Split (3)

train · 9.55k rows

instruction stringlengths 9 478	input float64	output stringlengths 6 612k	input_text float64	output_text stringlengths 6 612k	merged_input_tokens stringlengths 16 730	merged_input_khmer_count int64 5 233	merged_output_tokens stringlengths 9 924k	merged_output_khmer_count int64 2 296k	ref_input_tokens stringlengths 17 680	ref_input_khmer_count int64 4 201	ref_output_tokens stringlengths 8 892k	ref_output_khmer_count int64 1 280k
តើធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាគ្រប់គ្រងដោយអ្នកណា	null	ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលជាគណៈគ្រប់គ្រង ដែលមានសិទ្ធិក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចលើផែនការ និងគោលនយោបាយរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា នៅធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលកំពូលមានសមាសភាពចំនួន ៧ រូប ដែលមានទេសាភិបាលជាប្រធាន និងមានតួនាទីជានាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ជាអ្នករាយការណ៍ជូនក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាអ្នកទទួលខុសត្រូវអនុវត្តគោលនយោបាយ និងប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ទេសាភិបាលត្រូវបានតែងតាំង ដាក់ជំនួស និងបញ្ឈប់ពីតំណែងដោយព្រះ រាជក្រឹត្យ ដែលយោងតាមសំណើរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលត្រូវជួបប្រជុំគ្នាយ៉ាងតិច ២ ខែម្តង	null	ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលជាគណៈគ្រប់គ្រង ដែលមានសិទ្ធិក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចលើផែនការ និងគោលនយោបាយរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា នៅធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលកំពូលមានសមាសភាពចំនួន ៧ រូប ដែលមានទេសាភិបាលជាប្រធាន និងមានតួនាទីជានាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ជាអ្នករាយការណ៍ជូនក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាអ្នកទទួលខុសត្រូវអនុវត្តគោលនយោបាយ និងប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ទេសាភិបាលត្រូវបានតែងតាំង ដាក់ជំនួស និងបញ្ឈប់ពីតំណែងដោយព្រះ រាជក្រឹត្យ ដែលយោងតាមសំណើរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលត្រូវជួបប្រជុំគ្នាយ៉ាងតិច ២ ខែម្តង	ត ើ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា គ្រ ប់ គ្រ ង ដោយ អ្នក ណា Ġ	19	ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល ជា គ ណៈ គ្រ ប់ គ្រ ង Ġ ដ ែល មាន សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ ធ ្វ ើស េច ក្តី សម ្រ េច លើ ផ ែន ការ Ġ និង គោ ល ន យោ បា យ រ ប ស់ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា Ġ នៅ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា Ġ ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល កំ ព ូល មាន សម ាស ភាព ចំ ន ួន Ġ ៧ Ġ រូប Ġ ដ ែល មាន ទេស ា ភិ បាល ជា ប្រ ធាន Ġ និង មាន ត ួន ា ទី ជា នា យក ប្រ តិ ប ត្តិ នៃ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា Ġ ជា អ្នក រា យក ារ ណ៍ ជ ូន ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល Ġ និង ជា អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ អនុ វត្ត គោ ល ន យោ បា យ Ġ និង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ រ ប ស់ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា Ġ ទេស ា ភិ បាល ត្រូវ បាន តែ ង តាំង Ġ ដា ក់ ជំ ន ួស Ġ និង ប ញ ្ឈ ប់ ពី ត ំណ ែង ដោយ ព្រ ះ Ġ រាជ ក្រ ឹត ្យ Ġ ដ ែល យោ ង តា ម សំ ណ ើរ ប ស់ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល ត្រូវ ជ ួ ប ប្រជុំ គ្នា យ៉ាង តិ ច Ġ ២ Ġ ខែ ម្ ត ង	218	▁តើ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា គ្រ ប់ គ្រ ង ដោយ អ្នក ណា ▁	18	▁ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល ជា គ ណៈ គ្រ ប់ គ្រ ង ▁ដែល មាន សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ ធ ្វ ើស េច ក្តី ស ម្រ េច លើ ផ ែន ការ ▁និង គ ោល ន យោ ប ាយ រ ប ស់ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ▁នៅ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ▁ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល ក ំព ូល មាន ស មាស ភាព ចំ ន ួន ▁៧ ▁រូប ▁ដែល មាន ទេស ា ភិ បាល ជា ប្រ ធាន ▁និង មាន ត ួ នាទី ជា នា យក ប្រ តិ ប ត្តិ នៃ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ▁ជា អ្នក រ ាយ ការណ៍ ជ ូន ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល ▁និង ជា អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ អនុ វត្ត គ ោល ន យោ ប ាយ ▁និង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ រ ប ស់ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ▁ទេ សា ភិ បាល ត្រូវ បាន ត ែង តាំង ▁ដាក់ ជំ ន ួស ▁និង ប ញ ្ឈ ប់ ពី ត ំណ ែង ដោយ ព្រ ះ ▁រាជ ក្រ ឹត ្យ ▁ដែល យ ោង ត ាម ស ំណ ើរ ប ស់ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ក្រុម ប្រឹក្សាភិបាល ត្រូវ ជ ួ ប ប្រជុំ គ្នា យ៉ាង ត ិច ▁២ ▁ខែ ម ្ត ង	212
តើស្មៀនឃុំ សង្កាត់ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរក្នុងករណីណា	null	ស្មៀនឃុំ សង្កាត់ត្រូវផ្លាស់ប្តូរក្នុងករណីមាន សំណើរមេឃុំ ចៅសង្កាត់អនុលោកតាមការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រនុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់	null	ស្មៀនឃុំ សង្កាត់ត្រូវផ្លាស់ប្តូរក្នុងករណីមាន សំណើរមេឃុំ ចៅសង្កាត់អនុលោកតាមការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រនុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់	ត ើស ្ម ៀន ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ ត្រូវ បាន ផ្ល ាស់ ប្ តូ រក ្ន ុង ករណី ណា Ġ	20	ស្ម ៀន ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ ត្រូវ ផ្ល ាស់ ប្ តូ រក ្ន ុង ករណី មាន Ġ សំ ណ ើរ មេ ឃ ុំ Ġ ច ៅ សង ្ក ាត់ អនុ លោក តា មក ារ សម ្រ េច ចិត្ត រ ប ស់ ក្រ នុ ម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់	51	▁តើ ស្ម ៀន ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ត្រូវ បាន ផ្ល ាស់ ប ្ត ូរ ក្នុង ករណី ណា ▁	16	▁ស្ម ៀន ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ត្រូវ ផ្ល ាស់ ប ្ត ូរ ក្នុង ករណី មាន ▁សំណើ រ មេ ឃ ុំ ▁ចៅសង្កាត់ អនុ លោក ត ាម ការ ស ម្រ េច ចិត្ត រ ប ស់ ក្រ ន ុម ប្រ ឹក ្សា ឃ ុំ ▁សង្កាត់	41
នៅប្រទេសស្លូវ៉ាគី មានសាកលវិទ្យាល័យប៉ុន្មានសាកលវិទ្យាល័យល្បីៗមាន ចំនួនប៉ុន្មានឈ្មោះអ្វីខ្លះកសាងឡើងនៅឆ្នាំណា	null	នៅប្រទេសស្លូវ៉ាគីមានសាកលវិទ្យាល័យ ៣៦ ហើយសាកលវិទ្យាល័ល្បីៗ មាន ៥គឺ សាកលវិទ្យាល័យ ឆាល កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៣៤៨ សាកលវិទ្យាល័យ ប៉ាឡាគី កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៥៧៦ សាកលវិទ្យាល័យ សាហ្វារីក កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៩ សាកលវិទ្យាល័យ កុំមេនុស កសាងឡើងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩១៩ សាកលវិទ្យាល័យ ពូគីន កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩១៩	null	នៅប្រទេសស្លូវ៉ាគីមានសាកលវិទ្យាល័យ ៣៦ ហើយសាកលវិទ្យាល័ល្បីៗ មាន ៥គឺ សាកលវិទ្យាល័យ ឆាល កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៣៤៨ សាកលវិទ្យាល័យ ប៉ាឡាគី កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៥៧៦ សាកលវិទ្យាល័យ សាហ្វារីក កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៩ សាកលវិទ្យាល័យ កុំមេនុស កសាងឡើងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩១៩ សាកលវិទ្យាល័យ ពូគីន កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩១៩	នៅ ប្រ ទេស ស្ ល ូវ ៉ ា គី Ġ មាន សា ក ល វិទ្យា ល័យ ប៉ ុន ្ម ាន សា ក ល វិទ្យា ល័យ ល ្ប ី ៗ មាន Ġ ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ម ាន ឈ្មោះ អ ្វី ខ្ ល ះ ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	49	នៅ ប្រ ទេស ស្ ល ូវ ៉ ា គី មាន សា ក ល វិទ្យា ល័យ Ġ ៣ ៦ Ġ ហើយ សា ក ល វិទ្យា ល ័ ល ្ប ី ៗ Ġ មាន Ġ ៥ គ ឺ Ġ សា ក ល វិទ្យា ល័យ Ġ ឆ ាល Ġ ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៣ ៤ ៨ Ġ សា ក ល វិទ្យា ល័យ Ġ ប៉ា ឡា គី Ġ ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៥ ៧៦ Ġ សា ក ល វិទ្យា ល័យ Ġ សា ហ្វ ារ ី ក Ġ ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៩ Ġ សា ក ល វិទ្យា ល័យ Ġ ក ុំ មេ នុ ស Ġ ក សា ង ឡើង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ÂłĠ ១៩ ១៩ Ġ សា ក ល វិទ្យា ល័យ Ġ ព ូ គី ន Ġ ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ១៩	121	▁នៅ ប្រ ទេស ស ្ល ូ វ៉ា គី ▁មាន សា ក ល វិទ្យា ល័យ ប៉ ុន ្ មាន សា ក ល វិទ្យា ល័យ ល ្ប ី ៗ មាន ▁ចំនួន ប៉ ុន ្ មាន ឈ្មោះ អ ្វី ខ្ ល ះ ក សា ង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	46	▁នៅ ប្រ ទេស ស ្ល ូ វ៉ា គី មាន សា ក ល វិទ្យា ល័យ ▁៣៦ ▁ហើយ សា ក ល វិទ្យា ល ័ ល ្ប ី ៗ ▁មាន ▁៥ គ ឺ ▁សាកលវិទ្យាល័យ ▁ឆា ល ▁កសាង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៣ ៤ ៨ ▁សាកលវិទ្យាល័យ ▁ប៉ា ឡា គី ▁កសាង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៥ ៧៦ ▁សាកលវិទ្យាល័យ ▁សា ហ្វ ារ ី ក ▁កសាង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៩ ▁សាកលវិទ្យាល័យ ▁កុំ ម េន ុស ▁កសាង ឡើង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ១៩ ▁សាកលវិទ្យាល័យ ▁ពូ គី ន ▁កសាង ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ១៩	85
វាលស្រែនៅលើកោះនេះ មានលក្ខណៈដូចម្តេចខុសប្លែកពីវាលស្រែនៅប្រទេសកម្ពុជាយើងដែររឺទេចូររៀបរាប់ពន្យល់	null	វាលស្រែនៅលើកោះនេះ មានលក្ខណៈក្រវិចក្រវៀនខុសប្លែកពីវាលស្រែប្រទេសយើងព្រោះ លក្ខណៈភ្លឺស្រែយើងត្រង់ៗទំហំស្រែយើងធំជាងវាលស្រែនៅកោះនោះ	null	វាលស្រែនៅលើកោះនេះ មានលក្ខណៈក្រវិចក្រវៀនខុសប្លែកពីវាលស្រែប្រទេសយើងព្រោះ លក្ខណៈភ្លឺស្រែយើងត្រង់ៗទំហំស្រែយើងធំជាងវាលស្រែនៅកោះនោះ	វា ល ស្រ ែន ៅ លើក ោះ នេះ Ġ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ត េច ខុស ប្លែក ពី វា ល ស្រ ែន ៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា យ ើង ដ ែរ រ ឺ ទេ ច ូរ រ ៀប រា ប់ ព ន្ យ ល់ Ġ	47	វា ល ស្រ ែន ៅ លើក ោះ នេះ Ġ មាន ល ក្ខ ណៈ ក្រ វិ ច ក្រ វ ៀន ខុស ប្លែក ពី វា ល ស្រ ែប ្រ ទេស យ ើង ព្រ ោះ Ġ ល ក្ខ ណៈ ភ្ល ឺ ស្រ ែ យ ើង ត្រ ង់ ៗ ទំ ហ ំ ស្រ ែ យ ើង ធ ំ ជា ង វា ល ស្រ ែន ៅ ក ោះ ន ោះ	63	▁វាល ស្រ ែន ៅ លើក ោះ នេះ ▁មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម ្ត េច ខុស ប្លែក ពី វ ាល ស្រ ែន ៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជ ាយ ើង ដ ែរ រ ឺ ទ េច ូរ រ ៀប រ ាប់ ព ន ្យ ល់ ▁	46	▁វាល ស្រ ែន ៅ លើក ោះ នេះ ▁មាន ល ក្ខ ណៈ ក្រ វ ិច ក្រ វ ៀន ខុស ប្លែក ពី វ ាល ស្រ ែ ប្រ ទេស យ ើង ព្រ ោះ ▁លក្ខណៈ ភ្ល ឺ ស្រ ែ យ ើង ត្រ ង់ ៗ ទំ ហ ំ ស្រ ែ យ ើង ធ ំ ជា ង វ ាល ស្រ ែន ៅ ក ោះ ន ោះ	60
ចូរពន្យល់ពីគោលបំណងនៃពិធីបុណ្យក្នុងប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់របស់ខ្មែរទាំង ១២ ខែ	null	ទំនៀមទម្លាប់ទាំង ១២ មាន ពីធីបុណ្យចូលឆ្នាំបុណ្យនេះប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅខែចេត្រ ឬ ឆ្នាំខ្លះប្រារព្ធនៅខែពិសាខ រយៈពេលបី ឬ បួនថ្ងៃតាមកាលកំណត់របស់ហោរាសាស្រ្ដ ភាគច្រើនថ្ងៃដំបូងចំថ្ងៃ ១៣ ឬ ១៤ មេសា គោលបំណងនៃការប្រារព្ធធ្វើនបុណ្យឆ្នាំខ្មែរ គឺ ទទួលអំណរសាទរ ការផ្លាស់ឆ្នាំចាស់ឆ្នាំថ្មីអបអរសាទការផ្លាស់ប្ដូរវេនគ្រប់គ្រងឆ្នាំពីទេវតាចាស់មកទេវតាថ្មីបុណ្យនេះប្រាកដឡើងដើម្បីផ្ដល់ឪកាសកំសាន្ដ សប្បាយរីករាយដល់ពេលរដ្ឋគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ឪ្យអស់ចិត្តអស់ចង់មុនពេលចាប់យកការងារថ្មីៗ ចាប់ពីក្រោយចូលឆ្នាំទៅ និងជាឪកាសឪ្យយុវជន យុវនារីបានសម្គាល់គ្នាដើម្បីជ្រើសរើសគ្នាជាគូរស្រករ បន្ដពូជពង្សមនុស្សទៅថ្ងៃមុខ ធ្វើដើម្បីបញ្ចូនផលានីសង្ឃដល់អ្នករស់ ឬ អ្នកស្លាប់ទៅដែលពួកគេសុទ្ធសឹងជាបុព្វការីជន ជាអ្នកមានគុណស្របតាមជំនឿខ្មែរ ដែលតែងតែមានគំនិតតបស្នងសងគុណដល់បុគ្គលធ្លាប់បានធ្វើគុណមកលើខ្លួន ធ្វើជំនះបាបកម្មគ្រោះចង្រៃ ដែលកើតមានកន្លងមក និងពុំទាន់កើតមានសូមបរវាងជៀសឆា្ងយពីពួគគេទាំងឡាយ ដោយនៅក្នុងពិធីនោះខ្មែរទម្លាប់ធ្វើការពូនភ្នំខ្សាច់បំណងកាត់គ្រោះរំដោះកម្មអស់នាឆ្នាំចាស់ សូមមកវិញជ័យមង្គល សិរីសួស្ដី ភាពចម្រើនរុងរឿងនាឆ្នាំថ្មី ពិធីបុណ្យឡើងអ្នកតាស្រុកពីធីធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយពិធីនេះអនុលោមទៅតាមជំនឿទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ គោរពចំពោះកម្លាងធម្មជាតិដែលខ្មែរបានកំណត់ថាអ្វីៗទាំងអស់ នោះជាអ្នកតា គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះ គឺ ឪ្យអ្នកតាការពារសុខទុក្ខរាស្រ្ដ និងអ្នកមុខអ្នកការក្នុងអាណាខេត្តរបស់ខ្លួនកុំឪ្យកើតផលរមស់ កុំឪ្យឧបទ្រពចង្រៃមកប្រៀតបៀនបានឡើយ ឪ្យអ្នកតាបញ្ចៀសជម្ងឺរាតត្បាតសត្វ មនុស្សនៅពេលរាំងភ្លៀងម្ដងៗ ឪ្យអ្នកតានាំទឹកភ្លៀងមកបានបរិបូរណ៍សម្រាប់បម្រើការងារកសិកម្ម កុំឪ្យកើតធ្វើមានទុរភិក្សក្នុងស្រុក ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ពិធីនេះប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃ ៤ រោច ខែពិសាខ ជារៀងឆ្នាំ ក្រោមព្រះរាជអធិភាពរបស់ព្រះរាជា អ្នកមុខអ្នកការ គ្រប់ស្ថានភាព និងប្រជារាស្រ្ដទូទៅ គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះ ដើម្បីប្រកាសជាផ្លូវការស្ដីពីការរដូវបង្កបង្កើនផលប្រចាំឆ្នាំដល់កសិករខ្មែរទូទាំងប្រទេសចាប់ផ្ដើមប្រឡូកការងាររបស់ខ្លួនកុំបីបង្អែរបង្អង់យូឡើយដើម្បីពិនិត្យមើលប្រផ្នូលប្រចាំឆ្នាំសំបូរផ្នែកណាមួយ ឬ កើតមានហេតុអាក្រក់ណាមួយក្នុងសុ្រក ក្នុងតំបន់ពីទីក្រុងដល់ជនបទដើម្បីបួងសួងសូមឪ្យទេវតាបង្អូរទឹកភ្លៀងបរិបូរណ៍ និងជួយបញ្ចៀសគ្រោះមហន្ដរាយផ្សេងៗកុំឪ្យកើតមាននូវទឹកជំនន់ខ្យល់ព្យុះ ជំងឺរាតត្បាត អំពើចោរកម្ម អំពើឪក្រិតនានា និងសង្រ្គាមជាដើម ពីធីបុណ្យពិសាខបូជា ប្រារព្ធធ្វើនៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែពិសាខ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពិធីនេះខ្មែរប្រារព្ធធ្វើឡើងចាប់ពីរជ្ជកាលព្រះអង្គដួង ធ្វើឡើងដើម្បីថ្ងៃមហាមង្គលនៃព្រះសម្ពុទ្ធព្រះបរមគ្រូដែលទ្រង់ប្រសូតត្រាស់ដឹង និងចូលបរិនិព្វាន ពិធីបំបួលនាគ ពិធីនេះប្រារព្វឡើងនៅខែណាក៏បានលើកលែងតែរយៈពេល៣ ខែ ដែលព្រះសង្ឃចូលព្រះវស្សា ប៉ុន្ដែទំនៀមរៀងមកខ្មែរធ្វើពិធីបំបួលនាគនេះនៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែអាសាធជានិច្ច និងមុនថ្ងៃចូលព្រះវស្សា គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះតាមទំនៀមខ្មែរពិធីបំបួសនាគធ្វើឡើងជាការតបស្នងសងគុណដ៏ថ្លៃថ្លារបស់មាតាបិតា ឬ បងប្រុស ប្អូនប្រុសប្អូនប្អូនស្រី ឬ ញាតិកាដែលធ្លាប់មានគុណបំណាច់ចំពោះអ្នកបួស គេធ្វើបែបនេះក្នុងបំណងរំលោះគុណ តាមទស្សនៈមួយទៀតគឺដើម្បីឪ្យអ្នកបួសបានស្វែងយល់ពីរសព្រះធម៌សម្រាប់គ្រឿងពិចារណា រំដោះជីវិតឪ្យចាកផុតពីទុកវាលវដ្តសង្សារ ពិធីចូលព្រះវស្សា ពិធីនេះតម្រូវឪ្យព្រះសង្ឃកាន់វស្សាពេលបីខែថ្ងៃ ១ រោច ខែអាសាធ ដល់ថ្ងៃទី ១៥ កើត ខែអស្សុជ គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះ ដោយរដូវនេះជារៀងភ្លៀងបង្កឪ្យការលំបាកដល់ការត្រាច់ចរបិណ្ឌបាត្ររបស់ព្រះសង្ឃ ដូចនេះដើម្បីសម្រួលដល់បញ្ហានេះព្រះពុទ្ធទ្រង់តម្រូវឪ្យព្រះសង្ឃ ដូច្នេះនេះដើម្បីសម្រួលដល់បញ្ហានេះព្រះពុទ្ធទ្រង់តម្រូវឪ្យព្រះសង្ឃគង់ចាំព្រះវស្សដើម្បីការគោរពដល់សង្ឃតំណាងពុទ្ធអង្គនោះ ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ពិធីនេះប្រារព្ធធ្វើឡើងរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃ ១៥ រោង ខែភទ្របទ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទយសោវរ័ន្ម ១៨៩៩១០ ព្រះអង្គតែធ្វើពិធីបូជាបាយបិណ្ឌ នៅគ្រប់អារាមដែលទ្រង់កសាងសម្រាប់បូជាចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់ក្នុងចំបាំងរាំងជល់ និងចំពោះខ្មោចដែលគ្មានបងប្អូនជាទីពឹងទាំងឡាយជារៀងរាល់ឆ្នាំ គោលបំណងនៃពិធីបុណ្យឧទ្ទិសផលបុណ្យជូនដល់ជីដូនជីតា មាតាបិតា ញាតិកាទាំង ៧ សន្តានដែលបានធ្វើមរណកាលឪ្យមកសេពសោយអាហារ ភោជននានាបាន រួចឪ្យសព្វសាធុការដល់កូនចៅញាតិសន្ដានផង ផ្តល់នូវបាយបត្តបូរ បាយបិណ្ឌ ម្ហូបចំណី នុំនែកផ្សេងៗបានដល់ខ្មោចជីដូចជីតាដែលកើតក្នុងទីស្ថានពុំសមគួរ មានឪកាសមកទទួលនូវអ្វីដែលរៀបរាប់ខាងលើនេះរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃតាមរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃតាមការដោះលែងពីយមរាជឋាននរក ប្រេតមាន ៤ ពួកគឺ ប្រេតដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយខ្ទុះឈាមប្រេតដែលស្រេកឃ្លានអាហារជានិច្ចប្រេតដែលភ្លើងឆេះជានិច្ចប្រេតដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយផលដែលបុគ្គលដទៃឧទ្ទិសទៅឪ្យ ៨ ពិធីបុណ្យចេញវស្សាពិធីនេះធ្វើឡើងពេញបូរមី ខែអស្សុជ គឺក្រោយយពេលព្រះវស្សាបីខែចប់សព្វគ្រប់មក គោលបំណងនៃពិធីនេះគឺ ប្រកាសថ្ងៃដែលព្រះសង្ឃអាចទៅគង់ទីកន្លែងណាមួយបាន ក្រៅពីអារាមដែលគង់ចាំវស្សា នាឪកាសនោះព្រះសង្ឃប្រជុំគ្នាធ្វើកិច្ចចេញព្រះវស្សា គឺសុំឧមាទោសកំហុសរបស់ខ្លួនគ្រប់ព្រះអង្គ នាពេលនោះមានប្រារព្ធពិធីឧទិសបូជាប្រទីបចំពោះព្រះរតនត្រ័យ និងនិយាយស្មាលាទោសព្រះគង្គា ព្រះធរណីដែលខ្លួនបានបន្ទោរបង់នូវវត្ថុកខ្វក់ផ្សេងៗ ក្នុងឆ្នាំនីមួយៗ លើទឹកដីដោយគេបានធ្វើក្បួនដាក់ចំណី ដោយសម្លជាដង្វាយបន្ដែតតាមទឹក ៩ បុណ្យកថិនទាន ពិធីនេះប្រារព្ធធ្វើចាប់ពីថ្ងៃ ១ រោជ ខែអស្សុជ ដល់ ១៥ កើត ខែកត្តិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ វត្តនីមួយៗអាចទទួលបានតែកឋិនមួយក្នុងមួយឆ្នាំ គោលបំណងនៃការនប្រារព្ធពិធីនេះ ដើម្បីប្រគេននូវត្រៃចឹវរដល់ព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គសម្រាប់ទុកប្រើប្រាស់ដណ្ដប់ព្រះកាយជំនួសស្បង់ចីវរ ដែលបានប្រើប្រាស់កន្លងមកហើយវាបានពុកផុយរលួយដោយសារភ្លៀង ឬ ដោយសារប្រការផ្សេងៗ ក្រៅពីនេះធ្វើឡើងដើម្បីប្រគេននូវបរិក្ខារឯទៀតរួមមានបាត្រ គ្រែ កន្ទេល ខ្នើយ មុង ចាន និងសម្ភារៈ ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗទៀតជាច្រើន ដើម្បីប្រមូលបច្ច័យកសាងសមិទ្ធិផលផ្សេងៗ នៅទីអារាមសម្រាប់ធ្វើទីសក្ការៈបូជា ធ្វើជាគុដិ សាលាបុណ្យឪ្យមានភាពសមរម្យដែលញុំាចិត្តជ្រះថ្លាដល់ពុទ្ធសាសនិកទូទៅ ១០ ពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីប ពិធីបុណ្យនេះប្រារព្ធចំនួនបីថ្ងៃទី ១៤ ១៥ កើត ខែកតិ្តក ដល់ថ្ងៃ ១ រោច ខែកត្តិក គោលបំណងនៃពិធីនេះគឺ មតិខ្លះថាដើម្បីសងគុណទឹកដី និងសូមខមាទោសទឹកដី ដែលមនុស្សបានបន្ទោរបង់មិនស្អាតទៅលើទឹកដីនោះមតិនោះថាធ្វើគោរពដើម្បីស្នាដៃព្រះពុទ្ធបាទដែលបាទប្រតិស្ថានទុកនៅលើផ្លូវខ្សាច់នម្មទា ដែលជាទន្លេយោនកៈ វាលខាងលិច មតិខ្លះគេថាធ្វើដើម្បីរំលឹងដល់ទូក ដែលគេធ្វើថ្វាយព្រះពុទ្ធអង្គនៅពេលដែលព្រះអង្គទ្រង់និមន្តទៅធ្វើឪ្យបាត់រាំងភ្លៀងនៅក្រុងវេសាឡីមតិខ្លះថាធ្វើដើម្បីជាការបូជាដល់ព្រះចង្គូមកែវដែលប្រតិស្ថាននៅឯពិភពនាគឯនោះមតិខ្លះថាពិធីនេះជាការរំលឹកដល់នៃកងទ័ពជើងទឹកខ្មែរលើកងខ្មែរលើកងទ័ពបច្ចាមិត្តដែលចូលមកលុកលុយកងទ័ពខ្មែរ ទឹកដីខ្មែរ ១១ ពិធីសំពះព្រះខែ និងអកអំបុក ពិធីនេះធ្វើនៅថ្ងៃពេញបូរមី ខែកត្តិក ព្រះរាជាប្រារព្ធធ្វើក្នុងរាជវាំងឬព្រះរាជាដំណាក់ផង រីឯប្រជាសាស្រ្ដ ស្រែចំការធ្វើការវត្ត ឬ ទិវាលណាមួយដែលពុំមានស្លឹកឈើបាំងឡើយ ឪកាសនេះគេរៀបចំគង្វាយព្រះច័ន្ទមានចំណីពិសេសអំបុកចេក គោលបំណងនៃពិធីនេះ ផ្សងមើលពីកម្រិតទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់ប្រចាំឆ្នាំពីរដើមឆ្នាំ កណ្ដាលឆ្នាំ និងចុងឆ្នាំ បើក្នុងរាជរាំងអាចផ្សងពីកម្រិតទឹកផ្សងពីកម្រិតទឹកភ្លៀងតិច ឬ ច្រើននៅតាមខេត្តនីមួយៗ ទូទៅប្រទេសទៀតផង បួងសួងសុំឪ្យទេវតាបញ្ជូនទឹកភ្លៀង ឪ្យធ្លាប់នៅលើផែនដីនៅតាមខេត្តជាបានសព្វគ្រប់មានដីនៃប្រទេសកម្ពុជាបានសព្វគ្រប់មានដីជាតិល្អ ត្រួតពិនិត្យផលិតផលក្នុងស្រុកតាមរយៈកម្រិតតំនក់ទៀនស្រក់លើភស្លឹកដែលអ្នករៀបចំពិធីចាត់ចែងនៅពេលនោះរំលឹកនងស្ងើចសរសើរដល់ទន្សាយពោធិសត្វដែលទ្រង់បានបរិច្ចាគជីវិតដល់ឥន្រ្ទព្រាហ្មណ៍ដោយសុខចិត្តលោតចូលក្នុងភ្លើងឆ្អិនសាច់សម្រាប់ជាចំណីឥន្រ្ទព្រាហ្មណ៍ ១២ ពិធីបង្ហើរខ្លែង ពិធីនេះតាមទំនៀមទម្លាប់ពីបុរាណខ្មែរគឺច្រើនប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃពេញបូរមី ខែមិគសិរ ក្នុងកំឡុងខែវិច្ឆិកា នៅពេលពិធីនេះប្រព្រឹត្តទៅខ្មែរបានធ្វើខ្លែងបង្ហោះមានដាក់ឯកនៅក្នុងក្បាលខ្លែង ពេលយប់បន្លឺសំឡេងឆ្លងឆ្លើយគ្នាពីរោះ រងំ ក្រោយមកខ្មែរបានធ្វើពិធីបង្ហើរខ្លែងប្រជល់គ្នា ប្រកួតប្រជែងយកឈ្នះ ចាញ់ ដោយសន្មតយកលើខ្លែងដែលចាត់ធ្លាប់ដី ឬ ខ្លួនខ្លែងធ្លុះធ្លាយពុំអាចជក់ខ្យល់ហោះបានទៀត គោលបំណងនៃកការប្រារព្ធពិធីនេះ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គឌួង ទ្រង់បានទុកទំនៀមទម្លាប់បង្ហើរខ្មែរខ្សែនេះដើម្បីជាការគោរពបូជាចំពោះចូឡាមកណីចេតិយសម័យក្រោយមកពិធីនេះដើម្បីបំពេញពីទេសពីទេសកោសល្យខ្មែរក្នុងការផលិតខ្លែង និងការងារកីឡាមួយបែបបំបាត់ការអផ្សុរក្នុងការងារផង និងដើម្បីរក្សាសុខភាពផង ១៣ ពិធីបុណ្យមាឃបូជា ពិធីនេះប្រារព្ធនៅថ្ងៃទី ១៥ កើតពេញបូរមី ខែមាឃ រៀងរាល់ឆ្នាំ គោលបំណងនៃពិធីបិណ្យនេះ រំលឹកដល់ថ្ងៃពុទ្ធទ្រង់ដាក់អាយុសសង្ខារ ហើយទ្រង់ប្រកាសប្រាប់ដល់សាវគ្គរបស់ព្រះអង្គទាំងអស់ថា ៣ ខែទៀតព្រះអង្គនឹងចូលវិនិព្វានហើយ	null	ទំនៀមទម្លាប់ទាំង ១២ មាន ពីធីបុណ្យចូលឆ្នាំបុណ្យនេះប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅខែចេត្រ ឬ ឆ្នាំខ្លះប្រារព្ធនៅខែពិសាខ រយៈពេលបី ឬ បួនថ្ងៃតាមកាលកំណត់របស់ហោរាសាស្រ្ដ ភាគច្រើនថ្ងៃដំបូងចំថ្ងៃ ១៣ ឬ ១៤ មេសា គោលបំណងនៃការប្រារព្ធធ្វើនបុណ្យឆ្នាំខ្មែរ គឺ ទទួលអំណរសាទរ ការផ្លាស់ឆ្នាំចាស់ឆ្នាំថ្មីអបអរសាទការផ្លាស់ប្ដូរវេនគ្រប់គ្រងឆ្នាំពីទេវតាចាស់មកទេវតាថ្មីបុណ្យនេះប្រាកដឡើងដើម្បីផ្ដល់ឪកាសកំសាន្ដ សប្បាយរីករាយដល់ពេលរដ្ឋគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ឪ្យអស់ចិត្តអស់ចង់មុនពេលចាប់យកការងារថ្មីៗ ចាប់ពីក្រោយចូលឆ្នាំទៅ និងជាឪកាសឪ្យយុវជន យុវនារីបានសម្គាល់គ្នាដើម្បីជ្រើសរើសគ្នាជាគូរស្រករ បន្ដពូជពង្សមនុស្សទៅថ្ងៃមុខ ធ្វើដើម្បីបញ្ចូនផលានីសង្ឃដល់អ្នករស់ ឬ អ្នកស្លាប់ទៅដែលពួកគេសុទ្ធសឹងជាបុព្វការីជន ជាអ្នកមានគុណស្របតាមជំនឿខ្មែរ ដែលតែងតែមានគំនិតតបស្នងសងគុណដល់បុគ្គលធ្លាប់បានធ្វើគុណមកលើខ្លួន ធ្វើជំនះបាបកម្មគ្រោះចង្រៃ ដែលកើតមានកន្លងមក និងពុំទាន់កើតមានសូមបរវាងជៀសឆា្ងយពីពួគគេទាំងឡាយ ដោយនៅក្នុងពិធីនោះខ្មែរទម្លាប់ធ្វើការពូនភ្នំខ្សាច់បំណងកាត់គ្រោះរំដោះកម្មអស់នាឆ្នាំចាស់ សូមមកវិញជ័យមង្គល សិរីសួស្ដី ភាពចម្រើនរុងរឿងនាឆ្នាំថ្មី ពិធីបុណ្យឡើងអ្នកតាស្រុកពីធីធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយពិធីនេះអនុលោមទៅតាមជំនឿទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ គោរពចំពោះកម្លាងធម្មជាតិដែលខ្មែរបានកំណត់ថាអ្វីៗទាំងអស់ នោះជាអ្នកតា គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះ គឺ ឪ្យអ្នកតាការពារសុខទុក្ខរាស្រ្ដ និងអ្នកមុខអ្នកការក្នុងអាណាខេត្តរបស់ខ្លួនកុំឪ្យកើតផលរមស់ កុំឪ្យឧបទ្រពចង្រៃមកប្រៀតបៀនបានឡើយ ឪ្យអ្នកតាបញ្ចៀសជម្ងឺរាតត្បាតសត្វ មនុស្សនៅពេលរាំងភ្លៀងម្ដងៗ ឪ្យអ្នកតានាំទឹកភ្លៀងមកបានបរិបូរណ៍សម្រាប់បម្រើការងារកសិកម្ម កុំឪ្យកើតធ្វើមានទុរភិក្សក្នុងស្រុក ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ពិធីនេះប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃ ៤ រោច ខែពិសាខ ជារៀងឆ្នាំ ក្រោមព្រះរាជអធិភាពរបស់ព្រះរាជា អ្នកមុខអ្នកការ គ្រប់ស្ថានភាព និងប្រជារាស្រ្ដទូទៅ គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះ ដើម្បីប្រកាសជាផ្លូវការស្ដីពីការរដូវបង្កបង្កើនផលប្រចាំឆ្នាំដល់កសិករខ្មែរទូទាំងប្រទេសចាប់ផ្ដើមប្រឡូកការងាររបស់ខ្លួនកុំបីបង្អែរបង្អង់យូឡើយដើម្បីពិនិត្យមើលប្រផ្នូលប្រចាំឆ្នាំសំបូរផ្នែកណាមួយ ឬ កើតមានហេតុអាក្រក់ណាមួយក្នុងសុ្រក ក្នុងតំបន់ពីទីក្រុងដល់ជនបទដើម្បីបួងសួងសូមឪ្យទេវតាបង្អូរទឹកភ្លៀងបរិបូរណ៍ និងជួយបញ្ចៀសគ្រោះមហន្ដរាយផ្សេងៗកុំឪ្យកើតមាននូវទឹកជំនន់ខ្យល់ព្យុះ ជំងឺរាតត្បាត អំពើចោរកម្ម អំពើឪក្រិតនានា និងសង្រ្គាមជាដើម ពីធីបុណ្យពិសាខបូជា ប្រារព្ធធ្វើនៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែពិសាខ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពិធីនេះខ្មែរប្រារព្ធធ្វើឡើងចាប់ពីរជ្ជកាលព្រះអង្គដួង ធ្វើឡើងដើម្បីថ្ងៃមហាមង្គលនៃព្រះសម្ពុទ្ធព្រះបរមគ្រូដែលទ្រង់ប្រសូតត្រាស់ដឹង និងចូលបរិនិព្វាន ពិធីបំបួលនាគ ពិធីនេះប្រារព្វឡើងនៅខែណាក៏បានលើកលែងតែរយៈពេល៣ ខែ ដែលព្រះសង្ឃចូលព្រះវស្សា ប៉ុន្ដែទំនៀមរៀងមកខ្មែរធ្វើពិធីបំបួលនាគនេះនៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែអាសាធជានិច្ច និងមុនថ្ងៃចូលព្រះវស្សា គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះតាមទំនៀមខ្មែរពិធីបំបួសនាគធ្វើឡើងជាការតបស្នងសងគុណដ៏ថ្លៃថ្លារបស់មាតាបិតា ឬ បងប្រុស ប្អូនប្រុសប្អូនប្អូនស្រី ឬ ញាតិកាដែលធ្លាប់មានគុណបំណាច់ចំពោះអ្នកបួស គេធ្វើបែបនេះក្នុងបំណងរំលោះគុណ តាមទស្សនៈមួយទៀតគឺដើម្បីឪ្យអ្នកបួសបានស្វែងយល់ពីរសព្រះធម៌សម្រាប់គ្រឿងពិចារណា រំដោះជីវិតឪ្យចាកផុតពីទុកវាលវដ្តសង្សារ ពិធីចូលព្រះវស្សា ពិធីនេះតម្រូវឪ្យព្រះសង្ឃកាន់វស្សាពេលបីខែថ្ងៃ ១ រោច ខែអាសាធ ដល់ថ្ងៃទី ១៥ កើត ខែអស្សុជ គោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីនេះ ដោយរដូវនេះជារៀងភ្លៀងបង្កឪ្យការលំបាកដល់ការត្រាច់ចរបិណ្ឌបាត្ររបស់ព្រះសង្ឃ ដូចនេះដើម្បីសម្រួលដល់បញ្ហានេះព្រះពុទ្ធទ្រង់តម្រូវឪ្យព្រះសង្ឃ ដូច្នេះនេះដើម្បីសម្រួលដល់បញ្ហានេះព្រះពុទ្ធទ្រង់តម្រូវឪ្យព្រះសង្ឃគង់ចាំព្រះវស្សដើម្បីការគោរពដល់សង្ឃតំណាងពុទ្ធអង្គនោះ ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ពិធីនេះប្រារព្ធធ្វើឡើងរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃ ១៥ រោង ខែភទ្របទ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទយសោវរ័ន្ម ១៨៩៩១០ ព្រះអង្គតែធ្វើពិធីបូជាបាយបិណ្ឌ នៅគ្រប់អារាមដែលទ្រង់កសាងសម្រាប់បូជាចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់ក្នុងចំបាំងរាំងជល់ និងចំពោះខ្មោចដែលគ្មានបងប្អូនជាទីពឹងទាំងឡាយជារៀងរាល់ឆ្នាំ គោលបំណងនៃពិធីបុណ្យឧទ្ទិសផលបុណ្យជូនដល់ជីដូនជីតា មាតាបិតា ញាតិកាទាំង ៧ សន្តានដែលបានធ្វើមរណកាលឪ្យមកសេពសោយអាហារ ភោជននានាបាន រួចឪ្យសព្វសាធុការដល់កូនចៅញាតិសន្ដានផង ផ្តល់នូវបាយបត្តបូរ បាយបិណ្ឌ ម្ហូបចំណី នុំនែកផ្សេងៗបានដល់ខ្មោចជីដូចជីតាដែលកើតក្នុងទីស្ថានពុំសមគួរ មានឪកាសមកទទួលនូវអ្វីដែលរៀបរាប់ខាងលើនេះរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃតាមរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃតាមការដោះលែងពីយមរាជឋាននរក ប្រេតមាន ៤ ពួកគឺ ប្រេតដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយខ្ទុះឈាមប្រេតដែលស្រេកឃ្លានអាហារជានិច្ចប្រេតដែលភ្លើងឆេះជានិច្ចប្រេតដែលចិញ្ចឹមជីវិតដោយផលដែលបុគ្គលដទៃឧទ្ទិសទៅឪ្យ ៨ ពិធីបុណ្យចេញវស្សាពិធីនេះធ្វើឡើងពេញបូរមី ខែអស្សុជ គឺក្រោយយពេលព្រះវស្សាបីខែចប់សព្វគ្រប់មក គោលបំណងនៃពិធីនេះគឺ ប្រកាសថ្ងៃដែលព្រះសង្ឃអាចទៅគង់ទីកន្លែងណាមួយបាន ក្រៅពីអារាមដែលគង់ចាំវស្សា នាឪកាសនោះព្រះសង្ឃប្រជុំគ្នាធ្វើកិច្ចចេញព្រះវស្សា គឺសុំឧមាទោសកំហុសរបស់ខ្លួនគ្រប់ព្រះអង្គ នាពេលនោះមានប្រារព្ធពិធីឧទិសបូជាប្រទីបចំពោះព្រះរតនត្រ័យ និងនិយាយស្មាលាទោសព្រះគង្គា ព្រះធរណីដែលខ្លួនបានបន្ទោរបង់នូវវត្ថុកខ្វក់ផ្សេងៗ ក្នុងឆ្នាំនីមួយៗ លើទឹកដីដោយគេបានធ្វើក្បួនដាក់ចំណី ដោយសម្លជាដង្វាយបន្ដែតតាមទឹក ៩ បុណ្យកថិនទាន ពិធីនេះប្រារព្ធធ្វើចាប់ពីថ្ងៃ ១ រោជ ខែអស្សុជ ដល់ ១៥ កើត ខែកត្តិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ វត្តនីមួយៗអាចទទួលបានតែកឋិនមួយក្នុងមួយឆ្នាំ គោលបំណងនៃការនប្រារព្ធពិធីនេះ ដើម្បីប្រគេននូវត្រៃចឹវរដល់ព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គសម្រាប់ទុកប្រើប្រាស់ដណ្ដប់ព្រះកាយជំនួសស្បង់ចីវរ ដែលបានប្រើប្រាស់កន្លងមកហើយវាបានពុកផុយរលួយដោយសារភ្លៀង ឬ ដោយសារប្រការផ្សេងៗ ក្រៅពីនេះធ្វើឡើងដើម្បីប្រគេននូវបរិក្ខារឯទៀតរួមមានបាត្រ គ្រែ កន្ទេល ខ្នើយ មុង ចាន និងសម្ភារៈ ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗទៀតជាច្រើន ដើម្បីប្រមូលបច្ច័យកសាងសមិទ្ធិផលផ្សេងៗ នៅទីអារាមសម្រាប់ធ្វើទីសក្ការៈបូជា ធ្វើជាគុដិ សាលាបុណ្យឪ្យមានភាពសមរម្យដែលញុំាចិត្តជ្រះថ្លាដល់ពុទ្ធសាសនិកទូទៅ ១០ ពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីប ពិធីបុណ្យនេះប្រារព្ធចំនួនបីថ្ងៃទី ១៤ ១៥ កើត ខែកតិ្តក ដល់ថ្ងៃ ១ រោច ខែកត្តិក គោលបំណងនៃពិធីនេះគឺ មតិខ្លះថាដើម្បីសងគុណទឹកដី និងសូមខមាទោសទឹកដី ដែលមនុស្សបានបន្ទោរបង់មិនស្អាតទៅលើទឹកដីនោះមតិនោះថាធ្វើគោរពដើម្បីស្នាដៃព្រះពុទ្ធបាទដែលបាទប្រតិស្ថានទុកនៅលើផ្លូវខ្សាច់នម្មទា ដែលជាទន្លេយោនកៈ វាលខាងលិច មតិខ្លះគេថាធ្វើដើម្បីរំលឹងដល់ទូក ដែលគេធ្វើថ្វាយព្រះពុទ្ធអង្គនៅពេលដែលព្រះអង្គទ្រង់និមន្តទៅធ្វើឪ្យបាត់រាំងភ្លៀងនៅក្រុងវេសាឡីមតិខ្លះថាធ្វើដើម្បីជាការបូជាដល់ព្រះចង្គូមកែវដែលប្រតិស្ថាននៅឯពិភពនាគឯនោះមតិខ្លះថាពិធីនេះជាការរំលឹកដល់នៃកងទ័ពជើងទឹកខ្មែរលើកងខ្មែរលើកងទ័ពបច្ចាមិត្តដែលចូលមកលុកលុយកងទ័ពខ្មែរ ទឹកដីខ្មែរ ១១ ពិធីសំពះព្រះខែ និងអកអំបុក ពិធីនេះធ្វើនៅថ្ងៃពេញបូរមី ខែកត្តិក ព្រះរាជាប្រារព្ធធ្វើក្នុងរាជវាំងឬព្រះរាជាដំណាក់ផង រីឯប្រជាសាស្រ្ដ ស្រែចំការធ្វើការវត្ត ឬ ទិវាលណាមួយដែលពុំមានស្លឹកឈើបាំងឡើយ ឪកាសនេះគេរៀបចំគង្វាយព្រះច័ន្ទមានចំណីពិសេសអំបុកចេក គោលបំណងនៃពិធីនេះ ផ្សងមើលពីកម្រិតទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់ប្រចាំឆ្នាំពីរដើមឆ្នាំ កណ្ដាលឆ្នាំ និងចុងឆ្នាំ បើក្នុងរាជរាំងអាចផ្សងពីកម្រិតទឹកផ្សងពីកម្រិតទឹកភ្លៀងតិច ឬ ច្រើននៅតាមខេត្តនីមួយៗ ទូទៅប្រទេសទៀតផង បួងសួងសុំឪ្យទេវតាបញ្ជូនទឹកភ្លៀង ឪ្យធ្លាប់នៅលើផែនដីនៅតាមខេត្តជាបានសព្វគ្រប់មានដីនៃប្រទេសកម្ពុជាបានសព្វគ្រប់មានដីជាតិល្អ ត្រួតពិនិត្យផលិតផលក្នុងស្រុកតាមរយៈកម្រិតតំនក់ទៀនស្រក់លើភស្លឹកដែលអ្នករៀបចំពិធីចាត់ចែងនៅពេលនោះរំលឹកនងស្ងើចសរសើរដល់ទន្សាយពោធិសត្វដែលទ្រង់បានបរិច្ចាគជីវិតដល់ឥន្រ្ទព្រាហ្មណ៍ដោយសុខចិត្តលោតចូលក្នុងភ្លើងឆ្អិនសាច់សម្រាប់ជាចំណីឥន្រ្ទព្រាហ្មណ៍ ១២ ពិធីបង្ហើរខ្លែង ពិធីនេះតាមទំនៀមទម្លាប់ពីបុរាណខ្មែរគឺច្រើនប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃពេញបូរមី ខែមិគសិរ ក្នុងកំឡុងខែវិច្ឆិកា នៅពេលពិធីនេះប្រព្រឹត្តទៅខ្មែរបានធ្វើខ្លែងបង្ហោះមានដាក់ឯកនៅក្នុងក្បាលខ្លែង ពេលយប់បន្លឺសំឡេងឆ្លងឆ្លើយគ្នាពីរោះ រងំ ក្រោយមកខ្មែរបានធ្វើពិធីបង្ហើរខ្លែងប្រជល់គ្នា ប្រកួតប្រជែងយកឈ្នះ ចាញ់ ដោយសន្មតយកលើខ្លែងដែលចាត់ធ្លាប់ដី ឬ ខ្លួនខ្លែងធ្លុះធ្លាយពុំអាចជក់ខ្យល់ហោះបានទៀត គោលបំណងនៃកការប្រារព្ធពិធីនេះ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គឌួង ទ្រង់បានទុកទំនៀមទម្លាប់បង្ហើរខ្មែរខ្សែនេះដើម្បីជាការគោរពបូជាចំពោះចូឡាមកណីចេតិយសម័យក្រោយមកពិធីនេះដើម្បីបំពេញពីទេសពីទេសកោសល្យខ្មែរក្នុងការផលិតខ្លែង និងការងារកីឡាមួយបែបបំបាត់ការអផ្សុរក្នុងការងារផង និងដើម្បីរក្សាសុខភាពផង ១៣ ពិធីបុណ្យមាឃបូជា ពិធីនេះប្រារព្ធនៅថ្ងៃទី ១៥ កើតពេញបូរមី ខែមាឃ រៀងរាល់ឆ្នាំ គោលបំណងនៃពិធីបិណ្យនេះ រំលឹកដល់ថ្ងៃពុទ្ធទ្រង់ដាក់អាយុសសង្ខារ ហើយទ្រង់ប្រកាសប្រាប់ដល់សាវគ្គរបស់ព្រះអង្គទាំងអស់ថា ៣ ខែទៀតព្រះអង្គនឹងចូលវិនិព្វានហើយ	ច ូរ ព ន្ យ ល់ ពី គោ ល ប ំណ ង នៃ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ក្នុង ប្រ ព ៃ ណី ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ទ ាំង Ġ ១ ២ Ġ ខែ Ġ	41	ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ទ ាំង Ġ ១ ២ Ġ មាន Ġ ពី ធី ប ុ ណ ្យ ចូល ឆ្នាំ ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ខែ ច េត ្រ Ġ ឬ Ġ ឆ្នាំ ខ្ ល ះ ប្រា រ ព្ ធ នៅ ខែ ពិ សា ខ Ġ រយ ៈ ពេល បី Ġ ឬ Ġ ប ួន ថ ្ង ៃ តា មក ាល កំ ណ ត់ រ ប ស់ ហ ោរ ាស ាស ្រ ្ ដ ĠâĢĭ Ġ ភាគ ច្ រ ើន ថ ្ង ៃ ដំ បូ ង ចំ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៣ Ġ ឬ Ġ ១ ៤ âĢĭ Ġ មេ សា ĠÂł គោ ល ប ំណ ង នៃ ការ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើន ប ុ ណ ្យ ឆ្នាំ ខ្ ម ែរ Ġ គ ឺ Ġ ទទួល អំណរ សា ទ រ Ġ ការ ផ្ល ាស់ ឆ្នាំ ច ាស់ ឆ្នាំ ថ ្ម ី អ ប អ រស ា ទ ការ ផ្ល ាស់ ប្ ដ ូរ វេ ន គ្រ ប់ គ្រ ង ឆ្នាំ ពី ទេ វ តា ច ាស់ មក ទេ វ តា ថ ្ម ី ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រា ក ដ ឡើង ដើម ្ប ី ផ្ ដល់ ឪ កាស កំ សា ន្ ដ Ġ សប្បាយ រីករាយ ដល់ ពេល រដ្ឋ គ្រ ប់ ជា ន់ ថ្ន ាក់ Ġ ឪ ្យ អ ស់ ចិត្ត អ ស់ ច ង់ ម ុន ពេល ច ាប់ យក ការងារ ថ ្ម ី ៗ Ġ ច ាប់ ពី ក្រ ោយ ចូល ឆ្នាំ ទៅ Ġ និង ជា ឪ កាស ឪ ្យ យ ុ វ ជន Ġ យ ុ វ នា រី បាន សម ្ គ ាល់ គ្នា ដើម ្ប ី ជ្រ ើស រ ើស គ្នា ជា គូ រស ្រ ករ ÂłĠ ប ន្ ដ ព ូ ជ ព ង្ស ម នុ ស្ស ទៅ ថ ្ង ៃ មុខ Ġ ធ ្វ ើ ដើម ្ប ី បញ្ច ូន ផល ាន ី សង ្ ឃ ដល់ អ្នក រស់ Ġ ឬ Ġ អ្នក ស្លាប់ ទៅ ដ ែល ព ួ ក គ េស ុទ្ធ ស ឹង ជា ប ុ ព្វ ការ ី ជន Ġ ជា អ្នក មាន គុណ ស្រ ប តា ម ជំ ន ឿ ខ្ ម ែរ Ġ ដ ែល តែ ង តែ មាន គ ំ និ ត ត ប ស្ន ង សង គុណ ដល់ ប ុ គ្គ ល ធ ្លា ប់ បាន ធ ្វ ើ គុណ មក លើ ខ្លួន Ġ ធ ្វ ើ ជំ ន ះ បា ប âĢĭ កម្ម គ្រ ោះ ច ង ្រ ៃ Ġ ដ ែល កើត មាន ក ន្ លង មក Ġ និង ពុ ំ ទាន ់ កើត មាន ស ូម បរ វា ង ជ ៀស ឆ ា ្ង យ ពី ព ួ គ គ េ ទ ាំង ឡា យ Ġ ដោយ នៅ ក្នុង ពិ ធី ន ោះ ខ្ ម ែរ ទ ម្ល ាប់ ធ ្វ ើក ារ ព ូន ភ្នំ ខ្ សា ច ់ ប ំណ ង កាត់ គ្រ ោះ រំ ដ ោះ កម្ម អ ស់ នា ឆ្នាំ ច ាស់ Ġ ស ូម មក វិញ ជ ័យ ម ង្គ ល Ġ សិ រី ស ួស ្ ដ ី Ġ ភាព ចម្រ ើន រ ុង រឿង នា ឆ្នាំ ថ ្ម ី Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ឡើង អ្នក តា ស្រ ុក ពី ធី ធ ្វ ើ ឡើង ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ ដោយ ពិ ធី នេះ អនុ ល ោម ទៅ តា ម ជំ ន ឿ ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ខ្ ម ែរ Ġ គោ រ ព ចំ ព ោះ ក ម្ល ាង ធម្ម ជាតិ ដ ែល ខ្ ម ែរ បាន កំ ណ ត់ ថា អ ្វី ៗ ទ ាំង អ ស់ Ġ ន ោះ ជា អ្នក តា Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ការ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី នេះ Ġ គ ឺ Ġ ឪ ្យ អ្នក តា ការពារ សុខ ទុក្ខ រា ស្រ ្ ដ Ġ និង អ្នក មុខ អ្នក ការ ក្នុង អា ណា ខ េត ្ត រ ប ស់ ខ្លួន ក ុំ ឪ ្យ កើត ផល រ ម ស់ Ġ ក ុំ ឪ ្យ ឧ បទ ្រ ព ច ង ្រ ៃ មក ប្រ ៀត ប ៀន បាន ឡ ើយ Ġ ឪ ្យ អ្នក តា បញ្ច ៀស ជ ម្ ង ឺ រាតត្បាត ស ត ្វ Ġ ម នុ ស្ស នៅ ពេល រា ំ ង ភ្ល ៀង ម្ ដង ៗ ĠâĢĭ ឪ ្យ អ្នក តា នាំ ទឹក ភ្ល ៀង មក បាន បរ ិប ូរ ណ៍ សម ្រា ប់ ប ម្រ ើក ារ ងារ ក សិ កម្ម Ġ ក ុំ ឪ ្យ កើត ធ ្វ ើម ាន ទ ុរ ភិ ក្ស ក្នុង ស្រ ុក Ġ ព្រ ះ រាជ ពិ ធី ច្ រ ត់ ព្រ ះ ន ង្គ ័ ល Ġ ពិ ធី នេះ ប្រា រ ព្ ធ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ៤ Ġ រោច Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ជា រ ៀង ឆ្នាំ Ġ ក្រោម ព្រ ះ រាជ អ ធិ ភាព រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា Ġ អ្នក មុខ អ្នក ការ Ġ គ្រ ប់ ស្ថាន ភាព Ġ និង ប្រ ជា រា ស្រ ្ ដ ទូ ទៅ Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ការ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី នេះ Ġ ដើម ្ប ី ប្រ កាស ជា ផ្ល ូវ ការ ស្ ដ ី ពី ការ រ ដ ូវ បង ្ក បង ្ក ើន ផល ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ ដល់ ក សិ ករ ខ្ ម ែរ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ច ាប់ ផ្ ដើម ប្រ ឡូ ក ការងារ រ ប ស់ ខ្លួន ក ុំ បី បង ្អ ែរ បង ្អ ង់ យ ូ ឡ ើយ ដើម ្ប ី ពិ និ ត ្យ មើល ប្រ ផ្ ន ូល ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ សំ បូ រ ផ្ ន ែក ណា មួយ Ġ ឬ Ġ កើត មាន ហេតុ អា ក្រ ក់ ណា មួយ ក្នុង សុ ្រ ក Ġ ក្នុង ត ំ ប ន់ ពី ទី ក្រុង ដល់ ជន បទ ដើម ្ប ី ប ួង ស ួង ស ូម ឪ ្យ ទេ វ តា បង ្អ ូរ ទឹក ភ្ល ៀង បរ ិប ូរ ណ៍ Ġ និង ជ ួយ បញ្ច ៀស គ្រ ោះ ម ហ ន្ ដ រា យ ផ្ សេ ង ៗ ក ុំ ឪ ្យ កើត មាន ន ូវ ទឹក ជំ ន ន់ ខ្ យ ល់ ព្យ ុះ Ġ ជំ ង ឺ រាតត្បាត Ġ អ ំព ើ ច ោរ កម្ម Ġ អ ំព ើ ឪ ក្រ ិត នា នា Ġ និង សង ្រ ្ គ ាម ជា ដើម Ġ ពី ធី ប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា Ġ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើន ៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ ពិ ធី នេះ ខ្ ម ែរ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង ច ាប់ ពី រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ដ ួង Ġ ធ ្វ ើ ឡើង ដើម ្ប ី ថ ្ង ៃ ម ហា ម ង្គ ល នៃ ព្រ ះ សម ្ ពុ ទ្ធ ព្រ ះ បរ ម គ្រ ូ ដ ែល ទ្រ ង់ ប្រ ស ូត ត្រា ស់ ដ ឹង Ġ និង ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន Ġ ពិ ធី ប ំ ប ួល នា គ Ġ ពិ ធី នេះ ប្រា រ ព្វ ឡើង នៅ ខែ ណា ក ៏ បាន លើក លែង តែ រយ ៈ ពេល ៣ Ġ ខែ Ġ ដ ែល ព្រ ះ សង ្ ឃ ចូល ព្រ ះ វ ស្សា Ġ ប៉ ុន ្ ដ ែ ទំ ន ៀម រ ៀង មក ខ្ ម ែរ ធ ្វ ើ ពិ ធី ប ំ ប ួល នា គ នេះ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ អា សា ធ ជា និ ច្ច Ġ និង ម ុន ថ ្ង ៃ ចូល ព្រ ះ វ ស្សា Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ការ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី នេះ តា ម ទំ ន ៀម ខ្ ម ែរ ពិ ធី ប ំ ប ួស នា គ ធ ្វ ើ ឡើង ជា ការ ត ប ស្ន ង សង គុណ ដ ៏ ថ្លៃ ថ ្លា រ ប ស់ មា តា ប ិត ា Ġ ឬ Ġ បង ប្រ ុស Ġ ប្ អូ ន ប្រ ុស ប្ អូ ន ប្ អូ ន ស្រី Ġ ឬ Ġ ញ ាត ិកា ដ ែល ធ ្លា ប់ មាន គុណ ប ំណ ាច់ ចំ ព ោះ អ្នក ប ួស Ġ គ េ ធ ្វ ើប ែប នេះ ក្នុង ប ំណ ង រំ ល ោះ គុណ Ġ តា ម ទ ស្ស នៈ មួយ ទៀត គ ឺ ដើម ្ប ី ឪ ្យ អ្នក ប ួស បាន ស្ វ ែង យ ល់ ពី រស ព្រ ះ ធម៌ សម ្រា ប់ គ្រឿង ពិ ចារ ណា Ġ រំ ដ ោះ ជីវ ិត ឪ ្យ ច ាក ផ ុត ពី ទុក វា ល វ ដ ្ត សង ្សា រ Ġ ពិ ធី ចូល ព្រ ះ វ ស្សា Ġ ពិ ធី នេះ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ព្រ ះ សង ្ ឃ កាន់ វ ស្សា ពេល បី ខែ ថ ្ង ៃ Ġ ១ Ġ រោច âĢĭ Ġ ខែ អា សា ធ Ġ ដល់ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ អ ស្ស ុ ជ Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ការ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី នេះ Ġ ដោយ រ ដ ូវ នេះ ជា រ ៀង ភ្ល ៀង បង ្ក ឪ ្យ ការ លំបាក ដល់ ការ ត្រា ច ់ ចរ ប ិ ណ្ឌ បា ត្រ រ ប ស់ ព្រ ះ សង ្ ឃ Ġ ដូច នេះ ដើម ្ប ី សម ្រ ួល ដល់ ប ញ ្ហ ាន េះ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ទ្រ ង់ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ព្រ ះ សង ្ ឃ Ġ ដូច ្ន េះ នេះ ដើម ្ប ី សម ្រ ួល ដល់ ប ញ ្ហ ាន េះ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ទ្រ ង់ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ព្រ ះ សង ្ ឃ គ ង់ ច ាំ ព្រ ះ វ ស្ស ដើម ្ប ី ការ គោ រ ព ដល់ សង ្ ឃ ត ំណ ាង ពុ ទ្ធ អង្គ ន ោះ Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ភ ្ ជ ុំ ប ិ ណ្ឌ Ġ ពិ ធី នេះ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង រយ ៈ ពេល Ġ ១ ៥ Ġ ថ ្ង ៃ Ġ គ ឺ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៥ Ġ រ ោង Ġ ខែ ភ ទ្រ បទ Ġ ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ បាទ យ ស ោ វរ ័ន ្ម ĠâĢĭ Ġ ១ ៨ ៩ ៩ ១០ Ġ ព្រ ះ អង្គ តែ ធ ្វ ើ ពិ ធី បូ ជា បា យ ប ិ ណ្ឌ Ġ នៅ គ្រ ប់ អា រា ម ដ ែល ទ្រ ង់ ក សា ង សម ្រា ប់ បូ ជា ចំ ព ោះ វិញ ្ញ ា ណ ក្ខ ន្ធ អ្នក ស្លាប់ ក្នុង ចំ បា ំ ង រា ំ ង ជ ល់ Ġ និង ចំ ព ោះ ខ្ ម ោច ដ ែល គ ្ម ាន បង ប្ អូ ន ជា ទី ព ឹង ទ ាំង ឡា យ ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ឧ ទ្ទ ិស ផល ប ុ ណ ្យ ជ ូន ដល់ ជី ដ ូន ជី តា Ġ មា តា ប ិត ា Ġ ញ ាត ិកា ទ ាំង Ġ ៧ Ġ ស ន្ត ាន ដ ែល បាន ធ ្វ ើម រណ កាល ឪ ្យ មក សេ ព ស ោយ អា ហា រ Ġ ភ ោ ជន នា នា បាន Ġ រ ួច ឪ ្យ ស ព្វ សា ធ ុក ារ ដល់ កូ ន ច ៅ ញ ាត ិស ន្ ដា ន ផ ង âĢĭ Ġ ផ្ ត ល់ ន ូវ បា យ ប ត្ត បូ រ Ġ បា យ ប ិ ណ្ឌ Ġ ម្ ហ ូប ចំ ណី Ġ នុ ំ ន ែក ផ្ សេ ង ៗ បាន ដល់ ខ្ ម ោច ជី ដូច ជី តា ដ ែល កើត ក្នុង ទី ស្ថាន ពុ ំ សម គ ួរ Ġ មាន ឪ កាស មក ទទួល ន ូវ អ ្វី ដ ែល រ ៀប រា ប់ ខា ង លើ នេះ រយ ៈ ពេល Ġ ១ ៥ Ġ ថ ្ង ៃ តា ម រយ ៈ ពេល Ġ ១ ៥ Ġ ថ ្ង ៃ តា មក ារ ដ ោះ លែង ពី យ ម រាជ ឋ ាន ន រក Ġ ប្រ េត មាន Ġ ៤ Ġ ព ួ ក គ ឺ Ġ ប្រ េត ដ ែល ច ិញ ្ច ឹម ជីវ ិត ដោយ ខ្ ទ ុះ ឈ ាម ប្រ េត ដ ែល ស្រ េក ឃ្លា ន អា ហា រ ជា និ ច្ច ប្រ េត ដ ែល ភ្លើង ឆ េះ ជា និ ច្ច ប្រ េត ដ ែល ច ិញ ្ច ឹម ជីវ ិត ដោយ ផល ដ ែល ប ុ គ្គ ល ដ ទ ៃ ឧ ទ្ទ ិស ទៅ ឪ ្យ Ġ ៨ Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ចេញ វ ស្សា ពិ ធី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ព េញ បូ រ មី âĢĭ Ġ ខែ អ ស្ស ុ ជ Ġ គ ឺ ក្រ ោយ យ ពេល ព្រ ះ វ ស្សា បី ខែ ច ប់ ស ព្វ គ្រ ប់ មក Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ពិ ធី នេះ គ ឺ Ġ ប្រ កាស ថ ្ង ៃ ដ ែល ព្រ ះ សង ្ ឃ អា ច ទៅ គ ង់ ទី កន្លែង ណា មួយ បាន Ġ ក្រ ៅ ពី អា រា ម ដ ែល គ ង់ ច ាំ វ ស្សា Ġ នា ឪ កាស ន ោះ ព្រ ះ សង ្ ឃ ប្រជុំ គ្នា ធ ្វ ើក ិច ្ច ចេញ ព្រ ះ វ ស្សា Ġ គ ឺ សុ ំ ឧ មា ទោស កំ ហ ុស រ ប ស់ ខ្លួន គ្រ ប់ ព្រ ះ អង្គ Ġ នា ពេល ន ោះ មាន ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី ឧ ទិ ស បូ ជា ប្រ ទី ប ចំ ព ោះ ព្រ ះ រ ត ន ត្រ ័យ Ġ និង និ យា យ ស្ម ាល ា ទោស ព្រ ះ គ ង្គ ា Ġ ព្រ ះ ធរ ណី ដ ែល ខ្លួន បាន ប ន្ទ ោរ បង់ ន ូវ វ ត្ថ ុក ខ្វ ក់ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ក្នុង ឆ្នាំ នី មួយ ៗ Ġ លើ ទឹក ដ ី ដោយ គ េ បាន ធ ្វ ើក ្ប ួន ដា ក់ ចំ ណី Ġ ដោយ សម ្ល ជា ដង ្វា យ ប ន្ ដ ែត តា ម ទឹក Ġ ៩ Ġ ប ុ ណ ្យ ក ថ ិន ទាន Ġ ពិ ធី នេះ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ Ġ ១ Ġ រ ោ ជ Ġ ខែ អ ស្ស ុ ជ Ġ ដល់ Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ ក ត្តិ ក ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ វត្ត នី មួយ ៗ អា ច ទទួលបាន តែ ក ឋ ិន មួយ ក្នុង មួយ ឆ្នាំ Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ការ ន ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី នេះ Ġ ដើម ្ប ី ប្រ គ េន ន ូវ ត្រ ៃ ច ឹ វរ ដល់ ព្រ ះ សង ្ ឃ គ្រ ប់ ព្រ ះ អង្គ សម ្រា ប់ ទុក ប្រ ើប ្រា ស់ ដ ណ ្ ដ ប់ ព្រ ះ កាយ ជំ ន ួស ស្ បង់ ច ី វរ Ġ ដ ែល បាន ប្រ ើប ្រា ស់ ក ន្ លង មក ហើយ វា បាន ពុ ក ផ ុយ រ ល ួយ ដោយ សារ ភ្ល ៀង Ġ ឬ Ġ ដោយ សារ ប្រ ការ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ក្រ ៅ ពី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ដើម ្ប ី ប្រ គ េន ន ូវ បរ ិក ្ខ ារ ឯ ទៀត រួម មាន បា ត្រ Ġ គ្រ ែ Ġ ក ន្ទ េ ល Ġ ខ្ ន ើយ Ġ ម ុង Ġ ច ាន Ġ និង សម ្ ភា រៈ Ġ ប្រ ើប ្រា ស់ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ជា ច្ រ ើន Ġ ដើម ្ប ី ប្រ ម ូល ប ច្ច ័យ ក សា ង សម ិទ្ធ ិ ផល ផ្ សេ ង ៗ Ġ នៅ ទី អា រា ម សម ្រា ប់ ធ ្វ ើ ទី ស ក្ក ារ ៈ បូ ជា Ġ ធ ្វ ើ ជា គ ុ ដ ិ Ġ សា លា ប ុ ណ ្យ ឪ ្យ មាន ភាព សម រម្យ ដ ែល ញ ុំ ា ចិត្ត ជ្រ ះ ថ ្លា ដល់ ពុ ទ្ធ សា ស និ ក ទូ ទៅ ĠâĢĭ ១០ Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ អ ុំ ទូ ក Ġ ប ណ ្ ដ ែត ប្រ ទី ប Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រា រ ព្ ធ ចំ ន ួន បី ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ៤ Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ ក តិ ្ត ក Ġ ដល់ ថ ្ង ៃ Ġ ១ Ġ រោច Ġ ខែ ក ត្តិ ក Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ពិ ធី នេះ គ ឺ Ġ ម តិ ខ្ ល ះ ថា ដើម ្ប ី សង គុណ ទឹក ដ ី âĢĭ Ġ និង ស ូម ខ មា ទោស ទឹក ដ ី Ġ ដ ែល ម នុ ស្ស បាន ប ន្ទ ោរ បង់ ម ិន ស្ អា ត ទៅ លើ ទឹក ដ ីន ោះ ម តិ ន ោះ ថា ធ ្វ ើ គោ រ ព ដើម ្ប ី ស្ន ា ដៃ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាទ ដ ែល បាទ ប្រ តិ ស្ថាន ទុក នៅ លើ ផ្ល ូវ ខ្ សា ច ់ ន ម្ម ទ ា Ġ ដ ែល ជា ទ ន្ ល េ យោ ន ក ៈ Ġ វា ល ខា ង ល ិច Ġ ម តិ ខ្ ល ះ គ េ ថា ធ ្វ ើ ដើម ្ប ី រំ ល ឹង ដល់ ទូ ក Ġ ដ ែល គ េ ធ ្វ ើ ថ ្វា យ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ អង្គ នៅ ពេល ដ ែល ព្រ ះ អង្គ ទ្រ ង់ និ ម ន្ត ទៅ ធ ្វ ើ ឪ ្យ បា ត់ រា ំ ង ភ្ល ៀង នៅ ក្រុង វេ សា ឡ ី ម តិ ខ្ ល ះ ថា ធ ្វ ើ ដើម ្ប ី ជា ការ បូ ជា ដល់ ព្រ ះ ច ង្គ ូម កែវ ដ ែល ប្រ តិ ស្ថាន នៅ ឯ ពិ ភព នា គ ឯ ន ោះ ម តិ ខ្ ល ះ ថា ពិ ធី នេះ ជា ការ រំ ល ឹក ដល់ នៃ ក ង ទ ័ ព ជើង ទឹក ខ្ ម ែរ លើក ង ខ្ ម ែរ លើក ង ទ ័ ព ប ច្ច ាម ិត្ត ដ ែល ចូល មក ល ុក ល ុយ ក ង ទ ័ ព ខ្ ម ែរ Ġ ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ Ġ ១ ១ Ġ ពិ ធី សំ ព ះ ព្រ ះ ខែ Ġ និង អ ក អ ំ ប ុក Ġ ពិ ធី នេះ ធ ្វ ើន ៅ ថ ្ង ៃ ព េញ បូ រ មី Ġ ខែ ក ត្តិ ក Ġ ព្រ ះ រាជ ាប ្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើក ្ន ុង រាជ វា ំ ង ឬ ព្រ ះ រាជ ា ដំ ណា ក់ ផ ង Ġ រី ឯ ប្រ ជា សា ស្រ ្ ដ Ġ ស្រ ែ ចំ ការ ធ ្វ ើក ារ វត្ត Ġ ឬ Ġ ទិ វា ល ណា មួយ ដ ែល ពុ ំ មាន ស្ ល ឹក ឈ ើប ាំង ឡ ើយ Ġ ឪ កាស នេះ គ េរ ៀប ចំ គ ង ្វា យ ព្រ ះ ច ័ន ្ ទ មាន ចំ ណី ពិ សេ ស អ ំ ប ុក ច េក Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ពិ ធី នេះ Ġ ផ្ សង មើល ពី ក ម្រ ិត ទឹក ភ្ល ៀង ដ ែល ធ ្លា ក់ ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ ពី រ ដើម ឆ្នាំ Ġ ក ណ ្ ដា ល ឆ្នាំ Ġ និង ច ុង ឆ្នាំ Ġ ប ើក ្ន ុង រាជ រា ំ ង អា ច ផ្ សង ពី ក ម្រ ិត ទឹក ផ្ សង ពី ក ម្រ ិត ទឹក ភ្ល ៀង តិ ច Ġ ឬ Ġ ច្ រ ើន នៅ តា ម ខ េត ្ត នី មួយ ៗ Ġ ទូ ទៅ ប្រ ទេស ទៀត ផ ង Ġ ប ួង ស ួង សុ ំ ឪ ្យ ទេ វ តា ប ញ្ជ ូន ទឹក ភ្ល ៀង Ġ ឪ ្យ ធ ្លា ប់ នៅ លើ ផ ែន ដ ីន ៅ តា ម ខ េត ្ត ជា បាន ស ព្វ គ្រ ប់ មាន ដ ីន ៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ស ព្វ គ្រ ប់ មាន ដ ី ជាតិ ល្អ Ġ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក តា ម រយ ៈ ក ម្រ ិត ត ំ ន ក់ ទ ៀន ស្រ ក់ លើ ភ ស្ ល ឹក ដ ែល អ្នក រៀបចំ ពិ ធី ច ាត់ ច ែង នៅ ពេល ន ោះ រំ ល ឹក ន ង ស្ ង ើ ច ស រស ើរ ដល់ ទ ន្ សាយ ព ោ ធិ ស ត ្វ ដ ែល ទ្រ ង់ បាន បរ ិច ្ច ា គ ជីវ ិត ដល់ ឥ ន្ រ ្ ទ ព្រ ា ហ្ម ណ៍ ដោយ សុខ ចិត្ត ល ោត ចូល ក្នុង ភ្លើង ឆ្ អ ិន សា ច ់ សម ្រា ប់ ជា ចំ ណី ឥ ន្ រ ្ ទ ព្រ ា ហ្ម ណ៍ Ġ ១ ២ Ġ ពិ ធី បង ្ហ ើរ ខ្ លែង Ġ ពិ ធី នេះ តា ម ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ពី ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ គ ឺ ច្ រ ើន ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ព េញ បូ រ មី Ġ ខែ ម ិ គ សិ រ ÂłÂłÂł Ġ ក្នុង កំ ឡ ុង ខែ វិ ច្ឆ ិកា Ġ នៅ ពេល ពិ ធី នេះ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើ ខ្ លែង បង ្ហ ោះ មាន ដា ក់ ឯក នៅ ក្នុង ក្ បាល ខ្ លែង Ġ ពេល យប់ ប ន្ ល ឺ សំ ឡេ ង ឆ្ លង ឆ្ លើ យ គ្នា ពី រ ោះ Ġ រ ង ំ Ġ ក្រ ោយ មក ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើ ពិ ធី បង ្ហ ើរ ខ្ លែង ប្រ ជ ល់ គ្នា Ġ ប្រកួត ប្រ ជ ែង យក ឈ ្ន ះ Ġ ច ាញ់ Ġ ដោយ ស ន្ ម ត យក លើ ខ្ លែង ដ ែល ច ាត់ ធ ្លា ប់ ដ ី Ġ ឬ Ġ ខ្លួន ខ្ លែង ធ ្ល ុះ ធ ្លា យ ពុ ំ អា ច ជ ក់ ខ្ យ ល់ ហ ោះ បាន ទៀត Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ក ការ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី នេះ Ġ ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង Ġ ទ្រ ង់ បាន ទុក ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ បង ្ហ ើរ ខ្ ម ែរ ខ្ សែន េះ ដើម ្ប ី ជា ការ គោ រ ព បូ ជា ចំ ព ោះ ច ូ ឡា មក ណី ច េត ិយ សម័យ ក្រ ោយ មក ពិ ធី នេះ ដើម ្ប ី ប ំព េញ ពី ទេស ពី ទេស ក ោស ល ្យ ខ្ ម ែរ ក្នុង ការ ផល ិត ខ្ លែង Ġ និង ការងារ ក ី ឡា មួយ ប ែប ប ំ បា ត់ ការ អ ផ្ សុ រក ្ន ុង ការងារ ផ ង Ġ និង ដើម ្ប ី រក ្សា សុខ ភាព ផ ង Ġ ១ ៣ Ġ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ មា ឃ បូ ជា Ġ ពិ ធី នេះ ប្រា រ ព្ ធ នៅ ថ ្ង ៃ ទី âĢĭ Ġ ១ ៥ Ġ កើត ព េញ បូ រ មី Ġ ខែ មា ឃ Ġ រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ គោ ល ប ំណ ង នៃ ពិ ធី ប ិ ណ ្យ នេះ Ġ រំ ល ឹក ដល់ ថ ្ង ៃ ពុ ទ្ធ ទ្រ ង់ ដា ក់ អា យ ុស សង ្ខ ារ Ġ ហើយ ទ្រ ង់ ប្រ កាស ប្រា ប់ ដល់ សា វ គ្គ រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ ទ ាំង អ ស់ ថា Ġ ៣ Ġ ខែ ទៀត ព្រ ះ អង្គ នឹង ចូល វិ និ ព្វ ាន ហើយ	3,620	▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ពី គ ោល ប ំណ ង នៃ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ក្នុង ប្រ ព ៃ ណី ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ទ ាំង ▁១២ ▁ខែ ▁	39	▁ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ទ ាំង ▁១២ ▁មាន ▁ពី ធី ប ុ ណ ្យ ចូល ឆ្នាំ ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ខែ ច េ ត្រ ▁ឬ ▁ឆ្នាំ ខ្ ល ះ ប្រ ារ ព្ ធ នៅ ខែ ពិ សា ខ ▁រយៈពេល បី ▁ឬ ▁បួន ថ ្ង ៃ ត ាម កាល ក ំណ ត់ រ ប ស់ ហ ោរ ា សា ស្រ ្ ដ ▁ភាគ ច ្រ ើន ថ ្ង ៃ ដំ បូ ង ចំ ថ ្ង ៃ ▁១៣ ▁ឬ ▁១៤ ▁មេសា ▁គោលបំណង នៃ ការ ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើន ប ុ ណ ្យ ឆ្នាំ ខ្ ម ែរ ▁គឺ ▁ទទួល អំណរ សា ទ រ ▁ការផ្ លាស់ ឆ្នាំ ច ាស់ ឆ្នាំ ថ ្ម ី អ ប អ រ សា ទ ការ ផ្ល ាស់ ប្ ដ ូរ វ េន គ្រ ប់ គ្រ ង ឆ្នាំ ពី ទេ វ តា ច ាស់ មក ទេ វ តា ថ ្ម ី ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រា ក ដ ឡើង ដើម ្ប ី ផ្ ដល់ ឪ កាស កំ សា ន្ ដ ▁សប្បាយរីករាយ ដល់ ពេល រដ្ឋ គ្រ ប់ ជ ាន់ ថ្ន ាក់ ▁ឪ ្យ អ ស់ ចិត្ត អ ស់ ច ង់ ម ុន ពេល ច ាប់ យក ការងារ ថ ្ម ី ៗ ▁ចាប់ពី ក្រ ោយ ចូល ឆ្នាំ ទៅ ▁និង ជា ឪ កាស ឪ ្យ យ ុ វ ជន ▁យុ វ នា រី បាន ស ម្ គ ាល់ គ្នា ដើម ្ប ី ជ្រ ើស រ ើស គ្នា ជា គ ូរ ស្រ ករ ▁បន្ ដ ព ូ ជ ព ង្ស ម នុ ស្ស ទៅ ថ ្ង ៃ មុខ ▁ធ្វើ ដើម ្ប ី បញ្ច ូន ផ លាន ី សង ្ ឃ ដល់ អ្នក រស់ ▁ឬ ▁អ្នកស្លាប់ ទៅ ដ ែល ព ួ ក គ េស ុទ្ធ ស ឹង ជា ប ុ ព្វ ការ ី ជន ▁ជា អ្នក មាន គុណ ស្រ ប ត ាម ជំ ន ឿ ខ្ ម ែរ ▁ដែល ត ែង តែ មាន គ ំ ន ិត ត ប ស្ន ង សង គុណ ដល់ ប ុ គ្គ ល ធ ្ល ាប់ បាន ធ ្វ ើ គុណ មក លើ ខ្លួន ▁ធ្វើ ជំ ន ះ ប ាប ▁កម្ម គ្រ ោះ ច ង ្រ ៃ ▁ដែល កើត មាន ក ន្ លង មក ▁និង ព ុំ ទ ាន់ កើត មាន ស ូម បរ វ ាង ជ ៀស ឆ ា ្ង យ ពី ព ួ គ គ េ ទ ាំង ឡា យ ▁ដោយ នៅ ក្នុង ពិ ធី ន ោះ ខ្ ម ែរ ទ ម្ល ាប់ ធ ្វ ើ ការ ព ូន ភ្នំ ខ្ ស ាច់ ប ំណ ង កាត់ គ្រ ោះ រំ ដ ោះ កម្ម អ ស់ នា ឆ្នាំ ច ាស់ ▁សូម មក វិញ ជ ័យ ម ង្គ ល ▁សិរី ស ួស ្ ដ ី ▁ភាព ចម្រ ើន រ ុង រឿង នា ឆ្នាំ ថ ្ម ី ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ ឡើង អ្នក តា ស្រ ុក ពី ធី ធ ្វ ើ ឡើង ជា រ ៀង រ ាល់ ឆ្នាំ ▁ដោយ ពិ ធី នេះ អនុ ល ោម ទៅ ត ាម ជំ ន ឿ ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ខ្ ម ែរ ▁គោរព ច ំព ោះ ក ម្ល ាង ធម្ម ជាតិ ដ ែល ខ្ ម ែរ បាន ក ំណ ត់ ថា អ ្វី ៗ ទ ាំង អ ស់ ▁នោះ ជា អ្នក តា ▁គោលបំណង នៃ ការ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ▁គឺ ▁ឪ ្យ អ្នក តា ការពារ សុខ ទុក្ខ រា ស្រ ្ ដ ▁និង អ្នក មុខ អ្នក ការ ក្នុង អា ណា ខ េ ត្ត រ ប ស់ ខ្លួន ក ុំ ឪ ្យ កើត ផល រ ម ស់ ▁កុំ ឪ ្យ ឧ ប ទ្រ ព ច ង ្រ ៃ មក ប្រ ៀត ប ៀន បាន ឡ ើយ ▁ឪ ្យ អ្នក តា បញ្ច ៀស ជ ម្ ង ឺ រាតត្បាត ស ត ្វ ▁មនុស្ស នៅ ពេល រ ាំង ភ្ល ៀង ម្ ដង ៗ ▁ឪ ្យ អ្នក តា នាំ ទឹក ភ្ល ៀង មក បាន បរ ិប ូរ ណ៍ ស ម្រ ាប់ ប ម្រ ើ ការងារ ក សិ កម្ម ▁កុំ ឪ ្យ កើត ធ ្វ ើ មាន ទ ុរ ភិ ក្ស ក្នុង ស្រ ុក ▁ព្រះរាជ ពិ ធី ច ្រ ត់ ព្រ ះ ន ង្គ ័ ល ▁ពិធី នេះ ប្រ ារ ព្ ធ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ▁៤ ▁ រោច ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ជា រ ៀង ឆ្នាំ ▁ក្រោម ព្រ ះ រាជ អ ធិ ភាព រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា ▁អ្នក មុខ អ្នក ការ ▁គ្រប់ ស្ថាន ភាព ▁និង ប្រ ជា រា ស្រ ្ ដ ទូ ទៅ ▁គោលបំណង នៃ ការ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ▁ដើម្បី ប្រ កាស ជា ផ្ល ូវ ការ ស្ ដ ី ពី ការ រ ដ ូវ ប ង្ក ប ង្ក ើន ផល ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ ដល់ ក សិ ករ ខ្ ម ែរ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ច ាប់ ផ្ ដើម ប្រ ឡូ ក ការងារ រ ប ស់ ខ្លួន ក ុំ បី បង ្អ ែរ បង ្អ ង់ យ ូ ឡ ើយ ដើម ្ប ី ព ិន ិត ្យ មើល ប្រ ផ្ ន ូល ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ សំ ប ូរ ផ្ ន ែក ណា មួយ ▁ឬ ▁កើតមាន ហេតុ អា ក្រ ក់ ណា មួយ ក្នុង សុ ្រ ក ▁ក្នុង ត ំ ប ន់ ពី ទី ក្រុង ដល់ ជន បទ ដើម ្ប ី ប ួង ស ួង ស ូម ឪ ្យ ទេ វ តា បង ្អ ូរ ទឹក ភ្ល ៀង បរ ិប ូរ ណ៍ ▁និង ជ ួយ បញ្ច ៀស គ្រ ោះ ម ហ ន្ ដ រ ាយ ផ្ ស េង ៗ ក ុំ ឪ ្យ កើត មាន ន ូវ ទឹក ជំ ន ន់ ខ្ យ ល់ ព្យ ុះ ▁ជំងឺ រាតត្បាត ▁អំពើ ច ោរ កម្ម ▁អំពើ ឪ ក្រ ិត នា នា ▁និង សង ្រ ្ គ ាម ជា ដើម ▁ពី ធី ប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា ▁ប្រារព្ធ ធ ្វ ើ នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ជារៀងរាល់ ឆ្នាំ ▁ពិធី នេះ ខ្ ម ែរ ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង ច ាប់ ពី រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ដ ួង ▁ធ្វើឡើង ដើម ្ប ី ថ ្ង ៃ ម ហា ម ង្គ ល នៃ ព្រ ះ ស ម្ព ុទ្ធ ព្រ ះ បរ ម គ្រ ូ ដ ែល ទ្រ ង់ ប្រ ស ូត ត្រ ាស់ ដ ឹង ▁និង ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន ▁ពិធី ប ំ ប ួល នា គ ▁ពិធី នេះ ប្រ ារ ព្វ ឡើង នៅ ខែ ណា ក ៏ បាន លើក លែង តែ រយ ៈ ពេល ៣ ▁ខែ ▁ដែល ព្រ ះ សង ្ ឃ ចូល ព្រ ះ វ ស្សា ▁ប៉ុន ្ ដ ែ ទំ ន ៀម រ ៀង មក ខ្ ម ែរ ធ ្វ ើ ពិ ធី ប ំ ប ួល នា គ នេះ នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ អា សា ធ ជា និ ច្ច ▁និង ម ុន ថ ្ង ៃ ចូល ព្រ ះ វ ស្សា ▁គោលបំណង នៃ ការ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ត ាម ទំ ន ៀម ខ្ ម ែរ ពិ ធី ប ំ ប ួស នា គ ធ ្វ ើ ឡើង ជា ការ ត ប ស្ន ង សង គុណ ដ ៏ ថ្លៃ ថ ្លា រ ប ស់ មា តា ប ិត ា ▁ឬ ▁បង ប្រ ុស ▁ប្អូន ប្រ ុស ប ្អ ូន ប ្អ ូន ស្រី ▁ឬ ▁ញាតិ កា ដ ែល ធ ្ល ាប់ មាន គុណ ប ំណ ាច់ ច ំព ោះ អ្នក ប ួស ▁គេ ធ ្វ ើប ែប នេះ ក្នុង ប ំណ ង រំ ល ោះ គុណ ▁តាម ទ ស្ស នៈ មួយ ទៀត គ ឺ ដើម ្ប ី ឪ ្យ អ្នក ប ួស បាន ស ្វ ែង យ ល់ ពី រស ព្រ ះ ធម៌ ស ម្រ ាប់ គ្រឿង ពិ ចារ ណា ▁រំដោះ ជីវ ិត ឪ ្យ ច ាក ផ ុត ពី ទុក វ ាល វ ដ ្ត ស ង្ស ារ ▁ពិធី ចូល ព្រ ះ វ ស្សា ▁ពិធី នេះ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ព្រ ះ សង ្ ឃ កាន់ វ ស្សា ពេល បី ខែ ថ ្ង ៃ ▁១ ▁ រោច ▁ខែ អា សា ធ ▁ដល់ ថ ្ង ៃ ទី ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ អ ស្ស ុ ជ ▁គោលបំណង នៃ ការ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ▁ដោយ រ ដ ូវ នេះ ជា រ ៀង ភ្ល ៀង ប ង្ក ឪ ្យ ការ លំបាក ដល់ ការ ត្រ ាច់ ចរ ប ិ ណ្ឌ បា ត្រ រ ប ស់ ព្រ ះ សង ្ ឃ ▁ដូចនេះ ដើម ្ប ី ស ម្រ ួល ដល់ ប ញ ្ហ ា នេះ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ទ្រ ង់ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ព្រ ះ សង ្ ឃ ▁ដូច្នេះ នេះ ដើម ្ប ី ស ម្រ ួល ដល់ ប ញ ្ហ ា នេះ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ទ្រ ង់ ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ព្រ ះ សង ្ ឃ គ ង់ ច ាំ ព្រ ះ វ ស្ស ដើម ្ប ី ការ គ ោរ ព ដល់ សង ្ ឃ ត ំណ ាង ព ុទ្ធ អង្គ ន ោះ ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ ភ ្ ជ ុំ ប ិ ណ្ឌ ▁ពិធី នេះ ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង រយ ៈ ពេល ▁១៥ ▁ថ្ងៃ ▁គឺ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ▁១៥ ▁រោង ▁ខែ ភ ទ្រ បទ ▁ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ បាទ យ ស ោ វរ ័ន ្ម ▁១៨ ៩ ៩ ១០ ▁ព្រះអង្គ តែ ធ ្វ ើ ពិ ធី បូ ជា ប ាយ ប ិ ណ្ឌ ▁នៅ គ្រ ប់ អា រ ាម ដ ែល ទ្រ ង់ ក សា ង ស ម្រ ាប់ បូ ជា ច ំព ោះ វិ ញ្ញា ណ ក្ខ ន្ធ អ្នក ស្លាប់ ក្នុង ចំ ប ាំង រ ាំង ជ ល់ ▁និង ច ំព ោះ ខ្ ម ោច ដ ែល គ ្ មាន បង ប ្អ ូន ជា ទី ព ឹង ទ ាំង ឡា យ ជា រ ៀង រ ាល់ ឆ្នាំ ▁គោលបំណង នៃ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ឧ ទ្ទ ិស ផល ប ុ ណ ្យ ជ ូន ដល់ ជី ដ ូន ជី តា ▁មាតា ប ិត ា ▁ញាតិ កា ទ ាំង ▁៧ ▁ស ន្ត ាន ដ ែល បាន ធ ្វ ើម រណ កាល ឪ ្យ មក សេ ព ស ោយ អា ហា រ ▁ភ ោ ជន នា នា បាន ▁រួច ឪ ្យ ស ព្វ សា ធ ុ ការ ដល់ ក ូន ច ៅ ញ ាត ិស ន្ ដា ន ផ ង ▁ផ្តល់ ន ូវ ប ាយ ប ត្ត ប ូរ ▁បាយ ប ិ ណ្ឌ ▁ម្ហូប ចំ ណី ▁ន ុំ ន ែក ផ្ ស េង ៗ បាន ដល់ ខ្ ម ោច ជី ដូច ជី តា ដ ែល កើត ក្នុង ទី ស្ថាន ព ុំ សម គ ួរ ▁មាន ឪ កាស មក ទទួល ន ូវ អ ្វី ដ ែល រ ៀប រ ាប់ ខា ង លើ នេះ រយ ៈ ពេល ▁១៥ ▁ថ្ងៃ ត ាម រយ ៈ ពេល ▁១៥ ▁ថ្ងៃ ត ាម ការ ដ ោះ លែង ពី យ ម រាជ ឋ ាន ន រក ▁ប្រ េត មាន ▁៤ ▁ពួក គ ឺ ▁ប្រ េត ដ ែល ច ិ ញ្ច ឹម ជីវ ិត ដោយ ខ្ ទ ុះ ឈ ាម ប្រ េត ដ ែល ស្រ េក ឃ្លា ន អា ហា រ ជា និ ច្ច ប្រ េត ដ ែល ភ្លើង ឆ េះ ជា និ ច្ច ប្រ េត ដ ែល ច ិ ញ្ច ឹម ជីវ ិត ដោយ ផល ដ ែល ប ុ គ្គ ល ដ ទ ៃ ឧ ទ្ទ ិស ទៅ ឪ ្យ ▁៨ ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ ចេញ វ ស្សា ពិ ធី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ព េញ ប ូរ មី ▁ខែ អ ស្ស ុ ជ ▁គឺ ក្រ ោយ យ ពេល ព្រ ះ វ ស្សា បី ខែ ច ប់ ស ព្វ គ្រ ប់ មក ▁គោលបំណង នៃ ពិ ធី នេះ គ ឺ ▁ប្រកាស ថ ្ង ៃ ដ ែល ព្រ ះ សង ្ ឃ អា ច ទៅ គ ង់ ទី កន្លែង ណា មួយ បាន ▁ក្រៅពី អា រ ាម ដ ែល គ ង់ ច ាំ វ ស្សា ▁នា ឪ កាស ន ោះ ព្រ ះ សង ្ ឃ ប្រជុំ គ្នា ធ ្វ ើ កិច្ច ចេញ ព្រ ះ វ ស្សា ▁គឺ ស ុំ ឧ មា ទោស កំ ហ ុស រ ប ស់ ខ្លួន គ្រ ប់ ព្រ ះ អង្គ ▁នា ពេល ន ោះ មាន ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី ឧ ទិ ស បូ ជា ប្រ ទី ប ច ំព ោះ ព្រ ះ រ ត ន ត្រ ័យ ▁និង ន ិយ ាយ ស្ម ាល ា ទោស ព្រ ះ គ ង្គ ា ▁ព្រះ ធរ ណី ដ ែល ខ្លួន បាន ប ន្ទ ោរ បង់ ន ូវ វ ត្ថ ុក ខ្វ ក់ ផ្ ស េង ៗ ▁ក្នុង ឆ្នាំ នី មួយ ៗ ▁លើ ទឹក ដ ី ដោយ គ េ បាន ធ ្វ ើក ្ប ួន ដ ាក់ ចំ ណី ▁ដោយ ស ម្ល ជា ដង ្វា យ ប ន្ ដ ែត ត ាម ទឹក ▁៩ ▁បុណ្យ ក ថ ិន ទាន ▁ពិធី នេះ ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ▁១ ▁រ ោ ជ ▁ខែ អ ស្ស ុ ជ ▁ដល់ ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ ក ត្តិ ក ជា រ ៀង រ ាល់ ឆ្នាំ ▁វត្ត នី មួយ ៗ អា ច ទទួលបាន ត ែក ឋ ិន មួយ ក្នុង មួយ ឆ្នាំ ▁គោលបំណង នៃ ការ ន ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ▁ដើម្បី ប្រ គ េន ន ូវ ត្រ ៃ ច ឹ វរ ដល់ ព្រ ះ សង ្ ឃ គ្រ ប់ ព្រ ះ អង្គ ស ម្រ ាប់ ទុក ប្រ ើ ប្រ ាស់ ដ ណ ្ ដ ប់ ព្រ ះ កាយ ជំ ន ួស ស្ បង់ ច ី វរ ▁ដែល បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ ក ន្ លង មក ហើយ វា បាន ព ុក ផ ុយ រ ល ួយ ដោយ សារ ភ្ល ៀង ▁ឬ ▁ដោយសារ ប្រ ការ ផ្ ស េង ៗ ▁ក្រៅពី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ដើម ្ប ី ប្រ គ េន ន ូវ ប រិ ក្ខ ារ ឯ ទៀត រួម មាន បា ត្រ ▁គ្រែ ▁កន្ទ េ ល ▁ខ្ន ើយ ▁ម ុង ▁ចាន ▁និង ស ម្ភ ារ ៈ ▁ប្រើប្រាស់ ផ្ ស េង ៗ ទៀត ជា ច ្រ ើន ▁ដើម្បី ប្រ ម ូល ប ច្ច ័យ ក សា ង សម ិ ទ្ធិ ផល ផ្ ស េង ៗ ▁នៅ ទី អា រ ាម ស ម្រ ាប់ ធ ្វ ើ ទី ស ក្ ការ ៈ បូ ជា ▁ធ្វើជា គ ុ ដ ិ ▁សាលា ប ុ ណ ្យ ឪ ្យ មាន ភាព សម រម្យ ដ ែល ញ ុំ ា ចិត្ត ជ្រ ះ ថ ្លា ដល់ ព ុទ្ធ សា ស ន ិក ទូ ទៅ ▁១០ ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ អ ុំ ទូ ក ▁ប ណ ្ ដ ែត ប្រ ទី ប ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ នេះ ប្រ ារ ព្ ធ ចំ ន ួន បី ថ ្ង ៃ ទី ▁១៤ ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ ក តិ ្ត ក ▁ដល់ ថ ្ង ៃ ▁១ ▁ រោច ▁ខែ ក ត្តិ ក ▁គោលបំណង នៃ ពិ ធី នេះ គ ឺ ▁មតិ ខ្ ល ះ ថា ដើម ្ប ី សង គុណ ទឹក ដ ី ▁និង ស ូម ខ មា ទោស ទឹក ដ ី ▁ដែល ម នុ ស្ស បាន ប ន្ទ ោរ បង់ ម ិន ស ្អ ាត ទៅ លើ ទឹក ដ ីន ោះ ម ត ិន ោះ ថា ធ ្វ ើ គ ោរ ព ដើម ្ប ី ស្ន ា ដៃ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាទ ដ ែល បាទ ប្រ តិ ស្ថាន ទុក នៅ លើ ផ្ល ូវ ខ្ ស ាច់ ន ម្ម ទ ា ▁ដែល ជា ទ ន ្ល េ យោ ន ក ៈ ▁វាល ខា ង ល ិច ▁មតិ ខ្ ល ះ គ េ ថា ធ ្វ ើ ដើម ្ប ី រំ ល ឹង ដល់ ទូ ក ▁ដែល គ េ ធ ្វ ើ ថ ្វា យ ព្រ ះ ព ុទ្ធ អង្គ នៅ ពេល ដ ែល ព្រ ះ អង្គ ទ្រ ង់ និ ម ន្ត ទៅ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប ាត់ រ ាំង ភ្ល ៀង នៅ ក្រុង វេ សា ឡ ី ម តិ ខ្ ល ះ ថា ធ ្វ ើ ដើម ្ប ី ជា ការ បូ ជា ដល់ ព្រ ះ ច ង្គ ូម កែវ ដ ែល ប្រ តិ ស្ថាន នៅ ឯ ពិ ភព នា គ ឯ ន ោះ ម តិ ខ្ ល ះ ថា ពិ ធី នេះ ជា ការ រំ ល ឹក ដល់ នៃ ក ង ទ ័ ព ជើង ទឹក ខ្ ម ែរ លើក ង ខ្ ម ែរ លើក ង ទ ័ ព ប ច្ច ាម ិត្ត ដ ែល ចូល មក ល ុក ល ុយ ក ង ទ ័ ព ខ្ ម ែរ ▁ទឹកដី ខ្ ម ែរ ▁១១ ▁ពិធី ស ំព ះ ព្រ ះ ខែ ▁និង អ ក អ ំ ប ុក ▁ពិធី នេះ ធ ្វ ើ នៅ ថ ្ង ៃ ព េញ ប ូរ មី ▁ខែ ក ត្តិ ក ▁ព្រះរាជា ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ក្នុង រាជ វ ាំង ឬ ព្រ ះ រាជ ា ដ ំណ ាក់ ផ ង ▁រីឯ ប្រ ជា សា ស្រ ្ ដ ▁ស្រែ ចំ ការ ធ ្វ ើ ការ វត្ត ▁ឬ ▁ទិវា ល ណា មួយ ដ ែល ព ុំ មាន ស ្ល ឹក ឈ ើប ាំង ឡ ើយ ▁ឪ កាស នេះ គ េ រៀបចំ គ ង ្វា យ ព្រ ះ ច ័ ន្ទ មាន ចំ ណី ពិ ស េស អ ំ ប ុក ច េក ▁គោលបំណង នៃ ពិ ធី នេះ ▁ផ្ស ង មើល ពី ក ម្រ ិត ទឹក ភ្ល ៀង ដ ែល ធ ្ល ាក់ ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ ពី រ ដើម ឆ្នាំ ▁ក ណ ្ ដា ល ឆ្នាំ ▁និង ច ុង ឆ្នាំ ▁បើ ក្នុង រាជ រ ាំង អា ច ផ្ សង ពី ក ម្រ ិត ទឹក ផ្ សង ពី ក ម្រ ិត ទឹក ភ្ល ៀង ត ិច ▁ឬ ▁ច្រើន នៅ ត ាម ខ េ ត្ត នី មួយ ៗ ▁ទូទៅ ប្រ ទេស ទៀត ផ ង ▁ប ួង ស ួង ស ុំ ឪ ្យ ទេ វ តា ប ញ្ជ ូន ទឹក ភ្ល ៀង ▁ឪ ្យ ធ ្ល ាប់ នៅ លើ ផ ែន ដ ី នៅ ត ាម ខ េ ត្ត ជា បាន ស ព្វ គ្រ ប់ មាន ដ ីន ៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ស ព្វ គ្រ ប់ មាន ដ ី ជាតិ ល្អ ▁ត្រួតពិនិត្យ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ត ាម រយ ៈ ក ម្រ ិត ត ំ ន ក់ ទ ៀន ស្រ ក់ លើ ភ ស ្ល ឹក ដ ែល អ្នក រៀបចំ ពិ ធី ច ាត់ ច ែង នៅ ពេល ន ោះ រំ ល ឹក ន ង ស្ ង ើ ច ស រស ើរ ដល់ ទ ន្ សាយ ព ោ ធិ ស ត ្វ ដ ែល ទ្រ ង់ បាន ប រិ ច្ច ា គ ជីវ ិត ដល់ ឥ ន ្រ ្ ទ ព្រ ា ហ្ម ណ៍ ដោយ សុខ ចិត្ត ល ោត ចូល ក្នុង ភ្លើង ឆ្ អ ិន ស ាច់ ស ម្រ ាប់ ជា ចំ ណី ឥ ន ្រ ្ ទ ព្រ ា ហ្ម ណ៍ ▁១២ ▁ពិធី ប ង្ហ ើរ ខ្ លែង ▁ពិធី នេះ ត ាម ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ពី ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ គ ឺ ច ្រ ើន ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ព េញ ប ូរ មី ▁ខែ ម ិ គ សិ រ ▁ក្នុង កំ ឡ ុង ខែ វិ ច្ឆ ិកា ▁នៅពេល ពិ ធី នេះ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើ ខ្ លែង ប ង្ហ ោះ មាន ដ ាក់ ឯក នៅ ក្នុង ក្ បាល ខ្ លែង ▁ពេល យប់ ប ន ្ល ឺ សំ ឡេ ង ឆ្ លង ឆ្ ល ើយ គ្នា ពី រ ោះ ▁រង ំ ▁ក្រោយមក ខ្ ម ែរ បាន ធ ្វ ើ ពិ ធី ប ង្ហ ើរ ខ្ លែង ប្រ ជ ល់ គ្នា ▁ប្រកួតប្រជែង យក ឈ ្ន ះ ▁ចាញ់ ▁ដោយ ស ន ្ម ត យក លើ ខ្ លែង ដ ែល ច ាត់ ធ ្ល ាប់ ដ ី ▁ឬ ▁ខ្លួន ខ្ លែង ធ ្ល ុះ ធ ្ល ាយ ព ុំ អា ច ជ ក់ ខ្ យ ល់ ហ ោះ បាន ទៀត ▁គោលបំណង នៃ ក ការ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី នេះ ▁ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង ▁ទ្រង់ បាន ទុក ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ប ង្ហ ើរ ខ្ ម ែរ ខ្ សែន េះ ដើម ្ប ី ជា ការ គ ោរ ព បូ ជា ច ំព ោះ ច ូ ឡា មក ណី ច េត ិយ សម័យ ក្រ ោយ មក ពិ ធី នេះ ដើម ្ប ី ប ំព េញ ពី ទេស ពី ទេស ក ោស ល ្យ ខ្ ម ែរ ក្នុង ការ ផល ិត ខ្ លែង ▁និង ការងារ ក ី ឡា មួយ ប ែប ប ំ ប ាត់ ការ អ ផ្ ស ុរ ក្នុង ការងារ ផ ង ▁និង ដើម ្ប ី រក ្សា សុខ ភាព ផ ង ▁១៣ ▁ពិធី ប ុ ណ ្យ មា ឃ បូ ជា ▁ពិធី នេះ ប្រ ារ ព្ ធ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១៥ ▁កើត ព េញ ប ូរ មី ▁ខែ មា ឃ ▁រៀងរាល់ ឆ្នាំ ▁គោលបំណង នៃ ពិ ធី ប ិ ណ ្យ នេះ ▁រំលឹក ដល់ ថ ្ង ៃ ព ុទ្ធ ទ្រ ង់ ដ ាក់ អ ាយ ុស សង ្ខ ារ ▁ហើយ ទ្រ ង់ ប្រ កាស ប្រ ាប់ ដល់ ស ាវ គ្គ រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ ទ ាំង អ ស់ ថា ▁៣ ▁ខែ ទៀត ព្រ ះ អង្គ នឹង ចូល វិ និ ព្វ ាន ហើយ	3,369
តើប្រូតេអ៉ីនជាអ្វី ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៉ីនដែលទាបជាងគេបំផុតហៅថាអ្វី	null	ប្រូតេអ៊ីនគឺជាប៉ូលីមែនៃអាស៊ីតអាមីនេដែលបង្កឡើងដោយច្រវាក់ប៉ូលីប៉ិបទីមួយឬច្រើន ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីនដែលទាបជាងគេបំផុតហៅថា ប៉ិបទីត ឬ ប៉ូលីប៉ិបទីត	null	ប្រូតេអ៊ីនគឺជាប៉ូលីមែនៃអាស៊ីតអាមីនេដែលបង្កឡើងដោយច្រវាក់ប៉ូលីប៉ិបទីមួយឬច្រើន ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីនដែលទាបជាងគេបំផុតហៅថា ប៉ិបទីត ឬ ប៉ូលីប៉ិបទីត	ត ើប ្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ ្វី Ġ ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា អ ្វី Ġ	39	ប្រ ូត េ អ៊ី ន គ ឺ ជា ប៉ ូល ី ម ែន ៃ អា ស៊ី ត អា មី ន េ ដ ែល បង ្ក ឡើង ដោយ ច្ រ វា ក់ ប៉ ូល ី ប៉ ិប ទី មួយ ឬ ច្ រ ើន Ġ ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ៊ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា Ġ ប៉ ិប ទី ត Ġ ឬ Ġ ប៉ ូល ី ប៉ ិប ទី ត	79	▁តើ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ជា អ ្វី ▁ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា អ ្វី ▁	38	▁ប្រ ូត េ អ៊ី ន គ ឺ ជា ប៉ ូ លី ម ែន ៃ អា ស៊ី ត អា មី ន េ ដ ែល ប ង្ក ឡើង ដោយ ច ្រ វ ាក់ ប៉ ូ លី ប៉ ិប ទី មួយ ឬ ច ្រ ើន ▁ម៉ូ ល េ គ ុល ប្រ ូត េ អ៊ី ន ដ ែល ទ ាប ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ហ ៅ ថា ▁ប៉ ិប ទី ត ▁ឬ ▁ប៉ូល ី ប៉ ិប ទី ត	78
ហេតុអ្វីបានជាព្រះបាទនរោត្តមសីហនុបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយម	null	បានជាព្រះបាទនរោត្តមសីហនុបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមព្រោះដើម្បីរៀបចំសង្គមថ្មីក្រោយពីរបបអាណានិគមរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចឲ្យរីកចម្រើនបរទេស រដ្ឋ មូលដ្ឋាន សហករណ៍ កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលអភិវឌ្ឍន៍វិស័យវប្បធម៌សាលារៀន កីឡា បង្កើតសមាជជាតិសភា មន្រ្តីរាជការ ប្រជារាស្រ្តបំបាត់អំពើពុករលួយចង់អភិវឌ្ឍន៍ជាតិឲ្យដូចអារ្យប្រទេសដើម្បីបង្រួបបង្រួមជាតិនិងដង្ហែតាមព្រះមហាក្សត្រចូលរួមប្រកូតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតជាសកលនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៥	null	បានជាព្រះបាទនរោត្តមសីហនុបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមព្រោះដើម្បីរៀបចំសង្គមថ្មីក្រោយពីរបបអាណានិគមរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចឲ្យរីកចម្រើនបរទេស រដ្ឋ មូលដ្ឋាន សហករណ៍ កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលអភិវឌ្ឍន៍វិស័យវប្បធម៌សាលារៀន កីឡា បង្កើតសមាជជាតិសភា មន្រ្តីរាជការ ប្រជារាស្រ្តបំបាត់អំពើពុករលួយចង់អភិវឌ្ឍន៍ជាតិឲ្យដូចអារ្យប្រទេសដើម្បីបង្រួបបង្រួមជាតិនិងដង្ហែតាមព្រះមហាក្សត្រចូលរួមប្រកូតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតជាសកលនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៥	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ បង ្ក ើត អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម Ġ	28	បាន ជា ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ បង ្ក ើត អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម ព្រ ោះ âĢĭ ដើម ្ប ី រៀបចំ សង ្ គម ថ ្ម ី ក្រ ោយ ពី រ ប ប អា ណា និ គម រៀបចំ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឲ្យ រី ក ចម្រ ើន បរ ទេស Ġ រដ្ឋ Ġ ម ូល ដ្ឋាន Ġ ស ហ ករណ៍ Ġ ក សា ង ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធរ ដ្ឋ បាល អភិវឌ្ឍ ន៍ វិ ស ័យ វ ប្ប ធម៌ សា លា រ ៀន Ġ ក ី ឡា Ġ បង ្ក ើត សម ា ជ ជាតិ ស ភា Ġ ម ន្ រ ្ត ី រាជ ការ Ġ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ប ំ បា ត់ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ច ង់ អភិវឌ្ឍ ន៍ ជាតិ ឲ្យ ដូច អា រ ្យ ប្រ ទេស ដើម ្ប ី បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ជាតិ និង ដង ្ហ ែត ាម ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ចូល រួម ប្រ កូ ត ប្រ ជ ែង ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជា ស ក ល នៅ ខែ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៥	190	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ ន ុប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ▁	28	▁បានជា ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ ន ុប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ព្រ ោះ ▁ដើម្បី រៀបចំ ស ង្គ ម ថ ្ម ី ក្រ ោយ ពី រ ប ប អា ណា និ គម រៀបចំ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឲ្យ រី ក ចម្រ ើន បរ ទេស ▁រដ្ឋ ▁មូលដ្ឋាន ▁សហ ករណ៍ ▁កសាង ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ រដ្ឋ បាល អភិវឌ្ឍ ន៍ វិ ស ័យ វ ប្ប ធម៌ ស ាល ារ ៀន ▁កីឡា ▁បង្កើត ស មា ជ ជាតិ ស ភា ▁មន ្រ ្ត ី រាជ ការ ▁ប្រជា រា ស្រ ្ត ប ំ ប ាត់ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ច ង់ អភិវឌ្ឍ ន៍ ជាតិ ឲ្យ ដូច អា រ ្យ ប្រ ទេស ដើម ្ប ី បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ជាតិ និង ដ ង្ហ ែត ាម ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ចូល រួម ប្រ ក ូត ប្រ ជ ែង ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជា ស ក ល នៅ ខែ ក ញ្ញា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៥	173
តើសន្និសិទនេះបានផ្តោតលើបញ្ហាអ្វីខ្លះ	null	សន្និសិទបានផ្តោតទៅលើបញ្ហាការបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិការរៀបចំប្រទេសអាឡឺម៉ង់ជា ៤តំបន់ត្រួតត្រាការកាត់បន្ថយទឹកដីអាឡឺម៉ង់សហភាពសូវៀតសន្យាជួយវាយបង្ក្រាបជប៉ុន	null	សន្និសិទបានផ្តោតទៅលើបញ្ហាការបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិការរៀបចំប្រទេសអាឡឺម៉ង់ជា ៤តំបន់ត្រួតត្រាការកាត់បន្ថយទឹកដីអាឡឺម៉ង់សហភាពសូវៀតសន្យាជួយវាយបង្ក្រាបជប៉ុន	ត ើស ន្ន ិស ិ ទ នេះ បាន ផ្ ត ោត លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	21	ស ន្ន ិស ិ ទ បាន ផ្ ត ោត ទៅ លើ ប ញ ្ហ ាក ារ បង ្ក ើត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ការ រៀបចំ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ជា Ġ ៤ ត ំ ប ន់ ត្រ ួត ត្រា ការ កាត់ បន្ថយ ទឹក ដ ី អា ឡ ឺ ម៉ង់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ស ន្ យា ជ ួយ វា យ បង ្ក ្រា ប ជ ប៉ ុន	73	▁តើ ស ន្ន ិ សិ ទ នេះ បាន ផ្ ត ោត លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁សន្ និ សិ ទ បាន ផ្ ត ោត ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ការ ប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ការ រៀបចំ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ជា ▁៤ ត ំ ប ន់ ត្រ ួត ត្រា ការ កាត់ បន្ថយ ទឹក ដ ី អា ឡ ឺ ម៉ង់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ស ន ្យា ជ ួយ វ ាយ ប ង្ក ្រា ប ជ ប៉ ុន	72
តើអាគារពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកត្រូវបានដួលរលំនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា ដោយសារអ្វី	null	អាគារពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកត្រូវបានដួលរលំនៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ដោយសារបញ្ញាភវកម្ម ពួកជ្រុលនិយមសាសនា ឥស្លាម ឬមូស្លីម អូសម៉ាប៊ីឡាឌែន បានបើកយន្តហោះទៅបុកអាគារពាណិជ្ជកម្ម សម្លាប់ទាំងខ្លួនឯងផ្ទាល់	null	អាគារពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកត្រូវបានដួលរលំនៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ដោយសារបញ្ញាភវកម្ម ពួកជ្រុលនិយមសាសនា ឥស្លាម ឬមូស្លីម អូសម៉ាប៊ីឡាឌែន បានបើកយន្តហោះទៅបុកអាគារពាណិជ្ជកម្ម សម្លាប់ទាំងខ្លួនឯងផ្ទាល់	ត ើ អា គ ារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក ត្រូវ បាន ដ ួល រ លំ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ ដោយ សារ អ ្វី Ġ	30	អា គ ារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក ត្រូវ បាន ដ ួល រ លំ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ១ Ġ ខែ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ១ Ġ ដោយ សារ ប ញ្ញា ភ វ កម្ម Ġ ព ួ ក ជ្រ ុល និយម សា ស នា Ġ ឥ ស្ លា ម Ġ ឬ ម ូស ្ល ី ម Ġ អូ សម ៉ ាប ៊ី ឡា ឌ ែន Ġ បាន ប ើក យ ន្ត ហ ោះ ទៅ ប ុក អា គ ារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ សម ្លា ប់ ទ ាំង ខ្លួន ឯ ង ផ្ ទ ាល់	94	▁តើ អា គ ារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក ត្រូវ បាន ដ ួល រ លំ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁ដោយសារ អ ្វី ▁	28	▁អាគារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក ត្រូវ បាន ដ ួល រ លំ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១១ ▁ខែកញ្ញា ▁ឆ្នាំ ▁២០០ ១ ▁ដោយសារ ប ញ្ញា ភ វ កម្ម ▁ពួក ជ្រ ុល និយម សា ស នា ▁ឥស្លាម ▁ឬ ម ូស ្ល ី ម ▁អូស ម៉ា ប៊ី ឡា ឌ ែន ▁បាន ប ើក យ ន្ត ហ ោះ ទៅ ប ុក អា គ ារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁សម្លាប់ ទ ាំង ខ្លួន ឯ ង ផ្ ទ ាល់	78
តើពួកប៉ុលពតបែងចែកសត្រូវរបស់អង្គការជាប៉ុន្មា អ្វីខ្លះ	null	ពួកប៉ុល ពត បែងចែកសត្រូវរបស់អង្គការជា២ គឺសត្រូវខាងក្នុង រដ្ឋនៃរបបលន់ នល់ និងជនជាតិភាគតិច អ្នកស្រុកភ្នំ ចិន យួន ចាម បញ្ញវ័ន និងងជនក្បត់ផ្សេងៗ សត្រូវខាងក្រៅ មានប្រទេសថៃ អាមេរិក សូវៀត វៀតណាម	null	ពួកប៉ុល ពត បែងចែកសត្រូវរបស់អង្គការជា២ គឺសត្រូវខាងក្នុង រដ្ឋនៃរបបលន់ នល់ និងជនជាតិភាគតិច អ្នកស្រុកភ្នំ ចិន យួន ចាម បញ្ញវ័ន និងងជនក្បត់ផ្សេងៗ សត្រូវខាងក្រៅ មានប្រទេសថៃ អាមេរិក សូវៀត វៀតណាម	ត ើ ព ួ ក ប៉ ុល ព ត ប ែង ច ែក ស ត្រូវ រ ប ស់ អង្គ ការ ជា ប៉ ុន ្ម ា ÂłĠ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	30	ព ួ ក ប៉ ុល Ġ ព ត Ġ ប ែង ច ែក ស ត្រូវ រ ប ស់ អង្គ ការ ជា ២ Ġ គ ឺ ស ត្រូវ ខា ង ក្នុង Ġ រដ្ឋ នៃ រ ប ប ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង ជន ជាតិ ភាគ តិ ច Ġ អ្នក ស្រ ុក ភ្នំ Ġ ច ិន Ġ យ ួន Ġ ច ាម Ġ ប ញ្ញ វ ័ន Ġ និង ង ជន ក្ ប ត់ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ស ត្រូវ ខា ង ក្រ ៅ Ġ មាន ប្រ ទេស ថ ៃ Ġ អា មេ រិក Ġ ស ូវ ៀត Ġ វ ៀត ណា ម	87	▁តើ ព ួ ក ប៉ ុល ព ត ប ែង ច ែក ស ត្រូវ រ ប ស់ អង្គ ការ ជា ប៉ ុន ្ម ា ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	28	▁ពួក ប៉ ុល ▁ពត ▁បែងចែក ស ត្រូវ រ ប ស់ អង្គ ការ ជា ២ ▁គឺ ស ត្រូវ ខា ង ក្នុង ▁រដ្ឋ នៃ រ ប ប ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង ជន ជាតិ ភាគ ត ិច ▁អ្នកស្រុក ភ្នំ ▁ចិន ▁យួន ▁ច ាម ▁ប ញ្ញ វ ័ន ▁និង ង ជន ក ្ប ត់ ផ្ ស េង ៗ ▁សត្រូវ ខា ង ក្រ ៅ ▁មាន ប្រ ទេស ថ ៃ ▁អាមេរិក ▁សូវៀត ▁វៀតណាម	68
តើកាកបាទក្រហមកម្ពជាវិញត្រូវបានបង្កើតឡើយនៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ហើយគណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិកាកបាទក្រហមទទួលស្គាល់នៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ ណា	null	កាកបាទក្រហមកម្ពុជា ជាអ្នកជំនួយការដល់រាជរដ្ឋាភិបាលធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៏ជួយសម្រួលទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋទីទិ៍លក្របំផុត ជនរង់គ្រោះដោយគ្រាប់មីន ដោយទំនាស់អាវុធ ដោយគ្រោះធម្មជាតិ ដោយជំងឺរាតត្បាតនិងលើកកម្ពស់លើការយល់ដឺងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ របស់អាជ្ញាធរមុលដ្ឋានស្ដីពីច្បាប់មនុស្សធម៏អន្ដរជាតិ កាកបាទក្រហមកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៥៥ ហើយត្រូវបានការទទួលស្គាល់ពីគណៈកម្មាធិកាអន្ដរជាតិកាកបាទក្រហមនៅថ្ងៃទី ៦ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៦០ សហពន្ធ័អន្ដរជាតិ កាកបាទក្រហមអឌ្ឍចន្ទក្រហមក៏ទទួលនៅឆ្នាំ១៩៦០ដែរ	null	កាកបាទក្រហមកម្ពុជា ជាអ្នកជំនួយការដល់រាជរដ្ឋាភិបាលធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៏ជួយសម្រួលទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋទីទិ៍លក្របំផុត ជនរង់គ្រោះដោយគ្រាប់មីន ដោយទំនាស់អាវុធ ដោយគ្រោះធម្មជាតិ ដោយជំងឺរាតត្បាតនិងលើកកម្ពស់លើការយល់ដឺងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ របស់អាជ្ញាធរមុលដ្ឋានស្ដីពីច្បាប់មនុស្សធម៏អន្ដរជាតិ កាកបាទក្រហមកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៥៥ ហើយត្រូវបានការទទួលស្គាល់ពីគណៈកម្មាធិកាអន្ដរជាតិកាកបាទក្រហមនៅថ្ងៃទី ៦ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៦០ សហពន្ធ័អន្ដរជាតិ កាកបាទក្រហមអឌ្ឍចន្ទក្រហមក៏ទទួលនៅឆ្នាំ១៩៦០ដែរ	ត ើក ាក បាទ ក្រ ហ មក ម្ព ជា វិញ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡ ើយ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ខែ Ġ ឆ្នាំ Ġ ណា Ġ ហើយ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ អ ន្ត រ ជាតិ កា ក បាទ ក្រ ហ ម ទទួល ស្ គ ាល់ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ខែ Ġ ឆ្នាំ Ġ ណា Ġ	52	Ġ កា ក បាទ ក្រ ហ មក ម្ព ុ ជា Ġ ជា អ្នក ជំ ន ួយ ការ ដល់ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ម នុ ស្ស ធម ៏ ជ ួយ សម ្រ ួល ទុក្ខ លំបាក រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ទី ទិ ៍ ល ក្រ ប ំ ផ ុត Ġ ជន រ ង់ គ្រ ោះ ដោយ គ្រាប់ មី ន Ġ ដោយ ទំ នា ស់ អា វុធ Ġ ដោយ គ្រ ោះ ធម្ម ជាតិ Ġ ដោយ ជំ ង ឺ រាតត្បាត និង លើក ក ម្ព ស់ លើក ារ យ ល់ ដ ឺ ង រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ រ ប ស់ អា ជ្ញ ា ធរ ម ុល ដ្ឋាន âĢĭ ស្ ដ ី ពី ច្ បា ប់ ម នុ ស្ស ធម ៏ អ ន្ ដ រ ជាតិ Ġ កា ក បាទ ក្រ ហ មក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ៨ Ġ ខែ Ġ ក ុម ្ ភ ៈ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ ហើយ ត្រូវ បាន ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ពី គ ណៈ កម្ម ា ធិ កា អ ន្ ដ រ ជាតិ កា ក បាទ ក្រ ហ ម នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៦ Ġ ខែ Ġ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦០ Ġ ស ហ ពន្ធ ័ អ ន្ ដ រ ជាតិ Ġ កា ក បាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ មក ៏ ទទួល នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៦០ ដ ែរ	227	▁តើ កា ក បាទ ក្រ ហ មក ម្ព ជា វិញ ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡ ើយ នៅ ថ ្ង ៃ ▁ខែ ▁ឆ្នាំ ▁ណា ▁ហើយ គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ អ ន្ត រ ជាតិ កា ក បាទ ក្រ ហ ម ទទួល ស្ គ ាល់ នៅ ថ ្ង ៃ ▁ខែ ▁ឆ្នាំ ▁ណា ▁	52	▁កាកបាទ ក្រ ហ មក ម្ព ុ ជា ▁ជា អ្នក ជំ ន ួយ ការ ដល់ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ម នុ ស្ស ធម ៏ ជ ួយ ស ម្រ ួល ទុក្ខ លំបាក រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ទី ទ ិ៍ ល ក្រ ប ំ ផ ុត ▁ជន រ ង់ គ្រ ោះ ដោយ គ្រាប់ មី ន ▁ដោយ ទំ ន ាស់ អា វុធ ▁ដោយ គ្រ ោះ ធម្ម ជាតិ ▁ដោយ ជំ ង ឺ រាតត្បាត និង លើក ក ម្ព ស់ លើ ការ យ ល់ ដ ឺ ង រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁របស់ អា ជ្ញ ា ធរ ម ុល ដ្ឋាន ▁ស្ ដ ី ពី ច ្ប ាប់ ម នុ ស្ស ធម ៏ អ ន្ ដ រ ជាតិ ▁កាកបាទ ក្រ ហ មក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១៨ ▁ខែ ▁កុម្ភៈ ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៥ ▁ហើយ ត្រូវ បាន ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ពី គ ណៈ កម្ម ា ធិ កា អ ន្ ដ រ ជាតិ កា ក បាទ ក្រ ហ ម នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁៦ ▁ខែ ▁តុលា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦០ ▁សហ ពន្ធ ័ អ ន្ ដ រ ជាតិ ▁កាកបាទ ក្រ ហ ម អ ឌ ្ឍ ច ន្ទ ក្រ ហ មក ៏ ទទួល នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៦០ ដ ែរ	211
តើរដ្ឋសហព័ន្ធ ធ្វើអន្តរាគមន៍ទៅលើបញ្ហាអ្វីខ្លះ	null	រដ្ឋសហព័ន្ធ ធ្វើអន្តរាគមន៍ទៅលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានវិស័យគមនាគមន៍ដំណឹកជញ្ជូនថាមពល និងកិច្ចការពារបរិស្ថាន	null	រដ្ឋសហព័ន្ធ ធ្វើអន្តរាគមន៍ទៅលើបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានវិស័យគមនាគមន៍ដំណឹកជញ្ជូនថាមពល និងកិច្ចការពារបរិស្ថាន	ត ើរ ដ្ឋ ស ហ ព ័ន ្ ធ Ġ ធ ្វ ើ អ ន្ត រា គមន៍ ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	27	រដ្ឋ ស ហ ព ័ន ្ ធ Ġ ធ ្វ ើ អ ន្ត រា គមន៍ ទៅ លើ ប ញ ្ហ ាស េ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ដ ែល មាន វិ ស ័យ គម នា គមន៍ ដំ ណ ឹក ជ ញ្ជ ូន ថា ម ពល Ġ និង កិច្ច ការពារ បរ ិស ្ថ ាន	48	▁តើ រដ្ឋ ស ហ ព ័ ន្ធ ▁ធ្វើ អ ន្ត រា គមន៍ ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	23	▁រដ្ឋ ស ហ ព ័ ន្ធ ▁ធ្វើ អ ន្ត រា គមន៍ ទៅ លើ ប ញ ្ហ ាស េ ដ្ឋ កិច្ច ▁ដែល មាន វិ ស ័យ គម នា គមន៍ ដ ំណ ឹក ជ ញ្ជ ូន ថា ម ពល ▁និង កិច្ច ការពារ ប រិ ស្ថាន	43
តើគោលបំណងរបស់សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ IFC ជាអ្វី	null	គោលបំណងរបស់ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្ដរជាតិ IFC គឺមាន ជួយផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ សហគ្រាសឯកជនដែលអាចចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ តាមរយៈការវិនិយោគដោយគ្មាន ការធានាការបាត់បង់ ពីសមាជិករដ្ឋាភិបាលដែលពាក់ព័ន្ធ នាំមកនូវឳកាសនៃការវិនិយោគទុនទាំងអស់ចំពោះមូលធនក្នុងស្រុក មូលធនបរទេសនិងការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយបទពិសោធន៍ជួយជម្រុញលំហូរនៃមូលធនក្នុងក្រុងស្រុកឯកជន និងបរទេសឪ្យទៅការវិនិយោគប្រកបដោយលទ្ធផលនៅបណ្ដាប្រទេសសមាជិក	null	គោលបំណងរបស់ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្ដរជាតិ IFC គឺមាន ជួយផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ សហគ្រាសឯកជនដែលអាចចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ តាមរយៈការវិនិយោគដោយគ្មាន ការធានាការបាត់បង់ ពីសមាជិករដ្ឋាភិបាលដែលពាក់ព័ន្ធ នាំមកនូវឳកាសនៃការវិនិយោគទុនទាំងអស់ចំពោះមូលធនក្នុងស្រុក មូលធនបរទេសនិងការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយបទពិសោធន៍ជួយជម្រុញលំហូរនៃមូលធនក្នុងក្រុងស្រុកឯកជន និងបរទេសឪ្យទៅការវិនិយោគប្រកបដោយលទ្ធផលនៅបណ្ដាប្រទេសសមាជិក	ត ើ គោ ល ប ំណ ង រ ប ស់ សា ជីវ កម្ម ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ ន្ត រ ជាតិ ĠI FC Ġ ជា អ ្វី Ġ	27	គោ ល ប ំណ ង រ ប ស់ Ġ សា ជីវ កម្ម ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ ន្ ដ រ ជាតិ ĠI FC Ġ គ ឺ មាន ĠâĢĭâĢĭ ជ ួយ ផ្ ដល់ ហ ិ រ ញ្ញ ប្ប ទាន ដល់ Ġ ស ហ គ្រ ាស ឯក ជន ដ ែល អា ច ចូល រួម ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ តា ម រយ ៈ ការ វិ និ យោគ ដោយ គ ្ម ាន Ġ ការ ធាន ាក ារ បា ត់ បង់ Ġ ពី សម ា ជ ិក រដ្ឋ ា ភិ បាល ដ ែល ពាក់ ព ័ន ្ ធ Ġ នាំ មក ន ូវ ឳ កាស នៃ ការ វិ និ យោគ ទ ុន ទ ាំង អ ស់ ចំ ព ោះ ម ូល ធ ន ក្នុង ស្រ ុក Ġ ម ូល ធ ន បរ ទេស និង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ក ប ដោយ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ជ ួយ ជ ម្រ ុញ លំ ហ ូរ នៃ ម ូល ធ ន ក្នុង ក្រុង ស្រ ុក ឯក ជន Ġ និង បរ ទេស ឪ ្យ ទៅ ការ វិ និ យោគ ប្រ ក ប ដោយ ល ទ្ធ ផល នៅ ប ណ ្ ដា ប្រ ទេស សម ា ជ ិក	184	▁តើ គ ោល ប ំណ ង រ ប ស់ សា ជីវ កម្ម ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ ន្ត រ ជាតិ ▁I FC ▁ជា អ ្វី ▁	26	▁គោលបំណង រ ប ស់ ▁សា ជីវ កម្ម ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ ន្ ដ រ ជាតិ ▁I FC ▁គឺ មាន ▁ជួយ ផ្ ដល់ ហ ិ រ ញ្ញ ប្ប ទាន ដល់ ▁សហគ្រាស ឯក ជន ដ ែល អា ច ចូល រួម ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁តាមរយៈ ការ វិ និ យោគ ដោយ គ ្ មាន ▁ការធានា ការ ប ាត់ បង់ ▁ពី ស មា ជ ិក រ ដ្ឋា ភិ បាល ដ ែល ពាក់ ព ័ ន្ធ ▁នាំមក ន ូវ ឳ កាស នៃ ការ វិ និ យោគ ទ ុន ទ ាំង អ ស់ ច ំព ោះ ម ូល ធ ន ក្នុង ស្រ ុក ▁មូល ធ ន បរ ទេស និង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ក ប ដោយ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ជ ួយ ជ ម្រ ុញ លំ ហ ូរ នៃ ម ូល ធ ន ក្នុង ក្រុង ស្រ ុក ឯក ជន ▁និង បរ ទេស ឪ ្យ ទៅ ការ វិ និ យោគ ប្រ ក ប ដោយ ល ទ្ធ ផល នៅ ប ណ ្ ដា ប្រ ទេស ស មា ជ ិក	167
តើហេតុអ្វីបានជាប្រទេសនៅក្រោមរណបសភាសូវៀតបានប្រកាសជាប្រទេសឯករាជ្យប្រទេស ទាំងនោះមានប្រទេសណាខ្លះ	null	បានជាប្រទេសនៅក្រោមរណបភាពសូវៀតបានប្រកាសជាប្រទេសឯករាជ្យពីព្រោះក្រោយពេលឡើងកាន់អំណាចលោក កូបាឆូវ បានប្រកាសថា លោក នឹង មិនអនុញ្ញាតឪ្យអនុ្តរាគមន៍ខាងវិស័យយោធាទៀតហើយសម្ដីនេះបានដាស់ស្មារតីដល់ប្រទេសដែលនៅក្រោមរណបសហភាពសូវៀតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ដែលមានគំនិតដើរតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតាមបែបអឺរ៉ុបខាងលិចបានប្រកាសឯករាជ្យ ជាបន្ដបន្ទាប់ប្រទេសទាំងនេះរួមមាន អាឡឺម៉ងខាងកើត ឆេកូស្លូវ៉ាគី ហុងគ្រី ប៊ុលហ្គារី និងប៊ូឡូញជាដើម	null	បានជាប្រទេសនៅក្រោមរណបភាពសូវៀតបានប្រកាសជាប្រទេសឯករាជ្យពីព្រោះក្រោយពេលឡើងកាន់អំណាចលោក កូបាឆូវ បានប្រកាសថា លោក នឹង មិនអនុញ្ញាតឪ្យអនុ្តរាគមន៍ខាងវិស័យយោធាទៀតហើយសម្ដីនេះបានដាស់ស្មារតីដល់ប្រទេសដែលនៅក្រោមរណបសហភាពសូវៀតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ដែលមានគំនិតដើរតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតាមបែបអឺរ៉ុបខាងលិចបានប្រកាសឯករាជ្យ ជាបន្ដបន្ទាប់ប្រទេសទាំងនេះរួមមាន អាឡឺម៉ងខាងកើត ឆេកូស្លូវ៉ាគី ហុងគ្រី ប៊ុលហ្គារី និងប៊ូឡូញជាដើម	ត ើ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស នៅ ក្រោម រណ ប ស ភា ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាស ជា ប្រ ទេស ឯក រាជ ្យ ប្រ ទេស Ġ ទ ាំង ន ោះ មាន ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ Ġ	40	បាន ជា ប្រ ទេស នៅ ក្រោម រណ ប ភាព ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាស ជា ប្រ ទេស ឯក រាជ ្យ ពី ព្រ ោះ ក្រ ោយ ពេល ឡើង កាន់ អ ំណ ា ច លោក Ġ កូ បា ឆ ូវ Ġ បាន ប្រ កាស ថា Ġ លោក Ġ នឹង Ġ ម ិន អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ អនុ ្ត រា គមន៍ ខា ង វិ ស ័យ យោ ធា ទៀត ហើយ សម ្ ដ ីន េះ បាន ដា ស់ ស្ម ារ តី ដល់ ប្រ ទេស ដ ែល នៅ ក្រោម រណ ប ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី Ġ ២ Ġ ដ ែល មាន គ ំ និ ត ដ ើរ តា ម ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ តា ម ប ែប អ ឺ រ៉ ុប ខា ង ល ិច បាន ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ âĢĭ Ġ ជា ប ន្ ដ បន្ទាប់ ប្រ ទេស ទ ាំង នេះ រួម មាន Ġ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត Ġ ឆ េក ូស ្ល ូវ ៉ ា គី Ġ ហ ុង គ្រ ី Ġ ប៊ ុល ហ្គា រី Ġ និង ប៊ ូ ឡូ ញ ជា ដើម	178	▁តើ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស នៅ ក្រោម រណ ប ស ភា ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាស ជា ប្រ ទេស ឯក រាជ ្យ ប្រ ទេស ▁ទាំងនោះ មាន ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ ▁	36	▁បានជា ប្រ ទេស នៅ ក្រោម រណ ប ភាព ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាស ជា ប្រ ទេស ឯក រាជ ្យ ពី ព្រ ោះ ក្រ ោយ ពេល ឡើង កាន់ អ ំ ណា ច លោក ▁កូ បា ឆ ូវ ▁បាន ប្រ កាស ថា ▁លោក ▁នឹង ▁មិន អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ អនុ ្ត រា គមន៍ ខា ង វិ ស ័យ យោ ធា ទៀត ហើយ ស ម្ ដ ី នេះ បាន ដ ាស់ ស្ម ារ តី ដល់ ប្រ ទេស ដ ែល នៅ ក្រោម រណ ប ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ▁២ ▁ដែល មាន គ ំ ន ិត ដ ើរ ត ាម ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ត ាម ប ែប អ ឺ រ៉ ុប ខា ង ល ិច បាន ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ▁ជា ប ន្ ដ បន្ទាប់ ប្រ ទេស ទ ាំង នេះ រួម មាន ▁អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត ▁ឆេ ក ូស ្ល ូ វ៉ា គី ▁ហុង គ្រ ី ▁ប៊ ុល ហ្គា រី ▁និង ប៊ ូ ឡូ ញ ជា ដើម	173
តើមូលហេតុអ្វីបានជាសហរដ្ឋអាមេរិកជួបបញ្ហាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ ១៩២៩ វិបត្តិនេះជះឥទ្ធិពលដូចម្ដេច	null	ក្រោយពីរីកចម្រើនអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំ សហរដ្ឋអាមេរិកជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩ ដែលកើតចេញពីបញ្ហាលក់ផលិតផលមិនចេញ ឬដោយការផលិតច្រើនហួសហេតុពេកមិនសមតាមតម្រូវការ ទីផ្សាររួមតូច វិបត្តិនេះបានជិះឥទ្ធិពលទៅលើវិស័យឧស្សាហកម្ម ដោយសារផលិតផលលក់មិនចេញ ធ្វើឪ្យរោងចក្រមួយចំនួនធំបិទទ្វារ នាំឪ្យកម្មករបាត់បង់ការងារ ឯវិស័យកសិកម្មក៏ទទួលឥទ្ធិពលនេះដែរ កសិករលក់ផលិតផលមិនដាច់ធ្វើឪ្យពួកគេជួបការលំបាក ធនាគារស្ទើរទាំងអស់ត្រូវបិទត្រូវព្រោះគ្មានបង្វិល តាមការធ្វើជំនឿឆ្នាំ ១៩២៩ ធនាគារ ៧០០បិទទ្វារ នៅឆ្នាំ១៩២៨ ជនអាមេរិកចំនួន៦០ រកមិនបានចំនូល ២០០០ដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ ឯ៤០រស់ក្រោមបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ ឆ្នាំ១៩២៨ដល់ឆ្នាំ១៩៣៣ ពាណិជ្ជករជាង ១០០ពាន់នាក់ក្ស័យធន និងកម្មករ ១៣លាននាក់គ្មានការងារធ្វើ	null	ក្រោយពីរីកចម្រើនអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំ សហរដ្ឋអាមេរិកជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩ ដែលកើតចេញពីបញ្ហាលក់ផលិតផលមិនចេញ ឬដោយការផលិតច្រើនហួសហេតុពេកមិនសមតាមតម្រូវការ ទីផ្សាររួមតូច វិបត្តិនេះបានជិះឥទ្ធិពលទៅលើវិស័យឧស្សាហកម្ម ដោយសារផលិតផលលក់មិនចេញ ធ្វើឪ្យរោងចក្រមួយចំនួនធំបិទទ្វារ នាំឪ្យកម្មករបាត់បង់ការងារ ឯវិស័យកសិកម្មក៏ទទួលឥទ្ធិពលនេះដែរ កសិករលក់ផលិតផលមិនដាច់ធ្វើឪ្យពួកគេជួបការលំបាក ធនាគារស្ទើរទាំងអស់ត្រូវបិទត្រូវព្រោះគ្មានបង្វិល តាមការធ្វើជំនឿឆ្នាំ ១៩២៩ ធនាគារ ៧០០បិទទ្វារ នៅឆ្នាំ១៩២៨ ជនអាមេរិកចំនួន៦០ រកមិនបានចំនូល ២០០០ដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ ឯ៤០រស់ក្រោមបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ ឆ្នាំ១៩២៨ដល់ឆ្នាំ១៩៣៣ ពាណិជ្ជករជាង ១០០ពាន់នាក់ក្ស័យធន និងកម្មករ ១៣លាននាក់គ្មានការងារធ្វើ	ត ើម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជ ួ ប ប ញ ្ហ ាវ ិប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២ ៩ Ġ វិ ប ត្តិ នេះ ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ដូច ម្ ដ េច Ġ	43	ក្រ ោយ ពី រី ក ចម្រ ើន អ ស់ រយ ៈ ពេល ជ ិត ១០ ឆ្នាំ Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជ ួ ប វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ Ġ ដ ែល កើត ចេញ ពី ប ញ ្ហ ាល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ចេញ Ġ ឬ ដោយ ការ ផល ិត ច្ រ ើន ហ ួស ហេតុ ព េក ម ិន សម តា ម ត ម្រ ូវ ការ Ġ ទី ផ្ សារ រួម តូ ច Ġ វិ ប ត្តិ នេះ បាន ជ ិះ ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ លើ វិ ស ័យ ឧ ស្សា ហ កម្ម Ġ ដោយ សារ ផល ិត ផល ល ក់ ម ិន ចេញ Ġ ធ ្វ ើ ឪ ្យ រ ោង ច ក្រ មួយ ចំ ន ួន ធ ំ ប ិ ទ ទ ្វា រ Ġ នាំ ឪ ្យ កម្ម ករ បា ត់ បង់ ការងារ Ġ ឯ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ក ៏ ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល នេះ ដ ែរ Ġ ក សិ ករ ល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ដា ច ់ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ព ួ ក គ េ ជ ួ ប ការ លំបាក Ġ ធ នា គ ារ ស្ទ ើរ ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ ប ិ ទ ត្រូវ ព្រ ោះ គ ្ម ាន បង ្វ ិល Ġ តា មក ារ ធ ្វ ើ ជំ ន ឿ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២ ៩ Ġ ធ នា គ ារ Ġ ៧០ ០ ប ិ ទ ទ ្វា រ Ġ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ២ ៨ Ġ ជន អា មេ រិក ចំ ន ួន ៦០ Ġ រក ម ិន បាន ចំ ន ូល Ġ ២០ ០០ ដុល្លារ ក្នុង ១ ឆ្នាំ Ġ ឯ ៤០ រស់ ក្រោម ប ន្ទ ាត់ នៃ ភាព ក្រ ី ក្រ Ġ ឆ្នាំ ១៩ ២ ៨ ដល់ ឆ្នាំ ១៩ ៣ ៣ Ġ ពា ណ ិ ជ្ជ ករ ជា ង Ġ ១០ ០ ពាន់ នាក់ ក្ស ័យ ធ ន Ġ និង កម្ម ករ Ġ ១ ៣ លាន នាក់ គ ្ម ាន ការងារ ធ ្វ ើ	306	▁តើ ម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជ ួ ប ប ញ ្ហ ាវ ិប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ▁១៩ ២ ៩ ▁វិបត្តិ នេះ ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ដូច ម្ ដ េច ▁	41	▁ក្រោយពី រី ក ចម្រ ើន អ ស់ រយ ៈ ពេល ជ ិត ១០ ឆ្នាំ ▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក ជ ួ ប វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ ▁ដែល កើត ចេញ ពី ប ញ ្ហ ាល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ចេញ ▁ឬ ដោយ ការ ផល ិត ច ្រ ើន ហ ួស ហេតុ ព េក ម ិន សម ត ាម ត ម្រ ូវ ការ ▁ទីផ្សារ រួម ត ូច ▁វិបត្តិ នេះ បាន ជ ិះ ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ លើ វិ ស ័យ ឧ ស្សា ហ កម្ម ▁ដោយសារ ផល ិត ផល ល ក់ ម ិន ចេញ ▁ធ្វើ ឪ ្យ រ ោង ច ក្រ មួយ ចំ ន ួន ធ ំ ប ិ ទ ទ ្វា រ ▁នាំ ឪ ្យ កម្ម ករ ប ាត់ បង់ ការងារ ▁ឯ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ក ៏ ទទួល ឥ ទ្ធិ ពល នេះ ដ ែរ ▁កសិករ ល ក់ ផល ិត ផល ម ិន ដ ាច់ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ព ួ ក គ េ ជ ួ ប ការ លំបាក ▁ធនាគារ ស្ទ ើរ ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ ប ិ ទ ត្រូវ ព្រ ោះ គ ្ មាន បង ្វ ិល ▁តាម ការ ធ ្វ ើ ជំ ន ឿ ឆ្នាំ ▁១៩ ២ ៩ ▁ធនាគារ ▁៧ ០០ ប ិ ទ ទ ្វា រ ▁នៅ ឆ្នាំ ១៩ ២ ៨ ▁ជន អា មេ រិក ចំ ន ួន ៦០ ▁រក ម ិន បាន ចំ ន ូល ▁២ ០០០ ដុល្លារ ក្នុង ១ ឆ្នាំ ▁ឯ ៤០ រស់ ក្រោម ប ន្ទ ាត់ នៃ ភាព ក្រ ី ក្រ ▁ឆ្នាំ ១៩ ២ ៨ ដល់ ឆ្នាំ ១៩ ៣ ៣ ▁ពាណិជ្ជ ករ ជា ង ▁១០០ ពាន់ នាក់ ក្ស ័យ ធ ន ▁និង កម្ម ករ ▁១៣ លាន នាក់ គ ្ មាន ការងារ ធ ្វ ើ	279
ចូរនិយាយពីការបែងចែកកម្លាំងពលកម្មនៃក្រុមប្រវាស់ដៃនោះ	null	ការបែងចែកកម្លាំងពលកម្មនៅតាមភូមិនីមួយៗគេបែងចែកជាក្រុមសាមគ្គីក្នុងមួយក្រុមមាន ប្រមាណជាដ១០គ្រួសារ ឬច្រើនជាងនេះប្រែប្រួលទៅតាមចំនួនសមាជិក គ្រួសារកូនច្រើនឬតិច	null	ការបែងចែកកម្លាំងពលកម្មនៅតាមភូមិនីមួយៗគេបែងចែកជាក្រុមសាមគ្គីក្នុងមួយក្រុមមាន ប្រមាណជាដ១០គ្រួសារ ឬច្រើនជាងនេះប្រែប្រួលទៅតាមចំនួនសមាជិក គ្រួសារកូនច្រើនឬតិច	ច ូរ និ យា យ ពី ការ ប ែង ច ែក ក ម្ល ាំង ពល កម្ម នៃ ក្រុម ប្រ វា ស់ ដៃ ន ោះ Ġ	24	ការ ប ែង ច ែក ក ម្ល ាំង ពល កម្ម នៅ តា ម ភ ូម ិន ី មួយ ៗ គ េ ប ែង ច ែក ជា ក្រុម សា ម គ្គ ី ក្នុង មួយ ក្រុម មាន Ġ ប្រ មា ណ ជា ដ ១០ គ្រួសារ Ġ ឬ ច្ រ ើន ជា ង នេះ ប្រ ែប ្រ ួល ទៅ តា ម ចំ ន ួន សម ា ជ ិក Ġ គ្រួសារ កូ ន ច្ រ ើន ឬ តិ ច	72	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ការ ប ែង ច ែក ក ម្ល ាំង ពល កម្ម នៃ ក្រុម ប្រ វ ាស់ ដៃ ន ោះ ▁	23	▁ការប ែង ច ែក ក ម្ល ាំង ពល កម្ម នៅ ត ាម ភ ូម ិន ី មួយ ៗ គ េ ប ែង ច ែក ជា ក្រុម ស ាម គ្គ ី ក្នុង មួយ ក្រុម មាន ▁ប្រមាណ ជា ដ ១០ គ្រួសារ ▁ឬ ច ្រ ើន ជា ង នេះ ប្រ ែ ប្រ ួល ទៅ ត ាម ចំ ន ួន ស មា ជ ិក ▁គ្រួសារ ក ូន ច ្រ ើន ឬ ត ិច	69
តើប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានបែងចែកជាភូមិសាស្រ្តរដ្ឋបាលដូចម្តេចខ្លះ	null	ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានបែងចែកជាភូមិសាស្រ្តរដ្ឋបាលគឺ ភូមិភាគ តំបន់ ស្រុក ឃុំ និងសហករណ៍	null	ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានបែងចែកជាភូមិសាស្រ្តរដ្ឋបាលគឺ ភូមិភាគ តំបន់ ស្រុក ឃុំ និងសហករណ៍	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក ជា ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត រដ្ឋ បាល ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	30	ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក ជា ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត រដ្ឋ បាល គ ឺ Ġ ភ ូម ិ ភាគ Ġ ត ំ ប ន់ Ġ ស្រ ុក Ġ ឃ ុំ Ġ និង ស ហ ករណ៍	39	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក ជា ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត រដ្ឋ បាល ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	29	▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក ជា ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត រដ្ឋ បាល គ ឺ ▁ភូមិភាគ ▁តំបន់ ▁ស្រុក ▁ឃុំ ▁និង ស ហ ករណ៍	30
តើវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចរបស់យូហ្គោស្លាវីនេះដល់ប្រជាជន និងសង្គម	null	វិបត្តិនេះបានជះឥទ្ធិពលដល់ប្រជាជន និងសង្គមដូចជា ប្រជាជនរាប់លាននាក់ត្រូវបានបាត់បង់ការងារធ្វើ និងបាត់បង់ប្រាក់កម្រៃប្រចាំថ្ងៃ កសិដ្ឋានចំនួន ១៤៨ ត្រូវប្រកាសរីបអូស ដោយសារជំពាក់បំណុលធនាគារ	null	វិបត្តិនេះបានជះឥទ្ធិពលដល់ប្រជាជន និងសង្គមដូចជា ប្រជាជនរាប់លាននាក់ត្រូវបានបាត់បង់ការងារធ្វើ និងបាត់បង់ប្រាក់កម្រៃប្រចាំថ្ងៃ កសិដ្ឋានចំនួន ១៤៨ ត្រូវប្រកាសរីបអូស ដោយសារជំពាក់បំណុលធនាគារ	ត ើ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ យ ូ ហ្គោ ស្ លា វី នេះ ដល់ ប្រ ជា ជន Ġ និង សង ្ គម Ġ	26	វិ ប ត្តិ នេះ បាន ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ដល់ ប្រ ជា ជន Ġ និង សង ្ គម ដូច ជា Ġ ប្រ ជា ជន រា ប់ លាន នាក់ ត្រូវ បាន បា ត់ បង់ ការងារ ធ ្វ ើ Ġ និង បា ត់ បង់ ប្រា ក់ ក ម្រ ៃ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ Ġ ក សិ ដ្ឋាន ចំ ន ួន Ġ ១ ៤ ៨ Ġ ត្រូវ ប្រ កាស រី ប អូ ស Ġ ដោយ សារ ជំ ពាក់ ប ំណ ុល ធ នា គ ារ	78	▁តើ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ យ ូ ហ្គោ ស ្លា វី នេះ ដល់ ប្រ ជា ជន ▁និង ស ង្គ ម ▁	25	▁វិបត្តិ នេះ បាន ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ដល់ ប្រ ជា ជន ▁និង ស ង្គ ម ដូច ជា ▁ប្រជាជន រ ាប់ លាន នាក់ ត្រូវ បាន ប ាត់ បង់ ការងារ ធ ្វ ើ ▁និង ប ាត់ បង់ ប្រ ាក់ ក ម្រ ៃ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ ▁ក សិ ដ្ឋាន ចំ ន ួន ▁១៤ ៨ ▁ត្រូវ ប្រ កាស រី ប អូ ស ▁ដោយសារ ជំ ពាក់ ប ំណ ុល ធ នា គ ារ	72
ហេតុអ្វីបានជាចលនាបះបោរពេញផ្ទៃប្រទេសប្រឆាំងនិងការលើកក្សត្រអង្គវតីឲ្យឡើងសោយរាជ្យ	null	បានជាមានចលនាបះបោរពេញផ្ទៃប្រទេសប្រឆាំងនិងការលើកក្សត្រវតីឲ្យឡើងសោយរាជ្យព្រោះដោយសារក្សក្រអង្គនេះពុំមានប្រជាប្រិយភាពផង ហើយថែមទាំងមានការច្រណែនពីព្រះអនុជពីរព្រះអង្គទៀតគឺអង្គសូ និងស៊ីវត្ថា នៅពេលដែលក្សត្រអង្គវតីរត់ចេញទៅបាងកកនៅឆ្នំា ១៨៦១ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថុបានទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការប្រទេសជាតិជំនួសអង្គវតី និងបានរុញច្រានចលនាបះបោរដឹកនាំដោយស៊ីវត្ថាឲ្យថយទៅប៉ែកខាងជើងប្រទេស	null	បានជាមានចលនាបះបោរពេញផ្ទៃប្រទេសប្រឆាំងនិងការលើកក្សត្រវតីឲ្យឡើងសោយរាជ្យព្រោះដោយសារក្សក្រអង្គនេះពុំមានប្រជាប្រិយភាពផង ហើយថែមទាំងមានការច្រណែនពីព្រះអនុជពីរព្រះអង្គទៀតគឺអង្គសូ និងស៊ីវត្ថា នៅពេលដែលក្សត្រអង្គវតីរត់ចេញទៅបាងកកនៅឆ្នំា ១៨៦១ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថុបានទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការប្រទេសជាតិជំនួសអង្គវតី និងបានរុញច្រានចលនាបះបោរដឹកនាំដោយស៊ីវត្ថាឲ្យថយទៅប៉ែកខាងជើងប្រទេស	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ច ល នា ប ះ ប ោរ ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ប្រ ឆ ាំង និង ការ លើក ក្សត្រ អង្គ វ តី ឲ្យ ឡើង ស ោយ រាជ ្យ Ġ	35	បាន ជា មាន ច ល នា ប ះ ប ោរ ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ប្រ ឆ ាំង និង ការ លើក ក្សត្រ វ តី ឲ្យ ឡើង ស ោយ រាជ ្យ ព្រ ោះ ដោយ សារ ក្ស ក្រ អង្គ នេះ ពុ ំ មាន ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព ផ ង Ġ ហើយ ថ ែម ទ ាំង មាន ការ ច្ រណ ែន ពី ព្រ ះ អនុ ជ ពី រ ព្រ ះ អង្គ ទៀត គ ឺ អង្គ ស ូ Ġ និង ស៊ី វ ត្ថា ĠâĢĭ នៅ ពេល ដ ែល ក្សត្រ អង្គ វ តី រ ត់ ចេញ ទៅ បា ង ក ក នៅ ឆ្ ន ំ ា Ġ ១ ៨ ៦ ១ Ġ ព្រ ះ បាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ុប ាន ទទួល រ៉ា ប់ រ ង កិច្ច ការ ប្រ ទេស ជាតិ ជំ ន ួស អង្គ វ តី Ġ និង បាន រ ុញ ច្ រា ន ច ល នា ប ះ ប ោរ ដ ឹក នាំ ដោយ ស៊ី វ ត្ថា ឲ្យ ថ យ ទៅ ប៉ ែក ខា ង ជើង ប្រ ទេស	162	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ច ល នា ប ះ ប ោរ ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ប្រ ឆ ាំង និង ការ លើក ក្សត្រ អង្គ វ តី ឲ្យ ឡើង ស ោយ រាជ ្យ ▁	35	▁បានជា មាន ច ល នា ប ះ ប ោរ ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ប្រ ឆ ាំង និង ការ លើក ក្សត្រ វ តី ឲ្យ ឡើង ស ោយ រាជ ្យ ព្រ ោះ ដោយ សារ ក្ស ក្រ អង្គ នេះ ព ុំ មាន ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព ផ ង ▁ហើយ ថ ែម ទ ាំង មាន ការ ច្ រណ ែន ពី ព្រ ះ អនុ ជ ពី រ ព្រ ះ អង្គ ទៀត គ ឺ អង្គ ស ូ ▁និង ស៊ី វ ត្ថា ▁នៅពេល ដ ែល ក្សត្រ អង្គ វ តី រ ត់ ចេញ ទៅ ប ាង ក ក នៅ ឆ្ ន ំ ា ▁១៨ ៦ ១ ▁ព្រះបាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ុ បាន ទទួល រ៉ា ប់ រ ង កិច្ច ការ ប្រ ទេស ជាតិ ជំ ន ួស អង្គ វ តី ▁និង បាន រ ុញ ច ្រា ន ច ល នា ប ះ ប ោរ ដ ឹក នាំ ដោយ ស៊ី វ ត្ថា ឲ្យ ថ យ ទៅ ប៉ ែក ខា ង ជើង ប្រ ទេស	157
តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលបង្កឱ្យមានប្រែប្រួលអាកាសធាតុ តើយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវមានវិធានការយ៉ាងដូចម្តេចដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ	null	កត្តាដែលបង្កឱ្យមានប្រែប្រួលអាកាសធាតុគឺ កត្តាមនុស្ស កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិប្រើប្រាស់យានយន្ត រោងចក្របញ្ចេញផ្សេងពុលបង្កឱ្យកង្វក់បរិយាកាសប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមីខ្វះការត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវបម្រើបម្រាស់គ្រឿងបរិក្ខាត្រជាក់ផ្សេងៗដូចជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ទូរទឹកកក ជាដើមគ្មានការគ្រប់គ្រងផ្នែកកាកសំណល់ ដូចជាកាកសំណល់ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត រោងចក្រឧស្សាហកម្មឱ្យបានល្អត្រឹមត្រូវការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទាំងកញ្ចក់ ឬឧស្ម័នពុលឧស្សាហកម្មការប្រើប្រាស់យ៉ាងខ្ជះខ្ជាយនូវបរិយាកាសពិភពលោកការរីកសាយយ៉ាងលឿននូវវប្បធម៌ប្រើប្រាស់និយមកំណើនកំហាប់ឧស្ម័ននៃផ្ទះកញ្ចក់នៅលើបរិយាកាសបានធ្វើឱ្យកើនកម្ពៅនៅលើផែនដីបម្រែបម្រួលនៃការប្រើប្រាស់ដី កត្តាធម្មជាតិ បន្ទុះភ្នំភ្លើងដែលបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតទៅលើបរិយាកាសរញ្ជួយដីព្យុះធ្យូណាមីរោងចក្រផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរការប្រែប្រួលទឹកសមុទ្រ ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុយើងត្រូវមានវិធានការដូចខាងក្រោម បង្កើតច្បាប់ទប់ទល់ និងអនុវត្តឱ្យបានមតឹងរ៉ឹងចំពោះការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិនិងការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែគ្រប់ប្រភេទដាំដើមឈើបន្ថែមបណ្តុះស្មារតីមនុស្សឱ្យបានស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែច្បាស់អំពីការប្រាស់ថ្នាំគីមីបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ក្នុងពិភពលោកត្រូវលប់បំបាត់នូវការផលិត របង្កើតអ្វីៗដែលធ្វើឱ្យមានការប៉ះពាល់ដល់បរិសា្ថន	null	កត្តាដែលបង្កឱ្យមានប្រែប្រួលអាកាសធាតុគឺ កត្តាមនុស្ស កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិប្រើប្រាស់យានយន្ត រោងចក្របញ្ចេញផ្សេងពុលបង្កឱ្យកង្វក់បរិយាកាសប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមីខ្វះការត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវបម្រើបម្រាស់គ្រឿងបរិក្ខាត្រជាក់ផ្សេងៗដូចជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ទូរទឹកកក ជាដើមគ្មានការគ្រប់គ្រងផ្នែកកាកសំណល់ ដូចជាកាកសំណល់ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត រោងចក្រឧស្សាហកម្មឱ្យបានល្អត្រឹមត្រូវការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទាំងកញ្ចក់ ឬឧស្ម័នពុលឧស្សាហកម្មការប្រើប្រាស់យ៉ាងខ្ជះខ្ជាយនូវបរិយាកាសពិភពលោកការរីកសាយយ៉ាងលឿននូវវប្បធម៌ប្រើប្រាស់និយមកំណើនកំហាប់ឧស្ម័ននៃផ្ទះកញ្ចក់នៅលើបរិយាកាសបានធ្វើឱ្យកើនកម្ពៅនៅលើផែនដីបម្រែបម្រួលនៃការប្រើប្រាស់ដី កត្តាធម្មជាតិ បន្ទុះភ្នំភ្លើងដែលបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតទៅលើបរិយាកាសរញ្ជួយដីព្យុះធ្យូណាមីរោងចក្រផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរការប្រែប្រួលទឹកសមុទ្រ ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុយើងត្រូវមានវិធានការដូចខាងក្រោម បង្កើតច្បាប់ទប់ទល់ និងអនុវត្តឱ្យបានមតឹងរ៉ឹងចំពោះការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិនិងការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែគ្រប់ប្រភេទដាំដើមឈើបន្ថែមបណ្តុះស្មារតីមនុស្សឱ្យបានស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែច្បាស់អំពីការប្រាស់ថ្នាំគីមីបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ក្នុងពិភពលោកត្រូវលប់បំបាត់នូវការផលិត របង្កើតអ្វីៗដែលធ្វើឱ្យមានការប៉ះពាល់ដល់បរិសា្ថន	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បង ្ក ឱ្យ មាន ប្រ ែប ្រ ួល អា កាស ធាតុ Ġ ត ើយ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ត្រូវ មាន វិ ធាន ការ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ការ ប្រ ែប ្រ ួល អា កាស ធាតុ Ġ	53	ក ត្ត ា ដ ែល បង ្ក ឱ្យ មាន ប្រ ែប ្រ ួល អា កាស ធាតុ គ ឺ Ġ ក ត្ត ាម នុ ស្ស Ġ កា ប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ឈ ើ Ġ ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ប្រ ើប ្រា ស់ យា ន យ ន្ត Ġ រ ោង ច ក្រ បញ្ច េញ ផ្ សេ ង ពុ ល បង ្ក ឱ្យ ក ង ្វ ក់ បរ ិយ ាក ាស ប្រ ើប ្រា ស់ ថ្ន ាំ គី មី ខ្វ ះ ការ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ត្រ ឹម ត្រូវ ប ម្រ ើប ម្រ ាស់ គ្រឿង បរ ិក ្ខ ាត ្រ ជា ក់ ផ្ សេ ង ៗ ដូច ជា ម៉ា ស៊ី ន ត្រ ជា ក់ Ġ ទូ រ ទឹក ក ក Ġ ជា ដើម គ ្ម ាន ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ ន ែក កា ក សំ ណ ល់ Ġ ដូច ជា កា ក សំ ណ ល់ ផ្ ន ែក វេ ជ្ជ សា ស្រ ្ត Ġ រ ោង ច ក្រ ឧ ស្សា ហ កម្ម ឱ្យ បាន ល្អ ត្រ ឹម ត្រូវ ការ បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន ផ្ ទ ាំង ក ញ្ច ក់ Ġ ឬ ឧ ស្ម ័ន ពុ ល ឧ ស្សា ហ កម្ម ការ ប្រ ើប ្រា ស់ យ៉ាង ខ្ ជ ះ ខ្ ជា យ ន ូវ បរ ិយ ាក ាស ពិ ភព លោក ការ រី ក សាយ យ៉ាង ល ឿន ន ូវ វ âĢĭ ប្ប ធម៌ ប្រ ើ âĢĭ ប្រា ស់ និយម កំ ណ ើន កំ ហា ប់ ឧ ស្ម ័ន នៃ ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ នៅ លើ បរ ិយ ាក ាស បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ក ើន ក ម្ព ៅ នៅ លើ ផ ែន ដ ី ប ម្រ ែប ម្រ ួល នៃ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ដ ី Ġ ក ត្ត ា ធម្ម ជាតិ Ġ ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង ដ ែល បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន កា បូ ន ឌី អ ុក ស៊ី ត ទៅ លើ បរ ិយ ាក ាស រ ញ្ជ ួយ ដ ី ព្យ ុះ ធ ្យូ ណា មី រ ោង ច ក្រ ផល ិត អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែរ Ġ និង ការ ប្រ ើប ្រា ស់ អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែរ ការ ប្រ ែប ្រ ួល ទឹក សម ុ ទ្រ Ġ ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ការ ប្រ ែប ្រ ួល អា កាស ធាតុ យ ើង ត្រូវ មាន វិ ធាន ការ ដូច ខា ង ក្រោម Ġ បង ្ក ើត ច្ បា ប់ ទ ប់ ទល់ Ġ និង អនុ វត្ត ឱ្យ បាន ម ត ឹង រ៉ ឹង ចំ ព ោះ ការ កា ប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ឈ ើ Ġ ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ និង ការ ធ ្វ ើ អា ជីវ កម្ម រ៉ ែ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ដា ំ ដើម ឈ ើប ន្ ថ ែម បណ្ត ុះ ស្ម ារ តី ម នុ ស្ស ឱ្យ បាន ស្ វ ែង យ ល់ ឱ្យ កាន់ តែ ច្ បា ស់ អ ំព ី ការ ប្រា ស់ ថ្ន ាំ គី មី បណ្ត ាប ្រ ទេស ទ ាំង អ ស់ ក្នុង ពិ ភព លោក ត្រូវ ល ប់ ប ំ បា ត់ ន ូវ ការ ផល ិត Ġ រ បង ្ក ើត អ ្វី ៗ ដ ែល ធ ្វ ើ ឱ្យ មាន ការ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ បរ ិស ា ្ថ ន	521	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ប ង្ក ឱ្យ មាន ប្រ ែ ប្រ ួល អា កាស ធាតុ ▁តើ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ត្រូវ មាន វិ ធាន ការ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ការ ប្រ ែ ប្រ ួល អា កាស ធាតុ ▁	53	▁កត្តា ដ ែល ប ង្ក ឱ្យ មាន ប្រ ែ ប្រ ួល អា កាស ធាតុ គ ឺ ▁កត្តា ម នុ ស្ស ▁កាប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ឈ ើ ▁ធនធាន ធម្ម ជាតិ ប្រ ើ ប្រ ាស់ យ ាន យ ន្ត ▁រោងចក្រ បញ្ច េញ ផ្ ស េង ព ុល ប ង្ក ឱ្យ ក ង ្វ ក់ ប រិយា កាស ប្រ ើ ប្រ ាស់ ថ្ន ាំ គី មី ខ្វ ះ ការ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ត្រ ឹម ត្រូវ ប ម្រ ើប ម្រ ាស់ គ្រឿង ប រិ ក្ខ ា ត្រ ជ ាក់ ផ្ ស េង ៗ ដូច ជា ម៉ា ស៊ី ន ត្រ ជ ាក់ ▁ទូរ ទឹក ក ក ▁ជាដើម គ ្ មាន ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ ន ែក កា ក ស ំណ ល់ ▁ដូចជា កា ក ស ំណ ល់ ផ្ ន ែក វេ ជ្ជ សា ស្រ ្ត ▁រោងចក្រ ឧ ស្សា ហ កម្ម ឱ្យ បាន ល្អ ត្រ ឹម ត្រូវ ការ បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន ផ្ ទ ាំង ក ញ្ច ក់ ▁ឬ ឧ ស្ម ័ន ព ុល ឧ ស្សា ហ កម្ម ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ យ៉ាង ខ្ ជ ះ ខ្ ជ ាយ ន ូវ ប រិយា កាស ពិ ភព លោក ការ រី ក សាយ យ៉ាង ល ឿន ន ូវ វ ▁ ប្ប ធម៌ ប្រ ើ ▁ប្រ ាស់ និយម ក ំណ ើន កំ ហ ាប់ ឧ ស្ម ័ន នៃ ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ នៅ លើ ប រិយា កាស បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ក ើន ក ម្ព ៅ នៅ លើ ផ ែន ដ ី ប ម្រ ែប ម្រ ួល នៃ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ដ ី ▁កត្តា ធម្ម ជាតិ ▁បន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង ដ ែល បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន កា ប ូន ឌី អ ុក ស៊ី ត ទៅ លើ ប រិយា កាស រ ញ្ជ ួយ ដ ី ព្យ ុះ ធ ្យូ ណា មី រ ោង ច ក្រ ផល ិត អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែរ ▁និង ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែរ ការ ប្រ ែ ប្រ ួល ទឹក សម ុ ទ្រ ▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ការ ប្រ ែ ប្រ ួល អា កាស ធាតុ យ ើង ត្រូវ មាន វិ ធាន ការ ដូច ខា ង ក្រោម ▁បង្កើត ច ្ប ាប់ ទ ប់ ទល់ ▁និង អនុ វត្ត ឱ្យ បាន ម ត ឹង រ៉ ឹង ច ំព ោះ ការ ក ាប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ឈ ើ ▁ធនធាន ធម្ម ជាតិ និង ការ ធ ្វ ើ អា ជីវ កម្ម រ៉ ែ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ដ ាំ ដើម ឈ ើប ន ្ថ ែម បណ្ត ុះ ស្ម ារ តី ម នុ ស្ស ឱ្យ បាន ស ្វ ែង យ ល់ ឱ្យ កាន់ តែ ច ្ប ាស់ អ ំព ី ការ ប្រ ាស់ ថ្ន ាំ គី មី បណ្ត ា ប្រ ទេស ទ ាំង អ ស់ ក្នុង ពិ ភព លោក ត្រូវ ល ប់ ប ំ ប ាត់ ន ូវ ការ ផល ិត ▁របង ្ កើត អ ្វី ៗ ដ ែល ធ ្វ ើ ឱ្យ មាន ការ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ប រិ សា ្ថ ន	492
តើប្រាសាទមាននប៉ុន្មានយ៉ាង អ្វីខ្លះ	null	ប្រាសាទមាន២យ៉ាងគឺប្រាសាទភ្នំៈ ជាប្រាសាទដែលកសាងនៅលើភ្នំនឹង មានខឿនច្រើនជាន់ ឬជាប្រាសាទដែលកសាងនៅលើដីរាបធម្មតា ហើយមានខឿនច្រើនជាន់ដូចគ្នា ប្រាសាទធម្មតាៈ ជាប្រាសាទដែលកសាងនៅលើដីធម្មតា ហើយពុំមានខឿនច្រើនជាន់ទេ	null	ប្រាសាទមាន២យ៉ាងគឺប្រាសាទភ្នំៈ ជាប្រាសាទដែលកសាងនៅលើភ្នំនឹង មានខឿនច្រើនជាន់ ឬជាប្រាសាទដែលកសាងនៅលើដីរាបធម្មតា ហើយមានខឿនច្រើនជាន់ដូចគ្នា ប្រាសាទធម្មតាៈ ជាប្រាសាទដែលកសាងនៅលើដីធម្មតា ហើយពុំមានខឿនច្រើនជាន់ទេ	ត ើប ្រា សា ទ មាន ន ប៉ ុន ្ម ាន យ៉ាង Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	17	ប្រា សា ទ មាន ២ យ៉ាង គ ឺ ប្រា សា ទ ភ្នំ ៈ Ġ ជា ប្រា សា ទ ដ ែល ក សា ង នៅ លើ ភ្នំ នឹង Ġ មាន ខ ឿន ច្ រ ើន ជា ន់ Ġ ឬ ជា ប្រា សា ទ ដ ែល ក សា ង នៅ លើ ដ ី រា ប ធម្ម តា Ġ ហើយ មាន ខ ឿន ច្ រ ើន ជា ន់ ដូច គ្នា Ġ ប្រា សា ទ ធម្ម តា ៈ Ġ ជា ប្រា សា ទ ដ ែល ក សា ង នៅ លើ ដ ី ធម្ម តា Ġ ហើយ ពុ ំ មាន ខ ឿន ច្ រ ើន ជា ន់ ទេ	96	▁តើ ប្រា សា ទ មាន ន ប៉ ុន ្ មាន យ៉ាង ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	15	▁ប្រាសាទ មាន ២ យ៉ាង គ ឺ ប្រា សា ទ ភ្នំ ៈ ▁ជា ប្រា សា ទ ដ ែល ក សា ង នៅ លើ ភ្នំ នឹង ▁មាន ខ ឿន ច ្រ ើន ជ ាន់ ▁ឬ ជា ប្រា សា ទ ដ ែល ក សា ង នៅ លើ ដ ី រ ាប ធម្ម តា ▁ហើយ មាន ខ ឿន ច ្រ ើន ជ ាន់ ដូច គ្នា ▁ប្រាសាទ ធម្ម តា ៈ ▁ជា ប្រា សា ទ ដ ែល ក សា ង នៅ លើ ដ ី ធម្ម តា ▁ហើយ ព ុំ មាន ខ ឿន ច ្រ ើន ជ ាន់ ទេ	92
តើព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ ឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំណា តើព្រះអង្គ ជាស្តេចជ្រែករាជ្យមែនឬទេ ចូរបង្ហាញភស្តុតាង	null	ព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ ឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ៩២៥ ៩៤១គ ស ព្រះអង្គជាស្តេចជ្រែករាជ្យ ព្រោះព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យនៅតំបន់កោះកេរ្តិ៍ ដំណាលគ្នានឹងក្មួយរបស់ព្រះអង្គដែលសោយរាជ្យនៅអង្គរ ៩២២ ៩២៨គស	null	ព្រះបាទជយវម៌្មទី៤ ឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ៩២៥ ៩៤១គ ស ព្រះអង្គជាស្តេចជ្រែករាជ្យ ព្រោះព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យនៅតំបន់កោះកេរ្តិ៍ ដំណាលគ្នានឹងក្មួយរបស់ព្រះអង្គដែលសោយរាជ្យនៅអង្គរ ៩២២ ៩២៨គស	ត ើ ព្រ ះ បាទ ជ យ វ ម ៌្ ម ទី ៤ Ġ ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ ត ើ ព្រ ះ អង្គ Ġ ជា ស្ត េច ជ្រ ែក រាជ ្យ ម ែន ឬ ទេ Ġ ច ូរ បង ្ហ ាញ ភ ស្ត ុត ាង Ġ	46	ព្រ ះ បាទ ជ យ វ ម ៌្ ម ទី ៤ Ġ ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ៩ ២៥ Ġ ៩៤ ១ គ Ġ ស Ġ ព្រ ះ អង្គ ជា ស្ត េច ជ្រ ែក រាជ ្យ Ġ ព្រ ោះ ព្រ ះ អង្គ បាន ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ត ំ ប ន់ ក ោះ ក េរ ្តិ ៍ Ġ ដំ ណា ល គ្នា នឹង ក្ មួយ រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ស ោយ រាជ ្យ នៅ អង្គ រ Ġ ៩ ២ ២ Ġ ៩ ២ ៨ គ ស	86	▁តើ ព្រ ះ បាទ ជ យ វ ម ៌្ ម ទី ៤ ▁ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ណា ▁តើ ព្រ ះ អង្គ ▁ជា ស្ត េច ជ្រ ែក រាជ ្យ ម ែន ឬ ទេ ▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ភ ស្ត ុត ាង ▁	43	▁ព្រះបាទ ជ យ វ ម ៌្ ម ទី ៤ ▁ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ៩ ២៥ ▁ ៩៤ ១ គ ▁ស ▁ព្រះអង្គ ជា ស្ត េច ជ្រ ែក រាជ ្យ ▁ព្រោះ ព្រ ះ អង្គ បាន ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ត ំ ប ន់ ក ោះ ក េរ ្តិ ៍ ▁ដំណ ាល គ្នា នឹង ក្ មួយ រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ស ោយ រាជ ្យ នៅ អង្គ រ ▁៩ ២ ២ ▁៩ ២ ៨ គ ស	80
តើប្រទេសអង់គ្លេសមានគណបក្សសំខាន់ៗអ្វីតើគណបក្សមួយណាដឹកនាំប្រទេសល្អជាងគេ	null	ប្រទេសអង់គ្លេសមានគណបក្សសំខាន់ៗគឺៈគណបក្សអភិរក្សនិយមគណបក្សការងារនិយមនិងគណបក្សសេរីភាពនិយម	null	ប្រទេសអង់គ្លេសមានគណបក្សសំខាន់ៗគឺៈគណបក្សអភិរក្សនិយមគណបក្សការងារនិយមនិងគណបក្សសេរីភាពនិយម	ត ើប ្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ណ ប ក្ស សំ ខា ន់ ៗ អ ្វី ត ើ គ ណ ប ក្ស មួយ ណា ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស ល្អ ជា ង គ េ Ġ	38	ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ណ ប ក្ស សំ ខា ន់ ៗ គ ឺ ៈ គ ណ ប ក្ស អ ភិ រក ្ស និយម គ ណ ប ក្ស ការងារ និយម និង គ ណ ប ក្ស សេ រី ភាព និយម	43	▁តើ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ណ ប ក្ស សំ ខ ាន់ ៗ អ ្វី ត ើ គ ណ ប ក្ស មួយ ណា ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស ល្អ ជា ង គ េ ▁	37	▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ណ ប ក្ស សំ ខ ាន់ ៗ គ ឺ ៈ គ ណ ប ក្ស អ ភិ រ ក្ស និយម គ ណ ប ក្ស ការងារ និយម និង គ ណ ប ក្ស សេ រី ភាព និយម	42
តើប្រទេសឬតំបន់ណាខ្លះដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់ជាងគេបំផុត ចូររកឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់១០	null	ប្រទេសឬតំបន់ដែលមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់ជាងគេបំផុតមានម៉ាណាកូ ១៦ ៧៧៩នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេសិង្ហបុរី ៦ ៥៣៥នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេបុរីវាទីកង់ ១ ៨៧៣នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេម៉ាល់ឌីវ ១ ២៩៣នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេម៉ាល់តា ១ ២៧៩នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេបារ៉ែន ១ ០៨៩នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេបង់ក្លាដែស ១ ០៦៩នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេប៉ាលេស្ទីន ៧០២នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេណូរូ ៦៦៣នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេតៃវ៉ាន់ ៦៣៤នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេ	null	ប្រទេសឬតំបន់ដែលមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់ជាងគេបំផុតមានម៉ាណាកូ ១៦ ៧៧៩នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេសិង្ហបុរី ៦ ៥៣៥នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេបុរីវាទីកង់ ១ ៨៧៣នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេម៉ាល់ឌីវ ១ ២៩៣នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេម៉ាល់តា ១ ២៧៩នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេបារ៉ែន ១ ០៨៩នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេបង់ក្លាដែស ១ ០៦៩នាក់ក្នុង គីឡូម៉ែត្រការេប៉ាលេស្ទីន ៧០២នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេណូរូ ៦៦៣នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេតៃវ៉ាន់ ៦៣៤នាក់ក្នុងគីឡូម៉ែត្រការេ	ត ើប ្រ ទេស ឬ ត ំ ប ន់ ណា ខ្ ល ះ ដ ែល មាន ដង ់ ស៊ី ត េ ប្រ ជា ជន ខ្ ព ស់ ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត Ġ ច ូរ រក ឱ្យ បាន យ៉ាង ហ ោច ណា ស់ ១០ Ġ	46	ប្រ ទេស ឬ ត ំ ប ន់ ដ ែល មាន ដង ់ ស៊ី ត េ ខ្ ព ស់ ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត មាន ម៉ា ណា កូ Ġ ១ ៦ Ġ ៧៧ ៩ នាក់ ក្នុង Ġ គីឡូម៉ែត្រ ការ េស ិ ង្ហ ប ុរ ី Ġ ៦ Ġ ៥ ៣ ៥ នាក់ ក្នុង Ġ គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ប ុរ ី វា ទី ក ង់ Ġ ១ Ġ ៨ ៧ ៣ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ម៉ា ល់ ឌី វ Ġ ១ Ġ ២ ៩ ៣ នាក់ ក្នុង Ġ គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ម៉ា ល់ តា Ġ ១ Ġ ២ ៧ ៩ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ បា រ៉ ែន Ġ ១ Ġ ០ ៨ ៩ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ បង់ ក្លា ដ ែ ស Ġ ១ Ġ ០ ៦ ៩ នាក់ ក្នុង Ġ គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ប៉ា ល េស ្ ទី ន Ġ ៧០ ២ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ណូ រ ូ Ġ ៦ ៦ ៣ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េត ៃ វ៉ាន់ Ġ ៦ ៣ ៤ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ	154	▁តើ ប្រ ទេស ឬ ត ំ ប ន់ ណា ខ្ ល ះ ដ ែល មាន ដ ង់ ស៊ី ត េ ប្រ ជា ជន ខ្ ព ស់ ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត ▁ចូរ រក ឱ្យ បាន យ៉ាង ហ ោច ណ ាស់ ១០ ▁	44	▁ប្រទេស ឬ ត ំ ប ន់ ដ ែល មាន ដ ង់ ស៊ី ត េ ខ្ ព ស់ ជា ង គ េ ប ំ ផ ុត មាន ម៉ា ណា កូ ▁១៦ ▁ ៧៧ ៩ នាក់ ក្នុង ▁គីឡូម៉ែត្រ ការ េស ិ ង្ហ ប ុ រី ▁៦ ▁៥ ៣ ៥ នាក់ ក្នុង ▁គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ប ុ រី វា ទី ក ង់ ▁១ ▁៨ ៧ ៣ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ម៉ា ល់ ឌី វ ▁១ ▁២៩ ៣ នាក់ ក្នុង ▁គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ម៉ា ល់ តា ▁១ ▁២៧ ៩ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ បា រ៉ ែន ▁១ ▁០៨ ៩ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ បង់ ក្លា ដ ែ ស ▁១ ▁០៦ ៩ នាក់ ក្នុង ▁គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ប៉ា ល េ ស្ទ ីន ▁៧០ ២ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ ណ ូរ ូ ▁៦ ៦ ៣ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េត ៃ វ៉ាន់ ▁៦ ៣ ៤ នាក់ ក្នុង គីឡូម៉ែត្រ ការ េ	147
តើសកម្មភាពហាមឃាត់ ដែលនាំអោយមានការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយចេតនាលើសមាសភាពហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ មានអ្វីខ្លះ	null	ការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយចេតនាលើសមាសភាពហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ការជីកគាស់ ការចោះខួង ការធ្វើឲ្យបែកបាក់ផ្លូវថ្នល់ ការនាំចូលយានយន្ត យាន្តុប្បករណ៍ ការទន្ទ្រានឬការចូលត្រួតត្រាឬការប្រើប្រាស់ដីរបស់ផ្លូវថ្នល់ និងពិសេសដីចំណីផ្លូវ ការកែប្រែឬបង្វែរផ្លូវថ្នល់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ការសាងសង់ក្នុងដីចំណីផ្លូវ លុបគន្លងបង្ហូរទឹកសម្រួលសុវត្ថិភាពផ្លូវថ្នល់	null	ការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយចេតនាលើសមាសភាពហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ការជីកគាស់ ការចោះខួង ការធ្វើឲ្យបែកបាក់ផ្លូវថ្នល់ ការនាំចូលយានយន្ត យាន្តុប្បករណ៍ ការទន្ទ្រានឬការចូលត្រួតត្រាឬការប្រើប្រាស់ដីរបស់ផ្លូវថ្នល់ និងពិសេសដីចំណីផ្លូវ ការកែប្រែឬបង្វែរផ្លូវថ្នល់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ការសាងសង់ក្នុងដីចំណីផ្លូវ លុបគន្លងបង្ហូរទឹកសម្រួលសុវត្ថិភាពផ្លូវថ្នល់	ត ើស កម្ម ភាព ហា ម ឃាត ់ Ġ ដ ែល នាំ អោយ មាន ការ ប ំ ផ្ល ិច ប ំ ផ្ល ាញ ដោយ ច េត នា លើ សម ាស ភាព ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	52	ការ ប ំ ផ្ល ិច ប ំ ផ្ល ាញ ដោយ ច េត នា លើ សម ាស ភាព ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ការ ជី ក គ ាស់ Ġ ការ ច ោះ ខ ួង Ġ ការ ធ ្វ ើ ឲ្យ បែក បា ក់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ការ នាំ ចូល យា ន យ ន្ត Ġ យា ន្ត ុប ្ប ករណ៍ Ġ ការ ទ ន្ទ ្រា ន ឬ ការ ចូល ត្រ ួត ត្រា ឬ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ដ ី រ ប ស់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ និង ពិ សេ ស ដ ី ចំ ណី ផ្ល ូវ Ġ ការ ក ែប ្រ ែ ឬ បង ្វ ែរ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ដោយ គ ្ម ាន ការ អនុ ញ្ញា ត Ġ ការ សា ង សង ់ ក្នុង ដ ី ចំ ណី ផ្ល ូវ Ġ ល ុប គ ន្ លង បង ្ហ ូរ ទឹក សម ្រ ួល សុ វ ត្ថ ិ ភាព ផ្ល ូវ ថ្ន ល់	157	▁តើ ស កម្ម ភាព ហា ម ឃ ាត់ ▁ដែល នាំ អោយ មាន ការ ប ំ ផ្ល ិច ប ំ ផ្ល ាញ ដោយ ច េត ន ាល ើស មាស ភាព ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	49	▁ការបំ ផ្ល ិច ប ំ ផ្ល ាញ ដោយ ច េត ន ាល ើស មាស ភាព ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ការ ជី ក គ ាស់ ▁ការច ោះ ខ ួង ▁ការធ្វើ ឲ្យ បែក ប ាក់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ការនាំចូល យ ាន យ ន្ត ▁យាន ្ត ុ ប្ប ករណ៍ ▁ការ ទ ន្ទ ្រា ន ឬ ការ ចូល ត្រ ួត ត្រា ឬ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ដ ី រ ប ស់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁និង ពិ ស េស ដ ី ចំ ណី ផ្ល ូវ ▁ការក ែ ប្រ ែ ឬ បង ្វ ែរ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ដោយ គ ្ មាន ការ អនុ ញ្ញា ត ▁ការសាងសង់ ក្នុង ដ ី ចំ ណី ផ្ល ូវ ▁លុប គ ន្ លង ប ង្ហ ូរ ទឹក ស ម្រ ួល សុ វ ត្ថ ិ ភាព ផ្ល ូវ ថ្ន ល់	141
តើភីលីពីនមានផលិតផលស្រូវប្រចាំឆ្នាំមានប៉ុន្មាន	null	ផលិតផលស្រូវប្រចាំឆ្នាំមានប្រមាណ ៩៣១៩ ០០០ តោន	null	ផលិតផលស្រូវប្រចាំឆ្នាំមានប្រមាណ ៩៣១៩ ០០០ តោន	ត ើ ភ ី លី ពី ន មាន ផល ិត ផល ស្រ ូវ ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ មាន ប៉ ុន ្ម ាន Ġ	22	ផល ិត ផល ស្រ ូវ ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ មាន ប្រ មា ណ Ġ ៩ ៣ ១៩ Ġ ០០០ Ġ តោន	18	▁តើ ភ ី លី ពី ន មាន ផល ិត ផល ស្រ ូវ ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ មាន ប៉ ុន ្ មាន ▁	21	▁ផលិតផល ស្រ ូវ ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ មាន ប្រ មា ណ ▁៩ ៣ ១៩ ▁ ០០០ ▁តោន	16
ចូរបញ្ជាក់ទីតាំងប្រទេសសិង្ហបុរីនិងឈ្មោះអ្នកបង្កើតទីក្រុងនេះនៅក្នុងសម័យទំនើប	null	ប្រទេសសិង្ហបុរីជាប្រជុំកោះតូចៗ ស្ថិតនៅចុងខាងត្បូងនៃឩបទ្វីបម៉ាលេ មានផ្ទៃដីក្រលាសរុប ៦៤៧ គីឡូម៉ែត្រការេអ្នកបង្កើតទីក្រុងនេះគឺ លី ក្វាន់យូ	null	ប្រទេសសិង្ហបុរីជាប្រជុំកោះតូចៗ ស្ថិតនៅចុងខាងត្បូងនៃឩបទ្វីបម៉ាលេ មានផ្ទៃដីក្រលាសរុប ៦៤៧ គីឡូម៉ែត្រការេអ្នកបង្កើតទីក្រុងនេះគឺ លី ក្វាន់យូ	ច ូរ បញ្ជា ក់ ទី តាំង ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុរ ីន ិ ង ឈ្មោះ អ្នក បង ្ក ើត ទី ក្រុង នេះ នៅ ក្នុង សម័យ ទំ ន ើប Ġ	29	ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុរ ី ជា ប្រជុំ ក ោះ តូ ច ៗ Ġ ស្ ថ ិត នៅ ច ុង ខា ង ត្ប ូង នៃ ឩ បទ ្វី ប ម៉ា ល េ Ġ មាន ផ្ ទ ៃ ដ ី ក្រ លា ស រ ុប Ġ ៦ ៤ ៧ Ġ គីឡូម៉ែត្រ ការ េ អ្នក បង ្ក ើត ទី ក្រុង នេះ គ ឺ Ġ លី Ġ ក្ វា ន់ យ ូ	64	▁ចូរ បញ្ជា ក់ ទី តាំង ប្រ ទេស សិ ង្ហ ប ុ រី និង ឈ្មោះ អ្នក ប ង្ក ើត ទី ក្រុង នេះ នៅ ក្នុង សម័យ ទំ ន ើប ▁	27	▁ប្រទេស សិ ង្ហ ប ុ រី ជា ប្រជុំ ក ោះ ត ូច ៗ ▁ស្ថិត នៅ ច ុង ខា ង ត្ប ូង នៃ ឩ បទ ្វី ប ម៉ា ល េ ▁មាន ផ្ ទ ៃ ដ ី ក្រ លា ស រ ុប ▁៦ ៤ ៧ ▁គីឡូម៉ែត្រ ការ េ អ្នក ប ង្ក ើត ទី ក្រុង នេះ គ ឺ ▁លី ▁ក ្វា ន់ យ ូ	61
ដើម្បីស្ដារវិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩តើលោកប្រធានាធិបតីហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែលបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រអ្វីខ្លះ	null	ដើម្បីស្ដារវិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩ លោកប្រធានាធិបតីហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែលបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដូចជា បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិលដើម្បីបង្កើតមុខរបបឲ្យបានច្រើនបង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈដើម្បីជួយកសិករបង្កើនប្រាក់ចំណូលបង្កើតភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជីវកម្មកម្ចីដើម្បីជួយប្រាក់ដល់ប្រជាជនបង់ការប្រាក់ឲ្យម្ចាស់បំណុលចៀសវាការបាត់បង់ផ្ទះសម្បែងបង្កើតភ្នាក់ងារយុវជនដើម្បីជួយដល់យុវជនឲ្យបោះជំរំនៅជនបទដាំដើមឈើនៅវាលទំនាបជួយបង្កើតច្បាប់ដើម្បីជួយដល់ធនាគារឲ្យបើកឡើងវិញដោយឲ្យប្រាក់កម្ចីពីរដ្ឋ	null	ដើម្បីស្ដារវិបត្ដិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ១៩២៩ លោកប្រធានាធិបតីហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែលបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដូចជា បង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិលដើម្បីបង្កើតមុខរបបឲ្យបានច្រើនបង្កើតភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈដើម្បីជួយកសិករបង្កើនប្រាក់ចំណូលបង្កើតភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជីវកម្មកម្ចីដើម្បីជួយប្រាក់ដល់ប្រជាជនបង់ការប្រាក់ឲ្យម្ចាស់បំណុលចៀសវាការបាត់បង់ផ្ទះសម្បែងបង្កើតភ្នាក់ងារយុវជនដើម្បីជួយដល់យុវជនឲ្យបោះជំរំនៅជនបទដាំដើមឈើនៅវាលទំនាបជួយបង្កើតច្បាប់ដើម្បីជួយដល់ធនាគារឲ្យបើកឡើងវិញដោយឲ្យប្រាក់កម្ចីពីរដ្ឋ	ដើម ្ប ី ស្ ដា រ វិ ប ត ្ ដ ិស េ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ ត ើ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ហ ្រ ្វ ង់ គ ្ល ីន រ ូស ្វ ែល បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សាស្ត្រ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	48	ដើម ្ប ី ស្ ដា រ វិ ប ត ្ ដ ិស េ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ Ġ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ហ ្រ ្វ ង់ គ ្ល ីន រ ូស ្វ ែល បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សាស្ត្រ ដូច ជា Ġ បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ កិច្ច ការ រដ្ឋ បាល ស៊ី វិ ល ដើម ្ប ី បង ្ក ើត មុខ រ ប ប ឲ្យ បាន ច្ រ ើន បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ កិច្ច ការ សា ធា រណៈ ដើម ្ប ី ជ ួយ ក សិ ករ បង ្ក ើន ប្រា ក់ ចំ ណូ ល បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ ម ូល និ ធិ សា ជីវ កម្ម ក ម្ ច ី ដើម ្ប ី ជ ួយ ប្រា ក់ ដល់ ប្រ ជា ជន បង់ ការ ប្រា ក់ ឲ្យ ម្ចាស់ ប ំណ ុល ច ៀស វា ការ បា ត់ បង់ ផ្ ទ ះ សម្ប ែង បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ យ ុ វ ជន ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ យ ុ វ ជន ឲ្យ ប ោះ ជំ រំ នៅ ជន បទ ដា ំ ដើម ឈ ើន ៅ វា ល ទំ នា ប ជ ួយ បង ្ក ើត ច្ បា ប់ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ ធ នា គ ារ ឲ្យ ប ើក ឡើង វិញ ដោយ ឲ្យ ប្រា ក់ ក ម្ ច ី ពី រដ្ឋ	223	▁ដើម្បី ស្ ដា រ វិ ប ត ្ ដ ិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ ត ើ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ហ ្រ ្វ ង់ គ ្ល ីន រ ូស ្វ ែល បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សាស្ត្រ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	46	▁ដើម្បី ស្ ដា រ វិ ប ត ្ ដ ិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឆ្នាំ ១៩ ២ ៩ ▁លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ហ ្រ ្វ ង់ គ ្ល ីន រ ូស ្វ ែល បាន ប្រ ើយ ុទ្ធ សាស្ត្រ ដូច ជា ▁បង្កើត ភ ្ន ាក់ ងារ កិច្ច ការ រដ្ឋ បាល ស៊ី វិ ល ដើម ្ប ី ប ង្ក ើត មុខ រ ប ប ឲ្យ បាន ច ្រ ើន ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ កិច្ច ការ សា ធា រណៈ ដើម ្ប ី ជ ួយ ក សិ ករ ប ង្ក ើន ប្រ ាក់ ច ំណ ូល ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ ម ូល និ ធិ សា ជីវ កម្ម ក ម្ ច ី ដើម ្ប ី ជ ួយ ប្រ ាក់ ដល់ ប្រ ជា ជន បង់ ការ ប្រ ាក់ ឲ្យ ម្ចាស់ ប ំណ ុល ច ៀស វា ការ ប ាត់ បង់ ផ្ ទ ះ សម្ប ែង ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ យ ុ វ ជន ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ យ ុ វ ជន ឲ្យ ប ោះ ជំ រំ នៅ ជន បទ ដ ាំ ដើម ឈ ើ នៅ វ ាល ទំ នា ប ជ ួយ ប ង្ក ើត ច ្ប ាប់ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដល់ ធ នា គ ារ ឲ្យ ប ើក ឡើង វិញ ដោយ ឲ្យ ប្រ ាក់ ក ម្ ច ី ពី រដ្ឋ	219
តើប្រធានរបស់អាស៊ានមានតួនាទីយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ	null	ប្រធានរបស់អាស៊ានមានតួនាទីដូចតទៅលើកស្ទួយយ៉ាងសកម្មនិងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវផលប្រយោជន៍និងសុខុមាលភាពរបស់អាស៊ានរួមទាំងការខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសហគមន៍អាស៊ាន តាមរយៈការផ្តួចផ្តើមគោលនយោបាយ ការសម្របសម្រួលកុងសង់ស៊ីស និងប្រតិបត្តិការធានាភាពជាស្នូល របស់អាស៊ានធានាការឆ្លើយតប ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលា ចំពោះបញ្ហាបន្ទាន់ ឬសភាពការណ៍ ដែលមានវិបត្តិប៉ះពាល់ដល់អាស៊ាន រួមទាំងការផ្តល់ការជួយសម្រុះសម្រួលនិងការរៀបចំផ្សេងៗទៀត ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះតំណាងឱ្យអាស៊ានក្នុងការពង្រឹង និងជំរុញទំនាក់ទំនងជិតសិ្នទ្ធជាមួយដៃគូក្រៅតំបន់អនុវត្តនូវកិច្ចការនិងភារកិច្ចដទៃទៀត តាមអាណត្តិដែលទទួលបាន	null	ប្រធានរបស់អាស៊ានមានតួនាទីដូចតទៅលើកស្ទួយយ៉ាងសកម្មនិងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវផលប្រយោជន៍និងសុខុមាលភាពរបស់អាស៊ានរួមទាំងការខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសហគមន៍អាស៊ាន តាមរយៈការផ្តួចផ្តើមគោលនយោបាយ ការសម្របសម្រួលកុងសង់ស៊ីស និងប្រតិបត្តិការធានាភាពជាស្នូល របស់អាស៊ានធានាការឆ្លើយតប ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលា ចំពោះបញ្ហាបន្ទាន់ ឬសភាពការណ៍ ដែលមានវិបត្តិប៉ះពាល់ដល់អាស៊ាន រួមទាំងការផ្តល់ការជួយសម្រុះសម្រួលនិងការរៀបចំផ្សេងៗទៀត ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះតំណាងឱ្យអាស៊ានក្នុងការពង្រឹង និងជំរុញទំនាក់ទំនងជិតសិ្នទ្ធជាមួយដៃគូក្រៅតំបន់អនុវត្តនូវកិច្ចការនិងភារកិច្ចដទៃទៀត តាមអាណត្តិដែលទទួលបាន	ត ើប ្រ ធាន រ ប ស់ អា ស៊ ាន មាន ត ួន ា ទី យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	23	ប្រ ធាន រ ប ស់ អា ស៊ ាន មាន ត ួន ា ទី ដូច ត ទៅ លើក ស្ទ ួយ យ៉ាង ស កម្ម និង ធ ្វ ើ ឱ្យ ប្រសើរ ឡើង Ġ ន ូវ ផល ប្រ យោ ជន ៍ និង សុខ ុម ាល ភាព រ ប ស់ អា ស៊ ាន រួម ទ ាំង ការ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ក សា ង ស ហ គមន៍ អា ស៊ ាន Ġ តា ម រយ ៈ ការ ផ្តួចផ្តើម គោ ល ន យោ បា យ Ġ ការ សម ្រ ប សម ្រ ួល ក ុង សង ់ ស៊ី ស Ġ និង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ធាន ា ភាព ជា ស្ន ូល Ġ រ ប ស់ អា ស៊ ាន ធាន ាក ារ ឆ្ លើ យ ត ប Ġ ប្រ ក ប ដោយ ប្រ សិ ទ្ធ ភាព Ġ និង ទាន ់ ពេល វេ លា Ġ ចំ ព ោះ ប ញ ្ហ ាប ន្ទ ាន់ Ġ ឬ ស ភាព ការណ៍ Ġ ដ ែល មាន វិ ប ត្តិ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ អា ស៊ ាន Ġ រួម ទ ាំង ការ ផ្ ត ល់ ការ ជ ួយ សម ្រ ុះ សម ្រ ួល និង ការ រៀបចំ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង នេះ ត ំណ ាង ឱ្យ អា ស៊ ាន ក្នុង ការ ពង្រឹង Ġ និង ជំ រ ុញ ទំ នាក់ ទំ ន ង ជ ិត សិ ្ន ទ្ធ ជា មួយ ដៃ គូ ក្រ ៅ ត ំ ប ន់ អនុ វត្ត ន ូវ កិច្ច ការ និង ភា រក ិច ្ច ដ ទ ៃ ទៀត Ġ តា ម អា ណ ត្តិ ដ ែល ទទួលបាន	257	▁តើ ប្រ ធាន រ ប ស់ អា ស៊ ាន មាន ត ួ នាទី យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	21	▁ប្រធាន រ ប ស់ អា ស៊ ាន មាន ត ួ នាទី ដូច ត ទៅ លើក ស្ទ ួយ យ៉ាង ស កម្ម និង ធ ្វ ើ ឱ្យ ប្រសើរ ឡើង ▁នូវ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ និង សុខ ុម ាល ភាព រ ប ស់ អា ស៊ ាន រួម ទ ាំង ការ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ក សា ង ស ហ គមន៍ អា ស៊ ាន ▁តាមរយៈ ការ ផ្តួចផ្តើម គ ោល ន យោ ប ាយ ▁ការសម្របសម្រួល ក ុង ស ង់ ស៊ី ស ▁និង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ធាន ា ភាព ជា ស្ន ូល ▁របស់ អា ស៊ ាន ធាន ា ការ ឆ្ ល ើយ ត ប ▁ប្រកបដោយ ប្រ ស ិទ្ធ ភាព ▁និង ទ ាន់ ពេល វេ លា ▁ចំពោះ ប ញ ្ហ ាប ន្ទ ាន់ ▁ឬ ស ភាព ការណ៍ ▁ដែល មាន វិ ប ត្តិ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ អា ស៊ ាន ▁រួមទាំង ការ ផ្ ត ល់ ការ ជ ួយ ស ម្រ ុះ ស ម្រ ួល និង ការ រៀបចំ ផ្ ស េង ៗ ទៀត ▁ដើម្បី ជ ួយ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង នេះ ត ំណ ាង ឱ្យ អា ស៊ ាន ក្នុង ការ ពង្រឹង ▁និង ជំ រ ុញ ទំ នាក់ ទំ ន ង ជ ិត សិ ្ន ទ្ធ ជា មួយ ដៃ គូ ក្រ ៅ ត ំ ប ន់ អនុ វត្ត ន ូវ កិច្ច ការ និង ភា រ កិច្ច ដ ទ ៃ ទៀត ▁តាម អា ណ ត្តិ ដ ែល ទទួលបាន	231
ដូចម្តេចដែលហៅថា លិខិត	null	លិខិត គឺត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ជូនព័ត៌មានដល់ជនដែលត្រូវមកបកស្រាយបំភ្លឺឬស្នើសុំការអនុញ្ញាតិពីថ្នាក់លើរបស់ខ្លួនឬពីម្ចាស់កាន់កាប់សិទ្ធិនៃលំនៅដ្ឋានណាមួយ ដែលត្រូវបានស្នើសុំដោយមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ក្នុងការត្រួតពិនិត្យបទល្មើស ឬបញ្ជាក់ពីការពិនិត្យឃើញរបស់អ្នកជំនាញឯកទេសក្នុងការធ្វើកោសវិច័យ ឬស្ថានភាពសុខភាពជនដែលត្រូវបានឃាត់ខ្លួន ជាទូទៅលិខិតត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ភ្ជាប់លើកិច្ចនីតិវិធីមួយចំនួន ដើម្បីបំពេញតម្រូវការខាងឯកសាររបស់មន្រ្តីនគរបាលយុត្តិធម៌ក្នុងការងារកសាងសំណុំរឿងបញ្ចូនទៅស្ថាប័នតុលាការ	null	លិខិត គឺត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ជូនព័ត៌មានដល់ជនដែលត្រូវមកបកស្រាយបំភ្លឺឬស្នើសុំការអនុញ្ញាតិពីថ្នាក់លើរបស់ខ្លួនឬពីម្ចាស់កាន់កាប់សិទ្ធិនៃលំនៅដ្ឋានណាមួយ ដែលត្រូវបានស្នើសុំដោយមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ក្នុងការត្រួតពិនិត្យបទល្មើស ឬបញ្ជាក់ពីការពិនិត្យឃើញរបស់អ្នកជំនាញឯកទេសក្នុងការធ្វើកោសវិច័យ ឬស្ថានភាពសុខភាពជនដែលត្រូវបានឃាត់ខ្លួន ជាទូទៅលិខិតត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ភ្ជាប់លើកិច្ចនីតិវិធីមួយចំនួន ដើម្បីបំពេញតម្រូវការខាងឯកសាររបស់មន្រ្តីនគរបាលយុត្តិធម៌ក្នុងការងារកសាងសំណុំរឿងបញ្ចូនទៅស្ថាប័នតុលាការ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ល ិ ខ ិត Ġ	13	ល ិ ខ ិត Ġ គ ឺត ្រ ូវ បាន ប្រ ើប ្រា ស់ សម ្រា ប់ ជ ូន ព័ត៌មាន ដល់ ជន ដ ែល ត្រូវ មក ប ក ស្រ ាយ ប ំ ភ្ល ឺ ឬ ស្ន ើស ុំ ការ អនុ ញ្ញា តិ ពី ថ្ន ាក់ លើ រ ប ស់ ខ្លួន ឬ ពី ម្ចាស់ កាន់ កា ប់ សិ ទ្ធិ នៃ លំ នៅ ដ្ឋាន ណា មួយ Ġ ដ ែល ត្រូវ បាន ស្ន ើស ុំ ដោយ ម ន្ត ្រី ន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ ក្នុង ការ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ បទ ល ្ម ើស Ġ ឬ បញ្ជា ក់ ពី ការ ពិ និ ត ្យ ឃើញ រ ប ស់ អ្នក ជំ នា ញ ឯក ទេស ក្នុង ការ ធ ្វ ើក ោស វិ ច ័យ Ġ ឬ ស្ថាន ភាព សុខ ភាព ជន ដ ែល ត្រូវ បាន ឃាត ់ ខ្លួន âĢĭ Ġ ជា ទូ ទៅ ល ិ ខ ិត ត្រូវ បាន គ េ យក មក ប្រ ើប ្រា ស់ ភ្ជាប់ លើក ិច ្ច នី តិ វិ ធី មួយ ចំ ន ួន Ġ ដើម ្ប ី ប ំព េញ ត ម្រ ូវ ការ ខា ង ឯក សារ រ ប ស់ ម ន្ រ ្ត ីន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ ក្នុង ការងារ ក សា ង សំ ណ ុំ រឿង បញ្ច ូន ទៅ ស្ ថា ប ័ន ត ុល ាក ារ	207	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁លិខិត ▁	7	▁លិខិត ▁គឺ ត្រូវ បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ ស ម្រ ាប់ ជ ូន ព័ត៌មាន ដល់ ជន ដ ែល ត្រូវ មក ប ក ស្រ ាយ ប ំ ភ្ល ឺ ឬ ស្ន ើស ុំ ការ អនុ ញ្ញា តិ ពី ថ្ន ាក់ លើ រ ប ស់ ខ្លួន ឬ ពី ម្ចាស់ កាន់ ក ាប់ សិ ទ្ធិ នៃ លំ នៅ ដ្ឋាន ណា មួយ ▁ដែល ត្រូវ បាន ស្ន ើស ុំ ដោយ ម ន្ត ្រី ន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ ក្នុង ការ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ បទ ល ្ម ើស ▁ឬ បញ្ជា ក់ ពី ការ ព ិន ិត ្យ ឃើញ រ ប ស់ អ្នក ជំ ន ាញ ឯក ទេស ក្នុង ការ ធ ្វ ើក ោស វ ិច ័យ ▁ឬ ស្ថាន ភាព សុខ ភាព ជន ដ ែល ត្រូវ បាន ឃ ាត់ ខ្លួន ▁ជាទូទៅ ល ិ ខ ិត ត្រូវ បាន គ េ យក មក ប្រ ើ ប្រ ាស់ ភ្ជាប់ លើ កិច្ច នី តិ វិ ធី មួយ ចំ ន ួន ▁ដើម្បី ប ំព េញ ត ម្រ ូវ ការ ខា ង ឯក សារ រ ប ស់ ម ន ្រ ្ត ីន គរ បាល យុត្តិ ធម៌ ក្នុង ការងារ ក សា ង ស ំណ ុំ រឿង បញ្ច ូន ទៅ ស្ ថា ប ័ន ត ុល ា ការ	196
ទំនាបកណ្តាលកម្ពុជាមានលក្ខណៈទូទៅដូចម្តេច	null	ទំនាបកណ្តាលកម្ពុជាទំនាបបនុ្តពីទំនាបថៃ សណ្តូកតាមទិសពាយព្យអាគ្នេយ៍ មានបណ្តោយ ៥០០ គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹងមធ្យម ១១០ គីឡូម៉ែត្រ មានរាងវៀវកណ្តាលហើយរីកកាន់តែចំឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង	null	ទំនាបកណ្តាលកម្ពុជាទំនាបបនុ្តពីទំនាបថៃ សណ្តូកតាមទិសពាយព្យអាគ្នេយ៍ មានបណ្តោយ ៥០០ គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹងមធ្យម ១១០ គីឡូម៉ែត្រ មានរាងវៀវកណ្តាលហើយរីកកាន់តែចំឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង	ទំ នា ប ក ណ្ត ាល ក ម្ព ុ ជា មាន ល ក្ខ ណៈ ទូ ទៅ ដូច ម្ ត េច Ġ	20	ទំ នា ប ក ណ្ត ាល ក ម្ព ុ ជា ទំ នា ប ប នុ ្ត ពី ទំ នា ប ថ ៃ Ġ ស ណ្ត ូក តា ម ទិ ស ពា យ ព្យ អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ មាន បណ្ត ោយ Ġ ៥០០ Ġ គីឡូម៉ែត្រ Ġ និង ទ ទ ឹង ម ធ ្យ ម Ġ ១ ១០ Ġ គីឡូម៉ែត្រ Ġ មាន រា ង âĢĭ វ ៀវ ក ណ្ត ាល ហើយ រី ក កាន់ តែ ចំ ឆ្ ព ោះ ទៅ ទិ ស ខា ង ត្ប ូង	78	▁ទំ នា ប ក ណ្ត ាល ក ម្ព ុ ជា មាន ល ក្ខ ណៈ ទូ ទៅ ដូច ម ្ត េច ▁	20	▁ទំ នា ប ក ណ្ត ាល ក ម្ព ុ ជា ទំ នា ប ប នុ ្ត ពី ទំ នា ប ថ ៃ ▁សណ្ត ូក ត ាម ទិ ស ព ាយ ព្យ អា គ ្ន េ យ ៍ ▁មាន បណ្ត ោយ ▁៥០០ ▁គីឡូម៉ែត្រ ▁និង ទ ទ ឹង ម ធ ្យ ម ▁១ ១០ ▁គីឡូម៉ែត្រ ▁មាន រ ាង ▁វ ៀវ ក ណ្ត ាល ហើយ រី ក កាន់ តែ ចំ ឆ្ ព ោះ ទៅ ទិ ស ខា ង ត្ប ូង	77
តើខ្នាតរបស់ទង់អាស៊ានមានអ្វីខ្លះ	null	ខ្នាតរបស់ទង់អាស៊ានមាន ខ្នាតអាស៊ានសម្រាប់ដាក់លើតុខ្នាត ១០សម គុណនឹង ១៥សម ទង់អាស៊ានសម្រាប់ដាក់ក្នុងបន្ទប់ខ្នាត ១០០សម គុណនឹង ១៥០សមទង់អាស៊ានសម្រាប់ដាក់ក្នុងរថយន្ថខ្នាត ១០សម គុណនឹង ៣០សមទង់អាស៊ានសម្រាប់ដាក់នៅទីវាលខ្នាត ២០០សម គុណនឹង ៣០០សម	null	ខ្នាតរបស់ទង់អាស៊ានមាន ខ្នាតអាស៊ានសម្រាប់ដាក់លើតុខ្នាត ១០សម គុណនឹង ១៥សម ទង់អាស៊ានសម្រាប់ដាក់ក្នុងបន្ទប់ខ្នាត ១០០សម គុណនឹង ១៥០សមទង់អាស៊ានសម្រាប់ដាក់ក្នុងរថយន្ថខ្នាត ១០សម គុណនឹង ៣០សមទង់អាស៊ានសម្រាប់ដាក់នៅទីវាលខ្នាត ២០០សម គុណនឹង ៣០០សម	ត ើ ខ្ នា ត រ ប ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	19	ខ្ នា ត រ ប ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន Âł ខ្ នា ត អា ស៊ ាន សម ្រា ប់ ដា ក់ លើ ត ុ ខ្ នា ត Ġ ១០ សម Ġ គុណ នឹង Ġ ១ ៥ សម Ġ ទ ង់ អា ស៊ ាន សម ្រា ប់ ដា ក់ ក្នុង ប ន្ទ ប់ ខ្ នា ត Ġ ១០ ០ សម Ġ គុណ នឹង Ġ ១ ៥០ សម ទ ង់ អា ស៊ ាន សម ្រា ប់ ដា ក់ ក្នុង រ ថ យ ន្ ថ ខ្ នា ត Ġ ១០ សម Ġ គុណ នឹង Ġ ៣០ សម ទ ង់ អា ស៊ ាន សម ្រា ប់ ដា ក់ នៅ ទី វា ល ខ្ នា ត Ġ ២០ ០ សម Ġ គុណ នឹង Ġ ៣០ ០ សម	111	▁តើ ខ្ នា ត រ ប ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	18	▁ខ្នាត រ ប ស់ ទ ង់ អា ស៊ ាន មាន ▁ខ្នាត អា ស៊ ាន ស ម្រ ាប់ ដ ាក់ លើ ត ុ ខ្ នា ត ▁១០ សម ▁គុណ នឹង ▁១៥ សម ▁ទ ង់ អា ស៊ ាន ស ម្រ ាប់ ដ ាក់ ក្នុង ប ន្ទ ប់ ខ្ នា ត ▁១០០ សម ▁គុណ នឹង ▁១៥០ សម ទ ង់ អា ស៊ ាន ស ម្រ ាប់ ដ ាក់ ក្នុង រ ថ យ ន ្ថ ខ្ នា ត ▁១០ សម ▁គុណ នឹង ▁៣០ សម ទ ង់ អា ស៊ ាន ស ម្រ ាប់ ដ ាក់ នៅ ទី វ ាល ខ្ នា ត ▁២០០ សម ▁គុណ នឹង ▁៣០០ សម	102
ហេតុអ្វីបានជាសហរដ្ឋអាមេរិកសំបូរទៅដោយចំណូលស្រុកចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦០ តើចំណូលស្រុកច្រើនមកពីទ្វីបណាខ្លះ ហេតុអ្វី	null	បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកសំបូរទៅដោយចំណូលស្រុក ព្រោះប្រជាជនជាច្រើនមកពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនបានមកតាំងទីលំនៅទីនោះហើយបានធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបានទទួលផលល្អជាចំណូលស្រុកទាំងនោះទើបធ្វើមានការបន្តចូលមកក្នុងប្រទេសជាច្រើនចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦០ គេឃើញមានចំណូលស្រុកច្រើនមកពីទ្វីបអាស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន ព្រោះមកពីសង្គ្រាមវៀតណាមបានបញ្ចប់	null	បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកសំបូរទៅដោយចំណូលស្រុក ព្រោះប្រជាជនជាច្រើនមកពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនបានមកតាំងទីលំនៅទីនោះហើយបានធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបានទទួលផលល្អជាចំណូលស្រុកទាំងនោះទើបធ្វើមានការបន្តចូលមកក្នុងប្រទេសជាច្រើនចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦០ គេឃើញមានចំណូលស្រុកច្រើនមកពីទ្វីបអាស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន ព្រោះមកពីសង្គ្រាមវៀតណាមបានបញ្ចប់	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក សំ បូ រ ទៅ ដោយ ចំ ណូ ល ស្រ ុក ច ាប់ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦០ Ġ ត ើ ចំ ណូ ល ស្រ ុក ច្ រ ើន មក ពី ទ ្វី ប ណា ខ្ ល ះ Ġ ហេតុ អ ្វី Ġ	49	បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក សំ បូ រ ទៅ ដោយ ចំ ណូ ល ស្រ ុក Ġ ព្រ ោះ ប្រ ជា ជន ជា ច្ រ ើន មក ពី ប្រ ទេស ដ ែល មាន សេ ដ្ឋ កិច្ច ជឿនលឿន បាន មក តាំង ទី លំ នៅ ទី ន ោះ ហើយ បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ទទួល ផល ល្អ ជា ចំ ណូ ល ស្រ ុក ទ ាំង ន ោះ ទ ើប ធ ្វ ើម ាន ការ ប ន្ត ចូល មក ក្នុង ប្រ ទេស ជា ច្ រ ើន ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ១៩ ៦០ Ġ គ េ ឃើញ មាន ចំ ណូ ល ស្រ ុក ច្ រ ើន មក ពី ទ ្វី ប អា ស៊ី Ġ និង អា មេ រិក ឡា ទី ន Ġ ព្រ ោះ មក ពី សង ្ គ្រ ាម វ ៀត ណា ម បាន បញ្ច ប់	138	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក សំ ប ូរ ទៅ ដោយ ច ំណ ូល ស្រ ុក ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៦០ ▁តើ ច ំណ ូល ស្រ ុក ច ្រ ើន មក ពី ទ ្វី ប ណា ខ្ ល ះ ▁ហេតុ អ ្វី ▁	48	▁បានជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក សំ ប ូរ ទៅ ដោយ ច ំណ ូល ស្រ ុក ▁ព្រោះ ប្រ ជា ជន ជា ច ្រ ើន មក ពី ប្រ ទេស ដ ែល មាន សេ ដ្ឋ កិច្ច ជឿនលឿន បាន មក តាំង ទី លំ នៅ ទី ន ោះ ហើយ បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ទទួល ផល ល្អ ជា ច ំណ ូល ស្រ ុក ទ ាំង ន ោះ ទ ើប ធ ្វ ើ មាន ការ ប ន្ត ចូល មក ក្នុង ប្រ ទេស ជា ច ្រ ើន ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ១៩ ៦០ ▁គេ ឃើញ មាន ច ំណ ូល ស្រ ុក ច ្រ ើន មក ពី ទ ្វី ប អា ស៊ី ▁និង អា មេ រិក ឡា ទី ន ▁ព្រោះ មក ពី ស ង្គ ្រា ម វ ៀត ណា ម បាន បញ្ច ប់	134
តើអ្វីទៅជាការរើសអើងប្រឆាំងនឹងនារីភេទ	null	ការរើសអើងប្រឆាំងនឹងនារីភេទ សម្តៅដល់ការប្រកាន់បែងចែកការផាត់ចេញ ឬការរឹតត្បិតផ្អែកលើភេទដែលមានអានុភាពឬមានបំណងធ្វើឱ្យខូចខាតឬធ្វើឱ្យមោឃៈនូវការទទួលស្គាល់ការអាស្រ័យផលឬការប្រើប្រាស់ដោយនារីដោយឥតគិតដល់ស្ថានភាពអាវាហ៍វិវាហ៍ របស់នារី ដែលផ្អែកលើមូលដ្ឋានសមភាពរវាងបុរសនិងនារី សិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពមូលដ្ឋានក្នុងវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងពលរដ្ឋ ឬក្នុងវិស័យដទៃៗទៀត	null	ការរើសអើងប្រឆាំងនឹងនារីភេទ សម្តៅដល់ការប្រកាន់បែងចែកការផាត់ចេញ ឬការរឹតត្បិតផ្អែកលើភេទដែលមានអានុភាពឬមានបំណងធ្វើឱ្យខូចខាតឬធ្វើឱ្យមោឃៈនូវការទទួលស្គាល់ការអាស្រ័យផលឬការប្រើប្រាស់ដោយនារីដោយឥតគិតដល់ស្ថានភាពអាវាហ៍វិវាហ៍ របស់នារី ដែលផ្អែកលើមូលដ្ឋានសមភាពរវាងបុរសនិងនារី សិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពមូលដ្ឋានក្នុងវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងពលរដ្ឋ ឬក្នុងវិស័យដទៃៗទៀត	ត ើ អ ្វី ទៅ ជា ការ រ ើស អ ើង ប្រ ឆ ាំង នឹង នា រី ភ េ ទ Ġ	20	ការ រ ើស អ ើង ប្រ ឆ ាំង នឹង នា រី ភ េ ទ Ġ សម ្ត ៅ ដល់ ការ ប្រ កាន់ ប ែង ច ែក ការ ផ ាត់ ចេញ Ġ ឬ ការ រ ឹត ត្ប ិត ផ្ អ ែក លើ ភ េ ទ ដ ែល មាន អាន ុ ភាព ឬ មាន ប ំណ ង ធ ្វ ើ ឱ្យ ខ ូច ខា ត ឬ ធ ្វ ើ ឱ្យ ម ោ ឃ ៈ ន ូវ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ការ អា ស្រ ័យ ផល ឬ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ដោយ នា រី ដោយ ឥ ត គ ិត ដល់ ស្ថាន ភាព អា វា ហ៍ វិ វា ហ៍ Ġ រ ប ស់ នា រី Ġ ដ ែល ផ្ អ ែក លើ ម ូល ដ្ឋាន សម ភាព រ វា ង ប ុរ ស និង នា រី Ġ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស Ġ និង សេ រី ភាព ម ូល ដ្ឋាន ក្នុង វិ ស ័យ ន យោ បា យ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ សង ្ គម កិច្ច Ġ វ ប្ប ធម៌ Ġ និង ពល រដ្ឋ Ġ ឬ ក្នុង វិ ស ័យ ដ ទ ៃ ៗ ទៀត	173	▁តើ អ ្វី ទៅ ជា ការ រ ើស អ ើង ប្រ ឆ ាំង នឹង នា រី ភ េ ទ ▁	19	▁ការរ ើស អ ើង ប្រ ឆ ាំង នឹង នា រី ភ េ ទ ▁សម្ ត ៅ ដល់ ការ ប្រ កាន់ ប ែង ច ែក ការ ផ ាត់ ចេញ ▁ឬ ការ រ ឹត ត្ប ិត ផ្ អ ែក លើ ភ េ ទ ដ ែល មាន អាន ុ ភាព ឬ មាន ប ំណ ង ធ ្វ ើ ឱ្យ ខ ូច ខា ត ឬ ធ ្វ ើ ឱ្យ ម ោ ឃ ៈ ន ូវ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ការ អា ស្រ ័យ ផល ឬ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ដោយ នា រី ដោយ ឥ ត គ ិត ដល់ ស្ថាន ភាព អា វា ហ៍ វិ វា ហ៍ ▁របស់ នា រី ▁ដែល ផ្ អ ែក ល ើម ូល ដ្ឋាន សម ភាព រ វ ាង ប ុរ ស និង នា រី ▁សិទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁និង សេ រី ភាព ម ូល ដ្ឋាន ក្នុង វិ ស ័យ ន យោ ប ាយ ▁សេដ្ឋកិច្ច ▁សង្គមកិច្ច ▁វប្បធម ៌ ▁និង ពល រដ្ឋ ▁ឬ ក្នុង វិ ស ័យ ដ ទ ៃ ៗ ទៀត	162
តើវិហារសសរមួយរយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តណា?	null	វិហារសសរមួយរយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តក្រចេះ	null	វិហារសសរមួយរយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តក្រចេះ	ត ើ វិ ហា រស ស រ មួយ រយ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េត ្ត ណា ? Ġ	18	វិ ហា រស ស រ មួយ រយ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េត ្ត ក្រ ច េះ	18	▁តើ វិ ហា រស ស រ មួយ រយ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េ ត្ត ណា ? ▁	17	▁វិហារ ស ស រ មួយ រយ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េ ត្ត ក្រ ច េះ	17
តើកត្តាអ្វីខ្លះ ដែលជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមលោកកលើកទី១	null	កត្តាដែលជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមលោកកលើកទី១ ព្រោះ ប្រញាប់ប្រញាល់ ដើម្បីចូលរួមក្នុងការទទួលលាភសក្ការៈបានមកពីការបែងចែកពិភពលោកដំណាក់កាលក្រោយសង្រ្គាម នាវាចម្បាំងអាឡឺម៉ង់បានប្រកាសបិទមិនឱ្យនាវាគ្រប់ធុនចូលសំចតកំពង់ផែអឺរ៉ុបដែលជាតំបន់កំពុងផ្ទុះសង្រ្គាម	null	កត្តាដែលជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមលោកកលើកទី១ ព្រោះ ប្រញាប់ប្រញាល់ ដើម្បីចូលរួមក្នុងការទទួលលាភសក្ការៈបានមកពីការបែងចែកពិភពលោកដំណាក់កាលក្រោយសង្រ្គាម នាវាចម្បាំងអាឡឺម៉ង់បានប្រកាសបិទមិនឱ្យនាវាគ្រប់ធុនចូលសំចតកំពង់ផែអឺរ៉ុបដែលជាតំបន់កំពុងផ្ទុះសង្រ្គាម	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល ជំ រ ុញ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ចូល រួម ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក ក លើក ទី១ Ġ	33	ក ត្ត ា ដ ែល ជំ រ ុញ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ចូល រួម ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក ក លើក ទី១ âĢĭ Ġ ព្រ ោះ Ġ ប្រ ញ ាប់ ប្រ ញ ាល់ Ġ ដើម ្ប ី ចូល រួម ក្នុង ការ ទទួល លា ភ ស ក្ក ារ ៈ បាន មក ពី ការ ប ែង ច ែក ពិ ភព លោក ដំ ណា ក់ កាល ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម Ġ នា វា ច ម្ បា ំ ង អា ឡ ឺ ម៉ង់ បាន ប្រ កាស ប ិ ទ ម ិន ឱ្យ នា វា គ្រ ប់ ធ ុន ចូល សំ ច ត កំ ព ង់ ផ ែ អ ឺ រ៉ ុប ដ ែល ជា ត ំ ប ន់ កំ ពុ ង ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម	128	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល ជំ រ ុញ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ចូល រួម ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក ក លើក ទី១ ▁	32	▁កត្តា ដ ែល ជំ រ ុញ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ចូល រួម ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក ក លើក ទី១ ▁ព្រោះ ▁ប្រញាប់ ប្រ ញ ាល់ ▁ដើម្បី ចូល រួម ក្នុង ការ ទទួល លា ភ ស ក្ ការ ៈ បាន មក ពី ការ ប ែង ច ែក ពិ ភព លោក ដ ំណ ាក់ កាល ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម ▁នាវា ច ម ្ប ាំង អា ឡ ឺ ម៉ង់ បាន ប្រ កាស ប ិ ទ ម ិន ឱ្យ នា វា គ្រ ប់ ធ ុន ចូល សំ ច ត ក ំព ង់ ផ ែ អ ឺ រ៉ ុប ដ ែល ជា ត ំ ប ន់ ក ំព ុង ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម	119
តើអំនាចរដ្ឋបាលកណ្ដាលមានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ	null	អំនាចរដ្ឋបាលកណ្ដាលមានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិដូចជា រដ្ឋបាលកណ្ដាលមានភាពខ្លាំង ដូច្នេះវាមានៅភាពងាយស្រួលដល់ការឯកភាពគ្នាក្នុងការអនុវត្តការងារទាំងឡាយដូចគ្នាទាំងអស់ពោលគឺគ្មានករណីពិសេសដោយឡែកនៅក្នុងមូលដ្ឋានណាមួយឡើយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសទាំងមូលមានភាពស្មើៗគ្នាក្នុងការរួមវិភាគទានក្នុងការងារទាំងឡាយដែលតម្រូវឪ្យធ្វើ សម្បត្តិវិបត្តិការប្រមូលអំនាមរដ្ឋបាល ឪ្យនៅតែមួយកន្លែង និងធ្វើឪ្យដំនើរការរដ្ឋបាលកណ្ដាលមានភាពធ្ងន់ធ្ងន់ពេក ប្រធានស្ថាប័ននៅរដ្ឋបាលកណ្ដាល រវល់ការងារតាំងពីកិច្ចការងារធំដុំសំខាន់ រហូតដល់រឿងដែលមិនសំខាន់ រហូតដល់រឿងដែលមិនសំខាន់និងតូចតាច រៀបចំផែនការល្អ តែនៅលើក្រដាសដែលរដ្ឋបាលកណ្ដាលបានធ្វើតែគ្មានភាពជាក់ស្ដែងថ្នាក់ក្រោមនិងមិនអាចធ្វើការងារកើត មានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋបានតិចតួច និងពុំមានការទទួលខុសត្រូវលើសមិទ្ធផលដែលរដ្ឋបាលស្ថាបនាឡើង	null	អំនាចរដ្ឋបាលកណ្ដាលមានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិដូចជា រដ្ឋបាលកណ្ដាលមានភាពខ្លាំង ដូច្នេះវាមានៅភាពងាយស្រួលដល់ការឯកភាពគ្នាក្នុងការអនុវត្តការងារទាំងឡាយដូចគ្នាទាំងអស់ពោលគឺគ្មានករណីពិសេសដោយឡែកនៅក្នុងមូលដ្ឋានណាមួយឡើយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសទាំងមូលមានភាពស្មើៗគ្នាក្នុងការរួមវិភាគទានក្នុងការងារទាំងឡាយដែលតម្រូវឪ្យធ្វើ សម្បត្តិវិបត្តិការប្រមូលអំនាមរដ្ឋបាល ឪ្យនៅតែមួយកន្លែង និងធ្វើឪ្យដំនើរការរដ្ឋបាលកណ្ដាលមានភាពធ្ងន់ធ្ងន់ពេក ប្រធានស្ថាប័ននៅរដ្ឋបាលកណ្ដាល រវល់ការងារតាំងពីកិច្ចការងារធំដុំសំខាន់ រហូតដល់រឿងដែលមិនសំខាន់ រហូតដល់រឿងដែលមិនសំខាន់និងតូចតាច រៀបចំផែនការល្អ តែនៅលើក្រដាសដែលរដ្ឋបាលកណ្ដាលបានធ្វើតែគ្មានភាពជាក់ស្ដែងថ្នាក់ក្រោមនិងមិនអាចធ្វើការងារកើត មានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋបានតិចតួច និងពុំមានការទទួលខុសត្រូវលើសមិទ្ធផលដែលរដ្ឋបាលស្ថាបនាឡើង	ត ើ អ ំ នា ចរ ដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល មាន គុណ សម្បត្តិ Ġ និង គុណ វិ ប ត្តិ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	26	អ ំ នា ចរ ដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល មាន គុណ សម្បត្តិ Ġ និង គុណ វិ ប ត្តិ ដូច ជា ĠâĢĭ រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល មាន ភាព ខ្ លា ំ ង Ġ ដូច ្ន េះ វា មាន ៅ ភាព ង ាយ ស្រ ួល âĢĭ ដល់ ការ ឯក ភាព គ្នា ក្នុង ការ អនុ វត្ត ការងារ ទ ាំង ឡា យ ដូច គ្នា ទ ាំង អ ស់ ព ោល គ ឺ គ ្ម ាន ករណី ពិ សេ ស ដោយ ឡ ែក នៅ ក្នុង ម ូល ដ្ឋាន ណា មួយ ឡ ើយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ក្នុង ប្រ ទេស ទ ាំង ម ូល មាន ភាព ស្ម ើ ៗ គ្នា ក្នុង ការ រួម វិ ភាគ ទាន ក្នុង ការងារ ទ ាំង ឡា យ ដ ែល ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ធ ្វ ើ Ġ សម្បត្តិ វិ ប ត្តិ ការ ប្រ ម ូល អ ំ នា ម រដ្ឋ បាល Ġ ឪ ្យ នៅ តែ មួយ កន្លែង Ġ និង ធ ្វ ើ ឪ ្យ ដំ ន ើរ ការ រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល មាន ភាព ធ ្ង ន់ ធ ្ង ន់ ព េក Ġ ប្រ ធាន ស្ ថា ប ័ន នៅ រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល Ġ រ វ ល់ ការងារ តាំង ពី កិច្ច ការងារ ធ ំ ដ ុំ សំ ខា ន់ Ġ រ ហ ូត ដល់ រឿង ដ ែល ម ិន សំ ខា âĢĭ ន់ Ġ រ ហ ូត ដល់ រឿង ដ ែល ម ិន សំ ខា ន់ និង តូ ច តា ច Ġ រៀបចំ ផ ែន ការ ល្អ Ġ តែ នៅ លើក ្រ ដា ស ដ ែល រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល បាន ធ ្វ ើត ែ គ ្ម ាន ភាព ជា ក់ ស្ ដ ែង ថ្ន ាក់ ក្រោម និង ម ិន អា ច ធ ្វ ើក ារ ងារ កើត Ġ មាន ការ ចូល រួម ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ បាន តិ ច ត ួច Ġ និង ពុ ំ មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ លើ សម ិទ្ធ ផល ដ ែល រដ្ឋ បាល ស្ ថា ប នា ឡើង	315	▁តើ អ ំ នា ច រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល មាន គុណ សម្បត្តិ ▁និង គុណ វិ ប ត្តិ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	25	▁អំ នា ច រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល មាន គុណ សម្បត្តិ ▁និង គុណ វិ ប ត្តិ ដូច ជា ▁រដ្ឋបាល ក ណ ្ ដា ល មាន ភាព ខ្ ល ាំង ▁ដូច្នេះ វា មាន ៅ ភាព ង ាយ ស្រ ួល ▁ដល់ ការ ឯក ភាព គ្នា ក្នុង ការ អនុ វត្ត ការងារ ទ ាំង ឡា យ ដូច គ្នា ទ ាំង អ ស់ ព ោល គ ឺ គ ្ មាន ករណី ពិ ស េស ដោយ ឡ ែក នៅ ក្នុង ម ូល ដ្ឋាន ណា មួយ ឡ ើយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ក្នុង ប្រ ទេស ទ ាំង ម ូល មាន ភាព ស្ម ើ ៗ គ្នា ក្នុង ការ រួម វិ ភាគ ទាន ក្នុង ការងារ ទ ាំង ឡា យ ដ ែល ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ធ ្វ ើ ▁សម្បត្តិ វិ ប ត្តិ ការ ប្រ ម ូល អ ំ ន ាម រដ្ឋ បាល ▁ឪ ្យ នៅ តែ មួយ កន្លែង ▁និង ធ ្វ ើ ឪ ្យ ដំ ន ើរ ការ រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល មាន ភាព ធ ្ង ន់ ធ ្ង ន់ ព េក ▁ប្រធាន ស្ ថា ប ័ន នៅ រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល ▁រវល់ ការងារ តាំង ពី កិច្ច ការងារ ធ ំ ដ ុំ សំ ខ ាន់ ▁រហូតដល់ រឿង ដ ែល ម ិន សំ ខា ▁ ន់ ▁រហូតដល់ រឿង ដ ែល ម ិន សំ ខ ាន់ និង ត ូច តា ច ▁រៀបចំ ផ ែន ការ ល្អ ▁តែ នៅ លើក ្រ ដា ស ដ ែល រដ្ឋ បាល ក ណ ្ ដា ល បាន ធ ្វ ើ តែ គ ្ មាន ភាព ជ ាក់ ស្ ដ ែង ថ្ន ាក់ ក្រោម និង ម ិន អា ច ធ ្វ ើ ការងារ កើត ▁មាន ការ ចូល រួម ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ បាន ត ិច ត ួច ▁និង ព ុំ មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ លើ សម ិទ្ធ ផល ដ ែល រដ្ឋ បាល ស្ ថា ប នា ឡើង	300
ហេតុអ្វីបានជាយើងមិនអាចមើលឃើញរាងគូថខ្យងរបស់កាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ តើតារាវិទូសម្គាល់រាងគូថខ្យងរបស់កាឡាក់ស៊ីនេះតាមរយៈអ្វី	null	យើងមិនអាចមើលឃើញរាងគូថខ្យងរបស់កាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េព្រោះប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងស្ថិតនៅក្នុងស្លាបមួយនៃកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ តារាវិទូសម្គាល់រាងគូថខ្យងរបស់កាឡាក់ស៊ីនេះតាមរយៈការសិក្សាចំណុចកណ្តាលរបស់វាដោយប្រើកាំរស្មីអ៊ិចរំភាយរស្មីក្រហមអាំងប្រា និងរលកវិទ្យុ	null	យើងមិនអាចមើលឃើញរាងគូថខ្យងរបស់កាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េព្រោះប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងស្ថិតនៅក្នុងស្លាបមួយនៃកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ តារាវិទូសម្គាល់រាងគូថខ្យងរបស់កាឡាក់ស៊ីនេះតាមរយៈការសិក្សាចំណុចកណ្តាលរបស់វាដោយប្រើកាំរស្មីអ៊ិចរំភាយរស្មីក្រហមអាំងប្រា និងរលកវិទ្យុ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា យ ើង ម ិន អា ច មើល ឃើញ រា ង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី មី ល គី វ៉េ Ġ ត ើត ារ ាវ ិ ទូ សម ្ គ ាល់ រា ង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ តា ម រយ ៈ អ ្វី Ġ	62	យ ើង ម ិន អា ច មើល ឃើញ រា ង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី មី ល គី វ៉េ ព្រ ោះ ប្រ ព ័ន ្ ធ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ រ ប ស់ យ ើង ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ស្ លា ប មួយ នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី មី ល គី វ៉េ Ġ តា រា វិ ទូ សម ្ គ ាល់ រា ង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ តា ម រយ ៈ ការ សិ ក្ស ា ចំណុច ក ណ្ត ាល រ ប ស់ វា ដោយ ប្រ ើក ាំ រស ្ម ី អ៊ ិច រំ ភា យ រស ្ម ី ក្រ ហ ម អា ំ ង ប្រា Ġ និង រ ល ក វិ ទ ្យ ុ	131	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជ ាយ ើង ម ិន អា ច មើល ឃើញ រ ាង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី មី ល គី វ៉េ ▁តើ តា រា វិ ទូ ស ម្ គ ាល់ រ ាង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ ត ាម រយ ៈ អ ្វី ▁	61	▁យើង ម ិន អា ច មើល ឃើញ រ ាង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី មី ល គី វ៉េ ព្រ ោះ ប្រ ព ័ ន្ធ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ រ ប ស់ យ ើង ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ស ្លា ប មួយ នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី មី ល គី វ៉េ ▁តារា វិ ទូ ស ម្ គ ាល់ រ ាង គូ ថ ខ្ យ ង រ ប ស់ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ ត ាម រយ ៈ ការ ស ិក ្សា ចំណុច ក ណ្ត ាល រ ប ស់ វា ដោយ ប្រ ើក ាំ រ ស្ម ី អ៊ ិច រំ ភ ាយ រ ស្ម ី ក្រ ហ ម អ ាំង ប្រា ▁និង រ ល ក វិ ទ ្យ ុ	127
តើប្រទេសប្រ៊ុយណេនាំចេញនិងនាំចូលនូវផលិតផលអ្វីខ្លះ	null	ប្រទេសប្រ៊ុយណេនាំចេញនិងនាំចូលនូវផលិតផលដូចជា ទំនិញនាំចេញមានប្រេងកាតឆៅ ឩស្ម័នធម្មជាតិ ផលិតផលប្រេងចំរាញ់រួច សម្លៀកបំពាក់ទំនិញនាំចូលមានគ្រឿងម៉ាស៊ីន និងគ្រឿងបរិក្ខាសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនផលិតផលឩស្សាហកម្ម ផលិតផលអាហារ ផលិតផលគីមី	null	ប្រទេសប្រ៊ុយណេនាំចេញនិងនាំចូលនូវផលិតផលដូចជា ទំនិញនាំចេញមានប្រេងកាតឆៅ ឩស្ម័នធម្មជាតិ ផលិតផលប្រេងចំរាញ់រួច សម្លៀកបំពាក់ទំនិញនាំចូលមានគ្រឿងម៉ាស៊ីន និងគ្រឿងបរិក្ខាសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនផលិតផលឩស្សាហកម្ម ផលិតផលអាហារ ផលិតផលគីមី	ត ើប ្រ ទេស ប្រ ៊ ុយ ណេ នាំ ចេញ និង នាំ ចូល ន ូវ ផល ិត ផល អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	23	ប្រ ទេស ប្រ ៊ ុយ ណេ នាំ ចេញ និង នាំ ចូល ន ូវ ផល ិត ផល ដូច ជា Ġ ទំ និ ញ នាំ ចេញ មាន ប្រ េង កា ត ឆ ៅ Ġ ឩ ស្ម ័ន ធម្ម ជាតិ Ġ ផល ិត ផល ប្រ េង ចំ រា ញ ់ រ ួច Ġ សម ្ល ៀក ប ំព ាក់ ទំ និ ញ នាំ ចូល មាន គ្រឿង ម៉ា ស៊ី ន Ġ និង គ្រឿង បរ ិក ្ខ ាស ម្រ ាប់ ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ផល ិត ផល ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ ផល ិត ផល អា ហា រ Ġ ផល ិត ផល គី មី	94	▁តើ ប្រ ទេស ប្រ ៊ ុយ ណេ នាំ ចេញ និង នាំ ចូល ន ូវ ផល ិត ផល អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	22	▁ប្រទេស ប្រ ៊ ុយ ណេ នាំ ចេញ និង នាំ ចូល ន ូវ ផល ិត ផល ដូច ជា ▁ទំនិញ នាំ ចេញ មាន ប្រ េង ក ាត ឆ ៅ ▁ ឩ ស្ម ័ន ធម្ម ជាតិ ▁ផលិតផល ប្រ េង ចំ រ ាញ់ រ ួច ▁សម្លៀកបំពាក់ ទំ ន ិញ នាំ ចូល មាន គ្រឿង ម៉ា ស៊ី ន ▁និង គ្រឿង ប រិ ក្ខ ាស ម្រ ាប់ ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ផល ិត ផល ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁ផលិតផល អា ហា រ ▁ផលិតផល គី មី	79
តើវត្តមានបារាំងនៅលើទឹកដីខ្មែរផ្តល់ផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានដូចម្តេច	null	វត្តមានបារាំងនៅលើទឹកដីខ្មែរផ្តល់ផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានដូចជា ផលវិជ្ជមាន ជួយសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីវប្បធម៍ខ្មែរ និងជួសជុលប្រាសាទបុរាណជួយទាមទារយកខេត្តមួយចំនួនពីសៀមមកឲ្យខ្មែរវិញដូចជា ខេត្តម្លូព្រៃ ទន្លេពៅ និងខេត្តកោះកុង នៅឆ្នាំ ១៩០៤ ព្រមទាំងខេត្ត បាត់ដំបង និងមហានគរ សេរីសោភ័ណ្ឌតាមរយៈសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀមថ្ងៃ ២៣ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩០៧ ជួយលើកស្ទួយវិស័យវប្បធម៍ជួយពង្រឹងវិស័យអប់រំនៅស្រុកខ្មែរ ដោយបានយកចិត្តទុកដាក់បង្កើត សាលារៀនវត្ត សាលាតាមឃុំ និងសាលាបឋមសិក្សាបារាំង ចំណែកឯមធ្យម សិក្សាបង្កើតដំបូងមានតែវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្តិមួយគត់នៅឆ្នាំ ១៩០៤ នៅឆ្នាំ ១៩១៥ បង្កើតគណកម្មការរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរឡើង ដើម្បីធ្វើឲ្យភាសាជាតិមានលក្ខណៈប្រាកដនិយម វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ធ្វើឲ្យវិស័យកសិកម្ម និងដំណាំ ឩស្សាហកម្ម មួយចំនួនដូចជាម្រេច ក្រចៅ ថ្នាំជក់ កៅស៊ូ មានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ លើកស្ទួយជីវភាពកម្មករ និងបង្កើតមន្ទើរពេទ្យទំនើបៗសម្រាប់កម្មករ កសាងគមនាគមន៍ដូចជាស្ពាន ថ្នល់ ផ្លូវរថភ្លើង ផលអវិជ្ជមាន ធ្វើឲ្យសង្គមខ្មែរកាន់តែក្រីក្រទ្បើង តាមរយៈទម្ងន់ពន្ធដារច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីពន្ធស្រូវ ពន្ធខ្លួន រហូតដល់ពន្ធសត្វពាហនៈធ្វើឲ្យប្រជាជនខ្មែរស្លាប់នៅក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី១និងទី២ធ្វើឲ្យខ្មែរបាត់បង់វត្ថុកេតនភ័ណ្ឌបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម និងតំបន់ដាឡាតដោយកាត់ឲ្យយួនខេត្តត្រាតត្រូវធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃសៀម	null	វត្តមានបារាំងនៅលើទឹកដីខ្មែរផ្តល់ផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានដូចជា ផលវិជ្ជមាន ជួយសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីវប្បធម៍ខ្មែរ និងជួសជុលប្រាសាទបុរាណជួយទាមទារយកខេត្តមួយចំនួនពីសៀមមកឲ្យខ្មែរវិញដូចជា ខេត្តម្លូព្រៃ ទន្លេពៅ និងខេត្តកោះកុង នៅឆ្នាំ ១៩០៤ ព្រមទាំងខេត្ត បាត់ដំបង និងមហានគរ សេរីសោភ័ណ្ឌតាមរយៈសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀមថ្ងៃ ២៣ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩០៧ ជួយលើកស្ទួយវិស័យវប្បធម៍ជួយពង្រឹងវិស័យអប់រំនៅស្រុកខ្មែរ ដោយបានយកចិត្តទុកដាក់បង្កើត សាលារៀនវត្ត សាលាតាមឃុំ និងសាលាបឋមសិក្សាបារាំង ចំណែកឯមធ្យម សិក្សាបង្កើតដំបូងមានតែវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្តិមួយគត់នៅឆ្នាំ ១៩០៤ នៅឆ្នាំ ១៩១៥ បង្កើតគណកម្មការរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរឡើង ដើម្បីធ្វើឲ្យភាសាជាតិមានលក្ខណៈប្រាកដនិយម វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ធ្វើឲ្យវិស័យកសិកម្ម និងដំណាំ ឩស្សាហកម្ម មួយចំនួនដូចជាម្រេច ក្រចៅ ថ្នាំជក់ កៅស៊ូ មានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ លើកស្ទួយជីវភាពកម្មករ និងបង្កើតមន្ទើរពេទ្យទំនើបៗសម្រាប់កម្មករ កសាងគមនាគមន៍ដូចជាស្ពាន ថ្នល់ ផ្លូវរថភ្លើង ផលអវិជ្ជមាន ធ្វើឲ្យសង្គមខ្មែរកាន់តែក្រីក្រទ្បើង តាមរយៈទម្ងន់ពន្ធដារច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីពន្ធស្រូវ ពន្ធខ្លួន រហូតដល់ពន្ធសត្វពាហនៈធ្វើឲ្យប្រជាជនខ្មែរស្លាប់នៅក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី១និងទី២ធ្វើឲ្យខ្មែរបាត់បង់វត្ថុកេតនភ័ណ្ឌបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម និងតំបន់ដាឡាតដោយកាត់ឲ្យយួនខេត្តត្រាតត្រូវធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃសៀម	ត ើ វត្ត មាន បា រា ំ ង នៅ លើ ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ផ្ ត ល់ ផល វិ ជ្ជ មាន Ġ និង អ វិ ជ្ជ មាន ដូច ម្ ត េច Ġ	32	វត្ត មាន បា រា ំ ង នៅ លើ ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ផ្ ត ល់ ផល វិ ជ្ជ មាន Ġ និង អ វិ ជ្ជ មាន ដូច ជា Ġ ផល វិ ជ្ជ មាន Ġ ជ ួយ សិ ក្ស ាស ្រា វ ជ្រ ាវ អ ំព ី វ ប្ប ធម ៍ ខ្ ម ែរ ĠâĢĭ និង ជ ួស ជ ុល ប្រា សា ទ ប ុរ ា ណ ជ ួយ ទ ាម ទ ារ យក ខ េត ្ត មួយ ចំ ន ួន ពី ស ៀម មក ឲ្យ ខ្ ម ែរ វិញ ដូច ជា Ġ ខ េត ្ត ម្ល ូ ព្រ ៃ Ġ ទ ន្ ល េ ព ៅ Ġ និង ខ េត ្ត ក ោះ ក ុង Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ០ ៤ Ġ ព្រ ម ទ ាំង ខ េត ្ត Ġ បា ត់ ដំ បង Ġ និង ម ហាន គរ Ġ សេ រី ស ោ ភ ័ណ្ឌ តា ម រយ ៈ ស ន្ធ ិស ញ្ញា បា រា ំ ង ស ៀម ថ ្ង ៃ Ġ ២ ៣ Ġ ខែ Ġ មី នា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ០ ៧ Ġ ជ ួយ លើក ស្ទ ួយ វិ ស ័យ វ ប្ប ធម ៍ ជ ួយ ពង្រឹង វិ ស ័យ អ ប់ រំ នៅ ស្រ ុក ខ្ ម ែរ Ġ ដោយ បាន យកចិត្តទុកដាក់ បង ្ក ើត Ġ សា លា âĢĭ រ ៀន វត្ត Ġ សា លា តា ម ឃ ុំ Ġ និង សា លា ប ឋ ម សិ ក្ស ាប ារ ាំង Ġ ចំ ណ ែក ឯ ម ធ ្យ ម Ġ សិ ក្ស ាប ង្ក ើត ដំ បូ ង មាន តែ វិទ្យា ល័យ ស៊ី សុ វត្ត ិម ួយ គ ត់ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ០ ៤ Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ១ ៥ Ġ បង ្ក ើត គ ណ កម្ម ការ រៀបចំ វ ច នា នុ ក្រ ម ខ្ ម ែរ ឡើង Ġ ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ឲ្យ ភា សា ជាតិ មាន ល ក្ខ ណៈ ប្រា ក ដ និយម Ġ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ធ ្វ ើ ឲ្យ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម Ġ និង ដំ ណា ំ Ġ ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា ម្រ េច Ġ ក្រ ច ៅ Ġ ថ្ន ាំ ជ ក់ Ġ ក ៅ ស៊ូ Ġ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន គ ួរ ឲ្យ ក ត់ សម ្ គ ាល់ Ġ លើក ស្ទ ួយ ជីវ ភាព កម្ម ករ Ġ និង បង ្ក ើត ម ន្ទ ើរ ពេទ្យ ទំ ន ើប ៗ សម ្រា ប់ កម្ម ករ Ġ ក សា ង គម នា គមន៍ ដូច ជា ស្ព ាន Ġ ថ្ន ល់ Ġ ផ្ល ូ âĢĭ វរ ថ ភ្លើង Ġ ផល អ វិ ជ្ជ មាន Ġ ធ ្វ ើ ឲ្យ សង ្ គម ខ្ ម ែរ កាន់ តែ ក្រ ី ក្រ ទ ្ប ើង Ġ តា ម រយ ៈ ទ ម្ ង ន់ ពន្ធ ដា រ ច្ រ ើន ប្រ ភ េ ទ Ġ ច ាប់ ពី ពន្ធ ស្រ ូវ Ġ ពន្ធ ខ្លួន Ġ រ ហ ូត ដល់ ពន្ធ ស ត ្វ ពា ហ âĢĭ នៈ âĢĭ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ស្លាប់ នៅ ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី១ និង ទី ២ ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ្ ម ែរ បា ត់ បង់ វ ត្ថ ុក េត ន ភ ័ណ្ឌ បា ត់ បង់ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ក្រោម Ġ និង ត ំ ប ន់ ដា ឡា ត ដោយ កាត់ ឲ្យ យ ួន ខ េត ្ត ត្រា ត ត្រូវ ធ ្លា ក់ ក្នុង ក ណ្ត ាប់ ដៃ ស ៀម	528	▁តើ វត្ត មាន ប ារ ាំង នៅ លើ ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ផ្ ត ល់ ផល វិ ជ្ជ មាន ▁និង អ វិ ជ្ជ មាន ដូច ម ្ត េច ▁	30	▁វត្តមាន ប ារ ាំង នៅ លើ ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ផ្ ត ល់ ផល វិ ជ្ជ មាន ▁និង អ វិ ជ្ជ មាន ដូច ជា ▁ផល វិ ជ្ជ មាន ▁ជួយ ស ិក ្សា ស្រ ាវ ជ្រ ាវ អ ំព ី វ ប្ប ធម ៍ ខ្ ម ែរ ▁និង ជ ួស ជ ុល ប្រា សា ទ ប ុរ ា ណ ជ ួយ ទ ាម ទ ារ យក ខ េ ត្ត មួយ ចំ ន ួន ពី ស ៀម មក ឲ្យ ខ្ ម ែរ វិញ ដូច ជា ▁ខេត្ត ម្ល ូ ព្រ ៃ ▁ទន្លេ ព ៅ ▁និង ខ េ ត្ត ក ោះ ក ុង ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ០ ៤ ▁ព្រមទាំង ខ េ ត្ត ▁បាត់ដំបង ▁និង ម ហាន គរ ▁សេរី ស ោ ភ ័ណ្ឌ ត ាម រយ ៈ ស ន្ធ ិស ញ្ញា ប ារ ាំង ស ៀម ថ ្ង ៃ ▁២៣ ▁ខែ ▁មីនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ០ ៧ ▁ជួយ លើក ស្ទ ួយ វិ ស ័យ វ ប្ប ធម ៍ ជ ួយ ពង្រឹង វិ ស ័យ អ ប់ រំ នៅ ស្រ ុក ខ្ ម ែរ ▁ដោយ បាន យកចិត្តទុកដាក់ ប ង្ក ើត ▁សាលា ▁រៀន វត្ត ▁សាលា ត ាម ឃ ុំ ▁និង ស ាល ាប ឋ ម សិ ក្ស ាប ារ ាំង ▁ចំណែកឯ ម ធ ្យ ម ▁សិក្សា ប ង្ក ើត ដំ បូ ង មាន តែ វិទ្យា ល័យ ស៊ី សុ វ ត្តិ មួយ គ ត់ នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ០ ៤ ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ១ ៥ ▁បង្កើត គ ណ កម្ម ការ រៀបចំ វ ច ន ានុ ក្រ ម ខ្ ម ែរ ឡើង ▁ដើម្បី ធ ្វ ើ ឲ្យ ភា សា ជាតិ មាន ល ក្ខ ណៈ ប្រា ក ដ និយម ▁វិស័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ធ្វើឲ្យ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ▁និង ដ ំណ ាំ ▁ ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁មួយចំនួន ដូច ជា ម្រ េច ▁ក្រ ច ៅ ▁ថ្នាំ ជ ក់ ▁កៅស៊ូ ▁មាន ការ រី ក ចម្រ ើន គ ួរ ឲ្យ ក ត់ ស ម្ គ ាល់ ▁លើកស្ទួយ ជីវ ភាព កម្ម ករ ▁និង ប ង្ក ើត ម ន្ទ ើរ ពេទ្យ ទំ ន ើប ៗ ស ម្រ ាប់ កម្ម ករ ▁កសាង គម នា គមន៍ ដូច ជា ស្ព ាន ▁ថ្នល់ ▁ផ្ល ូ ▁ វរ ថ ភ្លើង ▁ផល អ វិ ជ្ជ មាន ▁ធ្វើឲ្យ ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ កាន់ តែ ក្រ ី ក្រ ទ ្ប ើង ▁តាមរយៈ ទ ម្ ង ន់ ពន្ធ ដា រ ច ្រ ើន ប្រ ភ េ ទ ▁ចាប់ពី ពន្ធ ស្រ ូវ ▁ពន្ធ ខ្លួន ▁រហូតដល់ ពន្ធ ស ត ្វ ពា ហ ▁ នៈ ▁ធ្វើឲ្យ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ស្លាប់ នៅ ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី១ និង ទី ២ ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ្ ម ែរ ប ាត់ បង់ វ ត្ថ ុក េត ន ភ ័ណ្ឌ ប ាត់ បង់ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ក្រោម ▁និង ត ំ ប ន់ ដា ឡា ត ដោយ កាត់ ឲ្យ យ ួន ខ េ ត្ត ត្រា ត ត្រូវ ធ ្ល ាក់ ក្នុង ក ណ្ត ាប់ ដៃ ស ៀម	468
ហេតុអ្វីបានជាខ្មែរចាត់ទុកវត្តអារាមជាឃ្លាំងវប្បធម៌ជាតិ	null	បានជាខ្មែរចាត់ទុកអារាមជាឃ្លាំងវប្បធម៌ជាតិព្រោះវត្តអារាមកន្លែងរក្សាទុកនិងថែរក្សាវប្បធម៌បានគត់ម៉ត់ល្អនៅពេលប្រជាជនជួយសង្រ្គាម គឺជួយការបំផ្លាញឈ្លានពានពីបរទេសជាមជ្ឈមណ្ឌលទទួលកូនខ្មែរឪ្យស្នាក់នៅសិក្សារៀនសូត្រអក្សរសាស្រ្ដលេខ និងស្វែងយល់ពីប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ជាតិពោលគឺសាលារៀនពុំទាន់មានសំបូរដូចសព្វថ្ងៃនេះឪ្យសាងអំពើកុសលស្របតាមពុទ្ធោវាទពង្រីកវប្បធម៌ជាតិឪ្យទូលំទូលាយដល់មហាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទូន្មានមនុស្សជាតិឪ្យលះបង់អ្វីៗដែលអាក្រក់មិនប្រកាន់វណ្ណៈពណ៌ សម្បុរ និងសាមគ្គីគ្នា	null	បានជាខ្មែរចាត់ទុកអារាមជាឃ្លាំងវប្បធម៌ជាតិព្រោះវត្តអារាមកន្លែងរក្សាទុកនិងថែរក្សាវប្បធម៌បានគត់ម៉ត់ល្អនៅពេលប្រជាជនជួយសង្រ្គាម គឺជួយការបំផ្លាញឈ្លានពានពីបរទេសជាមជ្ឈមណ្ឌលទទួលកូនខ្មែរឪ្យស្នាក់នៅសិក្សារៀនសូត្រអក្សរសាស្រ្ដលេខ និងស្វែងយល់ពីប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ជាតិពោលគឺសាលារៀនពុំទាន់មានសំបូរដូចសព្វថ្ងៃនេះឪ្យសាងអំពើកុសលស្របតាមពុទ្ធោវាទពង្រីកវប្បធម៌ជាតិឪ្យទូលំទូលាយដល់មហាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទូន្មានមនុស្សជាតិឪ្យលះបង់អ្វីៗដែលអាក្រក់មិនប្រកាន់វណ្ណៈពណ៌ សម្បុរ និងសាមគ្គីគ្នា	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ខ្ ម ែរ ច ាត់ ទុក វត្ត អា រា ម ជា ឃ្លា ំ ង វ ប្ប ធម៌ ជាតិ Ġ	23	បាន ជា ខ្ ម ែរ ច ាត់ ទុក អា រា ម ជា ឃ្លា ំ ង វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ព្រ ោះ វត្ត អា រា មក ន្ លែង រក ្សា ទុក âĢĭ និង ថ ែរ ក្ស ាវ ប្ប ធម៌ បាន គ ត់ ម៉ ត់ ល្អ នៅ ពេល ប្រ ជា ជន ជ ួយ សង ្រ ្ គ ាម Ġ គ ឺ ជ ួយ ការ ប ំ ផ្ល ាញ ឈ ្លា ន ពា ន ពី បរ ទេស ជា ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ទទួល កូ ន ខ្ ម ែរ ឪ ្យ ស្ន ាក់ នៅ សិ ក្ស ារ ៀន ស ូត ្រ អ ក្ស រស ាស ្រ ្ ដ លេខ Ġ និង ស្ វ ែង យ ល់ ពី ប្រ ព ៃ ណី ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ជាតិ ព ោល គ ឺ សា លា រ ៀន ពុ ំ ទាន ់ មាន សំ បូ រ ដូច ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ឪ ្យ សា ង អ ំព ើក ុស ល ស្រ ប តា ម ពុ ទ្ធ ោ វា ទ ព ង ្រី ក វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ឪ ្យ ទូ លំ ទូ លា យ ដល់ ម ហា ជន គ្រ ប់ ស្រ ទ ាប់ វ ណ្ណ ៈ ទូ ន្ មាន ម នុ ស្ស ជាតិ ឪ ្យ ល ះ បង់ អ ្វី ៗ ដ ែល អា ក្រ ក់ ម ិន ប្រ កាន់ វ ណ្ណ ៈ ព ណ៌ Ġ សម្ប ុរ âĢĭ Ġ និង សា ម គ្គ ី គ្នា	228	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ខ្ ម ែរ ច ាត់ ទុក វត្ត អា រ ាម ជា ឃ្លា ំ ង វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ▁	23	▁បានជា ខ្ ម ែរ ច ាត់ ទុក អា រ ាម ជា ឃ្លា ំ ង វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ព្រ ោះ វត្ត អា រ ាម កន្លែង រក ្សា ទុក ▁និង ថ ែរ ក្ស ាវ ប្ប ធម៌ បាន គ ត់ ម៉ ត់ ល្អ នៅ ពេល ប្រ ជា ជន ជ ួយ សង ្រ ្ គ ាម ▁គឺ ជ ួយ ការ ប ំ ផ្ល ាញ ឈ ្លា ន ព ាន ពី បរ ទេស ជា ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ទទួល ក ូន ខ្ ម ែរ ឪ ្យ ស្ន ាក់ នៅ សិ ក្ស ារ ៀន ស ូ ត្រ អ ក្ស រ សា ស្រ ្ ដ លេខ ▁និង ស ្វ ែង យ ល់ ពី ប្រ ព ៃ ណី ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ជាតិ ព ោល គ ឺ ស ាល ារ ៀន ព ុំ ទ ាន់ មាន សំ ប ូរ ដូច ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ឪ ្យ សា ង អ ំព ើក ុស ល ស្រ ប ត ាម ព ុទ្ធ ោ វា ទ ព ង ្រី ក វ ប្ប ធម៌ ជាតិ ឪ ្យ ទូ លំ ទ ូល ាយ ដល់ ម ហា ជន គ្រ ប់ ស្រ ទ ាប់ វ ណ្ណ ៈ ទូ ន្ មាន ម នុ ស្ស ជាតិ ឪ ្យ ល ះ បង់ អ ្វី ៗ ដ ែល អា ក្រ ក់ ម ិន ប្រ កាន់ វ ណ្ណ ៈ ព ណ៌ ▁សម្បុរ ▁និង ស ាម គ្គ ី គ្នា	224
ហេតុអ្វីបានជាសីតុណ្ហភាពភាពទាបពេក ឬខ្ពស់ពេកអាចធ្វើឪ្យអង់ស៊ីមបាត់បង់គុណភាព	null	បានជាសីតុណ្ហភាពទាបពេកឬខ្ពស់ពកអាចធ្វើឪ្យអង់ស៊ីមបាត់បង់ភាពពីព្រោះតែអង់ស៊ីមគឺជាប្រតេអ៉ីន កាលណាសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ពេកឬទាបពេកចំណងប៉ិបទីតរលាយហើយសម័្ពន្ធអ៉ីដ្រូសែនត្រូវផ្ដាច់ដែលជាមួយហេតុធ្វើឪ្យទម្រង់របស់ប្រូតេអ៉ីនប្រែប្រួលគឺមិនអាចមានសកម្មភាពជាកាតាលីករបាន	null	បានជាសីតុណ្ហភាពទាបពេកឬខ្ពស់ពកអាចធ្វើឪ្យអង់ស៊ីមបាត់បង់ភាពពីព្រោះតែអង់ស៊ីមគឺជាប្រតេអ៉ីន កាលណាសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ពេកឬទាបពេកចំណងប៉ិបទីតរលាយហើយសម័្ពន្ធអ៉ីដ្រូសែនត្រូវផ្ដាច់ដែលជាមួយហេតុធ្វើឪ្យទម្រង់របស់ប្រូតេអ៉ីនប្រែប្រួលគឺមិនអាចមានសកម្មភាពជាកាតាលីករបាន	ហេតុ អ ្វី បាន ជា សី ត ុ ណ ្ហ ភាព ភាព ទ ាប ព េក Ġ ឬ ខ្ ព ស់ ព េក អា ច ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ ង់ ស៊ី ម បា ត់ បង់ គុណ ភាព Ġ	38	បាន ជា សី ត ុ ណ ្ហ ភាព ទ ាប ព េក ឬ ខ្ ព ស់ ព ក អា ច ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ ង់ ស៊ី ម បា ត់ បង់ ភាព ពី ព្រ ោះ តែ អ ង់ ស៊ី ម គ ឺ ជា ប្រ ត េ អ ៉ី ន Ġ កាល ណា សី ត ុ ណ ្ហ ភាព ខ្ ព ស់ ព េក ឬ ទ ាប ព េក ចំ ណ ង ប៉ ិប ទី ត រ លា យ ហើយ សម ័ ្ ពន្ធ អ ៉ី ដ ្រ ូស ែន ត្រូវ ផ្ ដា ច ់ ដ ែល ជា មួយ ហេតុ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ទ ម្រ ង់ រ ប ស់ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ប្រ ែប ្រ ួល គ ឺ ម ិន អា ច មាន ស កម្ម ភាព ជា កា តា លី ករ បាន	136	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា សី ត ុ ណ ្ហ ភាព ភាព ទ ាប ព េក ▁ឬ ខ្ ព ស់ ព េក អា ច ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ ង់ ស៊ី ម ប ាត់ បង់ គុណ ភាព ▁	38	▁បានជា សី ត ុ ណ ្ហ ភាព ទ ាប ព េក ឬ ខ្ ព ស់ ព ក អា ច ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ ង់ ស៊ី ម ប ាត់ បង់ ភាព ពី ព្រ ោះ តែ អ ង់ ស៊ី ម គ ឺ ជា ប្រ ត េ អ ៉ី ន ▁កាលណា សី ត ុ ណ ្ហ ភាព ខ្ ព ស់ ព េក ឬ ទ ាប ព េក ច ំណ ង ប៉ ិប ទី ត រ ល ាយ ហើយ សម ័ ្ ពន្ធ អ ៉ី ដ ្រ ូស ែន ត្រូវ ផ្ ដ ាច់ ដ ែល ជា មួយ ហេតុ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ទ ម្រ ង់ រ ប ស់ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ប្រ ែ ប្រ ួល គ ឺ ម ិន អា ច មាន ស កម្ម ភាព ជា កា តា លី ករ បាន	133
តើក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមទំនាក់ទំនង់ជាមួយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលលើបញ្ហាអ្វីខ្លះ	null	ដោយគោរពតាមធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមអាចពិភាក្សាការងារជាមួយនិងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលទៅលើបញ្ហាដែលទាក់ទង់ទៅនឹងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ក្រុមប្រឹក្សាទទួលស្គាល់ថាអង្គការទាំងនេះគួរតែមានឱកាសដើម្បីបង្ហាញនូវមតិយោបល់ បទពិសោធន៍ឬក៏ចំណេះដឹងនៃបច្ចេកទេសដល់ ការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សា មានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាង ១៥០០មានឋានៈជាទីប្រឹក្សារបស់ក្រុមប្រឹក្សាដែលអង្គការនេះចែកចេញជាបីប្រភេទប្រភេទទី១ អង្គការដែលទាក់ទងជាមួយនឹងសកម្មភាពភាគច្រើនរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ប្រភេទទី២ អង្គការមានសមត្ថភាពពិសេសកក្នុងផ្នែកជាក់លាក់ណាមួយ ប្រភេទទី៣ អង្គការដែលចូលរួមម្តងម្កាលជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាហើយមានទីតាំងនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សា Adhoc អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលមានឋានៈទីប្រឹក្សាអាចបញ្ចូលអ្នកសង្កេតការណ៍ចូលរួមការប្រជុំជាសាធារណៈរបស់ក្រុមប្រឹក្សា និងអង្គបន្ទាប់បន្សំហើយអាចបញ្ចូលរបាយការណ៍ជាលាយល័ក្ខអក្សរ ដែលទាក់ទង់ទៅនឹងការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សាពួកគេក៏អាចពិភាក្សាជាមួយពិភាក្សាជាមួយនឹងលេខាធិការដ្ឋានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលើបញ្ហាកង្វក់រួមដែលប្រមនៅលើពិភពលោកក៏ដូចនៅក្នុងតំបន់ ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិបានបង្កើត ឡើងនូវក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមមួយដែលជាអង្គការមួយសម្រាប់សម្របសម្រួលការងារសសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនិងជាភ្នាក់ងារជំនាញនិងជាស្ថាប័នមួយដែលត្រូវគេទទួលស្គាល់ថាជាអង្គការសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រុមប្រឹក្សាមានសមាជិកចំនួន ៥៤រូបដែលបានបម្រើការងាររយៈពេល៣ឆ្នាំ ការបោះឆ្នោតនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សានេះត្រូវគិតដោយសំលេងភាគច្រើនដែលសមាជិកនីមួយៗមានសម្លេងមួយ មុខងារនិងអំណាចនៃក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមមានដូចតទៅ បម្រើជាវេទិកាកណ្តាលសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសកលដែលទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឬក៏លក្ខណៈបញ្ហាផ្ទៃក្នុងនិងការបង្កើតនូវអនុសាសន៍ គោលនយោបាយទៅលើបញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយមួយនឹងរដ្ឋជាសមាជិកនិងប្រព័ន្ធរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ជុំរុញឲ្យមានការគោរព ស៊ើអង្កេតលើបញ្ហាសិទ្ធមនុស្សនិងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន ពិភាក្សាអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយភ្នាក់ងារជំនាញដោយកំណត់ នូវទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងអង្គការសហប្រជាជាតិសម្របសម្រួលសកម្មភាពរបស់ភា្នក់ងារឯកទេសតាមមធ្យោបាយប្រឹក្សាយោបល់និងផ្តល់អនុសាសន៍ដល់មហាសន្និបាតនិងសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្តល់សេវាទាំងឡាយដោយមានការអនុម័តពីមហាសន្និបាតចំពោះសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិនិងតាមសំណើររបស់ភ្នាក់ងារឯកទេស ប្តូរយោបល់ជាមួយនឹងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ទៅលើបញ្ហាទាំងឡាយដែលអាចស្របជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាភាគច្រើន សម័យប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ចធ្វើឡើងមានរយៈពេល៥សប្តាហ៍យ៉ាងយូរដែលត្រូវធ្វើឡើងមួយឆ្នាំម្តង កិច្ចប្រជុំត្រូវធ្វើឡើងដោយផ្លាស់ប្តូររវាងទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក New York និងទីក្រុងហ្សឺណែវ Geneva និងយ៉ាងហោចណាស់ក៏មានសម័យប្រជុំពីរនៅទីក្រុងញូវយ៉ក សម័យប្រជុំដ៏សំខាននេះមានរួមបញ្ចូលនូវកិច្ចប្រជុំពិសេសកម្រិតខ្ពស់មួយដែលចូលរួមដោយរដ្ឋមន្រ្តី និងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតដើម្បីពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមសំខាន់ៗការងារពេញមួយឆ្នាំនៃកក្រុមប្រឹក្សា គឺអនុវត្តនៅក្នុងអង្គបន្ទាប់បន្សំរបស់ខ្លួនគឺគណៈកម្មការ និងគណៈកម្មាធិការ ដែលត្រូវប្រជុំនោចន្លោះពេលមួយយ៉ាងទៀងទាត់ហើយត្រូវរាយការណ៍ត្រឡប់ទៅក្រុមប្រឹក្សាវិញ យន្តការបន្ទាប់បន្សំនៃក្រុមប្រឹក្សារួមមាន គណៈកម្មការមាន៩គឺ គណៈកម្មការស្ថិតិ គណៈកម្មការប្រជាពលរដ្ឋ និងអភិឌ្ឍន៍ គណៈកម្មការការពារសិទ្ធមនុស្ស គណៈកម្មការសិទ្ធនារី គណៈកម្មការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន គណៈកម្មការការពារបទឧក្រិដ្ឋ និងតុលាការបទឧក្រិដ្ឋ គណៈកម្មការវិទ្យាសាស្រ្តនិងបច្ចេកវិទ្យា សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍និងគណៈកម្មការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព គណៈកម្មការមាន៥ គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច ប្រចាំតំបន់អាហ្វ្រិច គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនិងក្រុមប្រឹក្សាសង្គមប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិច គណៈកម្មការប្រចាំតំបន់អឺរ៉ុប គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមប្រចាំតំបន់អាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាប៊ីន គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមប្រចាំតំបន់អាស៊ីខាងលិច គណៈកម្មការអចិន្រ្តៃយ៍ទាំង៤ គឺគណៈកម្មការសម្រាប់បង្កើតកម្មវិធីនិងកិច្ចសម្របសម្រួលគណៈកម្មការដោះស្រាយធនធាមមនុស្ស គណៈកម្មការនៃអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងគណៈកម្មការជំនាញនៃក្រុមការងារអន្តររដ្ឋាភិបាល និងកណៈកម្មការជំនាញនៃក្រុមការងារអន្តរជាតិរដ្ឋាភិបាល ខ្នាតអន្តរជាតិសម្រាប់ការងារគណនេយ្យរបាយការណ៍ ក្រុមឯកទេសមួយចំនួនទៀត ដែលធ្វើការលើកគម្រោងទាំងឡាយដូចជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ធនធាន ធម្មជាតិ ការងភិវឌ្ឍន៍ប្រភពថាមពលថ្មី និងចាស់ សេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិងវប្បធម៌ គណ់កម្មការប្រតិបត្តិការនឹងក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គការសហប្រជាជាតិ លើមូលិធិសម្រាប់កុមារ ការិយាល័យនៃគណៈកម្មការជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ជនភៀសខ្លួន SUNCR កម្មវិធីអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍មូនិធិនៃចំនួនប្រជាជនអង្គការសហប្រជាជាតិកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិផពលោក និងស្ថាប័នសម្រាប់ស្រាវជា្រវនិងបណ្តុះបណ្តាលជាអន្តរជាតិសម្រាប់ការរីកចម្រើនរបស់ស្រ្តីរួមទាំងក្រុមប្រឹក្សាត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀនអន្តរជាតិនិងក្រុមប្រឹក្សាស្បៀងអាហារពិភពលោក ដោយគោរពតាមធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមអាចពិភាក្សាការងារជាមួយនិងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលទៅលើបញ្ហាដែលទាក់ទង់ទៅនឹងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ក្រុមប្រឹក្សាទទួលស្គាល់ថាអង្គការទាំងនេះគួរតែមានឱកាសដើម្បីបង្ហាញនូវមតិយោបល់ បទពិសោធន៍ឬក៏ចំណេះដឹងនៃបច្ចេកទេសដល់ ការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សា មានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាង ១៥០០មានឋានៈជាទីប្រឹក្សារបស់ក្រុមប្រឹក្សាដែលអង្គការនេះចែកចេញជាបីប្រភេទ ប្រភេទទី១ អង្គការដែលទាក់ទងជាមួយនឹងសកម្មភាពភាគច្រើនរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ប្រភេទទី២ អង្គការមានសមត្ថភាពពិសេសកក្នុងផ្នែកជាក់លាក់ណាមួយ ប្រភេទទី៣ អង្គការដែលចូលរួមម្តងម្កាលជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាហើយមានទីតាំងនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សា Adhoc អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលមានឋានៈទីប្រឹក្សាអាចបញ្ចូលអ្នកសង្កេតការណ៍ចូលរួមការប្រជុំជាសាធារណៈរបស់ក្រុមប្រឹក្សា និងអង្គបន្ទាប់បន្សំហើយអាចបញ្ចូលរបាយការណ៍ជាលាយល័ក្ខអក្សរ ដែលទាក់ទង់ទៅនឹងការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សាពួកគេក៏អាចពិភាក្សាជាមួយពិភាក្សាជាមួយនឹងលេខាធិការដ្ឋានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលើបញ្ហាកង្វក់រួមដែលប្រមនៅលើពិភពលោកក៏ដូចនៅក្នុងតំបន់	null	ដោយគោរពតាមធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមអាចពិភាក្សាការងារជាមួយនិងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលទៅលើបញ្ហាដែលទាក់ទង់ទៅនឹងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ក្រុមប្រឹក្សាទទួលស្គាល់ថាអង្គការទាំងនេះគួរតែមានឱកាសដើម្បីបង្ហាញនូវមតិយោបល់ បទពិសោធន៍ឬក៏ចំណេះដឹងនៃបច្ចេកទេសដល់ ការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សា មានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាង ១៥០០មានឋានៈជាទីប្រឹក្សារបស់ក្រុមប្រឹក្សាដែលអង្គការនេះចែកចេញជាបីប្រភេទប្រភេទទី១ អង្គការដែលទាក់ទងជាមួយនឹងសកម្មភាពភាគច្រើនរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ប្រភេទទី២ អង្គការមានសមត្ថភាពពិសេសកក្នុងផ្នែកជាក់លាក់ណាមួយ ប្រភេទទី៣ អង្គការដែលចូលរួមម្តងម្កាលជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាហើយមានទីតាំងនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សា Adhoc អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលមានឋានៈទីប្រឹក្សាអាចបញ្ចូលអ្នកសង្កេតការណ៍ចូលរួមការប្រជុំជាសាធារណៈរបស់ក្រុមប្រឹក្សា និងអង្គបន្ទាប់បន្សំហើយអាចបញ្ចូលរបាយការណ៍ជាលាយល័ក្ខអក្សរ ដែលទាក់ទង់ទៅនឹងការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សាពួកគេក៏អាចពិភាក្សាជាមួយពិភាក្សាជាមួយនឹងលេខាធិការដ្ឋានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលើបញ្ហាកង្វក់រួមដែលប្រមនៅលើពិភពលោកក៏ដូចនៅក្នុងតំបន់ ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិបានបង្កើត ឡើងនូវក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមមួយដែលជាអង្គការមួយសម្រាប់សម្របសម្រួលការងារសសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនិងជាភ្នាក់ងារជំនាញនិងជាស្ថាប័នមួយដែលត្រូវគេទទួលស្គាល់ថាជាអង្គការសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រុមប្រឹក្សាមានសមាជិកចំនួន ៥៤រូបដែលបានបម្រើការងាររយៈពេល៣ឆ្នាំ ការបោះឆ្នោតនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សានេះត្រូវគិតដោយសំលេងភាគច្រើនដែលសមាជិកនីមួយៗមានសម្លេងមួយ មុខងារនិងអំណាចនៃក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមមានដូចតទៅ បម្រើជាវេទិកាកណ្តាលសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសកលដែលទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឬក៏លក្ខណៈបញ្ហាផ្ទៃក្នុងនិងការបង្កើតនូវអនុសាសន៍ គោលនយោបាយទៅលើបញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយមួយនឹងរដ្ឋជាសមាជិកនិងប្រព័ន្ធរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ជុំរុញឲ្យមានការគោរព ស៊ើអង្កេតលើបញ្ហាសិទ្ធមនុស្សនិងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន ពិភាក្សាអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយភ្នាក់ងារជំនាញដោយកំណត់ នូវទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងអង្គការសហប្រជាជាតិសម្របសម្រួលសកម្មភាពរបស់ភា្នក់ងារឯកទេសតាមមធ្យោបាយប្រឹក្សាយោបល់និងផ្តល់អនុសាសន៍ដល់មហាសន្និបាតនិងសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្តល់សេវាទាំងឡាយដោយមានការអនុម័តពីមហាសន្និបាតចំពោះសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិនិងតាមសំណើររបស់ភ្នាក់ងារឯកទេស ប្តូរយោបល់ជាមួយនឹងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ទៅលើបញ្ហាទាំងឡាយដែលអាចស្របជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាភាគច្រើន សម័យប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ចធ្វើឡើងមានរយៈពេល៥សប្តាហ៍យ៉ាងយូរដែលត្រូវធ្វើឡើងមួយឆ្នាំម្តង កិច្ចប្រជុំត្រូវធ្វើឡើងដោយផ្លាស់ប្តូររវាងទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក New York និងទីក្រុងហ្សឺណែវ Geneva និងយ៉ាងហោចណាស់ក៏មានសម័យប្រជុំពីរនៅទីក្រុងញូវយ៉ក សម័យប្រជុំដ៏សំខាននេះមានរួមបញ្ចូលនូវកិច្ចប្រជុំពិសេសកម្រិតខ្ពស់មួយដែលចូលរួមដោយរដ្ឋមន្រ្តី និងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតដើម្បីពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមសំខាន់ៗការងារពេញមួយឆ្នាំនៃកក្រុមប្រឹក្សា គឺអនុវត្តនៅក្នុងអង្គបន្ទាប់បន្សំរបស់ខ្លួនគឺគណៈកម្មការ និងគណៈកម្មាធិការ ដែលត្រូវប្រជុំនោចន្លោះពេលមួយយ៉ាងទៀងទាត់ហើយត្រូវរាយការណ៍ត្រឡប់ទៅក្រុមប្រឹក្សាវិញ យន្តការបន្ទាប់បន្សំនៃក្រុមប្រឹក្សារួមមាន គណៈកម្មការមាន៩គឺ គណៈកម្មការស្ថិតិ គណៈកម្មការប្រជាពលរដ្ឋ និងអភិឌ្ឍន៍ គណៈកម្មការការពារសិទ្ធមនុស្ស គណៈកម្មការសិទ្ធនារី គណៈកម្មការប្រឆាំងគ្រឿងញៀន គណៈកម្មការការពារបទឧក្រិដ្ឋ និងតុលាការបទឧក្រិដ្ឋ គណៈកម្មការវិទ្យាសាស្រ្តនិងបច្ចេកវិទ្យា សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍និងគណៈកម្មការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព គណៈកម្មការមាន៥ គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច ប្រចាំតំបន់អាហ្វ្រិច គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនិងក្រុមប្រឹក្សាសង្គមប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិច គណៈកម្មការប្រចាំតំបន់អឺរ៉ុប គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមប្រចាំតំបន់អាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាប៊ីន គណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមប្រចាំតំបន់អាស៊ីខាងលិច គណៈកម្មការអចិន្រ្តៃយ៍ទាំង៤ គឺគណៈកម្មការសម្រាប់បង្កើតកម្មវិធីនិងកិច្ចសម្របសម្រួលគណៈកម្មការដោះស្រាយធនធាមមនុស្ស គណៈកម្មការនៃអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងគណៈកម្មការជំនាញនៃក្រុមការងារអន្តររដ្ឋាភិបាល និងកណៈកម្មការជំនាញនៃក្រុមការងារអន្តរជាតិរដ្ឋាភិបាល ខ្នាតអន្តរជាតិសម្រាប់ការងារគណនេយ្យរបាយការណ៍ ក្រុមឯកទេសមួយចំនួនទៀត ដែលធ្វើការលើកគម្រោងទាំងឡាយដូចជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ធនធាន ធម្មជាតិ ការងភិវឌ្ឍន៍ប្រភពថាមពលថ្មី និងចាស់ សេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិងវប្បធម៌ គណ់កម្មការប្រតិបត្តិការនឹងក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គការសហប្រជាជាតិ លើមូលិធិសម្រាប់កុមារ ការិយាល័យនៃគណៈកម្មការជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ជនភៀសខ្លួន SUNCR កម្មវិធីអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍មូនិធិនៃចំនួនប្រជាជនអង្គការសហប្រជាជាតិកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិផពលោក និងស្ថាប័នសម្រាប់ស្រាវជា្រវនិងបណ្តុះបណ្តាលជាអន្តរជាតិសម្រាប់ការរីកចម្រើនរបស់ស្រ្តីរួមទាំងក្រុមប្រឹក្សាត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀនអន្តរជាតិនិងក្រុមប្រឹក្សាស្បៀងអាហារពិភពលោក ដោយគោរពតាមធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមអាចពិភាក្សាការងារជាមួយនិងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលទៅលើបញ្ហាដែលទាក់ទង់ទៅនឹងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ក្រុមប្រឹក្សាទទួលស្គាល់ថាអង្គការទាំងនេះគួរតែមានឱកាសដើម្បីបង្ហាញនូវមតិយោបល់ បទពិសោធន៍ឬក៏ចំណេះដឹងនៃបច្ចេកទេសដល់ ការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សា មានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាង ១៥០០មានឋានៈជាទីប្រឹក្សារបស់ក្រុមប្រឹក្សាដែលអង្គការនេះចែកចេញជាបីប្រភេទ ប្រភេទទី១ អង្គការដែលទាក់ទងជាមួយនឹងសកម្មភាពភាគច្រើនរបស់ក្រុមប្រឹក្សា ប្រភេទទី២ អង្គការមានសមត្ថភាពពិសេសកក្នុងផ្នែកជាក់លាក់ណាមួយ ប្រភេទទី៣ អង្គការដែលចូលរួមម្តងម្កាលជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សាហើយមានទីតាំងនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សា Adhoc អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលមានឋានៈទីប្រឹក្សាអាចបញ្ចូលអ្នកសង្កេតការណ៍ចូលរួមការប្រជុំជាសាធារណៈរបស់ក្រុមប្រឹក្សា និងអង្គបន្ទាប់បន្សំហើយអាចបញ្ចូលរបាយការណ៍ជាលាយល័ក្ខអក្សរ ដែលទាក់ទង់ទៅនឹងការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សាពួកគេក៏អាចពិភាក្សាជាមួយពិភាក្សាជាមួយនឹងលេខាធិការដ្ឋានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិលើបញ្ហាកង្វក់រួមដែលប្រមនៅលើពិភពលោកក៏ដូចនៅក្នុងតំបន់	ត ើក ្រ ុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម ទំ នាក់ ទំ ន ង់ ជា មួយ អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	39	ដោយ គោ រ ព តា ម ធម្ម នុ ញ្ញ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម អា ច ពិ ភា ក្ស ាក ា âĢĭ រ ងារ ជា មួយ និង អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង សម ត្ថ កិច្ច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ទទួល ស្ គ ាល់ ថា អង្គ ការ ទ ាំង នេះ គ ួរ តែ មាន ឱ កាស ដើម ្ប ី បង ្ហ ាញ ន ូវ ម តិ យោ ប ល់ Ġ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ឬ ក ៏ ចំ ណេ ះ ដ ឹង នៃ ប ច្ច េក ទេស ដល់ Ġ ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ មាន អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល ជា ង Ġ ១ ៥០០ មាន ឋ ាន ៈ ជា ទី ប្រ ឹក ្សា រ ប ស់ ក្រុម âĢĭ ប្រ ឹក ្សា ដ ែល អង្គ ការ នេះ ច ែក ចេញ ជា បី ប្រ ភ េ ទ ប្រ ភ េ ទ ទី១ Ġ អង្គ ការ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង ជា មួយ នឹង ស កម្ម ភាព ភាគ ច្ រ ើន រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ ប្រ ភ េ ទ ទី ២ Ġ អង្គ ការ មាន សម ត្ថ ភាព ពិ សេ ស ក ក្នុង ផ្ ន ែក ជា ក់ លា ក់ ណា មួយ Ġ ប្រ ភ េ ទ ទី ៣ Ġ អង្គ ការ ដ ែល ចូល រួម ម្ ត ង âĢĭâĢĭ ម្ កាល ជា មួយ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ហើយ មាន ទី តាំង នៅ ក្នុង ប ញ្ជ ី ឈ្មោះ សម ្រា ប់ កិច្ច ពិ ភា ក្ស ា ĠAd hoc Ġ អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ដ ែល មាន ឋ ាន ៈ ទី ប្រ ឹក ្សា អា ច បញ្ចូល អ្នក សង្កេតការណ៍ ចូល រួម ការ ប្រជុំ ជា សា ធា រណៈ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ និង អង្គ បន្ទាប់ ប ន្ សំ ហើយ អា ច បញ្ចូល រ បា យក ារ ណ៍ ជា លា យ ល ័ ក្ខ អ ក្ស រ Ġ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ព ួ ក គ េក ៏ អា ច ពិ ភា ក្ស ា ជា មួយ ពិ ភា ក្ស ា ជា មួយ នឹង លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ លើ ប ញ ្ហ ាក ង ្វ ក់ រួម ដ ែល ប្រ ម នៅ លើ ពិ ភព លោក ក ៏ ដូច នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ Ġ ធម្ម នុ ញ្ញ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ បាន បង ្ក ើត Ġ ឡើង ន ូវ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច និង សង ្ គម មួយ ដ ែល ជា អង្គ ការ មួយ សម ្រា ប់ សម ្រ ប សម ្រ ួល ការងារ ស សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ និង ជា ភ ្នា ក់ ងារ ជំ នា ញ និង ជា ស្ ថា ប ័ន មួយ ដ ែល ត្រូវ គ េ ទទួល ស្ គ ាល់ ថា ជា អង្គ ការ សម ា ជ ិក រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា មាន សម ា ជ ិក ចំ ន ួន Ġ ៥ ៤ រូប ដ ែល បាន ប ម្រ ើក ារ ងារ រយ ៈ ពេល ៣ ឆ្នាំ Ġ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត នៅ ក្នុង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នេះ ត្រូវ គ ិត ដោយ សំ ល េង ភាគ ច្ រ ើន ដ ែល សម ា ជ ិក នី មួយ ៗ មាន សម ្ល េង មួយ Ġ មុខ ងារ និង អ ំណ ា ច នៃ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច និង សង ្ គម មាន ដូច ត ទៅ Ġ ប ម្រ ើ ជា វេ ទិ កា ក ណ្ត ាល សម ្រា ប់ កិច្ច ពិ ភា ក្ស ា អ ំព ី ប ញ ្ហ ាស âĢĭ ក ល ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម ឬ ក ៏ ល ក្ខ ណៈ ប ញ ្ហ ា ផ្ ទ ៃ ក្នុង និង ការ បង ្ក ើត ន ូវ អនុ សា ស ន៍ Ġ គោ ល ន យោ បា យ ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ដ ែល ត្រូវ ដ ោះ ស្រ ាយ មួយ នឹង រដ្ឋ ជា សម ា ជ ិក និង ប្រ ព ័ន ្ ធរ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ជ ុំ រ ុញ ឲ្យ មាន ការ គោ រ ព Ġ ស៊ ើ អ ង្ក េត លើ ប ញ ្ហ ាស ិទ្ធ ម នុ ស្ស និង សេ រី ភាព ជា ម ូល ដ្ឋាន Ġ ពិ ភា ក្ស ា អ ំព ី កិច្ច ព្រមព្រៀង ជា មួយ ភ ្នា ក់ ងារ ជំ នា ញ ដោយ កំ ណ ត់ Ġ ន ូវ ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ នឹង អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ សម ្រ ប សម ្រ ួល ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ភា ្ន ក់ ងារ ឯក ទេស តា ម ម ធ ្យ ោ បា យ ប្រ ឹក ្សា យោ ប ល់ និង ផ្ ត ល់ អនុ សា ស ន៍ ដល់ ម ហា ស ន្ន ិប ាត និង សម ា ជ ិក នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ផ្ ត ល់ សេ វា ទ ាំង ឡា យ ដោយ មាន ការ អនុ ម ័ត ពី ម ហា ស ន្ន ិប ាត ចំ ព ោះ សម ា ជ ិក អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ និង តា âĢĭ ម សំ ណ ើរ រ ប ស់ ភ ្នា ក់ ងារ ឯក âĢĭ ទេស Ġ ប្ តូ រយ ោ ប ល់ ជា មួយ នឹង អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង ឡា យ ដ ែល អា ច ស្រ ប ជា មួយ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ភាគ ច្ រ ើន Ġ សម័យ ប្រជុំ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម កិច្ច ធ ្វ ើ ឡើង មាន រយ ៈ ពេល ៥ ស ប្ តា ហ៍ យ៉ាង យ ូរ ដ ែល ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង មួយ ឆ្នាំ ម្ ត ង Ġ កិច្ច ប្រជុំ ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង ដោយ ផ្ល ាស់ ប្ តូ រ រ វា ង ទី ក្រុង ញ ៉ ូវ យ៉ ក ĠNew ĠYork Ġ និង ទី ក្រុង ហ្ស ឺ ណ ែ វ ĠGeneva Ġ និង យ៉ាង ហ ោច ណា ស់ ក ៏ មាន សម័យ ប្រជុំ ពី រ នៅ ទី ក្រុង ញ ូវ យ៉ ក Ġ សម័យ ប្រជុំ ដ ៏ សំ ខា ន នេះ មាន រួម បញ្ចូល ន ូវ កិច្ច ប្រជុំ ពិ សេ ស ក ម្រ ិត ខ្ ព ស់ មួយ ដ ែល ចូល រួម ដោយ រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី Ġ និង ម ន្ រ ្ត ី ជា ន់ ខ្ ព ស់ ដ ទ ៃ ទៀត ដើម ្ប ី ពិ ភា ក្ស ា អ ំព ី ប ញ ្ហ ាស េ ដ្ឋ កិច្ច និង សង ្ គម សំ ខា ន់ ៗ ការងារ ព េញ មួយ ឆ្នាំ នៃ ក ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ គ ឺ អនុ វត្ត នៅ ក្នុង អង្គ បន្ទាប់ ប ន្ សំ រ ប ស់ ខ្លួន គ ឺ គ ណៈ កម្ម ការ ĠâĢĭ និង គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ Ġ ដ ែល ត្រូវ ប្រជុំ ន ោច ន្ ល ោះ ពេល មួយ យ៉ាង ទ ៀង ទ ាត់ ហើយ ត្រូវ រា យក ារ ណ៍ ត្រ âĢĭ ឡ ប់ ទៅ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា វិញ Ġ យ ន្ត ការ បន្ទាប់ ប ន្ សំ នៃ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រួម មាន Ġ គ ណៈ កម្ម ការ មាន ៩ គ ឺ Ġ គ ណៈ កម្ម ការ ស្ ថ ិត ិ Ġ គ ណៈ កម្ម ការ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ និង អ ភិ ឌ ្ឍ ន៍ Ġ គ ណៈ កម្ម ការ ការពារ សិ ទ្ធ ម នុ ស្ស Ġ គ ណៈ កម្ម ការ សិ ទ្ធ នា រី Ġ គ ណៈ កម្ម ការ ប្រ ឆ ាំង គ្រឿង ញ ៀន Ġ គ ណៈ កម្ម ការ ការពារ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ Ġ និង ត ុល ាក ារ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ Ġ គ ណៈ កម្ម ការ វិទ្យា សា ស្រ ្ត និង ប ច្ច េក វិទ្យា Ġ សម ្រា ប់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ និង គ ណៈ កម្ម ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ក ប ដោយ និ រ ន្ត រ ភាព Ġ គ ណៈ កម្ម ការ មាន ៥ Ġ គ ណៈ កម្ម ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អា ហ្វ ្រ ិច Ġ គ ណៈ កម្ម ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សង ្ គ âĢĭ ម ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អា ស៊ី ប៉ា ស៊ី ហ្វ ិច Ġ គ ណៈ កម្ម ការ ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អ ឺ រ៉ ុប Ġ គ ណៈ កម្ម ការ âĢĭ សេ ដ្ឋ កិច្ច និង សង ្ គម ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អា មេ រិក ឡា ទី ន Ġ និង ការ ៉ ាប ៊ី ន Ġ គ ណៈ កម្ម ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច និង សង ្ គម ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អា ស៊ី ខា ង ល ិច Ġ គ ណៈ កម្ម ការ អ ច ិន ្រ ្ត ៃ យ ៍ ទ ាំង ៤ ĠâĢĭ គ ឺ គ ណៈ កម្ម ការ សម ្រា ប់ បង ្ក ើត កម្ម វិ ធី និង កិច្ច សម ្រ ប សម ្រ ួល គ ណៈ កម្ម ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ធ ន ធា ម ម នុ ស្ស Ġ គ ណៈ កម្ម ការ នៃ អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល âĢĭ Ġ និង គ ណៈ កម្ម ការ ជំ នា ញ នៃ ក្រុម ការងារ អ ន្ត រ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ និង ក ណៈ កម្ម ការ ជំ នា ញ នៃ ក្រុម ការងារ អ ន្ត រ ជាតិ រដ្ឋ ា ភិ បាល ĠâĢĭ ខ្ នា ត អ ន្ត រ ជាតិ សម ្រា ប់ ការងារ គ ណ ន េយ្យ រ បា យក ារ ណ៍ Ġ ក្រុម ឯ âĢĭ ក ទេស មួយ ចំ ន ួន ទៀត Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ âĢĭ ការ លើក គម ្រ ោង ទ ាំង ឡា យ ដូច ជា គម ្រ ោង អភិវឌ្ឍ ន៍ ធ ន ធាន âĢĭ Ġ ធម្ម ជាតិ Ġ ការ ង ភិ វ ឌ ្ឍ ន៍ ប្រ ភព ថា ម ពល ថ ្ម ី Ġ និង ច ាស់ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច សង ្ គម និង វ ប្ប ធម៌ Ġ គ ណ ់ កម្ម ការ ប្រ តិ ប ត្តិ ការ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ លើ ម ូល ិ ធិ សម ្រា ប់ ក ុម ារ Ġ ការ ិយ ាល ័យ នៃ គ ណៈ កម្ម ការ ជា ន់ ខ្ ព ស់ នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ សម ្រា ប់ ជន ភ ៀស ខ្លួន ĠSUN CR Ġ កម្ម វិ ធី អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ សម ្រា ប់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ម ូន ិ ធិ នៃ ចំ ន ួន ប្រ ជា ជន អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ កម្ម វិ ធី ស្ ប ៀង អា ហា រ ពិ ផ ពល ោក Ġ និង ស្ ថា ប ័ន សម ្រា ប់ ស្រ ាវ ជា ្រ វ និង បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ជា អ ន្ត រ ជាតិ សម ្រា ប់ ការ រី ក ច âĢĭâĢĭ ម្រ ើន រ ប ស់ ស្រ ្ត ី រួម ទ ាំង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ គ្រឿង ញ ៀន អ ន្ត រ ជាតិ និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស្ ប ៀង អា ហា រ ពិ ភព លោក Ġ ដោយ គោ រ ព តា ម ធម្ម នុ ញ្ញ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម អា ច ពិ ភា ក្ស ាក ា âĢĭ រ ងារ ជា មួយ និង អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង សម ត្ថ កិច្ច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ទទួល ស្ គ ាល់ ថា អង្គ ការ ទ ាំង នេះ គ ួរ តែ មាន ឱ កាស ដើម ្ប ី បង ្ហ ាញ ន ូវ ម តិ យោ ប ល់ Ġ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ឬ ក ៏ ចំ ណេ ះ ដ ឹង នៃ ប ច្ច េក ទេស ដល់ Ġ ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ មាន អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល ជា ង Ġ ១ ៥០០ មាន ឋ ាន ៈ ជា ទី ប្រ ឹក ្សា រ ប ស់ ក្រុម âĢĭ ប្រ ឹក ្សា ដ ែល អង្គ ការ នេះ ច ែក ចេញ ជា បី ប្រ ភ េ ទ Ġ ប្រ ភ េ ទ ទី១ Ġ អង្គ ការ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង ជា មួយ នឹង ស កម្ម ភាព ភាគ ច្ រ ើន រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ ប្រ ភ េ ទ ទី ២ Ġ អង្គ ការ មាន សម ត្ថ ភាព ពិ សេ ស ក ក្នុង ផ្ ន ែក ជា ក់ លា ក់ ណា មួយ Ġ ប្រ ភ េ ទ ទី ៣ Ġ អង្គ ការ ដ ែល ចូល រួម ម្ ត ង âĢĭâĢĭ ម្ កាល ជា មួយ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ហើយ មាន ទី តាំង នៅ ក្នុង ប ញ្ជ ី ឈ្មោះ សម ្រា ប់ កិច្ច ពិ ភា ក្ស ា ĠAd hoc Ġ អង្គ ការ ក្រ ៅ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ដ ែល មាន ឋ ាន ៈ ទី ប្រ ឹក ្សា អា ច បញ្ចូល អ្នក សង្កេតការណ៍ ចូល រួម ការ ប្រជុំ ជា សា ធា រណៈ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា Ġ និង អង្គ បន្ទាប់ ប ន្ សំ ហើយ អា ច បញ្ចូល រ បា យក ារ ណ៍ ជា លា យ ល ័ ក្ខ អ ក្ស រ Ġ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ព ួ ក គ េក ៏ អា ច ពិ ភា ក្ស ា ជា មួយ ពិ ភា ក្ស ា ជា មួយ នឹង លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ លើ ប ញ ្ហ ាក ង ្វ ក់ រួម ដ ែល ប្រ ម នៅ លើ ពិ ភព លោក ក ៏ ដូច នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់	2,212	▁តើ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម ទំ នាក់ ទំ ន ង់ ជា មួយ អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល លើ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	37	▁ដោយ គ ោរ ព ត ាម ធម្ម នុ ញ្ញ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម អា ច ពិ ភា ក ្សា កា ▁រង ារ ជា មួយ និង អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង សម ត្ថ កិច្ច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁ក្រុមប្រឹក្សា ទទួល ស្ គ ាល់ ថា អង្គ ការ ទ ាំង នេះ គ ួរ តែ មាន ឱ កាស ដើម ្ប ី ប ង្ហ ាញ ន ូវ ម តិ យោ ប ល់ ▁បទពិសោធន៍ ឬ ក ៏ ច ំណ េះ ដ ឹង នៃ ប ច្ច េក ទេស ដល់ ▁ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁មាន អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ជា ង ▁១៥ ០០ មាន ឋ ាន ៈ ជា ទី ប្រ ឹក ្សា រ ប ស់ ក្រុម ▁ប្រ ឹក ្សា ដ ែល អង្គ ការ នេះ ច ែក ចេញ ជា បី ប្រ ភ េ ទ ប្រ ភ េ ទ ទី១ ▁អង្គការ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង ជា មួយ នឹង ស កម្ម ភាព ភាគ ច ្រ ើន រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁ប្រភេទ ទី ២ ▁អង្គការ មាន សម ត្ថ ភាព ពិ ស េស ក ក្នុង ផ្ ន ែក ជ ាក់ ល ាក់ ណា មួយ ▁ប្រភេទ ទី ៣ ▁អង្គការ ដ ែល ចូល រួម ម ្ត ង ▁ម្ កាល ជា មួយ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ហើយ មាន ទី តាំង នៅ ក្នុង ប ញ្ជ ី ឈ្មោះ ស ម្រ ាប់ កិច្ច ពិ ភា ក ្សា ▁Ad ho c ▁អង្គការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ដែល មាន ឋ ាន ៈ ទី ប្រ ឹក ្សា អា ច បញ្ចូល អ្នក សង្កេតការណ៍ ចូល រួម ការ ប្រជុំ ជា សា ធា រណៈ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁និង អង្គ បន្ទាប់ ប ន្ សំ ហើយ អា ច បញ្ចូល រ ប ាយ ការណ៍ ជា ល ាយ ល ័ ក្ខ អ ក្ស រ ▁ដែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ព ួ ក គ េក ៏ អា ច ពិ ភា ក ្សា ជា មួយ ពិ ភា ក ្សា ជា មួយ នឹង លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ លើ ប ញ ្ហ ាក ង ្វ ក់ រួម ដ ែល ប្រ ម នៅ លើ ពិ ភព លោក ក ៏ ដូច នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ ▁ធម្មនុញ្ញ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ បាន ប ង្ក ើត ▁ឡើង ន ូវ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច និង ស ង្គ ម មួយ ដ ែល ជា អង្គ ការ មួយ ស ម្រ ាប់ ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ការងារ ស សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ និង ជា ភ ្ន ាក់ ងារ ជំ ន ាញ និង ជា ស្ ថា ប ័ន មួយ ដ ែល ត្រូវ គ េ ទទួល ស្ គ ាល់ ថា ជា អង្គ ការ ស មា ជ ិក រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ក្រុមប្រឹក្សា មាន ស មា ជ ិក ចំ ន ួន ▁៥ ៤ រូប ដ ែល បាន ប ម្រ ើ ការងារ រយ ៈ ពេល ៣ ឆ្នាំ ▁ការបោះឆ្នោត នៅ ក្នុង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នេះ ត្រូវ គ ិត ដោយ សំ ល េង ភាគ ច ្រ ើន ដ ែល ស មា ជ ិក នី មួយ ៗ មាន ស ម្ល េង មួយ ▁មុខងារ និង អ ំ ណា ច នៃ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច និង ស ង្គ ម មាន ដូច ត ទៅ ▁បម្រើ ជា វេ ទ ិកា ក ណ្ត ាល ស ម្រ ាប់ កិច្ច ពិ ភា ក ្សា អ ំព ី ប ញ ្ហ ាស ▁ក ល ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម ឬ ក ៏ ល ក្ខ ណៈ ប ញ ្ហ ា ផ្ ទ ៃ ក្នុង និង ការ ប ង្ក ើត ន ូវ អនុ សា ស ន៍ ▁គោល ន យោ ប ាយ ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ដ ែល ត្រូវ ដ ោះ ស្រ ាយ មួយ នឹង រដ្ឋ ជា ស មា ជ ិក និង ប្រ ព ័ ន្ធ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ជុំ រ ុញ ឲ្យ មាន ការ គ ោរ ព ▁ស៊ ើ អ ង្ក េត លើ ប ញ ្ហ ាស ិទ្ធ ម នុ ស្ស និង សេ រី ភាព ជា ម ូល ដ្ឋាន ▁ពិភាក្សា អ ំព ី កិច្ច ព្រមព្រៀង ជា មួយ ភ ្ន ាក់ ងារ ជំ ន ាញ ដោយ ក ំណ ត់ ▁នូវ ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ នឹង អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ភា ្ន ក់ ងារ ឯក ទេស ត ាម ម ធ ្យ ោ ប ាយ ប្រ ឹក ្សា យោ ប ល់ និង ផ្ ត ល់ អនុ សា ស ន៍ ដល់ ម ហា ស ន្ន ិប ាត និង ស មា ជ ិក នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ផ្តល់ សេ វា ទ ាំង ឡា យ ដោយ មាន ការ អនុ ម ័ត ពី ម ហា ស ន្ន ិប ាត ច ំព ោះ ស មា ជ ិក អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ និង តា ▁ម ស ំណ ើរ រ ប ស់ ភ ្ន ាក់ ងារ ឯក ▁ទេ ស ▁ប្តូរ យោ ប ល់ ជា មួយ នឹង អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ទ ាំង ឡា យ ដ ែល អា ច ស្រ ប ជា មួយ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ភាគ ច ្រ ើន ▁សម័យ ប្រជុំ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម កិច្ច ធ ្វ ើ ឡើង មាន រយ ៈ ពេល ៥ ស ប្ តា ហ៍ យ៉ាង យ ូរ ដ ែល ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង មួយ ឆ្នាំ ម ្ត ង ▁កិច្ចប្រជុំ ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង ដោយ ផ្ល ាស់ ប ្ត ូរ រ វ ាង ទី ក្រុង ញ ៉ ូវ យ៉ ក ▁New ▁York ▁និង ទី ក្រុង ហ្ស ឺ ណ ែ វ ▁Geneva ▁និង យ៉ាង ហ ោច ណ ាស់ ក ៏ មាន សម័យ ប្រជុំ ពី រ នៅ ទី ក្រុង ញ ូវ យ៉ ក ▁សម័យ ប្រជុំ ដ ៏ សំ ខា ន នេះ មាន រួម បញ្ចូល ន ូវ កិច្ច ប្រជុំ ពិ ស េស ក ម្រ ិត ខ្ ព ស់ មួយ ដ ែល ចូល រួម ដោយ រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ▁និង ម ន ្រ ្ត ី ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ដ ទ ៃ ទៀត ដើម ្ប ី ពិ ភា ក ្សា អ ំព ី ប ញ ្ហ ាស េ ដ្ឋ កិច្ច និង ស ង្គ ម សំ ខ ាន់ ៗ ការងារ ព េញ មួយ ឆ្នាំ នៃ ក ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁គឺ អនុ វត្ត នៅ ក្នុង អង្គ បន្ទាប់ ប ន្ សំ រ ប ស់ ខ្លួន គ ឺ គ ណៈ កម្ម ការ ▁និង គ ណៈ កម្ម ា ធិ ការ ▁ដែល ត្រូវ ប្រជុំ ន ោច ន ្ល ោះ ពេល មួយ យ៉ាង ទ ៀង ទ ាត់ ហើយ ត្រូវ រ ាយ ការណ៍ ត្រ ▁ឡ ប់ ទៅ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា វិញ ▁យន្តការ បន្ទាប់ ប ន្ សំ នៃ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រួម មាន ▁គណៈកម្មការ មាន ៩ គ ឺ ▁គណៈកម្មការ ស ្ថ ិត ិ ▁គណៈកម្មការ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁និង អ ភិ ឌ ្ឍ ន៍ ▁គណៈកម្មការ ការពារ ស ិទ្ធ ម នុ ស្ស ▁គណៈកម្មការ ស ិទ្ធ នា រី ▁គណៈកម្មការ ប្រ ឆ ាំង គ្រឿង ញ ៀន ▁គណៈកម្មការ ការពារ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ▁និង ត ុល ា ការ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ▁គណៈកម្មការ វិទ្យា សា ស្រ ្ត និង ប ច្ច េក វិទ្យា ▁សម្រាប់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ និង គ ណៈ កម្ម ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ក ប ដោយ និ រ ន្ត រ ភាព ▁គណៈកម្មការ មាន ៥ ▁គណៈកម្មការ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ប្រចាំ ត ំ ប ន់ អា ហ្វ ្រ ិច ▁គណៈកម្មការ សេ ដ្ឋ កិច្ច និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ង្គ ▁ម ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អា ស៊ី ប៉ា ស៊ី ហ្វ ិច ▁គណៈកម្មការ ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អ ឺ រ៉ ុប ▁គណៈកម្មការ ▁សេដ្ឋកិច្ច និង ស ង្គ ម ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អា មេ រិក ឡា ទី ន ▁និង ក ារ៉ា ប៊ី ន ▁គណៈកម្មការ សេ ដ្ឋ កិច្ច និង ស ង្គ ម ប្រ ច ាំ ត ំ ប ន់ អា ស៊ី ខា ង ល ិច ▁គណៈកម្មការ អ ច ិន ្រ ្ត ៃ យ ៍ ទ ាំង ៤ ▁គឺ គ ណៈ កម្ម ការ ស ម្រ ាប់ ប ង្ក ើត កម្ម វិ ធី និង កិច្ច ស ម្រ ប ស ម្រ ួល គ ណៈ កម្ម ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ធ ន ធ ាម ម នុ ស្ស ▁គណៈកម្មការ នៃ អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁និង គ ណៈ កម្ម ការ ជំ ន ាញ នៃ ក្រុម ការងារ អ ន្ត រ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁និង ក ណៈ កម្ម ការ ជំ ន ាញ នៃ ក្រុម ការងារ អ ន្ត រ ជាតិ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ខ្នាត អ ន្ត រ ជាតិ ស ម្រ ាប់ ការងារ គ ណ ន េយ្យ រ ប ាយ ការណ៍ ▁ក្រុម ឯ ▁ក ទេស មួយ ចំ ន ួន ទៀត ▁ដែល ធ ្វ ើ ▁ការ លើក គ ម្រ ោង ទ ាំង ឡា យ ដូច ជា គ ម្រ ោង អភិវឌ្ឍ ន៍ ធ ន ធាន ▁ធម្មជាតិ ▁ការ ង ភិ វ ឌ ្ឍ ន៍ ប្រ ភព ថា ម ពល ថ ្ម ី ▁និង ច ាស់ ▁សេដ្ឋកិច្ច ស ង្គ ម និង វ ប្ប ធម៌ ▁គណ ់ កម្ម ការ ប្រ តិ ប ត្តិ ការ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁លើ ម ូល ិ ធិ ស ម្រ ាប់ ក ុម ារ ▁ការិយាល័យ នៃ គ ណៈ កម្ម ការ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ស ម្រ ាប់ ជន ភ ៀស ខ្លួន ▁SUN CR ▁កម្មវិធី អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ស ម្រ ាប់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ម ូន ិ ធិ នៃ ចំ ន ួន ប្រ ជា ជន អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ កម្ម វិ ធី ស ្ប ៀង អា ហា រ ពិ ផ ព លោក ▁និង ស្ ថា ប ័ន ស ម្រ ាប់ ស្រ ាវ ជា ្រ វ និង បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ជា អ ន្ត រ ជាតិ ស ម្រ ាប់ ការ រី ក ច ▁ ម្រ ើន រ ប ស់ ស្រ ្ត ី រួម ទ ាំង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ គ្រឿង ញ ៀន អ ន្ត រ ជាតិ និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ្ប ៀង អា ហា រ ពិ ភព លោក ▁ដោយ គ ោរ ព ត ាម ធម្ម នុ ញ្ញ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម អា ច ពិ ភា ក ្សា កា ▁រង ារ ជា មួយ និង អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ទៅ លើ ប ញ ្ហ ា ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង សម ត្ថ កិច្ច រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁ក្រុមប្រឹក្សា ទទួល ស្ គ ាល់ ថា អង្គ ការ ទ ាំង នេះ គ ួរ តែ មាន ឱ កាស ដើម ្ប ី ប ង្ហ ាញ ន ូវ ម តិ យោ ប ល់ ▁បទពិសោធន៍ ឬ ក ៏ ច ំណ េះ ដ ឹង នៃ ប ច្ច េក ទេស ដល់ ▁ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁មាន អង្គ ការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ជា ង ▁១៥ ០០ មាន ឋ ាន ៈ ជា ទី ប្រ ឹក ្សា រ ប ស់ ក្រុម ▁ប្រ ឹក ្សា ដ ែល អង្គ ការ នេះ ច ែក ចេញ ជា បី ប្រ ភ េ ទ ▁ប្រភេទ ទី១ ▁អង្គការ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង ជា មួយ នឹង ស កម្ម ភាព ភាគ ច ្រ ើន រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁ប្រភេទ ទី ២ ▁អង្គការ មាន សម ត្ថ ភាព ពិ ស េស ក ក្នុង ផ្ ន ែក ជ ាក់ ល ាក់ ណា មួយ ▁ប្រភេទ ទី ៣ ▁អង្គការ ដ ែល ចូល រួម ម ្ត ង ▁ម្ កាល ជា មួយ នឹង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ហើយ មាន ទី តាំង នៅ ក្នុង ប ញ្ជ ី ឈ្មោះ ស ម្រ ាប់ កិច្ច ពិ ភា ក ្សា ▁Ad ho c ▁អង្គការ ក្រ ៅ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ដែល មាន ឋ ាន ៈ ទី ប្រ ឹក ្សា អា ច បញ្ចូល អ្នក សង្កេតការណ៍ ចូល រួម ការ ប្រជុំ ជា សា ធា រណៈ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ▁និង អង្គ បន្ទាប់ ប ន្ សំ ហើយ អា ច បញ្ចូល រ ប ាយ ការណ៍ ជា ល ាយ ល ័ ក្ខ អ ក្ស រ ▁ដែល ទ ាក់ ទ ង់ ទៅ នឹង ការងារ រ ប ស់ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ព ួ ក គ េក ៏ អា ច ពិ ភា ក ្សា ជា មួយ ពិ ភា ក ្សា ជា មួយ នឹង លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ លើ ប ញ ្ហ ាក ង ្វ ក់ រួម ដ ែល ប្រ ម នៅ លើ ពិ ភព លោក ក ៏ ដូច នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់	2,068
តើគម្រោងផែនការ៤ឆ្នាំ (១៩៧៧-១៩៨០)របស់មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមតម្រូវអ្វីធ្វើដូច	null	គម្រោងផែនការ៤ឆ្នាំ ១៩៧៧១៩៨០របស់មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមតម្រូវឪ្យប្រមូលផ្ដុំសម្បត្តិឯកជនទាំងអស់និងផែនការដំាដុះស្រូវ ជាអាទិភាពរបស់ជាតិ បញ្ហាសន្ដិសុខជាតិសមូហភាវូបនីយគឺជាគោលនយោបាយដ៏សំខាន់បំផុតរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ	null	គម្រោងផែនការ៤ឆ្នាំ ១៩៧៧១៩៨០របស់មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមតម្រូវឪ្យប្រមូលផ្ដុំសម្បត្តិឯកជនទាំងអស់និងផែនការដំាដុះស្រូវ ជាអាទិភាពរបស់ជាតិ បញ្ហាសន្ដិសុខជាតិសមូហភាវូបនីយគឺជាគោលនយោបាយដ៏សំខាន់បំផុតរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ	ត ើ គម ្រ ោង ផ ែន ការ ៤ ឆ្នាំ Ġ( ១៩ ៧៧ - ១៩ ៨០ ) រ ប ស់ មេ ដ ឹក នាំ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ត ម្រ ូវ អ ្វី ធ ្វ ើ ដូច Ġ	36	គម ្រ ោង ផ ែន ការ ៤ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧៧ ១៩ ៨០ រ ប ស់ មេ ដ ឹក នាំ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ប្រ ម ូល ផ្ ដ ុំ សម្បត្តិ ឯក ជន ទ ាំង អ ស់ និង ផ ែន ការ ដំ ា ដ ុះ ស្រ ូវ Ġ ជា អា ទិ ភាព រ ប ស់ ជាតិ Ġ ប ញ ្ហ ាស ន្ ដ ិស ុ ខ ជាតិ សម ូ ហ ភា វ ូប នី យ គ ឺ ជា គោ ល ន យោ បា យ ដ ៏ សំ ខា ន់ ប ំ ផ ុត រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ	107	▁តើ គ ម្រ ោង ផ ែន ការ ៤ ឆ្នាំ ▁( ១៩ ៧៧ - ១៩ ៨០ ) រ ប ស់ មេ ដ ឹក នាំ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ត ម្រ ូវ អ ្វី ធ ្វ ើ ដូច ▁	35	▁គម្រោង ផ ែន ការ ៤ ឆ្នាំ ▁១៩ ៧៧ ១៩ ៨០ រ ប ស់ មេ ដ ឹក នាំ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ត ម្រ ូវ ឪ ្យ ប្រ ម ូល ផ្ ដ ុំ សម្បត្តិ ឯក ជន ទ ាំង អ ស់ និង ផ ែន ការ ដំ ា ដ ុះ ស្រ ូវ ▁ជា អា ទិ ភាព រ ប ស់ ជាតិ ▁បញ្ហា ស ន្ ដ ិ សុខ ជាតិ សម ូ ហ ភា វ ូប នី យ គ ឺ ជា គ ោល ន យោ ប ាយ ដ ៏ សំ ខ ាន់ ប ំ ផ ុត រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ	102
ចូររកញាតិសព្ទនឹងពាក្យ ប្រជា	null	រកញាតិសព្ទនឹងពាក្យ ប្រជាប្រជា ជន សត្វ សត្វលោកប្រជាករ ពពួកជន ពពួកសត្វប្រជាជន ជនទូទៅ បណ្តារាស្រ្តប្រជាជាតិ ជនដែលមានទំនៀមទម្លាប់ និងភាសាដូចគ្នាប្រជាធិបតី អធិបតីលើប្រជា ប្រមុខរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ ភាពនៃរដ្ឋដែលទុករាស្រ្តជាធំប្រជាប្រិយ ជាទីពេញចិត្តនៃរាស្រ្តជនប្រជានិករ ពួកមនុស្សប្រជាពលរដ្ឋ ពលរដ្ឋទូទៅប្រជាភិថុត ការបញ្ចើចរាស្រ្តប្រជាភិបាល អ្នកគ្រប់គ្រងរាស្រ្តប្រជាភិវឌ្ឍ ការលូតលាស់ដុះដាលនៃប្រជាជនប្រជាមតិ មតិរបស់រាស្រ្តប្រជាមានិត ដែលរាប់អានរាស្រ្តប្រជារាស្រ្ត បណ្តារាស្រ្តទូទៅប្រជាប្រិយភាព ភាពជាទីពេញចិត្តរបស់រាស្រ្តប្រជាការពារ អ្នកការពាររាស្រ្ត	null	រកញាតិសព្ទនឹងពាក្យ ប្រជាប្រជា ជន សត្វ សត្វលោកប្រជាករ ពពួកជន ពពួកសត្វប្រជាជន ជនទូទៅ បណ្តារាស្រ្តប្រជាជាតិ ជនដែលមានទំនៀមទម្លាប់ និងភាសាដូចគ្នាប្រជាធិបតី អធិបតីលើប្រជា ប្រមុខរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ ភាពនៃរដ្ឋដែលទុករាស្រ្តជាធំប្រជាប្រិយ ជាទីពេញចិត្តនៃរាស្រ្តជនប្រជានិករ ពួកមនុស្សប្រជាពលរដ្ឋ ពលរដ្ឋទូទៅប្រជាភិថុត ការបញ្ចើចរាស្រ្តប្រជាភិបាល អ្នកគ្រប់គ្រងរាស្រ្តប្រជាភិវឌ្ឍ ការលូតលាស់ដុះដាលនៃប្រជាជនប្រជាមតិ មតិរបស់រាស្រ្តប្រជាមានិត ដែលរាប់អានរាស្រ្តប្រជារាស្រ្ត បណ្តារាស្រ្តទូទៅប្រជាប្រិយភាព ភាពជាទីពេញចិត្តរបស់រាស្រ្តប្រជាការពារ អ្នកការពាររាស្រ្ត	ច ូរ រក ញ ាត ិស ព្ ទ នឹង ពាក្យ Ġ ប្រ ជា Ġ	12	រក ញ ាត ិស ព្ ទ នឹង ពាក្យ Ġ ប្រ ជា ប្រ ជា Ġ ជន Ġ ស ត ្វ âĢĭ Ġ ស ត ្វ លោក ប្រ ជា ករ Ġ ព ព ួ ក ជន Ġ ព ព ួ ក ស ត ្វ ប្រ ជា ជន Ġ ជន ទូ ទៅ Ġ បណ្ត ារ ាស ្រ ្ត ប្រ ជា ជាតិ Ġ ជន ដ ែល មាន ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ Ġ និង ភា សា ដូច គ្នា ប្រ ជា ធិ បតី Ġ អ ធិ បតី លើ ប្រ ជា Ġ ប្រ មុខ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ភាព នៃ រដ្ឋ ដ ែល ទុក រា ស្រ ្ត ជា ធ ំ ប្រ ជា ប្រ ិយ Ġ ជា ទី ព េញ ចិត្ត នៃ រា ស្រ ្ត ជន ប្រ ជា និ ករ Ġ ព ួ ក ម នុ ស្ស ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ពល រដ្ឋ ទូ ទៅ ប្រ ជា ភិ ថ ុត Ġ ការ បញ្ច ើ ចរ ាស ្រ ្ត ប្រ ជា ភិ បាល Ġ អ្នក គ្រ ប់ គ្រ ង រា ស្រ ្ត ប្រ ជា ភិ វ ឌ ្ឍ Ġ ការ ល ូត លាស់ ដ ុះ ដា ល នៃ ប្រ ជា ជន ប្រ ជា ម តិ Ġ ម តិ រ ប ស់ រា ស្រ ្ត ប្រ ជា មាន ិត Ġ ដ ែល រា ប់ អាន រា ស្រ ្ត ប្រ ជា រា ស្រ ្ត Ġ បណ្ត ារ ាស ្រ ្ត ទូ ទៅ ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព Ġ ភាព ជា ទី ព េញ ចិត្ត រ ប ស់ រា ស្រ ្ត ប្រ ជា ការពារ Ġ អ្នក ការពារ រា ស្រ ្ត	227	▁ចូរ រក ញ ាត ិស ព្ ទ នឹង ពាក្យ ▁ប្រជា ▁	10	▁រក ញ ាត ិស ព្ ទ នឹង ពាក្យ ▁ប្រជា ប្រ ជា ▁ជន ▁សត្វ ▁សត្វ លោក ប្រ ជា ករ ▁ពពួក ជន ▁ពពួក ស ត ្វ ប្រ ជា ជន ▁ជន ទូ ទៅ ▁បណ្តា រា ស្រ ្ត ប្រ ជា ជាតិ ▁ជន ដ ែល មាន ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ▁និង ភា សា ដូច គ្នា ប្រ ជា ធិ បតី ▁អធិបតី លើ ប្រ ជា ▁ប្រមុខ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁ភាព នៃ រដ្ឋ ដ ែល ទុក រា ស្រ ្ត ជា ធ ំ ប្រ ជា ប្រ ិយ ▁ជា ទី ព េញ ចិត្ត នៃ រា ស្រ ្ត ជន ប្រ ជា និ ករ ▁ពួក ម នុ ស្ស ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁ពលរដ្ឋ ទូ ទៅ ប្រ ជា ភិ ថ ុត ▁ការ បញ្ច ើ ច រា ស្រ ្ត ប្រ ជា ភិ បាល ▁អ្នកគ្រប់គ្រង រា ស្រ ្ត ប្រ ជា ភិ វ ឌ ្ឍ ▁ការ ល ូត លាស់ ដ ុះ ដា ល នៃ ប្រ ជា ជន ប្រ ជា ម តិ ▁មតិ រ ប ស់ រា ស្រ ្ត ប្រ ជា មាន ិត ▁ដែល រ ាប់ អាន រា ស្រ ្ត ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ▁បណ្តា រា ស្រ ្ត ទូ ទៅ ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព ▁ភាព ជា ទី ព េញ ចិត្ត រ ប ស់ រា ស្រ ្ត ប្រ ជា ការពារ ▁អ្នក ការពារ រា ស្រ ្ត	202
ហេតុអ្វីបានជាគេតែងតាំងព្រះបាទនរោត្តមសីហនុព្រះប្រមុខរដ្ឋ	null	បានជាគេតែងតាំងព្រះបាទ សីហនុ ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋព្រោះព្រោះព្រះអង្គជាវីរៈជន៏ឆ្នើមក្នុងការទាមទារ ឯករាជ្យជូនប្រទេសជាតិបានជោគជ័យនៅថ្ងៃទី៩ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៣ប្រជាជនគាំទ្រកម្មវិធីនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយមនិងសម្តេចសីហនុមានការស្នើពីប្រជាជនឲ្យព្រះអង្គឡើងកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ ដូចជាមានព្យុហយាត្រានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក្រុងកែប ជាដើម	null	បានជាគេតែងតាំងព្រះបាទ សីហនុ ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋព្រោះព្រោះព្រះអង្គជាវីរៈជន៏ឆ្នើមក្នុងការទាមទារ ឯករាជ្យជូនប្រទេសជាតិបានជោគជ័យនៅថ្ងៃទី៩ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៣ប្រជាជនគាំទ្រកម្មវិធីនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយមនិងសម្តេចសីហនុមានការស្នើពីប្រជាជនឲ្យព្រះអង្គឡើងកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ ដូចជាមានព្យុហយាត្រានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក្រុងកែប ជាដើម	ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េត ែង តាំង ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ Ġ	25	បាន ជា គ េត ែង តាំង ព្រ ះ បាទ Ġ សី ហ នុ Ġ ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ ព្រ ោះ ព្រ ោះ ព្រ ះ អង្គ ជា វី រៈ ជន ៏ ឆ្ ន ើម ក្នុង ការ ទ ាម ទ ារ Ġ ឯក រាជ ្យ ជ ូន ប្រ ទេស ជាតិ បាន ជ ោ គ ជ ័យ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ៩ Ġ ខែ Ġ វិ ច្ឆ ិកា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៣ ប្រ ជា ជន គ ាំ ទ្រ កម្ម វិ ធី ន យោ បា យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម និង សម ្ត េច សី ហ នុ មាន ការ ស្ន ើ ពី ប្រ ជា ជន ឲ្យ ព្រ ះ អង្គ ឡើង កាន់ ត ំណ ែង ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ Ġ ដូច ជា មាន ព្យ ុ ហ យា ត្រា នៅ ទី ក្រុង ភ្នំពេញ Ġ ក្រុង ក ែប Ġ ជា ដើម	132	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា គ េត ែង តាំង ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ ▁	25	▁បានជា គ េត ែង តាំង ព្រ ះ បាទ ▁សីហនុ ▁ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ ព្រ ោះ ព្រ ោះ ព្រ ះ អង្គ ជា វី រៈ ជន ៏ ឆ្ ន ើម ក្នុង ការ ទ ាម ទ ារ ▁ឯករាជ្យ ជ ូន ប្រ ទេស ជាតិ បាន ជ ោ គ ជ ័យ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ៩ ▁ខែ ▁វិច្ឆិកា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៣ ប្រ ជា ជន គ ាំ ទ្រ កម្ម វិ ធី ន យោ ប ាយ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម និង សម ្ត េច សី ហ នុ មាន ការ ស្ន ើ ពី ប្រ ជា ជន ឲ្យ ព្រ ះ អង្គ ឡើង កាន់ ត ំណ ែង ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ ▁ដូចជា មាន ព្យ ុ ហ យា ត្រា នៅ ទី ក្រុង ភ្នំពេញ ▁ក្រុង ក ែប ▁ជាដើម	123
ហេតុដូចម្តេចបានជានិយាយថាអាល្លឺម៉ង់គឺជាហេតុនាំឲ្យផ្ទុះសង្គ្រាមត្រជាក់	null	បានជានិយាយថាអាល្លឺម៉ង់គឺជាហេតុនាំឲ្យផ្ទុះសង្គ្រាមត្រជាក់គឺដោយសារបញ្ហាទី១ សូវៀតបានបិទច្រកចេញចូលទៅកាន់អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច ដែលធ្វើឲ្យប៊ែរឡាំងខាងលិចត្រូវដាច់ស្បៀង និងគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ដែលសំខាន់មានទាំងអគ្គិសនីផងដែរនៅពេលនោះអាមេរិកបានធ្វើឆ្លើយតបដោយការប្រើស្ពានអាកាស ដែលនាំឲ្យមហាអំណាចទាំងពីរស្ទើរតែមិនអាចអត់ធ្មត់បានបញ្ហាទី២ បញ្ហាកសាងជញ្ជាំងប៊ែរឡាំងខាងលិចនៅឆ្នាំ ១៩៦១ ដោយមានអ្នកភៀសខ្លួនពីអាល្លឺម៉ងខាងកើតត្រូវបង់ខាតនូវកម្លាំងហត្ថពលិកជំនាញ ដែលនាំឲ្យខឿនឩស្សាហកម្មរកកល់និងរលំបញ្ហាទី៣ ការបង្កើតសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចតាមរយៈសន្និសិទនៅទីក្រុងឡុងព្រមទាំងបញ្ចូលសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ជាសមាជិកទី១៥ នៃអង្គការអូតង់ដែលអនុញ្ញាតិឲ្យអាល្លឺម៉ង់បំពាក់អាវុធនោះ គឺជាការគំរាមកំហែងដោយត្រង់ចំពោះសហភាពវៀតដំណាក់កាលនេះគឺជាតំណាក់កាលរត់ប្រណាំងសព្វាវុធនុយក្កេអ៊ែរ ដែលធ្វើឲ្យពិភពលោកមានការគម្រាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខ	null	បានជានិយាយថាអាល្លឺម៉ង់គឺជាហេតុនាំឲ្យផ្ទុះសង្គ្រាមត្រជាក់គឺដោយសារបញ្ហាទី១ សូវៀតបានបិទច្រកចេញចូលទៅកាន់អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច ដែលធ្វើឲ្យប៊ែរឡាំងខាងលិចត្រូវដាច់ស្បៀង និងគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ដែលសំខាន់មានទាំងអគ្គិសនីផងដែរនៅពេលនោះអាមេរិកបានធ្វើឆ្លើយតបដោយការប្រើស្ពានអាកាស ដែលនាំឲ្យមហាអំណាចទាំងពីរស្ទើរតែមិនអាចអត់ធ្មត់បានបញ្ហាទី២ បញ្ហាកសាងជញ្ជាំងប៊ែរឡាំងខាងលិចនៅឆ្នាំ ១៩៦១ ដោយមានអ្នកភៀសខ្លួនពីអាល្លឺម៉ងខាងកើតត្រូវបង់ខាតនូវកម្លាំងហត្ថពលិកជំនាញ ដែលនាំឲ្យខឿនឩស្សាហកម្មរកកល់និងរលំបញ្ហាទី៣ ការបង្កើតសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចតាមរយៈសន្និសិទនៅទីក្រុងឡុងព្រមទាំងបញ្ចូលសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ជាសមាជិកទី១៥ នៃអង្គការអូតង់ដែលអនុញ្ញាតិឲ្យអាល្លឺម៉ង់បំពាក់អាវុធនោះ គឺជាការគំរាមកំហែងដោយត្រង់ចំពោះសហភាពវៀតដំណាក់កាលនេះគឺជាតំណាក់កាលរត់ប្រណាំងសព្វាវុធនុយក្កេអ៊ែរ ដែលធ្វើឲ្យពិភពលោកមានការគម្រាមកំហែងផ្នែកសន្តិសុខ	ហេតុ ដូច ម្ ត េច បាន ជា និ យា យ ថា អា ល្ល ឺ ម៉ង់ គ ឺ ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់ Ġ	31	បាន ជា និ យា យ ថា អា ល្ល ឺ ម៉ង់ គ ឺ ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់ គ ឺ ដោយ សារ ប ញ ្ហ ា ទី១ Ġ ស ូវ ៀត បាន ប ិ ទ ច្ រក ចេញ ចូល ទៅ កាន់ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ខា ង ល ិច Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៊ ែរ ឡា ំ ង ខា ង ល ិច ត្រូវ ដា ច ់ ស្ ប ៀង ĠâĢĭ និង គ្រឿង ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ដ ែល សំ ខា ន់ មាន ទ ាំង អ គ្គ ិស នី ផ ង ដ ែរ នៅ ពេល ន ោះ អា មេ រិក បាន ធ ្វ ើ ឆ្ លើ យ ត ប ដោយ ការ ប្រ ើស ្ ពា ន អា កាស Ġ ដ ែល នាំ ឲ្យ ម ហា អ ំណ ា ច ទ ាំង ពី រ âĢĭ ស្ទ ើរ តែ ម ិន អា âĢĭ ច អ ត់ ធ ្ម ត់ បាន ប ញ ្ហ ា ទី ២ Ġ ប ញ ្ហ ាក សា ង ជ ញ្ជ ាំង ប៊ ែរ ឡា ំ ង ខា ង ល ិច នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ១ Ġ ដោយ មាន អ្នក ភ ៀស ខ្លួន ពី អា ល្ល ឺ ម៉ ង ខា ង កើត ត្រូវ បង់ ខា ត ន ូវ ក ម្ល ាំង ហ ត្ថ ពល ិក ជំ នា ញ Ġ ដ ែល នាំ ឲ្យ ខ ឿន ឩ ស្សា ហ កម្ម រក ក ល់ និង រ លំ ប ញ ្ហ ា ទី ៣ Ġ ការ បង ្ក ើត ស ហ ព ័ន ្ ធ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ខា ង ល ិច តា ម រយ ៈ ស ន្ន ិស ិ ទ នៅ ទី ក្រុង ឡ ុង ព្រ ម ទ ាំង បញ្ចូល ស ហ ព ័ន ្ ធ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ជា សម ា ជ ិក ទី១ ៥ Ġ នៃ អង្គ ការ អូ ត ង់ ដ ែល អនុ ញ្ញា តិ ឲ្យ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ប ំព ាក់ អា វុធ ន ោះ Ġ គ ឺ ជា ការ គ ំ រា មក ំ ហ ែង ដោយ ត្រ ង់ ចំ ព ោះ ស ហ ភាព វ ៀត ដំ ណា ក់ កាល នេះ គ ឺ ជា ត ំណ ាក់ កាល រ ត់ ប្រ ណា ំ ង ស ព្វ ាវ ុ ធ នុ យក ្ក េ អ៊ ែរ Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ពិ ភព លោក មាន ការ គម ្រា មក ំ ហ ែង ផ្ ន ែក ស ន្ត ិស ុ ខ	389	▁ហេតុ ដូច ម ្ត េច បាន ជា ន ិយ ាយ ថា អា ល្ល ឺ ម៉ង់ គ ឺ ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ ផ្ ទ ុះ ស ង្គ ្រា ម ត្រ ជ ាក់ ▁	31	▁បានជា ន ិយ ាយ ថា អា ល្ល ឺ ម៉ង់ គ ឺ ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ ផ្ ទ ុះ ស ង្គ ្រា ម ត្រ ជ ាក់ គ ឺ ដោយ សារ ប ញ ្ហ ា ទី១ ▁សូវៀត បាន ប ិ ទ ច្ រក ចេញ ចូល ទៅ កាន់ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ខា ង ល ិច ▁ដែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ប៊ ែរ ឡ ាំង ខា ង ល ិច ត្រូវ ដ ាច់ ស ្ប ៀង ▁និង គ្រឿង ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ ដ ែល សំ ខ ាន់ មាន ទ ាំង អ គ្គ ិស នី ផ ង ដ ែរ នៅ ពេល ន ោះ អា មេ រិក បាន ធ ្វ ើ ឆ្ ល ើយ ត ប ដោយ ការ ប្រ ើ ស្ព ាន អា កាស ▁ដែល នាំ ឲ្យ ម ហា អ ំ ណា ច ទ ាំង ពី រ ▁ស្ទើរតែ ម ិន អា ▁ច អ ត់ ធ ្ម ត់ បាន ប ញ ្ហ ា ទី ២ ▁បញ្ហា ក សា ង ជ ញ្ជ ាំង ប៊ ែរ ឡ ាំង ខា ង ល ិច នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ១ ▁ដោយ មាន អ្នក ភ ៀស ខ្លួន ពី អា ល្ល ឺ ម៉ ង ខា ង កើត ត្រូវ បង់ ខា ត ន ូវ ក ម្ល ាំង ហ ត្ថ ពល ិក ជំ ន ាញ ▁ដែល នាំ ឲ្យ ខ ឿន ឩ ស្សា ហ កម្ម រក ក ល់ និង រ លំ ប ញ ្ហ ា ទី ៣ ▁ការបង្កើត ស ហ ព ័ ន្ធ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ខា ង ល ិច ត ាម រយ ៈ ស ន្ន ិ សិ ទ នៅ ទី ក្រុង ឡ ុង ព្រ ម ទ ាំង បញ្ចូល ស ហ ព ័ ន្ធ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ជា ស មា ជ ិក ទី១ ៥ ▁នៃ អង្គ ការ អ ូត ង់ ដ ែល អនុ ញ្ញា តិ ឲ្យ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ប ំព ាក់ អា វុធ ន ោះ ▁គឺជា ការ គ ំ រ ាម កំ ហ ែង ដោយ ត្រ ង់ ច ំព ោះ ស ហ ភាព វ ៀត ដ ំណ ាក់ កាល នេះ គ ឺ ជា ត ំណ ាក់ កាល រ ត់ ប្រ ណ ាំង ស ព ្វា វុធ ន ុយ ក្ក េ អ៊ ែរ ▁ដែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ពិ ភព លោក មាន ការ គ ម្រ ាម កំ ហ ែង ផ្ ន ែក ស ន្ត ិ សុខ	364
តើនឹងមានអ្វីកើតឡើង ប្រសិនបើសហព្រះរាជអាជ្ញា ឬក៏សហចៅក្រមស៊ើបអង្កេត មិនយល់ស្របគ្នា ថាតើត្រូវបញ្ជូនឬមិនបញ្ជូនរឿងក្តីទៅជំនុំជម្រះ	null	ទាំងសហព្រះរាជអាជ្ញា ឬសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេត នឹងព្យាយាមសម្រេចឲ្យបាននូវការព្រមព្រៀងគ្នា ប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគាត់មិនអាចឈានដល់ការឯកភាពគ្នានោះទេ ពេលនោះ ចៅក្រម៥រូបមកពីអង្គបុរេជំនុំជម្រះនឹងជួបជុំគ្នាដើម្បីធ្វើការសម្រេចថាតើត្រូវបញ្ជូនឬមិនបញ្ជូនរឿងក្តីទៅជំនុំជម្រះចៅក្រម ឬសហព្រះរាជអាជ្ញា ឬសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេត កម្ពុជាតែឯង ឬអន្តរជាតិតែឯង មិនអាចធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ការបញ្ជូនរឿងក្តីណាមួយទៅកាត់សេចក្តីបានឡើយ	null	ទាំងសហព្រះរាជអាជ្ញា ឬសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេត នឹងព្យាយាមសម្រេចឲ្យបាននូវការព្រមព្រៀងគ្នា ប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគាត់មិនអាចឈានដល់ការឯកភាពគ្នានោះទេ ពេលនោះ ចៅក្រម៥រូបមកពីអង្គបុរេជំនុំជម្រះនឹងជួបជុំគ្នាដើម្បីធ្វើការសម្រេចថាតើត្រូវបញ្ជូនឬមិនបញ្ជូនរឿងក្តីទៅជំនុំជម្រះចៅក្រម ឬសហព្រះរាជអាជ្ញា ឬសហចៅក្រមស៊ើបអង្កេត កម្ពុជាតែឯង ឬអន្តរជាតិតែឯង មិនអាចធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ការបញ្ជូនរឿងក្តីណាមួយទៅកាត់សេចក្តីបានឡើយ	ត ើន ឹង មាន âĢĭ អ ្វី âĢĭ កើត ឡើង âĢĭ Ġ ប្រ សិ ន ប ើស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា Ġ ឬ ក ៏ âĢĭ ស ហ ច ៅ ក្រ ម âĢĭâĢĭ ស៊ ើប អ ង្ក េត âĢĭ Ġ ម ិន យ ល់ âĢĭ ស្រ ប âĢĭ គ្នា âĢĭ Ġ ថា ត ើ âĢĭ ត្រូវ âĢĭ ប ញ្ជ ូន ឬ ម ិន ប ញ្ជ ូន âĢĭ រឿង ក្តី âĢĭ ទៅ âĢĭ ជំ នុ ំ ជម្រះ Ġ	61	ទ ាំង ស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា Ġ ឬ ស ហ ច ៅ ក្រ ម ស៊ ើប អ ង្ក េត Ġ នឹង ព្យា យា ម សម ្រ េច ឲ្យ បាន ន ូវ ការ ព្រមព្រៀង គ្នា Ġ ប៉ ុន ្ត ែប ្រ សិ ន ប ើ ព ួ ក គ ាត់ ម ិន អា ច ឈ ាន ដល់ ការ ឯក ភាព គ្នា ន ោះ ទេ Ġ ពេល ន ោះ Ġ ច ៅ ក្រ ម ៥ រូប មក ពី អង្គ ប ុរ េ ជំ នុ ំ ជម្រះ នឹង ជ ួ ប ជ ុំ គ្នា ដើម ្ប ី ធ ្វ ើក ារ សម ្រ េច ថា ត ើត ្រ ូវ ប ញ្ជ ូន ឬ ម ិន ប ញ្ជ ូន រឿង ក្តី ទៅ ជំ នុ ំ ជម្រះ ច ៅ ក្រ ម Ġ ឬ ស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា Ġ ឬ ស ហ ច ៅ ក្រ ម ស៊ ើប អ ង្ក េត Ġ ក ម្ព ុ ជា តែ ឯ ង Ġ ឬ អ ន្ត រ ជាតិ តែ ឯ ង Ġ ម ិន អា ច ធ ្វ ើ ឲ្យ រា ំ ង ស្ទ ះ ដល់ ការ ប ញ្ជ ូន រឿង ក្តី ណា មួយ ទៅ កាត់ សេ ច ក្តី បាន ឡ ើយ	191	▁តើ នឹង មាន ▁អ្វី ▁កើតឡើង ▁ប្រសិនបើ ស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា ▁ឬ ក ៏ ▁សហ ច ៅ ក្រ ម ▁ស៊ើបអង្កេត ▁មិន យ ល់ ▁ស្រប ▁គ្នា ▁ថា ត ើ ▁ត្រូវ ▁បញ្ជូន ឬ ម ិន ប ញ្ជ ូន ▁រឿង ក្តី ▁ទៅ ▁ជំនុំជម្រះ ▁	43	▁ទាំង ស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា ▁ឬ ស ហ ច ៅ ក្រ ម ស៊ ើប អ ង្ក េត ▁នឹង ព្យា យ ាម ស ម្រ េច ឲ្យ បាន ន ូវ ការ ព្រមព្រៀង គ្នា ▁ប៉ុន្តែ ប្រ ស ិន ប ើ ព ួ ក គ ាត់ ម ិន អា ច ឈ ាន ដល់ ការ ឯក ភាព គ្នា ន ោះ ទេ ▁ពេល ន ោះ ▁ចៅក្រម ៥ រូប មក ពី អង្គ ប ុរ េ ជំ ន ុំ ជម្រះ នឹង ជ ួ ប ជ ុំ គ្នា ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ការ ស ម្រ េច ថា ត ើ ត្រូវ ប ញ្ជ ូន ឬ ម ិន ប ញ្ជ ូន រឿង ក្តី ទៅ ជំ ន ុំ ជម្រះ ច ៅ ក្រ ម ▁ឬ ស ហ ព្រ ះ រាជ អា ជ្ញ ា ▁ឬ ស ហ ច ៅ ក្រ ម ស៊ ើប អ ង្ក េត ▁កម្ពុជា តែ ឯ ង ▁ឬ អ ន្ត រ ជាតិ តែ ឯ ង ▁មិន អា ច ធ ្វ ើ ឲ្យ រ ាំង ស្ទ ះ ដល់ ការ ប ញ្ជ ូន រឿង ក្តី ណា មួយ ទៅ កាត់ ស េច ក្តី បាន ឡ ើយ	178
តើសន្និសិទយ៉ាងតាបានបង្កើតគម្រោងការអ្វីខ្លះ	null	សន្និសិទយ៉ាងតាបានបង្កើតគម្រោងការមាន បែងចែកប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ជា ៤ ផ្នែកសូវៀតរុញព្រំដែនចូលក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញ រួចប៉ូឡូញបានបើកព្រំដែនចូលប្រទេសអាល្លឺម៉ង់គឺតំបន់ព្រួសខាងកើតមានការគ្រោងកោះប្រជុំសន្និសិទនៅសាន់ហ្រ្វាន់ស៊ីស្គូ ដើម្បីរៀបចំបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិដោយភាពលោភលន់មេដឹកនាំសូវៀតបានសន្យាថានឹងជួយវាយជប៉ុននៅផ្នែកអាស៊ី	null	សន្និសិទយ៉ាងតាបានបង្កើតគម្រោងការមាន បែងចែកប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ជា ៤ ផ្នែកសូវៀតរុញព្រំដែនចូលក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញ រួចប៉ូឡូញបានបើកព្រំដែនចូលប្រទេសអាល្លឺម៉ង់គឺតំបន់ព្រួសខាងកើតមានការគ្រោងកោះប្រជុំសន្និសិទនៅសាន់ហ្រ្វាន់ស៊ីស្គូ ដើម្បីរៀបចំបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិដោយភាពលោភលន់មេដឹកនាំសូវៀតបានសន្យាថានឹងជួយវាយជប៉ុននៅផ្នែកអាស៊ី	ត ើស ន្ន ិស ិ ទ យ៉ាង តា បាន បង ្ក ើត គម ្រ ោង ការ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	21	ស ន្ន ិស ិ ទ យ៉ាង តា បាន បង ្ក ើត គម ្រ ោង ការ មាន Ġ ប ែង ច ែក ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ជា Ġ ៤ Ġ ផ្ ន ែក ស ូវ ៀត រ ុញ ព្រ ំ ដ ែន ចូល ក្នុង ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ Ġ រ ួច ប៉ ូ ឡូ ញ បាន ប ើក ព្រ ំ ដ ែន ចូល ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ គ ឺត ំ ប ន់ ព្រ ួស ខា ង កើត មាន ការ គ្រ ោង ក ោះ ប្រជុំ ស ន្ន ិស ិ ទ នៅ សា ន់ ហ ្រ ្វា ន់ ស៊ី ស្ គូ Ġ ដើម ្ប ី រៀបចំ បង ្ក ើត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ដោយ ភាព ល ោ ភ ល ន់ មេ ដ ឹក នាំ ស ូវ ៀត បាន ស ន្ យា ថា នឹង ជ ួយ វា យ ជ ប៉ ុន នៅ ផ្ ន ែក អា ស៊ី	147	▁តើ ស ន្ន ិ សិ ទ យ៉ាង តា បាន ប ង្ក ើត គ ម្រ ោង ការ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁សន្ និ សិ ទ យ៉ាង តា បាន ប ង្ក ើត គ ម្រ ោង ការ មាន ▁បែងចែក ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ជា ▁៤ ▁ផ្នែក ស ូវ ៀត រ ុញ ព្រ ំ ដ ែន ចូល ក្នុង ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ ▁រួច ប៉ ូ ឡូ ញ បាន ប ើក ព្រ ំ ដ ែន ចូល ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ គ ឺត ំ ប ន់ ព្រ ួស ខា ង កើត មាន ការ គ្រ ោង ក ោះ ប្រជុំ ស ន្ន ិ សិ ទ នៅ ស ាន់ ហ ្រ ្វា ន់ ស៊ី ស្ គូ ▁ដើម្បី រៀបចំ ប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ដោយ ភាព ល ោ ភ ល ន់ មេ ដ ឹក នាំ ស ូវ ៀត បាន ស ន ្យា ថា នឹង ជ ួយ វ ាយ ជ ប៉ ុន នៅ ផ្ ន ែក អា ស៊ី	138
តើអ្វីទៅជាទិសដៅពិតប្រាកដនៃនយោបាយសកលវូបនីយកម្ម	null	ទិសដៅពិតប្រាកដនៃយោបាយសកលភាវូបនីយកម្ម គឺជាការធ្វើឪ្យមានដំណោះស្រាយរួមបញ្ជូលបញ្ហាតាមតំបន់ ឬពិភពលោកទាំងមូល បញ្ហាគ្រឿងញៀន បញ្ហាជំងឺឆ្លង បញ្ហាភេរវកម្ម បញ្ហាបរិស្ថាន ហើយថែមទាំងធ្វើឪ្យមានការរីកចម្រើនក្នុងតំបន់និងពិភពលោកទាំងមូលទៀតផង	null	ទិសដៅពិតប្រាកដនៃយោបាយសកលភាវូបនីយកម្ម គឺជាការធ្វើឪ្យមានដំណោះស្រាយរួមបញ្ជូលបញ្ហាតាមតំបន់ ឬពិភពលោកទាំងមូល បញ្ហាគ្រឿងញៀន បញ្ហាជំងឺឆ្លង បញ្ហាភេរវកម្ម បញ្ហាបរិស្ថាន ហើយថែមទាំងធ្វើឪ្យមានការរីកចម្រើនក្នុងតំបន់និងពិភពលោកទាំងមូលទៀតផង	ត ើ អ ្វី ទៅ ជា ទិ ស ដ ៅ ពិ ត ប្រា ក ដ នៃ ន យោ បា យ ស ក ល វ ូប នី យក ម្ម Ġ	28	ទិ ស ដ ៅ ពិ ត ប្រា ក ដ នៃ យោ បា យ ស ក ល ភា វ ូប នី យក ម្ម Ġ គ ឺ ជា ការ ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ដំ ណ ោះ ស្រ ាយ រួម ប ញ្ជ ូល ប ញ ្ហ ាត ាម ត ំ ប ន់ Ġ ឬ ពិ ភព លោក ទ ាំង ម ូល Ġ ប ញ ្ហ ា គ្រឿង ញ ៀន Ġ ប ញ ្ហ ា ជំ ង ឺ ឆ្ លង Ġ ប ញ ្ហ ា ភ េរ វ កម្ម Ġ ប ញ ្ហ ាប រិ ស្ថាន Ġ ហើយ ថ ែម ទ ាំង ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ក្នុង ត ំ ប ន់ និង ពិ ភព លោក ទ ាំង ម ូល ទៀត ផ ង	120	▁តើ អ ្វី ទៅ ជា ទិ ស ដ ៅ ព ិត ប្រា ក ដ នៃ ន យោ ប ាយ ស ក ល វ ូប នី យ កម្ម ▁	27	▁ទិសដៅ ព ិត ប្រា ក ដ នៃ យោ ប ាយ ស ក ល ភា វ ូប នី យ កម្ម ▁គឺជា ការ ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ដ ំណ ោះ ស្រ ាយ រួម ប ញ្ជ ូល ប ញ ្ហ ាត ាម ត ំ ប ន់ ▁ឬ ពិ ភព លោក ទ ាំង ម ូល ▁បញ្ហា គ្រឿង ញ ៀន ▁បញ្ហា ជំ ង ឺ ឆ្ លង ▁បញ្ហា ភ េរ វ កម្ម ▁បញ្ហា ប រិ ស្ថាន ▁ហើយ ថ ែម ទ ាំង ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ក្នុង ត ំ ប ន់ និង ពិ ភព លោក ទ ាំង ម ូល ទៀត ផ ង	104
តើអ៊ីត្លែលបានឡើងកាន់អំណាចជាអធិកាបតី (កាន់ស្ល៊ែ) យ៉ាងដូចម្តេច	null	អ៊ីត្លែលបានឡើងកាន់អំណាចជាអធិកាបតី កាន់ស្ល៊ែ ដោយដំបូងអ៊ីត្លែបានចូលជាសមាជិកបក្សកម្មករសង្គមប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ដោយភាពប៉ិនប្រសប់របស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ១៩២១ អ៊ីត្លែបានក្លាយជាប្រធានបក្ស នៅពេលនោះបក្សមានឈ្មោះម៉្យាងទៀតគឺ ណាស៊ីក្រោមការដឹកនាំរបស់អ៊ីត្លែបក្សណាស៊ីបានក្លាយជាបក្សធំជាងគេ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ អំណាចរដ្ឋបានស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់អ៊ីត្លែនិងបក្សរបស់ខ្លួន	null	អ៊ីត្លែលបានឡើងកាន់អំណាចជាអធិកាបតី កាន់ស្ល៊ែ ដោយដំបូងអ៊ីត្លែបានចូលជាសមាជិកបក្សកម្មករសង្គមប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ដោយភាពប៉ិនប្រសប់របស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ១៩២១ អ៊ីត្លែបានក្លាយជាប្រធានបក្ស នៅពេលនោះបក្សមានឈ្មោះម៉្យាងទៀតគឺ ណាស៊ីក្រោមការដឹកនាំរបស់អ៊ីត្លែបក្សណាស៊ីបានក្លាយជាបក្សធំជាងគេ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ អំណាចរដ្ឋបានស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់អ៊ីត្លែនិងបក្សរបស់ខ្លួន	ត ើ អ៊ី ត ្ល ែល បាន ឡើង កាន់ អ ំណ ា ច ជា អ ធិ កា បតី Ġ( កាន់ ស្ ល ៊ ែ ) Ġ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	28	អ៊ី ត ្ល ែល បាន ឡើង កាន់ អ ំណ ា ច ជា អ ធិ កា បតី Ġ កាន់ ស្ ល ៊ ែ Ġ ដោយ ដំ បូ ង អ៊ី ត ្ល ែប ាន ចូល ជា សម ា ជ ិក ប ក្ស កម្ម ករ សង ្ គម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ដោយ ភាព ប៉ ិន ប្រ ស ប់ រ ប ស់ ខ្លួន នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២ ១ Ġ អ៊ី ត ្ល ែប ាន ក្លា យ ជា ប្រ ធាន ប ក្ស Ġ នៅ ពេល ន ោះ ប ក្ស មាន ឈ្មោះ ម៉ ្យា ង ទៀត គ ឺ Ġ ណា ស៊ី ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ អ៊ី ត ្ល ែប ក្ស ណា ស៊ី បាន ក្លា យ ជា ប ក្ស ធ ំ ជា ង គ េ Ġ ហើយ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៣ ៣ Ġ អ ំណ ា ចរ ដ្ឋ បាន ស្ ថ ិត ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ អ៊ី ត ្ល ែន ិ ង ប ក្ស រ ប ស់ ខ្លួន	156	▁តើ អ៊ី ត ្ល ែល បាន ឡើង កាន់ អ ំ ណា ច ជា អ ធិ កា បតី ▁( កាន់ ស ្ល ៊ ែ ) ▁យ៉ាងដូចម្តេច ▁	23	▁អ៊ី ត ្ល ែល បាន ឡើង កាន់ អ ំ ណា ច ជា អ ធិ កា បតី ▁កាន់ ស ្ល ៊ ែ ▁ដោយ ដំ បូ ង អ៊ី ត ្ល ែ បាន ចូល ជា ស មា ជ ិក ប ក្ស កម្ម ករ ស ង្គ ម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ដោយ ភាព ប៉ ិន ប្រ ស ប់ រ ប ស់ ខ្លួន នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ២ ១ ▁អ៊ី ត ្ល ែ បាន ក្លា យ ជា ប្រ ធាន ប ក្ស ▁នៅពេល ន ោះ ប ក្ស មាន ឈ្មោះ ម៉ ្យា ង ទៀត គ ឺ ▁ណា ស៊ី ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ អ៊ី ត ្ល ែប ក្ស ណា ស៊ី បាន ក្លា យ ជា ប ក្ស ធ ំ ជា ង គ េ ▁ហើយ នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៣ ៣ ▁អំណាច រដ្ឋ បាន ស ្ថ ិត ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ អ៊ី ត ្ល ែ និង ប ក្ស រ ប ស់ ខ្លួន	151
តើទារកដែលកើតនៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ មានអាយុប៉ុន្មានហើយ នៅឆ្នាំ២០០៧នេះតើអ្វីដែលហៅថាជម្ងឺពិសអាចម៏កុក	null	មានអាយុពី ២៩ ទៅ ៣០ឆ្នាំជម្ងឺពិសអាចម៍កុក គឺជាជម្ងឺខ្វះជីវជាតិខ្វះចំណីអាហារ	null	មានអាយុពី ២៩ ទៅ ៣០ឆ្នាំជម្ងឺពិសអាចម៍កុក គឺជាជម្ងឺខ្វះជីវជាតិខ្វះចំណីអាហារ	ត ើ ទ ារ ក ដ ែល កើត នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ មាន អា យ ុប ៉ ុន ្ម ាន ហើយ Ġ នៅ ឆ្នាំ ២០ ០ ៧ នេះ ត ើ អ ្វី ដ ែល ហ ៅ ថា ជ ម្ ង ឺ ពិ ស អា ច ម ៏ ក ុក Ġ	53	មាន អា យ ុ ពី Ġ ២ ៩ Ġ ទៅ Ġ ៣០ ឆ្នាំ ជ ម្ ង ឺ ពិ ស អា ច ម ៍ ក ុក Ġ គ ឺ ជា ជ ម្ ង ឺ ខ្វ ះ ជីវ ជាតិ ខ្វ ះ ចំ ណី អា ហា រ ĠâĢĭ	40	▁តើ ទ ារ ក ដ ែល កើត នៅ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁មាន អ ាយ ុ ប៉ ុន ្ មាន ហើយ ▁នៅ ឆ្នាំ ២ ០០ ៧ នេះ ត ើ អ ្វី ដ ែល ហ ៅ ថា ជ ម្ ង ឺ ពិ ស អា ច ម ៏ ក ុក ▁	52	▁មាន អ ាយ ុ ពី ▁២៩ ▁ទៅ ▁៣០ ឆ្នាំ ជ ម្ ង ឺ ពិ ស អា ច ម ៍ ក ុក ▁គឺជា ជ ម្ ង ឺ ខ្វ ះ ជីវ ជាតិ ខ្វ ះ ចំ ណី អា ហា រ ▁	37
ចូររៀបរាប់អំពីសីលប្រាំរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនារួចធ្វើការប្រៀបធៀបសីលនីមួយៗ នៅនឹងសិទ្ធិមនុស្សក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា	null	ការប្រៀបធៀបសីលនីមួយៗ នៅនឹងសិទ្ធិមនុស្សក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបញ្ចសីល ឬសីល៥ បាណា វៀរចាកការសម្លាប់ជីវិតអទិន្ទា វៀរចាកការលួចទ្រព្យអ្នកដទៃកាមេ វៀរចាកការប្រព្រឹត្តខុសមុសា វៀរចាកការពោលពាក្យកុហក់ ញុះញង់ បង្កាច់ បង្ខូចសុរា វៀរចាកការសេពគ្រឿងស្រវឹង សិទ្ធិមនុស្សក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា ៣២ ជនគ្រប់រូបមានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត មានសេរីភាពនិងមានសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួនមាត្រា ៤៤ ជនណាក៏ដោយមានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិទោះជាសមូហភាពក្តីមាត្រា ៤៦ អំពើលក់ដូរមនុស្ស អំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្នែកពេស្យាកម្មនិងអំពើអាសអាភាសដែលប៉ះពាល់ដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់នារីត្រូវហាមឃាត់មាត្រា ៤១ ប្រជាពលរដ្ឋមានសេរីភាពខាងការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួនសេរីភាពខាងសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងការបោះពុម្ពផ្សាយសេរីភាពខាងការប្រជុំមាត្រា ៣៨ ច្បាប់រ៉ាប់រងមិនឱ្យមានការរំលោភបំពានលើរូបរាងបុគ្គលណាមួយមាត្រា ៤៨ សិទ្ធិបានត្រូវទទួលការគាំពារក្នុងស្ថានការណ៍មានសង្គ្រាម និងការពារប្រឆាំងនឹងអាជីវកម្មសេដ្ឋកិច្ច រីកាមគុណលើកុមារមាត្រា ៣១ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានភាពស្មើគ្នាចំពោះមុនច្បាប់មានសិទ្ធិសេរីភាព និងករណីយកិច្ចដូចគ្នាទាំងអស់មាត្រា ៦៤ រដ្ឋហាមឃាត់ និងផ្តន្ទាទោសដល់ជនណាដែលនាំចូល ផលិត លក់ដូរគ្រឿងញៀនទំនិញក្លែងក្លាយ ល	null	ការប្រៀបធៀបសីលនីមួយៗ នៅនឹងសិទ្ធិមនុស្សក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបញ្ចសីល ឬសីល៥ បាណា វៀរចាកការសម្លាប់ជីវិតអទិន្ទា វៀរចាកការលួចទ្រព្យអ្នកដទៃកាមេ វៀរចាកការប្រព្រឹត្តខុសមុសា វៀរចាកការពោលពាក្យកុហក់ ញុះញង់ បង្កាច់ បង្ខូចសុរា វៀរចាកការសេពគ្រឿងស្រវឹង សិទ្ធិមនុស្សក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា ៣២ ជនគ្រប់រូបមានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត មានសេរីភាពនិងមានសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួនមាត្រា ៤៤ ជនណាក៏ដោយមានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិទោះជាសមូហភាពក្តីមាត្រា ៤៦ អំពើលក់ដូរមនុស្ស អំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្នែកពេស្យាកម្មនិងអំពើអាសអាភាសដែលប៉ះពាល់ដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់នារីត្រូវហាមឃាត់មាត្រា ៤១ ប្រជាពលរដ្ឋមានសេរីភាពខាងការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួនសេរីភាពខាងសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងការបោះពុម្ពផ្សាយសេរីភាពខាងការប្រជុំមាត្រា ៣៨ ច្បាប់រ៉ាប់រងមិនឱ្យមានការរំលោភបំពានលើរូបរាងបុគ្គលណាមួយមាត្រា ៤៨ សិទ្ធិបានត្រូវទទួលការគាំពារក្នុងស្ថានការណ៍មានសង្គ្រាម និងការពារប្រឆាំងនឹងអាជីវកម្មសេដ្ឋកិច្ច រីកាមគុណលើកុមារមាត្រា ៣១ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានភាពស្មើគ្នាចំពោះមុនច្បាប់មានសិទ្ធិសេរីភាព និងករណីយកិច្ចដូចគ្នាទាំងអស់មាត្រា ៦៤ រដ្ឋហាមឃាត់ និងផ្តន្ទាទោសដល់ជនណាដែលនាំចូល ផលិត លក់ដូរគ្រឿងញៀនទំនិញក្លែងក្លាយ ល	ច ូរ រ ៀប រា ប់ អ ំព ី សី ល ប្រា ំ រ ប ស់ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា រ ួច ធ ្វ ើក ារ ប្រ ៀប ធៀប សី ល នី មួយ ៗ Ġ នៅ នឹង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ក្នុង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ	61	ការ ប្រ ៀប ធៀប សី ល នី មួយ ៗ Ġ នៅ នឹង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ក្នុង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា បញ្ច សី ល Ġ ឬ សី ល ៥ Ġ បា ណា Ġ វ ៀរ ច ាក ការ សម ្លា ប់ ជីវ ិត អ ទិ ន្ទ ា Ġ វ ៀរ ច ាក ការ ល ួច ទ្រ ព្យ អ្នក ដ ទ ៃ កា មេ Ġ វ ៀរ ច ាក ការ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ខុស ម ុស ា Ġ វ ៀរ ច ាក ការ ព ោល ពាក្យ ក ុ ហ ក់ Ġ ញ ុះ ញ ង់ Ġ បង ្ក ាច់ Ġ បង ្ខ ូច សុ រា Ġ វ ៀរ ច ាក ការ សេ ព គ្រឿង ស្រ វ ឹង Ġ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ក្នុង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ មា ត្រា Ġ ៣ ២ Ġ ជន គ្រ ប់ រូប មាន សិ ទ្ធិ រស់ រា ន មាន ជីវ ិត Ġ មាន សេ រី ភាព និង មាន ស ន្ត ិស ុ ខ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន មា ត្រា Ġ ៤ ៤ Ġ ជន ណា ក ៏ ដោយ មាន សិ ទ្ធិ ជា ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ទ ោះ ជា សម ូ ហ ភាព ក្តី មា ត្រា Ġ ៤ ៦ Ġ អ ំព ើ ល ក់ ដ ូរ ម នុ ស្ស Ġ អ ំព ើ ធ ្វ ើ អា ជីវ កម្ម ផ្ ន ែក ព េស ្យា កម្ម និង អ ំព ើ អា ស អា ភា ស ដ ែល ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ សេ ច ក្តី ថ្លៃ ថ្ន ូរ រ ប ស់ នា រី ត្រូវ ហា ម ឃាត ់ មា ត្រា Ġ ៤ ១ Ġ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន សេ រី ភាព ខា ង ការ បញ្ច េញ ម តិ រ ប ស់ ខ្លួន សេ រី ភាព ខា ង សារ ព័ត៌មាន Ġ សេ រី ភាព ខា ង ការ ប ោះ ពុ ម្ព ផ្សាយ សេ រី ភាព ខា ង ការ ប្រជុំ មា ត្រា Ġ ៣ ៨ Ġ ច្ បា ប់ រ៉ា ប់ រ ង ម ិន ឱ្យ មាន ការ រំ ល ោ ភ ប ំព ាន លើ រូប រា ង ប ុ គ្គ ល ណា មួយ មា ត្រា Ġ ៤ ៨ Ġ សិ ទ្ធិ បាន ត្រូវ ទទួល ការ គ ាំ ពារ ក្នុង ស្ថាន ការណ៍ មាន សង ្ គ្រ ាម Ġ និង ការពារ ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ជីវ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ រី កា ម គុណ លើក ុម ារ មា ត្រា Ġ ៣ ១ Ġ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ មាន ភាព ស្ម ើ គ្នា ចំ ព ោះ ម ុន ច្ បា ប់ មាន សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព Ġ និង ករណី យក ិច ្ច ដូច គ្នា ទ ាំង អ ស់ មា ត្រា Ġ ៦ ៤ Ġ រដ្ឋ ហា ម ឃាត ់ Ġ និង ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដល់ ជន ណា ដ ែល នាំ ចូល Ġ ផល ិត Ġ ល ក់ ដ ូរ គ្រឿង ញ ៀន ទំ និ ញ ក្ លែង ក្លា យ Ġ ល	449	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ អ ំព ី សី ល ប្រ ាំ រ ប ស់ ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស ន ារ ួច ធ ្វ ើ ការ ប្រ ៀប ធៀប សី ល នី មួយ ៗ ▁នៅ នឹង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ក្នុង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁	60	▁ការប្រ ៀប ធៀប សី ល នី មួយ ៗ ▁នៅ នឹង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ក្នុង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា បញ្ច សី ល ▁ឬ សី ល ៥ ▁បា ណា ▁វ ៀរ ច ាក ការ ស ម្ល ាប់ ជីវ ិត អ ទិ ន្ទ ា ▁វ ៀរ ច ាក ការ ល ួច ទ្រ ព្យ អ្នក ដ ទ ៃ កា មេ ▁វ ៀរ ច ាក ការ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ខុស ម ុ សា ▁វ ៀរ ច ាក ការ ព ោល ពាក្យ ក ុ ហ ក់ ▁ញ ុះ ញ ង់ ▁បង្ក ាច់ ▁បង ្ខ ូច សុ រា ▁វ ៀរ ច ាក ការ សេ ព គ្រឿង ស្រ វ ឹង ▁សិទ្ធិ ម នុ ស្ស ក្នុង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ មា ត្រា ▁៣២ ▁ជន គ្រ ប់ រូប មាន សិ ទ្ធិ រស់ រ ាន មាន ជីវ ិត ▁មាន សេ រី ភាព និង មាន ស ន្ត ិ សុខ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន មា ត្រា ▁៤៤ ▁ជន ណា ក ៏ ដោយ មាន សិ ទ្ធិ ជា ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ទ ោះ ជា សម ូ ហ ភាព ក្តី មា ត្រា ▁៤ ៦ ▁អំពើ ល ក់ ដ ូរ ម នុ ស្ស ▁អំពើ ធ ្វ ើ អា ជីវ កម្ម ផ្ ន ែក ព េស ្យា កម្ម និង អ ំព ើ អា ស អា ភា ស ដ ែល ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ស េច ក្តី ថ្លៃ ថ្ន ូរ រ ប ស់ នា រី ត្រូវ ហា ម ឃ ាត់ មា ត្រា ▁៤១ ▁ប្រជាពលរដ្ឋ មាន សេ រី ភាព ខា ង ការ បញ្ច េញ ម តិ រ ប ស់ ខ្លួន សេ រី ភាព ខា ង សារ ព័ត៌មាន ▁សេរីភាព ខា ង ការ ប ោះ ពុ ម្ព ផ្សាយ សេ រី ភាព ខា ង ការ ប្រជុំ មា ត្រា ▁៣៨ ▁ច្បាប់ រ៉ា ប់ រ ង ម ិន ឱ្យ មាន ការ រំ ល ោ ភ ប ំព ាន លើ រូប រ ាង ប ុ គ្គ ល ណា មួយ មា ត្រា ▁៤៨ ▁សិទ្ធិ បាន ត្រូវ ទទួល ការ គ ាំ ពារ ក្នុង ស្ថាន ការណ៍ មាន ស ង្គ ្រា ម ▁និង ការពារ ប្រ ឆ ាំង នឹង អា ជីវ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁រីក ាម គុណ លើក ុម ារ មា ត្រា ▁៣១ ▁ប្រជាពលរដ្ឋ ខ្ ម ែរ មាន ភាព ស្ម ើ គ្នា ច ំព ោះ ម ុន ច ្ប ាប់ មាន សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ▁និង ករណី យ កិច្ច ដូច គ្នា ទ ាំង អ ស់ មា ត្រា ▁៦ ៤ ▁រដ្ឋ ហា ម ឃ ាត់ ▁និង ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដល់ ជន ណា ដ ែល នាំ ចូល ▁ផលិត ▁លក់ដូរ គ្រឿង ញ ៀន ទំ ន ិញ ក្ លែង ក្លា យ ▁ល	418
តើក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញបានពិនិត្យ ធម្មនុញ្ញភាពនិងបានប្រកាសថាស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា	null	នៅថ្ងៃទី០១ ខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១០	null	នៅថ្ងៃទី០១ ខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១០	ត ើក ្រ ុម ប្រ ឹក ្សា ធម្ម នុ ញ្ញ បាន ពិ និ ត ្យ Ġ ធម្ម នុ ញ្ញ ភាព និង បាន ប្រ កាស ថា ស្រ ប នឹង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	38	នៅ ថ ្ង ៃ ទី ០ ១ Ġ ខែ Ġ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១០	13	▁តើ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ធម្ម នុ ញ្ញ បាន ព ិន ិត ្យ ▁ធម្មនុញ្ញ ភាព និង បាន ប្រ កាស ថា ស្រ ប នឹង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	34	▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ០ ១ ▁ខែ ▁មេសា ▁ឆ្នាំ ▁២០១០	11
តើមានអំពើអមនុស្សធម៌អ្វីខ្លះ ដែលពួកខ្មែរក្រហមបានធ្វើមកលើប្រជាជនកម្ពុជា	null	អំពើអមនុស្សធម៌របស់ខ្មែរក្រហមមានៈអោយធ្វើការជាទម្ងន់ពី១២ម៉ោងដល់១៥ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃហូបមិនគ្រប់គ្រាន់ គ្មានថ្នាំព្យាបាលបំបិទសេរីភាពក្នុងជីវភាពរស់នៅចាប់ដាប់គុក ធ្វើទារុណកម្មកាប់សម្លាប់ដោយគ្មានការជំនំជំរះក្តីកំទេចវត្តអារាម និងវប្បធម៌ប្រជាជនរស់នៅក្នុងគុតឥតជញ្ជាំង	null	អំពើអមនុស្សធម៌របស់ខ្មែរក្រហមមានៈអោយធ្វើការជាទម្ងន់ពី១២ម៉ោងដល់១៥ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃហូបមិនគ្រប់គ្រាន់ គ្មានថ្នាំព្យាបាលបំបិទសេរីភាពក្នុងជីវភាពរស់នៅចាប់ដាប់គុក ធ្វើទារុណកម្មកាប់សម្លាប់ដោយគ្មានការជំនំជំរះក្តីកំទេចវត្តអារាម និងវប្បធម៌ប្រជាជនរស់នៅក្នុងគុតឥតជញ្ជាំង	ត ើម ាន អ ំព ើ អ ម នុ ស្ស ធម៌ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម បាន ធ ្វ ើម ក លើ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា Ġ	40	âĢĭ អ ំព ើ អ ម នុ ស្ស ធម៌ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន ៈ អោយ ធ ្វ ើក ារ ជា ទ ម្ ង ន់ ពី ១ ២ ម៉ ោង ដល់ ១ ៥ ម៉ ោង ក្នុង មួយ ថ ្ង ៃ ហ ូប ម ិន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ Ġ គ ្ម ាន ថ្ន ាំ ព្យា បាល ប ំ ប ិ ទ សេ រី ភាព ក្នុង ជីវ ភាព រស់ នៅ ច ាប់ ដា ប់ គ ុក Ġ ធ ្វ ើ ទ ារ ុ ណ កម្ម កា ប់ សម ្លា ប់ ដោយ គ ្ម ាន ការ ជំ ន ំ ជំ រ ះ ក្តី កំ ទេ ច វត្ត អា រា ម Ġ និង វ ប្ប ធម៌ ប្រ ជា ជន រស់ នៅ ក្នុង គ ុត ឥ ត ជ ញ្ជ ាំង	127	▁តើ មាន អ ំព ើ អ ម នុ ស្ស ធម៌ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម បាន ធ ្វ ើម ក លើ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា ▁	38	▁អំពើ អ ម នុ ស្ស ធម៌ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន ៈ អោយ ធ ្វ ើ ការ ជា ទ ម្ ង ន់ ពី ១ ២ ម៉ ោង ដល់ ១ ៥ ម៉ ោង ក្នុង មួយ ថ ្ង ៃ ហ ូប ម ិន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ▁គ្មាន ថ្ន ាំ ព្យា បាល ប ំ ប ិ ទ សេ រី ភាព ក្នុង ជីវ ភាព រស់ នៅ ច ាប់ ដ ាប់ គ ុក ▁ធ្វើ ទ ា រុណ កម្ម ក ាប់ ស ម្ល ាប់ ដោយ គ ្ មាន ការ ជំ ន ំ ជំ រ ះ ក្តី កំ ទ េច វត្ត អា រ ាម ▁និង វ ប្ប ធម៌ ប្រ ជា ជន រស់ នៅ ក្នុង គ ុត ឥ ត ជ ញ្ជ ាំង	120
តើវៀតណាមបានទៅបារាំងកាន់កាប់ទាំងស្រុងនៅឆ្នាំណា	null	វៀតណាមបានទៅបារាំងកាន់កាប់ទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ ១៨៨៥	null	វៀតណាមបានទៅបារាំងកាន់កាប់ទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ ១៨៨៥	ត ើ វ ៀត ណា ម បាន ទៅ បា រា ំ ង កាន់ កា ប់ ទ ាំង ស្រ ុង នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	22	វ ៀត ណា ម បាន ទៅ បា រា ំ ង កាន់ កា ប់ ទ ាំង ស្រ ុង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨៨ ៥	22	▁តើ វ ៀត ណា ម បាន ទៅ ប ារ ាំង កាន់ ក ាប់ ទ ាំង ស្រ ុង នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	20	▁វៀតណាម បាន ទៅ ប ារ ាំង កាន់ ក ាប់ ទ ាំង ស្រ ុង នៅ ឆ្នាំ ▁១៨ ៨ ៥	18
តើប្រាសាទអង្គវត្តត្រូវបានដាក់បញ្ជូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា	null	ប្រាសាទអង្គវត្តត្រូវបានដាក់បញ្ជូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២	null	ប្រាសាទអង្គវត្តត្រូវបានដាក់បញ្ជូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២	ត ើប ្រា សា ទ អង្គ វត្ត ត្រូវ បាន ដា ក់ ប ញ្ជ ូល ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	32	ប្រា សា ទ អង្គ វត្ត ត្រូវ បាន ដា ក់ ប ញ្ជ ូល ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក នៅ ថ ្ង ៃ ទី១ ៤ Ġ ខែ ធ្នូ Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ២	35	▁តើ ប្រា សា ទ អង្គ វត្ត ត្រូវ បាន ដ ាក់ ប ញ្ជ ូល ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	31	▁ប្រាសាទ អង្គ វត្ត ត្រូវ បាន ដ ាក់ ប ញ្ជ ូល ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក នៅ ថ ្ង ៃ ទី១ ៤ ▁ខែធ្នូ ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩ ២	32
អនុមានរួមជាអ្វី មានប៉ុន្មានបែប គឺអ្វីខ្លះ	null	២ អនុមានរួមជាវិចារមួយ ដែលចេញពីការណ៍ពិសេស ដើម្បីរួមអោយបានជាច្បាប់ទូទៅមួយ អនុមានរួម មានពីរបែបគឺអនុមានរួមសាររូប អះអាងភាពទូទៅមួយ ពីការណ៍ពិសេសច្រើនដែលគេស្គាល់រួចហើយ តែវាពុំបានបង្កើតអ្វីអោយប្លែកទេ ឧទាហរណ៍ ក្រោយពីសួរអាយុសិស្សម្នាក់ៗ ដែលរៀននៅថ្នាក់ទី ១១ រួចហើយខ្ញុំដឹងថាម្នាក់ៗមានអាយុលើសពី ១៦ឆ្នាំ ដូចនេះខ្ញុំសន្និដ្ឋានថាសិស្សទាំង អស់ដែលរៀនថ្នាក់ទី១១ មានអាយុលើសពី ១៦ឆ្នាំ អនុមានរួមពង្រីក គឺជាវិចារពិសោធន៍ ដែលគេនិយមប្រើក្នុងរូបវិទ្យាជាវិចារមួយ ដែលអនុញ្ញាតិអោយចេញ ពីការណ៍ខ្លះៗដែលគេស្គាល់ទៅច្បាប់ទូទៅដើម្បីពន្យល់ការណ៍ទាំងនោះ ឧទាហរណ៍ មនុស្សឈ្មោះសុខ បានលួចខោខ្ញុំ ម្សិលមិញ សុខបានលួចអាវខ្ញុំ ដូចនេះ សៀវភៅដែលខ្ញុំបាត់ថ្ងៃនេះ គឺសុខជាអ្នកលួច គួរកត់សំគាល់ថា អនុមានរួមពង្រីក គ្មានភាពត្រឹមត្រូវល្អិតល្អន់ទេ ព្រោះជួនកាលជាសន្និដ្ឋាន ជាទង្វើទូទៅផ្តេសផ្តាស ដូចនេះហើយ ទើបក្នុងស្យង់ពិសោធន៍អនុមានរួមពង្រីក មិនត្រូវធ្វើដោយខ្វះការត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងនោះឡើយ	null	២ អនុមានរួមជាវិចារមួយ ដែលចេញពីការណ៍ពិសេស ដើម្បីរួមអោយបានជាច្បាប់ទូទៅមួយ អនុមានរួម មានពីរបែបគឺអនុមានរួមសាររូប អះអាងភាពទូទៅមួយ ពីការណ៍ពិសេសច្រើនដែលគេស្គាល់រួចហើយ តែវាពុំបានបង្កើតអ្វីអោយប្លែកទេ ឧទាហរណ៍ ក្រោយពីសួរអាយុសិស្សម្នាក់ៗ ដែលរៀននៅថ្នាក់ទី ១១ រួចហើយខ្ញុំដឹងថាម្នាក់ៗមានអាយុលើសពី ១៦ឆ្នាំ ដូចនេះខ្ញុំសន្និដ្ឋានថាសិស្សទាំង អស់ដែលរៀនថ្នាក់ទី១១ មានអាយុលើសពី ១៦ឆ្នាំ អនុមានរួមពង្រីក គឺជាវិចារពិសោធន៍ ដែលគេនិយមប្រើក្នុងរូបវិទ្យាជាវិចារមួយ ដែលអនុញ្ញាតិអោយចេញ ពីការណ៍ខ្លះៗដែលគេស្គាល់ទៅច្បាប់ទូទៅដើម្បីពន្យល់ការណ៍ទាំងនោះ ឧទាហរណ៍ មនុស្សឈ្មោះសុខ បានលួចខោខ្ញុំ ម្សិលមិញ សុខបានលួចអាវខ្ញុំ ដូចនេះ សៀវភៅដែលខ្ញុំបាត់ថ្ងៃនេះ គឺសុខជាអ្នកលួច គួរកត់សំគាល់ថា អនុមានរួមពង្រីក គ្មានភាពត្រឹមត្រូវល្អិតល្អន់ទេ ព្រោះជួនកាលជាសន្និដ្ឋាន ជាទង្វើទូទៅផ្តេសផ្តាស ដូចនេះហើយ ទើបក្នុងស្យង់ពិសោធន៍អនុមានរួមពង្រីក មិនត្រូវធ្វើដោយខ្វះការត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងនោះឡើយ	អនុ មាន រួម ជា អ ្វី Ġ មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប ែប Ġ គ ឺ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	20	២ Ġ អនុ មាន រួម ជា វិ ចារ មួយ Ġ ដ ែល ចេញ ពី ការណ៍ ពិ សេ ស Ġ ដើម ្ប ី រួម អោយ បាន ជា ច្ បា ប់ ទូ ទៅ មួយ Ġ អនុ មាន រួម Ġ មាន ពី រ ប ែប គ ឺ អនុ មាន រួម សារ រូប Ġ អ ះ អា ង ភាព ទូ ទៅ មួយ Ġ ពី ការណ៍ ពិ សេ ស ច្ រ ើន ដ ែល គ េស ្ គ ាល់ រ ួច ហើយ Ġ តែ វា ពុ ំ បាន បង ្ក ើត អ ្វី អោយ ប្លែក ទេ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ក្រ ោយ ពី ស ួរ អា យ ុស ិស ្ស ម្ នាក់ ៗ Ġ ដ ែល រ ៀន នៅ ថ្ន ាក់ ទី Ġ ១ ១ Ġ រ ួច ហើយ ខ្ ញ ុំ ដ ឹង ថា ម្ នាក់ ៗ មាន អា យ ុល ើស ពី Ġ ១ ៦ ឆ្នាំ Ġ ដូច នេះ ខ្ ញ ុំ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ថា សិ ស្ស ទ ាំង Ġ អ ស់ ដ ែល រ ៀន ថ្ន ាក់ ទី១ ១ Ġ មាន អា យ ុល ើស ពី Ġ ១ ៦ ឆ្នាំ Ġ អនុ មាន រួម ព ង ្រី ក Ġ គ ឺ ជា វិ ចារ ពិ ស ោ ធ ន៍ Ġ ដ ែល គ េន ិយ ម ប្រ ើក ្ន ុង រូប វិទ្យា ជា វិ ចារ មួយ Ġ ដ ែល អនុ ញ្ញា តិ អោយ ចេញ Ġ ពី ការណ៍ ខ្ ល ះ ៗ ដ ែល គ េស ្ គ ាល់ ទៅ ច្ បា ប់ ទូ ទៅ ដើម ្ប ី ព ន្ យ ល់ ការណ៍ ទ ាំង ន ោះ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ម នុ ស្ស ឈ្មោះ សុខ Ġ បាន ល ួច ខ ោ ខ្ ញ ុំ Ġ ម្ សិ ល ម ិញ Ġ សុខ បាន ល ួច អា វ ខ្ ញ ុំ Ġ ដូច នេះ Ġ ស ៀវ ភ ៅ ដ ែល ខ្ ញ ុំ បា ត់ ថ ្ង ៃ នេះ Ġ គ ឺ សុខ ជា អ្នក ល ួច ÂłĠ គ ួរ âĢĭ ក ត់ សំ គ ាល់ ថា Ġ អនុ មាន រួម ព ង ្រី ក Ġ គ ្ម ាន ភាព ត្រ ឹម ត្រូវ ល្អ ិត ល្អ ន់ ទេ Ġ ព្រ ោះ ជ ួន កាល ជា ស ន្ន ិ ដ្ឋាន Ġ ជា ទ ង ្វ ើ ទូ ទៅ ផ្ ត េស ផ្ តា ស Ġ ដូច នេះ ហើយ âĢĭ Ġ ទ ើប ក្នុង ស្ យ ង់ ពិ ស ោ ធ ន៍ អនុ មាន រួម ព ង ្រី ក Ġ ម ិន ត្រូវ ធ ្វ ើ ដោយ ខ្វ ះ ការ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ត ឹង រ៉ ឹង ន ោះ ឡ ើយ	389	▁អនុ មាន រួម ជា អ ្វី ▁មាន ប៉ ុន ្ មាន ប ែប ▁គឺ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	19	▁២ ▁អនុ មាន រួម ជា វិ ចារ មួយ ▁ដែល ចេញ ពី ការណ៍ ពិ ស េស ▁ដើម្បី រួម អោយ បាន ជា ច ្ប ាប់ ទូ ទៅ មួយ ▁អនុ មាន រួម ▁មាន ពី រ ប ែប គ ឺ អនុ មាន រួម សារ រូប ▁អះអាង ភាព ទូ ទៅ មួយ ▁ពី ការណ៍ ពិ ស េស ច ្រ ើន ដ ែល គ េ ស្ គ ាល់ រ ួច ហើយ ▁តែ វា ព ុំ បាន ប ង្ក ើត អ ្វី អោយ ប្លែក ទេ ▁ឧទាហរណ៍ ▁ក្រោយពី ស ួរ អ ាយ ុស ិ ស្ស ម្ នាក់ ៗ ▁ដែល រ ៀន នៅ ថ្ន ាក់ ទី ▁១១ ▁រួចហើយ ខ្ ញ ុំ ដ ឹង ថា ម្ នាក់ ៗ មាន អ ាយ ុល ើស ពី ▁១៦ ឆ្នាំ ▁ដូចនេះ ខ្ ញ ុំ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ថា សិ ស្ស ទ ាំង ▁អស់ ដ ែល រ ៀន ថ្ន ាក់ ទី១ ១ ▁មាន អ ាយ ុល ើស ពី ▁១៦ ឆ្នាំ ▁អនុ មាន រួម ព ង ្រី ក ▁គឺជា វិ ចារ ពិ ស ោ ធ ន៍ ▁ដែល គ េ និយម ប្រ ើ ក្នុង រូប វិទ្យា ជា វិ ចារ មួយ ▁ដែល អនុ ញ្ញា តិ អោយ ចេញ ▁ពី ការណ៍ ខ្ ល ះ ៗ ដ ែល គ េ ស្ គ ាល់ ទៅ ច ្ប ាប់ ទូ ទៅ ដើម ្ប ី ព ន ្យ ល់ ការណ៍ ទ ាំង ន ោះ ▁ឧទាហរណ៍ ▁មនុស្ស ឈ្មោះ សុខ ▁បាន ល ួច ខ ោ ខ្ ញ ុំ ▁ម្សិលមិញ ▁សុខ បាន ល ួច អា វ ខ្ ញ ុំ ▁ដូចនេះ ▁សៀវភៅ ដ ែល ខ្ ញ ុំ ប ាត់ ថ ្ង ៃ នេះ ▁គឺ សុខ ជា អ្នក ល ួច ▁គួរ ▁កត់ សំ គ ាល់ ថា ▁អនុ មាន រួម ព ង ្រី ក ▁គ្មាន ភាព ត្រ ឹម ត្រូវ ល្អ ិត ល្អ ន់ ទេ ▁ព្រោះ ជ ួន កាល ជា ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ▁ជា ទ ង ្វ ើ ទូ ទៅ ផ្ ត េស ផ្ តា ស ▁ដូចនេះ ហើយ ▁ទើប ក្នុង ស ្យ ង់ ពិ ស ោ ធ ន៍ អនុ មាន រួម ព ង ្រី ក ▁មិន ត្រូវ ធ ្វ ើ ដោយ ខ្វ ះ ការ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ត ឹង រ៉ ឹង ន ោះ ឡ ើយ	338
តើប៊ិកបាងជាអ្វី តើវាកើតឡើងនៅពេលណា	null	ប៊ិកបាងជា បន្ទះរូបធាតុដែលហាក់ណែន និងថាមពលដ៏ខ្លាំងក្លា វាកើតឡើងកាលពីរាប់រយកោដិឆ្នាំមុន	null	ប៊ិកបាងជា បន្ទះរូបធាតុដែលហាក់ណែន និងថាមពលដ៏ខ្លាំងក្លា វាកើតឡើងកាលពីរាប់រយកោដិឆ្នាំមុន	ត ើប ៊ ិក បា ង ជា អ ្វី Ġ ត ើ វា កើត ឡើង នៅ ពេល ណា âĢĭ Ġ	17	ប៊ ិក បា ង ជា Ġ ប ន្ទ ះ រូប ធាតុ ដ ែល ហា ក់ ណ ែន Ġ និង ថា ម ពល ដ ៏ ខ្ លា ំ ង ក្លា Ġ វា កើត ឡើង កាល ពី រា ប់ រយ ក ោ ដ ិ ឆ្នាំ ម ុន	42	▁តើ ប៊ ិក ប ាង ជា អ ្វី ▁តើ វា កើត ឡើង នៅ ពេល ណា ▁	15	▁ប៊ ិក ប ាង ជា ▁បន្ទះ រូប ធាតុ ដ ែល ហ ាក់ ណ ែន ▁និង ថា ម ពល ដ ៏ ខ្ ល ាំង ក្លា ▁វា កើត ឡើង កាល ពី រ ាប់ រ យក ោ ដ ិ ឆ្នាំ ម ុន	39
តើនៅឆ្នាំ ១៩៨៩ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើកំណែទម្រង់អ្វីខ្លះ	null	នៅឆ្នាំ ១៩៨៩ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើកណែទម្រង់ដូចជា ប្ដូរឈ្មោះប្រទេសពីសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ទៅជារដ្ឋកម្ពុជា ព្រមទាំងប្ដូរទង់ជាតិ និងភ្លេងជាតិផងដែរលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតទទួលលយកព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋបង្កើតច្បាប់ការពារកម្មសិទ្ធឯកជន និងទីផ្សារសេរីផ្ដល់សេរីភាពសារព័ត៌មាននិងការបង្កើតអង្គការសង្គមស៊ីវិលប្រកាសប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសអព្យាក្រឹត្យ និងមិនចូលបក្សសម័្ពន្ធ	null	នៅឆ្នាំ ១៩៨៩ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើកណែទម្រង់ដូចជា ប្ដូរឈ្មោះប្រទេសពីសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ទៅជារដ្ឋកម្ពុជា ព្រមទាំងប្ដូរទង់ជាតិ និងភ្លេងជាតិផងដែរលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតទទួលលយកព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋបង្កើតច្បាប់ការពារកម្មសិទ្ធឯកជន និងទីផ្សារសេរីផ្ដល់សេរីភាពសារព័ត៌មាននិងការបង្កើតអង្គការសង្គមស៊ីវិលប្រកាសប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសអព្យាក្រឹត្យ និងមិនចូលបក្សសម័្ពន្ធ	ត ើន ៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៨ ៩ Ġ រដ្ឋ ា ភិ បាល នៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	32	នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៨ ៩ Ġ រដ្ឋ ា ភិ បាល នៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ធ ្វ ើក ណ ែ ទ ម្រ ង់ ដូច ជា Ġ ប្ ដ ូរ ឈ្មោះ ប្រ ទេស ពី សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា Ġ ទៅ ជា រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា Ġ ព្រ ម ទ ាំង ប្ ដ ូរ ទ ង់ ជាតិ Ġ និង ភ្ល េង ជាតិ ផ ង ដ ែរ ល ុប ប ំ បា ត់ ទោស ប្រហារ ជីវ ិត ទទួល ល យក ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា ជា សា ស នា រ ប ស់ រដ្ឋ បង ្ក ើត ច្ បា ប់ ការពារ កម្ម សិ ទ្ធ ឯក ជន Ġ និង ទី ផ្ សារ សេ រី âĢĭ ផ្ ដល់ សេ រី ភាព សារ ព័ត៌មាន និង ការ បង ្ក ើត អង្គ ការ សង ្ គម ស៊ី វិ ល ប្រ កាស ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ ជា ប្រ ទេស អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ Ġ និង ម ិន ចូល ប ក្ស សម ័ ្ ពន្ធ	163	▁តើ នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៨ ៩ ▁រដ្ឋាភិបាល នៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	28	▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៨ ៩ ▁រដ្ឋាភិបាល នៃ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ធ ្វ ើក ណ ែ ទ ម្រ ង់ ដូច ជា ▁ ប្ ដ ូរ ឈ្មោះ ប្រ ទេស ពី សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា ▁ទៅជា រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា ▁ព្រមទាំង ប្ ដ ូរ ទ ង់ ជាតិ ▁និង ភ្ល េង ជាតិ ផ ង ដ ែរ ល ុប ប ំ ប ាត់ ទោស ប្រហារ ជីវ ិត ទទួល ល យក ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា ជា សា ស ន ារ ប ស់ រដ្ឋ ប ង្ក ើត ច ្ប ាប់ ការពារ កម្ម ស ិទ្ធ ឯក ជន ▁និង ទី ផ្ សារ សេ រី ▁ផ្ ដល់ សេ រី ភាព សារ ព័ត៌មាន និង ការ ប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ង្គ ម ស៊ី វិ ល ប្រ កាស ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁ជា ប្រ ទេស អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ▁និង ម ិន ចូល ប ក្ស សម ័ ្ ពន្ធ	156
កំហូចបរិស្ថានធម្មជាតិ រីការបាត់បង់ព្រៃឈើ ផ្តល់ផលវិបាកអ្វីខ្លះ	null	កំហូចបរិស្ថានធម្មជាតិ រីការបាត់បង់ព្រៃឈើ បណ្តាលអោយមានបាតុភូតធម្មជាតិ ជាច្រើនដូចជា អាកាសធាតុក្តៅហែង ខ្វះភ្លៀង ទឹកជំនន់ ព្យុះ រដូវស្ងួតជាដើម	null	កំហូចបរិស្ថានធម្មជាតិ រីការបាត់បង់ព្រៃឈើ បណ្តាលអោយមានបាតុភូតធម្មជាតិ ជាច្រើនដូចជា អាកាសធាតុក្តៅហែង ខ្វះភ្លៀង ទឹកជំនន់ ព្យុះ រដូវស្ងួតជាដើម	កំ ហ ូច បរ ិស ្ថ ាន ធម្ម ជាតិ Ġ រី ការ បា ត់ បង់ ព្រ ៃ ឈ ើ Ġ ផ្ ត ល់ ផល វិ បា ក អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	30	កំ ហ ូច បរ ិស ្ថ ាន ធម្ម ជាតិ Ġ រី ការ បា ត់ បង់ ព្រ ៃ ឈ ើ Ġ បណ្ត ាល អោយ មាន បា ត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ Ġ ជា ច្ រ ើន ដូច ជា Ġ អា កាស ធាតុ ក្ត ៅ ហ ែង Ġ ខ្វ ះ ភ្ល ៀង Ġ ទឹក ជំ ន ន់ Ġ ព្យ ុះ Ġ រ ដ ូវ ស្ ង ួត ជា ដើម	60	▁កំ ហ ូច ប រិ ស្ថាន ធម្ម ជាតិ ▁រី ការ ប ាត់ បង់ ព្រ ៃ ឈ ើ ▁ផ្តល់ ផល វិ ប ាក អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	27	▁កំ ហ ូច ប រិ ស្ថាន ធម្ម ជាតិ ▁រី ការ ប ាត់ បង់ ព្រ ៃ ឈ ើ ▁បណ្តាល អោយ មាន ប ាត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ ▁ជាច្រើន ដូច ជា ▁អាកាសធាតុ ក្ត ៅ ហ ែង ▁ខ្វះ ភ្ល ៀង ▁ទឹក ជំ ន ន់ ▁ព្យុះ ▁រដូវ ស្ ង ួត ជា ដើម	49
ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ហេតុអ្វីបានជាសហរដ្ឋអាមេរិកគេចផុតពីការខ្ចេចខ្ចាំខាងសេដ្ឋកិច្ច	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកគេចផុតពីការខ្ចេចខ្ចាំខាងសេដ្ឋកិច្ច ពីព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិកគឺស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទ្វីបអឺរ៉ុបរាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រ	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកគេចផុតពីការខ្ចេចខ្ចាំខាងសេដ្ឋកិច្ច ពីព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិកគឺស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទ្វីបអឺរ៉ុបរាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រ	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ ច ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ	39	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ ច ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ពី ព្រ ោះ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ ឺ ស្ ថ ិត នៅ ឆ្ ង ាយ ពី ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប រា ប់ ពាន់ គីឡូម៉ែត្រ	66	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ ច ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁	38	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁បានជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ ច ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ពីព្រោះ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ ឺ ស ្ថ ិត នៅ ឆ្ ង ាយ ពី ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប រ ាប់ ពាន់ គីឡូម៉ែត្រ	62
ដើម្បីឱ្យមានសន្តិភាពសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប តើមនុស្សត្រូវតាមាគ៌ាប៉ុន្មានយ៉ាង អ្វីខ្លះ	null	ដើម្បីឱ្យមានសន្តិភាពសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប គេត្រូវប្រតិបត្តិតាមមាគ៌ា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ហៅថា អដ្ឋង្គិកមគ្គ គឺសម្មាទិដ្ឋិ ការយល់ឃើញត្រឹមត្រូវសម្មាសង្កប្បៈ ការត្រិះរិះត្រឹមត្រូវសម្មាវាចា ពាក្យសម្តីត្រឹមត្រូវសម្មាអាជីវៈ ការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតត្រឹមត្រូវសម្មាវាយាម ការព្យាយាមក្នុងផ្លូវត្រឹមត្រូវសម្មាសតិ ការភ្ញាក់រលឹកលត្រឹមត្រូវសម្មាសមាធិ ការតាំងចិត្តត្រឹមត្រូវសម្មាកម្មន្ត ការងារត្រឹមត្រូវ	null	ដើម្បីឱ្យមានសន្តិភាពសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប គេត្រូវប្រតិបត្តិតាមមាគ៌ា៨យ៉ាងរបស់ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ហៅថា អដ្ឋង្គិកមគ្គ គឺសម្មាទិដ្ឋិ ការយល់ឃើញត្រឹមត្រូវសម្មាសង្កប្បៈ ការត្រិះរិះត្រឹមត្រូវសម្មាវាចា ពាក្យសម្តីត្រឹមត្រូវសម្មាអាជីវៈ ការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតត្រឹមត្រូវសម្មាវាយាម ការព្យាយាមក្នុងផ្លូវត្រឹមត្រូវសម្មាសតិ ការភ្ញាក់រលឹកលត្រឹមត្រូវសម្មាសមាធិ ការតាំងចិត្តត្រឹមត្រូវសម្មាកម្មន្ត ការងារត្រឹមត្រូវ	ដើម ្ប ី ឱ្យ មាន ស ន្ត ិ ភាព សម ្រា ប់ ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប Ġ ត ើម នុ ស្ស ត្រូវ តា មា គ ៌ ាប ៉ ុន ្ម ាន យ៉ាង Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	38	ដើម ្ប ី ឱ្យ មាន ស ន្ត ិ ភាព សម ្រា ប់ ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប Ġ គ េត ្រ ូវ ប្រ តិ ប ត្តិ តា ម មា គ ៌ ា ៨ យ៉ាង រ ប ស់ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ជា ម្ចាស់ Ġ ហ ៅ ថា Ġ អ ដ្ឋ ង្គ ិក ម គ្គ Ġ គ ឺ សម ្ម ា ទិ ដ្ឋ ិ Ġ ការ យល់ឃើញ ត្រ ឹម ត្រូវ សម ្ម ាស ង្ក ប្ប ៈ Ġ ការ ត្រ ិះ រិ ះ ត្រ ឹម ត្រូវ សម ្ម ាវ ា ច ា Ġ ពាក្យ សម ្ត ីត ្រ ឹម ត្រូវ សម ្ម ា អា ជីវ ៈ Ġ ការ ប្រ ក បរ បរ ច ិញ ្ច ឹម ជីវ ិត ត្រ ឹម ត្រូវ សម ្ម ាវ ាយ ាម Ġ ការ ព្យា យា មក ្ន ុង ផ្ល ូវ ត្រ ឹម ត្រូវ សម ្ម ាស តិ Ġ ការ ភ ្ញ ាក់ រ ល ឹក ល ត្រ ឹម ត្រូវ សម ្ម ាស មា ធិ Ġ ការ តាំង ចិត្ត ត្រ ឹម ត្រូវ សម ្ម ាក ម្ម ន្ត Ġ ការងារ ត្រ ឹម ត្រូវ	163	▁ដើម្បីឱ្យ មាន ស ន្ត ិ ភាព ស ម្រ ាប់ ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប ▁តើ ម នុ ស្ស ត្រូវ តា មា គ ៌ ា ប៉ ុន ្ មាន យ៉ាង ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	34	▁ដើម្បីឱ្យ មាន ស ន្ត ិ ភាព ស ម្រ ាប់ ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប ▁គេ ត្រូវ ប្រ តិ ប ត្តិ ត ាម មា គ ៌ ា ៨ យ៉ាង រ ប ស់ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ជា ម្ចាស់ ▁ហៅ ថា ▁អ ដ្ឋ ង្គ ិក ម គ្គ ▁គឺ ស ម្ម ា ទិ ដ្ឋ ិ ▁ការ យល់ឃើញ ត្រ ឹម ត្រូវ ស ម្ម ាស ង្ក ប្ប ៈ ▁ការ ត្រ ិះ រ ិះ ត្រ ឹម ត្រូវ ស ម្ម ាវ ា ច ា ▁ពាក្យ សម ្ត ី ត្រ ឹម ត្រូវ ស ម្ម ា អា ជីវ ៈ ▁ការប្រ ក បរ បរ ច ិ ញ្ច ឹម ជីវ ិត ត្រ ឹម ត្រូវ ស ម្ម ាវ ាយ ាម ▁ការ ព្យា យ ាម ក្នុង ផ្ល ូវ ត្រ ឹម ត្រូវ ស ម្ម ាស តិ ▁ការ ភ ្ញ ាក់ រ ល ឹក ល ត្រ ឹម ត្រូវ ស ម្ម ាស មា ធិ ▁ការ តាំង ចិត្ត ត្រ ឹម ត្រូវ ស ម្ម ា កម្ម ន្ត ▁ការងារ ត្រ ឹម ត្រូវ	154
តើព្រះបាទនរោត្តម សីហនុបានយាងចូលក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណាហើយត្រូវបានទទួលយ៉ាងដូចម្ដេច	null	ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុបានយាងចូលក្រុងទីភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៣ ហើយត្រូវបានប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទទួលយ៉ាងខ្លាំងពោលគឺប្រកបទៅដោយស្នូរទះដៃ និងសម្លេងជ័យឃោសន៍យ៉ាងកងរំពង	null	ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុបានយាងចូលក្រុងទីភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៣ ហើយត្រូវបានប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទទួលយ៉ាងខ្លាំងពោលគឺប្រកបទៅដោយស្នូរទះដៃ និងសម្លេងជ័យឃោសន៍យ៉ាងកងរំពង	ត ើ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ បាន យា ង ចូល ក្រុង ភ្នំពេញ នៅ ថ ្ង ៃ ណា Ġ ខែ ណា Ġ ឆ្នាំ ណា ហើយ ត្រូវ បាន ទទួល យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច Ġ	37	ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ បាន យា ង ចូល ក្រុង ទី ភ្នំពេញ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៨ Ġ ខែ Ġ វិ ច្ឆ ិកា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៣ Ġ ហើយ ត្រូវ បាន ប្រ ជា ជន គ្រ ប់ ស្រ ទ ាប់ វ ណ្ណ ៈ ទទួល យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ព ោល គ ឺ ប្រ ក បទ ៅ ដោយ ស្ន ូរ ទ ះ ដៃ Ġ និង សម ្ល េង ជ ័យ ឃ ោស ន៍ យ៉ាង ក ង រំ ព ង	82	▁តើ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ បាន យ ាង ចូល ក្រុង ភ្នំពេញ នៅ ថ ្ង ៃ ណា ▁ខែ ណា ▁ឆ្នាំ ណា ហើយ ត្រូវ បាន ទទួល យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ▁	34	▁ព្រះបាទ ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ បាន យ ាង ចូល ក្រុង ទី ភ្នំពេញ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០៨ ▁ខែ ▁វិច្ឆិកា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៣ ▁ហើយ ត្រូវ បាន ប្រ ជា ជន គ្រ ប់ ស្រ ទ ាប់ វ ណ្ណ ៈ ទទួល យ៉ាង ខ្ ល ាំង ព ោល គ ឺ ប្រ ក ប ទៅ ដោយ ស្ន ូរ ទ ះ ដៃ ▁និង ស ម្ល េង ជ ័យ ឃ ោស ន៍ យ៉ាង ក ង រ ំព ង	74
អាស៊ាន មានន័យពេញលេញដូចម្តេច ហេតុអ្វីបានជាប្រទេសកម្ពុជាចិត្តទុកដាក់ចូលជាសមាជិកអាស៊ាន	null	ក អាស៊ាន មានន័យថាពេញលេញថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានជាប្រទេសកម្ពុជាយកចិត្តទុកដាក់ចូលជាសមាជិកអាស៊ានពីព្រោះ វានាំឱ្យមានប្រយោជន៍ដូចជា ជម្រុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ឱ្យមានស្ថេរភាព សន្តិសុខ និងសន្តិភាពក្នុងតំបន់ជម្រុញសហប្រតិបត្តិការណ៍ និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមកលើគ្រប់វិស័យជម្រុញការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិបានឆាប់រហ័សជម្រុញឱ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍រក្សាសហប្រតិបត្តិការណ៍ជិតស្និទ្ធ និងមានផលប្រយោជន៍ជាមួយអង្គការអន្តរជាតិនានា និងអង្គការដែលមានស្រាប់ក្នុងតំបន់	null	ក អាស៊ាន មានន័យថាពេញលេញថា សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានជាប្រទេសកម្ពុជាយកចិត្តទុកដាក់ចូលជាសមាជិកអាស៊ានពីព្រោះ វានាំឱ្យមានប្រយោជន៍ដូចជា ជម្រុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ឱ្យមានស្ថេរភាព សន្តិសុខ និងសន្តិភាពក្នុងតំបន់ជម្រុញសហប្រតិបត្តិការណ៍ និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមកលើគ្រប់វិស័យជម្រុញការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិបានឆាប់រហ័សជម្រុញឱ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍រក្សាសហប្រតិបត្តិការណ៍ជិតស្និទ្ធ និងមានផលប្រយោជន៍ជាមួយអង្គការអន្តរជាតិនានា និងអង្គការដែលមានស្រាប់ក្នុងតំបន់	អា ស៊ ាន Ġ មាន ន ័យ ព េញ ល េញ ដូច ម្ ត េច Ġ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ចិត្ត ទុក ដា ក់ ចូល ជា សម ា ជ ិក អា ស៊ ាន Ġ	38	ក Ġ អា ស៊ ាន Ġ មាន ន ័យ ថា ព េញ ល េញ ថា Ġ សម ា គម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ បាន ជា ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា យកចិត្តទុកដាក់ ចូល ជា សម ា ជ ិក អា ស៊ ាន ពី ព្រ ោះ Ġ វា នាំ ឱ្យ មាន ប្រ យោ ជន ៍ ដូច ជា Ġ ជ ម្រ ុញ ការ អភិវឌ្ឍ សេ ដ្ឋ កិច្ច សង ្ គម កិច្ច Ġ និង វ ប្ប ធម៌ ឱ្យ មាន ស្ ថ េរ ភាព Ġ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ និង ស ន្ត ិ ភាព ក្នុង ត ំ ប ន់ ជ ម្រ ុញ សហប្រតិបត្តិការ ណ៍ Ġ និង ជ ួយ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក លើ គ្រ ប់ វិ ស ័យ ជ ម្រ ុញ ការ អភិវឌ្ឍ ប្រ ទេស ជាតិ បាន ឆ ាប់ រ ហ ័ ស ជ ម្រ ុញ ឱ្យ មាន ការ សិ ក្ស ាស ្រា វ ជ្រ ាវ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ រក ្សា សហប្រតិបត្តិការ ណ៍ ជ ិត ស្ន ិទ្ធ Ġ និង មាន ផល ប្រ យោ ជន ៍ ជា មួយ អង្គ ការ អ ន្ត រ ជាតិ នា នា Ġ និង អង្គ ការ ដ ែល មាន ស្រ ាប់ ក្នុង ត ំ ប ន់	193	▁អាស៊ាន ▁មាន ន ័យ ព េញ ល េញ ដូច ម ្ត េច ▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ចិត្ត ទុក ដ ាក់ ចូល ជា ស មា ជ ិក អា ស៊ ាន ▁	36	▁ក ▁អាស៊ាន ▁មាន ន ័យ ថា ព េញ ល េញ ថា ▁សមាគម ប្រ ជា ជាតិ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁បានជា ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា យកចិត្តទុកដាក់ ចូល ជា ស មា ជ ិក អា ស៊ ាន ពី ព្រ ោះ ▁វា នាំ ឱ្យ មាន ប្រ យោ ជ ន៍ ដូច ជា ▁ជម្រុញ ការ អភិវឌ្ឍ សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ង្គ ម កិច្ច ▁និង វ ប្ប ធម៌ ឱ្យ មាន ស ្ថ េរ ភាព ▁សន្តិសុខ ▁និង ស ន្ត ិ ភាព ក្នុង ត ំ ប ន់ ជ ម្រ ុញ សហប្រតិបត្តិការ ណ៍ ▁និង ជ ួយ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក លើ គ្រ ប់ វិ ស ័យ ជ ម្រ ុញ ការ អភិវឌ្ឍ ប្រ ទេស ជាតិ បាន ឆ ាប់ រ ហ ័ ស ជ ម្រ ុញ ឱ្យ មាន ការ ស ិក ្សា ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ក្នុង ត ំ ប ន់ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ រក ្សា សហប្រតិបត្តិការ ណ៍ ជ ិត ស្ន ិទ្ធ ▁និង មាន ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ជា មួយ អង្គ ការ អ ន្ត រ ជាតិ នា នា ▁និង អង្គ ការ ដ ែល មាន ស្រ ាប់ ក្នុង ត ំ ប ន់	182
តើអត្តាធិការដ្ឋានរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍មានភារកិច្ចនិងតួនាទីយ៉ាងដូចម្តេច	null	អត្តាធិការដ្ឋានរបស់ក្រសួងទេចរណ៍មានភារកិច្ចនិងតួនាទីដូចខាងក្រោមធ្វើអធិការកិច្ចគ្រប់គ្រងអង្គភាពក្រោមឱវាទកក្រសួងទេសចរណ៍ដោយមានការណែនាំរបស់ប្រធានស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ អង្កេត និងធ្វើធិការកិច្ចលើប្រតិបត្តិករនិងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍ ក្នុងករណីមានភាពមិនប្រក្រតីនៃការប្រកបអាជីវកម្ម សេវាកម្មទេសចរណ៍ឬការអនុញ្ញាត្តផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិផ្សេងៗក្នុងក្រសួងទេសចរណ៍សហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ក្នុងការចាត់វិធានការលើភាពមិនប្រក្រតីក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ធ្វើអធិការកិច្ច លើទីកន្លែងប្រកបអាជីវកម្មលើទីបរិវេណសម្ភារ ដែលបានប្រើប្រាស់ឬសង្ស័យថាបានប្រើប្រាស់សម្រាប់គោលបំណងអាជីវកម្មទេសចរណ៍និង ដែលបាន ប្រើប្រាស់ឬដែលបានសង្ស័យថាបានប្រើប្រាស់ផ្ទុយនឹងច្បាប់ពិនិត្យនិងផ្តល់យោបល់ ដើម្បីចាត់វិធានការដាក់ពិន័យនានា ពាក់ព័ន្ធនឹងបុគ្គលប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងច្បាប់បិងបទបញ្ញត្តិនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍កសាងសុំណុំរឿងពាក់ព័ន្ធនឹង បទល្មើសទេសចរណ៍ទៅតុលាការទទួលអនុវត្តន៍ភារកិច្ចផ្សេងទៀតតាមការប្រគល់ ជូនរបស់រដ្ឋមន្រ្តី	null	អត្តាធិការដ្ឋានរបស់ក្រសួងទេចរណ៍មានភារកិច្ចនិងតួនាទីដូចខាងក្រោមធ្វើអធិការកិច្ចគ្រប់គ្រងអង្គភាពក្រោមឱវាទកក្រសួងទេសចរណ៍ដោយមានការណែនាំរបស់ប្រធានស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ អង្កេត និងធ្វើធិការកិច្ចលើប្រតិបត្តិករនិងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍ ក្នុងករណីមានភាពមិនប្រក្រតីនៃការប្រកបអាជីវកម្ម សេវាកម្មទេសចរណ៍ឬការអនុញ្ញាត្តផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិផ្សេងៗក្នុងក្រសួងទេសចរណ៍សហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ក្នុងការចាត់វិធានការលើភាពមិនប្រក្រតីក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ធ្វើអធិការកិច្ច លើទីកន្លែងប្រកបអាជីវកម្មលើទីបរិវេណសម្ភារ ដែលបានប្រើប្រាស់ឬសង្ស័យថាបានប្រើប្រាស់សម្រាប់គោលបំណងអាជីវកម្មទេសចរណ៍និង ដែលបាន ប្រើប្រាស់ឬដែលបានសង្ស័យថាបានប្រើប្រាស់ផ្ទុយនឹងច្បាប់ពិនិត្យនិងផ្តល់យោបល់ ដើម្បីចាត់វិធានការដាក់ពិន័យនានា ពាក់ព័ន្ធនឹងបុគ្គលប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងច្បាប់បិងបទបញ្ញត្តិនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍កសាងសុំណុំរឿងពាក់ព័ន្ធនឹង បទល្មើសទេសចរណ៍ទៅតុលាការទទួលអនុវត្តន៍ភារកិច្ចផ្សេងទៀតតាមការប្រគល់ ជូនរបស់រដ្ឋមន្រ្តី	ត ើ អ ត្ត ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ មាន ភា រក ិច ្ច និង ត ួន ា ទី យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	32	អ ត្ត ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេ ចរ ណ៍ âĢĭ មាន ភា រក ិច ្ច និង ត ួន ា ទី ដូច ខា ង ក្រោម ធ ្វ ើ អ ធិ ការ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង អង្គ ភាព ក្រោម ឱ វា ទ ក ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ ដោយ មាន ការ ណ ែន ាំ រ ប ស់ ប្រ ធាន ស្ ថា ប ័ន ស្រ ាវ ជ្រ ាវ Ġ អ ង្ក េត Ġ និង ធ ្វ ើ ធិ ការ កិច្ច លើ ប្រ តិ ប ត្តិ ករ និង ម ូល ដ្ឋាន អា ជីវ កម្ម ទេស ចរ ណ៍ Ġ ក្នុង ករណី មាន ភាព ម ិន ប្រ ក្រ តី នៃ ការ ប្រ ក ប អា ជីវ កម្ម Ġ សេ វា កម្ម ទេស ចរ ណ៍ ឬ ការ អនុ ញ្ញា ត្ត ផ្ ទ ុយ ទៅ នឹង ច្ បា ប់ និង បទ ប្ប ញ្ញ ត្តិ ផ្ សេ ង ៗ ក្នុង ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ ស ហ ការ ជា មួយ ក្រ ស ួង Ġ ស្ ថា ប ័ន ពាក់ ព ័ន ្ ធ Ġ ក្នុង ការ ច ាត់ វិ ធាន ការ លើ ភាព âĢĭ ម ិន ប្រ ក្រ តី ក្នុង វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ ធ ្វ ើ អ ធិ ការ កិច្ច Ġ លើ ទី កន្លែង ប្រ ក ប អា ជីវ កម្ម លើ ទី បរ ិ វេ ណ សម ្ ភា រ Ġ ដ ែល បាន ប្រ ើប ្រា ស់ âĢĭ ឬ សង្ស័យ ថា បាន ប្រ ើប ្រា ស់ សម ្រា ប់ គោ ល ប ំណ ង អា ជីវ កម្ម ទេស ចរ ណ៍ និង Ġ ដ ែល បាន Ġ ប្រ ើប ្រា ស់ ឬ ដ ែល បាន សង្ស័យ ថា បាន ប្រ ើប ្រា ស់ ផ្ ទ ុយ នឹង ច្ បា ប់ ពិ និ ត ្យ និង ផ្ ត ល់ យោ ប ល់ Ġ ដើម ្ប ី ច ាត់ វិ ធាន ការ ដា ក់ ពិ ន ័យ នា នា Ġ ពាក់ ព ័ន ្ ធ នឹង ប ុ គ្គ ល ប្រ ព្រ ឹត ្ត ល ្ម ើស នឹង ច្ បា ប់ ប ិ ង បទ បញ្ញត្តិ នា នា ដ ែល ពាក់ ព ័ន ្ ធ នឹង វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ ក សា ង សុ ំណ ុំ រឿង ពាក់ ព ័ន ្ ធ នឹង Ġ បទ ល ្ម ើស ទេស ចរ ណ៍ ទៅ ត ុល ាក ារ ទទួល អនុ វត្ត ន៍ ភា រក ិច ្ច ផ្ សេ ង ទៀត តា មក ារ ប្រ គ ល់ Ġ ជ ូន រ ប ស់ រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី Âł	391	▁តើ អ ត្ត ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ មាន ភា រ កិច្ច និង ត ួ នាទី យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	29	▁អត្ត ា ធិ ការ ដ្ឋាន រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទេ ចរ ណ៍ ▁មាន ភា រ កិច្ច និង ត ួ នាទី ដូច ខា ង ក្រោម ធ ្វ ើ អ ធិ ការ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង អង្គ ភាព ក្រោម ឱ វា ទ ក ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ ដោយ មាន ការ ណ ែន ាំ រ ប ស់ ប្រ ធាន ស្ ថា ប ័ន ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ▁អង្ក េត ▁និង ធ ្វ ើ ធិ ការ កិច្ច លើ ប្រ តិ ប ត្តិ ករ និង ម ូល ដ្ឋាន អា ជីវ កម្ម ទេស ចរ ណ៍ ▁ក្នុង ករណី មាន ភាព ម ិន ប្រ ក្រ តី នៃ ការ ប្រ ក ប អា ជីវ កម្ម ▁សេវាកម្ម ទេស ចរ ណ៍ ឬ ការ អនុ ញ្ញា ត្ត ផ្ ទ ុយ ទៅ នឹង ច ្ប ាប់ និង បទ ប្ បញ្ញត្តិ ផ្ ស េង ៗ ក្នុង ក្រ ស ួង ទេស ចរ ណ៍ ស ហ ការ ជា មួយ ក្រ ស ួង ▁ស្ថាប័ន ពាក់ ព ័ ន្ធ ▁ក្នុង ការ ច ាត់ វិ ធាន ការ លើ ភាព ▁មិន ប្រ ក្រ តី ក្នុង វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ ធ ្វ ើ អ ធិ ការ កិច្ច ▁លើ ទី កន្លែង ប្រ ក ប អា ជីវ កម្ម លើ ទី ប រិ វេ ណ ស ម្ភ ារ ▁ដែល បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁ឬ សង្ស័យ ថា បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ ស ម្រ ាប់ គ ោល ប ំណ ង អា ជីវ កម្ម ទេស ចរ ណ៍ និង ▁ដែល បាន ▁ប្រើប្រាស់ ឬ ដ ែល បាន សង្ស័យ ថា បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ ផ្ ទ ុយ នឹង ច ្ប ាប់ ព ិន ិត ្យ និង ផ្ ត ល់ យោ ប ល់ ▁ដើម្បី ច ាត់ វិ ធាន ការ ដ ាក់ ព ិន ័យ នា នា ▁ពាក់ព័ន្ធ នឹង ប ុ គ្គ ល ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ល ្ម ើស នឹង ច ្ប ាប់ ប ិ ង បទ បញ្ញត្តិ នា នា ដ ែល ពាក់ ព ័ ន្ធ នឹង វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ ក សា ង សុ ំណ ុំ រឿង ពាក់ ព ័ ន្ធ នឹង ▁បទល្មើស ទេស ចរ ណ៍ ទៅ ត ុល ា ការ ទទួល អនុ វត្ត ន៍ ភា រ កិច្ច ផ្ ស េង ទៀត ត ាម ការ ប្រ គ ល់ ▁ជូន រ ប ស់ រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ▁	360
តើអ្វីទៅហៅថា ផ្លូវរាជធានីរផ្លូវក្រុងរនិងផ្លូវទីរួមស្រុកនៃខេត្ត	null	ផ្លូវរាជធានីរផ្លូវក្រុងរនិងផ្លូវទីរួមស្រុកនៃខេត្ត.សំដៅដល់ផ្លូវថ្នល់ដែលស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណភូមិសាស្ត្ររដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ដោយរួមមានទ្រូងផ្លូវ ចិញ្ចើមផ្លូវ និងផ្លូវថ្មើរជើង ផ្លូវជនបទ សំដៅដល់ ក ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិ ផ្លូវខេត្ត ឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌ ទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ និងទៅភូមិខ ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌ ឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌគ ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌ ទៅទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ឃផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ ទៅទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ង ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ ទៅភូមិ ចផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីភូមិទៅភូមិឆផ្លូវក្នុងភូមិ	null	ផ្លូវរាជធានីរផ្លូវក្រុងរនិងផ្លូវទីរួមស្រុកនៃខេត្ត.សំដៅដល់ផ្លូវថ្នល់ដែលស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណភូមិសាស្ត្ររដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ដោយរួមមានទ្រូងផ្លូវ ចិញ្ចើមផ្លូវ និងផ្លូវថ្មើរជើង ផ្លូវជនបទ សំដៅដល់ ក ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិ ផ្លូវខេត្ត ឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌ ទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ និងទៅភូមិខ ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌ ឆ្ពោះទៅកាន់ក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌគ ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីក្រុង ទីរួមស្រុក ខណ្ឌ ទៅទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ឃផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ ទៅទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ង ផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីទីប្រជុំជនឃុំ សង្កាត់ ទៅភូមិ ចផ្លូវដែលភ្ជាប់ពីភូមិទៅភូមិឆផ្លូវក្នុងភូមិ	ត ើ អ ្វី ទៅ ហ ៅ ថា Ġ ផ្ល ូវ រាជ ធាន ី រ ផ្ល ូវ ក្រុង រ និង ផ្ល ូវ ទី រួម ស្រ ុក នៃ ខ េត ្ត Ġ	29	ផ្ល ូវ រាជ ធាន ី រ ផ្ល ូវ ក្រុង រ និង ផ្ល ូវ ទី រួម ស្រ ុក នៃ ខ េត ្ត . សំ ដ ៅ ដល់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង បរ ិ វេ ណ ភ ូម ិស ាស ្ត ្រ រដ្ឋ បាល រាជ ធាន ី Ġ ខ េត ្ត Ġ ដោយ រួម មាន ទ្រ ូង ផ្ល ូវ Ġ ច ិញ ្ច ើម ផ្ល ូវ Ġ និង ផ្ល ូវ ថ ្ម ើរ ជើង Ġ ផ្ល ូវ ជន បទ Ġ សំ ដ ៅ ដល់ Ġ ក Ġ ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ផ្ល ូវ ជាតិ Ġ ផ្ល ូវ ខ េត ្ត Ġ ឆ្ ព ោះ ទៅ កាន់ ក្រុង Ġ ទី រួម ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ Ġ និង ទៅ ភ ូម ិ ខ Ġ ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ក្រុង Ġ ទី រួម ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ឆ្ ព ោះ ទៅ កាន់ ក្រុង Ġ ទី រួម ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ គ Ġ ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ក្រុង Ġ ទី រួម ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ ទៅ ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ ឃ ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ Ġ ទៅ ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ ង Ġ ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ Ġ ទៅ ភ ូម ិ Ġ ច ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ភ ូម ិ ទៅ ភ ូម ិ ឆ ផ្ល ូវ ក្នុង ភ ូម ិ	235	▁តើ អ ្វី ទៅ ហ ៅ ថា ▁ផ្លូវ រាជ ធាន ី រ ផ្ល ូវ ក្រុង រ និង ផ្ល ូវ ទី រួម ស្រ ុក នៃ ខ េ ត្ត ▁	27	▁ផ្លូវ រាជ ធាន ី រ ផ្ល ូវ ក្រុង រ និង ផ្ល ូវ ទី រួម ស្រ ុក នៃ ខ េ ត្ត . សំ ដ ៅ ដល់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ដ ែល ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ប រិ វេ ណ ភ ូម ិ សាស្ត្រ រដ្ឋ បាល រាជ ធាន ី ▁ខេត្ត ▁ដោយ រួម មាន ទ្រ ូង ផ្ល ូវ ▁ចិញ្ចើមផ្លូវ ▁និង ផ្ល ូវ ថ ្ម ើរ ជើង ▁ផ្លូវ ជន បទ ▁សំដៅ ដល់ ▁ក ▁ផ្លូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ផ្ល ូវ ជាតិ ▁ផ្លូវ ខ េ ត្ត ▁ឆ្ពោះទៅ កាន់ ក្រុង ▁ទី រួម ស្រ ុក ▁ខណ្ឌ ▁ទីប្រជុំជន ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ▁និង ទៅ ភ ូម ិ ខ ▁ផ្លូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ក្រុង ▁ទី រួម ស្រ ុក ▁ខណ្ឌ ▁ឆ្ពោះទៅ កាន់ ក្រុង ▁ទី រួម ស្រ ុក ▁ខណ្ឌ គ ▁ផ្លូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ក្រុង ▁ទី រួម ស្រ ុក ▁ខណ្ឌ ▁ទៅ ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ឃ ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ▁ទៅ ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ង ▁ផ្លូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ទី ប្រជុំ ជន ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ▁ទៅ ភ ូម ិ ▁ច ផ្ល ូវ ដ ែល ភ្ជាប់ ពី ភ ូម ិ ទៅ ភ ូម ិ ឆ ផ្ល ូវ ក្នុង ភ ូម ិ	195
ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សគ្រប់រូបគ្រប់វ័យ មានសិទ្ធិទទួលការអប់រំ	null	បានជាមនុស្សគ្រប់រូប គ្រប់វ័យ មានសិទ្ធិទទួលការអប់រំព្រោះមនុស្សគ្រប់ប្រភេទ គ្រប់ឋានៈ គ្រប់សេវាសង្គម ត្រូវចូលរួម ចំណែកក្នុងការអប់រំលើផ្នែកចំណេះដឹង បំណិន ឥរិយាបថទ្រឹស្ដីផ្សារភ្ជាប់នឹងសង្គម ទឹ្រស្ដីផ្សារភ្ជាប់នឹងការប្រតិបត្តិ និងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្ស ត្រូវផ្សារភ្ជាប់នឹងទីផ្សារពលកម្មបណ្ដុះធនធានមនុស្សនៅគ្រប់សេវាកម្មសង្គមត្រូវតែបានចូលទៅក្នុងសេវាអប់រំ បើធនធានមនុស្សក្នុងសេវាសង្គមណាមួយពុំបានចូលក្នុងសេវាអប់រំ បើធនធានមនុស្សក្នុងសេវាកម្មណាមួយពុំបានចូលក្នុងសេវាអប់រំនោះទេនឹងត្រូវធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពក្រីក្រការអប់រំពិតជាសម្រេចបាននូវចតុស្តម្ភ ចំណេះដឹង ចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ឥរិយាបថ និងចំណេះចេះរស់នៅក្នុងសង្គម	null	បានជាមនុស្សគ្រប់រូប គ្រប់វ័យ មានសិទ្ធិទទួលការអប់រំព្រោះមនុស្សគ្រប់ប្រភេទ គ្រប់ឋានៈ គ្រប់សេវាសង្គម ត្រូវចូលរួម ចំណែកក្នុងការអប់រំលើផ្នែកចំណេះដឹង បំណិន ឥរិយាបថទ្រឹស្ដីផ្សារភ្ជាប់នឹងសង្គម ទឹ្រស្ដីផ្សារភ្ជាប់នឹងការប្រតិបត្តិ និងការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្ស ត្រូវផ្សារភ្ជាប់នឹងទីផ្សារពលកម្មបណ្ដុះធនធានមនុស្សនៅគ្រប់សេវាកម្មសង្គមត្រូវតែបានចូលទៅក្នុងសេវាអប់រំ បើធនធានមនុស្សក្នុងសេវាសង្គមណាមួយពុំបានចូលក្នុងសេវាអប់រំ បើធនធានមនុស្សក្នុងសេវាកម្មណាមួយពុំបានចូលក្នុងសេវាអប់រំនោះទេនឹងត្រូវធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពក្រីក្រការអប់រំពិតជាសម្រេចបាននូវចតុស្តម្ភ ចំណេះដឹង ចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ឥរិយាបថ និងចំណេះចេះរស់នៅក្នុងសង្គម	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប គ្រ ប់ វ ័យ Ġ មាន សិ ទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ Ġ	23	បាន ជា ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប Ġ គ្រ ប់ វ ័យ Ġ មាន សិ ទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ ព្រ ោះ ម នុ ស្ស គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ Ġ គ្រ ប់ ឋ ាន ៈ Ġ គ្រ ប់ សេ វា សង ្ គម Ġ ត្រូវ ចូល រួម Ġ ចំ ណ ែក ក្នុង ការ អ ប់ រំ លើ ផ្ ន ែក ចំ ណេ ះ ដ ឹង Ġ ប ំណ ិន Ġ ឥ រិយា ប ថ ទ្រ ឹ ស្ ដ ី ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង សង ្ គម Ġ ទ ឹ ្រ ស្ ដ ី ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង ការ ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ និង ការ ប ណ ្ ដ ុះ ប ណ ្ ដា ល ធ ន ធាន ម នុ ស្ស Ġ ត្រូវ ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង ទី ផ្ សារ ពល កម្ម ប ណ ្ ដ ុះ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស នៅ គ្រ ប់ សេ វា កម្ម សង ្ គម ត្រូវ តែ បាន ចូល ទៅ ក្នុង សេ វា អ ប់ រំ Ġ ប ើ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ក្នុង សេ វា សង ្ គម ណា មួយ ពុ ំ បាន ចូល ក្នុង សេ វា អ ប់ រំ Ġ ប ើ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ក្នុង សេ វា កម្ម ណា មួយ ពុ ំ បាន ចូល ក្នុង សេ វា អ ប់ រំ ន ោះ ទេ នឹង ត្រូវ ធ ្លា ក់ ចូល ទៅ ក្នុង ភាព ក្រ ី ក្រ ការ អ ប់ រំ ពិ ត ជា សម ្រ េច បាន ន ូវ ច ត ុស ្ត ម្ភ Ġ ចំ ណេ ះ ដ ឹង Ġ ចំ ណេ ះ ដ ឹង Ġ ចំ ណេ ះ ធ ្វ ើ Ġ ឥ រិយា ប ថ Ġ និង ចំ ណេ ះ ច េះ រស់ នៅ ក្នុង សង ្ គម	271	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប គ្រ ប់ វ ័យ ▁មាន សិ ទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ ▁	23	▁បានជា ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប ▁គ្រប់ វ ័យ ▁មាន សិ ទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ ព្រ ោះ ម នុ ស្ស គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ▁គ្រប់ ឋ ាន ៈ ▁គ្រប់ សេ វា ស ង្គ ម ▁ត្រូវ ចូល រួម ▁ចំណែក ក្នុង ការ អ ប់ រំ លើ ផ្ ន ែក ច ំណ េះ ដ ឹង ▁ប ំណ ិន ▁ឥរិយាបថ ទ្រ ឹ ស្ ដ ី ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង ស ង្គ ម ▁ទ ឹ ្រ ស្ ដ ី ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង ការ ប្រ តិ ប ត្តិ ▁និង ការ ប ណ ្ ដ ុះ ប ណ ្ ដា ល ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ▁ត្រូវ ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង ទី ផ្ សារ ពល កម្ម ប ណ ្ ដ ុះ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស នៅ គ្រ ប់ សេ វា កម្ម ស ង្គ ម ត្រូវ តែ បាន ចូល ទៅ ក្នុង សេ វា អ ប់ រំ ▁បើ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ក្នុង សេ វា ស ង្គ ម ណា មួយ ព ុំ បាន ចូល ក្នុង សេ វា អ ប់ រំ ▁បើ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ក្នុង សេ វា កម្ម ណា មួយ ព ុំ បាន ចូល ក្នុង សេ វា អ ប់ រំ ន ោះ ទេ នឹង ត្រូវ ធ ្ល ាក់ ចូល ទៅ ក្នុង ភាព ក្រ ី ក្រ ការ អ ប់ រ ំព ិត ជា ស ម្រ េច បាន ន ូវ ច ត ុ ស្ត ម្ភ ▁ចំណេះដឹង ▁ចំណេះដឹង ▁ចំណេះ ធ ្វ ើ ▁ឥរិយាបថ ▁និង ច ំណ េះ ច េះ រស់ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម	247
តើកម្រិតសមាហរណកម្មនៃសេដ្ឋកិច្ចមានអ្វីខ្លះ ចូរលើកទ្បើងពីភាពខុសគ្នារវាងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី និងសហភាពសេដ្ឋកិច្ច ដោយលើកឩទាហរណ៍បញ្ជាក់	null	សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចមាន ៦កម្រិត រួមមាន ១ កិច្ចប្រមព្រៀងអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មPTA ២ ពាណិជ្ជកម្មសេរី ៣ សហភាពគយ ៤ ទីផ្សាររួម ៥ សហភាពសេដ្ឋកិច្ច និង៦ សហភាព នយោបាយ ភាពខុសគ្នារវាងពាណិជ្ជកម្មសេរី និងសហភាពសេដ្ឋកិច្ច គឺសិ្ថតនៅត្រង់ថាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីគឺជាប្រភេទសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតស្រាល ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីកាត់បន្ថយ ឬលុបចោលពន្ធនាំចូល និងរបាំងមិនមែនពន្ធគយសំដៅជំរុញពាណិជ្ជកម្មរីឯសហភាពសេដ្ឋកិច្ចវិញ គឺជាប្រភេទនៃសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចដែលជ្រាលជ្រៅ មានលក្ខណៈផ្សេងទៀតបន្ថែមពីលើការកាត់បន្ថយ ឬលុបចោលពន្ធនាំចូលនិងរបាំងមិនមែនពន្ធគយ ដូចជាការដាក់ពន្ធនាំចូលតាមអត្រាដូចគ្នាទៅលើផលិតផលនាំចូលពីប្រទេសទីបីទៅក្នុងតំបន់ ការចល័តដោយសេរីនូវកត្តាផលិតកម្ម រួមមានទំនិញ សេវាកម្ម កំលាំងពលកម្ម មូលធន និងការធ្វើសុខដុមកម្មនៃស្តង់ដារ និងការចេញនូវវិញ្ញាបនប័ត្រ គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ សារពើពន្ធ សង្គម និងច្បាប់ ជាឩទាហរណ៍ខ្លី បន្ទាប់ពីការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ដែលផ្តល់ការអនុគ្រោះតាមការស័្មត្រចិត្តចំពោះផលិតផល៧១មុខ និងបានបង្កើនដល់១២៦៤៧មុននៅឆ្នាំ១៩៨៦ អាស៊ានបានធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែជ្រាលជ្រៅជាងមុន ដោយបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីនៅឆ្នាំ ១៩៩២ ដែលលុបពន្ធនាំចូលស្ទើរតែគ្រប់ផលិតផលទាំងអស់ និងរបាំងមិនមែនពន្ធនាំចូលទៀត និងមានគោលដៅបង្កើតជាសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០១៥ សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចតាមបែបសហភាពអឺរ៉ុបគឺមានលក្ខណៈជ្រាលជ្រៅខ្លាំង ពីព្រោះថាក្រៅពីលុបពន្ធនាំចូល និងរបាំងមិនមែនពន្ធនាំចូល សហភាពអឺរ៉ុបអនុវត្តនូវគោលនយោបាយដាក់អត្រាពន្ធនាំចូលដូចគ្នាចំពោះផលិតផលនាំចូលពីក្រៅតំបន់ គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងសាពើពន្ធរួម ដូចជារូបិយប័ណ្ណរួមអឺរ៉ូ អនុញ្ញាតឱ្យចល័តដោយសេរីនូវទំនិញ សេវាកម្ម កម្លាំងពលកម្ម និងមូលធន ព្រមទាំងធ្វើសុខដុមកម្មនូវស្តង់ដានីតិវិធី បែបបទ និងការអនុវត្តផ្សេងៗ	null	សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចមាន ៦កម្រិត រួមមាន ១ កិច្ចប្រមព្រៀងអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មPTA ២ ពាណិជ្ជកម្មសេរី ៣ សហភាពគយ ៤ ទីផ្សាររួម ៥ សហភាពសេដ្ឋកិច្ច និង៦ សហភាព នយោបាយ ភាពខុសគ្នារវាងពាណិជ្ជកម្មសេរី និងសហភាពសេដ្ឋកិច្ច គឺសិ្ថតនៅត្រង់ថាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីគឺជាប្រភេទសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតស្រាល ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីកាត់បន្ថយ ឬលុបចោលពន្ធនាំចូល និងរបាំងមិនមែនពន្ធគយសំដៅជំរុញពាណិជ្ជកម្មរីឯសហភាពសេដ្ឋកិច្ចវិញ គឺជាប្រភេទនៃសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចដែលជ្រាលជ្រៅ មានលក្ខណៈផ្សេងទៀតបន្ថែមពីលើការកាត់បន្ថយ ឬលុបចោលពន្ធនាំចូលនិងរបាំងមិនមែនពន្ធគយ ដូចជាការដាក់ពន្ធនាំចូលតាមអត្រាដូចគ្នាទៅលើផលិតផលនាំចូលពីប្រទេសទីបីទៅក្នុងតំបន់ ការចល័តដោយសេរីនូវកត្តាផលិតកម្ម រួមមានទំនិញ សេវាកម្ម កំលាំងពលកម្ម មូលធន និងការធ្វើសុខដុមកម្មនៃស្តង់ដារ និងការចេញនូវវិញ្ញាបនប័ត្រ គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ សារពើពន្ធ សង្គម និងច្បាប់ ជាឩទាហរណ៍ខ្លី បន្ទាប់ពីការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ដែលផ្តល់ការអនុគ្រោះតាមការស័្មត្រចិត្តចំពោះផលិតផល៧១មុខ និងបានបង្កើនដល់១២៦៤៧មុននៅឆ្នាំ១៩៨៦ អាស៊ានបានធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែជ្រាលជ្រៅជាងមុន ដោយបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីនៅឆ្នាំ ១៩៩២ ដែលលុបពន្ធនាំចូលស្ទើរតែគ្រប់ផលិតផលទាំងអស់ និងរបាំងមិនមែនពន្ធនាំចូលទៀត និងមានគោលដៅបង្កើតជាសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០១៥ សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចតាមបែបសហភាពអឺរ៉ុបគឺមានលក្ខណៈជ្រាលជ្រៅខ្លាំង ពីព្រោះថាក្រៅពីលុបពន្ធនាំចូល និងរបាំងមិនមែនពន្ធនាំចូល សហភាពអឺរ៉ុបអនុវត្តនូវគោលនយោបាយដាក់អត្រាពន្ធនាំចូលដូចគ្នាចំពោះផលិតផលនាំចូលពីក្រៅតំបន់ គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងសាពើពន្ធរួម ដូចជារូបិយប័ណ្ណរួមអឺរ៉ូ អនុញ្ញាតឱ្យចល័តដោយសេរីនូវទំនិញ សេវាកម្ម កម្លាំងពលកម្ម និងមូលធន ព្រមទាំងធ្វើសុខដុមកម្មនូវស្តង់ដានីតិវិធី បែបបទ និងការអនុវត្តផ្សេងៗ	ត ើក ម្រ ិត សម ា ហ រណ កម្ម នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ច ូរ លើក ទ ្ប ើង ពី ភាព ខុស គ្នា រ វា ង ត ំ ប ន់ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី Ġ និង ស ហ ភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ដោយ លើក ឩ ទ ា ហ រណ ៍ បញ្ជា ក់ Ġ	60	សម ា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន Ġ ៦ ក ម្រ ិត Ġ រួម មាន Ġ ១ Ġ កិច្ច ប្រ ម ព្រ ៀង អនុ គ្រ ោះ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម PT A Ġ ២ Ġ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី Ġ ៣ Ġ ស ហ ភាព គ យ Ġ ៤ Ġ ទី ផ្ សារ រួម Ġ ៥ Ġ ស ហ ភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង ៦ Ġ ស ហ ភាព Ġ ន យោ បា យ Ġ ភាព ខុស គ្នា រ វា ង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី Ġ និង ស ហ ភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ គ ឺ សិ ្ថ ត នៅ ត្រ ង់ ថា ត ំ ប ន់ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី គ ឺ ជា ប្រ ភ េ ទ សម ា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្រ ិត ស្រ ាល Ġ ដ ែល ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង Ġ ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ Ġ ឬ ល ុប ចោល ពន្ធ នាំ ចូល Ġ និង រ បា ំ ង ម ិន ម ែន ពន្ធ គ យ សំ ដ ៅ ជំ រ ុញ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រី ឯ ស ហ ភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច វិញ Ġ គ ឺ ជា ប្រ ភ េ ទ នៃ សម ា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល ជ្រ ាល ជ្រ ៅ Ġ មាន ល ក្ខ ណៈ ផ្ សេ ង ទៀត ប ន្ ថ ែម ពី លើក ារ កាត់ បន្ថយ Ġ ឬ ល ុប ចោល ពន្ធ នាំ ចូល និង រ បា ំ ង ម ិន ម ែន ពន្ធ គ យ Ġ ដូច ជា ការ ដា ក់ ពន្ធ នាំ ចូល តា ម អ ត្រា ដូច គ្នា ទៅ លើ ផល ិត ផល នាំ ចូល ពី ប្រ ទេស ទី បី ទៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ Ġ ការ ច ល ័ត ដោយ សេ រី ន ូវ ក ត្ត ា ផល ិត កម្ម Ġ រួម មាន ទំ និ ញ Ġ សេ វា កម្ម Ġ កំ លា ំ ង ពល កម្ម Ġ ម ូល ធ ន Ġ និង ការ ធ ្វ ើស ុ ខ ដ ុម កម្ម នៃ ស្ត ង់ ដា រ Ġ និង ការ ចេញ ន ូវ វិញ ្ញ ាប ន ប ័ត ្រ Ġ គោ ល ន យោ បា យ រូប ិយ វ ត្ថ ុ Ġ សារ ព ើ ពន្ធ Ġ សង ្ គម Ġ និង ច្ បា ប់ Ġ ជា ឩ ទ ា ហ រណ ៍ ខ្ លី Ġ បន្ទាប់ ពី ការ បង ្ក ើត កិច្ច ព្រមព្រៀង អនុ គ្រ ោះ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧៧ Ġ ដ ែល ផ្ ត ល់ ការ អនុ គ្រ ោះ តា មក ារ ស ័ ្ម ត្រ ចិត្ត ចំ ព ោះ ផល ិត ផល ៧ ១ មុខ Ġ និង បាន បង ្ក ើន ដល់ ១ ២ ៦ ៤ ៧ ម ុន នៅ ឆ្នាំ âĢĭ ១៩ ៨ ៦ Ġ អា ស៊ ាន បាន ធ ្វ ើស មា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច កាន់ តែ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ ជា ង ម ុន Ġ ដោយ បង ្ក ើត ត ំ ប ន់ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ២ Ġ ដ ែល ល ុប ពន្ធ នាំ ចូល ស្ទ ើរ តែ គ្រ ប់ ផល ិត ផល ទ ាំង អ ស់ Ġ និង រ បា ំ ង ម ិន ម ែន ពន្ធ នាំ ចូល ទៀត Ġ និង មាន គោ ល ដ ៅ បង ្ក ើត ជា ស ហ គមន៍ សេ ដ្ឋ កិច្ច អា ស៊ ាន នៅ ឆ្នាំ ២០ ១ ៥ Ġ សម ា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច តា ម ប ែប ស ហ ភាព អ ឺ រ៉ ុប គ ឺ មាន ល ក្ខ ណៈ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ ខ្ លា ំ ង Ġ ពី ព្រ ោះ ថា ក្រ ៅ ពី ល ុប ពន្ធ នាំ ចូល Ġ និង រ បា ំ ង ម ិន ម ែន ពន្ធ នាំ ចូល Ġ ស ហ ភាព អ ឺ រ៉ ុប អនុ វត្ត ន ូវ គោ ល ន យោ បា យ ដា ក់ អ ត្រា ពន្ធ នាំ ចូល ដូច គ្នា ចំ ព ោះ ផល ិត ផល នាំ ចូល ពី ក្រ ៅ ត ំ ប ន់ Ġ គោ ល ន យោ បា យ រូប ិយ វ ត្ថ ុ Ġ និង សា ព ើ ពន្ធ រួម Ġ ដូច ជា រូប ិយ ប ័ ណ្ណ រួម អ ឺ រ៉ូ Ġ អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ ច ល ័ត ដោយ សេ រី ន ូវ ទំ និ ញ Ġ សេ វា កម្ម Ġ ក ម្ល ាំង ពល កម្ម Ġ និង ម ូល ធ ន Ġ ព្រ ម ទ ាំង ធ ្វ ើស ុ ខ ដ ុម កម្ម ន ូវ ស្ត ង់ ដា នី តិ វិ ធី Ġ ប ែប បទ Ġ និង ការ អនុ វត្ត ផ្ សេ ង ៗ	707	▁តើ ក ម្រ ិត ស មា ហ រណ កម្ម នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ចូរ លើក ទ ្ប ើង ពី ភាព ខុស គ្នា រ វ ាង ត ំ ប ន់ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី ▁និង ស ហ ភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ដោយ លើក ឩ ទ ា ហ រ ណ៍ បញ្ជា ក់ ▁	59	▁សមាហរណកម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ▁៦ ក ម្រ ិត ▁រួម មាន ▁១ ▁កិច្ច ប្រ ម ព្រ ៀង អនុ គ្រ ោះ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម P TA ▁២ ▁ពាណិជ្ជកម្ម សេ រី ▁៣ ▁សហភាព គ យ ▁៤ ▁ទីផ្សារ រួម ▁៥ ▁សហភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ៦ ▁សហភាព ▁នយោបាយ ▁ភាព ខុស គ្នា រ វ ាង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី ▁និង ស ហ ភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁គឺ សិ ្ថ ត នៅ ត្រ ង់ ថា ត ំ ប ន់ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី គ ឺ ជា ប្រ ភ េ ទ ស មា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្រ ិត ស្រ ាល ▁ដែល ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡើង ▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ▁ឬ ល ុប ចោល ពន្ធ នាំ ចូល ▁និង រ ប ាំង ម ិន ម ែន ពន្ធ គ យ សំ ដ ៅ ជំ រ ុញ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រី ឯ ស ហ ភាព សេ ដ្ឋ កិច្ច វិញ ▁គឺជា ប្រ ភ េ ទ នៃ ស មា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល ជ្រ ាល ជ្រ ៅ ▁មាន ល ក្ខ ណៈ ផ្ ស េង ទៀត ប ន ្ថ ែម ពី លើ ការ កាត់ បន្ថយ ▁ឬ ល ុប ចោល ពន្ធ នាំ ចូល និង រ ប ាំង ម ិន ម ែន ពន្ធ គ យ ▁ដូចជា ការ ដ ាក់ ពន្ធ នាំ ចូល ត ាម អ ត្រា ដូច គ្នា ទៅ លើ ផល ិត ផល នាំ ចូល ពី ប្រ ទេស ទី បី ទៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ ▁ការច ល ័ត ដោយ សេ រី ន ូវ ក ត្ត ា ផល ិត កម្ម ▁រួម មាន ទំ ន ិញ ▁សេវាកម្ម ▁កំលាំង ពល កម្ម ▁មូល ធ ន ▁និង ការ ធ ្វ ើ សុខ ដ ុម កម្ម នៃ ស្ត ង់ ដា រ ▁និង ការ ចេញ ន ូវ វិ ញ្ញា ប ន ប ័ ត្រ ▁គោល ន យោ ប ាយ រូប ិយ វ ត្ថ ុ ▁សារ ព ើ ពន្ធ ▁សង្គម ▁និង ច ្ប ាប់ ▁ជា ឩ ទ ា ហ រ ណ៍ ខ្ លី ▁បន្ទាប់ពី ការ ប ង្ក ើត កិច្ច ព្រមព្រៀង អនុ គ្រ ោះ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៧៧ ▁ដែល ផ្ ត ល់ ការ អនុ គ្រ ោះ ត ាម ការ ស ័ ្ម ត្រ ចិត្ត ច ំព ោះ ផល ិត ផល ៧ ១ មុខ ▁និង បាន ប ង្ក ើន ដល់ ១ ២ ៦ ៤ ៧ ម ុន នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៨ ៦ ▁អាស៊ាន បាន ធ ្វ ើស មា ហ រណ កម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច កាន់ តែ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ ជា ង ម ុន ▁ដោយ ប ង្ក ើត ត ំ ប ន់ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម សេ រី នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ២ ▁ដែល ល ុប ពន្ធ នាំ ចូល ស្ទ ើរ តែ គ្រ ប់ ផល ិត ផល ទ ាំង អ ស់ ▁និង រ ប ាំង ម ិន ម ែន ពន្ធ នាំ ចូល ទៀត ▁និង មាន គ ោល ដ ៅ ប ង្ក ើត ជា ស ហ គមន៍ សេ ដ្ឋ កិច្ច អា ស៊ ាន នៅ ឆ្នាំ ២០ ១ ៥ ▁សមាហរណកម្ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ត ាម ប ែប ស ហ ភាព អ ឺ រ៉ ុប គ ឺ មាន ល ក្ខ ណៈ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ ខ្ ល ាំង ▁ពីព្រោះ ថា ក្រ ៅ ពី ល ុប ពន្ធ នាំ ចូល ▁និង រ ប ាំង ម ិន ម ែន ពន្ធ នាំ ចូល ▁សហភាព អ ឺ រ៉ ុប អនុ វត្ត ន ូវ គ ោល ន យោ ប ាយ ដ ាក់ អ ត្រា ពន្ធ នាំ ចូល ដូច គ្នា ច ំព ោះ ផល ិត ផល នាំ ចូល ពី ក្រ ៅ ត ំ ប ន់ ▁គោល ន យោ ប ាយ រូប ិយ វ ត្ថ ុ ▁និង សា ព ើ ពន្ធ រួម ▁ដូចជា រូប ិយ ប ័ ណ្ណ រួម អ ឺ រ៉ូ ▁អនុញ្ញាតឱ្យ ច ល ័ត ដោយ សេ រី ន ូវ ទំ ន ិញ ▁សេវាកម្ម ▁កម្លាំង ពល កម្ម ▁និង ម ូល ធ ន ▁ព្រមទាំង ធ ្វ ើ សុខ ដ ុម កម្ម ន ូវ ស្ត ង់ ដា នី តិ វិ ធី ▁បែបបទ ▁និង ការ អនុ វត្ត ផ្ ស េង ៗ	637
តើជនជាតិណាខ្លះក្នុងប្រទេសព្រុយនេដែលទទួលសិទ្ធិអប់រំ និងព្យាបាលជំងឺដោយគ្មានបង់ប្រាក់	null	ជនជាតិម៉ាលេ និងជនជាតិភាគតិចជនម្ចាស់ស្រុកទទួលសិទ្ធិអប់រំ និងព្យាបាលដោយឥតគិតថ្ងៃ	null	ជនជាតិម៉ាលេ និងជនជាតិភាគតិចជនម្ចាស់ស្រុកទទួលសិទ្ធិអប់រំ និងព្យាបាលដោយឥតគិតថ្ងៃ	ត ើ ជន ជាតិ ណា ខ្ ល ះ ក្នុង ប្រ ទេស ព្រ ុយ ន េ ដ ែល ទទួល សិ ទ្ធិ អ ប់ រំ Ġ និង ព្យា បាល ជំ ង ឺ ដោយ គ ្ម ាន បង់ ប្រា ក់ Ġ	36	ជន ជាតិ ម៉ា ល េ Ġ និង ជន ជាតិ ភាគ តិ ច ជន ម្ចាស់ ស្រ ុក ទទួល សិ ទ្ធិ អ ប់ រំ Ġ និង ព្យា បាល ដោយ ឥ ត គ ិត ថ ្ង ៃ	32	▁តើ ជន ជាតិ ណា ខ្ ល ះ ក្នុង ប្រ ទេស ព្រ ុយ ន េ ដ ែល ទទួល សិ ទ្ធិ អ ប់ រំ ▁និង ព្យា បាល ជំ ង ឺ ដោយ គ ្ មាន បង់ ប្រ ាក់ ▁	35	▁ជនជាតិ ម៉ា ល េ ▁និង ជន ជាតិ ភាគ ត ិច ជន ម្ចាស់ ស្រ ុក ទទួល សិ ទ្ធិ អ ប់ រំ ▁និង ព្យា បាល ដោយ ឥ ត គ ិត ថ ្ង ៃ	31
ចូរពណ៌នាស្ថានភាពសង្គមនិយមនិងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២	null	ពណ៌នាស្ថានភាពសង្គមនិយមនិងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ក ស្ថានភាពសង្គមមានគាបសង្កត់ទៅលើអ្នករិះគន់របបដឹកនាំរបស់ពួកកុំមុយនីសដោយបង្រាបយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃព្រមទាំងចាប់យកទៅដាក់គុក ឬដាក់ទណ្ឌកម្មឱ្យធ្វើការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ក្រោយពីមរណៈភាពរបស់ស្តាលីនបានបន្ថយភាពរឹតត្បិតលើសេរីភាពរបស់អ្នករិះគន់ខ្លះ ហើយធ្វើឱ្យជីវភាពកាន់តែប្រសើរខ សេដ្ឋកិច្ចសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២បានទទួលរងការខូចខាតយ៉ាងដំណំ ការកសាងសេដ្ឋកិច្ចដោយអនុវត្តផែនការ៥ឆ្នាំដែលលទ្ធផលបានជោគជ័យគួរជាទីពេញចិត្តដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចសូវៀតរីកចម្រើនមិននឹកស្មានដល់ មានការពង្រីកអណ្តូងរ៉ែ ឆ្ពោះទៅពង្រឹងរោងចក្រនិងផ្លូវដែកឱ្យបានច្រើនខ្សែថែមទៀត ជំរុញទៅវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងកសិកម្មយ៉ាងខ្លាំង	null	ពណ៌នាស្ថានភាពសង្គមនិយមនិងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ក ស្ថានភាពសង្គមមានគាបសង្កត់ទៅលើអ្នករិះគន់របបដឹកនាំរបស់ពួកកុំមុយនីសដោយបង្រាបយ៉ាងសាហាវព្រៃផ្សៃព្រមទាំងចាប់យកទៅដាក់គុក ឬដាក់ទណ្ឌកម្មឱ្យធ្វើការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ក្រោយពីមរណៈភាពរបស់ស្តាលីនបានបន្ថយភាពរឹតត្បិតលើសេរីភាពរបស់អ្នករិះគន់ខ្លះ ហើយធ្វើឱ្យជីវភាពកាន់តែប្រសើរខ សេដ្ឋកិច្ចសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២បានទទួលរងការខូចខាតយ៉ាងដំណំ ការកសាងសេដ្ឋកិច្ចដោយអនុវត្តផែនការ៥ឆ្នាំដែលលទ្ធផលបានជោគជ័យគួរជាទីពេញចិត្តដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចសូវៀតរីកចម្រើនមិននឹកស្មានដល់ មានការពង្រីកអណ្តូងរ៉ែ ឆ្ពោះទៅពង្រឹងរោងចក្រនិងផ្លូវដែកឱ្យបានច្រើនខ្សែថែមទៀត ជំរុញទៅវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងកសិកម្មយ៉ាងខ្លាំង	ច ូរ ព ណ៌ នា ស្ថាន ភាព សង ្ គម និយម និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ	32	ព ណ៌ នា ស្ថាន ភាព សង ្ គម និយម និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ក Ġ ស្ថាន ភាព សង ្ គម មាន គ ាប សង ្ក ត់ ទៅ លើ អ្នក រិ ះ គ ន់ រ ប ប ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ព ួ ក ក ុំ ម ុយ នី ស ដោយ បង ្រា ប យ៉ាង សា ហា វ ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ព្រ ម ទ ាំង ច ាប់ យក ទៅ ដា ក់ គ ុក Ġ ឬ ដា ក់ ទ ណ្ឌ កម្ម ឱ្យ ធ ្វ ើក ារ យ៉ាង ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប ំ ផ ុត Ġ ក្រ ោយ ពី ម រណៈ ភាព រ ប ស់ ស្តា លីន បាន បន្ថយ ភាព រ ឹត ត្ប ិត លើ សេ រី ភាព រ ប ស់ អ្នក រិ ះ គ ន់ ខ្ ល ះ Ġ ហើយ ធ ្វ ើ ឱ្យ ជីវ ភាព កាន់ តែ ប្រសើរ ខ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ បាន ទទួល រ ង ការ ខ ូច ខា ត យ៉ាង ដំ ណ ំ Ġ ការ ក សា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ដោយ អនុ វត្ត ផ ែន ការ ៥ ឆ្នាំ ដ ែល ល ទ្ធ ផល បាន ជ ោ គ ជ ័យ គ ួរ ជា ទី ព េញ ចិត្ត ដ ែល ធ ្វ ើ ឱ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ូវ ៀត រី ក ចម្រ ើន ម ិន ន ឹក ស្ម ាន ដល់ Ġ មាន ការ ព ង ្រី ក អ ណ្ត ូង រ៉ ែ Ġ ឆ្ ព ោះ ទៅ ពង្រឹង រ ោង ច ក្រ និង ផ្ល ូវ ដ ែក ឱ្យ បាន ច្ រ ើន ខ្ ស ែ ថ ែម ទៀត âĢĭ Ġ ជំ រ ុញ ទៅ វិ ស ័យ ប ច្ច េក វិទ្យា Ġ និង ក សិ កម្ម យ៉ាង ខ្ លា ំ ង	306	▁ចូរ ព ណ៌ នា ស្ថាន ភាព ស ង្គ ម និយម និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁	31	▁ពណ៌ នា ស្ថាន ភាព ស ង្គ ម និយម និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ក ▁ស្ថានភាព ស ង្គ ម មាន គ ាប ស ង្ក ត់ ទៅ លើ អ្នក រ ិះ គ ន់ រ ប ប ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ព ួ ក ក ុំ ម ុយ នី ស ដោយ បង ្រា ប យ៉ាង សា ហា វ ព្រ ៃ ផ្ ស ៃ ព្រ ម ទ ាំង ច ាប់ យក ទៅ ដ ាក់ គ ុក ▁ឬ ដ ាក់ ទ ណ្ឌ កម្ម ឱ្យ ធ ្វ ើ ការ យ៉ាង ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប ំ ផ ុត ▁ក្រោយពី ម រណៈ ភាព រ ប ស់ ស្តា លីន បាន បន្ថយ ភាព រ ឹត ត្ប ិត លើ សេ រី ភាព រ ប ស់ អ្នក រ ិះ គ ន់ ខ្ ល ះ ▁ហើយ ធ ្វ ើ ឱ្យ ជីវ ភាព កាន់ តែ ប្រសើរ ខ ▁សេដ្ឋកិច្ច សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ បាន ទទួល រ ង ការ ខ ូច ខា ត យ៉ាង ដ ំណ ំ ▁ការកសាង សេ ដ្ឋ កិច្ច ដោយ អនុ វត្ត ផ ែន ការ ៥ ឆ្នាំ ដ ែល ល ទ្ធ ផល បាន ជ ោ គ ជ ័យ គ ួរ ជា ទី ព េញ ចិត្ត ដ ែល ធ ្វ ើ ឱ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ូវ ៀត រី ក ចម្រ ើន ម ិន ន ឹក ស្ មាន ដល់ ▁មាន ការ ព ង ្រី ក អ ណ្ត ូង រ៉ ែ ▁ឆ្ពោះទៅ ពង្រឹង រ ោង ច ក្រ និង ផ្ល ូវ ដ ែក ឱ្យ បាន ច ្រ ើន ខ្ ស ែ ថ ែម ទៀត ▁ជំរុញ ទៅ វិ ស ័យ ប ច្ច េក វិទ្យា ▁និង ក សិ កម្ម យ៉ាង ខ្ ល ាំង	291
តើការប្រព្រឹត្តខុសមេបាមានប៉ុន្មានបែប អ្វីខ្លះ	null	ការប្រព្រឹត្តខុសមេបាមាន ៣បែបគឺ មេបាចាស់ទុំ បងប្អូនទាំងប្រាំពីរសណ្តានក្នុងការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាហើយបើមានខុសនឹងមានគ្រួសារមួយណាមានជំងឺឈឺថ្កាត់ក្នុងគ្រួសារមានបញ្ហា ខុសមេបាក្រមុំ កំលោះ សំដៅលើការបំពានរបស់ក្រមុះកំលោះក្នុងផ្នែកសីលធម៌ ដូចជាការលួចទាក់ទងគ្នាប្រព្រឹត្តខុសប្រពៃណីដែលឪពុកម្តាយមិនបានដឹង ខុសមេបាផ្កាប់មុខ ឬបិទមុខ សំដៅលើការប្រព្រឹត្តអំពើក្បត់របស់ស្រ្តី	null	ការប្រព្រឹត្តខុសមេបាមាន ៣បែបគឺ មេបាចាស់ទុំ បងប្អូនទាំងប្រាំពីរសណ្តានក្នុងការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាហើយបើមានខុសនឹងមានគ្រួសារមួយណាមានជំងឺឈឺថ្កាត់ក្នុងគ្រួសារមានបញ្ហា ខុសមេបាក្រមុំ កំលោះ សំដៅលើការបំពានរបស់ក្រមុះកំលោះក្នុងផ្នែកសីលធម៌ ដូចជាការលួចទាក់ទងគ្នាប្រព្រឹត្តខុសប្រពៃណីដែលឪពុកម្តាយមិនបានដឹង ខុសមេបាផ្កាប់មុខ ឬបិទមុខ សំដៅលើការប្រព្រឹត្តអំពើក្បត់របស់ស្រ្តី	ត ើក ារ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ខុស មេ បា មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប ែប Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	22	ការ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ខុស មេ បា មាន Ġ ៣ ប ែប គ ឺ Ġ មេ បា ច ាស់ ទ ុំ Ġ បង ប្ អូ ន ទ ាំង ប្រា ំព ី រស ណ្ត ាន ក្នុង ការ ទ ាស់ ទ ែង ខ្វ ែង គ ំ និ ត គ្នា ហើយ ប ើម ាន ខុស នឹង មាន គ្រួសារ មួយ ណា មាន ជំ ង ឺ ឈ ឺ ថ ្ក ាត់ ក្នុង គ្រួសារ មាន ប ញ ្ហ ា Ġ ខុស មេ បា ក្រ ម ុំ Ġ កំ ល ោះ Ġ សំ ដ ៅ លើក ារ ប ំព ាន រ ប ស់ ក្រ ម ុះ កំ ល ោះ ក្នុង ផ្ ន ែក សី ល ធម៌ Ġ ដូច ជា ការ ល ួច ទ ាក់ ទ ង គ្នា ប្រ ព្រ ឹត ្ត ខុស ប្រ ព ៃ ណី ដ ែល ឪ ពុ ក ម្ តា យ ម ិន បាន ដ ឹង Ġ ខុស មេ បា ផ្ កា ប់ មុខ Ġ ឬ ប ិ ទ មុខ Ġ សំ ដ ៅ លើក ារ âĢĭ ប្រ ព្រ ឹត ្ត អ ំព ើក ្ប ត់ រ ប ស់ ស្រ ្ត ី	168	▁តើ ការ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ខុស មេ បា មាន ប៉ ុន ្ មាន ប ែប ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	20	▁ការប្រព្រឹត្ត ខុស មេ បា មាន ▁៣ ប ែប គ ឺ ▁មេ បា ច ាស់ ទ ុំ ▁បងប្អូន ទ ាំង ប្រ ាំ ពី រស ណ្ត ាន ក្នុង ការ ទ ាស់ ទ ែង ខ្វ ែង គ ំ ន ិត គ្នា ហើយ ប ើ មាន ខុស នឹង មាន គ្រួសារ មួយ ណា មាន ជំ ង ឺ ឈ ឺ ថ ្ក ាត់ ក្នុង គ្រួសារ មាន ប ញ ្ហ ា ▁ខុស មេ បា ក្រ ម ុំ ▁កំ ល ោះ ▁សំដៅ លើ ការ ប ំព ាន រ ប ស់ ក្រ ម ុះ កំ ល ោះ ក្នុង ផ្ ន ែក សី ល ធម៌ ▁ដូចជា ការ ល ួច ទ ាក់ ទ ង គ្នា ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ខុស ប្រ ព ៃ ណី ដ ែល ឪ ព ុក ម ្ត ាយ ម ិន បាន ដ ឹង ▁ខុស មេ បា ផ្ ក ាប់ មុខ ▁ឬ ប ិ ទ មុខ ▁សំដៅ លើ ការ ▁ប្រព្រឹត្ត អ ំព ើក ្ប ត់ រ ប ស់ ស្រ ្ត ី	153
តើកត្តាអ្វីខ្លះ ដែលបណ្តាលឱ្យកើតមានអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ	null	កត្តាដែលបណ្តាលឱ្យកើតមានអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារគឺ កត្តាផ្ទាល់ខ្លួន ឬ កត្តាបុគ្គល អត្តចរិតពីកំណើត កាចសាហាវ យង់ឃ្នង ក្រេវក្រោធ ប្រចណ្ឌ័អវិជ្ជាគ្មានចំណេះដឹង ល្ងង់ យល់សថាខ្លៅ មិនចេះពិចារណា គំនិតទុទិដ្ឋិនិយមចូលចិត្តសេព្វគ្រឿងស្រវឹង ផឹកស្រា ស្រវឹងភ្លេចភ្លាំង ស្មារតីប្តូរចរិតស្លូតមកកាចចូកចិត្តប្រព្រឹត្តសារជាតិគ្រឿងញៀន បាត់បង់ស្មារតីទប់អារម្មណ៍មិនបានចូលចិត្តលេងល្បែងស៊ីសង ពេលចាញ់មួរម៉ៅក្តៅ ក្រហាយតប់ប្រម៉ល់ការរើសអើង ទស្សនៈផ្ទុយគ្នា ប្រកាន់យល់ថាគេមិនដល់ខ្លួនចាញ់បោកគេ ចាញ់បោកមិត្តភ័ក្រ្តធ្វើអំពើអបាយមុខ ល្បែងស៊ីសងផឹកស្រាជ្រុលពេក លេងស្រី កិលេលតណ្ហា មមៃទៅលើការបម្រើផ្លូវភេទស្មារតី មិននឹងនរ មានរោគចិត្តអារម្មណ៍វើរវាយ ស្មុគស្មាញនីកម្មភាព ត្រូវបណ្តេញចេញពីការងារ គ្មានប្រាក់ចំណូលអាពាហ៍ពិពាហ៍វ័យក្មេង នៅឆេវឆាវ ប្រកាន់អស្មិមានមិនយល់ចិត្តគ្នាជីវភាពគ្រួសារក្រីក្រ សមាជិកច្រើនចំណាយច្រើន ការរកប្រាក់មកផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារមិនគ្រប់កង្វះសីលធម៌ឥរិយាបថមិនសមរម្យ ច្រង៉េង ច្រង៉ាង កត្តាសង្គម អសន្តិសុខ ឆក់ ប្លន់ ចាប់ជម្រិត នាំឱ្យក្រីក្រស៊ីសំណូក ពុករលួយ ខូចចិត្តមួម៉ៅគ្រោះទុរភិក្ស រាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ព្យុះ នាំឱ្យក្រីក្រការមិនគោរពប្រពៃណី រត់តាមគ្នា ដោយមិនបានរៀបការបានត្រឹមត្រូវ	null	កត្តាដែលបណ្តាលឱ្យកើតមានអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារគឺ កត្តាផ្ទាល់ខ្លួន ឬ កត្តាបុគ្គល អត្តចរិតពីកំណើត កាចសាហាវ យង់ឃ្នង ក្រេវក្រោធ ប្រចណ្ឌ័អវិជ្ជាគ្មានចំណេះដឹង ល្ងង់ យល់សថាខ្លៅ មិនចេះពិចារណា គំនិតទុទិដ្ឋិនិយមចូលចិត្តសេព្វគ្រឿងស្រវឹង ផឹកស្រា ស្រវឹងភ្លេចភ្លាំង ស្មារតីប្តូរចរិតស្លូតមកកាចចូកចិត្តប្រព្រឹត្តសារជាតិគ្រឿងញៀន បាត់បង់ស្មារតីទប់អារម្មណ៍មិនបានចូលចិត្តលេងល្បែងស៊ីសង ពេលចាញ់មួរម៉ៅក្តៅ ក្រហាយតប់ប្រម៉ល់ការរើសអើង ទស្សនៈផ្ទុយគ្នា ប្រកាន់យល់ថាគេមិនដល់ខ្លួនចាញ់បោកគេ ចាញ់បោកមិត្តភ័ក្រ្តធ្វើអំពើអបាយមុខ ល្បែងស៊ីសងផឹកស្រាជ្រុលពេក លេងស្រី កិលេលតណ្ហា មមៃទៅលើការបម្រើផ្លូវភេទស្មារតី មិននឹងនរ មានរោគចិត្តអារម្មណ៍វើរវាយ ស្មុគស្មាញនីកម្មភាព ត្រូវបណ្តេញចេញពីការងារ គ្មានប្រាក់ចំណូលអាពាហ៍ពិពាហ៍វ័យក្មេង នៅឆេវឆាវ ប្រកាន់អស្មិមានមិនយល់ចិត្តគ្នាជីវភាពគ្រួសារក្រីក្រ សមាជិកច្រើនចំណាយច្រើន ការរកប្រាក់មកផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារមិនគ្រប់កង្វះសីលធម៌ឥរិយាបថមិនសមរម្យ ច្រង៉េង ច្រង៉ាង កត្តាសង្គម អសន្តិសុខ ឆក់ ប្លន់ ចាប់ជម្រិត នាំឱ្យក្រីក្រស៊ីសំណូក ពុករលួយ ខូចចិត្តមួម៉ៅគ្រោះទុរភិក្ស រាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ព្យុះ នាំឱ្យក្រីក្រការមិនគោរពប្រពៃណី រត់តាមគ្នា ដោយមិនបានរៀបការបានត្រឹមត្រូវ	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ កើត មាន អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ្ន ុង គ្រួសារ Ġ	26	ក ត្ត ា ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ កើត មាន អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ្ន ុង គ្រួសារ គ ឺ Ġ ក ត្ត ា ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន Ġ ឬ Ġ ក ត្ត ាប ុ គ្គ ល Ġ អ ត្ត ចរ ិត ពី កំ ណ ើត Ġ កា ច សា ហា វ Ġ យ ង់ ឃ ្ន ង Ġ ក្រ េ វ ក្រ ោ ធ Ġ ប្រ ច ណ្ឌ ័ អ វិជ្ជា គ ្ម ាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង Ġ ល ្ង ង់ Ġ យ ល់ ស ថា ខ្ ល ៅ Ġ ម ិន ច េះ ពិ ចារ ណា Ġ គ ំ និ ត ទ ុ ទិ ដ្ឋ ិន ិយ ម ចូល ចិត្ត សេ ព្វ គ្រឿង ស្រ វ ឹង Ġ ផ ឹក ស្រ ា Ġ ស្រ វ ឹង ភ្ល េច ភ្ល ាំង Ġ ស្ម ារ តី ប្ តូ រ ចរ ិត ស្ ល ូត មក កា ច ច ូក ចិត្ត ប្រ ព្រ ឹត ្ត សារ ជាតិ គ្រឿង ញ ៀន Ġ បា ត់ បង់ ស្ម ារ តី ទ ប់ អារម្មណ៍ ម ិន បាន ចូល ចិត្ត ល េង ល ្ប ែង ស៊ី សង Ġ ពេល ច ាញ់ ម ួរ ម៉ ៅ ក្ត ៅ Ġ ក្រ ហា យ ត ប់ ប្រ ម៉ ល់ ការ រ ើស អ ើង Ġ ទ ស្ស នៈ ផ្ ទ ុយ គ្នា Ġ ប្រ កាន់ យ ល់ ថា គ េ ម ិន ដល់ ខ្លួន ច ាញ់ ប ោក គ េ Ġ ច ាញ់ ប ោក ម ិត្ត ភ ័ ក្រ ្ត ធ ្វ ើ អ ំព ើ អ បា យ មុខ Ġ ល ្ប ែង ស៊ី សង ផ ឹក ស្រ ា ជ្រ ុល ព េក Ġ ល េង ស្រី Ġ ក ិល េ ល ត ណ ្ហ ា Ġ ម ម ៃ ទៅ លើក ារ ប ម្រ ើ ផ្ល ូវ ភ េ ទ ស្ម ារ តី Ġ ម ិន នឹង ន រ Ġ មាន រ ោ គ ចិត្ត អារម្មណ៍ វ ើរ វា យ Ġ ស្ម ុ គ ស្ម ាញ នី កម្ម ភាព Ġ ត្រូវ បណ្ត េញ ចេញ ពី ការងារ Ġ គ ្ម ាន ប្រា ក់ ចំ ណូ ល អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ វ ័យ ក្ មេ ង Ġ នៅ ឆ េ វ ឆ ាវ Ġ ប្រ កាន់ អ ស្ម ិម ាន ម ិន យ ល់ ចិត្ត គ្នា ជីវ ភាព គ្រួសារ ក្រ ី ក្រ Ġ សម ា ជ ិក ច្ រ ើន ចំ ណា យ ច្ រ ើន Ġ ការ រក âĢĭ ប្រា ក់ មក ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ គ្រួសារ ម ិន គ្រ ប់ ក ង ្វ ះ សី ល ធម៌ ឥ រិយា ប ថ ម ិន សម រម្យ Ġ ច្ រ ង ៉ េង Ġ ច្ រ ង ៉ ាង Ġ ក ត្ត ាស ង្គ ម Ġ អ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ឆ ក់ Ġ ប្ ល ន់ Ġ ច ាប់ ជ ម្រ ិត Ġ នាំ ឱ្យ ក្រ ី ក្រ ស៊ី សំ ណូ ក Ġ ពុ ករ ល ួយ Ġ ខ ូច ចិត្ត ម ួ ម៉ ៅ គ្រ ោះ ទ ុរ ភិ ក្ស Ġ រា ំ ង ស្ ង ួត Ġ ទឹក ជំ ន ន់ Ġ ព្យ ុះ Ġ នាំ ឱ្យ ក្រ ី ក្រ ការ ម ិន គោ រ ព ប្រ ព ៃ ណី Ġ រ ត់ តា ម គ្នា Ġ ដោយ ម ិន បាន រ ៀប ការ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ	491	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល បណ្ត ាល ឱ្យ កើត មាន អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ក្នុង គ្រួសារ ▁	24	▁កត្តា ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ កើត មាន អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ក្នុង គ្រួសារ គ ឺ ▁កត្តា ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ▁ឬ ▁កត្តា ប ុ គ្គ ល ▁អត្ត ចរ ិត ពី ក ំណ ើត ▁កាច សា ហា វ ▁យ ង់ ឃ ្ន ង ▁ក្រ េ វ ក្រ ោ ធ ▁ប្រ ច ណ្ឌ ័ អ វិជ្ជា គ ្ មាន ច ំណ េះ ដ ឹង ▁ល ្ង ង់ ▁យល់ ស ថា ខ្ ល ៅ ▁មិន ច េះ ពិ ចារ ណា ▁គំនិត ទ ុ ទិ ដ្ឋ ិ និយម ចូល ចិត្ត សេ ព្វ គ្រឿង ស្រ វ ឹង ▁ផឹក ស្រ ា ▁ស្រវឹង ភ្ល េច ភ្ល ាំង ▁ស្មារតី ប ្ត ូរ ចរ ិត ស ្ល ូត មក កា ច ច ូក ចិត្ត ប្រ ព្រ ឹ ត្ត សារ ជាតិ គ្រឿង ញ ៀន ▁បាត់បង់ ស្ម ារ តី ទ ប់ អារម្មណ៍ ម ិន បាន ចូល ចិត្ត ល េង ល ្ប ែង ស៊ី សង ▁ពេល ច ាញ់ ម ួរ ម៉ ៅ ក្ត ៅ ▁ក្រ ហ ាយ ត ប់ ប្រ ម៉ ល់ ការ រ ើស អ ើង ▁ទស្សនៈ ផ្ ទ ុយ គ្នា ▁ប្រកាន់ យ ល់ ថា គ េ ម ិន ដល់ ខ្លួន ច ាញ់ ប ោក គ េ ▁ចាញ់ ប ោក ម ិត្ត ភ ័ ក្រ ្ត ធ ្វ ើ អ ំព ើ អ ប ាយ មុខ ▁ល្បែងស៊ីសង ផ ឹក ស្រ ា ជ្រ ុល ព េក ▁លេង ស្រី ▁ក ិល េ ល ត ណ ្ហ ា ▁ម ម ៃ ទៅ លើ ការ ប ម្រ ើ ផ្ល ូវ ភ េ ទ ស្ម ារ តី ▁មិន នឹង ន រ ▁មាន រ ោ គ ចិត្ត អារម្មណ៍ វ ើរ វ ាយ ▁ស្ម ុ គ ស្ម ាញ នី កម្ម ភាព ▁ត្រូវ បណ្ត េញ ចេញ ពី ការងារ ▁គ្មាន ប្រ ាក់ ច ំណ ូល អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ វ ័យ ក ្ម េង ▁នៅ ឆ េ វ ឆ ាវ ▁ប្រកាន់ អ ស្ម ិ មាន ម ិន យ ល់ ចិត្ត គ្នា ជីវ ភាព គ្រួសារ ក្រ ី ក្រ ▁សមាជិក ច ្រ ើន ច ំណ ាយ ច ្រ ើន ▁ការរក ▁ប្រាក់ មក ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង់ គ្រួសារ ម ិន គ្រ ប់ ក ង ្វ ះ សី ល ធម៌ ឥ រិយា ប ថ ម ិន សម រម្យ ▁ច្រ ង ៉ េង ▁ច្រ ង ៉ ាង ▁កត្តា ស ង្គ ម ▁អស ន្ត ិ សុខ ▁ឆក់ ▁ប្លន់ ▁ចាប់ ជ ម្រ ិត ▁នាំឱ្យ ក្រ ី ក្រ ស៊ី ស ំណ ូក ▁ពុករលួយ ▁ខូច ចិត្ត ម ួ ម៉ ៅ គ្រ ោះ ទ ុរ ភិ ក្ស ▁រាំង ស្ ង ួត ▁ទឹក ជំ ន ន់ ▁ព្យុះ ▁នាំឱ្យ ក្រ ី ក្រ ការ ម ិន គ ោរ ព ប្រ ព ៃ ណី ▁រត់ ត ាម គ្នា ▁ដោយ ម ិន បាន រ ៀប ការ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ	433
តើអង្គការកុំម៉ុនវីលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងអ្វី	null	អង្គការកុំម៉ុនវីលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចដែលធ្លាប់ស្ថិតក្រោមអាណានិគមធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រវាងប្រទេសទាំងឡាយដែលជាអតីតស្ថិតក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេស	null	អង្គការកុំម៉ុនវីលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចដែលធ្លាប់ស្ថិតក្រោមអាណានិគមធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រវាងប្រទេសទាំងឡាយដែលជាអតីតស្ថិតក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេស	ត ើ អង្គ ការ ក ុំ ម៉ ុន វី ល ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង ក្នុង គោ ល ប ំណ ង អ ្វី Ġ	24	អង្គ ការ ក ុំ ម៉ ុន វី ល ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង ក្នុង គោ ល ប ំណ ង គ្រ ប់ គ្រ ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល ធ ្លា ប់ ស្ ថ ិត ក្រោម អា ណា និ គម âĢĭ ធ ្វ ើក ិច ្ច សហប្រតិបត្តិការ Ġ រ វា ង ប្រ ទេស ទ ាំង ឡា យ ដ ែល ជា អ តី ត ស្ ថ ិត ក្រោម អា ណា និ គម អ ង់ គ ្ល េស	74	▁តើ អង្គ ការ ក ុំ ម៉ ុន វី ល ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡើង ក្នុង គ ោល ប ំណ ង អ ្វី ▁	23	▁អង្គការ ក ុំ ម៉ ុន វី ល ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡើង ក្នុង គ ោល ប ំណ ង គ្រ ប់ គ្រ ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល ធ ្ល ាប់ ស ្ថ ិត ក្រោម អា ណា និ គម ▁ធ្វើ កិច្ច សហប្រតិបត្តិការ ▁រវាង ប្រ ទេស ទ ាំង ឡា យ ដ ែល ជា អ ត ីត ស ្ថ ិត ក្រោម អា ណា និ គម អ ង់ គ ្ល េស	68
តើយុត្តាធិការកាត់ទោសមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ និងអ្នកទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុតនៃរបបប្រជាធិតេយ្យចំពោះបទឧក្រិដ្ឋកម្មអ្វីខ្លះ	null	យុត្តាធិការកាត់ទោសមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ និងអ្នកទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុតនៃរបបប្រជាធិតេយ្យចំពោះបទឧក្រិដ្ឋកម្មឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមឧក្រិដ្ឋកម្មដែលមានចែងនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជាឆ្នាំ ១៩៥៦ការបំពានទៅលើអនុសញ្ញាទីក្រុងសឺណែវឆ្នាំ១៩៤៩ការបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌នៅក្នុងកំឡុងពេលជម្លោះប្រដាប់អាវុធឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលទទួលបានការការពារជាអន្តរជាតិដែល មានចែងក្នុងអនុសញ្ញាទីក្រុងវីយ៉ែន ឆ្នាំ ១៩៦១	null	យុត្តាធិការកាត់ទោសមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ និងអ្នកទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុតនៃរបបប្រជាធិតេយ្យចំពោះបទឧក្រិដ្ឋកម្មឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមឧក្រិដ្ឋកម្មដែលមានចែងនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជាឆ្នាំ ១៩៥៦ការបំពានទៅលើអនុសញ្ញាទីក្រុងសឺណែវឆ្នាំ១៩៤៩ការបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌នៅក្នុងកំឡុងពេលជម្លោះប្រដាប់អាវុធឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលទទួលបានការការពារជាអន្តរជាតិដែល មានចែងក្នុងអនុសញ្ញាទីក្រុងវីយ៉ែន ឆ្នាំ ១៩៦១	ត ើយ ុត ្ត ា ធិ ការ កាត់ ទោស មេ ដ ឹក នាំ ជា ន់ ខ្ ព ស់ Ġ និង អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ ខ្ ព ស់ ប ំ ផ ុត នៃ រ ប ប ប្រ ជា ធិ ត េយ្យ ចំ ព ោះ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	53	យ ុត ្ត ា ធិ ការ កាត់ ទោស មេ ដ ឹក នាំ ជា ន់ ខ្ ព ស់ Ġ និង អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ ខ្ ព ស់ ប ំ ផ ុត នៃ រ ប ប ប្រ ជា ធិ ត េយ្យ ចំ ព ោះ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ប្រ ល័យ ព ូ ជ សា ស ន៍ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ប្រ ឆ ាំង នឹង ម នុ ស្ស ជាតិ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម សង ្ គ្រ ាម ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ដ ែល មាន ច ែង នៅ ក្នុង ក្រ ម ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ក ម្ព ុ ជា ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៦ ការ ប ំព ាន ទៅ លើ អនុ ស ញ្ញា ទី ក្រុង ស ឺ ណ ែ វ ឆ្នាំ ១៩ ៤ ៩ ការ ប ំ ផ្ល ាញ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ នៅ ក្នុង កំ ឡ ុង ពេល ជ ម្ល ោះ ប្រដាប់អាវុធ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ប្រ ឆ ាំង នឹង អ្នក ដ ែល ទទួលបាន ការ ការពារ ជា អ ន្ត រ ជាតិ ដ ែល Ġ មាន ច ែង ក្នុង អនុ ស ញ្ញា ទី ក្រុង វី យ៉ ែន Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ១	187	▁តើ យ ុ ត្ត ា ធិ ការ កាត់ ទោស មេ ដ ឹក នាំ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ▁និង អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ ខ្ ព ស់ ប ំ ផ ុត នៃ រ ប ប ប្រ ជា ធ ិត េយ្យ ច ំព ោះ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	53	▁យុ ត្ត ា ធិ ការ កាត់ ទោស មេ ដ ឹក នាំ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ▁និង អ្នក ទទួល ខុស ត្រូវ ខ្ ព ស់ ប ំ ផ ុត នៃ រ ប ប ប្រ ជា ធ ិត េយ្យ ច ំព ោះ បទ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ប្រ ល័យ ព ូ ជ សា ស ន៍ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ប្រ ឆ ាំង នឹង ម នុ ស្ស ជាតិ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ស ង្គ ្រា ម ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ដ ែល មាន ច ែង នៅ ក្នុង ក្រ ម ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ក ម្ព ុ ជា ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៦ ការ ប ំព ាន ទៅ លើ អនុ ស ញ្ញា ទី ក្រុង ស ឺ ណ ែ វ ឆ្នាំ ១ ៩៤ ៩ ការ ប ំ ផ្ល ាញ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ នៅ ក្នុង កំ ឡ ុង ពេល ជ ម្ល ោះ ប្រដាប់អាវុធ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ប្រ ឆ ាំង នឹង អ្នក ដ ែល ទទួលបាន ការ ការពារ ជា អ ន្ត រ ជាតិ ដ ែល ▁មាន ច ែង ក្នុង អនុ ស ញ្ញា ទី ក្រុង វី យ៉ ែន ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ១	186
តើសង្គ្រាមអាភៀនលើកទី១ ផ្ទុះឡើងពេលណាដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃសង្គ្រាមដូចម្តេច	null	សង្គ្រាមអាភៀនលើកទី១ផ្ទុះឡើងនៅព្រះចៅអធិរាជចិនហាមឃាត់មិនឱ្យអង់គ្លេសនាំអាភៀនចូលក្នុងទឹកដីចិន ពិសេសគឺព្រះចៅអធិរាជ ដាវក្វាង បានបញ្ជាថែមទៀតឱ្យបិទកំពង់ផែក្វាងស៊ូ ព្រមទាំងដេញចាប់កប៉ាល់អាភៀនរបស់អង់គ្លេស ប៉ុន្តែកប៉ាល់អង់គ្លេសបានគេចរួច ព្រោះមានល្បឿនលឿនព្រឹត្តការណ៍នៅកំពង់ផែក្វាងស៊ូ នេះនាំឱ្យផ្ទុះសង្រ្គាមរវាងចិន និងអង់គ្លេស លើកដំបូកដែលមានឈ្មោះថា សង្គ្រាមអាភៀនលើកទី១ ដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃសង្គ្រាមគឺពួកអង់គ្លេសបានបើកឆាកប្រយុទ្ធហើយកាន់កាប់ទីក្រុងក្វាងស៊ូនៅថ្ងៃទី២៤ខែមិថុនាឆ្នាំ១៨៤២ប៉ុន្តែត្រូវខូចខាតជាដំណំដោយសារពួកអ្នកភូមិសានីយន់លីដែលនៅក្បែរនោះប្រដាប់ដោយលំពែងនិងចបបានប្រយុទ្ធខ្លួបទល់នឹងខ្លួននៅក្រោមដំណក់ទឹកកភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ធ្វើឱ្យទ័ពអង់គ្លេសប្រើកាំភ្លើងមិនកើតក្រោយពីបរាជ័យ អង់គ្លេសបានបញ្ជូនទ័ពបន្ថែមដណ្តើមយកទីក្រុង ស៊ីយ៉ាមិន ឌឹងហៃ និងនីងបូទ័ពអធិរាជបានបញ្ជូនរំដោះទីក្រុងនីងបូ ប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យ បន្ទាប់មកពួកអង់គ្លេសបានវាយយកទីក្រុងសាពូដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងក្រុងសសៀងហៃ នៅទីនោះពួកអង់គ្លេសបានធ្វើឱ្យខូចខាតជាដំណំជាលើកទី២ដោយសារការទប់ទល់ដោយវីរភាពទាហានម៉ុងកូលមួយកងដែលលាក់ខ្លួនក្នុងផ្ទុះឈើបានប្រយុទ្ធលុះតំណក់ឈាមចុងក្រោយក្នុងដំណើរទៅមុន អង់គ្លេសបានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងសៀងហៃនៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨៤២ និងទីក្រុងណានជីងថ្ងៃទី ២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៨៤២	null	សង្គ្រាមអាភៀនលើកទី១ផ្ទុះឡើងនៅព្រះចៅអធិរាជចិនហាមឃាត់មិនឱ្យអង់គ្លេសនាំអាភៀនចូលក្នុងទឹកដីចិន ពិសេសគឺព្រះចៅអធិរាជ ដាវក្វាង បានបញ្ជាថែមទៀតឱ្យបិទកំពង់ផែក្វាងស៊ូ ព្រមទាំងដេញចាប់កប៉ាល់អាភៀនរបស់អង់គ្លេស ប៉ុន្តែកប៉ាល់អង់គ្លេសបានគេចរួច ព្រោះមានល្បឿនលឿនព្រឹត្តការណ៍នៅកំពង់ផែក្វាងស៊ូ នេះនាំឱ្យផ្ទុះសង្រ្គាមរវាងចិន និងអង់គ្លេស លើកដំបូកដែលមានឈ្មោះថា សង្គ្រាមអាភៀនលើកទី១ ដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃសង្គ្រាមគឺពួកអង់គ្លេសបានបើកឆាកប្រយុទ្ធហើយកាន់កាប់ទីក្រុងក្វាងស៊ូនៅថ្ងៃទី២៤ខែមិថុនាឆ្នាំ១៨៤២ប៉ុន្តែត្រូវខូចខាតជាដំណំដោយសារពួកអ្នកភូមិសានីយន់លីដែលនៅក្បែរនោះប្រដាប់ដោយលំពែងនិងចបបានប្រយុទ្ធខ្លួបទល់នឹងខ្លួននៅក្រោមដំណក់ទឹកកភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ធ្វើឱ្យទ័ពអង់គ្លេសប្រើកាំភ្លើងមិនកើតក្រោយពីបរាជ័យ អង់គ្លេសបានបញ្ជូនទ័ពបន្ថែមដណ្តើមយកទីក្រុង ស៊ីយ៉ាមិន ឌឹងហៃ និងនីងបូទ័ពអធិរាជបានបញ្ជូនរំដោះទីក្រុងនីងបូ ប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យ បន្ទាប់មកពួកអង់គ្លេសបានវាយយកទីក្រុងសាពូដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងក្រុងសសៀងហៃ នៅទីនោះពួកអង់គ្លេសបានធ្វើឱ្យខូចខាតជាដំណំជាលើកទី២ដោយសារការទប់ទល់ដោយវីរភាពទាហានម៉ុងកូលមួយកងដែលលាក់ខ្លួនក្នុងផ្ទុះឈើបានប្រយុទ្ធលុះតំណក់ឈាមចុងក្រោយក្នុងដំណើរទៅមុន អង់គ្លេសបានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងសៀងហៃនៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨៤២ និងទីក្រុងណានជីងថ្ងៃទី ២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៨៤២	ត ើស ង្គ ្រា ម អា ភ ៀន លើក ទី១ Ġ ផ្ទុះឡើង ពេល ណា ដំណើរ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ នៃ សង ្ គ្រ ាម ដូច ម្ ត េច Ġ	28	សង ្ គ្រ ាម អា ភ ៀន លើក ទី១ ផ្ទុះឡើង នៅ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ ច ិន ហា ម ឃាត ់ ម ិន ឱ្យ អ ង់ គ ្ល េស នាំ អា ភ ៀន ចូល ក្នុង ទឹក ដ ី ច ិន ĠâĢĭ Ġ ពិ សេ ស គ ឺ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ Ġ ដា វ ក្ វា ង Ġ បាន បញ្ជា ថ ែម ទៀត ឱ្យ ប ិ ទ កំ ព ង់ ផ ែក ្វា ង ស៊ូ Ġ ព្រ ម ទ ាំង ដ េញ ច ាប់ ក ប៉ា ល់ អា ភ ៀន រ ប ស់ អ ង់ គ ្ល េស âĢĭ Ġ ប៉ ុន ្ត ែក ប៉ា ល់ អ ង់ គ ្ល េស បាន គ េច រ ួច Ġ ព្រ ោះ មាន ល ្ប ឿន ល ឿន ព្រ ឹត ្ត ការណ៍ នៅ កំ ព ង់ ផ ែក ្វា ង ស៊ូ Ġ នេះ នាំ ឱ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម រ វា ង ច ិន Ġ និង អ ង់ គ ្ល េស Ġ លើក ដំ បូ ក ដ ែល មាន ឈ្មោះ ថា Ġ សង ្ គ្រ ាម អា ភ ៀន លើក ទី១ Ġ ដំណើរ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ នៃ សង ្ គ្រ ាម គ ឺ ព ួ ក អ ង់ គ ្ល េស បាន ប ើក ឆ ាក ប្រ យ ុទ្ធ ហើយ កាន់ កា ប់ ទី ក្រុង ក្ វា ង ស៊ូ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៤ ខែ ម ិ ថ ុន ា ឆ្នាំ ១ ៨ ៤ ២ ប៉ ុន ្ត ែត ្រ ូវ ខ ូច ខា ត ជា ដំ ណ ំ ដោយ សារ ព ួ ក អ្នក ភ ូម ិស ាន ី យ ន់ លី ដ ែល នៅ ក្ ប ែរ ន ោះ ប្រ ដា ប់ ដោយ លំ ព ែង និង ច ប បាន ប្រ យ ុទ្ធ ខ្ ល ួ បទ ល់ នឹង ខ្លួន នៅ ក្រោម ដំ ណ ក់ ទឹក ក ភ្ល ៀង ធ ្លា ក់ ខ្ លា ំ ង Ġ ធ ្វ ើ ឱ្យ ទ ័ ព អ ង់ គ ្ល េស ប្រ ើក ាំ ភ្លើង ម ិន កើត ក្រ ោយ ពី បរ ា ជ ័យ Ġ អ ង់ គ ្ល េស បាន ប ញ្ជ ូន ទ ័ ព ប ន្ ថ ែម ដ ណ្ត ើម យក ទី ក្រុង Ġ ស៊ី យ៉ា ម ិន Ġ ឌ ឹង ហ ៃ Ġ និង នី ង បូ ទ ័ ព អ ធិ រាជ បាន ប ញ្ជ ូន រំ ដ ោះ ទី ក្រុង នី ង បូ Ġ ប៉ ុន ្ត ែត ្រ ូវ បរ ា ជ ័យ Ġ បន្ទាប់ មក ព ួ ក អ ង់ គ ្ល េស បាន វា យ យក ទី ក្រុង សា ព ូ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ប៉ ែក ខា ង ជើង ក្រុង ស ស ៀង ហ ៃ Ġ នៅ ទី ន ោះ ព ួ ក អ ង់ គ ្ល េស បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ខ ូច ខា ត ជា ដំ ណ ំ ជា លើក ទី ២ ដោយ សារ ការ ទ ប់ ទល់ ដោយ វី រ ភាព ទ ា ហាន ម៉ ុង កូ ល មួយ ក ង ដ ែល លា ក់ ខ្លួន ក្នុង ផ្ ទ ុះ ឈ ើប ាន ប្រ យ ុទ្ធ ល ុះ ត ំណ ក់ ឈ ាម ច ុង ក្រ ោយ ក្នុង ដំណើរ ទៅ ម ុន Ġ អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល កាន់ កា ប់ ទី ក្រុង ស ៀង ហ ៃ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៩ Ġ ខែ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៤ ២ Ġ និង ទី ក្រុង ណា ន ជី ង ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ១ Ġ ខែ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៤ ២	565	▁តើ ស ង្គ ្រា ម អា ភ ៀន លើក ទី១ ▁ ផ្ទុះឡើង ពេល ណា ដំណើរ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ នៃ ស ង្គ ្រា ម ដូច ម ្ត េច ▁	28	▁សង្គ្រាម អា ភ ៀន លើក ទី១ ផ្ទុះឡើង នៅ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ ច ិន ហា ម ឃ ាត់ ម ិន ឱ្យ អ ង់ គ ្ល េស នាំ អា ភ ៀន ចូល ក្នុង ទឹក ដ ី ច ិន ▁ពិសេស គ ឺ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ ▁ដាវ ក ្វា ង ▁បាន បញ្ជា ថ ែម ទៀត ឱ្យ ប ិ ទ ក ំព ង់ ផ ែក ្វា ង ស៊ូ ▁ព្រមទាំង ដ េញ ច ាប់ ក ប៉ ាល់ អា ភ ៀន រ ប ស់ អ ង់ គ ្ល េស ▁ប៉ុន្តែ ក ប៉ ាល់ អ ង់ គ ្ល េស បាន គ េច រ ួច ▁ព្រោះ មាន ល ្ប ឿន ល ឿន ព្រ ឹ ត្ត ការណ៍ នៅ ក ំព ង់ ផ ែក ្វា ង ស៊ូ ▁នេះ នាំ ឱ្យ ផ្ ទ ុះ សង ្រ ្ គ ាម រ វ ាង ច ិន ▁និង អ ង់ គ ្ល េស ▁លើក ដំ ប ូក ដ ែល មាន ឈ្មោះ ថា ▁សង្គ្រាម អា ភ ៀន លើក ទី១ ▁ដំណើរ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ នៃ ស ង្គ ្រា ម គ ឺ ព ួ ក អ ង់ គ ្ល េស បាន ប ើក ឆ ាក ប្រ យ ុទ្ធ ហើយ កាន់ ក ាប់ ទី ក្រុង ក ្វា ង ស៊ូ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៤ ខែ ម ិ ថ ុន ា ឆ្នាំ ១ ៨ ៤ ២ ប៉ ុ ន្ត ែ ត្រូវ ខ ូច ខា ត ជា ដ ំណ ំ ដោយ សារ ព ួ ក អ្នក ភ ូម ិ សា នី យ ន់ លី ដ ែល នៅ ក ្ប ែរ ន ោះ ប្រ ដ ាប់ ដោយ ល ំព ែង និង ច ប បាន ប្រ យ ុទ្ធ ខ្ ល ួ ប ទល់ នឹង ខ្លួន នៅ ក្រោម ដ ំណ ក់ ទឹក ក ភ្ល ៀង ធ ្ល ាក់ ខ្ ល ាំង ▁ធ្វើឱ្យ ទ ័ ព អ ង់ គ ្ល េស ប្រ ើក ាំ ភ្លើង ម ិន កើត ក្រ ោយ ពី ប រាជ ័យ ▁អង់គ្លេស បាន ប ញ្ជ ូន ទ ័ ព ប ន ្ថ ែម ដ ណ្ត ើម យក ទី ក្រុង ▁ស៊ី យ៉ា ម ិន ▁ ឌ ឹង ហ ៃ ▁និង នី ង បូ ទ ័ ព អ ធិ រាជ បាន ប ញ្ជ ូន រំ ដ ោះ ទី ក្រុង នី ង បូ ▁ប៉ុន្តែ ត្រូវ ប រាជ ័យ ▁បន្ទាប់មក ព ួ ក អ ង់ គ ្ល េស បាន វ ាយ យក ទី ក្រុង សា ព ូ ដ ែល ស ្ថ ិត នៅ ប៉ ែក ខា ង ជើង ក្រុង ស ស ៀង ហ ៃ ▁នៅ ទី ន ោះ ព ួ ក អ ង់ គ ្ល េស បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ខ ូច ខា ត ជា ដ ំណ ំ ជា លើក ទី ២ ដោយ សារ ការ ទ ប់ ទល់ ដោយ វី រ ភាព ទ ា ហាន ម៉ ុង ក ូល មួយ ក ង ដ ែល ល ាក់ ខ្លួន ក្នុង ផ្ ទ ុះ ឈ ើ បាន ប្រ យ ុទ្ធ ល ុះ ត ំណ ក់ ឈ ាម ច ុង ក្រ ោយ ក្នុង ដំណើរ ទៅ ម ុន ▁អង់គ្លេស បាន ចូល កាន់ ក ាប់ ទី ក្រុង ស ៀង ហ ៃ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁៩ ▁ខែមិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁១៨ ៤ ២ ▁និង ទី ក្រុង ណា ន ជី ង ថ ្ង ៃ ទី ▁២១ ▁ខែកក្កដា ▁ឆ្នាំ ▁១៨ ៤ ២	519
ចួរឪ្យនិយមន័យការបង្កាត់ជិត និងការបង្កាត់ឆ្ងាយ	null	ការបង្កាត់ជិតគឺជាការបង្កាត់រវាងសត្វចេញពីមេបាមួយគូ ឬ មេបានឹងកូនរបស់វា ការបង្កាត់ឆ្ងាយគឺជាការបង្កាត់រវាងពូជខុសគ្នា មានខ្សែស្រឡាយខុសគ្នា ឬ ប្រភេខុសគ្នា	null	ការបង្កាត់ជិតគឺជាការបង្កាត់រវាងសត្វចេញពីមេបាមួយគូ ឬ មេបានឹងកូនរបស់វា ការបង្កាត់ឆ្ងាយគឺជាការបង្កាត់រវាងពូជខុសគ្នា មានខ្សែស្រឡាយខុសគ្នា ឬ ប្រភេខុសគ្នា	ច ួរ ឪ ្យ និយម ន ័យ ការ បង ្ក ាត់ ជ ិត Ġ និង ការ បង ្ក ាត់ ឆ្ ង ាយ Ġ	21	ការ បង ្ក ាត់ ជ ិត គ ឺ ជា ការ បង ្ក ាត់ រ វា ង ស ត ្វ ចេញ ពី មេ បា មួយ គូ Ġ ឬ Ġ មេ បាន ឹង កូ ន រ ប ស់ វា Ġ ការ បង ្ក ាត់ ឆ្ ង ាយ គ ឺ ជា ការ បង ្ក ាត់ រ វា ង ព ូ ជ ខុស គ្នា Ġ មាន ខ្ ស ែ ស្រ ឡា យ ខុស គ្នា Ġ ឬ Ġ ប្រ ភ េ ខុស គ្នា	72	▁ច ួរ ឪ ្យ និយម ន ័យ ការ ប ង្ក ាត់ ជ ិត ▁និង ការ ប ង្ក ាត់ ឆ្ ង ាយ ▁	21	▁ការបង្ កាត់ ជ ិត គ ឺ ជា ការ ប ង្ក ាត់ រ វ ាង ស ត ្វ ចេញ ពី មេ បា មួយ គូ ▁ឬ ▁មេ បាន ឹង ក ូន រ ប ស់ វា ▁ការបង្ កាត់ ឆ្ ង ាយ គ ឺ ជា ការ ប ង្ក ាត់ រ វ ាង ព ូ ជ ខុស គ្នា ▁មាន ខ្ ស ែ ស្រ ឡា យ ខុស គ្នា ▁ឬ ▁ប្រ ភ េ ខុស គ្នា	68
ពេលមានផ្ទុកជំងឺផ្តាសាយរាតត្បាតជាសកល តើយើងត្រូវធ្វើដូចម្តេច	null	ពេលមានផ្ទុកជំងឺផ្តាសាយរាតត្បាតជាសកលយើងត្រូវនូវសេចក្តីណែនាំដូចតទៅ ត្រូវរាយការណ៍ជាបន្ទាន់ប្រសិនបើក្នុងកន្លែងណាមួយមានអ្នកជំងឺកើតជំងឺផ្តាសាយច្រើនហាមធ្វើដំណើរទៅកន្លែងដែលមានមនុស្សកកុញ ឬកន្លែងដែលមានជំងឺផ្តាសាយច្រើនបើមានអ្នកទើបតែមកពីតំបន់ផ្ទុះនោះត្រូវឲ្យនោះលាងសម្អាប់ខ្លួន និងពាក់ម៉ាសហើយនៅឲ្យដាច់ពីសមាជិកគ្រួសារ និងប្រើប្រាស់សម្ភារៈដោយឡែកត្រូវលាងដៃជាមួយសាប៊ូ និងទឹកស្អាតឲ្យបានញឹកញាប់ត្រូវប្រើក្រដាសអនាម័យ កន្លែងដៃ ក្រមា ខ្ទប់មាត់ ច្រមុះនៅពេលក្អក ឬកណ្តាស់ និងបោះចោលដោយប្រុងប្រយ្ន័ត និងបោកគត់កន្លែងដៃ ក្រមា ជាមួយសាប៊ូ និងទឹករួចហាលកណ្តាលងថ្ងៃឲ្យស្ងួតល្អត្រូវប្រាប់ទៅអ្នកជិតខាង សាច់ញាតិ ដើម្បីរកវិធីព្យាបាលជំងឺនៅផ្ទះឬទៅមណ្ឌលសុខភាព មន្ទីរពេទ្យដែលនៅជិតបំផុត ឬទៅកន្លែងព្យាបាលបណ្តោះអាសន្ន ដែលរៀបចំឡើងដោយ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន	null	ពេលមានផ្ទុកជំងឺផ្តាសាយរាតត្បាតជាសកលយើងត្រូវនូវសេចក្តីណែនាំដូចតទៅ ត្រូវរាយការណ៍ជាបន្ទាន់ប្រសិនបើក្នុងកន្លែងណាមួយមានអ្នកជំងឺកើតជំងឺផ្តាសាយច្រើនហាមធ្វើដំណើរទៅកន្លែងដែលមានមនុស្សកកុញ ឬកន្លែងដែលមានជំងឺផ្តាសាយច្រើនបើមានអ្នកទើបតែមកពីតំបន់ផ្ទុះនោះត្រូវឲ្យនោះលាងសម្អាប់ខ្លួន និងពាក់ម៉ាសហើយនៅឲ្យដាច់ពីសមាជិកគ្រួសារ និងប្រើប្រាស់សម្ភារៈដោយឡែកត្រូវលាងដៃជាមួយសាប៊ូ និងទឹកស្អាតឲ្យបានញឹកញាប់ត្រូវប្រើក្រដាសអនាម័យ កន្លែងដៃ ក្រមា ខ្ទប់មាត់ ច្រមុះនៅពេលក្អក ឬកណ្តាស់ និងបោះចោលដោយប្រុងប្រយ្ន័ត និងបោកគត់កន្លែងដៃ ក្រមា ជាមួយសាប៊ូ និងទឹករួចហាលកណ្តាលងថ្ងៃឲ្យស្ងួតល្អត្រូវប្រាប់ទៅអ្នកជិតខាង សាច់ញាតិ ដើម្បីរកវិធីព្យាបាលជំងឺនៅផ្ទះឬទៅមណ្ឌលសុខភាព មន្ទីរពេទ្យដែលនៅជិតបំផុត ឬទៅកន្លែងព្យាបាលបណ្តោះអាសន្ន ដែលរៀបចំឡើងដោយ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន	ពេល មាន ផ្ ទុក ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ រាតត្បាត ជា ស ក ល Ġ ត ើយ ើង ត្រូវ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ត េច Ġ	26	ពេល មាន ផ្ ទុក ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ រាតត្បាត ជា ស ក ល យ ើង ត្រូវ ន ូវ សេ ច ក្តី ណ ែន ាំ ដូច ត ទៅ Ġ ត្រូវ រា យក ារ ណ៍ ជា ប ន្ទ ាន់ ប្រ សិ ន ប ើក ្ន ុង កន្លែង ណា មួយ មាន អ្នក ជំ ង ឺ កើត ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ ច្ រ ើន ហា ម ធ ្វ ើ ដំណើរ ទៅ កន្លែង ដ ែល មាន ម នុ ស្ស ក ក ុញ Ġ ឬ កន្លែង ដ ែល មាន ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ ច្ រ ើន ប ើម ាន អ្នក ទ ើប តែ មក ពី ត ំ ប ន់ ផ្ ទ ុះ ន ោះ ត្រូវ ឲ្យ ន ោះ លា ង សម ្អ ាប់ ខ្លួន Ġ និង ពាក់ ម៉ា ស ហើយ នៅ ឲ្យ ដា ច ់ ពី សម ា ជ ិក គ្រួសារ Ġ និង ប្រ ើប ្រា ស់ សម ្ ភា រៈ ដោយ ឡ ែក ត្រូវ លា ង ដៃ ជា មួយ សា ប៊ ូ Ġ និង ទឹក ស្ អា ត ឲ្យ បាន ញ ឹក ញ ាប់ ត្រូវ ប្រ ើក ្រ ដា ស អ នា ម ័យ Ġ កន្លែង ដៃ Ġ ក្រ មា Ġ ខ្ ទ ប់ មា ត់ Ġ ច្ រ ម ុះ នៅ ពេល ក្ អ ក Ġ ឬ ក ណ្ត ាស់ Ġ និង ប ោះ ចោល ដោយ ប្រ ុង ប្រ យ ្ន ័ត Ġ និង ប ោក គ ត់ កន្លែង ដៃ Ġ ក្រ មា Ġ ជា មួយ សា ប៊ ូ Ġ និង ទឹក រ ួច ហា ល ក ណ្ត ាល ង ថ ្ង ៃ ឲ្យ ស្ ង ួត ល្អ ត្រូវ ប្រា ប់ ទៅ អ្នក ជ ិត ខា ង Ġ សា ច ់ ញ ាត ិ Ġ ដើម ្ប ី រក វិ ធី ព្យា បាល ជំ ង ឺន ៅ ផ្ ទ ះ ឬ ទៅ ម ណ្ឌ ល សុខ ភាព Ġ ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ ដ ែល នៅ ជ ិត ប ំ ផ ុត Ġ ឬ ទៅ កន្លែង ព្យា បាល បណ្ត ោះ អា ស ន្ន Ġ ដ ែល រៀបចំ ឡើង ដោយ Ġ អា ជ្ញ ា ធរ ម ូល ដ្ឋាន	318	▁ពេល មាន ផ្ ទុក ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ រាតត្បាត ជា ស ក ល ▁តើ យ ើង ត្រូវ ធ ្វ ើ ដូច ម ្ត េច ▁	26	▁ពេល មាន ផ្ ទុក ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ រាតត្បាត ជា ស ក ល យ ើង ត្រូវ ន ូវ ស េច ក្តី ណ ែន ាំ ដូច ត ទៅ ▁ត្រូវ រ ាយ ការណ៍ ជា ប ន្ទ ាន់ ប្រ ស ិន ប ើ ក្នុង កន្លែង ណា មួយ មាន អ្នក ជំ ង ឺ កើត ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ ច ្រ ើន ហា ម ធ ្វ ើ ដំណើរ ទៅ កន្លែង ដ ែល មាន ម នុ ស្ស ក ក ុញ ▁ឬ កន្លែង ដ ែល មាន ជំ ង ឺ ផ្ តា សាយ ច ្រ ើន ប ើ មាន អ្នក ទ ើប តែ មក ពី ត ំ ប ន់ ផ្ ទ ុះ ន ោះ ត្រូវ ឲ្យ ន ោះ ល ាង សម ្អ ាប់ ខ្លួន ▁និង ពាក់ ម៉ា ស ហើយ នៅ ឲ្យ ដ ាច់ ពី ស មា ជ ិក គ្រួសារ ▁និង ប្រ ើ ប្រ ាស់ ស ម្ភ ារ ៈ ដោយ ឡ ែក ត្រូវ ល ាង ដៃ ជា មួយ សា ប៊ ូ ▁និង ទឹក ស ្អ ាត ឲ្យ បាន ញ ឹក ញ ាប់ ត្រូវ ប្រ ើ ក្រ ដា ស អ ន ាម ័យ ▁កន្លែង ដៃ ▁ក្រ មា ▁ខ្ទ ប់ ម ាត់ ▁ច្រមុះ នៅ ពេល ក ្អ ក ▁ឬ ក ណ្ត ាស់ ▁និង ប ោះ ចោល ដោយ ប្រ ុង ប្រ យ ្ន ័ត ▁និង ប ោក គ ត់ កន្លែង ដៃ ▁ក្រ មា ▁ជាមួយ សា ប៊ ូ ▁និង ទឹក រ ួច ហា ល ក ណ្ត ាល ង ថ ្ង ៃ ឲ្យ ស្ ង ួត ល្អ ត្រូវ ប្រ ាប់ ទៅ អ្នក ជ ិត ខា ង ▁សាច់ញាតិ ▁ដើម្បី រក វិ ធី ព្យា បាល ជំ ង ឺ នៅ ផ្ ទ ះ ឬ ទៅ ម ណ្ឌ ល សុខ ភាព ▁មន្ទីរពេទ្យ ដ ែល នៅ ជ ិត ប ំ ផ ុត ▁ឬ ទៅ កន្លែង ព្យា បាល បណ្ត ោះ អា ស ន្ន ▁ដែល រៀបចំ ឡើង ដោយ ▁អាជ្ញាធរ ម ូល ដ្ឋាន	295
តើកម្មវិធីបរិស្ថានរបស់អង្គការាហប្រជាជាតិស្តីពីអ្វី	null	ជាលទ្ធផលនៃសន្និសីទអង្គការ សហប្រជាជាតិស្តីអំពីបរិស្ថានមនុស្សជាតិដែលប្រារព្វឡើងនៅទីក្រុងស្តុកខុមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ កម្មវិធីបរិស្ថានអង្គការសហប្រជាជាតិ UNEP គឺជាភ្នាក់ងារទីមួយនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ មជ្ឈមណ្ឌលកណ្តាលរបស់កម្មវិធីនេះស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង ណៃរ៉ូប៊ី នៃប្រទេសរិក្ខាកេនយ៉ា	null	ជាលទ្ធផលនៃសន្និសីទអង្គការ សហប្រជាជាតិស្តីអំពីបរិស្ថានមនុស្សជាតិដែលប្រារព្វឡើងនៅទីក្រុងស្តុកខុមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ កម្មវិធីបរិស្ថានអង្គការសហប្រជាជាតិ UNEP គឺជាភ្នាក់ងារទីមួយនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ មជ្ឈមណ្ឌលកណ្តាលរបស់កម្មវិធីនេះស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង ណៃរ៉ូប៊ី នៃប្រទេសរិក្ខាកេនយ៉ា	ត ើក ម្ម វិ ធី បរ ិស ្ថ ាន រ ប ស់ អង្គ ការ ា ហ ប្រ ជា ជាតិ ស្ត ី ពី អ ្វី Ġ	24	ជា ល ទ្ធ ផល នៃ ស ន្ន ិស ី ទ អង្គ ការ Ġ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ស្ត ី អ ំព ី បរ ិស ្ថ ាន ម នុ ស្ស ជាតិ ដ ែល ប្រា រ ព្វ ឡើង នៅ ទី ក្រុង ស្ត ុក ខ ុម ក្នុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ២ Ġ កម្ម វិ ធី បរ ិស ្ថ ាន អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ĠU NE P Ġ គ ឺ ជា ភ ្នា ក់ ងារ ទី មួយ នៃ អង្គ ការ ស âĢĭ ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ដ ែល មាន ទី តាំង នៅ ក្នុង ប្រ ទេស កំ ពុ ង អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ក ណ្ត ាល រ ប ស់ កម្ម វិ ធី នេះ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ទី ក្រុង Ġ ណ ៃ រ៉ូ ប៊ី Ġ នៃ ប្រ ទេស រិក ្ខ ា âĢĭ ក េន យ៉ា	129	▁តើ កម្ម វិ ធី ប រិ ស្ថាន រ ប ស់ អង្គ ការ ា ហ ប្រ ជា ជាតិ ស្ត ី ពី អ ្វី ▁	22	▁ជា ល ទ្ធ ផល នៃ ស ន្ន ិ សី ទ អង្គ ការ ▁សហ ប្រ ជា ជាតិ ស្ត ី អ ំព ី ប រិ ស្ថាន ម នុ ស្ស ជាតិ ដ ែល ប្រ ារ ព្វ ឡើង នៅ ទី ក្រុង ស្ត ុក ខ ុម ក្នុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៧ ២ ▁កម្មវិធី ប រិ ស្ថាន អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁UN EP ▁គឺជា ភ ្ន ាក់ ងារ ទី មួយ នៃ អង្គ ការ ស ▁ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ដែល មាន ទី តាំង នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ក ំព ុង អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁មជ្ឈមណ្ឌល ក ណ្ត ាល រ ប ស់ កម្ម វិ ធី នេះ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ទី ក្រុង ▁ណ ៃ រ៉ូ ប៊ី ▁នៃ ប្រ ទេស រិ ក្ខ ា ▁ក េន យ៉ា	116
តើរដ្ឋាភិបាលអាឡឹម៉ងខាងកើតមានវិធានការយ៉ាងណាដើម្បីទប់ស្កាត់ការភៀសខ្លួនចេញនៃប្រជាជនរបស់ខ្លួន	null	បិទច្រកចេញចូលក្រុងប៊ែរឡាំងកសាងកំពែងកាត់ទីក្រុងប៊ែរឡាំងមានប្រវែង ៤២គឺឡូម៉ែត្រ	null	បិទច្រកចេញចូលក្រុងប៊ែរឡាំងកសាងកំពែងកាត់ទីក្រុងប៊ែរឡាំងមានប្រវែង ៤២គឺឡូម៉ែត្រ	ត ើរ ដ្ឋា ភិ បាល អា ឡ ឹម ៉ ង ខា ង កើត មាន វិ ធាន ការ យ៉ាង ណា ដើម ្ប ី ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ភ ៀស ខ្លួន ចេញ នៃ ប្រ ជា ជន រ ប ស់ ខ្លួន Ġ	39	ប ិ ទ ច្ រក ចេញ ចូល ក្រុង ប៊ ែរ ឡា ំ ង ក សា ង កំ ព ែង កាត់ ទី ក្រុង ប៊ ែរ ឡា ំ ង មាន ប្រ វ ែង Ġ ៤ ២ គ ឺ ឡូ ម៉ែត្រ	37	▁តើ រ ដ្ឋា ភិ បាល អា ឡ ឹម ៉ ង ខា ង កើត មាន វិ ធាន ការ យ៉ាង ណា ដើម ្ប ី ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ភ ៀស ខ្លួន ចេញ នៃ ប្រ ជា ជន រ ប ស់ ខ្លួន ▁	39	▁បិទ ច្ រក ចេញ ចូល ក្រុង ប៊ ែរ ឡ ាំង ក សា ង ក ំព ែង កាត់ ទី ក្រុង ប៊ ែរ ឡ ាំង មាន ប្រ វ ែង ▁៤២ គ ឺ ឡូ ម៉ែត្រ	32
តើការកសាងជញ្ជាំងក្រុងប៊ែរឡាំងអាចទប់ស្កាត់ប្រជាជនអាឡឺម៉ងខាងកើតបានឬទេព្រោះអ្វី	null	ការកសាងជញ្ជាំងក្រុងប៊ែរឡាំងមិនអាចទប់ស្កាត់ប្រជាជនអាឡឺម៉ងខាងកើតមិនឲ្យរត់ឆ្លងកាត់ទៅអាឡឺម៉ងខាងលិចបានទេ ព្រោះទោះបីជាមានការយាមកាម ឬត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរឹងក៏ដោយ ក៏នៅតែមានជនភៀសខ្លួនតាមផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដី ជូនកាល់តាមរូងផ្លូវក្រោមដីឬឆ្លងទៅប្រទេសសង្គមនិយមផ្សេងទៀតដើម្បីបញ្ចៀសរបងនេះ	null	ការកសាងជញ្ជាំងក្រុងប៊ែរឡាំងមិនអាចទប់ស្កាត់ប្រជាជនអាឡឺម៉ងខាងកើតមិនឲ្យរត់ឆ្លងកាត់ទៅអាឡឺម៉ងខាងលិចបានទេ ព្រោះទោះបីជាមានការយាមកាម ឬត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរឹងក៏ដោយ ក៏នៅតែមានជនភៀសខ្លួនតាមផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដី ជូនកាល់តាមរូងផ្លូវក្រោមដីឬឆ្លងទៅប្រទេសសង្គមនិយមផ្សេងទៀតដើម្បីបញ្ចៀសរបងនេះ	ត ើក ារ ក សា ង ជ ញ្ជ ាំង ក្រុង ប៊ ែរ ឡា ំ ង អា ច ទ ប់ ស្ កាត់ ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត បាន ឬ ទេ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	39	ការ ក សា ង ជ ញ្ជ ាំង ក្រុង ប៊ ែរ ឡា ំ ង ម ិន អា ច ទ ប់ ស្ កាត់ ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត ម ិន ឲ្យ រ ត់ ឆ្ លង កាត់ ទៅ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច បាន ទេ Ġ ព្រ ោះ ទ ោះ បី ជា មាន ការ យា មក ាម Ġ ឬ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ យ៉ាង ត ឹង រ ឹង ក ៏ ដោយ Ġ ក ៏ នៅ តែ មាន ជន ភ ៀស ខ្លួន តា ម ផ្ល ូវ រ ថ ភ្លើង ក្រោម ដ ី Ġ ជ ូន កាល ់ តា ម រ ូង ផ្ល ូវ ក្រោម ដ ី ឬ ឆ្ លង ទៅ ប្រ ទេស សង ្ គម និយម ផ្ សេ ង ទៀត ដើម ្ប ី បញ្ច ៀស រ បង នេះ	132	▁តើ ការ ក សា ង ជ ញ្ជ ាំង ក្រុង ប៊ ែរ ឡ ាំង អា ច ទ ប់ ស្ កាត់ ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត បាន ឬ ទេ ព្រ ោះ អ ្វី ▁	37	▁ការកសាង ជ ញ្ជ ាំង ក្រុង ប៊ ែរ ឡ ាំង ម ិន អា ច ទ ប់ ស្ កាត់ ប្រ ជា ជន អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត ម ិន ឲ្យ រ ត់ ឆ្ លង កាត់ ទៅ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង ល ិច បាន ទេ ▁ព្រោះ ទ ោះ បី ជា មាន ការ យា មក ាម ▁ឬ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ យ៉ាង ត ឹង រ ឹង ក ៏ ដោយ ▁ក៏ នៅ តែ មាន ជន ភ ៀស ខ្លួន ត ាម ផ្ល ូវ រ ថ ភ្លើង ក្រោម ដ ី ▁ជូន ក ាល់ ត ាម រ ូង ផ្ល ូវ ក្រោម ដ ី ឬ ឆ្ លង ទៅ ប្រ ទេស ស ង្គ ម និយម ផ្ ស េង ទៀត ដើម ្ប ី បញ្ច ៀស រ បង នេះ	125
តើធនាគារពិភពលោកមានបណ្តុំស្ថាប័នប៉ុន្មាន អ្វីខ្លះ	null	ធនគារពិភពលោក គឺមានបណ្តុំនៃស្ថាប័នចំនួន ៤គឺធនាគារអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ និងការស្ថាបនាឡើងវិញ IBRD International Bank for Revonstruction and Development បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៥ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ IFC International Finance Comporation បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ សហគមន៍អន្តរជាតិ IDA Internatinal Development Association បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦០ ទីភ្នាក់ងារធានារ៉ាប់រង MIGA Multilateral Investment Guarante Agency ការវិនិយោគទុនពហុភាគី បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨៨ គោលដៅជារួមរបស់ស្ថាប័នទាំង៤នេះ គឺការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងការធ្វើឲ្យកម្រិតជិវភាពរបស់ប្រជាជនកាន់តែមានភាពប្រសើរឡើងដោយជំរុញការគាំទ្រនៃការលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍន៍	null	ធនគារពិភពលោក គឺមានបណ្តុំនៃស្ថាប័នចំនួន ៤គឺធនាគារអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ និងការស្ថាបនាឡើងវិញ IBRD International Bank for Revonstruction and Development បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៥ សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ IFC International Finance Comporation បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ សហគមន៍អន្តរជាតិ IDA Internatinal Development Association បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦០ ទីភ្នាក់ងារធានារ៉ាប់រង MIGA Multilateral Investment Guarante Agency ការវិនិយោគទុនពហុភាគី បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨៨ គោលដៅជារួមរបស់ស្ថាប័នទាំង៤នេះ គឺការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងការធ្វើឲ្យកម្រិតជិវភាពរបស់ប្រជាជនកាន់តែមានភាពប្រសើរឡើងដោយជំរុញការគាំទ្រនៃការលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍន៍	ត ើ ធ នា គ ារ ពិ ភព លោក មាន បណ្ត ុំ ស្ ថា ប ័ន ប៉ ុន ្ម ាន Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	25	ធ ន គ ារ ពិ ភព លោក Ġ គ ឺ មាន បណ្ត ុំ នៃ ស្ ថា ប ័ន ចំ ន ួន Ġ ៤ គ ឺ ធ នា គ ារ អ ន្ត រ ជាតិ សម ្រា ប់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ និង ការ ស្ ថា ប នា ឡើង វិញ ĠIB RD ĠInternational ĠBank Ġfor ĠRev on struction Ġand ĠDevelopment Ġ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៥ Ġ សា ជីវ កម្ម ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ ន្ត រ ជាតិ ĠI FC ĠInternational ĠFinance ĠCom por ation Ġ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៦ Ġ ស ហ គមន៍ អ ន្ត រ ជាតិ ĠID A ĠIntern at inal ĠDevelopment ĠAssociation Ġ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦០ Ġ ទីភ្នាក់ងារ ធាន ារ៉ា ប់ រ ង ĠM IG A ĠMult ilateral ĠInvestment ĠGuar ante ĠAgency Ġ ការ វិ និ យោគ ទ ុន ព ហ ុ ភាគ ី Ġ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៨៨ Ġ គោ ល ដ ៅ ជា រួម រ ប ស់ ស្ ថា ប ័ន ទ ាំង ៤ នេះ Ġ គ ឺ ការ កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ Ġ និង ការ ធ ្វ ើ ឲ្យ ក ម្រ ិត ជ ិ វ ភាព រ ប ស់ ប្រ ជា ជន កាន់ តែ មាន ភាព ប្រសើរ ឡើង ដោយ ជំ រ ុញ ការ គ ាំ ទ្រ នៃ ការ ល ូត លាស់ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ âĢĭ	192	▁តើ ធ នា គ ារ ពិ ភព លោក មាន បណ្ត ុំ ស្ ថា ប ័ន ប៉ ុន ្ មាន ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	23	▁ធ ន គ ារ ពិ ភព លោក ▁គឺ មាន បណ្ត ុំ នៃ ស្ ថា ប ័ន ចំ ន ួន ▁៤ គ ឺ ធ នា គ ារ អ ន្ត រ ជាតិ ស ម្រ ាប់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁និង ការ ស្ ថា ប នា ឡើង វិញ ▁IB RD ▁International ▁Bank ▁for ▁Rev on struct ion ▁and ▁Development ▁បាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៥ ▁សា ជីវ កម្ម ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ អ ន្ត រ ជាតិ ▁I FC ▁International ▁Finance ▁Comp or ation ▁បាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៦ ▁សហគមន៍ អ ន្ត រ ជាតិ ▁I DA ▁Inter na t inal ▁Development ▁Association ▁បាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៦០ ▁ ទីភ្នាក់ងារ ធាន ារ៉ា ប់ រ ង ▁MI GA ▁Multi lateral ▁Investment ▁Gu ar ante ▁Agency ▁ការវិនិយោគ ទ ុន ព ហ ុ ភាគ ី ▁បាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៨៨ ▁គោលដៅ ជា រួម រ ប ស់ ស្ ថា ប ័ន ទ ាំង ៤ នេះ ▁គឺ ការ កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ ▁និង ការ ធ ្វ ើ ឲ្យ ក ម្រ ិត ជ ិ វ ភាព រ ប ស់ ប្រ ជា ជន កាន់ តែ មាន ភាព ប្រសើរ ឡើង ដោយ ជំ រ ុញ ការ គ ាំ ទ្រ នៃ ការ ល ូត លាស់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁	182
តើចំណូលស្រុកជនជាតិអាស៊ី បានផ្តល់ផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះដល់សង្គមអាមេរិក ហេតុអ្វី	null	ចំណូលស្រុកជនជាតិអាស៊ីបានធ្វើឱ្យផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់សង្គមសហរដ្ឋ អាមេរិកដូចជា ធ្វើឱ្យពួកគេពិបាករកការងារធ្វើ ឬគ្មានការងារធ្វើ និងទទួលបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ទាបជំនួញដីធ្លី ផ្ទះសំបែង មួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសរបស់គេ ត្រូវពួកជនជាតិ អាស៊ីកាន់កាប់គឺដោយសារពួកជនជាតិអាស៊ីព្រមទទួលយកការងារធ្វើដោយបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ទាបការកាន់កាប់ជំនួញតូចតាច និងទិញដីធ្លីផ្ទះសំបែង	null	ចំណូលស្រុកជនជាតិអាស៊ីបានធ្វើឱ្យផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់សង្គមសហរដ្ឋ អាមេរិកដូចជា ធ្វើឱ្យពួកគេពិបាករកការងារធ្វើ ឬគ្មានការងារធ្វើ និងទទួលបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ទាបជំនួញដីធ្លី ផ្ទះសំបែង មួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសរបស់គេ ត្រូវពួកជនជាតិ អាស៊ីកាន់កាប់គឺដោយសារពួកជនជាតិអាស៊ីព្រមទទួលយកការងារធ្វើដោយបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ទាបការកាន់កាប់ជំនួញតូចតាច និងទិញដីធ្លីផ្ទះសំបែង	ត ើ ចំ ណូ ល ស្រ ុក ជន ជាតិ អា ស៊ី Ġ បាន ផ្ ត ល់ ផល ប៉ ះ ពា ល់ អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ សង ្ គម អា មេ រិក Ġ ហេតុ អ ្វី Ġ	35	ចំ ណូ ល ស្រ ុក ជន ជាតិ អា ស៊ី បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ផ្ ត ល់ ផល ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ សង ្ គម ស ហ រដ្ឋ Ġ អា មេ រិក ដូច ជា Ġ ធ ្វ ើ ឱ្យ ព ួ ក គ េ ពិ បា ករ ក ការងារ ធ ្វ ើ Ġ ឬ គ ្ម ាន ការងារ ធ ្វ ើ Ġ និង ទទួលបាន ប្រា ក់ ប ៀវ ត ្ស រ ៍ ទ ាប ជំ ន ួញ ដ ី ធ ្ល ី Ġ ផ្ ទ ះ សំ ប ែង Ġ មួយ ចំ ន ួន នៅ ក្នុង ប្រ ទេស រ ប ស់ គ េ Ġ ត្រូវ ព ួ ក ជន ជាតិ Ġ អា ស៊ី កាន់ កា ប់ គ ឺ ដោយ សារ ព ួ ក ជន ជាតិ អា ស៊ី ព្រ ម ទទួល យក ការងារ ធ ្វ ើ ដោយ បាន ប្រា ក់ ប ៀវ ត ្ស រ ៍ ទ ាប ការ កាន់ កា ប់ ជំ ន ួញ តូ ច តា ច Ġ និង ទិ ញ ដ ី ធ ្ល ី ផ្ ទ ះ សំ ប ែង	165	▁តើ ច ំណ ូល ស្រ ុក ជន ជាតិ អា ស៊ី ▁បាន ផ្ ត ល់ ផល ប៉ ះ ព ាល់ អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ស ង្គ ម អា មេ រិក ▁ហេតុ អ ្វី ▁	34	▁ចំណូល ស្រ ុក ជន ជាតិ អា ស៊ី បាន ធ ្វ ើ ឱ្យ ផ្ ត ល់ ផល ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ស ង្គ ម ស ហ រដ្ឋ ▁អាមេរិក ដូច ជា ▁ធ្វើឱ្យ ព ួ ក គ េ ពិ ប ាក រក ការងារ ធ ្វ ើ ▁ឬ គ ្ មាន ការងារ ធ ្វ ើ ▁និង ទទួលបាន ប្រ ាក់ ប ៀវ ត ្ស រ ៍ ទ ាប ជំ ន ួញ ដ ី ធ ្ល ី ▁ផ្ទះ សំ ប ែង ▁មួយចំនួន នៅ ក្នុង ប្រ ទេស រ ប ស់ គ េ ▁ត្រូវ ព ួ ក ជន ជាតិ ▁អាស៊ី កាន់ ក ាប់ គ ឺ ដោយ សារ ព ួ ក ជន ជាតិ អា ស៊ី ព្រ ម ទទួល យក ការងារ ធ ្វ ើ ដោយ បាន ប្រ ាក់ ប ៀវ ត ្ស រ ៍ ទ ាប ការ កាន់ ក ាប់ ជំ ន ួញ ត ូច តា ច ▁និង ទ ិញ ដ ី ធ ្ល ី ផ្ ទ ះ សំ ប ែង	152
តើប្រធានាធិបតីប្រទេសឆេកូស្លុវ៉ាគី ដែលជាប់ឆ្នោតនៅឆ្នាំ ១៩៤៦ បានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច នឹងសង្គមយ៉ាងដូចម្តេច	null	ប្រធានាធិបតីប្រទេសឆេកូស្លុវ៉ាគី ដែលជាប់ឆ្នោតនៅឆ្នាំ ១៩៤៦ បានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច នឹងសង្គម រដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតមានទម្រង់ដូចរដ្ឋាក្រុងមូស្តូបង្កើតប៉ូលីសសម្ងាត់គាបសង្កត់ទៅលើសេរីភាពក្នុងការបញ្ខេញយោបល់នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី សេដ្ឋកិច្ចមានការជាប់គាំង ចំនួនអ្នកឥតការងារធ្វើកើនឡើង	null	ប្រធានាធិបតីប្រទេសឆេកូស្លុវ៉ាគី ដែលជាប់ឆ្នោតនៅឆ្នាំ ១៩៤៦ បានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច នឹងសង្គម រដ្ឋាភិបាលដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតមានទម្រង់ដូចរដ្ឋាក្រុងមូស្តូបង្កើតប៉ូលីសសម្ងាត់គាបសង្កត់ទៅលើសេរីភាពក្នុងការបញ្ខេញយោបល់នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី សេដ្ឋកិច្ចមានការជាប់គាំង ចំនួនអ្នកឥតការងារធ្វើកើនឡើង	ត ើប ្រ ធាន ា ធិ បតី ប្រ ទេស ឆ េក ូស ្ល ុ វ៉ា គី Ġ ដ ែល ជាប់ ឆ្ ន ោត នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៦ Ġ បាន រៀបចំ រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ន យោ បា យ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ នឹង សង ្ គម យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	54	ប្រ ធាន ា ធិ បតី ប្រ ទេស ឆ េក ូស ្ល ុ វ៉ា គី Ġ ដ ែល ជាប់ ឆ្ ន ោត នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៦ Ġ បាន រៀបចំ រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ន យោ បា យ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ នឹង សង ្ គម Ġ រដ្ឋ ា ភិ បាល ដ ែល កើត ចេញ ពី ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត មាន ទ ម្រ ង់ ដូច រដ្ឋ ាក ្រ ុង ម ូស ្ត ូប ង្ក ើត ប៉ ូល ី ស សម ្ង ាត់ គ ាប សង ្ក ត់ ទៅ លើ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ប ញ ្ខ េញ យោ ប ល់ នៅ ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ការ ជាប់ គ ាំង Ġ ចំ ន ួន អ្នក ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើក ើន ឡើង	137	▁តើ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ប្រ ទេស ឆ េក ូស ្ល ុ វ៉ា គី ▁ដែល ជាប់ ឆ្ ន ោត នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៦ ▁បាន រៀបចំ រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ន យោ ប ាយ ▁សេដ្ឋកិច្ច ▁នឹង ស ង្គ ម យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	48	▁ប្រធានាធិបតី ប្រ ទេស ឆ េក ូស ្ល ុ វ៉ា គី ▁ដែល ជាប់ ឆ្ ន ោត នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៦ ▁បាន រៀបចំ រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ន យោ ប ាយ ▁សេដ្ឋកិច្ច ▁នឹង ស ង្គ ម ▁រដ្ឋាភិបាល ដ ែល កើត ចេញ ពី ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត មាន ទ ម្រ ង់ ដូច រ ដ្ឋា ក្រុង ម ូ ស្ត ូប ង្ក ើត ប៉ ូ លី ស សម ្ង ាត់ គ ាប ស ង្ក ត់ ទៅ លើ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ប ញ ្ខ េញ យោ ប ល់ នៅ ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁សេដ្ឋកិច្ច មាន ការ ជាប់ គ ាំង ▁ចំនួន អ្នក ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើក ើន ឡើង	120
ចូរនិយាយពីការចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងរបស់ព្រះបាទអង្គឌួងជាមួយបារាំង	null	ព្រះបាទអង្គឌួងចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងជាមួយបារាំងនៅឆ្នាំ ១៨៥៣ ដោយពឹងបព្វជិតកាតូលិកបារាំង់មួយអង្គនាម មីស ឲ្យជួយទាក់ទងប្រទេសបារាំងដើម្បីសុំការការពារពីប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះបព្វជិតអង្គនេះធានាថាលោកជាមួយមន្រ្តីោខ្មែរពីនាក់ទៀតឈ្មោះ កុលដឺមុងតេរ៉ូ និងប៉ែន និងនំាសារព្រមទាំងសួយសាអាករផង ដើម្បីថ្វាយព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី៣ តាមរយៈកុងស៊ុលបារាំងប្រចាំនៅក្រុងសិង្ហបុរីលុះដល់ឆ្នាំ ១៨៥៥ ទើបបានចម្លើយពីព្រះចៅអធិរាជបារាំងដែលផ្តល់ការទទួលស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រឹមតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះ	null	ព្រះបាទអង្គឌួងចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងជាមួយបារាំងនៅឆ្នាំ ១៨៥៣ ដោយពឹងបព្វជិតកាតូលិកបារាំង់មួយអង្គនាម មីស ឲ្យជួយទាក់ទងប្រទេសបារាំងដើម្បីសុំការការពារពីប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះបព្វជិតអង្គនេះធានាថាលោកជាមួយមន្រ្តីោខ្មែរពីនាក់ទៀតឈ្មោះ កុលដឺមុងតេរ៉ូ និងប៉ែន និងនំាសារព្រមទាំងសួយសាអាករផង ដើម្បីថ្វាយព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី៣ តាមរយៈកុងស៊ុលបារាំងប្រចាំនៅក្រុងសិង្ហបុរីលុះដល់ឆ្នាំ ១៨៥៥ ទើបបានចម្លើយពីព្រះចៅអធិរាជបារាំងដែលផ្តល់ការទទួលស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រឹមតែជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះ	ច ូរ និ យា យ ពី ការ ច ាប់ ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង ជា មួយ បា រា ំ ង Ġ	32	ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង ច ាប់ ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ បា រា ំ ង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៥ ៣ Ġ ដោយ ព ឹង ប ព្វ ជ ិត កា តូ ល ិក បា រា ំ ង់ មួយ អង្គ នា ម Ġ មី ស Ġ ឲ្យ ជ ួយ ទ ាក់ ទ ង ប្រ ទេស បា រា ំ ង ដើម ្ប ី សុ ំ ការ ការពារ ពី ប្រ ទេស ម ហា អ ំណ ា ច មួយ នេះ ប ព្វ ជ ិត អង្គ នេះ ធាន ា ថា លោក ជា មួយ ម ន្ រ ្ត ី ោ ខ្ ម ែរ ពី នាក់ ទៀត ឈ្មោះ Ġ ក ុល ដ ឺ ម ុង ត េរ ៉ ូ Ġ និង ប៉ ែន Ġ និង ន ំ ាស ារ ព្រ ម ទ ាំង ស ួយ សា អា ករ ផ ង Ġ ដើម ្ប ី ថ ្វា យ ព្រ ះ ច ៅ ណា ប៉ ូល េ អ ុង ទី ៣ Ġ តា ម រយ ៈ ក ុង ស៊ ុល បា រា ំ ង ប្រ ច ាំ នៅ ក្រុង សិ ង្ហ ប ុរ ី ល ុះ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៥ ៥ Ġ ទ ើប បាន ច ម្ល ើយ ពី ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ បា រា ំ ង ដ ែល ផ្ ត ល់ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ ត្រ ឹម តែ ជា ដៃ គូ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ប៉ ុ ណ្ណ ោះ	231	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ការ ច ាប់ ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង រ ប ស់ ព្រ ះ បាទ អង្គ ឌ ួង ជា មួយ ប ារ ាំង ▁	30	▁ព្រះបាទ អង្គ ឌ ួង ច ាប់ ផ្ ត ើម ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ ប ារ ាំង នៅ ឆ្នាំ ▁១៨ ៥ ៣ ▁ដោយ ព ឹង ប ព្វ ជ ិត ក ាត ូល ិក ប ារ ាំ ង់ មួយ អង្គ ន ាម ▁មី ស ▁ឲ្យ ជ ួយ ទ ាក់ ទ ង ប្រ ទេស ប ារ ាំង ដើម ្ប ី ស ុំ ការ ការពារ ពី ប្រ ទេស ម ហា អ ំ ណា ច មួយ នេះ ប ព្វ ជ ិត អង្គ នេះ ធាន ា ថា លោក ជា មួយ ម ន ្រ ្ត ី ោ ខ្ ម ែរ ពី នាក់ ទៀត ឈ្មោះ ▁កុល ដ ឺ ម ុង ត េ រ៉ូ ▁និង ប៉ ែន ▁និង ន ំ ា សារ ព្រ ម ទ ាំង ស ួយ សា អា ករ ផ ង ▁ដើម្បី ថ ្វា យ ព្រ ះ ច ៅ ណា ប៉ ូល េ អ ុង ទី ៣ ▁តាមរយៈ ក ុង ស៊ ុល ប ារ ាំង ប្រ ច ាំ នៅ ក្រុង សិ ង្ហ ប ុ រី ល ុះ ដល់ ឆ្នាំ ▁១៨ ៥ ៥ ▁ទើប បាន ច ម្ល ើយ ពី ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ ប ារ ាំង ដ ែល ផ្ ត ល់ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁ត្រឹមតែ ជា ដៃ គូ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ប៉ ុ ណ្ណ ោះ	213
នៅលើភពផែនដី តើផ្ទៃទឹកមានប៉ុន្មានភាករយ ទឹកសាបមានប៉ុន្មានភាគរយ	null	នៅលើភពផែនដី ផ្ទៃទឹកមាន ៩៧ ហើយទឹកសាបមាន ៣	null	នៅលើភពផែនដី ផ្ទៃទឹកមាន ៩៧ ហើយទឹកសាបមាន ៣	នៅ លើ ភព ផ ែន ដ ី Ġ ត ើ ផ្ ទ ៃ ទឹក មាន ប៉ ុន ្ម ាន ភា ករ យ Ġ ទឹក សា ប មាន ប៉ ុន ្ម ាន ភាគ រយ Ġ	31	នៅ លើ ភព ផ ែន ដ ី Ġ ផ្ ទ ៃ ទឹក មាន Ġ ៩ ៧ Ġ ហើយ ទឹក សា ប មាន Ġ ៣	20	▁នៅលើ ភព ផ ែន ដ ី ▁តើ ផ្ ទ ៃ ទឹក មាន ប៉ ុន ្ មាន ភា ក រយ ▁ទឹក សា ប មាន ប៉ ុន ្ មាន ភាគ រយ ▁	29	▁នៅលើ ភព ផ ែន ដ ី ▁ផ្ទៃ ទឹក មាន ▁៩ ៧ ▁ហើយ ទឹក សា ប មាន ▁៣	17
តើសមាជិកភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមានលក្ខខណ្ឌដូចម្តេច	null	សមាជិកភាព របស់អង្គការសប្រជាជាតិ បើកចំពោះប្រជាជាតិទាំងឡាយណាដែលស្រឡាញ់សន្តិភាព ដែលព្រមទទួលយកកាតព្វកិច្ចបំពេញទៅតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ដោយធម្មនុញ្ញ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយមានឆន្ទះនិងអាចអនុវត្តការតព្វកិច្ចទាំងនេះតាមសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ	null	សមាជិកភាព របស់អង្គការសប្រជាជាតិ បើកចំពោះប្រជាជាតិទាំងឡាយណាដែលស្រឡាញ់សន្តិភាព ដែលព្រមទទួលយកកាតព្វកិច្ចបំពេញទៅតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ដោយធម្មនុញ្ញ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយមានឆន្ទះនិងអាចអនុវត្តការតព្វកិច្ចទាំងនេះតាមសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ	ត ើស មា ជ ិក ភាព រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ដូច ម្ ត េច Ġ	25	សម ា ជ ិក ភាព Ġ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ប្រ ជា ជាតិ Ġ ប ើក ចំ ព ោះ ប្រ ជា ជាតិ ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល ស្រ ឡា ញ ់ ស ន្ត ិ ភាព Ġ ដ ែល ព្រ ម ទទួល យក កា ត ព្វ កិច្ច ប ំព េញ ទៅ តា ម ល ក្ខ ខ ណ្ឌ កំ ណ ត់ ដោយ ធម្ម នុ ញ្ញ Ġ នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ហើយ មាន ឆ ន្ទ ះ និង អា ច អនុ វត្ត âĢĭ ការ ត ព្វ កិច្ច ទ ាំង នេះ តា ម សេ ច ក្តី សម ្រ េច ចិត្ត រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ	108	▁តើ ស មា ជ ិក ភាព រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ដូច ម ្ត េច ▁	25	▁សមាជិក ភាព ▁របស់ អង្គ ការ ស ប្រ ជា ជាតិ ▁បើក ច ំព ោះ ប្រ ជា ជាតិ ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល ស្រ ឡ ាញ់ ស ន្ត ិ ភាព ▁ដែល ព្រ ម ទទួល យក ក ាត ព្វ កិច្ច ប ំព េញ ទៅ ត ាម ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ក ំណ ត់ ដោយ ធម្ម នុ ញ្ញ ▁នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ហើយ មាន ឆ ន្ទ ះ និង អា ច អនុ វត្ត ▁ការត ព្វ កិច្ច ទ ាំង នេះ ត ាម ស េច ក្តី ស ម្រ េច ចិត្ត រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ	99
តើប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋគឺជាអ្នកណា	null	ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋគឺជាតំណាងអព្យាក្រឹត្យរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ តំណាងនេះត្រូវជ្រើសរើសចេញ ពីអ្នកទទួលបានការគោររាប់អានពីសហគមន៍របស់ខ្លួនមានកេរិ៍ឈ្មោះ ល្អស្អាតស្អំ មិនស្ថិតក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធចាត់តាំងរបស់គណបក្សនយោបាយណាមួយហើយមានការសិក្សា មានបទពិសោធន៍ក្នុងជីវភាពនិងការងារដែលអាចស្វែកយល់ និងវិនិច្ឆ័យនូវនីតិវិធីនិងមធ្យោបាយ ដើម្បីប្រតិបត្តិការពារនៅក្នុងរដ្ឋបាល ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌនោះបាន	null	ប្រធានការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋគឺជាតំណាងអព្យាក្រឹត្យរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ តំណាងនេះត្រូវជ្រើសរើសចេញ ពីអ្នកទទួលបានការគោររាប់អានពីសហគមន៍របស់ខ្លួនមានកេរិ៍ឈ្មោះ ល្អស្អាតស្អំ មិនស្ថិតក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធចាត់តាំងរបស់គណបក្សនយោបាយណាមួយហើយមានការសិក្សា មានបទពិសោធន៍ក្នុងជីវភាពនិងការងារដែលអាចស្វែកយល់ និងវិនិច្ឆ័យនូវនីតិវិធីនិងមធ្យោបាយ ដើម្បីប្រតិបត្តិការពារនៅក្នុងរដ្ឋបាល ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌនោះបាន	ត ើប ្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ គ ឺ ជា អ្នក ណា Ġ	17	ប្រ ធាន ការ ិយ ាល ័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ គ ឺ ជា ត ំណ ាង អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ត ំណ ាង នេះ ត្រូវ ជ្រ ើស រ ើស ចេញ Ġ ពី អ្នក ទទួលបាន ការ គោ រ រា ប់ អាន ពី ស ហ គមន៍ រ ប ស់ ខ្លួន មាន ក េរ ិ៍ ឈ្មោះ Ġ ល្អ ស្ អា ត ស្ អ ំ Ġ ម ិន ស្ ថ ិត ក្នុង រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ច ាត់ តាំង រ ប ស់ គ ណ ប ក្ស ន យោ បា យ ណា មួយ ហើយ មាន ការ សិ ក្ស ា Ġ មាន បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ក្នុង ជីវ ភាព និង ការងារ ដ ែល អា ច ស្ វ ែក យ ល់ Ġ និង វិ និ ច្ឆ ័យ ន ូវ នី តិ វិ ធី និង ម ធ ្យ ោ បា យ Ġ ដើម ្ប ី ប្រ តិ ប ត្តិ ការពារ នៅ ក្នុង រដ្ឋ បាល Ġ ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ ន ោះ បាន	163	▁តើ ប្រ ធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ គ ឺ ជា អ្នក ណា ▁	15	▁ប្រធាន កា រិយា ល័យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ គ ឺ ជា ត ំណ ាង អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁តំណាង នេះ ត្រូវ ជ្រ ើស រ ើស ចេញ ▁ពី អ្នក ទទួលបាន ការ គ ោរ រ ាប់ អាន ពី ស ហ គមន៍ រ ប ស់ ខ្លួន មាន ក េរ ិ៍ ឈ្មោះ ▁ល្អ ស ្អ ាត ស ្អ ំ ▁មិន ស ្ថ ិត ក្នុង រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ច ាត់ តាំង រ ប ស់ គ ណ ប ក្ស ន យោ ប ាយ ណា មួយ ហើយ មាន ការ ស ិក ្សា ▁មាន បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ក្នុង ជីវ ភាព និង ការងារ ដ ែល អា ច ស ្វ ែក យ ល់ ▁និង វិ និ ច្ឆ ័យ ន ូវ នី តិ វិ ធី និង ម ធ ្យ ោ ប ាយ ▁ដើម្បី ប្រ តិ ប ត្តិ ការពារ នៅ ក្នុង រដ្ឋ បាល ▁ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ន ោះ បាន	152
ចូររៀបរាប់រមណីដ្ឋានទាំងឡាយនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប	null	រៀបរាប់រមណីដ្ឋានទាំងឡាយនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបមានដូចជាភ្នំគូលែន រមណីដ្នានប្រវត្តិសាស្រ្ដ ធម្មជាតិភ្នំបូក រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដភ្នំក្រោម រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដបារាយណ៍ រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដភូមិអណ្ដែតទឹកបឹងទន្លេសាប រមណីដ្ឋានធម្មជាតិប្រាសាទបន្ទាយស្រី រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបន្ទាយសំរ៉ែ រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបាគង រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទនៅស្រីវិបុលកេរ្ដិ៍រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដក្រុមប្រាសាទវង់តូច រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដក្រុមប្រាសាទវង់ធំ រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបឹងមាលា រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបាយ័ន រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទភ្នំដី រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបាខែង រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទអង្គរវត្ត រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទរលួស រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដព្រះអង្គជប់ រមណីដ្ឋានធម្មជាតិស្ទឹងសៀមរាបរមណីដ្ឋានធម្មជាតិស្ទឹងរលួស រមណីដ្ឋានធម្មជាតិភូមិចុងឃ្នៀស រមណីដ្ឋានធម្មជាតិរហាត់ទឹក រមណីដ្ឋានកែច្នៃមជ្ឈមណ្ឌលចិញ្ចឹមប្រពើ រមណីដ្ឋានកែច្នៃទឹកវិល រមណីដ្ឋានកែច្នៃភូមិវប្បធម៌ រមណីដ្ឋានកែច្នៃផ្សារចាស់លក់អនុវរីយ៍ មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម	null	រៀបរាប់រមណីដ្ឋានទាំងឡាយនៅក្នុងខេត្តសៀមរាបមានដូចជាភ្នំគូលែន រមណីដ្នានប្រវត្តិសាស្រ្ដ ធម្មជាតិភ្នំបូក រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដភ្នំក្រោម រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដបារាយណ៍ រមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដភូមិអណ្ដែតទឹកបឹងទន្លេសាប រមណីដ្ឋានធម្មជាតិប្រាសាទបន្ទាយស្រី រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបន្ទាយសំរ៉ែ រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបាគង រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទនៅស្រីវិបុលកេរ្ដិ៍រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដក្រុមប្រាសាទវង់តូច រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដក្រុមប្រាសាទវង់ធំ រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបឹងមាលា រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបាយ័ន រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទភ្នំដី រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទបាខែង រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទអង្គរវត្ត រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដប្រាសាទរលួស រមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ដព្រះអង្គជប់ រមណីដ្ឋានធម្មជាតិស្ទឹងសៀមរាបរមណីដ្ឋានធម្មជាតិស្ទឹងរលួស រមណីដ្ឋានធម្មជាតិភូមិចុងឃ្នៀស រមណីដ្ឋានធម្មជាតិរហាត់ទឹក រមណីដ្ឋានកែច្នៃមជ្ឈមណ្ឌលចិញ្ចឹមប្រពើ រមណីដ្ឋានកែច្នៃទឹកវិល រមណីដ្ឋានកែច្នៃភូមិវប្បធម៌ រមណីដ្ឋានកែច្នៃផ្សារចាស់លក់អនុវរីយ៍ មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម	ច ូរ រ ៀប រា ប់ រ ម ណី ដ្ឋាន ទ ាំង ឡា យ នៅ ក្នុង ខ េត ្ត ស ៀម រា ប Ġ	23	រ ៀប រា ប់ រ ម ណី ដ្ឋាន ទ ាំង ឡា យ នៅ ក្នុង ខ េត ្ត ស ៀម រា ប មាន ដូច ជា ភ្នំ គូ ល ែន Ġ រ ម ណី ដ ្នា âĢĭâĢĭ ន ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ Ġ ធម្ម ជាតិ ភ្នំ បូ ក Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ភ្នំ ក្រោម Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ បា រា យ ណ៍ Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ភ ូម ិ អ ណ ្ ដ ែត ទឹក ប ឹង ទ ន្ ល េស ាប Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ប្រា សា ទ ប ន្ទ ាយ ស្រី Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ ប ន្ទ ាយ សំ រ៉ ែ Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ បា គ ង Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ នៅ ស្រី វិ ប ុល ក េរ ្ ដ ិ៍ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ក្រុម ប្រា សា ទ វ ង់ តូ ច Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ក្រុម ប្រា សា ទ វ ង់ ធ ំ Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ ប ឹង មា លា Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ បា យ ័ន Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ ភ្នំ ដ ី Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ បា ខែ ង Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ប្រា សា ទ រ ល ួស Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ Ġ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ព្រ ះ អង្គ ជ ប់ Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ស្ទ ឹង ស ៀម រា បរ ម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ស្ទ ឹង រ ល ួស Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ភ ូម ិច ុង ឃ ្ន ៀស Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ រ ហា ត់ ទឹក Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ច ិញ ្ច ឹម ប្រ ព ើ Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ទឹក វិ ល Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ភ ូម ិ វ ប្ប ធម៌ Ġ រ ម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ផ្ សារ ច ាស់ ល ក់ អនុ វរ ីយ៍ Ġ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ĠâĢĭ	487	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ រ ម ណី ដ្ឋាន ទ ាំង ឡា យ នៅ ក្នុង ខ េ ត្ត ស ៀម រ ាប ▁	22	▁រៀបរាប់ រ ម ណី ដ្ឋាន ទ ាំង ឡា យ នៅ ក្នុង ខ េ ត្ត ស ៀម រ ាប មាន ដូច ជា ភ្នំ គ ូល ែន ▁រម ណី ដ ្នា ▁ន ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ ដ ▁ធម្មជាតិ ភ្នំ ប ូក ▁រម ណី ដ្ឋាន ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ ដ ភ្នំ ក្រោម ▁រម ណី ដ្ឋាន ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប ារ ាយ ណ៍ ▁រម ណី ដ្ឋាន ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ ដ ភ ូម ិ អ ណ ្ ដ ែត ទឹក ប ឹង ទ ន ្ល េស ាប ▁រម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ប្រា សា ទ ប ន្ទ ាយ ស្រី ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ ប ន្ទ ាយ សំ រ៉ ែ ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ បា គ ង ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ នៅ ស្រី វិ ប ុល ក េរ ្ ដ ិ៍ រ ម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ក្រុម ប្រា សា ទ វ ង់ ត ូច ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ក្រុម ប្រា សា ទ វ ង់ ធ ំ ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ ប ឹង មា លា ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ ប ាយ ័ន ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ ភ្នំ ដ ី ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ បា ខែ ង ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ប្រា សា ទ រ ល ួស ▁រម ណី ដ្ឋាន វ ប្ប ធម៌ ▁ប្រវត្តិ សា ស្រ ្ ដ ព្រ ះ អង្គ ជ ប់ ▁រម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ស្ទ ឹង ស ៀម រា បរ ម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ស្ទ ឹង រ ល ួស ▁រម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ភ ូម ិច ុង ឃ ្ន ៀស ▁រម ណី ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ រ ហ ាត់ ទឹក ▁រម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ច ិ ញ្ច ឹម ប្រ ព ើ ▁រម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ទឹក វិ ល ▁រម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ភ ូម ិ វ ប្ប ធម៌ ▁រម ណី ដ្ឋាន ក ែ ច្ នៃ ផ្ សារ ច ាស់ ល ក់ អនុ វរ ីយ៍ ▁មជ្ឈមណ្ឌល ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁	431
ចូរប្រៀបធៀបតួនាទីសភានៃសាធារណរដ្ឋទី៤ និងសាធារណរដ្ឋទី៥ នៃប្រទេសបារាំង	null	ភាពដូចគ្នាសភាត្រួតពិនិត្យការងាររដ្ឋាភិបាលសភាមានសិទ្ធិរំលាយរដ្ឋាភិបាលសភាមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំភាពខុសគ្នាសាធារណរដ្ឋទី៤សភាជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីសភាជ្រើសតាំងប្រធានាធិបតីគ្មានស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភាសភាមានអំណាចទូលំទូលាយសាធារណរដ្ឋទី៥ប្រធានាធិបតីជ្រើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រធានាធិបតីជ្រើសរើសដោយការបោះឆ្នោតមានព្រឹទ្ធសភាប្រធានាធិបតីមានអំណាចទូលំទូលាយ	null	ភាពដូចគ្នាសភាត្រួតពិនិត្យការងាររដ្ឋាភិបាលសភាមានសិទ្ធិរំលាយរដ្ឋាភិបាលសភាមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំភាពខុសគ្នាសាធារណរដ្ឋទី៤សភាជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីសភាជ្រើសតាំងប្រធានាធិបតីគ្មានស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភាសភាមានអំណាចទូលំទូលាយសាធារណរដ្ឋទី៥ប្រធានាធិបតីជ្រើសនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រធានាធិបតីជ្រើសរើសដោយការបោះឆ្នោតមានព្រឹទ្ធសភាប្រធានាធិបតីមានអំណាចទូលំទូលាយ	ច ូរ ប្រ ៀប ធៀប ត ួន ា ទី ស ភា នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ Ġ និង សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ នៃ ប្រ ទេស បា រា ំ ង Ġ	32	ភាព ដូច គ្នា ស ភា ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ការងារ រដ្ឋ ា ភិ បាល ស ភា មាន សិ ទ្ធិ រំ លា យ រដ្ឋ ា ភិ បាល ស ភា មាន អា ណ ត្តិ ៥ ឆ្នាំ ភាព ខុស គ្នា សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ ស ភា ជ្រ ើស រ ើស នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី ស ភា ជ្រ ើស តាំង ប្រ ធាន ា ធិ បតី គ ្ម ាន ស្ ថា ប ័ន ព្រ ឹ ទ្ធ ស ភា ស ភា មាន អ ំណ ា ច ទូ លំ ទូ លា យ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ជ្រ ើស នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី ប្រ ធាន ា ធិ បតី ជ្រ ើស រ ើស ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត មាន ព្រ ឹ ទ្ធ ស ភា ប្រ ធាន ា ធិ បតី មាន អ ំណ ា ច ទូ លំ ទូ លា យ	151	▁ចូរ ប្រ ៀប ធៀប ត ួ នាទី ស ភា នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ ▁និង សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁នៃ ប្រ ទេស ប ារ ាំង ▁	29	▁ភាព ដូច គ្នា ស ភា ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ការងារ រ ដ្ឋា ភិ បាល ស ភា មាន សិ ទ្ធិ រំ ល ាយ រ ដ្ឋា ភិ បាល ស ភា មាន អា ណ ត្តិ ៥ ឆ្នាំ ភាព ខុស គ្នា សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៤ ស ភា ជ្រ ើស រ ើស នា យក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ស ភា ជ្រ ើស តាំង ប្រ ធាន ា ធិ បតី គ ្ មាន ស្ ថា ប ័ន ព្រ ឹ ទ្ធ ស ភា ស ភា មាន អ ំ ណា ច ទូ លំ ទ ូល ាយ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ជ្រ ើស នា យក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ប្រ ធាន ា ធិ បតី ជ្រ ើស រ ើស ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត មាន ព្រ ឹ ទ្ធ ស ភា ប្រ ធាន ា ធិ បតី មាន អ ំ ណា ច ទូ លំ ទ ូល ាយ	151
តើពួកគេតែងតាំងអ្នកណាជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទី	null	លោកចេង ហេង	null	លោកចេង ហេង	ត ើ ព ួ ក គ េត ែង តាំង អ្នក ណា ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ ស្ត ី ទី Ġ	18	លោក ច េង Ġ ហ េង	5	▁តើ ព ួ ក គ េត ែង តាំង អ្នក ណា ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ ស្ត ី ទី ▁	17	▁លោក ច េង ▁ហេង	4
តើគ្រួសារគ្រូបង្រៀនអាចមានអំពើហឹង្សាដែរឬទេ ព្រោះអ្វី	null	ចំពោះគ្រួសារគ្រូបង្រៀនពុំសូវមានអំពើហឹង្សាកើតឡើងទេព្រោះគ្រូបង្រៀនសុទ្ធសឹងជាអ្នកមានចំណេះដឹងនិងមានវិធីទប់ទល់អំពើហឹង្សាទាំងឡាយ ព្រមទាំងយល់ច្បាស់អំពីតូនាទីរបស់ប្តីប្រពន្ធប្រកបដោយសុភមង្គលរៀងៗខ្លួន	null	ចំពោះគ្រួសារគ្រូបង្រៀនពុំសូវមានអំពើហឹង្សាកើតឡើងទេព្រោះគ្រូបង្រៀនសុទ្ធសឹងជាអ្នកមានចំណេះដឹងនិងមានវិធីទប់ទល់អំពើហឹង្សាទាំងឡាយ ព្រមទាំងយល់ច្បាស់អំពីតូនាទីរបស់ប្តីប្រពន្ធប្រកបដោយសុភមង្គលរៀងៗខ្លួន	ត ើ គ្រួសារ គ្រ ូប ង ្រ ៀន អា ច មាន អ ំព ើ ហ ឹង ្សា ដ ែរ ឬ ទេ Ġ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	25	ចំ ព ោះ គ្រួសារ គ្រ ូប ង ្រ ៀន ពុ ំ ស ូវ មាន អ ំព ើ ហ ឹង ្សា កើត ឡើង ទេ ព្រ ោះ គ្រ ូប ង ្រ ៀន âĢĭ សុ ទ្ធ ស ឹង ជា អ្នក មាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង និង មាន វិ ធី ទ ប់ ទល់ អ ំព ើ ហ ឹង ្សា ទ ាំង ឡា យ Ġ ព្រ ម ទ ាំង យ ល់ ច្ បា ស់ អ ំព ីត ូន ា ទី រ ប ស់ ប្ តី ប្រ ពន្ធ ប្រ ក ប ដោយ សុ ភ ម ង្គ ល រ ៀង ៗ ខ្លួន	94	▁តើ គ្រួសារ គ្រ ូប ង ្រ ៀន អា ច មាន អ ំព ើ ហ ឹង ្សា ដ ែរ ឬ ទេ ▁ព្រោះ អ ្វី ▁	23	▁ចំពោះ គ្រួសារ គ្រ ូប ង ្រ ៀន ព ុំ ស ូវ មាន អ ំព ើ ហ ឹង ្សា កើត ឡើង ទេ ព្រ ោះ គ្រ ូប ង ្រ ៀន ▁សុទ្ធសឹង ជា អ្នក មាន ច ំណ េះ ដ ឹង និង មាន វិ ធី ទ ប់ ទល់ អ ំព ើ ហ ឹង ្សា ទ ាំង ឡា យ ▁ព្រមទាំង យ ល់ ច ្ប ាស់ អ ំព ី តូ នាទី រ ប ស់ ប្ តី ប្រ ពន្ធ ប្រ ក ប ដោយ សុ ភ ម ង្គ ល រ ៀង ៗ ខ្លួន	85
ហេតុអ្វីបានជាប្រជាជនអាមេរិកចូលចិត្តធ្វើដំណើរតាមផ្លូវថ្នល់	null	បានជាប្រជាជនអាមេរិកចូលចិត្តធ្វើដំណើរតាមផ្លូវថ្នល់ ព្រោះផ្លូវថ្នល់មានការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមរថយន្តធំបានផ្តល់ការងារជាច្រើននិងមានការចរាចរ បានល្អ និងងាយស្រួល	null	បានជាប្រជាជនអាមេរិកចូលចិត្តធ្វើដំណើរតាមផ្លូវថ្នល់ ព្រោះផ្លូវថ្នល់មានការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមរថយន្តធំបានផ្តល់ការងារជាច្រើននិងមានការចរាចរ បានល្អ និងងាយស្រួល	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ចូល ចិត្ត ធ ្វ ើ ដំណើរ តា ម ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ	23	បាន ជា ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ចូល ចិត្ត ធ ្វ ើ ដំណើរ តា ម ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ព្រ ោះ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ មាន ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ទំ និ ញ តា ម រ ថ យ ន្ត ធ ំ បាន ផ្ ត ល់ ការងារ ជា ច្ រ ើន និង មាន ការ ចរ ា ចរ Ġ បាន ល្អ Ġ និង ង ាយ ស្រ ួល	66	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ចូល ចិត្ត ធ ្វ ើ ដំណើរ ត ាម ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁	23	▁បានជា ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ចូល ចិត្ត ធ ្វ ើ ដំណើរ ត ាម ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ព្រោះ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ មាន ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ទំ ន ិញ ត ាម រ ថ យ ន្ត ធ ំ បាន ផ្ ត ល់ ការងារ ជា ច ្រ ើន និង មាន ការ ច រា ចរ ▁បាន ល្អ ▁និង ង ាយ ស្រ ួល	64
ប្រជាជនក្រុងភ្នំពេញកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សកំនើនបែបនេះនាំអោយមានបញ្ហាអ្វីខ្លះតើគេត្រូវដោះស្រាយដូចម្តេច	null	កំនើនប្រជាជនក្រុងខ្ពស់បែបនេះនាំអោយមានបញ្ហាស្មុគ្រស្មាញជាច្រើន មានបញ្ហាលំនៅឋាន ស្បៀងអាហារ អប់រំ អនាម័យដំណោះស្រាយបញ្ហា គឺត្រូវអភិវឌ្ឍន៍ជនបទកាលណាជនបទរីកចំរើន អាចកាត់បន្ថយ ចលនាចំនោលស្រុកស្រែមកទីក្រុងបាន	null	កំនើនប្រជាជនក្រុងខ្ពស់បែបនេះនាំអោយមានបញ្ហាស្មុគ្រស្មាញជាច្រើន មានបញ្ហាលំនៅឋាន ស្បៀងអាហារ អប់រំ អនាម័យដំណោះស្រាយបញ្ហា គឺត្រូវអភិវឌ្ឍន៍ជនបទកាលណាជនបទរីកចំរើន អាចកាត់បន្ថយ ចលនាចំនោលស្រុកស្រែមកទីក្រុងបាន	ប្រ ជា ជន ក្រុង ភ្នំពេញ ក ើន ឡើង យ៉ាង ឆ ាប់ រ ហ ័ ស កំ ន ើន ប ែប នេះ នាំ អោយ មាន ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ត ើ គ េត ្រ ូវ ដ ោះ ស្រ ាយ ដូច ម្ ត េច Ġ	47	កំ ន ើន âĢĭ ប្រ ជា ជន ក្រុង ខ្ ព ស់ ប ែប នេះ នាំ អោយ មាន ប ញ ្ហ ាស ្ម ុ គ្រ ស្ម ាញ ជា ច្ រ ើន Ġ មាន ប ញ ្ហ ាល ំ នៅ ឋ ាន Ġ ស្ ប ៀង អា ហា រ Ġ អ âĢĭ ប់ រំ Ġ អ នា ម ័យ ដំ ណ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា Ġ គ ឺត ្រ ូវ អភិវឌ្ឍ ន៍ ជន បទ កាល ណា ជន បទ âĢĭâĢĭ រី ក ចំ រ ើន Ġ អា ច កាត់ បន្ថយ Ġ ច ល នា ចំ ន ោល ស្រ ុក ស្រ ែម ក ទី ក្រុង បាន	95	▁ប្រជាជន ក្រុង ភ្នំពេញ ក ើន ឡើង យ៉ាង ឆ ាប់ រ ហ ័ ស កំ ន ើន ប ែប នេះ នាំ អោយ មាន ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ត ើ គ េ ត្រូវ ដ ោះ ស្រ ាយ ដូច ម ្ត េច ▁	44	▁កំ ន ើន ▁ប្រជាជន ក្រុង ខ្ ព ស់ ប ែប នេះ នាំ អោយ មាន ប ញ ្ហ ា ស្ម ុ គ្រ ស្ម ាញ ជា ច ្រ ើន ▁មាន ប ញ ្ហ ាល ំ នៅ ឋ ាន ▁ស្ ប ៀង អា ហា រ ▁អ ▁ ប់ រំ ▁អនាម័យ ដ ំណ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ▁គឺ ត្រូវ អភិវឌ្ឍ ន៍ ជន បទ កាល ណា ជន បទ ▁រីក ចំ រ ើន ▁អាច កាត់ បន្ថយ ▁ចលនា ចំ ន ោល ស្រ ុក ស្រ ែម ក ទី ក្រុង បាន	84
តើជនដំបូងគេឈ្មោះអ្វី នៅប្រទេសណាដែលបានធ្វើដំណើរតាមគន្លងជុំវីញផែនដី តើបុរសពីនាក់ដែលបានទៅដល់ឋានព្រះចន្ទមុនគេមានឈ្មោះអ្វី	null	ជនដំបូងគេដែលបានធ្វើដំណើរតាមគន្លងជុំវិញផែនដី គឺអវកាសយានិកសូវៀតឈ្មោះលោក យូរី ហ្គាហ្គាវីន Yuri Gagavin នៅសហភាពសូវៀតបុរសពីរនាក់ដែលបានទៅដល់ឋានព្រះចន្ទមុនគេគឺ លោកណេល អាមស្រ្តង Neil Armstrong និងលោកអេដវីន អាល់ឌ្រីន Adwin Aldrine	null	ជនដំបូងគេដែលបានធ្វើដំណើរតាមគន្លងជុំវិញផែនដី គឺអវកាសយានិកសូវៀតឈ្មោះលោក យូរី ហ្គាហ្គាវីន Yuri Gagavin នៅសហភាពសូវៀតបុរសពីរនាក់ដែលបានទៅដល់ឋានព្រះចន្ទមុនគេគឺ លោកណេល អាមស្រ្តង Neil Armstrong និងលោកអេដវីន អាល់ឌ្រីន Adwin Aldrine	ត ើ ជន ដំ បូ ង គ េ ឈ្មោះ អ ្វី Ġ នៅ ប្រ ទេស ណា ដ ែល បាន ធ ្វ ើ ដំណើរ តា ម គ ន្ លង ជ ុំ វី ញ ផ ែន ដ ី Ġ ត ើប ុរ ស ពី នាក់ ដ ែល បាន ទៅ ដល់ ឋ ាន ព្រ ះ ច ន្ទ ម ុន គ េ មាន ឈ្មោះ អ ្វី Ġ	60	ជន ដំ បូ ង គ េ ដ ែល បាន ធ ្វ ើ ដំណើរ តា ម គ ន្ លង ជ ុំ វិញ ផ ែន ដ ី Ġ គ ឺ អ វ កាស យា និ ក ស ូវ ៀត ឈ្មោះ លោក Ġ យ ូរ ី Ġ ហ្គា ហ្គា វី ន ĠYuri ĠG ag avin Ġ នៅ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ប ុរ ស ពី រ នាក់ ដ ែល បាន ទៅ ដល់ ឋ ាន ព្រ ះ ច ន្ទ ម ុន គ េ គ ឺ Ġ លោក ណេ ល Ġ អា ម ស្រ ្ត ង ĠNeil ĠArmstrong Ġ និង លោក អ េ ដ វី ន Ġ អា ល់ ឌ ្រី ន ĠAd win ĠAld rine Ġ	95	▁តើ ជន ដំ បូ ង គ េ ឈ្មោះ អ ្វី ▁នៅ ប្រ ទេស ណា ដ ែល បាន ធ ្វ ើ ដំណើរ ត ាម គ ន្ លង ជ ុំ វី ញ ផ ែន ដ ី ▁តើ ប ុរ ស ពី នាក់ ដ ែល បាន ទៅ ដល់ ឋ ាន ព្រ ះ ច ន្ទ ម ុន គ េ មាន ឈ្មោះ អ ្វី ▁	59	▁ជន ដំ បូ ង គ េ ដ ែល បាន ធ ្វ ើ ដំណើរ ត ាម គ ន្ លង ជ ុំ វិញ ផ ែន ដ ី ▁គឺ អ វ កាស យ ាន ិក ស ូវ ៀត ឈ្មោះ លោក ▁យូរ ី ▁ហ្គា ហ្គា វី ន ▁Yu ri ▁G aga vin ▁នៅ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ប ុរ ស ពី រ នាក់ ដ ែល បាន ទៅ ដល់ ឋ ាន ព្រ ះ ច ន្ទ ម ុន គ េ គ ឺ ▁លោក ណេ ល ▁អា ម ស្រ ្ត ង ▁Neil ▁Armstrong ▁និង លោក អ េ ដ វី ន ▁អាល់ ឌ ្រី ន ▁Ad win ▁Al d rine ▁	92
តើធុរកិច្ចនិងបទដ្ឋានសិទ្ធិមនុស្សទាក់ទងគ្នាយ៉ាងដូចម្តេចនៅនឹងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាត្រា ៣១ តំកល់កាតព្វកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់និងគោរពសិទ្ធិមនុស្សដូចមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស កតិកាសញ្ញា និងអនុសញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងនឹងសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិស្រ្តី និងសិទ្ធិកុមារ ដោយសារគោលការណ៍ណែនាំនេះ ឈរលើគ្រឹះនៃការទទួលស្គាល់កាតព្វកិច្ចស្រាប់របស់រដ្ឋនានាក្នុងការគោរព ការការពារនិងការបំពេញសិទ្ធិមនុស្សនិងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន ដូច្នេះបទដ្ឋានស្តីពីធុរកិច្ច និងសិទ្ធិមនុស្សមានតម្លៃអនុវត្តបានដោយផ្ទាល់ដោយព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តាមរយៈការប្តេជ្ញាចិត្តគោរពតាមច្បាប់់ជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ខ្លួន វិស័យអាជីវកម្ម សំខាន់ៗមួយចំនួនទាក់ទងនឹងបរិបទកម្ពុជាប៉ុន្តែមិនកម្រិតតែត្រឹមនេះរួមមាន កសិអាជិកម្ម មានជាអាទិ៍ ចំការអំពៅ ចំការកៅស៊ូ ចំការដំឡូងមី និងចំការអាំកាសស្យា ផលិតកម្មឧស្សាហកម្មទាំងនៅតំបន់ទីប្រជុំជន និងនៅតំបន់ជនបទ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងរោងចក្រ និងសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច ឧស្សាហកម្មទាញយករ៉ែ មានជាអាទិ៍ ការទាញយករ៉ែ ប្រេង និងឧស្ម័ន ទេសចរណ៍និង បដិសណ្ឋារកិច្ច មានដូចជា សណ្ឋាគារនិងភោជនីយដ្ឋាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នានា មានដូចជាការស្ថាបនាផ្លូវជាតិ និងផ្លូវលដែក សេវាការងារ និងមុខរបរ រាប់ទាំងទីភ្នាក់ងារជ្រើរើសកម្មករ បម្រើការងារក្នុងស្រុក គម្រោងថាមពល ដូចជា ទំនប់វ៉ារីអគ្គិសនី និងរោងចក្រផលិតធ្យូងថ្ម និងសហគ្រាស ខ្នាតមធ្យម និងខ្នាតតូចដទៃទៀត រាប់ទាំងអាជីវកម្មជាលក្ខណៈគ្រួសារ	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមាត្រា ៣១ តំកល់កាតព្វកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់និងគោរពសិទ្ធិមនុស្សដូចមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស កតិកាសញ្ញា និងអនុសញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងនឹងសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិស្រ្តី និងសិទ្ធិកុមារ ដោយសារគោលការណ៍ណែនាំនេះ ឈរលើគ្រឹះនៃការទទួលស្គាល់កាតព្វកិច្ចស្រាប់របស់រដ្ឋនានាក្នុងការគោរព ការការពារនិងការបំពេញសិទ្ធិមនុស្សនិងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន ដូច្នេះបទដ្ឋានស្តីពីធុរកិច្ច និងសិទ្ធិមនុស្សមានតម្លៃអនុវត្តបានដោយផ្ទាល់ដោយព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តាមរយៈការប្តេជ្ញាចិត្តគោរពតាមច្បាប់់ជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិរបស់ខ្លួន វិស័យអាជីវកម្ម សំខាន់ៗមួយចំនួនទាក់ទងនឹងបរិបទកម្ពុជាប៉ុន្តែមិនកម្រិតតែត្រឹមនេះរួមមាន កសិអាជិកម្ម មានជាអាទិ៍ ចំការអំពៅ ចំការកៅស៊ូ ចំការដំឡូងមី និងចំការអាំកាសស្យា ផលិតកម្មឧស្សាហកម្មទាំងនៅតំបន់ទីប្រជុំជន និងនៅតំបន់ជនបទ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងរោងចក្រ និងសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច ឧស្សាហកម្មទាញយករ៉ែ មានជាអាទិ៍ ការទាញយករ៉ែ ប្រេង និងឧស្ម័ន ទេសចរណ៍និង បដិសណ្ឋារកិច្ច មានដូចជា សណ្ឋាគារនិងភោជនីយដ្ឋាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នានា មានដូចជាការស្ថាបនាផ្លូវជាតិ និងផ្លូវលដែក សេវាការងារ និងមុខរបរ រាប់ទាំងទីភ្នាក់ងារជ្រើរើសកម្មករ បម្រើការងារក្នុងស្រុក គម្រោងថាមពល ដូចជា ទំនប់វ៉ារីអគ្គិសនី និងរោងចក្រផលិតធ្យូងថ្ម និងសហគ្រាស ខ្នាតមធ្យម និងខ្នាតតូចដទៃទៀត រាប់ទាំងអាជីវកម្មជាលក្ខណៈគ្រួសារ	ត ើ ធ ុរ កិច្ច និង បទ ដ្ឋាន សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ទ ាក់ ទ ង គ្នា យ៉ាង ដូច ម្ ត េច នៅ នឹង បរ ិប ទ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ	34	រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មា ត្រា Ġ ៣ ១ Ġ ត ំ ក ល់ កា ត ព្វ កិច្ច សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស អ ន្ត រ ជាតិ Ġ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ទទួល ស្ គ ាល់ និង គោ រ ព សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ដូច មាន ច ែង ក្នុង ធម្ម នុ ញ្ញ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ សេ ច ក្តី ប្រ កាស ជា ស ក ល ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស Ġ ក តិ កាស ញ្ញា Ġ និង អនុ ស ញ្ញា ទ ាំង ឡា យ ទ ាក់ ទ ង នឹង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស Ġ សិ ទ្ធិ ស្រ ្ត ី Ġ និង សិ ទ្ធិ ក ុម ារ Ġ ដោយ សារ គោ ល ការណ៍ ណ ែន ាំ នេះ Ġ ឈ រ លើ គ្រ ឹ ះ នៃ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ កា ត ព្វ កិច្ច ស្រ ាប់ រ ប ស់ រដ្ឋ នា នា ក្នុង ការ គោ រ ព Ġ ការ ការពារ និង ការ ប ំព េញ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស និង សេ រី ភាព ជា ម ូល ដ្ឋាន Ġ ដូច ្ន េះ បទ ដ្ឋាន ស្ត ី ពី ធ ុរ កិច្ច Ġ និង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស មាន ត ម្ល ៃ អនុ វត្ត បាន ដោយ ផ្ ទ ាល់ ដោយ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ តា ម រយ ៈ ការប្តេជ្ញាចិត្ត គោ រ ព តា ម ច្ បា ប់ ់ ជាតិ Ġ និង ច្ បា ប់ អ ន្ត រ ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ វិ ស ័យ អា ជីវ កម្ម Ġ សំ ខា âĢĭ ន់ ៗ មួយ ចំ ន ួន ទ ាក់ ទ ង នឹង បរ ិប ទ ក ម្ព ុ ជា ប៉ ុន ្ត ែម ិន ក ម្រ ិត តែ ត្រ ឹម នេះ រួម មាន Ġ ក សិ អា ជ ិក ម្ម Ġ មាន ជា អា ទិ ៍ Ġ ចំ ការ អ ំព ៅ Ġ ចំ ការ ក ៅ ស៊ូ Ġ ចំ ការ ដំ ឡូ ង មី Ġ និង ចំ ការ អា ំ កាស ស្ យា Ġ ផល ិត កម្ម ឧ ស្សា ហ កម្ម ទ ាំង នៅ ត ំ ប ន់ ទី ប្រជុំ ជន Ġ និង នៅ ត ំ ប ន់ ជន បទ Ġ ជា ពិ សេ ស ទ ាក់ ទ ង នឹង រ ោង ច ក្រ Ġ និង សម្បទា ន ដ ី សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ឧ ស្សា ហ កម្ម ទ ាញ យក រ៉ ែ Ġ មាន ជា អា ទិ ៍ Ġ ការ ទ ាញ យក រ៉ ែ Ġ ប្រ េង Ġ និង ឧ ស្ម ័ន Ġ ទេស ចរ ណ៍ និង Ġ ប ដ ិស ណ ្ឋ ារ កិច្ច Ġ មាន ដូច ជា Ġ ស ណ ្ឋ ា គ ារ និង ភ ោ ជន ី យ ដ្ឋាន Ġ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ Ġ និង ក ម្រ ោង អភិវឌ្ឍ ន៍ នា នា Ġ មាន ដូច ជា ការ ស្ ថា ប នា ផ្ល ូវ ជាតិ Ġ និង ផ្ល ូវ ល ដ ែក Ġ សេ វា ការងារ Ġ និង មុខ រ បរ Ġ រា ប់ ទ ាំង ទីភ្នាក់ងារ ជ្រ ើរ ើស កម្ម ករ Ġ ប ម្រ ើក ារ ងារ ក្នុង ស្រ ុក Ġ គម ្រ ោង ថា ម ពល Ġ ដូច ជា Ġ ទំ ន ប់ វ៉ា រី អ គ្គ ិស នី Ġ និង រ ោង ច ក្រ ផល ិត ធ ្យូ ង ថ ្ម Ġ និង ស ហ គ្រ ាស Ġ ខ្ នា ត ម ធ ្យ ម Ġ និង ខ្ នា ត តូ ច ដ ទ ៃ ទៀត Ġ រា ប់ ទ ាំង អា ជីវ កម្ម ជា ល ក្ខ ណៈ គ្រួសារ	550	▁តើ ធ ុរ កិច្ច និង បទ ដ្ឋាន សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ទ ាក់ ទ ង គ្នា យ៉ាង ដូច ម ្ត េច នៅ នឹង ប រិ បទ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁	33	▁រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មា ត្រា ▁៣១ ▁តំ ក ល់ ក ាត ព្វ កិច្ច សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស អ ន្ត រ ជាតិ ▁ព្រះរាជាណាចក្រ ក ម្ព ុ ជា ទទួល ស្ គ ាល់ និង គ ោរ ព សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ដូច មាន ច ែង ក្នុង ធម្ម នុ ញ្ញ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ស េច ក្តី ប្រ កាស ជា ស ក ល ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁ក តិ កាស ញ្ញា ▁និង អនុ ស ញ្ញា ទ ាំង ឡា យ ទ ាក់ ទ ង នឹង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ▁សិទ្ធិ ស្រ ្ត ី ▁និង ស ិទ្ធ ិក ុម ារ ▁ដោយសារ គ ោល ការណ៍ ណ ែន ាំ នេះ ▁ឈរ លើ គ្រ ឹ ះ នៃ ការ ទទួល ស្ គ ាល់ ក ាត ព្វ កិច្ច ស្រ ាប់ រ ប ស់ រដ្ឋ នា នា ក្នុង ការ គ ោរ ព ▁ការការពារ និង ការ ប ំព េញ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស និង សេ រី ភាព ជា ម ូល ដ្ឋាន ▁ដូច្នេះ បទ ដ្ឋាន ស្ត ី ពី ធ ុរ កិច្ច ▁និង សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស មាន ត ម្ល ៃ អនុ វត្ត បាន ដោយ ផ្ ទ ាល់ ដោយ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁តាមរយៈ ការប្តេជ្ញាចិត្ត គ ោរ ព ត ាម ច ្ប ាប់ ់ ជាតិ ▁និង ច ្ប ាប់ អ ន្ត រ ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន ▁វិស័យ អា ជីវ កម្ម ▁សំ ខា ▁ ន់ ៗ មួយ ចំ ន ួន ទ ាក់ ទ ង នឹង ប រិ បទ ក ម្ព ុ ជា ប៉ ុ ន្ត ែម ិន ក ម្រ ិត តែ ត្រ ឹម នេះ រួម មាន ▁ក សិ អា ជ ិ កម្ម ▁មាន ជា អា ទ ិ៍ ▁ចំការ អ ំព ៅ ▁ចំការ ក ៅ ស៊ូ ▁ចំការ ដំ ឡូ ង មី ▁និង ចំ ការ អ ាំ កាស ស ្យា ▁ផលិតកម្ម ឧ ស្សា ហ កម្ម ទ ាំង នៅ ត ំ ប ន់ ទី ប្រជុំ ជន ▁និង នៅ ត ំ ប ន់ ជន បទ ▁ជាពិសេស ទ ាក់ ទ ង នឹង រ ោង ច ក្រ ▁និង សម្បទា ន ដ ី សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ឧស្សាហកម្ម ទ ាញ យក រ៉ ែ ▁មាន ជា អា ទ ិ៍ ▁ការ ទ ាញ យក រ៉ ែ ▁ប្រេង ▁និង ឧ ស្ម ័ន ▁ទេសចរណ៍ និង ▁បដិ ស ណ ្ឋ ារ កិច្ច ▁មាន ដូច ជា ▁សណ្ឋាគារ និង ភ ោ ជ នី យ ដ្ឋាន ▁ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ ន្ធ ▁និង ក ម្រ ោង អភិវឌ្ឍ ន៍ នា នា ▁មាន ដូច ជា ការ ស្ ថា ប នា ផ្ល ូវ ជាតិ ▁និង ផ្ល ូវ ល ដ ែក ▁សេវា ការងារ ▁និង មុខ រ បរ ▁រាប់ ទ ាំង ទីភ្នាក់ងារ ជ្រ ើរ ើស កម្ម ករ ▁បម្រើ ការងារ ក្នុង ស្រ ុក ▁គម្រោង ថា ម ពល ▁ដូចជា ▁ទំនប់ វ៉ា រី អ គ្គ ិស នី ▁និង រ ោង ច ក្រ ផល ិត ធ ្យូ ង ថ ្ម ▁និង ស ហ គ្រ ាស ▁ខ្នាត ម ធ ្យ ម ▁និង ខ្ នា ត ត ូច ដ ទ ៃ ទៀត ▁រាប់ ទ ាំង អា ជីវ កម្ម ជា ល ក្ខ ណៈ គ្រួសារ	485
តើប្រទេសកម្ពុជាចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា ក្នុងអាណ្ណអគ្គលេខាធិការអង្គសហប្រជាជាតិឈ្មោះអ្វី ជនជាតិអ្វី	null	ប្រទេសកម្ពុជាចូលជាសមជិក អង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែធ្នូ ១៩៥៥ ក្នុងអាណត្តិអគ្គលេខាការអង្គការសហប្រជាជាតិ ឈ្មោះ ហ៉ាម៉ាសូល គាត់ជាជនជាតិស៊ុយអែត	null	ប្រទេសកម្ពុជាចូលជាសមជិក អង្គការសហប្រជាជាតិនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែធ្នូ ១៩៥៥ ក្នុងអាណត្តិអគ្គលេខាការអង្គការសហប្រជាជាតិ ឈ្មោះ ហ៉ាម៉ាសូល គាត់ជាជនជាតិស៊ុយអែត	âĢĭ ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ចូល ជា សម ា ជ ិក អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ខែ Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ ក្នុង អា ណ្ណ អ គ្គ លេខ ា ធិ ការ អង្គ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ឈ្មោះ អ ្វី Ġ ជន ជាតិ អ ្វី Ġ	50	ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ចូល ជា សម ជ ិក Ġ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ៤ Ġ ខែ ធ្នូ Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ ក្នុង អា ណ ត្តិ អ គ្គ លេខ ាក ារ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ឈ្មោះ Ġ ហ ៉ ាម ៉ ាស ូល Ġ គ ាត់ ជា ជន ជាតិ ស៊ ុយ អ ែត	62	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ចូល ជា ស មា ជ ិក អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ នៅ ថ ្ង ៃ ▁ខែ ▁ឆ្នាំ ណា ▁ក្នុង អា ណ្ណ អ គ្គ លេខ ា ធិ ការ អង្គ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ឈ្មោះ អ ្វី ▁ជនជាតិ អ ្វី ▁	48	▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា ចូល ជា សម ជ ិក ▁អង្គការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១៤ ▁ខែធ្នូ ▁១៩ ៥ ៥ ▁ក្នុង អា ណ ត្តិ អ គ្គ លេខ ា ការ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ឈ្មោះ ▁ហ ៉ ា ម៉ា ស ូល ▁គាត់ ជា ជន ជាតិ ស៊ ុយ អ ែត	57
តើមនុស្សកើតឡើងតាំងពីពេលណា	null	មនុស្សកើតឡើង ប្រហែល១លានឆ្នាំទៅ២លានឆ្នាំមុន	null	មនុស្សកើតឡើង ប្រហែល១លានឆ្នាំទៅ២លានឆ្នាំមុន	ត ើម នុ ស្ស កើត ឡើង តាំង ពី ពេល ណា Ġ	10	ម នុ ស្ស កើត ឡើង ÂłĠ ប្រ ហ ែល ១ លាន ឆ្នាំ ទៅ ២ លាន ឆ្នាំ ម ុន âĢĭâĢĭ	17	▁តើ ម នុ ស្ស កើត ឡើង តាំង ពី ពេល ណា ▁	10	▁មនុស្ស កើត ឡើង ▁ប្រហែល ១ លាន ឆ្នាំ ទៅ ២ លាន ឆ្នាំ ម ុន ▁	13
ហេតុអ្វីបានជាមានសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសកល ស្តីអំពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់សហប្រជាជាតិ	null	បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សត្រូវបានគេលើកមកនិយាយតាំងពីសតវត្សទី១៨ គឺក្រោយពីពេលដែលកុលសម្ព័ន្ធកបានផ្តុំគ្នាបង្កើតជារដ្ឋមានរដ្ឋាភិបាលកាន់អំនាចត្រូវការរកវិធីដើម្បីអោយអ្នកកាន់អំនាចនិងអ្នកអត់កាន់អំនាចអោយរស់នៅជាមួយគ្នាបាន ព្រោះជាកាលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សាសនា ជាពិសេសនៅសតវត្សទី១៦ស្តេចស្វីស៍ ១៦បានយកមនុស្សទៅកាត់កប្រហែល ២០០០នាក់ ក្នុងមួយថ្ងៃ ដូច្នេះដោយមានកំនើតរដ្ឋ និងដោយចេញផុតពីឥទ្ធិពលសាសនានិងដើម្បីធានាតុល្យភាពរវាងអ្នកមានអំនាច និងអ្នកអត់អំនាចទើបកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទីមួយត្រូវបានរៀបចំឡើង ដែលមានខ្លឹមសាររបស់វាគឺជីវិតពលរដ្ឋនិងនយោបាយ នាសតវត្សទី១៩ មានវត្តមានឧស្សាងនិយកម្មប្រជារាស្រ្ត ប្តូរពីកសិករមកកម្មករហើយដើម្បីធានាតុល្យភាពក្នុងជីវភាពថ្មីនេះ ទើបមានការចងក្រងកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទីពីរស្តីពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌ កំរងសិទ្ធិទាំងពីរជំនាន់នេះ ត្រូវបានចងក្រងឡើងវិញនិងប្រកាសនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់សហប្រជាជាតិនាថ្ងៃទី ១០ ១២ ១៩៤៨	null	បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សត្រូវបានគេលើកមកនិយាយតាំងពីសតវត្សទី១៨ គឺក្រោយពីពេលដែលកុលសម្ព័ន្ធកបានផ្តុំគ្នាបង្កើតជារដ្ឋមានរដ្ឋាភិបាលកាន់អំនាចត្រូវការរកវិធីដើម្បីអោយអ្នកកាន់អំនាចនិងអ្នកអត់កាន់អំនាចអោយរស់នៅជាមួយគ្នាបាន ព្រោះជាកាលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សាសនា ជាពិសេសនៅសតវត្សទី១៦ស្តេចស្វីស៍ ១៦បានយកមនុស្សទៅកាត់កប្រហែល ២០០០នាក់ ក្នុងមួយថ្ងៃ ដូច្នេះដោយមានកំនើតរដ្ឋ និងដោយចេញផុតពីឥទ្ធិពលសាសនានិងដើម្បីធានាតុល្យភាពរវាងអ្នកមានអំនាច និងអ្នកអត់អំនាចទើបកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទីមួយត្រូវបានរៀបចំឡើង ដែលមានខ្លឹមសាររបស់វាគឺជីវិតពលរដ្ឋនិងនយោបាយ នាសតវត្សទី១៩ មានវត្តមានឧស្សាងនិយកម្មប្រជារាស្រ្ត ប្តូរពីកសិករមកកម្មករហើយដើម្បីធានាតុល្យភាពក្នុងជីវភាពថ្មីនេះ ទើបមានការចងក្រងកំរងសិទ្ធិជំនាន់ទីពីរស្តីពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌ កំរងសិទ្ធិទាំងពីរជំនាន់នេះ ត្រូវបានចងក្រងឡើងវិញនិងប្រកាសនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់សហប្រជាជាតិនាថ្ងៃទី ១០ ១២ ១៩៤៨	ហេតុ អ ្វី បាន ជា មាន សេ ច ក្តី ថ ្ល ែង ការណ៍ ជា ស ក ល Ġ ស្ត ី អ ំព ី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស រ ប ស់ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ	35	ប ញ ្ហ ាស ិទ្ធ ិម នុ ស្ស ត្រូវ បាន គ េ លើក មក និ យា យ តាំង ពី ស ត វ ត ្ស ទី១ ៨ Ġ គ ឺ ក្រ ោយ ពី ពេល ដ ែល ក ុល សម ្ ព ័ន ្ ធ ក បាន ផ្ ត ុំ គ្នា បង ្ក ើត ជា រដ្ឋ មាន រដ្ឋ ា ភិ បាល កាន់ អ ំ នា ច ត្រូវ ការ រក វិ ធី ដើម ្ប ី អោយ អ្នក កាន់ អ ំ នា ច និង អ្នក អ ត់ កាន់ អ ំ នា ច អោយ រស់ នៅ ជា មួយ គ្នា បាន Ġ ព្រ ោះ ជា កាល នៅ ក្រោម ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រ ប ស់ សា ស នា Ġ ជា ពិ សេ ស នៅ ស ត វ ត ្ស ទី១ ៦ ស្ត េច ស្ វី ស៍ Ġ ១ ៦ បាន យក ម នុ ស្ស ទៅ កាត់ ក ប្រ ហ ែល Ġ ២០ ០០ នាក់ Ġ ក្នុង មួយ ថ ្ង ៃ Ġ ដូច ្ន េះ ដោយ មាន កំ ន ើត រដ្ឋ Ġ និង ដោយ ចេញ ផ ុត ពី ឥ ទ្ធិ ពល សា ស នា និង ដើម ្ប ី ធាន ាត ុល ្យ ភាព រ វា ង អ្នក មាន អ ំ នា ច Ġ និង អ្នក អ ត់ អ ំ នា ច ទ ើប កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ នា ន់ ទី មួយ ត្រូវ បាន រៀបចំ ឡើង Ġ ដ ែល មាន ខ្ ល ឹម សារ រ ប ស់ វា គ ឺ ជីវ ិត ពល រដ្ឋ និង ន យោ បា យ ĠâĢĭ នា ស ត វ ត ្ស ទី១ ៩ Ġ មាន វត្ត មាន ឧ ស្សា ង និ យក ម្ម ប្រ ជា រា ស្រ ្ត Ġ ប្ តូ រ ពី ក សិ ករ មក កម្ម ករ ហើយ ដើម ្ប ី ធាន ាត ុល ្យ ភាព ក្នុង ជីវ ភាព ថ ្ម ីន េះ Ġ ទ ើប មាន ការ ច ង ក្រ ង កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ នា ន់ ទី ពី រស ្ត ី ពី សិ ទ្ធិ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ សង ្ គម Ġ និង វ ប្ប ធម៌ Ġ កំ រ ង សិ ទ្ធិ ទ ាំង ពី រ ជំ នា ន់ នេះ Ġ ត្រូវ បាន ច ង ក្រ ង ឡើង វិញ និង ប្រ កាស នៅ ក្នុង សេ ច ក្តី ថ ្ល ែង ការណ៍ ជា ស ក ល ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស រ ប ស់ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ នា ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១០ Ġ ១ ២ Ġ ១៩ ៤ ៨	380	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា មាន ស េចក្តីថ្លែងការណ៍ ជា ស ក ល ▁ស្តី អ ំព ី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស រ ប ស់ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁	29	▁បញ្ហា សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ត្រូវ បាន គ េ លើក មក ន ិយ ាយ តាំង ពី ស ត វ ត ្ស ទី១ ៨ ▁គឺ ក្រ ោយ ពី ពេល ដ ែល ក ុល ស ម្ព ័ ន្ធ ក បាន ផ្ ត ុំ គ្នា ប ង្ក ើត ជា រដ្ឋ មាន រ ដ្ឋា ភិ បាល កាន់ អ ំ នា ច ត្រូវ ការ រក វិ ធី ដើម ្ប ី អោយ អ្នក កាន់ អ ំ នា ច និង អ្នក អ ត់ កាន់ អ ំ នា ច អោយ រស់ នៅ ជា មួយ គ្នា បាន ▁ព្រោះ ជា កាល នៅ ក្រោម ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រ ប ស់ សា ស នា ▁ជាពិសេស នៅ ស ត វ ត ្ស ទី១ ៦ ស្ត េច ស ្វី ស៍ ▁១៦ បាន យក ម នុ ស្ស ទៅ កាត់ ក ប្រ ហ ែល ▁២ ០០០ នាក់ ▁ក្នុង មួយ ថ ្ង ៃ ▁ដូច្នេះ ដោយ មាន កំ ន ើត រដ្ឋ ▁និង ដោយ ចេញ ផ ុត ពី ឥ ទ្ធិ ពល សា ស នា និង ដើម ្ប ី ធាន ាត ុល ្យ ភាព រ វ ាង អ្នក មាន អ ំ នា ច ▁និង អ្នក អ ត់ អ ំ នា ច ទ ើប កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ ន ាន់ ទី មួយ ត្រូវ បាន រៀបចំ ឡើង ▁ដែល មាន ខ្ ល ឹម សារ រ ប ស់ វា គ ឺ ជីវ ិត ពល រដ្ឋ និង ន យោ ប ាយ ▁នា ស ត វ ត ្ស ទី១ ៩ ▁មាន វត្ត មាន ឧ ស្សា ង ន ិយ កម្ម ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ▁ប្តូរ ពី ក សិ ករ មក កម្ម ករ ហើយ ដើម ្ប ី ធាន ាត ុល ្យ ភាព ក្នុង ជីវ ភាព ថ ្ម ី នេះ ▁ទើប មាន ការ ច ង ក្រ ង កំ រ ង សិ ទ្ធិ ជំ ន ាន់ ទី ពី រ ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁សង្គម ▁និង វ ប្ប ធម៌ ▁កំរ ង សិ ទ្ធិ ទ ាំង ពី រ ជំ ន ាន់ នេះ ▁ត្រូវបាន ច ង ក្រ ង ឡើង វិញ និង ប្រ កាស នៅ ក្នុង ស េចក្តីថ្លែងការណ៍ ជា ស ក ល ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស រ ប ស់ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ នា ថ ្ង ៃ ទី ▁១០ ▁១២ ▁១៩ ៤ ៨	354
តើការប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាព ត្រូវមានព្រំដែនដែររែទេ ប្រសិនបើហួសព្រំដែនកំណត់នាំអោយយើងទទួលផលយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ	null	ការប្រើប្រាស់សិទ្ធិត្រូវកំណត់ព្រំដែនរបស់វា រឺការប្រើប្រាស់សេរីភាពហួសដែនកំណត់នាំឲ្យយើងមានផលវិបាកដូចជាគ្មានអ្នកគោរពច្បាប់បង្កតែភាពអនាធិបតេយ្យក្នុងសង្គមគ្មានអ្នកគោរពច្បាប់ការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋទទួលបានតែក្តីសោកសៅវេទនាទាំងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្តមនុស្សរស់នៅក្នុងសង្គមគ្មានអ្នកគោរព សិទ្ធិគ្នាគ្មានតម្លៃ គ្មានកិត្តិយសបានត្រឹមតែភាពរាប់អានគ្នាប្រទេសជាតិមិនមានមូវការរីកចម្រើនខ្វះខាតអ្នកដែលកមានចំណេះដឹងជីវីតប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅគ្មានស្ថេរភាព	null	ការប្រើប្រាស់សិទ្ធិត្រូវកំណត់ព្រំដែនរបស់វា រឺការប្រើប្រាស់សេរីភាពហួសដែនកំណត់នាំឲ្យយើងមានផលវិបាកដូចជាគ្មានអ្នកគោរពច្បាប់បង្កតែភាពអនាធិបតេយ្យក្នុងសង្គមគ្មានអ្នកគោរពច្បាប់ការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋទទួលបានតែក្តីសោកសៅវេទនាទាំងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្តមនុស្សរស់នៅក្នុងសង្គមគ្មានអ្នកគោរព សិទ្ធិគ្នាគ្មានតម្លៃ គ្មានកិត្តិយសបានត្រឹមតែភាពរាប់អានគ្នាប្រទេសជាតិមិនមានមូវការរីកចម្រើនខ្វះខាតអ្នកដែលកមានចំណេះដឹងជីវីតប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅគ្មានស្ថេរភាព	ត ើក ារ ប្រ ើប ្រា ស់ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព Ġ ត្រូវ មាន ព្រ ំ ដ ែន ដ ែរ រ ែ ទេ Ġ ប្រ សិ ន ប ើ ហ ួស ព្រ ំ ដ ែន កំ ណ ត់ នាំ អោយ យ ើង ទទួល ផល យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	51	ការ ប្រ ើប ្រា ស់ សិ ទ្ធិ ត្រូវ កំ ណ ត់ ព្រ ំ ដ ែន âĢĭâĢĭ រ ប ស់ វា Ġ រ ឺ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ សេ រី ភាព ហ ួស ដ ែន កំ ណ ត់ នាំ ឲ្យ យ ើង មាន ផល វិ បា ក ដូច ជា គ ្ម ាន អ្នក គោ រ ព ច្ បា ប់ បង ្ក តែ ភាព អ នា ធិបតេយ្យ ក្នុង សង ្ គម គ ្ម ាន អ្នក គោ រ ព ច្ បា ប់ ការ រស់ នៅ រ ប ស់ ពល រដ្ឋ ទទួលបាន តែ ក្តី ស ោក ស ៅ វេ ទ នា ទ ាំង ផ្ល ូវ កាយ និង ផ្ល ូវ ចិត្ត ម នុ ស្ស រ âĢĭ ស់ នៅ ក្នុង សង ្ គម គ ្ម ាន អ្នក គោ រ ព Ġ សិ ទ្ធិ គ្នា គ ្ម ាន ត ម្ល ៃ Ġ គ ្ម ាន ក ិត្ត ិយ ស បាន ត្រ ឹម តែ ភាព រា ប់ អាន គ្នា ប្រ ទេស ជាតិ ម ិន មាន ម ូវ ការ រី ក ចម្រ ើន ខ្វ ះ ខា ត អ្នក ដ ែល ក មាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង ជីវ ីត ប្រ ជា ពល រដ្ឋ រស់ នៅ គ ្ម ាន ស្ ថ េរ ភាព	189	▁តើ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ▁ត្រូវ មាន ព្រ ំ ដ ែន ដ ែរ រ ែ ទេ ▁ប្រសិនបើ ហ ួស ព្រ ំ ដ ែន ក ំណ ត់ នាំ អោយ យ ើង ទទួល ផល យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	46	▁ការប្រើប្រាស់ សិ ទ្ធិ ត្រូវ ក ំណ ត់ ព្រ ំ ដ ែន ▁របស់ វា ▁រឺ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ សេ រី ភាព ហ ួស ដ ែន ក ំណ ត់ នាំ ឲ្យ យ ើង មាន ផល វិ ប ាក ដូច ជា គ ្ មាន អ្នក គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ប ង្ក តែ ភាព អ នា ធិបតេយ្យ ក្នុង ស ង្គ ម គ ្ មាន អ្នក គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ការ រស់ នៅ រ ប ស់ ពល រដ្ឋ ទទួលបាន តែ ក្តី ស ោក ស ៅ វេ ទ នា ទ ាំង ផ្ល ូវ កាយ និង ផ្ល ូវ ចិត្ត ម នុ ស្ស រ ▁ ស់ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម គ ្ មាន អ្នក គ ោរ ព ▁សិទ្ធិ គ្នា គ ្ មាន ត ម្ល ៃ ▁គ្មាន ក ិត្ត ិយ ស បាន ត្រ ឹម តែ ភាព រ ាប់ អាន គ្នា ប្រ ទេស ជាតិ ម ិន មាន ម ូវ ការ រី ក ចម្រ ើន ខ្វ ះ ខា ត អ្នក ដ ែល ក មាន ច ំណ េះ ដ ឹង ជីវ ីត ប្រ ជា ពល រដ្ឋ រស់ នៅ គ ្ មាន ស ្ថ េរ ភាព	179

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.