file_name
stringlengths
13
17
summary
stringlengths
1
1.09k
full_article
stringlengths
5
22k
article_1889.txt
​ក្រោយ​មរណភាព​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​គុយបា លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បណ្តា​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក បានបង្ហាញ​ពី​ប្រតិកម្ម​ចម្រុះ​។ ថ្នាក់ដឹកនាំ​ខ្លះ​បាន​ចាត់ទុកថា ជាការ​បាត់បង់​ដ៏​ធំធេង ប៉ុន្តែ​ខ្លះទៀត បាន​រំលឹក​ពី​ការគ្រប់គ្រង​បែប​ផ្តាច់ការ​របស់លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​។​
​ ខាងក្រោម​នេះ ជា​ប្រតិកម្ម​ចម្រុះ​ដែល​ដកស្រង់​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP៖ ​លោក បាន គី​មូ​ន អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ៖ «​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី កា​ស្ត្រូ គុយបា​បាន​បោះជំហាន​ទៅមុខ​លើ​វិស័យ​អប់រំ អក្ខរកម្ម និង​សុខាភិបាល​»​។​ ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​៖ «​ប្រវត្តិសាស្ត្រ នឹង​វិនិច្ឆ័យ​ផលប៉ះពាល់​ដ៏​ធំធេង​របស់លោក​ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ​»​។​ ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត​អាមេរិក​៖ «[​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ​] គឺជា​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​ដ៏​ឃោ​ឃៅ​ម្នាក់​ដែល​ជិះជាន់​សង្កត់សង្កិន ប្រជាពលរដ្ឋ​របស់ខ្លួន​»​។​ ​លោក វ្លា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី​៖ «​បុរស​រដ្ឋ​ម្នាក់នេះ ត្រូវបាន​ចាត់ទុក​ដូចជា​និ​មិ្ម​ត​រូប​នៃ​សម័យមួយ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទំនើប​របស់​ពិភពលោក​»​។​ ​លោក ស៊ី ជិន​ពីង ប្រធានាធិបតី​ចិន​៖ «​សម​មិត្ត កា​ស្ត្រូ នឹង​រស់នៅ​ជា​អមតៈ​»​។​ ​លោក នា​រិ​ន្ត្រា មូ​ឌី នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា​៖ «​គាត់​ធ្លាប់ជា​ឥស្សរជន​ដ៏​លេចធ្លោ​បំផុត​ម្នា​ក់នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​១៩»​។​ ​លោក Jean-Claud Juncker ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​អឺរ៉ុប​៖ «​គាត់​ធ្លាប់ជា​មេដឹកនាំ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ប្រចាំ​សតវត្សរ៍ ហើយ​ពិភពលោក បាន​បាត់បង់​បុរស​ម្នាក់​ដែល​មនុស្ស​ជាច្រើន​ចាត់ទុកជា​វីរបុរស​»​។​ ​លោក ហ្វ្រ​ង់​ស្វ័​រ ហូ​ឡង់ ប្រធានាធិបតី​បារាំង​៖ «​គាត់​បាន​ដឹកនាំ​ចលនា​បដិវត្តន៍​គុយបា ជាមួយ​ក្តី​សង្ឃឹមថា នឹង​ទទួលបាន​ផ្លែផ្កា ប៉ុន្តែ​បដិវត្តន៍​នេះ បាន​ផ្តល់នូវ​ការស្រងាកចិត្ត​ដ៏​ធំធេង​»​។​ ​ព្រះអង្គ Felipe VI ស្តេច​អេ​ស្ប៉ា​ញ​៖ «​គាត់​ជា​មនុស្ស​មនុស្ស​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​មិនអាច​ប្រកែក​បាន​នោះឡើយ​»​។​ ​លោក Justin Trudeau នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កាណាដា​៖ «​ពលរដ្ឋ​កាណាដា​ចូលរួម មរណទុក្ខ​ជាមួយ​ពលរដ្ឋ​គុយបា​ចំពោះ​ការបាត់បង់​មេដឹកនាំ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ម្នាក់​»​។​ ​លោក បា​សា អាល់​អាសាដ ប្រធានាធិបតី​ស៊ី​រី​៖ «​ការតស៊ូរ​របស់លោក បាន​ក្លាយជា​វីរភាព​មួយ និង​ជា​គំរូ​ដល់​មេដឹកនាំ និង​ពលរដ្ឋ​នៅក្នុង​ពិភពលោក​ទាំងមូល​»​។​ ​លោក គឹម ជុង​អ៊ុន មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង​៖ «​បើទោះបីជា​គាត់​បាន​បាត់បង់​ជីវិត​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​ជ័យជម្នះ​ដែល​មិនអាច​កាត់ថ្លៃ​បាន ស្ថិត​នៅជាប់​ក្នុង​បេះដូង​ពលរដ្ឋ​នៃ​ប្រទេស​យើង​ទាំងពីរ និង​បេះដូង​នៃ​មនុស្សជាតិ​ទូទៅ​»​។​ ​លោក Evo Morales ប្រធានាធិបតី​បូ​លី​វី​៖ «​វា​មេដឹកនាំ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​បានការ​ពារ​ភាពថ្លៃថ្នូ​របស់​ពលរដ្ឋ​លើ​ពិភពលោក​»​។​ ​លោក Juan Manuel Santos ប្រធានាធិបតី​កូ​ឡុំ​ប៊ី​៖ «​យើងទាំងអស់គ្នា​យំ សោកស្តាយ​ចំពោះ​មរណភាព​របស់លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ​»​។​ ​លោកស្រី Nkosazana Dlamini Zuma ប្រធាន​សម្ព័ន្ធ​អាហ្វ្រិក​៖ «​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ គឺជា​មេដឹកនាំ​បដិវត្តន៍​ដ៏​ពិតប្រាកដ​ម្នាក់ ដែល​ជួយ​លើកតម្កើង​សេរីភាព និង​ការអភិវឌ្ឍន៍​សង្គម​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​អាហ្វ្រិក និង​ប្រទេស​កំពុងអភិវឌ្ឍន៍​នានា​»​។​ ​លោក Jacop Zuma ប្រមុខរដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង​៖ «​លោក​ប្រធានាធិបតី​កា​ស្ត្រូ គឺជា​ដៃគូ​ម្នាក់​របស់​យើង​ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​របប​អាប៉ាថេត​»​។​ ​លោក Charles Michel នាយករដ្ឋមន្ត្រី​បែ​ល​ហ្សិ​ក​៖ «​ទំព័រ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ត្រូវបាន​បញ្ចប់​។ វា​ក៏​ជាការ​បញ្ចប់​សង្គ្រាមត្រជាក់​ផងដែរ​»​។​ ​លោក Mahmoud Abbas ប្រធាន​អាជ្ញាធរ​ប៉ា​ឡេ​ស្ទី​ន​៖ «​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ គឺជា​អ្នកតស៊ូ​រមតិ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ម្នាក់ ដើម្បី​យុត្តិធម៌​ក្នុង​ពិភពលោក​»​។​ ​លោក Rodrigo Duterte ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​៖ «​គាត់​បានបង្ហាញ​ពី​ការតស៊ូរ​ប្រឆាំង​លោកខាងលិច និង​ចក្រពត្តិនិយម​»៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_189.txt
អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង លោក Kim Yong-hyun ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាផ្លូវការហើយ ក្រោយត្រូវបានរកឃើញថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹកកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យតុលាការខណ្ឌភាគកណ្ដាលក្រុងសេអ៊ូល នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ។
ក្រោយពីត្រូវបានស៊ើបអង្កេតពីបទជាប់ទាក់ទងនឹងការប្រកាសអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក អតីតប្រមុខការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង លោក Kim Yong-hyun ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាផ្លូវការ។​ ដីកាចាប់ខ្លួនជាផ្លូវការ ត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ទៅលើលោក Kim ក្រោយការសម្រេចរបស់តុលាការ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងភាពវឹកវរផ្នែកនយោបាយដែលបង្កដោយច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ គួរបញ្ជាក់ថា លោក Kim ត្រូវបានឃាត់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត។ បទចោទលើអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរូបនេះ រួមមានការចូលរួមក្នុងកិច្ចការអំឡុងការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការអនុវត្តច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងការបំពានលើអាជ្ញាធរក្នុងការបិទខ្ទប់ការប្រើប្រាស់ដែនសមត្ថកិច្ច។ នេះបើយោងតាមអ្នកនាំពាក្យតុលាការស្រុកភាគកណ្ដាលសេអ៊ូល។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរូបនេះ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាជាបុគ្គលសំខាន់នៅពីក្រោយការណែនាំច្បាប់អាជ្ញាសឹកទៅប្រធានាធិបតី លោក យូន ​សុកយ៉ល និងបញ្ជាឱ្យទាហានចូលទៅរដ្ឋសភា ដើម្បីបិទខ្ទប់សមាជិករដ្ឋសភា មិនឱ្យចូលទៅបោះឆ្នោតលើច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ មេបញ្ជាការកងកម្លាំងពិសេស លោក Kwak Jong-geun បានប្រាប់ទៅសភាជិករដ្ឋសភាថា លោក យូន សុកយ៉ល បញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងរបស់លោក រារាំងសមាជិកសភា មិនឱ្យចូលទៅបោះឆ្នោតប្រឆាំងលើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនោះទេ។ លោក Kim Yong-hyun បានសារភាពនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ដោយព្រមទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងលើអ្វីដែលកើតឡើង ដូចជាភាពវឹកវរ និងច្បាប់អាជ្ញាសឹក។ មេធាវីលោក Kim ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរ ថាលោក Kim សុំអភ័យទោសទៅពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូង។​ ក្រៅពីអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ប្រធានទីភ្នាក់ងារប៉ូលិសសេអ៊ូល លោក Kim Bong-sik និងអគ្គនាយកនៃទីភ្នាក់ងារប៉ូលិសជាតិកូរ៉េ លោក Cho Ji-ho ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយគ្មានដីកា នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1890.txt
​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែវិច្ឆិកា បានអនុម័ត​ដំណោះស្រាយ​ថ្មី​មួយទៀត​ដើម្បី​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​របប​កុម្មុយនីស្ត​កូរ៉េខាងជើង ដែល​សាកល្បង​គ្រាប់​នុយក្លេអ៊ែរ និង​បាញ់​រ៉ុក្កែត​ជាច្រើនលើក​។ ទណ្ឌកម្ម​ចុងក្រោយ​នេះ ត្រូវបាន​គេ​ពណ៌នា​ថា ជា​ទណ្ឌកម្ម​ខ្លាំង​មិន​ធ្លាប់មាន ដោយបាន​សំដៅលើ​ការនាំចេញ​ធ្យូងថ្ម ដែលជា​ប្រភព​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដ៏​ធំ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​។​
​ក្រោយ​ការចរចា​យ៉ាង​តឹងតែង​អស់​ពេល​ជិត​បី​ខែ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​បោះឆ្នោត​ជា​ឯកច្ឆន្ទ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ខ្លាំងក្លា​មួយ សំដៅ​កាត់ផ្ដាច់​ប្រភព​ចំណូល​កូរ៉េខាងជើង​។ សមាជិក​ទាំង​១៥​ប្រទេស បានសម្រេច​ផ្ដាច់ការ​នាំចេញ​របស់​ធ្យូងថ្ម​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុង​បរិមាណ​ធ្យូងថ្ម ៧.៥​លាន​តោន​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៧ ដែលមាន​តម្លៃ​ប្រមាណ​៤០០​លាន​ដុល្លារ​។ ​ដំណោះស្រាយ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​នេះ នាំមុខ​ដោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ត្រូវបាន​ព្រមព្រៀង​ដោយ​សមាជិក​ទាំង​អស់នៃ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ រួមទាំង​ចិន​ផងដែរ​។ បើតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters មិន​ត្រឹមតែ​ហាមឃាត់​លើ​ការនាំចេញ​ធ្យូងថ្ម​ទេ អង្គធាតុ​លោហៈ ផ្សេងទៀត​ដូចជា​ទង់ដែង នី​កែ​ល ប្រាក់ ស័ង្កសី និង​ការលក់​រូបចម្លាក់ ដែលជា​ផលិតផល​នាំចេញ​របស់​កូរ៉េខាងជើង ក៏​ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​ដូចគ្នា​ដែរ​។ ​អគ្គរដ្ឋទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​អង្គការសហប្រជាជាតិ លោកស្រី Samantha Power បង្ហាញ​ជំនឿ​ថា ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​នេះ នឹង​ទទួលបាន​ផ្លែផ្កា​មិន​ខាន​។ លោកស្រី​បន្តថា ជាការ​ពិត ទណ្ឌ​កម្មនេះ នឹងមិន​ផ្ដល់​ផល​ភ្លាមៗ​ឡើយ តែ​ដំណោះស្រាយ​មួយ​នេះ បានដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​មិន​ធ្លាប់មាន​លើ​កូរ៉េខាងជើង ដែល​ហ៊ាន​ប្រឆាំងនឹង​សេចក្ដីសម្រេច​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ហើយ​កូរ៉េខាងជើង នឹង​ខាតបង់​ធ្ងន់ធ្ងរ​។​ ​លោកស្រី Samantha Power អះអាងថា ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​នេះ នឹង​កាត់ផ្ដាច់​ចំណូល​ប្រចាំឆ្នាំ​របស់​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុង​ចំនួន​យ៉ាងតិចណាស់​ក៏​៧០០​លាន​ដុល្លារ​ដែរ​។ កូរ៉េខាងជើង តែង​ប្រើប្រាស់​លុយ​ទាំងនោះ​លើ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់ខ្លួន បើទោះជា​មានការ​ហាមឃាត់​ក៏ដោយ ខណៈ​ប្រជាជន​ខ្លួន​រាប់លាន​នាក់ កំពុង​ប្រឈមមុខ​បញ្ហា​អត់​ស្បៀង និង​រងគ្រោះ​ដោយសារ​គ្រោះធម្មជាតិ​ជាដើម​។​ ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​នោះ ក្រុង​ប៉េកាំង​ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត និង​ជា​អ្នក​ចូល​ធ្យូងថ្ម​ធំជាងគេ​របស់​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង ក៏បាន​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​ទណ្ឌកម្ម​ដ៏​ខ្លាំង​នេះដែរ​។ នៅត្រឹម​១០​ខែ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦ ចិន​នាំចូល​ធ្យូង​ពី​កូរ៉េខាងជើង​ក្នុង​បរិមាណ​១៨,៦​លាន​តោន​ឯណោះ​។ យ៉ាងណាក្ដី ដើម្បី​បំពេញមុខ​អន្តរជាតិ ចិន​ក៏​បង្ខំចិត្ត​គាំទ្រ​ដំណោះស្រាយ​ថ្មី​នេះ ទោះជា​អាច​ប៉ះពាល់​ប្រភព​ថាមពល​ខ្លួន​ក្ដី​។​ ​ទន្ទឹមនឹង​ការប្រឆាំង​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​កូរ៉េខាងជើង ចិន​ក៏បាន​ចោទប្រកាន់​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង ដែល​តែង​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ថានការណ៍​នៅ​ឧបទ្វីប​តានតឹង តាមរយៈ​ការធ្វើ​សមយុទ្ធ​រួមគ្នា​ជា​ញឹកញយ​។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចិន​ក៏បាន​រិះគន់​គម្រោង​ពង្រាយ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​អាកាស​របស់​អា​មេ​រិ​កនៅ​កូរ៉េខាងត្បូង​ផងដែរ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1891.txt
មេដឹកនាំ​បដិវត្តន៍​គុយបា​និង​ជាស​ត្រូវ​ដ៏​ធំ​របស់​អាមេរិក​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បានទទួល​មរណភាព​នៅ​វ័យ ៩០​ឆ្នាំ នៅ​សប្តាហ៍​មុន​។ លោក​មិន​ស្លាប់​ដោយ​គេ​ធ្វើឃាត​ទេ តែដោយសារ​ជរាពាធ​។ ប៉ុន្តែ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ​គឺ​លោក​ជា​មេដឹកនាំ​មួយរូប​ដែល​រួច​ផុតពី​ក្តី​ស្លាប់​ដោយសារ​ការ​លួច​ធ្វើឃាត​រាប់រយ​ដង ដែល​ច្រើនជាងគេ​លើ​ពិភពលោក​។​
​ការស្លាប់​របស់​មេដឹកនាំ​សង្គមនិយម និង​ជា​អ្នកប្រឆាំង​ចក្រពត្តិនិយម​ដ៏​ល្បីល្បាញ ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បានធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​គុយបា​សោកស្តាយ ហើយ​វា​ជាការ​បាត់បង់​មួយ​ដ៏​ធំ​ដែរ​។ លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ មានឈ្មោះ​បោះ​សំឡេង​ខ្លាំង​ដោយសារ លោក​ដែល​អ្នក​បដិវត្តន៍​មួយរូប​ដែល​មិន​រួញរា​និង​ប្រឹងប្រែង​សព្វគ្រប់​បែបយ៉ាង​ដើម្បី​ប្រឆាំង​អាណានិគម​ពួក​ស្បែ​កស និង​ផ្នត់គំនិត​ចក្រពត្តិនិយម​និង​មូលធននិយម​របស់លោក​ខាងលិច​ដែរ​។ និន្នាការ​ប្រឆាំង​លោកខាងលិច​ឥត​ងាករេ​នេះ​បានធ្វើ​ឲ្យ​លោក ជា​មុខសញ្ញា​ដ៏​សំខាន់បំផុត​របស់ CIA របស់​អាមេរិក ដែល​ត្រូវ​កម្ទេចចោល​។ ​ ១. លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ត្រូវគេ​លួច​ធ្វើឃាត ៦៣៨ ដង តែ​មិន​ស្លាប់​ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន The Independent អតីត​អង្គរក្ស​ផ្ទាល់​របស់លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ លោក Fabian Escalante បាន​អះអាងថា​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បាន​ប្រឈម​ការ​លួច​ធ្វើឃាត​របស់​ក្រុម CIA និង​ក្រុម​ផ្សេងទៀត​រហូតដល់ ៦៣៨​ដង ក្នុង​ជីវិត​របស់លោក​ជា​មេដឹកនាំ​។ ​សូម្បីតែ លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ខ្លួនឯង​ផ្ទាល់​ក៏​មិន​រំពឹងថា​លោក​អាច​រស់រានមានជីវិត​រហូតដល់​មាន​អាយុ ៩០​ឆ្នាំ​ដូច្នេះ​ដែរ​។ នេះ​ក៏ដោយ​សារ​គេ​នាំគ្នា​លួច​ធ្វើ​ឃាត់​លោក​ច្រើនដង​ពេក​។ «​កាលពី​ឆ្នាំមុន​លោក​បាន​ប្រាប់​សមាជិក​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ថា​៖​​«​បន្តិចទៀត​ខ្ញុំ​នឹងមាន​អាយុ ៩០ ឆ្នាំ​។ ខ្ញុំ​មិន​ដែរ​គិត​សោះ​ថា ខ្ញុំ​មាន​អាយុ​វែង​ដូច្នេះ​។ វា​មិនមែនជា​ការប្រឹងប្រែង​ឲ្យ​អាយុ​វែង​ទេ​។ តែ​វា​ជា​វាសនា​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​។ បន្តិចទៀត​ខ្ញុំ​ក៏​ដូច​មនុស្ស​ឯទៀត​ដែរ​»​។​ ​យោងតាម​ប្រភព​ជាច្រើន ការ​លួច​ធ្វើឃាត​នោះ​រួមមាន​ទាំង បង្កប់​គ្រឿងផ្ទុះ​ក្នុង​បារី​(Cigar) លួច​ដាក់​ថ្នាំពុល​ក្នុង​បារី​, លួច​បង្កប់​សារធាតុពុល​ក្នុង​អាវ​ហែល​ទឹក​, រៀប​គម្រោង​បំផ្ទុះ​គ្រាប់​ក្រោម​សមុទ្រ រួមទាំង​មាន​សកម្មភាព​ផ្សេងទៀត​ជាច្រើន​។ ប៉ុន្តែ​រាល់​សកម្មភាព​នេះ​សុទ្ធតែ​បរាជ័យ​ទាំងអស់​។ ​លោក​ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ជា​មនុស្ស​ដែល​ចូលចិត្ត​ជក់បារី​ស៊ី​ហ្កា​បំផុត​។ ដូច្នេះហើយ​បានជា​ខាង CIA ឆ្លៀតឱកាស​យក​បារី​នោះមក​ធ្វើជា​ឧបករណ៍​ដើម្បី​ផ្តាច់ជីវិត​លោក​។ ប៉ុន្តែ ពួកគេ​នៅតែ​បរាជ័យ​។ នៅ​ឆ្នាំ ១៩៨៥ លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ សុខចិត្ត​ឈប់​ជក់បារី ប៉ុន្តែ​លោក​អះអាងថា ការឈប់​ជក់បារី​គឺ​ដើម្បី​សុខភាព​សាធារណ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​ក្រៅពី​ចូលចិត្ត​ជក់បារី លោក ក៏​ចូលចិត្ត​មុជទឹក​ក្រោម​សមុទ្រ​។ យោងតាម​ឯកសារ​សម្ងាត់​ដែល​បែកធ្លាយ​ឆ្នាំ ១៩៩០ ភ្នាក់ងារ CIA មាន​ម្រោ​ង​លួច​ដាក់​សារធាតុពុល​ក្នុង​អាវ​មុជទឹក​របស់លោក កា​ស្ត្រូ​។ មួយទៀត​ពួកគេ​ក៏មាន​ក​ម្រោ​ង​ដាក់​គ្រឿងផ្ទុះ​នៅ​កន្លែង​ដែល​លោក​ហ្វី​ដែល​កា​ស្ត្រូ ចូលចិត្ត​ទៅ​មើល​នៅក្រោម​សមុទ្រ​ដែរ​។ បន្ថែម​ពីអ្វី​ដែល​បានលើកឡើង​ខាងលើ គេ​ឃើញ​មានការ​ប៉ុនប៉ង​ធ្វើឃាត​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ដោយ​បាញ់ប្រហារ និង​គម្រោង​ផ្សេងទៀត​ជាច្រើន​ដែរ​។​ ២. ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ៖ «​បើ​រួច​ផុតពី​ការ​លួច​ធ្វើឃាត ជា​កីឡា​អូឡាំពិក ខ្ញុំ​នឹង​ឈ្នះ​មេដៃ​មាស​» ​វា​មិនមែនជា​រឿង​សាមញ្ញ​ឡើយ​សម្រាប់​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក ដែល​អាច​រួច​ជីវិត​ពី​ការធ្វើឃាត​។ ហើយ​វារឹតតែ​មិនមែន​សាមញ្ញ​ទៀត​នៅពេលដែល​លោក កា​ស្ត្រូ អាច​រួច​ផុតពី​ការ​លបលួច​ធ្វើឃាត​រាប់រយ​ដង ពោលគឺ​ច្រើន​ជា​គេឯង​លើ​ពិភពលោក​។ ​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ធ្លាប់​និយាយ​លេងសើច​ថា ៖«​ប្រសិនជា​រស់រានមានជីវិត​ក្រោយ​គេ​លួច​ធ្វើឃាត​ជា​កម្ម​វី​ធី​របស់​កីឡា​អូឡាំពិក ខ្ញុំ​នឹង​ឈ្នះ​មេដាយមាស​មិន​ខាន​»​។​ ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណេះ​ទេ លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ តែ​ចម្អក​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ជាច្រើនរូប​ដែល​បន្ត​គម្រោងការ​លួច​ធ្វើ​ឃាត់​លោក​និង​បញ្ចប់​របប​ដឹកនាំ​របស់លោក​នៅ​គុយបា​។ នៅក្នុង​ខួបកំណើត​លើក​ទី ៩០​របស់លោក នាពេល​ថ្មីៗ​នេះ លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បាន​សរសេរ​អត្ថបទ​មួយ​ពាក់ព័ន្ធ​ផែនការ​ធ្វើឃាត​លោក ដោយ​លោក​បញ្ជាក់ថា បើសិនជា​លោក​ត្រូវគេ សម្លាប់​មែន រឿង​សាមញ្ញ​ដែល​កើតឡើង​គឺ​ប្អូនប្រុស​លោក លោក រ៉ា​អ៊ូ​ល កា​ស្ត្រូ (Raul Castro) ត្រូវ​ជំនួស​តំណែង​លោក​ប៉ុណ្ណោះ​។ ហើយ​លោក​ក៏​បន្តថា ៖« ខ្ញុំ​ចង់​សើច​ចំពោះ​គម្រោងការ​របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​កន្លងមកនេះ​»​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារ​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ការ​លួច​ធ្វើឃាត​ច្រើន​រយ​ដង​បែបនេះ ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ការរស់នៅ​ដោយ​សម្ងាត់​ដែល​គ្មាន​អ្នកដឹង​។ គ្មាន​អ្នកណាម្នាក់​ដឹង​ច្បាស់​ថា​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ស្នាក់​នៅទីណា​ឲ្យ​ប្រាកដ​ទេ ហើយ​ចាប់ពី​ពេល​លោក​ផ្ទេរអំណាច​ឲ្យ​ប្អូនប្រុស​លោក​ឆ្នាំ ២០០៦ លោក​បាត់​មុខ​ស្ទើរ​ទាំងស្រុង​ពី​ភ្នែក​សាធារណជន​។ ណាមួយ​លោក មាន​បញ្ហា​សុខភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​ចាំបាច់​ត្រូវ​ដកខ្លួន​ចេញពី​នយោបាយ​និង​ទទួល​ការព្យាបាល​។ --​រម្លឹក​ប្រវត្តិ​ទំនាក់ទំនង​គុយបា​-​អាមេរិក​ ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ប្រទេស​គុយបា បាន​កាត់​ផ្តាច់ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយគ្នា​នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦១ ដោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បិទ​ស្ថានទូត​ខ្លួន​ប្រចាំ​ទីក្រុង​ហា​វ៉ា​ណា និង​កាត់​ផ្តាច់ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ប្រទេស គុយបា​។ ការ​កាត់​ផ្តាច់ចំណង​ការទូត​នេះ​កើតឡើង​២​ឆ្នាំ ក្រោយ​មេដឹកនាំ​បដិវត្តន៍​គុយបា លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បាន​ដណ្តើម​អំណាច ដោយ​ផ្តួលរំលំ​របប​ដឹកនាំ​លោក Fulgencio Batista ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អាមេរិក​។ ​ក្រោយ​ចលនា​បដិវត្តន៍​គុយបា​បាន​ក្លាយជា​រដ្ឋ​សង្គមនិយម​រណប​សហ​ភាព​សូ​វៀត ហើយ​រាល់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​របស់​អាមេរិក​បាន​ក្លាយជា​ក្រុមហ៊ុន​គុយបា​ដោយ​គោលនយោបាយ​ជាតូបនីយកម្ម​របស់លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ហើយ​ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំង​កាន់តែ​វិ​វ​ត្តិ​ន៍​ទៅរក​ភាពល្អក់​ករក​ខ្លាំង​ក្រោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក បរាជ័យ​ក្នុងការ​ប៉ុនប៉ង​ផ្តួលរំលំ​របប​ដឹកនាំ​លោក កា​ស្ត្រូ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦១ ។ ​អ្វីដែល​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះ​គឺថា ១​ឆ្នាំក្រោយ​បរាជ័យ​ក្នុងការ​ផ្តួល​រលំ​របប​ដឹកនាំ​គុយបា វិបត្តិ​មី​ស៊ី​ល​គុយបា​បានកើត​ឡើង ដែល​ស្ទើរតែ​ធ្វើអោយ​សង្គ្រាម​នុយក្លេអ៊ែរ​កើតឡើង​ទៅហើយ​។ ប៉ុន្តែ​ពិភពលោក​បាន​រួច​ផុតពី​គ្រោះមហន្តរាយ​មនុស្សជាតិ ដោយ​មេដឹកនាំ​អាមេរិក ច​ន កែ​ណ្ណឺ​ឌី និង​មេដឹកនាំ​សូ​វៀត នី​គី គ្រូ​ឆេវ បានសម្រេច​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ដោយ​អាមេរិក​សន្យាថា​មិន​ឈ្លានពាន​គុយបា​ទៀតឡើយ ហើយ​អាមេរិក​សម្រេច​ដក​នុយ​ក្លេ​អ៊ែរ​ពី​តួ​ក​គី​។ សហភាពសូវៀត​ក៏​ឯកភាព​ដក​កាំជ្រួច​នុយក្លេអ៊ែរ​ពី​គុយបា​ដូចគ្នា​ដែរ​។ ​ប៉ុន្តែ​ស្របពេល​ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​អាមេរិក​និង​គុយបា​ត្រូវបាន​កាត់ផ្តាច់ សភា​សហរដ្ឋអាមេរិក​បានសម្រេច​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​និង​ហ៊ុមព័ទ្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​គុយបា ដែល​ធ្វើអោយ​ប្រទេស​នេះ​ប្រឈមមុខ​វិបត្តិ​ខ្វះខាត​ផលិតផល​ប្រើប្រាស់ ហើយ​សេដ្ឋកិច្ច​រីកលូតលាស់​ទៅមុខ​យឺតយ៉ាវ​បំផុត​។ ​រហូតដល់​ចុងឆ្នាំ ២០១៤ អាមេរិក​និង​គុយបា​សម្រេច​ស្តារ​ចំណង​ការទូត​ឡើងវិញ ក្រោយ​មានការ​ចរចា​ជាសម្ងាត់​រវាង​រដ្ឋបាល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​និង​រដ្ឋាភិបាល​លោក រ៉ា​អ៊ូ​ល កា​ស្ត្រូ និង​ស្ថិតក្រោម​ការជួយជ្រោមជ្រែង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កាណាដា និង​សម្តេច​ប៉ាប​ហ្វ្រ​ង់​ស៊ី​ស​។ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1892.txt
​អំឡុង​យុទ្ធនា​ការរក​សំឡេងឆ្នោត ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្លាប់​លើកឡើងថា លោក​នឹង​រំលាយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់ និង​ងាក​ទៅ​ធ្វើការ​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​រុស្សី​វិញ​។ ប៉ុន្តែ​ប្រធាន​ទីភ្នាក់ងារ​ចារកម្ម​កណ្ដាល (CIA) បាន​ចេញមក​ព្រមាន​ទុក​មុន​ថា ការរំលាយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​អ៊ីរ៉ង់ នឹង​ក្លាយជា​មហន្តរាយ ហើយ​រុស្សី​ទៀតសោត​ក៏​មិនគួរ​ឲ្យ​ទុកចិត្ត​ដែរ​។​
​មិនទាន់​ចូលកាន់​តំណែង​ផ្លូវការ​ផង ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានទទួល​ការព្រមាន​ជាច្រើន​លើ​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ចម្រូងចម្រាស​របស់លោក​។ ក្រុម​អ្នក​រិះគន់ បាន​ប្រាប់ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឲ្យ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ចំពោះ​គោលនយោបាយ ដែល​ខុសប្លែក​ស្ទើរ​ទាំងស្រុង​ជាមួយ​អ្វីដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ធ្លាប់​បានធ្វើ ដូចជា​គោលនយោបាយ​ចំពោះ​អ៊ីរ៉ង់ និង​រុស្សី​ជាដើម​។​ ​ប្រមុខ​ទីភ្នាក់ងារ​ចារកម្ម​កណ្ដាល CIA លោក John Brennan បាន​ព្រមាន​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​ដែល​ចង់​បោះបង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់ ដោយ​លោក​អះអាងថា គោលនយោបាយ​បែបនេះ នឹង​នាំ​ឲ្យ​មហន្តរាយ​មិនខានឡើយ និង​ជា​សកម្មភាព​ឆ្កួត​លីលា​ផងដែរ​។ លោក Brennan ក៏បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ប្រុងប្រយ័ត្ន​នឹង​ពាក្យសន្យា​របស់​រុស្សី ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ស៊ី​រី​កំពុង​រងគ្រោះ​នោះ​។​ ​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាស​ជាមួយ​សារព័ត៌មាន​អង់គ្លេស BBC ប្រមុខ CIA ក្រោម​រដ្ឋបាល​លោក អូ​បា​ម៉ា រូបនេះ បាន​ចោទប្រកាន់​របប​ស៊ី​រី និង​រុស្សី ចំពោះ​ការកាប់សម្លាប់​ប្រជាជន​ស៊ី​រី​។ លោក​ក៏​បង្ហាញ​ជំនឿ​ថា ប្រធានាធិបតី​ថ្មី នឹង​បន្ត​គាំទ្រ​ក្រុម​ឧទ្ទាម ដែល​កំពុង​ទន់​ដៃ​ចុះខ្សោយ​ដោយសារ​ការ​វាយ​សង្គ្រប់​របស់​កងក​ម្លាំ​ង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​រុស្សី អ៊ីរ៉ង់ ហេស​ប៊ុល​ឡា​ហ៍ និង​របប​ស៊ី​រី​របស់លោក អាសាដ ។​ ​លោក Brennan បញ្ជាក់ថា​៖ «​ខ្ញុំ គ្មាន​ជំនឿ​ចិត្ត​ទេ​ថា រុស្សី​នឹង​បន្ទន់ចិត្ត​របស់ខ្លួន ដើម្បី​សម្រេចបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​សម្រាប់​ស៊ី​រី​ឡើយ បើ​ខ្លួន​មិនអាច​ទទួលបាន​ផលប្រយោជន៍​អ្វីមួយ​លើ​សមរភូមិ​ជាក់ស្ដែង​ទេនោះ​»​។ លោក​បន្តថា ក្រុង​មូ​ស្គូ មិនដែល​គោរព​ពាក្យសម្ដី​របស់ខ្លួន​ឡើយ​។​ ​ងាក​ទៅ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​វិញ ប្រមុខ CIA លើកឡើងថា ការរំលាយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ នឹង​ផ្ដល់ឱកាស​ឲ្យ​ក្រុម​ក្បាលរឹង​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​បន្ត​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់ខ្លួន ដែលជា​គំរាមកំហែង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​ស្ថិរភាព​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា និង​ពិភពលោក​ទាំងមូល​។ លោក​បញ្ជាក់ថា វា​ជា​រឿង​មិន​ធ្លាប់មាន​ដែល​រដ្ឋបាល​ថ្មី រំលាយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​របស់​រដ្ឋ​បាល​ចាស់​នោះ ហើយ​វា​ជា​រឿង​ល្ងង់ខ្លៅ​ដែល​រដ្ឋបាល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បោះបង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​នេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1893.txt
​អគ្គសេនាធិការ​កងទ័ព​ជី​ប៊ូ​ទី​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ចិន ស្របពេល​ដែល​ចិន​កំពុង​បន្ត​សាងសង់​មូលដ្ឋានទ័ព​របស់ខ្លួន​នៅ​ប្រទេស​នេះដែរ​។ មន្ត្រី​យោធា​ជាន់ខ្ពស់​ចិន​ក៏បាន​ថ្លែងអំណរគុណ​មន្ត្រី​យោធា​ជី​ប៊ូ​ទី​ចំពោះ​ការគាំទ្រ​គម្រោង​សាងសង់​មូលដ្ឋានទ័ព​របស់​ចិន​នៅក្នុង​ប្រទេស​ខ្លួន​ផងដែរ​។​
​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ​អគ្គសេនាធិការ​កងទ័ព​ជី​ប៊ូ​ទី​លោក Zakaria Cheikh Ibrahim អញ្ជើញ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ចិន ដើម្បី​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រ​វាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។ វត្តមាន​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់​ជី​ប៊ូ​ទី​នៅ​ចិន កើតឡើង​ស្រប​ពេលដែល​ចិន​កំពុង​បន្ត​សាងសង់​មូលដ្ឋានទ័ព​របស់ខ្លួន​នៅ​ប្រទេស​នេះដែរ​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters អគ្គសេនាធិការ​កងទ័ព​ជី​ប៊ូ​ទី​លោក Zakaria Cheikh Ibrahim បាន​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​សមាជិក​គណៈកម្មកា​រ​ធិ​ការ​យោធា​មជ្ឈិម និង​នាយអគ្គសេនាធិការ​កង​ទ័ព​ចិន​លោក Fang Fenghui ផងដែរ​។ ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ផ្នែក​យោធា​របស់​ចិន​ខាងលើ​បាន​ថ្លែងអំណរគុណ​ដល់​ភាគី​ជី​ប៊ូ​ទី​ដែល​បាន​គាំទ្រ​ចិន​ក្នុងការ​សាងសង់​មូលដ្ឋានទ័ព​នៅក្នុង​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​មួយ​នេះ​។ លោក Fang Fenghui បាន​ថ្លែង​ដូច្នេះ​ថា​៖« ចិន​អរគុណ​ជី​ប៊ូ​ទី​និង​សង្ឃឹមថា ជី​ប៊ូ​ទី​នឹង​បន្ត​គាំទ្រ​ការសាងសង់​មូលដ្ឋានទ័ព​គាំទ្រ​ភ័ស្តុភារ​របស់​ចិន​ចិន​ទៀត​»​។​ ​ចិន​ចាប់ផ្តើម​សាងសង់​មូលដ្ឋានទ័ព​ដំបូង​បំផុត​របស់ខ្លួន​ក្រៅប្រទេស​កាលពី​ខែកុម្ភៈ​កន្លងទៅនេះ​។ វា​មាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​ប្រទេស​ជី​ប៊ូ​ទី ស្ថិតនៅ​ចំណុច​ជួបគ្នា​នៃ​សមុទ្រ​ក្រហម និង​ឈូង​សមុទ្រ Aden ហើយ​វា​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ពី​ផ្លូវទឹក​ដែល​មមាញឹក​បំផុត​សម្រាប់​ចរាចរណ៍​ពាណិជ្ជកម្ម​ផងដែរ​។ តាំងពី​យូរ​មកហើយ​កងទ័ព​ចិន​ធ្វើ​សកម្មភាព​ប្រឆាំង​ក្រុមចោរ​សមុទ្រ​ជា​ញឹកញាប់​នៅក្បែរ​តំបន់​ខាងលើ​ដើម្បី​ការពារ​នាវា​ទំនិញ​របស់ខ្លួន​។​ ​ដូច្នេះហើយ​ពេលដែល​មូលដ្ឋានទ័ព​នេះ​សាងសង់​រួចរាល់​ចប់សព្វគ្រប់ កងទ័ពជើងទឹក​ចិន​នឹង​ឈរជើង​នៅ​ទីនោះ ហើយ​នាវាចម្បាំង​ចិន​នឹង​អាច​ចូល​សំចត និង​ជួសជុល​ជាដើម ហើយ​ចិន​ប្រើប្រាស់​មូលដ្ឋាន​យោធា​នេះ​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​ភ័​ស្ត​ភារ​ដល់​កងទ័ព​របស់​ខ្លួន​នៅក្រៅ​ប្រទេស​ផងដែរ​។​ ​អ្នកជំនាញ​ជាច្រើន​បាន​វាយតម្លៃថា មូលដ្ឋានទ័ព​ទីមួយ​របស់​ចិន​នឹង​ជួយ​ច្រើន​ដល់​គោលនយោបាយ​និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​សេដ្ឋកិច្ច និង​រក្សា​សន្តិសុខ​តំបន់​។ អាច​ថា វា​នឹង​ដើរតួនាទី​សំខាន់​ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​នយោបាយ «​ខ្សែក្រវ៉ាត់​មួយ វិថី​មួយ​» ដែល​ផ្សាភ្ជាប់​ពី​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច ពី​អាស៊ី​ដល់​អាហ្វ្រិក និង​ដល់​អឺរ៉ុប​ផងដែរ​នោះ​។ ហើយ​វា​សម្រួល​ដល់​ចិន​ក្នុងការ​ឆ្លើយតប​ក្នុងករណី​បន្ទាន់​បង្ខំ​ណាមួយ​ដែល​កើតឡើង​ផងដែរ​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ មូលដ្ឋាន​យោធា​ចិន​នឹងមិន​ក្លាយជា​ទីតាំង​ដែល​ចិន​ដំឡើង​អាវុធ​យុទ្ធសាស្ត្រ​មាន​យន្តហោះ​ចម្បាំង នាវាចម្បាំង​និង​កងទ័ព​រាប់ម៉ឺន​នាក់​សម្រាប់​ត្រៀមប្រយុទ្ធ​និង​ស្វ័យការពារ​ខ្លួន​ដូច​មូលដ្ឋាន​យោធា​អាមេរិក​នៅ​កោះ​អូ​គី​ណា​វ៉ា​របស់​ជប៉ុន​ឡើយ​។ មូលដ្ឋានទ័ព​នៅ​ជី​ប៊ូ​ទីនេះ​ជា​កន្លែង​ផ្គត់ផ្គង់​ភ័ស្តុភារ​យោធា នេះ​នឹង​ជួយ​ដល់​កងទ័ព​ចិន​ក្នុង​ការបំពេញ​ប្រតិបត្តិការ​ផ្តល់ជំនួយ​ម​នុស្ស​ធម៌​, ប្រតិបត្តិ​ការសង្គ្រោះ​ក្នុងករណី​មាន​គ្រោះមហន្តរាយ និង​ប្រឆាំង​ក្រុមចោរ​សមុទ្រ​។ ​សូម​រំលឹកថា ចិន​ទទួលបាន​សិទ្ធិ​ប្រើប្រាស់​ទឹកដី​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​នេះ​ជា​មូលដ្ឋាន​ទ័ពជើងទឹក​ដំបូង​របស់ខ្លួន ក្នុងពេលដែល​លោក ស៊ី ជិន​ពីង​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​អាហ្វ្រិក​កាលពី​ចុង​ឆ្នាំមុន​។ ហើយ​ចិន​នឹង​ចំណាយលុយ​ជាង ៥០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​សម្រាប់​កសាង​មូលដ្ឋាន​យោធា​នេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1894.txt
ចុងក្រោយ​សភា​កូរ៉េខាងត្បូង​បានសម្រេច​បោះឆ្នោត​ដកហូត​តំណែង​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ  (Park Geun-hye) ជា​ផ្លូវការ​ដោយសារ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​បទល្មើស​ពុករលួយ​។ តុលាការ​ធម្មនុញ្ញ​នឹង​សម្រេច​ចុងក្រោយ​ថា​ត្រូវ​ទទួលយក​ការសម្រេច​នេះ​និង​បញ្ចប់​តំណែង​លោកស្រី​ឬ​អត់​។  លោកស្រី​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ដំបូង​ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៤​​ដែល​ត្រូវគេ​ដកហូត​អំណាច​បែបនេះ​។​
​សភា​កូរ៉េខាងត្បូង​បានសម្រេច​បោះឆ្នោត​ដកហូត​តំណែង​លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី​ដែល​រួបរឹត​ដោយ​រឿងអាស្រូវ ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​​ទី ៩ ខែធ្នូ​នេះ​។ លោកស្រី ប៉ាក ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត​ដំបូង​ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៤​ដែល​ត្រូវគេ​ដកហូត​តំណែង​ដោយ​ការបោះឆ្នោត​ក្នុង​សភា​បែបនេះ​។ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters សភា​បោះឆ្នោត​ដកហូត​តំណែង​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ដោយសារ​លោកស្រី​រង​ការចោទប្រកាន់​ពីបទ​រំលោភ​អំណាច និង​ពុករលួយ ហើយ​អំណាច​និង​តំណែង​លោកស្រី​នឹងត្រូវ​គេ​ព្យួរ​បណ្តោះអាសន្ន​សិន​។ ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​នេះ តុលាការ​ធម្មនុញ្ញ​នឹង​សម្រេច​ចុងក្រោយ​ថា ត្រូវ​ទទួលយក​ញត្តិ​របស់​សភា​នេះ​និង​បណ្តេញ​លោកស្រី​ជា​ផ្លូវការ ឬក៏​បដិសេធ​ការសម្រេច​របស់​សភា​នេះ​។​ តុលាការ​មានរយៈពេល​៦ខែដើម្បី​ដំណើរការ​នីតិវិធីរបស់ខ្លួន។ ​តាមពិតទៅ ការបោះឆ្នោត​នេះ​ធ្វើឡើង ក្រោយ គណបក្សប្រឆាំង​ចំនួន​បី​ដែលមាន​អាសនៈ​ក្នុង​សភា​បានដាក់​សេចក្តីស្នើច្បាប់​មួយ​ទៅ​សភា ដើម្បី​ដកហូត​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។ សេចក្តីស្នើច្បាប់​នោះ​ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​សមាជិកសភា ១៧១ លើ ៣០០ នាក់ ហើយ​គេ​ក៏​ចោទប្រកាន់ថា​លោកស្រី ប៉ាក បាន​រំលោភ​អំណាច រំលោភ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​និង​ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ​ដោយសារតែ​គាត់​ពាក់ព័ន្ធ​រឿងអាស្រូវ​ប្រើប្រាស់​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ទាញយក​ផលប្រយោជន៍ ហើយ​គេ​រំពឹងថា​លោកស្រី​នឹង​ក្លាយ​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ឡើងកាន់តំណែង​តាម​ការបោះឆ្នោត​ដំបូង​បំផុត​ដែល​ត្រូវគេ​ដកហូត​តំណែង​។​ ​ហើយ ការបោះឆ្នោត​នេះ​ក៏​​ធ្វើឡើង​ក្រោយ​ពេលដែល​ចលនា​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​លោកស្រី​កើតមានឡើង​យ៉ាង​ផុសផុល​អស់​ច្រើន​សប្តាហ៍ ។ ពួកគេ​ទាមទារ​ឲ្យ​លោកស្រី​ចុះ​ចេញពី​តំណែង ដោយ​ពួកគេ​មិន​ស្តាប់​ការបកស្រាយ​និង​សុំ​អភ័យទោស​របស់លោក​ស្រី ប៉ាក ឡើយ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ រង​សម្ពាធ​កាន់តែខ្លាំង​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​កូរ៉េ ក្រោយ​រដ្ឋអាជ្ញា​រកឃើញ​ថា លោកស្រី​មានឈ្មោះ​ក្នុង​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មនុស្ស​ជំនិត​លោកស្រី​ជាច្រើនរូប​ដូចជា លោកស្រី Choi Soon-sil និង​អតីត​ទីប្រឹក្សា​ជាច្រើនរូប​ទៀត​។ លទ្ធផល​ស៊ើបអង្កេត​កន្លងមក​បាន​បង្ហាញថា លោកស្រី Choi និង​អតីត​ទីប្រឹក្សា​ពីរ​នាក់​ទៀត ត្រូវ​ជាប់ចោទ​ពីបទ​រំលោភ​អំណាច បង្ខិតបង្ខំ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​លេច​ធ្លាយ​ឯកសារ​សម្ងាត់​ជាដើម​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1895.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បង្ហាញ​ការ​អាក់អន់​ចិន និង​ខឹងសម្បារ​ខ្លះ ក្រោយ​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​តៃវ៉ាន់​តាម​ទូរ​សព្ទ​។ ក្រុង​ប៉េកាំង​ស្នើ​ឲ្យ​អាមេរិក​គោរព​គោលនយោបាយ​ចិន​តែមួយ និង​សង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក​និង​ចិន​មិន​ខូចខាត​ដែរ​។​
​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ចិន​លោក វ៉ាង យី (Wang Yi) បាន​ប្រតិកម្ម​តប​ខ្លាំងៗ​ចំពោះ​ការជជែក​គ្នា​តាម​ទូរ​សព្ទ​រវាង​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​កោះ​តៃវ៉ាន់ Tsai Ing-wen នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ២​ធ្នូ​ម្សិលមិញ​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AP ប្រមុខ​ការទូត​ចិន​សង្ឃឹមថា​សកម្មភាពរ​បស់​អាមេរិក​នឹងមិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូចខាត​ដល់​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។ ហើយ​លោក​ក៏​ស្នើ​ឲ្យ​អាមេរិក​«​គោលនយោបាយ​ចិន​តែមួយ​» ផងដែរ​។ ​លោក វ៉ាង យី បាន​ប្រតិកម្ម​បែបនេះ​ក្រោយ​លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី​តៃវ៉ាន់ Tsai Ing-wen ទូរ​សព្ទ​ទៅ​អបអរសាទរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​ជាប់ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដែល​វា​ជាការ​បំពាន​គោលនយោបាយ​ការទូត​អាមេរិក​។ ហើយ​មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរបាន​ចំណាយពេល​វេលា​ជជែក​ពិភាក្សាគ្នា​ពី​ទំនាក់ទំនង​សេដ្ឋកិច្ច​,​នយោបាយ និង​សន្តិសុខ​ផងដែរ​។ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏បាន​អបអរសាទរ​លោកស្រី Tsai ផងដែរ ដែល​ជាប់ឆ្នោត​និង​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​តៃវ៉ាន់​នោះ​។​ ​យោងតាម​ការិយាល័យ​ប្រ​ធានា​ធីប​តី​តៃវ៉ាន់ លោកស្រី Tsai និង​លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ផ្លាស់ប្តូរ​យោបល់​គ្នា​ពាក់ព័ន្ធ​ការលើកស្ទួយ​ទំនាក់ទំនង​សេដ្ឋកិច្ច និង​សន្តិសុខ និង​កិច្ចការ​ការពារជាតិ​ផងដែរ​។​ ​ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី ក្រោយ​ការសន្ទនា​គ្នា​តាម​ទូរ​សព្ទ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ព្យាយាម​ការពារ​ជំហរ​និង​ការសន្ទនា​តាម​ទូរ​សព្ទ​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​តៃវ៉ាន់​នេះ​។ លោក បាន​សរសេរ​បង្ហោះ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់ទំនង​សង្គម
article_1896.txt
​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បានដាក់​ញត្តិ​ទៅកាន់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ដើម្បី​ប្តឹងតវ៉ា​ទៅនឹង​ការធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​របស់​មន្ត្រី​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ទទួលបន្ទុក​ជនភៀសខ្លួន​លើ​បញ្ហា​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​រ៉ង​ហ្គូ​ន ក៏បាន​ចោទ​ការធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​នោះ ថា ល្មើស​នឹង​វិជ្ជាជីវៈ និង​គោលការណ៍​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ទៀតផង​។
​តាម​សេចក្តីប្រកាស​របស់​ការិយាល័យ​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដែលមាន​លោកស្រី​អ៊ុង​សាន​ស៊ូ​ជី​ជា​ប្រមុខ ដែល​ដកស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌មាន Myanmar Times លោក Htin Linn តំណាង​អចិន្ត្រៃយ៍​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ប្រចាំ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ក្នុង​ក្រុង​ហ្សឺ​ណែវ បានដាក់​បណ្តឹងតវ៉ា​ជា​ផ្លូវការ​ទៅកាន់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ដើម្បី​ជំទាស់​ទៅនឹង​កិច្ចសម្ភាសន៍​របស់​មន្ត្រី UNHCR ជាមួយនឹង​សារព័ត៌មាន​អង់គ្លេស BBC ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ហើយ ក៏បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​កិច្ចប្រជុំ​ជាបន្ទាន់​មួយ​ជាមួយនឹង​ភ្នាក់ងារ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ទទួលបន្ទុក​ជនភៀសខ្លួន​។ ​តាម​ប្រភព​ដដែល​នោះ រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​សង្កត់ធ្ងន់​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖«​កិច្ចសម្ភាសន៍​របស់លោក McKissick មិន​ត្រឹមតែ​បំពាន​លើ​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នោះទេ តែ ក៏​បំផ្លាញ​សេចក្តីទុកចិត្ត និង​ទំនុកចិត្ត និង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រ​វាង UNHCR និង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ផងដែរ​»​។ ​ប្រតិកម្ម​ទៅកាន់​មន្ត្រី​អង្គការសហប្រជាជាតិ គឺ​លោក John McKissick របស់​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក៏​ព្រោះតែ មន្ត្រី​រូបនេះ បាន​រិះគន់​ពី​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពី​ក្រុម​យោធា​មី​យ៉ាម៉ា​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ ក្នុង​កិច្ចសម្ភាសន៍​ជាមួយនឹង​BBC​នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែវិច្ឆិកា​នោះ ប្រធាន​ឧ​ត្ត​ម​ស្នងការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ទទួលបន្ទុក​ការិយាល័យ​ជនភៀសខ្លួន លោក John McKissick បាន​អះអាងថា ទាហាន និង​ប៉ូលិស​តម្រួត​ព្រំដែន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​ចូលរួម​អនុវត្ត​«​ទណ្ឌកម្ម​ជា​សមូហភាព​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​»​ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃទី​០៩ ខែតុលា​មក​។ ​ប្រធានការិយាល័យ​ជនភៀសខ្លួន​រូបនោះ បាន​បញ្ជាក់ថា កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​បាញ់សម្លាប់​បុរស និង​សម្លាប់​ក្មេង រំលោភ​ស្ត្រី ដុត និង​លួច​ផ្ទះ​របស់​ជនជាតិ​ទាំងនោះ និង​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះ បង្ខំ​ប្រជាជន​ទាំងនោះ​ឲ្យ​ឆ្លងកាត់​តាម​ទន្លេ​ទៅកាន់​ប្រទេស បង់​ក្លា​ដែ​ស ដែលជា​ប្រទេសជិតខាង​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ លោក បាន​បន្ថែមទៀតថា នេះ​គឺជា​ដ៏​រឿង​លំបាក​មួយ​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​បង់​ក្លា​ដែ​ស ដ្បិត បើ​មិន​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​ទាំងនោះ ពួកគេ គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅពី​ស្លាប់ និង​រង​ការធ្វើ​ទុក​បុក​ម្នេញ​ប៉ុណ្ណោះ តែ​ចំហ​ព្រំដែន នោះ វា ក្លាយជា​ការលើកទឹកចិត្ត​ដល់​ក្រុម​យោធា​ទាំងនោះ ប្រព្រឹត្ត​សកម្មភាព​។​ ​តាមច្បាប់​សញ្ជាតិ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា មានតែ​ជនជាតិ​១៣៥ ដែល​ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់ថា​ជា​ប្រជាជន​ស្របច្បាប់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា តែ មិនមាន​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅក្នុង​នោះឡើយ​។ បើទោះបីជា​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា បាន​ចូលទៅ​តាំង​លំនៅ​ភាគច្រើន​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine ភាគ​ខាងជើង​នៃ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​រហូតដល់​បង្កើតជា​កូន​តដល់​ចៅ​ហើយ​ក៏ដោយចុះ ពួកគេ នៅតែ​ត្រូវបាន​ចាត់ទុកជា​ជនភៀសខ្លួន​មកពី​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ប៉ុណ្ណោះ​សម្រាប់​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ទូទៅ​។ ប្រជាជន​ភាគតិច​ឥស្លាម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ាង​រស់នៅ​ដោយ​គ្មាន​សញ្ជាតិ ហើយ​ត្រូវបាន​គេ​រំលោភបំពាន​និង​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ដូច​សត្វ​ធាតុ​។ គ្មាន​ឡើយ​សិទ្ធិ​ជា​មូលដ្ឋាន កុំថាឡើយ​មាន​សិទ្ធិ​សាសនា​និង​ជំនឿ​នោះ​។ នេះ​ក៏ដោយ​សារ ចាប់តាំងពី​ជម្លោះ សាសនា​កើតឡើង​ឆ្នាំ ២០១២ មក ពួកគេ​ក្លាយជា​គោលដៅ​នៃ​ការវាយប្រហារ​របស់​ប​ណ្តា​សង្ឃ​ជ្រុលនិយម​និង​ប្រជាជន​កាន់សាសនា​ព្រះពុទ្ធ​ដែល​ជ្រុលនិយម​មួយចំនួន​ផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1897.txt
​សភា​ជប៉ុន នៅ​ថ្ងៃទី​១៥ ខែធ្នូ បានអនុម័ត​ច្បាប់​ស្ដីពី​កាស៊ីណូ​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស បើទោះជា​មានការ​ព្រួយបារម្ភ​ខ្លាំង​ពី​ការកើនឡើង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម និង​ការ​ញៀន​ល្បែង​របស់​ប្រជាជន​ក្ដី​។ ច្បាប់​ដែល​មិនសូវមាន​ប្រជាប្រិយភាព​នេះ មាន​គោលដៅ​ទាក់ទាញ​ការវិនិយោគ​លើ​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍ បន្ថែម​លើ​ឧស្សាហកម្ម​ល្បែងស៊ីសង​ដែលមាន​ស្រាប់​ដូចជា​ការ​ប្រណាំងសេះ និង​ការប្រណាំង​កង់​ជាដើម​។​
​បន្ទាប់​ឆ្លងកាត់​ដំណាក់កាល​សភា​ជាន់ខ្ពស់​រួចមក សេចក្ដីព្រាងច្បាប់​ស្ដីពី​កាស៊ីណូ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ិន​ហ្សូ អា​បេ បានទទួល​ភ្លើង​ខៀវ​ពីស​ភា​ជាន់​ទាប​ហើយ​។ សមាជិកសភា​ជាន់​ទាប បានអនុម័ត​ច្បាប់​ចម្រូងចម្រាស​នេះ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៥ ខែធ្នូ ហើយ​ច្បាប់​នេះ​នឹង​បើកផ្លូវ​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​រមណីយដ្ឋាន​កំសាន្ត​ដែល​រួមបញ្ចូល​ទាំង​សណ្ឋាគារ កាស៊ីណូ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​ទិញ​ទំនិញ​នៅ​ជាមួយគ្នា​តែម្ដង​។​ ​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​សង្ឃឹម​ថា ក្រោយ​ការអនុម័ត​នេះ ក្រុមហ៊ុន​ល្បែងស៊ីសង​ធំៗ​លើ​ពិភពលោក​នឹង​ងាក​មក​វិនិយោគ​រកស៊ី​លើទឹក​ដី​ជប៉ុន​។ នាពេល​កន្លងមក ក្រុមហ៊ុន​អន្តរជាតិ​ដូចជា Wynn Resorts, MGM Resorts និង Caesars ជាដើម​សុទ្ធតែ​ធ្លាប់​បង្ហាញ​ចំណាប់​រកស៊ី​លើ​វិស័យនេះ​ទាំងអស់​។ ក្រុមហ៊ុន​ល្បែងស៊ីសង​ទាំងនោះ ចង់បាន​ទីតាំង​ថ្មី​សម្រាប់​ជំនួញ​របស់​ពួកគេ ជាពិសេស​ទីតាំង​ដែល​នៅក្បែរ​ចិន​តែម្ដង​។​ ​ទន្ទឹមនឹង​គ្នា​នេះដែរ សារព័ត៌មាន The Japan Times ផ្សាយ​ថា សាធារណមតិ​ជប៉ុន​ក៏បាន​បង្ហាញ​ការព្រួយបារម្ភ​របស់ខ្លួន​ជុំវិញ​ការអនុម័ត​របស់​សភា​ជាន់​ទាប​នេះដែរ​។ បច្ចុប្បន្ននេះ សង្គម​ជប៉ុន​ក៏​កំពុង​ប្រឈមមុខ​នឹង​បញ្ហា​ងប់ងុល​ខ្លាំង​របស់​ប្រជាជន​លើ​ល្បែងស៊ីសង​ស្របច្បាប់​ដូចជា Pachinko និង​សកម្មភាព​ស៊ីសង​ផ្សេងទៀត​រួមទាំង​ការប្រណាំង​សេះ ប្រណាំងទូក និង​ប្រណាំង​កង់​ជាដើម​។​ ​ប្រជាជន​ជាច្រើន ហាក់​នៅ​សង្ស័យ​លើ​ការអនុញ្ញាត​ឲ្យ​ការបើក​កាស៊ីណូ​ក្លាយជា​រឿង​ស្របច្បាប់​នោះ​។ ការស្ទង់មតិ​របស់រ​បស់​ទូរទស្សន៍ NKH បង្ហាញថា ប្រជាជន​៤៤​ភាគរយ​ជំទាស់​នឹង​ច្បាប់​នេះ ទល់នឹង​ការគាំទ្រ​ដែល​មានតែ​១២​ភាគរយ ខណៈដែល​៣៤​ភាគរយ​ផ្សេងទៀត មិនមាន​ជំហរ​ដាច់ស្រេច​លើ​បញ្ហា​នេះឡើយ​។ ចំណែក​នៅ​វេទិកាសភា​វិញ ក្រុម​បក្សប្រឆាំង​ក៏បាន​បោះឆ្នោត​ជំទាស់​ដែរ តែ​គ្មាន​សំឡេង​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​បង្អាក់​ឡើយ​។​ ​តាមពិតទៅ គម្រោង​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្របច្បាប់​នៃ​ការបើក​កាស៊ីណូ​នេះ ក្លាយជា​រឿងចម្រូងចម្រាស​អស់​ពេល​១៥​ឆ្នាំ​មកហើយ​។ ក្រុម​ប្រឆាំងនឹង​ផែនការ​នេះ​បានលើកឡើង​ពី​ការព្រួយបារម្ភ​លើ​ការកើនឡើង​នៃ​ការ​ញៀន​ល្បែង ក៏ដូចជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ក្នុងប្រទេស​ផងដែរ​។ តែ​ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​និយាយ​ដែរ​ថា ការបើក​កាស៊ី​ណួ នឹង​ជួយ​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស និង​ទាក់ទាញ​ទេសចរ ចំណែកឯ​រដ្ឋាភិបាល​វិញ​ក៏​អះអាង​ដែរ​ថា ខ្លួន​ព្យាយាម​គ្រប់គ្រង​វិស័យនេះ មិន​ឲ្យ​មាន​ផលប៉ះពាល់​ឡើយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1898.txt
​ជាថ្មី​ម្ដងទៀត ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte បាន​ព្រមាន​លុបចោល​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ទាហាន​អាមេរិក​មាន​មូលដ្ឋាន​លើទឹក​ដី​ហ្វីលីពីន​។ លោក Duterte បានដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ឲ្យ​អាមេរិក ត្រូវ​បង់ថ្លៃ​ស្នាក់នៅ​ឲ្យ​រដ្ឋបាល​របស់លោក បើ​អាមេរិក​ចង់​មានវត្តមាន​លើទឹក​ដី​ហ្វីលីពីន​តទៅទៀត​។ ការលើកឡើង​របស់លោក Duterte ហាក់​ផ្ទុយ​ពី​ការទាមទារ​របស់​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​ចង់​ឲ្យ​ប្រទេស​មាន​មូលដ្ឋាន​អាមេរិក បង់ប្រាក់​ឲ្យ​អាមេរិក​វិញ​។​
​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte បាន​គំរាម​បណ្ដេញ​ទាហាន​អាមេរិក​ចេញពី​ទឹកដី​របស់ខ្លួន ដោយ​លោក​បាន​ព្រមាន​លុបចោល​កិច្ចព្រមព្រៀង (VFA: Visiting Forces Agreement) ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​កងកម្លាំង​អាមេរិក​ស្នាក់​នៅលើ​ទឹកដី​ហ្វីលីពីន​មិន​អចិន្ត្រៃយ៍​។ លោក បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​ទាហាន​អាមេរិក​ចាប់ផ្ដើម​វេច​បង្វេច និង​ចាក​ចេញពី​ប្រទេស​របស់លោក​។​ ​អំឡុងពេល​ចូលរួម​ខួបកំណើត​របស់​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា Manny Pacquiao នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែធ្នូ លោក Duterte បញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀង (VFA) ដែល​ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៨ គ្រាន់តែ​ជា​កិច្ចសន្យា​ព្រមព្រៀង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ​លោក​មាន​សិទ្ធិ​លុបចោល​បាន​។ ប៉ុន្តែ​បើ​អាមេរិក​ចង់​ឲ្យ​ទាហាន​របស់ខ្លួន​ស្នាក់នៅ​បន្ត ឬក៏​ចង់​ដាក់​មូលដ្ឋាន​នោះ អាមេរិក​ត្រូវតែ​បង់ថ្លៃ​ចំណាយ​ឲ្យ​ហ្វីលីពីន​។​ ​សារព័ត៌មាន​ហ្វីលីពីន Rappler ផ្សាយ​ថា ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​ទាមទារ​ដូចនេះ ព្រោះ​លោក​ខឹង​អាមេរិក​ដែល​មិន​ផ្ដល់ជំនួយ​ថ្មី​ទៀត ក្រោម​ហេតុផល​ព្រួយបារម្ភ​ជុំវិញ​ការបង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន​រប​ស់លោក​ដែល​សម្លាប់​មនុស្ស​រាប់ពាន់​នាក់​មកហើយ​។ យ៉ាងណាក្ដី លោក Duterte ក៏​ប្រកាស​ដែរ​ថា លោក​សប្បាយចិត្ត​ដែល​អាមេរិក​ផ្ដាច់ជំនួយ ដ្បិត​ហ្វីលីពីន​ក៏​អាច​រស់​ដោយ​ខ្លួនឯង​បានដែរ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀង VFA ជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន និង​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ បាន​គូសបញ្ជាក់​ពី​គោលការណ៍​អនុវត្ត​របស់​កងទ័ព​អាមេរិក ដែលមាន​វត្តមាន​លើទឹក​ដី​ហ្វីលីពីន​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ក៏​ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​ការធ្វើ​សម​យុ​ទ្អ​យោធា​រួមគ្នា​រវាង​អាមេរិក និង​ហ្វីលីពីន​ដែរ តែ​លំ​ហាត់​យោធា​មួយចំនួន​ត្រូវបាន​លោក Duterte បញ្ជា​ឲ្យ​ផ្អាក​អស់ហើយ​ដែរ​។​ ​មិន​ត្រឹមតែ​មិន​ចង់​បណ្ដេញ​ទាហាន​អាមេរិក​ឡើយ លោក Duterte ថែមទាំង​បង្អាប់​ទាហាន​អាមេរិក និង​លើកសរសើរ​ទាហាន​ហ្វីលីពីន​ទៀតផង​។ លោក​អះអាងថា ទាហាន​អាមេរិក​តែង​ចង់បាន​បន្ទាយ​មាន​ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និង​អាហារ​ដែល​ខ្លួន​ចូលចិត្ត តែ​ទាហាន​ហ្វីលីពីន​មិនដែល​ទាមទារ​អ្វី​ឡើយ និង​បរិភោគ​អ្វីដែល​ត្រូវបាន​ផ្ដល់​ឲ្យ​តែប៉ុណ្ណោះ​។ លោក​អួតថា ទាហាន​ហ្វីលីពីន​ក្លាហាន​ជាង និង​ពូកែ​ស៊ូទ្រាំ​ជាង​ទាហាន​អាមេរិក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1899.txt
​ម៉ាឡេស៊ី​បាន​ប្រាប់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ថា «​បញ្ហា​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ាង​ជា​បញ្ហា​វិបត្តិ​មនុស្សជាតិ​មិនមែន​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​តែឯង​ឡើយ​»​។ រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី​លើកឡើង​ដូច្នេះ​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដែល​ចោទប្រកាន់​ម៉ាឡេស៊ី​ថា ព្យាយាម​ជ្រៀត​ជ្រែកចូល​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ខ្លួន​កន្លងមក​។​
១.​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដាស់តឿន​ម៉ាឡេស៊ី​ឲ្យ​គោរព​«​គោលការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​» ​អាស៊ាន​រក្សា​គោលនយោបាយ «​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​ចូលក្នុង​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​ឡើយ​» ទោះបីជា​មានការ​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​កើតឡើង​ក្នុងប្រទេស​ទាំងនោះ​ក៏ដោយ​។​ ​ដោយសារតែ​គោលការណ៍​នេះ មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​លេស​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​ជនជាតិភាគតិច​ម៉ូ​ស្លី​ម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដោយ​ស្ទើរតែ​គ្មាន​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ណាមួយ​ហ៊ាន​មាត់​ឡើយ​។ ប៉ុន្តែ​ស្ថានភាព​បំពារបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​នេះ​វា​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពេក ស្ទើរតែ​ក្លាយ​ជាការ​«​បោសសម្អាត​ជាន​ជាតិ​ភាគតិច​» ឬ​«​ប្រល័យពូជសាសន៍​ទៅហើយ​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រជាជន​និង​សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី និង​ថៃ បាន​ចេញមុខ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​នៅតាម​ទីក្រុង​របស់ខ្លួន​ដែរ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​និង​ទាមទារ​ឲ្យ​មានការ​បញ្ឈប់​ការបំពាន​សិទ្ធិ​ជនជាតិភាគតិច​ឥស្លាម​នេះ​ទៀត​។ ប៉ុន្តែ​ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ទាំងបី​នេះ ម៉ាឡេស៊ី​ចេញមុខ​ខ្លាំង​ជាង​រហូតដល់​រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី​ចេញមុខ​ដោយផ្ទាល់​ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ឈប់​បំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​។​ ​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន ម៉ាឡេស៊ី​សម្រេច​កោះហៅ​ទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​មក​សួរនាំ​រឿង​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ដែរ ហើយ​អ្វីដែល​សំខាន់​នោះ​របាយការណ៍​សារព័ត៌មាន​ខ្លះ​ផ្សាយ​ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី​លោក ណា​ជីព រ៉ា​ហ្សា​ក់ (Najib Razak) នឹងចូលរួម​ក្នុង​ចលនា​បាតុកម្ម​រួមគ្នា​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ ៤​ធ្នូ​ស្អែក​នេះ ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ថែម​ទៀតផង​។​ ​ឆ្លើយតប​សកម្មភាព​នេះ អគ្គនាយករង​ការិយាល័យ​ប្រធានាធិបតី Zaw Htay បាន​ដាស់តឿន​ម៉ាឡេស៊ី​តាមរយៈ​ការចុះផ្សាយ​អត្ថបទ​នៅក្នុង​សារព័ត៌មាន Myanmar Times ជុំវិញ​គោលការណ៍​អាស៊ាន​ដែល​សមាជិក​មិនអាច​ជ្រៀត​ជ្រែកចូល​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ប្រទេស​សមាជិក​ផ្សេងទៀត​បានឡើយ​។ មី​យ៉ាន់​ម៉ា​សង្ឃឹមថា ម៉ាឡេស៊ី​យល់​និង​បន្តធ្វើ​យ៉ាងណា​គោរព​គោលការណ៍​នេះ ដោយ​ឈប់​ជ្រៀតជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ខ្លួន​ទៀត​។​ ២.​បញ្ហា​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ជា​វិបត្តិ​មនុស្សធម៌​អន្តរជាតិ មិនមែន​បញ្ហា​ក្នុងស្រុក​ឡើយ​ ​យ៉ាងណាមិញ ម៉ាឡេស៊ី​ឆ្លើយតប​វិញ​ភ្លាម​ដែរ ចំពោះ​ការចោទប្រកាន់​របស់រ​ដ្ឋា​ភិ​បាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ ម៉ាឡេស៊ី​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា បញ្ហា​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​មិនមែនជា​រឿង​ក្នុងស្រុក​ឡើយ វា​ជា​រឿង​តំបន់​និង​អន្តរជាតិ​ផង​។ ក្រសួងការបរទេស​ម៉ាឡេស៊ី​ចេញ​លិខិត​មួយ​តប​របាយការណ៍​ចុះផ្សាយ​ដោយសារ​ព័ត៌មាន Myanmar Times ដោយ​បញ្ជាក់ថា​ខ្លួន​នៅតែ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ចលនា​បាតុកម្ម​ថ្ងៃ ៤ ធ្នូ ដែល​លោក ណា​ជីព រ៉ា​ហ្សា​ក់ ចូលរួម​ផង​នោះ ព្រោះថា បញ្ហា​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ជា​គ្រោះមហន្តរាយ​មនុស្សជាតិ​មិនមែន​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ប្រទេស​ណាមួយ​ឡើយ​។ ម៉ាឡេស៊ី​ក៏​លើក​ឧទាហរណ៍ ពី​ជនភៀសខ្លួន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ដែល​រត់​ចេញពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​មក​រស់នៅ​ម៉ាឡេស៊ី​ដែរ​។​ ​ក្រសួងការបរទេស​ម៉ាឡេស៊ី​បន្តថា​៖ «​ក្នុងនាម​ជា​ប្រទេសជិតខាង និង​ជា​ប្រទេស​ដែលមាន​ទំនួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់​ក្នុង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ វា​ជា​កាតព្វកិច្ច​ម៉ាឡេស៊ី​ដែល​ត្រូវ​ធានាថា ប្រទេស​អាស៊ាន​បំពេញការងារ​បាន​សក​ម្ម​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​មិន​ឲ្យ​បញ្ហា​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ខ្លាំង​។ ហើយ​ម៉ាឡេស៊ី​ដឹង​ច្បាស់​ណាស់​ពី​គោលការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​ក្នុងការ​»​។​ ​បន្ថែម​ពីនេះ ម៉ាឡេស៊ី​បានស្នើ​ឲ្យ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បញ្ចប់​រាល់​ការកាប់សម្លាប់​ឬ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នេះ​និង​ធ្វើយ៉ាងណា​ស្តារ​សន្តិសុខ និង​សណ្តាប់ធ្នាប់​ក៏ដូចជា​ស្ថិរភាព​នៅក្នុង​តំបន់​ឡើងវិញ​ដែរ​។​ ​តាមពិតទៅ មី​យ៉ាន់​ម៉ា បន្ត​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិ​ប្រជាជន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ជា​បន្តបន្ទាប់​ហើយ​ស្ថានភាព​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ថែមទៀត ក្រោយ​ជម្លោះ​ហិង្សា​មួយ​ផ្ទុះ​ឡើយ​នៅ​ឆ្នាំ ២០១២​។ រហូតដល់​ដើមខែ​តុលា​ឆ្នាំនេះ ជម្លោះ​បាន​ផ្ទុះឡើង​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ម្តងទៀត​។ ចាប់ពី​ថ្ងៃ ៨​តុលា ពេល​ទាហាន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ជាច្រើន​នាក់​បាន​ចូល​អន្តរាគមន៍​ទៅក្នុង​តំបន់​ក្នុង​ខេត្ត Rakhine ដែល​ជាប់​ព្រំដែន​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ដើម្បី​តបត​ការវាយប្រហារ​របស់​ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​មកលើ​ប៉ុស្តិ៍​ត្រួតពិនិត្យ​ចំនួន​៣​កន្លែង​ដែល​សម្លាប់​ប៉ូលិស ៩​នាក់​នោះ​។ ខាង​ក្រុម​សិទ្ធិមនុស្ស​ចោទប្រកាន់ថា ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចូលលុកលុយ​ដុត​ផ្ទះសម្បែង​ប្រជាជន ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និង​ចាប់រំលោភ​ស្ត្រី​ថែមទៀត​។ ប្រជាជន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ច្រើន​ពាន់​នាក់ រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅកាន់​កាន់​ប្រទេស​ផ្សេង​ដូចជា​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ជាដើម​ដើម្បី​គេចខ្លួន​ពី​ការធ្វើ​ទុក​បុក​ម្នេញ​និង​កាប់សម្លាប់​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_190.txt
រដ្ឋាភិបាលកាណាដានៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា បានចោទប្រកាន់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃឥណ្ឌា លោក Amit Shah ថាបានបញ្ជាឲ្យមានប្រតិបត្តិការដោយហិង្សា បំភិតបំភ័យ និងប្រមូលផ្តុំស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ សំដៅទៅលើពួកបំបែកខ្លួន Sikhs ដែលរស់នៅកាណាដា។
អត្ថបទទាក់ទង ឥណ្ឌា-កាណាដា បណ្តេញមន្រ្តីទូតចេញពីប្រទេសទៅវិញទៅមកជាថ្មី ថ្លែងនៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការសន្តិសុខជាតិ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកាណាដា លោក David Morrison បានឲ្យដឹងថា លោកបានលាតត្រដាងព័ត៌មាននេះទៅកាន់កាសែត Washington Post របស់អាម៉េរិក ដែលជាកាសែតដំបូងគេរាយការណ៍ពីការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃឥណ្ឌា លោក Amit Shah ត្រូវបានគេជឿជាក់ថា ជាអ្នកនៅពីក្រោយប្រតិបត្តិការដែលផ្តោតលើពួកបំបែកខ្លួន Sikh ។ ទោះ​យ៉ាង​ណា លោក David Morrison មិន​បាន​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​បន្ថែម ឬ​ភស្តុតាង​ពាក់ព័ន្ធ​នោះ​ទេ។ កន្លងមក កាសែត Washington Post បានសរសេរថា ភ្នាក់ងារសន្តិសុខកាណាដាបានប្រមូលភស្តុតាងដែលថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ឥណ្ឌាបានចាត់តាំងបេសកកម្មប្រមូលព័ត៌មាន និងការគម្រាមកំហែងដល់ការផ្តួចផ្តើមគំនិតនៃសាសនា Sikh នៅកាណាដា។ បើតាម Washington Post ប្រភព​ពី​កាណាដា​បាន​បញ្ជាក់​ថា​លោក Amit Shah ជា​មន្ត្រី​ឥណ្ឌា​ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ស៊ើបអង្កេត។ ព័ត៌មាននេះកើតឡើងស្របពេលដែលភាពតានតឹងដែលកំពុងបន្តរវាងកាណាដា និងឥណ្ឌា ជាពិសេសបន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា ចាស្ទីន ទ្រូដូ កាលពីឆ្នាំមុនបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការធ្វើឃាតលោក Hardeep Singh Nijja មេដឹកនាំចលនាផ្តាច់ខ្លួន Khalistan នៅកាណាដាកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៣។ រដ្ឋាភិបាលកាណាដាបានលើកឡើងម្តងហើយម្តងទៀតថា ពួកគេបានចែករំលែកភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធជាមួយភាគីឥណ្ឌា។ យ៉ាងណាមិញ ភាគីឥណ្ឌាបានបដិសេធថា កាណាដាបានផ្តល់ភស្តុតាង ដោយអះអាងថា ការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ «មិនសមហេតុផល និងគ្មានមូលដ្ឋាន»។ ក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌា ក៏ដូចជាស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំទីក្រុងអូតាវ៉ា មិនទាន់បញ្ចេញមតិជុំវិញលើការចោទប្រកាន់លើរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ Amit Shah នៅឡើយទេ។ កាលពីពាក់កណ្តាលខែតុលា កាណាដាបានបណ្តេញអ្នកការទូតឥណ្ឌាចំនួន៦រូប ដោយចោទប្រកាន់ថាពួកគេជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការធ្វើឃាតមេដឹកនាំចលនាផ្តាច់ខ្លួន Khalistan លោក Hardeep Singh Nijjar ។ ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប ឥណ្ឌា​ក៏​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​បណ្ដេញ​អ្នក​ការទូត​កាណាដា ៦​នាក់​ចេញ​ដែរ៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1900.txt
​បើទោះបី​ជាមាន​របាយការណ៍​របស់​ស្ថាប័ន​ជំនាញ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន បង្ហាញថា ក្រុង​ប៉េកាំង កំពុងតែ​ធ្វើ​យោ​ធូប​នីយកម្ម​នៅ​តំបន់​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ក៏ដោយ ក្រុង​ម៉ានីល មិន​ចាប់អារម្មណ៍​ឡើយ ពោលគឺ ក្រុង​ម៉ានីល មិនមាន​ការតវ៉ា​អ្វី​ឡើយ​។ នេះ​គឺជា​ការបញ្ជាក់​របស់​ប្រមុខ​ការទូត​ហ្វីលីពីន​លោក Perfecto Yasay​។
​ថ្លែង​ទៅកាន់​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅ​សិង្ហ​បុរី​នៅ​ថ្ងៃទី​១៦​ធ្នូ លោក​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Perfecto Yasay បាន​បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន នឹងមិន​ចេញ​កំណត់ហេតុ​ការទូត​តវ៉ា​ទៅកាន់​ចិន​ឡើយ​។ លោក​សង្កត់ធ្ងន់ថា​៖«​ឲ្យ​ពួកគេ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដែល​ចាំបាច់​ដើម្បី​បម្រើ​ប្រយោជន៍​ជាតិ​គេ​ចុះ​...​សម្រាប់​ហ្វីលីពីន យើង​មានការ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ជាមួយនឹង​គ្នា ហើយ​ប្រទេស​ដទៃ អាចធ្វើ​យ៉ាងម៉េច​លើ​បញ្ហា​នេះ​ស្រេច​តែ​គេ​ចុះ​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​សារព័ត៌មាន​សិង្ហ​បុរី Channel News Asia​ ។ ​នាឱកាស​ដដែល​នោះ លោក​ប្រមុខ​ការទូត ក៏បាន​បន្ថែមទៀត ហ្វីលីពីន មិនអាច​បញ្ឈប់​ចិន​បានឡើយ ហើយ​មានតែ​ការពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ឲ្យ​កាន់តែ​ល្អ​ជាមួយនឹង​ចិន​នោះទេ​ដែល​ផ្តល់​ប្រយោជន៍​មកវិញ​នោះ​។ លោក ពន្យល់ថា ដោយសារតែ​ការពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជាមួយនឹង​ចិន អ្នកនេសាទ​ហ្វីលីពីន​បច្ចុប្បន្ន អាច​ទៅ​នេសាទ​នៅក្នុង​តំបន់​ក្បែរ​ថ្ម​ប៉ប្រះ​ទឹក Scarborough ដែល​ចិន បាន​បិទ​មិន​ឲ្យ​ចូល​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១២​នោះ​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​រវាង​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​អាស៊ាន​ដូចជា ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​វៀតណាម ជាមួយនឹង​ចិន​។ តំបន់​ដែល​ចំណុច​វិវាទ​ខ្លាំង​នៃ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺ​នៅ​ប្រជុំ​កោះ​ស្ព្រា​ត​លី និង​ប្រជុំ​កោះ​ប៉ា​រ៉ា​ស្សែ​ល ដែល​ចិន បានទាមទារ​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​នៃ​តំបន់​ទាំងនោះ​ដោយយោង​តាម កត្តា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ខណៈ​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​អាស៊ាន​ទាមទារ​ដោយយោង​តាមច្បាប់​អន្តរជាតិ​នោះ​។​ ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៣ ធ្នូ​កន្លងទៅ ស្ថាប័ន​វិភាគ​អាមេរិក «​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​តម្លាភាព​ដែនសមុទ្រ​អាស៊ី (AMTI) បានចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​ថ្មី​មួយ​ពី​ការវិវត្ត​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដោយបាន​អះអាងថា ចិន បាន​ដំឡើង​សព្វាវុធ​ដែលជា​ប្រព័ន្ធ​ការពារ ដែលជា​ប្រភេទ​កាំភ្លើង​ធំ​ប្រឆាំងនឹង​យន្តហោះ​នៅក្នុង​មូលដ្ឋាន​មួយចំនួន​ក្នុង​កោះ​ស្ព្រា​ត​លី​។ ផ្អែក​តាម​រូបភាព​ដែល​ចាប់​ដោយ​ផ្កាយរណប AMTI បាន​ពន្យល់ថា សំណង់​ដែលជា​ប្រភេទ​ការដ្ឋាន​យោធា បាន​សាងសង់​រួចទៅហើយ​នៅ​តំបន់​កោះ ដែល​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​ចាត់ទុកថា​ជាការ​ធ្វើ​យោ​ធូប​នីយកម្ម​នៅក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1901.txt
​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជិន​ពីង បាន​បញ្ជាក់ថា កងទ័ព​ចិន​ត្រូវតែ​តិច​ជាមុន ប៉ុន្តែ​ស្របពេល​ជាមួយគ្នា​នោះ​វា​ក៏​ត្រូវតែ​ខ្លាំងក្លា​ជាមុន​ដែរ​។ លោក​ព្រមាន​ផងដែរ​ថា កំណែទម្រង់កងទ័ព​ត្រូវតែ​បន្តទៅ​មុខ​និង​ធ្វើឡើង​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ដើម្បី​ចៀសវាង​ប្រឈម​បញ្ហា​និង​បាត់បង់​សមត្ថភាព​ប្រយុទ្ធ​ផង​។​
«​កងទ័ព​ចិន​ត្រូវតែ​តិច​ជាមុន ប៉ុន្តែ​ត្រូវមាន​សមត្ថភាព​ខ្លាំង​ជាង​មុន​»​។​នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់លោក ស៊ី ជិន​ពីង នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ស្តីពី​ការកែទម្រង់​យោធា ដែល​ត្រូវបាន​ស្រង់​សម្តី​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​រដ្ឋ​ចិន Xinhua​។ ក្រៅពី​លើកឡើង​ពី​ការបន្ថយ​ចំនួន​កងទ័ព​និង​បង្កើន​សមត្ថភាព មេដឹកនាំ​រូបនេះ​ក៏​ប្តេជ្ញា​បន្ត​កែទម្រង់​វិស័យ​យោធា​ហើយ​ការកែទម្រង់​នេះ​នឹងត្រូវ​បន្ត​រៀបចំ​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ផងដែរ​។​ ​បច្ចុប្បន្ននេះ​ចិន​មាន​កងទ័ព​សរុប​ចន្លោះ​ពី​២ ទៅ​៣ លាន​នាក់​ដែល​ស្ថិតក្នុង​លំដាប់​ប្រទេស​ដែលមាន​កម្លាំងយោធា​ច្រើនជាងគេ​។ ប៉ុន្តែ​កាលពី​ថ្ងៃទី​៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៥ ឱកាស​ពិធី​រម្លឹក​ខួប​ទី​៧០ ថ្ងៃ​បញ្ចប់​សង្គ្រាមលោកលើកទី​២ ប្រមុខរដ្ឋ​ចិន ស៊ី ជីន​ពីង បានប្រកាសថា ចិន​នឹង​កាត់បន្ថយ​ចំនួន​ទាហាន​រហូត​៣០០០០០​នាក់​។ ហើយ ភាគច្រើន​នៃ​មន្ត្រី​ការិយាល័យ​និង​កងកម្លាំង​ដែល​មិនមាន​លក្ខណៈ​ប្រយុទ្ធ គឺជា​គោលដៅ​នៃ​ការកាត់បន្ថយ​នេះ​។​ ​គេ​យល់ថា ការកាត់បន្ថយ​ចំនួន​កងទ័ព​របស់រ​ដ្ឋា​ភិ​បាល​ចិន​ធ្វើឡើង​ក្រោម​គោលនយោបាយ​ទំនើបកម្ម​និង​កំណែទម្រង់​យោធា ដែល​ធ្វើយ៉ាងណា​ឲ្យ​ទ័ព​តិច​តែ​ខ្លាំង​។ ប៉ុន្តែ​ហេតុផល​មួយទៀត​គឺ​ចិន​ចង់​ព្យាយាម​កាត់បន្ថយ​ការចំណាយ​ខ្ជះខ្ជាយ​លើ​កងទ័ព ស្រប​ពេលដែល​ប្រទេស​នេះ​ប្រឈម​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​ផង​។ ​គេ​មិនត្រូវ​ភ្លេច​ទេ​ថា ចិន​ព្យាយាម​កាត់បន្ថយ​កងទ័ព​ស្រប​ពេលដែល​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន​ស្ថិតក្នុង​ស្ថាន​ភាពមិនច្បាស់លាស់ ហើយ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​យឺត ហើយ​ការកែទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​ក៏​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​គ្រោះថ្នាក់​ដែរ​។ ​ដោយឡែក​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​នេះដែរ លោក ស៊ី ជិន​ពីង បាន​ផ្តោតលើ​ការបន្ត​ការកែទម្រង់​វិស័យ​យោធា​ផងដែរ ដោយ​លោក​បញ្ជាក់ថា បច្ចេកវិទ្យា​យោធា​ជា​រឿង​សំខាន់​សម្រាប់​កងទ័ព​ចិន​។​ ​លោក​ស៊ី ជិន​ពីង បាន​បញ្ជាក់ថា​៖« កងទ័ព​ចិន​មិនអាច​ផ្តោតលើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចាស់ៗ​ឡើយ ហើយ​គេ​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរ​តាម​ពេលវេលា​។​បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ កងទ័ព​យើង​ដែល​ខ្លាំង​នឹង​ហួស​សម័យ ឬក៏​បរាជ័យ​ទាំង​មិនបាន​ប្រយុទ្ធ​។ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​និង​ភាព​ពិត​ជាក់ស្តែង​ប្រាប់​យើង​ថា បើសិនជា​គេ​មិនអាច​មានលទ្ធភាព​បង្កើន​សមត្ថភាព​តាម​ឲ្យ​ទាន់ពេលវេលា​ទេ គេ​ក៏​នឹង​ចាញ់​ប្រៀប​សត្រូវ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ដែរ​»​។​ ​ជាធម្មតា​ទេ កងទ័ព​ខ្លាំង​ជា​រឿង​មួយ តែ​បច្ចេកវិទ្យា​យោធា​ទំនើបៗ​និង​មាន​សព្វាវុធ​ទំនើប​ជា​រឿង​មួយ​ផ្សេងទៀត​។ ដូច្នេះហើយ មហា​យក្ស​ចិន​ព្យាយាម​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការអភិវឌ្ឍ​បច្ចេកវិទ្យា​យោធា ផលិត​សព្វាវុធ​ដូចជា​យន្តហោះ​និង​នាវា ដឹក​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ជាដើម​ដើម្បី​ដើរ​ឲ្យ​ទាន់​មហាអំណាច​ចាស់​ដូច​អាមេរិក​ជាដើម​។​ ​រយៈពេល​ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​មកហើយ ចិន​មិន​ដែរ​ធ្វើសង្គ្រាម​ទៀត​ទេ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ក៏​ប្រកាស​ហើយ​ដែរ​ថា ខ្លួន​គ្មាន​ចេតនា​អាក្រក់​អ្វីដែល​នៅពេលដែល​ខ្លួន​បន្ត​ពង្រឹងកម្លាំង​ទ័ព​នោះ​។ កំណែទម្រង់​និង​ទំនើបកម្ម​យោធា​ជា​គោលនយោបាយ​មួយ​ដែល​ជួយ​ឲ្យ​ចិន​អាច​អភិវឌ្ឍ​ខ្លួន​តាម​ពេលវេលា និង​ធ្វើខ្លួន​ឲ្យ​ស័ក្តិ​សមជា​មហាអំណាច​ពិភពលោក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1902.txt
​មេដឹកនាំ​រុស្ស៊ី​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បាន​លើកសរសើរ​ពី​សាមគ្គីភាព​និង​ការរួបរួម​ជាតិ​នៃ​សង្គម​រុស្ស៊ី​កន្លងមក​។ ប៉ុន្តែ ស្របពេល​ដែល​ខួប ១០០​ឆ្នាំ នៃ​ចលនា​បដិវត្ត​ប្រឆាំង​របបរាជានិយម​រុស្ស៊ី​កាន់តែ​ខិតជិត​មកដល់ លោក​ព្រមាន​រាល់​ការប៉ុនប៉ង​បង្កើត​ចលនា​ប្រឆាំង​គុំ​គួ​ន​គ្នា និង​សងសឹក​គ្នា​ដែល​អាចធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​បែកបាក់ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ចុះ​ទន់ខ្សោយ​ដែរ​។​
​ក្នុងពេល​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ប្រចាំឆ្នាំ​នៅ​ចំពោះមុខ​សមាជិកសភា​រុស្ស៊ី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បាន​ផ្ញើ​សារ​ព្រមាន​មួយ​ចំពោះ​រាល់​ជន​ណា​ដែលមាន​ចេតនា​មិនល្អ ចង់​បង្កបញ្ហា​ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​សង្គម​រុស្ស៊ី​បែកបាក់​គ្នា​នោះ ខណៈដែល​ខួប ១០០​ឆ្នាំ នៃ​ចលនា​បដិវត្តន៍ខែតុលា (Bolshevik) មកដល់​នោះ​។ លោក​សង្កត់ធ្ងន់ថា សង្គម​រុស្ស៊ី​ត្រូវ​រួបរួមគ្នា ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​រុស្ស៊ី​ត្រូវតែ​ខ្លាំង​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​រុស្ស៊ី RT លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បាន​លើកឡើងថា​៖«​វា​ជា​រឿង​មិនអាច​ទទួលយក​បានឡើយ​ដែល​គេ​ត្រូវ​ទាញយក គំនិត​ព្យាបាទ​, ការបែកបាក់​គ្នា និង​គំនុំ​គុំ​គួ​ន ដែល​កើតមានឡើង​តាំងពី​អតីតកាល​មក​ក្នុងសង្គម​សម័យ​ទំនើប ដើម្បី​ទាញ​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​។​ដូច​យើង​ឃើញ​សោកនាដកម្ម​ដែល​កើត​ឡើងលើ​គ្រួសារ​រុស្ស៊ី​គ្រប់គ្នា​កាលពី​អ​តី​កាលនោះ (​បដិវត្តន៍​)​។ ចូរ​យើង​ចងចាំ​វា​ទុក​ថា យើង​ជា​សង្គម​មួយ​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ការ​សាមគ្គី ហើយ​យើង​ជា​មនុស្ស​តែមួយ និង​រុស្ស៊ី​តែមួយ​»​។​ ​តាមពិតទៅ នៅ​ឆ្នាំក្រោយ វា​ជា​ខួប​លើក​ទី ១០០ នៃ​ចលនា​បដិវត្តន៍ខែតុលា «​បុល​សេ​វិក​» ដែល​ផ្តួល​រលំ​របប​សក្តិភូមិ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩១៧ នោះ​។ ដូច្នេះហើយ សារ​របស់លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន វា​ជា​ក្រើនរំលឹក​ប្រជាជន​រុស្ស៊ី​ទូទៅ​ផលប៉ះពាល់​ដែល​អាច​កើតមានឡើង​បើ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជូរចត់​នេះ​កើត​ឡើងវិញ​នោះ​។​ ​យ៉ាងណា​លោក ពូ​ទីន ក៏បាន​ឆ្លៀតឱកាស​លើកសរសើរ​ផងដែរ​ពី​ស្មារតី​ជាតិនិយម ការឯកភាព និង​សាមគ្គីភាព​គ្នា​រវាង​ប្រជាជន​រុស្ស៊ី​គ្រប់​ស្រទាប់វណ្ណៈ​នោះ​។ ហើយ​លោក​លើកឡើង​ពី​ជ័យជម្នះ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​កន្លងមក​របស់​គណបក្ស​រួបរួម​រុស្ស៊ី​ជា​ឧទាហរណ៍​ផងដែរ ហើយ​វា​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ថា​ប្រជាជន​រុស្ស៊ី​ពេញចិត្ត​ការ​អ​ភ​វិ​ឌ្ឍ​និង​រួបរួមគ្នា​ខ្ពស់​។​បន្ថែម​ពីនេះ​លោក ក៏បាន​សន្យា​បន្ត​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​គណបក្ស​របស់​លោក​ក្នុងការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​អំពើ​ពុល​រលួយ​និង​សកម្មភាព​អសកម្ម​ផ្សេងទៀត​នៅក្នុង​ប្រទេស​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សង្គម​ទាំងមូល​។​ ​បន្ថែម​ពីនេះ ក្នុងពេល​ផ្តល់​សុន្ទរកថា​នេះ លោក​ឆ្លៀតឱកាស​លើកឡើង​ពី​ការប្រឹងប្រែង​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល​រុស្ស៊ី​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​បច្ចុប្បន្ន​ផងដែរ​។ លោក ពូ​ទីន ពន្យល់ថា សេដ្ឋកិច្ច​រុស្ស៊ី​កំពុង​ស្ទុះ​ងើប​ឡើងវិញ​ផុតពី​វិបត្តិ​នៅពេល​បច្ចុប្បន្នេះ ដែល​វា​ជាស​ញ្ញា​វិជ្ជមាន​សម្រាប់​ប្រជាជន​រុស្ស៊ី​ផងដែរ​។​ ​សេដ្ឋកិច្ច​រុស្ស៊ី​រងគ្រោះ​ខ្លាំង​ចាប់តាំងពី​ពេល​ប្រទេស​នេះ​ឈ្លានពាន​និង​ក្រសោប​យក​ទឹកដី Crimea នៅ​ដើមឆ្នាំ ២០១៤​។​នេះ​ក៏​ដោយសារ​លោកខាងលិច​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី​ជា​បន្តបន្ទាប់​ច្រើន​ជំហាន​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1903.txt
​រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជា​មហាក្សត្រ​ថៃ​ហើយ ក្រោយ​ទទួលសំណើសុំ​យាង​ផ្លូវការ​ពី​ប្រធានរដ្ឋសភា​ថៃ​។ ព្រះអង្គ គឺជា​មហាក្សត្រ​ទី​១០ នៃ​រាជវង្ស​ចក្រី ហើយ​ព្រះអង្គ​នឹងត្រូវ​បាន​ហៅថា ស្ដេច​រាមា​ទី​១០ ផងដែរ​។​
​ក្រោយ​ពន្យារពេល​អស់​ជិត​ពីរ​ខែ រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn បាន​យល់ព្រម​ឡើង​សោយរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះបិតា​ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត ដែល​បាន​សោយ​ទិវង្គត​កាលពី​ថ្ងៃទី​១៣ ខែតុលា កន្លងទៅ​។ ព្រះអង្គ សម្រេចចិត្ត​មិន​សោយរាជ្យ​ភ្លាមៗ​ឡើយ ដ្បិត​ព្រះអង្គ​ចង់​កាន់ទុក្ខ​សព​បិតា​ជាមួយ​ប្រជារាស្ត្រ​សិន​។​ ​ព្រះអង្គម្ចាស់ Maha Vajiralongkorn ដែលជា​បុត្រា​តែមួយ​អង្គ​គត់​របស់​ព្រះ​ចៅ ភូមិបុល ត្រូវបានតែងតាំង​ជា​រជ្ជទាយាទ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​១៩៧២ ។ តាមពិតទៅ ព្រះអង្គ ត្រូវ​ឡើង​សោយរាជ្យ​តាំងពី​ថ្ងៃ​បិតា​ចូល​ទិវង្គត​មកម្ល៉េះ​។ ប៉ុន្តែ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ​អូ​ចា ដែល​ចូលគាល់​រជ្ជទាយាទ​និយាយថា ព្រះអង្គម្ចាស់ នឹង​សោយរាជ្យ​នៅពេល​វេលា​សមរម្យ​ណាមួយ​។ ​ប្រភពពី​មន្ត្រី​យោធា​ជាន់ខ្ពស់​ថៃ បាន​ចេញមក​អះអាងថា ពិធី​ឡើង​សោយរាជ្យ​អាច​នឹងធ្វើ​នៅ​ដើមខែ​ធ្នូ ពោល​អាច​ចំ​ថ្ងៃ​គម្រប់​ខួប​៥០​ថ្ងៃ នៃ​ការ​សោយ​ទិវង្គត​របស់​ព្រះ​ចៅ ភូមិបុល ខណៈ​ផែនការ​ពិធី​សោយ​សាយ​រាជ្យ ត្រូវបាន​រៀបចំ​ផងដែរ​។​ ​មកដល់​ថ្ងៃទី​២៩ ខែវិច្ឆិកា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ ក៏បាន​ប​ញ្ជួ​ន​ព្រះនាម​រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn ទៅកាន់​សភា ហើយ​ថ្ងៃ​ដដែល​នោះ សភា​ថៃ ក៏បាន​ទទួលស្គាល់​ការ​សោយរាជ្យ និង​បាន​សុំ​យាង​រជ្ជទាយាទ ឡើង​គ្រងរាជ្យ​តែម្ដង​។ នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែវិច្ឆិកា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ Prawit Wongsuwon ក៏​អះអាងថា ព្រះ​រជ្ជទាយាទ យល់ព្រម​ឡើង​សោយរាជ្យ​ហើយ ដោយ​រង់ចាំតែ​សំណើសុំ​យាង​ផ្លូវការ​ពី​ប្រធានសភា​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​យ៉ាងណាក្ដី នេះ​គ្រាន់តែ​ជាការ​សោយរាជ្យ​បន្ត​ពី​បិតា​ប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯ​ពិធី​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​ផ្លូវការ​អាច​នឹងធ្វើ​ឆ្នាំ​២០១៧​។ ពោល នឹង​រៀបចំឡើង​បន្ទាប់​ពិធី​បូជាព្រះសព​ព្រះ​ចៅ ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត រួចរាល់​សិន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1904.txt
​ប្រជាជន​ហ្កំ​ប៊ី​បានសម្រេច​បោះឆ្នោត​ទម្លាក់​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ Yahya Jammeh នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ២ ខែធ្នូ​នេះ​។ មេដឹកនាំ​រូបនេះ​សុខចិត្ត​ប្រកាស​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​នៅតាម​វិទ្យុ ដោយ​អះអាងថា​លោក​គោរព​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាជន​ហ្កំ​ប៊ី​ទូទៅ​ដែល​ចង់​ឲ្យ​លោក​ចេញ​។​
​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​មួយទៀត​គឺ​លោក Yahya Jammeh​ប្រធានាធិបតី​ហ្កំ​ប៊ី ជ្រុះ​បាត់​តំណែង​ហើយ ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ម្សិលមិញ​នេះ​។ អ្នកជំនួញ និង​ជា​អតីត​សន្តិសុខ Adama Barrow ដែលមាន​បទពិសោធន៍​នយោបាយ​បន្តិចបន្តួច​នោះ​នឹង​ជំនួស​តំណែង​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​នេះ​។ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP មេដឹកនាំ​ដែល​កាន់តំណែង​អស់​ជាង ២​ទសវត្សរ៍​នេះ ក៏បាន​ចេញមុខ​ទទួលស្គាល់​បរាជ័យ​រប​ស់​ខ្លួន​នៅតាម​វិទ្យុ​រដ្ឋ ដោយ​លោក​អះអាងថា លោក​ទទួលយក​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​ប្រជាជន​ហ្កំ​ប៊ី​ដែល​ចង់​ឲ្យ​លោក​ចាក​ចេញពី​តំណែង​។ លោក​បញ្ជាក់ថា លោក​មិន​តវ៉ា​រឿង​លទ្ធផល​ទេ ហើយ​លោក​នឹង​ចាក​ចេញទៅ​រស់នៅ​ចម្ការ​សាង​ជីវភាព​ថ្មី​វិញ ក្រោយ​ផ្ទេរអំណាច​ខែមករា​ខាងមុខនេះ​។​ ​គេ​មិនដឹង​ច្បាស់​ថា​មេដឹកនាំ​រូបនេះ​នឹងរង​ការចោទប្រកាន់​ជុំវិញ​ការ​បំពារបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស​មនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​កន្លងមក​ឬ​អត់ ក្រោយ​លោក​ចេញពី​តំណែង​។ កាលពី​ខែ​មុន​លោក លោក​បានសម្រេច​ដក​ស​មា​ជិ​ក​ភាព​ហ្កំ​ប៊ី​ចេញពី​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ផងដែរ ដោយ​លោក​ចោទប្រកាន់ថា តុលាការ​នេះ​ជា​តុលាការ​ចក្រពត្តិ​។ តាមពិត​ទៅមុន​លោក​ចេញមុខ​ទទួលស្គាល់​បរាជ័យ ប្រធាន​គណៈកម្មការ​បោះ​ឆ្នោត​ហ្កំ​ប៊ី​បានប្រកាស​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ភ្លាមៗ​ក្រោយ​បោះឆ្នោត​ចប់​ថា ប្រធានាធិបតី Yahya Jammeh ព្រម​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​និង​ព្រម​ប្រកាស​ផ្ទេរអំណាច​ដែរ​។​ ​បើតាម​គណៈកម្មការ​រៀប​ចំការ​បោះឆ្នោត លោក Jammeh ទទួលបាន​បាន​សំឡេងគាំទ្រ​ត្រឹម ៣៦,៦៦​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ ខណៈ​លោក Adama Barrow ទទួលបាន​សំឡេងគាំទ្រ​រហូតដល់ ៤៥,៥៤​ភាគរយ​។ ចំណែក​បេក្ខជន​លេខ​រៀង​ទី ៣ គឺ​លោក Mama Kandeh ដែល​លោក​បានទទួល​សំឡេងគាំទ្រ​១៧,៨០ ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​តាមពិតទៅ​លោក Yahya Jammeh ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា ជា​មេដឹកនាំ​ម្នាក់​ដែល​ស្ថិត​ក្នុងចំណោម​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់​ការដែល​កាន់តំណែង​យូរ​បំផុត​នៅ​អាហ្វ្រិក​។ លោក​បាន​កាន់អំណាច​អស់​រយៈពេល ២២ ឆ្នាំ ហើយ​លោក​បាន​ក្តោប​ក្តាប់​តំណែង​តាមរយៈ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​កន្លងមក​។ ​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក Jammeh ប្រជាជន​ហ្កំ​ប៊ី​ស្ថិតក្រោម​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិសេរីភាព ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​បន្តស​ង្ក​ត់​សង្កិន​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​ក្រុមប្រឆាំង និង​អ្នក​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូចគ្នា​ជាដើម​។ ក្រៅពី​ល្បីល្បាញ​ខាង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស មេដឹកនាំ​រូបនេះ​តាំងខ្លួន​ជា​អ្នក​ព្យាបាល​ជំងឺអេដស៍​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ឱសថ​បុរាណ​ផ្សំ​ជាមួយ​ផ្លែ​ចេក​ជាដើម​។ ហើយ​លោក Jammeh ធ្លាប់​ប្រកាសថា លោក​នឹង​ដឹកនាំ​ប្រទេស ១ ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ផងដែរ​។ ​ដូច្នេះហើយ បរាជ័យ​របស់លោក ជា​សញ្ញា​វិជ្ជមាន​មួយ​សម្រាប់​ប្រទេស​ហ្កំ​ប៊ី និង​ត្រួស​ត្រាយផ្លូវ​សម្រាប់​ការលូតលាស់​នៃ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះដែរ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ហ្កំ​ប៊ី​ជា​រដ្ឋ​តូច​មួយ​នៅ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច ដោយមាន​ប្រជាជន​សរុប ១,៨​លាន​នាក់​។ ហ្កំ​ប៊ី​ជា​ប្រទេស​ក្រីក្រ​បំផុត​មួយ ហើយ​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​នេះ​ត្រដាបត្រដួស ដោយសារ​រដ្ឋាភិបាល​គ្មាន​ចំណាត់ការ​និង​គោលនយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ត្រឹមត្រូវ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1905.txt
​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីស្រាអែល​នឹង​នាំចូល​យន្តហោះ​ចម្បាំង​សេ​រ៊ី​ទំនើប​បំបាំងកាយ F-35 បន្ថែមចំនួន ១៧ គ្រឿង​បន្ថែមទៀត ដោយ​ប្រទេស​នេះ​នឹងមាន​យន្តហោះ​សរុប​រហូតដល់ ៥០ គ្រឿង​នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាងមុខ​ទៀត​។ ការបញ្ជាទិញ​យន្តហោះ​នេះ​ស្ថិតក្រោម​គម្រោង​ជំនួយ​យោធា​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប៉ុណ្ណោះ​។
មានសំឡេង ​ការិយាល័យ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អ៊ីស្រាអែល បានប្រកាសថា រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីស្រាអែល​នឹង​បញ្ជា​ទិញ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​បំបាំង​ខ្លួន​ម៉ាក F-35 ចំនួន ១៧ គ្រឿង​ពី​អាមេរិក​នៅពេល​ខាងមុខ​។ ការទិញ​បន្ថែម​យន្តហោះ​ចម្បាំង ១៧​គ្រឿង​នេះ នឹងធ្វើ​ឲ្យ​កងទ័ព​ជើង​អាកាស​អ៊ីស្រាអែល​មាន​យន្តហោះ​ប្រភេទ​នេះ​សរុប​ចំនួន ៥០​គ្រឿង​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ការិយាល័យ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ប្រកាស​បែបនេះ​ក្រោយ​ពេលដែល​គណៈកម្មាធិកា​រ​សន្តិសុខ​ព្រម​ផ្តល់​ភ្លើង​ខៀវ​សម្រាប់​ការនាំ​អាវុធ​ចូល​បន្ថែម​នេះ​។ ហើយ​គម្រោង​ទិញ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​បន្ថែម​នេះ​គឺ​ស្ថិតនៅក្រោម​គម្រោង​ជំនួយ​យោធា​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ចំពោះ​អ៊ីស្រាអែល​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​សូមបញ្ជាក់​បន្តិច​ថា កាលពី​កញ្ញា​កន្លងទៅ ប្រធានាធិបតី​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​ឯកសារ​ដែល​កំណត់​ពី​កញ្ចប់​ជំនួយ​យោធា​សម្រាប់​អ៊ីស្រាអែល​រយៈពេល ១០​ឆ្នាំ ដែលមាន​ទំហំ​រហូតដល់ ៣៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ឯណោះ​។ ហើយ​កញ្ចប់​ជំនួយ​ដែល​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ផ្ទាល់​នេះ​មាន​ទំហំ​ធំ​បំផុត​មិន​ធ្លាប់មាន​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​អាមេរិក​ឡើយ​។ ​ត្រឡប់មកវិញ អ៊ីស្រាអែល នឹង​ទទួលបាន​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 ជា​លើកដំបូង​នៅ​ខែ​ក្រោយនេះ​។ អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យា​អ៊ីស្រាអែល​បាន​ចូលរួម​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុង​ការផលិត​មួក​មាន​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប​សម្រាប់​អ្នកបើកបរ​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 នេះដែរ​។ ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​ឧស្សាហកម្ម​យោធា​របស់​រដ្ឋ​អ៊ីស្រាអែល ក៏​ចូលរួម​ផលិត​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-35 នេះដែរ​។​ ​តាមពិតទៅ យន្តហោះ​ចម្បាំង​ថ្មី​នេះ​ក្លាយជា​ប្រភេទ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ចុងក្រោយ​ដែលមាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​ដោយ​វា​អាច​បំបាំងកាយ​ផុតពី​រ៉ា​ដា​,​អាច​ហោះ​បាន​ល្បឿន​បំផុត និង​អាចមាន​សមត្ថភាព​ប្រយុទ្ធ​ខ្ពស់​ផង​។​ ​ពាក់ព័ន្ធ​ការនាំ​ចូល​អាវុធ​បន្ថែម​នេះ មេដឹកនាំ​អ៊ីស្រាអែល​បាន​អះអាងថា វា​ជា​គោលនយោបាយ​ពង្រឹង​សន្តិសុខ និង​សមត្ថភាព​ការពារជាតិ​ដើម្បី​ទប់ទល់​រាល់​ការគំរាមកំហែង​ពី​ក្រៅ​។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អ៊ីស្រាអែល​លោក Benjamin Netanyahu បាន​លើកឡើងថា​៖« អ៊ីស្រាអែល​អាច​ការពារ​ខ្លួន ឯង​បាន​ដោយ​ប្រើប្រាស់​កម្លាំង​ផ្ទាល់ខ្លួន​ដើម្បី​ប្រឆាំង​សត្រូវ​ទាំងអស់​»​។ ​យ៉ាងណាមិញ​គេ​ដឹង​ច្បាស់​ថា អ៊ីស្រាអែល​ព្យាយាម​ពង្រឹងសមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ទប់ទល់​ការគំរាមកំហែង​ពី​សំណាក់​អ៊ីរ៉ង់​។ ចាប់ពី​ពេលដែល​មហាអំណាច​ប្រាំ បូក​មួយ​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​កាលពី​ខែកក្កដា​ឆ្នាំមុន អ៊ីស្រាអែល​បន្ត​រិះគន់​កិច្ចព្រមព្រៀង និង​ចាត់ទុកថា វា​ជា​កំហុសឆ្គង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​។ ហើយ​អ៊ីស្រាអែល​ព្រមាន​ម្តង​ជា​ពីរដង​ប្រើប្រាស់​កម្លាំងយោធា​ជា​លក្ខណៈ​ឯកតោភាគី​ដើម្បី​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់​បើសិនជា​ចាំបាច់​នោះ​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​កុំ​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​ផលិត​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​បាន​នោះ​៕ ​ មានសំឡេង អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1906.txt
​ឥណ្ឌូណេស៊ី​និង​ឥណ្ឌា​ឯកភាពគ្នា​ក្នុងការ​ពង្រឹង​និង​ពង្រីក​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ស​ន្តិ​សុខ​សមុទ្រ​និង​យោធា​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​និង​បទឧក្រិដ្ឋ​ឆ្លងដែន​ជាដើម​។ ការឯកភាព​គ្នា​នេះ​ធ្វើឡើង​ស្របពេល​ដែល​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី Joko Widodo បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ជា​លើកដំបូង​។​
​លោក Joko Widodo បានចាប់ផ្តើម​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​របស់លោក​ទៅកាន់​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​កាលពី​ថ្ងៃទី​១២ ខែធ្នូ​។ លោក​បាន​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា​លោក នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី ហើយ​មេដឹកនាំ​ទាំង​ពីរបាន​ឯកភាពគ្នា​ពង្រឹង​និង​ពង្រីក​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ស​ន្តិ​សុខ​ផ្លូវ​សមុទ្រ និង​ឈានទៅ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​ជាដើម​ផងដែរ​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters លោក នា​រិ​ន្ទ្រា ម៉ូ​ឌី បាន​ថ្លែង​ចំពោះមុខ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា ឥណ្ឌា​និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ប្តេជ្ញា​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​មួយ​ពេញលេញ​ដែល​កំណត់​យក​ប​ញ្ហ​សន្តិសុខ​និង​ការពារជាតិ​ជា​រឿង​អាទិភាព​។ ជាពិសេស​ការរក្សា​សុវត្ថិភាព​និង​សន្តិសុខ​ផ្លូវ​សមុទ្រ​តែម្តង​។​ ​ក្រោយ​ជំនួប​ទ្វេភាគី​នោះដែរ លោក Joko Widodo និង​លោក នា​រិ​ន្ទ្រា​ម៉ូ​ឌី បានចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួមគ្នា​មួយ​ដោយ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នោះ​ថ្កោលទោស​ចលនា​ភេរវកម្ម​សកល និង​អំពាវនាវ​ឲ្យ​បណ្តា​សមាជិក​អង្គការ​សហ​ប្រជា​តិ​ទាំងអស់​ចូលរួម​អនុវត្ត​ដំណោះស្រាយ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​ដើម្បី​កម្ចាត់​ក្រុម​ភេរវជន​អន្តរជាតិ​។ ​ដោយឡែក សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួម​រវាង​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូណេស៊ី​និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា ក៏បាន​ផ្តោតលើ​បញ្ហា​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ផងដែរ ដោយ​គូភាគី​បាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ត្រូវតែ​ដោះស្រាយ​ដោយ​សន្តិវិធី​។ ហើយ​វា​ជា​សារ​មួយ​សម្រាប់​ក្រុង​ប៉េកាំង​ផងដែរ​។​ ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ប្រទេស​ដែលមាន​សេដ្ឋកិច្ច​រីកលូតលាស់រ​ហ័ស​បំផុត​មួយ​។ ដូច្នេះហើយ ក្រៅពី​រឹតចំណង​ទំនាក់ទំនង​ផ្នែក​សន្តិសុខ ភាគី​ទាំងពីរ​ក៏​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​ការពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែរ​ក្នុងនោះ​ផ្តោត​ពាណិជ្ជ​ប្រេង ឧស្ម័ន ក៏ដូចជា​ថាមពល​ករ​កើតឡើង​វិញ​, សុខាភិបាល និង​ព័ត៌មានវិទ្យា​ជាដើម​ដែរ​។ ​បន្ថែម​ពីនេះ អនុស្សារណៈ​ចំនួន​២​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ការពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ផ្នែក​កីឡា និង​យុវជន ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​នេះដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1907.txt
​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​ស៊ីម​បា​វ៉េ​លោក Robert Mugabe នឹង​ឈរឈ្មោះ​ជាថ្មីទៀត​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ ២០១៨​។  គណបក្សកាន់អំណាច​ប្រកាស​បែបនេះ ក្រោយ​ដឹកនាំ​វ័យ​ជរា​ម្នាក់នេះ​ព្រលះ​សមាជិក​បក្ស​ណា​ដែល​ចង់​ជំនួស​កៅអី​លោក​ថែមទៀត​ក្នុងពេល​ផ្តល់​សុន្ទរកថា​ទៅកាន់​គណកម្មការ​អចិន្ត្រៃយ៍​បក្ស ZANU-PF​។​
​គណបក្សកាន់អំណាច ZANU-PF បានប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ១៥​ធ្នូ​នេះ​ថា មេដឹកនាំ​កាន់តំណែង​យូរ​ជាងគេ​បំផុត​មួយ​នៅ​អាហ្វ្រិក ឬ​និយាយ​ឲ្យ​ខ្លី​ថា​ប្រធានាធិបតី​មួយជីវិត​របស់​ប្រទេស​ស៊ីម​បា​វ៉េ លោក Robert Mugabe នឹង​ឈរឈ្មោះ​ជាថ្មី​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៨​ខាងមុខ​។ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters លេខាធិការ​ទទួលបន្ទុក​រដ្ឋបាល​គណបក្សកាន់អំណាច ZANU-PF លោក Ignatius Chombo បាន​បញ្ជាក់ថា​៖«​សមាជិក​បក្ស​ត្រៀម​គាំទ្រ​បេក្ខភាព​របស់លោក Mugabe ហើយ​។ លោក​នឹង​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ចុង​សប្តាហ៍​ក្នុង​សមាជ​បក្ស​ប្រ​ឆាំ​ឆ្នាំ​»​។​ ​លោក​បាន​បន្ថែមថា សមាជិក​គណបក្សកាន់អំណាច​គាំទ្រ​លោក Mugabe មាន​វ័យ ៩២ ឆ្នាំ ព្រោះ​លោក​បាន​ដឹកនាំ​ប្រទេស​បានល្អ អា​ចប​ង្រួ​បង្រួម​ជាតិ និង​ប្រឹងប្រែង​ជម្នះ​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ស៊ីម​បា​វ៉េ​ប្រឈម​កន្លងមក​។ ​លោក Mugabe ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា​ជា​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​ក្រាញ​អំណាច​នៅ​ស៊ីម​បា​វ៉េ​។ បច្ចុប្បន្ននេះ​លោក​ឈានចូល​វ័យ ៩២ ឆ្នាំ​ហើយ ហើយ​លោក​បាន​ដឹកនាំ​ប្រទេស​តាំងពី​ឆ្នាំ ១៩៨០ តាម​ការបោះឆ្នោត​ក្រោយ​ការទទួលបាន​ឯករាជ្យ​ពី​អង់គ្លេស​និង​បញ្ចប់​ជម្លោះជាតិសាសន៍​ក្នុងប្រទេស​ជា​ផ្លូវការ​។ គេ​មិន​រំពឹងថា មេដឹកនាំ​ជរា​មួយ​នេះ​នឹង​ផ្ទេរអំណាច​ឆាប់ៗ​ឡើយ ទោះ​ស្ថានភាព​សុខភាព​របស់លោក​កាន់តែ​ខ្សោយ ខួរក្បាល​កាន់តែ​ស្ទក់ និង​មិនអាច​បំពេញការងារ​ដូច​ធម្មតា​បាន​ក៏ដោយ​។​ ​កន្លងមក ​លោក Mugabe ធ្លាប់​ប្រកាសថា លោក​នឹង​ដឹកនាំ​ប្រទេស​រហូតដល់​លោក​ស្លាប់ តែ​ក្រោយមក​លោក​អធិប្បាយ​ថា លោក​នឹង​ចូល​និវត្ត​បើសិនជា​គណបក្ស​ប្រាប់​លោក​ឲ្យ​ធ្វើបែបនេះ​។ ​តាម​ការមើលឃើញ​ជាក់ស្តែង យុទ្ធសាស្ត្រ​ដែល​លោក Mugabe ប្រើប្រាស់​គឺ បំប៉ោង​និង​បំភ្លៃ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ ដើម្បី​ឲ្យ​ខ្លួនឯង​អាច​កាន់អំណាច​មួយជីវិត ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ភ័យព្រួយ បើសិនជា​អស់ពី​លោក​នោះ​។ ​ត្រឡប់មកវិញ មុន​មានការ​ប្រកាស​ពី​ការ​ឈរឈ្មោះ​ជាថ្មី​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៨​លោក Mugabe បាន​ថ្លែង​សុន្ទរកថា​ទៅកាន់​គណៈកម្មាធិការ​ក​ណ្តា​បក្ស​កាន់អំណាច ZANU-PF ថ្ងៃ​ពុធ​ទី ១៤ ខែធ្នូ​ម្សិលមិញ​នេះដែរ​។ អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ថា លោក​បាន​ឆ្លៀតឱកាស​រិះគន់​សមាជិក​បក្ស​ឯទៀត​ដែលមាន​មហិច្ឆតា​ចង់​ប្រជែង​តំណែង​លោក​នោះ​។​លោក​បញ្ជាក់ថា ការ​មាន​មហិច្ឆតា​ជា​រឿង​មួយ តែ​ការ​មាន​មហិច្ឆតា​ធំធេង​ពេក​មិនចេះ​គិត​នោះ​ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​ខ្មាសអៀន​ជាទីបំផុត​។ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1908.txt
​ប្រធានាធិបតី​អ៊ីតាលី លោក Sergio Mattarella ជ្រើសរើស​លោក Paolo Gentiloni ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ដើម្បី​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី បន្ទាប់ពី​មេដឹកនាំ​កំណែទម្រង់ លោក Matteo Renzi បាន​ចាញ់​នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ​ទៅលើ​ការធ្វើកំណែទម្រង់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​លោក​បានប្រកាស​ដាក់​តំណែង​របស់លោក​។​
​គេ​រំពឹងថា លោក Gentiloni នឹង​កាន់តំណែង​រហូតដល់​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ខែកុម្ភៈ​ឆ្នាំ​២០១៨​ខាងមុខនេះ​។ បន្ទាប់ពី​សេចក្តីប្រកាស​នោះ លោក​ក៏បាន​ប្តេជ្ញា​ថា​នឹង​បោះជំហាន​ទៅរក​ក្របខណ្ឌ​ដូចនឹង​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​របស់លោក Renzi ដែរ​។​ ​សេចក្តីរាយការណ៍​នានា​បានចេញ​ផ្សាយ​ថា មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ត្រូវបាន​គេ​រំពឹងថា​នឹង​បង្ហាញ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​រដ្ឋមន្ត្រី​ដល់​លោក​ប្រធានាធិបតី Mattarella នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​។​ ​ក្នុង​វ័យ​៦២​ឆ្នាំ លោក Gentiloni ដែលជា​សមាជិក​របស់​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ ជា​មិត្តភក្តិ​ជិតស្និទ្ធ​របស់លោក Renzi និង​ក៏​ជា​អតីត​អ្នកកាសែត​ម្នាក់​ផង​នោះបាន​និយាយ​នៅក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ​ថា «​យើង​ត្រូវការ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ដំណើរការ​ពេញលេញ​មួយ​ជាបន្ទាន់​» ដើម្បី​ផ្តោតទៅលើ​បញ្ហា​សង្គម​និង​សេដ្ឋកិច្ច​។​ ​គណបក្សនយោបាយ​ធំៗ​ទាំងអស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​បានស្នើ​ឲ្យ​មានការ​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​តាមតែ​អាចធ្វើ​បាន ប៉ុន្តែ​សំណើ​នេះ​ត្រូវបាន​ប្រធានាធិបតី​អ៊ីតាលី​ច្រានចោល​។​ ​លោក Renzi បាន​ធ្វើជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អស់​រយៈពេល​ជិត​៣​ឆ្នាំ​។ លោក​បាន​លាលែង​ពី​តំណែង​ក្រោយពី​ម្ចាស់ឆ្នោត​បាន​បោះឆ្នោត​បដិសេធ​ផែនការ​របស់លោក​ក្នុងការ​បង្កើន​អំណាច​របស់លោក​ដើម្បី​ជំរុញ​ការធ្វើកំណែទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ច ដែល​លោក​និយាយថា នឹងធ្វើ​ឲ្យ​នយោបាយ​នៅក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីតាលី​មាន​ស្ថិរភាព​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1909.txt
​លោក​ប្រធានាធិបតី​ស​.​រ​.​អា បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា និយាយថា​ក្រោយពេល​ក្រុមមន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​បានដឹងថា​រុស្ស៊ី​បាន​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​របស់​គណកម្មកា​រ​ជាតិ​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​រួចមក លោក​បាន​ប្រា​ប់លោក​ប្រធានាធិបតី Vladimir Putin ថា​ឲ្យ​ឈប់​ធ្វើបែបនេះ ក្នុងអំឡុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​នៃ​បណ្តា​ប្រទេស​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​លូតលាស់ G-២០ ក្នុងប្រទេស​ចិន​កាលពី​ខែកញ្ញា​។​
​ក្នុងអំឡុង​សន្និសីទ​ព័ត៌មាន​ចុងឆ្នាំ​របស់លោក​នៅ​សេត​វិមាន​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ ដែល​អាចជា​សន្និសីទ​ព័ត៌មាន​ពេញលេញ​ចុងក្រោយ​របស់លោក​ក្នុង​តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​នោះ លោក​អូ​បា​ម៉ា​បាន​ថ្លែងថា ក្រុមមន្ត្រី​ស៊ើប​ការសម្ងាត់​របស់​ស​.​រ​.​អា បានដឹង​អំពី​ទំហំ​នៃ​ការ​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​ធ្វើឡើង​ដោយ​រុស្ស៊ី​ទៅក្នុង​គណកម្មការ​ជាតិ​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ កាលពី​៦​ខែ​មុន​។ លោក​ប្រធានាធិបតី​បាន​ថ្លែងថា ការព្រួយបារម្ភ​ចម្បង​របស់លោក គឺ​ធានាថា​ការវាយប្រហារ​តាម​អ៊ីនធឺណិត នឹងមិន​កើនឡើង ហើយ​នឹងមិន​ប៉ះពាល់​ដល់​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ពិតប្រាកដ​។ ដើម្បី​ធានាថា​រឿងនេះ​មិនកើត​ឡើង លោក​អូ​បា​ម៉ា​បាន​ថ្លែងថា​នៅពេលដែល​លោក​បានឃើញ​លោក Putin ក្នុងប្រទេស​ចិន លោក​មាន​អារម្មណ៍​ថា​វិធី​ដែលមាន​ប្រសិទ្ធិភាព​បំផុត គឺ​និយាយ​ជាមួយ​លោក Putin ផ្ទាល់​តែម្តង ហើយ​ប្រាប់​លោក​ថា​ឲ្យ​ឈប់​ធ្វើអំពើ​បែបនេះ ហើយ​ថា​នឹងមាន​ផលប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​បើសិនជា​លោក​មិន​ឈប់​ទេនោះ​៕ ​ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_191.txt
លោក Bernie Sanders វ័យ​៨៣​ឆ្នាំ បាន​បន្តឈ្នះកៅអីព្រឹទ្ធសភា​រដ្ឋ Vermont ជាលើក​ទី៤ ដែលមានអណត្តិ​៦​ឆ្នាំ នា​ការ​បោះឆ្នោត​កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី៥ ខែវិច្ឆិកា។
ជាបេក្ខជន​ឯករាជ្យ លោក Sanders បាន​យកឈ្នះគូប្រជែងពីគណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក Gerald Malloy រួមទាំង​បេក្ខជន​ផ្សេងទៀត​រួមមាន លោក Steve Berry, Mark Stewart Greenstein, Matt Hill និង Justin Schoville។ លោក Sanders បាន​ប្រកាសខ្លួនឯងថាជាអ្នក​សង្គមនិយម​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមាន​សម្ព័ន្ធភាពជាមួយគណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ ជាពិសេស​លោក​បានធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយ​រដ្ឋបាល​លោក Joe Biden លើ​គោលនយោបាយ​មួយចំនួន​ ដូចជាការថែទាំសុខភាព អប់រំ ការទាំងកុមារ និងសិទ្ធិនយោជិត ជាដើម។ លោក Sanders ជាអ្នកនយោបាយឯករាជ្យដែល​រក្សាកៅអីនៅស្ថាប័ន​សភាអាម៉េរិកយូរជាងគេបំផុត។ ​ដោយសារតែទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ លោកធ្លាប់ចូល​ប្រជែងសម្រាប់បេក្ខភាព​ប្រធានាធិបតីពីរលើកពី​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ គឺនៅឆ្នាំ២០១៦ និង​ឆ្នាំ២០២០ តែបាន​ត្រឹម​នៅលេខរៀងលំដាប់ទីពីរ​ ក្រោយលោកស្រី Hallary Clinton និងបន្ទាប់មក​លោក Joe Biden។ អ្នកនយោបាយអាម៉េរិក​រូបនេះ ធ្លាប់បានរិះគន់​យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពរបស់​លោក Henry Kissinger អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេសអាម៉េរិក ដែលបានដឹកនាំការឈ្លានពាន និង​ទម្លាក់គ្រាប់​លើ​កម្ពុជានាអំឡុង​សង្គ្រាម​វៀតណាម និង​បង្កឱ្យមាន​ចលនាខ្មែរក្រហម ជាទង្វើ​ប្រល័យពូជសាសន៍ដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងលោក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1910.txt
ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទស្សនា​វ​ដ្តី Time ជ្រើសរើស​ជន​ល្បី​ប្រចាំឆ្នាំ​របស់ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​៧ ធ្នូ​នេះ​។ ភ្ជាប់​ជាមួយ​រូបភាព  ទស្សនា​វ​ដ្តី Time ដាក់ថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជា​ប្រធានាធិបតី​នៃ រដ្ឋ​បែកខ្ញែក​គ្នា​អាមេរិក (Divided States of America)​។
​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​អាមេរិក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ក្លាយជា​ឥស្សរជន​នយោបាយ​មួយរូប​ដែល​ចូលរួម​ជាមួយ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា , ស្តា​លីន និង​ហ៊ី​ត្លែរ និង​ជន​ល្បីៗ​ផ្សេង​ដែលមាន​រូបភាព​លើ​ក្រប​ទស្សនា​វ​ដ្តី Time ។ ​គេ​ឃើញ​រូបភាព​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ កំពុង​អង្គុយ​លើ​កៅអី ស្ថិតនៅលើ​ក្រប​ទស្សនា​វ​ដ្តី Time ដោយ​ខាងក្រោម​គេ​សរសេរថា «​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតី​រដ្ឋ​បែកខ្ញែក​គ្នា​នៃ​អាមេរិក (Divided States of America)​។​ ​ទាក់ទង​ការកំណត់​យក​លោក​ជា​មនុស្ស​ប្រចាំឆ្នាំ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ប្រាប់​បញ្ជាក់ថា មាន​រូបភាព​នៅលើ​ក្រប​ទស្សនា​វ​ដ្តី Time ក្នុងនាម​ជាម​នុស្ស​ល្បី​ប្រចាំឆ្នាំ​នោះ​ជា​កិត្តិយស​ធំ​បំផុត​របស់លោក​។ លោក​បន្ថែម​ផង​ដែលថា លោក​មិនមែនជា​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​អាមេរិក​បែកខ្ញែក​គ្នា​ជា​បំណែក​នោះទេ តែ​លោក​ទទួលស្គាល់ថា ការ​បែកខ្ញែក​គ្នា​កើតមានឡើង​មែន​ក្នុងសង្គម​អាមេរិក​បច្ចុប្បន្ន​។ ​ «​ពេលដែល​អ្នក​ហៅ​ខ្ញុំ​ថា​ជា​មេដឹកនាំ​នៃ​រដ្ឋ​បែកខ្ញែក​គ្នា​នៃ​អាមេរិក ខ្ញុំ​មិនបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រឿង​បែបនេះ​កើតឡើង​ទេ​។ រដ្ឋ​ទាំងនោះ​បែក​ខ្ញុំ​គ្នា​ជា​ចំណែក​ឥឡូវនេះ​។ ការ​ហែកហួរ​គ្នា​កើតឡើង​ខ្លាំងណាស់​។​យើង​នឹង​បង្រួបបង្រួម​ពួកគេ​ឡើងវិញ​»​។ នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​លោក Matt Lauer​។​ ​ដោយឡែក ការី​និពន្ធ​ទស្សនា​វ​ដ្តី Time បានបញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា រៀងរាល់ឆ្នាំ​ខ្លួន​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​មនុស្ស​ដែលមាន​ឥទ្ធិពល​បំផុត​លើ​ផ្នែក​សារព័ត៌មាន និង​ពិភពលោក​ទាំងមូល​ហើយ​ពួកគេ​អាចជា​មេដឹកនាំ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​រឿង​កាន់តែ​ប្រសើរ​ឬ​កាន់តែ​អាក្រក់​។​ ​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០១៦ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ សក្តិសម​នឹងត្រូវ​គេ​ជ្រើសរើស​ជាងគេ ដោយសារ​លោក​ធ្វើ​ឲ្យ​រឿងចម្រូងចម្រាស់​ជាច្រើន​កើតឡើង​។ លោក​អាច​រម្លឹក​ប្រជាជន​អាមេរិក​ថា នយោបាយ​ប្រជា​ភិ​ថុ​ត​កេងចំណេញ​លើក្តី​អស់សង្ឃឹម ហើយ សម្តី​ពិត​មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​នៅពេលដែល​វា​មានការ​ជឿជាក់​លើ​អ្នក​ដែល​និយាយ​ពាក្យពិត​នោះ​។ ហើយ​លោក​បង្កើត​វប្បធម៌​នយោបាយ​មួយ​សម្រាប់​ថ្ងៃស្អែក​ដោយ​បំផ្លាញ​ចោទ​វប្បធម៌​នយោបាយ​ម្សិលមិញ​។ តាមពិតទៅ​វា​ជា​លើក​ទី ១០ ហើយ​ដែល​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មាន​រូបភាព​នៅលើ​ទស្សនា​វ​ដ្តី​នេះ ហើយ​រូបភាព​ដំបូង​បំផុត​របស់លោក​ចុះផ្សាយ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៨៩​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៥ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ និង​លោកស្រី អធិការបតី​អាល្លឺម៉ង់ អែន​ជេ​ឡា មឺ​ហ្កែ​ល ក៏​ស្ថិតនៅ​ក្នុងចំណោម​ឥស្សរជន​នយោបាយ​រប​ស់ទស្ស​នាវ​ដ្តី Time នេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1911.txt
«​វិបត្តិ​ជនជាតិភាគតិច​ម៉ូ​ស្លី​ម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​» បាននិងកំពុង​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន​ពីរ គឺ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវ​មើលមុខ​គ្នា​មិន​ចំឡើយ​។ ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី បានប្រកាស​ជំហរ​ប្រឆាំង​ខ្លាំងក្លា​ទៅនឹង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​រប​ស់​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ខណៈ រដ្ឋបាល​លោកស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី សុំ​កុំ​ឲ្យ​ជ្រៀតជ្រែក​បញ្ហា​ផ្ទៃ​ដោយ​ទុក​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោកស្រី ជា​អ្នកដោះស្រាយ​។ នេះ គឺជា​លើកដំបូង​ហើយ​ដែល​សមាជិក​អាស៊ាន​ប្រឈមមុខគ្នា​លើ​«​គោលការណ៍​របស់ខ្លួន​»​ក្រោមរូបភាព​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​នោះ​។
​របាយការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស​ដែលថា​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បើក​ប្រតិបត្តិ​ការប្រឆាំង​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដែលមាន​ទាំង​ការបាញ់សម្លាប់ ចាប់រំលោភ ដុត​ផ្ទះសម្បែង និង​បង្ខំ​ឲ្យ​ចាក​ចេញពី​លំនៅដ្ឋាន បានធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជាតិ​ម៉ូ​ស្លី​ម​តំបន់​អាស៊ាន​នៅ​មិន​ស្ងៀម​ឡើយ​។ ទាំង​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​ក្រុង​បាងកក ក្រុង​ហ្សា​ការ​តា និង​ទាំង​ក្រុង​កូរ​ឡា​ឡាំ​ពួរ បាន​ផ្ទុះ​បាតុកម្ម​សន្តិវិធី ប្រឆាំង និង​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បញ្ឈប់​សកម្ម​ភាពឃោរឃៅ​ទៀតផង​នោះ​។ ​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ និង​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ មានតែ​ម៉ាឡេស៊ី​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែមាន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី បាន​ចូលរួម​ក្នុង​យុទ្ធនា​ការប្រឆាំង និង​ទាមទារ​នោះ​។ នៅ​ថ្ងៃទី​០៤ ខែធ្នូ​ម្សិលមិញ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ បាន​ដឹកនាំ​បាតុកម្ម និង​ការប្រមូលផ្តុំ​សន្តិវិធី​ដែលមាន​ការចូលរួម​ពី​ប្រជាជន​ម៉ាឡេស៊ី​ប្រមាណ ៥០០០​នាក់ នៅក្នុង​កូរ​ឡា​ឡាំ​ពួរ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍​។ ​នៅក្នុង​ចំណោម​ការប្រមូល​ផ្តុំ​ដ៏​ធំ​នោះ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​លើកឡើងថា មី​យ៉ាន់​ម៉ា ត្រូវតែ​បញ្ឈប់​ការបង្ក្រាប​បង្ហូរឈាម​នោះ​។ លោក ថែមទាំង​ប្រើពាក្យ​វាយប្រហារ​ខ្លាំង​ទៅកាន់​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ដោយ​លោក ចោទ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖«​តើ​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ប្រើ​ងារ​ពានរង្វាន់​ណូ​ប៊ែ​ល​ដើម្បី​ធ្វើ​អ្វីខ្លះ​? យើង​ត្រូវតែ និង​ការពារ​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម និង​សាសនា​ឥស្លាម​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល ដែល​បាន​ដកស្រង់​សម្តី​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ដែលថា លោក ថែមទាំង​ទទូច​ឲ្យ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ចេញ​វិធានការ​ដោយ​មិន​ត្រឹមតែ​អង្គុយ​មើល «​អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍​»​កើតឡើង​ឡើយ​។ ​ឥរិយាបថ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី បំពាន​គោលការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​អាស៊ាន​? ​ជុំវិញ​ការដឹកនាំ​ប្រមូលផ្តុំ​ប្រឆាំង​ដោយ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី​រូបនេះ ប្រាកដ​ណាស់​ថា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា មិន​សុខចិត្ត​នោះទេ ព្រោះនេះ គឺជា​បញ្ហា​ផ្ទៃក្នុង​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​សុទ្ធសាធ​។ អ្នកនាំពាក្យ​ការិយាល័យ​ប្រធានាធិបតី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា Zaw Htay បាន​ដាស់តឿន​ម៉ាឡេស៊ី​តាមរយៈ​ការចុះផ្សាយ​អត្ថបទ​នៅក្នុង​សារព័ត៌មាន Myanmar Times ជុំវិញ​គោលការណ៍​អាស៊ាន​ដែល​សមាជិក​មិនអាច​ជ្រៀត​ជ្រែកចូល​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ប្រទេស​សមាជិក​ផ្សេងទៀត​បានឡើយ​។ ​អ្នកនាំពាក្យ​រូបនោះ ថែមទាំង​បានចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នៅ​ថ្ងៃទី​០៥ ខែធ្នូ​នេះ ដោយបាន​អះអាង ថា​លោក ពិតជា​ខកចិត្ត​ជាខ្លាំង​នឹង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី​លោក ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ ក្នុងការ​ដឹកនាំ​ការប្រមូលផ្តុំ​ប្រឆាំងនឹង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ទៅលើ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា និង​ចោទ​សកម្មភាព​ដឹកនាំ​របស់លោក​នាយករ​ដ្ឋ​មន្ត្រី​ថា​ដើម្បី​បម្រើ​ប្រយោជន៍​ក្នុងស្រុក​របស់ខ្លួន​នោះទេ​។ ជាងនេះទៅទៀត​នោះ លោកអ្នក​នាំពាក្យ​ថែមទាំង​ហ៊ាន​និយាយថា ឥរិយាបថ​របស់លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប៉ះពាល់​មិន​ត្រឹមតែ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែ ប៉ះពាល់​ដល់​តំបន់​អាស៊ាន​ទាំងស្រុង​តែម្តង​។​ ​ក្រៅពី​ការចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក៏មាន​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​ការប្រមូលផ្តុំ​របស់​នាយ​ក​រដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ក្រុម​សង្ឃ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ដោយ​ពួកគេ ទទូច​ឲ្យ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ណា​ជីប កុំ​យក​រឿង​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​មក​គាបសង្កត់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ឲ្យ​សោះ​។ តាម​ការចុះផ្សាយ​របស់​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍ ក្រុម​លោកសង្ឃ​ទាំងនោះ បានលើកឡើង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖« ជនជាតិ​បេន​ហ្កា​លី (Bengali) ដែល​អះអាងថា​ខ្លួន​ថា​ជា​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា មិនមែនជា​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ឡើយ​។ អ្នក​ដែល​លើកទឹកចិត្ត​ភេរវកម្ម គឺ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី​។ ដូច្នេះហើយ លោក ណា​ជីប ក៏​ជា​ភេរវ​ករ​ដែរ​»​។ ​ទាំង​រដ្ឋាភិបាល និង​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ភាគច្រើន មិនដែល​ចាត់ទុក​ជនជាតិ​ម៉ូ​ស្លី​ម​ភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ជា​ប្រជាជន​ស្របច្បាប់​ឡើយ​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ ពួកគេ​ហៅ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ថា «​បេន​ហ្កា​លី​» ដែល​ស្មើនឹង​ជនភៀសខ្លួន​ខុសច្បាប់ ដែល​មកពី​ប្រទេស​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ​។ ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ​គឺ ការប្រកាស​ជំហរ​ជា​សាធារណៈ​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​របស់លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ណា​ជីប បាននិងកំពុង​តែ​ដើរ​បញ្ច្រាស​ទៅនឹង​គោលការណ៍​របស់​អាស៊ាន បើទោះបីជា​ម៉ាឡេស៊ី ព្យាយាម​លើកឡើងថា «​វិបត្តិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​» គឺជា​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​សកល​ក៏ដោយ​។ យោងតាម​មាត្រា​២​នៃ​ធម្មនុញ្ញ​អាស៊ាន បានបញ្ជាក់​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖« អាស៊ាន និង​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន​ត្រូវអនុវត្ត​ឲ្យ​ស្របតាម​គោលការណ៍​ដូចជា មិន​ជ្រៀតជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​នៃ​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន និង​គោរព​សិទ្ធិ​របស់​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន​នី​យ​មួយៗ ក្នុងការ​ដឹកនាំ​អត្ថិភាព​របស់ខ្លួន ដោយ​ពុំមាន​ការជ្រៀតជ្រែក​ពី​ខាងក្រៅ ការធ្វើ​វិទ្ធង្សនា និង​ការបង្ខិតបង្ខំ​ជាដើម​»​។ ​តាម​គោលការណ៍​នេះ បានបង្ហាញ​យ៉ាងច្បាស់​ហើយ​ថា ម៉ាឡេស៊ី ដែលជា​ស្ថាបនិក​អាស៊ាន​ឆ្នាំ​១៩៦៧ កំពុងតែ​រំលោភ​លើ​ធម្មនុញ្ញ​អាស៊ាន​។ តែ​លោក លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​រូបនេះ ថែមទាំង​បាន​បបួល​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូនេស៊ី​លោក ចូ​កូ វី​ដូ​ដូ ដែលមាន​ប្រជាជន​ឥស្លាម​ច្រើនជាងគេ​របស់​ពិភពលោក​ឲ្យ​ចូលរួម​ដឹកនាំ​ការប្រមូលផ្តុំ​ដូចជា​លោក បានធ្វើ​នៅ​ម៉ាឡេស៊ី ដោយ​អះអាងថា ធម្មនុញ្ញ ក៏​និយាយ​ពី​សិទ្ធិមនុស្ស​ផងដែរ​។ តែ​មកទល់ពេលនេះ មិនមាន​ចលនា​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​ដឹកនាំ​ដោយផ្ទាល់​ពី​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូនេស៊ី លោក ចូ​កូ វី​ដូ​ដូ​ឡើយ​។ ​តាមពិតទៅ វិបត្តិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា មិនមែន​ទើបតែ​ផ្ទុះឡើង​ក្នុង​ខែតុលា​ថ្មីៗ​នេះ​នោះទេ​។ វិបត្តិ​ជនជាតិភាគតិច​ដែល​ផ្តើមចេញពី​ការរើសអើង​ជាតិ​សាសន៍ និង​ការ​ស្អប់​នេះ ក៏​ធា្ល​ប់​ផ្ទុះឡើង​ខ្លាំង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១២ ដែលមាន​ហិង្សា​រវាង​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ភាគច្រើន​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ក្រុម​សង្ឃ​ជ្រុលនិយម ជាមួយនឹង​ជាតិ​សាសន៍​នេះ​។ ជា​លទ្ធផល​នោះ ផ្ទះសម្បែង​របស់​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ត្រូវបាន​បំផ្លាញ ហើយក៏​មានការ​ភៀសខ្លួន​ទៅកាន់​ប្រទេសជិតខាង​ដូចជា​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ជាដើម​។ ​ក្រោយមកទៀត នៅ​ចុងឆ្នាំ​២០១៥​កន្លងទៅ ក៏មាន​ចលនា​ភៀសខ្លួន​របស់​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ដោយ​ពួកគេ បាន​ចាក​ចេញពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ទៅកាន់​ប្រទេស​ដទៃ តែ​ត្រូវបាន​ជាប់គាំង​តាម​ច្រក​សមុទ្រ និង​ត្រូវបាន​រដ្ឋាភិបាល ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និង​ថៃ ផ្តល់​ទីជម្រក​បណ្តោះអាសន្ន​។ ព្រឹត្តិការណ៍​ធំៗ​ទាំងនេះ មិនមាន​ការចេញ​ប្រឆាំង និង​តវ៉ា​ខ្លាំង​ដូច​ពេលនេះ​ឡើយ​។ ឬមួយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី ចង់​បង្វែរ​បញ្ហា​ក្នុងស្រុក​? ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ណា​ជីប ចង់​បង្វែរ​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ​? ​ការចេញមុខ​ចង់​ជួយ​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ពី​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ពី​ក្រុម​យោធា​គឺជា​រឿង​មនុស្សធម៌​ល្អប្រសើរ​មួយ​។ តែ​ទន្ទឹមនឹង​ការបង្ហាញ​ជំហរ​នេះ ក៏​មានមតិ​យល់ឃើញ​មួយ​ផ្សេង​ទៀតថា វា គ្រាន់តែ​ជា​«​ការ​បង្វែរ​រឿង​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក​»​ប៉ុណ្ណោះ​។ បង្វែរ​រឿង​នោះ​គឺ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ណា​ជីប អាច​ចង់​ទាញ​ការចាប់អារម្មណ៍​របស់​ប្រជាជន​ម៉ាឡេស៊ី​មួយចំនួន​ពី​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ​របស់លោក ជាមួយនឹង​រឿង​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា គិត​ចាប់ពី​មាន​របាយការណ៍​ពុករលួយ​នៃ​ការប្រើប្រាស់​ថវិកា​សារ​ធា​រណៈ​ដើម្បី​បម្រើ​ផលប្រយោជន៍​ឯកជន ដែល​ស្គាល់​ថា «1MDB» របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥​មក​មាន​បាតុកម្ម​ជា​បន្តបន្ទាប់​ប្រឆាំងនឹង​រូបលោក​។ បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​ការដឹកនាំ​របស់លោក​នាយ​ក​រដ្ឋមន្ត្រី ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ ដោយ​ក្រុម​អាវ​លឿង ដែលមាន​ឈ្មោះថា «Bersih» តែងតែ​ធ្វើ​ឡើងជា​បន្តបន្ទាប់​។ បាតុកម្ម​ប្រឆាំង និង​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក ណា​ជីប ចុះ​ចេញពី​តំណែង​នេះ ក៏មាន​ការចូលរួម​ពី​សំណាក់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​អតីត​សមាជិក​បក្ស​កាន់អំណាច​ដ៏​សំខាន់ គឺ លោក មហា​ធៀរ មហា​មេ​ដ​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1912.txt
​សាធារណរដ្ឋ​ឥស្លាម​អ៊ីរ៉ង់​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទិញ​យន្តហោះ​ដឹក​អ្នកដំណើរ ៨០​គ្រឿង​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ប៊ូ​អ៊ីង ដែលមាន​តម្លៃ​សរុប​១៦,៦ ពាន់​លាន​ដុល្លា​អាមេរិក​។ យន្តហោះ​ទាំងអស់​នឹងត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុង​រយៈពេល ១០​ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​យន្តហោះ​ដំបូង​នឹងត្រូវ​បញ្ជូនទៅ​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៨​ខាងមុខ​។
​អ៊ីរ៉ង់​បាន​បញ្ជា​ទិញ​យន្តហោះ​ដឹក​អ្នកដំណើរ​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ប៊ូ​អ៊ីង ចំនួន ៨០​គ្រឿងក្នុង​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​សរុប ១៦,៦ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​។ នេះ​ជាការ​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​ធំ​បំផុត​មួយ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​អាមេរិក ក្រោយ​អ៊ីរ៉ង់​រួច​ផុតពី​ទណ្ឌកម្ម​ពាក់ព័ន្ធ​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​នោះ​។​ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន New York Times ក្នុងចំណោម​យន្តហោះ​ទាំង ៨០ គ្រឿង​នេះ​មាន​ប្រភេទ​យន្តហោះ​ប៊ូ​អ៊ីង 737 ចំនួន ៥០​គ្រឿង និង​យន្តហោះ​ប៊ូ​អ៊ីង ៧៧៧ ចំនួន ៣០​គ្រឿង​ផងដែរ​។ យន្តហោះ​ដឹក​អ្នកដំណើរ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ប៊ូ​អ៊ីង​នេះ​នឹងត្រូវ​បញ្ជូនទៅ​អ៊ីរ៉ង់​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្នុង​រយៈពេល ១០​ឆ្នាំ ហើយ​យន្តហោះ​ជំហាន​ដំបូង​នឹង​ទៅដល់​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៨​ខាងមុខនេះ​។ ​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ដឹកជញ្ជូន​លោក Abbas Akhoundi ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​ចុះហត្ថលេខា​កិច្ចព្រមព្រៀង បង្ហាញ​អារម្មណ៍​សុទិដ្ឋិនិយម​ចំពោះ​ការបង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ហើយ​លោក​អះអាងថា​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​នឹង​ជួយ​បង្កើត​ការងារ ៨០០០​កន្លែង​ដល់​ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់​ទៀត​។​ ​លោក​បន្តថា​៖​​«​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ជា​សារ​មួយ​ច្បាស់​ផ្ញើ​ទៅកាន់​ពិភពលោក​ដែល​បញ្ជាក់ថា យើង​គាំទ្រ​សន្តិភាព សន្តិសុខ និង​ការលូតលាស់​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ពឹងផ្អែក​លើ​នយោបាយ​ឈ្នះៗ​»​។​ ​ខាង​ក្រុមហ៊ុន ប៊ូ​អ៊ីង​ឯណោះ​វិញ ក៏​កោតសរសើរ​ការចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​នេះដែរ​ដោយ​បញ្ជាក់ថា វា​បាន​បង្កើត​ការងារ​រាប់ម៉ឺន​ដល់​ប្រជាជន​អាមេរិក​តាមរយៈ​ការផលិត​យន្តហោះ​ដឹក​អ្នកដំណើរ​សម្រាប់​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​។ ​ការចុះ​កិច្ច ព្រមព្រៀង​នេះ​ទិញ​លក់​យន្តហោះ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ប៊ូ​អ៊ីង​នេះ​កើតឡើង ក្រោយ​ពេលដែល​អ៊ីរ៉ង់​សម្រេចបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​ជាមួយ​មហាអំណាច​ប្រាំ​បូក​មួយ​។ ទណ្ឌកម្ម​ដែល​ដាក់​ប្រឆាំង​អ៊ីរ៉ង់​ត្រូវ​ដកចេញ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការអនុញ្ញាត​ឲ្យ​ភ្នាក់ងារ​ថាមពលបរមាណូ​អន្តរជាតិ​ត្រួត​ពិនិត្យមើល​រោងចក្រ​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​រយៈពេល ២០​ឆ្នាំ​ទៅមុខ​ដើម្បី​ធានាថា អ៊ីរ៉ង់​មិនមាន​មហិច្ឆតា​ផលិត​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ទេនោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1913.txt
​លោក​ប្រធានាធិបតី​សរ​អា អូ​បា​ម៉ា ថ្លែងថា សរ​អា​នឹង​ចាត់វិធានការ​ប្រឆាំងនឹង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ឬ​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ណា​ដែល​ព្យាយាម​លូកលាន់​ចូល​ការបោះឆ្នោត​នៅ​សរ​អា​។
​ «​ខ្ញុំ​គិតថា​ជាការ​ច្បាស់លាស់​ណាស់​ថា​នៅពេលណា​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ណាមួយ​ព្យាយាម​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ភាព​សុចរិត​នៃ​ការបោះឆ្នោត​របស់​យើង យើង​ត្រូវតែ​ចាត់វិធានការ​ឆ្លើយតប​។ ហើយ​យើង​នឹង​ចាត់វិធានការ​» នេះ​ជាស​ម្តី​ដើម​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី នៅក្នុង​បទសម្ភាសន៍​មួយ​ជាមួយ​ស្ថានីយ​វិទ្យុ​សាធារណ​ជាតិ ដែល​នឹងត្រូវ​ចាក់ផ្សាយ​ទាំងស្រុង​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ​។​ ​លោក​អូ​បា​ម៉ា​បន្ថែមទៀតថា​៖ វិធានការ​ខ្លះ​នឹងមាន​ភាពច្បាស់លាស់ ហើយនឹង​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​សាធារណៈ ហើយ​វិធានការ​ខ្លះទៀត ប្រហែលជា​មិន​ដូច្នោះ​ទេ​»​។ ទីភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់ CIA បាន​សន្ម​ត់​ថា​ពួក​អ្នក​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​រុស្ស៊ី បាន​លួច​ចូលក្នុង​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដើម្បី​បង្ហាញ​នូវ​សារ​អ៊ី​ម៉ែ​ល​អាម៉ាស់មុខ​ស្តីពី​យុទ្ធនា​ការរក​សំឡេងឆ្នោត​របស់លោក​ស្រី Hillary Clinton ក្នុង​គោលបំណង​ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​លោក Donald Trump នៃ​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ឈ្នះឆ្នោត​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​កាលពី​ខែ​មុន​។ ក្រុមមន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​សេត​វិមាន​ថ្លែងថា​ការ​លួច​ចូល​បែបនេះ​មិនអាច​កើតឡើង​បានទេ បើសិនជា​គ្មាន​ការពាក់ព័ន្ធ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី Vladimir Putin ឬ​បើ​លោក​មិន​បានដឹង​ផ្ទាល់​នោះ​។​ ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​មូ​ស្គូ​បាន​ហៅ​ការចោទប្រកាន់​បែបនេះ​ថា​ជាការ «​និយាយ​ផ្តេសផ្តាស​គួរ​ឲ្យ​អស់សំណើច​»​។ លោក Trump បាន​ចោទសួរ​ក្នុង​សារ
article_1914.txt
​ខណៈដែល​ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ កំពុង​តស៊ូ​រឿងអាស្រូវ និង​ការទាមទារ​ឲ្យ​ចុះ​ចេញពី​តំណែង គណបក្សកាន់អំណាច​កូរ៉េខាងត្បូង Saenuri បានទាមទារ​ឲ្យ​លោកស្រី​ចុះចេញ​ដោយ​ខ្លួនឯង​នៅត្រឹម​ខែមេសា ឆ្នាំ​២០១៧ ។ បក្ស​កាន់អំណាច ទុកពេល​ឲ្យ​លោកស្រី​មួយ​សប្ដាហ៍​ដើម្បី​សម្រេចចិត្ត​លើ​ឱសានវាទ​នេះ បើ​មិន​ចង់​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការបោះឆ្នោត​ទម្លាក់​នៅក្នុង​សភា​ទេនោះ​។​
​គណបក្ស Saenuri បាន​ដក​ការទុកចិត្ត​លើ​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ដោយ បាន​ទុកពេល​៥​ខែ​សម្រាប់​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ ដើម្បី​លាលែង​ពី​តំណែង​ប្រធានាធិបតី ដែល​កំពុង​រង្គោះរង្គើ​ដោយសារ​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ​។ នា​រយៈពេល​ចុងក្រោយ សមាជិកសភា​ជាច្រើនរូប​មក​បក្ស Saenuri ដែលជា​បក្ស​កាន់អំណាច បាន​គាំទ្រ​គម្រោង​របស់​បក្សប្រឆាំង​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ទម្លាក់​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ។​ ​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ផ្ទៃក្នុង សមាជិកសភា​បក្ស​កាន់អំណាច​១២៨​រូប បានសម្រេច​ជា​ឯកច្ឆន្ទ​ទាមទារ​ឲ្យ​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ចុះចេញ​នៅក្នុង​ខែមេសា ឆ្នាំ​២០១៧ និង​ស្នើ​ឲ្យ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ខែមិថុនា ដែល​លឿន​ជាង​កាលបរិច្ឆេទ​ដើម​រយៈពេល​៦​ខែ ដែល​គ្រោង​ធ្វើ​នៅ​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៨​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Yonhap ដែល​បាន​ស្រង់​សម្ដី​លោក Chung Jin-Suk ប្រធាន​ក្រុម​សភា​មតិ​ភាគច្រើន​។​ ​លោក Chung Jin-Suk បន្តថា គណបក្ស​បាន​លៃលក​ពេលវេលា​ដែល​សមរម្យ​បំផុត ដើម្បី​ធានា​ពី​ការផ្ទេរអំណាច​ដោយ​សន្តិ​វិធី រក្សា​ស្ថិរភាព និង​ទុកពេល​ឲ្យ​គណបក្សនយោបាយ​ផ្សេងទៀត រៀបចំខ្លួន​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​ខាងមុខ​។ ហើយ​សមាជិកសភា​បក្ស​កាន់អំណាច​ទាំងអស់ ក៏បាន​ព្រមព្រៀង​លើ​ពេលវេលា​ផងដែរ​។​ ​នៅពេលនេះ លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ប្រឈមមុខ​សម្ពាធ​មួយទៀត​ហើយ ដែល​ចេញពី​ផ្ទៃក្នុង​គណបក្ស​របស់លោក​ស្រី​តែម្ដង​។ លោកស្រី បានសម្រេច​ចិត្ត​ទុក​ឲ្យ​សភាជាតិ ជា​អ្នកសម្រេច​លើ​ជោគវាសនា​របស់លោក​ស្រី​។ លោកស្រី​និយាយថា លោកស្រី នឹង​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​នៅពេល​វេលា​ណាមួយ តាមរយៈ​យន្តការ​ជាក់លាក់ ដែល​ឯកភាពគ្នា​ដោយ​គណបក្សនយោបាយ​ទាំងអស់ ដើម្បី​បន្ធូរ​បន្ថយកម្ដៅ​នយោបាយ​ក្នុងស្រុក​។​ ​ជាមួយគ្នា​នោះ លោកស្រី ប៉ាក ក៏បាន​តែងតាំង​រដ្ឋអាជ្ញា​ឯករាជ្យ ដើម្បី​ស៊ើបអង្កេត​រឿងអាស្រូវ​របស់លោក​ស្រី​ផងដែរ​។ លោកស្រី ត្រូវបាន​ការិយាល័យរ​ដ្ឋ​អាជ្ញា​ដាក់ឈ្មោះ​ជា​ជនសង្ស័យ​ក្នុង​សំណុំ​រឿងនេះ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោកស្រី​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​តំណែង​ដំបូង​គេ ដែល​នឹងត្រូវ​សាកសួរ​ពី​រដ្ឋអាជ្ញា​។ ម្យ៉ាងទៀត គណបក្សប្រឆាំង ក៏​មិន​សុខចិត្ត​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ នៅ​កាន់តំណែង​នេះ​យូរ​ទៀត​ដែរ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1915.txt
«​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ នឹងចូលរួម​ក្នុងការ​ប្រមូលផ្តុំ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​ទៅនឹង​ការបង្ក្រាប​បង្ហូរឈាម​លើ​ជនជាតិភាគតិច​ម៉ូ​ស្លី​ម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការអះអាង​រប​ស់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី​នៅ​ថ្ងៃទី​២៩ ខែវិច្ឆិកា ដែល​បាន​ដកស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌មាន AFP​។
​ការបន្ត​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅ​រដ្ឋ​Rakhine​នៃ​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា កំពុងតែ​អង្រួន​ប្រទេស​ម៉ូ​ស្លី​ម​នៅ​តំបន់​អាស៊ាន​។ ការ​អង្រួន​នោះ​គឺ​នៅ​សប្តាហ៍​មុន មាន​ប្រជាជន​ទាំង​ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី រួមទាំង​នៅក្នុង​ថៃ​ផង​ដែរនោះ បាន​ផ្ទុះ​បាតុកម្ម​សន្តិវិធី​នៅ​ស្ថានទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ប្រចាំ​ប្រទេស​រៀងៗ​ខ្លួន​ដើម្បី​ប្រឆាំងនឹង​ទៅនឹង​ឥរិយាបថ​របស់​ក្រុម​យោធា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​របាយការណ៍​ជាច្រើន​បង្ហាញថា​បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ដែល​អាចឈាន​ទៅដល់​«​ការ​បោសសម្អាត​ជនជាតិ​ភាគ​តិ​»​នោះ​។ ​ក្នុងចំណោម​ចលនា​ប្រឆាំងនឹង​អំពើ​អមនុស្សធម៌​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវបាន​មើលឃើញថា មាន​សកម្ម​ភាពខ្លាំង​។ ហើយ​ខ្លាំង​នោះ​គឺ នៅ​ថ្ងៃ​ចុង​សប្តាហ៍​មុន ក្រៅពី​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បាតុករ​ធ្វើបាតុកម្ម​នៅមុខ​ទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នៅ​គួរ​ឡា​ឡាំ​ពួរ​នោះ ក្រសួងការបរទេស​ម៉ាឡេស៊ី ក៏បាន​កោះហៅ​ទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដោយ​ប្រាប់ថា ម៉ាឡេស៊ី ពិតជា​ប្រឆាំង​ចំពោះ​ហិង្សា​លើ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​។ ​ចលនា​ប្រឆាំង​នេះ ក៏​មិនទាន់​បញ្ឈប់​ឡើយ​សម្រាប់​ម៉ាឡេស៊ី​។ បើតាម​ការអះអាង​រប​ស់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី ក្រៅពី​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ នឹងមាន​អ្នកនយោបាយ និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត នឹងចូលរួម​ការប្រមូល​ផ្តុំ​ប្រឆាំងនឹង​ហិង្សា​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​ម៉ូ​ស្លី​ម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅ​ថ្ងៃទី​០៤ ខែធ្នូ​ខាងមុខនេះ​។ ​តាម​ការបញ្ជាក់​របស់​មន្ត្រី​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ទទួលបន្ទុក​ជនភៀសខ្លួន​ជាមួយនឹង​សារព័ត៌មាន BBC ទាហាន និង​ប៉ូលិស​តម្រួត​ព្រំដែន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​ចូលរួម​អនុវត្ត​«​ទណ្ឌកម្ម​ជា​សមូហភាព​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​» ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃទី​០៩ ខែតុលា​មក​។ មន្ត្រី​រូបនោះ ក៏បាន​អះអាង​ទៀតថា កងកម្លាំង​សន្តិសុខ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​បាញ់សម្លាប់​បុរស និង​សម្លាប់​ក្មេង រំលោភ​ស្ត្រី ដុត និង​លួច​ផ្ទះ​របស់​ជនជាតិ​ទាំងនោះ និង​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​នោះ បង្ខំ​ប្រជាជន​ទាំងនោះ​ឲ្យ​ឆ្លងកាត់​តាម​ទន្លេ​ទៅកាន់​ប្រទេស បង់​ក្លា​ដែ​ស ដែលជា​ប្រទេសជិតខាង​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋបាល​របស់លោក​ស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បាន​បដិសេធ​ចំពោះ​របាយការណ៍​នេះ និង​ថែមទាំង​ចោទ​ការធ្វើ​អធិប្បាយ​របស់​មន្ត្រី​អង្គការសហប្រជាជាតិ​រូបនោះ ថា បាន​បំពាន​នឹង​វិជ្ជាជីវៈ និង​ក្រុម​ប្រតិបត្តិ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ មួយវិញទៀត​នោះ រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​អះអាងថា សកម្មភាព​យោធា គឺជា​ដើម្បី​បង្ក្រាប​ទៅលើ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ទាំងនោះ ដែល​បាន​វាយប្រហារ​ទៅលើ​កងកម្លាំង​នោះទេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1916.txt
​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន មិន​អញ្ជើញ​ទៅ​ចូលរួម​បុណ្យសព​មេដឹកនាំ​បដិវត្តន៍​គុយបា​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ឡើយ​ព្រោះ​លោក​រវល់​ខ្លាំងពេក​។  ប្រធានសភា​រុស្ស៊ី Vyacheslav Volodin នឹង​ដឹកនាំ​ប្រតិភូ​ទៅ​ចូលរួម​ពិធី​បុណ្យសព​នេះ​ជំនួស​ប្រមុខរដ្ឋ​រុស្ស៊ី​រូបនេះ​។​
​មន្ត្រី​ក្រេ​ម​ឡាំង​បាន​បញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន មិន​ទៅ​ចូលរួម​ពិធី​បុណ្យសព​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​គុយបា​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ឡើយ​។ នេះ​ក៏ដោយ​សារ លោក ពូ​ទីន មាន​កាលវិភាគ​មរ​មា​ញឹក​ខ្លាំងពេក​ដែល​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​ឆ្លៀតពេល​ទៅ​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​នេះ​បានឡើយ​។​ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Reuters អ្នកនាំពាក្យ​ប្រធានាធិបតី Dmitry Peskov បាន​ប្រាប់​អ្នក​សារ​ព៌​ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី ២៨ វិច្ឆិកា​ថា លោក ពូ​ទីន មិនមាន​គម្រោង​ទៅ​ប្រទេស​គុយបា​ដើម្បី​ចូលរួម​បុណ្យសព​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ឡើយ​។ លោក Peskov បាន​បន្តថា ប្រមុខរដ្ឋ​រុស្ស៊ី​រវល់​ខ្លាំងពេក​ដោយ​លោក​ត្រូវការ​ពេលវេលា​ច្រើន​ដើម្បី​រៀបចំ​សុន្ទរកថា​ក្នុង​សភា​ឌូ​ម៉ា​ចុងឆ្នាំ​នេះ​។ លោក​មិនអាច​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​បរទេស ដោយ​គ្មាន​ការគ្រោងទុក​មុន​ឡើយ ក្នុង​រយៈពេល​នេះ​។ ដូច្នេះហើយ ទើបបានជា​លោក​មិនអាច​ទៅ​គុយបា​ដោយផ្ទាល់​ដូច្នេះ​។​ ​ទោះបីជា​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន មិនបាន​ទៅ​ចូលរួម​បុណ្យសព​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ក៏ដោយ ប្រធាន​សមាជិកសភា​រុស្ស៊ី Vyacheslav Volodin នឹង​ទៅ​ចូលរួម​ជំនួស​។ ប្រធានសភា​រុស្ស៊ី​នេះ នឹង​ដឹកនាំ​ប្រតិភូ​មួយក្រុម​ដែល​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​មន្ត្រី​ជាន់​ទៅកាន់​ប្រទេស​គុយបា​។ ​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បាន​ស្ញើ​ច​សរសើរ​វីរៈភាព​លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ហើយ​លោក​បានចាត់ទុក​លោក​ជា​និមិត្តសញ្ញា​នៃ​ចលនា​បដិវត្តន៍​នៅ​សម័យកាល​សង្គ្រាមត្រជាក់​។ លោក​ក៏បាន​ចូលរួម​រម្លែក​ទុក្ខ​ប្រជាជន​គុយបា ដែល​បាន​បាត់បង់​មេដឹកនាំ​ដ៏​អស្ចារ្យ​នេះ​ផងដែរ​។​ ​តាមពិតទៅ គុយបា​និង​អតីត​សហភាពសូវៀត​មាន​ទំនាក់ទំនង​ស៊ីជម្រៅ​ជាមួយគ្នា ហើយ​គុយបា​ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដ៏​ពិសេស​របស់​សហភាពសូវៀត​នេះ​ផងដែរ​។ អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ គុយបា​បាន​ក្លាយជា​កន្លែង​ប្រណាំងប្រជែង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​រវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក​និង​សូ​វៀត រហូត​ស្ទើរតែ​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គ្រាម​នុយក្លេអ៊ែរ​កើតឡើង​ផងដែរ​។​ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បាន​ស្លាប់បាត់​បង់ជីវិត​កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ២៥​វិច្ឆិកា ក្នុង​វ័យ ៩០​ឆ្នាំ​។ លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា ជា​អ្នកនយោបាយ​សង្គមនិយម​ដ៏​ល្បីល្បាញ​ម្នាក់ ហើយ​លោក​ចំណាយ​ពេលវេលា​យ៉ាងច្រើន​ដឹកនាំ​ប្រទេស​និង​ដើម្បី​ប្រឆាំង​មនោគមន៍វិជ្ជា​លោកខាងលិច​និង​ចក្រពត្តិនិយម​ជាដើម​។ លោក ហ្វី​ដែល កា​ស្ត្រូ បាន​បាត់​មុខ​ពី​ឆាកនយោបាយ​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង ក្រោយ​ពេលដែល​លោក​ផ្ទេរអំណាច​ឲ្យ​ប្អូនប្រុស​លោក លោក រ៉ា​អ៊ូ​ល កា​ស្ត្រូ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៦៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1917.txt
​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង​បន្ត​បាតុកម្ម​រយៈពេល ៦​សប្តាហ៍​ជាប់​គ្នា​ដើម្បី​ដាក់​សម្ពាធ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​ដែល​រួបរឹត​ដោយ​រឿងអាស្រូវ ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ផង​។ ការបន្ត​បាតុកម្ម​នេះ​ស្រប​ពេលដែល សមាជិកសភា​បក្សប្រឆាំង​កំពុង​ស្វះស្វែងរ​ករក​វិធី​ដកហូត​តំណែង​លោកស្រី តាមផ្លូវ​ច្បាប់​ផងដែរ​។​
​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង​នៅតែ​បន្ត​បាតុកម្ម​ជាច្រើន​សប្តាហ៍​បន្ត​គ្នា​នៅ​ក្រុង​ស៊េ​អូ​ល និង នៅក្បែរ​វិមាន​ប្រធានាធិបតី​ផង​ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ចុះ​ចេញពី​តំណែង​។​ពួកគេ​អះអាងថា លោកស្រី ប៉ាក គួរតែ​ចុះ​ចេញពី​តំ​ណែ​យូរណាស់​មកហើយ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​គេ​បណ្តេញ​ចេញពី​តំណែង​ទាន់​នោះ​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters វា​ជា​លើកដំបូង​ដែល​បាតុករ​អាច​ចូលទៅ​កៀក​វិមាន​ប្រធានាធិបតី​ដើម្បី​បាតុកម្ម គិត​មកដល់​ត្រឹម​ថ្ងៃ​សោ​រ៍​ទី ៣​ធ្នូ នេះ​។ ហើយ​បាតុករ​ស្រី​ប្រុង ចាស់​ក្មេង ដែល​ចូលរួម​ភាគច្រើន​កាន់​បដា​ដែលមាន​សរសេរថា «​ចុះ​ចេញទៅ ប៉ាក​ហ្គឺ​ន​ហេ​!!» និង «​ចាប់ខ្លួន​ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ​»​ថែម​ទៀតផង​។​ ​បាតុកម្ម​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​រៀបចំឡើង​ប្រហែល ១០០​ម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ​ពី​វិមាន​ប្រធានាធិបតី ហើយ​ពួកគេ​បន្ត​ទាមទារ​ឲ្យ​លោកស្រី ប៉ាក ចុះ​ចេញពី​តំណែង ដោយ​មិន​ស្តាប់​ការសុំ​អភ័យទោស​ជា​លើក​ទី​បី​របស់លោក​ស្រី​ឡើយ​។​ ​លោកស្រី Kim Jae-hwa ជា​បាតុករ​ម្នា​ក់វ័យ ៤៣ ឆ្នាំ បាន​អះអាងថា លោកស្រី​មិន​ចង់ឃើញ​ប្រធានាធិបតី​បច្ចុប្បន្ន​បន្ត​កាន់អំណាច​នោះឡើយ​។ វា​រឹ​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គមជាតិ​ប្រឈម​បញ្ហា​ច្រើន​នៅពេល​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ បន្តធ្វើ​បែបនេះ​។ ​លោកស្រី​បញ្ជាក់ថា​៖ «​វា​ជាការ​អាប់អោន​កិត្តិយស​ជាតិ​ដែល​លោកស្រី ប៉ាក នៅ​កាន់កាប់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។ លោកស្រី​គួរតែ​ចុះចេញ​តាំងពី​យូរ​ម្ល៉េះ​»​។​ ​បាតុកម្ម​នេះ​កើតឡើង​ស្រប​ពេលដែល​គណបក្សប្រឆាំង​ចំនួន​បី​ដែលមាន​អាសនៈ​ក្នុង​សភា​បានដាក់​សេចក្តីស្នើច្បាប់​មួយ​ទៅ​សភា ដើម្បី​ដកហូត​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។ សេចក្តីស្នើច្បាប់​នោះ​ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​សមាជិកសភា ១៧១ លើ ៣០០ នាក់ ហើយ​គេ​ក៏​ចោទប្រកាន់ថា​លោកស្រី ប៉ាក បាន​រំលោភ​អំណាច រំលោភ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​និង​ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ​ដោយសារតែ​គាត់​ពាក់ព័ន្ធ​រឿងអាស្រូវ​ប្រើប្រាស់​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ទាញយក​ផលប្រយោជន៍ ហើយ​គេ​រំពឹងថា​លោកស្រី​នឹង​ក្លាយ​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ឡើងកាន់តំណែង​តាម​ការបោះឆ្នោត​ដំបូង​បំផុត​ដែល​ត្រូវគេ​ដកហូត​តំណែង​។ ​ ​យ៉ាងណាមិញ កាលពី​ថ្មីៗ​នេះ​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឹ​ន​ហេ បាន​បញ្ជាក់ថា លោកស្រី​ព្រម​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​បើសិនជា​សភា​អាច​ធានា ពី​ការផ្ទេរអំណាច​សន្តិវិធី ហើយ​លោកស្រី​ក៏​មិន​ចង់​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការបោះឆ្នោត​ទម្លាក់​ដែរ​។ គេ​ដឹង​ច្បាស់​ថា គណបក្ស​លោកស្រី​ផ្ទាល់​ក៏បាន​ដាក់​ឱសានវាទ​ឲ្យ​លោកស្រី ដើម្បី​ចុះចេញ​តំណែង​ដែរ ដើម្បី​ធ្វើយ៉ាងណា​រក្សា​មុខមាត់​គណបក្ស​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ រង​សម្ពាធ​កាន់តែខ្លាំង​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​កូរ៉េ ក្រោយ​រដ្ឋអាជ្ញា​រកឃើញ​ថា លោកស្រី​មានឈ្មោះ​ក្នុង​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មនុស្ស​ជំនិត​លោកស្រី​ជាច្រើនរូប​ដូចជា លោកស្រី Choi Soon-sil និង​អតីត​ទីប្រឹក្សា​ជាច្រើនរូប​ទៀត​។ លទ្ធផល​ស៊ើបអង្កេត​កន្លងមក​បាន​បង្ហាញថា លោកស្រី Choi និង​អតីត​ទីប្រឹក្សា​ពីរ​នាក់​ទៀត ត្រូវ​ជាប់ចោទ​ពីបទ​រំលោភ​អំណាច បង្ខិតបង្ខំ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​លេច​ធ្លាយ​ឯកសារ​សម្ងាត់​ជាដើម​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1918.txt
​ភ្នំពេញ​៖ មេដឹកនាំ​គណបក្សប្រឆាំង ឯកឧត្តម សម រង្ស៊ី បានបង្ហាញ​ជំហរ​ស្របគ្នា​នឹង​សម្តេច ហ៊ុន សែន​ដែរ​ក្នុង​ការស្នើ​រដ្ឋាភិបាល​បារាំង ឲ្យ​ជួយ​ផ្ដល់ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ក្នុងការ​រៀបចំ​ខ្នាត​ផែនទី​ប្រទេស​កម្ពុជា​សម្រាប់​យកទៅ​ដោះ ស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំដែន​ជាមួយ​ប្រទេស​វៀតណាម​។
​កន្លងទៅ​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ សម្ដេចនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បង្គាប់​ឲ្យ​លោក ឡុង វី​សា​ឡូ រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង ការបរទេស​កម្ពុជា ព្រាង​ឯកសារ​ច្បាប់​ជាមួយ​ភាគី​វៀតណាម ដើម្បី​រៀបចំ​លិខិតស្នាម​ផ្លូវកា​ស្នើ​ទៅ​បារាំង​ស្នើសុំ ជំនួយ​បច្ចេកទេស​មកជួយ​រៀបចំ​ផែនទី​ផ្ទេរ​ពី​ខ្នាត​១​លើ​១០០​ពាន់ មក​ខ្នាត​១​លើ​៥០​ពាន់​វិញ​។ សម្តេច​បានចេញ​ការណែនាំ​ដូច្នេះ​នៅក្នុង​ជំនួប​ពិភាក្សា​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​វៀតណាម លោក ង្វៀន សួន​ហ្វ៊ុ​ក នៅ ខេត្តសៀមរាប កាលពី​ថ្ងៃទី​២៣ វិច្ឆិកា​។ ប៉ុន្តែ សម្តេចនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​មិនបាន​បញ្ជាក់​ហេតុផល​នៅ​ពីក្រោយ​គោលបំណង​បំ​លែង​ផែនទី​ពី​ខ្នាត​១​លើ​១០០​ពាន់ ដូច​មានចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា ទៅប្រើ​ខ្នាត​១​លើ ៥០​ពាន់​វិញ ទេ​។ ​ឧ​ត្ត​ម សម រង្ស៊ី ដែល​សព្វថ្ងៃ​កំពុង​រស់នៅ​ក្រៅប្រទេស បាន​សម្តែង​ការគាំទ្រ​គំនិត​ថ្មី​នេះ​របស់​សម្តេចនាយករ​ដ្ឋ​មន្ត្រី​ដោយនិយាយ​ថា ការពង្រីក​ផែនទី​ពី​ខ្នាត​១​លើ​១០០​ពាន់​(១/១០០០០០) ទៅ​ខ្នាត​១​លើ​៥០​ពាន់ (១/៥០០០០) វិញ មាន​លក្ខណៈ​មូលដ្ឋាន​ច្បាស់លាស់​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា​-​វៀតណាម​។ ​ឯកឧត្តម សម រង្ស៊ី ដែល​សរសេរ​លើ​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក​ខ្លួន​ថា​៖ «​បញ្ហា​បូរណភាព​ទឹកដី គឺជា​បញ្ហា​កំណត់ព្រំដែន ទាំង​ដែន ដីគោក និង​ដែនដី​ទឹក ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌​។ បញ្ហា​ព្រំដែន​នេះ​ឈាន​មកដល់​ដំណាក់កាល​មួយ​ថ្មី ដែល តម្រូវ​ឲ្យ​ជនជាតិខ្មែរ អ្នកស្នេហាជាតិ ទាំងអស់ ចូលរួម ធ្វើការ​និង​តស៊ូ​ជាមួយគ្នា ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​ឲ្យ​បាន ត្រឹមត្រូវ ដោយ​ឈរលើ​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់ ទាំង​ច្បាប់​ជាតិ (​ជាពិសេស រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​) ទាំង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ (​ជាពិសេស កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស ឆ្នាំ ១៩៩១)”​។ ​ប្រធាន​គណបក្សប្រឆាំង ដែល​ត្រូវបាន​រាជរដ្ឋាភិបាល​ហាម​មិន​ឲ្យ​ចូល​ស្រុក បាន​សរសេរ​លើ​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក​របស់ខ្លួន​ថា ការពង្រីក​ខ្នាត​ផែនទី​ពី ១/១០០.០០០ (​គឺ ១​សង់ទីម៉ែត្រ លើ​ផែនទី​ក្រដាស ស្មើនឹង ១​គីឡូម៉ែត្រ លើ​ផែនដី​ជាក់ ស្តែង​) ទៅ ១/៥០.០០០ (​គឺ ២​សង់ទីម៉ែត្រ លើ​ផែនទី​ក្រដាស ស្មើនឹង ១​គីឡូម៉ែត្រ លើ​ផែនដី​ជាក់ស្តែង​) នឹងធ្វើ​ឲ្យ​ផែនទី “​លម្អិត​ជាង ២​ដង ហើយក៏​ច្បាស់​ជាង ២​ដង … ដោយ​គ្មាន​ប្រែប្រួល​អ្វី​ដែលជា​លក្ខណៈ​មូលដ្ឋាន ឡើយ​»​។​ ​លោក​បន្ថែមថា​៖ «​យើង​អាច​ជឿទុកចិត្ត​លើ​ផែនទី រៀបចំ​ដោយ​ប្រទេស​បារាំង ដែលមាន​គោលជំហរ​អ​ព្យា​ក្រិត ជាជាង​ផែនទី ដែល​រៀបចំ​ដោយ​ប្រទេស​វៀតណាម ដែលមាន​ផលប្រយោជន៍ ផ្ទុយ​ពី​ផលប្រយោជន៍​ប្រទេស​កម្ពុ​ជា ក្នុងការ​កំណត់ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​»​។​ ​គេ​នៅ​មិនទាន់​ដឹងថា​តើ​ជំហរ​ថ្មី​របស់​សម្តេចនាយករ​ដ្ឋ​មន្ត្រី ជាមួយនឹង​ការគាំទ្រ​របស់​មេដឹកនាំ​គណៈបក្សប្រឆាំង​ដែរ​នេះ នឹងមាន​ផលប៉ះពាល់​បែបណា​ទៅលើ​មាត្រា​ពាក់ព័ន្ធ​បូរណភាព​ដែនដី​កម្ពុជា​នៅក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ជាតិ​នៅ ឡើយ​ទេ​។ មាត្រា ២ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា បាន​ចែងថា បូរណភាព​ទឹកដី​របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា មិនអាច រំលោភ​បាន ដាច់ខាត​ក្នុង​ព្រំដែន​របស់ខ្លួន​ដែលមាន​កំណត់​ក្នុង​ផែនទី​ខ្នាត ១/១០០,០០០ ធ្វើ​នៅ​ចន្លោះ ឆ្នាំ​១៩៣៣ និង​ឆ្នាំ​១៩៥៣ ហើយ​ដែល​ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់​ជា​អន្តរជាតិ​នៅ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៦៣ និង​ឆ្នាំ​១៩៦៩​។​ ​ក្នុង​ពេលនេះ លោក ម៉ែន ណាត ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ប្រទេស​ន័​រវេ​ស៍ ចាត់ ទុក​ការសម្រេច​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បែបនេះ គឺជា​ការរំលោភបំពាន​ទៅលើ​មាត្រា ២ នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា​។ ក្នុង​សេចក្ដីប្រកាស​ព័ត៌មាន​ចុះ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែវិច្ឆិកា ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃ្លាំមើល​កម្ពុជា រូបនេះ​បញ្ជាក់​ដូច្នេះ​ថា​៖ «​នៅក្នុង​បំណង​នៃ​ការផ្ទេរ​ផែនទី​នេះ គឺ​គ្រាន់តែ​ជាការ​បន្លំ​ភ្នែក និង​កាឡៃ​ឯកសារ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ស្ដីពី​ព្រំដែន​ខ្មែរ​តាំងពី​អនុសញ្ញា​បារាំង​-​កម្ពុជា​-​កូសាំងស៊ីន ឆ្នាំ​១៨៨៣»​។​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1919.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នូ​វែ​ល​សេ​ឡង់​លោក John Key បានប្រកាស​ចុះចេញ​ពី​តំណែង​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី ៥ ធ្នូ​នេះ ។ មេដឹកនាំ​ដ៏​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​នេះ​បាន​បញ្ជាក់ថា​លោក​ចង់ឃើញ​បក្ស​លោក​ដឹកនាំ បួន អាណត្តិ​ជាប់​គ្នា តែ​លោក​មិនអាច​ដឹកនាំ​បួន​អាណត្តិ​ម្នាក់ឯ​ទេ​។ ហើយ​លោក​ចង់​ផ្តល់ឱកាស​ឲ្យ​អ្នកមាន​សមត្ថភាព​ផ្សេងទៀត​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ម្តង និង​មាន​ពេល​ច្រើន​ជួបជុំ​គ្រួសារ​ដែរ​។​
​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​នូ​វែ​ល​សេ​ឡង់​ដ៏​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​លោក John Key បានប្រកាសថា​លោក​នឹង​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ក្នុង​រយៈពេល​ដ៏​ខ្លី​ខាងមុខ​។ វា​ជា​រឿង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​បំផុត​មួយ​សម្រាប់​ប្រជាជន​នូ​វែ​ល​សេ​ឡង់​។ ប៉ុន្តែ​ហេតុផល​សំខាន់​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​អ្នកនយោបាយ​នេះ ចាកចេញ​គឺ​គ្រួសារ ហើយ​លោក​ឆ្អែតឆ្អន់​នឹង​នយោបាយ និង​ចង់ទុក​ឱកាស​ឲ្យ​អ្នក​ផ្សេងទៀត​ដឹកនាំ​ជំនួស​។​ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន ABC លោក John Key បាន​ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌​មាននៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី ៥​ធ្នូ​ថា វា​ជា​ពេលវេលា​សមស្រប​បំផុត​ដែល​លោក​ត្រូវ​ចាក​ចេញពី​តំណែង ហើយ​វា​ជាការ​ផ្លាស់ប្តូរ​មួយ​ដ៏​ល្អ​។​លោក​សង្កត់ធ្ងន់ថា លោក​ពិត​ជាមាន​មោទនភាព​បំផុត​ដែល​បាន​កាន់តំណែង​កន្លងមក​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចាប់ពី​ឆ្នាំ ២០០៨​មក​នោះ​។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយពេល​លោក​ចាក​ចេញពី​តំណែង លោក​នឹង​បន្តការងារ​ជា​សមាជិកសភា​សិន​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មានការ​បោះឆ្នោត​បំពេញ​កន្លែង​ទំនេរ​។ ​អ្នកនយោបាយ​រូបនេះ​បន្ថែមថា លោក​មិន​ចង់​កាន់អំណាច​ឲ្យ​បាន​រយៈពេល បួន​អាណត្តិ​ជាប់​គ្នា​ទេ ហើយ​លោក​ក៏មាន​ហេតុផល​សំខាន់​ផ្ទាល់ខ្លួន​ផងដែរ​។ មិនមែន​ដូច​មេដឹកនាំ​មួយចំនួន​ដែល​បង្ខំចិត្ត​ចាកចេញ​ពី​តំណែង​ដោយ​រឿងអាស្រូវ​ឬ​ធ្លាក់ចុះ​ប្រជាប្រិយភាព​ឡើយ John Key ចាក​ចេញពី​តំណែង​ដោយ​ជម្រើស​ផ្ទាល់ខ្លួន ស្រប​ពេលដែល​ប្រទេស​លោក​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​ល្អប្រសើរ មាន​ស្ថិរភាព និង​សន្តិសុខ​ផង​នោះ​។ ​គណបក្ស​ជាតិ (National Party) នឹង​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ ១២ ធ្នូ​ដើម្បី​ពិភាក្សា​និង​ជ្រើសរើស​មេដឹកនាំ​ថ្មី​របស់ខ្លួន​ផង​។ លោក John Key រំពឹងថា គណបក្ស​លោក​នឹង​បន្ត​ដឹកនាំ​បួន​អាណត្តិ​ជាប់​គ្នា ហើយ​លោក​សង្ឃឹមថា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ Bill English នឹង​ឈរឈ្មោះ​បន្ត​តំណែង​ពី​លោក​។ លោក​សន្យាថា​ថា​នឹង​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​លោក Bill English បើសិនជា​លោក​ឈរឈ្មោះ​ដើម្បី​ធ្វើជា​មេដឹកនាំ​នូ​វែ​ល​សេ​ឡង់​នោះ​។​ ​ត្រឡប់មកវិញ ហេតុផល​ទីមួយ​របស់លោក គឺ​គ្រួសារ​។ លោក​មិនបាន​បញ្ជាក់​លម្អិត​ពី​ហេតុផល​គ្រួសារ​ឡើយ ប៉ុន្តែ​គេ​គិតថា​លោក​ចង់​មាន​ពេលវេលា​ឯកជន​ច្រើន​នៅ​ជាមួយ​គ្រួសារ ដោយ​ដកខ្លួន​ឆ្ងាយ​ពី​នយោបាយ​។ ​ចំណែក​ហេតុផល​មួយទៀត​លោក​អះអាងថា ការ​ប្រឡូក​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ​សម្រាប់​លោក​។ លោក​ថា គ្រប់គ្រាន់​គឺ​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ​។ លោក John Key ជាប់ឆ្នោត​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ចាប់ពី​ឆ្នាំ ២០០៨ ដោយ​លោក​ផ្តួល​នាយករដ្ឋមន្ត្រី Helen Clark នៃ​គណបក្ស​ការងារ​ដែល​កាន់អំណាច ៩​ឆ្នាំ​មក​នោះ​។ ​មួយទៀត​ការចាកចេញ​ពី​តំណែង​នេះ ក៏​ដើម្បី​ផ្តល់ឱកាស​ឲ្យ​អ្នកដឹកនាំ​ថ្មី​ដែលមាន​សមត្ថភាព​និង​ទេពកោសល្យ​ដឹកនាំ​វិញ​ម្តង​ដែរ​។ លោក​បញ្ជាក់ថា​៖«​រឿង​មួយ​ដែល​ខ្ញុំ​តែងតែ​ជឿជាក់​គឺ​ទុក​កន្លែង​ទំនេរ​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​ថ្មី​ដែលមាន​ទេពកោសល្យ​។ ខ្ញុំ​ចង់​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នកដទៃ​មានឱកាស ហើយ​វា​ជា​រឿង​ដែល​ល្អ​បំផុត​មួយ​»​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា លោក John Key ត្រូវបាន​ប្រជាជន​នូ​វែ​ល​សេ​ឡង់​កោតសរសើរ​ដោយសារ​លោក​មាន​សមត្ថ​ភាព​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ខ្ពស់​។ លោក​នៅតែ​អាចដឹកនាំ​ឲ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​នូ​វែ​ល​សេ​ឡង់​រីកលូតលាស់​ទៅមុខ​ស្រប​ពេលដែល​ពិភពលោក​ប្រឈម​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ប្រឈម​គ្រោះមហន្តរាយ​រញ្ជួយ​ដី​ធំៗ​ពីរលើក​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_192.txt
ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន បានសន្យាផ្ដល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ៤ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ទៅមូលនិធិសមាគមន៍អភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិរបស់ធនាគារពិភពលោក(World Bank)  សម្រាប់ជួយប្រទេសក្រីក្របំផុតក្នុងពិភពលោក។ នេះបើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពសអាម៉េរិកមិនបញ្ចេញឈ្មោះម្នាក់ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។
ក្នុងឱកាសនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ (G20) នៅប្រេស៊ីល ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោក ចូ បៃឌិន បានសន្យាផ្តល់ជំនួយ ៤ពាន់លានដុល្លារទៅធនាគារពិភពលោក សម្រាប់រដ្ឋក្រីក្រ។ លោក បៃឌិន បានប្រកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំបិទ G20 ពីការសន្យាជំនួយ​រយៈពេល ៣ឆ្នាំ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៤ពាន់លានដុល្លារ ដោយមានក្រសួងរតនាគារអាម៉េរិក ជាភាគីចរចាជាមួយធនាគារពិភពលោកលើការបំពេញជំនួយបន្ថែម(replenishment) នៃមូលនិធិសមាគមន៍អភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ(IDA)។ នេះបើតាមមន្ត្រីអាម៉េរិកដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះបានប្រាប់ទៅសារព័ត៌មាន។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានផ្ដល់ឱ្យមូលនិធិសមាគមន៍អភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិរបស់ធនាគារពិភពលោក៣,៥ពាន់លានដុល្លារ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។ ការប្ដេជ្ញាផ្ដល់ជំនួយថ្មីរបស់អាម៉េរិក គឺកើន១៤,៣ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។ ខណៈរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កាន់តែខិតជិតមកដល់ គោលនយោបាយជំនួយក្រៅប្រទេសរបស់អាម៉េរិក អាចនឹងត្រូវបិទខ្ទប់ ព្រោះតែការប្រឆាំងលើជំនួយបរទេសរបស់លោក ត្រាំ។ ម្យ៉ាងទៀត លោក ត្រាំ ទើបតែបង្កើតទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលចាត់ចែងលើការចំណាយខ្ជះខ្ជាយរបស់រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិក។ នាយកធនាគារពិភពលោកលោក Ajay Banga បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារ Reuters កាលពីខែតុលា ថាការបំពេញបន្ថែម អាចធ្វើបានដល់ទំហំ១២០ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំនេះ ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានការប្រកាសជំហរជួយកាន់តែកើនឡើងលើមូលនិធិ ពីបណ្ដាប្រទេសនានា។ មូលនិធិសមាគមន៍អភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិរបស់ធនាគារពិភពលោក ផ្ដល់កម្ចីការប្រាក់ទាបទៅប្រទេសក្រីក្រ និងបំពេញជំនួយបន្ថែមរៀងរាល់៣ឆ្នាំម្ដង។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ កិច្ចប្រជុំក្នុងការប្ដេជ្ញាឧបត្ថម្ភ IDA អាចនឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី៥ ដល់ទី៦ ខែធ្នូ នៅទីក្រុង សេអ៊ូល។ អេស្ប៉ាញ និងដាណឺម៉ាក់ ក៏ជាម្ចាស់ឧបត្ថម្ភធំៗទៅធនាគារពិភពលោកដែរ ក្រៅពីអាម៉េរិក។ អេស្ប៉ាញ បានប្រកាសជួយ៤២៣លានដុល្លារ កាលពីខែតុលា រីឯដាណឺម៉ាក់ បានប្រកាសផ្ដល់៤៩២លានដុល្លាក្នុងមូលនិធិធនាគារពិភពលោក៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1920.txt
ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោកស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បាន​លើក​ពេល​សម្រាប់​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយសារតែ​ស្ថានភាព​សន្តិសុខ​ក្នុងស្រុក​មិនមាន​ស្ថិរ​ភាពល្អ​នៅឡើយ​នោះ​។ ការពន្យារ​ពេលនេះ ក៏​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី មាន​បាតុកម្ម​ប្រឆាំងនឹង​ការធ្វើ​បុក​ម្នេញ​ទៅលើ​ជនជាតិភាគតិច​ម៉ូ​ស្លី​ម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​នៅមុខ​ស្ថានទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ប្រចាំ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​។​
«​យើង បាន​ពន្យារពេល​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ដែល​គ្រោង​ធ្វើឡើង​នៅ​ចុងខែ​វិច្ឆិកា និង​ដើមខែ​ធ្នូ​នេះ ពីព្រោះ​តែ មាន​បញ្ហា​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakhine និង​រដ្ឋ Shan ដែល​យោធា​កំពុងតែ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយនឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ជនជាតិភាគតិច​នោះ​។ ផែនការ​ទស្សនកិច្ច នឹងត្រូវ​រៀបចំ​ជាថ្មី​នាពេលខាងមុខ​ដ៏​ខ្លី​»​។ នេះ គឺជា​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​លោក Aye Aye Soe មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​របស់រ​ដ្ឋា​ភិ​បាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក្នុង​កិច្ចសម្ភាសន៍​ជាមួយនឹង​សារព័ត៌មាន AFP​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែវិច្ឆិកា​កន្លងទៅ ក្រុម​ឧទ្ទាម​ទាហាន​ឯករាជ្យ​ធំ​បួន គឺ​ទាហាន​រណសិរ្ស​រំដោះជាតិ​តា​អាង (TNLA) ទាហាន​សម្ព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាតិ (MNDAA) ទាហាន​អា​រ៉ា​កាន (AA) និង​ទាហាន​ឯករាជ្យ​កា​ឈិន (KIA) បាន​ចងសម្ព័ន្ធ​គ្នា​បើក​ការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទាហាន និង​ប៉ុស្តិ៍​នរគ​បាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បី​កន្លែង​។ ការបើក​ប្រតិបត្តិការ​វាយប្រហារ​រ​បស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ឯករាជ្យ​ដោយ​ចង​ជា​សម្ព័ន្ធ​ដែល​កំពុងតែបន្ត​នេះ បាន​កើតឡើង​នៅក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច Muse ដែលមាន​ទីតាំងនៅ​ខេត្ត​សាន​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស ដែលមាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​ជាមួយនឹង​ចិន​ផងដែរ​នោះ​។​ ​ ដោយឡែក​សម្រាប់​បញ្ហា​នៅក្នុង​រដ្ឋ Rakine វិញ​នោះ ក្រុម​យោធា បាន​និង​កំពុងតែបន្ត​ប្រតិបត្តិការ​វាយបក​ទៅកាន់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដែល​បាន វាយប្រហារ​ទៅលើ​ប៉ុស្តិ៍​ផងដែរ​នោះ​។ ការប៉ះទង្គិច​ក្នុង​ខេត្ត Rakhine ដែលជា​ជម្រក​របស់​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា បាន​ផ្ទុះឡើង​តាំងពី​ខែតុលា​មកម្ល៉េះ ដែល​ហេតុការណ៍​នេះ ក៏បាន​បង្កើតជា​បញ្ហា​ស្មុគស្មាញ​ជាថ្មី​ផងដែរ​។ បញ្ហា​នោះ​គឺ មាន​របាយការណ៍​ជាច្រើន បាន​លើកឡើងថា ក្រុម​យោធា បានសម្លាប់ រំលោភ និង​បណ្តេញ​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា ដែល​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ចាត់ទុកជា​ជនភៀសខ្លួន​រស់នៅ​ខុសច្បាប់ ឲ្យ​ចាកចេញ​តាម​ព្រំដែន​ផងដែរ​នោះ​។ ​ ហើយ​អ្វីដែល​គួរកត់សម្គាល់​នោះ ដោយសារ​ការ​ឃើញ​ពី​ភាពអយុត្តិធម៌ និង​ហិង្សា​ប្រឆាំង​ជនជាតិភាគតិច​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា មាន​ប្រជាជន​ឥណ្ឌូនេស៊ី ជាច្រើន​រយ​នាក់ បាន​ផ្ទុះ​បាតុកម្ម​នៅមុខ​ស្ថានទូត​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ប្រចាំ​ឥណ្ឌូនេស៊ី​នៅ​សប្តាហ៍​មុន ក្រោម​ពាក្យស្លោក​ថា «​បញ្ឈប់​អំពើ​ប្រល័យពូជសាសន៍ និង​សង្គ្រោះ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​»​។ ការសម្រេច​ពន្យារពេល​របស់លោក​ស្រី ស៊ូ​ជី​ទៅកាន់​ឥណ្ឌូនេស៊ី ក៏​អាច​ពាក់​ព័​ន្ធឹ​នង​បញ្ហា​នេះ​ផងដែរ ពោលគឺ លោកស្រី ទំនងជា​អាច​ខ្លាច​មានការ​បាតុកម្ម​ជាថ្មី​ក្នុងពេលដែល​លោកស្រី បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ផងដែរ​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1921.txt
​ប្រធាន​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប Jean-Claude Juncker បានបង្ហាញ​ជំហរ​មិន​ស្របគ្នា​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ចាំផ្ទះ បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ជុំវិញ​ឥទ្ធិពល​របស់​រុស្សី​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​។ លោក​អូ​បា​ម៉ា ធ្លាប់​ចាត់ទុក​រុស្សី​ត្រឹម​ជា​មហាអំណាច​ក្នុង​តំបន់​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ តែ​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​អឺរ៉ុប​រូបនេះ​អះអាងថា រុស្សី ជា​ប្រទេស​ធំ​មួយ ហើយ​មាន​រឿងរ៉ាវ​ជាច្រើន​ដែល​អឺរ៉ុប​ផ្ទាល់ ត្រូវ​រៀនសូត្រ​ពី​រុស្សី​។
​ប្រមុខ​ស្ថាប័ន​នីតិប្រតិបត្តិ​អឺរ៉ុប លោក Jean-Claude Juncker នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែវិច្ឆិកា បាន​និយាយថា ប្រធានាធិបតី​ចប់​អាណត្តិ បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​បង្កើត​កំហុស​ដ៏​ធំ​មួយ ដែល​ហៅ​រុស្សី​ជា​មហាអំណាច​តូចតាច​។ ជំនួស​មកវិញ​នោះ អឺរ៉ុប​ចាត់ទុក​រុស្សី​ជា​ប្រទេស​ដ៏​ធំ និង​ជា​ប្រទេស​ដែលមាន​មោទនភាព​មួយ ហើយ​អឺរ៉ុប​អាច​រៀន​តាម​រុស្សី​ផងដែរ​។​ ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​សារព័ត៌មាន Euronews លោក Juncker ក៏​សារភាព​ដែរ​ថា អឺរ៉ុប​មិនដែល​អើពើ​នឹង​រុស្សី​សោះឡើយ ហើយ​អឺរ៉ុប​ត្រូវ​រៀន​ច្រើនណាស់​ពី​រុស្សី​។ លោក​បន្តថា អឺរ៉ុប​មាន​ផ្ទៃដី​៥,៥​លាន​ម៉ែត​ការ៉េ តែ​រុស្សី​មាន​ផ្ទៃដី​ដល់​ទៅ​១៧,៥​លាន​ម៉ែត​ការ៉េ ដូច្នេះ​រុស្សី ជា​ប្រទេស​ដ៏​ធំ ប្រកបដោយ​មោទនភាព​។ លោក​ក៏បាន​រិះគន់​ចំៗ​លើ​ការអធិប្បាយ​របស់លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែល​ចាត់ទុក​រុស្សី​ជា​មហាអំណាច​តំបន់ ដែល​គំរាមកំហែង​អ្នកជិតខាង​របស់ខ្លួន​។​ ​លោក Juncker បញ្ជាក់ថា រុស្សី​មិនមែនជា​មហាអំណាច​តំបន់​ដូច​ការអះអាងរ​ប​ស់លោក អូ​បា​ម៉ា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤​ឡើយ​។ លោក​ចាត់ទុក​រឿងនេះ ជាការ​វាយតម្លៃ​ដ៏​ខុសឆ្គង​មួយ​។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធាន​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​បារាំង ក៏​ប្រកាស​ពី​គោលនយោបាយ​ឯករាជ្យ​របស់​អឺរ៉ុប និង​មិន​ដើរ​តាម​ខ្សែ​ញ៉ាក់​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ឡើយ ជាពិសេស​លើ​បញ្ហា​រុស្សី​តែម្ដង​។ ពោលគឺ​អឺរ៉ុប​មាន​ជំហរ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ក្រុង​មូ​ស្គូ​។​ ​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៥ ខែវិច្ឆិកា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ប្រទេស​អឺរ៉ុប​ចំនូ​ន​១៥ បានប្រកាស​ចាប់ផ្ដើម​កា​រ​ចរចា​ជាមួយ​រុស្សី​ឡើងវិញ ដើម្បី​ស្ដារ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​រុស្សី និង​ចៀសវាង​ការរត់​ប្រណាំង​សព្វាវុធ​នៅ​អឺរ៉ុប​។ ប្រមុខ​ការទូត​អាល្លឺម៉ង់ Frank-Walter Steinmeier បាន​លើកឡើងថា អឺរ៉ុប​កំពុង​ស្ថិតក្នុង​គ្រោះថ្នាក់ ហើយ​ចំពេល​ដែល​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​រុស្សី​មិនល្អ​ស្រាប់​នោះ អឺរ៉ុប​ត្រូវការ​ការចរចា​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​បំផុត​។ ​នា​រយៈពេល​ចុងក្រោយ បណ្ដា​មេដឹកនាំ​សហភាព​អឺរ៉ុប ហាក់​បង្ហាញ​ជំហរ​ដកឃ្លា​ពី​អាមេរិក ក្រោយ​ការ​ឈ្នះឆ្នោត​របស់​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែលមាន​ជំហរ​ជាតិនិយម​ខ្លាំង​។ អឺរ៉ុប​ទំនង​ខិត​ទៅ​ចរចា​ដោយផ្ទាល់​ជាមួយ​រុស្សី ដើម្បី​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ប្រសើរ​ឡើងវិញ បើទោះជា​វិស័យ​យោធា​ភាគី​ទាំងពីរ​នាំគ្នា​បង្កើន​ចំនួន​កងទ័ព​ក៏ដោយ​។ យ៉ាងណាក្ដី បញ្ហា​ប្រឈម​ជាច្រើន​រួមទាំង​ជម្លោះ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ផង​នោះ នឹង​ក្លាយជា​ឧបសគ្គ​នៃ​ការព្យាយាម​ខិតជិត​គ្នា​រវាង​គូប្រជែង​ទាំងពីរ​នេះ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1922.txt
​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ នៅ​ថ្ងៃទី​២៩ ខែវិច្ឆិកា បាន​បញ្ជូន​ព្រះនាម​រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn ទៅកាន់​សភា​ហើយ ដើម្បី​បើកផ្លូវ​ដល់​ការឡើង​សោយរាជ្យ​សម្បត្តិ​មហាក្សត្រ​ថ្មី​។ រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn បាន​ពន្យារពេល​ឡើង​សោយរាជ្យ​ភ្លាមៗ ក្រោយ​ការ​សោយ​ទិវង្គត​របស់​បិតា ព្រះ​ចៅ​ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត ។ តែ​ចុងក្រោយ​មន្ត្រី​យោធា​អះអាងថា រជ្ជទាយាទ​អង្គ​នេះ នឹង​ឡើង​សោយរាជ្យ​នៅ​ដើមខែ​ធ្នូ​ខាងមុខ​។​
​នៅ​បន្ទាប់ពី​កិច្ចប្រជុំ​ប្រចាំ​សប្ដាហ៍​របស់ខ្លួន រដ្ឋាភិបាលយោធា​ថៃ​បាន​បញ្ជូន​ព្រះនាម​ព្រះអង្គម្ចាស់ Maha Vajiralongkorn ទៅកាន់​សភា ដើម្បី​ដំណើរការ​ពិធី​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជា​ផ្លូវការ​។ រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn គ្រោង​នឹង​ឡើង​សោយរាជ្យ​នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែធ្នូ ដែល​នេះ​មាន​រយៈពេល​ជិត​ពីរ​ខែ​ហើយ ក្រោយ​ការចូល​ទិវង្គត​របស់​មហាក្សត្រ​ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត ។​ ​បើតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថៃ ដំណើរការឡើង​សោយរាជ្យ នឹង​ចាប់ផ្ដើម​នៅពេល​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ស្នើ​ឲ្យ​ប្រធានសភា យាង​រជ្ជទាយាទ​ដើម្បី​ឡើង​សោយរាជ្យ​។ បន្ទាប់មក រជ្ជទាយាទ នឹង​យល់ព្រម​លើ​សំណើ​យាង​នេះ ដើម្បី​ក្លាយជា​មហាក្សត្រ​ពេញ​ច្បាប់​។ ចំណែក​ពិធី​គ្រងរាជ្យ​វិញ នឹង​ធ្វើឡើង​នៅក្រោយ​ការបញ្ចប់​ពិធី​បូជាព្រះសព​ស្ដេច ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត រួចរាល់ ពោល​គឺអាច​នឹងធ្វើ​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ​។ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ Prawit Wongsuwon និយាយថា លេខាធិការ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី នឹង​ជូនដំណឹង​នេះ​ទៅកាន់​ប្រធានសភា​។ ហើយ​លោក​រំពឹងថា រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn នឹង​ជួប​ជាមួយ​ប្រធានសភា ដើម្បី​ពិភាក្សា​ពី​បញ្ហា​នេះ ក្រោយ​ត្រឡប់​មកពី​អាល្លឺម៉ង់​វិញ​។ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​រូបនេះ​បន្ថែមថា ដំណើរការ​នឹងត្រូវ​ធ្វើ​មួយ​ជំហាន​ម្ដងៗ​។​ ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៩ ខែវិច្ឆិកា​នេះ សភា​ថៃ​ក៏បាន​កោះប្រជុំ និង​បានទទួល​ស្គាល់​ការឡើង​សោយរាជ្យ​របស់​រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn ជា​មហាក្សត្រ​ទី​១០ នៃ​រាជវង្ស​ចក្រី​។ កិច្ចប្រជុំសភា​នេះ ធ្វើឡើង​ស្របតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និង​តប​តាម​សំណើ​របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ​អូ​ចា​។​ ​រជ្ជទាយាទ Maha Vajiralongkorn ដែល​ចំណាយពេល​ភាគច្រើន​នៅ​បរទេស មិនមាន​ប្រជាប្រិយភាព​ខ្ពស់​ក្នុងចំណោម​ប្រជាជន ដូច​បិតា​ព្រះអង្គ​ឡើយ​។ ព្រះអង្គ​រួបរឹត​ដោយ​រឿងអាស្រូវ​ជាច្រើន ជាពិសេស​រឿង​ផ្ទាល់ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​គ្រួសារ​តែម្ដង​។ យ៉ាងណាមិញ ការឡើង​សោយរាជ្យ​នេះ នឹង​ដំណើរការ​ទៅមុខ​ដូច​ការគ្រោងទុក និង​ដូច​បានចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1923.txt
​មនុស្ស​យ៉ាងតិច​១២​នាក់ បាន​បាត់​បង់ជីវិត និង​ជិត​៥០​នាក់​ទៀត​រងរបួស ក្នុង​ហេតុការណ៍​ឡាន​បើក​បំ​បុក​ហ្វូងមនុស្ស​នៅក្នុង​ផ្សារ​បុណ្យ Christmas ដែលមាន​មនុស្ស​កុះករ​ក្នុង​រដ្ឋធានី​បែរ​ឡាំង​នៅ​រាត្រី​ថ្ងៃទី​១៩ ខែធ្នូ​។ គេ​មិនទាន់​ដឹង​ពី​មូលហេតុ​នៅ​ពីក្រោយ​រឿងនេះ​ឡើយ ហើយ​ប៉ូលិស​អាល្លឺម៉ង់ ក៏​មិនអាច​សន្និដ្ឋានថា ហេតុការណ៍​នេះ​ជា​រឿង​ភេរវកម្ម​នោះដែរ​។​
​រថយន្ត​សង្គ្រោះបន្ទាន់ និង​ក្រុមប៉ូលិស​ប្រដាប់អាវុធ​ធុន​ធ្ងន់ ត្រូវបាន​បញ្ជូន​ទៅកាន់​ផ្សារ Christmas មួយកន្លែង​កណ្ដាល​រដ្ឋ​ធានី​បែរ​ឡាំង ក្រោយ​អ្នកបើកបរ​ម្នាក់ បាន​បើករថយន្ត​ធុន​ធ្ងន់​មួយគ្រឿង​សំដៅ​ហ្វូងមនុស្ស​កុះករ​នៅ​ផ្សារ​នោះ​។ អ្នកបើកបរ​រថយន្ត​នោះ ត្រូវបាន​ចាប់ខ្លួន​ភ្លាមៗ​ក្រោយ​ការកើត​ហេតុ តែ​គេ​មិនទាន់​ច្បាស់​ថា នេះ​ជា​ភេរវកម្ម​ដែរ​។​ ​ប៉ូលិស​អាល្លឺម៉ង់​និយាយថា មនុស្ស​យ៉ាងតិច​១២​នាក់ បាន​ស្លាប់ និង​៤៨​នាក់​រងរបួស ដោយ​ក្នុងនោះ​មាន​៤​នាក់​របួសធ្ងន់​ក្នុង​ហេតុការណ៍​ដែល​កើតឡើង​តែ​ជិត​មួយ​សប្ដាហ៍​មុន​ការមកដល់​បុណ្យ Christmas ។ អ្នកនាំពាក្យ​ប៉ូលិស​អាល្លឺម៉ង់​បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ថា ការស៊ើបអង្កេត​កំពុង​ធ្វើ​ដើម្បី​បញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍​នេះ ជា​សកម្មភាព​ភេរវកម្ម ឬ​យ៉ាងណា ប៉ុន្តែ​អ្វីៗ​នៅ​មិនទាន់​ច្បាស់​នៅឡើយ​ទេ​។​ ​យ៉ាងណាក្ដី ប្រភពពី​មន្ត្រី​សន្តិសុខ​ដែល​ស្រង់​សំដី​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន DPA និយាយថា អ្នកបើក​ឡាន​នោះ គឺជា​ជនភៀសខ្លួន​ស្វែងរក​សិទ្ធិ​ជ្រកកោន​មកពី​អា​ហ្វ​ហ្គា​នី​ស្ថាន ឬក៏​ប៉ា​គី​ស្ថាន​។ ជននេះ​បានមក​ដល់​ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់​ក្នុង​ខែកុម្ភៈ ដើមឆ្នាំ​២០១៦​។ អ្នកនាំពាក្យ​ប៉ូលិស​បន្ថែមថា ប៉ូលិស​បាន​ចាប់ខ្លួន​អ្នកបើក​ឡាន​នេះ​នៅ​ទីតាំង​មួយ​មាន​ចម្ងាយ​២​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​កន្លែង​បុក​រះ និង​កំពុង​ត្រូវបាន​សួរចម្លើយ​។ ​យ៉ាងណាក្ដី រដ្ឋមន្ត្រី​មហាផ្ទៃ​អាល្លឺម៉ង់ Thomas de Maiziere ហាក់​រួញរា​ក្នុងការ​ប្រើពាក្យ​វាយប្រហារ​ភេរវកម្ម​នៅ​ដំណាក់​ដំបូង​នេះ​។ លោក​អះអាងថា ការប្រើប្រាស់​ពាក្យ​បែបនេះ មាន​ផលប៉ះពាល់​ខ្លាំង​លើ​សតិអារម្មណ៍​ប្រជាជន ដូច្នេះ​យើង​ត្រូវ​ប្រយ័ត្ន​ខ្លាំង និង​ត្រូវ​រង់ចាំ​ការស៊ើបអង្កេត​សិន មុននឹង​ស​ម្រេ​ចិត្ត​បន្តទៀត ជាជាង​បង្កើត​ស្ថានការណ៍​មិន​ច្បាស់លាស់​ក្នុងសង្គម​។​ ​ប៉ូលិស​អាល្លឺម៉ង់​អះអាង​ដែរ​ថា ឡាន​ធុន​ធ្ងន់​នេះ​ដឹក​ស​សៃ​ដែក​ជាច្រើន និង​បាន​បុក​រះ​មនុស្សម្នា​ក្នុងពេល​កំពុងមាន​មនុស្ស​កកកុញ​។ ផ្សារ​សម្រាប់​បុណ្យ Christmas នេះ​ទាក់ទាញ​ទេសចរ​យ៉ាងច្រើន​នៅតាម​បណ្ដា​ទីក្រុង​ធំៗ​ទូទាំង​អាល្លឺម៉ង់​។ ជារឿយៗ​នោះ កម្លាំង​សន្តិសុខ​អាល្លឺម៉ង់​តែង​ប្រកាស​ឲ្យ​ប្រុងប្រយ័ត្ន ដ្បិត​ការលក់ដូរ​របៀបនេះ ពិតជា​ងាយ​រងគ្រោះ​ពី​ការវាយប្រហារ​ភេរវកម្ម​ខ្លាំងណាស់​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1924.txt
​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ប្រកាស​ផ្ទេរ​ជំនួញ​ទាំងស្រុង​ទៅ​ឲ្យ​គេ​កាន់កាប់​ជំនួស​ដើម្បី​បញ្ចៀស​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​ដែល​អាច​កើតមានឡើង​ពេល​លោក​ចូលកាន់​អំណាច​នៅ​ដើមឆ្នាំ​ក្រោយ​នោះ​។ លោក​នឹង​បើក​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ ១៥ ធ្នូ​ខាងមុខ​ដើម្បី​ប្រកាស​ឲ្យ​ច្បាស់​ពី​«​ការដកខ្លួន​ចេញ​ឲ្យ​ដាច់​ពី​ពិភព​ជំនួញ​ដ៏​ធំ ហើយ​ផ្តោតអារម្មណ៍​លើ​ការបំពេញ​ការងារ​ជា​ប្រធានាធិបតី​។​
​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​អាមេរិក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា លោក​នឹង​ដកខ្លួន​ចេញ​ឲ្យ​ផុតពី​ជំនួញ​ដ៏​ធំ​របស់លោក​ដើម្បី​ចៀសវាង​បញ្ហា​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​ដែល​អាច​កើតមានឡើង​ពេល​លោក​ឡើងកាន់​អំណាច​ជា​ប្រធានាធិបតី​។ លោក​នឹង​ប្រកាស​ពី​គម្រោង​ដកខ្លួន​ឈប់​កាន់កាប់​ការងារ​ជំនួញ​នេះ​នៅក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌​មាននៅ​ពាក់កណ្តាល​ខែធ្នូ​នេះ​។ ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​សរសេរ​បង្ហោះ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់ទំនង​សង្គម
article_1925.txt
​ខណៈ​ស្ថានភាព​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ស្ថិតនៅក្នុង​ភាពមិន​ទាន់​ប្រាកដប្រជា​នៅឡើយ​នោះ ប្រទេស​អឺរ៉ុប «​អៀរ​ឡង់​» ដែលជា​រដ្ឋ​ខាងក្រៅ​តំបន់ បានប្រកាសថា គាំទ្រ​ជំហរ​វៀតណាម​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយ​សន្តិវិធី និង​តាមច្បាប់​អន្តរជាតិ និង​គាំទ្រ​សាលក្រម​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​តុលាការ​កាត់​ថា ចិន បាន​បំពាន​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​នោះ​។
«​អ្វីដែល​ប្រធានាធិបតី​វៀតណាម បានបញ្ជាក់ និង​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​អៀរ​ឡង់ គឺជា​ដំណោះស្រាយ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ត្រូវតែមាន​ការចូលរួម​ពី​ដៃគូ​ច្រើន ដែល​ស្របតាម​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​នោះ​»​។ នេះ គឺ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អៀរ​ឡង់ Michael D Higgins ក្រោយ​បញ្ចប់​សុន្ទរកថា​ក្រៅ​សភាជាតិ​វៀតណាម ដែល​បាន​ដកស្រង់​ដោយសារ​ព័ត៌មាន The Irish Times​។ ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អៀរ​ឡង់​រូបនោះ បាន​បញ្ជាក់ដែរថា ជំហរ​រួម​របស់​អៀរ​ឡង់ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ ត្រូវ​យោងតាម​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ជាពិសេស​នោះ អនុសញ្ញា​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ស្តីពី​ច្បាប់​សមុទ្រ​ឆ្នាំ​១៩៨២​។ លោក សង្កត់​ថា «​អៀរ​ឡង់ គឺជា​អ្នកគាំទ្រ​ច្បាប់​សមុទ្រ​អន្តរជាតិ ហើយ​អៀរ​ឡង់ ក៏​គាំទ្រ​ការដោះស្រាយ​ជម្លោះ​តាម​ម​ជ្ឈ​ត្ត​កម្ម​អន្តរជាតិ​ផងដែរ​»​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង គឺជា​ជម្លោះ​អធិបតេយ្យ​រវាង​រដ្ឋ​ពាក់ព័ន្ធ​ដូចជា ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន វៀតណាម និង​ចិន​។ ក្នុងចំណោម​រដ្ឋ​អាស៊ាន​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំង​បួន វៀតណាម ត្រូវបាន​មើលឃើញថា ជា​ដៃគូ​ប្រជែង​ជាមួយ​ចិន​ដ៏​មាន​សក្តានុពលភាព ពោលគឺ ខណៈ ប្រទេស​ព្រុយ​ណេ ម៉ាឡេស៊ី និង​ចុង​ក្រោយនេះ ហ្វីលីពីន ហាក់ដូចជា​បន្ទន់ឥរិយាបថ​ជាមួយនឹង​ចិន​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ ជម្លោះ​នោះ វៀតណាម មិន​ថមថយ​ឡើយ​។ ​ក្រុង​ហាណូយ តែងតែ​ចេញ​ថ្លែងការណ៍​ថ្កោលទោស រាល់​សកម្មភាព​របស់​ចិន​នៅក្នុង​តំបន់​វិវាទ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​។ ជាងនេះទៅទៀត ក្រុង​ហាណូយ ថែមទាំង​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយនឹង​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន​ដើម្បី​ចេញ​វិធានការ​ទាំង​ផ្នែក​ច្បាប់ និង​សមត្ថភាព​ការពារ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​ចិន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1926.txt
​សកម្មភាព​គឃ្លើន​រប​ស់​របប​ដឹកនាំ​ផ្តាច់កា​រគីម ជុង​អ៊ុន ជំរុញ​ឲ្យ​កូរ៉េខាងត្បូង និង​ជប៉ុន ត្រូវ​ទុក​កំហឹង និង​ចម្រូងចម្រាស​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​ឡែក ដោយ​ងាក​មក​ចាប់ដៃគ្នា​ក្នុងការ​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម​ជាមួយគ្នា​ដើម្បី​ប្រឆាំងនឹង​កូរ៉េខាងជើង​។ ចំណាត់ការ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ចិន​ដែលជា​អ្នកជិតខាង​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​មួយ​ផងដែរ​នោះ មិន​សប្បាយចិត្ត​ប៉ុន្មាន​នោះទេ ដោយ ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​ចោទ​ឥរិយាបថ​នេះ នឹង​កាន់តែ​ធ្វើ​ភាព​តានតឹង​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅវិញ​នោះទេ​។
​ឆ្លើយតប​នឹង​សំណួរ​នា​សន្និសីទ​ប្រចាំថ្ងៃ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែវិច្ឆិកា ថា​តើ​ចិន គិត​បែបណា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម​យោធា​រវាង កូរ៉េខាងត្បូង និង​ជប៉ុន ក្រសួងការបរទេស​ចិន ថា បានកត់សម្គាល់​ហើយ និង ថែមទាំង​សម្តែង​ការព្រួយបារម្ភ ដោយ​ខ្លាចក្រែង​ថា ស្ថានភាព​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​នឹង​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​។ ក្រសួង ក៏បាន​ទទូច​ឲ្យ​បណ្តា​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ចូលរួម​កសាង​សន្តិភាព ជាជាង​បង្ករឿង​ជម្លោះ​។​ ​លោក Geng Shuang អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន បានបញ្ជាក់​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖«​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​ខ្លាំង​រវាង​ប្រទេស​មួយចំនួន​ដោយ​ផ្អែកលើ​ផ្នត់គំនិត​សង្គ្រាមត្រជាក់​ក្នុងការ​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម នឹងធ្វើ​ឲ្យ​ការប្រឈមមុខគ្នា​នៅ​ឧ​ប​ទ្វី​កូរ៉េ​កាន់តែ​អាក្រក់​ជាង​មុន ហើយ វា ក៏​នឹង​បន្ថែម​អសន្តិសុខ និង​អស្ថិរភាព​នៅក្នុង​អាស៊ី​បែក​ឥ​សាន្ត​ផងដែរ​។​»​។​ ​ដោយ​មិន​បញ្ជាក់​ឈ្មោះ​ចំៗ​នោះ លោកអ្នក​នាំពាក្យ​រូបនេះ ក៏បាន​បន្ថែមទៀតថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នោះ គឺជា​ចលនា​មួយ​ដែល​ដើរ​បញ្ច្រាស​ទៅ​សន្តិភាព និង​ការអភិវឌ្ឍ និង​ផលប្រយោជន៍​រួម​នៅក្នុង​តំបន់​។ លោក ពន្យល់ថា ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន​នៅក្នុង​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ នៅតែមាន​ភាព​សាំ​ញាំ និង​រសើប ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ភាគី​ទាំងពីរ ត្រូវ​ចូល​ចំណែក​កសាង​សន្តិភាព និង​ស្ថិរភាព​ក្នុង​តំបន់ ជាជាង​បង្កបញ្ហា​។ ​សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែ វិច្ឆិកា ម្សិលមិញ​នេះ រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង លោក Han Min-koo និង​អគ្គរដ្ឋទូត​ជប៉ុន​ប្រចាំ​កូរ៉េខាងត្បូង Yasumasa Nagamine បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​ផ្លូវការ​មួយ​ដើម្បី​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម​របស់​កូរ៉េខាងជើង ដែលមាន​ឈ្មោះថា «​កិច្ចព្រមព្រៀង​ព័ត៌មាន​យោធា​ស្តីពី​សន្តិសុខ​ទូទៅ (GSOMIA)» នៅក្នុង​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​បន្ទាប់ពី​ភាគី​ទាំងពីរ បាន​បន្ត​ការចរចា​ឡើងវិញ​នៅ​ដើមខែ​នេះ ក្រោយ​បាន​ពន្យារ​អស់​រយៈពេល​បួន​ឆ្នាំ​ហើយ​នេះ​។​ ​តាមរយៈ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ នឹង​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ឲ្យ​កូរ៉េខាងត្បូង​អាច​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ស្តី​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ទៅកាន់​ជប៉ុន​បាន​ដោយ​មិនចាំបាច់​ឆ្លងកាត់​អាមេរិក​ឡើយ​។ លោក បន្ថែមទៀតថា គុណប្រយោជន៍​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ គឺ​វា នឹង​ជួយ​ប្រទេស​ទាំងពីរ អាច​ទប់ស្កាត់​ពី​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ការអភិវឌ្ឍ​កម្មវិធី​មី​ស៊ី​ល​របស់​កូរ៉េខាងជើង​។​ ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ កិច្ចព្រមព្រៀង GSOMIA គឺជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​យោធា​ដំបូង​បំផុត​ហើយ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​គិត​ចាប់ពី​ជប៉ុន​ផ្តល់​ឯករាជ្យ​ឲ្យ​កូរ៉េ​នោះ​។ កន្លងមក​ប្រទេស​ទាំងពីរ អាច​ផ្លាស់ប្តូរ​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម​ពី​យោធា​កូរ៉េខាងជើង ជាមួយនឹង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​«​អាមេរិក​» ក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​ភាគី​ទាំងបី​បាន​ចុះ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤​។ បើតាម​ក្រសួងការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង កិច្ចព្រមព្រៀង ក៏បាន​ចូល​ជា​ធរមាន​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​ចុះហត្ថលេខា​នោះដែរ បន្ទាប់ពី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ទាំងពីរ ផ្ញើលិខិត​ជូនដំណឹង​ទៅកាន់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​នោះ​។​ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ស្ថានភាព​នៅក្នុង​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​បច្ចុប្បន្ន គឺ​ប្រៀបប្រដូច​ទៅនឹង​«​ច្រកចូល​នៃ​សង្គ្រាម​» ពោលគឺ​សង្គ្រាម​អាច​កើតឡើង​គ្រប់ពេល ដ្បិត​ភាគី​ទាំងសងខាង រួមទាំង​ជប៉ុន​ដែលជា​អ្នកជិតខាង​ផងដែរ​នោះ ហាក់ដូចជា​ត្រៀមខ្លួន​រួចជាស្រេច​ទៅហើយ​សម្រាប់​ការប្រយុទ្ធ​។ ជាពិសេស​នោះ​គឺ កូរ៉េខាងជើង ដែល​តែងតែ​បង្អួត​សាច់ដុំ​ខ្លួន តាមរយៈ​ការបាញ់​មី​ស៊ី​ល​ជា​បន្តបន្ទាប់​ជា​ច្រើនដង​ក្រោម​រដ្ឋបាល​ដឹកនាំ​ដោយ លោក​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងជើង គីម ជុង​អ៊ុន​។ ពេលខ្លះ ក្បាល​គ្រាប់​មី​ស៊ី​ល​សាកល្បង បាន​ធ្លាក់​ចូលក្នុង​អធិបតេយ្យ​របស់​ជប៉ុន​ទៀតផង​។​ ​បើទោះបីជា​កូរ៉េខាងជើង ក្រោម​របប​ដឹកនាំ​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​វ័យក្មេង​ដែលមាន​មហិច្ឆតា​ខ្ពស់​ក្នុងការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្លាយជា​ប្រទេស​នុយ​ក្លេ​អ៊េ​រ មិនសូវ​ស្តាប់​តាម​យោបល់ និង​ការណែនាំ​របស់​ចិន ក៏ដោយ ចិន មិន​ដែលមាន​បោះបង់​កូរ៉េខាងជើង​ឲ្យ​ឯកា​ឡើយ​។ នោះ ក៏​ព្រោះតែ ផែនការ​ប្រឆាំង​កូរ៉េខាងជើង​របស់​ជប៉ុន និង​កូរ៉េខាងត្បូង និង​រួមទាំង​អាមេរិក​ផងដែរ​នោះ សុទ្ធសឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​ផលប្រយោជន៍​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​ចិន​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1927.txt
«​​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បាន​ទូរ​សព្ទ​សាទរ​ខ្ញុំ​»​។ នេះ គឺជា​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទើប​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុង​សុន្ទរកថា​ទៅកាន់​អ្នកគាំទ្រ ក្រោយ លោក ទទួលបាន​សំឡេងគាំទ្រ​ផ្លូវការ​ក្នុងការ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នោះ​។​
​នៅ​ចំពោះមុខ​អ្នកគាំទ្រ លោក​ប្រធានាធិបតី​ត្រៀម​កាន់តំណែង​អាមេរិក​រូបនេះ ក៏បាន​ថ្លែង​អរគុណ​ ​និង​សាទរទៅកាន់​លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន និង​ការប្រឹងប្រែង​របស់​ក្រុមគ្រួសារ​របស់លោក​ស្រី ក្នុង​យុទ្ធនា​ការឃោសនា​កន្លង​មកវិញ​ផងដែរ​៕​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1928.txt
​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ទូរ​សព្ទ​ទៅ​អបអរសាទរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​។ លោក​ក៏​អញ្ជើញលោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទៅ​សេត​វិមាន​ដើម្បី​ជួប​និង​រៀបរាប់​ប្រាប់​ពី​រឿង​ផ្ទេរអំណាច​ផងដែរ​។​
​ក្រោយ លទ្ធផល​បង្ហាញថា​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត លោក​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែលជា​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​នោះបាន​ទូរ​សព្ទ​ទៅ​អបអរសាទរ​លោក​ផងដែរ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ពុធ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​សេត​វិមាន​អាមេរិក​។​ ​ក្រៅពី​អបរ​អរសាទរ​ចំពោះ​ជ័យជម្នះ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​ក៏បាន​អញ្ជើញលោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មក​ទស្សនកិច្ច​នៅ​សេត​វិមាន​និង​ជួប​ពិភាក្សាគ្នា​ជាមួយ​លោក​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ១០ វិច្ឆិកា​ផងដែរ​។ លោក​នឹង​លើក​ឱកាស​នោះ​រៀបរាប់​ប្រា​ប់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឲ្យ​បានច្បាស់លាស់​ពី​ការផ្ទេរអំណាច​នៅ​ខែមករា​។​ ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រប​ស់​សេដ្ឋ​វិមាន​ដដែល​បាន​បន្តថា​៖« ការ​ធានាថា​ការផ្ទេរអំណាច​ធ្វើឡើង​ដោយ​រលូន​ជា​រឿង​អាទិភាព​បំផុត​មួយ​សម្រាប់​លោក​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ហើយ​ការជួប​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​ជា​រឿង​បន្ទាប់​មួយទៀត​»​។ ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ក៏​នឹង​ថ្លែងការណ៍​នៅ​សេត​វិមាន​ផងដែរ​នៅ​យប់​ថ្ងៃ​ពុធ ដោយ​ផ្តោតលើ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​និង​លើកឡើង​ពី​ជំហាន​បន្តបន្ទាប់​ដែល​អាមេរិក​ធ្វើ​បន្តបន្ទាប់​រួមគ្នា​ក្រោយ​រដូវ​ឃោសនាបោះឆ្នោត​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ការប្រយុទ្ធ​គ្នា​ពាក្យសម្តី​នោះ​បញ្ចប់ទៅ​។ ​សូមបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​រិះគន់​លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្ងន់ៗ​ក្នុង​រដូវ​កាល​ឃោសនាបោះឆ្នោត​កន្លងមក​នេះ ហើយ​លោក​ថែមទាំង​អះអាង​ផងដែរ​ថា លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិន​ស័ក្តិសម​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ឡើយ​។ លោក​បាន​ប្រឹងប្រែង​អស់ពី​សមត្ថភាព​ដើម្បី​ជួយ​ឃោសនា​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​ដែលជា​អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​របស់លោក នៅ​អាណត្តិ​ទីមួយ ប៉ុន្តែ​គួរ​ឲ្យ​សោកស្តាយ​លោក​មិន​អាចជួយ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​ឲ្យ​ក្លាយជា​អ្នក​ស្នង​តំណែង​លោក បានឡើយ​។​ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1929.txt
​ជាង​ពីរ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​ទទួល​ជ័យជម្នះ​លើ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ កំពុង​ញាប់ដៃ​ក្នុងការ​ជ្រើសរើស​បេក្ខជន​សម្រាប់​តំណែង​នៅក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​របស់លោក និង​តំណែង​សំខាន់​ផ្សេងទៀត​។ មនុស្ស​ជំនិត​របស់លោក ត្រាំ និង​សមាជិក​នៃ​ក្រុមការងារ​អន្តរកាល​កំពុងស្ថិត​ក្នុង​រ៉ា​ដា​របស់លោក សម្រាប់​តំណែង​ក្នុងគណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​នេះ​។​
​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត​ថ្មី​អាមេរិក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​សំឡឹង​ឃើញ​បេក្ខជន​ជាច្រើន​សម្រាប់​តំណែង​នៅក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​របស់លោក​។ ទាំង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់លោក ទាំង​សមាជិក​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ គឺ​ស្ថិតក្រោម​ក្រសែភ្នែក​របស់​លោក ហើយ​លោក​ក៏បាន​ជួប​ជាមួយ​បុគ្គល​ជាច្រើន​នៅឯ​តារាង​វាយ​ហ្គោល​របស់លោក​នៅឯ​រដ្ឋ New Jersey ។ អ្នក​ទាំងនោះ​ត្រូវគេ​ជឿថា នឹងមាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​សមាសភាព​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​មិន​ខាន​។​ ​នៅ​ចុង​សប្ដាហ៍​មុន ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត​រូបនេះ បានជ្រើសរើស​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍​ចូលនិវត្តន៍ Michael Flynn សម្រាប់​តំណែង​ទីប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ជាតិ​។ តំណែង​ទីប្រឹក្សា​សន្តិសុខ ជា​តួនាទី​មួយ​ក្នុងចំណោម​តួនាទី​សំខាន់​ទាំងបី​ទទួលបន្ទុក​សន្តិសុខ​ជាតិ​។ តំណែង​ប្រធាន​ទីភ្នាក់ងារ​ចារកម្ម​កណ្ដាល (CIA) នឹង​ធ្លា​ក់លើ​លោក Mike Pompeo ឯ​តួនាទី​រដ្ឋអាជ្ញា​វិញ លោក ត្រាំ ផ្ដល់​ការទុកចិត្ត​លើ​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា Jeff Sessions ។​ ​មកទល់ពេលនេះ មាន​ស្ត្រី​ពីររូប​ហើយ​ដែល​ទទួលបាន​ការផ្ដល់​ទំនុកចិត្ត​សម្រាប់​តំណែង​សំខាន់ៗ​។ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជ្រើសរើស​អភិបាលរដ្ឋ South Carolina លោកស្រី Nikki Haley សម្រាប់​តំណែង​អគ្គរដ្ឋទូត​ប្រចាំ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ អ្វី​គួរ​ចាប់អារម្មណ៍ លោក ត្រាំ បានបង្ហាញ​បំណង​ជ្រើសរើស​លោកស្រី Betsy DeVos ដែលជា​សេដ្ឋី​មកពី​រដ្ឋ Michigan សម្រាប់​តំណែង​រដ្ឋមន្ត្រី​អប់រំ​ផងដែរ​។ ​លើសពីនេះ អតីត​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក Ben Carson ទំនង​មានឈ្មោះ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ដែរ​។ សារព័ត៌មាន​អាមេរិក​ជាច្រើន​ផ្សាយ​ថា លោក ត្រាំ ផ្ដល់​តំណែង​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​លំនៅដ្ឋាន និង​ការអភិវឌ្ឍ​នគរូបនីយកម្ម សម្រាប់​លោក Ben Carson ។ នៅមុននេះ លោក Ben Carson ធ្លាប់​បដិសេធ​ទទួលយក​តួនាទី​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​ម្ដង​ហើយ តែ​លោក​ប្រហែលជា​បាន​ប្ដូរ​គំនិត​វិញ ក្រោយ​ជួប​លោក ត្រាំ ។ ​ដោយឡែក​តំណែង​សំខាន់​ពីរ​ទៀត គឺ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នៅ​មិនទាន់​សំឡឹង​ឃើញ​បេក្ខជន​ដែល​សក្ដិសម​នៅឡើយ​។ សម្រាប់​តួនាទី​ប្រមុខ​ការទូត គេ​ឃើញ​មាន​បេក្ខជន​ជាច្រើន​ដែល​នឹង​កាន់​តួនាទី​នេះ​ដូចជា អតីត​អភិបាលក្រុង New York លោក Rudy Giuliani និង​អតីត​ប្រធានរដ្ឋសភា​លោក Newt Gingrich ជាដើម​។ នៅ​ចុង​ក្រោយនេះ អតីត​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី លោក Mitt Romney ក៏​ក្លាយជា​បេក្ខជន​នាំមុខ​ដែល​អាច​ក្លាយជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ពេលខាងមុខ​។ ឯ​លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ James Mattis វិញ ទំនង​ក្លាយជា​ប្រមុខ​ការពារជាតិ​ថ្មី​ផងដែរ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_193.txt
ចាប់ពីឆ្នាំ២០២១ មក លោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស ជាអនុប្រធានាធិបតីទី៤៩ របស់អាម៉េរិក ក្រោមរដ្ឋបាលរបស់លោក ចូ បៃឌិន។ ជាអ្នកនយោបាយក្នុងវ័យ ៥៩ឆ្នាំ លោកស្រី ហារីស បានក្លាយជាស្ត្រីដំបូង ក្នុងការកាន់តួនាទីសំខាន់ៗជាច្រើន ក្នុងនោះរួមទាំងអនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកស្រ្តីផង។ ពេលនេះ លោកស្រី ហារីស កំពុងស្ថិតលើផ្លូវទៅរកការកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីស្រ្តីរបស់អាម៉េរិកដំបូងថែមទៀត។
តើលោកស្រី ហារីស ជានរណា? ហើយតើអ្នកនយោបាយស្រ្តីជនជាតិស្បែកខ្មៅរូបនេះ មានប្រវត្តិអស្ចារ្យបែបនេះ និងមានគោលនយោបាយអ្វីសម្រាប់ការបោះឆ្នោតខាងមុខ? លោកស្រី ហារីស បានកើតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៤ ក្នុងនាមជាកូនស្រីច្បង ដោយមានឪពុកឈ្មោះ Donald J. Harris និងម្តាយ Shyamala Gopalan ដែលបានសិក្សានៅអាម៉េរិក។ ក្រោយពីម្តាយឪពុកបែកបាក់គ្នា លោកស្រី ហារីស នៅតែបន្តរស់នៅជាមួយម្តាយ ប៉ុន្តែលោកឪពុកតែមកមើលកូនស្រីនៅពេលចុងសប្តាហ៍។ បានន័យថា ជីវិតរបស់លោកស្រី មិនកំសត់ពេកនោះឡើយ ដ្បិតឪពុកនៅតែគិតគូរពីកូនស្រី។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៦ ស្រ្តីមានដើមកំណើតជាអាស៊ីខាងត្បូងរូបនេះ បានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច នៅសកលវិទ្យាល័យ Howard។​ សកលវិទ្យាល័យ Howard នេះ ភាគច្រើនមាននិស្សិតជាជនជាតិស្បែកខ្មៅ។ អាម៉េរិក ជាសង្គមមួយមានការប្រកាន់ស្បែកសម្បុរ។ ហេតុនេះ ការសិក្សារបស់លោកស្រី ហារីស នៅសកលវិទ្យាល័យ Howard គឺជារឿងល្អមួយ។ ទោះជាជនជាតិស្បែកខ្មៅ ប៉ុន្តែលោកស្រី Harris បានបន្តការសិក្សាផ្នែកច្បាប់ នៅសលកវិទ្យាល័យ University of California College of the Law​ ដោយមុខវិជ្ជានេះ លោកស្រីបានបញ្ចប់ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៩។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យ University of California College of the Law និស្សិតច្បាប់រូបនេះ បានចូលធ្វើការជារដ្ឋអាជ្ញារងនៅខណ្ឌមួយ ក្នុងក្រុង Oakland​ រដ្ឋ California។ នៅក្នុងការងារជារដ្ឋអាជ្ញា លោកស្រី ហារីស បានកាន់សំណុំរឿងយ៉ាងម៉ត់ចត់លើរឿងក្តីអំពើហិង្សាក្មេងទំនើង, ជួញដូរគ្រឿងញៀន និងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ។ រដ្ឋអាជ្ញានៅអាម៉េរិក ជាអ្នកអនុវត្តច្បាប់ ចាប់បង្ខំឱ្យអនុវត្តច្បាប់ និងអាចដឹកនាំសំណុំរឿង ប្រឆាំងនឹងបទល្មើសណាមួយ នៅចំពោះមុខតុលាការ ឬចំពោះមុខច្បាប់។ ព្រោះតែកាន់ការងារបានល្អ មន្រ្តីច្បាប់មានដើមកំណើតឥណ្ឌារូបនេះ បានឡើងតំណែងជារដ្ឋអាជ្ញា នៅក្នុងខណ្ឌមួយ ក្នុងរដ្ឋ California តែម្តង។ ទោះមានស្បែកខ្មៅក្តី នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ លោកស្រី ហារីស បានបំបែកកំណត់ត្រាថ្មីមួយ ដោយជាប់ឆ្នោតជាអគ្គរដ្ឋអាជ្ញាប្រចាំនៅរដ្ឋ California តែម្តង។ នេះជាលើកដំបូង ដែលស្រ្តីកាន់តំណែងមួយនេះ ហើយជាជនជាតិអាម៉េរិកស្បែកខ្មៅ ក្នុងការកាន់តំណែងជាអគ្គរដ្ឋអាជ្ញានៅអាម៉េរិក។ អាចថាជាសំណាង នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជាអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា លោកស្រី ហារីស ឈ្នះដៃគូប្រជែងតិចជាង ១ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ទោះកាន់តំណែងកាន់តែធំ អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាប្រចាំនៅរដ្ឋ California តែងរក្សាឯករាជ្យភាពនយោបាយ។ ជាក់ស្តែង លោកស្រីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា បានការពារឱ្យមានការរៀបការសម្រាប់ភេទដូចគ្នា បើទោះច្បាប់នៅរដ្ឋ California ហាមឃាត់ក៏ដោយ។ ជាស្ត្រីម្នាក់ដែលតែងការពារភាពស្របច្បាប់ លោកស្រីហារីស បានបង្ហាញមុខនៅសមាជជាតិបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងឆ្នាំ២០១២។ វត្តមាននៅលើឆាកដ៏ធំរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ កាន់តែលើកមុខមាត់អគ្គរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះបន្ថែមមួយកម្រិតទៀត។ ដោយជាតារារះនៅក្នុងបក្ស អតីតនិស្សិតច្បាប់ដើមកំណើតអាស៊ីខាងត្បូង ត្រូវបានជ្រើសជាបេក្ខជនសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ជំនួសឱ្យលោក Barbara Boxer ដែលបានចូលនិវត្តន៍។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ (ឆ្វេង) និងលោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស បេក្ខជនប្រធានាធិបតីរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ រូបភាព Xinhua ក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោកស្រីហារីស បានសន្យាផ្តោតលើបញ្ហា អន្តោប្រវេសន៍, កំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ពាក់ព័ន្ធឧក្រិដ្ឋកម្ម, បង្កើនប្រាក់ឈ្មួលអប្បបរមា និងសិទ្ធិស្រ្តីក្នុងការបង្កើតកូនជាដើម។ អ្នកនយោបាយស្រ្តីរូបនេះ បានជាប់ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាដោយងាយស្រួល នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ លោកស្រីហារីស ជាជនជាតិអាម៉េរិកដើមកំណើតឥណ្ឌាដំបូង និងជាជនជាតិឥណ្ឌាទីពីរ ដែលកាន់តំណែងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាសម្រាប់រដ្ឋ California។ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩ លោកស្រីហារីស បានឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនៅក្នុងបក្សប្រជាធិបតេយ្យថែមទៀត ប៉ុន្តែត្រូវបោះបង់វិញ ក្រោយរងសម្ពាធពីសមាជិកបក្ស ដ្បិតលោកស្រីជារដ្ឋអាជ្ញា និងបំពេញយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតមិនបានល្អ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋអាជ្ញារូបនេះ នៅតែមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្នុងសង្គម ដោយសារបន្តផ្តោតលើការងារកំណែទម្រង់សង្គម និងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ ក្រោយហេតុការណ៍ករណីស្លាប់របស់ជនជាតិស្បែកខ្មៅ George Floyd ក្នុងពេលប៉ូលិសចាប់ខ្លួន សមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានជំរុញឱ្យលោក ចូ បៃឌិន រើសយកលោកស្រី ហារីស ជាដៃគូ ក្នុងការបោះឆ្នោត​ និងធ្វើកំណែទម្រង់សង្គម-យុត្តិធម៌។​ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ លោកស្រី ហារីស បានក្លាយជាអនុប្រធានាធិបតីស្រ្តីស្បែកខ្មៅដំបូងគេ។ អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ក៏កាន់តំណែងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភាផងដែរ។ ក្នុងតួនាទីជាអនុប្រធានាធិបតី ស្រ្តីដើមកំណើតអាស៊ីរូបនេះ បានផ្តោតលើការងារដូចជា ការកើនឡើងជនអន្តោប្រវេសន៍នៅតំបន់ព្រំដែនភាគខាងត្បូង, ការផ្តល់តម្លៃដល់ច្បាប់លើសិទ្ធិអ្នកបោះឆ្នោត និងការការពារសិទ្ធិស្រ្តីលើការរម្លូតកូន។ ជារឿងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល និងជាការរបត់នយោបាយដ៏សំខាន់មួយ នៅពេលលោកប្រធានាធិបតី បៃឌិន បានដកខ្លួនចេញពីការឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត នៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។ ចាប់ពីពេលនោះមក លោកស្រីហារីស បានក្លាយជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យដ៏សំខាន់ និងបានកៀរគរលុយបានច្រើនលានដុល្លារសម្រាប់យុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោត។ ដៃគូប្រជែងតំណែងប្រធានាធិបតី គឺលោកដូណាល់ ត្រាំ បេក្ខជនបក្សសាធារណរដ្ឋ។ ក្នុងនាមជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រីហារីស បានសន្យាសេដ្ឋកិច្ចអាម៉េរិកបន្ត និងកាត់បន្ថយថ្លៃចំណាយថ្លៃរស់នៅ ដ្បិតលោកស្រីយល់ថា សេដ្ឋកិច្ចអាម៉េរិក ពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រជាជនមានឋានៈកណ្តាល។ តាមវេបសាយយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោត លោកស្រីហារីស បានបញ្ជាក់ពីការកាត់បន្ថយពន្ធលើការងាររហូតដល់ ១០០លានការងារ និងរៀបចំសហគ្រាសឱ្យផ្តល់ប្រាក់បៀវត្សរ៍កាន់តែច្រើន។ លោកស្រីអនុប្រធានាធិបតី បានធានានាំយកឱកាសសម្រាប់ប្រជាជនអាម៉េរិកទាំងអស់ ហើយឈរនៅចំពោះមុខប្រជាជន ដើម្បីការពារពីក្រុមឆបោក ហើយធ្វើជាប្រធានាធិបតីសម្រាប់ប្រជាជនអាម៉េរិកទាំងអស់៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1930.txt
​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន ប្រហែលជា​រីករាយ​ខ្លាំង​នៅពេលដែល​ដែល ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទី ៤៥​នេះ​។ ភ្លាមៗ​ក្រោយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ប្រកាស​ជ័យជម្នះ លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន សាទរ​ជ័យជម្នះ​នេះ​ផងដែរ​។  តាំងពីដើម​មក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ តែង​សរសើរ​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន ហើយ​គោលនយោបាយ​មាន​លក្ខណៈ​ទន់ភ្លន់​ជាមួយ​រុស្ស៊ី ថែម​ទៀតផង​។ ទំនាក់ទំនង​រុស្ស៊ី​និង​អាមេរិក ប្រហែលជា​ប្រែប្រួល​ច្រើន​ក្នុងពេលដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ​។​
ស្តាប់សំឡេង **audio2** ​មនុស្ស​មិន​ច្រើន​ទេ​ដែល​រំពឹង​ដែលថា បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នោះ​។ ប៉ុន្តែ​លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ថ្ងៃ ៨ វិច្ឆិកា បង្ហាញ លោក​ដូ​ណា​ល់ ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ទី ៤៥ របស់​អាមេរិក ជា​ផ្លូវការ​ហើយ​។​ ​កន្លងមក បណ្តា​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​ជាពិសេស​អឺរ៉ុប មិន​ពេញចិត្ត​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ ហើយ​ពួកគេ​ក៏​មិន​ចង់ឃើញ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ជាប់ឆ្នោត​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ថ្មី​ដែរ​។ ប៉ុន្តែ​គ្រប់យ៉ាង​ខុសពី​ក្តី​រំពឹង​ទាំងស្រុង​។ អ្នក​ដែល​នឹង​បន្ត​តំណែង​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នោះ​មិនមែន​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែលជា​មនុស្ស​ជំនិត​របស់លោក អូ​បា​ម៉ា​ឡើយ តែ​ជា​សេដ្ឋី​ម្នាក់​ដែល​មិន​ធ្លាប់មាន​បទពិសោធន៍​ធ្វើ​នយោបាយ​សោះ​នោះ​។ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ មាន​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​ច្រើន​ដែរ ដែល​ចង់ឃើញ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​និង​ឡើងកាន់តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។ ក្នុងចំណោម​មេដឹកនាំ​ទាំងនោះ​មាន​លោក រូ​បឺត មូ​ហ្កា​មេ ប្រធានាធិបតី​ស៊ីម​បា​វ៉េ​,​លោក គីម ជុង​អ៊ុន មេដឹកនាំ​កំពូល​កូរ៉េខាងជើង និង​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី​ផងដែរ​។​ ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត អាច​ថា វា​ជា​ដំណឹង​ដែល​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន ចង់​លឺ​បំផុត​។ លោក​ក៏​ប្រហែលជា​លួច​រំពឹង​ផងដែរ​ថា ពេល​លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ហើយ ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី​ដែល​ប្រឈមមុខគ្នា​ខ្លាំង​ចាប់តាំងពី​វិបត្តិ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ផ្ទុះឡើង ហើយ​ក្រោយ​រុស្ស៊ី​ចូលប្រឡូក​ក្នុង​វិបត្តិ​ស៊ី​រី​កាន់តែខ្លាំង​នោះ ប្រសើ​ឡើងវិញ​។ ​គ្រាន់តែ​ទទួលដំណឹង​ថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​ភ្លាម លោក ពូ​ទីន បាន​ផ្ញើ​សារ​សាទរ​មួយ​ចំពោះ​លោក​ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ហើយ​លោក​បង្ហាញ​ជំហរ​មួយ​ចង់​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អាមេរិក​នៅពេល​ខាងមុខ​ផង​។ លោក​រំពឹងថា ទំនាក់ទំនង​ប្រសើរឡើង នឹង​ជួយ​ឲ្យ​អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី​អាច​សហការគ្នា​បាន​ស្រួល​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ពិភពលោក និង​បញ្ហា​ប្រឈមៗ​ផ្សេងទៀត​រួមគ្នា​។​ ១.​អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី​អាច​ស្តារ​ទំនាក់ទំនង និង​ចាប់ដៃគ្នា​ដោះស្រាយ​ពិភពលោក​ ​គេ​វាយតម្លៃ​រួចហើយ​ថា ពេលដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចូលកាន់​តំណែង​ជា​ផ្លូវការ​ទំនាក់ទំនង​អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី​នឹង​ល្អប្រសើរ​។ គោលនយោបាយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទន់ភ្លន់​បន្តិច​ចំពោះ​រុស្ស៊ី និង​មាន​លក្ខណៈ​ផ្សះផ្សា​ជាង​រដ្ឋបាល​បច្ចុប្បន្ន​។ លោក​ក៏​អាច​នឹង​បែងចែក​ឥទ្ធិពល​អាមេរិក​ជាមួយ​រុស្ស៊ី នៅក្នុង​តំបន់​ថែមទៀត​។ តាំងពីដើម​មក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ តែងតែ​ប្រកាសថា លោក​អាច​ធ្វើការ​ជាមួយ​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បាន ហើយ​លោក​នឹង​សហការ​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​រុស្ស៊ី​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ពិភពលោក​ផង​។​ ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ជាច្រើនលើក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏បាន​រិះគន់​រដ្ឋបាល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​រុស្ស៊ី​និង​អាមេរិក​ធ្លាក់ចុះ​ខ្លាំង​ស្ទើរតែ​ធ្វើសង្គ្រាម​ជាមួយគ្នា​នោះ​។ អនាគត​ប្រធានាធិបតី​ទី ៤៥ រូបនេះ បាន​អះអាងថា រុស្ស៊ី​ខឹង​អាមេរិក​ដោយសារ​រដ្ឋបាល​លោក​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ប្រមាថ​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន ខ្លាំងពេក​។ ​លើសពីនេះ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏​ធ្លាប់​ប្រកាសថា បើ​លោក​ជាប់ឆ្នោត​លោក​ជា​ប្រធានាធិបតី លោក​នឹង​ទទួលស្គាល់​ទឹកដី Crimea ជា​ទឹកដី​រុស្ស៊ី​ស្របច្បាប់​ទៀត​។ ដូច្នេះ វា​ជាស​ញ្ញា​វិជ្ជមាន​មួយ​ដែរ​ក្នុង​ការកសាង​មិត្តភាព​រួមគ្នា បើសិនជា​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទទួលស្គាល់​ទឹកដី Crimea ដែល​រុស្ស៊ី​ដណ្តើមយក​ពី​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ជា​ទឹកដី​រុស្ស៊ី​ស្របច្បាប់​នោះ​។ ២.​ដកទ័ព​ចេញពី​អឺរ៉ុប​ខាងកើត និង​រំលាយ​បក្សសម្ព័ន្ធ​ណា​តូ​? ​ដោយឡែក រឿង​ដែល​ពិសេស​សម្រាប់​រុស្ស៊ី ក្រោយពេល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​គឺ ការបញ្ចប់​សកម្មភាព​យោធា​របស់​អាមេរិក​និង​ណា​តូ នៅ​តំបន់​អឺរ៉ុប​ខាងកើត​និង​ព្រំដែន​រុស្ស៊ី​។ ការបញ្ចប់​សកម្មភាព​យោធា​និង​កសាង​កម្លាំង​ទ័ព​នៅតាម​ព្រំដែន​រុស្ស៊ី ជា​រឿង​ចៀស​មិន​ផុត​ឡើយ បើសិនជា​អាមេរិក​ចង់​បញ្ចប់​ការប្រឈមមុខគ្នា​ជាមួយ​រុស្ស៊ី និង​ចង់​កសាង​ទំនុកចិត្ត​រួមគ្នា​។ ​អ្នកវិភាគ​រុស្ស៊ី​ជាច្រើន​នាក់​បាន​បញ្ច​ញ​យោបល់​ថា រដ្ឋបាល​ថ្មី​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ប្តូរ​គោលនយោបាយ​អាមេរិក​សម្រាប់​តំបន់​អឺរ៉ុប និង​ណា​តូ​។ ដែល​វា​មានន័យថា អឺរ៉ុប​ខាងកើត​ប្រហែលជា​មិនមាន​ចលនា​យោធា​របស់​អាមេរិក​និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ច្រើន​ដូច​រដ្ឋបាល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ឡើយ​។ ការដក​កងទ័ព​អាមេរិក​និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចេញពី​អឺរ៉ុប​ខាងកើត​អាច​នឹង​កើតមានឡើង ហើយ​ផែនការ​ពង្រាយ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​មី​ស៊ី​ល​ទៅកាន់​រដ្ឋបាល់​កង់​និង​បាល់​ទិ​ក​ប្រហែលជា​មិន​បញ្ចប់​រួចរាល់​ទៅតាម​គម្រោង​ឡើយ​។ ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ខ្លួនឯង​ធ្លាប់​រិះគន់​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ ច្រើនដង ដែរ​ពាក់ព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​និង​វិភាគទាន​ដែល​សមាជិក​បង់​ឲ្យ​ប្រចាំឆ្នាំ​នោះ​។ អនាគត​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ ធ្លាប់​លើកឡើងថា បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ ជា​អង្គការ​ហួស​សម័យ ដែល​គេ​ប្រើប្រាស់​សម័យ​សង្គ្រាមត្រជាក់ និង​មិន​សមស្រប​បរិបទ​ថ្មី​នេះ​ទេ​។ ​លោក​ក៏​ប្រហែលជា​លែង​ការពារ​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ​ដែរ បើសិនជា​ប្រទេស​ទាំងនោះ​មិន​បង់​វិភាគទាន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​កំណត់​ទេ ទោះជា​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​បែបណាក៏ដោយ​។ តាមពិតទៅ មាត្រា ៥​សន្ធិសញ្ញា​អា​ត្ល​ង់​ទិ​ក​ខាងជើង​ចែងថា ពេល​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​ណាមួយ​រង​ការវាយប្រហារ​ពីស​ត្រូវ​នោះ ប្រទេស​ជា​សមាជិក​រួមទាំង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ផង​នោះ​ត្រូវ​ចូលរួម​ការពារ​ប្រទេស​នោះ និង​ប្រឆាំង​រាល់​ការគំរាមកំហែង​ពី​ខាងក្រៅ​ផងដែរ​។​ ជារួម លោក​ចង់​កាត់បន្ថយ​ការចំណាយ​ខ្លាំង​របស់​អាមេរិក​ដើម្បី​ការពារ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ផង ព្រោះ​វា​ជា​បន្ទុក​ធំ​របស់​អាមេរិក​។ ដូច្នេះ វា​មានន័យថា អនាគត​របស់​បក្សសម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ​ស្ថិតក្នុង​ភាពមិនច្បាស់លាស់ និង​ស្ថិតក្រោម​ការគំរាមកំហែង​ផងដែរ​៕ ​ ស្តាប់សំឡេង អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1931.txt
​ស្រប​នឹង​គេឯង​ផងដែរ​នោះ ប្រមុខ​អង្គការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក បាន គី​មូ​ន ក៏បាន​ផ្ញើ​សារ​សារ​ទរ​ជ័យជម្នះ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទៅកាន់ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។ តែ​លោក ក៏បាន​ក្រើនរម្លឹក​ពី​តួនាទី​អាមេរិក​ក្នុង​កិច្ចការ​មនុស្សធម៌​ផងដែរ ដ្បិត ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទើប​ជាប់ឆ្នោត លោក ត្រាំ ធ្លាប់​និយាយ​ពី​គោលនយោបាយ​បណ្តេញ​ជនភៀសខ្លួន​ពី​អាមេរិក​ដែលជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ពិភពលោក​នោះ​។
«​ខ្ញុំ សូម​សាទរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ លើ​ជ័យជម្នះ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លើក​ទី​៤៥»​។ នេះ​គឺ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក បាន គី​មូ​ន នា​សន្និសីទ​សា​ព័ត៌មាន​នៅ​ទីស្នាក់ការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៩ ខែវិច្ឆិកា​កន្លងទៅ ដែល​ចុះផ្សាយ​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​អង្គការសហប្រជាជាតិ​។ ​លោក បាន គី​មូ​ន បាន​លើកឡើងថា «​ក្រោយ​បញ្ចប់​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ស្វិត​ស្វាយ និង​ប្រឈមមុខគ្នា​ខ្លាំង​នោះ អាមេរិក បាន​វិល​ត្រលប់​ទៅរក​ការរួបរួម​គ្នា​វិញ ហើយ នេះហើយ គឺជា​ភាពរឹងមាំ​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ​របស់​អាមេរិក​»​។ លោក ក៏បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រជាជន​អាមេរិក​ទាំងអស់ ត្រូវតែ​បន្តធ្វើ​រឿង​ត្រឹមត្រូវ​នេះ​។ ​លោក​ប្រមុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​រូបនេះ ក៏បាន​ឆ្លៀត​ក្រើនរម្លឹក​ដល់​រដ្ឋបាល​ថ្មី​អាមេរិក​របស់លោក ត្រាំ ដោយ​លោក បញ្ជាក់ថា ជា​ស្ថាបនិក​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ និង​ជា​សមាជិក​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អាមេរិក គឺជា​តួអង្គ​ដ៏​សំខាន់​នៅក្នុង​ឆាក​អន្តរជាតិ​។ លោក ថា ប្រជាជន​គ្រប់​ទិស​តំបន់ តែងតែ​មើល​ឥរិយាបថ​របស់​អាមេរិក​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​អំណាចរ​បស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ជួយ​ស្រោចស្រង់​មនុស្សជាតិ​។ ​លោក បាន​កត់សម្គាល់ថា ជនភៀសខ្លួន និង​ជន​គ្មាន​ទីលំនៅ​រាប់លាន គឺជា​ផលិតផល​សោកនាដកម្ម​មួយ​ដែល​ពិភពលោក បាន​បរាជ័យ​ក្នុងការ​ស្រោចស្រង់​។ ហើយ​អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹង​រាប់បញ្ចូល​រដ្ឋបាល​រប​ស់​អាមេរិក​ដើម្បី​ចូលរួម​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​ក្នុង​គោលដៅ​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​សន្តិភាព ភាពរុងរឿង និង​កិត្យានុភាព​សម្រាប់​ទាំងអស់គ្នា​។ លោក លើកឡើង​បែបនេះ ទំនងជា​លោក ចង់​ពញ្ញា​ក់លោក​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​គោ​លន​យោ​យ​បាយ​របស់លោក ក្នុងការ​បណ្តេញ​ក្រុម​ជនភៀសខ្លួន និង​មានការ​រើសអើង​ជនជាតិ​ស្បែក​ខ្មៅ​នោះ​។ ​ឆ្លៀតឱកាស​ផ្ញើ​សារ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ លោក បាន គី​មូ​ន ក៏បាន​លើកទឹកចិត្ត​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែលជា​គូប្រជែង​ដ៏​មាន​សក្តានុពល និង​ស្វិតស្វាញ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ផងដែរ​។ ក្នុង​សារ​នោះ លោក បាន និយាយ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា «​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន គឺជា​និមិត្តរូប​នៃ​អំណាច​ស្ត្រី​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​ម្នាក់ ហើយ ខ្ញុំ ក៏​នៅតែ​ជឿជាក់ថា លោកស្រី នឹង​នៅតែ​បន្ត​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចការ​របស់​ពិភពលោក​ផងដែរ​»៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1932.txt
ប្រធានស្តីទី​គណបក្ស​ស​ង្គ្រោះ​ជាតិ បាន​បញ្ចេញ​ទស្សនៈ​ចំពោះ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នៅ​ថ្ងៃទី ០៨ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខនេះ​។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា មិន​បញ្ជាក់​ពី​និន្នាការ​របស់លោក ឬ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ថា ពេញចិត្ត​បេក្ខជន​ណាមួយ​ទេ​។
ជាថ្មីទៀត នៅថ្ងៃនេះ​ប្រធានស្តីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានបង្ហោះសាររបស់ខ្លួនឡើងវិញ ជុំវិញទស្សនៈរបស់លោកនៃការបោះឆ្នោត ដែលបានបង្ហោះនៅលើ​ហ្វេសប៊ុក​ម្តងហើយកាល​ ពីថ្ងៃទី ៤ ខែ វិច្អ្នកនយោបាយ​រូបនេះ លើកឡើងថា សម្រាប់​បុគ្គល​ម្នាក់ៗ​ផ្ទាល់ខ្លួន អាច​បង្ហាញ​ពី​ការគាំទ្រ ឬ​មិន​គាំទ្រ​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ណា​ម្នាក់ នៃ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ «​សម្រាប់​ខ្លួន​ខ្ញុំ​ផ្ទាល់ ខ្ញុំ​គាំទ្រ​នូវ​លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​នាពេលខាងមុខ ដែល​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​អាមេរិក​»​។ នេះ​ជាការ​បញ្ជាក់​របស់​ឯក​ឧ​ត្ត​ម កឹម សុខា​។​ ​ប្រធានស្តីទី​គណបក្ស​ស​ង្គ្រោះ​ជាតិ​រូបនេះ ក៏​បន្ត​បញ្ចេញ​ទស្សនៈ​ទៀតថា ការបោះឆ្នោត​នៅ​អាមេរិក​នេះ ទោះបីជា​បេក្ខជន​ណា​ជាប់ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​នៃ​ប្រទេស​មហា​ចមួយ​នេះ​ក៏ដោយ ក្នុងនាម​ស្ថាប័នរដ្ឋ ក៏ដូចជា​ក្នុងនាម​គណបក្សនយោបាយ គួរ​បន្ដ​កិច្ចសហប្រតិបត្ដិការ​ជាមួយគ្នា​ឲ្យ​កាន់តែ​ល្អប្រសើរ​ឡើង ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍​ប្រទេស ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ និង​ផលប្រយោជន៍​ពិភពលោក​។ ​ការបញ្ចេញ​ទស្សនៈ​របស់​ឯកឧត្តម កឹម សុខា ជុំវិញ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​អាមេរិក ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​សម្តេច ហ៊ុន សែន បានប្រកាស​ជំហរ​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​នៃ​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ ។ នៅក្នុង​បទឧទ្ទេសនាម​ដល់​និស្សិត​នៃ​បណ្ឌិត្យសភា​នគរបាល​ក​ម្ពុ​ជា កាលពី​ថ្ងៃទី​៣​វិច្ឆិកា សម្តេច ហ៊ុន សែន ថ្លែង​យ៉ាងនេះ​ថា​៖ «​ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ខ្ញុំ និយាយ​ឲ្យ​ត្រង់ ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​ត្រាំ​ឈ្នះ​ខ្លាំងណាស់​។ បើ​ត្រាំ​ឈ្នះ ពិភពលោក​អាច​នឹងមាន​ការប្រែប្រួល ហើយ​អាចមាន​សភាពការណ៍​ល្អ​ផង ដោយសារ​ត្រាំ​ជា​អ្នករកស៊ី​។ បើ​ត្រាំ​អ្នករកស៊ី ត្រាំ​មិន​ចង់​មាន​សង្គ្រាម​ទេ​។ និយាយ​ឲ្យ​ពិត​»​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1933.txt
​រដ្ឋបាល​ថ្មី​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទំនងជា​នឹង​ឈប់​ផ្តល់ជំនួយ​ហិរញ្ញវត្ថុ និង​សព្វាវុធ​ឲ្យ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ស៊ី​រី​ដែល​កំពុង​ច្បាំង​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​លោក បា​សា អាល់ អាសាដ ដើម្បី​បញ្ចៀស​ការប្រឈមមុខគ្នា​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​។ ផ្ទុយទៅវិញ​លោក នឹង​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី​ដើម្បី​ប្រឆាំង​ក្រុម​ភេរវជន​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ដែលជា​សត្រូវ​រួមគ្នា​វិញ​ម្តង​។
​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ Wall Street Journal ចុង​សប្តាហ៍​នេះ ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានលើកឡើង​ជាថ្មី​ពី​គោលជំហរ​របស់​រដ្ឋបាល​លោក​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី និង​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​ភេរវជន​រដ្ឋ​ឥស្លាម​។ ការគាំទ្រ​របប​លោក បា​សា អាល់​អាសាដ ក្នុងការ​ប្រឆាំង​ភេរវជន​រដ្ឋ​ឥស្លាម ជា​អ្វីដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​អនុវត្ត​។​ ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​លើកឡើងថា​៖«​ខ្ញុំ​យល់ឃើញ​ខុសពី​មនុស្ស​ជាច្រើន​ចំពោះ​បញ្ហា​ស៊ី​រី​។ ខ្ញុំ​មើលឃើញថា អាមេរិក​កំពុង​វាយប្រហារ​ស៊ី​រី ខណៈដែល​ស៊ី​រី​កំពុង​កម្ចាត់​ក្រុម​ភេរវជន​រដ្ឋ​ឥស្លាម​»​។ ​លោក​បន្តថា លោក​មិន​ចូលចិត្ត​ប្រធានាធិបតី អាសាដ ឡើយ ប៉ុន្តែ​ការជួយ​គាំទ្រ​របប​លោក អាសាដ ជា​វិធី​តែមួយគត់​និង​ល្អ​បំផុត​ក្នុងការ​កម្ចាត់​ក្រុម​ភេរវជន​និង​ចលនា​ជ្រុលនិយម​ដែល​គំរាមកំហែង​ពិភពលោក​និង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ផង​នោះ​។​ ​បន្ថែម​ពីនេះ ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​រូបនេះ​ក៏​រម្លឹក​ឡើងវិញ​ពី​និន្នាការ​លោក​ក្នុងការ​លើកស្ទួយ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​និង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​ផងដែរ ហើយ​លោក​ព្រមាន​ថា សង្គ្រាមលោក​អាច​នឹង​កើតឡើង​រវាង​អាមេរិក​និង​រុស្ស៊ី​បើ​អាមេរិក​វាយប្រហារ​រប​ប​ស៊ី​រី​នោះ​។ ​លោក​បាន​បញ្ជាក់ថា​៖ « រុស្ស៊ី​ក្លាយជា​សម្ព័ន្ធ​របស់​ស៊ី​រី ហើយ​ឥឡូវនេះ​ស៊ី​រី​មាន​អ៊ីរ៉ង់​មួយទៀត​ដែល​ក្លាយជា​មហាអំណាច​ក្នុង​តំបន់​។ ទាំងអស់នេះ​វា​បណ្តាលមកពី​អាមេរិក​ខ្លួនឯង​។ ឥឡូវនេះ​យើង​គាំទ្រ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដើម្បី​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី ហើយ​យើង​មិនដឹង​សោះ​ថា ពួកគេ​ជា​អ្នកណា​។ បើ​យើង​បន្ត​វាយប្រហារ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី យើង​នឹង​ឈានទៅ​ធ្វើសង្គ្រាម​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​មិន​ខាន​»​។​ -​​បណ្តេញ​អាសាដ ចេញពី​តំណែង លែងមានទៀតហើយ​? ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ី​រី របស់លោក​បា​សា អាល់​អាសាដ រីករាយ​នៅពេលដែល​បានលឺ​ដំណឹង​ថា លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត ហើយ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន មិនមាន​វាសនា​កាន់តំណែង​នៅ សេត​វិមាន​ទេនោះ​។ នេះ​ក៏​ព្រោះថា ការទាមទារ​ឲ្យ​«​លោក អាសាដ ចេញពី​តំណែង​»​នោះ​លែងមានទៀតហើយ បើសិនជា​លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ព្រម​ឈប់​ផ្តល់ជំនួយ​ដល់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​មែន​នោះ​។ ​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ដា​ម៉ាស បាន​អះអាងថា ខ្លួន​ត្រៀមខ្លួន​រួចជាស្រេច​ហើយ​ដើម្បី​សហការ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ក្រុម​ការដឹកនាំ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​រួមគ្នា​និង​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ផង​ផងដែរ​។​ ​តាំងពីដើម​មក រដ្ឋបាល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា តែងតែ​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក អាសាដ ចុះ​ចេញពី​តំណែង​មុន​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​មួយ​។ ហើយ​អាមេរិក​បាន​ផ្តល់ជំនួយ​ច្រើនសន្ធឹក​សន្ធាប់​ដល់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដើម្បី​ឲ្យ​ពួកគេ​បន្ត​ច្បាំង​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​ថែមទៀត​ផង​។ ​ម្យ៉ាង លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ក៏មាន​ជំហរ​ដូច​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ផងដែរ​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ស៊ី​រី តែ​លោកស្រី​ចង់​បង្កើត​តំបន់​គ្មាន​ការហោះហើរ​ថែមទៀត​ដើម្បី​ឆ្លៀតឱកាស​ទម្លាក់ លោក អាសាដ ចេញពី​តំណែង​តែម្តង​។ ប៉ុន្តែ​គ្រប់យ៉ាង​ខុសពី​ការរំពឹងទុក​របស់លោក​ស្រី ព្រោះ​លោកស្រី មិនបាន​ជាប់ឆ្នោត​ឡើយ​៕ ​ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1934.txt
​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​នៃ​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទទួល​ជ័យជម្នះ លើ​អ្នកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ក្នុង​រដ្ឋ Ohio ដែលជា​រដ្ឋ​សំខាន់​មួយ ដើម្បី​កំណត់​ជោគវាសនា​បេក្ខជន​ទៅកាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។
​បើតាម​សារព័ត៌មាន​អាមេរិក Politico លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទទួលបាន​សំឡេងគាំទ្រ​ចំនួន ៥៣.២ ភាគរយ ខណៈដែល​អ្នកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ទទួលបាន​សំឡេងគាំទ្រ​តែ ៤២,៤ ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ជ័យជម្នះ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុង​រដ្ឋ Ohio នេះ នឹងធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ត្រាំ មានឱកាស​កាន់តែច្រើន ដើម្បី​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​។ ​នៅក្នុង​រដ្ឋ Ohio នេះ មាន​ប្រតិភូ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​ចំនួន ១៨ ។​ លោកត្រាំ ឈ្នះរដ្ឋសំខាន់មួយនេះ អ្នកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុុន វិញ ក៏បានឈ្នះរដ្ឋសំខាន់មួយដែរ គឺរដ្ឋ Virginia ដែលមានប្រតិភូចំនួន ១៣ ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន CNN៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1935.txt
​សង់​ជញ្ជាំង​នៅ​ព្រំដែន​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ជា​គោលនយោបាយ​សំខាន់បំផុត​មួយ​ក្នុងការ​ឃោសនាបោះឆ្នោតរ​ប​ស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។ ប៉ុន្តែ​វា​មិនមែនជា​រឿង​ងាយស្រួល​ឡើយ ដែល​គោលនយោបាយ​នេះ​អាច​ត្រូវអនុវត្ត​នោះ ព្រោះ​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​កបាន​បដិសេធ​បង់លុយ​ថ្លៃ​សាងសង់​ជញ្ជាំង​រួចទៅហើយ​។​
​ការចាប់ផ្តើម​គម្រោង​សង់​ជញ្ជាំង​ហ៊ុមព័ទ្ធ​អាមេរិក និង​ការពារ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់ នៅ​ព្រំដែន​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេស​ដែលជា​ប់​ប្រទេស​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ជា​គោលនយោបាយ​សំខាន់​មួយ​ក្នុងចំណោម​គោលនយោបាយ​ផ្សេងទៀត​ដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ សន្យាថា​នឹង​អនុវត្ត​។ ប៉ុន្តែ វា​ទំនងជា​មិនអាច​កើតឡើង​ភ្លាមៗ​ឡើយ ព្រោះ​វា​ជា​រឿងចម្រូងចម្រាស​ខ្លាំង ហើយ​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ក៏​មិន​ព្រម​បង់លុយ​សម្រាប់​ការសាងសង់​ដែរ​។ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Independent ដែល​ស្រង់​សម្តី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក Claudia Ruiz Massieu នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី ៩​វិច្ឆិកា ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ប្រកាសថា​ខ្លួន​នឹងមិន​បង់លុយ​ថ្លៃ​ជញ្ជាំង​ដែល​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ថ្មី​ចង់​សង់​ឡើយ​។ ការប្រកាស​បែបនេះ​ធ្វើឡើង ក្រោយ​ពេលដែល​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បង្ហាញថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី ទី ៤៥ របស់​អាមេរិក​ហើយ​នោះ​។​ ​ទោះបីជា​បដិសេធ​បង់លុយ​ថ្លៃ​ជញ្ជាំង​ក៏ដោយ ប្រធានាធិបតី​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក Enrique Pena Nieto បាន​អបអរសាទរ​ជ័យជម្នះ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែរ ហើយ​លោក​រំពឹងថា រដ្ឋាភិបាល​ទាំងពីរ​អាច​នឹង​សហការគ្នា​បាន​ប្រសើរ​ពេល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ កាន់តំណែង​ជា​ផ្លូវការ​ដែរ​។​ ​តាមពិតទៅ កាលពី​ចុងខែ​សីហា​កន្លងទៅ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ម្តង​ដែរ​ក្នុងនាម​ជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​។ លោក​បាន​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​កលោក Enrique Peña Nieto ដែរ ហើយ​រឿង​សង់​ជញ្ជាំង​ក៏ត្រូវ​បាន​ភាគី​ទាំងពីរ​លើកឡើង​ក្នុងជំនួប​ដែរ​។​ ​លោក ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ បានបញ្ជាក់​ប្រាប់​ប្រធានាធិបតី​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​កថា សហរដ្ឋអាមេរិក​មាន​សិទ្ធិ​ពេញលេញ​ក្នុងការ​សាងសង់​ជញ្ជាំង​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់​។ ប៉ុន្តែ​មេដឹកនាំ​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​រូបនេះ​ក៏បាន​តប​វិញ​ថា បើ​អាមេរិក​សង់ ក៏​សង់​ទៅ​ចុះ តែ​កុំ​សង្ឃឹមថា​ម៉ិ​កសិក​បង់លុយ​ថ្លៃ​សាងសង់​ឲ្យ​សោះ​។​ ​សូមបញ្ជាក់​បន្តិច​ថា កន្លងមក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​រិះគន់​ប្រជាជន​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ឥតមាន​សំចៃមាត់ ហើយ​គំរាម​ចាប់បញ្ជូន​ប្រជាជន​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ដែល​រស់នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដោយ​មិនមាន​ឯកសារ​គ្រប់គ្រាន់​ទៅ​ប្រទេស​ខ្លួន​វិញ​ដែរ​។ ​ហើយ​ប្រធានាធិបតី​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក Enrique Peña Nieto ក៏​ធ្លាប់​ប្រៀបធៀប​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាមួយ​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​ហ្វា​ស៊ី​ស​អ៊ីតាលី Benito Mussolini និង​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់កា​រណា​ស៊ី​អាល្លឺម៉ង់ Adolf Hitler ថែមទៀត​។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយមក លោក​ចាប់ផ្តើម​បន្ថយ​ការរិះគន់​និង​ប្តូរ​ជំហរ​របស់ខ្លួន​ចំពោះ​ការរិះគន់​សេដ្ឋី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។ នេះ​ក៏ដោយ​សារ លោក​ដឹងថា លោក​អាច​នឹងត្រូវ​ធ្វើការ​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ពេល​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1936.txt
ចុងក្រោយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ឈ្នះឆ្នោត ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទី ៤៥ ហើយ​។  «​ធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​អស្ចារ្យ​ម្តងទៀត​» ជា​ពាក្យស្លោក​ដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ តែងតែ​លើកឡើង​ក្នុងការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត​។ ក្រោយពេល​លោក​ជាប់ឆ្នោត​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី គោលនយោបាយ​សំខាន់ៗ​មួយចំនួន​​នឹងត្រូវ​អនុវត្ត​។ ខាងក្រោម​នេះ​ជា​អ្វីដែល​កើតឡើង​ក្រោម​រដ្ឋបាល​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុងនោះ​មាន​ទាំង​សង់​ជញ្ជាំង​ផង​។
​លោក ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ទី ៤៥ ជា​ផ្លូវការ​ហើយ​។ គេ​រំពឹងថា គោ​លន​យោ​យ​ជាច្រើន​ដែល​លោក​នឹងត្រូវ​អនុវត្ត ក្រោយពេល​លោក​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​នៅ​ចុង​ខែម​ករានោះ​។​ ​រឿង​ដំបូង​គេ​គឺ បណ្តេញ​រាល់​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ដែល​គ្មាន​ឯកសារ​ត្រឹមត្រូវ​ចេញពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ សន្យាថា នឹងបណ្តេញ​រាល់ជនអន្តោប្រវេសន៍​ដែល​ខុសច្បាប់និង​មិនមាន​ឯកសារ​ត្រឹមត្រូវ។ ប៉ុន្តែ​អ្នកវិភាគ​បាន​ព្រមាន​ជាមុន ថា​គោលនយោបាយ និង​ចំណាត់ការ លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​អាមេរិក ព្រោះ​ទីផ្សារ​អាមេរិក​នឹង​បាត់បង់​កម្លាំង​ពលកម្ម​ច្រើនពេក​។​ ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏​នឹង​ហាមឃាត់​រាល់​បណ្តា​ប្រជាជន​ម៉ូ​ស្លី​ម​មិន​ឲ្យ​ចូលមក​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដែរ ក្រោម​ហេតុផល​សន្តិសុខ​។ វា​ជា​រឿងចម្រូងចម្រាស​បំផុត​មួយ ព្រោះ​វា​នឹង​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដល់​សេរីភាព​សាសនា និង​ជាការ​រើសអើង​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​។​ ​រឿង​មួយ​ដែល​សំខាន់​នោះ​លោក នឹង​ចាប់ផ្តើម​គម្រោង​សង់​ជញ្ជាំង​ហ៊ុមព័ទ្ធ​អាមេរិក និង​ការពារ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់​ផងដែរ​នៅ​ព្រំដែន​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេស​ដែល​ជាប់​ប្រទេស​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​។ ប៉ុន្តែ​វា​មិនអាច​កើតឡើង​ភ្លាមៗ​ឡើយ ព្រោះ​វា​ជា​រឿងចម្រូងចម្រាស​ខ្លាំង ហើយ​គេ​មិនដឹងថា ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​នឹង​ព្រម​បង់លុយ​សម្រាប់​ការសាងសង់​ឬ​អត់​ឡើយ​។ ​បញ្ហា​សុខាភិបាល លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​លុបចោល​ឲ្យ​អស់​មរតក​នយោបាយ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ក្នុង​វិស័យនេះ​។ បទបញ្ញត្តិ​គ្រប់គ្រង​សុខាភិបាល​« Obamacare» នឹងត្រូវ​ជំនួស​វិញ​ដោយ​គោលនយោបាយ​ថ្មី​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា «Health Savings Accounts»​។ ​ចំណែក​រឿង​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ពិភព​ខាងក្រៅ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​អនុវត្ត​គោលនយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​មាន​លក្ខណៈ​ការពារ​និយម​និង​ជាតិនិយម​ខ្លាំង​។ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្លាប់​លើកឡើង​ជាច្រើន​ដង​ថា បើសិនជា​លោក​ជាប់ឆ្នោត លោក​នឹង​ចរចា​ឡើងវិញ ឬ​អាច​ទាត់ចោល​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​ធំៗ​មួយចំនួន​ផង​។​ កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​លោក​នឹង​ចរចា​ឡើងវិញ​មុនគេ​គឺ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី អាមេរិក​ខាងជើង (North American Free Trade agreement) ។ ហើយ​បន្តម​កលោក​នឹង​អាច​ទាត់ចោល ឬ​ចរចា​ឡើងវិញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ភាពជា​ដៃគូ​អន្តរ​ប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) ផងដែរ​។ ហើយ​លោក​ក៏​នឹង​ព្យាយាម​កាត់បន្ថយ​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ប្រទេស​ខាងក្រៅ រួមទាំង​ដំឡើង​ពន្ធ​ឲ្យ​ខ្ពស់​សម្រាប់​ផលិត​នាំចូល​ថែមទៀត​ផង​។ ដូច្នេះ​វា​ជា​បញ្ហា​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក​។ ​បន្ថែម​ពី​នោះ គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់លោក​វិញ គឺ​បន្ថយ​ការចំណាយ​និង​ការពារ​ក្រុម​ប្រទេស​ណា​តូ និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ផ្សេងទៀត​។ លោក​ធ្លាប់​អះអាងថា ក្រុម​ប្រទេស​សមាជិក​ណា​តូ ត្រូវ​បង់​វិភាគទាន​ឲ្យ​គ្រប់គ្រាន់​តាម​ការកំណត់​នៅក្នុង​សន្ធិសញ្ញា បើសិនជា​ចង់​ឲ្យ​អាមេរិក​ការពារ​ពេល​មាន​បញ្ហា​សន្តិសុខ​។ ហើយ​លោក​ក៏​ប្រហែលជា​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ឲ្យ​ប្រទេស​កូរ៉េខាងត្បូង និង​ជប៉ុន​មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ទុក​ប្រើប្រាស់​ការពារ​ខ្លួន​ផងដែរ​។ ​មួយវិញទៀត លោក​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ជួប​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី​ដែល​ធ្លាក់ចុះ​។ លោក​លើកឡើង​ជាច្រើន​ដង​ថា លោក​ពិតជា​អាចធ្វើ​ការ​ជាមួយ​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន បាន​។ ដូច្នេះ វា​ជា​រឿង​ដែល​អាចទៅរួច​ដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នឹង​ចាប់ដៃគ្នា​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​ពិភពលោក​រួមគ្នា​ដែរ​។ ​រឿង​សំខាន់​មួយទៀត គឺ​បរិស្ថាន និង​ថាមពល​។ ផ្ទុយស្រឡះ​ពី​ក្រុម​អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិន​ដែរ​ជឿជាក់ថា​បញ្ហា​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​កើតមានឡើង​ឡើយ​។ ជាការ​ពិត​ដែល​លោក​នឹង​ចាប់ផ្តើម​កាត់​កញ្ចប់​លុយរាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ចំណាយ​លើ​កម្មវិធី​រដ្ឋ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​កន្លងមក​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1937.txt
​ចាប់តាំងពី​មហាក្សត្រ ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត សោយ​ទិវង្គត​មក ប្រជាជន​ថៃ​រាប់ពាន់នាក់ មក​តម្រង់​ជួរ​ខាងក្រៅ​រាជវាំង​ដើម្បី​ចូល​គោរព​ព្រះ​សព​។ ខណៈដែល​ប្រជាជន​ថៃ​កំពុង​ឈរ​ជា​ជួរៗ​នោះ ក៏មាន​ជន​ឆ្លៀតឱកាស ដែល​ភាគច្រើន​ជា​ជនបរទេស ធ្វើ​សកម្មភាព​លូក​ហោប៉ៅ​អ្នកចូលរួម​កាន់ទុក្ខ ហើយ​មាន​អ្នកខ្លះ​ជិះ​យន្តហោះ​ដើម្បី​មក​លូក​ហោប៉ៅ​ដល់​ទឹកដី​ថៃ​តែម្ដង​។
​ប៉ូលិស​ថៃ​បាន​អះអាងថា ជនជាតិ​ថៃ ដែល​តម្រង់​ជួរ​នៅ​ទីលាន Sanam Luang ត្រៀម​ចូល​រាជវាំង​ដើម្បី​គោរព​ព្រះ​សព​មហាក្សត្រ ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត បាន​ក្លាយជា​ជនរងគ្រោះ​នៃ «​ក្រុមចោរ​លូក​ហោប៉ៅ​អន្តរជាតិ​»​។ មន្ត្រីប៉ូលិស​ថៃ​អះអាង​ដែរ​ថា ភាគច្រើន​នៃ​ក្រុមចោរ​លូក​ហោប៉ៅ​នេះ គឺជា​ជនជាតិ​វៀតណាម​ដែល​ខំ​ជិះ​យន្តហោះ មក​ធ្វើ​សកម្មភាព​លួច​នៅ​ទឹកដី​ថៃ​។ ​កាសែត​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍​ផ្សាយ​ថា មន្ត្រីប៉ូលិស​ប្រចាំ​តំបន់ Chana Songkhram បានទទួល​ពាក្យបណ្ដឹង​យ៉ាងច្រើន​ទាក់ទង​ករណី​លូក​ហោប៉ៅ នៅក្នុង​តំបន់​កុះករ​ក្បែរ​រាជវាំង ចាប់តាំងពី​ស្ដេច ភូមិបុល សោយ​ទិវង្គត​នៅ​ថ្ងៃទី​១៣ ខែតុលា​មកម្ល៉េះ​។ ដំបូង​ពួកគេ​គិតថា ក្រុម​លូក​ហោប៉ៅ​ទាំងនោះ ជា​ជនជាតិ​ថៃ​។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយមក ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត​រកឃើញថា ពួកគេ​ជា​ជនបរទេស​ទៅវិញ​។ ​ក្រុម​ស៊ើបអង្កេត​រកឃើញ​ទៀតថា ជនសង្ស័យ​ភាគច្រើន​ជា​ជនជាតិ​វៀតណាម ដែល​ធ្វើដំណើរ​មកកាន់​ទឹកដី ដើម្បី​គោលបំណង​តែមួយគត់ គឺ​លួច​ទ្រព្យសម្បត្តិ​អ្នក​កាន់ទុក្ខ​។ លោក Somyot Udomraksasap អ្នកស៊ើប​អង្កេត​ប្រចាំ​តំបន់ Chana Songkhram និយាយថា ប៉ូលិស​បាន​ពិនិត្យ​កាមេរ៉ា​សុវត្ថិភាព ហើយ​រកឃើញ​ជនសង្ស័យ​ភាគច្រើន​ជា​ស្ត្រី មកពី​វៀតណាម​។​ ​ប៉ូលិស​ថៃ​អះអាង​ដែរ​ថា ក្រុម​លូក​ហោប៉ៅ​ទាំងនោះ មិនមែន​ធ្វើ​សកម្មភាព​តែឯង​ឡើយ គឺ​ធ្វើ​សកម្ម​ភាពជា​ក្រុម​តែម្ដង​។ ពោល​គឺមាន​អ្នកខ្លះ​ចូលទៅ​រំខាន​ជនរងគ្រោះ ហើយ​មាន​មួយក្រុម​ទៀត​ជា​អ្នកធ្វើ​សកម្មភាព រួច​យក​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ដែល​លួចបាន ទៅ​ឲ្យ​មនុស្ស​មួយក្រុម​ទៀត​។ ពួកគេ លួច​ទូរ​សព្ទ ឬ​កាបូប​ពី​ហោប៉ៅ​ជនរងគ្រោះ ឬក៏​លូក​យក​របស់របរ​ពី​ក្នុងកា​តាប​ស្ពាយ​ខ្នង​។​ ​លោក Somyot Udomraksasap និយាយទៀតថា ជនជាតិ​វៀតណាម​កាន់តែច្រើន បានមក​ដល់​ថៃ ដើម្បី​ធ្វើ​សកម្មភាព​លួច​។ ក្រៅពី​ជនជាតិ​វៀតណាម ក៏មាន​ជនសង្ស័យ​ជា​ជនជាតិ​កម្ពុជា និង​អ្នក​អត់​ផ្ទះសម្បែង​ផងដែរ​។ ពួកគេ​ទាំងនោះ តែង​តាមដាន​កម្មវិធី​នានា​ក្នុង​ក្រុង​បាងកក ជាពិសេស​កម្មវិធី​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​របស់​និស្សិត​សាកលវិទ្យាល័យ ព្រោះ​វា​ជា​ឱកាសល្អ​ក្នុង​ការធ្វើសកម្មភាព​តែម្ដង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1938.txt
​ក្រោម​ការប្រឆាំង​តវ៉ា​ពី​សំណាក់​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​តូ​ក្យូ និង​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល បាន​ជម្នះ​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ជា​ផ្លូវការ​ក្នុងការ​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម​ពាក់ព័ន្ធ​យោធា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​។ កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី​នេះ គឺជា​សម្បទាន​មួយ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ ដែលមាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ចម្រូងចម្រាស​ជាមួយគ្នា ហើយ ងាក​មក​ចាប់ដៃគ្នា​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​ការគំរាមកំហែង​របស់​កូរ៉េខាងជើង​នោះ​។
​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង លោក Han Min-koo និង​អគ្គរដ្ឋទូត​ជប៉ុន​ប្រចាំ​កូរ៉េខាងត្បូង Yasumasa Nagamine នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែ វិច្ឆិកា​នេះ បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​ផ្លូវការ​មួយ​ដើម្បី​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម​របស់​កូរ៉េខាងជើង ដែលមាន​ឈ្មោះថា «​កិច្ចព្រមព្រៀង​ព័ត៌មាន​យោធា​ស្តីពី​សន្តិសុខ​ទូទៅ (GSOMIA)» នៅក្នុង​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ត្រូវបាន​ចុះហត្ថលេខា​បន្ទាប់ពី​ភាគី​ទាំងពីរ បាន​បន្ត​ការចរចា​ឡើងវិញ​នៅ​ដើមខែ​នេះ ក្រោយ​បាន​ពន្យារ​អស់​រយៈពេល​បួន​ឆ្នាំ​ហើយ​នេះ​។ ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង Moon Sang-gyun ក៏បាន​បញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ នឹង​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ឲ្យ​កូរ៉េខាងត្បូង​អាច​ចែករំលែក​ព័ត៌មាន​ស្តី​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ទៅកាន់​ជប៉ុន​បាន​ដោយ​មិនចាំបាច់​ឆ្លងកាត់​អាមេរិក​ឡើយ​។ លោក បន្ថែមទៀតថា គុណប្រយោជន៍​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ គឺ​វា នឹង​ជួយ​ប្រទេស​ទាំងពីរ អាច​ទប់ស្កាត់​ពី​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ការអភិវឌ្ឍ​កម្មវិធី​មី​ស៊ី​ល​របស់​កូរ៉េខាងជើង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​កូរ៉េខាងត្បូង Yonhap​។ ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ កិច្ចព្រមព្រៀង GSOMIA គឺជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​យោធា​ដំបូង​បំផុត​ហើយ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​គិត​ចាប់ពី​ជប៉ុន​ផ្តល់​ឯករាជ្យ​ឲ្យ​កូរ៉េ​នោះ​។ កន្លងមក​ប្រទេស​ទាំងពីរ អាច​ផ្លាស់ប្តូរ​ព័ត៌មាន​ចារកម្ម​ពី​យោធា​កូរ៉េខាងជើង ជាមួយនឹង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​«​អាមេរិក​» ក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដែល​ភាគី​ទាំងបី​បាន​ចុះ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៤​។ បើតាម​ក្រសួងការពារជាតិ​កូរ៉េខាងត្បូង កិច្ចព្រមព្រៀង ក៏បាន​ចូល​ជា​ធរមាន​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​ចុះហត្ថលេខា​នោះដែរ បន្ទាប់ពី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ទាំងពីរ ផ្ញើលិខិត​ជូនដំណឹង​ទៅកាន់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​នោះ​។ ​ជុំវិញ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ មិន​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ពី​សំណាក់​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង​ឡើយ ដ្បិត ជប៉ុន ធា្ល​ប់​មាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ក្នុងការ​ឈ្លានពាន និង​រំលោភបំពាន​ទៅលើ​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង​ក្នុងពេលដែល​ជប៉ុន​គ្រប់គ្រង​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​។ តាម​ប្រភពព័ត៌មាន Yonhap គណបក្សប្រឆាំង​ធំៗ​ទាំងបី និង​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង​ជាច្រើន បាន​ផ្ទុះ​ការតវ៉ា ដោយ​ចោទ រដ្ឋាភិបាល​ថា មិន​ស្តាប់​គំនិត​សាធារណៈ និង​ចោទ​ជប៉ុន ថា មិនដែល​សុំ​ការ​អភ័យទោស​ទៅលើ​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង​ដែល​បាន​បង្ក​ក្នុងពេល​សង្គ្រាម​នោះ​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ស្ថានភាព​នៅក្នុង​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​បច្ចុប្បន្ន គឺ​ប្រៀបប្រដូច​ទៅនឹង​«​ច្រកចូល​នៃ​សង្គ្រាម​» ពោលគឺ​សង្គ្រាម​អាច​កើតឡើង​គ្រប់ពេល ដ្បិត​ភាគី​ទាំងសងខាង រួមទាំង​ជប៉ុន​ដែលជា​អ្នកជិតខាង​ផងដែរ​នោះ ហាក់ដូចជា​ត្រៀមខ្លួន​រួចជាស្រេច​ទៅហើយ​សម្រាប់​ការប្រយុទ្ធ​។ ជាពិសេស​នោះ​គឺ កូរ៉េខាងជើង ដែល​តែងតែ​បង្អួត​សាច់ដុំ​ខ្លួន តាមរយៈ​ការបាញ់​មី​ស៊ី​ល​ជា​បន្តបន្ទាប់​ជា​ច្រើនដង​ក្រោម​រដ្ឋបាល​ដឹកនាំ​ដោយ លោក​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងជើង គីម ជុង​អ៊ុន​។ ពេលខ្លះ ក្បាល​គ្រាប់​មី​ស៊ី​ល​សាកល្បង បាន​ធ្លាក់​ចូលក្នុង​អធិបតេយ្យ​របស់​ជប៉ុន​ទៀតផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1939.txt
​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ទើបតែ​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​នៅ​ម៉ាឡេស៊ី​។ នៅមុន​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​នេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី Najib Razak បានរៀបចំ​ពិធី​លាង​សាយភោជន៍​ពិសេស​មួយ ជា​កិ​ត្ត​យស​សម្រាប់​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន ហើយ​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​ក៏បាន​ឡើង​ច្រៀង​បទ «Shalala lala» រួមគ្នា​លើ​ឆាក​តន្ត្រី​ផងដែរ​។
​បុរស​ខ្លាំង​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ដែលមាន​ងារ​ជា «​អ្នក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​» និង​តែង​ប្រើ​ពាក្យសម្ដី​គ្រោតគ្រាត​នោះ ធ្វើ​ឲ្យ​គេឯង​ភ្ញាក់ផ្អើល​ខ្លាំង ដោយ​លោក​រួមជាមួយ​នាយករ​ដ្ឋ​មន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី Najib Razak បាន​ឆ្លៀតឱកាស​ច្រៀង​ចម្រៀង​រួមគ្នា​។ មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ បាន​ច្រៀង​បទ «Shalala lala» របស់​ក្រុម​ចម្រៀង Venganboys នៅឯ​និវេសនដ្ឋាន​របស់លោក Najib ផ្ទាល់​។ ​វីដេអូ​ជិត​៦​នាទី ដែល​ត្រូវ​បង្ហោះ​ដោយ​លោក Jesus Dureza ទីប្រឹក្សា​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​សន្តិភាព ត្រូវបាន​ទទួល​ការ​ចុច​មើល​យ៉ាងច្រើន​ក្នុង​រយៈពេល​ដ៏​ខ្លី​។ ក្រៅពីនោះ ប្រធានាធិបតី Duterte ក៏បាន​ច្រៀង​បទ Wind Beneath My Wings របស់​តារាចម្រៀង Bette Midler ផងដែរ​៕​ ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_194.txt
អតីតប្រធានាធីបតីអាម៉េរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ជឿជាក់ថា គូប្រជែងរបស់ខ្លួនគឺ លោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស  មិនមានសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាអន្តរជាតិដ៏ស្មុគស្មាញ ហើយនឹងធ្វើឲ្យអាម៉េរិកចូលក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី៣ ប្រសិនបើលោកស្រីឈ្នះការបោះឆ្នោត។
អតីតប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានថ្លែងអំឡុងយុទ្ធនាការមួយនៅសមរភូមិរដ្ឋ Pennsylvania កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ដោយសំដៅទៅលើបេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក ស្រី កាម៉ាឡា ហារីស ថា ការជ្រើសរើសលោកស្រីជាប្រធានាធិបតីនឹងមានន័យថាជាការភ្នាល់ជីវិតរាប់លាននាក់។ លោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា ៖«កូនប្រុសស្រីរបស់គ្រប់គ្នានឹងត្រូវបញ្ចូលទ័ពទៅប្រយុទ្ធនៅបរទេស»។ បើតាមលោក ត្រាំ លោកស្រី ហារីស គឺគ្មានសមត្ថភាពទាំងស្រុងក្នុងការធ្វើជាប្រធានាធិបតី ហើយនឹងមិនអាចដោះស្រាយជាមួយមេដឹកនាំនៃមហាអំណាចផ្សេងទៀតដែលអាម៉េរិកចាត់ទុកថាជាគូប្រជែងរបស់ខ្លួន។ លោក ត្រាំ សង្កត់ធ្ងន់ថា ៖« នាងប្រាកដជានឹងនាំយើងចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី៣»។ អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះ បានលើកឡើងវិញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពីមុន ដោយបញ្ជាក់ថា ជម្លោះដូចជាសង្រ្គាមរវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស នៅតំបន់កាហ្សា នឹងមិនកើតឡើងទេ ប្រសិនបើលោកជាប្រធានាធិបតី ដោយសន្យាថានឹងការពារសង្រ្គាមលោកលើកទី៣។ លោក ត្រាំ បានលើកឡើង ២ថ្ងៃបន្ទាប់ពីលោក Robert F. Kennedy Jr. ក្មួយប្រុសរបស់អតីតប្រធានាធិបតី John F. Kennedy បានជំរុញអ្នកបោះឆ្នោតអាម៉េរិកឱ្យបោះឆ្នោតឱ្យ ត្រាំ ដោយនិយាយថាការបោះឆ្នោតឱ្យលោកស្រី ហារីស គឺគាំទ្រសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ។ កាលពីដើមខែនេះ លោក ត្រាំ ក៏បាននិយាយផងដែរថា សង្រ្គាមនៅតំបន់កាហ្សាបានផ្ទុះឡើង ដោយសារតែអាម៉េរិកត្រូវបានចាត់ទុកថា «ខ្សោយ» និងមានមេដឹកនាំ«ពិតជាអសមត្ថភាព»។ អំឡុងអាណត្តិរបស់លោក ត្រាំ បានអះអាងម្តងហើយម្តងទៀតថាបានជួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល ប៊ែនចាមីន ណេតានយ៉ាហ៊ូ រួមទាំងគោលនយោបាយដ៏ចម្រូងចម្រាសដូចជាការគាំទ្រការទាមទាររបស់អ៊ីស្រាអែលចំពោះអធិបតេយ្យភាពលើ Golan Heights ឬការទទួលស្គាល់ទីក្រុង Jerusalem ជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសនេះ និងផ្លាស់ប្តូរស្ថានទូតនៅទីនោះ។ លោក ត្រាំ ក៏បាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតថាសង្រ្គាមរវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែននឹងមិនកើតឡើងទេប្រសិនបើលោកនៅក្នុងតំណែងដោយអះអាងថា លោកអាចបញ្ចប់ជម្លោះក្នុងរយៈពេល ២៤ម៉ោងខណៈលោកស្រី ហារីស បានចោទប្រកាន់រូបលោកថា បានលើកទឹកចិត្តរុស្ស៊ីឱ្យឈ្លានពានប្រឆាំងនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ អាម៉េរិក​ ជា​អ្នកគាំទ្រ​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ខ្លាំង​បំផុត​ចាប់តាំងពី​ជម្លោះ​ក្នុង​ប្រទេស​ផ្ទុះឡើង​កាលពី​ចុងខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២២​។ រដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន បានផ្តល់ឱ្យអ៊ុយក្រែននូវជំនួយផ្នែកយោធា និងសេដ្ឋកិច្ចប្រហែល ១៧៥ពាន់លានដុល្លារ។ ការ​បោះ​ឆ្នោត​ប្រធានា​ធិបតី​អាម៉េរិក​កំពុង​ឈាន​ដល់​ដំណាក់​កាល​បោះ​ឆ្នោត។ យោងតាមលទ្ធផលស្ទង់មតិនៅក្នុងរដ្ឋសមរភូមិចំនួន៧ ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយដោយ កាសែត Wall Street Journal នៅថ្ងៃទី១១ ខែតុលា អ្នកបោះឆ្នោតអាម៉េរិកជឿថាលោក ត្រាំ នឹងដោះស្រាយជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និងអ៊ីស្រាអែល-ហាម៉ាស ប្រសើរជាងលោកស្រី ហារីស ប្រសិនបើលោកក្លាយជាប្រធានាធិបតី៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1940.txt
​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ធំៗ​ពីរ​បញ្ជូន​អ្នកសង្កេតការណ៍​របស់​ខ្លួន​ទៅកាន់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដើម្បី​ឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត​ថ្ងៃ ៨​វិច្ឆិកា​នេះ​។ ការបញ្ជូន​អ្នកសង្កេតការណ៍​ទៅ​អាមេរិក​នេះ​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​ធានា​យុត្តិធម៌  តម្លាភាព និង​ភាពត្រឹមត្រូវ​នៃ​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត ស្របពេល​ដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ចោទប្រកាន់​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​អាមេរិក​ថា​មិន​សុចរិត​នោះ​។
​អ្នកសង្កេតការណ៍​រាប់រយ​អ្នកនឹង​ចូលរួម​ឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី ៨​ខែវិច្ឆិកា​។ អ្នកសង្កេតការណ៍​ទាំងនោះ​តំណាង​ឲ្យ​អង្គការ​ធំៗ​ចំនួន ២ ក្នុងនោះ​មាន​អង្គការ​រដ្ឋ​អាមេរិក (OAS) និង​អង្គការ សន្តិសុខ និង​សហប្រតិបត្តិការ​អឺរ៉ុប (OSCE) ។ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក VOA ក្រុម​អ្នកសង្កេតការណ៍​ទាំងនេះ​មាន​កាតព្វកិច្ច​ឃ្លាំង​មើល​ប្រជាជន​ពេល​ពួកគេ​ទៅ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី ហើយ​ពួកគេ​នឹង​ជួយ​ធានា​ពី​យុ​តិ្ត​ធម៌​, តម្លាភាព និង​ភាពត្រឹមត្រូវ​ក្នុង​ដំណើរការ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​នេះដែរ​។ ​អ្នកសង្កេតការណ៍​បោះឆ្នោត​របស់​អង្គការ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ដែល​ត្រូវ​មក​ឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត​ថ្ងៃ ៨​វិច្ឆិកា​នេះ មាន​ទាំងអស់​ចំនួន ៤០​នាក់ ដែល​ពួកគេ​ត្រូវបាន​ដឹកនាំ​ដោយ​អតីត​ប្រធានាធិបតី​កូ​ស្តា​រី​កា​លោក Laura Chinchilla ។​ ​តាមពិតទៅ ការបញ្ជូន​អ្នកសង្កេតការណ៍​មក​ឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត ធ្វើឡើង​តាម​ការស្នើសុំ​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​។ តំណាង​អាមេរិក​ប្រចាំ​អង្គការ​រដ្ឋ​អាមេរិក Kevin Sullivan បាន​បញ្ជាក់ថា​៖« សហរដ្ឋអាមេរិក​ផ្តល់​តម្លៃ​ខ្លាំង​ដល់​ការងារ​អង្គការ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុងការ​លើកស្ទួយ​ភាពត្រឹមត្រូវ​និង​យុត្តិធម៌​ការបោះឆ្នោត​ក្នុង​តំបន់​ទាំងមូល​។​យើង​ស្វាគមន៍​ការសង្កេត​ការណ៍​របស់​អង្គការ​រដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​វា​ជា​ឱកាស​ឲ្យ​អាមេរិក​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ការគាំទ្រ​របស់ខ្លួន​ចំពោះ​ស្ថាប័ន​នេះ​»​។​ ​ដោយឡែក អង្គការ​សន្តិសុខ​និង​សហប្រតិបត្តិការ​អឺរ៉ុប ដែលមាន​សមាជិក ៥៧ ប្រទេស​នោះ​ក៏​បញ្ជូន​អ្នកសង្កេតការណ៍​របស់​ខ្លួន​មក​ឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត​នៅ​អាមេរិក​ដែរ​។ ចំនួន​អ្នកសង្កេតការណ៍​ពី​ខាង​អង្គការ​សន្តិសុខ​និង​សហប្រតិបត្តិការ​អឺរ៉ុប​មាន​ច្រើនជាង ៦០០​នាក់​ឯណោះ ហើយ​ពួកគេ​នឹងត្រូវ​ចុះ​សង្កេតមើល​នៅ​បណ្តា​រដ្ឋ​ទាំងអស់​ទូទាំង​អាមេរិក​។ ​ជារួម​ក្រុម​សង្កេតការណ៍​ទាំងអស់​ដែលមាន​វត្ត​មាននៅ​អាមេរិក​មាន​ភារកិច្ច​សំខាន់​សង្កេតមើល​អ្នកបោះឆ្នោត​នៅតាម​មណ្ឌល និង​ធានា​ប្រក្រតីភាព​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ដែរ​។ អាច​ថា​ការសង្កេត​ការណ៍​នេះ​ក៏​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​ឆ្លើយតប ការបារម្ភ​របស់​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។ បេក្ខជន​នេះ​បន្ត​ចោទប្រកាន់​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​និង​ដំណើរការ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ជារួម​ថា​មិន​សុចរិត ហើយ​លោក​ថែមទាំង​មិន​ហ៊ាន​សន្យា​ទទួលស្គាល់​លទ្ធ​ល​បោះឆ្នោត​ថែមទៀត​នៅពេល​លោក ចាញ់ឆ្នោត​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1941.txt
​អ្នកគាំទ្រ​លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ខ្លះ​យំ​ផង នៅពេលដែលពួកគេដឹងថា ​លោកស្រី មិ​​អាចឈ្នះឆ្នោត​បានឡើយ។ ពួកគេប្រហែលជាខកចិត្ត​ ដែលអាមេរិក​នឹង​ស្ថិតក្រោម​ការ​ដឹកនាំរបស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ រយៈពេលបួនឆ្នាំ​នោះ។ មុនប្រកាស​ថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោតប្រធាន​ក្រុម​ឃោសនា​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ក៏ប្រាប់​ឲ្យ​អ្នកគាំទ្រ​ទៅផ្ទះ​សម្រាក​វិញ​ដែរ។
ចុង​ក្រោយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​​ក្លាយជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ជាផ្លូវការ។ ប៉ុន្តែបរាជ័យ​របស់​លោកស្រីហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បានក្លាយ​ជារឿងក្រៀមក្រំបំផុតសម្រាប់បណ្តា​អ្នកគាំទ្រលោកស្រី និងសមាជិក​បក្សប្រជាធិបតេយ្យទាំងមូលផង។ (រូបភាព៖ Getty Image) ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ AFP បណ្តា​អ្នកគាំទ្រ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែល​ប្រមូល​ផ្តុំគ្នា​នៅ New York នោះ​ភ័យ​បារម្ភ​ជាខ្លាំងនៅពេល​ដែលពួកគេ​ដឹងថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត។ ពួកគេ​មាន​ទឹកមុខ​ស្រពាប់​ស្រពោន ហើយ​រក្សា​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​បំផុត។ ដើមឡើយ​ពួកគេ​ធ្លាប់​រំពឹង​ខ្លាំង​ថា លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​ ជាប់ឆ្នោត តែ​គ្រប់យ៉ាង​ខុសស្រឡះ​ពី​ការរំពឹងទុក​។ ​ក្នុងចំណោម​ពួកគេ​នោះ​មាន​ខ្លះ​ស្រក់​ទឹកភ្នែក​ផង ព្រោះ​គេ​គិតថា លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន មិន​ឈ្នះ​ទេ​។ ចំណែក​បណ្តា​ម្ចាស់ជំនួយ​ធំ​វិញ​នោះ ស្រក់​ទឹកភ្នែក​ដែរ ពេលដែល​ពួកគេ​កំពុង​តាមដាន​ការផ្សាយ​លទ្ធផល​នៅតាម​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​។ ​ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1942.txt
មិនដឹងថា​រដ្ឋាភិបាល​របប​សឹក​ថៃ កំពុង​តែមាន​ផែនការ ឬ​បញ្ហា​អ្វី​ថ្មីៗ​ទៀតឡើយ បានជា​រដ្ឋាភិបាល​រប​ប​សឹក​នេះ អះអាងថា ការបោះឆ្នោត អាច​នឹងមិន​ធ្វើ​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ ប្រសិន ស្ថានការណ៍​មិន​អំណោយផល​។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ ធ្វើឡើង​ស្របពេល​ដែល​រាជាណាចក្រ​ថៃ ក៏​កំពុងតែ​ស្ថិតនៅក្នុង​ស្ថានភាព​អន្តរកាល​នៃ​របបរាជានិយម​ផងដែរ​នោះ​។
​លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារជាតិ​ថៃ Prawit Wongsuwon នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែវិច្ឆិកា បានបញ្ជាក់​ជាថ្មី​ថា ផែនការ​ទិសដៅ​ទៅកាន់​ការបោះឆ្នោត​បន្ទាប់​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ មិនមាន​ការផ្លាស់ប្តូរ និង​គ្មានអ្វី អាចធ្វើ​ឲ្យ​ពន្យារពេល​ឡើយ​។ នេះ​បើ​យោងតាម ​សារព័ត៌មាន​ថៃ បាងកក​ប៉ុស្ តិ៍​ ។ ​លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​រូបនោះ បាន​សង្កត់ធ្ងន់​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖«​ប្រសិនបើ វា ចាំបាច់ យើង​ត្រូវតែ​ធ្វើ​វា​។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើ​ការបោះឆ្នោត មិនអាច​ធ្វើទៅ​រួច ហេតុ​អី ត្រូវ​រៀបចំ ប្រសិន ដឹង​មុន​ហើយ​ថា បើ​រៀបចំ នឹង​អាច​បង្ក​ជា​មហន្តរាយ​នោះ​? ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល មិនដែល​គិតថា នឹងមាន​ការផ្លាស់ប្តូរ​អ្វី​ផ្សេង​ទៀតឡើយ​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​។ ​ សូមជម្រាបថា ក្រោយ​នៃ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​ទម្លាក់​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ ស៊ីន​ណា​វ៉​ត់​ត្រា នៅ​ថ្ងៃទី​២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៤ លោក​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ អូ​ចា បាន​ឡើងកាន់​អំណាច​បន្ត​ដោយ​សន្យាថា នឹង​កសាង​ស្ថិរភាព​នយោបាយ និង​នាំ​មកវិញ​នូវ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ផងដែរ​។ ដើម្បី​សម្រេចបាន​គោលដៅ​នេះ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​បង្កើត​គណៈកម្មាធិកា​រ​ព្រាង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បី​ព្រាង​ធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​ដើម្បី​បញ្ចៀស​ការជាប់គាំង​នយោបាយ​បន្តទៀត​។ ​ នៅ​ចុងឆ្នាំ​២០១៥​កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាល​របប​សឹក​ថៃ បាន​បរាជ័យ​ក្នុង​ការធ្វើ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​នោះ ដ្បិត សភា បាន​បោះឆ្នោត​ជំទាស់​។ ហើយ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការបរាជ័យ​នេះ លោក​ប្រា​យុទ្ធ បានប្រកាស​ពន្យារពេល​ដើម្បី​បោះឆ្នោត ដោយ​លោក សន្យាថា នឹងមាន​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧​វិញ ប្រសិន​ការធ្វើ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ទទួលបាន​ជោគជ័យ​។ ​ មិន​ខុសពី​ការត្រៀម​ទុក​របស់លោក​នោះទេ គឺ​សេចក្តីព្រាង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់​ដោយ​ប្រជាជន​ថៃ​ហើយ​។ ការ​ទ​ទទួលយក​នោះ​គឺ តាមរយៈ​ការធ្វើប្រជាមតិ​នៅ​ខែសីហា​កន្លងមក​។ នេះ មានន័យថា ដំណើរ​ការធ្វើ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​បាន​ទៅមុខ​ហើយ នៅឡើយ​តែ​របប​សឹក ដែល​កំពុងតែ​ដឹកនាំ​ដោយ​លោក ប្រា​យុទ្ធ ថា​តើ លោក នឹង​អនុវត្តតាម​ការសន្យា​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ​ឬ​យ៉ាងណា​នោះ​? ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1943.txt
​ប្រធានាធិបតី​ទី​៤៣ របស់​អាមេរិក លោក George W. Bush មិនបាន​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​ដល់​បេក្ខជន​ណា​ម្នាក់​ឡើយ ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែវិច្ឆិកា (​ម៉ោង​នៅ​អាមេរិក​)​។ នាពេល​កន្លងមក អតីត​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ​ក៏​មិនដែល​ប្រកាស​ជា​សាធារណៈ​គាំទ្រ​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ណាមួយ​ឡើយ ទាំង​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែលជា​បេក្ខជន​មក​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ដូច​លោក​ដែរនោះ​។
​ខណៈ​ប្រជាជន​អាមេរិក​រាប់លាន​នាក់ កំពុង​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​នោះ អតីត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក George W. Bush ក៏បាន​ទៅ​បោះឆ្នោត​ផងដែរ​។ ប៉ុន្តែ​ជំនួយការ​ផ្ទាល់​របស់លោក Bush បាន​និយាយថា អតីត​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ​មិនបាន​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​បេក្ខជន​ណាមួយ​ឡើយ​។ ពោលគឺ​លោក​មិន​គូស​ប្រអប់​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏ដូចជា​ប្រអប់​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ឡើយ​។​ ​អតីត​ប្រធានាធិបតី George W. Bush បាន​ធ្លាប់​បង្ហាញ​សញ្ញា​ថា លោក​គ្មាន​បំណង​ចូល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការបោះឆ្នោត​ឡើយ ក្រោយពី​ប្អូនប្រុស​របស់លោក គឺ​លោក Jeb Bush មិនបាន​ជាប់​ជា​បេក្ខជន​របស់​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​នោះ​។ កាលពី​អំឡុងពេល​ជ្រើសរើស​បេក្ខជន​បឋម លោក Jeb Bush មិន​បានទទួល​ការគាំទ្រ​ពី​សមាជិក​បក្ស​ឡើយ និង​បានជ្រើសរើស​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ វិញ​។ ​លោក Freddy Ford ជា​ជំនួយការ​ផ្ទាល់​អតីត​ប្រធានាធិបតី Bush បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត​មាន AFP ថា ទាំង​លោក Bush និង​ភរិយា​របស់លោក បាន​បោះឆ្នោត​មិន​គាំទ្រ​បេក្ខជន​ណា​ទាំងអស់ (None of Above) សម្រាប់​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី។ ​តាមពិតទៅ ក្រុមគ្រួសារ​លោក Bush ហាក់​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ការបោះឆ្នោត​អាណត្តិ​នេះ ហើយក៏​មិនដែល​ប្រកាស​បេក្ខជន​ណា​ដែរ​។ ប៉ុន្តែ​ឪពុក​របស់លោក Bush គឺ​អតីត​ប្រធានាធិបតី George H.W. Bush ធ្លាប់​ប្រកាសប្រាប់​មិត្តភក្តិ​របស់លោក​ថា លោក​នឹង​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ។​ ​បណ្ដា​មេដឹកនាំ​សំខាន់ៗ​របស់​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​ជាច្រើន សុទ្ធតែ​ប្រកាស​មិន​គាំទ្រ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី ដ្បិត​លោក​មាន​គោលនយោបាយ​ចម្រូងចម្រាស និង​ការប្រើ​វោហារសាស្ត្រ​មិន​សមរម្យ​ជាដើម​។ អតីត​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ឆ្នាំ​២០១២ លោក Mitt Romney អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស លោក Colin Powell អតីត​អភិបាលរដ្ឋ​មួយចំនួនទៀត សុទ្ធតែ​មិន​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទាំងអស់​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1944.txt
​មេដឹកនាំ​អឺរ៉ុប​និង​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នឹង​ជជែក​គ្នា​ពី​ការបន្ត​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី​ជុំវិញ​ការឈ្លានពាន​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ហើយ​លោកខាងលិច​នឹង​អាចដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​ប្រឆាំង​កម្ម​ភាព​រុស្ស៊ី​នៅ​ស៊ី​រី​កន្លងមក​ផង​។ ការសម្រេច​នេះ​នឹង​ផ្ទុយ​ពី​គោលជំហរ​រដ្ឋបាល​ថ្មី​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​នឹង​ឡើងកាន់តំណែង​នៅ​ខែមករា​ខាងមុខនេះ​។
​ប្រភពពី​អាល្លឺម៉ង់ បាន​បញ្ជាក់ថា លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា និង​បណ្តា​មេដឹកនាំ​អឺរ៉ុប​នឹង​ជួប​ជជែក​ពិភាក្សាគ្នា​នៅ​ទីក្រុង​ប៊ែ​កឡាំង​ថ្ងៃ​សុក្រ​ស្អែក​នេះ​ដើម្បី​សម្រេច​ចុងក្រោយ​ថា​ត្រូវ​បន្ត​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី​រឿង​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​ឬក៏​យ៉ាងណា​។ ហើយ​គេ​រំពឹង​ផងដែរ​ថា មេដឹកនាំ​ទាំងនេះ​នឹង​អាចដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី​បន្ថែម​ពាក់ព័ន្ធ​សកម្មភាព​យោធា​នៅ​ស៊ី​រី​កន្លងមក​ដែរ​។ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​ជួបប្រជុំ​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​អាល្លឺម៉ង់​, អ៊ីតាលី​, បារាំង​, អង់គ្លេស​និង អេ​ស្ប៉ា​ញ​នៅ​ទីក្រុង​ប៊ែ​កឡាំង​។ ហើយ​កិច្ចប្រជុំ​ពិសេស​នេះ​នឹង​ផ្តោតលើ​បញ្ហា​អ៊ុយ​ក្រែ​និង​បញ្ហា​ពិភពលោក​ដូចជា​ស៊ី​រី​ជាដើម​។ ​គោលបំណង​សំខាន់​នៃ​កិច្ចប្រជុំ​នឹង​នេះ នឹង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​ទាំងនេះ​សម្រេច​ចុងក្រោយ​ចំពោះ​ការ​ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី​ដែល​នឹង​ផុតកំណត់​នៅ​ដើមឆ្នាំ ២០១៧ នេះ​។ បើ​មានការ​ឯកភាពគ្នា​នោះ ទណ្ឌកម្ម​នេះ​នឹងត្រូវ​បន្ថែម​ពេលវេលា​អនុវត្ត​ទៀត ទម្រាំ​មាន​ដំណោះស្រាយ​បញ្ចប់​បញ្ហា​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​អ៊ុយ​ក្រែ​ន​នោះ​។ ​បន្ថែម​ពីនេះ ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នឹង​ពិភាក្សា​បន្ថែម​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​អឺរ៉ុប​ទាំងនោះ​ដើម្បី​ឈានទៅ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​ប្រឆាំង​ក្រុង​មូ​ស្គូ​ជុំវិញ​ការអន្តរាគមន៍​យោធា​នៅ​ស៊ី​រី​ដែរ​។ អាល្លឺម៉ង់​ជា​អ្នក​ឈឺឆ្អាល​រឿង​ស៊ី​រី​ខ្លាំង​បន្ទាប់ពី​អាមេរិក ហើយ​កន្លងមក​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​អឺរ៉ុប​មួយ​នេះ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​មានការ​ចាត់វិធានការ​ប្រឆាំង​សកម្មភាព​រុស្ស៊ី​ផងដែរ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ ការសម្រេច​ទណ្ឌកម្ម​នេះ​ផ្ទុយស្រឡះ​ពី​គោលជំហរ​របស់​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។ គេ​បារម្ភ​ថា ក្រោយ​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​នៅ​ថ្ងៃ ២០ មករា​ឆ្នាំក្រោយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ងាក​ទៅ​ចាប់ដៃ​រុស្ស៊ី​និង​ស្តារ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី​វិញ​ដូច​អ្វីដែល​លោក​បាន​សន្យា​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​រុស្ស៊ី​លោក វ្ល៉ា​ឌី​មៀ ពូ​ទីន នៅ​ដើម​សប្តាហ៍​នេះ​។​ដូច្នេះហើយ​រាល់​ទណ្ឌកម្ម​ទាំង​អម្បាលម៉ាន​ដែល​អាមេរិក​បានដាក់​ប្រឆាំង​រុស្ស៊ី អាច​នឹងត្រូវ​លុបចោល​នៅពេលដែល លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចូលកាន់​តំណែង​ផងដែរ​។​ ​មិន​ត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ អឺរ៉ុប​ក៏​បារម្ភ​ផងដែរ ចំពោះ​ស្ថានការណ៍​នៅ​ស៊ី​រី មុនពេល​ការចូល​កាន់តំណែង​រប​ស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។ គ្រាន់តែ​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​ក្រោយ​លោក ពូ​ទីន ជជែក​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ តាម​ទូរ​សព្ទ កងទ័ព​រុស្ស៊ី​ចាប់ផ្តើម​យុទ្ធនាការ​យោធា​ឡើងវិញ​នៅ​ស៊ី​រី ដោយ​ផ្តោតលើ​ក្រុម​ភេរវជន ហើយ​និង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​នៅ​ក្រុង Aleppo៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1945.txt
​លទ្ធផល​នៃ​ការរាប់​សន្លឹកឆ្នោត​បង្ហា​ញ​ថា គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ នឹង​បន្ត​គ្រប់គ្រង​រដ្ឋសភា​អាមេរិក រយៈពេល​៦​ឆ្នាំ​ទៅមុខទៀត​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការបង្ហាញ​លទ្ធ​ផល​ដោយ​បណ្ដាញសារព័ត៌មាន​អាមេរិក​នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែវិច្ឆិកា (​ម៉ោង​នៅ​អាមេរិក​) ខណៈ​នៅ​សមរភូមិ​ព្រឹទ្ធសភា​វិញ ទាំង​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ នៅមាន​សំឡេង​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​នៅឡើយ​។
​បណ្ដាញសារព័ត៌មាន​អាមេរិក​មាន ABC និង​ទូរទស្សន៍ NBC ជាដើម​ផ្សាយ​ថា ក្រុម​សាធារណរដ្ឋ នឹង​បន្ត​ការគ្រប់គ្រង​រដ្ឋសភារ​បស់​ខ្លួន​មួយ​អាណត្តិ​ទៀត ក្រោយពេល​កាន់កាប់​អ​សនៈ​ភាគច្រើន​នៅ​រដ្ឋសភា​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១១​មក​នោះ​។ ទន្ទឹមគ្នានេះ បក្ស​សាធារណរដ្ឋ ក៏​ប្រឈមមុខ​សមរភូមិ​តឹងតែង ដើម្បី​ការពារ​សំឡេង​ភាគច្រើន​របស់​នៅ​ព្រឹទ្ធសភា​ដែរនោះ​។​ ​ក្នុងការ​ប្រជែង​កៅអី​ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋ​ចំនួន​១៦ បានប្រកាស​លទ្ធផល​ហើយ ស្រប​ពេលដែល​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​នាំ​មុខតែ​រដ្ឋ​មាន​កៅអី​មួយៗ​ប៉ុណ្ណោះ​។ យ៉ាងណាក្ដី នៅសល់​រដ្ឋ​ជាច្រើន​ទៀត ដែល​មិនទាន់​ចេញ​លទ្ធផល​ផ្លូវការ ជាពិសេស​នៅតាម​រដ្ឋ​សំខាន់​ផ្សេងទៀត ដែល​បក្ស​ទាំងពីរ​សុទ្ធតែ​សង្ឃឹម​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ដូចគ្នាៗ​។ ​ការគ្រប់គ្រង​រដ្ឋសភា គឺជា​រឿង​សំខាន់​របស់​បក្ស​ទាំងពីរ ព្រោះ​វា​នឹងមាន​ឥទ្ធិពល​ដល់​ការបង្កើត​គោលនយោបាយ​នានា​របស់​អាមេរិក មិន​ថា​សម្រាប់​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឬ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ឡើយ​។ បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​បាន​គ្រប់​ព្រឹទ្ធសភា​ដែលមាន​១០០​កៅអី ចាប់តាំងពី​២០១៥ មក​ម្លេះ ប៉ុន្តែ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​លើក​នេះ បក្ស​ទាំងពីរ​ហាក់​មានការ​ប្រជែង​ខ្លាំង​។​ ​ក្នុងករណី​គណបក្ស​ទាំងពីរ​ទទួលបាន​៥០​កៅអី​ដូចគ្នា​នៅ​ព្រឹទ្ធសភា​នោះ អនុ​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី នឹង​ជា​តួអង្គ​កាត់សេចក្ដី​ក្នុងការ​សម្រេចចិត្ត​រប​ស់​ព្រឹទ្ធសភា​អាមេរិក​។ ខណៈ​ការរាប់​សន្លឹកឆ្នោត​មិនទាន់​បញ្ចប់​នោះ គេ​មិនទាន់​ដឹងថា បេក្ខជន​អនុ​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ Mike Pence ឬ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ Tim Kaine នឹង​កាន់តំណែង​សំខាន់​នេះ​នៅឡើយ​ទេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1946.txt
​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ កំពុងតែ​បង្កើត​សំណួរ និង​ចម្ងល់​ជា​បន្តបន្ទាប់​សម្រាប់​អ្នកតាមដាន​គោលនយោបាយ​រដ្ឋ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​មួយ​នេះ​។ ក្នុងចំណោម​រឿង​ជាច្រើន​នោះ គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ហ្វីលីពីន​-​អាមេរិក ដែល​លោក ឌើ​ទើ​តេ និយាយ​ម្តងថា ចង់​ចែកផ្លូវ​យោធា ពេល​ខឹង​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ហើយ​ឥលូវ​និយាយថា ចង់​ត្រូវ​គ្នា​វិញ ក្រោយ​លោក​មហាសេដ្ឋី​មាត់ដាច​ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ជា​អ្នក​បន្តវេន​លោក​អូ​បា​ម៉ា ក៏​ជា​រឿង​មួយ​សំខាន់​ផងដែរ​។
​លោក​ប្រធានាធិបតី​«​វោហា​សព្ទ​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​»​ហ្វីលីពីន រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ នៅ​ថ្ងៃទី​១១ ខែវិច្ឆិកា បាន​ថ្លែង​សារ​ភ្ញាក់ផ្អើល​មួយ​ថា លោក នឹង​គោរព​សន្ធិសញ្ញា​ការពារជាតិ​ជាមួយនឹង មិត្ត​ភ​ក្ត និង​សម្ព័ន្ធ «​អាមេរិក​»​ឡើងវិញ​។ តែ​លោក នៅតែ​ចង់​ឲ្យ​កងទ័ព​បរទេស​ចាក​ចេញពី​ប្រទេស​របស់លោក ត្រឹម​ចុង​អាណត្តិ​ប្រធានាធិបតី ដែល​ស្របតាម​ក្តី​បំណង​នៃ​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់លោក​នោះ​។ ​ក្នុង​សន្និសីទ​សា​ព័ត៌មាន​ទាំង​ព្រលឹម​អុល​មុនពេល​ចាក​ចេញពី​ម៉ាឡេស៊ី លោក ឌើ​ទើ​តេ បាន​ថ្លែង​ពី​ទំំ​នាក់​ទំនង​ការពារ​ហ្វីលីពីន​-​អាមេរិក​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា «​យើង គឺជា​មិត្ត​ដែលមាន​សម្ព័ន្ធភាព​ជាមួយ​គ្នា​។ យើង មាន​សន្ធិសញ្ញា​យោធា​មួយ​ដែល ចងភ្ជាប់​យើង​ទាំងពីរ​។ យើង នៅតែ​រក្សា​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និង​គោរព​។ ដូច្នេះ​រាល់​បញ្ហា​ដែល​ស្ថិតនៅក្នុង​សន្ធិសញ្ញា ក៏​នឹង​ត្រូវគោរព​ផងដែរ​...​។​» នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters​។ ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ពី​គោលនយោបាយ​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយពី​លោក​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ ក៏បាន​ប្រកាស​សាទរ​ជ័យជម្នះ​លោក​មហាសេដ្ឋី​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុងការ​ជាប់ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាម​រិ​ក ដែលជា​អ្នក​បន្ត​លោក អូ​បា​ម៉ា​នោះ​។ អម​ជាមួយនឹង​សារ​សាទរ​នោះ លោក ក៏បាន​លើកឡើង​ពី​ចំណុច​ដូចគ្នា​រវាង​លោក និង​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ថា មាន​ទំនោរ​ចូលចិត្ត​ប្រើពាក្យ​គ្រោតគ្រាត​ដូចគ្នា​សូម្បីតែ​រឿង​តូចតាច​ក៏ដោយ​។ លោក ឌើ​ទើ​តេ និយាយ ថា លោក​ឈប់​ប្រើ​អាកប្បកិរិយា​បែប​នោះ​ទៀតហើយ ព្រោះ​លោក ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​ហើយ​។​ ​រដ្ឋបាល លោក អូ​បា​ម៉ា បានធ្វើ​អ្វី​ខុសពី​បាន លោក ឌើ​ទើ​ទេ ប្តូរ​ចិត្ត​ដូច ចុងស្រល់​? ​សូម​ជម្រាប​បន្តិច​ផងដែរ​ថា អាមេរិក និង​ហ្វីលីពីន បានចាប់ផ្តើម​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយគ្នា​តាំងពី​ពេលដែល​ហ្វីលីពីន​ទទួលបាន​ឯករាជ្យ ពោលគឺ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​០៤ ខែកក្កដា​ឆ្នាំ​១៩៤៦​មកម្ល៉េះ​។ បន្ទាប់មក​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥១ រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​បន្ត​វិ​វត្ត​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រ​ហូត​សម្រេចបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ការពារជាតិ​កំពូល​ទ្វេភាគី​មួយ ដែលមាន​ឈ្មោះ «​សន្ធិសញ្ញា​ការពារជាតិ​រួម (Mutual Defense Treaty)»​។ តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ ភាគី​ទាំងពីរ​អាចមាន​លទ្ធភាព​ក្នុងការ​អន្តរាគមន៍​លើ​កិច្ចការពារ​ជាតិ​រវាង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​បាន​ដោយ​ស្របច្បាប់ នៅពេល​ដែលមាន​ប្រទេស​ណាមួយ​ប្រឈម​បញ្ហា​សន្តិសុខ ជាពិសេស​នោះ មានការ​ឈ្លានពាន​ជាដើម​។ ទំនាក់ទំនង​ភាគី​ទាំងពីរ បាន​បន្ត និង​រក្សា​ភាពល្អក​ល្អិន​ជាច្រើន​ទសវត្សរ៍​មកហើយ​។ ​តែ​គិត​ចាប់ពី​ឡើងកាន់តំណែង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែមិថុនា​មក លោក ឌើ​ទើ​តេ មិនដែល​និយាយ​អ្វី​ល្អ សរសើរ និង​ទទួលស្គាល់​ចំពោះ​កិច្ចប្រឹងប្រែង និង​សមិទ្ធផល​របស់​អាមេរិក បាន​បង្កើតឡើង​ក្នុង​រដ្ឋបាល​ចាស់​ហ្វីលីពីន​ឡើយ​។ ហើយ​នោះ​ក៏​ព្រោះតែ រដ្ឋបាល​លោក អូ​បា​ម៉ា បាន​រិះគន់ គោលនយោបាយ និង​ចំណាត់ការ​បង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន​ដែល​គោលនយោបាយ​អាទិភាព​របស់លោក ដែល​បាននិងកំពុង​តែ​ឆក់យក​អាយុជីវិត​ជន​ពាក់ព័ន្ធ​គ្រឿងញៀន​មិនតិចជាង​បីនាក់​នោះទេ​។ ​ទន្ទឹមនឹង​ការប្រកាស​ចង់បាន​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ឯករាជ្យ ដោយ​មិន​ចង់​ស្តាប់​តាម​បង្គាប់​អាមេរិក​ដែល​រដ្ឋបាល​មុនៗ លោក ឌើ​ទើ​តេ ថែមទាំង​ហ៊ាន​ជេរប្រមាថ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ម្តង​ហើយ​ម្តងទៀត ដោយ​មិន​មានការ​ក្រែង​រអារ​។ ជាងនេះទៅទៀត ក្នុងពេល​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ចិន និង​ជប៉ុន លោក ថែមទាំង​បានប្រកាស​ផ្តាច់ទំនាក់ទំនង​ចំណង​យោធា និង សេដ្ឋកិច្ច និង មិន​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ការពារជាតិ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ឡើយ ប្រសិនបើ​លោក នៅ​កាន់តែ​នោះ​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រកាស​រក្សា​សម្ព័ន្ធភាព​រួមទាំង​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ការពារជាតិ​ឡើងវិញ​របស់លោក ក្រោយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បានធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកតាមដាន​គោលនយោបាយ​ហ្វីលីពីន​ក្រោម​រដ្ឋបាល​របស់លោក​អាច​ហៅ​លោក​ថា «​ជា​អ្នកនយោបាយ​ចុងស្រល់​» ដែល​ប្រែប្រួល​តាមតែ​ចិត្ត​។ តែ​នេះ មិនមែនជា​អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​ចម្លែក​នោះទេ ព្រោះ​សូម្បីតែ​ព្រះ ក៏​លោក ហ៊ាន​យកមក​និយាយ​លេងសើច​បានដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1947.txt
១.​រដ្ឋ Arizona មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១១។
២.Colorado មាន​ប្រតិភូ​ចំនួន ៩ ។ ៣. Florida មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន​២៩ ប៉ុន្តែ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នាំមុខ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​រួចទៅហើយ​នៅ​រដ្ឋ​នេះ​។​ ៤.Georgia មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ១៦។ ៥.Iowa មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ៦។ ៦.Maine​មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ៤។ ៧.Michigan មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ១៦។ ៨. Nevada មាន​ប្រតិភូ​ចំនួន ៦។ ៩. New Hampshire មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ៤។ ១០. North Carolina​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១៥។ ១១. Ohio មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១៨ ហើយគេ​ព្យាករ​ថា​លោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងដណ្តើម​យក​រដ្ឋនេះ​។ ១២. Pennsylvania​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ២០។ ១៣. Utah​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ៦។ ១៤. Virginia​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១៣។ ១៥. Wisconsin មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១០​។ ​លទ្ធផល​នៅ​រដ្ឋ​សំខាន់​ទាំងនេះ​មិនទាន់​ត្រូវបាន​គេ​ប្រកាស​ឲ្យ​ដឹង​ជា​ផ្លូវការ​នោះឡើយ​។ ដូច្នេះហើយ វា​នៅតែ​មិនទាន់​អាចសន្និដ្ឋាន ថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ឈ្នះឆ្នោត ដោយ​គ្រាន់តែ​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​នាំមុខ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែរ​។ បើសិនជា អ្នកណាម្នាក់​ដណ្តើមបាន​រដ្ឋ​ទាំងនេះ​ច្រើនជាងគេ អ្នកនោះ​នឹងមាន​លទ្ធភាព​ឈ្នះ​ច្រើនជាងគេ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1948.txt
​លោក​មហាសេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ជាប់ឆ្នោត​ក្នុង​សំឡេងគាំទ្រ​លើសលប់​ក្នុងការ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លើក​ទី​៤៥ ហើយ​លោក នឹងត្រូវ​ចូល​ស្បថ​កាន់តំណែង​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែមករា ឆ្នាំ​២០១៧​ខាងមុខ​ដ៏​ខ្លី​នេះ​។ ការជាប់ឆ្នោត​នេះ ទទួល​បានការ​សាទរ​តាំងពី​សំណាក់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ជិត​ផុត​អាណត្តិ អូ​បា​ម៉ា ដៃគូ​ប្រជែង​យ៉ាង​ស្វិតស្វាញ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ផងដែរ​។​
​ក្នុងចំណោម​មេដឹកនាំ​ទាំងនោះ ក៏មាន​លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចាក់ទឹកមិនលិច​របស់​អាមេរិក​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ផងដែរ​។ លោកស្រី បាន​សាទរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដោយ​លោកស្រី អះអាងថា សម្ព័ន្ធភាព​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង បាននិងកំពុង​តែ​លូតលាស់ និង​អាស្រ័យ​គ្នា​ដោយ​ឈរលើ​បញ្ហា​ប្រឈម​រួមគ្នា​រយៈពេល​៦​ទស្សវត្សរ៍​ហើយ​នោះ​។ លោក ស្រី ក៏​សង្ឃឹម​ដែរ​ថា ចំណង​ទ្វេភាគី នឹង​បន្ត​អភិវឌ្ឍ​ទៀតផង​ដែរ​។ ​ដោយ​មិនមាន​ការលាក់លៀម​នោះ លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី ក៏បាន​សុំ​ឲ្យ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត​ចូលរួម​យុទ្ធនាការ​ដើម្បី​ផ្លាស់ប្តូរ​ភាព​ដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង និង​ប្រើប្រាស់​យុទ្ធសាស្ត្រ​តទល់​ប្រឆាំងនឹង​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ដែល​បាន​ដកស្រង់​ចេញពី​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​វិមាន​ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង Blue House ។​ ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏បាន​យល់ព្រម​ជាមួយនឹង​លោកស្រី ប៉ាក ក្នុង​កិច្ចសន្ទនា​តាម​ទូរ​សព្ទ​ប្រហែល​១០​នាទី ដោយ​លោក បញ្ជាក់ថា «​យើង នឹង​នៅតែមាន​ការប្តេជ្ញាចិត្ត និង​រឹងមាំ ក្នុងការ​ធ្វើការ​រួមគ្នា​ជាមួយនឹង​អ្នក​ដើម្បី​ប្រឆាំងនឹង​អស្ថិរភាព​កូរ៉េខាងជើង​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នោះ​។ ​បើ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ពិតជា​បាន​និយាយ​បែបនេះ មែន​នោះ មានន័យថា​លោក កំពុងតែ​ក្បត់​នឹង​ពាក្យសម្តី​របស់ខ្លួន​ឯង​ហើយ​។ ក្បត់​នោះ​គឺ ដូច​បានបញ្ជាក់ លោក បាន​សន្យាថា នឹង​ដក​កងកម្លាំង​អាមេរិក ដែល​កំពុងតែ​ឈរជើង​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង​ប្រមាណ​ជាង​២​ម៉ឺន​នាក់​ដែល​បាន​ពង្រាយ​ដើម្បី​ធានា​សុវត្ថិភាព​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​តាំងពី​ក្រោយ​កូរ៉េ បាន​បែង​ចែកជា​ពីរ​មកម្ល៉េះ​។ ​មួយវិញទៀត លោក​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏​ធា្ល​ប់​និយាយ​សរសើរ​ពី​មេដឹកនាំ​កំពូល​វ័យក្មេង​កូរ៉េខាងជើង ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ចោទថា ជា​មេ​បង្កបញ្ហា​នៅ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ថា ជា​«​មេដឹកនាំ​ដ៏​អស្ចារ្យ​»​ទៀតផង​។ ពាក្យសម្តី​បែប​ចម្លែកៗ​របស់លោក​ទាំងអស់នេះ​ហើយ បាន​ក្លាយជា​ចំណោទ​សំណួរ​ថា​តើ លោក នឹង​អនុវត្ត​បែបណា​? ហើយ​អនាគត​សន្តិសុខ និង​សុវត្ថិភាព​សម្ព័ន្ធ​ដូចជា កូរ៉េខាងត្បូង នឹង​ទៅជា​បែបណា ដ្បិត ប្រទេស​ទាំងពីរ ក៏​ទើបតែ​ព្រមព្រៀងគ្នា​ដំឡើង​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​មី​ស៊ី​ល ដើម្បី​ប្រឆាំងនឹង​កូរ៉េខាងជើង​ទៀតផង​នោះ​? ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1949.txt
រដ្ឋ​ចំនួន ១៥ ក្នុងចំណោម​រដ្ឋ ៥០ នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជា​រដ្ឋ​សំខាន់បំផុត ដើម្បី​កំណត់​បេក្ខជន​ដែល​នឹង​ទៅកាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​។ មកដល់ពេលនេះ រដ្ឋ​សំខាន់​ទាំង ១៥ នេះ បានចេញ​លទ្ធផល​ចំនួន ៨ រដ្ឋ​ហើយ​។ លទ្ធផល​នោះ គឺ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះ​អ្នកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន មួយ​រដ្ឋ​។​
​បើតាម​ការផ្សាយ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​របស់​សារព័ត៌មាន CNN រដ្ឋ​សំខាន់​ទាំង ១៥ នោះ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានឈ្នះ​ចំនួន ៥ រដ្ឋ ឯ​អ្នកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ឈ្នះ​ចំនួន ៣ រដ្ឋ និង​៧ រដ្ឋ​ទៀត មិនទាន់​ចេញ​លទ្ធផល​សម្រេច​នោះទេ​។ ​លោក ត្រាំ ឈ្នះ​នៅ​រដ្ឋ​ខាងក្រោម​៖ ១. Florida មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន​២៩ ប៉ុន្តែ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នាំមុខ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​រួចទៅហើយ​នៅ​រដ្ឋ​នេះ​។​ ២.Georgia មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ១៦​។ ៣. North Carolina​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១៥​។ ៤. Utah​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ៦​។ ៥. Ohio មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១៨ ហើយ​គេ​ព្យាករ​ថា​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ដណ្តើមយក​រដ្ឋ​នេះ​។ ​អ្នកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន​ឈ្នះ​នៅ​រដ្ឋ ៣ សំខាន់​ខាងក្រោម​៖ ៦.Maine​មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ៤​។ ៧.Colorado មាន​ប្រតិភូ​ចំនួន ៩ ។​ ៨. Virginia​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១៣​។ ​រដ្ឋ​ដែល​ចំនួន ៦ ដែល​មិនទាន់​សម្រេច​លទ្ធផល​ខាងក្រោម​៖ ៩.​រដ្ឋ Arizona មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១១​។​ ១០.Iowa មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ៦​។ ១១.Michigan មាន​ប្រតិភូ​ទាំងអស់​ចំនួន ១៦​។ ១២. Nevada មាន​ប្រតិភូ​ចំនួន ៦​។ ១៣. New Hampshire មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ៤​។ ១៤. Wisconsin មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ១០​។​ ១៥. Pennsylvania​មាន ប្រតិភូ​ចំនួន ២០​។ ​បេក្ខជន​ដែល​ឈ្នះ ដើម្បី​ទៅកាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បាន លុះត្រាតែ​បេក្ខជន​ណាមួយ​ទទួលបាន​ប្រតិភូ​បោះឆ្នោត​ចំនួន ២៧០ ឡើងទៅ ក្នុងចំណោម​ប្រតិភូ​ទាំងអស់ ៥៣៨​។ មកដល់​ម៉ោង​នេះ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទទួលបាន​ប្រតិភូ​ចំនួន ២៤៤ ហើយ ខណៈ​អ្នកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​ទទួល​បានតែ ២១៥ ប្រតិភូ តែប៉ុណ្ណោះ​។ នេះ​បើតាម CNN៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_195.txt
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្រេចទទួលស្គាល់ គណបក្សសន្តិភាពជាតិ (គ.ស.ជ) កាលថ្ងៃ ទី២១មីនា។ បក្សនេះ មានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅផ្ទះលេខ៦៩Z ផ្លូវបេតុង ភូមិអូរណ្ដូង១ សង្កាត់ព្រែកប្រា ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាម ប្រកាសស្ដីពី ការចុះបញ្ជី គណបក្សសន្តិភាពជាតិ ចេញដោយលោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។
គណបក្សសន្តិភាពជាតិ មានលោក រស់ សារ៉ុម ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការបណ្ដោះ អាសន្ន ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ប្រធានរូបនេះ អះអាង ពីគោលជំហរ គណបក្ស ជាបក្សប្រកាន់កណ្ដាលនិងស្ដាំនិយម។ ចំពោះ បាវចនាបក្ស គឺ ការពារសមធម៌ វឌ្ឍនភាព សង្គម។ លោក សារ៉ុម បញ្ជាក់ពីបេសកកម្មរបស់បក្សខ្លួនយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ធ្វើយ៉ាងណា ការពារ សន្តិភាពឱ្យបាន ហើយសមធម៌ ក្នុងការអភិវឌ្ឍ។ វាមានន័យថា ពលរដ្ឋនៅកម្ពុជាទទួល យកការអភិវឌ្ឍបានពីសង្គម។ យើងរក្សាស្ថេរភាពនយោបាយនិងការអភិវឌ្ឍន ឆ្ពោះទៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ពេញលេញ នៅឆ្នាំ២០៥០ ដូចរដ្ឋាភិបាលមានគោលដៅដែរ»។ បច្ចុប្បន្ន សមាជិក រួមទាំងអ្នកគាំទ្រ ប្រមាណ៥០០០នាក់។ គណបក្សថ្មីនេះ ក៏មានបំណង ចូលរួមការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោត ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ និងថ្នាក់ជាតិខាងមុខផង ដែរ។ រីឯគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសន្តិភាពជាតិ គឺគោរពឆន្ទៈរបស់ពលរដ្ឋ តាម រយៈការបោះឆ្នោត ពិសេសទទួលរដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពី ឆន្ទៈប្រជាជន។ គោលនយោបាយ ចម្បងផ្សេងទៀត ស្វែងរកសុភម្គល សេចក្ដីថ្លៃថ្នូ ដល់ពលរដ្ឋ, ការពារ របររាជានិយម, ការពារអធិបតេយ្យជាតិ, ការពារមិនឱ្យបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង និងដឹកនាំស្របតាម រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក រស់ សារ៉ុម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1950.txt
ក្រោយ​សន្លឹកឆ្នោត​នៅ​រដ្ឋ​ចំនួន ២៥ ត្រូវបាន​រាប់​រួចហើយនោះ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានទទួល​ប្រតិភូ ១០៤ ខណៈដែល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានទទួល​ប្រតិភូ​បោះឆ្នោត ១៣៧​នោះ​។ ដើម្បី​ឈ្នះឆ្នោត​គេ​ត្រូវការ​ប្រតិភូ​ចំនួន ២៧០ ។
​លទ្ធ​ផល​នៅរដ្ឋចំនួន ២៥​ ត្រូវបាន​គេប្រកាស​រួចទៅហើយ ដោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ នាំមុខ​លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន។ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានទទួល​ប្រតិភូ ១០៤ ខណៈ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានទទួល ១៣៧ រួចទៅហើយ​។ បេក្ខជន​ម្នាក់ៗ ត្រូវការ​ប្រតិភូ​ដែល​បោះឆ្នោត​រើស​ប្រធានាធិបតី​ចំនួន ២៧០ ក្នុងចំណោម​ប្រតិភូ​សរុប ៥៣៨ ដើម្បី​ឈ្នះឆ្នោត​។ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1951.txt
​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បង្ហាញ​ថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​គ្មាន​ជំនាញ​នយោបាយ ចេះតែ​ក្បួន​រកស៊ី បាន​ផ្ដួល​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែល​ជោគជាំ​ដោយ​បទពិសោធន៍​នយោបាយ​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​។ ជ័យជម្នះ​របស់លោក ត្រាំ លើក​ឡើងជា​សំណួរ​ជាច្រើន​ពាក់ព័ន្ធ​គោលនយោបាយ​របស់លោក ជាពិសេស​ជាមួយ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​នៅ​អឺរ៉ុប​តែម្ដង​។ លោក​ចង់​ឲ្យ​ប្រទេស​អឺរ៉ុប​គោរព​កិច្ចព្រមព្រៀង ដោយ​បង់ថ្លៃ​ពីរ​ភាគរយ​នៃ GDP សម្រាប់​ណា​តូ ដែល​រឿង​ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​បណ្ដា​មេដឹកនាំ​អឺរ៉ុប​ជ្រួលច្រាល់​ខ្លាំង​។​
​តំបន់​អឺរ៉ុប កំពុង​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការ​វាតទី​របស់​រុស្សី ហើយ​វត្តមាន​ពេញលេញ​នៃ​កម្លាំង​អាមេរិក ដែលជា​ស្នូល​នៃ​សម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ ពិតជា​ដើរតួ​សំខាន់​ណាស់​។ ប្រទេស​អឺរ៉ុប​តែឯង​មិនអាច​ទប់ទល់​នឹង​កម្លាំង​រុស្សី​បានឡើយ តែ​អឺរ៉ុប​ទាំងមូល​រួមបញ្ចូល​កម្លាំងយោធា​អាមេរិក​ទៀត​នោះ ពិតជា​អាច​ថ្លឹងថ្លែង​នឹង​អំណាច​យោធា​របស់​រុស្សី​បាន​។ យ៉ាងណាក្ដី លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មាន​ជំហរ​ងាក​ទៅ​ពង្រឹង​សម្ព័ន្ធ​ភាពរឹងមាំ​ជាមួយ​រុស្សី ដែល​អាចធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក​ដកឃ្លា​ពី​អឺរ៉ុប​បាន​។​ ​បន្ទាប់ពី​ដឹងថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្លាយជា​អ្នក​កាច់ចង្កូត​នាវា​អាមេរិក​ទៅហើយនោះ គេ​មិនដឹង​នាវា​ដ៏​ធំ​នេះ​នឹង​តម្រង់ទិស​ទៅណា​ច្បាស់​ដែរ​។ ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី ដែល​ទាំង​គ្មាន​បទពិសោធ​នយោបាយ ទាំង​មាន​អាកប្បកិរិយា​មិន​សមរម្យ អាមេរិក​នឹង​ឈាន​ចូលដល់​ដំណាក់កាល​ថ្មី​មួយ ដែល​អាចបង្កើត​ជាការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ដ៏​ធំ​សម្រាប់​បរិបទ​ពិភពលោក​។​ ​មិន​ត្រឹមតែ​គំរាម​ដកខ្លួន​ចេញពី​សម្ព័ន្ធ​យោធា​ឡើយ សូម្បីតែ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​រួម​រវាង​អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប ក៏​ប្រឈមមុខ​នឹង​ហានិភ័យ​ដែរ​។ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ត្រូវ​រំពឹងថា​នឹងត្រូវ​ចុះហត្ថលេខា​នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយនេះ ប៉ុន្តែ​ការជាប់ឆ្នោត​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បង្ក​ជាការ​សង្ស័យថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​អាច​នឹងត្រូវ​ចុះហត្ថលេខា​តាម​ការគ្រោងទុក ឬ​យ៉ាងណា​នោះឡើយ​។​ ​តាមពិតទៅ ការមិន​ពេញចិត្ត​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ភាពជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​និង​វិនិយោគ​អន្ត​រអា​ត្ល​ង់​ទិ​ករ​វាង​អាមេរិក នឹង​អឺរ៉ុប (TTIP) ក៏​មិន​លេចចេញ​នា​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះដែរ​។ សមាជិក​អឺរ៉ុប​ផ្ទាល់ ដូចជា​បារាំង និង​អាល្លឺម៉ង់ មិន​គាំទ្រ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះឡើយ ជាពិសេស​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​ដែល​អង់គ្លេស​បាន​បោះឆ្នោត​ចាក​ចេញពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទៅទៀត​។ ការចាកចេញ​របស់​ច​ក្រ​ភព​អង់គ្លេស បង្កើតជា​ភាពមិនច្បាស់លាស់​សម្រាប់​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​រួមគ្នា​នេះ ដ្បិត​លោក ត្រាំ ធ្លាប់​អះអាងថា លោក​ប្រហែលជា​ចរចា​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​អង់គ្លេស​វិញ​។​ ​តាំងពីដើម​មក​នោះ ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត​រូបនេះ មិនមាន​ជំហរ​នៅ​ពីក្រោយ​អឺរ៉ុប​ឡើយ​។ លោក​គាំទ្រ​ការចាកចេញ​របស់​ចក្រ​ភព​អង់គ្លេស​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប ហើយ​ថែមទាំង​អញ្ជើញលោក Nigel Farage ជា​អ្នកគាំទ្រ​ការចាកចេញ ឲ្យ​ចូលរួម​យុទ្ធនាការ​របស់លោក​ទៅទៀត​។ នេះ​ក៏​ដោយសារតែ​លោក​មាន​និន្នាការ​គាំពារ​និយម ចូលចិត្ត​នយោបាយ​បិទទ្វារ​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្លួនឯង និង​អនុវត្ត​គោលការណ៍​ឯករាជ្យ​ផងដែរ​។ ​ទាំងនេះ​មានន័យថា អឺរ៉ុប​មិន​ស្ថិតក្នុង​ក្រសែភ្នែក​អាមេរិក​ទៀតឡើយ ហើយ​យ៉ាងហោចណាស់​ក៏​ក្នុង​រយៈពេល​បួន​ឆ្នាំ​នៃ​អាណត្តិ​ដឹកនាំ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែរ​។ ការ​ងាក​ទៅ​រឹតចំណង​ជាមួយ​រុស្សី នឹងធ្វើ​ឲ្យ​អា​មេ​រិ​ឃ្លាតឆ្ងាយ​ពី​អឺរ៉ុប ហើយ​បើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​រួមគ្នា​ត្រូវ​លុបចោល​ទៀត​នោះ អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប កាន់តែ​ងាក​ចេញពី​គ្នា​ទៅ​ដែរ​។ ​ទន្ទឹមគ្នានេះ បណ្ដា​មេដឹកនាំ​អឺរ៉ុប​ហាក់ដូចជា​ដឹង​ហើយ​ថា វា​ដល់ពេល​ត្រូវ​ម្ចាស់ការ​ខ្លួនឯង ជាជាង​ពឹង​ផ្អែកលើ​អាមេរិក​ហើយ​។ ការពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​អាមេរិក ជាពិសេស​លើ​វិស័យ​យោធា​ដើម្បី​ទប់ទល់​រុស្សី ធ្វើ​ឲ្យ​អឺរ៉ុប​ខ្លួនឯង​ទន់​ដៃជើង និង​មិនបាន​ត្រៀមខ្លួន​ក្នុងករណី​អាក្រក់​ឡើយ ដ្បិត​អឺរ៉ុប​មិនដែល​គិតថា អាមេរិក​ដកខ្លួន​ចេញ​ដោយ​ងាយ​នោះទេ​។ មាន​មេដឹកនាំ​អឺរ៉ុប​ខ្លះ​ថែមទាំង​អះអាងថា ជីវិត​ពេលនេះ នឹង​កាន់តែ​លំបាក​ហើយ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1952.txt
​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទៅមុខ តែ​សន្តិភាព និង​សន្តិសុខ​ផ្ទៃក្នុង​មី​យ៉ាន់​មា់ នៅតែ​ផុយស្រួយ​។ ក្រុម​ឧទ្ទាម​ទាហាន​ឯករាជ្យ​ជាច្រើន​ក្រុម និង​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ​ម្សិលមិញ​នេះ បាន​បើក​ការវាយប្រហារ​ប្រដាប់អាវុធ​ជាថ្មី នៅក្បែរ​តំបន់​ព្រំដែន​ជាប់​នឹង​ចិន ដែល​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​ជន​ស៊ីវិល​បាត់បង់​ជីវិត និង​ប្រជាជន​មួយចំនួន​ផ្សេងទៀត​ត្រូវ​ជ​ម្ហៀ​ស​ខ្លួន​។ នេះ គឺជា​ការប៉ះទង្គិច​គ្នា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​លើកដំបូង​ហើយ ក្រោម​រដ្ឋបាល​ថ្មី​របស់លោក​ស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បើទោះបីជា​លោកស្រី ខិតខំ​ចរចា​សន្តិភាព​ក៏ដោយ​។
​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ទាហាន​ឯករាជ្យ​ធំ​បួន គឺ​ទាហាន​រណសិរ្ស​រំដោះជាតិ​តា​អាង (TNLA) ទាហាន​សម្ព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាតិ (MNDAA) ទាហាន​អា​រ៉ា​កាន (AA) និង​ទាហាន​ឯករាជ្យ​កា​ឈិន (KIA) នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែវិច្ឆិកា ម្សិលមិញ​នេះ បាន​ចងសម្ព័ន្ធ​គ្នា​បើក​ការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទាហាន និង​ប៉ុស្តិ៍​នរគ​បាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បី​កន្លែង​។ ការវាយប្រហារ​នេះ ត្រូវបាន​រដ្ឋបាល​រប​ស់​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បញ្ជាក់ថា បានសម្លាប់​មនុស្ស​ប្រាំ​បីនាក់ ដែលជា​កងកម្លាំង​រដ្ឋា​ភិ​បាល និង​ប្រជាជន​ស៊ីវិល​។ ​ការបើក​ប្រតិបត្តិការ​វាយប្រហារ​រ​បស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ឯករាជ្យ​ដោយ​ចង​ជា​សម្ព័ន្ធ បាន​កើតឡើង​នៅក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច Muse ដែលមាន​ទីតាំងនៅ​ខេត្ត​សាន​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស ដែលមាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​ជាមួយនឹង​ចិន​ផងដែរ​នោះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា Irrawaddy ដែល​បាន​អះអាង​ដែលថា ការបើក​ការវាយប្រហារ​នេះ មិន​ត្រឹមតែ​ទាមទារ​អាយុជីវិត​រប​ស់​ប្រជាជន​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែ ផ្លូវ​ជាច្រើន ក៏ត្រូវ​បាន​បិទ ហើយ​ប្រជាជន​ក្នុងស្រុក ក៏បាន​និង​កំពុងតែ​ភៀសខ្លួន​តាម​ព្រំដែន​សំដៅទៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ចិន​។ ​មិនមាន​ការបញ្ជាក់​ហេតុផល​ណាមួយ​ជុំវិញ​ការវាយប្រហារ​ចុងក្រោយ​នេះឡើយ​។ តែបើ​តាម​កិច្ចសម្ភាសន៍​រវាង​ស្ថា​និក​ម្នាក់​របស់​ទាហាន​រណ​សិរ្ស​រំដោះជាតិ​តា​អាង​(TNLA) លោក Tar Bone Kyaw ជាមួយ​សារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅ​ដើមឆ្នាំ​២០១៦ បាន​អះអាង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​៖« យើង មិនមែន​កំពុងតែ​ទាមទារ​និង​សុំ​អំណាច​នោះទេ​។ ហើយ​យើង ក៏​មិនបាន​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​អ្វីដែល​។ យើង គ្រាន់តែ​ចង់​កសាង​សហព័ន្ធ​នៅក្នុង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ជាមួយនឹង​ជាតិ​សាសន៍​ដទៃទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​»​។ ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ផ្ទៃក្នុង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា មិន​ងាយ​កសាង​ឡើយ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា គឺ​រយៈពេល​៦៨​ឆ្នាំ​ហើយ​ដែល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បានប្រកាស​ឯករាជ្យ​ពី​ម្ចាស់​អាណានិគម​អង់គ្លេស តែ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា នៅ​មិនទាន់​ស្វែងរក​សន្តិភាព​ពេញលេញ​នៅ​ទូទាំងប្រទេស​បានឡើយ ដ្បិត មាន​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ជនជាតិភាគតិច​ជាច្រើន នៅតែ​ប្រយុទ្ធ​ទាមទារ​យក​ស្វ័យភាព​គ្រប់គ្រង​ដែនដី​។ រដ្ឋាភិបាល​ជាច្រើន​អាណត្តិ​ហើយ បាន​ព្យាយាម​ចរចា​ស្វែងរក​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព តែ​នៅតែ​មិនអាច​ទាញយក​គ្រប់ភាគី​នៃ​ជម្លោះ​បាន​។​ ​ក្រោម​រដ្ឋបាល​របស់​អតីត​ប្រធានាធិបតី​ថេ​ន សេន ដែល​បាន​ឡើងកាន់​អំណាច​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១១ បាន​ព្យាយាម​ចរចា​ជាមួយនឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ស្ទើរតែ​ពេញ​មួយ​អាណត្តិ​ប្រធានាធិបតី​របស់លោក​។ ជា​លទ្ធផល នៅ​ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៥ រដ្ឋាភិបាល​លោក ថេ​ន សេន បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ស្តី​ពីបទ​បាញ់​ជាមួយនឹង​ក្រុម​ជនជាតិភាគតិច​ចំនួន​៨​ក្រុម​។ តែ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​អ្វី​ឡើយ ដ្បិត​វា មិន​គ្របដណ្តប់​ទៅលើ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ធំៗ​ទាំងនោះ​។ ហើយ​នោះ ក៏​ព្រោះតែ រដ្ឋបាល​លោក ថេ​ន សេន មិនបាន​អញ្ជើញ​ក្រុម​ទាំងនោះ ឲ្យ​ចូលរួម​ចរចា​ឡើយ ក្រោម​ហេតុផល​ថា រដ្ឋាភិបាល មិន​ចង់​ចរចា​ជាមួយនឹង​ក្រុម​ដែល​តែងតែ​វាយប្រហារ​ទៅលើ​ខ្លួន​នោះ​។ ​អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ អ្នក​បន្តវេន​លោក​ថេ​ន សេន គឺ​រដ្ឋបាល​លោកស្រី​អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ក៏បាន​ចាត់ទុក​ការកសាង​សន្តិ​ភាពជា​កិច្ចការ​អាទិភាព​ផងដែរ​។ លោកស្រី ក៏​ធា្ល​ប់​លើកឡើង​ដែរ​ថា « បើ​ប្រទេស​គ្មាន​សន្តិភាព​នោះទេ រដ្ឋាភិបាល ក៏​មិន​អាចធ្វើ​អ្វី​បានដែរ​» ។ ដោយ​មិន​ត្រឹមតែ​និយាយ​តែ​មាត់​នោះទេ គិត​ចាប់ពី​កាន់អំណាច​នៅ​ខែមេសា​កន្លងមក លោកស្រី ក៏បាន​បន្ត​ជួបចរចា​ជាមួយនឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ជាច្រើន​ផងដែរ ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​បទ​ឈប់​បាញ់​មួយ​នោះ​។ ជាក់ស្តែង​នោះ នៅ​ខែសីហា​កន្លងទៅ លោកស្រី ក៏បាន​បើក​សន្និសីទ​សន្តិភាព​ធំ​មួយ​ជាមួយនឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​មួយចំនួន​ផងដែរ តែ នៅតែ​អវត្តមាន​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រដាប់អាវុធ​ធំ​ដដែល​។ ​ចិន ប្រុង​ជើងការ ខ្លាច​ភាព​តានតឹង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ធា្ល​យ​ដល់​ចិន ​ងាក​មកកាន់​ចិន ដែលមាន​ព្រំដែន​ជាប់​នឹង​តំបន់​ជម្លោះ និង​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ ក៏​តែងតែ​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​ពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បន្តិច​! តាមរយៈ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​ក្រសួងការពារជាតិ​ចិន យោធា​ចិន កំពុងតែ​តាមដាន​ស្ថានភាព​យ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់​ខ្លាំង​ណាស់ដែរ​។ ក្រុង​ប៉េកាំង ក៏​សង្ឃឹមថា ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ជម្លោះ រក្សា​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់ និង​អត់ធ្មត់ ដើម្បី​បញ្ជៀ​ស​ការរីក​រាលដាល​នៃ​ស្ថានភាព និង​ហេតុការណ៍​ផ្សេងៗ ដែល​អាច​នឹង​គំរាមកំហែង​ដល់​អធិបតេយ្យ និង​សន្តិសុខ​ជាតិចិន​។ ​បើតាម​សារព័ត៌មាន​ចិន Global Times នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥​កន្លងទៅ មាន​ពលរដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ប្រហែល​ប្រាំមួយ​ម៉ឺន​នាក់ ភៀសខ្លួន​តាម​ព្រំដែន និង​ជាង​មួយ​ម៉ឺន​នាក់ ក៏បាន​តាំង​លំនៅ​បណ្តោះអាសន្ន នៅក្នុង​ខេត្ត Yunna នៃ​ប្រទេស​ចិន​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1953.txt
​ការសាងសង់​ជញ្ជាំង​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​អាមេរិក និង​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក គឺជា​គោលនយោបាយ​ច​ម្រួ​ង​ចម្រាស​មួយ​របស់​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ។ លោក​ចង់​សាងសង់​របង​តាម​ព្រំដែន​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​លំហូរ​នៃ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​ខុសច្បាប់​ពី​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​។ នៅពេលនេះ​លោក ត្រាំ មិនទាន់​ចូលកាន់​តំណែង​ផង​នោះ មាន​ក្រុម​សំណង់​ដ៏​ធំ​មួយ​របស់​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ចេញមុខ​សុំ​លោក​សាងសង់​របង​ព្រំដែន​វែង​អន្លាយ​នេះ​។
​ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក Grupo Cementos de Chihuahua (GCC) បាន​សុំ​ស្នើ​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុងការ​ស្ថាបនា​ជញ្ជាំង​ដែល​ធំ ស្អាត មានអំណាច នៅតាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​អាមេរិក​-​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ភាគខាងត្បូង​។ ការសាងសង់​ជញ្ជាំង​តាម​ព្រំដែន ជា​គោលនយោបាយ​របស់លោក ត្រាំ ក្នុងការ​ទប់ស្កាត់​លំហូ​រ​ជនភៀសខ្លួន តែ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​រង​ការរិះគន់​យ៉ាងខ្លាំង​។​ ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត​មាន Reuters លោក Enrique Escalante នាយក​ប្រតិបត្តិ​ក្រុមហ៊ុន GCC បាន​ឡើង​ពី​គុណសម្បត្តិ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​លោក ដែលជា​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅក្នុង​តំបន់​នោះ​។ លោក Enrique Escalante ក៏បាន​សរសើរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដោយ​អះអាង គោលនយោបាយ​របស់លោក ត្រាំ នឹង​ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​ខ្លាំង​ដល់​អ្នកជំនួញ​មុខរបរ​នេះ​។ ​គេ​ចាំបាន​ថា នៅ​ថ្ងៃ​ប្រកាស​ទទួល​ធ្វើជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បញ្ជាក់ថា លោក​នឹង​សាងសង់​ជញ្ជាំង​តាម​ព្រំដែន ហើយ​របង​នោះ​នឹងមាន​តម្លៃថោក​បំផុត​។ លោក​បន្តថា លោក​នឹង​សង់​ជញ្ជាំង​នៅ​ព្រំដែន​ភាគខាងត្បូង ហើយ​លោក​ប្រកាស​ដែរ​ថា ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​នឹង​ចេញថ្លៃ​សាងសង់​ជញ្ជាំង​នេះ​។ ប៉ុន្តែ​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក​ក៏​ឆ្លើយតប​វិញ​ថា ខ្លួន​មិន​បង់លុយ​សាងសង់​ឡើយ​។​ ​តាមពិតទៅ ជញ្ជាំង​ព្រំដែន​នេះ​នឹងមាន​ចម្ងាយ​តែមួយ​ពាន់​គីឡូ​ម៉ែត​ប៉ុណ្ណោះ ដ្បិត​កន្លែង​ខ្លះ​គេ​មិនអាច​សាងសង់​ជញ្ជាំង​បានឡើយ​ដោយសារ​ទីតាំង​ទាំងនោះ​ខ្ពស់​ស្រាប់ ឬក៏​មិន​អំណោយផល​ដល់​ការឆ្លងកាត់​ឡើយ​។ តែ​កម្ពស់​របស់​វា​នឹង​ខ្ពស់​ខ្លាំង​តាម​ការចង់បាន​របស់​លោក ត្រាំ ។ លោក​ចង់​សាងសង់​ជញ្ជាំង​ដែលមាន​កម្ពស់​ដល់​ចាប់ ៩ ទៅ ១២​ម៉ែត្រ ហើយ​និង​ត្រូវធ្វើ​ពី​ស៊ីម៉ង់ត៍​ទាំងអស់​។​ ​ងាក​ទៅ​ក្រុម GCC បន្តិច ក្រុមហ៊ុន​នេះ​ជា​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍​ដ៏​ធំ​បំផុត​មួយ​នៅ​ម៉ិ​ក​ស៊ិ​ក ដែលមាន​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​រដ្ឋ Chihuahua ។ ក្រុមហ៊ុន​មួយ​នេះ​មាន​រោងចក្រ​ធំ​បី​នៅ​អាមេរិក ដែល​អាច​ផលិត​បាន​៧០​ភាគរយ​នៃ​ផលិតផល​លក់​សរុប​។ នៅពេល​ថ្មីៗ​នេះ ក្រុមហ៊ុន GCC ទើបតែ​ពង្រីក​ប្រតិបត្តិការ​របស់ខ្លួន តាមរយៈ​ការទិញ​ក្រុមហ៊ុន​ដទៃទៀត​នៅក្នុង​វិស័យ​មួយ​នេះ​។ បើតាម​ទំហំ​នេះ ក្រុមហ៊ុន GCC អាចមាន​លទ្ធភាព​សាងសង់​ជញ្ជាំង​តាម​បណ្ដោយ​ព្រំដែន​បាន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1954.txt
​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានប្រកាស​ទទួលស្គាល់​ការបរាជ័យ​ក្នុងការ​ប្រជែង​យក​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី ៩​វិច្ឆិកា​នៅ​ទីក្រុង ញូវយ៉ក​។ លោកស្រី បញ្ជាក់ថា វា​ជាការ​ឈឺចាប់​មួយរយៈ​ពេល​វែង​មួយ ប៉ុន្តែ​លោកស្រី​ជឿជាក់​លើ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ដែលជា​អ្នកគាំទ្រ​ជឿជាក់​លើ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​នឹង​ដឹកនាំ​អាមេរិក​បួន​ឆ្នាំ​ទៅមុខ​។​
«​វា​មិនមែនជា​លទ្ធផល​ដែល​យើងទាំងអស់គ្នា​ចង់បាន​និង​ប្រឹងប្រែង​ធ្វើ​គ្រប់យ៉ាង​ដើម្បី​ទទួលបាន​វា​ទេ​។​ខ្ញុំ​ដឹងថា​អ្នក​ទាំងអស់គ្នា​ខកចិត្ត​ខ្លាំង​ប៉ុណ្ណា ព្រោះ​ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ដូចគ្នា​។ វា ជាការ​ឈឺចាប់​មួយ​ដ៏​ធំធេង ហើយ​វា​នឹង​នៅតែ​ដក់​ជាប់​ក្នុង​ចិត្ត​យើង​ទៅមុខទៀត »​។ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ថ្លែង​បែបនេះ​ដោយ​ប្រឹង​ញញឹម​និង​មានទឹក​ភែ្ន​ក​រលីងរលោង​ផង នៅ​ចំពោះមុខ​អ្នកគាំទ្រ​លោកស្រី នៅ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ពុធ​។​ ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ថ្លែង​សុន្ទរកថា​នេះ ក្រោយ​ពេលដែល​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បង្ហាញថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​និង​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ទី ៤៥ របស់​អាមេរិក​។ ហើយ​លោកស្រី​បាន​ឆ្លៀតឱកាស​នេះ​ប្រកាស​ពី​បរាជ័យ​របស់ខ្លួន​ជា​សាធារណៈ​និង​ដាស់តឿន​ឲ្យ​អ្នកគាំទ្រ​លោកស្រី​ព្រម​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ផង​។ ​ជារួម​ក្នុង​សុន្ទរកថា​រយៈពេល​ខ្លី​របស់​លោកស្រី ពាក់ព័ន្ធ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត លោកស្រី មិនបាន​លើកឡើង​ច្រើន​ពី​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឡើយ​។ លោកស្រី​ត្រឹម​ចង់​បញ្ជាក់ថា សមរភូមិ​នយោបាយ​ដែល​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​អស់​រយៈពេល​ច្រើន​ខែ​មកនេះ​ចប់​ជា​ស្ថាពរ​ហើយ​។​ ​លោកស្រី​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ​បាន​បន្តថា លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បានបង្ហាញ​ថា សង្គម​អាមេរិក​ជា​សង្គម​ដែល​បែកបាក់​គ្នា​ខ្លាំង ជាង​អ្វីដែល​លោកស្រី​ធ្លាប់​គិត​។ ប៉ុន្តែ​លោកស្រី បាន​សុំ​ចិត្ត​អ្នកគាំទ្រ​ខ្លួន​ឲ្យ​បើក​ចិត្ត​ឲ្យ​ទូលាយ និង​ផ្តល់ឱកាស​ឲ្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដឹកនាំ​ប្រទេស​ម្តង និង​រំលឹកថា សង្គម​អាមេរិក និង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អាមេរិក កំណត់​ជាស្រេច​ថា ការផ្ទេរអំណាច​ត្រូវធ្វើឡើង​ដោយ​សន្តិវិធី​។​ «​យើង​ត្រូវតែ​ទទួលលទ្ធផល​នេះ​។ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​របស់​យើងទាំងអស់គ្នា​។ យើង​ត្រូវ​បើក​ចិត្ត​ឲ្យ​ទូលាយ និង​ផ្តល់ឱកាស​ឲ្យ​លោក​ដឹកនាំ​ប្រទេស​។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​យើង​ចែង​ពី​ការផ្ទេរអំណាច​ដោយ​សន្តិ​វិធី​។ យើង​មិន​ត្រឹមតែ​គោរព​គោលការណ៍​នេះ​ទេ តែ​យើង​ផ្តល់​តម្លៃ​ឲ្យ​វា​ថែមទៀត​»​។​ ​ក្រោយ​ដឹងថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ក៏បាន​ទូរ​សព្ទ​ទៅ​លោក​ដើម្បី​សាទរ​ជ័យជម្នះ​នេះដែរ ហើយ​លោកស្រី​ក៏​ត្រៀមខ្លួន​ជាស្រេច​ដើម្បី​ធ្វើ​ការងារ​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដើម្បី​ការរីកចម្រើន​របស់​ស​ហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ដែរ​។ លោកស្រី​ក៏​កម្លា​ចិត្ត​ប្រជាជន​ដែលជា​អ្នកគាំទ្រ​លោកស្រី ឲ្យ​បន្ត​ជឿជាក់​លើ​អ្វីដែល​ខ្លួន​ប្រឹងប្រែង​ធ្វើ និង​ជឿជាក់​លើ​អ្វីដែល​ត្រឹមត្រូវ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ នឹង​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ទី ៤៥ របស់​អាមេរិក ហើយ​លោក​នឹង​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​នៅ​ថ្ងៃ ២០ ខែមករា​ឆ្នាំ ២០១៧​។ គេ​កំពុង​រង់ចាំ​មើល​ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​នានា​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្រោយ​ពេលដែល​លោក​ចូលកាន់​តំណែង ខណៈដែល​ប្រជាជន​មួយចំនួន​ទូទាំង​ពិភពលោក​បារម្ភ​ថា បញ្ហា​អាច​នឹង​កើតមានឡើង​ច្រើន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1955.txt
​ប្រជាជន​ឥស្លាម​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​រាប់រយ​នាក់ បាន​បន្ត​រត់​ភៀសខ្លួន​ចេញពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ទៅកាន់​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ដើម្បី​គេច​ឲ្យ​ផុតពី​បញ្ហា​ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ នៅ​ចុង​សប្តាហ៍​នេះ​។ មកទល់ពេលនេះ មនុស្ស​ប្រហែល ៨៦​នាក់​ស្លាប់ និង​ជាង​៣០០០០​នាក់​ផ្សេងទៀត​បាត់បង់​ជំរក​ដោយសារ​ជម្លោះ​នៅ តំបន់​ភាគ​ពាយព្យ​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នេះ​។​
​មន្ត្រី​ទទួលបន្ទុក​ការងារ​មនុស្សធម៌ បាន​អះអាងថា ប្រជាជន​ឥស្លាម រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា រាប់រយ​នាក់​បាន​រត់​ភៀសខ្លួន​ចេញពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ទៅកាន់​ប្រទេស​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ដើម្បី​ស្វែងរក​ទីតាំង​មាន​សុវត្ថិភាព​។ ជម្លោះ​ប្រដាប់អាវុធ​នៅ​ភាគ​ពាយព្យ​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ទាំងនេះ​ចាកចោល​លំនៅ​ដា្ឋ​ន និង​ឆ្លងដែន​ទៅ​បង់​ក្លា​ដែរ​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ Reuters មន្ត្រី​អង្គការ​ជនអន្តោប្រវេសន៍​អន្តរជាតិ បាន​អះអាងថា ប្រជាជន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​មិន​ក្រោម ៥០០​នាក់​ឡើយ​ដែល​បាន​ព្យាយាម​ចាកចេញ​ពី​ទឹកដី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដើម្បី​ទៅសុំ​ជ្រកកោន​នៅ​ជំរំ​មនុស្សធម៌​នៅក្បែរ​ព្រំដែន​បង់​ក្លា​ដែ​ស​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ទី ២១ វិច្ឆិកា​។​ ​ចំណែក​មន្ត្រី​ស្ម័គ្រចិត្ត​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​វិញ បាន​អះអាង​ស្រដៀង​គ្នា​ថា ប្រជាជន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ច្រើន​បាន​រត់​ភៀសខ្លួន​ដោយសារ​ការប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ ពួកគេ​មិនបាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ពី​ចំនួន​ប្រជាជន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ទាំង​នោះឡើយ​។ តែ​ពួកគេ​ក៏​បារម្ភ​ខ្លាំង​ពី​ស្ថានភាព​នៃ​ការកើនឡើង​នៃ​ចំនួន​ជនភៀសខ្លួន​នេះដែរ​។​ ​គេ​អះអាងថា មនុស្ស​ប្រហែល ៨៦​នាក់ បាន​ស្លាប់ និង ៣០០០០​នាក់​ផ្សេងទៀត​បាត់បង់​ជម្រក​ដោយសារ​ជម្លោះ​បង្ហូរឈាម​គ្នា​ជាថ្មី​នេះ​។ ហើយ​វា​ក្លាយជា​ជម្លោះ​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​មួយ​រាប់​ចាប់ពី​ជម្លោះសាសនា​កើតមានឡើង​នៅ​រដ្ឋ Rakhine នៅ​ឆ្នាំ ២០១២​។ ​ចាប់ពី​ថ្ងៃ ៨​តុលា មក​ទាហាន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ជាច្រើន​នាក់​បាន​ចូល​អន្តរាគមន៍​ទៅក្នុង​តំបន់​ក្នុង​ខេត្ត Rakhine ដែល​ជាប់​ព្រំដែន​បង់​ក្លា​ដែ​ស​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ការវាយប្រហារ​លើ​ប៉ុស្តិ៍​ត្រួតពិនិត្យ​ចំនួន​៣​កន្លែង​ដែល​សម្លាប់​ប៉ូលិស ៩​នាក់​នោះ​។ ខាង​ក្រុម​សិទ្ធិមនុស្ស​ចោទប្រកាន់ថា ទាហាន​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចូលលុកលុយ​ដុត​ផ្ទះសម្បែង​ប្រជាជន ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និង​ចាប់រំលោភ​ស្ត្រី​ថែមទៀត​ផង​។​ដូច្នេះហើយ​បានជា​ប្រជាជន​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ដែល​រស់នៅ​រដ្ឋ Rakhine ត្រូវ​បង្ខំចិត្ត​រត់​ភៀសខ្លួន​បែបនេះ​។​ ​យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​ទាត់ចោល​ការចោទប្រកាន់​នេះ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក៏​អះអាង​ផងដែរ​ថា មិនមាន​ឡើយ​ប្រជាជន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅកាន់​ប្រទេស​បង់​ក្លា​ដែ​ស​។ មី​យ៉ាន់​ម៉ា អះអាង​បន្ថែម​ផងដែរ​ថា ខ្លួន​កំពុង​ស៊ើបអង្កេត​បន្ថែម​ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​នេះ ដើម្បី​ជំ​រះ​មន្ទិលសង្ស័យ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1956.txt
​ប្រទេស​ឡាវ បាន​ជូនដំណឹង​ដល់​ប្រទេសជិតខាង​របស់ខ្លួន​ពី​គម្រោង​សាងសង់​វា​រី​អគ្គីសនី​ដ៏​ធំ​មួយទៀត​លើ​ដង​ទន្លេមេគង្គ​។ ការប្រកាស​ធ្វើឡើង ស្របពេល​គម្រោង​វា​រី​អគ្គីសនី​ពីរ​ទៀត ដែល​សាងសង់​លើ​ទន្លេមេគង្គ​នេះដែរ ត្រូវបាន​ប្រទេស​មេគង្គ​ក្រោម​ដូចជា កម្ពុជា និង​វៀតណាម ជំទាស់​យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះ​ប៉ះពាល់​ដល់​ធនធានបរិស្ថាន​។ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ នៅតែ​ជម្នះ​អនុវត្ត​គម្រោង​វា​រី​អគ្គស​នី​ចម្រូងចម្រាស​នេះ​ដដែល​។
​គណៈកម្មការ​ទន្លេមេគង្គ បានប្រកាសថា ខ្លួន​បានទទួល​ការជូនដំណឹង​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ ជុំវិញ​ការចាប់ផ្ដើម​ដំណើរការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​លើ​គម្រោង​ទំ​បន់​វា​រី​អគ្គីសនី Pak Beng ។ ទំនប់ Pak Beng ជា​ទំ​បន់​វា​រី​អគ្គីសនី​ធំ​ទី​បី​លើ​ដង​ទន្លេមេគង្គ បន្ទាប់ពី​ទំ​បន់​វា​រី​អគ្គីសនី​ចម្រូងចម្រាស​ពីរ​ទៀត គឺ​ទំ​បន់​វា​រី​អគ្គីសនី​សា​យ៉ា​បូរី (Xayaburi) និង​ទំនប់​ដន​សា​ហុង (Don Sahong)​។ ​នៅក្នុង​ការពិគ្រោះ​យោបល់​លើ​ករណី​វា​រី​អគ្គីសនី​សា​យ៉ា​បូរី និង​ដន​សា​ហុង រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ នៅតែ​ចង់​អនុវត្ត​គម្រោង​ទាំងពីរ​នេះ បើទោះជា​មានការ​ប្រឆាំង​ពី​ប្រទេស​ទន្លេមេគង្គ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និង​អ្នក​អភិរក្សនិយម​ក៏ដោយ​។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អាជ្ញាធរ​ឡាវ ក៏បាន​ចាប់ផ្ដើម​ការងា​រ​រៀបចំ​សម្រាប់​គម្រោង​វា​រី​អគ្គីសនី Pak Beng ដែល​អាច​ផលិត​ថាមពល​បាន ៩១២​ម៉េ​ហ្កា​វ៉ា​ត់ នៅក្នុង​ខេត្ត Oudamxay រួចហើយ​ដែរ​។​ ​យ៉ាងណាក្ដី ក្រុម​អ្នក​រិះគន់​គម្រោង​វា​រី​អគ្គីសនី​ទាំងនេះ និយាយថា វា​រី​អគ្គីសនី​ទាំងបី នឹង​បំផ្លាញ​ធនធាន​ត្រី​ធម្មជាតិ ក៏ដូចជា​ដីសណ្ដ​ធំ​ល្វឹងល្វើយ ដែល​ចិញ្ចឹម​ប្រជាជន​៦០​លាន​នាក់​នៅក្នុង​តំបន់​នេះ​។ តាមពិតទៅ ប្រជាជន​រាប់លាន​នាក់ បាននិងកំពុង​រង​ផលប៉ះពាល់​រូ​ច​ទៅហើយ ដ្បិត​អាង​ទន្លេមេគង្គ ត្រូវបាន​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង ដោយសារ​ទំនប់​មាន​ច្រើន​ស្រាប់​ទៅហើយនោះ​។ ​សារព័ត៌មាន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា The Irrawaddy ផ្សាយ​ថា តួនាទី​របស់​គណៈកម្មកា​រ​ទន្លេមេគង្គ​ដែល​ទទួលខុសត្រូវ​លើ​កិច្ចការ​ទន្លេមេគង្គ មិនត្រូវ​បាន​ឡាវ​គោរព​ឡើយ​។ ហើយ​បញ្ហា​ផ្ទៃក្នុង​របស់​គណៈកម្មកា​រ​នេះ​ទៀតសោត ក៏​ប៉ះពាល់​ប្រសិទ្ធភាព​ការងារ​ដែរ ខណៈ​ម្ចាស់ជំនួយ​អន្តរជាតិ បាន​ដក​ជំនួយ​របស់ខ្លួន​ជា​បន្តបន្ទាប់​ផងដែរ​។ គណៈកម្មការ​នេះ​មាន​សមាជិក​៥​ប្រទេស គឺ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ថៃ ឡាវ កម្ពុជា និង​វៀតណាម​។​ ​ថាមពលអគ្គីសនី គឺជា​ផលិតផល​នាំចេញ​ធំជាងគេ​របស់​ឡាវ ដោយ​ថាមពលអគ្គីសនី​ជាច្រើន​ម៉ឺន​គីឡូវ៉ាត់ ត្រូវបាន​នាំចេញ​ទៅ​បរទេស ជាពិសេស​ថៃ ដែលជា​អ្នកវិនិយោគ​វា​រី​អគ្គីសនី​ចម្បង​របស់​ឡាវ​។ មួយវិញទៀត រដ្ឋាភិបាល បាន​មើលឃើញ​ពី​សក្តានុពល​នៃ​អគ្គីសនី ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់ខ្លួន​។ មកទល់ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាល​រដ្ឋ​កុម្មុយនីស្ត​មួយ​នេះ មាន​គម្រោង​សាងសង់​ទំ​បន់​ចំនួន​៩ នៅតាម​ដង​ទន្លេមេគង្គ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1957.txt
​ការ​ចងសម្ព័ន្ធ​គ្នា​របស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ទាហាន​ឯករាជ្យ​ហើយ​វាយប្រហារ​មកលើ​កងក​ម្លាំ​ង​រដ្ឋាភិបាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នៅ​តំបន់​ចម្រូងចម្រាស​ភាគ​ខាងជើង​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាននិងកំពុង​តែ​ក្លាយជា​សម្ពាធ​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់​ថ្មី​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ថ្មី​។ ដោយ​មិនទាន់​ចេញ​ចំណាត់ការ​យោធា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​តបត​វិញ​នោះ លោកស្រី​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា បាន​ទទូច​ឲ្យ​ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​ទាំងនោះ​ចូលរួម​ជាមួយនឹង​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ក្នុង​ការចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​បទ​ឈប់​បាញ់​ដើម្បី​បញ្ចប់​ជម្លោះ​រ៉ាំរ៉ៃ​នោះ​។
​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ ខែវិច្ឆិកា ដែល​ត្រូវជា​ថ្ងៃទី​បួន​នៃ​ការបើក​ការវាយប្រហារ​របស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​នៅ​ខេត្ត​សាន​នៃ​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោកស្រី​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បាន​ទទូច​ឲ្យ​ក្រុម​ទាំងនោះ​ចូលរួម​ជាមួយនឹង​ដំណើរ​ការកសាង​សន្តិភាព និង​បញ្ចប់​ការប៉ះទង្គិច​ប្រដាប់អាវុធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​តាមរយៈ​ការចុះហត្ថលេខា​លើ​«​កិច្ចព្រមព្រៀង​បទ​ឈប់​បាញ់​ថ្នាក់ជាតិ​»​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា The Irrawaddy​។ ​តាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នោះ លោកស្រី​ស៊ូ​ជី ដែលជា​ម្ចាស់​ពានរង្វាន់​ណូ​ប៊ែ​ល​សន្តិភាព​រូបនេះ ក៏បាន​បញ្ជាក់​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដែរ​ថា ដំណើរ​ចរចា​សន្តិភាព ក៏​នឹង​ធ្វើការ​ជាមួយនឹង​សង្គម​ស៊ីវិល​ដើម្បី​ស្វែងរក​មធ្យោបាយ​ក្នុងការ​ពង្រឹង​នូវ​យន្តការ ដែល​អាច​ធានា​ពី​ការ​គ្មាន​ការបំពាន​ទៅលើ​បទ​ឈប់​បាញ់​។ លោកស្រី ក៏​សង្ឃឹមថា គ្រប់ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងចូលរួម​សន្និសីទ The 21st Century Panglong នៅ​ដើមឆ្នាំ​២០១៧​។​ ​សន្និសីទ The 21st Century Panglong គឺជា​វេទិកា​មួយ​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​រដ្ឋបាល​លោកស្រី ស៊ូ​ជី ដែលជា​កន្លែង​ជួបជុំ​រវាង​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រុម​ជនជាតិភាគតិច ដែល​រួមទាំង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រដាប់អាវុធ​ផងដែរ​នោះ ដោយ​ពួកគេ​ពិភាក្សា​ដើម្បី​កសាង​ភាពរួបរួម​មី​យ៉ាន់​មា់​ឲ្យ​ក្លាយជា​សហភាព​មួយ​ដ៏​រឹងមាំ​។ សន្និសីទ​នេះ ចាប់ផ្តើម​ដំបូង​ឡើយ​នៅ​ខែសីហា​កន្លងទៅ តែ​មិនមាន ការចូលរួម​ពី​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រដាប់អាវុធ​ធំៗ ដែល​បាន​បើក​ការវាយប្រហារ​កងកម្លាំង​រដ្ឋាភិបាល​ឡើយ​។ ​សូម​រម្លឹក​ផងដែរ​ថា នៅ​ថ្ងៃទី​២០ ខែវិច្ឆិកា​កន្លងទៅ ក្រុម​ឧទ្ទាម​ទាហាន​ឯករាជ្យ​ធំ​បួន គឺ​ទាហាន​រណសិរ្ស​រំដោះជាតិ​តា​អាង (TNLA) ទាហាន​សម្ព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាតិ (MNDAA) ទាហាន​អា​រ៉ា​កាន (AA) និង​ទាហាន​ឯករាជ្យ​កា​ឈិន (KIA) បាន​ចងសម្ព័ន្ធ​គ្នា​បើក​ការវាយប្រហារ​ទៅលើ​ទាហាន និង​ប៉ុស្តិ៍​នរគ​បាល​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​បី​កន្លែង​។ ការវាយប្រហារ​នេះ ត្រូវបាន​រដ្ឋបាល​រប​ស់​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី បញ្ជាក់ថា បានសម្លាប់​មនុស្ស​ប្រាំ​បីនាក់ ដែលជា​កងកម្លាំង​រដ្ឋា​ភិ​បាល និង​ប្រជាជន​ស៊ីវិល​។ ​ការបើក​ប្រតិបត្តិការ​វាយប្រហារ​រ​បស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ឯករាជ្យ​ដោយ​ចង​ជា​សម្ព័ន្ធ បាន​កើតឡើង​នៅក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច Muse ដែលមាន​ទីតាំងនៅ​ខេត្ត​សាន​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស ដែលមាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​ជាមួយនឹង​ចិន​ផងដែរ​នោះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន​មី​យ៉ាន់​ម៉ា Irrawaddy ដែល​បាន​អះអាង​ដែលថា ការបើក​ការវាយប្រហារ​នេះ មិន​ត្រឹមតែ​ទាមទារ​អាយុជីវិត​រប​ស់​ប្រជាជន​ប៉ុណ្ណោះ​នោះទេ តែ ផ្លូវ​ជាច្រើន ក៏ត្រូវ​បាន​បិទ ហើយ​ប្រជាជន​ក្នុងស្រុក ក៏បាន​និង​កំពុងតែ​ភៀសខ្លួន​តាម​ព្រំដែន​សំដៅទៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ចិន​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1958.txt
​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ១០ វិច្ឆិកា ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ជួប​ជាមួយ​ប្រ​ធានា​ធិ​ប​តិ​ទើប​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដោយផ្ទាល់​ដើម្បី​ជជែក​ពី​ការផ្ទេរអំណាច​ដោយ​សន្តិ​វិធី​។ ក្រៅ​រឿង​ផ្ទេរអំណាច ប្រធានបទ​ជាច្រើន​មាន​ទាំង​គោលនយោបាយ​ក្នុងស្រុក​និង​នយោបាយ​ក្រៅប្រទេស​នោះ​ត្រូវបាន​លើកយក​មក​ពិភាក្សា​ក្នុង​ការិយាល័យ​ពងក្រពើ​ (Oval Office) ផងដែរ​។​មន្ត្រី​សេត​វិមាន អះអាងថា ជំនួប​ទ្វេភាគី​លើកដំបូង​រវាង​មេដឹកនាំ​ទាំងពីរ​នេះ​ធ្វើឡើង​យ៉ាង​ល្អ និង​រលូន​បំផុត​។
«​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិន​ស័ក្តិសម​កាន់តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ទេ​»​។ នេះ​ជា​អ្វីដែល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា តែង​លើកឡើង​ក្នុងពេលដែល​លោក​ជួយ​ឃោសនាបោះឆ្នោត​ឲ្យ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន និង​ពេលដែល​លោក​ឆ្លើយតប​ទៅកាន់​អ្នកកាសែត​មុន​បោះឆ្នោត​។ ​ចំណែក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឯណោះ​វិញ​ក៏​មិន​ណ​យ​ដែរ​។ លោក​ចំណាយពេល​យ៉ាងច្រើន​ទិតៀន​រដ្ឋបាល​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ឥតមាន​សំចៃមាត់​ឡើយ​។ លោក​ហ៊ាន​រហូតដល់​ចោទ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា មិនមែន​កើត​នៅ​អាមេរិក​និង ជា​អ្នកបង្កើត​ក្រុម​ភេរវជន​រដ្ឋ​ឥស្លាម​ថែមទៀត​ផង​។​ ​ប៉ុន្តែ​គ្រប់យ៉ាង​ប្រែប្រួល ក្រោយ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ ៨ វិច្ឆិកា បង្ហាញថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​។ អ្នក​ទាំងពីរ​ត្រូវ​ចាប់ដៃគ្នា និង​អង្គុយ​ជជែក​គ្នា​ក្នុងនាម​ជា​ប្រធានាធិបតី ដែល​ម្នាក់​ត្រៀម​ចេញ​និង​ម្នាក់​ត្រៀម​ចូលកាន់​តំណែង​ថែមទៀត​។ ​ក្រោយ​ដឹងថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ភ្លាម លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ទូរ​សព្ទ​ទៅ​សាទរ​និង​អញ្ជើញលោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មក​ពិភាក្សាគ្នា​ពី​ការផ្ទេរអំណាច​នៅ​ការិយាល័យ​ពងក្រពើ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ទី ១០ វិច្ឆិកា​។ ១.​ជំនួប​លើ​ដំបូង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅដោយ​រលូន​និង​ប្រសើរ​បំផុត​ ​លោក អូ​បា​ម៉ា ចំណាយពេល​វេលា​រហូត​ដល់ ៩០ នាទី​ដើម្បី​ជជែក​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដោយ​លោក​ត្រូវ​និយាយ​រឿង​ផ្ទេរអំណាច​ផង និង​បញ្ហា​គោលនយោបាយ​អាមេរិក​ផង មុនពេល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​។ ​ទោះបី វា​ជំនួប​លើកដំបូង​រវាង​អ្នក​ទាំង​ពីរ ក្រោយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ជាប់ឆ្នោត​ក៏ដោយ ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ស្រង់​សម្តី​មន្ត្រី​សេត​វិមាន​ថា ជំនួប​ទ្វេភាគី​នេះ​ធ្វើឡើង​យ៉ាង​រលូន​និង​ល្អ​បំផុត​ផងដែរ​។ ​ក្នុងជំនួប​នោះ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ថ្លែង​ចំពោះមុខ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ថា​៖​​« វា​ជា​រឿង​សំខាន់​សម្រាប់​យើង​គ្រប់គ្នា ដែល​ត្រូវ​សាមគ្គី​គ្នា និង​ធ្វើការ​រួមគ្នា ក៏ដូចជា​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដែល​យើងទាំងអស់គ្នា​ប្រឈម ទោះជា​យើង​មាន​និន្នាការ​នយោបាយ​បែបណា ឬ​មកពី​បក្ស​ណាក៏ដោយ​»​។​ ​លោក​បាន​បន្ត​ប្រា​ប់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ថា រដ្ឋបាល​របស់លោក​នឹងធ្វើ​គ្រប់យ៉ាង​ដែល​អាចជួយ​ឲ្យ​លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទទួលជោគជ័យ​ក្នុងការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ព្រោះ​អាមេរិក​នឹង​ជោគជ័យ​ដែរ​។​ ២. ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ហៅ អូ​បា​ម៉ា​ថា​ជា​«​បុរស​ល្អ » ក្រោយ​លោក អូ​បា​ម៉ា និយាយ​ចប់ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ចាប់​ផ្តើមនិយាយ​ម្តង​។ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ខុសប្លែក​ពី​សព្វមួយដង ដោយ​លោក ស្ងៀមស្ងាត់​ជាង​មុន ហើយ​លោក​បាន​ហៅ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ថា​ជា​បុរស​ល្អ​ម្នាក់ទៀត​។​ ​លោក​ថ្លែងថា​៖« លោក​ប្រធានាធិបតី វា​ជា​កិត្តិយស​ណាស់​សម្រាប់​ខ្ញុំ​ដែល​បាន​ជជែក​ជាមួយ​លោក​។ លោក​ជា​បុរស​ម្នាក់​ដ៏​ល្អ​»​។​ ​ពេល​លោក ដូ​ណា​ល់​ត្រាំ ថ្លែង​ចប់ អ្នក​ទាំង​ពីរបាន​ចាប់ដៃគ្នា ហើយ​លោក អូ​បា​ម៉ា ប្រាប់​លោក​ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ កុំ​ឆ្លើយ​សំណួរ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ឲ្យ​សោះ​។ អាច​ថា អ្នក​ទាំងពីរ​បាន​ត្រៀម​លក្ខណៈ​រួចរាល់​ហើយ​ដើម្បី​ផ្ទេរ​និង​ទទួល​តំណែង​ដើម្បី​ដឹកនាំ​ប្រទេស​បន្ត​នៅ​ថ្ងៃ ២០ មករា​ឆ្នាំ ២០១៧​។ ​ប៉ុន្តែ ទោះជា​មានការ​ទទួលស្គាល់​ពី​ជ័យជម្នះ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក៏ដោយ គេ​ឃើញ​មាន​ចលនា​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​អនាគត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែរ​។ វា​កើតឡើង​កើតឡើង​នៅ​ទីក្រុង​ជាច្រើន​ទូទាំង​សហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំង​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​ផង​។ ពួកគេ​កាន់​បដា​ដែល​សរសេរថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិនមែនជា​ប្រធានាធិបតី​របស់​អាមេរិក​ឡើយ​។ ៣.​លោក អូ​បា​ម៉ា រៀបរាប់​ពី​បញ្ហា​ជាច្រើន​រួមទាំង​វិបត្តិ​ពិភពលោក​ប្រាប់ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ ​ក្រោយ​បញ្ចប់​កិច្ចពិភាក្សា មន្ត្រី​សេត​វិមាន​បាន​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា បាន​ឆ្លៀតឱកាស​រៀបរាប់​ប្រា​ប់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ពី​បញ្ហា​ជាច្រើន​ដែលមាន​ទាំង​បញ្ហានយោបាយ​ក្នុងស្រុក​និង​បញ្ហា​ពិភពលោក​។ បញ្ហា​សុខាភិបាល​, សេដ្ឋកិច្ច​, ការងារ ពាណិជ្ជកម្ម​និង​សន្តិសុខ​អន្តរជាតិ​សុទ្ធតែជា​ប្រធានបទ​ដែល​លោក អូ​បា​ម៉ា លើកឡើង​។ ​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​រូបនេះ ក៏​រៀបរាប់​សង្ខេប​ពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក ទៅកាន់​ប្រទេស អាល្លឺម៉ង់​,​ក្រិ​ក និង​ប្រទេស​ប៉េ​រូ​ផងដែរ​។ ការរៀបរាប់​ប្រាប់​ពី​បញ្ហា​នេះ ជាការ​ត្រៀមលក្ខណៈ​មួយ ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​យល់ដឹង​ពី​កិច្ចការ​ទាំងអស់ មុន​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1959.txt
​លោក​ប្រធានាធិបតី​អៀរ​ឡង់ Michael D Higgins បាន​ប្រៀបធៀប​វៀតណាម​ដូច​ទៅនឹង​ប្រទេស​លោក ដែលជា​ធ្លាប់​ឆ្លងកាត់​បទពិសោធន៍​ស្រដៀង​គ្នា និង​ជា​ប្រទេស​តូច​ដូចគ្នា ដែល​បាន​តស៊ូ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​ពី​ក្រុម​ចក្រពត្តិនិយម​។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ ត្រូវបាន​លើកឡើង​ខណៈ​ពេល ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​។
​នាឱកាស​នៃ​ការផ្តល់​សុន្ទរកថា​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ជាតិ​វៀតណាម​ក្នុង​ក្រុង​ហាណូយ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៨ ខែវិច្ឆិកា លោក Michael D Higgins បាន​លើកឡើងថា ប្រជាជន​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​ចូលរួមចំណែក យ៉ាង​មុតមាំ និង​ខ្លាំងក្លា​ក្នុង​ការតស៊ូ​ដើម្បី​ឯករាជ្យ​ជាតិ​។ លោក បន្ថែមថា ប្រទេស​ទាំងពីរ សុទ្ធសឹងតែ​បាន​យល់ដឹង​ពី​ភាពលំបាក​ដើម្បី​ធានា​ឲ្យ​បាន​សន្តិសុខ និង​ការ​ផ្តល់នូវ​សេរីភាព យុត្តិធម៌ និង​សមភាព​សម្រាប់​ជំរុញ​ឲ្យ​ការប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ដើម្បី​ឯករាជ្យភាព​នោះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន The Irish Times​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ ទាំង​វៀតណាម និង​អៀរ​ឡង់ សុទ្ធសឹងតែ​ធ្លាប់​ស្ថិតក្រោម​នឹម​អាណានិគម​របស់​ចក្រពត្តិ​អឺរ៉ុប ដោយ អៀរ​ឡង់ ត្រូវ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​អង់គ្លេស និង​វៀតណាម ត្រូវបាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​បារាំង​។ ​ជុំវិញ​នៃ​ការទាមទារ​ឯករាជ្យ​នេះដែរ លោក​ប្រធានាធិបតី Higgins ក៏បាន​អះអាងថា អតីត​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ពោលគឺ បិតា​ឯករាជ្យ​អៀរ​ឡង់​លោក Michael Collins និង​មេ​បដិវត្តន៍​វៀតណាម Ho Chi Minh ទំនងជា​បាន​ទាក់ទង​គ្នា​នៅពេលដែល​ពួកគេ​រស់នៅ​ក្រុង​ឡុង​ដ៍​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩២០​។ ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​នោះ ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​រប​ស់លោក​ប្រធានាធិបតី​អៀរ​ឡង់​ទៅកាន់​វៀតណាម ក្រៅពី​ដើម្បី​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែល​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និង​ការអភិវឌ្ឍ​នោះ លោក​ប្រធានាធិបតី​រូបនោះ ក៏បាន​ជជែក​ពី​គម្រោង​នៃ​ផ្តល់ជំនួយ​សម្រាប់​វៀតណាម​ផងដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_196.txt
រដ្ឋសភាវៀតណាម​ ជ្រើសរើសលោកឧត្តមសេនីយ៍ លឿង គឿង ជាប្រធានាធិបតីថ្មី ជំនួសលោក តូ ឡិម ។ លោក លឿង គឿង នឹងកាន់តំណែងដល់ឆ្នាំ២០២៦។
នៅរសៀលថ្ងៃទី២១ ខែតុលា រដ្ឋសភាវៀតណាមបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតីថ្មីអាណត្តិ ២០២១ - ២០២៦ ជំនួសលោក តូ ឡិម ដែលកំពុងកាន់តំណែងជាអគ្គលេខាធិការបក្សផង និងជាប្រធានាធិបតីវៀតណាមផង។ អនុប្រធានរដ្ឋសភាវៀតណាម លោកស្រី ង្វៀន ធិ ថាញ់ ក្នុងនាមគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍រដ្ឋសភាបានធ្វើបទបង្ហាញសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋសភា ដើម្បីជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីអាណត្តិឆ្នាំ ២០២១ - ២០២៦ ដែលមានលោក លឿង គឿង សមាជិកការិយាល័យនយោបាយ និងសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍លេខាធិការដ្ឋាន ជាបេក្ខជន។ បេក្ខភាពលោក គឿង មានការគាំទ្រពីសមាជិករដ្ឋសភាចំនួន ៤៤0សំឡេងស្មើនឹង ១០០នៃសមាជិកដែលមានវត្តមាន។ លោក លឿង គឿង មានអាយុ ៦៧ឆ្នាំមកពីខេត្ត ហ្វូ ថក់ ភាគខាងជើងវៀតណាម។ លោកបានចូលបម្រើកងទ័ពនៅឆ្នាំ១៩៧៥។ ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ លោក គឿងត្រូវបានតម្លើងឋានន្តរស័ក្តិជាឧត្តមសេនីយ៍។ នាថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា លោក​ គឿង ដែលប្រធានអគ្គនាយកដ្ឋាននយោបាយនៃកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាមត្រូវបានការិយាល័យនយោបាយតែងតាំងជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃលេខាធិការដ្ឋានជំនួសលោកស្រី ជឿង ធិ ម៉ៃ ដែលបានលាលែងពីតំណែង។ គួរបញ្ជាក់ថា ជិត២ឆ្នាំចុងក្រោយ វៀតណាមមានការផ្លាស់ប្តូរប្រធានាធីបតីដល់ទៅ ៣រូប។ លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុក ត្រូវបានសភាជ្រើសធ្វើជាប្រធានាធិបតីជំនួសលោក ង្វៀន ហ៊្វូ ជុងនៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។ ក្រោយមកនៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៣ លោក វ៉ វ៉ាន៉ ធឿង បានកាន់តំណែងកំពូលនេះបានមួយឆ្នាំ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ លោក តូ ឡិម ក៏បានក្លាយជាប្រធានាធីបតីវៀតណាម ហើយក៏កាន់តំណែងជាអគ្គលេខាបក្ស។ ពេលនេះ​ លោក លឿង គឿង នឹងកាន់តំណែង​ប្រធានាធិបតីជំនួសលោក តូ ឡិម៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1960.txt
​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែវិច្ឆិកា បានផ្ដល់​នៅ​ការធានា​រឹងមាំ​មួយ​ជុំវិញ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អាមេរិក ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក នៅ​ថ្ងៃទី ៨ ខែវិច្ឆិកា (​ម៉ោង​អាមេរិក​)​។ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​ធានាថា សម្ព័ន្ធភាព​អាមេរិក​-​កូរ៉េខាងត្បូង នឹង​នៅតែ​បន្ត​រឹងមាំ ទោះជា​លទ្ធផល​ឆ្នោត​ចេញមក​យ៉ាងណាក៏ដោយ​។ កូរ៉េខាងត្បូង ក៏​នឹង​បន្ត​នយោបាយ​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​រដ្ឋបាល​អាមេរិក​ថ្មី​។​
«​បើទោះជា​លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​យ៉ាងម៉េច​ក៏ដោយ យើង​ច្បាស់​ថា សម្ព័ន្ធភាព​របស់​យើង​ជាមួយ​អាមេរិក នឹង​នៅតែ​បន្ត​ទៅមុខទៀត​។​» នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់លោក Cho June-hyuck អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​កូរ៉េខាងត្បូង ទាក់ទង​នឹង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​កូរ៉េខាងត្បូង និង​អាមេរិក ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​អាមេរិក ដែល​នឹងធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃទី​៨ ខែវិច្ឆិកា​។​ ​ក្នុង​សន្និសីទកាសែត​ប្រចាំថ្ងៃ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ​បន្តថា កូរ៉េខាងត្បូង នឹង​បន្ត​គោលនយោបាយ​ដែលមាន​ស្រាប់​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ តាមរយៈ​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធ​នាពេល​កន្លងមក​។ ការបោះឆ្នោត​នៅ​អាមេរិក ពិត​ជាមាន​ឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង ដ្បិត​លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​នេះ នឹង​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​លើ​នយោបាយ​អាមេរិក មាន​ចំពោះ​កូរ៉េខាងត្បូង ដូចជា​ការ​គំរាម​របស់​កូរ៉េខាងជើង ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម និង​បញ្ហា​ផ្សេងទៀត​។​ ​អ្នកនាំពាក្យ​ដដែល​នេះ​បញ្ជាក់ទៀតថា រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល នឹង​ចាត់វិធានកា​ចាំបាច់​ទាំងឡាយ ដើម្បី​ពង្រឹង​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ទាំងពីរ ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី ដោយ​ពឹង​ផ្អែកលើ​បណ្ដាញ​ដែល​ត្រូវបាន​បង្កើត​ជាមួយនឹង​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ទាំងពីរ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Yonhap ។​ ​យ៉ាងណា​ក៏ដោយចុះ គេ​រំពឹងថា ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក និង​កូរ៉េខាងត្បូង ទំនងជា​មិន​ប៉ះពាល់​អ្វី​ឡើយ ដ្បិត​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល ជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ស្អិតល្មួត​របស់​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន នៅ​តំបន់​អាស៊ី​។ ហើយ​គេ​ក៏​មិន​រំពឹងថា ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​របស់​អាមេរិក​អាច​ដក​ដៃ​ចេញពី​កូរ៉េខាងត្បូង​ដែរ​។ នរណា​ក៏​ដឹង​ដែរ​ថា អាមេរិក​បាន​ចាប់​កូរ៉េខាងត្បូង​យ៉ាង​ជាប់ ចាប់តាំងពី​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​ពីរ​មក ហើយក៏​មិនដែល​លែងដៃ​ដែរ​។ ​មួយវិញទៀត គោលនយោបាយ​របស់​បេក្ខជន​ទាំងពីរ​ចំពោះ​កូរ៉េខាងត្បូង ក៏​មិន​ខុសគ្នា​ពី​ប្រធានាធិបតី​ផ្សេង​ទៀតឡើយ គឺ​ក្រសោប​កូរ៉េខាងត្បូង​យ៉ាង​ជាប់​។ បើទោះជា​បេក្ខជន​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ហាក់​មាន​គោលនយោបាយ​ខុសប្លែក និង​មាន​ទំនោរ​ឲ្យ​តម្លៃ​ខ្លាំង​លើ​គោលនយោបាយ​ឯករាជ្យ ក៏ដូចជា​ផែនការ​កាត់បន្ថយ​ការចំណាយ​លើ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អាមេរិក​ក៏ដោយ គោលនយោបាយ​អាមេរិក​ចំពោះ​កូរ៉េខាងត្បូង នឹង​នៅតែ​រក្សា​ដូច​ពេលកន្លងមក​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1961.txt
​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង និង​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​កៃរ៉ូ នៅ​ដើម​ខែតុលា​កន្លងទៅ បានរៀបចំ​ព្រឹ​តិ្ត​ការណ៍​នៃ​ការ​ប្រណាំងទូក​ជា​លើកដំបូង ដែលជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នៅក្នុង​ទន្លេ​នី​ល​នៃ​ប្រទេស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​។ ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ ត្រូវ​រៀបចំឡើង​ក្នុងទិសដៅ​ដើម្បី​ផ្លាស់ប្តូរ​ទំនាក់ទំនង​កីឡា និង​វប្បធម៌​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។
​អភិបាលក្រុង កៃរ៉ូ លោក Atef Abdel Hamid បាន​ថ្លែងប្រាប់​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Xinhua ថា «​ការរៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍​នោះ គឺជា​ការផ្លាស់ប្តូរ​វប្បធម៌ និង​អរិយធម៌​រួមគ្នា​រវាង​អេ​ហ្ស៊ី​ប​-​ចិន​»​។ លោក ពន្យល់ ថា «​យោងតាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ភាពជា​អ្នកដឹកនាំ ក្រុង​កៃរ៉ូ និង​ប៉េកាំង តំណាង​ឲ្យ​ពិភពលោក​ទាំងមូល​លើ​វិស័យ​កីឡា និង​ព្រឹត្តិការណ៍​ទេសចរណ៍​»​។ ​ការរៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍​នៃ​ការប្រណាំង​ទូក​នាគ​នោះដែរ ក៏ត្រូវ​បានរៀបចំ​ឡើង​ក្នុងឱកាស​ពិសេស​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ដែរ​។ ឱកាស​ពិសេស​នោះ​គឺ ស្របពេល​នៃ​ការ​រម្លឹក​ខួប​ចំណង​ការទូត​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​លើក​ទី​៦០ និង​ជា​ខួប​នៃ​ការចាប់ផ្តើម​កសាង​ប្រទេស​ចិន​លើក​ទី​៦៧ និង​ខួប​ជ័យជម្នះ​របស់​ប្រទេស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​នៅ​ខែតុលា​ឆ្នាំ​១៩៧៣​ផងដែរ​។ ​ទីប្រឹក្សា​វប្បធម៌​ស្ថានទូត​ចិន​ប្រចាំ​ក្រុង​កៃរ៉ូ Chen Dongyun ក៏បាន​អះអាង​ដែរ​ថា ចាប់ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នៃ​ការ​ប្រណាំងទូក​នោះ អេ​ហ្ស៊ី​ប មាន​ក្រុម​ទូក​នាគ​របស់​ខ្លួនឯង ដែល​នេះ គឹជា​ឱកាស​មួយ​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ទាំងពីរ​ក្នុងការ​សមាហរណកម្ម និង​ស្វែងយល់​គ្នា​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1962.txt
​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន លោក Rodrigo Duterte បាន​អបអរសាទរ​ជ័យជម្នះ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​ថ្ងៃទី​៨ ខែវិច្ឆិកា ដោយបាន​ផ្ដួល​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ។ ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Duterte ក៏បាន​ប្រកាស​បំណង​ឈប់​រិះគន់​អាមេរិក ក៏ដូចជា​ប្រើពាក្យ​មិន​សមរម្យ​ដាក់​មេដឹកនាំ ដូចដែល​ធ្លាប់ធ្វើ​ដាក់​ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា នាពេល​កន្លងមក​។
​ភ្លាមៗ​ក្រោយ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ប​ង្ហា​ញ​ថា បេក្ខជន​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ទទួល​ជ័យជម្នះ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​នោះ បណ្ដា​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​ជាច្រើន នាំគ្នា​ផ្ញើ​សារ​អបអរ​ជា​បន្តបន្ទាប់​។ សូម្បីតែ​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte ដែល​ធ្លាប់តែ​រិះគន់​អាមេរិក​ឥត​សំចៃមាត់ ក៏​អបអរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​ទទួល​ជ័យជម្នះ​យ៉ាង​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ​។ ​ថ្លែង​ទៅកាន់​សហគមន៍​ហ្វីលីពីន​នៅ​ម៉ាឡេស៊ី ប្រធានាធិបតី Duterte និយាយថា លោក​សូម​អបអរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​ឈ្នះឆ្នោត​។ ហើយ​លោក​ក៏បាន​លើកឡើង​ពី​ចំណុច​ដូចគ្នា​រវាង​លោក និង​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ គឺមាន​ទំនោរ​ចូលចិត្ត​ប្រើពាក្យ​គ្រោតគ្រាត​ដូចគ្នា​សូម្បីតែ​រឿង​តូចតាច​ក៏ដោយ​។ ប៉ុន្តែ​ចាប់ពីពេលនេះ លោក Duterte និយាយថា លោក​ឈប់​ប្រើ​អាកប្បកិរិយា​បែប​នោះ​ទៀតហើយ ព្រោះ​លោក ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​ហើយ​។​ ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ផ្សាយ​ថា ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Duterte ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកជា​លោក ត្រាំ របស់​អាស៊ី ដ្បិត​ប្រធានាធិបតី​ទាំងពីរ​មាន​អាកប្បកិរិយា​ដូចគ្នា​ខ្លាំង​។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទាំង​លោក Duterte និង​លោក ត្រាំ ត្រូវ​មើលឃើញថា ជា​បុគ្គល​ក្រៅ​ឆាកនយោបាយ​តាំងពីដើម​មក តែ​បែរជា​អាច​ទាក់ទាញ​ប្រជាប្រិយភាព​យ៉ាងច្រើន​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ទៅវិញ​។​ ​ចាប់តាំងពី​ឡើងកាន់​អំណាច​ក្នុង​ខែឧសភា លោក Duterte បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ហ្វីលីពីន ដោយ​ងាក​ចេញពី​ការពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​អាមេរិក និង​ងាក​ទៅរក​ចិន និង​រុស្សី​។ ការរិះគន់​របស់​អាមេរិក​មកលើ​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន​នៅ​ហ្វីលីពីន រឹតតែ​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក Duterte មិន​សប្បាយចិត្ត ហើយ​ថែមទាំង​ប្រើពាក្យ​មិន​សមរម្យ​ជា​ញឹកញយ​ដាក់​មេដឹកនាំ​អាមេរិក​ទៀតផង​។ ​ជាមួយគ្នា ទំនាក់ទំនង​រវាង​អាមេរិក និង​ហ្វីលីពីន នា​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ ក៏​មិនល្អ​ដូច​មុន​ដែរ​។ លោក Duterte ថែមទាំង​ចង់​រំលាយចោល​សន្ធិសញ្ញា​ការពារជាតិ​រួមគ្នា​ជាមួយ​អាមេរិក ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អាមេរិក​ពង្រាយ​កងទ័ព​នៅ​ហ្វីលីពីន​នោះ ដ្បិត​អាមេរិក​គំរាម​ផ្ដាច់ជំនួយ​ដល់​ហ្វីលីពីន បើ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស នៅតែ​បន្ត​ធ្លាក់ចុះ​ដោយសារ​ការសម្លាប់​មនុ​ស្ស​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធតុលាការ នៅតែ​កើតឡើង​ដដែល​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1963.txt
​គណបក្សកាន់អំណាច​តៃវ៉ាន់ ប្រជាធិបតេយ្យ​ជឿនលឿន (DPP) នៅ​ថ្ងៃទី​៩ ខែវិច្ឆិកា បាន​ទទូច​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​ក្រុង​ប៉េកាំង ស្ដាប់​តាម​ប្រជាជន​ក្រុង​ហុងកុង​ដែល​ចង់បាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ បក្ស​កាន់អំណាច​តៃវ៉ាន់ ក៏​ទទូច​ឲ្យ​ក្រុង​ប៉េកាំង​គោរព​សិទ្ធិ​តំណាងរាស្ត្រ​គាំទ្រ​ឯករាជ្យ​ហុងកុង ក្រោយ​សភា​ប្រជាជន​ចិន ហាម​សមាជិកសភា​ទាំងនោះ ចូលកាន់​តំណែង​របស់​ខ្លួន​។​
​នា​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​លូកដៃ​ចូល​កាន់តែ​ជ្រៅ​ចូល​កិច្ចការ​របស់​តំបន់​ស្វយ័ត​ហុងកុង តាមរយៈ​ការបកប្រែ​ច្បាប់​ហុងកុង​ដែល​ហាមឃាត់​សមាជិកសភា​គាំទ្រ​ឯករាជ្យ​ពី​ការស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​។ ការ​លូកដៃ​កកូរកកាយ​របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង ក៏បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កោះ​តៃវ៉ាន់​ឯណោះ ព្រួយបារម្ភ និង​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ប៉េកាំង គោរព​សិទ្ធិ​សម្រេច​របស់​ប្រជាជន​ហុងកុង​ផងដែរ​។ ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ផ្សាយ​ថា ការអំពាវនាវ​របស់​កោះ​តៃវ៉ាន់ ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​សភា​ប្រជាជន​ចិន បាន​បកប្រែ​ច្បាប់​មូលដ្ឋាន​ដែលជា​ធម្មនុញ្ញ​របស់​ហុងកុង ដោយបាន​រារាំង​សមាជិកសភា​ហុងកុង​មាន​និន្នាការ​ប្រកាស​ឯករាជ្យ​ពីររូប មិន​ឲ្យ​ចូល​ស្បថ​កាន់តំណែង​បាន​។ ការរារាំង​នេះ គឺជា​ការអន្តរាគមន៍​ដោយផ្ទាល់​ក្នុង​កិច្ចការ​ហុងកុង ចាប់តាំងពី​ចិន​បាន​ស្វ័យភាព​ដល់​ក្រុង​មួយ​នេះ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៧ ។​ ​លោក Yang Chia-liang អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្សកាន់អំណាច DPP និយាយថា រដ្ឋាភិបាល​ចិន និង​ហុងកុង គួរ​ស្ដាប់​បំណងប្រាថ្នា​របស់​ប្រជាជន​ហុងកុង ដែល​ចង់បាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ អ្នកនាំពាក្យ​រូបនេះ​បន្តថា គណបក្ស DPP និង​ប្រជាជន​តៃវ៉ាន់ តាមដាន​យ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​របៀប​ដែល​ក្រុង​ប៉េកាំង​ដោះស្រាយ​ជាមួយ​ស្ថានការណ៍​នៅ​ហុងកុង ហើយក៏​គាំទ្រ​សិទ្ធិ​ប្រជាជន​ហុងកុង​ក្នុងការ​ជ្រើសរើស​តំណាង​របស់ខ្លួន​ដែរ​។ ​ច្បាស់​ណាស់​ថា ការអធិប្បាយ​ទាក់ទង​កិច្ចការ​ហុងកុង​របស់​កោះ​តៃវ៉ាន់ ពិតជា​បញ្ឆេះ​កំហឹង​ក្រុង​ប៉េកាំង​មិន​ខាន​។ តាំងពីដើម​មក ចិនដីគោក មិនដែល​ទទួលស្គាល់​ឯករាជ្យ​របស់​កោះ​តៃវ៉ាន់​ឡើយ និង​តែងតែ​ចាត់ទុក​កោះ​មួយ​នេះ ជា​ខេត្ត​មួយ​របស់ខ្លួន​រហូតមក​។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រុង​ប៉េកាំង ក៏​ធ្លាប់​ប្រកាស​ហើយ​ថា ខ្លួន​មិន​រួញរា​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​កម្លាំងយោធា ដើម្បី​ដណ្ដើម​កោះ​តៃវ៉ាន់​មកវិញ​ឡើយ​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ចក្រភព​អង់គ្លេស បានប្រគល់​ទឹកដី​ហុងកុង​ទៅ​ឲ្យ​ចិន​វិញ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៧ ។ យ៉ាងណាក្ដី ចិន​បាន​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ «​ប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធ​ពីរ​» ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ក្រុង​ហុងកុង​។ ពោលគឺ​ហុងកុង​ទទួលបាន​ស្វ័យភាព​យ៉ាង​ទូលាយ លើ​កិច្ចការ​តុលាការ ហិរញ្ញវត្ថុ និង​រដ្ឋបាល ហើយ​ចិន​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​យោធា និង​ការងារ​ការបរទេស​ជំនួស​ហុងកុង​វិញ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1964.txt
​ប្រធាន​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប លោក Jean-Claude Juncker លើកឡើងថា អឺរ៉ុប​គួរតែបង្កើត​ទ័ព​ដោយ​ខ្លួនឯង និង​មិនអាច​ទុកចិត្ត​ការធានា​ការពារ​សន្តិសុខ​ពី​សំណាក់​អាមេរិក​ឡើយ​។ ប្រធាន​គណៈកម្មាការ​អឺរ៉ុប លើកឡើង​ដូចនេះ ក្រោយពេល​សេដ្ឋី ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ហើយ​លោក​ក៏មាន​គោលនយោបាយ​តឹងតែង​ចំពោះ​សម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ ដែលជា​អ្នកការពារ​សន្តិសុខ​អឺរ៉ុប​ដ៏​ធំ​។​
​គេ​ប្រហែលជា​ចាំ​មិន​ភ្លេច​ឡើយ​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ប្រធានាធិបតី​ជាប់ឆ្នោត​អាមេរិក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចំពោះ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់ខ្លួន​។ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មាន​និន្នាការ​បន្ថយ​ការចំណាយ​និង​ការពារ​ក្រុម​ប្រទេស​ណា​តូ និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ផ្សេងទៀត​។ លោក​ធ្លាប់​អះអាងថា ក្រុម​ប្រទេស​សមាជិក​ណា​តូ ត្រូវ​បង់​វិភាគទាន​ឲ្យ​គ្រប់គ្រាន់​តាម​ការកំណត់​នៅក្នុង​សន្ធិសញ្ញា បើសិនជា​ចង់​ឲ្យ​អាមេរិក​ការពារ​ពេល​មាន​បញ្ហា​សន្តិសុខ​។​ ​នៅពេលនេះ មេដឹកនាំ​អឺរ៉ុប ទំនងជា​ភ័យព្រួយ​ខ្លាំង​ហើយ​ជុំវិញ​សុវត្ថិភាព​របស់​អឺរ៉ុប ក្រោយពេល​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឈ្នះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃទី​៨ ខែវិច្ឆិកា​។ ទាក់ទង​បញ្ហា​នេះ ប្រធាន​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប លោក Jean-Claude Juncker និយាយថា អឺរ៉ុប គួរតែមាន​កងទ័ព​ផ្ទាល់ខ្លួន ជាជាង​ពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​កម្លាំង​អាមេរិក ដែល​មិន​ច្បាស់លាស់​នោះ​។ ​ដោយ​លើកឡើង​ពី​ការ​គំរាម​ពី​សំណាក់​ក្រុម​ភេរវកម្ម​លើ​សន្តិសុខ​អឺរ៉ុប ប្រធាន​គណៈកម្មការ​រូបនេះ​បញ្ជាក់ដែរថា សហភាព​អឺរ៉ុប គួរតែ​ផ្ដល់នូវ​ការការពារ​ចាំបាច់​ដល់​ប្រជាជន​របស់ខ្លួន​។ ថ្លែង​ទៅកាន់​កម្មវិធី​មួយ​ក្នុង​ក្រុង​បែរ​ឡាំង លោក Juncker បញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា​៖ «​យើង​ត្រូវការ​សន្តិសុខ​ថែមទៀត​សម្រាប់​អឺរ៉ុប មិនមែន​តែ​ការប្រឆាំង​ភេរវកម្ម​មួយ​មុខ​ទេ តែ​យើង​ក៏ត្រូវ​ការ​ការរៀប​ចំក​ង​ទ័ព​ការពារ​អឺរ៉ុប​ដែរ​»​។​ «​យើង​ពិតជា​ត្រូវការ​កងទ័ព​ណាស់​។ លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​អាមេរិក​បង្ហាញថា អាមេរិក នឹងមិន​ការពារ​អឺរ៉ុប​រហូត​ទេ​។ យើង​ត្រូវធ្វើ​ដោយ​ខ្លួនឯង​។ ដូច្នេះ​នេះ​ជា​អ្វីដែល​យើង​ត្រូវការ​ដំណោះស្រាយ​ថ្មី ដើម្បី​ការពារ​សន្តិសុខ​អឺរ៉ុប ដោយ​រួមទាំង​ការបង្កើត​កងទ័ព​អឺរ៉ុប​ដែរ​»​។ នេះ​ជាការ​លើកឡើង​របស់​ប្រធាន​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ដែល​ចេញផ្សាយ​ដោយសារ​ព័ត៌មាន​រុស្សី RT ជុំវិញ​ការទទួល​ជ័យជម្នះ​របស់លោក ត្រាំ និង​គំនិត​នៃ​ការបង្កើត​ទ័ព​អឺរ៉ុប​។ ​ខណៈ​នេះ ការប្រឈមមុខ​ជាមួយ​រុស្សី កាន់តែ​ឡើងក​ម្ដៅ​នោះ សហភាព​អឺរ៉ុប បាន​បញ្ជូន​កងកម្លាំង​ជាច្រើន​ទៅកាន់​ព្រំដែន​ជាមួយ​រុស្សី​។ ហើយ​កងទ័ព​អាមេរិក ដែលជា​ស្នូល​សំខាន់​នៃ​សម្ព័ន្ធ​យោធា​ណា​តូ គឺជា​កម្លាំង​សំខាន់​នៃ​ការពង្រាយ​យោធា ដើម្បី​ទ​ប​ទល់​កងកម្លាំង​ជាង​បី​សែន​នាក់​របស់​រុស្សី​។ យ៉ាងណាក្ដី ការជាប់ឆ្នោត​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បង្កើតជា​កង្វល់​ជុំវិញ​វត្តមាន​របស់​កងទ័ព​អាមេរិក​នៅ​អឺរ៉ុប ដ្បិត​លោក ត្រាំ ចង់​ឲ្យ​អឺរ៉ុប​បង្កើន​ប្រាក់ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ណា​តូ​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1965.txt
​តាំងពី​ជាប់ឆ្នោត​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើម​បន្ទន់​ជំហរ និង​បំភ្លេច​ពាក្យសន្យា​របស់ខ្លួន​មួយចំនួន​ផង​។ អ្វីដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្តើម​សរសើរ​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ផងដែរ​នៅក្នុងពេល​លោក​ជួប​ជជែក​ជាមួយ​អ្នកកាសែត New York Times​។
​ប្រធានាធិបតី​ទើប​ជាប់ឆ្នោត លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្តើម​និយាយ​លើកសរសើរ​ប្រធានាធិបតី​ជិត​ផុត​អាណត្តិ បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​។ លោក​សរសើរ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុងពេលដែល​លោក​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​អ្នកសារព័ត៌មាន New York Times ។​ ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Politico ដែល​ស្រង់​សម្តី​អ្នកសារព័ត៌មាន New York Times លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ថ្លែងថា​៖ « ខ្ញុំ​ពិតជា​មាន​ជំនួប​មួយ​ដ៏​ពិសេស​ជាមួយ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​។ ដើមឡើយ​ខ្ញុំ​មិនដឹងថា ខ្ញុំ​ចូលចិត្ត​គាត់​ឬ​អត់​។ ប៉ុន្តែ​ពេល​ជួប​លោក អូ​បា​ម៉ា ហើយ ខ្ញុំ​ចាប់ផ្តើម​ដឹងថា​ខ្ញុំ​ពិតជា​ចូលចិត្ត​លោក អូ​បា​ម៉ា​។ ខ្ញុំ​រីករាយ​ណាស់​ដែល​បាន​ជជែក​ជាមួយ​គាត់​»​។​ ​តាមពិតទៅ អ្នកនយោបាយ​ទាំងពីរ​រូបនេះ​បាន​ទិតៀន​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ខ្លាំង​មែនទែន​ក្នុងការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត ដោយ​លោក អូ​បា​ម៉ា អះអាងថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ មិនមាន​លក្ខណៈសម្បត្តិ​ជា​ប្រធានាធិបតី​ឡើយ​។ ចំណែក​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ឯណោះ​វិញ​ហៅ​លោក អូ​បា​ម៉ា ថា​ជា​ប្រធានាធិបតី​ដែល​អាក្រក់​ជាងគេ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទៀត​។ ​ប៉ុន្តែ​ចាប់តាំងពី​បាន​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ក្រោយ​ជាប់ឆ្នោត​មក លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចាប់ផ្តើម​ប្រែ​ផ្លាស់​ជំហរ​របស់លោក​ចំពោះ​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​។ ហើយ​លោក​បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ក៏​ប្រាប់​ប្រកាសប្រាប់​មេដឹកនាំ​ពិភពលោក​ឲ្យ​ស្ងប់ចិត្ត និង​ឈប់​ព្រួយបារម្ភ​រឿង​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត​ដែរ​។ លោក​ពន្យល់ថា គ្រប់គ្នា​គួរ​បើក​ចិត្ត​ឲ្យ​ទូលាយ ហើយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដឹកនាំ​ប្រទេស​សិន​ទៅ​។​ ​ប៉ុន្តែ​លោក អូ​បា​ម៉ា បានបញ្ជាក់​ច្បាស់​ហើយ​ថា លោក​នៅតែ​បន្តសកម្មភាព​ពាក់ព័ន្ធ​នយោបាយ​ដែល​អាច​តាមមើល​សកម្មភាព​រដ្ឋ​បាល​ថ្មី​ដដែល​។ តែ​លោក​កំពុង​ពិចារណា​មើល​សិន ថា​គួរ​ចូលប្រឡូក​ក្នុង​បញ្ហានយោបាយ​កម្រិតណា​ក្រោយពេល​លោក​ចេញពី​តំណែង​។ ជាធម្មតា បើសិនជា​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្វើ​អ្វី​លើសពី​តម្រូវការ​របស់​ប្រជាជន​អាមេរិក ឬ​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង លោក​អាច​នឹង​ចូលប្រឡូក​ក្នុង​នយោបាយ​វិញ​ឲ្យ​កាន់តែខ្លាំង​វិញ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1966.txt
​សម្តេច ហ៊ុន សែន បាន​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ថា នឹងធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដើម្បី​ពង្រឹង​សម្ព័ន្ធភាព​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​២ ។
​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុ​ជា បាន​ផ្ញើ​សារ​ផ្លូវការ អបអរ​ជ័យជម្នះ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដែល​ជាប់​ជា​ប្រធានាធិបតី​ទី​៤៥ របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ តាមរយៈ​សារ​អបអរ​ចុះ​ថ្ងៃទី​៩ ខែវិច្ឆិកា សម្តេច ហ៊ុន សែន បាន​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ថា នឹងធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​។​ ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុ​ជា បានបញ្ជាក់​ដូច្នេះ​ថា​៖«​ខ្ញុំ​រីករាយ​នឹងធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​ឯកឧត្តម មិន​ត្រឹមតែ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​យើង​ទាំងពីរ​ឲ្យ​កាន់តែ​ជិតស្និទ្ធ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ថែមទាំង​ប្រឹងប្រែង​រួមគ្នា លើកកម្ពស់​បុព្វហេតុ​ដ៏​ធំធេង ដើម្បី​សន្តិភាព ស្ថិរភាព និង​វិបុលភាព​របស់​ប្រជាជាតិ​ទាំងអស់​»​។​ ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ក៏​ចូលរួម​ប្រឹងប្រែង​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល និង​ប្រជាជន​អាមេរិក ក្នុងការ​លើកកម្ពស់​ប​ន្ថែ​ម​ទៀត នូវ​ទំនាក់ទំនង​មិត្តភាព​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ លើ​គ្រប់​វិស័យ​ដែល​ផ្តល់​ប្រយោជន៍​ដល់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ទាំង​នៅ​គ្រប់​កម្រិត​ភាគី និង​ពហុភាគី​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា ភ្លាមៗ​ក្រោយ​លទ្ធផល​ឆ្នោត បង្ហាញថា លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ទី​៤៥ របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏បាន​សរសេរ​សាទរ​នៅលើ​ទំព័រ​ហ្វេ​ស​ប៊ុ​ក​របស់ខ្លួន​ភ្លាម​ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1967.txt
​ចុងក្រោយ​រឿងអាស្រូវ​អ៊ី​ម៉ែ​ល​ដែល​រួបរឹត​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ឈានដល់​ទីបញ្ចប់​ហើយ ក្រោយ FBI ប្រកាស​ជាថ្មី​ថា គ្មាន​ការចោទប្រកាន់​លោកស្រី​ឡើយ​។ គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ស្វាគមន៍​ការប្រកាស​នេះ ខណៈ​ក្រុម​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ រិះគន់ FBI វិញ​។
​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន រួចផុត​អស់ពី​រឿងអាស្រូវ​អ៊ី​ម៉ែ​ល​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​ហើយ​ក្រោយ​ពេលដែល​ប្រធាន​ស្ថាប័ន​ស៊ើបអង្កេត FBI បាន​ផ្ញើលិខិត​ទៅកាន់​សភា​ដោយ​បញ្ជាក់ថា គ្មាន​​ការចោទប្រកាន់​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ឡើយ​។​ការប្រកាស​នេះ​ធ្វើឡើង​ប្រហែល ៣៦ ម៉ោង​ប៉ុណ្ណោះ​មុន​ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​មកដល់​។​ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP ប្រធាន​ភ្នាក់ងា FBI លោក James Comey ប្រកាស​បិទ​បញ្ចប់​សំណុំរឿង​អ៊ី​ម៉ែ​ល​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដោយ​ផ្តល់​ការសន្និដ្ឋាន​ដូច សេចក្តីសន្និដ្ឋាន​កាលពី​ខែកក្កដា​។ លោក James Comey បាន​ថ្លែងថា​៖ «​​យើង​ត្រួត​ពិនិត្យ​អ៊ី​ម៉ែ​ល​ទាំងអស់​ដែលផ្ញើ​មកពី​ឬ​ផ្ញើ​ទៅកាន់​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ក្នុងពេល​លោកស្រី​ធ្វើជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​។ យោងតាម​ការស៊ើបអង្កេត​នេះ យើង​មិន​ផ្លាស់ប្តូរ​ការសន្និដ្ឋាន​ដែល​យើង​បានធ្វើ​កាលពី​ខែកក្កដា​ឡើយ»​។​ ​ដូច្នេះ​មានន័យថា លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន មិនមាន​ទោស​ពៃ ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​រឿង​សម្ងាត់​អាមេរិក​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​លោកស្រី ប្រើ​អ៊ី​ម៉ែ​ល​ផ្ទាល់ខ្លួន​ដើម្បី​បំពេញការងារ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​ឡើយ​។​ ​ក្រោយ FBI ប្រកាស​បែបនេះ ក្រុម​ឃោសនា​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន បានប្រកាស​ស្វាគមន៍ ហើយ ប្រធាន​ក្រុម​ឃោសនា​របស់​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកស្រី Jennifer Palmieri បង្ហាញ​ក្តី​រីករាយ​ដែល​គ្មានអ្វី​ប្រែប្រួល​ក្នុង​សំណុំ​រឿងនេះ​។​ ​លោកស្រី​បាន​ថ្លែងថា​៖ «​យើង​រីករាយ​ណាស់​ដែល​សំណុំ​រឿងនេះ​ត្រូវបាន​ដោះស្រាយ​ចប់សព្វគ្រប់​»​។​ ​យ៉ាងណា​ក៏ដោយចុះ ក្រុម​ឃោសនា​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​ប្រតិកម្ម​ខ្លាំងៗ​ចំពោះ​ការប្រកាស​បិទ​សំណុំរឿង​ដោយ​គ្មាន​ការចោទប្រកាន់​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​។ ហើយ​គេ​រិះគន់ថា ការស៊ើបអង្កេត​របស់​ភ្នាក់ងារ FBI មិនបាន​រៀបចំ​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​តាំងពីដើម​មកម្ល៉េះ​។ ​សូមបញ្ជាក់ថា កាលពី​ខែ​មុន ស្រប​ពេលដែល​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន កំពុង​កើនឡើង​ប្រជាប្រិយភាព​និង​ត្រៀមខ្លួន​យកជ័យ​ជម្នះ​លើ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ផង ស្រាប់តែ​លោក James Comey រកឃើញ​អ៊ី​ម៉ែ​ល​ថ្មី​ជា​របស់​ស្វាមី​ជំនួយការ​ផ្ទាល់​របស់លោក​ស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន លោកស្រី Huma Abedin ។ ហើយ​ប្រធាន​ស្ថាប័ន​ស៊ើបអង្កេត​នេះ​ក៏​ផ្ញើលិខិត​ទៅ​បណ្តា​សមាជិកសភា ដោយ​អះអាងថា ខ្លួន​ត្រូវ​បើក​ការស៊ើបអង្កេត​ទៀត ព្រោះ​គេ​សង្ស័យថា អ៊ី​ម៉ែ​ល​ថ្មី​អាច​នឹង​ពាក់ព័ន្ធ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​។​ ​ការសើរើ​រឿងអាស្រូវ​នេះ​បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ផលប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាប្រិយភាព​របស់លោក​ស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ដែល​កំពុង​ប្រកៀក​ប្រកិត​ជាមួយ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ​ ស្រាប់នោះ​។ គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាពិសេស​ក្រុម​ឃោសនា​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ហាក់​ព្រួយបារម្ភ​ពី​បញ្ហា​នេះ ប៉ុន្តែ​ពួកគេអះអាងថា សកម្មភាព​របស់ FBI ជា​រឿង​នយោបាយ​ច្រើនជាង​។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ក្នុង​ក្រសួងយុត្តិធម៌​អាមេរិក​ក៏​ព្រមាន FBI ផងដែរ ដោយ​បញ្ជាក់ថា សកម្មភាព​របស់​ស្ថាប័ន​ស៊ើបអង្កេត​នេះ​បំពារបំពាន​ទំនៀមទម្លាប់​និង​គោលការណ៍​របស់​ក្រសួងយុត្តិធម៌​អាមេរិក​។​ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1968.txt
​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​អាមេរិក​តាមរយៈ​ពាក្យសម្តី​អសុរោះ និង​គ្មាន​ភាសា​ការទូត​របស់​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ ហាក់ដូចជា​មិនមាន​ការ​ថមថយ​ឡើយ​។ គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​នោះ ខណៈ​កំពុងតែ​ស្ថិតនៅក្នុង​ទឹកដី​ជប៉ុន​ដែលជា​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចាក់ទឹកមិនលិច​របស់​អាមេរិក​នោះ លោក ឌើ​ទើ​តេ នៅតែ​បន្ត​ជះ​កំហឹង​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន ជុំវិញ​នៃ​ការរិះគន់​ប្រតិបត្តិការ​គ្រឿងញៀន​រប​ស់លោក​។​
​នៅ​ចំពោះមុខ​សហគមន៍​ហ្វីលីពីន​ជាង​១​ពាន់​នាក់​នៅក្នុង​ក្រុង​តូ​ក្យូ​នៃ​ប្រទេស​ជប៉ុន លោក​ប្រធានាធិបតី រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ នៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែតុលា​ម្សិលមិញ បាន​ហៅ​អាមេរិក​ថា «​ជា​អ្នក​ដែល​ពូកែ​សម្លុត​» តែ​លោក ក៏​អះអាង​ដែរ​ថា លោក មិនមាន​ការភ័យខ្លាច​អ្វី​ឡើយ បើទោះបីជា លោក អាច​នឹងរង​ការប្តឹង​តាមរយៈ​ការរិះគន់​របស់​អាមេរិក​ក៏ដោយចុះ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការចុះផ្សាយ​រប​ស់​សារព័ត៌មាន​ហ្វីលីពីន inquirer.net​ ។ ​លោក​ប្រធានាធិបតី បាន​បញ្ជាក់ថា ការ​គំរាម​កាត់​ជំនួយ​ទៅកាន់​ហ្វីលីពីន​របស់​អាមេរិក គឺជា​«​ការ​បន្ទាប​តម្លៃ​មួយ​»​មកលើ​ហ្វីលីពីន ដែល​លោក បន្ថែមថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍​បែបនេះ​(​ការ​គំរាម​) ហាក់ដូចជា​ប្រៀប​រូបលោក​ដូច​ទៅនឹង​«​សត្វ​ឆ្កែ​»​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ឯង​។ នេះ​បើ​យោងតាម​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល ដែល​បាន​បន្តទៀតថា លោក ឌើ​ទើ​តេ ដែលមាន​រហ័ស​នាម​ថា «​អ្នក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​» ក៏បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ទៀតថា «​បើទោះបីជា​ហ្វីលីពីន ក្រីក្រ​ក៏ដោយ គេ​(​អាមេរិក​) ក៏​ត្រូវគោរព​ហ្វីលីពីន​ដែរ​»​។​ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ កំពុងតែ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​នៅ​ជប៉ុន​ដែល​ចាប់ផ្តើម​ពីថ្ងៃ​ទី​២៥​ដល់​ថ្ងៃទី​២៧ ខែតុលា តប​ការអញ្ជើញ​របស់លោក​នាយ​ក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​ស៊ិន​ហ្សូ អា​បេ​។ ក្នុងអំឡុងពេល​បី​ថ្ងៃ​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នេះដែរ លោក​ប្រធានាធិបតី នឹង​ចូល​សម្តែង​ការគួរសម​ជាមួយនឹង​អធិរាជ​ជប៉ុន និង​ជួបពិភាក្សា​ជាមួយនឹង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​លោក ស៊ិន​ហ្សូ អា​បេ ដើម្បី​ពង្រឹង និង​ពង្រីក​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រ​វាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។​ ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ជប៉ុន​របស់លោក​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​លោក ក៏​ទើបតែ​បានបញ្ចប់​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ​ទៅកាន់​នៅ​សប្តាហ៍​មុន​ផងដែរ​។ លោក ឌើ​ទើ​តេ បាន​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ចិន ដែលជា​ប្រទេស​ទីមួយ​នៃ​ការបំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​ប្រទេសក្រៅ​តំបន់​អាស៊ាន​នោះ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨​ដល់​ថ្ងៃទី​២១ ខែតុលា​។ តាម​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​នោះ ហ្វីលីពីន ទទួលបាន​កម្ចី​ពី​ចិន ជាច្រើន​ពាន់​ដុល្លារ​អាមេរិក និង​កិច្ចព្រមព្រៀង​សេដ្ឋកិច្ច​ជាច្រើន​ផងដែរ​នោះ​។ ​ក្នុងជំនួប​ជាមួយនឹង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន ត្រូវបាន​រំពឹងថា នឹង​ពិបាក​មើលមុខ​ដើម្បី​និយាយ​គ្នា​បន្តិច​។ ហើយ​នោះ ក៏​ព្រោះតែ មុននឹង​ទៅដល់​ជប៉ុន លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន វាយប្រហារ​អាមេរិក​យ៉ាងខ្លាំងៗ ដោយ​ថែមទាំង​អះអាងថា លោក ចែកផ្លូវ​ជាមួយនឹង​អាមេរិក​ទាំង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច និង​យោធា​ទៀតផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1969.txt
​ប្រជាប្រិយភាព​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន កើនឡើង​ខ្លាំង​ជាង​គូប្រជែង​ខ្លួន​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ខណៈដែល​ការបោះឆ្នោត​កាន់តែ​ខិតជិត​មកដល់​។ ការកើនឡើង​នៃ​ការគាំទ្រ​នេះ​ភាគច្រើន​នៅក្នុង​ចំណោម​ស្ត្រី​អាមេរិក​តែម្តង​។ រីឯ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្លាក់ចុះ​ប្រជាប្រិយ​ភាពខ្លាំង​ដោយសារតែ​រឿងអាស្រូវ​មួយចំនួន​ដូចជា​ការប្រើ​ពាក្យសម្តី​ចំ​អូ​ង​ចំអាស​ដាក់​ស្ត្រី និង​បៀតបៀន​ផ្លូវភេទ​ផងដែរ​។ ហើយ​មួយទៀត​គឺ​ដោយសារ​លោក​បដិសេធ​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បើ​លោក​ចាញ់ឆ្នោត​នោះ​។
​របាយការណ៍​ស្ទង់​មតិ​មួយ​ដែល​ចេញផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ ២៣ តុលា​ម្សិលមិញ បាន​បង្ហាញថា ប្រជាប្រិយភាព និង​ការគាំទ្រ​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន កំពុង​នាំមុខ​សំឡេងគាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ដល់​ទៅ ១២​ភាគរយ គិត​ត្រឹម​រយៈពេល​ប្រហែល​ជាង​២​សប្តាហ៍​មុន​បោះឆ្នោត​នេះ​។​ ​យោងតាម​របាយការណ៍​ស្ទង់​មតិ​ទូទាំងប្រទេស​របស់​សារព័ត៌មាន ABC ដែល​ដកស្រង់​ដោយ​សម្តី​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន AFP អតីតរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ទទួលបាន​ការគាំទ្ររ​ហូត​ដល់ ៥០​ភាគរយ ខណៈ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានទទួល​ការគាំទ្រ​ត្រឹមតែ ៣៨ ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​របាយការណ៍​ដដែល​នេះ​ក៏​បង្ហាញថា ក្នុងចំណោម​ស្ត្រី​អាមេរិក អ្នកគាំទ្រ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន​មាន​រហូតដល់ ៥៥ ភាគរយ ខណៈ ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បានទទួល​ការគាំទ្រ​ត្រឹម ៣៨ ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ចំណែក​ក្នុងចំណោម​ស្ត្រី​ដែល​ទទួលបាន​ការអប់រំ​ខ្ពស់​វិញ ភាគរយ​នៃ​អ្នកគាំទ្រ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន នាំមុខ​អ្នកគាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ចំនួន​៣២​ភាគរយ​។​ ​ជារួម ប្រជាប្រិយភាព​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ធ្លាក់ចុះ​ខ្លាំង​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​មុន ហើយ​មូលហេតុ​ចម្បង​នៃ​ការថយចុះ​នៃ​ចំនួន​អ្នកគាំទ្រ​គឺ​បណ្តាលមកពី​រឿងអាស្រូវ​ពាក្យសម្តី​ចំ​អូ​ង​ចំ​អាង​និង​ការ​បំពារបំពាន​ផ្លូវភេទ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ហើយ​មួយទៀត​បណ្តាល​មក​លោក​បដិសេធ​ទទួលស្គាល់​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​បើសិនជា​លោក​ចាញ់ឆ្នោត​នោះ​។​ ​តាមពិតទៅ របាយការណ៍​ស្ទង់​មតិ​ទូទាំងប្រទេស​ដែល​រៀបចំឡើង​ដោយ​សាកលវិទ្យាល័យ Monmouth កាលពី​សប្តាហ៍​មុន ក៏បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ផងដែរ​ថា បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន កំពុង​នាំមុខ​គូប្រជែង​របស់ខ្លួន​ខ្លាំង​មែន​។ បើតាម​ការសាកសួរ​អ្នក​ដែល​អាច​ចូលរួម​បោះឆ្នោត​នោះ ចំនួន​៥០​ភាគរយ​នៃ​ពួកគេ​បាន​អះអាងថា​ខ្លួន​គាំទ្រ​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន ហើយ ៣៨​ភាគរយ​ផ្សេងទៀត​នៅ​គាំទ្រ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ផងដែរ​។​ ​ខណៈដែល​ការបោះឆ្នោត​កាន់តែ​ខិតជិត​មកដល់ ក្រុម​រៀបចំ​យុទ្ធនា​ការឃោសនា​របស់​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន រំពឹងថា លោកស្រី​នឹង​ឈ្នះឆ្នោត​ភ្លូក​ទឹក​ភ្លួ​កដី​នៅ​ថ្ងៃ ៨ វិច្ឆិកា​ខាងមុខ ហើយ​គណបក្ស​ប្រជា​ធិ​តេ​យ្យ​អាច​ដណ្តើម​សភា​មួយ​ក្នុងចំណោម​សភា​ទាំងពីរ​ពី​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​មកកាន់​កាប់​វិញ​ដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_197.txt
​ពាក្យ​«​លប់​» មាន​ថ្នាក់​ពាក្យ​ជានា​ម មានន័យថា ជា​ប្រដាប់​ចាប​សត្វ​មួយ​ប្រភេទ មាន​សណ្ឋាន​ជា​ទ្រុង រុំ​ស្លឹកឈើ​ស្រស់​មាន​ប៉ែក​ដាក់​បក្សី​ធ្លាក់ មាន​ប៉ែក​សំណាញ់ មាន​គន្លឹះ​ថ្លោះ​បាន សម្រាប់​ឲ្យ​ជាប់​បក្សី​ព្រៃ​ដែល​ដេញធ្នាក់​។ ឧទាហរណ៍ លប់លលក​, លប់ទទា​, លលក​ព្រៃ​ជាប់​លប់ ជាដើម​។
​ចំណែក​ពាក្យ​«​លុប​» មាន​ថ្នាក់​ពាក្យ​ជា​កិរិយាសព្ទ មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់​ស្នាម​, ឲ្យ​បាត់​គំនូស​, ឲ្យ​បាត់​លំ​អាន​, ឲ្យ​បាត់​រូប​, ឲ្យ​បាត់ឈ្មោះ​, ធ្វើ​ឲ្យ​វិនាស​, ធ្វើ​ឲ្យ​សូន្យ​។ ឧទាហរណ៍ លុបអក្សរ​, លុបដាន​, លុបឈ្មោះ​,...​ជាដើម​។ ប្រើ​ក្នុងន័យ​បំពេញ​, ជម្រៅ​, រណ្ដៅ​ឲ្យ​បាត់ៈ លុបរណ្ដៅ​, បំពេញ​ក្រហូង​, លុបអណ្ដូង​...​។ ប្រើ​ក្នុងន័យ​លាង​សម្អាត​, ជម្រះ​ស្រលាប​ដោយ​ទឹក​៖ លុបមុខ​, លុបខ្លួន​។ ក្នុងនោះដែរ បើ​ប្រើ​ក្នុង​ប្រើប្រាស់​សម្ដី​ផងដែ​រៈ សម្ដី​លុប​លើ​, សំឡេង​លុប​លើ​គេ​ទាំងអស់​។ ពាក្យ «​លុប​» នេះ​បើ​ប្រើ​ក្នុងន័យ​និយាយ​ពី​គុណ គេ​និយាយថា លុបគុណ នៅ​មានន័យថា បំបាត់​គុណ​គឺ​បំបាត់​ឲ្យ​លេច​ឮថា​គេ​មានគុណ​ចំពោះ​ខ្លួន​។ ​ក៏ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​ពាក្យ​«​ព្រលប់​»​និង​«​ព្រលុប​» មួយណា​ត្រឹមត្រូវ​? ចំពោះ​ពាក្យ​នេះ ទោះបី​ពាក្យ​ថា​«​លុប​»​មានន័យថា ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់​រូប តែ​មិនអាច​សរសេរថា​«​ព្រលុប​»​ទេ​។ ពាក្យ​ដែល​ត្រឹមត្រូវ​គឺ​ត្រូវ​សរស​រថា «​ព្រលប់​»​ដែល​មានន័យថា ពេលដែល​ទើបនឹង​យប់​។​ ​ចំណែក​ពាក្យ​«​លុប​»​វិញ គឺ​មានន័យ​ដូចនឹង​ពាក្យ​ថា «​លោប​»​ផងដែ​រៈ ការលុបចោល​, ការបំបាត់ មិន​ឲ្យ​មាន​។​ ​ដកស្រង់​ពី​វចនានុក្រម​សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1970.txt
​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន មានសង្ឃឹម​ខ្ពស់ជាង​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុងការ​ស្នង​តំណែង​លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដើម្បី​ការ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ទី​៤៥ និង​ជា​ប្រធានាធិបតី​ស្ត្រី​ទីមួយ​របស់​អាមេរិក​។ ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែលជា​បញ្ហា​នោះ គឺ​ការហៅ​ឈ្មោះ​ស្វាមី លោកស្រី គឺ​លោក ប៊ី​ល គ្លី​ន​តុ​ន​។ ការហៅ​ឈ្មោះ​នេះ​ទំនងជា​បញ្ហា ដ្បិត​វា​ជា​ករណី​កម្រ​ដែលមាន​ប្រធានាធិបតី​ជា​ស្ត្រី​ណាស់​។​
​ចំពោះ​ករណី​លោក ប៊ី​ល គ្លី​ន​តុ​ន អតីត​ប្រធានាធិបតី​រូបនេះ នឹង​ក្លាយជា​ស្វាមី​របស់​ប្រធានាធិបតី​ស្ត្រី​ទីមួយ ដែល​អាច​ត្រឡប់​ទៅកាន់​សេត​វិមាន​វិញ​។ លោក ប៊ី​ល គ្លី​ន​តុ​ន ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី​ពីរ​អាណត្តិ គឺ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩២ និង​ម្ដងទៀត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៦​។ ហើយ​វា​ក៏​ជា​រឿង​សាមញ្ញ​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​ងារ «​ប្រធានាធិបតី​» ចំពោះ​អតីត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បើទោះជា​អស់តំណែង​ក៏ដោយចុះ​។​ ​យោងទៅតាម​ការហៅ​របៀប​នេះ នៅពេល​លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន ឈ្នះឆ្នោត​មែន គេ​មិនអាច​ហៅ​លោក ប៊ី​ល​គ្លី​តុ​ន ជា​ប្រធានាធិបតី (President Clinton) បាន​ទៀតឡើយ ព្រោះ​អាចធ្វើ​ឲ្យ​ច្រឡំ​ជាមួយ​ភរិយា​របស់លោក​។ អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​ពិធីការ​ម្នាក់ និយាយថា បញ្ហា​របៀបនេះ ក៏​ធ្លាប់​ត្រូវបាន​ដោះស្រាយ​នៅ​កម្រិត​រដ្ឋ​របស់​អាមេរិក​រួចហើយ​។ នៅ​អាមេរិក មាន​រដ្ឋ​ចំនួន​៦ មាន​អភិបាលរដ្ឋ​ជា​ស្ត្រី ហើយ​ស្វាមី​របស់​ពួកគេ ក៏ត្រូវ​បាន​ហៅ​ដោយ​មិន​ផ្លូវការ​ថា «​បុរស​ទីមួយ (First Gentlemen)​។ ប៉ុន្តែ​ករណី​ប្រធានាធិបតី​វិញ មិនដែល​មាន​ឡើយ​។​ ​យ៉ាងណាក្ដី លោកស្រី Allida Black ដែលមាន​ជំនាញ​លើ​បញ្ហា​នេះដែរ អះអាងថា ការហៅ​ឈ្មោះ​នេះ មិនមែនជា​រឿង​ធំដុំ​ឡើយ​លើ​បរិបទ​ពិធីការ​នោះ​។ ដូច្នេះ​ការហៅ​ឈ្មោះ​លោក ប៊ី​ល គ្លី​ន​តុ​ន នឹង​នៅតែ​ត្រូវបាន​រក្សា​ដូចដើម នៅពេលដែល​លោក និង​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី ចូលរួម​កម្មវិធី​រួមគ្នា​។ លោកស្រី Black បញ្ជាក់ថា​៖ «​គេ​ត្រូវ​ហៅថា ប្រធានាធិបតី គ្លី​ន​តុ​ន និង​អតីត​ប្រធានាធិបតី គ្លី​ន​តុ​ន​»​។​ ​បើតាម​ទីភ្នាក់ងារ AFP អ្នកជំនាញ​ដដែល​បន្តថា រឿងនេះ​ក៏​ធ្លាប់​កើតឡើង​កាលពី​ជំនាន់​គ្រួសារ Bush ផងដែរ​។ លោក George H.W. Bush ដែលជា​ឪពុក ជា​ប្រធានាធិបតី​ទី​៤១ ចំណែក​លោក George W. Bush ជា​កូន​វិញ ជា​ប្រធានាធិបតី​ទី​៤៣​។ មានន័យថា​ពេល​អ្នក​ទាំងពីរ​ចូល​កម្មវិធី​ជាមួយគ្នា គេ​ហៅថា «​ប្រធានាធិបតី Bush (​កូន​) និង​អតីត​ប្រធានាធិបតី Bush (​ឪពុក​)​។ ​ទាក់ទង​នឹង​ការហៅ​ឈ្មោះ​លោក ប៊ី​ល គ្លី​ន​តុ​ន វិញ ការិយាល័យ​ពិធីការ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក នឹង​ពិភាក្សា​ជាមួយ​គ្រួសារ​គ្លី​ន​តុ​ន លើ​ករណីនេះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1971.txt
​ក្រោយ​ក្បត់ពាក្យសន្យា​ជាមួយ​ព្រះ ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន Rodrigo Duterte បាន​បន្ត​ប្រើពាក្យ​មិន​សមរម្យ​ដាក់​អ្នកណា​ដែល​លោក​មិន​ចូលចិត្ត និង​តែងតែ​រិះគន់​លោក​។ ជាថ្មី​ម្ដងទៀត លោក Duterte បាន​រិះគន់​ខ្លាំង​លើ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិកជិត​ចប់​អាណត្តិ លោក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែល​ជ្រៀត​ជ្រែកចូល​កិច្ចការ​របស់​រដ្ឋបាល​របស់លោក ជុំវិញ​ការសម្លាប់​មនុស្ស​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធតុលាការ​ក្នុង​សង្គ្រាម​បង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន​។​
«​អ្នក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​» Rodrigo Duterte បាន​រម្លឹក​ពី​ការប្រកាស​របស់លោក​ក្នុងការ​ចែកផ្លូវ​ជាមួយ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក អំឡុង​ទស្សនកិច្ច​ចិន ដែលជា​គូប្រជែង​របស់​អាមេរិក​តែម្ដង​។ លោក Duterte អះអាងថា ការប្រកាស​ចែកផ្លូវ​ជាមួយ​អាមេរិក គឺ​ដើម្បី​ការពារ​សេចក្ដី​ថ្លែ​ថ្នូរ​របស់​ហ្វីលីពីន ដ្បិត​នាពេល​កន្លងមក ហ្វីលីពីន​ធ្វើ​តែ​តាម​បង្គាប់​អាមេរិក​ប៉ុណ្ណោះ​។ ​ឆ្លៀតពេល​ចូលរួម​នៅក្នុង​កម្មវិធី​មួយ​នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែវិច្ឆិកា ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន បន្ត​និយាយ​រិះគន់​ប្រធានាធិបតី បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា ដែល​បានបង្ហាញ​ការព្រួយបារម្ភ ជុំវិញ​យុទ្ធនាការ​បោសសម្អាត​គ្រឿងញៀន និង​ការដែល​អាមេរិក​ចេះតែ​ឲ្យ​ហ្វីលីពីន​ធ្វើតាម​រហូតមក​។ លោក Duterte និយាយថា​៖ «​លោក អូ​បា​ម៉ា ! មានរឿង​អី​កើតឡើង​ហ្នឹង​? ទៅ​បើក​វចនានុក្រម ហើយ​រក​អត្ថន័យ​ពាក្យ «​ថ្លៃថ្នូរ​» ទៅ​។​» ​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន​រូបនេះ និយាយ​បែប​ខឹង​ខ្លាំង​ដូចនេះ ក្រោយពេល​អាមេរិក​គំរាម​ផ្ដាច់ជំនួយ​បរទេស ក្រោម​ហេតុផល​ព្រួយបារម្ភ​ជុំវិញ​ការសម្លាប់​មនុស្ស​យ៉ាងច្រើន​ក្នុង​ប្រតិបត្តិ​ការបង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន​នាពេល​កន្លងមក​។ លោក Duterte ប្រាប់​ទៅវិញ​ថា ប្រទេស​របស់លោក នឹង​នៅតែ​អាចរ​ស់បាន បើទោះជា​គ្មាន​ជំនួយ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ក៏ដោយចុះ​។​ ​បន្ថែម​ពីលើ​នេះ លោក Duterte ចាត់ទុក​ការ​គំរាម​របស់​អាមេរិក ជាការ​ប្រមាថ​សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ​របស់​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន ដោយ​ធ្វើ​ដូច​ហ្វីលីពីន​ជា​ឆ្កែ​របស់​អាមេរិក​អ៊ីចឹង​។ នេះ​បើតាម​ការផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន Rappler មុននឹង​បន្ត​ស្រង់​សំដី​លោក Duterte ថា អាមេរិក​ធ្វើខ្លួន​ដូច​ម្ចាស់​របស់​ហ្វីលីពីន ដែល​ចូលចិត្ត​បោះ​សាច់​ឲ្យ​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន​ពី​ចម្ងាយ​។​ ​តាំងពីដើម​មក​នោះ ប្រធានាធិបតី Duterte ដែលជា​ត្រូវគេ​ហៅថា «​មេដឹកនាំ​មាត់​អត់​គម្រប​» តែងតែ​រិះគន់​អ្នក​ដែល​រិះគន់​ការបង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន ជាពិសេស អាមេរិក សហភាព​អឺរ៉ុប និង​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ជាដើម​។ ទាំង​អាមេរិក និង​អង្គការ​ពិភពលោក​ទាំងពីរ ក៏​ធ្លាប់​ត្រូវបាន​លោក Duterte ប្រើ​ពាក្យអសុរស​ដាក់​ជា​ញឹកញយ​ផងដែរ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី ធ្លាក់ចុះ​ខ្លាំង​នាពេល​កន្លងទៅ​៕ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1972.txt
​តារា​ល្បីៗ​អាមេរិក​ជាច្រើន​នាក់ បាន​ចូលរួម​ក្នុង​យុទ្ធនាការ​របស់​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែវិច្ឆិកា ខណៈដែល​ការបោះឆ្នោត​កាន់តែ​ខិតជិត​មកដល់​ហើយ​នោះ​។ ដោយឡែក​នៅលើ​ឆាក​យុទ្ធនាការ​របស់​បេក្ខជន​មកពី​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​វិញ គេ​ឃើញ​មានតែ​សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ម្នាក់ឯង​ប៉ុណ្ណោះ​។​
​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ទាំងពីរ​បក្ស កំពុង​ប្រឹង​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​រៀងៗ​ខ្លួន ដ្បិត​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី នឹង​មកដល់​ពេល​ខ្លី​ខាងមុខ​នេះហើយ​។ ដូច​សព្វមួយដង​នោះ នៅក្នុង​ការធ្វើ​យុទ្ធនាការ​នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែវិច្ឆិកា ទាំង​លោកស្រី ហ៊ី​ឡា​រី គ្លី​ន​តុ​ន និង​លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ បាន​បន្ត​វាយប្រហារ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ដោយ​លើក​នេះ បេក្ខជន​ទាំងពីរ​រិះគន់​គ្នា​លើ​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច និង​ចំនួន​ការងារ​នៅ​អាមេរិក​។ ​បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន បានបញ្ចប់​យុទ្ធនាការ​របស់លោក​ស្រី​ជាមួយនឹង​កម្មវិធី​តន្ត្រី​នៅឯ​រដ្ឋ Cleveland ។ តារាចម្រៀង​ល្បី​ជាច្រើន​បាន​ចូលរួម​ជាមួយ​លោកស្រី ដូចជា​តារាចម្រៀង​រ៉េ​ប Jay Z និង​ប្រពន្ធ Beyoncé តារា​រ៉េ​ប Big Sean តារាចម្រៀង Chance the Rapper និង​លោក J. Cole ជាដើម​។ លោកស្រី​និយាយ​នៅពេល​ប្រគំ​តន្ត្រី ថា មាន​ការងារ​ជាច្រើន ត្រូវធ្វើ និង​មាន​របាំង​ជាច្រើន​ដែល​ត្រូវ​បំបែក​។​ ​ក្រឡេក​ទៅ​មើល​បេក្ខជន​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​វិញ នៅលើ​ឆាក​យុទ្ធនាការ​របស់លោក ដូ​ណា​ល់ ត្រាំ ក្នុង​រដ្ឋ Pennsylvania នៅ​ថ្ងៃទី​៤ ខែវិច្ឆិកា​នោះ មិនមាន​តារា​ល្បី​ណា​ចូលរួម​ឡើយ​។ លោក ត្រាំ និយាយ​ឌឺដង​ឲ្យ​លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន ថា​៖ «​ខ្ញុំ​មក​ទីនេះ​តែម្នាក់ឯង​។ គ្មាន​ហ្គី​តា គ្មាន​ព្យ៉ា​ណូ គ្មានអ្វី​ទាំងអស់​។ បើតាម​ទីភ្នាក់ងា​ព័ត៌មាន AP សេដ្ឋី​អចលនទ្រព្យ​រូបនេះ​និយាយទៀតថា លោក​មិនបាន​នាំ​តារា​ល្បី​ដូចជា Jay Z ឬ J-Lo មក​ឡើយ​។​ ​លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន និង​លោក ត្រាំ បន្តធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ស្វែងរក​សំឡេងឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃទី​៥ ខែវិច្ឆិកា នៅក្នុង​រដ្ឋ Florida ដើម្បី​ទាក់ទាញ​សំឡេងឆ្នោត​នៅ​ទីនោះ ជាពិសេស​ពី​ក្រុម​អ្នកបោះឆ្នោត​ដើមកំណើត​ឡាទីន​។ បេក្ខជន​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ ហាក់​ប្រឹងប្រែង​ខ្លាំង ដ្បិត​បក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​មានការ​គាំទ្រ​ទាប​ក្នុង​សមរភូមិ​សំខាន់​ក្នុង​រដ្ឋ Ohio ដែល​លម្អៀង​ទៅរក​បក្ស​សាធារណរដ្ឋ​។ ​កា​ប្រគំ​តន្ត្រី ត្រូវគេ​មើលឃើញថា ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទាក់ទាញ​មួយ​របស់​លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន​។ នៅ​ថ្ងៃទី​៥ ដដែល លោកស្រី គ្លី​ន​តុ​ន នឹង​បន្ត​ចូលរួម​ការប្រគំ​តន្ត្រី​នៅ​រដ្ឋ Philadelphia ដោយមាន​ការចូលរួម​ពី​តារា​ល្បីៗ​ដូចជា Steve Wonder និង Katty Perry ជាដើម​។ បេក្ខជន​ប្រ​ធានា​ធិ​ប​តិ​រូបនេះ ទទួល​ការគាំទ្រ​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​សំណាក់​តារា​ល្បីៗ បន្ថែម​ពី​ការប្រកាស​គាំទ្រ​ពី​សំណាក់​ឥស្សរជន​នយោបាយ​ជាច្រើនរូប​ទៀត​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1973.txt
​ការិយាល័យ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ទទួលបន្ទុក​ជនភៀសខ្លួន​(UNHCR) បាន​រកឃើញថា ប្រជាជន​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​ប្រមាណ​ជា​មធ្យម​៣៥០០​នាក់ កំពុងតែ​ភៀសខ្លួន​ចេញពី​ប្រទេស​រៀងរាល់ថ្ងៃ​ទៅកាន់​ប្រទេសជិតខាង ដ្បិត​ជម្លោះផ្ទៃក្នុង នៅតែ​បន្ត​អូសបន្លាយ​។ អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បាន​ទទូច​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ជាតិ និង​ស្ថាប័ន​មនុស្សធម៌​ផ្សេងៗ​ចូលរួម​បង្កើត​បរិយាកាស​សន្តិភាព​ដើម្បី​ទទួល​ក្រុម​ជនភៀសខ្លួន​ដែល​ភាគច្រើន​ជា​កុមារ និង​ស្ត្រី​នោះ​។
​ប្រជាជន​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង កំពុងតែ​ភៀសខ្លួន​ទៅកាន់​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កុង​ហ្គូ អេ​ត្យូ​ពី ស៊ូដង់ និង​អ៊ូ​ហ្គ​ង់​ដា ក្នុង​ចំនួន​ប្រមាណ​២៤០០​នាក់​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ គិត​ចាប់​តាំងបីដើម​តុលា​មក ដែល​លំហូរ​នេះ បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ជនភៀសខ្លួន​រាប់លាន​នាក់ ក្រោយ​មាន​អំពើហិង្សា​បាន​ផ្ទុះឡើង​នៅ​រដ្ឋធានី Juba នៅ​ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០១៦​កន្លងទៅ​។ នេះ​បើ​យោងតាម​របាយការណ៍រ​បស់ UNHCR ដែល​បាន​ចុះផ្សាយ​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅ​សប្តាហ៍​មុន​។ ​តាម​របាយការណ៍​ដដែល​នោះ ប្រជាជន​ដែល​បាន​ចាក​ចេញពី​ប្រទេស​នោះ បាន​រង​នូវ​ការ​បៀតបៀន​ផ្លូវភេទ សម្លាប់ និង​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ដោយ​ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ ដោយ​ពួកគេ បាន​រង​នូវ​ការ​ចោទថា ជា​អ្នកគាំទ្រ​ក្រុមប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​។ នេះ​បើ​យោងតាម​របាយការណ៍​ដ​ដែល ដែល​បាន​បន្តទៀតថា ក្រុម​ជនភៀសខ្លួន ក៏​ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ផ្លូវធំៗ​ឡើយ ហើយ​ពួកគេ ត្រូវ​ដើរ​ឆ្លងកាត់​តំបន់​ព្រៃ​ដោយ​គ្មាន​ទឹក និង​អាហារ​ជាច្រើន​ថ្ងៃ​ទៀតផង​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ស៊ូដង់​ខាងត្បូង បានប្រកាស​ឯករាជ្យ​ពី​ប្រទេស​ស៊ូដង់​នៅ​ថ្ងៃ ៩​ខែកក្កដា​ឆ្នាំ ២០១១ ក្រោយ​មានការ​ប្រយុទ្ធ​បង្ហូរឈាម​គ្នា​ក្នុង​សង្គ្រាមស៊ីវិល​អស់​រា​ប់ទ​ស​វត្សរ៍​រវាង​ក្រុម​ជនជាតិ​អារ៉ាប់​-​ស៊ូដង់​ដែល​ស្ថិតនៅ​ភាគ​ខាងជើង និង​ប្រជាជន​ស៊ូដង់​ភាគខាងត្បូង​។​ ​ក្រោយ​ប្រកាស​ឯករាជ្យ​ប្រហែលជា​២​ឆ្នាំ សង្គ្រាមស៊ីវិល​ផ្ទុះឡើង បន្ទាប់ពី​អនុ​ប្រធានាធិបតី Riek Machar បានរៀបចំ​រដ្ឋប្រហារ​មួយ​ដើម្បី​ទម្លាក់​លោក Salva Kiir ប៉ុន្តែ​បរាជ័យ​។ សង្គ្រាម​បានអូសបន្លាយ​ប្រហែល​៣ ឆ្នាំ​ដោយ​បណ្តាល​ឲ្យ​ជន​ស៊ីវិល​រាប់ម៉ឺន​នាក់​ស្លាប់ និង​ច្រើនជាង ២​លាន​នាក់​នេះ​ទៀត​ត្រូវ​ភៀសខ្លួន​។ ប៉ុន្តែ​ក្តីសង្ឃឹម​តិចតួច​មួយ​ផុស​រូបរាង ឡើង ព្រោះ​រដ្ឋាភិបាល​និង​ក្រុម​ឧទ្ទាម បាន​ចរចា​គ្នា​និង​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​មួយ​នៅ​ឆ្នាំមុន​។ ក្នុង​ខែមេសា មេដឹកនាំ​ក្រុម​ឧទ្ទាម លោក Riek Machar បាន​ត្រលប់មក​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​ជា​អនុ​ប្រធានាធិបតី​ដើម្បី​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​រួបរួម​ជាតិ​មួយ​ដើម្បី​កសាង​សន្តិភាព​និង​កសាង​ប្រទេស​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ការប៉ះទង្គិច​គ្នា បាន​វិល​ត្រលប់​មកវិញ​ទៀតហើយ​រវាង​ភាគី​ទាំងពីរ​។ ហើយ​ការប៉ះទង្គិច កំពុងតែ​រីក​រាល​ពីមួយថ្ងៃ​ទៅមួយថ្ងៃ​។ ជាពិសេស​នោះ គិត​ចាប់ពី​ការផ្ទុះ​ហិង្សា​នៅ​ថ្ងៃទី​១០ ខែកក្កដា កន្លងមក រវាង​ភាគី​កងកម្លាំង​ខាង​ប្រធានាធិបតី​ស៊ូដង់​ខាងត្បូង​លោក Salva Kiir និង​កងកម្លាំង​នៃ​បដិបក្ខ​របស់លោក​គឺ​លោក​អនុ​ប្រធានាធិបតី Riek Machar ស្ថានភាព​ក្នុងប្រទេស​កាន់តែ​ដុនដាប​ទៅៗ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1974.txt
​ក្រសួងការបរទេស​អា​មេ​រិ​កនៅ​ថ្ងៃទី​០៣ ខែវិច្ឆិកា បានរៀបចំ​ពិធី​ផ្ទេរ និង​ស្បថ​ចូលកាន់​តំណែង​ដល់​អគ្គរដ្ឋទូត​អាមេរិក​ថ្មី​ប្រចាំ​ក្រុង​ម៉ានីល​នៃ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន បន្ទាប់​អគ្គ​រដ្ឋ​ចាស់ បានបញ្ចប់​អាណត្តិ​របស់ខ្លួន ក្រោយ​អធិបតីភាព​របស់លោក​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាមេរិក លោក Jonh Kerry​។ ខណៈ​ស្ថានភាព​ទ្វេភាគី​ជាមួយ​ហ្វីលីពីន​មិនសូវ​ជា​ល្អ​ប៉ុន្មាន​នោះ លោក Jonh Kerry មាន​ទំនុកចិត្ត​ខ្ពស់ ថា ប្រធាន​បេ​ក​សកម្ម​របស់ខ្លួន​ថ្មី​ប្រចាំ​ក្រុង​ម៉ានីល​អាចបំពេញ​តួនាទី​បានល្អ​ប្រសើរ​។
​លោក Sung Kim ដែលមាន​សញ្ជាតិ​ដើម​កូរ៉េខាងត្បូង បាន​ចូល​ស្បថ​កាន់តំណែង​ជា​អគ្គរដ្ឋទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​ក្រុង​ម៉ានីល​ថ្មី​ជំនួស​លោក​អតីត​អគ្គរដ្ឋទូត Philip S. Goldberg ដែល​ទើបតែ​បានបញ្ចប់​អាណត្តិ​បី​ឆ្នាំ​របស់ខ្លួន​។ លោក​អគ្គរដ្ឋទូត Sung Kim អាច​នឹងត្រូវ​ប្រឈម​រឿងរ៉ាវ​ច្រើន​ក្នុងការ​កាន់តំណែង​ជា​អគ្គរដ្ឋទូត​អាមេរិក​ប្រចាំ​ហ្វីលីពីន ដ្បិត ទំនាក់ទំនង​ប្រទេស​ទាំងពីរ កំពុងតែ​ឆ្លងកាត់​ស្ថានភាព​មួយ​ដែល​ប្រៀប​ដូចនឹង​ការ​បក់បោក​ព្យុះភ្លៀង ក្រោយ​ហ្វីលីពីន ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋបាល​ថ្មី​ដែល​មិនមាន​និន្នាការ​ទៅរក​អាមេរិក​នោះ​។ ​នា​ពិធី​ស្បថ​កាន់តំណែង​នោះ លោក​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Jonh Kerry ក៏បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការផ្តល់​ទំនុកចិត្ត​របស់​អាមេរិក ក៏ដូចជា​លើកឡើង​ពី​សមិទ្ធផល​សំខាន់ៗ​របស់លោក Sung Kim ដែល​បង្ហាញថា លោក Sung ពិតជា​សក្តិសម​ក្នុងការ​កាន់តំណែង​នេះ​។ លោក Kerry បាន​និយាយ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា «​ខ្ញុំ ពិត​ជាមាន​ទំនុកចិត្ត ពីព្រោះ​យើង​មាន Sung ជា​មន្ត្រីការទូត​ដ៏​អស្ចារ្យ​តំណាង​ឲ្យ​យើង​នៅ​ក្រុង​ម៉ានីល​, ជា​អ្នក​បន្តវេន​របស់​អគ្គ​រដ្ឋទូត Goldberg ដ៏​សក្តិសម និង​ជា​បុគ្គល​ម្នាក់​ដែលមាន​ភាព​អស្ចារ្យ​ទាំង​ទេពកោសល្យ និង​បែបផែន​ផ្ទាល់ខ្លួន​»​។ ​លោក Kerry បាន​បន្ថែមថា «​គ្មាន​នរណា​ដែលមាន​លក្ខណៈពិសេស​ជាង​លោក Sung ក្នុងការ​តំណាង​អាមេរិក និង​ជា​អគ្គ​រដ្ឋ​ប្រចាំ​ហ្វីលីពីន​នៅក្នុង​ពេលវេលា​នេះឡើយ​»​។ ​បើតាម​ការបញ្ជា​ក់រប​ស់​ប្រមុខ​ការទូត​អាមេរិក​រូបនោះ លោក Sung Kim ក៏​ធ្លាប់ជា​អគ្គ​រដ្ឋ​អាម​រិ​ក​ប្រចាំ​កូរ៉េខាងត្បូង​ផងដែរ​។ ហើយ​ក្នុងពេល ដែល​លោក Sung បំពេញ​មុខងារ​ជា​បេសកជន​ពិសេស​របស់​អាមេរិក​ប្រចាំ​កូរ៉េខាងត្បូង​នោះ លោក បាន​ឆ្លងកាត់​ស្ថានភាព និង​ផល​លំបាក​ការទូត​ច្រើន ដ្បិត លោក ត្រូវ​តំណាង​អាមេរិក​ក្នុងការ​ចេញមុខ និយាយ​ចរចា និង​តតាំង​ច្រើន​ពី​បញ្ហា​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​ជាមួយនឹង​កូរ៉េខាងជើង​ដើម្បី​ធានា​ពី​ការ​គ្មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​នោះ​។ ​តប​នឹង​ការផ្តល់​ទំនុកចិត្ត​ពី​ប្រមុខ​ការទូត Kerry លោក Sung បាន​បញ្ជាក់ថា លោក ពិតជា​មោ​ទ​ភាព​ដែល​លោក ត្រូវបានតែងតាំង​ជា​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​នៅ​កូរ៉េខាងត្បូង និង​ហ្វីលីពីន​នោះ​។ លោក Sung ក៏បាន​ឲ្យ​ដឹងថា​តាំងពី​លោក បាន​ទៅដល់​អាមេរិក​នៅ​អាយុ​១៣​ឆ្នាំ លោក មិនដែល​ហ៊ាន​សូម្បីតែ​ស្រ​ម៉ៃ​ថា អាច​ក្លាយជា​អ្នកតំណាង​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ឡើយ​។​ ​លោក​អគ្គរដ្ឋទូត Sung ក៏បាន​និយាយ​ទាំង​មុតមាំ​ថា អាមេរិក និង​ហ្វីលីពីន នឹង​បន្ត​ជា​«​មិត្តភក្តិ ដៃគូ និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ជិតស្និទ្ធ​» ហើយ លោក ក៏​កំពុងតែ​ទន្ទឹងរង់ចាំ​ក្នុង​ការបន្ត​ជំរុញ​ការផ្សារភ្ជាប់​សេដ្ឋកិច្ច និង​កិច្ច​ការល្អ​ជាមួយនឹង​ហ្វីលីពីន​នាពេល​ឆាប់ៗ​នេះ​ផងដែរ​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា អាមេរិក និង​ហ្វីលីពីន បានចាប់ផ្តើម​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយគ្នា​តាំងពី​ពេលដែល​ហ្វីលីពីន​ទទួលបាន​ឯករាជ្យ ពោលគឺ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​០៤ ខែកក្កដា​ឆ្នាំ​១៩៤៦​មកម្ល៉េះ​។ បន្ទាប់មក​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥១ រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ បាន​បន្ត​វិ​វត្ត​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​រ​ហូត​សម្រេចបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ការពារជាតិ​កំពូល​ទ្វេភាគី​មួយ ដែលមាន​ឈ្មោះ «​សន្ធិសញ្ញា​ការពារជាតិ​រួម (Mutual Defense Treaty)»​។ តាមរយៈ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ ភាគី​ទាំងពីរ​អាចមាន​លទ្ធភាព​ក្នុងការ​អន្តរាគមន៍​លើ​កិច្ចការពារ​ជាតិ​រវាង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​បាន​ដោយ​ស្របច្បាប់ នៅពេល​ដែលមាន​ប្រទេស​ណាមួយ​ប្រឈម​បញ្ហា​សន្តិសុខ ជាពិសេស​នោះ មានការ​ឈ្លានពាន​ជាដើម​។​ ​ភាគី​ទាំងពីរ បាន​រក្សា​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជិតស្និទ្ធ​រវាង​គ្នា​រហូតមក​។ តែ​ក្រោយ​លោក​ប្រធានាធិបតី រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ ឡើងកាន់តំណែង​មក ទំនាក់ទំនង​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ ហាក់ដូចជា​ធា្ល​ក់​ចុះ​ខ្លាំង​។ លោក ឌើ​ទើ​តេ តាំង​ពីមុន និង​ក្រោយ​ក្លាយជា​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន មិនដែល​និយាយ​អ្វី​ល្អ​ឡើយ​ពី​អាមេរិក​។ លោក តែងតែ​និយាយ​រិះគន់ និង​ថែមទាំង​ជេរប្រមាថ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បា​រ៉ា​ក់ អូ​បា​ម៉ា​ជាច្រើនលើក​ទៀតផង​។ អ្វី​គួរកត់សម្គាល់​នោះ សូម្បីតែ​អគ្គ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​ហ្វីលីពីន​លោក Philip S. Goldberg ក៏​ធា្ល​ប់​ត្រូវបាន​លោក ឌើ​ទើ​តេ និយាយ​បញ្ចើចបញ្ចើ និង​ដៀល​ថា​ជា «​ខ្ទើយ​»​ទៀតផង​នោះ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1975.txt
​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ បាន​អះអាងថា លោក ចង់​សហការ​ជាមួយនឹង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី លោក ណា​ជីប រ៉ា​ហ្សា​ក់ ដើម្បី​ប្រតិបត្តិការ​កម្ចាត់​ក្រុម​ឧទ្ទាម Abu Sayyaf ដែល​បាននិងកំពុង​តែ​បង្ករឿង​អសន្តិសុខ​តាម​ដែនសមុទ្រ​ដែលជា​ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នោះ​។
​នា​សន្និសីទ​កាលពី​ថ្ងៃទី​១ ខែវិច្ឆិកា លោក រ៉ូ​ឌ្រី​ហ្គូ ឌើ​ទើ​តេ បាន​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ថា លោក នឹង​ជជែក​ពី​«​ភាពដុនដាប​ទៅៗ​នៃ​សន្តិភាព និង​សណ្តាប់​»​នៅ​ព្រំដែន​សមុទ្រ​ជាមួយនឹង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី ដែល​អាចឈាន​ទៅដល់​លទ្ធភាព​នៃ​ការសហការ​គ្នា​រវាង​យោធា និង​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ប៉ូលិស​ដើម្បី​ប្រឆាំងនឹង​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ប្រដាប់អាវុធ Abu Sayyaf នាពេល​ដែល​លោក​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​នា​សប្តាហ៍​ក្រោយនេះ​។ ​លោក​ប្រធានាធិបតី​រូបនោះ បាន​សង្កត់ធ្ងន់ ថា «​លោក ពិតជា​មានការ​អាម៉ាស់​លើ​រាល់​ការវាយប្រហារ​នានា​រប​ស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម Abu Sayyaf ដ្បិត​ក្រុម​ទាំងនោះ មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​កោះ Jolo នៅ​ភាគខាងត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​នោះ​»​។ លោក ក៏បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា «​វា គឺជា​ដ៏​ចាំបាច់​សម្រាប់​ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និង​ឥណ្ឌូនេស៊ី ដើម្បី​ជជែក​អំពី​បញ្ហា​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ឲ្យ​បាន​ម៉ឺងម៉ាត់​ដើម្បី​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​របស់​ក្រុម​នោះ ដ្បិត បើ​បណ្តោយ​នោះ នឹងត្រូវ​ប៉ះពាល់​ដល់​សកម្មភាព​ពា​ណិ​ជ្ជ​កម្ម​កាន់តែខ្លាំង​»​។ ​ខណៈ​និយាយ​ពី​គម្រោង​សហការ​ជាមួយ​ម៉ាឡេស៊ី លោក ឌើ​ទើ​តេ ក៏បាន​បង្ហើប​ពី​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ទៅកាន់​ឥណ្ឌូនេស៊ី​កាលពី​ខែ​មុន​ផងដែរ​។ លោក បាន​ឲ្យ​ដឹងថា លោក និង​ប្រធានាធិបតី​ឥណ្ឌូនេស៊ី​លោក ចូ​កូ វី​ដូ​ដូ បាន​ជជែក​ពី​លទ្ធភាព​នៃ​យុទ្ធសាស្ត្រ​សន្តិសុខ​រួមគ្នា ដោយ​លោក បញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតី​ឥ​ឥណ្ឌូនេស៊ី ក៏​និយាយ «​យល់ព្រម​លើ​រឿង​គ្រប់បែបយ៉ាង​»​ផងដែរ​។ តែ​លោក មិន​បញ្ជាក់​ពី​ផែនការ​លម្អិត​នៃ​ការចាត់​វិធាន​សន្តិសុខ​ជាមួយនឹង​ឥណ្ឌូនេស៊ី​នឹង​អនុវត្តតាម​ជំហាន​ណា​ឡើយ​។​ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ក្រុម Abu Sayyaf គឺជា​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដែលជា​បណ្តាញ​របស់​ក្រុម​អាល់​កៃ​ដា​(Al-Quaeda)​។ ក្រុម​នេះ ក៏​ធ្លាប់​ប្រកាស​គាំទ្រ​ក្រុម​ឥស្លាម​ជ្រុលនិយម​ដែល​កំពុងតែ​បន្តសកម្មភាព​ប្រយុទ្ធ​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា​ម​ផងដែរ​។ មូលដ្ឋាន​សំខាន់ និង ក៏​ជា​កន្លែង​លាក់ខ្លួន​របស់​ក្រុម នេះ គឺ​ស្ថិតនៅ​កោះ Jolo ដែល​ស្ថិតនៅ​ភាគខាងត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​។ រយៈពេល​ពេល​៤​ទសវត្សរ៍ មកហើយ​ដែល​ក្រុម​ឧ​ទា្ទ​ម​នេះ បាន​ប្រឆាំង និង ទាមទារ​យក​តំបន់​គ្រប់គ្រង​ស្វ័យភាព​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន​។ ​តាមពិតទៅ គោលដៅ​សំខាន់​របស់​ក្រុម​ឧទ្ទាម Abu Sayyaf មិន​ខុសពី​ឧទ្ទាម​ផ្សេងទៀត​នោះទេ ពោលគឺ​អ្វីដែល​ពួកគេ​ចង់បាន នោះ​គឺ​ស្វ័យភាព​ក្នុងការ​គ្រប់​គ្រង់​តំបន់​ដោយ​ខ្លួនឯង​។​ ​ដោយសារតែ​ការច្រានចោល​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន ក្រុម​នេះ បាន​បង្កើត​ចលនា​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​៤​ទសវត្សរ៍​មកហើយ​។ កន្លងមក សកម្មភាព​ដែល​ពួកគេ បានធ្វើ​ដើម្បី​ជាការ​ដាក់​សម្ពាធ ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល​មានដូចជា ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់បែក អត្តឃាត ការចាប់រំលោភ​ក្មេង និង សកម្មភាព​ភេរវកម្ម​ផ្សេងទៀត​។ សម្រាប់​ប្រភព​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ពួកគេ​ភាគច្រើន គឺ​បានមកពី​ការចាប់​ជំរិត ដែល​ភាគច្រើន​នៃ​ចំណាប់ខ្មាំង គឺជា​ភ្ញៀវ​បរទេស​ហើយ​ពួកគេ​ភាគច្រើន ជា​អ្នក​ប្រកាន់​សាសនា​គ្រឹ​ស្ត​។ ចុងក្រោយ​នេះ ពួកគេ បានធ្វើ​សកម្ម​ភាពជា​ញឹកញាប់​ក្នុង​ការជាប់​ជំរិត និង​ប្លន់​នៅតាម​ព្រំដែន​សមុទ្រ​ហ្វីលីពីន​-​ឥណ្ឌូនេស៊ី និង​សមុទ្រ​ហ្វីលីពីន​-​ម៉ាឡេស៊ី​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1976.txt
​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន ស៊ិន​ហ្សូ អា​បេ បាន​អះអាងថា ជប៉ុន នឹង​ផ្តល់ជំនួយ​ប្រមាណ ៤០​ពាន់​លាន​យេន​សម្រាប់​រយៈពេល​៥​ឆ្នាំ​ដល់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍​នេះ ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​នា​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​រួមគ្នា ក្រោយ​បញ្ចប់​កិច្ចប្រជុំ​ទ្វេភាគី​ជាមួយនឹង​ទីប្រឹក្សា​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី ដែល​បាននិងកំពុង​តែ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅក្នុង​ក្រុង​តូ​ក្យូ​នោះ​។
​នាសន្ន​សីទ​សារព័ត៌មាន​ដែល​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃទី​០២ ខែវិច្ឆិកា​ម្សិលមិញ​នេះ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី អា​បេ បាន​ថ្លែងប្រាប់​សារព័ត៌មាន​ឲ្យ​ដឹងថា ជប៉ុន សង្ឃឹមថា កញ្ចប់​ជំនួយ​រយៈពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​នោះ នឹង​ជួយ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះជាតិសាសន៍​ដែល​ចាក់​ឬ​ស​យ៉ាង​ស្មុគស្មាញ​ជា​យូរហើយ​នោះ​។ ជំនួយ​នេះ ត្រូវបាន​ផ្តល់​ឲ្យ​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក៏​ព្រោះតែ​ជប៉ុន បាន​យល់​ដឹងថា ការដោះស្រាយ​ជម្លោះជាតិសាសន៍​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ក៏​ស្ថិតនៅក្នុង​បញ្ហា​អាទិភាព​ដែល​លោកស្រី​ប្រឹក្សា​រដ្ឋ ស៊ូ​ជី ចង់ដឹង​ដោះស្រាយ​។ ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​រូបនោះ ក៏បាន​បញ្ជាក់បន្ថែម​ដែរ​រថា រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន និង​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​របស់​ជប៉ុន ក៏បាន​ត្រៀមខ្លួន​រួចស្រេច​ក្នុងការ​បោះទុន​ប្រមាណ ៨០០ ពាន់​លាន​យេន ទៅក្នុង​គម្រោង​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​នៅក្នុង​រយៈពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ផងដែរ​។ លោក បន្ថែមថា លោក ពិតជា​គាំទ្រ​ចំពោះ​រដ្ឋបាល​ថ្មី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដែល​កំពុងតែ​ដឹកនាំ​ដោយ​លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី​។ នេះ​បើ​យោងតាម​សារព័ត៌មាន Japan Times​។​ ​ឆ្លើយតប​ជាមួយនឹង​ភាគី​ជប៉ុន លោកស្រី​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ បាន​សន្យា​ដែរ​ថា លោកស្រី នឹង​ព្យាយាម​លើកកម្ពស់​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជា​កសាង​សន្តិភាព​នៅក្នុង​ប្រទេស​ផងដែរ​។ លោកស្រី ពន្យល់ថា កិច្ចការ​ទាំងពីរ មិនអាច​ធ្វើ​មុន​ឬ​ក្រោយ​គ្នា​បានឡើយ ពោលគឺ ត្រូវតែ​ធ្វើឡើង​ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា​។ តែ​យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកស្រី មិនបាន​ធានា​ពី​ដំណោះស្រាយ​លើ​ជម្លោះ​ជនជាតិភាគតិច រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា​ឡើយ​។ ​សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​មី​យ៉ាន់​ម៉ា លោកស្រី អ៊ុង​សាន ស៊ូ​ជី កំពុងតែ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​រយៈពេល​៥​ថ្ងៃ​នៅ​ជប៉ុន ដែល​បានចាប់ផ្តើម​ពីថ្ងៃ​ទី​០១​ដល់​ថ្ងៃទី​០៥ ខែវិច្ឆិកា តប​តាម​ការអញ្ជើញ​របស់លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន ស៊ិន​ហ្សូ អា​បេ​។ ​ងាក​មក​ចាប់អារម្មណ៍ បញ្ហា​ជម្លោះជាតិសាសន៍ រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ាប​ន្តិ​ច ! ប្រជាជន​ជនជាតិ​រ៉ូ​ហ៊ីង​យ៉ា បានរស់នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា ដោយ​គ្មាន​សិទ្ធិ​ស្របច្បាប់​ឡើយ​។ តាំងពី​មី​យ៉ាន់​ម៉ា​ដឹកនាំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាលយោធា រហូតដល់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​បច្ចុប្បន្ន ប្រជាជន​ទាំងនោះ នៅតែ​ទទួលរង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ដដែល​។ ព្រឹ​តិ្ត​ការណ៍​ដែល​គេ​ចាំ​ច្បាស់​នោះទេ នៅ​ឆ្នាំ​២០១២ ពួកគេ​ក្លាយជា​គោលដៅ​នៃ​ការវាយប្រហារ​របស់​ប​ណ្តា​សង្ឃ​ជ្រុលនិយម​និង​ប្រជាជន​កាន់សាសនា​ព្រះពុទ្ធ​ដែល​ជ្រុលនិយម​មួយចំនួន​ផង​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1977.txt
​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោក ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ​អូ​ចា បាន​អំពាវនាវ​ដល់​កសិករ​ថៃ​ទាំងអស់ កុំ​ពឹងផ្អែក​ខ្លាំងពេក​លើ​ជំនួយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ស្រោចស្រង់​វិបត្តិ​ស្រូវ​អង្ករ​ដែល​កំពុង​ធ្លាក់​ថ្លៃ​យ៉ាងគំហុក​។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​អះអាងថា ថវិកា​របស់​រដ្ឋ ត្រូវ​ប្រើ​សម្រាប់​ជួយ​ប្រជាជន​ទូទាំងប្រទេស មិនមែន​តែ​កសិករ​នោះឡើយ ហើយ​ការជួយ​នេះ​ទៀតសោត ក៏​មិនមាន​ការរើសអើង​អ្វី​ដែរ​។​
​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ បាន​បញ្ចេញ​ទឹកប្រាក់​កម្ចី​រាប់សិប​ពាន់​លាន​បាត ដើម្បី​ជួយ​កសិករ​ដែល​កំពុង​ប្រឈមមុខ​នឹង​ការធ្លាក់​ថ្លៃ​នៃ​តម្លៃ​ស្រូវ​អង្ករ ស្រប​ពេលដែល​រដូវ​កាល​ប្រមូល​ផល​ក៏​មកដល់​បណ្ដើរៗ​ហើយ​នោះ​។ កញ្ចប់​ទឹកប្រាក់​ទាំងនោះ ត្រូវបាន​ប្រើ​សម្រាប់​កសិករ​ដែល​ត្រូវការ​ប្រាក់​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ស្តុក​ទុក​ស្រូវ​អង្ករ និង​ត្រូវបាន​បែង​ចែកជា​កញ្ចប់​ផ្សេងៗ​ទៅតាម​ប្រភេទ​ស្រូវ​អង្ករ​នីមួយៗ​។ ​យ៉ាងណាមិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោក ប្រា​យុទ្ធ ចន្ទ​អូ​ចា បាន​ប្រាប់​កសិករ​ទាំងអស់​កុំ​ពឹង​អាស្រ័យ​លើ​ជំនួយ​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​រដ្ឋ​ខ្លាំងពេក ព្រោះ​រដ្ឋាភិបាល​របស់លោក ក៏ត្រូវ​ជួយ​ប្រជាជន​ផ្សេង​ដែរ​។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រា​យុទ្ធ និយាយ​ដូចនេះ នៅក្រោយ​ជំនួប​ជាមួយ​គណៈកម្មាធិការ​ស្រូវ​អង្ករ ដែល​ទើបបាន​សម្រេច​បញ្ចេញ​ទឹកប្រាក់​១៨​ពាន់​លាន​បាត សម្រាប់​ជួយ​កសិករ​ដែល​ដាំ​ដុះ​ស្រូវ​ប្រភេទ​ម្លិះ​។ ​បើតាម​កាសែត​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍ កាលពី​សប្ដាហ៍​មុន​បាន​ជួយ​លុយ​ច្រើនជាង​២០​ពាន់​លាន​បាត​រួចហើយ សម្រាប់​កសិករ​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ការធ្លាក់​ថ្លៃ ដែល​ដាំ​ដុះ​ស្រូវម្លិះ​នៅ​តំបន់​ភាគ​ខាងជើង និង​ភាគ​ឦសាន​។ ការផ្ដល់​លុយ​ជំនួយ​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​កសិករ​តំបន់​ផ្សេង​ដែល​ដាំ​ដុះ​ស្រូវ​ប្រភេទ​ផ្សេង មិន​សប្បាយចិត្ត​ឡើយ ដោយ​ពួកគេ​ចង់បាន​ជំនួយ​ស្មើៗ​គ្នា​ទាំងអស់​។​ ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ប្រា​យុទ្ធ បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល​ចង់​ជួយ​កសិករ​ទាំងអស់​ដែល​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ការធ្លាក់​ថ្លៃ​តម្លៃ​ស្រូវ​អង្ករ នៅ​ទូទាំងប្រទេស ដោយ​មិន​រើសអើង​នោះទេ​។ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល​គ្មាន​លទ្ធភាព​ប្រើ​ថវិការដ្ឋ​ទាំងអស់ ដើម្បី​ជួយ​កសិករ​ឡើយ​។ លោក​បន្តថា កសិករ​ត្រូវ​សហការ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​គិតពី​របៀប​ដាំ​ដុះ​ថ្មី ដូចជា​ប្រើប្រាស់​ប្រភេទ​ស្រូវ​ផ្សេង ឬក៏​ប្រើប្រាស់​វិធីសាស្ត្រ​ថ្មី ដែល​អាច​កាត់បន្ថយ​ការពឹង​ផ្អែកលើ​រដ្ឋាភិបាល​។​ ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​រូបនេះ​បញ្ជាក់ទៀតថា​៖ «​ពីមុន​យើង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នៅ​កម្រិត​ទាប តាមរយៈ​ការផ្ដល់ប្រាក់​កម្ចី​ឲ្យ​កសិករ ដែល​រឿងនេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​ពឹងផ្អែក​តែ​រដ្ឋាភិបាល និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ពិបាក​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជាក់ស្ដែង​។ តែ​ពេលនេះ​យើង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ពី​ខាងលើ​វិញ ដូចជា​ការផ្លាស់ប្ដូរ​រ​បៀ​ប​នៃ​ការដាំដុះ ការប្រើប្រាស់​ទឹក ក៏ដូចជា​របៀប​នៃ​ការប្រើប្រាស់​ដី​កសិកម្ម​ជាដើម​៕» ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1978.txt
​លោកស្រី Choi Soon-sil ដែល​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​រឿងអាស្រូវ​នយោបាយ​រប​ស់លោក​ស្រី ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ (Park Geun-hye) ត្រូវបាន​ចាប់ខ្លួន​ហើយដោយ​រដ្ឋអាជ្ញា​កូរ៉េខាងត្បូង​នៅ​ថ្ងៃទី​៣១ ខែតុលា​។ ការឃាត់ខ្លួន​នេះ​ធ្វើឡើង​ក្រោយ​លោកស្រី Choi Soon-sil ចូលខ្លួន​ឲ្យ​មន្ត្រី​រដ្ឋអាជ្ញា​សាកសួរ​ជុំវិញ​ការ​លូកដៃ​ចូល​កិច្ចការ​ប្រទេសជាតិ បើទោះជា​លោកស្រី​មិនមែនជា​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ក៏ដោយចុះ​។​
​សារព័ត៌មាន​កូរ៉េខាងត្បូង Yonhap រាយការណ៍​ថា លោកស្រី Choi Soon-sil ត្រូវបាន​រដ្ឋអាជ្ញា​ដាក់​ក្រោម​ការឃាត់ខ្លួន​បន្ទាន់ដោយ​គ្មាន​ដីកា ក្រោយ​លោកស្រី​ចូលខ្លួន​បំភ្លឺ​រូ​ចមក​។ រដ្ឋអាជ្ញា​កូរ៉េខាងត្បូង​បញ្ជាក់ថា ពួកគេ​ព្រួយបារម្ភ​ថា លោកស្រី Choi Soon-sil អាច​រត់គេចខ្លួន និង​បំផ្លាញ​ភស្តុតាង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿងអាស្រូវ​ដែល​កំពុង​រំជើបរំជួល​នយោបាយ​ផ្ទៃក្នុង​កូរ៉េខាងត្បូង​។​ ​ការិយាល័យ​រដ្ឋអាជ្ញា​កូរ៉េខាងត្បូង កំពុង​ស៊ើបអង្កេត​ការចោទប្រកាន់​លើ​លោកស្រី Choi Soon-sil ដែល​ប្រើ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ដើម្បី​កកូរកកាយ​កិច្ចការរដ្ឋ​តាមរយៈ​ការពិនិត្យ​ឯកសារ​ប្រធានាធិបតី និង​ប្រើ​ឥទ្ធិពល​លោកស្រី ប៉ាក ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​។ លោកស្រី Choi ត្រូវ​ចោទថា បានទទួល​ទឹកប្រាក់​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ​ដោយសារតែ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​លោកស្រី និង​ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ​។ ​ប្រភពព័ត៌មាន​ដដែល​បន្តថា ការិយាល័យ​រដ្ឋអាជ្ញា​ក៏បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការឃាត់ខ្លួន​លោកស្រី Choi និង​បាន​បញ្ជូន​លោកស្រី​ទៅកាន់​មន្ទីរឃុំឃាំង​ក្រុង​សេ​អ៊ូ​ល​ផងដែរ​។ ហើយ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​១ ខែវិច្ឆិកា លោកស្រី Choi ត្រូវបាន​ប៉ូលិស​នាំមក​សាកសួរ​បន្ថែម​នៅ​ការិយាល័យ​រដ្ឋអាជ្ញា​ដែរ​។ ក្រោម​ច្បាប់​កូរ៉េខាងត្បូង ជនសង្ស័យ​អាច​ត្រូវបាន​ឃាត់ខ្លួន​រយៈពេល​៤៨​ម៉ោង​ដោយ​មិនចាំបាច់​មាន​ដីកា​តុលាការ ប៉ុន្តែ​ការឃាត់ខ្លួន​លើសពីនោះ ត្រូវបាន​មានការ​អនុញ្ញាត​ពី​តុលាការ​វិញ​។​ ​រឿងអាស្រូវ​ដ៏​រសើប​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាប្រិយភាព​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ ធ្លាក់ចុះ​យ៉ាងខ្លាំង​។ នៅ​ចុង​សប្ដាហ៍​មុន បាតុករ​រាប់ពាន់នាក់​ប្រមូលផ្ដុំ​ដើម្បី​តវ៉ា​ឲ្យ​លោកស្រី​ចាកចេញ​ពី​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ទៀតផង​។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកស្រី​ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ក៏បាន​រុះរើ​ទីប្រឹក្សា​ជាន់ខ្ពស់​ជាច្រើន​នាក់ ដើម្បី​ស្ដារ​ប្រជាប្រិយភាព និង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដែល​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​កៅអី​ប្រធានាធិបតី​លោកស្រី​រង្គោះរង្គើ​នោះ​។ ​ជាការ​កត់សម្គាល់​នោះ រឿងអាស្រូវ​នេះ​លេច​ធ្លាយ​ចំ​ពេលដែល​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ បង្ហាញ​បំណង​កែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ប្រទេស ដើម្បី​បើកផ្លូវ​ឲ្យ​ប្រធានាធិបតី​កាន់តំណែង​លើស​មួយ​អាណត្តិ​។ បើទោះជា​លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺ​ន​ហេ បាន​សុំទោស​ជា​សាធារណ​រួចហើយ​ក៏ដោយចុះ ប៉ុន្តែ​កំហឹង​របស់​ប្រជាជន​កូរ៉េខាងត្បូង​នៅ​ពុះកញ្ជ្រោល​ដដែល​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)
article_1979.txt
​រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​មួយទៀត គឺ ហ្កំ​ប៊ី បានប្រកាស​ដើរចេញ​ពី​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​។ រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច​នេះ​លើក​ហេតុផល​ដូចគ្នា​ថា តុលាការអន្តរជាតិ​នេះ ប្រើប្រាស់​យុត្តាធិការ​របស់ខ្លួន​កាត់ទោស​តែ​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក ហើយ​តុលាការ​នេះ​មិនដែល​កាត់ទោស​ប្រទេស​លោកខាងលិច​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ​«​សង្គ្រាម​»​ឡើយ​។​
​រដ្ឋាភិបាល​ហ្កំ​ប៊ី​បានសម្រេច​ដើរ​ចេញពី​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​មួយទៀត​ហើយ​។ រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច​មួយ​នេះ​បាន​ចោទប្រកាន់ថា តុលាការអន្តរជាតិ​នេះ​ព្រងើយកន្តើយ​ចំពោះ​បទឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាម​ដែល​លោកខាងលិច​បាន​ប្រព្រឹត្ត​កន្លងមក ហើយ​នាំគ្នា​កាត់ទោស​តែ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​។ ​យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន Reuters ការសម្រេចចិត្ត​ធ្វើឡើង​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយ អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង​អះអាងថា ខ្លួន​កំពុង​រៀបចំ​នីតិវិធី​ចាក​ចេញពី​តុលាការអន្តរជាតិ​នេះដែរ​នោះ​។ ហើយ​ហ្កំ​ប៊ី​ក៏​សម្រេច​បញ្ចប់​សមាជិកភាព​របស់ខ្លួន​ក្នុង​តុលាការ ក្រោយពេល​ប្រធានាធិបតី ហ្កំ​ប៊ី Yahya Jammeh ដែល​ឡើងកាន់​អំណាច​តាម​រដ្ឋប្រហារ​ឆ្នាំ ១៩៩៤ ស្នើ​ឲ្យ​តុលា​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​បើក​ការស៊ើបអង្កេត​មួយ​ពាក់ព័ន្ធ​ការស្លាប់​របស់​ជនភៀសខ្លួន​នៅ​សមុទ្រ​ម៉េ​ឌី​ទែ​រ៉ា​ណេ​ដែរ​។ ​ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​នេះ​រដ្ឋមន្ត្រី​ព័ត៌មាន​ហ្កំ​ប៊ី Sheriff Bojang បាន​ពន្យល់ថា​៖« សកម្មភាព​របស់​ហ្កំ​ប៊ី​នៅពេលនេះ គឺធ្វើឡើង​ដោយសារ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​កាត់ទោស​បទ​ឧ​ក្រ​ដ្ឋ​ដោយ​ផ្អែកលើ​ពណ៌​សម្បុរ​របស់​មនុស្ស​ជាពិសេស​កាត់ទោស​តែ​មេដឹកនាំ​អាហ្វ្រិក​»​។​ ​ក្រៅ​ចោទប្រកាន់ថា តុលាការ​នេះ​ជា​តុលាការ​ចក្រពត្តិ និង​រើសអើង​ពណ៌​សម្បុរស្បែក រដ្ឋាភិបាល​ហ្កំ​ប៊ី​ក៏បាន​លើក​អំណះអំណាង​ផងដែរ​ថា ប្រទេស​លោកខាងលិច​មិនតិច​ទេ​ដែរ​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាម​និង​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ប្រទេស​ណាមួយ​ទេ​ដែល​ប្រឈមមុខ​ការកាត់ទោស​នោះ​។​ ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ហ្កំ​ប៊ែ​របា​ន​លើកឡើងថា​៖ «​វា​មាន​ប្រទេស​លោកខាងលិច​មិនតិចជាង ៣០​ទេ ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​រដ្ឋ​អធិបតេយ្យ និង​ប្រជាជន​ប្រទេស​ទាំងនោះ​ចាប់តាំងពី​តុលាការ​នេះ​ចាប់ផ្តើម​ដំណើរការ​។ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ឧក្រិដ្ឋជន​នៅ​ប្រទេស​លោកខាងលិច​ណាមួយ​ត្រូវបាន​តុលាការ​នេះ​ចោទប្រកាន់​»​។​ ​យ៉ាងណាក៏ដោយ​វា​មិនមែនជា​លើកទីមួយ​ទេ រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច ហ្កំ​ប៊ី នេះ​ដកខ្លួន​ចេញពី​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​។ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៣ លោក Yahya Jammeh បានសម្រេច​ដក​ប្រទេស​ហ្កំ​ប៊ី​ចេញពី​ក្រុម​អតីត​ប្រទេស​អាណានិគម​អង់គ្លេស Commonwealth ដោយ​ប្រទេស​នេះ​ចោទថា ស្ថាប័ន​នេះ​ជា​អាណានិគម​បែប​ថ្មី​។​ ​សូមបញ្ជាក់ថា តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​តាមរយៈ​លក្ខន្តិកៈ​ទីក្រុង​រ៉ូម នៅ​ឆ្នាំ ២០០២​។ តុលាការ​នេះ​មាន​យុត្តាធិការ​លើ​សំណុំរឿង​ចំនួន​បួន មានដូចជា បទឧក្រិដ្ឋ​សង្គ្រាម​, បទឧក្រិដ្ឋ​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​, ប្រល័យពូជសាសន៍ និង​បទឧក្រិដ្ឋ​ឈ្លានពាន​។ ប៉ុន្តែ​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ រដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​បាន​ចោទប្រកាន់​តុលាការ​នេះ​ថា​ជា​តុលាការ​ចក្រពត្តិ​ដែល​បង្កើត​មក​កាត់ទោស​តែ​។ ហើយ​ប្រទេស​ជាច្រើន​បាន​បន្តកន្ទុយ​គ្នា​ដើរ​ចេញពី​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​នេះ​ទៀត ក្នុងនោះ​មាន​ប៊ូ​រុន​ឌី​, អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង​ជាដើម​។ ហើយ​ប្រទេស​កេ​ន​យ៉ា​, អ៊ូ​ហ្ក​ង់​ដា និង ណា​មី​ប៊ី ក៏​សុទ្ធ​តែមាន​គម្រោង​ចង់​ដើរ​ចេញពី​តុលាការ​នេះដែរ​៕ ​ អ្នកសរសេរអត្ថបទ សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានថ្មីៗជាភាសាអង់គ្លេស (Cambodianess.com)