិតក្នុងសមរភូមិប្រឆាំងក្រុមភេរវជននេះផង។ ថ្វីមិនបានចូលច្បាំងដោយផ្ទាល់ក្តី ក៏គាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសអាចនឹងពន្លឿននិងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រយុទ្ធកម្ចាត់ភេរវជននេះដែរ។

ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមភេរវជននៅក្រុង Marawi ឈានចូលដល់សប្តាហ៍ទីបី តែស្ថានការណ៍ហាក់មិនធូរស្បើយសោះ។ ហេតុនេះហើយកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិកក៏សម្រេចជួយគាំទ្រទាហានហ្វីលីពីនខាងផ្នែកបច្ចេកទេសដើម្បីឈានទៅបោសសម្អាតក្រុមភេរវជន Maute បណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមទាំងស្រុង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពហ្វីលីពីន Jo-Ar Herrera បានបញ្ជាក់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា កងកម្លាំងអាមេរិកមិនចូលច្បាំងឡើយ ហើយពួកគេគ្រាន់តែជួយផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់ពីមានការបញ្ជាក់ពីការគាំទ្ររបស់កងទ័ពអាមេរិកចំពោះកងកម្លាំងហ្វីលីពីន ស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំហ្វីលីពីន បានប្រកាសទទួលស្គាល់ថា ខ្លួនពិតជាបានផ្តល់ការគាំទ្រពិតមែន ដោយមានការស្នើសុំពីរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនផង។ ប៉ុន្តែស្ថានទូតនេះមិនបានបកស្រាយឬផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតពាក់ព័នុ្ធបញ្ហានេះឡើយ។ គេឃើញយន្តហោះឈ្លបយកការណ៍អាមេរិកមួយគ្រឿងម៉ាក P3 Orion ហោះហើរនៅក្បែរទីក្រុង Marawi ផងដែរកាលពីថ្ងៃសុក្រ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទាហានអាមេរិកចូលជួយទាហានហ្វីលីពីន ក៏ដោយសារហ្វីលីពីនបន្តប្រយុទ្ធទាំងលំបាកនិងបាត់បង់កងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងសមរភូមិកម្ចាត់ក្រុមភេរវជននេះ។ គ្រាន់តែថ្ងៃសុក្រ ទាហានហ្វីលីពីន រហូតដល់ ១៣នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅ។ ត្រឡប់មកវិញ ការផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសពីសំណាក់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនេះបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីសារសំខាន់នៃសម្ព័ន្ធភាពហ្វីលីពីន និងអាមេរិកដែលមានយូរអង្វែងមកហើយនោះ ថ្វីបើរដ្ឋបាលហ្វីលីពីនបច្ចុប្បន្នស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ មិនពេញចិត្តអាមេរិកក្តី។ តាមពិតទៅ មុនមានការផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសយោធានេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក៏បានសម្រេចផ្តល់ជំនួយសព្វាវុធជាច្រើនដល់ហ្វីលីពីនដែរ ដែលវាមានតម្លៃរាប់រយលានដុល្លារក្នុងនោះមាន អាវុធខ្លី, កាំភ្លើងយន្ត និងឧបករណ៍បាញ់គ្រាប់ផងដែរ។ អាវុធទាំងនោះត្រូវបានប្រគល់ឲ្យទាហានហ្វីលីពីនតាំងពីដើមសប្តាហ៍នេះមកម្ល៉េះ។ សូមបញ្ជាក់ ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ Maute ដែលជាបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហបានវាយប្រហារលើកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលនិងដណ្តើមយកទីក្រុងភាគខាងត្បូងស្ថិតនៅលើកោះមិនដាណាវនេះកាលពីថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ឧសភា។ ក្រោយមានការប្រយុទ្ធគ្នានេះលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានសម្រេចប្រកាសដាក់តំបន់មិនដាណាវទាំងមូលក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកតែម្តង ហើយក៏លោកធ្លាប់លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោកអាចអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងរយៈពេលវែងក្នុងករណីដែលចាំបាច់ដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាសន្តិសុខបង្កដោយក្រុមភេរវជននេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_174.txt

អ្នកទោស វ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់នៅពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន ទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី។ នេះបើតាមលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចេញថ្ងៃទី២៣ មីនា។

ការចេញលិខិតបំភ្លឺរបស់ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់ពិរុទ្ធជនខាងលើ ដោយសារ មានអ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួន ចោទជាចម្ងល់ លើមន្ត្រីពន្ធនាគារ មិនព្រមបញ្ជូនអ្នកទោសដែលមានជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ ទុករហូតដល់ឈឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ភាគីពន្ធនាគារខេត្ត អះអាងថា រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ ដែលពិរុទ្ធជន ខាងលើជាបឃុំ ពុំធ្លាប់មានជំងឺឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី នៅថ្ងៃទី២០ មីនា ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានអាការៈមិនស្រួលខ្លួន ហើយភ្លាមៗនោះ មន្ត្រីគ្រប់គ្រងអគារពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកទោសរូបនេះ ទៅប៉ុស្តិ៍សុខភាព។ មន្ត្រីពេទ្យប៉ុស្តិ៍សុខភាព ពិនិត្យឃើញ ពិរុទ្ធជន មានសភាពហត់ខ្លាំង ពិបាកដកដង្ហើម ចុកឆ្អល់ដង្ហើម ក្អួត និងស្វាយចុងដៃចុងជើង។ បន្ទាប់ពីឃើញអ្នកទោសមានសភាពបែបនេះ មន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏បញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់ភ្លាមៗ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន នាម៉ោង១១និង៣០នាទីព្រឹក។ ១០នាទីក្រោយ អ្នកជំងឺ ក៏បានទៅដល់ពេទ្យ ហើយមន្ត្រីពន្ធនាគារ ក៏ទាក់ទងទៅសាច់ញាតិអ្នកទោស។ សម្រាកនៅពេទ្យ បានមួយថ្ងៃ អ្នកទោសក៏ស្លាប់ ដោយសារជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែន។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ជាក់បន្ថែមពីមូលហេតុដែលអ្នកទោសស្លាប់បែបនេះ៖ «អំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យពិរុទ្ធជនរូបនេះ ពុំបានធូរស្រាល ក៏បានស្លាប់នៅម៉ោង១១និង៤០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន ស្រុកមង្គលបូរី ដោយសារ ជំងឺបេះដូង និងខ្វះអុកស៊ីសែនទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល»។ ហេតុនេះ ខាងពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បដិសេធទាំងស្រុង ពាក់ព័ន្ធនឹងព័ត៌មានណា ដែលចោទប្រកាន់ខុសពីការបកស្រាយខាងលើ។ ពន្ធនាគារខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាត់ទុកការផ្សាយព័ត៌មាន ដែលខុសពីការបកស្រាយនេះ ជាព័ត៌មានបំភ្លើស ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសអង្គភាពពន្ធនាគារ។ អ្នកទោសដែលស្លាប់ខាងលើ ត្រូវបានឃុំខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ពីបទកាន់កាប់ ឬដឹកជញ្ជូនអាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងបទហិង្សាដោយចេតនា, លួច និងប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនខុសច្បាប់។ ពិរុទ្ធជនរូបនេះ មានទោស៣ឆ្នាំ ហើយអនុវត្តទោសបាន ១ឆ្នាំ ២ខែ ២៨ថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1740.txt

ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានឯកភាពគ្នាបង្កើនការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដែលបន្តកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងការសាកល្បងមីស៊ីលជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងជំនួបថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា លោក ត្រាំ ដែលចង់ជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅតែចាត់ទុកបញ្ហានុយក្លេអ៊ែកូរ៉េខាងជើង ជាបញ្ហាដ៏ធំសម្រាប់ពិភពលោក ប៉ុន្តែលោកជឿថា បញ្ហានេះនឹងត្រូវដោះស្រាយនៅពេលខាងមុខ។

ឆ្លៀតពេលចូលរួមកិច្ចប្រជុំមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំង៧ (G7) នៅអ៊ីតាលី ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីនហ្សូ អាបេ បានជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីលើបញ្ហាមួយចំនួនរាប់ទាំងវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែកូរ៉េខាងជើងផង។ នេះជាលើកទីពីរ ដែលមេដឹកនាំជប៉ុន និងអាមេរិក ជួបគ្នា បន្ទាប់ពីបានជួបគ្នាម្ដងហើយនៅអាមេរិកកាលពីដើមឆ្នាំនេះ។ ទាំងអាមេរិក ទាំងជប៉ុន ក៏ព្រមព្រៀងគ្នាពង្រីកទណ្ឌកម្មថែមទៀតលើកូរ៉េខាងជើង។ ចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន លោក ត្រាំ ដែលអង្គុយអមដោយលោក អាបេ និយាយថា មានបញ្ហាជាច្រើនត្រូវបានពិភាក្សារួមទាំងវិបត្តិកូរ៉េខាងជើងផង ព្រោះគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែផ្ដោតការយកចិត្តទុកលើបញ្ហានេះ។ បើតាមសារព័ត៌មាន Politico លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា៖ «នុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ជាបញ្ហាធំ ហើយជាបញ្ហារបស់ពិភពលោក តែវានឹងត្រូវបានដោះស្រាយមិនខាន។ នៅត្រង់ចំណុចណាមួយ បញ្ហានេះនឹងត្រូវបានដោះស្រាយ។ អ្នកអាចភ្នាល់បាន»។ យ៉ាងណាក្ដី ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ទេថាបញ្ហាសាំញាំនេះត្រូវដោះស្រាយតាមណាឡើយ។ កន្លងមក អាមេរិកបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងទំនើបពីរគ្រឿងទៅក្បែរឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីបន្លាចកូរ៉េខាងជើង តែកូរ៉េខាងជើងមិនញញើតបន្តិចសោះ។ បន្ទាប់មកទៀត រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ក៏បានបន្ទន់ជំហរវិញ និងបានស្នើឲ្យកូរ៉េខាងជើងងាកចូលតុចរចា ប៉ុន្តែមានលក្ខខណ្ឌ គឺត្រូវបញ្ឈប់កម្មវិធីអាវុធរបស់ខ្លួនសិន។ ក្រោយមក អាមេរិកក៏ស្នើឲ្យអន្តរជាតិជួយដាក់ទណ្ឌកម្មថែមទៀតលើកូរ៉េខាងជើង។ ដោយឡែកសម្រាប់ជប៉ុនវិញ លោក Norio Maruyama អ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន បាននិយាយថា លោក អាបេ បាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំ G7 ច្បាស់ហើយ គឺសហគមន៍អន្តរជាតិរួមទាំងចិនផង ត្រូវតែដាក់ដាក់សម្ពាធលើកូរ៉េខាងជើងឲ្យខ្លាំងថែមទៀត។ លោក អាបេ បញ្ជាក់ទៀតថា ការបន្តដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋកុម្មុយនីស្តកូរ៉េខាងជើង ជារឿងចាំបាច់ ហើយចិនមានតួនាទីសំខាន់ណាស់ក្នុងបញ្ហានេះ។ ជាការពិត ចិនពិតជាត្រូវដើរតួសំខាន់ណាស់ក្នុងជួយរកច្រកចេញបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនេះ ខណៈអាមេរិក៏បានទទូចម្ដងហើយម្ដងទៀតឲ្យចិនកូកដៃឲ្យខ្លាំងថែមទៀត។ នេះមិនមែនមានន័យថា ចិនមិនជួយអ្វីទេ។ ក្រុងប៉េកាំង ក៏បានអនុវត្តតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលហាមឃាត់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយកកូរ៉េខាងជើងតាមរយៈការឈប់នាំចូលធ្យូងថ្មជាដើម។ ជំហររបស់ចិនលើបញ្ហានេះ គឺភាគីទាំងសងខាងត្រូវឈប់រករឿងគ្នា ហើយចូលតុចរចាវិញម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1741.txt

ភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ បន្តឡើងកម្ដៅខ្លាំង ក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលមួយគ្រាប់កាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ទាំងអាមេរិក ទាំងកូរ៉េខាងជើង សុទ្ធតែបង្ហាញជំហរចរចា ដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិនេះ តែក៏បានដាក់លក្ខខណ្ឌឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក មុននឹងចូលតុចរចាវិញ។ អាមេរិក បានប្រាប់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងឈប់សាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬបាញ់មីស៊ីលទៀតទៅ ទើបមានបរិយាកាសល្អសម្រាប់ជជែកគ្នា តែកូរ៉េខាងជើងក៏ឆ្លើយវិញថា អាមេរិកត្រូវឈប់បង្កអរិភាពជាមុនទៅ។

បេសកជនរងរបស់កូរ៉េខាងជើងប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា បានហៅនយោបាយបង្កសត្រូវរបស់អាមេរិកដែលដាក់លើកូរ៉េខាងជើងរាប់ឆ្នាំជាឬសគល់នៃបញ្ហា ដែលកំពុងកើតឡើងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ កូរ៉េខាងជើង បានប្រាប់ឲ្យអាមេរិកបញ្ចប់នយោបាយបែបនេះទៅ ទើបខ្លួនអាចចូលតុចរចាតាមការអំពាវនាវរបស់អាមេរិកបាន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ លោក Kim In Ryong អគ្គរដ្ឋទូតរងកូរ៉េខាងជើង បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងអាមេរិកចង់ចរចា ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះ គឺទង្វើ មិនមែននិយាយឲ្យតែបានឡើយ។ លោកបន្តថា ការបញ្ចប់នយោបាយបង្ករឿងដាក់កូរ៉េខាងជើង គឺរឿងត្រូវធ្វើមុនគេក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដូច្នេះច្រកចេញនៃជម្លោះនេះ គឺជាការបញ្ចប់ឲ្យសូន្យបង់នយោបាយរបស់អាមេរិក ដែលជាឬសគល់នៃបញ្ហាតែម្ដង។ តាំងពីដើមមក កូរ៉េខាងជើងតែងលើកឡើងម្ដងហើយម្ដងទៀតថា កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ក៏ដូចជាការពង្រឹងសមត្ថភាពមីស៊ីលរបស់ខ្លួន គឺដើម្បីតែការពារទឹកដីពីការនយោបាយបង្កសត្រូវរបស់អាមេរិកតែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារមូលហេតុនេះ កូរ៉េខាងជើងបានប្រឹងប្រែងឥតឈប់ឈរក្នុងការអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងសាកល្បងមីស៊ីលជាញឹកញាប់។ គេបារម្ភថា កូរ៉េខាងជើងកំពុងមានមីស៊ីលអន្តរទ្វីបបាញ់ដល់ទឹកដីអាមេរិកទៀតផង។ ទង្វើរបស់កូរ៉េខាងជើងបែបនេះ ធ្វើឲ្យគេឯងបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ រដ្ឋបាលអាមេរិករបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញតឹងរ៉ឹងដាក់កូរ៉េខាងជើង ដោយបានបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះ និងនាវាមុជទឹក ទៅកៀកឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបញ្ឈប់មហិច្ឆតានុយក្លេអ៊ែរចោល។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថែមទាំងគំរាមប្រើកម្លាំងទ័ពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទៀតផង ប៉ុន្តែចុងក្រោយក៏សម្រេចចិត្តដាក់សម្ពាធលើចិនឲ្យជួយចេញមុខរកដំណោះស្រាយដែរ។ ចុងក្រោយនេះទៀត បន្ទាប់បង្ហាញសាច់ដុំយ៉ាងគគ្រឹកគ្រេងរួចមក រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានបន្ទន់ឥរិយាបថរបស់ខ្លួនបន្តិច និងបង្ហាញជំហរចង់ចរចា និងបានប្រាប់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងជឿជាក់លើសន្យារបស់ខ្លួនដែលថា អាមេរិក មិនវាយប្រហារកូរ៉េជើង ឬមានបំណងផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ ទន្ទឹមគ្នានោះ អាមេរិកចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងបង្កើតបរិយាកាសល្អសម្រាប់ការចរចាគ្នា។ យ៉ាងណាក្ដី គេមិនដឹងលក្ខខណ្ឌទាំងសងខាងនេះ នឹងអាចមានផលវិជ្ជមានយ៉ាងណាដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1742.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសលោក Boris Jonhson បានបញ្ជាក់ថ្ងៃអង្គារទី៦មិថុនាថា វាគ្មានហេតុផលអ្វីត្រូវលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ មកកាន់អង់គ្លេសឡើយ ទោះ ត្រាំ បានរិះគន់សម្តីលោកចៅហ្វាយក្រុងឡុងដ៍ Sadiq Khan ពាក់ព័ន្ធការវាយប្រហារនៅស្ពានទីក្រុងទ្បុងដ៍ ក៏ដោយ។

ទំនាស់ពាក្យសម្តីរវាងអភិបាលក្រុងឡុងដ៍និងប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្រោយការវាយប្រហារភេរវកម្មនៅអង់គ្លេសបានឈានការទាមទារឲ្យមានការលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅអង់គ្លេសផង។ ប៉ុន្តែប្រមុខការទូតអង់គ្លេសបានអះអាងថា វាគ្មានការផ្លាស់ប្តូរនៃដំណើរទស្សនកិច្ចប្រមុខរដ្ឋអាមេរិកនៅអង់គ្លេសឡើយ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានរិះគន់អភិបាលក្រុងឡុងដ៍ខ្លាំងៗ តាមរយៈគណនី

article_1743.txt

ភ្នំពេញ៖ ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ តបតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន។ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការកំណត់ពេលវេលានៅឡើយទេ។

ក្រសួងការបរទេស ដែលបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ជុំវិញដំណើទស្សនកិច្ចលោក ប្រាក់ សុខុន នៅមីយ៉ានម៉ា បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន បានអញ្ជើញលោកជំទាវ អ៊ុងសាន ស៊ូជី មកទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាក្នុងពេលវេលាសមស្របរបស់លោកជំទាវ ហើយលោកជំទាវ ក៏ទទួលយកការអញ្ជើញនេះដោយរីករាយ»។ កាលពីអំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧កន្លងមក ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា លោក ធិន ច ក៏បានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ ហើយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ប្រាក់ សុខុន ទៅមីយ៉ានម៉ាកាលពីថ្ងៃទី១០-១១កក្កដា ដើម្បីឆ្លើយតបនូវទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីលើគ្រប់វិស័យបន្ថែមទៀត ដើម្បីស្វែងរកយន្តការនានា ក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌទ្វេភាគីនិងពហុភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1744.txt

យោធាហ្វីលីពីនបានបង្ហើបឲ្យដឹងនៅថ្ងៃចន្ទ ទី ២៨ ឧសភាថា កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនបានដណ្តើមគ្រប់គ្រងទីក្រុង Marawi បានទាំងស្រុងហើយ ហើយការប្រយុទ្ធគ្នានឹងចប់ឆាប់ៗ។ ការប្រយុទ្ធគ្នាចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃអង្គារសប្តាហ៍មុន ហើយនៅចុងសប្តាហ៍នេះកងទ័ពហ្វីលីពីនចាប់ផ្តើមបង្កើនការប្រយុទ្ធដោយប្រើយន្តហោះបាញ់រ៉ុក្កែតនិងកាំភ្លើងធំបាញ់ផ្លោងផងដើម្បីពន្លឿនការបោសសម្អាតក្រុមភេរវជន។

ក្រោយការប្រយុទ្ធតទល់គ្នាអស់រយៈពេលជិតមួយសប្តាហ៍ កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនបានដណ្តើមកានកាប់ទីក្រុង Marawi បានទាំងស្រុងពីក្រុម Maute ជាបណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Daesh) ឬរដ្ឋឥស្លាមហើយ។ ការប្រយុទ្ធគ្នានៅបន្តនៅឡើយប៉ុន្តែវានឹងចប់ឆាប់ៗនេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានតួកគី Anadolu អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកហ្វីលីពីនឧត្តមសេនីយ៍ត្រី Restituto Padilla Jr បានថ្លែងដូច្នេះថា៖« កងកម្លាំងរបស់យើងគ្រប់គ្រងបានទីក្រុងទាំងស្រុងហើយ លើកលែងតែកន្លែងខ្លះដែលក្រុមភេរវជនកំពុងកាន់កាប់។ វាជាគោលដៅនៃប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតរបស់យើង ហើយប្រតិបត្តិការនេះកំពុងបន្ត»។ អ្នកនាំពាក្យខាងលើបានពន្យល់បន្ថែមថា ការគ្រប់គ្រងទីក្រុងបានទាំងស្រុងនេះមានន័យថា កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រងបានអ្នកណាចូលឬចេញពីទីក្រុង។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលកំពុងប្រឹងប្រែងធ្វើយ៉ាងណាទប់ស្កាត់ការជួយផ្គង់ផ្គង់កម្លាំងបន្ថែមដល់ក្រុមភេរវជនដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការឡោមព័ទ្ធនេះ។ កាលពីចុងសប្តាហ៍នេះ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រជាជនប្រហែល ពីរពាន់នាក់ផ្សេងទៀតបន្តជាប់គាំងក្នុងតំបន់ក្រុមប្រដាប់អាវុធកំពុងកាន់កាប់ផង។ ប្រជាជនទាំងនោះបានបន្តផ្ញើសារ និងទូរសព្ទមកសុំជំនួយពីខាងរដ្ឋាភិបាលជាពិសេសសុំក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់ដោយសារមានប្រជាជនខ្លះអស់ស្បៀង ហើយពួកគេខ្លាចរងគ្រោះដោយការបាញ់ផ្លោងនិងការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលផង។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលមិនអាចបញ្ជូនក្រុមសង្គ្រោះភ្លាមៗតាមការចង់បាននោះឡើយ ព្រោះគេនៅមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់ពីស្ថានភាពនៃកន្លែងនោះ។ ចំណែកអ្នកស្លាប់ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានេះមានចំនួនជិត ១០០នាក់ក្នុងនោះមានកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល ២០នាក់,ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ១៩នាក់ និងក្រុមភេរវជន ៦១នាក់ផងដែរ។ ចាប់ពីថ្ងៃសៅរ៍សប្តាហ៍មុន កម្លាំងរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើនការវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់ឧទ្ធម្ភាគចក្របាញ់រ៉ុក្កែតនាំផ្លូវ និងប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំបាញ់ផ្លោងផងដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមភេរវជននៅក្នុងទីក្រុងនេះ ព្រោះរដូវបុណ្យបួសសាសនាឥស្លាម Ramadan បានមកដល់។ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនយល់ពីការលំបាករបស់ប្រជាជនដែលស្ថិតនៅទីក្រុង ព្រោះពួកគាត់ចាំបាច់ត្រូវប្រារព្ធពិធីបុណ្យសាសនានេះ ហើយបើសិនការប្រយុទ្ធគ្នាមិនចប់ ពួកគាត់ក៏មិនអាចជួបជុំគ្រួសារបានស្រួលដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៣ ឧសភាក្រោយការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ។ លោកធ្លាប់លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោកអាចនឹងអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងរយៈពេលវែងក្នុងករណីដែលចាំបាច់ដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហាសន្តិសុខបង្កដោយក្រុមភេរវជន។ លោកព្រលយថា លោកមិនខ្វាយខ្វល់ពីការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល និងសភាដែលជាអ្នកធានារក្សាការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញនោះឡើយ។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្វីលីពីនឆ្នាំ ១៩៨៧ ច្បាប់អាជ្ញាសឹកមានអនុភាពគតិយុត្តិរយៈពេល៦០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនត្រូវសុំការយល់ព្រមពីសភាជាមុនសិនដើម្បីបន្តការអនុវត្តច្បាប់នេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1745.txt

អ្នកណាក៏ដោយ ដែលហ៊ានបោះពុម្ភផ្សាយអ៊ីម៉ែលសម្ងាត់ក្រុមឃោសនារបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) ដែលត្រូវគេលួចនិងទម្លាយចេញពីថ្ងៃសុក្រនឹងប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់ព្រហ្មទណ្ឌថែមទៀត។ នេះជាវិធានការក្តៅរបស់អាជ្ញាធរបារាំងដែលដាក់ចេញដើម្បីធានាថា ការបែកធ្លាយព័ត៌មាននេះមិនមានប៉ះពាល់លទ្ធផលបោះឆ្នោតទេ។

អាជ្ញាធរបារាំងបានដុតដៃដុតជើងប្រឹងធ្វើយ៉ាងណាទប់ស្កាត់ការបោះពុម្ភផ្សាយនិងចែកចាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រុមឃោសនារបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីកណ្តាលនិយម អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ដែលត្រូវបានគេលួចនិងទម្លាយចេញតាមអ៊ីនធឺណិតនោះ។ អ្នកណាហ៊ានបោះពុម្ភផ្សាយនឹងត្រូវជាប់ពិរុទ្ធនិងទទួលទោសទណ្ឌតាមបទព្រហ្មទណ្ឌថែមទៀត។ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតបារាំង បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍និង រៀបចំការប្រជុំមួយដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហនេះដោយសារវាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធការចូលលួចទិន្នន័យនេះភ្លាមកាលពីថ្ងៃសុក្រ។ ស្ថាប័នបាននេះក៏បានអំពាវនាវឲ្យរាល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាប្រុងប្រយ័ត្នមុនចុះផ្សាយព័ត៌មានលម្អិតដែលគេទាញចេញពីអ៊ីម៉ែលនោះព្រោះថា ការឃោសនានយោបាយចប់ ហើយអ្នកចុះផ្សាយអាចនឹងប្រឈមមុខការចោទប្រកាន់បទព្រហ្មទណ្ឌ។ ក្រោយមានការណែនាំ សារព័ត៌មានឆ្វេងនិយម Liberation បានសន្យាថាខ្លួនមិនចុះផ្សាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធការលេចធ្លាយឯកសារផ្ទៃក្នុងនេះទេ ហើយកាសែត Le Monde ក៏បានសន្យាដូចគ្នា។ ទោះជាមានវិធានការតឹងរ៉ឹងក្តី គណៈកម្មការនេះយល់ថា វាលំបាកខ្លាំងក្នុងការអនុវត្តតាមបទបញ្ជាព្រោះថាប្រជាជនបច្ចុប្បន្នមានលទ្ធភាពទទួលព័ត៌មានតាមអ៊ីនធឺណិត ហើយព័ត៌មានត្រូវគេចែកចាយដោយសេរីគ្មានព្រំដែននិងដោយជនអនាមិកទៀត។ នៅថ្ងៃសុក្រទី ៤ ឧសភា ក្រុមចោរបច្ចេកវិទ្យា ឬHacker បានលួចចូលយក និង ទម្លាយទិន្នន័យព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនៃចលនានយោបាយ En Marche របស់លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ យោងតាមទីភ្នាកងារព័ត៌មាន AFP ឯកសារដែលមានទំហំ ៩ជីហ្កាបៃត្រូវបានគេទម្លាយនៅតាមគេហទំព័រមួយដែលមានឈ្មោះថា«EMLEAKS»ដែលជាកន្លែងដែលគេតែងតែចុះផ្សាយឯកសារអនាមិក។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់អាចកំណត់បានទេថា អ្នកណាជាអ្នកដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការចុះផ្សាយឯកសាររបៀបនេះទេ។ ការទម្លាយឯកសារនេះកើតឡើងស្របពេលដែលការឃោនាបោះឆ្នោតជិតចប់ ហើយគេមិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកនយោបាយណាមួយមានមតិយោបល់លើបញ្ហាបែកធ្លាយនេះទេ។ ការលួចនិងទម្លាយឯកសារផ្ទៃក្នុងនេះ ក៏កើតឡើងស្របពេលរបាយការណ៍ស្ទង់មតិបង្ហាញថា អតីតរដ្ឋមន្រី្តសេដ្ឋកិច្ច លោក ម៉ាក្រុង នឹងឈានទៅដណ្តើមជ័យជម្នះផ្តួលមេបក្សរណសិរ្សជាតិលោកស្រី ម៉ារីន ឡឺប៉ែន (Marine Le Pen) នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរនេះដែរ។ មកដល់ពេលនេះ គេមិនអាចដឹងច្បាស់ថាទេថា ការលួចយក និងទម្លាយព័ត៌មានផ្ទៃក្នុងនេះនឹងមានផលប៉ះពាល់បែបណាខ្លះចំពោះការបោះឆ្នោតថ្ងៃអាទិត្យនេះទេ។ ប៉ុន្តែ រុស្ស៊ីត្រូវគេចោទប្រកាន់ម្តងទៀតពាក់ព័ន្ធការលួចយកនិងទម្លាយទិន្នន័យពាកព័ន្ធការបោះឆ្នោតនេះដើម្បីជួយឲ្យបេក្ខជនប្រធានាធិបតីស្តាំនិយមជ្រុល ម៉ារីន ឡឺប៉ែន ឈ្នះឆ្នោត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1746.txt

កូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា បានដោះលែងគ្រូគង្វាលគ្រិស្តសាសនាជនជាតិកាណាដាម្នាក់ឈ្មោះ Hyeon Soo Lim ដែលត្រូវបានកាត់ទោសឲ្យបម្រើពលកម្មធ្ងន់មួយជីវិត។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់ច្បាស់ថាការដោះលែងនេះមានទំនាក់ទំនងជាស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងឬយ៉ាងណាឡើយ ដោយក្រុងព្យុងយ៉ាងគ្រាន់តែបានបញ្ជាក់ថាការដោះលែងនេះធ្វើតាមគោការណ៍មនុស្សធម៌ប៉ុណ្ណោះ។

លោក Hyeon Soo Lim អាចារ្យគ្រិស្តសាសនាសញ្ជាតិកាណាដាដើមកំណើតកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានតុលាការកូរ៉េខាងជើងកាត់ឲ្យជាប់ទោសបំពេញការងារធ្ងន់មួយជីវិកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥ ដោយត្រូវការចោទប្រកាន់ថាមានបំណងផ្ដួលរំលំរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters សារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA ផ្សាយថា លោក Hyeon Soo Lim ត្រូវបានដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំព្រោះលោកមានជំងឺ។ ការដោះលែងលោក Hyeon Soo Lim កើតឡើងចំពេលដែលអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងកំពុងគំរាមគ្នាទៅវិញទៅមក ប៉ុន្តែគេមិនដឹងថាការដោះលែងនេះជាបំណងរបស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងការបន្ធូរស្ថានការណ៍ឡើយ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ ការដោះលែងនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រេសិតរដ្ឋាភិបាលកាណាដាដឹកនាំដោយទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិបានទៅដល់រដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាងនៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា។ គេជឿថាបេសកកម្មនេះមានគោលដៅលើលោក Hyeon Soo Lim តែម្ដង។ គ្រូគង្វាលរូបនេះ ចាកចេញពីកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហាតែម្ដង ហើយហោះឆ្ពោះទៅកាន់កាណាដា ដើម្បីទទួលការព្យាបាលជំងឺ។ ក្រុមគ្រួសារលោក Lim មានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសុខភាពរបស់លោក ជាពិសេសចាប់តាំងពីមានករណីស្លាប់របស់និស្សិតអាមេរិក Otto Warmbier ដែលកូរ៉េខាងជើងដោះលែងកាលពីខែមិថុនា។ Otto Warmbier បានស្លាប់ដោយសារជំងឺ បន្ទាប់ពីទៅដល់អាមេរិកវិញទាំងសន្លប់ស្ដូកស្ដឹងបានប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ មកទល់ពេលនេះ គេមិនទាន់ដឹងមូលហេតុនៃការស្លាប់របស់និស្សិតអាមេរិកដែលត្រូវកូរ៉េខាងជើងឃុំខ្លួនអស់១៧ខែនៅឡើយ។ ដោយសារមូលហេតុនេះ ទើបក្រុមគ្រួសារលោក Lim ស្វះស្វែងរកការដោះលែងលោកឲ្យមានសេរីភាពវិញ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាកាណាដា Yonah Martin និយាយថា លោក Lim ទទួលបានការព្យាបាលផងដែរអំឡុងពេលជាប់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែមិនដឹងថាទទួលបានការយកចិត្តកម្រិតណាឡើយ។ មកទល់ពេលនេះ ក្រៅពីជនជាតិកាណាដាដែលត្រូវដោះលែង គេឃើញមានជនជាតិអាមេរិកបីនាក់ទៀតកំពុងជាប់ឃុំខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកទើបចេញការហាមឃាត់ជនជាតិអាមេរិកទាំងអស់ពីការធ្វើដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង ដើម្បីបញ្ចៀសការចាប់ខ្លួន។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានសន្យានាំជនជាតិអាមេរិកដែលជាប់ខ្លួន ត្រឡប់មកស្រុកវិញដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1747.txt

មនុស្ស ២៤ នាក់បានរងរបួសដោយសារការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅមន្ទីរពេទ្យ Phramongkutklao នៅទីក្រុងបាងកក នាថ្ងៃទី ២២ ខែឧសភានេះ។ ការបំផ្ទុះគ្រាប់នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់នៅខេត្តភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ហើយវាក៏ចំខួបបីឆ្នាំនៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធាដណ្តើមអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលលោកស្រីយីង ឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ដែរ។

គ្រាប់បែកមួយគ្រាប់បានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ Phramongkutklao បង្កឲ្យមានមនុស្ស ២៤នាក់រងរបួសនាថ្ងៃទី ២២ ខែ ឧសភា ។ គេដឹងថា Phramongkutklao ជាមន្ទីរពេទ្យយោធាដែលសម្បូរដោយមន្ត្រីយោធាចូលនិវត្តន៍ចូលព្យាបាលផងដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រធានក្រុមប៉ូលិសជំនាញគ្រឿងផ្ទុះលោក Kamthorn Aucharoenបានថ្លែងថា៖ «វាជាគ្រាប់បែក។ យើងបានរកឃើញបំណែកសារធាតុដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើតគ្រាប់បែកផងដែរ។ ឥឡូវយើងកំពុងត្រួតពិនិត្យមើលកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពសិន»។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃមួយចំនួន បានផ្សាយថា គ្រឿងផ្ទុះដែលត្រូវបានគេបំផ្ទុះក្នុងមន្ទីរពេទ្យនេះបានបង្កឲ្យមានការខូចខាតតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាបានបង្កឲ្យមានការភ័យតក់ស្លុតខ្លាំងដោយសារវាមានផ្សែងច្រើន។ ប៉ុន្តែមិនមានការជម្លៀសអ្នកជំងឺឡើយ ក្រោយមានការបំផ្ទុះគ្រាប់នេះ។ តាមពិតទៅ ការបំផ្ទុះគ្រាប់នេះកើតឡើងប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែលមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់នៅផ្សារទំនើបមួយកន្លែងនៅខេត្តប៉ាតានីស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃដែលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៥០ នាក់រងរបួស។ មកដល់ពេលនេះ មន្ត្រីប៉ូលិសថៃកំពុងបន្តប្រតិបត្តិការតាមប្រមាញ់ជនសង្ស័យដែលបង្កបញ្ហានេះផងដែរ។ ការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកកើតឡើង ចំពេលខួបលើកទីបីនៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធាទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃ ២២ ឧសភាឆ្នាំ ២០១៤ ។ ក្រោយពីមានរដ្ឋប្រហារនេះក្រុមយោធានៅតែបន្តគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល និងរឹតបន្តឹងសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋជាពិសេសហាមឃាត់ការរិះគន់ និងបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលជាដើម។ សង្គមថៃនៅតែប្រេះឆាដោយសារមនោគមន៍វិជ្ជានយោបាយ ហើយគេមិនទាន់ឃើញមានសញ្ញាណាមួយបញ្ជាក់ថា របបសឹកនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតនិងផ្ទេរអំណាចពេលណាឆាប់ៗឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1748.txt

ម៉ាឡេស៊ីចាប់ខ្លួនពលករខុសច្បាប់ជាង២០០០នាក់ដែលមកពីបណ្ដាប្រទេសជិតខាង និងត្រៀមបញ្ជូនពួកគេទៅស្រុកវិញ។ គេព្រួយបារម្ភថា ការបង្ក្រាបពលករខុសច្បាប់នេះអាចនឹងជំរុញឲ្យពលករទាំង បន្តលាក់ខ្លួន និង ប្រឈមមុខនឹងការជួញដូរមនុស្សពីក្រុមទុច្ចរិតផង។

ក្រៅពីថៃ ម៉ាឡេស៊ីកំពុងពង្រឹងវិធានការបង្ក្រាបពេលករខុសច្បាប់ដែលឆ្លងដែនមកពីប្រទេសជិតខាងដើម្បីមកធ្វើការងារនៅម៉ាឡេស៊ីនោះ។ ពលករច្រើនពាន់នាក់ហើយដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងអាចត្រូវអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីបញ្ជូនទៅស្រុកវិញផងដែរ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ីលោកSaravana Kumar បានអះអាងថា ពលករចំនួន២០៣៩នាក់ដែលធ្វើការងារក្នុងរោងចក្រ និងភោជនីយដ្ឋាននានានៅម៉ាឡេស៊ីត្រូវបានចាប់ខ្លួនពេលអាជា្ញធរចេញប្រតិបត្តិការឆែកឆេរស្វែងរកពលករខុសច្បាប់ដែលចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដាមកនេះ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានReuters បានស្រង់សម្ដីរបស់មន្ត្រីខាងលើដូច្នេះថា៖«ពលករខុសច្បាប់ដែលគេចាប់បាននឹងត្រូវឃុំខ្លួនរយៈពេល១៤ថ្ងៃ ដើម្បីស្រាវជ្រាវ និងផ្ដន្ទាទោសមុនពេលបញ្ជូនពួកគេទៅវិញ»។ក្នុងប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបពលករខុសច្បាប់នេះដែរ អាជ្ញាធរឃាត់ខ្លួននិយោជក៥២នាក់ ព្រោះមានការសង្ស័យថាពួកគេបានជួលពលករខុសច្បាប់ឲ្យធ្វើការ។ លោក Saravana Kumarបានបន្តទៀតថា មួយចំនួនធំនៃពលករខុសច្បាប់ទាំងនេះមកពីឥណ្ឌូណេស៊ី និងបង់ក្លាដែស។ ពួកគេឆ្លងដែនចូលមកម៉ាឡេស៊ីដោយទិដ្ឋាការជាភ្ញៀវទេសចរណ៍ ហើយគ្មានការអនុញ្ញាតិការងារត្រឹមត្រូវនោះទេ។ ភាគច្រើនការងារសំណង់ និងកសិកម្មដាំដុះនៅម៉ាឡេស៊ីពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើពលករចំណាកស្រុកមកពីឥណ្ឌូណេស៊ី បង់ក្លាដែស និងនេប៉ាល់ព្រោះប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីមិនធ្វើការងារបែបនោះទេ។ ចំណែកចំនួនពលករស្របច្បាប់ដែលកំពុងធ្វើការងារនៅម៉ាឡេស៊ីមានចំនួន២លាននាក់ ខណៈដែលចំនួនពលករខុសច្បាប់ក៏មានប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរ។ ដោយឡែក គេឃើញមានការបារម្ភខ្លាំងផងដែរចំពោះការបង្ក្រាបពលករខុសច្បាប់ទ្រង់ទ្រាយធំនេះ។ សកម្មជនការពារសិទ្ធកម្មករចំណាកស្រុកម៉ាឡេស៊ីលោក Aegile Fernandez យល់ថា ការចាប់ខ្លួននិងឃុំខ្លួនហើយបញ្ជូនពលករខុសច្បាប់ទាំងនេះទៅប្រទេសខ្លួនវិញ ជារឿងមិនយុត្តិធម៌នោះទេ។ នេះក៏ដោយសារពួកគេមិនបានទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាពលករស្របច្បាប់ បើទោះបីជាពួកគេបង់ប្រាក់ឲ្យនិយោជកនិងភ្នាក់ងារអន្តោប្រវេសន៍ក៏ដោយ។ លោកAegile Fernandez បន្ថែមទៀតថា ការចាប់ខ្លួននេះនឹងជំរុញឲ្យហានិភ័យនៃការជួញដូរមនុស្សកើនឡើង ព្រោះពលករខុសច្បាប់ខ្លះបានព្យាយាមលាក់ខ្លួន និងព្យាយាមរត់ចេញពីម៉ាឡេស៊ី។ សូមជម្រាបផងដែរថា ម៉ាឡេស៊ីជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខរៀងទី២ ក្នុងរបាយការណ៍ពីការជួញដូរមនុស្សរបស់អាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ដោយអាចឆ្លងផុតបញ្ជីប្រទេសដែលត្រូវគេឃ្លាំមើលហើយ។ នេះមានន័យថាម៉ាឡេស៊ីកំពុងតែព្យាយាមបង្ក្រាបការជួញដូរមនុស្ស ថ្វីបើមិនទាន់បានអនុវត្តតាមស្តង់ដារទាំងស្រុងក៏ដោយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1749.txt

អាមេរិក តួកគី និងអ៊ីរ៉ង់ បានរិះគន់រដ្ឋអារ៉ាប់ចំនួនបួនមានអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត អេហ្ស៊ីប និងបារ៉ែន ដែលបានដាក់លក្ខខណ្ឌ១៣ចំណុចឲ្យកាតាបំពេញតាមឲ្យត្រឹមត្រូវបើចង់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតឡើងវិញ។ លក្ខខណទាំង១៣ចំណុចរួមមានការទាមទារឲ្យកាតាផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ បិទ Al Jazeera និងឈប់ទទួលទ័ពតួកគីជាដើម។ តួកគី និងអ៊ីរ៉ង់ចាត់ទុកការទាមទារនេះជារឿងហួសហេតុ ផ្ទុយពីច្បាប់អន្តរជាតិ ឯអាមេរិកថា ការទាមទារនេះគឺជារឿងលំបាកធ្វើបាន។

ការទាមទារទាំង១៣ចំណុចរបស់រដ្ឋអារ៉ាប់ចំនួន៤ដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ត្រូវបានទាត់ចោលដោយកាតា ដោយចាត់ទុកជាការទាមទារគ្មានហេតុផលអ្វីសោះ។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បារ៉ែន អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត និងអេហ្ស៊ីប បានដាក់លក្ខខណ្ឌទាំង១៣ចំណុចឲ្យកាតាដើម្បីស្ដារទំនាក់ទំនងឡើងវិញ បន្ទាប់ពីត្រូវកាត់ផ្ដាច់កាលពីដើមខែមិថុនានេះ។ តួកគី អ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក សុទ្ធតែបានបង្ហាញជំហរមិនពេញចិត្តលក្ខខណ្ឌរបស់រដ្ឋអារ៉ាប់ ព្រោះការទាមទារនេះខ្ពស់ពេក។ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ Hassan Rouhani បានជជែកតាមទូរសព្ទជាមួយស្ដេចកាតា Sheikh Tamim Bin Hamad Al Thani នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ហើយលោកក៏បានប្រាប់ពីជំហររបស់អ៊ីរ៉ង់ក្នុងការបន្តគាំទ្រកាតាទល់នឹងទណ្ឌកម្មរបស់រដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀត។ អ៊ីរ៉ង់ ក៏បន្តបើកចំហផ្លូវគោក ផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាសរបស់ខ្លួនសម្រាប់កាតាប្រើប្រាស់ផងដែរ ខណៈអ៊ីរ៉ង់កំពុងផ្គត់ផ្គង់ទំនិញចាំបាច់ជាច្រើនរយតោនឲ្យកាតាស្រេចហើយនោះ។ ជាមួយគ្នានេះ តួកគី ដែលរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយកាតាក្រោយរងសម្ពាធពីរដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀត បានហៅការទាមទារទាំង១៣ចំណុច ជាទង្វើប្រឆាំងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ប្រធានាធិបតីតួកគី Recep Tayyip Erdogan បានស្វាគមន៍ជំហររបស់កាតាដែលទាត់ចោលការទាមទារនេះ។ ការបញ្ឈប់ការទទួលយកទាហានតួកគីក៏ស្ថិតក្នុងការទាមទារខាងលើដែរ ដូច្នេះទើបតួកគីគាំទ្រការពារកាតាដែលនាំឲ្យទាហានរបស់ខ្លួនអាចបន្តពង្រាយនៅរដ្ឋឈូងសមុទ្រពែរ្សនេះបាន។ ចំណែកអាមេរិកឯណោះវិញ ដែលម្ដងគាំទ្ររដ្ឋអារ៉ាប់ដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ម្ដងគាំទ្រកាតា បានចាត់ទុកការទាមទាររបស់ប្រទេសទាំង៤ ថាជាលក្ខខណ្ឌដែលពិបាកសម្រេចបាន។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទសអាមេរិក Rex Tillerson ក៏បានស្នើឲ្យមានការបន្ថយសង្គ្រាមពាក្យសម្ដី ហើយអាមេរិកបន្តគាំទ្រតួនាទីសម្របសម្រួលរបស់គុយវ៉ែតក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះការទូតរវាងរដ្ឋអារ៉ាប់ទាំងបួន និងកាតា។ ចាប់តាំងពីជម្លោះការទូតមកនោះ អាមេរិក តួកគី អ៊ីរ៉ង់ និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត បានស្នើសម្រុះសម្រួលស្ថានការណ៍នេះ។ ប៉ុន្តែស្ថានការណ៍នៅមិនទាន់ធូរស្រាលនៅឡើយ ខណៈកាតាបានទាត់ចោលរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់ ហើយកាតាក៏មិនធ្វើតាមការទាមទាររបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងរដ្ឋអារ៉ាប់ផ្សេងទៀត។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ តួកគី និងអ៊ីរ៉ង់ក្លាយជាមិត្តក្នុងគ្រាអាសន្នរបស់កាតាដែលលេចមុខជាងគេ និងបានជួយផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារឲ្យកាតារាល់ថ្ងៃ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_175.txt

លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានជ្រើសរើសអ្នកអភិវឌ្ឍន៍អចលនទ្រព្យលោក Charles Kushner ដែលជាឪពុករបស់កូនប្រសារខ្លួន Jared Kushner ធ្វើជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំប្រទេសបារាំង។

នៅក្នុងការបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម Truth Social កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសើរជំនាញចរចា និងបទពិសោធន៍អាជីវកម្មរបស់លោក Charles Kushner ដោយជឿជាក់ថា គុណសម្បត្តិទាំងនេះ ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អាម៉េរិក។ លោក ត្រាំ បានសរសេរថា ៖«លោកជាអ្នកដឹកនាំអាជីវកម្មដ៏ល្អម្នាក់ សប្បុរសជន និងជាអ្នកចរចាដ៏ប៉ិនប្រសប់ ដែលអាចតំណាងឱ្យប្រទេស និងការពារផលប្រយោជន៍ជាតិយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ សូមអបអរសាទរលោក Charles ភរិយាដ៏អស្ចារ្យរបស់លោកគឺ Seryl កូនបួននាក់ និងចៅទាំង ១៤នាក់»។ លោក Kushner អាយុ ៧០ឆ្នាំជាស្ថាបនិកនៃក្រុមអចលនទ្រព្យ Kushner ហើយធ្លាប់ជាមិត្តជិតស្និទ្ធនឹងអ្នកជំនួញរបស់លោក ត្រាំ។ កូនប្រុស Jared Kushner បានរៀបការជាមួយ Ivanka Trump ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ដោយបានក្លាយជាទីប្រឹក្សាដ៏មានជំនាញរបស់ឪពុកក្មេក។ អំឡុងពេលអាណត្តិប្រធានាធិបតីដំបូងរបស់លោក ត្រាំ លោក Jared Kushner ត្រូវបានតែងតាំងជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៅសេតវិមាន ដែលតែងតែចូលរួមក្នុងគោលនយោបាយការបរទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ «កូនប្រុសរបស់ Charles Jared បានគាំទ្រខ្ញុំយ៉ាងច្រើននៅសេតវិមាន ជាពិសេស ប្រតិ បត្តិការល្បឿន (ការអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងនៅពេលដែលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ផ្ទុះឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០២០) កំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ»។ លោក ត្រាំ បានសរសេរបែបនេះ។ លោក Charles Kushner ត្រូវបានលើកលែងទោសដោយលោក ត្រាំ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ដោយបានលុបចោលការផ្តន្ទាទោសចំពោះការគេចវេសពន្ធ និងរំលោភលើច្បាប់ផ្តល់ មូល និធិនយោបាយ។ ករណីឆ្នាំ ២០០៥ បានបណ្តាលឱ្យលោក Charles Kushner ត្រូវបាន កាត់ទោសឱ្យជាប់គុក ២ឆ្នាំ។ វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេ នៅក្នុងនយោបាយអាម៉េរិក សម្រាប់ម្ចាស់ជំនួយនយោបាយ ឬមនុស្សជិតស្និទ្ធនឹងប្រធានាធិបតី ត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត។ ប្រសិនបើព្រឹទ្ធសភាត្រូវបានអនុម័តសម្រាប់តួនាទីជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំបារាំង លោក Kushner នឹងបន្តតំណែងលោកស្រី Denise Bauer អតីតឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំប្រទេសបែលហ្ស៊ិក និងជាអ្នកផ្តល់ជំនួយធំដល់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ ការតែងតាំងនេះបន្តបង្ហាញពីស្ទីលរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងការជ្រើសរើសក្រុមរដ្ឋបាលថ្មី ដោយផ្តោតលើបុគ្គលដែលធ្លាប់ស្គាល់ធ្វើការជាមួយលោក ឬបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីភាពស្មោះត្រង់របស់ពួកគេក្នុងការកាន់តំណែងសំខាន់ៗ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1750.txt

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិនចុះផ្សាយអត្ថបទវាយប្រហារវៀតណាមដែលជាមិត្តជិតខាង និងជាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងខ្លាំង ក្រោយកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានដើមខែសីហាកន្លងមក។ មហាយក្សចិនខឹងសម្បារនឹងវៀតណាមខ្លះដែលប្រឹងរំអុកឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ានផ្សេងទៀតបញ្ចូលចំណុចរិះគន់ចិនដោយប្រយោលក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់កាសែតរដ្ឋចិន Xinhua បានអះអាងថា វៀតណាមឯណោះទេដែលបន្តវាតទីតំបន់ជម្លោះឥតឈប់ ហើយកាសែតនេះក៏ប្រើប្រាស់ភាសាទិតៀនវៀតណាមមយ៉ាងចាស់ដៃថា«វៀតណាមចោរខ្លួនឯងសោះ តែបែរជាចង្អុលថា គេចោរ»។

ក្រោយកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដែលមានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយរិះគន់ចិនដោយប្រយោជន៍រឿងធ្វើយោធូបនីយកម្ម និងវាតទីតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់ចិនព្រួតគ្នាវាយប្រហារវៀតណាមជាបន្តបន្ទាប់។ គេដឹងច្បាស់ថា ចិនក្តៅក្រហាយនឹងវៀតណាម ព្រោះខ្លួនរំពឹងថា អាស៊ាននឹងប្រើប្រាស់ភាសាទន់ភ្លន់មិនរិះគន់ខ្លួនឡើយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននោះ។ ប៉ុន្តែវៀតណាមក្លាយជាប្រទេសតែមួយគត់ក្នុងនាមជាភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលរំអុកឲ្យរដ្ឋអាស៊ានឯទៀតរិះគន់ចិន និងដាក់ចំណុចពាក់ព័ន្ធការវាតទី យោធូបនីយកម្ម និងសង់កោះសិប្បនិម្មិតតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ក្រោយចរចាគ្នាយ៉ាងតឹងតែង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានសុខចិត្តសម្របតាមវៀតណាមដោយរិះគន់ចិនជុំវិញការវាតទីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងតាមរយៈការសាងសង់កោះសិប្បនិម្មិត ក៏ដូចជាសកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅតំបន់ជម្លោះផងដែរ។ បើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមចេញថ្ងៃ៦ខែសីហាកន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានបានលើកពីសារសំខាន់នៃការមិនប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា និងការអត់ធ្មត់របស់រដ្ឋពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចំពោះសកម្មភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចគ្នា។ ដូចបានបញ្ជាក់ខាងលើហើយ សូម្បីតែហ្វីលីពីនដែលជាប្រធានអាស៊ាន និងជាភាគីជម្លោះដែលតែងទិតៀនចិន និងហ៊ានប្រឈមមុខជាមួយចិនក៏មកក៏បានប្រែជំហររបស់ខ្លួន ១៨០ដឺក្រេ ដែរ។ រដ្ឋបាលហ្វីលីពីនថ្មីរបស់លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានប្រកាសម្តងជាពីរដងថា ខ្លួនរក្សាគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត្យ និងឯករាជ្យ ហើយប្រទេសនេះក៏ថែមទាំងបង្ហាញចេតនាមួយលែងបង្ខំឲ្យមហាយក្សចិនគោរពឬទទួលយកសាលក្រមតុលាការមជ្ឈត្តការអន្តរជាតិខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៦ ដែលសម្រេចឲ្យហ្វីលីពីនឈ្នះក្តីចិនដែរ។ ១.កាសែតរដ្ឋចិនព្រួតគ្នារិះគន់វៀតណាមថា «ខ្លួនឯងចោរសោះ តែចោទថាគេចោរ» តាមពិតទៅមហាយក្សចិនក៏បានអះអាថា សមាជិកអាស៊ានដែលមានជម្លោះជាមួយខ្លួនលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងសុទ្ធតែបានបន្ធូរបន្ថយជំហរ និងលែងមានជំហររឹងត្អឹងដូចមុនទៀតហើយ នៅឡើយតែវៀតណាមប៉ុណ្ណោះដែលនៅរឹងទទឹងខុសគេ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua បានចុះផ្សាយអត្ថបទវិចារណកថារបស់ខ្លួនមួយដោយវាយប្រហារវៀតណាមចាស់ដៃ។ អត្ថបទនោះបានរំលេចឲ្យឃើញពីទង្វើរបស់វៀតណាមក្នុងការបិទបាំងសកម្មភាពមិនប្រក្រតីរបស់ខ្លួននៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ គេហៅវៀតណាមថាជា «ចោរខ្លួនឯង តែព្យាយាមចោទអ្នកផ្សេងថាជាចោរទៅវិញ» ដើម្បីបិទបាំងទង្វើរបស់ខ្លួន និងលាបព៌ណឲ្យអ្នកដទៃអាក្រក់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua (http://news.xinhuanet.com/english/2017-08/07/c_136505508.htm) ក៏បានអះអាងថា ក្នុងបទវិចារណកថាដដែលថា វៀតណាមគឺជាប្រទេសតែមួយគត់ដែលបន្តកាន់កាប់និងវាតទីនៅតំបន់ជម្លោះ ដោយសង់កោះសិប្បនិម្មិត និងធ្វើយោធូបនីយកម្មសមុទ្រចិនខាងត្បូងថែមទៀតផង។ ចំណែកសារព័ត៌មានរដ្ឋចិន China Daily ឯណោះវិញបានចោទថា វៀណាមស្វះស្វែងធ្វើយ៉ាងណាបង្កើតឲ្យមានការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នានៅក្នុងតំបន់អាស៊ានទាំងមូលផងដែរ។ ដឹងច្បាស់ថា ក្រុងហាណូយ ធ្វើបែបនេះក៏ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើក្រុងប៉េកាំងឲ្យផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថក្នុងជម្លោះ។ ហើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះទៀត ចិននិងវៀតណាមប្រឈមមុខដាក់គ្នាខ្លាំងដោយសារគម្រោងដំឡើងឧបករណ៍ខួងបូមយកប្រេងនៅក្នុងសមុទ្រនៅតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាថែមទៀតផង។ ក្នុងពេលជាមួយគ្ននោះដែល វៀតណាមថែមទាំងបន្តស្វះស្វែងរកឱកាសពង្រឹងទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយអាមេរិក ជប៉ុន និង ឥណ្ឌា ដែលសុទ្ធសឹងជាគូរប្រជែងរបស់ចិនថែមទៀតកន្លងមក។ ទាំងនេះធ្វើឲ្យចិនមិនស្រួលចិត្តកាន់តែខ្លាំង ហើយគេរំពឹងថា វៀតណាមនឹងក្លាយជាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានតែមួយគត់ដែលរក្សាជំហរតតាំងជាមួយមហាយក្សចិនៅពេលខាងមុខនោះ។ ២.ចិនអួតអាងថា ខ្លួនមិនមែនចោរដូចវៀតណាមឡើយ ស្របពេលដែលក្រុងប៉េកាំងចង្អុលដាក់វៀតណាម ដើមខែសីហាកន្លងទៅរ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី រួមទាំងសមភាគីហ្វីលីពីនលោក Alan Peter Cayetano បានអះអាងស្រដៀងគ្នាថា សកម្មភាពសង់កោះសិប្បនិម្មិតនិងវាតទីតំបន់ជម្លោះរបស់ចិននោះត្រូវបានបញ្ឈប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ ម្ល៉េះ។ ហើយហ្វីលីពីនក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានក៏បានស្នើកុំឲ្យមានការដាក់ចំណុចពាក់ព័ន្ធការសង់កោះសិប្បនិម្មិតឬវាតទីតំបន់ជម្លោះចូលក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែរកន្លងមក ប៉ុន្តែបរាជ័យ។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតថ្ងៃ ៨ ខែសីហា លោក Cayetano បានពន្យល់ថា៖« ការលើកឡើងពីសកម្មភាពវាតទីរបស់ចិននៅតំបន់ជម្លោះមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីបច្ចុប្បន្នភាពឡើយព្រោះចិនលែងធ្វើបែបនេះទៀតហើយ។ ដូច្នេះហេតុអ្វីបានជាអ្នកចង់ដាក់វាឡើងវិញក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅឆ្នាំនេះទៀត?»។ ថ្វីបើមានការអះអាងថា ចិនស្អាតស្អំឈប់វាតទីយកតំបន់ជម្លោះហើយក៏ដោយ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវអាមេរិកជាច្រើនបានបដិសេធការលើកឡើងរបស់ហ្វីលីពីន និងចិនខាងលើ។ មជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រនិងអន្តរជាតិប្រចាំក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន (CISS) បានបញ្ចេញរូបភាពថ្មីទៀតថ្ងៃ ៩ ខែសីហា ដែលបង្ហាញថា ចិនមិនបានបញ្ឈប់សកម្មភាពវៀតទីតំបន់ជម្លោះនិងធ្វើយោធូបនីយកម្មដូចការអះអាងឡើយ។ ចំណែកស្ថាប័នមួយទៀតគំនិតផ្តួចផ្តើមអាស៊ីស្តីពីតម្លាភាពសមុទ្រ (AMTI) បានចុះផ្សាយថា ចិកំពុងសង់កន្លែងដាក់មីស៊ីល និងឧបករណ៍ទំនាក់ទំនងនានានៅលើកោះស្ថិតក្នុងដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ វាមានន័យថា ចិនមិនបានបញ្ឈប់សកម្មភាពយោធូបនីយកម្មរបស់ខ្លួនដូចការបកស្រាយឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1751.txt

បេក្ខជនកណ្តាលនិយមលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានផ្តួលបេក្ខជនស្តាំនិយមជ្រុលលោកស្រី ម៉ារីន ឡឺប៉ែន (Marine Le Pen) ក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទី២ ថ្ងៃអាទិត្យ។ លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រចន្លោះពី ៦៥,៥ ទៅ ៦៦,១ភាគរយ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ក្នុងវ័យត្រឹម ៣៩ឆ្នាំ បេក្ខជនកណ្តាលនិយមរូបនេះនឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីបារាំងទី២៥ ដែលនឹងស្នងតំណែងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់។

ចុងក្រោយ លទ្ធផលបោះឆ្នោតជុំទី២ ថ្ងៃអាទិត្យបង្ហាញថា បេក្ខជនកណ្តាលនិយមនិងជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ឈ្នះឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីដោយបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាង៦០ ភាគរយឯណោះ។ លោកក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី ២៥ (ទី៨ ក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋទីប្រាំ) របស់បារាំង ដែលមានវ័យក្មេងបំផុតត្រឹមតែ ៣៩ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រោយចេញលទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន លោក ម៉ាក្រុង បានថ្លែងថា ទំព័រថ្មីនៃក្តីសង្ឃឹមរបស់បារាំងចាប់ផ្តើមហើយ។ លោកបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ« ទំព័រថ្មីនៃប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏វែងឆ្ងាយរបស់យើងចាប់ផ្តើមនៅយប់នេះ។ ខ្ញុំចង់ឲ្យវាក្លាយជាផ្នែកមួយនៃក្តីសង្ឃឹម និងជាទំនុកចិត្តថ្មីមួយទៀត»។ គេឃើញមានការអបអរសាទរពីសំណាក់ប្រជាជនបារាំងគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈនៅក្រៅសារៈមន្ទីរ Louvre កណ្តាលក្រុងប៉ារីស ដើម្បីស្វាគមន៍ប្រធានាធិបតីក្មេងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របារាំង។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់លោក Sigma Gabriel ការសាទរ ក្រោយលឺពីជ័យជម្នះរបស់លោក ម៉ាក្រុង ដែលជាអ្នកគាំទ្រសហភាពអឺរ៉ុប និងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ។ ចំណែកប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលកោតសរសើរលោកស្រី ឡឺប៉ែន ក៏បានផ្ញើសារអបអរសាទរតាមគណនី

article_1752.txt

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ (Rodrigo Duterte) ចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់លោកទៅកាន់សហព័ន្ធរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃចន្ទទី ២២ ខែឧសភានេះ។ ក្នុងទស្សនកិច្ចពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ លោក ឌូទើតេ នឹងចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនរួមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងយោធាជាមួយមេដឹកនាំរុស្ស៊ីដែរ។ វាបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ថា រុស្ស៊ីកំពុងបន្តងាកចេញកាន់តែឆ្ងាយពីអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់ខ្លួននោះ។

ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់សហព័ន្ធរុស្ស៊ីរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃចន្ទទី ២២ ឧសភានេះ។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីតបតាមការអញ្ជើញរបស់ប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀពូទីន ហើយវាបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីការប្រឹងប្រែងពង្រឹងចំណងមិត្តភាពជាមួយមហាអំណាចឲ្យកាន់តែរឹងមាំ ស្របតាមគោលនយោបាយការបរទេសអព្យាក្រឹត្យនិងឯករាជ្យរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នផងដែរ។ យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler ក្រៅពីព្យាយាមពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសមហាអំណាច ប្រធានាធិបតី ឌូទើតេ ក៏ស្វះស្វែងរកការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយរុស្ស៊ីដែរ។ លោកចង់ទិញអាវុធពីរុស្ស៊ីផងដើម្បីយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងប្រតិបត្តិការសឹកប្រឆាំងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធឥស្លាមដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសហ្វីលីពីននោះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមុនចាកចេញទៅរុស្ស៊ីនៅថ្ងៃចន្ទ លោក ឌូទើតេ បានបញ្ជាក់ថា លោកចង់បានគ្រាប់បែកឆ្លាតផលិតនៅរុស្ស៊ី ព្រោះហ្វីលីពីនបច្ចុប្បន្នមានប្រភេទគ្រាប់បែកនោះដែរតែមិនមានប្រសិទ្ធភាពដូចឈ្មោះសោះ។ ការងាកទៅរកអាវុធពីរុស្ស៊ី មិនមានអ្វីចម្លែកទេ ព្រោះហ្វីលីពីនពិបាកទិញអាវុធពីអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធខ្លួនបានទៀត។ អាមេរិកបន្តទិតៀនសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោក ឌូទើតេជាបន្តបន្ទាប់ ហើយទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរការចេះតែដុនដាបទៅដូចគ្នាកន្លងមកនេះ។ ដូចឃើញស្រាប់ រដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ បានប្រកាសលែងលះជាមួយអាមេរិកកាលពីឆ្នាំមុន ហើយរដ្ឋាភិបាលនេះព្យាយាមកាត់បន្ថយទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយលំហាត់យោធាមួយចំនួនជាមួយអាមេរិកត្រូវបានលុបចោលផងដែរ។ ដោយឡែកនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍លោក ឌូទើតេ នឹងជួបជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន។ មេដឹកនាំទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធនឹងគ្នា ហើយវាមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយដែលលោក ឌូទើតេ ជួបជាមួយលោក ពូទីន។ អ្នកទាំងពីរបានជួបគ្នាលើកដំបូងបំផុតនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APE) នៅក្នុងប្រទេសប៉េរូកាលពីចុងឆ្នាំមុន ហើយបន្តមកបានជួបគ្នាម្តងទៀតនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំខ្សែក្រវ៉ាត់មួយវិថីមួយនៅក្រុងប៉េកាំងប្រទេសចិនពាក់កណ្តាលខែឧសភាកន្លងទៅ។ គេរំពឹងថា ជំនួបទ្វេភាគីរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរនេះនឹងក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ការត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ហ្វីលីពីន និងរុស្ស៊ីក្នុងការពង្រឹងចំណងមិត្តភាពនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដែលវាជាគោលបំណងធំរបស់លោក ឌូទើតេ។ ពាក់ព័ន្ធដំណើរទស្សនកិច្ចនេះដែរ ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន Maria Cleofe Natividad បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ឌូទើតេ ជាទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបង្ហាញឲ្យឃើញពីការប្រឹងប្រែងរបស់ហ្វីលីពីន ក្នុងការបង្កើតភាពជាដៃគូថ្មីជាមួយប្រទេសមិនមែនជាសម្ព័ន្ធមិត្តប្រពៃណីដែរ។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា ហ្វីលីពីន និងរុស្ស៊ីបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយគ្នាអស់ពេល ៤១ឆ្នាំមកហើយប៉ុន្តែចំណងការទូតនេះមិនសូវជិតស្និទ្ធឡើយ ហើយទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងរុស្ស៊ីនិងហ្វីលីពីនមានត្រឹម ២២៦ លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៦។ នេះក៏ដោយសារហ្វីលីពីនជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិកស្រាប់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1753.txt

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា និយាយថា អាមេរិក នឹងដួលរលំនៅថ្ងៃណាមួយមិនខាន។ ចំពោះមូលហេតុវិញ លោក ឌូទើតេ បានលើកហេតុផលថា អាមេរិកពោរពេញដោយមនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ ហើយអាចបង្កជាជម្លោះផលប្រយោជន៍ និងតម្លៃ ក្នុងចំណោមក្រុមជនជាតិទាំងនោះបាន។ លោក ឌូទើតេ ក៏ឆ្លៀតរិះគន់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដែលបន្តរិះគន់យុទ្ធនាការសម្អាតគ្រឿងញៀននៅហ្វីលីពីន។

បន្ទាប់ពីអាក់ខានមួយរយៈ ប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានរិះគន់រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនម្ដងទៀត។ លោក ឌូទើតេ បានវាយប្រហារខ្លាំងៗលើក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដែលតែងចេញមុខរិះគន់យុទ្ធនាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនរបស់លោក ដែលមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ នៅលើកនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានប្រើពាក្យសម្ដីធ្ងន់ជាងលើកមុន ដោយលោកនិយាយថា អាមេរិក នឹងរលាយនៅពេលខាងមុខ។ បើតាមសារព័ត៌មាន ABS-CBN លោក ឌូទើតេ ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីជួបជុំមួយថា៖ «បញ្ហាដែលកើតនៅអាមេរិកមិនមែនមកពីប្រធានាធិបតីឡើយ តែមូលហេតុដើមគឺក្រសួងការបរទេសតែម្ដង។ ក្រសួងនេះ ពោរពេញដោយមនុស្សគ្រប់ពណ៌សម្បុរ»។ លោកបន្តថា ដូច្នេះអាមេរិកនឹងដួលរលំនៅថ្ងៃណាមួយ ប្រហែលជា៥០ឆ្នាំ ទៅ១០០ឆ្នាំខាងមុខក៏ថាបាន ព្រោះតែបញ្ហាពហុជាតិសាសន៍ ឬក៏ទំនាស់រវាងតម្លៃនៃជនជាតិនីមួយៗតែម្ដង។ តាំងពីសម័យលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា មកនោះ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក តែងបង្ហាញការព្រួយបារម្ភជុំវិញស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្សនៅហ្វីលីពីន ដែលរងប៉ះពាល់ដោយសង្គ្រាមគ្រឿងញៀន។ ដោយសារពាក្យរិះគន់មិនចេះដាច់ លោក ឌូទើតេ ក៏បានប្រតិកម្មតបតវិញជាមួយពាក្យសម្ដីគ្រោតគ្រាត មិនថាក្រសួងការបរទេស ឬប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា ឡើយ។ បញ្ហានេះ ក៏ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីអាមេរិក-ហ្វីលីពីនធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់មានការលុបចោលសមយុទ្ធរួមគ្នាដែរ។ មកដល់អាណត្តិប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ ក៏ប្រែជាល្អប្រសើរឡើងវិញច្រើនដែរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលអាមេរិក នៅតែបន្តព្រួយបារម្ភស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សដដែល។ លោក ឌូទើតេ ដែលសម្រេចចិត្តឈប់ពឹងផ្អែកលើអាមេរិក បានហៅទង្វើនេះថាជាការអនុវត្តពីរជាន់។ លោកបញ្ជាក់ថា ជំហររបស់អាមេរិកនៅតែដដែល ទោះជារដ្ឋបាលចាស់រិះគន់ ហើយរដ្ឋបាលដឹកនាំថ្មីមិនរិះគន់ក៏ដោយ។ ពោល គឺខុសគ្នាតែរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោមអាណត្តិរបស់លោក ឌូទើតេ ដែលតែងប្រើពាក្យមិនសមរម្យដាក់មេដឹកនាំផ្សេងទៀត ហ្វីលីពីន បានងាកឆ្ងាយពីអាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់វស្សារបស់ខ្លួន។ លោក ឌូទើតេ បានបោះដៃទៅរកចិន ដែលទាំងហ្វីលីពីន និងចិនមានជម្លោះជាមួយគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូចជាងាកទៅរករុស្ស៊ីផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ទើបត្រឡប់មកពីទស្សនកិច្ចនៅចិន ដោយពាំនាំលុយជាច្រើនលានដុល្លារមកវិញ ហើយដើមសប្ដាហ៍ក្រោយ លោកនឹងទៅរុស្ស៊ីទៀត ដែលគម្រោងជាច្រើនរំពឹងថាត្រូវចុះហត្ថលេខាដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1754.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ បានបង្ហាញជំហរស្របគ្នាលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដោយបានថ្កោលសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង និងបានស្នើឲ្យមានការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី។ ប៉ុន្តែក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលចាប់ផ្ដើមតាំងពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា រដ្ឋអាស៊ានទាំង១០ នៅតែខ្វែងគំនិតលើជម្លោះដែនទឹកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងរវាងចិន និងរដ្ឋអាស៊ាន៤ ។ គេមិនទាន់ឃើញអាស៊ានចេញសេចក្ដីការណ៍ណាមួយលើបញ្ហានេះឡើយ។

នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសមកពីរដ្ឋអាស៊ានទាំង១០ បានជួបប្រជុំគ្នានៅរដ្ឋធានីម៉ានីល ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៥០របស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរបស់ខ្លួន រដ្ឋមន្ត្រីទាំង១០ប្រទេស មិនបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ណាមួយពាក់ព័ន្ធបញ្ហានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយទំនងជារដ្ឋសមាជិកអាស៊ានខ្លះដែលជាប់ទាក់ទងជម្លោះនេះបានរក្សាជំហររឹងត្អឹងរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែសមាជិកទាំង១០ប្រទេស ក៏បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមថ្កោលទោសកូរ៉េខាងជើងដែរ។ យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភចំពោះការកើនឡើងភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដែលកើតចេញពីការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង។ អាស៊ានចាត់ទុកសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើងជាការគំរាមសន្តិភាព សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពតំបន់ និងពិភពលោកទាំងមូល។ ក្នុងន័យនេះ អាស៊ានទទូចឲ្យកូរ៉េខាងជើងអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ នេះគឺជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមដោយឡែករបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទសអាស៊ានស្ដីពីស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីប ដែលខុសពីលើកមុនៗបញ្ហានេះតែងត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរបស់ប្រធានអាស៊ាន។ ការព្រួយបារម្ភរបស់អាស៊ានធ្វើឡើង ខណៈដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង Ri Yong-ho ក៏មានវត្តមានក្នុងរដ្ឋធានីម៉ានីលដែរ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់អាស៊ាននៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា រួមជាមួយបណ្ដាដៃគូអាស៊ានច្រើនទៀត។ ដោយឡែក កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានមិនបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍អ្វីលើបញ្ហានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងឡើយ។ បើតាមមន្ត្រីអ្នកការទូតដែលចូលរួមកិច្ចប្រជុំ វៀតណាមដែលជាភាគីជម្លោះនៃសំណុំរឿងនេះ បានទាមទារឲ្យមានដាក់បញ្ចូលចំណុចច្រើនដែលថ្កោលសកម្មភាពរបស់ចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាពិសេសការកសាងកោះសិប្បនិម្មិតតែម្ដង។ ឯហ្វីលីពីនដែលធ្លាប់មានជំហររឹងរូសនោះ មិនបានទាមទារអ្វីទេ ដ្បិតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយចិនកំពុងល្អូកល្អឺនខ្លាំង។ គេរំពឹងថា អាស៊ានអាចនឹងបញ្ចូលបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនេះទៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បញ្ចប់កិច្ចប្រជុំតែម្ដង។ បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជារឿងរសើបក្នុងកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ដោយរដ្ឋមានជម្លោះដូចជាវៀតណាម ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ជាដើម តែងចង់ឲ្យអាស៊ានបង្ហាញជំហររួមតទល់ចិន ប៉ុន្តែសមាជិកអាស៊ានដែលមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធជម្លោះនេះ មិនចង់មានរឿងជាមួយចិនទេ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1755.txt

អ្នកនយោបាយជើងចាស់និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោក Moon Jae-in ឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃ អង្គារទី ៩ ឧសភានេះដោយជំនួសតំណែងលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺន ហេដែលកំពុងរង់ចាំការកត់ទោសដោយសារពុករលួយ។ លោក Moon Jae-in ជាអ្នកនយោបាយដែលជឿលើនយោបាយការទូត ហើយលោកចង់ប្រើភាពទន់ភ្លន់បង្កើតទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិផង។

ចុងក្រោយលទ្ធផលបង្ហាញថា ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យលោក Moon Jae-in បានទទួលសំឡេងគាំទ្រច្រើនក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីថ្ងៃអង្គារនេះ។ លោកនឹងស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីជាផ្លូវការនៅថ្ងៃពុធ ទី ១០ ឧសភាស្អែកនេះ ក្រោយការប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវការ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េ Yonhap ក្នុងវ័យ ៦៤ ឆ្នាំ លោក Moon Jae-in ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកនយោបាយជើងចាស់មួយរូប និងមានគោលនយោបាយសមរម្យដែលឆ្លើយតបបរិបទជាក់ស្តែង។ ក្នុងការឃោសនាកន្លងមក បញ្ហាសំខាន់ដែលត្រូវគេជជែកដេញដោលគ្នាខ្លាំងលើបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនិងទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្ត។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍លោក Moon Jae-in មានគោលជំហរទន់ភ្លន់ជឿជាក់លើនយោបាយការទូតក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ លោកចង់ឃើញការបំបាត់កម្តៅនិងការប្រឈមមុខគ្នា ហើយត្រឡប់មកអង្គុយតុចរចាវិញ។ កន្លងមកលោកក៏បានអះអាងផងដែរថា លោកមានបំណងទៅទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយលោកគីម ជុងអ៊ុន ដោយផ្ទាល់និងបន្តតស៊ូមតិជំរុញឲ្យមានការចាប់ផ្តើមគម្រោងពាណិជ្ជកម្មនិងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញផងក្នុងនោះមានទាំងតំបន់ឧស្សាហកម្មរួមគ្នា Kaesong ផងដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះលោកចង់ឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងមានជំហរឯករាជ្យជាងមុនចំពោះសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាអ្នកធានាសន្តិសុខឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ ដូច្នេះហើយ វានឹងមានការផ្លាស់ប្តូរច្រើន នៅពេលដែលលោកចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការជាប្រមុខរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង។ កាលពីចុងខែមេសា ក្រុងព្យុងយ៉ាងបានស្វាគមន៍ជំហររបស់អនាគតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងនេះ ព្រោះវាមានផលវិជ្ជមានច្រើននិងអាចបញ្ចៀសសង្គ្រាមឬការប៉ះទង្គិចគ្នាផង។ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកនយោបាយកូរ៉េខាងត្បូងខ្លះបាននាំគ្នាទិតៀនគោលនយោបាយទន់ភ្លន់របស់លោកដែលនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ជាមួយកូរ៉េខាងជើងនោះ។ តាមពិតទៅ គេដឹងតាំងពីយូរថា លោក Moon Jae-in អាចក្លាយជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ព្រោះប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង មិនអាចជ្រើសរើសបេក្ខជនមកពីក្រុមអភិរក្សដូចលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ដែលកំពុងប្រឈមការកាត់ទោសដោយសារសំណុំរឿងពុករលួយឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1756.txt

យ៉ាងហោចណាស់មនុស្សម្នាក់ស្លាប់ និងមនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស ក្នុងករណីផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់ផ្ទួនៗនៅស្ថានីយ៍រថយន្តមួយនៅភាគខាងកើតរដ្ឋធានីហ្សាការតានៅយប់ម៉ោង ៩ ថ្ងៃពុធទី ២៤ ឧសភានេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អ្នកស្លាប់មានប៉ូលិសម្នាក់ ហើយម្នាក់ទៀតដែលស្លាប់ដែរនោះជាជនសង្ស័យដែលជាអ្នកបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាត។

ប៉ូលិសឥណ្ឌូណេស៊ី បានបញ្ជាក់នៅយប់ថ្ងៃទី ២៤ ឧសភាថា ជនសង្ស័យជាអ្នកបំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្ថឃាត និងមន្ត្រីប៉ូលិសម្នាក់ងារបានស្លាប់ក្នុងករណីបំផ្ទុះគ្រាប់នៅស្ថានីយ៍រថយន្តនៅភាគខាងកើតរដ្ឋធានីហ្សាការតា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដដែល ក្រៅពីអ្នកស្លាប់ មនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតក៏បានរងរបួសដោយសារករណីបំផ្ទុះគ្រាប់នេះផងដែរ។ ជនរងគ្រោះទាំងអស់នោះត្រូវបានគេនាំយកទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យរួចរាល់ហើយបន្ទាប់ពីមានឧបទ្ទវហេតុនេះកើតឡើង។ ករណីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅកណ្តាលរដ្ឋធានីហ្សាការតានេះ កើតឡើងមួយថ្ងៃក្រោយពេលដែលក្រុមភេរវជន Maute ជាក្រុមប្រកាសភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជនដែស្ហ (Desh) ឬក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមនៅក្រុង Marawi នៅកោះមិនដាណាវប្រទេសហ្វីលីពីន បើកការប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល។ យ៉ាងប៉ូលិសម្នាក់និងទាហានពីរនាក់បានស្លាប់ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ។ ដោយឡែក ប្រទេសម៉ូូស្លីមធំបំផុតលើពិភពលោកនេះខ្វល់ខ្វាយខ្លាំងពីចលនាភេរវកម្មនិងការកើនឡើងនៃចលនាជ្រុលនិយមដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ។ ហើយអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ការវាយប្រហារភេរវកម្មម្នាក់ៗបែបនេះកើតឡើងញឹកញាប់បំផុតនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៦មក។ ខែមករាឆ្នាំ ២០១៦ ក្រុមប្រដាប់អាវុធបួននាក់ដែលប្រកាសភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជនដែស្ហបានអុកឡុកទីក្រុងហ្សាការតាដោយប្រើប្រាស់កាំភ្លើងនិងគ្រាប់បែកដើម្បីធ្វើសកម្មភាព។ ការវាយប្រហារនេះបានធ្វើឲ្យមនុស្ស ប្រាំបីនាក់ស្លាប់រួមទាំងក្រុមភេរវជនទាំងបួននាក់ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1757.txt

ជម្លោះការទូតរវាងតួកគីនិងរដ្ឋអឺរ៉ុបចំនួនពីរមានអាល្លឺម៉ង់និងហូឡង់នោះកាន់តែដុនដាបទៅហើយ។ មេដឹកនាំតួកគីមិនបានអត់ធ្មត់បញ្ចប់ការវាយប្រហារដោយពាក្យសម្តីលើប្រទេសអឺរ៉ុបទាំងនេះឡើយ ហើយសម្តីដែលតួកគីប្រើប្រាស់នោះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាមុនទៀត។ ប្រធានាធិបតី Recep Tayyip Erdogan បានព្រលយពាក្យនៅថ្ងៃពុធទី ២២ មីនាថា «ប្រជាជនអឺរ៉ុបមិនអាចដើរលើផ្លូវបានដោយមានសុវត្ថិភាពនិងសន្តិភាពឡើយ បើគេមិនព្រមប្តូរឥរិយាបថប្រឆាំងតួកគីដូចបច្ចុប្បន្ន។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំរូបនេះមិនបានពន្យល់ទេថាលោកចង់មានន័យអ្វីឲ្យប្រាកដនោះ ប៉ុន្តែគេច្បាស់ក្នុងចិត្តថា លោកចង់បញ្ជាក់ថាតួកគីនឹងសងសឹកអឺរ៉ុបវិញ។

ប្រធានាធិបតីតួកគីលោក Recep Tayyip Erdogan បន្តប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីទិតៀន និងប្រមាថមេដឹកនាំប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួនពីរ មានហូឡង់និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលវាកាន់តែរុញច្រានឲ្យទំនាស់ការទូតនេះធ្លាក់កាន់តែជ្រៅក្នុងស្ថានភាពពិបាកស្តារឡើងវិញ។ អ្វីដែលធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ មេដឹកនាំតួកគីខាងលើបានព្រមានអឺរ៉ុបចំៗថា ប្រជាជនអឺរ៉ុបនឹងមិនអាចសូម្បីតែដើរតាមថ្នល់ដោយសុវត្ថិភាព បើសិនជាអឺរ៉ុបបន្តឥរិយាបទមិនល្អដាក់តួគី។ ការលើកឡើងបែបនេះ ដោយសារតែមេដឹកនាំតួកគីខឹងអាល្លឺម៉ង់និងហូឡង់ដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយព្រោះប្រទេសទាំងពីរនេះហាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់តួកគីចូលទឹកដីខ្លួនដើម្បីជួយប្រជាជនតួកគីនិងឃោសនារកការគាំទ្រពីប្រជាជនក្នុងការបោះឆ្នោតប្រជាមតិកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង្កើនអំណាចប្រធានាធិបតីតួកគីនៅខែក្រោយនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Erdogan បានថ្លែងដូច្នេះថា៖«ប្រសិនបើអឺរ៉ុបបន្តសកម្មភាពបែបនេះ គ្មានប្រជាជនអឺរ៉ុបណានៅលើពិភពលោកអាចដើរលើផ្លូវបានដោយសុវត្ថិភាពឡើយ»។ លោកបានបន្ថែមថា៖« តួកគីទាមទារឲ្យប្រទេសទាំងនោះគោរពសិទ្ធមនុស្សនិងប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ»។ ការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីរូបនេះជាសារគំរាមមួយសម្រាប់អឺរ៉ុប ហើយគេមានមន្ទិលសង្ស័យផងដែរតើលោក Erdogan ចង់មានន័យយ៉ាងដូចម្តេចឲ្យប្រាកដ។ ប៉ុន្តែគេយល់បានថា អ្វីដែលលោកលើកឡើងជាការព្រមានជាមុននិងប្រាប់ថា តួកគីក៏មិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសងសឹកប្រទេសអឺរ៉ុបដែលហ៊ានមើលងាយមន្ត្រីខ្លួនឡើយ។ លោក Erdogan កន្លងមកបានលើកឡើងពីកង្វល់របស់លោកផ្ទាល់ផងដែរជុំវិញការកើនឡើងនៃនិន្នាការស្អប់ខ្ពើmប្រជាជនឥស្លាម និងរើសអើងពូជសាសន៍នៅអឺរ៉ុប ដែលវាកំពុងបំផ្លាញអត្តសញ្ញាណនិងតម្លៃអឺរ៉ុបផងដែរ។ លោកបន្តប្រៀបធៀបសកម្មភាពប្រទេសអឺរ៉ុបជាពិសេសអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជេឡា មឺហ្កែល ទៅនឹងមេដឹកនាំក្រុមផ្តាច់ការណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់។ លោក Erdogan ក៏ផ្តាំផ្ញើទៅកាន់មេដឹកនាំអឺរ៉ុបផងដែរថា តួកគីមិនអាចឲ្យគេមើលងាយជាន់ឈ្លីនិង លែងសើចបានតាមចិត្តឡើយ ហើយលោកចាត់ទុកថា រដ្ឋអឺរ៉ុបមួយចំនួនដែលបានបិទទ្វារមិនឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីតួកគីចូលទឹកដីខ្លួនជាការប្រមាថយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះតួកគី។ ដោយឡែក ទោះជាប្រឈមបញ្ហាក្តី មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលខ្លួននឹងបន្តការឃោសនានិងជួបប្រជាជនខ្លួននៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែមិនមានការផ្សព្វផ្សាយពីប្រជាមតិដើម្បីកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញឡើយ។ អាល្លឺម៉ង់៖ ប្រធានាធិបតី តួកគី បំផ្លាញខ្លូនឯង តាមពិតទៅ តាំងពីសប្តាហ៍មុន បណ្តាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបបានបន្តទទូចសុំឲ្យខាងរដ្ឋាភិបាលតួគីបញ្ឈប់រាល់ការប្រើពាក្យសម្តីទិតៀននិង វាយប្រហារប្រទេសអឺរ៉ុបផ្សេងទៀតជាពិសេសប្រៀបធៀបគេឯងទៅនឹងរបបផ្តាច់ការណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីកុំឲ្យទំនាក់ទំនងតួកគីជាមួយអឺរ៉ុបកាន់តែល្អក់ករកខ្លាំងនិងស្តារលែងបាន។ ប៉ុន្តែវាហាក់ដូចជាគ្មានប្រសិទ្ធភាពសោះ ព្រោះតួកគីមិនយកត្រចៀកស្តាប់ឡើយ។ មេដឹកនាំតួកគីបន្តថ្កោលទោសនិងប្រដូចរដ្ឋាភិបាលអឺរ៉ុបទៅនឹងរបបដឹកនាំណាស៊ី ហើយសារព័ត៌មានតួកគីក៏បង្កើតរូបភាពអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ក្នុងឯកសណ្ឋានលោក អាដុហ្វ ហ៊ីត្លែរ ផងដែរ។ ហើយក្រោយពេលប្រជាមតិកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រដ្ឋាភិបាលលោក Erdogan ក៏ប្រហែលជានឹងពិនិត្យឡើងវិញពីទំនាក់ទំនងជាមួយអឺរ៉ុបដែរ។ បច្ចុប្បន្នតួកគីជាសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ តែប្រទេសនេះមិនទាន់ក្លាយជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបឡើយ។ ប៉ុន្តែតួកគីមានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់អឺរ៉ុបនៅពេលនិយាយដល់វិបត្តិជនភៀសខ្លួន។ ដូច្នេះហើយភាគច្រើនអឺរ៉ុបមិនសូវហ៊ានធ្វើឲ្យតួកគីខ្នើសចិត្តឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធការបន្តវាយប្រហារលើសហភាពអឺរ៉ុបដោយពាក្យសម្តីនេះ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់លោកFrank-Walter Steinmeier បានរិះគន់តួកគីវិញដែរ ហើយលោកឆ្លៀតប្រាប់លោក Erdogan ផងដែរថា លោកកំពុងបំផ្លាញសមិទ្ធផលដែលខ្លួនខំកសាង។ ថ្លែងក្នុងពេលស្បថចូលកាន់តំណែង លោក Steinmeirer បានលើកឡើងដូច្នេះ៖« ការក្រឡេកមើលទៅតួកគីរបស់យើងគឺប្រកបដោយក្តីបារម្ភ។ បារម្ភត្រង់ថា គ្រប់យ៉ាងដែលតួកគីសម្រេចបានកន្លងមកនោះអាចនឹងត្រូវខ្ទេចខ្ទីរអស់ផង»។ លោកបន្តថា៖« ប្រធានាធិបតី Erdogan អ្នកកំពុងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់គ្រប់យ៉ាងដែលអ្នកនិងអ្នកឯទៀតបានកសាងឡើងឡើយ។ តែយើងស្វាគមន៍សកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលអាចដោះស្រាយបញ្ហាតានតឹងផ្នែកការទូតនេះ»។ បន្ទាប់ពីចោទថាមេដឹកនាំតួកគីអាចបំផ្លាញទំនាក់ទំនងតួកគីជាមួយប្រទេសអឺរ៉ុបនិងសមិទ្ធផលផ្សេងទៀតនោះ ប្រធានាធិបតីអាល្លឺម៉ង់ខាងលើក៏បានទាមទារឲ្យតួកគីឈប់ប្រៀបធៀបអឺរ៉ុបជាមួយណាស៊ីទៀត និងគោរពសេរីភាពសារព័ត៌មាននិងនីតិរដ្ឋឡើងវិញ។ លោកបន្ថែមថា តួកគីមិនត្រូវព្យាយាមផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសដែលចង់ក្លាយជាដៃគូជាមួយតួគីឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1758.txt

សភាអឺរ៉ុបអនុម័តដំណោះស្រាយគ្មានអនុភាពគតិយុត្តិមួយដោយស្នើឲ្យមានការបញ្ចប់«គោលការណ៍អនុគ្រោះទិដ្ឋាការ»សម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកដែលធ្វើដំណើរមកសហភាពអឺរ៉ុប។ ការសម្រេចបែបនេះជាការឆ្លើយតបនឹងជំហររបស់ រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលរឹងទទឹងមិនព្រមលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ប្រជាជននៃប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន ប្រាំនោះ។

ការអនុគ្រោះទិដ្ឋាការសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិក ប្រហែលជាលែងមានទៀតហើយនៅតំបន់អឺរ៉ុប។ នេះបើផ្អែកលើនិន្នាការរបស់បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបបច្ចុប្បន្ន ដែលកំពុងទាមទារបញ្ចប់គោលការណ៍នេះ ដោយសារតែគេមិនពេញចិត្តចំពោះរដ្ឋបាលអាមេរិកដែលមិនព្រមលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួនតាមការស្នើសុំរបស់ខ្លួននោះ។ នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ២ មីនា សភាអឺរ៉ុបបានអនុម័តដំណោះស្រាយមួយជាឯកច្ឆន្ទដើម្បីទាមទារ ឲ្យមានការបញ្ចប់ការលើកលែងទិដ្ឋាការធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប។ បើតាមតំណាងរាស្ត្រអឺរ៉ុប ដំណោះស្រាយដែលគ្មានអនុភាពគតិយុត្តិនោះជាជំហានមួយដែលអឺរ៉ុបត្រូវធ្វើបង្ហាញពីអារម្មណ៍មិនពេញចិត្តចំពោះរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមិនព្រមអនុគ្រោះទិដ្ឋាការដល់ប្រទេសសមាជិកចំនួន៥នោះ។ យោងតាមសារព័ត៌មានអាមេរិក The New York Times សមាជិកភាអឺរ៉ុបបានបញ្ជាក់ថា ការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកនឹងមិនត្រូវអនុវត្តឡើយ បើសិនជារដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ប្រជាជនប៊ុលការី, ក្រូអាត, ស៊ីប,ប៉ូឡូញ និងរ៉ូម៉ានីនោះ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ តំណាងរាស្ត្រអង់់គ្លេសប្រចាំគណៈកម្មាធិការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិស៊ីវិល, យុត្តិធម៌ និងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងនៃសភាអឺរ៉ុប លោក Claude Moraes បានអះអាងថា ការសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបជាការតវ៉ាមួយដើម្បីទាមទារសិទ្ធិឲ្យប្រជាជននៃប្រទេសទាំងប្រាំខាងលើ។ នេះក៏ដោយសារ អ្វីដែលអាមេរិកធ្វើមិនខុសពីការរើសអើងវណ្ណៈឡើយ។ លោកបានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖« អ្នកកំពុងនិយាយពីប្រជាជនមកពីប្រទេសនានាដូចជាប៉ូឡូញដែលមានប្រជាជនរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកច្រើន។អ្នកប្រហែលជាឃើញពីការលំបាកនិងការខឹងសម្បារ ដោយសារវាគ្មានពេលវេលាច្បាស់លាស់សម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាទិដ្ឋាការនេះ។ វាក្លាយជាស្ថានភាពដូចជាគេចាត់ទុកប្រជាជនទាំងនោះនៅក្នុងវណ្ណៈដោយឡែក»។ តាមពិតទៅ ដូចបានបញ្ជាក់ខាងដើមស្រាប់ សេចក្តីសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបមិនមានអនុភាពផ្លូវច្បាប់ឡើយ។ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា វាមានទម្ងន់នយោបាយច្រើនជាង។ វាជាសារមួយសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិកផង ហើយវាក៏ជាសម្ពាធមួយសម្រាប់គណៈកម្មការអឹរ៉ុបផងដែលវាមានអំណាចប្រតិបត្តិក្នុងការតតាំងជាមួយរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1759.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ Ursula von der Leyen បានទាត់ចោលការទាមទារថ្លៃការពារដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បង្ហោះលើគណនី Twitter របស់លោក។ លោក ត្រាំ សរសេរថា អាល្លឺម៉ង់ជំពាក់លុយបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ និងអាមេរិកច្រើនណាស់ ហើយអាល្លឺម៉ង់ត្រូវតែបង់វិភាគទានរបស់ខ្លួន។ យ៉ាងណាក្ដី រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ ប្រាប់លោក ត្រាំ វិញថា អាល្លឺម៉ង់មិនបានជំពាក់លុយណាតូ និងអាមេរិកឡើយ។

ជាការឆ្លើយតបនឹងការទាមទាររបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រមុខការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់ លោកស្រី Ursula von der Leyen និយាយថា អាល្លឺម៉ង់ មិនបានជំពាក់លុយ ណាតូ និងអាមេរិកច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចការលើកឡើងឡើយ ព្រោះណាតូគ្មានគណនីបំណុលអ្វីទាំងអស់។ លោក ត្រាំ ទារលុយពីអាល្លឺម៉ង់ ក្រោយជំនួបសោះកក្រោះជាមួយអធិការបតី អែនជេឡា មឺហ្កែល (Angela Merkel) នៅសេតវិមានដែលលោក ត្រាំ មិនព្រមចាប់ដៃលោកស្រី មឺហ្កែល សោះ។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់និយាយដែរថា វាជារឿងខុសឆ្គងមួយ ព្រោះអាល្លឺម៉ង់មិនមែនចំណាយសម្រាប់តែសម្ព័ន្ធយោធាណាតូមួយឡើយ។ ពោល គឺអាល្លឺម៉ង់បែងចែកចំណាយយោធារបស់ខ្លួនលើបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ, ប្រតិបត្តិការទាំងឡាយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ក៏ដូចជាថ្លៃចំណាយក្នុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាជាដើម។ រឿងចំណាយនេះ គឺជាបញ្ហាឈឺក្បាលរបស់សមាជិកណាតូ និងអាមេរិក ដែលជាអ្នកចូលរួមវិភាគទានច្រើនជាងគេសម្រាប់សម្ព័ន្ធយោធានេះ។ ចាប់ពីលោក ត្រាំ ឡើងកាន់តំណែងមកនោះ លោកក៏ចាប់ផ្ដើមទារថ្លៃចំណាយពីសំណាក់សមាជិកទាំងអស់ ដើម្បីសម្រាលអម្រែកដ៏ធ្ងន់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់អាមេរិក។ នៅក្រោយជំនួបជាមួយលោកស្រី Merkel លោក ត្រាំ បានទារឲ្យអាល្លឺម៉ង់បង់លុយឲ្យអាមេរិកបន្ថែម បើសិនចង់ជ្រកក្រោមឆ័ត្រសន្តិសុខអាមេរិក។ ទាក់ទងរឿងនេះដែរ លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិដដែលបញ្ជាក់ថា អ្វីដែលអាល្លឺម៉ង់ចង់បាន គឺការបែងចែកការចូលវិភាគទានដោយស្មើភាព ហើយដើម្បីធ្វើដូច្នេះ គឺត្រូវការគំនិតបង្កើតប្រព័ន្ធសន្តិសុខថ្មី ដែលរួមបញ្ចូលសម្ព័ន្ធណាតូទំនើប ក៏ដូចជាការចូលរួមជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ លោកស្រីហាក់និយាយឌឺដងឲ្យរដ្ឋបាលអាមេរិក ដែលចង់កាត់បន្ថយវិភាគទានរបស់ខ្លួនសម្រាប់អង្គការសហប្រជាជាតិ បើគ្មានការផ្លាស់ប្ដូរទេនោះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រៅពីបង្ហោះសារទារលុយហើយ លោកបានសរសេរបង្ហោះតាម

article_176.txt

យន្តហោះចម្បាំងអុីស្រាអែល បានស្ទាក់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់១គ្រឿង នៅក្នុងដែនអាកាសស៊ីរី និងបានបង្ខំឱ្យយន្តហោះនេះ ត្រឡប់ក្រោយវិញ ដោយសង្ស័យថាមានគោលដៅបញ្ជូនអាវុធទៅក្រុមហេសប៉ូឡានៅលីបង់ តាមដែនអាកាសស៊ីរី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Times of Israel នៅថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ។

អត្ថបទទាក់ទង បទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានបាន១ថ្ងៃ អុីស្រាអែល បន្តបាញ់ចូលលីបង់ ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងនៃបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា បានប៉ុន្មានថ្ងៃ ទាហានអុីស្រាអែល បានស្ទាក់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿង ឱ្យត្រឡប់ក្រោយ។ បើតាមការអះអាងរបស់យោធាអុីស្រាអែល យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿងនោះ សង្ស័យមានដឹកអាវុធ ដែលមានគោលដៅទៅស៊ីរី និងអាចបញ្ជូនបន្តទៅឱ្យក្រុមហេសប៉ូឡានៅលីបង់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Times of Israel។ ការស្ទាក់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់នេះ ជាផែនការដែលអុីស្រាអែល ព្យាយាមរារាំងមិនឱ្យអាវុធរបស់អ៊ីរ៉ង់ ទៅដល់ដៃក្រុមហេសប៉ូឡា អំឡុងពេលនៃបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡា។ ការរារាំងការដឹកជញ្ជូននេះ រួមមានទាំងការបាញ់ប្រហារការដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹក ក្នុងដែនទឹកលីបង់ និងស៊ីរី ផងដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា យន្តហោះអុីស្រាអែល បានវាយប្រហារចូលទីតាំងមួយ ក្នុងទឹកដីស៊ីរី ក្បែរព្រំប្រទល់លីបង់។ ទីតាំងនោះ ត្រូវបានកងទ័ពអុីស្រាអែល ជឿថាជាកន្លែងដោះដូរអាវុធរបស់ក្រុម ហេសប៉ូឡា។ ទាហានអុីស្រាអែល បានអះអាង ថាមានឡាន និងយន្តហោះរាប់រយគ្រឿង ដែលបានដឹកមីស៊ីល និងឧបករណ៍ ទៅឱ្យក្រុមហេសប៉ូឡា ដោយដឹកឆ្លងពីអ៊ីរ៉ង់ តាមស៊ីរី និងចូលលីបង់ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ គួរជម្រាបថា កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងអុីស្រាអែល និងហេសប៉ូឡាដែលអនុម័តនៅថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បញ្ជាឱ្យទាហានអុីស្រាអែល ដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់ក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ និងការទម្លាក់អាវុធក្រុមហេសប៉ូឡា។ លីបង់ភាគខាងត្បូង ត្រូវជំនួសដោយការដាក់ទ័ពលីបង់វិញ។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងចេញជាធរមាន អុីស្រាអែល បានវាយប្រហារចូលលីបង់ភាគខាងត្បូង ដោយសង្ស័យលើសកម្មភាពមិនប្រក្រតី ពីសំណាក់ក្រុមហេសប៉ូឡា។ លើសពីនេះ អុីស្រាអែល បានចេញច្បាប់ថ្មី រឹតត្បិតការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាជនលីបង់ដែលរស់នៅខាងត្បូងស្ទឹង Litani នៃលីបង់ភាគខាងត្បូង ទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1760.txt

បក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ កំពុងអនុវត្តផែនការពង្រាយកងទ័ពរបស់ខ្លួនតាមប្រទេសអឺរ៉ុបមានព្រំដែនជាប់រុស្ស៊ី ចាប់តាំងអឺរ៉ុបខាងកើតធ្លាយដល់រដ្ឋតំបន់បាល់ទិក។ សព្វាវុធទំនើបៗ និងទាហានជាច្រើនពាន់នាក់ ក៏បានទៅដល់គោលដៅបណ្ដើរៗហើយដែរ ដូចជានៅប៉ូឡូញជាដើម ហើយនៅខែមីនា ទ័ពអង់គ្លេសជិត១ពាន់នាក់ ក៏នឹងទៅដល់អេស្តូនីដែរ។ ដោយឡែក រុស្ស៊ី ក៏មិននៅស្ងៀមដែរ។ ប្រទេសនេះបង្កើតអង្គភាពទ័ពថ្មី និងរើសទ័ពបន្ថែមទៀត ដើម្បីទប់ទល់សកម្មភាពសម្ព័ន្ធណាតូ។

មានសំឡេង រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរុស្ស៊ីលោកឧត្តមសេនីយ៍ Sergei Shoigu បានប្រកាសពីគម្រោងបង្កើតអង្គភាពទ័ពថ្មីចំណុះកងទ័ពសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ហើយអង្គភាពទ័ពថ្មីនេះ នឹងផ្ដោតសំខាន់លើការងារបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានសង្គ្រាម ដើម្បីការពារការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញមកលើរុស្ស៊ី។ នេះជាលើកទី១ ដែលប្រមុខការពារជាតិរុស្ស៊ី បញ្ចេញព័ត៌មានយោធាសំខាន់បែបនេះ ខណៈដែលមានការចោទប្រកាន់ថា រុស្ស៊ីបានអុកឡុកប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតអាមេរិកនោះ។ ថ្លែងទៅកាន់សភាជាន់ទាបនៅថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរុស្ស៊ីរូបនេះ និយាយថា កងកម្លាំងប្រតិបត្តិការព័ត៌មានវិទ្យាត្រូវបានបង្កើតចំណុះឲ្យយោធារុស្ស៊ី ហើយអង្គភាពថ្មីនេះ នឹងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាងស្ថាប័នមានស្រាប់ ក្នុងការវាយបកលើសត្រូវដែលប៉ងយាយីរុស្ស៊ី។ លោកបន្តថា អង្គភាពថ្មីនេះជាឧបករណ៍បំពងសំឡេងរបស់រុស្ស៊ី ដែលមានភាពឆ្លាតវ័យ, មានសមត្ថភាព និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែលោកក៏មិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីបេសកកម្មអង្គភាពថ្មីឲ្យច្បាស់ឡើយ។ បើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Interfax ប្រធានគណៈកម្មាធិការយោធាប្រចាំសភាឌូម៉ា ឧត្តមសេនីយ៍ចូលនិវត្តន៍ Vladimir Shamanov បញ្ជាក់ថា អង្គភាពថ្មីនេះ ទទួលបន្ទុកការពារផលប្រយោជន៍ការពារជាតិ និងចូលរួមក្នុងកិច្ចការបច្ចេកវិទ្យាធ្វើសង្គ្រាម។ លើសពីនោះ អង្គភាពទ័ពថ្មីនេះ ក៏នឹងជួយទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារលើទិន្នន័យរបស់ប្រទេសតាមប្រព័ន្ធអនឡាញផងដែរ តែមិនមែនវាយប្រហារប្រទេសផ្សេងឡើយ។ ១. បង្កើតអង្គភាពទ័ពព័ត៌មានវិទ្យា ដើម្បីការពារវាយប្រហារពីអាមេរិក? ដូចការអះអាងខាងលើ អង្គភាពទ័ពថ្មីរបស់រុស្ស៊ី បង្កើតឡើងដើម្បីការពារប្រព័ន្ធទិន្នន័យរុស្ស៊ី និងទទួលបន្ទុកលើការងារការពារជាតិពីការគំរាមខាងក្រៅ។ បើទោះជារុស្ស៊ីមិននិយាយសំដៅឲ្យច្បាស់ពីការគំរាមណាមួយ ក៏គេអាចយល់បានថា រុស្ស៊ីត្រៀមខ្លួនដើម្បីទប់ទល់ការសងសឹករបស់អាមេរិក ដែលចោទរុស្ស៊ីថាបានកកូរកកាយកិច្ចការបោះឆ្នោតអាមេរិកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនោះ។ នៅក្រោយការបោះឆ្នោតដែលលទ្ធផលបង្ហាញថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាអ្នកឈ្នះ បណ្ដាទីភ្នាក់ងារចារកម្មអាមេរិកបានចោទរុស្ស៊ីថាបានលួច Hack ចូលអ៊ីម៉ែលរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយអាមេរិកមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីរឿងលូកដៃរបស់រុស្ស៊ីនេះទៀតផង។ ប៉ុន្តែក្រុងមូស្គូបានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់នេះ និងចាត់ទុកថា វាជាលេសរបស់ក្រុមប្រជាធិតេយ្យបិទបាំងភាពអាម៉ាស់ដែលចាញ់ឆ្នោតបក្សសាធារណរដ្ឋ។ មិនត្រឹមតែអាមេរិក សូម្បីតែការបោះឆ្នោតនៅប្រទេសអឺរ៉ុបខ្លះដូចជាបារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងហូឡង់ ដែលគ្រោងធ្វើនៅឆ្នាំ២០១៧ ក៏គេនាំគ្នាចង្អុលដាក់រុស្ស៊ីថាបានលូកលាន់ និងមានផែនការកកូរកកាយដូចគ្នាដែរ។ ជាមួយនឹងការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ក្រុងមូស្គូ ចាំបាច់រៀបចំជើងព្រួលទុកមុនក្នុងការការពារខ្លួន ពីការវាយប្រហារណាមួយពីសំណាក់គូប្រជែងរបស់ខ្លួន។ ២. មូស្គូ ប្រកាសបន្តធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ព បន្ថែមពីលើការត្រៀមខ្លួនការពារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ក្រុងមូស្គូ ក៏មិនភ្លេចពង្រឹងអានុភាពកងទ័ពរបស់ខ្លួនដែរ។ កាលពីឆ្នាំមុន កងទ័ពរុស្ស៊ី បានទទួលសព្វាវុធថ្មីជាច្រើនប្រភេទ សម្រាប់អង្គភាពទ័ពទាំងអស់ ជាពិសេសនោះ គឺមីស៊ីលអន្តរទ្វីបដ៏មានឥទ្ធិពលជាច្រើនគ្រឿងតែម្ដង។ នៅឆ្នាំ២០១៧ រុស្ស៊ី នឹងបន្តធ្វើទំនើបកម្មយោធារបស់ខ្លួនឲ្យកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀត ស្របពេលសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ កំពុងពង្រឹងឥទ្ធិពលដូចគ្នានៅតាមព្រំដែនរវាងអឺរ៉ុប និងរុស្ស៊ី។ ថ្លែងក្នុងពិធីជប់លៀងមួយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន និយាយថា យោធារុស្ស៊ី នឹងបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ជាពិសេសលើប្រព័ន្ធការពារនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្រ និងកងកម្លាំងអាកាស។ លោកបន្តថា សន្តិសុខប្រជាជនរុស្ស៊ី ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដ៏ល្អ ព្រោះយោធារុស្ស៊ី មានសមត្ថភាពប្រយុទ្ធខ្លាំង ព្រមទាំងអាចឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពគំរាមណាមួយមកលើរុស្ស៊ី។ បើតាមសារព័ត៌មាន Independent រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ Shoigu អះអាងថា កងទ័ពរុស្ស៊ីទាំងបីប្រភេទ សុទ្ធតែត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាពទាំងអស់។ នៅឆ្នាំនេះ កងទ័ពជើងអាកាស នឹងទទួលយន្តហោះថ្មីចំនួន១៧០គ្រឿង ហើយកងទ័ពជើងទឹក នឹងទទួលបាននាវាចំនួ១៧ថ្មីបន្ថែម។ ចំណែករថក្រោះ៩០៥ គ្រឿង និងរថពាសដែកជាច្រើនទៀត នឹងត្រូវបញ្ចូលទៅក្នុងអង្គភាពកងទ័ពជើងគោក ខណៈដែលកងពលនុយក្លេអ៊ែរទាំងបី ក៏នឹងទទួលមីស៊ីលអន្តរទ្វីបជាច្រើនទៀតផង។ ច្បាស់ណាស់ថា ការដែលរុស្ស៊ីខិតខំពង្រឹងសមត្ថភាពយោធារបស់ខ្លួន ក៏ព្រោះតែសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ ប្រឹងប្រែងពង្រាយទាហានរបស់ខ្លួនតាមព្រំដែននោះ។ សមាជិកណាតូធំៗដូចជាអាមេរិក អង់គ្លេស ជាដើមនោះ បានបញ្ចេញទ័ពរបស់ខ្លួនចូលរួមជាមួយសមាជិកដទៃទៀត ដើម្បីការពាររដ្ឋអឺរ៉ុបតូចៗក្បែររុស្ស៊ី ដែលកំពុងបារម្ភខ្លាចមូស្គូបញ្ចូលជាទឹកដីរុស្ស៊ី ដូចតំបន់គ្រីមៀដែរ។ រុស្ស៊ី និងបស្ចឹមប្រទេស តែងចោទគ្នាទៅវិញទៅមកលើរឿងនេះ ទន្ទឹមគ្នានោះ ក៏បែរជាពង្រឹងយោធាខ្លាំង រហូតដល់គេឯងបារម្ភពិភពលោកធ្លាក់ចូលសង្គ្រាមត្រជាក់ជាថ្មីទៀតផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1761.txt

មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីជួបពិភាក្សាជាមួយអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជេឡា មឺហ្កែល (Angela Merkel) តែបដិសេធចាប់ដៃហើយ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បន្តរិះគន់អាល្លឺម៉ង់រឿងជំពាក់លុយបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូថែមទៀតផង។ លោក ត្រាំ បានទារឲ្យអាល្លឺម៉ង់បង់លុយឲ្យអាមេរិកបន្ថែម បើសិនចង់ជ្រកក្រោមឆ័ត្រសន្តិសុខអាមេរិក។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានរិះគន់អាល្លឺម៉ង់ខ្លាំងដោយចោទថា រដ្ឋជាមេដឹកនាំអឺរ៉ុបមួយនេះជំពាក់លុយបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូច្រើនណាស់ ហើយលោកក៏ទារឲ្យរដ្ឋជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកមួយនេះបង់ថ្លៃការពារបន្ថែមឲ្យអាមេរិកទៀតដើម្បីបានសុខ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ រិះគន់អាល្លឺម៉ង់ត្រឹមមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយពេលដែល អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់លោកស្រី អែនជេឡា មឺហ្កែល បំពេញទស្សនកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកនិងបានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកពីបញ្ហាជាច្រើនជាពិសេសសន្តិសុខនិងការចំណាយការពារជាតិផងដែរ។ ហើយរឿងដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលនៅប្រធានាធិបតី ដូណាល់ បដិសេធចាប់ដៃជាមួយអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ ក្នុងពេលដែលអ្នកទាំងពីរជួបគ្នានៅការិយាល័យពងក្រពើរ (Oval Office)។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសរបង្ហោះតាមគណនី

article_1762.txt

រដ្ឋាភិបាលចិន បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនានេះថា វិស័យយោធានឹងបង្កើនការចំណាយប្រចាំឆ្នាំនៅត្រឹមកម្រិត៧ ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំចាស់ដែលមានកម្រិត៧.៦ភាគរយ។ ការបន្ថយកំណើនថវិកាចំណាយសម្រាប់យោធាប្រចាំឆ្នាំ ធ្វើឡើងចំពេលដែលរដ្ឋបាលអាមេរិកថ្មីរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសបង្កើនការចំណាយយោធាប្រចាំឆ្នាំ ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលអាមេរិកឡើងវិញដូចជាការកសាងនាវាដឹកយន្តហោះថ្មី និងទិញយន្តហោះបន្ថែមជាដើម។

បើទោះជាមានសម្ពាធច្រើនឲ្យបង្កើនការចំណាយសម្រាប់យោធាក្ដី រដ្ឋាភិបាលចិន បានបន្តទម្លាក់កំណើនទំហំទឹកប្រាក់ចំណាយសម្រាប់យោធា។ ក្រុងប៉េកាំង បានសម្រេចបង្កើនទំហំទឹកប្រាក់សម្រាប់យោធាតែ៧ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលជាចំនួនទាបបំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០ មកនោះ។ កាលពីឆ្នាំមុន ថវិកាសម្រាប់យោធាចិនមានកំណើន៧.៦ភាគរយ ដែលជាឆ្នាំទី១ នៃការថយចុះកំណើនចំណាយយោធា ដែលធ្លាប់មានយ៉ាងតិចណាស់១០ ភាគរយឬខ្ពស់ជាងនេះទៅទៀត។ មុនឆ្នាំ២០១០ ក្រុងប៉េកាំង បានបង្កើនថវិកាចំណាយប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់វិស័យការពារជាតិក្នុងទំហំធំ ដើម្បីពង្រឹងអានុភាពយោធារបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែបែរជាបន្ថយកំណើននារយៈពេលចុងក្រោយ។ ជួនគ្នានេះ រដ្ឋបាលថ្មីអាមេរិក ក៏ចាប់ផ្ដើមបង្កើនចំណាយយោធាកាន់តែច្រើន ដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសក្ដែងៗថា លោកនឹងធ្វើឲ្យអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចខ្លាំងក្លាជាងគេ។ លោក ក៏ប្រឹងបង្កើនថវិកាការពារជាតិប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ ឲ្យដល់១០ ភាគរយ។ អ្វីជាការកត់សម្គាល់នោះ ការកាត់បន្ថយកំណើននេះ ក៏ធ្វើឡើងស្របពេលដែលការប្រឈមមុខជាមួយអាមេរិកតានតឹងខ្លាំង ជាពិសេសសកម្មភាពយោធានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់តែម្ដង។ យោងតាមស្ថានភាពនេះ ចិន គួរតែបង្កើនការចំណាយយោធារបស់ខ្លួន ដើម្បីឆ្លើយតបសកម្មភាពអាមេរិក។ ការបង្កើនចំណាយឲ្យ២ ខ្ទង់ជារឿងចាំបាច់ បើចិនចង់ប្រជែងជាមួយអាមេរិក ដែលមានទំហំចំណាយលើវិស័យការពារជាតិលើសចិនស្រាប់ហើយនោះ។ អ្នកនាំពាក្យសភាប្រជាជនចិន Fu Ying ដែលជាអ្នកប្រកាសទំហំទឹកប្រាក់នេះ និយាយថា ការចំណាយសម្រាប់យោធា នឹងមានទំហំស្មើ១.៣ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (DGP) ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ចំនួនពិតប្រាកដនៃការចំណាយរបស់យោធាចិន នឹងត្រូវប្រកាសឲ្យដឹងនៅកិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនចិន ដែលនឹងបើកនៅថ្ងៃទី៥ ខែមិនា ខាងមុខ។ បណ្ដាមេដឹកនាំចិនកំពូលៗ នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំនេះ។ លើសពីនេះ ការកាត់បន្ថយចំនួនទ័ពដល់ទៅ៣សែននាក់ ដែលលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ក៏ទំនងជាមូលហេតុពីក្រោយនៃការបន្ថយចំណាយនេះដែរ បើទោះជាចិននៅតែចិញ្ចឹមចិត្តពង្រឹងអានុភាពយោធារបស់ខ្លួនក្ដី។ មួយវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលចិន ក៏ទំនងជារង់ចាំមើលស្ថានការណ៍ថ្មីអំឡុងពេលរដ្ឋការលោក ត្រាំ ដែលនៅមិនទាន់មានជំហរច្បាស់លាស់លើនោយបាយអន្តរជាតិនៅឡើយ ខណៈលោកបានបង្កើនចំណាយផ្នែកយោធាច្រើនលើសលប់ទៅហើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1763.txt

សេតវិមាន បានហាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំៗរបស់អាមេរិកជាច្រើនចូលរួមក្នុងសន្និសីទកាសែតរបស់រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន Sean Spicer នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ។ គេមិនដឹងច្បាស់ពីមូលហេតុដែលសេតវិមានរារាំងក្រុមអ្នកកាសែតទាំងនោះឡើយ តែពួកគេសុទ្ធសឹងជាសារព័ត៌មានដែលមានប្រវត្តិមិនត្រូវគ្នាជាមួយរដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ។

អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានមកពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយល្បីឈ្មោះដូចជា CNN, Politico, The New York Times, The Los Angeles Times និង BuzzFeed មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលយកព័ត៌មាននៅសន្និសីទកាសែតក្នុងការិយាល័យលោក Sean Spicer ឡើយ។ សន្និសីទកាសែតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈនេះ ធ្វើជំនួសកម្មវិធីសន្និសីទប្រចាំថ្ងៃតាមទូរទស្សន៍ ដែលតែងតែធ្វើនៅបន្ទប់ព័ត៌មាននៃសេតវិមាន។ យ៉ាងណាក្ដី អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានមកពីបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀតដូចជា Reuters, CBS និង Bloomberg មិនត្រូវបានហាមឃាត់អ្វីឡើយ។ លោក Spicer និយាយថា ក្រុមការងាររបស់លោក សម្រេចចិត្តធ្វើសន្និសីទក្នុងបន្ទប់បិទជិត ជំនួសសន្និសីទនៅបន្ទប់ព័ត៌មាន ព្រោះមិនចង់និយាយរឿងគ្រប់យ៉ាងចំពោះមុខកាមេរ៉ា។ ការហាមឃាត់ចូលរួមក្នុងសន្និសីទកាសែតលើកនេះ ធ្វើឲ្យបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតអាក់អន់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ លោក Dean Baquet ការីនិពន្ធជាន់ខ្ពស់របស់ The New York Times បាននិយាយថា សកម្មភាពបែបនេះ មិនដែលមានពីមុនឡើយនៅសេតវិមាន។ យើងជំទាស់ដាច់ខាតការហាមឃាត់ The New York Times និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដទៃទៀត ហើយការយកព័ត៌មានដោយសេរីពីរដ្ឋាភិបាល គឺជាប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ។ មិនត្រឹមតែ The New York Times ឡើយ សូម្បី CNN និងBuzzfeed ក៏មិនពេញចិត្តចំណាត់ការនេះដែរ និងបានហៅការហាមឃាត់នេះ ជារឿងមិនអាចទទួលយកបាន ព្រមទាំងជាការសងសឹកមកលើពួកគេ ដែលផ្សាយព័ត៌មានពិត។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងនោះ ក៏បានសន្យាបន្តការងាររបស់ខ្លួនទៅមុខទៀត ដោយមិនរអាក់រអួលដោយសារតែការរើសអើសពីសំណាក់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ នោះទេ។ ជាការកត់សម្គាល់ រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍មកនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានបន្តវាយប្រហារលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកជាច្រើនមានដូចជា CNN, NBC, New York Times, ABC, CBS ជាដើមដោយយកលេស ថាស្ថាប័នទាំងនេះចែកចាយតែព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះបានសរសេរបង្ហោះតាមគណនី

article_1764.txt

នរណាក៏ដឹងដែរថា កូរ៉េខាងជើង ជារដ្ឋឯកោមិនសូវមានរាប់រកឡើយ ព្រោះប្រទេសនេះតែងធ្វើសកម្មភាពល្មើសច្បាប់អន្តរជាតិដូចជាការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាដើម។ មិនមានប្រទេសច្រើនឡើយ នៅមានចំណងការទូតជាមួយរដ្ឋកុម្មុយនីស្តក្រីក្រមួយនេះ ហើយម្យ៉ាងទៀត ប្រទេសដែលនៅធ្វើមិត្តជាមួយកូរ៉េខាងជើង ច្រើនជាប្រទេសធ្លាប់មានដែលទំនងយូរអង្វែងមកហើយ។ ក្នុងចំណោមប្រទេសជាមិត្តរបស់ខ្លួនទាំងអស់ គេសង្កេតឃើញមានរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានភាគច្រើនដែរ។

បើទោះជាកូរ៉េខាងជើង ជារដ្ឋក្បាលរឹង មិនស្ដាប់នរណា និងតែងធ្វើសកម្មភាពបង្ករឿងក្ដី ក៏ប្រទេសនេះនៅមានមិត្តច្រើនដែរ ជាពិសេសរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានតែម្ដង។ ក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន២៤មានស្ថានទូតនៅកូរ៉េខាងជើង ប្រទេសអាស៊ាន៥ ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមនោះដែរ រួមមានកម្ពុជា, ឥណ្ឌូណេស៊ី, ម៉ាឡេស៊ី, ឡាវ និងវៀតណាម។ ចំណែកនៅអាស៊ាន កូរ៉េខាងជើងបានដាក់ស្ថានទូតរបស់ខ្លួននៅរដ្ឋសមាជិកចំនួន៨ លើកលែងព្រុយណេ និងហ្វីលីពីប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងទាំងនោះ តែងត្រូវបានដាក់ក្រោមការតាមដានជាពិសេស ដ្បិតកូរ៉េខាងជើងរងការចោទប្រកាន់ថាបានប្រើប្រាស់ទីតាំងស្ថានទូតរបស់ខ្លួន ដើម្បីរកប្រាក់បំពេញហោប៉ៅជាតិរបស់ខ្លួន ដែលកំពុងខ្សត់ប្រាក់ដោយសារការរាំងខ្ទប់សេដ្ឋកិច្ចពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ កូរ៉េខាងជើង ឲ្យតម្លៃខ្លាំងលើតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយអាចយកតំបន់នេះជាដង្ហើមការទូតទៀតផង ព្រោះកូរ៉េខាងជើង ក៏ជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ានមួយដែរ។ បើនិយាយពីរឿងនយោបាយ កូរ៉េខាងជើងផ្ដល់សារៈសំខាន់ខ្លាំងលើវៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ី ព្រោះកូរ៉េខាងជើងយល់ថា ប្រទេសទាំង២នេះ ជារដ្ឋធំមានឥទ្ធិពលនយោបាយលើរដ្ឋសមាជិកផ្សេងទៀត។ គេត្រូវចាំថា ឥណ្ឌូណេស៊ី អាចចាត់ទុកជាបងធំរបស់អាស៊ានផងដែរ។ បើនិយាយក្នុងរឿងសេដ្ឋកិច្ច សិង្ហបុរី និងថៃ គឺជាគោលដៅចម្បងនៃការធ្វើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មតែម្ដង។ កូរ៉េខាងជើង បានចូលសម្ភារជាច្រើនមុខពីប្រទេសទាំង២នេះ ដូចជាគ្រឿងប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកជាដើម។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ សិង្ហបុរីបាននាំចេញផលិតផលជាច្រើនទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងក្នុងតម្លៃជាង២៨លានដុល្លារ ខណៈថៃនាំចេញផលិតផលដែលមានតម្លៃជាង៧៣លានដុល្លារដូចជាត្រី សាច់ និងផលិតផលកៅស៊ូ។ ប៉ុន្តែទង្វើព្រហើននារយៈពេលចុងក្រោយ ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋក្រីក្រមួយនេះជាមួយរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ ការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរ និងឃាតកម្មលើលោក គីម ជុងអ៊ុន បងប្រុសម្ដាយទីទៃរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ធ្វើឲ្យមិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឃ្នើសចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ ជុំវិញរឿងនុយក្លេអ៊ែរ រដ្ឋអាស៊ាន ក៏រួមគ្នារិះគន់កូរ៉េខាងជើងខ្លាំងៗដែរ ហើយទទូចឲ្យប្រទេសនេះបញ្ឈប់មហិច្ឆតានុយក្លេអ៊ែរ និងបង្វែរលុយនេះទៅជួយប្រជាជនវិញ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1765.txt

អគ្គមេបញ្ជាការកំពូលកងទ័ពអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលលើព្រលានយន្តហោះនៅក្រុង Homs ប្រទេសស៊ីរី ដើម្បីកំញើញរបបដឹកនាំលោកបាសា អាល់អាសាដ។ មីស៊ីលចំនួន ៥៩ គ្រាប់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងការវាយប្រហារនេះ ហើយអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានប្រាប់រុស្ស៊ីមុនពេលវាយប្រហារដែរ។

ដូចការសន្យាមែនពាក់ព័ន្ធការចាត់វិធានការប្រឆាំងរបបស៊ីរី លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលជាអគ្គមេបញ្ជាការកំពូលកងទ័ពអាមេរិកនោះបានបញ្ជាឲ្យកងទ័ពអាមេរិកបើកការវាយប្រហារលើព្រលានយន្តហោះក្រុង Homs ប្រទេសស៊ីរីដោយប្រើមីស៊ីលអស់ ៥៩គ្រាប់។ មន្ត្រីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានអះអាងថា ការបាញ់ផ្លោងមីស៊ីលនេះជាការឆ្លើយតបរបបដឹកនាំផ្តាច់ការលោក បាសា អាល់អាសាដ នៅស៊ីរីដែលប្រើប្រាស់អាវុធគីមី។ The Pentagon has released video of Tomahawk missiles launching in tonight’s Syria strike pic.

article_1766.txt

ប្រជាជនបារាំងចាប់ផ្តើមទៅការិយាល័យបោះឆ្នោតដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួនហើយនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៣ ខែមេសានេះក្នុងជុំទីមួយ។ បេក្ខជនទាំងអស់១១ រូបដែលប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែមានបេក្ខជនតែបួនរូបប៉ុណ្ណោះដែលមានលទ្ធភាពខ្ពស់អាចនឹងក្លាយជាអនាគតប្រធានាធិបតីបារាំង។ យ៉ាងណាមិញ ការបោះឆ្នោតនេះធ្វើឡើងស្របពេលដែលបញ្ហាសន្តិសុខនៅបារាំងមិនសូវស្រួល បន្ទាប់ពីមានការវាយប្រហារភេរវកម្មកាលពីថ្មីកន្លងមកនេះ។

ការិយាល័យបោះឆ្នោតនៅបារាំងចាប់ផ្តើមបើកនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៣ មេសានេះដើម្បីឲ្យប្រជាជនបារាំងកំណត់យកមេដឹកនាំថ្មីរបស់ខ្លួន។ បេក្ខជនពីរនាក់ក្នុងចំណោមបេក្ខជនដែលឈរឈ្មោះសរុប១១ រូបនឹងត្រូវឈានទៅប្រជែងគ្នានៅជុំទីពីរ ថ្ងៃ ៧ខែឧសភាខាងមុខនេះទៀត បើសិនជាគ្មានបេក្ខជនណាមួយឈ្នះភាគច្រើនដាច់ខាតទេ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Independent បេក្ខជនបួនរូបនោះមានលោកស្រី Marine Le Pen, លោក Emmanuel Macron, លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង (Francois Fillon) និងលោក Jean Luc Melenchon ដែលមានប្រជាប្រិយភាពនិងអាចឈានទៅដណ្តើមតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំងនៅពេលខាងមុខផង។ មកដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត លោកស្រី Le Pen និងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ច លោក Emanuel Macron នៅតែមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់និងនាំមុខក្នុងការប្រកួតប្រជែងនយោបាយនេះ។ ចំណែកបេក្ខជនពីរនាក់ទៀត អ្នកនយោបាយកណ្តាលនិយមលម្អៀងស្តាំ លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង (Francois Fillon) និង បេក្ខជនឆ្វេងនិយមជ្រុលលោក Jean Luc Melenchon ស្ថិតនៅក្រោយអ្នកទាំងពីរខាងលើតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះហើយ គេអាចនិយាយបានថា គ្រប់យ៉ាងវានៅតែមិនច្បាស់លាស់ ហើយជ័យជម្នះទៅជុំទីពីររបស់បេក្ខជនពីរនេះច្បាស់ជាស្ថិតលើការសម្រេចរបស់ប្រជាជនបារាំងដែលមិនទាន់សម្រេចចិត្តរើសអ្នកណាឲ្យប្រាកដនោះ។ យ៉ាងណាមិញ ការបោះឆ្នោតនេះរៀបចំឡើងស្របពេលដែលបញ្ហាសន្តិសុខស្ថិតក្នុងស្ថានភាពផុយស្រួយ បន្ទាប់ពីចលនាភេរវកម្មកម្រើជាជាថ្មី។ បារាំងរងគ្រោះដោយសារភេរវកម្មជាថ្មីកាលពីថ្ងៃសុក្រកន្លងទៅ ដោយខ្មាន់កាំភ្លើងជាសកម្មប្រយុទ្ធក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនោះបានបាញ់សម្លាប់មន្ត្រីប៉ូលិសម្នាក់នៅកណ្តាលក្រុងប៉ារីស។ ដោយសារតែបារម្ភពីការវាយប្រហារភេរវកម្មក្នុងពេលបោះឆ្នោត បារាំងពង្រាយប៉ូលិសនិងមន្ត្រីសន្តិសុខ ប្រាំម៉ឺននាក់ទៅការពារការិយាល័យបោះឆ្នោតចំនួន ប្រាំពីរម៉ឺនកន្លែងទូទាំងប្រទេស ហើយនិងបន្ថែមទាហានល្បាតចំនួន ប្រាំពីរពាន់នាក់ផ្សេងទៀតផងដែរ។ ត្រឡប់មកវិញ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីដែលបារាំងអាចផ្ញើវាសនាបាន និងជាក្តីរំពឹងរបស់អឺរ៉ុបមានពីរនាក់លោក Emmanuel Macron និង លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង ដោយសារអ្នកពីរមានគោលនយោបាយប្រហាក់ប្រហែលគ្នា គាំទ្រការឯកភាពនៃអឺរ៉ុប បន្តគាំទ្រសេរីភាវូបនីយកម្ម និងសន្យាកែទម្រង់ច្បាប់ការងារជាដើមដើម្បីប្រយោជន៍បារាំងនិងអឺរ៉ុប។ បើបេក្ខជនពីរនាក់ផ្សេងទៀតដែលមានទាំងស្តាំជ្រុលនិងឆ្វេងជ្រុលមាន Le Pen និង Melenchon ឈ្នះឆ្នោតនោះ វាជាដំណឹងអាក្រក់បំផុតមួយសម្រាប់បារាំងនិងអឺរ៉ុបឡើយ។ វាស្រដៀងគ្នានឹងពេលដែលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោតនៅអាមេរិកកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុនដូច្នេះដែរ។ អ្នកនយោបាយទាំងពីរមាននិន្និការប្រឆាំងប្រព័ន្ធស្ថាប័ននយោបាយដែលមានវត្តមាននៅបារាំង, ប្រឆាំងចរន្តសកលភាវូបនីយកម្ម, ប្រឆាំងជនអន្តោប្រវេសន៍ និងប្រឆាំងអឺរ៉ុបផង។ ការនាំបារាំងចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប និងចេញពីតំបន់ចាយលុយអឺរ៉ូនឹងក្លាយជារឿងល្បីល្បាញទៀតនៅពេលដែលម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងពីរនាក់ជាប់ឆ្នោតមែននោះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1767.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុង (Lee Hsien Loong) បានចែករម្លែកបទពិសោធន៍ដឹកនាំប្រទេសទៅកាន់អ្នកច្នៃប្រឌិតផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាចំនួនជាង១០០នាក់មកពីជុំវិញពិភពលោក។ លោកបានប្រាប់ពួកគេថា ទស្សនទានដែលមេដឹកនាំត្រូវមាន គឺមិនត្រូវគិតតែខ្លួនឯងពេក និងបោះចោលមតិខាងក្រៅឡើយ។ មេដឹកនាំល្អត្រូវចេះបត់បែន ទទួលយកមតិរិះគន់ទាំងឡាយ និងកែប្រែកំហុសរបស់ខ្លួន។

ថ្លែងក្នុងកិច្ចសន្ទនាជាមួយអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើន ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង និយាយថា មេដឹកនាំប្រទេសមួយត្រូវដាក់ខ្លួន និងមិនត្រូវមាន «មន្ត្រីហៃអើ»មកធ្វើការជាមួយឡើយ។ លោកប្រាប់ថា លោកចៀសវាងនៅជុំវិញពួកមនុស្សទាំងនេះព្រោះវានឹងក្លាយជាគ្រោះថ្នាក់នៅពេលសម្រេចចិត្តដោយជឿពួកក្រុមនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកជឿថា មេដឹកនាំត្រូវព្យាយាមនៅជិតមនុស្សដែលមានជំហរ និងការយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួន ហ៊ានជំទាស់ និងផ្តល់យោបល់ឲ្យមានការកែប្រែដើម្បីឲ្យប្រសើរទាំងអស់គ្នា។ ក្នុ ងសុន្ទរកថាដែលចេញផ្សាយដោយការិយាល័យរបស់លោកនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង បន្តថា មេដឹកនាំម្នាក់ ត្រូវមើលពិភពលោកខាងក្រៅ និយាយជាមួយប្រជាជន។ ដោយចង់សំដៅលើការអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋ លោក លី និយាយដែរថា៖« យើងត្រូវពិចារណាលើគំនិតរបស់ប្រជាជនចំពោះបញ្ហាអ្វីមួយដែរ ព្រោះពួកគេជាអ្នកទទួលបានប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់នានា មិនមែនអ្នកសម្រេចចិត្តខាងលើឡើយ»។ នៅចំពោះមុខអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើននោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ក៏បានចែករម្លែកបទពិសោធន៍របស់លោកក្នុងការជ្រើសរើសសមាជិកសភា ឬក៍មន្ត្រីសម្រាប់តំណែងផ្សេងៗ។ លោកបញ្ជាក់ថា លោកតែងតែសួរពួកគេពីសំណួរទាក់ទងគោលនយោបាយដែលពួកគេមាន ហើយពួកគេចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្លាស់ប្ដូរអ្វី ព្រោះនេះជាសំណួរដែលពិបាកឆ្លើយ។ ប៉ុន្តែបើពួកគេអាចផ្ដល់ចម្លើយល្អ ពួកគេនឹងទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់មិនខាន។ បើទោះជាលោកផ្ដល់ដំបូន្មានឲ្យទទួលយកគំនិតអ្នកដទៃមែន កូនប្រុសបិតាឯករាជ្យសិង្ហបុរី ក៏បានផ្ដល់គំនិតថា មេដឹកនាំទាំងអស់ត្រូវដឹងពេលណាត្រូវទទួលយកគំនិតអ្នកដទៃ និងពេលណាមិនត្រូវយកដែរ។ ក្នុងកាលៈទេសៈដែលមិនយកគំនិតរបស់ថ្នាក់ក្រោម មេដឹកនាំប្រទេសត្រូវបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ពីគោលដៅដែលត្រូវធ្វើ និងជំហររបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាបញ្ចុះបញ្ចូលមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមឲ្យធ្វើតាមការសម្រេចចិត្តនោះ។ ចុងក្រោយនោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្មានរូបមន្តសម្រាប់ការដឹកនាំជោគជ័យឡើយ។ លោកអះអាងថា បើមេដឹកនាំណាម្នាក់មានរូបមន្តដឹកនាំប្រទេសជោគជ័យ ពួកគេនឹងរងបរាជ័យនៅពេលណាមួយមិនខាន។ ក្រៅពីចេះទទួលស្គាល់កំហុស ស្ដាប់ពាក្យរិះគន់់ មេដឹកនាំនីមួយៗ ត្រូវប្រមូលយកមតិទាំងអស់ និងសម្រេចចិត្តដោយសមូហភាព ព្រោះបើពួកគេសម្រេចតែម្នាក់ឯង ចុងក្រោយនឹងគ្មាននរណាដើរតាមពួកគេឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1768.txt

កាលពីដើមខែមេសា មីយ៉ាន់ម៉ារៀបចំការបោះឆ្នោតដើម្បីបំពេញអាសនៈសភាជាតិនិងសភាតំបន់ដែលនៅសល់ចំនួន ១៩ ។ វាជាការបោះឆ្នោតលើដំបូងក្នុងចាប់ពីពេលដែលគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដីចុងឆ្នាំ ២០១៥មកនោះ។ ការបោះឆ្នោត កើតឡើងស្របពេលដែលប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាបន្តសំឡឹងមើលលោកស្រីទីប្រឹក្សារដ្ឋ អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលកំពុង ដឹកនាំនាវាមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងលំបាកលំបិនប្រឈមបញ្ហាច្រើនជំពូក ក្នុងពេលមួយឆ្នាំមកនេះ។ បញ្ហាគឺថា ការសន្យាប្តូរមីយ៉ាន់ម៉ារបស់លោកស្រី ហាក់ដូចជាមិនទាន់ក្លាយជាការពិតឡើយ ហើយអ្នកផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមខ្លាំងពេកដល់លោកស្រីហាក់អន់ចិត្តខ្លាំងដែរ។

នៅដើមខែមេសា ប្រជាពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាច្រើនជាង ២លាននាក់ដែលស្តិតនៅរដ្ឋនិងតំបន់ចំនួន៨ ចូលរួមបោះឆ្នោតដើម្បីជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួនថ្នាក់ជាតិនិងថ្នាក់តំបន់ដែលនៅសល់ចំនួន ១៩។ ការបោះឆ្នោតបំពេញអាសនៈនៅសល់នេះ ជាការបោះឆ្នោតលើកដំបូងចាប់ពីគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី កាន់អំណាច។ ១.ការបោះឆ្នោតគ្មានឥទ្ធិពលលើការដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ តាមពិតទៅ លទ្ធផលបោះឆ្នោតនេះមិនប៉ះពាល់ដល់គណបក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធដែលកំពុងដឹកនាំប្រទេសឡើយព្រោះគណបក្សនេះបានកាន់កាប់អាសនៈភាគច្រើនរួចទៅហើយ។ ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតនេះកើតឡើងស្របពេលដែលប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាមួយចំនួនហាកខកចិត្តចំពោះការដឹកនាំរបស់បក្សកាន់អំណាចដែលកំពុងត្រដរដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផង, កែទម្រង់នយោបាយផង និងព្យាយាមបញ្ចប់ជម្លោះប្រដាប់អាវុធដែលកើតឡើងអស់រាប់ទសវត្សរ៍មកនេះផង។ Win Htein មេដឹកនាំម្នាក់នៃបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានប្រាប់ទីភ្នាក់ព័ត៌មាន Reutersថា គណបក្សលោកប្រឈមបញ្ហាខ្លះ ក្នុងពេលបោះឆ្នោតបំពេញអាសនៈលើកនេះ ក្នុងនោះមានទាំងបញ្ហាភាសានិងបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលកើតឡើងជាមួយក្រុមប្រដាប់អាវុធនៅរដ្ឋ សាន។ «យើងកំពុងសម្រួលបញ្ហានៅរដ្ឋសាន។ ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់នេះមិនយល់ពីភាសាភូមាឡើយ ដូច្នេះយើងត្រូវបកប្រែរាល់គោលនយោបាយយើងទៅជាភាសាជនជាតិសាន»។នេះជាការបញ្ជាក់របសលោក Win Htein។ ២.មីយ៉ាន់ម៉ារំពឹងខ្ពស់ពេកលើការដឹកនាំរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មុនការបោះឆ្នោតមកដល់ ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានថ្លែងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ថា លោកស្រីទទួលស្គាល់ការខកចិត្តរបស់សាធារណជនមីយ៉ាន់ម៉ាចំពោះភាពយឺតយ៉ាវនៃការកែទម្រង់នយោបាយ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍជាដើមនេះ។ ប៉ុន្តែអតីតអ្នកទោសនយោបាយវ័យ ៧១ឆ្នាំរូបនេះបានសន្យាជាថ្មីថា រឿងអាទិភាពសម្រាប់របបដឹកនាំលោកស្រីនៅតែជាការបញ្ចប់សង្គ្រាមជនជាតិភាគតិចដែលកើតឡើងរាប់ទសវត្សរ៍ពោលគឺក្រោយប្រកាសឯករាជ្យពីអង់គ្លេសមកនោះ។ ការខកចិត្តគ្រប់យ៉ាង វាកើតឡើងដោយសារការរំពឹងខ្ពស់ហួរប្រមាណ។ ជាក់ស្តែង ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាទូទៅហាក់មានមោទនភាព និង រំពឹងខ្ពស់ពេកចំពោះវត្តមានលោកស្រី អ៊ុងសាង ស៊ូជី ក្នុងឆាកនយោបាយ។ គេចាត់ទុកលោកស្រីជាព្រះ ឬទេវតាជាជាងមេដឹកនាំធម្មតា ហើយគេនាំគ្នាលើកឲ្យលោកស្រីកាន់តំណែងច្រើនរហូតបីឬបួនដោយមិនប្រមាណសមត្ថភាពទៀតពេលរៀបចំរដ្ឋាភិបាលជាលើកដំបូង។ ចុងក្រោយលោកស្រីសុខចិត្តកាន់តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋដែលជាតំណែងកំពូលផុតប្រធានាធិបតី។ តំណែងនេះត្រូវបង្កើតឡើងដើម្បីផ្តល់អំណាចឲ្យលោកស្រីដឹកនាំប្រទេសព្រោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញបន្សល់ទុកពីសម័យយោធារារាំងលោកស្រីកាន់តំណែងប្រធានាធិបតី។ ពួកគេរំពឹងថា វានឹងមានការប្រែប្រួលឬផ្លាស់ប្តូរច្រើន ពេលដែលលោកស្រី ស៊ូជី ស្ថិតក្នុងតំណែងកំពូលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានេះ។ បន្ថែមពីនេះ លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ខ្លួនឯងក៏មានមោទនភាពជ្រុលពេកដែរចំពោះជ័យជម្នះរបស់បក្សលោកស្រីកន្លងមក និង មានសុទិដ្ឋិនិយមខ្លាំងបន្តិចចំពោះដំណើរការកែទម្រង់នយោបាននិងប្រជាធិបតេយ្យូបនីយកម្ម។ គេត្រូវចាំថា រាល់ការទម្រង់ត្រូវការពេលវេលាសមស្រប មិនមែនសម្រេចមួយឆ្នាំ ពីរឆ្នាំ ឬដប់ឆ្នាំឡើយ។ ជោគជ័យលឿនឬយឺតអាស្រ័យលើបរិបទសង្គមនិងនយោបាយប្រទេសនីមួយៗ ហើយវាក៏ជារឿងដែលមិនអាចធ្វើបានតាមចិត្តចង់ដែរ។ វារឹតតែលំបាកខ្លាំងនៅពេលដែលមីយ៉ាន់ម៉ាប្រឈម ជម្លោះជាតិពន្ធុនិងសាសនាដែលចាក់រឹសជ្រៅ ហើយម្យ៉ាងបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្នក៏គ្មានអំណាចពេញដៃក្នុងការសម្រេចកិច្ចការរបស់ខ្លួនដែរ។ វាមានន័យថា ក្រុមយោធានៅតែមានឥទ្ធិពលច្រើនលើការសម្រេចចិត្តនិងអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិដដែល។ ដូច្នេះហើយវាត្រូវការការអត់ធ្មត់, ការចូលរួម និងការសហការគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហាប្រឈមនិងពន្លឿនការកែទម្រង់ប្រទេសជាតិនោះ។ ក្រៅពីភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង រដ្ឋាភិបាលនិងលោកស្រី ស៊ូជី រងការថ្កោលទោសខ្លាំងពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិជាពិសេសក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សផង ពាក់ព័ន្ធការបន្តរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សជាប្រព័ន្ធប្រឆាំងជនជាតិឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ រដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ធ្វើអ្វីមិនបានច្រើនឡើយក្រៅពីសុំឲ្យគ្រប់គ្នារក្សាការអត់ធ្មត់ចាំរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយ ហើយរដ្ឋាភិបាលលោកស្រីក៏ធ្វើគ ធ្វើថ្លង់ខ្លះផងពេលឃើញការបំពានសិទ្ធិមនុស្សនេះ ព្រោះវាជារឿងពាក់ព័ន្ធជាតិសាសន៍និងសាសនារដ្ឋដ៏រសើបផង និងជារឿងដែលបង្កឡើងដោយក្រុមយោធាផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1769.txt

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោកមិនចូលរួមកម្មវិធីបរិភោគអាហារល្ងាចជាមួយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានប្រចាំសេតវិមានដែលគេធ្លាប់ធ្វើរាប់ទសវត្សន៍មកហើយនោះឡើយ។ លោកក្លាយជាប្រធានាធិបតីដំបូងគេដែលធ្វើបែបនេះក្នុងរយៈពេល ៣៦ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី Ronald Reagan។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក តែងតែចូលរួមជួបអ្នកសារព័ត៌មានប្រចាំឆ្នាំ (White House Correspondents' Association Dinner) ដើម្បីទទួលបរិភោគអាហារពេលល្ងាចជុំគ្នាចាប់ពីឆ្នាំ ១៩២១មក។ ហើយក្នុងកម្មវិធីនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបង្ហាញការគោរពនិងកោតសរសើរចំពោះអ្នកសារព័ត៌មានដោយផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តជារង្វាន់និងអាហារូបករណ៍ជាដើម។ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះខុសពីសព្វមួយដង ប្រធានាធិបតីអាមេរិកថ្មីលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងមិនចូលរួមក្នុងកម្មវិធីប្រពៃណីដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅចុងខែមេសាខាងមុខឡើយ។ លោកបានប្រកាសបែបនេះតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង

article_177.txt

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល បង្ហាញជំហរឡើងសវនាការ ដើម្បីបំភ្លឺក្ដីរបស់លោកដោយខ្លួនឯង ពាក់ព័ន្ធលើការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ និងការស៊ើបអង្កេតនានា។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Seok Dong-hyeon ដែលជាមេធាវីលោក យូន នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ។

ខណៈរងការស៊ើបអង្កេត និងត្រូវបានសភាបោះឆ្នោតលើសំណើដកពីតំណែង ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល បានប្តេជ្ញាតតាំងក្តី ក្នុងនិតីវិធីច្បាប់ដោយខ្លួនឯង។ លោក Seok Dong-hyeon ដែលជាមិត្ត និងជាមេធាវីរបស់លោក យូន បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ថាការស៊ើបអង្កេតលើប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងជាច្រើន គួរតែមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងមានប្រសិទ្ធភាព។ មេធាវីរូបនេះ ថាលោក យូន នឹងចូលខ្លួនទៅបំភ្លឺដោយខ្លួនឯង។ «លោកយូន បានសុំអភ័យទោសដែលបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលទៅសាធារណជន ហើយលោកនៅតែមានអារម្មណ៍សុំទោសលើរឿងច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ ប៉ុន្តែលោក យូន មានជំហររឹងមាំ និងច្បាស់លាស់លើបញ្ហាចម្រូងចម្រាស ដែលត្រូវដោះស្រាយ។»។ លោក Seok បានបញ្ជាក់បែបនេះ ដ្បិតលោក យូន គ្មានបំណងបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនោះទេ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានរដ្ឋសភាបោះឆ្នោតគាំទ្រសំណើដកតំណែងកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ។ លោក ត្រូវប្រឈមមុខតុលាការធម្មនុញ្ញ ដែលត្រូវសម្រេចថាតើត្រូវដកចេញពីតំណែង ឬបន្តការងារជាប្រធានាធិបតី។ តុលាការធម្មនុញ្ញមានពេលអតិបរមា ១៨០ថ្ងៃដើម្បីសម្រេចចិត្ត។ ប្រសិនបើតុលាការធម្មនុញ្ញបន្តតម្កល់សេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋសភា លោក យូន នឹងត្រូវទម្លាក់ចេញពីតំណែង។ មួយវិញទៀត លោក យូន រងការស៊ើបអង្កេតទាក់ទិនលើច្បាប់អាជ្ញាសឹក ដែលអាចចូលជាអំពើបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ អំពើនេះគ្មានក្នុងអភ័យឯកសិទ្ធិប្រធានាធិបតីនោះទេ ដែលអាចឈានដល់ការដាក់ទោសប្រហារជីវិត។ ខណៈរងការទម្លាក់ពីតំណែង និងការស៊ើបអង្កេតជុំទិស លោក យូន ព្យាយាមបង្កើតក្រុមមេធាវី និងអ្នកច្បាប់ដើម្បីការពារក្ដី និងការស៊ើបអង្កេតលើរូបលោក ផងដែរ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Seok៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1770.txt

ប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក បាសា អាល់អាសាដ បានថ្លែងថារដ្ឋាភិបាលលោកត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយដើម្បីរៀបចំប្រជាមតិមួយដើម្បីកំណត់ជោគវាសនាប្រទេសជាតិ។ គេមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់ថា ប្រជាមតិនឹងត្រូវរៀបចំនៅពេលណាឡើយ ព្រោះការចរចាសន្តិភាពនៅមិនទាន់មានផ្លែផ្កានៅឡើយមកទល់ពេលនេះ។

ក្នុងបទសម្ភាស ជាមួយសារព័ត៌មានអ៊ីតាលី Il Fatto Quotidiano ប្រធានាធិបតីស៊ីរី លោក បាសា អាល់អាសាដ បានប្រាប់ថាលោកត្រៀមលក្ខណៈអស់ហើយដើម្បីរៀបចំប្រជាមតិមួយដើម្បីកំណត់ពីអនាគតនៃប្រទេសស៊ិរី។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា វាជាពេលដែលប្រជាជនស៊ីរីត្រូវកំណត់ជោគវាសនារបស់ខ្លួនហើយ។ លោកនិយាយយ៉ាងដូច្នេះ«សង្គ្រាមជាមេរៀនដ៏លំបាកមួយសម្រាប់សង្គមទាំងអស់លើពិភពលោក។ចុងក្រោយអ្នកត្រូវក្រឡេកមើលខ្លួនឯង ហើយនិយាយថាតើវាមានរឿងអីចំពោះប្រទេសរបស់ខ្ញុំ។ គោលដៅរបស់ខ្ញុំគឺបើកចំហនិងជួយសម្រួលដល់ការជជែកពិភាក្សារវាងប្រជាជនស៊ីរី ព្រោះវាជាការពិភាក្សាថ្នាក់ជាតិពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធនយោបាយដែល អ្នកចង់បាន»។ លោក អាសាដ បន្ត៖«ដូច្នះយើងត្រូវការកិច្ចពិភាក្សាមួយរវាងប្រជាជនស៊ីរីនៅក្នុងសង្គមទាំងមូល។ ព្រោះថាចុងក្រោយអ្នកនឹងត្រូវមានការរៀបចំប្រជាមតិមួយដើម្បីកំណត់អ្វីដែលយើងចង់បាន»។ ថ្វីបើមានការជជែកពីការរៀបចំប្រជាមតិក្តី មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះការចរចាស្វែងរកសន្តិភាពនៅស៊ីរីស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់។ កិច្ចចរចាក្រុងហ្សឺណែកាលពីដើមខែមីនាកន្លងទៅបានត្រឹមកំណត់កម្មវត្ថុនិងរបៀបវារៈនៃការចរចាសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះ ហើយក្រុមប្រឆាំងនៅតែបន្តបែកខ្ញែកគ្នានិងមិនចង់បន្តចូលតុចរចាថែមទៀត។ ដូច្នេះ វាមានន័យថា ការស្វែងរកសន្តិភាពនៅតែស្ថិតនៅលើផ្លូវវែងឆ្ងាយនិងរប៉ាក់រប៉ើកខ្លាំង។ ក្នុងបទសម្ភាសដដែលនោះ គេក៏ចោទសួរលោក អាសាដ ថា តើលោកត្រៀមខ្លួនចាកចេញពីតំណែងឬអត់ដើម្បីធានាដល់ការបង្កើតសន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសឬអត់ដែរ។ ប្រធានាធិបតីអាសាដ ដែលតែងចោទអាមេរិកនិងលោកខាងលិចថាតាមទម្លាក់ខ្លួនពីតំណែងនោះ បានតបវិញថា គ្រប់យ៉ាងគួរតែឲ្យប្រជាជនស៊ីរីសម្រេចចុះ។ «ប្រជាជនស៊ីរីគួរតែជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួន ហើយពួកគេក៏គួរជាអ្នកដែលតែកំណត់ឲ្យបានអ្នកដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហានិងជម្លោះដែលកើតឡើងនេះ។ កិច្ចការនេះមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិឡើយ អង្គការនេះគ្មានតួនាទីអ្វីទេ»។ សូមបញ្ជាក់ថា ជម្លោះស៊ីរីផ្ទុះឡើងនៅខែមីនាឆ្នាំ ២០១១ ហើយយោងតាមរបាយការណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិចំនួនមនុស្សស្លាប់កើនឡើងដល់ ៤៧ម៉ឺននាក់ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៦។ មនុស្សរាប់លានផ្សេងទៀតបាត់បង់ជម្រក និងត្រូវរត់ភៀសខ្លួនយ៉ាងលំបាកវេទនាបំផុត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1771.txt

ប៉ុន្មានថ្ងៃមុនជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនភីង លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា អាមេរិកនឹងចាត់ការបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងតែម្នាក់ឯង បើចិនមិនព្រមជួយទេនោះ។ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មិនស្ងប់ចិត្តឡើយចំពោះអាកប្បកិរិយាទម្រន់របស់ចិនជុំវិញបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង បើទោះជាអាមេរិកស្នើម្ដងជាពីរដងឲ្យជួយដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋឯកោមួយនេះឲ្យបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរក្ដី។ គេមិនទាន់ដឹងថាលោក ត្រាំ នឹងធ្វើអ្វីលើកូរ៉េខាងជើងដែរ ហើយការប្រើប្រាស់យោធាក៏ស្ថិតក្នុងជម្រើសដែរ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានលើកឡើងពីលទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ពាណិជ្ជកម្មជាថ្នូរទៅឲ្យចិនក្នុងការសហការគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ដែលតែងបង្កទង្វើព្រហើនមិនខ្លាចនរណា។ ប៉ុន្តែ លោក ត្រាំ ក៏បញ្ជាក់ដែថា បើចិនដែលគេគ្រប់គ្នាចាត់ទុកជាបងធំរបស់កូរ៉េខាងជើង មិនព្រមសហការទេនោះ អាមេរិកនឹងរកផ្លូវដោះស្រាយនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលកូរ៉េខាងជើងដោយខ្លួនតែម្ដង។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Financial Times របស់អង់គ្លេស លោក ត្រាំ ក៏បានលើកឡើងពីឥទ្ធិពលរបស់ចិនលើរបបកូរ៉េខាងជើង ហើយចិនពិតជាអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនេះបាន។ លោកបន្តថា បើចិនជួយ នោះវានឹងក្លាយជារឿងដ៏ប្រសើរ តែបើមិនព្រមជួយទេនោះ វាមិនមែនជារឿងល្អសម្រាប់គ្រប់គ្នាឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ត្រាំ ដែលគ្រោងជួបប្រធានាធិបតីចិននៅប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតនេះ អាចយករឿងពាណិជ្ជកម្មដើម្បីអន្ទងចិត្តចិនឲ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ លោក ត្រាំ នឹងជួបពិភាក្សាជាមួយលោក ស៊ី ជីនភីង នៅ Mar-a-Lago អំឡុងទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតីចិននៅអាមេរិក ចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែមេសា។ ច្បាស់ណាស់ថា ប្រធានបទកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវលើកឡើងមិនខាន ប៉ុន្តែបើជំនួបនេះនៅតែមិនអាចរកច្រកចេញសមស្របណាមួយនោះ លោក ត្រាំ ព្រមានថា អាមេរិកនឹងរកផ្លូវចេញដោយខ្លួនឯងមិនខាន ហើយថែមទាំងមិនសហការជាមួយចិនទៀតទេ ព្រោះចិននៅតែមានជំហរទម្រន់ដដែល។ បើទោះជាយ៉ាងណាក្ដី គេមិនដឹងថា អាមេរិក នឹងធ្វើអ្វីលើកូរ៉េខាងជើងដែរ។ ប៉ុន្តែកាលពីទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Rex Tillerson នៅអាស៊ី ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះក៏អះអាងហើយថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនគ្មានការអត់ធ្មត់លើកូរ៉េខាងជើងទៀតទេ ហើយដំណោះស្រាយទាំងអស់ គឺស្ថិតលើតុ រាប់ទាំងជម្រើសខាងយោធាផងដែរ។ នេះជាលើកដំបូងដែលអាមេរិកនិយាយដល់រឿងយោធា ខណៈការចរចាបានជាប់គាំងរាប់ឆ្នាំ ហើយទណ្ឌកម្មក៏មិនអាចរារាំងកូរ៉េខាងជើងបានដែរ។ តាំងពីយុទ្ធនាការស្វែងរកសំឡេងឆ្នោតមកនោះ លោក ត្រាំ តែងបានរិះគន់ចិនលើរឿងកូរ៉េខាងជើងនេះ ហើយជារឿយៗក៏ចោទចិនថានៅពីក្រោយសកម្មភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងទៀតផង។ លោក ក៏ជឿថា សម្ដីរបស់ចិននៅតែប្រៃសម្រាប់ការរកច្រកចេញនៃកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែចិនដូចជាមិនខ្វល់នឹងអំពាវនាវរបស់អាមេរិកសោះ។ សម្រាប់លើកនេះ លោក ត្រាំ ប្រកាសហើយថា មាន ឬមិនមានចិន អាមេរិកនឹងដោះស្រាយបញ្ហានេះឲ្យបាន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1772.txt

បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង (Francios Fillon) ចេញមុខចោទប្រកាន់ថាប្រធានាធិបតី ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ជាអ្នកនៅពីក្រោយការបែកធ្លាយឯកសារស៊ើបអង្កេតរឿងអាស្រូវបង្កើតការងារក្លែងក្លាយជាជំនួយការសមាជិកសភាសម្រាប់កូននិងប្រពន្ធរបស់លោក។ លោកហាក់ព្យាយាមបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍របស់ប្រជាជនបារាំងចំពោះរឿងអាស្រូវលោក ហើយបែរជាបន្ទោសថាអ្នកដទៃព្យាយាមធ្វើឲ្យលោកធ្លាក់ប្រជាប្រិយភាពវិញ។

សំណុំរឿងបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំងលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង កាន់តែចម្រូងចម្រាសខ្លាំងនៅសប្តាហ៍នេះ ក្រោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបារាំងមួយចំនួនចុះផ្សាយរបាយការណ៍បែកធ្លាយពាក់ព័ន្ធការស៊ើបអង្កេតរឿងអាស្រូវជួលភរិយានិងកូនជាជំនួយការ។ រឿងចម្រូងចម្រាសនោះគឺលោក ហ្វ្រង់ស័រ ហ្វីយ៉ុង បានចោទថា ប្រធានាធិបតីបារាំង ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ជាអ្នកនៅពីក្រោយការទម្លាយឯកសារដែលធ្វើឲ្យលោកបាត់បង់ប្រជាប្រិយភាពទៅវិញ។ វាប្រៀបដូចជាការបង្វែរឲ្យសាធារណជនបារាំងទៅចាប់អារម្មណ៍លើអ្នកទម្លាយ ជាជាងផ្តោតលើកំហុសពិតប្រាកដរបស់លោកទៅវិញ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ France 2 TV លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង បានបន្ទោសប្រធានាធិបតីបារាំង និងបេក្ខជនប្រធានាធិបតី Emanuel Macron ចំៗចំពោះការបន្តបែកធ្លាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធរឿងអាស្រូវរបស់លោកនោះ។ លោកបញ្ជាក់ថា រាល់ការបែកធ្លាយព័ត៌មានទាំងអម្បាលម៉ានសុទ្ធតែមានការរៀបចំដើម្បីប្រឆាំងលោក។ ពេលចោទសួរថា តើអ្នកណាគេប្រាកដដែលរៀបចំនោះ លោក ហ្វីយ៉ុង បានឆ្លើយតបឥតមានស្ទាក់ស្ទើរថា វាពាក់ព័ន្ធមន្ត្រីរដ្ឋ ហើយលោកហៅឈ្មោះលោក ហ្វ្រង់ស្វ័រហូឡង់ និង លោក Emanuel Macron ផងដែរ។ លោកពន្យល់ថា គេនាំគ្នាធ្វើបែបនេះដើម្បីធានាថា វានឹងគ្មានបេក្ខជនមកពីបក្សសាធារណេរដ្ឋជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីឡើយ។ តាមពិតទៅ កាលពីចុងឆ្នាំមុន លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ជាងគេ ហើយគេវាយតម្លៃថាលោកអាចឈ្នះឆ្នោតប្រធានាធិបតីទៀត។ ប៉ុន្តែក្រោយមក លោកប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ថាបានបង្កើតការងារក្លែងក្លាយជាជំនួយការសមាជិកសភាសម្រាប់កូននិងភរិយាខ្លួនដើម្បីកិបកេងលុយរដ្ឋ។ បន្ទាប់ពីបែកធ្លាយរឿងធ្លាយអាស្រូវនេះ លោកបានធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពហើយធ្លាក់មកលេខរៀងទីបី បន្ទាប់ពីបេក្ខជនឯករាជ្យលោក Emanuel Macron និងលោកស្រីប្រធានបក្សស្តាំនិយមជ្រុល Marine Le Pen វិញ។ យ៉ាងណាមិញ បន្ទាប់ពីមានការចោទប្រកាន់លោកទាំងទទឹងទិសបែបនេះ លោកហ្វ្រង់ស្វ័រ ហូឡង់ ដែលជិតផុតអាណត្តិនោះបានចេញមុខបកស្រាយវិញដែរ។ លិខិតផ្លូវការចេញពីវិមានប្រធានាធិបតីបារាំងបានទាត់ចោលសម្តីរបស់លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្វីយ៉ុង ហើយចាត់ទុកថាការលើកឡើងនេះខុសទាំងស្រុង។ «សម្តីរបស់លោក ហ្វីយ៉ុង ដែលបន្ថែមលើការបែកធ្លាយរឿងស៊ើបអង្កេតកាលពីសប្តាហ៍មុននោះ គ្មានមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវ និងធ្វើឲ្យមានរឿងច្របូកច្របល់ខ្លាំងសម្រាប់ការឃោសនាបោះឆ្នោត។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1773.txt

ស្របពេលដែល គម្រប់ពេល ១០០ ថ្ងៃនៃការកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីមកដល់ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមានប្រវត្តិជាអ្នកជំនួញនោះបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដោយរម្លឹកពីការប្រែប្រួលនៃជីវិតរបស់លោកក្រោយឈានជើងចូលឆាកនយោបាយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អែកនោះគឺ លោកសារភាពថា លោកនឹកជិវិតនិងសកម្មភាពលោកធ្លាប់ធ្វើកាលពីមុន។

សេដ្ឋីអចលនទ្រព្យក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកនេះហាក់ជាបង្ហាញឲ្យគ្រប់គ្នាឃើញថា លោកមិនបានត្រៀមលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ធ្វើជាបុរសរដ្ឋដែលដឹកនាំមហាអំណាចទីមួយរបស់ពិភពលោកនោះឡើយ។ ក្នុងបទសម្ភាសនោះ លោកបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោកនឹករលឹកពេលបើកឡានខ្លួនឯង ហើយបច្ចុប្បន្នលោកមានអារម្មណ៍ដូចជាខ្លួនស្ថិតក្រោមការឃុំឃាំង ថែមទាំងមានអារម្មណ៍ថា ការងារថ្មីជាប្រធានាធិបតីនេះលំបាកខ្លាំងខុសពីការគិតរបស់លោកកាលមុន។ «ខ្ញុំស្រលាញ់ជីវិតពីមុន។ ខ្ញុំមានការងារច្រើនដែលត្រូវធ្វើ។ ឥឡូវនេះការងារមានច្រើនជាងជីវិតពីមុនទៅទៀត។ ខ្ញុំធ្លាប់គិតថា ធ្វើជាប្រធានាធិបតីដូចជាស្រួលជាង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសារភាពប្រាប់ថា លោកហាក់មិនទាន់ទម្លាប់នឹងជីវិតជាប្រធានាធិបតីដែលត្រូវទទួលបានការការពារយ៉ាងតឹងតែងក្នុងពេល ២៤ម៉ោង ដោយវាមិនខុសពីនៅក្នុងសំបុកឡើយ។ «ខ្ញុំចូលចិត្តបើកឡាន។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចបើកឡានដោយខ្លួនឯងបានទៀតឡើយ។ អ្នកប្រៀបដូចជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងសំបុក្រតូចមួយ ព្រោះអ្នកទទួលបានការងារតឹងរ៉ឹងបំផុតរហូតដល់អ្នកមិនអាចទៅណាបានទាំងអស់»។ ដូណាល់ ត្រាំ មិនធ្លាប់កាន់កាប់តំណែងសាធារណៈកាលពីមុនមកឡើយ។ តួនាទីជាប្រធានាធិបតីជាតំណែងសាធារណៈដំបូងបំផុតដែលលោកកាន់កាប់ក្រោយឈ្នះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃ ៨វិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៦កន្លងមក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1774.txt

រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េក្រោមការដឹកនាំរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការវ័យជរា រ៉ូបឺត មូហ្កាបេ បានរកវិធីដោះបំណុលដែលខ្លួនជំពាក់មហាយក្សចិនដោយលក់សត្វដំរីព្រៃអាហ្វ្រិកដែលខ្លួនមានឲ្យចិន។ ការលក់សត្វនេះជាសិទ្ធិរបស់ប្រទេសមួយមិនខុសច្បាប់ឡើយ តែវាជារឿងអសីលធម៌មួយ។

ស្ត្រីខ្លាំងជាភរិយារបស់មេដឹកនាំវ័យជរារបស់ស៊ីមបាវ៉េ រូបឺត មូហ្កាបេ លោកស្រី Grace Mugabe បានសម្រេចលក់សត្វដំរីក្មេងៗចំនួន ៣៥ក្បាលទៅឲ្យចិនដើម្បីដោះបំណុលដែលខ្លួនជំពាក់នោះ។ ក្រៅពីសត្វដំរី ស៊ីមបាវ៉េ ក៏បានលក់សត្វតោ ៨ក្បាល, ឆ្កែព្រៃ ៨ក្បាក និងសត្វកវែងមួយក្បាលផងដែរ។ រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េមិនបានប្រកាសថាខ្លួនលក់សត្វព្រៃដើម្បីដោះបំណុលឡើយ ប៉ុន្តែគេដឹងច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងហារ៉េរេបានជំពាក់លុយក្រុងប៉េកាំងច្រើនសន្ធឹកបន្ទាប់ពីប្រទេសនេះបញ្ជាទិញអាវុធជាច្រើនពីចិននាឆ្នាំ ១៩៩៨ដើម្បីជួយគាំទ្រ រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ របស់ប្រធានាធិបតី Laurent Kabila នោះ។ បើតាមសារព័ត៌មានអាហ្វ្រិក All African ការលក់សត្វព្រៃឲ្យចិននេះមិនមែនជារឿងថ្មីឡើយសម្រាប់ប្រទេសស៊ីមបាវ៉េ ហើយវាក៏មិនមែនមានតែប្រទេសនេះមួយដែរដែលធ្វើរបៀបនេះ។ ប្រទេសជាច្រើននៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងលិចសុទ្ធតែលក់សត្វព្រៃទៅឲ្យប្រទេសដទៃជាពិសេសប្រទេសធំៗ ក្នុងនោះមានទាំងអាមេរិកផង។ កាលពីខែមករាឆ្នាំ ២០១៦ អាមេរិកបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសស្វាស៊ីឡង់ នាំសត្វដំរី ១៨ក្បាលទៅកាន់សួនសត្វរបស់ខ្លួនផង។ ហើយចន្លោះពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ឆ្នាំ ២០១៤ សត្វរមាសពណ៌សចំនួន ៥០០ក្បាលនិងដំរីយ៉ាងហោចណាស់ ២០ក្បាលត្រូវបានគេនាំចេញពីរដ្ឋអាហ្វ្រិកទាំងអស់។ ទោះជាវាមិនរំលោភច្បាប់ក៏ដោយ គេមើលឃើញថា ការលក់សត្វព្រៃពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយនេះជារឿងគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់សត្វព្រៃនិងអសីលធម៌ ។ បណ្តាក្រុមអ្នកអភិរក្សសត្វព្រៃនិងអង្គការសត្វព្រៃបារម្ភថា សត្វដំរីដែលត្រូវបានគេលក់ចេញនេះនឹងត្រូវគេយកទៅប្រើប្រាស់ជាកម្លាំងពលកម្មក្នុងវិស័យនានាជាពិសេសកសិកម្មនិងទេសចរ ហើយម្យ៉ាងទៀតគេអាចប្រើប្រាស់វាដើម្បីចិញ្ចឹមយកភ្លុកដើម្បីលក់យកលុយចំណេញច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ផង។ វារឹតតែគ្រោះថ្នាក់នៅពេលដែលដំរីត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅចិន ខណៈដែលជំនួញភ្លុកដំរី កុយរមាសរីកដុសដាលពេញស្រុកចិននោះ។ ពាក់ព័ន្ធការបារម្ភ រដ្ឋាភិបាលស៊ីមបាវ៉េ និងក្រុមអភិរក្សាសត្វព្រៃរបស់រដ្ឋបាននាំគ្នាថ្លែងការពារសកម្មភាពលក់សត្វព្រៃឲ្យចិននេះដែរ។ ពួកគេបានអះអាងថា ការលក់សត្វព្រៃនេះគឺដើម្បីធានាពីនិរន្តរភាពនៃចំនួនសត្វព្រៃដែលរស់នៅក្នុងតំបន់អភិរក្ស ព្រោះបច្ចុប្បន្នចំនួនសត្វដំរីកើនឡើងរហ័សពេកដែលចាំបាច់ត្រូវផ្ទេរចេញខ្លះ។ ហើយក្រុមអភិរក្សសត្វព្រៃរបស់រដ្ឋដដែលនេះក៏បានអះអាងថា ការលក់សត្វព្រៃនេះនឹងជួយឲ្យរដ្ឋាភិបាលមានថវិកាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីថែទាំងនិងបង្កើនការអភិរក្សឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពថែមទៀត។ ប៉ុន្តែមិនមានការបកស្រាយឲ្យបានពេញលេញនិងបង្ហើបពីចំនួនទឹកប្រាក់ដែលស៊ីមបាវ៉េទទួលបានពីការលក់សត្វព្រៃនេះឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1775.txt

ប្រមុខការទូតអាមេរិកថ្មីលោក Rex Tillerson នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសតំបន់អាស៊ីចំនួនបី មានជប៉ុន, កូរ៉េខាងត្បូង និងចិននៅក្នុងខែមីនានេះ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក កើតឡើងស្របពេលដែលស្ថានការណ៍តំបន់តានតឹងជាពិសេសនៅឧបទ្វីបកូរ៉េតែម្តង។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុន Kyodo បានផ្សព្វផ្សាយថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson នឹងអញ្ជើញមកទស្សនមកិច្ចនៅជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូងនិងចិន នៅក្នុងខែមិនានេះ។ ប្រធានបទសំខាន់ដែលមន្ត្រីការទូតរូបនេះត្រៀមយកមកពិភាក្សាក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះគឺ កូរ៉េខាងជើង។ វត្តមានរបស់លោក Rex Tillerson នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីនឹងកើតឡើងស្របពេលដែលស្ថានការណ៍តំបន់តានតឹងខ្លាំង។ ការប្រឈមមុខគ្នាមួយប្រ៉ាវរវាងចិននិងអាមេរិកក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្បថចូលកាន់តំណែងក៏ដូចជាករណីឃាតកម្មរបស់លោក Kim Jong Nam ដែលជាបងប្រុសលោក គីម ជុងអ៊ុន សុទ្ធតែជាបញ្ហាដែលធ្វើឲ្យភាពតានតឹងកើនឡើង។ យ៉ាងណាក៏ដោយក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមិនបានទទួលស្គាល់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសខ្លួនត្រូវចាប់ផ្តើមឡើងក្នុងខែនេះឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការទេសអាមេរិកបានបញ្ជាក់ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដូច្នេះ៖« យើងគ្មានដំណើរទស្សនកិច្ចអ្វីដែលត្រូវប្រកាសពេលនេះឡើយ»។ ត្រឡប់មកវិញបើតាមកាសែតជប៉ុននេះ លោក Rex Tillerson នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុនចាប់ពីថ្ងៃ ១៧ដល់ថ្ងៃ ១៨ ខែមីនា ហើយលោកក៏នឹងជួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Fumio Kishida ដែរ។ គេរំពឹងថា ប្រមុខការទូតប្រទេសទាំងពីរនឹងជជែកគ្នាពីការរៀបចំកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ មកកាន់ប្រទេសជប៉ុនថែមទៀតផង។ បន្ទាប់ពីជប៉ុន លោក Tillerson នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនោះ។ លោកអាចនឹងជួបជជែកពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង Yun Byung Se ដោយផ្តោតលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ក៏ដូចជាការស្លាប់របស់លោក Kim Jong Nam ដែរ។ ការធ្វើឃាតលោក Kim Jong Nam នៅម៉ាឡេស៊ីនេះ ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពេញទំហឹងលើរបបដឹកនាំរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុនតែម្តង។ ចុងក្រោយប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះ នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់ប្រទេសចិន។ គេរំពឹងថា វត្តមានរដ្ឋមន្ត្រីអាមេរិកនៅចិននឹងផ្តល់ផ្លែផ្កាច្រើនសម្រាប់ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរឡើងវិញ ក្រោយល្អក់កករមួយសន្ទុះធំបន្ទាប់ពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ និយាយទូសព្ទជាមួយមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ និងគំរាមធ្វើសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងចិន។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក Tillerson នឹងជួបជាមួយសមភាគីចិនលោក Wang Yi ។ ហើយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុនបញ្ជាក់ថា លោកអាចនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនពីងថែមទៀតផង ព្រោះភាគីអាមេរិកនិងចិនកំពុងស្ថិតក្នុងការពិភាក្សាគ្នានៅឡើយដើម្បីរៀបចំជំនួបរវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក ស៊ី ជិនពីងនោះ។ ជំនួបនេះអាចនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅដើមខែមេសាខាងមុខនេះផង។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសន្តិសុខ លោក Tillerson ទំនងជាលើកយកបញ្ហាក្រុងព្យុងយ៉ាងមកពិភាក្សាជាមួយសមភាគីចិន ព្រោះអាមេរិកនៅតែជឿជាក់ថា ចិនមានឥទ្ធិពលនិងមានទឹកមាត់ប្រៃជាងគេក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីខែមុន លោក Tillerson និងលោក Wang Yi ក៏ធ្លាប់បានជជែកគ្នាតាមទូរសព្ទម្តងដែរ ហើយអ្នកទាំងពីរបានទទួលស្គាល់ពីសារសំខាន់នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងរវាងអាមេរិកនិងចិននោះ។ ហើយទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនលោក Yang Jiechi ក៏ទើបតែបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីខែមុនដូចគ្នា ដោយលោកបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1776.txt

បណ្តាប្រទេសសមាជិកសហគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា អាស៊ាន និងប្រទេសជាដៃគូ ប្តេជ្ញាចិត្តថានឹងបន្តការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាបន្ថែមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ការប្រកាសនេះធ្វើឡើងក្រោយកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ានបួក (ADMM Plus) ដែលរៀបចំឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ២ដល់ថ្ងៃ ៣មីនានៅហ្វីលីពីន។

ក្រោយបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានបូក (ADMM Plus) ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានប្រកាសតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា បណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងបណ្តាប្រទេសជាដៃគូទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាបន្តពង្រឹងការអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាបន្ថែមនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូល។ សារព័ត៌មាន Sputnik ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ីបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ប្រតិភូទាំងអស់បានទទួលស្គាល់ពីប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាសមាជិកដែលត្រូវបានត្រូវមានការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធារវាងក្រុមការងារពាក់ព័ន្ធក្រោមក្របខណ្ឌរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិបូក។ ការឯកភាពគ្នាបែបនេះក៏ដោយសារសមាជិកទាំងអស់យល់ឃើញថា វាជាការពង្រឹងសមត្ថភាពដើម្បីរក្សាសន្តិសុខ និង ស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកទាំងមូលផង»។ ការកើនឡើងនូវបញ្ហាសន្តិសុខដូចជាបទឧក្រិដ្ឋឆ្លងដែន និងភេរវកម្ម បានក្លាយជាចំណុចស្នូលដែលសមាជិកអាស៊ាននិងប្រទេសជាដៃគូផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់។ ដូច្នេះហើយការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិនឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងផង និងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសន្តិសុខនេះ។ ក្រៅពីជជែកពិភាក្សាគ្នាពីការឈានទៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា ប្រទេសអាស៊ាន និងដៃគូក៏បានពិចារណាទទួលយកគម្រោង បង្កើតក្រុមការងារនៃកិច្ចប្រជុំមន្ត្រីការពារជាន់ខ្ពស់អាស៊ានសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៧ ដល់ ២០២០ថែមទៀតផង។ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល ក្នុងវេទិកានៃកិច្ចប្រជុំនេះ រុស្សនិងឡាវ បានបង្ហាញពីផែនការក្នុងការរៀបចំសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាមួយដោយផ្តោតលើការដោះមីន។ ហើយការហ្វឹកហ្វឺនផ្នែកយោធានេះនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី ហើយកាលបរិច្ឆេទនៃការរៀបចំអាចនឹងស្ថិតនៅឆ្នាំ ២០១៩ឯណោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិបូកត្រូវបានដាក់ចេញដំបូងបំផុតនៅឆ្នាំ ២០១០ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនាទីក្រុងហាណូយប្រទេសវៀតណាម។ បណ្តារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យអាទិភាពចំនួន ៥ ក្រោមក្របខណ្ឌរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិបូកនេះ។ វិស័យទាំងនោះមានដូចជា សន្តិសុខសមុទ្រ, ប្រឆាំងភេរវកម្ម, ផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌និងសង្គ្រោះ, ប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាព, និងវេជ្ជសាស្ត្រយោធា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1777.txt

របស់ជីតាលោក គីមជុងអ៊ុន។ ក្រុងព្យុងយ៉ាងក៏ព្រមានផងដែរថា ខ្លួនមិនអត់ឱនឡើយចំពោះទ័ពបរទេសឈ្លានពាននិងត្រៀមតបតរាល់ការគំរាមកំហែងទាំងអស់់រួមទាំងសង្គ្រាម នុយក្លេអ៊ែរផង។

ស្របពេលដែលមានភាពតានតឹងខ្លាំងស្រាប់នៅឧបទ្វីបកូរ៉េស្រាប់ ក្រុងព្យុងយ៉ាងចាប់ផ្តើមបង្អួតសាច់ដុំយោធាជាពិសេសចំនួនកងទ័ពនិងសព្វាវុធក្នុងថ្ងៃខួបទី ១០៥ នៃជីតារបស់មេដឹកនាំកំពូល គីម ជុង អ៊ុនផងដែរនាថ្ងៃសៅរ៍នេះ។ ១.កូរ៉េខាងជើងត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបរាល់សង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ ជាទម្លាប់នៅថ្ងៃខួបនេះ គេតែងឃើញមានក្បួនព្យុហយាត្រាយោធាដែលក្នុងនោះមានក្បួនរថក្រោះ, កងទ័ព, មីស៊ីល និងសព្វាវុធផ្សេងទៀតជាច្រើន។ ក្រុមអ្នកជំនាញយោធាកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះស្ថានការណ៍កូរ៉េខាងជើងនិងការបង្អួតសព្វាវុធថ្មីៗផង។ កូរ៉េខាងជើងអាចនឹងបង្អួតមីស៊ីលអន្តរទ្វីបដែលខ្លួនទើបផលិតបានថ្មីផងក្នុងថ្ងៃខួបដ៏សំខាន់នេះ។ ហើយអ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភកូរ៉េខាងជើងអាចនឹងបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាថ្មីផងដែរ។ កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ប្រាំដងរួចទៅហើយ ដោយការបាញ់សាកល្បងនេះធ្វើឡើងពីរដងកាលពីឆ្នាំមុន។ ការបង្អួតសាច់ដុំយោធារបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងនេះ ជាសារមួយសម្រាប់ក្រុងតូក្យូ, ក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថាកូរ៉េខាងជើងមិនខ្លាចរាល់ការឈ្លានពានរបស់សត្រូវឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP មន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសថា ក្រុងព្យុងយ៉ាងត្រៀមលក្ខណរួចរាល់ហើយដើម្បីឆ្លើយបតរាល់ការវាយប្រហារនុយក្លេអ៊ែរពីសំណាក់សត្រូវ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបញ្ជូនក្រុមនាវាប្រយុទ្ធដឹកនាំដោយនាវាដឹកយន្តហោះ USS Carl Vinson ទៅកាន់ឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយមានការវាយតម្លៃថា រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងត្រៀមលក្ខណៈវាយប្រហារកូរ៉េខាងជើងដោយសហការជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងនិងជប៉ុនផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ វាជាការបង្អួតសាច់ដុំដើម្បីកំញើញកូរ៉េខាងជើងច្រើនជាង។ បើសង្គ្រាមកើតឡើងមែននោះ វានឹងក្លាយជាសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរដែលគ្រប់គ្នាក្លាយជាជនរងគ្រោះ។ ២.ចិនព្រមានថា សង្គ្រាមអាចផ្ទុះឡើងគ្រប់ពេល ដោយឡែក រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី បានព្រមានម្សិលមិញថា សង្គ្រាមអាចនឹងកើតមានឡើងគ្រប់ពេលនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ហើយចិនក៏ស្នើឲ្យភាគីទាំងអស់អត់ធ្មត់ដើម្បីបញ្ចៀសរាល់គ្រោះមហន្តរាយដែលបង្កឡើងដោយសង្គ្រាមផង។ «បើសិនសង្គ្រាមកើតឡើងមែន យើងនឹងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដែលអ្នកទាំងអស់គ្នាចាញ់ហើយគ្មានអ្នកណាម្នាក់ឈ្នះទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន។ នៅសប្តាហ៍នេះទាំងចិន និងរុស្ស៊ីដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបន្តទទូចឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បន្តរក្សាការអត់ធ្មត់ដើម្បីទប់ស្កាត់សង្គ្រាមឬការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយអាវុធ។ ក្រៅពីការព្រមានរបស់ប្រមុខការទូតចិន សារព័ត៌មានចិន Global Times ដែលភាគច្រើនចុះផ្សាយពីគោលជំហរនិងគោលនយោបាយរបស់របបដឹកនាំក្រុងប៉េកាំងនោះក៏ព្រមានភាគីពាក់ព័ន្ធជាពិសេសក្រុងព្យុងយ៉ាងពីគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចកើតឡើងផងដែរ។ ចិនបានព្រមានកូរ៉េខាងជើងចំៗឲ្យចៀសឲ្យបាននូវការបង្កើត កំហុសឆ្គងនៅពេលនេះ។ ស្ថានភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ មហាយក្សចិននេះជាអ្នកដែលព្រួយបារម្ភជាងគេ។ ចិនក៏ទំនងជាក្តៅស្លឹកត្រចៀកខ្លាំងដែរ នៅពេលដែលកូរ៉េខាងជើងក្បាលរឹងមិនស្តាប់បង្គាប់ខ្លួនសោះ។ កូរ៉េខាងជើងមិនសូវស្តាប់ចិនដូចមុនទេ ហើយដូចឃើញស្រាប់រដ្ឋឯកោនេះបន្តបាញ់សាកល្បមីស៊ីលជាបន្តបន្ទាប់គ្មានខ្លាចរអែងចិនសូម្បីតែបន្តិច។ កន្លងមកចិនក៏មិនសប្បាយចិត្ត ដែល ដូណាល់ ត្រាំ បន្តទិតៀន និងចោទប្រកាន់ថា ខ្លួនមិនខ្វាយខ្វល់ជួយដោះស្រាយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងសោះ។ ហើយចិនរឹតតែបារម្ភនិងមានមន្ទិលសង្ស័យពេលដែលរដ្ឋបាលត្រាំ អះអាងថា បើចិនមិនដោះស្រាយ ខ្លួនដោះស្រាយតែឯងក៏បាន ហើយការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាស្ថិតនៅក្នុងជម្រើសរបស់អាមេរិកថែមទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1778.txt

ក្រោយការចរចាអស់ពេលជាច្រើនថ្ងៃនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ សន្ធានការីតំណាងឲ្យអង្គការសហ ប្រជាជាតិលោក Staffan de Mistara បានចេញមុខប្រកាសថា គូភាគីជម្លោះស៊ីរីបានឯកភាពគ្នាលើរបៀបវារៈសម្រាប់ការចរចាជុំបន្ទាប់ចុងខែមីនានេះហើយ។ ក្រុមឧទ្ទាមដែលទាមទារចង់បានដំណោះស្រាយនយោបាយឆាប់ៗនោះ ចុងក្រោយព្រមទទួលយករបៀបវារៈដ៏ចម្រូងចម្រាស «ប្រឆាំងភេរវកម្ម»ដែលក្រុងដាម៉ាសបានស្នើឡើងមកដែរ។

សញ្ញាវិជ្ជមានផ្សេងទៀតលេចរូបរាងឡើងក្រោយការចរចាមិនផ្ទាល់រវាងភាគីជម្លោះស៊ីរីបន្តធ្វើឡើងអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃនាទីក្រុងហ្សឺណែវ។ សញ្ញាវិជ្ជមាននោះគឺក្រុមប្រឆាំងនិងតំណាងរដ្ឋាភិបាលឯកភាពគ្នាទទួលយករបៀបវារៈបួនធំសម្រាប់ការចរចានៅពេលខាងមុខទៀត។ បេសកជនពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលោក Staffan de Mistara ដែលមានភារៈកិច្ចជាសន្ធានការីក្នុងដំណើរការនៃការចរចាគ្នានេះ បានប្រកាសប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានដោយមានទំនុកចិត្តថា ក្រុមប្រឆាំងនិងរដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសបានស្រុះស្រួលគ្នាបន្តការចរចានៅជុំបន្ទាប់ដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅចុងខែមីនាខាងមុខ។ ហើយក្រុមប្រឆាំងព្រមទទួលយកសំណើរដាក់«ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម»ក្នុងរបៀបវារៈតាមសំណើររបស់រដ្ឋាភិបាល។ អ្នកការទូតវ័យចំណាស់រូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្រប់យ៉ាងរួចរាល់ហើយ ហើយរបៀបវារៈក៏មានច្បាស់ដែរសម្រាប់ការជជែកនិងដោះស្រាយ។ ដូច្នេះវាមានន័យថា វាត្រូវការតែឆន្ទៈរបស់ភាគីជម្លោះប៉ុណ្ណោះ។ លោកត្រូវបានស្រង់សម្តីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា៖« រថភ្លើងយើងត្រៀមហើយ។វាកំពុងស្ថិតនៅស្ថានីយ៍រថភ្លើង ហើយវាកំពុងកម្តៅម៉ាស៊ីន។ គ្រប់យ៉ាងវារួចរាល់អស់ហើយ ហើយវាត្រូវការតែល្បឿនប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា យើងមានរបៀបវារៈច្បាស់លាស់ពេលនេះ ហើយយើងបានជជែកគ្នាហើយពីនីតិវិធី និងចំណុចស្នូលនៃបញ្ហាផង»។ ក្នុងការចរចាប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ ភាគីជម្លោះមិនបានជជែកដល់រឿងធំដុំអ្វីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញគេនាំគ្នាប្រឹងសម្រួលឲ្យមានការកំណត់យករបៀបវារៈច្បាស់លាស់សម្រាប់ការចរចាជុំក្រោយដែលប្រធានបទស្នូលគឹ ស្វែងរកដំណោះស្រាយនយោបាយនោះ។ ក្រុមប្រឆាំងទារឲ្យ លោក បាសា អាល់អាសាដ ផ្ទេរតំណែង ដោយសម្អាងលើដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដែលតម្រូវឲ្យមានការបង្កើតសម័យអន្តរកាលនយោបាយនៅស៊ីរីនោះ។ ប៉ុន្តែតំណាងរដ្ឋាភិបាលទាមទារឲ្យជជែករឿងប្រឆាំងភេរវកម្មសិនមុនឈានទៅនិយាយរឿងបង្កើតសម័យអន្តរកាលនយោបាយ។ យោងតាមដំណោះស្រាយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលេខ ២២៥៤ មានកំណត់ច្បាស់ពីការបង្កើតសម័យអន្តរកាលនយោបាយ ហើយចំណុចស្នូលបីដែលគេត្រូវយកចិត្តទុកដាក់មាន បង្កើតរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី, ការរៀបចំការបោះឆ្នោតមួយដែលត្រឹមត្រូវនិងមានតម្លាភាពដោយស្ថិតក្រោមការជួយជ្រោមជ្រែងពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងបង្កើតអភិបាលកិច្ចមួយដែលមានគណនេយ្យភាពខ្ពស់។ ដូច្នេះ បើបន្ថែមការប្រឆាំងភេរវកម្មមួយទៀត ចំណុចសម្រាប់ជជែកគ្នាជុំបន្ទាប់នឹងឡើងដល់បួន។ ដោយឡែក ថ្វីបើសញ្ញាវិជ្ជមានលេចចេញឡើងដោយភាគីកំណត់បានរបៀបវារៈច្បាស់លាស់និងអាចទទួលយកបានដោយភាគីទាំងសងខាងក្តី មកដល់ពេលនេះភាគីមិនទាន់ជួបចរចាគ្នាដោយផ្ទាល់ឡើយ។ ពួកគេពឹងលើសន្ធានការី Staffan de Mistura ប៉ុណ្ណោះដើម្បីជួយនាំសារពួកគេទៅវិញទៅមក។ ហេតុនេះហើយ បើសិនកិច្ចពិភាក្សានាពេលខាងមុខ ភាគីអាចជួបជជែកតទល់គ្នា វានឹងធ្វើឲ្យបរិយាកាសនៃការចរចាផ្លាស់ប្តូរច្រើន។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា សង្គ្រាមស៊ីរីចាប់ផ្តើមឡើងនៅខែមីនាឆ្នាំ ២០១១ ហើយមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះសង្គ្រាមនេះបានឆក់យកជីវិតមនុស្ស ប្រហែល ៣១ម៉ឺននាក់ និងធ្វើឲ្យប្រជាជនរាប់លាននាក់ផ្សេងទៀតបាត់បង់ជម្រកនិងត្រូវរត់ភៀសខ្លួន។ គេរំពឹងថា សង្គ្រាមនេះនឹងឈានដល់ទីបញ្ចប់ មុននឹងវាឈានដល់អាយុ ៧ឆ្នាំ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1779.txt

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិកបានលើកឡើងលទ្ធផលវិជ្ជមានកើតមានច្រើនពាក់ព័ន្ធការយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃឆ្លងដែននៅតំបន់អាស៊ីក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ។ ប៉ុន្តែ ថ្វីបើដំណើរការនៃយុទ្ធនាការប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃហុចផលល្អនិងមានការវិវត្តទៅមុខរហ័សក៏ដោយ វានៅតែស្ថិតលើផ្លូវវែងឆ្ងាយទៀតសម្រាប់ប្រទេសក្នុងតំបន់ដើម្បីធានាថា ទីផ្សារងងឹតសម្រាប់ការជួញដូរសត្វព្រៃលែងមានទៀត។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីការប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ថ្ងៃទី ៣មីនា ឧបការីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Daniel Foote ប្រចាំការិយាល័យប្រឆាំងញៀនអន្តរជាតិនិងអនុវត្តច្បាប់នៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីបានប្រឹងប្រែងសម្រេចបាននូវលទ្ធផលវិជ្ជមានច្រើនក្នុងការប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។ លោក Daniel Foote បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖« យើងមើលឃើញច្បាស់ពីការវិវត្តប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានពាក់ព័ន្ធការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ និន្នាការវិជ្ជមានដ៏ធំមួយគឺប្រជាជននៅក្នុងតំបន់អាស៊ានទទួលស្គាល់ថា ការជួញដូរសត្វព្រៃឆ្លងដែនជារឿងធ្ងន់ធ្ងរដែលចាំបាច់ត្រូវដោះស្រាយ»។ ឆ្លើយតបតបសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗពាក់ព័ន្ធការវិវត្តប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាននោះ លោក Daniel Foote បានរៀបរាប់ថា ចំណុចវិជ្ជមានទាំងនោះមានដូចជា ចំណាត់ការរបស់វៀតណាមក្នុងការទប់ស្កាត់ការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់, និងការប្រឹងប្រែងរបស់មហាយក្សចិនក្នុងការបង្ក្រាបទីផ្សារងងឹតក្នុងទឹកដីខ្លួន ក៏ដូចជាការចូលរួមយ៉ាងសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយនិងបង្ក្រាបការជួញដូរសត្វព្រៃរបស់ប្រទេសអាស៊ានដែរ។ «ចំណុចមួយ គឺកាលពីថ្មីៗនេះ ចិនបានបញ្ចេញកាលវិភាគមួយជាក់លាក់ក្នុងការបិទឲ្យបាននូវទីផ្សាភ្លុកសត្វដំរីក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន។ បើសិនជាចិនអាចធ្វើតាមគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនបាន វានឹងមានផលប៉ះពាល់លើទីផ្សារភ្លុកដំរីជាក់ជាមិនខាន។ ដូច្នេះវានឹងមិនមានការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ទៀតទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Daniel Foote។ ចិនត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាទីផ្សារធំផុតសម្រាប់ផលិតផលសត្វព្រៃខុសច្បាប់នេះ ជាពិសេសភ្លុកដំរី និងកុយសត្វរមាសតែម្តង។ ភ្លុកដំរីនិងកុយរមាសរាប់តោនត្រូវបានគេនាំចូលទៅកាន់ប្រទេសចិននេះដោយសារវាមានតម្លៃការខ្ពស់និងអាចលក់បានតម្លៃថ្លៃផងដែរ។ លោកបន្តថា៖«មួយទៀត គឺវៀតណាមបានរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីសត្វព្រៃកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំមុន ហើយប្រទេសនេះក៏បានកម្ទេចចោលឃ្លាំងផ្ទុកភ្លុកដំរីនិងកុយរមាសខុសច្បាប់ច្រើន ២តោនឯណោះ។ ហើយមួយវិញទៀត ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយ យើងក៏ឃើញមានរបាយការណ៍ស្តីពីការរឹបអូសទំនិញសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់រួមទាំងនៅប្រទេសវៀតណាមនិងកម្ពុជាផងដែរ»។ ស្របពេលដែលមានការលើកសរសើរពីការវិវត្តយ៉ាងរហ័សប្រកបដោយភាពវិជ្ជមានក្នុងការបង្ក្រាបការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខាងលើក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា វាស្ថិតនៅលើផ្លូវវែងឆ្ងាយទៀតដើម្បីកាត់បន្ថយការជួញដូរសត្វព្រៃនេះឲ្យអស់។ លោកផ្តល់អនុសាសន៍ថា បណ្តាប្រទេសនានានៅក្នុងតំបន់ត្រូវបន្តការប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួននេះទៀតជាពិសេសបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងនិង សមត្ថភាពក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ជាដើម។ «មន្ត្រីគយត្រូវបន្តការងាររបស់ខ្លួនបានល្អដោយកំណត់មុខសញ្ញានៃការដឹកជញ្ជូនសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅតាមកំពង់ផែ និងតាមច្រកព្រំដែន ហើយ ការបន្តការស៊ើបអង្កេត, ចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោសរាល់ក្រុមឈ្មួញដែលនាំសត្វព្រៃខុសច្បាប់ទាំងនោះឲ្យបានក៏ជាអ្វីដែលយើងត្រូវការខ្លាំងដែរ»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_178.txt

ក្រសួងការបរទេសលីទុយអានីបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ថា បុគ្គលិកបីនាក់នៃការិយាល័យតំណាងរបស់ចិន ដែលជាប្រភេទនៃបេសកកម្មការទូតនៅក្នុងប្រទេសនេះថាជាបុគ្គលមិនត្រូវបានស្វាគមន៍ «personae non gratae»។

ក្រសួងការបរទេសលីទុយអានី បានលើកឡើងពីការរំលោភលើអនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែន និងច្បាប់លីទុយអានី ជាហេតុផលសម្រាប់ការបណ្តេញអ្នកការទូតទាំងនេះចេញពីប្រទេស បើទោះបីជាមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមក៏ដោយ។ អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនឆ្នាំ ១៩៦១ ចែងយ៉ាងច្បាស់អំពីច្បាប់ការទូត។ បើតាមក្រសួងការបរទេសលីទុយអានីលើ កឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ អ្នកការទូតចិនត្រូវបានណែនាំឱ្យចាកចេញពីប្រទេសលីទុយអានីក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍។ រឿងហេតុនេះកំពុងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងដ៏ខ្សោះកក្រោះរវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ សារព័ត៌មាន Reuters មិនអាចទាក់ទងការិយាល័យតំណាងរបស់ចិននៅលីទុយអានីបានភ្លាមៗដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយបានទេ។ ចិនបានបន្ទាបទំនាក់ទំនងជាមួយលីទុយអានី និងបានដាក់សម្ពាធលើក្រុមហ៊ុនចម្រុះជាតិសាសន៍ឱ្យកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសបាល់ទិកដែលមានប្រជាជនចំនួន ២,៩លាននាក់ បន្ទាប់ពីទីក្រុងវីលនីញូសបានអនុញ្ញាតឱ្យតៃវ៉ាន់បើកស្ថានទូតពិតប្រាកដនៅទីនេះកាលពីឆ្នាំ ២០២១។ កាលពីខែមីនា ប្រធានទីភ្នាក់ងារប្រឆាំងចារកម្មរបស់លីទុយអានីបាននិយាយថា លទ្ធភាពនៃការជ្រៀតជ្រែករបស់ចិននៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំនេះ មិនអាចដកចេញបានទេ ដោយសារតែសហភាពអឺរ៉ុប និងសមាជិកណាតូ គាំទ្រតៃវ៉ាន់។ បន្ថែមពីលើនេះ នាវាចិនមួយត្រូវបានគេសង្ស័យថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការខូចខាតថ្មីៗនេះ នៃខ្សែនាវាមុជទឹកពីរដែលមួយក្នុងចំណោមនោះ តភ្ជាប់ប្រទេសស៊ុយអែត និងលីទុយអានី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1780.txt

កូរ៉េខាងជើង បានដោះលែងជនជាតិម៉ាឡេស៊ី៩នាក់ ហើយជាថ្នូរនឹងការទទួលបានសាកសព គីម ជុងណាម បងប្រុសម្ដាយទីទៃរបស់មេដឹកនាំវ័យក្មេង គីម ជុងអ៊ុន។ ការដោះដូរនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមានការចរចារវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរជនជាតិខ្លួនទៅវិញទៅមក។ ក្រៅពីសាកសព គីម ជុងណាម ម៉ាឡេស៊ី ក៏បញ្ជូនជនជាតិមន្ត្រីទូតជាជនសង្ស័យទៅកាន់កូរ៉េខាងជើងវិញផងដែរ។

ជនជាតិម៉ាឡេស៊ីទាំង៩នាក់ ដែលជាប់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង បានមកដល់ទឹកដីកំណើតវិញហើយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា បន្ទាប់ពីម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងផ្លាស់ប្ដូររួចមក។ ម៉ាឡេស៊ី ក៏បានបញ្ជូនសាកសព គីម ជុងណាម ទៅឲ្យកូរ៉េខាងជើងវិញ ដើម្បីបញ្ចប់ទំនាស់ការទូតរវាងប្រទេសទាំង២នេះដែរ។ ចំណែក ការហាមឃាត់ការធ្វើដំណើររវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ក៏ត្រូវលុបចោលដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី Anifah Aman បានរង់ចាំទទួលជនជាតិម៉ាឡេស៊ីទាំង៩នាក់ នៅឯព្រលានយន្តហោះកូឡាឡាំពួរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងដោះដូរនេះ ត្រូវបានប្រកាសដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ និងសារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ព្រមគ្នាជាមួយនឹងការប្រកាសលុបចោលបម្រាមធ្វើដំណើរតែម្ដង។ លោក ណាជីប ក៏ប្រកាសដែរថា សាកសព គីម ជុងណាម ត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង តាមសំណើក្រុមគ្រួសារផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មិនបានបញ្ជាក់ថា គ្រួសារលោក គីម ជុងណាម ឬខាងរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ជាអ្នកស្នើឡើយ។ សាកសពនេះ ត្រូវបានដឹកតាមយន្តហោះ ក្នុងទិសដៅទៅកាន់ទឹកដីចិន មុននឹងបន្តដំណើរទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ មន្ត្រីស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងប្រចាំម៉ាឡេស៊ី និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍កូរ៉េខាងជើង ដែលជាជនសង្ស័យ ក៏ធ្វើដំណើរជាមួយសាកសពដែរ។ លេខាទី២ស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើង Hyon Kwang Song និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ Air Koryo លោក Kim Uk Il ត្រូវបានឃើញជិះយន្តហោះសំដៅរដ្ឋធានីប៉េកាំងទាំងអស់។ ជនជាតិកូរ៉េខាងជើងទាំង២នេះ ជាប់ឈ្មោះជាជនសង្ស័យ ក្នុងករណីឃាតកម្មលើ គីម ជុងណាម ប៉ុន្តែការណ៍ដែលពួកគេអាចចាកចេញពីម៉ាឡេស៊ីបាន ក៏ទំនងជាត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងដោះដូររវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើងតែម្ដង។ ឃាតកម្មលើបងប្រុសមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គឺជាដើមហេតុនៃជម្លោះការទូតរវាងម៉ាឡេស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង រហូតមានការបណ្តេញអគ្គរដ្ឋទូតទៅវិញទៅមក និងមានការហាមប្រាមការធ្វើដំណើរទៀតផង។ កូរ៉េខាងជើង បានប្រើប្រាស់ពាក្យធ្ងន់ៗ ដាក់ម៉ាឡេស៊ី ជុំវិញការស៊ើបអង្កេតនេះ ដែលរកឃើញថា គីម ជុងណាម ត្រូវបានសម្លាប់ដោយសារធាតុគីមីពុល VX ។ ទីបំផុត ម៉ាឡេស៊ី ក៏សុខចិត្តបញ្ជូនសាកសពនេះ ទៅឲ្យកូរ៉េខាងជើងវិញ ដើម្បីសុវត្ថិភាពជនជាតិខ្លួន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1781.txt

កូរ៉េខាងជើង បានដង្ហោយរកការគាំទ្រពីរដ្ឋសមាជិកប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬអាស៊ាន (ASEAN) ក្នុងជម្លោះជាមួយអាមេរិក ដែលកំពុងស្ថិតលើផ្លូវដ៏គ្រោះថ្នាក់។ ដោយទម្លាក់កំហុសលើអាមេរិក កូរ៉េខាងជើង ចាត់ទុកការប្រឈមមុខគ្នានៅពេលនេះ កំពុងធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េឈានទៅរកសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរដ៏មហន្តរាយ និងបានស្នើឲ្យរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០ប្រទេស ជួយបញ្ចៀសគ្រោះកាចនេះផង។

អាចចាត់ទុកជារឿងមិនធម្មតាឬកម្រមួយ ដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង Ri Yong-ho បានសរសេរសំបុត្រមួយទៅកាន់អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ដោយបានរ៉ាយរ៉ាប់ពីទង្វើមិនសមគួររបស់អាមេរិក ដែលកំពុងធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េតានតឹងខ្លាំង។ តាមរយៈសំបុត្រដែលផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង ក៏បានព្រមានពីគ្រោះថ្នាក់ការផ្ទុះឡើងសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ ហើយដើមចមនៃសង្គ្រាមនេះ គឺសមយុទ្ធរួមគ្នារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងតែម្ដង។ ក្នុងសំបុត្រដ៏កម្រនេះ ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើង ក៏ទទូចឲ្យអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ជួយផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននៃស្ថានការណ៍គ្រោះថ្នាក់នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងលើកជាសំណើសមស្របសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហានេះដែរ។ ឆ្លៀតពេលនោះ កូរ៉េខាងជើង ក៏មិនភ្លេចរិះគន់សមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំរួមគ្នារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលជាមូលហេតុដ៏សំខាន់នាំឲ្យកូរ៉េខាងជើងប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ទុកការពារខ្លួននោះ។ បើតាមសំបុត្រដដែល រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើង រំពឹងថា៖ «អាស៊ាន ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពតំបន់ នឹងអធិប្បាយលើសមយុទ្ធរួមគ្នារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងជំនួបប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួន ដោយឈរលើជំហរយុត្តិធម៌ ក៏ដូចជាបន្តការពារសន្តិភាព និងសុវត្ថិភាពឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែរ»។ បើទោះមានឈ្មោះជារដ្ឋក្រីក្រ ហើយមិនសូវមានអ្នករាប់រកក្ដី កូរ៉េខាងជើង ក៏នៅមានមិត្តភក្ដិច្រើននៅអាស៊ានដែរ។ កម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម អាចនិយាយបានជាមិត្តល្អរបស់កូរ៉េខាងជើង ហើយបើនិយាយពីអាស៊ានទៀត កូរ៉េខាងជើង ក៏ជាដៃគូសន្ទនារបស់អង្គការតំបន់មួយនេះដែរ។ យ៉ាងណាក្ដី នាពេលកន្លងមក អាស៊ាន ក៏បានរិះគន់ខ្លាំងៗលើកូរ៉េខាងជើង ដែលចិញ្ចឹមចិត្តបន្តមហិច្ឆតាអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរដែរ។ ស្ទើររាល់ពេលដែលកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬបាញ់មីស៊ីល រដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០ប្រទេស តែងចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម ថ្កោលទោសដៃគូសន្ទនារបស់ខ្លួន។ អាស៊ាន ក៏ស្នើឲ្យកូរ៉េខាងជើង គោរពតាមសេចក្ដីសម្រេចទាំងឡាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលសំដៅបញ្ចប់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ បន្ថែមពីនេះ អាស៊ាន ក៏អំពាវនាវឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធ រក្សាការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ដើម្បីស្ថិរភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1782.txt

អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Dmitry Peskov បានលើកឡើងថា ទំនាក់ទំនងរវាងរុស្ស៊ីនិងអាមេរិកធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតមួយអាក្រក់ជាងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ទៅទៀត។ លោកបង្ហាញការហួសចិត្តចំពោះចលនាឃោសនាការរបស់អាមេរិកប្រឆាំងរុស្ស៊ី ដែលធ្វើពលរដ្ឋអាមេរិកមើលឃើញរុស្ស៊ីជាសត្រូវ និងជាចោរអ៊ីនធឺណិតគ្រប់ពេលវេលា។

ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌នមាន ABC អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រេមឡាំងលោក Dmitry Peskov បានព្រលយពាក្យថា ចំណងការទូតអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្នអាក្រក់ខ្លាមងជាងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ទៅទៀត។ លោក Peskov បានកត់សម្គាល់ថា អ្វីដែលធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងគ្រប់យ៉ាងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរធ្លាក់ចុះខ្លាំងនោះគឺការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ក្នុងការបណ្តេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីចំនួន ៣៥នាក់និងបិទចោលទីតាំងទូតរុស្ស៊ីចំនួន ២កន្លែងផង។ អាមេរិកចាត់ទុកសកម្មភាពមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីដែលបំពេញភារកិច្ចនៅអាមេរិកជាសកម្មភាពចារកម្មទៅវិញ។ លោកលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «វាជាអ្វីដែលយើងមិនដែលធ្លាប់ឃើញក្នុងវិស័យការទូតពិភពលោកអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មក។ យើងស្រមៃមើល ទ្រព្យសម្បត្តិរុស្ស៊ីដែលការពារដោយអភ័យឯកសិទ្ធិការទូតត្រូវបានកាន់កាប់ដោយក្រុមភ្នាក់ងារសម្ងាត់អាមេរិក។ តើនេះជាសកម្មភាពគួរឲ្យស្វាគមន៍ទេ? ខ្ញុំបារម្ភថាវាមិនអាចទេ។ វាមិនមែនជាសកម្មភាពត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ទេបើផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ ដូច្នេះវាច្បាស់ណាស់ថា វាជាការបំផ្លាញចំណងការទូតទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី»។ ពេលសួរលោកថា តើវាស្រដៀងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ឬអត់? លោក Peskov បានឆ្លើយតបថា វាអាក្រក់ជាងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ទៅទៀត។ លោកក៏ថែមទៀតទិតៀនក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលបន្តចោទប្រកាន់ថា រុស្ស៊ីបានលូកកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិកដែរ។ «សង្គ្រាមត្រជាក់? ប្រហែលជាអាក្រក់ជាងនឹងទៅទៀត។ យុទ្ធនាការនេះត្រឹមតែរឿងញុះញង់សុទ្ធសាធ។ គ្រប់យ៉ាងជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងអ្វីគ្មានភ័ស្តុតាងអ្វីទាំងអស់។ ខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នកទាំងអស់គ្នាដែលនិយាយថា រុស្ស៊ីបានជ្រៀតជ្រែកក្នុងការបោះឆ្នោតអាមេរិកឲ្យមើលមាត់លោក ពូទីន ដែលនិយាយក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិអាកទិកដែលរៀបចំឡើងនៅរុស្ស៊ីសប្តាហ៍នេះ»។ ក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិអាកទិក លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានបដិសេធដាច់អហង្ការដោយឆ្លើយថា «ទេ» ចំពោះការចោទប្រកាន់របស់អាមេរិកថា លោកជាអ្នកបញ្ជាឲ្យគេលូកលាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីឆ្នាំមុន។ ពាក្យថា«ទេ»នេះគឺចម្លើយដ៏ខ្លីរបស់លោកឆ្លើយតប នឹងសំណួរថាតើលោកនិងរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីពិតជាបានលូកលាន់ចូលក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាមេរិកឬអត់?។ លោក ពូទីន បាននិយាយជាភាសារុស្ស៊ីថា៖«មើលមាត់ខ្ញុំណា!» ហើយសង្កត់សំឡេងដោយឆ្លើយថា«ទេ» ជាភាសាអង់គ្លេសតែម្តង ។ ដោយឡែក អ្នកសារព័ត៌មាន ABC ក៏សួរបញ្ជាក់ផងដែថា តើលោក ពូទីន ពេញចិត្តលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឬដឹកនាំអាមេរិកឬក៏យ៉ាងណា? លោក Peskov ឆ្លើយតបថា រុស្ស៊ីមិនមែនចង់ឲ្យនរណាម្នាក់ដឹកនាំអាមេរិកជាងនរណាម្នាក់ឡើយ។ អ្វីដែលរុស្ស៊ីចង់បាននោះគឺអ្នកដែលមានផ្នត់គំនិតប្រហាក់ប្រហែល ដែលអាចឲ្យមានការសហការគ្នា និងមានការស្វាគមន៍ពីសំណាក់សាធារណជនរុស្ស៊ីផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយគេរំពឹងថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីនឹងប្រសើរឡើងវិញនៅពេលឆាប់ៗខាងមុខ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់ក្រុងម៉ូស្គូ ហើយលោកនឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ផង។កន្លងមក គេឃើញមានជំនួបជាន់ខ្ពស់រវាងមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរដែរ ដូចជាជំនួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅអាល្លឺម៉ង់។ ទាំងនេះ ជាសញ្ញាវិជ្ជមានដែរសម្រាប់ការស្តារចំណងការទូតឡើងវិញនៅពេលខាងមុខរវាងមហាអំណាចទាំងពីរនេះ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1783.txt

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterte បានលើកឡើងថា លោកចង់ហៅអ្នកទាំងឡាយណាដែលរិះគន់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀននិងណែនាំឲ្យលោកប្រើមណ្ឌលកែប្រែដោះស្រាយគ្រឿងញៀន មកជួបព្រោះលោកចង់ទះកំផ្លៀងពួកគេ។

សង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte នៅតែជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាស ហើយវាក៏ទាក់ទាញការរិះគន់ខ្លាំងពីក្រុមសិទ្ធិមនុស្សនិងស្ថាប័នអន្តរជាតិដែរ។ ប៉ុន្តែលោក Duterte មិនប្តូរគោលដៅកម្ចាត់ឈ្មូញគ្រឿងញៀន ដើម្បីផ្គាប់ចិត្តអ្នករិះគន់ឡើយ ដោយផ្ទុយទៅវិញលោកជេរប្រទេចផ្តាសារអ្នករិះគន់លោកមិនសំចៃមាត់ទៀត។ នៅយប់ថ្ងៃសុក្រ ទី៣១ មីនានេះ ប្រធានាធិបតីមាត់ឆៅហ្វីលីពីនរូបនេះបានហៅរាល់អ្នករិះគន់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀននិងផ្តល់យោបល់ឲ្យលោកប្រើប្រាស់មណ្ឌលកែប្រែនិងមធ្យោបាលព្យាបាលជាដើមដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាគ្រឿងញៀន ឲ្យមកជួបលោកផ្ទាល់។ ហៅមកជួយនេះគឺដោយសារ លោកចង់ទះកំផ្លៀងពួកគេ។ លោកបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «មកទីនេះមក ហើយយើងនឹងជជែកគ្នាព្រោះខ្ញុំចង់ទះកំផ្លៀងអ្នក»។ លោក Duterte បានពន្យល់ថា លោកមិនពេញចិត្តចំពោះក្រុមអ្នករិះគន់លោកដែលបានផ្តល់យោបល់ណែនាំឲ្យលោកបញ្ឈប់សង្គ្រាមគ្រឿងញៀន ហើយត្រឡប់ទៅសង់គ្លីនិកឬមណ្ឌលកែប្រែដូចប្រទេសដទៃទៀតផង។ តាមពិតទៅ សង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោករងការរិះគន់និងថ្កោលទោសយូរមកហើយពីសំណាក់ប្រទេសលោកខាងលិចជាពិសេសអាមេរិកនិងសហភាពអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែ តាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិ វាទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីសំណាក់ប្រជាជនហ្វីលីពីនខ្លួនឯងផ្ទាល់។ ដោយសារសង្គ្រាមបង្ហូរឈាមឈ្មួញគ្រឿងញៀននេះ ទំនាក់ទំនងរវាងហ្វីលីពីន និងសហភាពអឺរ៉ុបបានធ្លាក់ចុះខ្លាំង ហើយលោក Duterte ខ្លួនឯងក៏មិនបានទប់មាត់ មិនរិះគន់សហភាពអឺរ៉ុបដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន លោកបានជេរប្រទេចសហភាពអឺរ៉ុប ក្រោយពេលសហភាពអឺរ៉ុបនេះបានហៅគោលនយោបាយលោកថា ជាការអនុវត្តគោលឆ្កួតឡប់។ កាលពីខែមីនា សហភាពអឺរ៉ុបបានចេញដំណោះស្រាយថ្កោលទោសការសម្លាប់មនុស្សក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការនៅហ្វីលពីនក្រោមរជ្ជកាលលោក Duterte ផងដែរ។ ឆ្លើយតបការថ្កោលទោសនេះ លោក Duterte មិនត្រឹមតែចោទ សហភាពអឺរ៉ុបថាលូកលាន់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះទេ តែលោកបានគំរាមព្យួរកអ្នករិះគន់លោករាប់ទាំងមន្ត្រីសភាពអឺរ៉ុបផង។ នៅសប្តាហ៍នេះ តំណាងសហភាពអឺរ៉ុប Franz Jessen បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីលបន្តអនុវត្តគោលការណ៍នីតិរដ្ឋ និងធានាឲ្យបាននូវការគោរពសិទ្ធិមនុស្សផងដែរ បើមិនដូច្នេះទេហ្វីលីពីនអាចនឹងបាត់បង់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបហើយ។ សូមបញ្ជាក់បន្តិចថា ចាប់ពីពេលដែលលោក Duterte ឡើងកាន់តំណែងនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៦ មកសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោកឆក់យកជីវិតមនុស្សអស់ច្រើនជាង ៨ពាន់នាក់ក្នុងនោះមានអ្នកស្លាប់ដោយសារការបង្ក្រាបរបស់ប៉ូលិស និង ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការផង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1784.txt

បងធំអាស៊ាន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងអូស្ត្រាលី បានសម្រេចស្ដារទំនាក់ទំនងយោធាឡើងវិញ បន្ទាប់ពីកាត់ផ្ដាច់ដោយឯកតោភាគីពីសំណាក់ឥណ្ឌូណេស៊ីីកាលពីខែមករា ក្រោយរកឃើញថាមានការប្រមាថមកលើមុខមាត់ឥណ្នូណេស៊ីនៅឯជំរំហ្វឹកហ្វឺនរួមគ្នា។ ការស្ដារទំនាក់ទំនងយោធានេះ ធ្វើឡើងក្នុងទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ នៅអូស្ត្រាលី។

ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ បានទៅដល់អូស្ត្រាលីកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកទី១ ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋចាប់តាំងពីការឈ្នះឆ្នោតក្នុងឆ្នាំ២០១៤ មកនោះ។ ទស្សនកិច្ចដែលមើលឃើញថា ជាការពង្រឹងទំនាក់ទំំនងទ្វេភាគីនោះ ក៏ឈានដល់ការសម្រួលទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកយោធា ដែលកាត់ផ្ដាច់កាលពីខែមករា។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី Malcolm Turnbull បានប្រកាសពីការស្ដារទំនាក់ទំនងយោធាក្នុងសន្និសីទកាសែតរួមគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីក្នុងទីក្រុង Sydney នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ។ បើតាមទីភ្នា្ក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី បាននិយាយថា លោកប្រធានាធិបតិ វីដូដូ និងរូបលោក យល់ព្រមស្ដារទាំងស្រុងនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា ការផ្លាស់ប្ដូរការហ្វឹកហាត់ និងសកម្មភាពយោធាទ្វេភាគី។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក វីដូដូ ធ្វើឡើងជិតខែក្រោយឥណ្ឌូណេស៊ីផ្ដាច់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយអូស្ត្រាលី។ បន្ទាប់ពីកើតហេតុនេះ ប្រមុខកងទ័ពអូស្ត្រាលី ក៏បានមកសុំទោសសមភាគីឥណ្ឌូណេស៊ីដោយផ្ទាល់ក្នុងខែកុម្ភៈ។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិរបស់ប្រទេសទាំងពីររួមមាន ការហ្វឹកហាត់រួមគ្នា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើភេរវកម្ម រហូតដល់ការល្បាតតាមព្រំដែនរួមគ្នាជាដើម។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតដដែល មេដឹកនាំទាំងពីរសុទ្ធតែបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ លោកប្រធានាធិបតី វីដូដូ និយាយថា ទំនាក់ទំនងអូស្ត្រាលី និងឥណ្ឌូណេស៊ី អាចរឹងមាំបាន លុះត្រាភាគីទាំងពីរគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងដែលផ្ដល់ប្រយោជន៍ឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ អ្វីដែលគួរកត់សម្គាល់នោះ នៅមុនទស្សនកិច្ចទៅកាន់អូស្ត្រាលី លោកប្រធានាធិបតី វីដូដូ បែរជាលើកឡើងសំណុំរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលកំពុងមានជម្លោះជាមួយចិន។ លោកបានប្រាប់កាសែតអូស្ត្រាលីថា លោកចង់ឃើញការល្បាតរួមគ្នារវាងឥណ្ឌូណេស៊ី និងអូស្ត្រាលីនៅតំបន់នោះ ក្នុងករណីដែលសកម្មភាពនេះមិនមែនជាការបញ្ឆេះកម្ដៅជម្លោះឲ្យកាន់តែខ្លាំង។ យ៉ាងណាក្ដី ទាំងលោក វីដូដូ និងលោក Turnbull ក៏បានបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលីបន្ថែមថា ក្នុងនាមជាប្រទេសសមុទ្រដូចគ្នា និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម អូស្ត្រាលី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ជាដៃគូដែលមានផលប្រយោជន៍ស្រដៀងគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1785.txt

ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន NPR ក្រោយជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Rex Tillerson រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក Vivian Balakrishnan បានព្រមានថា ការបោះបង់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាស៊ាននឹងធ្វើឲ្យអាមេរិកបាត់បង់ឥទ្ធិពលនិងវិបុលភាពរបស់ខ្លួនក្នុងតំបន់។ ហើយការសម្រេចចិត្តរចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិករបស់អាមេរិកកន្លងមកក៏បានធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីខកចិត្តខ្លាំងដែរ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក Vivian Balakrishnan ជឿជាក់ថា ឥទ្ធិពលនិងវិបុលភាពអាមេរិកប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ នៅពេលដែលអាមេរិកផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាននោះ។ លោកលើកឡើងបែបនេះឆ្លើយតប អ្នកសម្ភាសរបស់សារព័ត៌មាន NPR ពេលសួរពាក់ព័ន្ធការបញ្ចប់សមាជិកភាពអាមេរិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) កន្លងមក។ លោក Vivian Balakrishnan បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិកនិងតំបន់អាស៊ានទាំងមូលសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ហើយអាស៊ាននេះជាតំបន់ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ឲ្យអាមេរិកច្រើនទៀត។ ប៉ុន្តែអាមេរិកស្រាប់តែ បោះបង់ចោលតំបន់ដែលស្វាគមន៍ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ស្វាគមន៍ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ស្វាគមន៍ប្រជាជនអាមេរិក ហើយអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះវាជាកន្លែងដែលផ្តល់ផ្តល់ឱកាសច្រើនដល់អាមេរិកទាញយកប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្មនោះ។ ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិកនិងអាស៊ានដែលមានប្រជាជនដល់ទៅ៦៣០លាននាក់នោះធំធេងមែនទែន ហើយអ្វីដែលសំខាន់អាមេរិកបានវិនិយោគនៅក្នុងតំបន់ច្រើនជាងទំហំវិនិយោគចិន, ជប៉ុន និងឥណ្ឌាបូកបញ្ជូលគ្នាទៅទៀត។ ក្រោយស្បថចូលកាន់តំណែងភ្លាមនៅចុងខែមករា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេចបញ្ចប់សមាជិកភាពអាមេរិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងស្តង់ដាមាសភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) ដែលមានភាគី ១២ ក្នុងនោះមានរដ្ឋអាស៊ានចំនួន៤ផង។ ការសម្រេចចិត្តនេះធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសអាស៊ានដែលរំពឹងលើអាមេរិកដូចជាសិង្ហបុរីនេះខកចិត្តខ្លាំង និងបារម្ភពីអនាគតនៃទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចមួយនេះជាមួយតំបន់អាស៊ានផង។ ក្នុងបទសម្ភាសនេះ ប្រមុខការទូតសិង្ហបុរីបានព្រលយថា សិង្ហបុរី ពិតជាខកចិត្តចំពោះអាមេរិកដែលបោះបង់ចោលកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះមែន។ «ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ យើងពិតជាខកចិត្តណាស់។ យើងខកចិត្តដែលអាមេរិកដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក។ យើងឃើញថាវាជាឱកាសមួយសម្រាប់សមាហរណកម្មមសេដ្ឋកិច្ច។ យើងមើលឃើញថា វាជាអ្វីដែលបញ្ជាក់ពីគោលជំហរអាមេរិកក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយតំបន់ក្នុងរយៈពេល ៧០ឆ្នាំមកហើយ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាកិច្ចព្រមព្រៀងស្តង់ដាខ្ពស់ ដែលពឹងផ្អែកលើកគោលការណ៍ទីផ្សារសេរី, ពាណិជ្ជកម្មស្មោះត្រង់ ត្រឹមត្រូវ គិតគូរពីកម្មសិទ្ធិបញ្ញា, ស្តង់ដាការងារ និងគិតបានដិតដល់ពីការការពារបរិស្ថានជាដើម»។នេះជាការពន្យល់បន្ថែមរបស់លោក លោក Vivian Balakrishnan ។ ថ្វីបើសិង្ហបុរីខកចិត្តក៏ដោយ សិង្ហបុរីនៅមានជំនឿថា អាមេរិកនឹងអាចគិតឡើងវិញនិងបន្តកសាងចំណងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយអាស៊ានឲ្យកាន់តែរឹងមាំថែមទៀតនៅពេលខាងមុខ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះគេឃើញមានសញ្ញាវិជ្ជមានពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលពាក់ព័ន្ធការបន្តទំនាក់ទំនងជាមួយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍កាលពីចុងខែមេសាកន្លងទៅ លោក Mike Pence អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានប្រកាសថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។លោកនឹងទៅវៀតណាមដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC) និងបន្តមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំសំខាន់ពីរទៀតនៅហ្វីលីពីនមានដូចជាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ានិងកិច្ចប្រជុំអាស៊ានអាមេរិក។ វត្តមានលោក ដូណាល់ ត្រាំ ជម្រះមន្ទិលសង្ស័យខ្លះៗថា អាមេរិកមិនអាចបោះបង់ចោលតំបន់អាស៊ានឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1786.txt

សហព័ន្ធគ្រូពេទ្យហូឡង់ បានវាយតម្លៃថា វាជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបាននោះឡើយ ទាក់ទងនឹងគម្រោងច្បាប់ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យមានជំនួយក្នុងការធ្វើអត្តឃាត (សុមរណៈ) សម្រាប់មនុស្សវ័យចំណាស់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់គេហរទំព័រ Sciences et Avenir រួមជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។

បន្ទាប់ពីបែលហ្ស៊ិក កាលពីឆ្នាំ២០០២ ហូឡង់ បានក្លាយជាប្រទេសបន្ទាប់ដែលផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ចំពោះសុមរណៈ (ការស្លាប់ដោយស្រួល) សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានសភាពឈឺចាប់ខ្លាំង ពិបាកទ្រាំ និងគ្មានសង្ឃឹមថា អាចជាសះស្បើយ។ កាលពីពេលថ្មីនេះ រដ្ឋាភិបាលហូឡង់ក៏ចង់ឲ្យមានការអនុញ្ញាតបែបនេះ ដល់ចាស់ជរាផងដែរ។ តាមរយៈលិខិតមួយផ្ញើរួមគ្នាទៅកាន់សភា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងយុត្តិធម៌ហូឡង់ មនុស្ស គិតចង់បញ្ចប់ជីវិតខ្លួន បន្ទាប់ពីមានការពិចារណាយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត រួមទាំងហេតុផលដ៏សមរម្យ អាចទទួលបានជំនួយក្នុងការធ្វើអត្តឃាតប្រកបដោយកិត្តិយស។ សម្រាប់សហព័ន្ធពេទ្យហូឡង់ ទង្វើបែបនេះមិនអាចទទួលយកបាននោះឡើយ។ ក្រុមការងារលើកកម្ពស់វិជ្ជាជីវៈពេទ្យហូឡង់ KNMG បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃពុធកន្លងមក ថា គ្រប់ហេតុផលទាំងអស់ គឺមិនទទួលយកបាននោះឡើយ។ សហព័ន្ធពេទ្យហូឡង់ ដែលមានសមាជិកប្រមាណ៥៩០០០នាក់ គម្រោងច្បាប់ស្តីពីការផ្តល់ជំនួយក្នុងការធ្វើអត្តឃាត បានក្លាយជាកត្តាដែលជំរុញឲ្យមនុស្សចាស់ចង់ធ្វើអត្តឃាត ដោយសារពួកគេមានអារម្មណ៍ថា គ្មានសុវត្ថិភាព និងគ្មានការផ្តល់តម្លៃពីសង្គម។ KNMG បានស្នើដល់គណបក្សនយោបាយធំៗទាំង៤នៅហូឡង់ ឲ្យមានការពិភាក្សាឲ្យបានដិតដល់លើករណីនេះ។ គណបក្សសេរីនិយម VVD របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីផុតអណត្តិ Mark Rutt បក្ស D66 និងបក្ស GroenLinks បានបង្ហាញជំហរគាំទ្រគម្រោងច្បាប់ ខណៈបក្ស Christian Democratic Appeal (CDA) បានសម្តែងការប្រឆាំង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1787.txt

លោក Emmanuel Macron បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំង មានប្រវត្តិស្នេហាដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧ លោកបានរៀបការជាមួយអ្នកស្រី Brigitte Trongneux អតីតគ្រូបង្រៀនរបស់ខ្លួន ដែលមានអាយុលើសរហូតដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នលោក Macron មានអាយុ៣៩ឆ្នាំ រីឯអ្នកស្រី Brigitte Macron មានអាយុឈានដល់៦៤ឆ្នាំ។

នាអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៣ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានបង្រៀននៅសាលា La Providence d’Amiens ដោយនៅពេលនោះ លោក Emmanuel Macron ជាសិស្សម្នាក់ដែលមានអាយុត្រឹម១៥ឆ្នាំ។ យោងតាមការផ្សាយរបស់ Paris Match គ្រូ និងសិស្សទាំងពីររូបនេះ ចាប់ផ្តើមជិតស្និទ្ធគ្នា រួមគ្នាសរសេររឿងល្ខោនរៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រ។ តាមពិតទៅ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយលោក Andre Louis Auziere ដែលជាធនាគារិកម្នាក់ កាលពីឆ្នាំ១៩៧៤ ហើយបង្កើតកូនបាន៣នាក់ ។ ក្នុងចំណោមកូនទាំង៣របស់អ្នកស្រី Brigitte មានកូនច្បង Sebastien អាយុបងលោក Macron ២ឆ្នាំ Laurence អាយុស្មើលោក Macron និងជាអតីតមិត្តរួមថ្នាក់ និងកូនទី៣ឈ្មោះ Tiphaine កើតនៅឆ្នាំ១៩៨៤ ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី Brigitte មានចៅ៧នាក់ដែលជាចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយស្វាមីមុន។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានចែកផ្លូវពីលោក Andre Louis Auziere ។ អ្នកស្រី Brigitte និងលោក Macron បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្នានៅតំបន់ Touquet កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧ ដោយពេលនោះ លោក Macron ជាមន្ត្រីអធិការកិច្ចផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ មុននឹងប្រឡូកឈានចូលឆាកនយោបាយ។ ដំបូងឡើយ ស្នេហាលោក Macron និង Brigitte មិនទទួលបានពរជ័យពីឪពុកម្តាយទាំងសងខាងនោះឡើយ ដោយសារបញ្ហាគន្លាតអាយុខុសគ្នារហូតដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ។ Paris Match បានលើកឡើងថា អ្នកស្រី Brigitte បានលាឈប់ពីការងារបង្រៀននៅឆ្នាំ២០១៥ ដើម្បីជ្រោមជ្រែងស្វាមីក្នុងការបង្កើតចលនា En marche! ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំង។ កូនស្រីពៅរបស់អ្នកស្រី Brigitte ក៏បានចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតសម្រាប់លោក Macron ផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1788.txt

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនលោក Rodrigo Duterteនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីនៅខែឧសភាខាងមុខនេះ។ ការពង្រឹងចំណងការទូតនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវាងប្រទេសទាំងពីរជាប្រធានបទស្នូល ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ក៏សំឡឹងឃើញនាវាមុជទឹករបស់រុស្ស៊ីផងដែរ ព្រោះហ្វីលីពីនចង់ពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ខ្លួនឲ្យកាន់តែខ្លាំង។

ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីរវាងហ្វីលីពីនជាមួយរុស្ស៊ីជាអ្វីដែលប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ចង់បានក្រោយពេលដែលលោក ឡើងកាន់តំណែងនាខែមិថុនាឆ្នាំ ២០១៦។ នៅថ្ងៃ ២៥ ខែឧសភាខាងមុខនេះលោកនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរុស្ស៊ីជាផ្លូវការដើម្បត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Rappler លោក Duterte នឹងជជែកពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ពីប្រធានបទច្រើនក្នុងនោះមានពាណិជ្ជកម្ម, សេដ្ឋកិច្ច, សន្តិសុខនិងការពារជាតិដើមផង។ លោក Duterte កន្លងមកមិនបានទាត់ចោលការបង្កើតសម្ព័ន្ធយោធាជាមួយរុស្ស៊ីឡើយ ហើយលោកក៏ត្រៀមបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរទស្សនកិច្ចនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរដែរ។ ជារួម រុស្ស៊ី និងហ្វីលីពីន មានទំនាក់ទំនងយោធាតិចតួចប៉ុណ្ណោះកាលពីមុន។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលដែលលោក Duterte ទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី លោកនឹងអាចចុះកិច្ចព្រមព្រៀងយោធាមួយផង។ ពាក់ព័ន្ធដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Duterte នៅពេលខាងមុខនេះ រុស្ស៊ីកំពុងរៀបចំខ្លួនទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចផង និងកំណត់ឲ្យបានជាមុនចំពោះវិស័យអាទិភាពដែលភាគីត្រូវពង្រឹងបន្ថែមនៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំប្រទេសហ្វីលីពីន Igor Anatolyevich Khovaev បានឲ្យដឹងថារុស្ស៊ីត្រៀមលក្ខណៈដើម្បីជួយហ្វីលីពីនលើវិស័យជាច្រើនក្នុងនោះមានវិស័យសន្តិសុខ, លក់អាវុធ និង សមយុទ្ធយោធាជាដើមផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ហ្វីលីពីនចាប់អារម្មណ៍អាវុធរបស់រុស្ស៊ីក្នុងនោះមានទាំងនាវាមុជទឹកផងដែរ។ កាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៦ លោកDuterte បានបញ្ជាក់ថា ហ្វីលីពីនត្រៀមលក្ខណៈចរចាទិញសព្វាវុធពីរុស្ស៊ី ប្រសិនបើមានលុយច្រើន ហើយរុស្ស៊ីក៏លែងចង់បានអាវុធពីអាមេរិកដែលជាសម្ព័ន្ធខ្លូនដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន Delfin Lorenzana បានលើកឡើងថា ភាគីរុស្ស៊ីស្វាគមន៍លក់អាវុធឲ្យហ្វីលីពីន ប៉ុន្តែគម្រោងទិញអាវុធនេះនឹងត្រូវសិក្សាដោយប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត។ លោកបានបង្ហើបថា អាវុធដែលហ្វីលីពីនចង់បានមុនគេគឺ កាំភ្លើង និងយន្តហោះដ្រូន៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1789.txt

រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីបានសម្រេចបណ្តេញឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងលោក Kang Chol ចេញពីប្រទេសរបស់ខ្លួន។ ការបណ្តេញចេញនេះធ្វើឡើងដោយសារមន្ត្រីទូតខាងលើមិនព្រមចូលជួបមន្ត្រីទូតម៉ាឡេស៊ីតាមការកោះហៅមកសាកសួរពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿងឃាតកម្មបងប្រុសលោក គីម ជុងអ៊ុន លោក Kim Jong Nam នោះ។

ចុងក្រោយ ម៉ាឡេស៊ីបានសម្រេចបណ្តេញឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងលោក Kang Chol ចេញពីប្រទេសរបស់ខ្លួន ក្រោយពេលមន្ត្រីទូតរូបនេះមិនព្រមចូលខ្លួនមកបំភ្លឺតាមការកោះហៅរបស់ក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ីនោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រសួងការបទេសម៉ាឡេស៊ីបានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានប្រកាសដាក់លោក Kang Chol ជាមនុស្សមិនគួរទទួលស្វាគមន៍ ហើយផ្តល់ពេលវេលាឲ្យលោក ៤៨ម៉ោងដើម្បីរៀបចំខ្លួនចាកចេញពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ហើយកំណត់ទូតបណ្តេញចេញនេះត្រូវបានផ្ញើទៅកាន់ស្ថានទូតរួចរាល់ហើយដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី Anifah Aman ថ្លែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា៖« លោក Kang Chol មានពេលវេលា ៤៨ ម៉ោងពោលគឺរាប់ចាប់ពីម៉ោង ៦ ល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍ទី ៤មីនា ដើម្បីចាកចេញពីម៉ាឡេស៊ី»។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ម៉ាឡេស៊ីបានកោះហៅលោក Kang Chol ឲ្យមកជួបជាមួយអគ្គលេខាធិការរងទទួលបន្ទុកកិច្ចការទ្វេភាគីនៃក្រសួងការបរទេសលោក Raja Nushirwan Zainal Abidin នៅល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍។ ប៉ុន្តែឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងមិនព្រមចូលទៅបំភ្លឺតាមការកោះហៅរបស់ក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ីឡើយ។ ស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងមិនបញ្ជូនសូម្បីតែមន្ត្រីតំណាងលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតមកបំភ្លឺតាមការស្នើសុំនេះ។ តាមពិតទៅ រឿងរ៉ាវដែលនៅពីក្រោយការប្រឈមមុខគ្នាផ្នែការទូតរហូតដល់ថ្នាក់កោះហៅទូតចូលបំភ្លឺនេះ និងបណ្តេញទូតចេញនេះគឺពាក់ព័ន្ធករណីឃាតកម្មលោក Kim Jong Nam កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុន។ ម៉ាឡេស៊ីក្តៅស្លឹកត្រចៀកខ្លាំងនៅពេលដែលកូរ៉េខាងជើងបន្តចោទប្រកាន់ខ្លួនថា ខ្លូននេះចូលដៃចូលជើងជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីបន្ទោសកូរ៉េខាងជើងពាក់ព័ន្ធករណីឃាតកម្មលោក Kim Jong Nam។ ហើយកូរ៉េខាងជើងនេះទៀតសោតក៏បានចាត់ទុកការស៊ើបអង្កេតរបស់អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីជាសកម្មភាពជំរុញដោយនយោបាយ និងមិនគួរឲ្យជឿទុកចិត្តឡើយ។ មុនត្រូវគេបណ្តេញចេញ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងខាងលើបានអះអាងច្បាស់ថា ក្រុងព្យុងយ៉ាងមិនទទួលយកលទ្ធផលរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតរបស់ម៉ាឡេស៊ីជាដាច់ខាតព្រោះការស៊ើបអង្កេតធ្វើឡើងដោយគ្មានវត្តមានមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ មន្ត្រីរូបនេះទាមទារឲ្យម៉ាឡេស៊ីផ្ទេរសាកសពលោក Kim Jong Nam ទៅស្ថានទូតខ្លួនទៀត។ បើតាមក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ី មុនសម្រេចកោះហៅឲ្យមន្ត្រីទូតនេះចូលបំភ្លឺ កាលពីថ្ងៃអង្គារខ្លួនបានទាមទារឲ្យមានការសុំអភ័យទោសពីសំណាក់ទូតកូរ៉េខាងជើងដែរចំពោះការចោទប្រកាន់នេះ។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងមិនអើពើឡើយ។ ជិតបួនថ្ងៃទៅហើយ ដោយមិនមានការឆ្លើយតបពីកូរ៉េខាងជើង ម៉ាឡេស៊ីក៏សម្រេចចាត់វិធានការក្តៅតបតកូរ៉េខាងជើងតែម្តង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_179.txt

ប្រេសិតអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) ប្រចាំនៅស៊ីរី លោក Geir Pedersen បានព្រមានក្នុងថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ថាជម្លោះនៅស៊ីរី គឺមិនទាន់រលត់ផុតនោះទេ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលលោក Bashar al-Assad បានដួលរលំទៅហើយក្ដី។ នេះដោយសារ ការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធរវាងក្រុមកងទ័ពជាតិស៊ីរី(SNA) និងក្រុមកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី(SDF) នៅតែបន្ត។

ថ្វីដ្បិតតែរដ្ឋាភិបាលលោកBashar al-Assad បានដួលរលំ ហើយរដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល បានចូលមកជំនួសក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបេសកជនពិសេស UN ប្រចាំនៅស៊ីរី លោក Geir Pedersen បានព្រមានពីការបន្តនៃជម្លោះក្រុមប្រដាប់អាវុធ នៅស៊ីរី។ បេសកជនពិសេស UN ប្រចាំស៊ីរីរូបនេះ បានបញ្ជាក់នៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ(UNSC) ក្នុងថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ អំពីជម្លោះកើតឡើងនៅស៊ីរីក្នុងរយៈពេល២សប្ដាហ៍ចុងក្រោយរវាងក្រុមកងទ័ពជាតិស៊ីរី(SNA) និងក្រុមកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី(SDF)។ «បទឈប់បាញ់រយៈពេល៥ថ្ងៃ បានបញ្ចប់ ហើយខ្ញុំមានក្ដីបារម្ភជាខ្លាំងទៅលើររបាយការណ៍ស្ដីពីភាពតានតឹងផ្នែកយោធា។ ភាពតានតឹងនេះ អាចនឹងបង្កមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរ»។ លោក Pedersen បានបង្ហាញក្ដីកង្វល់បែបនេះ ទាក់ទិនលើជម្លោះរវាងក្រុមទាំង២។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្រុមប្រយុទ្ធ SNA គាំទ្រដោយតួគី ចំណែកក្រុមប្រយុទ្ធ SDF ជាក្រុមដឹកនាំដោយពួកជនជាតិ ឃឺដ ដែលគាំទ្រដោយអាម៉េរិក។ សប្ដាហ៍មុន ក្រុម SNA បានដណ្ដើមភាគខាងជើងទីក្រុង Manbij ពីក្រុម SDF។ មេបញ្ជាការក្រុម SDF លោក Mazloum Abdi នៅថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ពីគម្រោងដាក់សំណើបង្កើតតំបន់គ្មានអាវុធក្នុងភាគខាងជើងទីក្រុង Kobane ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានការឆ្លើយតបពីភាគីតួគីយេ, ក្រុម SNA និងអាម៉េរិក។ លោក Pedersen បានទទូចក្នុង UNSC ឱ្យអុីសា្រអែល ប្រញ៉ាប់បញ្ឈប់សកម្មភាពតាំងទីលំនៅ និងបំពានលើទឹកដី Golan Height របស់ស៊ីរី។ បន្ថែមពីនេះ លោក ក៏បានគាំទ្រឱ្យបញ្ចប់ទណ្ឌកម្មដែលមានលើស៊ីរី ដើម្បីជួយប្រទេសនេះ។ លោកស្រី Linda Thomas-Greenfield ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បានសាទរចំពោះការបញ្ចប់របបលោក Assad នៅស៊ីរី ប៉ុន្តែនៅមានក្ដីកង្វល់លើការងើបឡើងវិញនៃក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម ដូចជាក្រុមភេវរកម្ម ISIS ជាដើម។ ខណៈកំពុងជួបរបត់នយោបាយថ្មី ស៊ីរី ក៏កំពុងជួបវិបត្តិអាហារផងដែរ។ ប្រធានផ្នែកមនុស្សធម៌ UN លោក Tom Fletcher បានអះអាងថា មនុស្ស១៣លាននាក់ កំពុងជួបកង្វះស្បឿង ខណៈដែលពលរដ្ឋជាង១លាននាក់ បានជម្លៀសនៅស៊ីរី។ ហើយជម្លោះ នឹងបង្កឱ្យបញ្ហានេះកាន់តែអាក្រក់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1790.txt

មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ ឧត្តមសេនីយ៍ Adrian Bradshaw បានផ្ញើសារព្រមានទៅឲ្យរុស្ស៊ី ដែលកំពុងក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃការចោទប្រកាន់ថាបានលូកដៃចូលកិច្ចការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ។ មេបញ្ជាការរូបនេះ បានគំរាមថា សកម្មភាពកកកូរកកាយផ្ទៃក្នុងអាមេរិក អាចត្រូវបានចាត់ទុកជាការប្រកាសសង្គ្រាមបាន ព្រោះការវាយប្រហារលើអាមេរិក ក៏ជាការវាយប្រហារលើណាតូ ដែលអាចត្រូវបានឆ្លើយតបដោយយោធាមិនខានឡើយ។

រឿងរ៉ាវការចោទប្រកាន់លើរុស្ស៊ីថាបានលូកលាន់កិច្ចការបោះឆ្នោតអាមេរិក នៅមិនទាន់ចប់នៅឡើយទេ ដោយអ្នកនយោបាយនៅអាមេរិកឯណោះ កំពុងស្វះស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីឈានដល់ការបើកការស៊ើបអង្កេតមួយលើរឿងនេះ។ ចំណែកសម្ព័ន្ធយោធាណាតូវិញ ក៏មិននៅស្ងៀមដែរ ដោយបាននិយាយជាចំហថា ការលូកដៃរបស់រុស្ស៊ី អាចជាសកម្មភាពប្រកាសសង្គ្រាមបាន និងព្រមានលទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់កងទ័ពទៀតផង។ មេបញ្ជាការរងកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រចាំអឺរ៉ុប លោកឧត្តមសេនីយ៍ Adrian Bradshaw និយាយថា យុទ្ធនាការផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតពេញពិភពលោកពីសំណាក់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានដូចជា Sputnik News និង Russia Today អាចត្រូវចាត់បញ្ចូលក្នុងនិយមន័យសង្គ្រាមរបស់ណាតូបាន។ លោកឧត្តមសេនីយ៍និយាយបែបនេះ ក្នុងកិច្ចសម្ភាជាមួយសារព័ត៌មាន The Times ដែលចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិនា។ បើយោងតាមសន្ធិសញ្ញាណាតូ ការវាយប្រហារលើសមាជិកមួយ ឬច្រើនរបស់ណាតូ គឺជាការវាយប្រហារលើសម្ព័ន្ធយោធានេះទាំងមូល ដែលសមាជិកទាំងអស់ ត្រូវចាត់វិធានការចាំបាច់ដើម្បីការពារគ្នាទៅវិញទៅមក។ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍកាន់តែជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យានារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ឬផ្កាយរណប ក៏ត្រូវបានណាតូរួមបញ្ចូលជាប្រភេទនៃការធ្វើសង្គ្រាមដូចការធ្វើសង្គ្រាមផ្លូវគោក អាកាស និងជើងទឹកដែរ។ មេបញ្ជាការជនជាតិអង់គ្លេសដដែលនេះ បញ្ជាក់ថា វាជារឿងពិបាកណាស់ដែលសង្គ្រាមថ្ងៃអនាគតមិនរួមបញ្ចូលសង្គ្រាមអនឡាញនោះ។ ដោយសារការវិវត្តបែបនេះ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Bradshaw ក៏បន្ថែមថា ណាតូ ចាំបាច់បង្វែរការចាប់អារម្មណ៍របស់ខ្លួន សំដៅរកទីតាំងដែលមានសកម្មភាពគំរាមកំហែងដើម្បីការពារខ្លួន។ ការលើកឡើងរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ Bradshaw ធ្វើឡើងចំពេលដែលស្ថានការណ៍នយោបាយរបស់អាមេរិក កំពុងញាំញីដោយរឿងអាស្រូវទាក់ទងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ជាច្រើននាក់ កំពុងរកការចោទប្រកាន់ថាបានលួចទាក់ទងជាមួយមន្ត្រីរុស្ស៊ី។ លោក Michael Flynn អស់តំណែជាទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ ដោយសាររឿងនេះ ហើយថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌ និងកូនប្រសារលោក ត្រាំ ផ្ទាល់ ក៏មានឈ្មោះជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរុស្ស៊ីដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1791.txt

សេតវិមានអាមេរិក មិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានមកពីស្ថាប័នផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនចូលយកព័ត៌មានក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានប្រចាំសប្តាហ៍នៅថ្ងៃសុក្រទី ២៤កុម្ភៈ។ ស្ថាប័នសារព័ត៌មានដែលត្រូវគេហាមនោះមានដូចជា The New York Times, The Hill, Politico និងស្ថាប័នមួយចំនួនទៀតផង។ អ្នកសារព័ត៌មានបានពហិកាចូលយក ព័ត៌មានដើម្បីប្រឆាំងសកម្មភាពមិនគប្បីរបស់សេតវិមានអាមេរិកនេះ។

នៅចុងសប្តាហ៍ សន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតី Sean Spicer ត្រូវរៀបចំឡើងដូចសព្វមួយដង តែសប្តាហ៍នេះ សេតវិមានបាន ជ្រើសរើសយកតែអ្នកសារព័ត៌មានមកពីស្ថាប័នមួយចំនួនចូលយក ស្តាប់និងព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះ។ ការសម្រេចបែបនេះកើតឡើងក្រោយពេលដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិកបន្តចោទប្រកាន់ថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងជាសត្រូវរបស់ប្រជាជនអាមេរិកផងដែរ។ សារព័ត៌មាន The Hill ដែលមានស្ថិតក្នុងបញ្ជីស្ថាប័នដែលសេតវិមានមិនឲ្យចូលយកព័ត៌មានដែរនោះ បានផ្សាយថា ស្ថាប័នព័ត៌មានជាច្រើនដែលត្រូវបានគេហាម។ ក្នុងចំណោមនោះមានដូចជា New York Times, The Hill, Politico, BuzzFeed, the Daily Mail, BBC, the Los Angeles Times, the New York Daily News រួមទាំងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតូចៗផ្សេងទៀតដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ស្ថាប័នព័ត៌មានធំៗមួយចំនួន ដូចជា ABC, CBS, NBC, Fox, Reuters, Bloomberg, the Wall Street Journal និង McClatchy។ ចំណែកទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP និងទស្សនាវដ្តី Time ត្រូវបានគេអនុញ្ញាតឲ្យចូលយកព័ត៌មានដែរ ប៉ុន្តែស្ថាប័នទាំងពីរនេះធ្វើពហិការដើម្បីជំទាស់ការសម្រេចរបស់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ និងដើម្បីបង្ហាញសាមគ្គីភាពជាមួយបណ្តាអ្នកសារព័ត៌មានដែលត្រូវគេហាមឃាត់។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ សមាគមអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានសេតវិមានអាមេរិកបានរិះគន់ការសម្រេចរបស់សេតវិមាននេះខ្លាំងៗ។ គេបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយបញ្ជាក់ថា៖« សមាគមយើងតវ៉ាដាច់ខាតចំពោះការសម្រេចរបស់សេតវិមាន។ យើងជំរុញឲ្យស្ថាប័នព័ត៌មានដែលអាចចូលយកព័ត៌មានបានជួយចែករម្លែករាល់របាយការណ៍ឬព័ត៌មានទាំងឡាយណាដែលខ្លួនទទួលបានជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានដែលត្រូវគេហាម។ ខាងស្ថាប័នយើងនឹងបន្តជជែកពិភាក្សាជាមួយខាងសេតវិមានទៀតនៅពេលឆាប់ៗនេះ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ខាងសេតវិមានបានទាត់ចោលព័ត៌មានដែលថា ខ្លួនហាមអ្នកសារព័ត៌មានចូលយកព័ត៌មាន។ អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន Stephanie Grisham ឆ្លើយតបថា ការហាមឃាត់អ្នកសារព័ត៌មានជារឿងមិនពិតោះឡើយ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីផ្ទាល់លោក Sean Spicer បានថ្លែងថា អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់សុទ្ធតែមានឱកាសចូលយកព័ត៌មានរួមគ្នា។ ហើយលោកបានបញ្ជាក់ថា សេតវិមានក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំបើកចំហសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានខ្លាំងជាងរដ្ឋបាលមុនៗទៅទៀត៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1792.txt

ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោកហ្សង់ ក្លូតចាំងកឺ (Jean Claude Juncker) បានថ្លែងផ្លែផ្កាដាក់ឲ្យអង់គ្លេសដែលកំពុងចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបថា លោកត្រូវថ្លែងសុន្ទរកថាជាភាសាបារាំង ដោយសារភាសាអង់គ្លេសកាន់តែអស់សំខាន់ហើយ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សហភាពអឺរ៉ុបរូបនេះនិយាយបែបនេះ ក្រោយពេលសង្គ្រាមពាក្យសម្តីរវាងសហភាពអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសផ្ទុះឡើងខ្លាំងជុំវិញការចរចាចាកចេញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនិងការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិខាងមុខ។

«ភាសាអង់គ្លេសកំពុងបាត់បង់សារសំខាន់ហើយ»។ នេះជាសម្តីរបស់ប្រមុខគណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោក ហ្សង់ ក្លូតចាំងកឺ មុនពេលលោកថ្លែងសុន្ទរកថាមួយជាភាសាបារាំងនៅប្រទេសអ៊ីតាលីពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសហភាពអឺរ៉ុប។ លោកលើកឡើងបែបនេះ បន្ទាប់ពីមានការទិតៀននិងចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងសហភាពអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសពាក់ព័ន្ធការចាកចេញរបស់អង់គ្លេសពីសហភាពអឺរ៉ុបតែម្តង។ យោងតាមសារព័ត៌មាន BBC លោក ចាំងកឺ បានពន្យល់ពីមូលហេតុដែលលោកត្រូវជ្រើសរើសយកភាសាបារាំងពេលថ្លែងសុន្ទរកដោយនិយាយដូច្នេះថា៖«យឺតៗប៉ុន្តែប្រាកដណាស់ថា ភាសាអង់គ្លេសកំពុងតែបាត់បង់សារសំខាន់របស់ខ្លួននៅអឺរ៉ុប ហើយណាមួយវាក៏ដោយសារបារាំងកំពុងត្រៀមបោះឆ្នោតផង»។ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អឺរ៉ុបរូបនេះនិយាយឌឺដងឲ្យអង់គ្លេសរឿងភាសាអង់គ្លេសនេះ អ្នកចូលរួមបានសើចហ៊ោរ ហើយនាំគ្នាទះដៃគាំទ្រលោកខ្លាំងថែមទៀត។ បន្ទាប់មកលោកបានបញ្ជាក់ផងដែរពីដំណើរការនៃការចរចាជាមួយអង់គ្លេស ហើយលោកសង្កត់ធ្ងន់ជាថ្មីថាអឺរ៉ុបមិនមែនជាអ្នកបោះបង់អង់គ្លេសឡើយ។ «យើងនឹងបន្តចរចាជាមួយមិត្តអង់គ្លេសរបស់យើងឲ្យបានត្រឹមត្រូវបំផុត ប៉ុន្តែយើងកុំភ្លេចថា វាមិនមែនសហភាពអឺរ៉ុបកំពុងបោះបង់អង់គ្លេសចោលឡើយ។ អង់គ្លេសឯណោះទេដែលកំពុងបោះបង់សហភាពអឺរ៉ុប។ វាធ្វើឲ្យគ្រប់យ៉ាងខុសប្លែកពីគ្នា»។ តាមពិតទៅការឌឺដងផ្លែផ្ការឿងភាសាអង់គ្លេសនេះកើតឡើងស្របពេលដែលអឺរ៉ុបនិងអង់គ្លេសកំពុងជះកំហឹងដាក់គ្នាដោយប្រើប្រាស់សង្គ្រាមពាក្យសម្តីរួចទៅហើយ។ អង់គ្លេសបានចោទប្រកាន់អឺរ៉ុបម្តងជាពីរដងថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អឺរ៉ុបនេះកំពុង លូកលាន់ចូលក្នុងកិច្ចការអង់គ្លេសជាពិសេសការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិដែលនឹងមកដល់នៅខែមិថុនាខាងមុខនេះ។ លោកស្រីនាយកដ្ឋមន្ត្រី Theresa May ចោទសហភាពអឺរ៉ុបដោយសារតែកិច្ចសន្ទនាជាលក្ខណៈឯកជនរបស់លោកស្រីជាមួយលោក ចាំងកឺ ត្រូវបានគេទម្លាយចេញទៅឲ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ លោកស្រីកត់សម្គាល់ថា ការទម្លាយព័ត៌មាននេះ ធ្វើឲ្យគូបដិបក្ខនយោបាយដែលត្រូវប្រកួតជាមួយលោកស្រីនៅខែមិថុនាកើនឡើងប្រជាប្រិយភាពថែមទៀត។ បើតាមព័ត៌មានបែកធ្លាយចេញផ្សាយដោយទស្សនាវដ្តីអាល្លឺម៉ង់ Frankfurter Allgemeine កិច្ចសន្ទនារវាងលោក ចាំងកី និងលោកស្រី May ផ្តោតលើបញ្ហាច្រើនប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់លោកស្រី May ចង់ពន្លឿនការសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងមួយស្តីពីសិទ្ធិប្រជាជននៅត្រឹមខែមិថុនានេះ។ ប៉ុន្តែទោះជាបែបណាក្តី លោកចាំងកឺ បានបដិសេធសំណើរនេះដោយលោកបានយកឯកសារថតចម្លងនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មរវាងសហភាពអឺរ៉ុបជាមួយកាណាដានិង កិច្ចព្រមព្រៀងចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបរបស់ប្រទេសក្រូអាស៊ីឲ្យលោកស្រី May មើលដើម្បីឲ្យលោកស្រីដឹងថា ការសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយៗវាលំបាកយ៉ាងណា។ ចំណែក ការចរចាផ្លូវការពាក់ព័ន្ធការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបនេះនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមឡើងនៅក្រោយការបោះឆ្នោតអង់គ្លេសថ្ងៃ៨ ខែមិថុនាខាងមុខ។ លោកស្រី May សង្ឃឹមថា ការបោះឆ្នោតមុនអាណត្តិនេះនឹងជួយគណបក្សអភិរក្សរបស់លោកស្រី ឲ្យទទួលបានអាសនៈបន្ថែមនៅក្នុងសភា។ នេះ វាអាចអំណោយផលដល់ដំណើរការនៃការចរចាចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបផងដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1793.txt

អតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនិងជាអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ចាប់ផ្តើមចេញមុខរិះគន់រដ្ឋបាលលោកដូណាល់ ត្រាំ ក្រោយរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់អស់ជាយូរក្រោយចាញ់ឆ្នោត។លោកស្រីបន្ទោសលោក ត្រាំ រឿងទាមទារកាត់លុយសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យការទូតដែលជានយោបាយស្នូលនៃការលើកស្ទួយឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅបរទេសនោះ។

ទំនងជាអត់ទ្រាំលែងបាន លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានទិតៀនគម្រោងកាត់បន្ថយលុយសម្រាប់ក្រសួងការបទេសដែលស្នើឡើងដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ។ អាចថា លោកស្រី អាចធ្វើចិត្តឲ្យរឹងប៉ឹងបានឡើងវិញហើយ បន្ទាប់ពីចំណាយពេលវេលាក្នុងភាពស្ងៀមស្ងាត់មួយរយៈដោយបាក់ស្បាតព្រោះចាញ់ឆ្នោតនោះ។ ក្នុងវេទិកានៅសាកលវិទ្យាល័យ Georgetown អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ថ្លែងថា គោលបំណងកាត់បន្ថយហិរញ្ញវត្ថុទ្រទ្រង់ក្រសួងការបរទេសនិងជំនួយរបស់លោក ត្រាំជាកំហុសឆ្គងដ៏ធំមួយ។ «យើងកំពុងឃើញសញ្ញានៃការផ្លាស់ប្តូរដែលវាជាការប្រកាសអាសន្នសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា។ ការស្នើការលុយសម្រាប់វិស័យសុខាភិបាលអន្តរជាតិ, ជំនួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងវិស័យការទូតរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ននឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ត្រីនិងកុមារ ហើយវាក៏ជាកំហុសឆ្គងធំសម្រាប់ប្រទេសយើងដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី ហ៊ីឡារី ដែលស្រងសម្តីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ កាលពីខែមីនាកន្លងទៅ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញផែនការកាត់បន្ថយថវិកាជាតិដែលទ្រទ្រង់វិស័យការទូតអាមេរិករហូតដល់ ២៨ ភាគរយ ដែលវាបង្កឲ្យមនុស្សម្នាជាច្រើនព្រួយបារម្ភ។ ប៉ុន្តែទោះជាបែបនេះក្តី សភាអាមេរិកទាំងពីរជាន់នឹងសម្រេចចុងក្រោយលើការកំណត់ថវិកានេះ។ ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១៣ នេះបានផ្តល់យោបល់ថា រដ្ឋបាលថ្មីមិនគួរធ្វើបែបនេះទេព្រោះបញ្ហាពិភពលោកកើតឡើងច្រើនក្នុងនោះមានការបន្តកើនឡើងនៃចំនួនជនភៀសខ្លួនពិភពលោក ហើយវាមិនមែនជាបញ្ហានរណាម្នាក់ឡើយ។ វាជាបញ្ហារួមរបស់ពិភពលោក ហើយក្នុងនាមជាមហាអំណាចដែលមានការទទួលខុសត្រូវ អាមេរិកត្រូវខ្វាយខ្វល់ជួយដោះស្រាយ។ លោកស្រីពន្យល់ថា បច្ចុប្បន្នពិភពលោកប្រឈមបញ្ហាស្មុគស្មាននិងពាក់ព័ន្ធគ្នាទៅវិញទៅមក ដែលវាតម្រូវឲ្យមានការបន្តសកម្មភាពពហុភាគីដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមិនមែនផ្តោតតែលើបញ្ហាមួយឬពីរដែលជារឿងអាទិភាពឡើយ។ លោកស្រីបញ្ជាក់បន្ថែមដូច៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា រដ្ឋបាលថ្មីនឹងនៅបន្តការដឹកនាំពិភពលោកដើម្បីសន្តិភាពនិងសន្តសុខសកល។ នេះក៏ដោយសារពិភពលោកទាំងមូលនឹងបន្តដើរទៅមុខនិងធ្វើការរួមគ្នាដោយមានឬអាចគ្មានអាមេរិកផង»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1794.txt

ទីក្រុងធំៗរបស់អឺរ៉ុបដូចជាប៉ារីស, ព្រុចសែល និងនីស បានរងការវាយប្រហារជាញឹកញាប់ពីសំណាក់ក្រុមភេរវកម្មនាពេលកន្លងមក។ ដោយឡែកទីក្រុងឡុងដ៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេស មានស្ថានភាពស្ងប់ស្ងាត់ស្រួលជាងគេ និងមិនដែលរងការវាយប្រហារអ្វីសោះអស់ពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ។ ពោល គឺរហូតមកការវាយប្រហារថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ដែលសម្លាប់មនុស្សចំនួន៥នាក់ និងជាង ៤០នាក់ផ្សេងរងរបួស។ ការវាយប្រហារលើកនេះ ក៏បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហាររបស់ក្រុមភេរវកម្មផងដែរ។

ភេរវកម្មក្បែរសភាអង់គ្លេសថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ជាការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំចាប់តាំងពីភេរវកម្មឆ្នាំ២០០៥ មក។ ការវាយប្រហារនៅកណ្តាលទីក្រុងឡុងដ៍ របស់អង់គ្លេស បានធ្វើឲ្យតក់ស្លុត និងភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង ព្រោះទីក្រុងនេះ បានរស់នៅដោយស្រួលអស់ពេលជាច្រើនមកហើយដែរ។ មេដឹកនាំប្រទេសជាច្រើន បាននាំគ្នាថ្កោលទោសករណី «ភេរវកម្ម»នេះ ហើយក៏បង្ហាញជំហរគាំទ្រ និងការសាមគ្គី ជាមួយប្រជាជនអង់គ្លេសផងដែរ។ ទាក់ទិនភេរវកម្មថ្ងៃទី២២ បុរសជាឧក្រិដ្ឋជន ដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី Theresa May បញ្ជាក់ថាកើតនៅអង់គ្លេស បានបើកឡានបុករះមនុស្សលើស្ពាន Westminster ហើយបន្តបុករបងសភាទៀត ដោយបង្កឲ្យមនុស្សយ៉ាងតិច ៥នាក់ស្លាប់ និងជាង៤០នាក់ទៀតរបួស។ បន្ទាប់មកជននោះ បានយកកាំបិតកាប់ប៉ូលិសម្នាក់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងសភាតែម្តង។ ប៉ូលិសបានបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជនដៃដល់ឈ្មោះ Khalid Masood និងមានអាយុ៥២ឆ្នាំ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះ គឺករណីវាយប្រហារនេះ កើតឡើងចំថ្ងៃតែមួយ ជាមួយការវាយប្រហារនៅក្រុងព្រុចសែល កាលពីឆ្នាំមុនដែរ។ គោលដៅនៃភេរវកម្មនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ទំនងជាមិនត្រឹមតែសម្លាប់ ឬធ្វើឲ្យពិការអ្វីឡើយ តែដើម្បីបង្កើតចលាចល និងការភ័យខ្លាចនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ជាមួយការស្ងប់ស្ងាត់ជាច្រើនឆ្នាំ ការវាយប្រហារភេរវកម្មលើកនេះ ពិតជាបង្កការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រជាជនអង់គ្លេសមិនខានឡើយ។ ភេរវកម្មដ៏ធំចុងក្រោយដែលវាយប្រហារទីក្រុងឡុងដ៍ កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៥ ដែលភេរវកម្មដាក់គ្រាប់បែកបំផ្ទុះ ដែលសម្លាប់មនុស្សអស់៥២នាក់ និង៧០០នាក់ទៀតរងរបួស។ នៅពេលនោះ ភេរវជន៤នាក់ ដែលជាជនជាតិអង់គ្លេស បានដាក់គ្រាប់បំផ្ទុះបីនៅស្ថានីយ៍រថភ្លើងក្រោមដី ខណៈដែលមួយគ្រាប់ទៀតដាក់បំផ្ទុះលើរថយន្តក្រុង២ជាន់។ ចាប់ពីពេលនោះមក គេមិនឃើញមានការវាយប្រហារធំដុំអ្វីលើទឹកដីអង់គ្លេស។ នេះក៏ព្រោះ ផែនការវាយប្រហារភាគច្រើន ត្រូវបានប៉ូលិសសម្ងាត់បំបែកបាន ខណៈគម្រោងវាយប្រហារខ្លះទៀត មិនបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សតិអារម្មណ៍ធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រជាជនអង់គ្លេសឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី ទីក្រងធំៗរបស់អឺរ៉ុបដូចជារដ្ឋធានីប៉ារីស និងក្រុងនីសរបស់បារាំង, ទីក្រុងព្រុចសែលរបស់បែលហ្ស៊ិកជាដើម រងការវាយប្រហារជាញឹកញាប់ និងបានឆក់យកជីវិតមនុស្សជាច្រើនទៀតផង។ ១. ក្រុមភេរវជន ដូរយុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហារ ដូចការរៀបរាប់ខាងលើ បុរសដែលជាឧក្រិដ្ឋជននោះ បានបើកឡានបុករះមនុស្សលើស្ពាន Westminster ហើយបន្តបុករបងសភាទៀត មុននឹងយកកាំបិតចាក់សម្លាប់មនុស្សម្នា។ ស្រដៀងគ្នានេះ ការវាយប្រហារនៅប៉ារីស និងនីស ក៏ធ្វើឡើងដោយការប្រើកាំបិត និងការបើករថយន្តបំបុកហ្វូងមនុស្សតែម្ដង។ ចាប់ពីពេលនេះ កាំបិត និងរថយន្ត ក្លាយជាឧបករណ៍ប្រសិទ្ធភាពដើម្បីបង្កចលាចល និងការតក់ស្លុតមិនខាន។ មិនមែនជារឿងចម្លែកទេដែលភេរវជនប្រើកាំបិតដើម្បីសម្លាប់មនុស្ស ឬក៏បើកឡានជាន់មនុស្សស្លាប់តែម្ដង។ យុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហារបែបនេះ ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រើពីសំណាក់ក្រុមអាល់កៃដានៅតំបន់ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ និងក្រុមជ្រុលនិយមរដ្ឋឥស្លាមផងដែរ។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះងាយស្រួល ព្រោះកាំបិតងាយស្រួលលាក់ តែពិបាកស្វែងរក និងអាចប្រើបានគ្រប់ពេលវេលា។ ចំណែកការបើករថយន្តបំបុក ក៏ងាយស្រួលដែរ និងមិនពិបាកដូចការប្រើគ្រឿងផ្ទុះឡើយ។ សូមរម្លឹកដែរថា ក្នុងការផែនការវាយប្រហារភេរវកម្មចំនួន១៣លើក ដែលប៉ូលិសបំបែកបាន ភេរវជនភាគច្រើន តែងគ្រោងវាយប្រហារដោយប្រើប្រាស់រថយន្ត ឬក៏អាវុធមុតស្រួច ជំនួសឲ្យការប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្ទុះដូចជាគ្រាប់បែក ឬរំសេវ។ ការប្រើគ្រឿងផ្ទុះជាឧបករណ៍វាយប្រហារ ជាវិធីសាស្ត្រពេញនិយមរបស់ភេរវករតាំងយូរយារមកហើយ ព្រោះអាចសម្លាប់មនុស្សបានច្រើន និងអាចបង្កអស្ថិរភាពទៀតផង ប៉ុន្តែប្រឈមមុខខ្លាំងនឹងការតាមដានរបស់ប៉ូលិស។ ២. នាយករដ្ឋមន្ត្រី May ប្រកាសថា អង់គ្លេសមិនទន់ទេរតាមភេរវកម្មឡើយ មួយថ្ងៃក្រោយការវាយប្រហារភេរវកម្មកណ្ដាលក្រុងឡុងដ៍ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស Theresa May បាននិយាយចំពោះមុខសមាជិកសភាថា អង់គ្លេស នឹងមិនទន់ទេរទៅតាមការគំរាមកំហែងរបស់ក្រុមភេរវករឡើយ។ លោកស្រីបានហៅភេរវកម្មថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ជាការប៉ុនប៉ងបង្អាក់ដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែអង់គ្លេសមិនខ្លាចឡើយ ហើយការតាំងចិត្តរបស់អង់គ្លេស ក៏មិនប្រែប្រួលអ្វីទាំងអស់។ បើតាមសារព័ត៌មាន BBC លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រី May ជឿថា ជនដៃដល់ធ្វើសកម្មភាពតែម្នាក់ឯងប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏គ្មានគម្រោងវាយប្រហារជាសាធារណៈដទៃទៀតដែរ។ លើសពីនេះ លោកស្រី ក៏អរគុណមេដឹកនាំពិភពលោក ដែលប្រកាសថ្កោលទោសករណីភេរវកម្ម និងឈរប្រកៀកស្មា ជាមួយប្រជាជនអង់គ្លេស ក្នុងកាលៈទេសៈអាសន្ននេះ។ ពួកគេក៏ប្រកាសឈរនៅជាមួយប្រជាជន និងរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស ដើម្បីប្រឈម និងប្រឆាំងចលនាភេរវកម្មអន្តរជាតិនេះ រួមគ្នាផងដែរ។៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1795.txt

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឺឈាំង (Li Keqiang) និយាយថា ចិនមិនចង់ឃើញសមាជិកអាស៊ានត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំឲ្យជ្រើសរើសរវាងក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឡើយ។ មិនត្រឹមតែមិនចង់ឃើញអាស៊ានបែកបាក់ឡើយ ចិនក៏នៅតែចាត់ទុកតំបន់អាស៊ានជាចំណុចសំខាន់នៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួន បើទោះជាមានគំនិតផ្ទុយគ្នាលើជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្តី។ ហើយចិន ក៏នឹងបន្តគាំទ្រតួនាទីស្នូលរបស់អាស៊ានក្នុងការដឹកនាំកិច្ចការតំបន់។

រដ្ឋសមាជិកទាំង១០សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហៅកាត់ថាអាស៊ាន ហាក់ដើរមកដល់ផ្លូវបំបែកដែលត្រូវជ្រើសរើស រវាងចិនដែលជាអ្នកជិតខាង និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំ ឬក៏ស្រវ៉ាឱបអាមេរិក ដែលជាមហាអំណាចពិភពលោកនោះ។ អាចនិយាយថា នេះជាជម្រើសដ៏លំបាកសម្រាប់អាស៊ាន ដែលស្ថិតនៅចំតំបន់ប្រទាញប្រទង់រវាងមហាអំណាចទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែចំពោះមហាយក្សចិនវិញ ចិនមិនចង់ឲ្យអាស៊ានបង្ខំចិត្តជ្រើសរើសមហាអំណាចណាមួយឡើយ។ «យើងមិនចង់ឃើញរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានត្រូវជ្រើសរើសកាន់ជើងអ្នកណាដូចសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ឡើយ»។ នេះជាចម្លើយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឺឈាំង តបនឹងសំណួររបស់អ្នកកាសែតថៃ ជុំវិញការបញ្ហាសម្រេចចិត្តរបស់សមាជិកអាស៊ានទាំង១០ ដែលត្រូវជ្រើសរើសថា ត្រូវគាំទ្រមហាយក្សចិន ឬក៏មហាអំណាចពិភពលោកអាមេរិក។ ចម្លើយរបស់លោក ក៏ធ្វើឡើងចំពេលដែលមានរបាយការណ៍ផ្សាយថា ចិន កំពុងសាងសង់សំណង់បន្ថែមទៀតលើកោះជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ក៏បានបញ្ជាក់ជំហររបស់ចិន ដែលនៅតែចាត់ទុកអាស៊ានជាអាទិភាពនៃនយោបាយការទូតរបស់ខ្លួន ទោះមានជម្លោះអធិបតេយ្យជាមួយរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានខ្លះក៏ដោយ។ លើសពីនោះ ចិនក៏នៅតែបន្តការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ដូចជាបន្តចរចាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (COC) ជាមូលដ្ឋានច្បាប់ដ៏សំខាន់។ ជាមួយនឹងការបង្ហាញជំហរមិនចង់ឃើញអាស៊ានបែកបាក់ដោយសារខ្លួន និងអាមេរិក ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិនរូបនេះ ក៏ទទូចឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតាបន្តសហការជាមួយប៉េកាំង ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពតំបន់ និងបង្កើតឱកាសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ជាជាងបង្កើតបញ្ហាដោយសាររឿងជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរ។ នេះប្រហែលជាលោកចង់និយាយសំដៅសកម្មភាពយោធាអាមេរិកនៅតំបន់នេះ តាមរយៈការបញ្ជូននាវាល្បាត និងការហោះហើរជាញឹកញយនោះ។ លោក លី ខឺឈាំង មេដឹកនាំកំពូលលំដាប់ទី២របស់ចិន និយាយដែរថា ក្រុងប៉េកាំង និងវ៉ាស៊ីនតោន មានផលប្រយោជន៍រួមគ្នាច្រើននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ព្រោះមានក្រុមហ៊ុនអាមេរិកជាច្រើនមករកស៊ី និងបើកស្នាក់ការនៅចិន។ ក្រុងប៉េកាំងសង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំង២ នឹងមិនមែនជាប្រភពនៃបញ្ហាឡើយ។ សព្វថ្ងៃនេះ នៅអាស៊ានទាំងមូល វាមានការបែងចែកគ្នាស្រេចទៅហើយ ដោយរដ្ឋខ្លះមាននិន្នាការងាកទៅរកចិន និងខ្លះទៀតចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយអាមេរិកតែម្ដង៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1796.txt

រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីនបានបញ្ជាក់កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅថា កងទ័ពជើងទឹកម៉ាឡេស៊ី, ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីននឹងចូលរួមល្បាតរួមគ្នាដើម្បីប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រ។ ការសម្រេចពួតដៃគ្នាប្រឆាំងចោរសមុទ្រនេះកើតឡើងស្របពេលដែលបណ្តាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនានាក្នុងតំបន់រួមទាំងក្រុម Abu Sayyaf ជាបណ្តេញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមបន្តចាប់ជម្រិតនិងធ្វើឃាតជនបរទេសជាហូរហែរកន្លងមក។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីភាគីម៉ាឡេស៊ី, ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន ដើម្បីប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមឡើងនៅចន្លោះពីខែមេសាទៅដល់ខែឧសភាខាងមុខនេះ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខការពារជាតិហ្វីលីពីនលោក Delfin Lorenzana។ ការឈានទៅពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រនេះកើតឡើងស្របពេលដែលបទឧក្រិដ្ឋឆ្លងដែនកើតឡើងច្រើនជាពិសេសនៅក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធជាច្រើនបន្តចាប់ជម្រិតនិងសម្លាប់ជនបរទេសជាបន្តបន្ទាប់។ ដូចឃើញស្រាប់ កន្លងមកក្រុមភេរវជន Abu Sayyaf ដែលជាក្រុមប្រកាសបង្ហាញភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមនោះបានបន្តចាប់ជម្រិតមនុស្សលើនាវាដឹកជញ្ជូននានារួមទាំងអ្នកទេសចរថែមទៀត។ ហើយកាលពីខែមុនក្រុមនេះបានកាត់ករជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់បន្ទាប់ពីពួកគេមិនបានទទួលលុយតាមការទាមទាររបស់ខ្លួន។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The Straits Time រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីនបានលើកឡើងថា លោកនិងសមភាគីម៉ាឡេស៊ីនិងឥណ្ឌូណេស៊ីឯកភាពគ្នារួចហើយពាក់ព័ន្ធការចេញល្បាតតាមសមុទ្ររួមគ្នានោះ។ ហើយសកម្មភាពល្បាតនេះនឹងមានការចូលរួមពីកងទ័ពជើងទឹកនៃប្រទេសទាំងបីដោយពួកគេជួយការពារនាវាពាណិជ្ជកម្មនានាធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ដែនសមុទ្រខ្លួន។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំងបីកាន់តែមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងចំពោះនាវាដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ហើយនាវាទាំងនោះរងការគំរាមកំហែងខ្លាំងពីរក្រុមចោរសមុទ្រដូចជាក្រុមចោរសូម៉ាលីផង។ ដូច្នេះហើយវាចាំបាច់ត្រូវមានការដោះស្រាយដើម្បីការពារកុំឲ្យស្ថានការណ៍នេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ តាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង ក្រុមភេរវជន Abu Sayyaf ធ្វើសកម្មភាពច្រើនជាងគេក្នុងការចាប់ជម្រិតនិងសម្លាប់ជនបរទេស។ ក្រុមនេះកំពុងចាប់មនុស្សទាំងជនបរទេសនិងប្រជាជនតំបន់ប្រហែល ៣១នាក់ ក្នុងនោះមានជនជាតិវៀតណាម ៦នាក់ផងដែរចាប់ពីខែមុន។ ពាក់ព័ន្ធចលនាចោរសមុទ្រនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិហ្វីលីពីន ខាងលើបានអះអាងថា លោកក៏បានប្រាប់ទៅកាន់បេសកជនរបស់វៀតណាមប្រចាំម៉ាឡេស៊ីដែរកាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនដើម្បីឲ្យវៀតណាមបំពាក់អាវុធឲ្យកម្មករលើនាវាដែលឆ្លងកាត់តាមផ្លូវសមុទ្រខ្លួន ឬអាចសហការជាមួយអាជ្ញាធរហ្វីលីពីក៏បានដើម្បីចៀសវាងពីការចាប់ជម្រិតនោះ។ ត្រឡប់មកវិញ ទោះការសហការនេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានក៏ដោយ គេត្រូវការការគាំទ្របន្ថែមពីប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ដើម្បីធានាពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រឆាំងក្រុមចោរសមុទ្រឬក្រុមភេរវជនតំបន់នេះ។ ប្រមុខការពារជាតិហ្វីលីពីននេះបានអះអាង ដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមនេះ កងកម្លាំងតំបន់ត្រូវការនាវា ឬទូតលឿន, យន្តហោះបញ្ជា ឬប្រព័ន្ធរ៉ាដាផ្សេងទៀតដើម្បីតាមដានក្រុមនេះដូចគ្នា៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)

article_1797.txt

ទៅដល់ព្រុចសែលភ្លាម រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson មិនបានបង្អែរបង្អង់យូរឡើយ ដោយប្រញាប់និយាយរឿងសាច់ការពាក់ព័ន្ធការចំណាយរដ្ឋសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធណាតូ។ លោកបង្ខំឲ្យសមាជិកណាតូទាំងអស់ប្រញាប់ប្រញាល់បង្កើនការចំណាយលើវិស័យយោធាឲ្យគ្រប់តាមការកំណត់ត្រឹមចុងឆ្នាំនេះជាកំហិត។

បន្ទាប់ពីចាកចេញពីតួកគី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson បានបន្តដំណើរទៅកាន់ក្រុងព្រុចសែលទៀតដើម្បីជួបបណ្តារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃរដ្ឋសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូទាំង២៧ផ្សេងទៀតដែរ។ ក្នុងជំនួបជាលើកដំបូង ប្រមុខការទូតអាមេរិកយករឿងថវិកាការពារជាតិមកជជែកតែម្តង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិករូបនេះ រំលឹកបណ្តារដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនិងជាសមាជិកទាំងអស់ជាថ្មី ពាក់ព័ន្ធកាតព្វកិច្ចបង្កើនថវិកាការពារជាតិឲ្យគ្រប់ ២ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបត្រឹមចុងឆ្នាំនេះ។ លោកនិយាយដដែលថា អាមេរិកមិនអាចបន្តចំណាយលុយច្រើនជាងគេ ដើម្បីជួយការពាររដ្ឋណាតូបែបនេះទេ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«ដូចដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយ វាមិនមាននិរន្តរភាពសម្រាប់អាមេរិកក្នុងការបន្តបងលុយបង់វិភាគទានលើសកម្រិតសម្រាប់ការចំណាយការពារជាតិរបស់ណាតូនោះឡើយ»។ ខែឧសភាកិច្ចប្រជុំកំពូលបក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ នឹងត្រូវរៀបចំឡើង ហើយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នឹងមានវត្តមានផងដែរ។ លោក Tillerson ស្នើឲ្យបណ្តារដ្ឋណាតូទាំងនោះស្វះស្វែងរកចំណុចស្រុះស្រួលគ្នានៅក្នុងប្រជុំកំពូលខែឧសភា ដើម្បីកំណត់ផែនការចំណាយការពារជាតិឲ្យបានត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០១៧នេះដែរ។ តាមពិតទៅណាតូបានឯកភាពម្តងហើយកាលពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅ Wales នាឆ្នាំ ២០១៤ ហើយ ប្រទេសជាសមាជិកនឹងបង្កើតថវិកាការពារជាតិឲ្យដល់ ២ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៅពេលខាងមុខ។ ប៉ុន្តែមានប្រទេសមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលអាចធ្វើបានតាមការសន្យា។ ពាក់ព័ន្ធការទាមទារឲ្យបង្កើនការចាយវាយលើវិស័យការពារជាតិនេះ ប្រមុខណាតូ Jens Stoltenberg បានព្យាយាមបង្វែរការចាប់អាមេរិកដោយលោកអះអាងថា រដ្ឋណាតូនឹងបង្កើនការចំណាយប៉ុន្តែមិនមែនដើម្បីតម្រូវចិត្តអាមេរិកទេ។ លោកទាញយកបញ្ហាសន្តិសុខនិងការគំរាមកំហែងផ្សេងទៀតជាពិសេសពីសំណាក់រុស្ស៊ីមកធ្វើជាអំណះអំណាង ដែលវាជាមូលហេតុចម្បងសម្រាប់ណាតូបង្កើនលុយការពារជាតិ។ កន្លងមក ដោយសាររឿងបង្កើនការចំណាយក្នុងនាមជាសមាជិកណាតូនេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំបានធ្វើឲ្យអាល្លឺម៉ង់ខឹងសម្បារដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយ។ លោក ត្រាំ បានលើកឡើងថា អាល្លឺម៉ង់ជំពាក់លុយណាតូ និងអាមេរិកច្រើនសន្ធឹក។ អាល្លឺម៉ង់វាយប្រហារតបវិញថា អាល្លឺម៉ង់គ្មានជំពាក់អាមេរិកមួយរៀលឡើយ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)