Split (3)

train · 9.55k rows

instruction stringlengths 9 478	input float64	output stringlengths 6 612k	input_text float64	output_text stringlengths 6 612k	merged_input_tokens stringlengths 16 730	merged_input_khmer_count int64 5 233	merged_output_tokens stringlengths 9 924k	merged_output_khmer_count int64 2 296k	ref_input_tokens stringlengths 17 680	ref_input_khmer_count int64 4 201	ref_output_tokens stringlengths 8 892k	ref_output_khmer_count int64 1 280k
តើព្រះពុទ្ធសាសនាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយកសាងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នដូចម្ដេចខ្លះ	null	ព្រះពុទ្ធសាសនាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយកសាងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នដូចជាផ្នែកសិលធម៌មានជំនឿលើកម្មផល ស្គាល់បាប និងបុណ្យនាំឪ្យការរស់នៅត្រូវប្រកាន់សច្ចៈ សុចរិត និងយុត្តិធម៌ បុគ្គលខ្មែរម្មាក់ៗយល់ថាការកសាងបាបកម្ម ផលត្រូវទទួលគឺផលអាក្រក់ ទោះត្រូទទួលបច្ចុប្បន្នជាតិ ឬអនាគតជាតិពុំអាចជៀសរួចឡើយ ដូចនេះគេម្នាក់ៗខំប្រឹងកសាងតែអំពើល្អ ដើម្បីដទទួលបានផលល្អវិញ ជាហេតុធ្វើឪ្យនេះគេម្នាក់ៗខំប្រឹងកសាងតែអំពើល្អ ដើម្បីទទួលផលល្អវិញ ជាហេតុធ្វើឪ្យសង្គមទាំងមូលមានសណ្ដាប់ធ្នាក់ និងមនុស្សធម៌ ផ្នែកវប្បធម៌ និងសង្គមធម៌ពុទ្ធសាសនា នាំចូលមកក៏បានជួយពង្រីកចំណេះដឹងផ្នែកអក្សរ ភាសា អក្សរសិល្ប៍ឪ្យសង្គមខ្មែរយើងដែលជាពិសេសបច្ចុប្បន្ននៅតាមវត្តអារាម ប្រជាជនខ្មែរដែលគោរពព្រះពុទ្ធសាសនាសុទ្ធតែជឿថាការកសាកកុសល ដាច់ខាតផលដែលត្រូវទទួលគឺផលល្អ ដូច្នេះគេបានរួមគ្នា ក្នុងការជួយសង្គ្រោះមនុស្សដូចគ្នាដែលកំពុងជួបប្រទះការលំបាក មិនតែប៉ុណ្ណោះគេបានបរិច្ឆានទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងកសាងមន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ស្ពាន ថ្នល់ ដើម្បីយកកុសលទៅអនាគត មិនតែប៉ុណ្ណោះពុទ្ធសាសនានៅបានជួយលើវិស័យផ្សេងៗទៀតជាច្រើនក្នុងសង្គមឋខ្មែរ	null	ព្រះពុទ្ធសាសនាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយកសាងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នដូចជាផ្នែកសិលធម៌មានជំនឿលើកម្មផល ស្គាល់បាប និងបុណ្យនាំឪ្យការរស់នៅត្រូវប្រកាន់សច្ចៈ សុចរិត និងយុត្តិធម៌ បុគ្គលខ្មែរម្មាក់ៗយល់ថាការកសាងបាបកម្ម ផលត្រូវទទួលគឺផលអាក្រក់ ទោះត្រូទទួលបច្ចុប្បន្នជាតិ ឬអនាគតជាតិពុំអាចជៀសរួចឡើយ ដូចនេះគេម្នាក់ៗខំប្រឹងកសាងតែអំពើល្អ ដើម្បីដទទួលបានផលល្អវិញ ជាហេតុធ្វើឪ្យនេះគេម្នាក់ៗខំប្រឹងកសាងតែអំពើល្អ ដើម្បីទទួលផលល្អវិញ ជាហេតុធ្វើឪ្យសង្គមទាំងមូលមានសណ្ដាប់ធ្នាក់ និងមនុស្សធម៌ ផ្នែកវប្បធម៌ និងសង្គមធម៌ពុទ្ធសាសនា នាំចូលមកក៏បានជួយពង្រីកចំណេះដឹងផ្នែកអក្សរ ភាសា អក្សរសិល្ប៍ឪ្យសង្គមខ្មែរយើងដែលជាពិសេសបច្ចុប្បន្ននៅតាមវត្តអារាម ប្រជាជនខ្មែរដែលគោរពព្រះពុទ្ធសាសនាសុទ្ធតែជឿថាការកសាកកុសល ដាច់ខាតផលដែលត្រូវទទួលគឺផលល្អ ដូច្នេះគេបានរួមគ្នា ក្នុងការជួយសង្គ្រោះមនុស្សដូចគ្នាដែលកំពុងជួបប្រទះការលំបាក មិនតែប៉ុណ្ណោះគេបានបរិច្ឆានទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងកសាងមន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ស្ពាន ថ្នល់ ដើម្បីយកកុសលទៅអនាគត មិនតែប៉ុណ្ណោះពុទ្ធសាសនានៅបានជួយលើវិស័យផ្សេងៗទៀតជាច្រើនក្នុងសង្គមឋខ្មែរ	ត ើ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា មាន ត ួន ា ទី យ៉ាង សំ ខា ន់ ក្នុង ការ ជ ួយ ក សា ង សង ្ គម ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	44	ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា មាន ត ួន ា ទី យ៉ាង សំ ខា ន់ ក្នុង ការ ជ ួយ ក សា ង សង ្ គម ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ដូច ជា âĢĭ ផ្ ន ែក សិ ល ធម៌ មាន ជំ ន ឿ លើក ម្ម ផល Ġ ស្ គ ាល់ បា ប Ġ និង ប ុ ណ ្យ នាំ ឪ ្យ ការ រស់ នៅ ត្រូវ ប្រ កាន់ ស ច្ច ៈ Ġ សុ ចរ ិត Ġ និង យុត្តិ ធម៌ Ġ ប ុ គ្គ ល ខ្ ម ែរ ម្ម ាក់ ៗ យ ល់ ថា ការ ក សា ង បា ប កម្ម Ġ ផល ត្រូវ ទទួល គ ឺ ផល អា ក្រ ក់ Ġ ទ ោះ ត្រ ូ ទទួល ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ជាតិ Ġ ឬ អ នា គ ត ជាតិ ពុ ំ អា ច ជ ៀស រ ួច ឡ ើយ Ġ ដូច នេះ គ េ ម្ នាក់ ៗ ខ ំ ប្រ ឹង ក សា ង តែ អ ំព ើ ល្អ Ġ ដើម ្ប ី ដ ទទួលបាន ផល ល្អ វិញ Ġ ជា ហេតុ ធ ្វ ើ ឪ ្យ នេះ គ េ ម្ នាក់ ៗ ខ ំ ប្រ ឹង ក សា ង តែ អ ំព ើ ល្អ Ġ ដើម ្ប ី ទទួល ផល ល្អ វិញ Ġ ជា ហេតុ ធ ្វ ើ ឪ ្យ សង ្ គម ទ ាំង ម ូល មាន ស ណ ្ ដា ប់ ធ ្នា ក់ Ġ និង ម នុ ស្ស ធម៌ Ġ ផ្ ន ែក វ ប្ប ធម៌ Ġ និង សង ្ គម ធម៌ ពុ ទ្ធ សា ស នា Ġ នាំ ចូល មក ក ៏ បាន ជ ួយ ព ង ្រី ក ចំ ណេ ះ ដ ឹង ផ្ ន ែក អ ក្ស រ Ġ ភា សា Ġ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ ឪ ្យ សង ្ គម ខ្ ម ែរ យ ើង ដ ែល ជា ពិ សេ ស ប ច្ច ុប ្ប ន្ន នៅ តា ម វត្ត អា រា ម Ġ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ដ ែល គោ រ ព ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា សុ ទ្ធ តែ ជ ឿ ថា ការ ក សា ក ក ុស ល Ġ ដា ច ់ ខា ត ផល ដ ែល ត្រូវ ទទួល គ ឺ ផល ល្អ Ġ ដូច ្ន េះ គ េ បាន រួម គ្នា Ġ ក្នុង ការ ជ ួយ សង្គ្រោះ ម នុ ស្ស ដូច គ្នា ដ ែល កំ ពុ ង ជ ួ ប ប្រ ទ ះ ការ លំបាក Ġ ម ិន តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ គ េ បាន បរ ិច ្ ឆ ាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ក្នុង ក សា ង ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ Ġ សា លា រ ៀន Ġ ស្ព ាន Ġ ថ្ន ល់ Ġ ដើម ្ប ី យក ក ុស ល ទៅ អ នា គ ត Ġ ម ិន តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ពុ ទ្ធ សា ស នា នៅ បាន ជ ួយ លើ វិ ស ័យ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ជា ច្ រ ើន ក្នុង សង ្ គម ឋ ខ្ ម ែរ	456	▁តើ ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា មាន ត ួ នាទី យ៉ាង សំ ខ ាន់ ក្នុង ការ ជ ួយ ក សា ង ស ង្គ មក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	41	▁ព្រះពុទ្ធ សា ស នា មាន ត ួ នាទី យ៉ាង សំ ខ ាន់ ក្នុង ការ ជ ួយ ក សា ង ស ង្គ មក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ដូច ជា ▁ផ្នែក ស ិល ធម៌ មាន ជំ ន ឿ លើ កម្ម ផល ▁ស្គាល់ ប ាប ▁និង ប ុ ណ ្យ នាំ ឪ ្យ ការ រស់ នៅ ត្រូវ ប្រ កាន់ ស ច្ច ៈ ▁សុ ចរ ិត ▁និង យុត្តិ ធម៌ ▁បុគ្គល ខ្ ម ែរ ម្ម ាក់ ៗ យ ល់ ថា ការ ក សា ង ប ាប កម្ម ▁ផល ត្រូវ ទទួល គ ឺ ផល អា ក្រ ក់ ▁ទោះ ត្រ ូ ទទួល ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ជាតិ ▁ឬ អ នា គ ត ជាតិ ព ុំ អា ច ជ ៀស រ ួច ឡ ើយ ▁ដូចនេះ គ េ ម្ នាក់ ៗ ខ ំ ប្រ ឹង ក សា ង តែ អ ំព ើ ល្អ ▁ដើម្បី ដ ទទួលបាន ផល ល្អ វិញ ▁ជា ហេតុ ធ ្វ ើ ឪ ្យ នេះ គ េ ម្ នាក់ ៗ ខ ំ ប្រ ឹង ក សា ង តែ អ ំព ើ ល្អ ▁ដើម្បី ទទួល ផល ល្អ វិញ ▁ជា ហេតុ ធ ្វ ើ ឪ ្យ ស ង្គ ម ទ ាំង ម ូល មាន ស ណ ្ ដ ាប់ ធ ្ន ាក់ ▁និង ម នុ ស្ស ធម៌ ▁ផ្នែក វ ប្ប ធម៌ ▁និង ស ង្គ ម ធម៌ ព ុទ្ធ សា ស នា ▁នាំចូល មក ក ៏ បាន ជ ួយ ព ង ្រី ក ច ំណ េះ ដ ឹង ផ្ ន ែក អ ក្ស រ ▁ភាសា ▁អក្សរ ស ិល ្ប ៍ ឪ ្យ ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ យ ើង ដ ែល ជា ពិ ស េស ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន នៅ ត ាម វត្ត អា រ ាម ▁ប្រជាជន ខ្ ម ែរ ដ ែល គ ោរ ព ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា ស ុទ្ធ តែ ជ ឿ ថា ការ ក សា ក ក ុស ល ▁ដាច់ខាត ផល ដ ែល ត្រូវ ទទួល គ ឺ ផល ល្អ ▁ដូច្នេះ គ េ បាន រួម គ្នា ▁ក្នុង ការ ជ ួយ សង្គ្រោះ ម នុ ស្ស ដូច គ្នា ដ ែល ក ំព ុង ជ ួ ប ប្រ ទ ះ ការ លំបាក ▁មិន តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ គ េ បាន ប រិ ច្ឆ ាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ក្នុង ក សា ង ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ ▁សាលារៀន ▁ស្ពាន ▁ថ្នល់ ▁ដើម្បី យក ក ុស ល ទៅ អ នា គ ត ▁មិន តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ព ុទ្ធ សា ស នា នៅ បាន ជ ួយ លើ វិ ស ័យ ផ្ ស េង ៗ ទៀត ជា ច ្រ ើន ក្នុង ស ង្គ ម ឋ ខ្ ម ែរ	415
ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមីន តើអង្គការCMAC ធ្វើដូចម្តេច	null	ដូចជា បោសសំអាតមីន ដាក់ផ្លាកសញ្ញាសំគាល់មានមីនហាមប្រជាពលរដ្ឋ កុំឲ្យដោះមីនដោយខ្លួនឯងហាមប្រជាពលរដ្ឋ កុំឲ្យបំផ្លាញសញ្ញាសំគាល់មីនផ្សព្វផ្សាយការយល់ដឹងពីមីន និងយុទ្ធភ័ណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមសហគមន៍ ឬតាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍	null	ដូចជា បោសសំអាតមីន ដាក់ផ្លាកសញ្ញាសំគាល់មានមីនហាមប្រជាពលរដ្ឋ កុំឲ្យដោះមីនដោយខ្លួនឯងហាមប្រជាពលរដ្ឋ កុំឲ្យបំផ្លាញសញ្ញាសំគាល់មីនផ្សព្វផ្សាយការយល់ដឹងពីមីន និងយុទ្ធភ័ណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមសហគមន៍ ឬតាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍	ដើម ្ប ី ជ ៀស វា ង គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដោយ សារ មី ន Ġ ត ើ អង្គ ការ CM AC Ġ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ត េច Ġ	26	ដូច ជា Ġ ប ោស សំ អា ត មី ន Ġ ដា ក់ ផ្ល ាក ស ញ្ញា សំ គ ាល់ មាន មី ន ហា ម ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ក ុំ ឲ្យ ដ ោះ មី ន ដោយ ខ្លួន ឯ ង ហា ម ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ក ុំ ឲ្យ ប ំ ផ្ល ាញ ស ញ្ញា សំ គ ាល់ មី ន ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ការ យ ល់ ដ ឹង ពី មី ន Ġ និង យ ុទ្ធ ភ ័ណ្ឌ ម ិន ទាន ់ ផ្ ទ ុះ Ġ ដល់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ នៅ តា ម ស ហ គមន៍ Ġ ឬ តា ម វិ ទ ្យ ុ Ġ ទូ រ ទស្សន៍	103	▁ដើម្បី ជ ៀស វ ាង គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដោយ សារ មី ន ▁តើ អង្គ ការ CM AC ▁ធ្វើ ដូច ម ្ត េច ▁	21	▁ដូចជា ▁ប ោស សំ អា ត មី ន ▁ដាក់ ផ្ល ាក ស ញ្ញា សំ គ ាល់ មាន មី ន ហា ម ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁កុំ ឲ្យ ដ ោះ មី ន ដោយ ខ្លួន ឯ ង ហា ម ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁កុំ ឲ្យ ប ំ ផ្ល ាញ ស ញ្ញា សំ គ ាល់ មី ន ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ការ យ ល់ ដ ឹង ពី មី ន ▁និង យ ុទ្ធ ភ ័ណ្ឌ ម ិន ទ ាន់ ផ្ ទ ុះ ▁ដល់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ នៅ ត ាម ស ហ គមន៍ ▁ឬ ត ាម វិ ទ ្យ ុ ▁ទូរទស្សន៍	97
ហេតុអ្វីបានជាពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសប្រជាជននចេញពីភ្នំពេញនិងទីប្រជុំជននានា	null	បានជាពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសប្រជាជនចេញពីភ្នំពេញនិងទីប្រជុំជនខាងក្រោមពួកនេះស្អប់ពកមូលធនដើម្បីឲ្យប្រជាជនទៅធ្វើការងារកសិកម្មនៅតាមទីជនបទអ្នកដឹកនាំកុំមុយនីស្តភ័យខ្លាចចំពោះសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួនតាមផ្តាច់កម្លាំងតស៊ូប្រឆាំងនិងពួកគេនៅតាមទីក្រុងនានាអង្គការត្រូវបានបោសសំអាតខ្លាំងក្នុងក្រុងខ្លាចអាមេរិកទម្លាប់គ្រាប់បែកខ្វះមធ្យោបាយដឹកស្បៀងឲ្យប្រជាជនក្នុងក្រុងភ្នំពេញ	null	បានជាពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសប្រជាជនចេញពីភ្នំពេញនិងទីប្រជុំជនខាងក្រោមពួកនេះស្អប់ពកមូលធនដើម្បីឲ្យប្រជាជនទៅធ្វើការងារកសិកម្មនៅតាមទីជនបទអ្នកដឹកនាំកុំមុយនីស្តភ័យខ្លាចចំពោះសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួនតាមផ្តាច់កម្លាំងតស៊ូប្រឆាំងនិងពួកគេនៅតាមទីក្រុងនានាអង្គការត្រូវបានបោសសំអាតខ្លាំងក្នុងក្រុងខ្លាចអាមេរិកទម្លាប់គ្រាប់បែកខ្វះមធ្យោបាយដឹកស្បៀងឲ្យប្រជាជនក្នុងក្រុងភ្នំពេញ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ជ ម្ល ៀស ប្រ ជា ជន ន ចេញ ពី ភ្នំពេញ និង ទី ប្រជុំ ជន នា នា Ġ	30	បាន ជា ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ជ ម្ល ៀស ប្រ ជា ជន ចេញ ពី ភ្នំពេញ និង ទី ប្រជុំ ជន ខា ង ក្រោម ព ួ ក នេះ ស្ អ ប់ ព ក ម ូល ធ ន ដើម ្ប ី ឲ្យ ប្រ ជា ជន ទៅ ធ ្វ ើក ារ ងារ ក សិ កម្ម នៅ តា ម ទី ជន បទ អ្នក ដ ឹក នាំ ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ភ ័យ ខ្ លា ច ចំ ព ោះ ស ន្ត ិស ុ ខ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន តា ម ផ្ តា ច ់ ក ម្ល ាំង ត ស៊ូ ប្រ ឆ ាំង និង ព ួ ក គ េន ៅ តា ម ទី ក្រុង នា នា អង្គ ការ ត្រូវ បាន ប ោស សំ អា ត ខ្ លា ំ ង ក្នុង ក្រុង ខ្ លា ច អា មេ រិក ទ ម្ល ាប់ គ្រាប់ បែក ខ្វ ះ ម ធ ្យ ោ បា យ ដ ឹក ស្ ប ៀង ឲ្យ ប្រ ជា ជន ក្នុង ក្រុង ភ្នំពេញ	162	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ជ ម្ល ៀស ប្រ ជា ជន ន ចេញ ពី ភ្នំពេញ និង ទី ប្រជុំ ជន នា នា ▁	30	▁បានជា ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ជ ម្ល ៀស ប្រ ជា ជន ចេញ ពី ភ្នំពេញ និង ទី ប្រជុំ ជន ខា ង ក្រោម ព ួ ក នេះ ស ្អ ប់ ព ក ម ូល ធ ន ដើម ្ប ី ឲ្យ ប្រ ជា ជន ទៅ ធ ្វ ើ ការងារ ក សិ កម្ម នៅ ត ាម ទី ជន បទ អ្នក ដ ឹក នាំ ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ភ ័យ ខ ្លា ច ច ំព ោះ ស ន្ត ិ សុខ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ត ាម ផ្ ត ាច់ ក ម្ល ាំង ត ស៊ូ ប្រ ឆ ាំង និង ព ួ ក គ េន ៅ ត ាម ទី ក្រុង នា នា អង្គ ការ ត្រូវ បាន ប ោស សំ អា ត ខ្ ល ាំង ក្នុង ក្រុង ខ ្លា ច អា មេ រិក ទ ម្ល ាប់ គ្រាប់ បែក ខ្វ ះ ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដ ឹក ស ្ប ៀង ឲ្យ ប្រ ជា ជន ក្នុង ក្រុង ភ្នំពេញ	157
នៅឆ្នាំ១៩៧២ តើរាជរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានធ្វើដូចម្ដេចហើយទង្វើនេះបាននាំឲ្យកើតអ្វីឡើង	null	នៅឆ្នាំ១៩៧២ រាជរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានលុបបំបាត់ស្វ័យភាពអៀកឡង់ខាងជើងទង្វើនេះបាននាំឲ្យកើតឡើងនូវអំពើភេវរកម្មមួយគួរឲ្យភ័យខ្លាចមួយនៅឆ្នាំ១៩៨៤	null	នៅឆ្នាំ១៩៧២ រាជរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានលុបបំបាត់ស្វ័យភាពអៀកឡង់ខាងជើងទង្វើនេះបាននាំឲ្យកើតឡើងនូវអំពើភេវរកម្មមួយគួរឲ្យភ័យខ្លាចមួយនៅឆ្នាំ១៩៨៤	នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ២ Ġ ត ើរ ា ជ រដ្ឋ ា ភិ បាល អ ង់ គ ្ល េស បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ហើយ ទ ង ្វ ើន េះ បាន នាំ ឲ្យ កើត អ ្វី ឡើង Ġ	39	នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ២ Ġ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល អ ង់ គ ្ល េស បាន ល ុប ប ំ បា ត់ ស្ វ ័យ ភាព អ ៀក ឡង់ ខា ង ជើង ទ ង ្វ ើន េះ បាន នាំ ឲ្យ កើត ឡើង ន ូវ អ ំព ើ ភ េ វរ កម្ម មួយ គ ួរ ឲ្យ ភ ័យ ខ្ លា ច មួយ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៨ ៤	66	▁នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ២ ▁តើ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល អ ង់ គ ្ល េស បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ហើយ ទ ង ្វ ើ នេះ បាន នាំ ឲ្យ កើត អ ្វី ឡើង ▁	37	▁នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ២ ▁រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល អ ង់ គ ្ល េស បាន ល ុប ប ំ ប ាត់ ស ្វ ័យ ភាព អ ៀក ឡង់ ខា ង ជើង ទ ង ្វ ើ នេះ បាន នាំ ឲ្យ កើត ឡើង ន ូវ អ ំព ើ ភ េ វរ កម្ម មួយ គ ួរ ឲ្យ ភ ័យ ខ ្លា ច មួយ នៅ ឆ្នាំ ១ ៩៨ ៤	66
តើនរណាខ្លះ ឬស្ថាប័នណាខ្លះដែលមានភារកិច្ចអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំមានសុវត្ថិភាព	null	សារៈសំខាន់នៃការដាក់ឱ្យអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំ សង្កាត់មានសុវត្ថិភាពមានដូចតទៅភូមិ ឃុំ សង្កាត់មានសុវត្ថិភាពនាំឱ្យសង្គមជាតិមានសុវត្ថិភាព សេដ្ឋកិច្ចជាតិលូតលាស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ សម្បូរសប្បាយ ចំណូលផលទុនជាតិកើនឡើង ភូមិ ឃុំ សង្កាត់មានសុវត្ថិភាពផ្តើមចេញពីភាពស្ញប់របស់បុគ្គលគ្រប់រូប ប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយភូមិ ឃុំសង្កាត់មានសុវត្ថិភាពជាវិធានការមិនអាចខ្វះបាននិងជាមូលដ្ឋានគន្លឹះនៃការកសាង និងអភិវឌ្ឍសង្គមកម្ពូជាយើងលើគ្រប់វិស័យ	null	សារៈសំខាន់នៃការដាក់ឱ្យអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំ សង្កាត់មានសុវត្ថិភាពមានដូចតទៅភូមិ ឃុំ សង្កាត់មានសុវត្ថិភាពនាំឱ្យសង្គមជាតិមានសុវត្ថិភាព សេដ្ឋកិច្ចជាតិលូតលាស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ សម្បូរសប្បាយ ចំណូលផលទុនជាតិកើនឡើង ភូមិ ឃុំ សង្កាត់មានសុវត្ថិភាពផ្តើមចេញពីភាពស្ញប់របស់បុគ្គលគ្រប់រូប ប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយភូមិ ឃុំសង្កាត់មានសុវត្ថិភាពជាវិធានការមិនអាចខ្វះបាននិងជាមូលដ្ឋានគន្លឹះនៃការកសាង និងអភិវឌ្ឍសង្គមកម្ពូជាយើងលើគ្រប់វិស័យ	ត ើន រណ ា ខ្ ល ះ Ġ ឬ ស្ ថា ប ័ន ណា ខ្ ល ះ ដ ែល មាន ភា រក ិច ្ច អនុ វត្ត គោ ល ន យោ បា យ ភ ូម ិ Ġ ឃ ុំ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព Ġ	42	សារ ៈ សំ ខា ន់ នៃ ការ ដា ក់ ឱ្យ អនុ វត្ត គោ ល ន យោ បា យ ភ ូម ិ Ġ ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព មាន ដូច ត ទៅ ភ ូម ិ Ġ ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព នាំ ឱ្យ សង ្ គម ជាតិ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ ល ូត លាស់ ជីវ ភាព រស់ នៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ សម្ប ូរ សប្បាយ Ġ ចំ ណូ ល ផល ទ ុន ជាតិ ក ើន ឡើង Ġ ភ ូម ិ Ġ ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ផ្ ត ើម ចេញ ពី ភាព ស្ ញ ប់ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល គ្រ ប់ រូប Ġ ប្រ សិ ទ្ធ ភាព នៃ គោ ល ន យោ បា យ ភ ូម ិ Ġ ឃ ុំ សង ្ក ាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ជា វិ ធាន ការ ម ិន អា ច ខ្វ ះ បាន និង ជា ម ូល ដ្ឋាន គ ន្ ល ឹ ះ នៃ ការ ក សា ង Ġ និង អភិវឌ្ឍ សង ្ គម ក ម្ព ូ ជា យ ើង លើ គ្រ ប់ វិ ស ័យ Ġ	194	▁តើ ន រ ណា ខ្ ល ះ ▁ឬ ស្ ថា ប ័ន ណា ខ្ ល ះ ដ ែល មាន ភា រ កិច្ច អនុ វត្ត គ ោល ន យោ ប ាយ ភ ូម ិ ▁ឃុំ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ▁	40	▁សារៈសំខាន់ នៃ ការ ដ ាក់ ឱ្យ អនុ វត្ត គ ោល ន យោ ប ាយ ភ ូម ិ ▁ឃុំ ▁សង្កាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព មាន ដូច ត ទៅ ភ ូម ិ ▁ឃុំ ▁សង្កាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព នាំ ឱ្យ ស ង្គ ម ជាតិ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ▁សេដ្ឋកិច្ច ជាតិ ល ូត លាស់ ជីវ ភាព រស់ នៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁សម្បូរ សប្បាយ ▁ចំណូល ផល ទ ុន ជាតិ ក ើន ឡើង ▁ភូមិ ▁ឃុំ ▁សង្កាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ផ្ ត ើម ចេញ ពី ភាព ស ្ញ ប់ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល គ្រ ប់ រូប ▁ប្រសិទ្ធភាព នៃ គ ោល ន យោ ប ាយ ភ ូម ិ ▁ឃុំ ស ង្ក ាត់ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ជា វិ ធាន ការ ម ិន អា ច ខ្វ ះ បាន និង ជា ម ូល ដ្ឋាន គ ន ្ល ឹ ះ នៃ ការ ក សា ង ▁និង អភិវឌ្ឍ ស ង្គ មក ម្ព ូ ជ ាយ ើង លើ គ្រ ប់ វិ ស ័យ ▁	169
តើជនជាតិណាជាអ្នករកឃើញប្រទេសញូសេឡែនមុនគេប្រទេសនេះស្ថិតនៅឯណាមានស្ថានភាពដូចម្តេចខ្លះ	null	ជនជាតិដែករកឃើញប្រទេសញូសេឡែនមុនគេ គឺជនជាតិហូឡង់ ឈ្មោះ អាបែលចនស៊ុន តាស្មាន់ ឆ្នាំ ១៦៤២ប្រទេសនេះស្ថិតនៅក្នុងចំណោមទីប្រជុំកោះប៉ាស៊ីភិច ដែលពីមុនហៅថាទ្វីបអូសេអានី ឥឡូវហៅថាអាស៊ីប៉ាស៊ីភិចស្ថានភាពគឺ ប្រទេសញូសេឡែនមានកោះធំៗចំនួន ២គឺកោះខាងជើង និងកោះខាងត្បូង ដែលចែកខណ្ឌគ្នាដោយច្រកសមុទ្រឃុក ក្រៅពីនេះនៅមានកោះតូចៗ មួយចំនួនទៀត ដែលស្ថិតនៅក្នុងលំហសមុទ្រប៉ាស៊ីភិចប្រទេសនេះមានក្រុងធំៗ ៥គឺ វ៉ែលលីងតោន ដែលជារដ្ឋធានី ទីក្រុងបន្ទាប់ឈ្មោះអកកឡិន គ្រិស្តឆឺច ឌូនឌីន និងម៉ានូកូវញូសេឡែនជាប្រទេសល្អឆើតឆាយទៅដោយជួរភ្នំដែលគ្របដណ្តប់ទៅដោយព្រិលនិងលាតសន្ធឹងដោយវាលស្មៅខ្ចី ឆ្នេរខ្សាច់ បឹងបួរ និងព្រៃព្រឹក្សា ប៉ុន្តែសម្បូរទៅដោយភ្នំភ្លើង	null	ជនជាតិដែករកឃើញប្រទេសញូសេឡែនមុនគេ គឺជនជាតិហូឡង់ ឈ្មោះ អាបែលចនស៊ុន តាស្មាន់ ឆ្នាំ ១៦៤២ប្រទេសនេះស្ថិតនៅក្នុងចំណោមទីប្រជុំកោះប៉ាស៊ីភិច ដែលពីមុនហៅថាទ្វីបអូសេអានី ឥឡូវហៅថាអាស៊ីប៉ាស៊ីភិចស្ថានភាពគឺ ប្រទេសញូសេឡែនមានកោះធំៗចំនួន ២គឺកោះខាងជើង និងកោះខាងត្បូង ដែលចែកខណ្ឌគ្នាដោយច្រកសមុទ្រឃុក ក្រៅពីនេះនៅមានកោះតូចៗ មួយចំនួនទៀត ដែលស្ថិតនៅក្នុងលំហសមុទ្រប៉ាស៊ីភិចប្រទេសនេះមានក្រុងធំៗ ៥គឺ វ៉ែលលីងតោន ដែលជារដ្ឋធានី ទីក្រុងបន្ទាប់ឈ្មោះអកកឡិន គ្រិស្តឆឺច ឌូនឌីន និងម៉ានូកូវញូសេឡែនជាប្រទេសល្អឆើតឆាយទៅដោយជួរភ្នំដែលគ្របដណ្តប់ទៅដោយព្រិលនិងលាតសន្ធឹងដោយវាលស្មៅខ្ចី ឆ្នេរខ្សាច់ បឹងបួរ និងព្រៃព្រឹក្សា ប៉ុន្តែសម្បូរទៅដោយភ្នំភ្លើង	ត ើ ជន ជាតិ ណា ជា អ្នក រក ឃើញ ប្រ ទេស ញ ូស េ ឡែន ម ុន គ េ ប្រ ទេស នេះ ស្ ថ ិត នៅ ឯ ណា មាន ស្ថាន ភាព ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	38	ជន ជាតិ ដ ែក រក ឃើញ ប្រ ទេស ញ ូស េ ឡែន ម ុន គ េ Ġ គ ឺ ជន ជាតិ ហ ូ ឡង់ Ġ ឈ្មោះ Ġ អា ប ែល ច ន ស៊ ុន Ġ តា ស្ម ាន់ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១ ៦ ៤ ២ ប្រ ទេស នេះ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ចំ ណ ោម ទី ប្រជុំ ក ោះ ប៉ា ស៊ី ភិ ច Ġ ដ ែល ពី ម ុន ហ ៅ ថា ទ ្វី ប អូ សេ អាន ី Ġ ឥ ឡូ វ ហ ៅ ថា អា ស៊ី ប៉ា ស៊ី ភិ ច ស្ថាន ភាព គ ឺ Ġ ប្រ ទេស ញ ូស េ ឡែន មាន ក ោះ ធ ំ ៗ ចំ ន ួន Ġ ២ âĢĭ គ ឺ ក ោះ ខា ង ជើង Ġ និង ក ោះ ខា ង ត្ប ូង Ġ ដ ែល ច ែក ខ ណ្ឌ គ្នា ដោយ ច្ រក សម ុ ទ្រ ឃ ុក Ġ ក្រ ៅ ពី នេះ នៅ មាន ក ោះ តូ ច ៗ Ġ មួយ ចំ ន ួន ទៀត Ġ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង លំ ហ សម ុ ទ្រ ប៉ា ស៊ី ភិ ច ប្រ ទេស នេះ មាន ក្រុង ធ ំ ៗ Ġ ៥ គ ឺ Ġ វ ៉ ែល លី ង តោន Ġ ដ ែល ជា រដ្ឋ ធាន ី Ġ ទី ក្រុង បន្ទាប់ ឈ្មោះ អ ក ក ឡ ិន Ġ គ្រ ិស ្ត ឆ ឺ ច Ġ ឌ ូន ឌី ន Ġ និង ម៉ា ន ូក ូវ ញ ូស េ ឡែន ជា ប្រ ទេស ល្អ ឆ ើត ឆ ាយ ទៅ ដោយ ជ ួរ ភ្នំ ដ ែល គ្រ ប ដ ណ្ត ប់ ទៅ ដោយ ព្រ ិល និង លា ត ស ន្ធ ឹង ដោយ វា ល ស្ម ៅ ខ្ ច ី Ġ ឆ្ ន េរ ខ្ សា ច ់ Ġ ប ឹង ប ួរ Ġ និង ព្រ ៃ ព្រឹក ្សា Ġ ប៉ ុន ្ត ែ សម្ប ូរ ទៅ ដោយ ភ្នំ ភ្លើង	281	▁តើ ជន ជាតិ ណា ជា អ្នក រក ឃើញ ប្រ ទេស ញ ូស េ ឡែន ម ុន គ េ ប្រ ទេស នេះ ស ្ថ ិត នៅ ឯ ណា មាន ស្ថាន ភាព ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	37	▁ជនជាតិ ដ ែក រក ឃើញ ប្រ ទេស ញ ូស េ ឡែន ម ុន គ េ ▁គឺ ជន ជាតិ ហ ូ ឡង់ ▁ឈ្មោះ ▁អា ប ែល ច ន ស៊ ុន ▁តា ស្ម ាន់ ▁ឆ្នាំ ▁១៦ ៤ ២ ប្រ ទេស នេះ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ច ំណ ោម ទី ប្រជុំ ក ោះ ប៉ា ស៊ី ភិ ច ▁ដែល ពី ម ុន ហ ៅ ថា ទ ្វី ប អូ សេ អាន ី ▁ឥឡូវ ហ ៅ ថា អា ស៊ី ប៉ា ស៊ី ភិ ច ស្ថាន ភាព គ ឺ ▁ប្រទេស ញ ូស េ ឡែន មាន ក ោះ ធ ំ ៗ ចំ ន ួន ▁២ ▁គឺ ក ោះ ខា ង ជើង ▁និង ក ោះ ខា ង ត្ប ូង ▁ដែល ច ែក ខ ណ្ឌ គ្នា ដោយ ច្ រក សម ុ ទ្រ ឃ ុក ▁ក្រៅពី នេះ នៅ មាន ក ោះ ត ូច ៗ ▁មួយចំនួន ទៀត ▁ដែល ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង លំ ហ សម ុ ទ្រ ប៉ា ស៊ី ភិ ច ប្រ ទេស នេះ មាន ក្រុង ធ ំ ៗ ▁៥ គ ឺ ▁វ៉ ែល លី ង តោន ▁ដែល ជា រដ្ឋ ធាន ី ▁ទីក្រុង បន្ទាប់ ឈ្មោះ អ ក ក ឡ ិន ▁គ្រ ិ ស្ត ឆ ឺ ច ▁ឌូ ន ឌី ន ▁និង ម៉ា ន ូក ូវ ញ ូស េ ឡែន ជា ប្រ ទេស ល្អ ឆ ើត ឆ ាយ ទៅ ដោយ ជ ួរ ភ្នំ ដ ែល គ្រ ប ដ ណ្ត ប់ ទៅ ដោយ ព្រ ិល និង ល ាត ស ន្ធ ឹង ដោយ វ ាល ស្ម ៅ ខ្ ច ី ▁ឆ្នេរ ខ្ ស ាច់ ▁បឹង ប ួរ ▁និង ព្រ ៃ ព្រឹក ្សា ▁ប៉ុន្តែ សម្ប ូរ ទៅ ដោយ ភ្នំ ភ្លើង	256
តើលោក សំ ប៊ែកឡាំង ជានរណាគាត់បានចុះចេញពីអំណាច នៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណាហើយលោកណាអ្នកឡើងជំនួស	null	លោក សំ ប៊ែកឡាំងជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៃប្រទេសអង់គ្លេសគាត់បានចុះចេញពីអំណាច នៅថ្ងៃទី ១០ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤០ ហើយអ្នកដែលបាន ឡើងជំនួសគី លោក វិន ស្ដុន ឆឺ ឈីល	null	លោក សំ ប៊ែកឡាំងជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៃប្រទេសអង់គ្លេសគាត់បានចុះចេញពីអំណាច នៅថ្ងៃទី ១០ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤០ ហើយអ្នកដែលបាន ឡើងជំនួសគី លោក វិន ស្ដុន ឆឺ ឈីល	ត ើ លោក Ġ សំ Ġ ប៊ ែក ឡា ំ ង Ġ ជា ន រណ ា គ ាត់ បាន ច ុះ ចេញ ពី អ ំណ ា ច Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ណា Ġ ខែ ណា Ġ ឆ្នាំ ណា ហើយ លោក ណា អ្នក ឡើង ជំ ន ួស Ġ	41	លោក Ġ សំ Ġ ប៊ ែក ឡា ំ ង ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី នៃ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស គ ាត់ បាន ច ុះ ចេញ ពី អ ំណ ា ច Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១០ Ġ ខែ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤០ Ġ ហើយ អ្នក ដ ែល បាន Ġ ឡើង ជំ ន ួស គី Ġ លោក Ġ វិ ន Ġ ស្ ដ ុន Ġ ឆ ឺ Ġ ឈ ី ល	70	▁តើ លោក ▁សំ ▁ប៊ ែក ឡ ាំង ▁ជា ន រ ណា គ ាត់ បាន ច ុះ ចេញ ពី អ ំ ណា ច ▁នៅ ថ ្ង ៃ ណា ▁ខែ ណា ▁ឆ្នាំ ណា ហើយ លោក ណា អ្នក ឡើង ជំ ន ួស ▁	39	▁លោក ▁សំ ▁ប៊ ែក ឡ ាំង ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី នៃ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស គ ាត់ បាន ច ុះ ចេញ ពី អ ំ ណា ច ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១០ ▁ខែ ▁មិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៤០ ▁ហើយ អ្នក ដ ែល បាន ▁ឡើង ជំ ន ួស គី ▁លោក ▁វិ ន ▁ស្ ដ ុន ▁ឆ ឺ ▁ឈី ល	64
ហេតុអ្វីបានជាយើងសិក្សាពីបញ្ជាចិត្ត សង្គម តើបញ្ជាចិត្ត សង្គមមានអ្វីខ្លះ ចូររៀបរាប់	null	បានជាយើងត្រូវ សិក្សាអំពីបញ្ហាចិត្តសង្គមព្រោះប្រទេសកម្ពុជាបានជួបសង្ក្រាមជាងពីករទស្សវត្សរ៍ ២០ឆ្នាំ សង្គ្រាមបានផ្តល់នូវស្រ្តីមេម៉ាយ កុមារកំព្រា ជនពិការធ្វើឲ្យខ្ចេចខ្ទាំនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្តដើម្បីរកដំណោះស្រាយបញ្ហាផ្លូវចិត្តផ្តល់កម្លាំងចិត្តជូនប្រជារាស្រ្តខ្មែរ បញ្ហាចិត្ត សង្គមរួមមានភាពបាក់ស្បាត់ភាពរន្ធត់ភាពអស់សង្ឍឹមការភ័យខ្លាចក្នុងភាពរស់នៅបញ្ហាគ្រឿងញៀន ភាពក្រីក្រអស្ថេរភាពនៃ នយោបាយអសន្តិសុខអំពើហឹង្សាក្នុងគ្រួសារ ភាពអយុត្តិធម៌បញ្ហាទាក់ទិនទៅនឹងអំពើរលួយ	null	បានជាយើងត្រូវ សិក្សាអំពីបញ្ហាចិត្តសង្គមព្រោះប្រទេសកម្ពុជាបានជួបសង្ក្រាមជាងពីករទស្សវត្សរ៍ ២០ឆ្នាំ សង្គ្រាមបានផ្តល់នូវស្រ្តីមេម៉ាយ កុមារកំព្រា ជនពិការធ្វើឲ្យខ្ចេចខ្ទាំនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្តដើម្បីរកដំណោះស្រាយបញ្ហាផ្លូវចិត្តផ្តល់កម្លាំងចិត្តជូនប្រជារាស្រ្តខ្មែរ បញ្ហាចិត្ត សង្គមរួមមានភាពបាក់ស្បាត់ភាពរន្ធត់ភាពអស់សង្ឍឹមការភ័យខ្លាចក្នុងភាពរស់នៅបញ្ហាគ្រឿងញៀន ភាពក្រីក្រអស្ថេរភាពនៃ នយោបាយអសន្តិសុខអំពើហឹង្សាក្នុងគ្រួសារ ភាពអយុត្តិធម៌បញ្ហាទាក់ទិនទៅនឹងអំពើរលួយ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា យ ើង សិ ក្ស ា ពី បញ្ជា ចិត្ត Ġ សង ្ គម Ġ ត ើប ញ្ជ ា ចិត្ត Ġ សង ្ គម មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ Ġ	36	បាន ជា យ ើង ត្រូវ Ġ សិ ក្ស ា អ ំព ី ប ញ ្ហ ា ចិត្ត សង ្ គម ព្រ ោះ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ជ ួ ប សង ្ក ្រា ម ជា ង ពី ករ ទ ស្ស វ ត ្ស រ ៍ Ġ ២០ ឆ្នាំ Ġ សង ្ គ្រ ាម បាន ផ្ ត ល់ ន ូវ ស្រ ្ត ី មេ ម៉ា យ Ġ ក ុម ារ កំ ព្រ ា Ġ ជន ពិ ការ ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ្ ច េច ខ្ ទ ាំ ន ូវ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធរ ូប វ ័ន ្ត ដើម ្ប ី រក ដំ ណ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ផ្ល ូវ ចិត្ត ផ្ ត ល់ ក ម្ល ាំង ចិត្ត ជ ូន ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ខ្ ម ែរ Ġ ប ញ ្ហ ា ចិត្ត Ġ សង ្ គម រួម មាន ភាព បា ក់ ស្ បា ត់ ភាព រ ន្ធ ត់ ភាព អ ស់ សង ្ឍ ឹម ការ ភ ័យ ខ្ លា ច ក្នុង ភាព រស់ នៅ ប ញ ្ហ ា គ្រឿង ញ ៀន Ġ ភាព ក្រ ី ក្រ អ ស្ ថ េរ ភាព នៃ Ġ ន យោ បា យ អ ស ន្ត ិស ុ ខ អ ំព ើ ហ ឹង ្សា ក្នុង គ្រួសារ Ġ ភាព អ យុត្តិ ធម៌ ប ញ ្ហ ា ទ ាក់ ទិ ន ទៅ នឹង អ ំព ើរ ល ួយ Ġ	224	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជ ាយ ើង ស ិក ្សា ពី បញ្ជា ចិត្ត ▁សង្គម ▁តើ បញ្ជា ចិត្ត ▁សង្គម មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ▁	29	▁បានជា យ ើង ត្រូវ ▁សិក្សា អ ំព ី ប ញ ្ហ ា ចិត្ត ស ង្គ ម ព្រ ោះ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ជ ួ ប ស ង្ក ្រា ម ជា ង ពី ករ ទ ស្ស វ ត ្ស រ ៍ ▁២០ ឆ្នាំ ▁សង្គ្រាម បាន ផ្ ត ល់ ន ូវ ស្រ ្ត ី មេ ម៉ា យ ▁កុមារ ក ំព ្រា ▁ជន ពិ ការ ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ្ ច េច ខ្ ទ ាំ ន ូវ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ រូប វ ័ ន្ត ដើម ្ប ី រក ដ ំណ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ផ្ល ូវ ចិត្ត ផ្ ត ល់ ក ម្ល ាំង ចិត្ត ជ ូន ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ខ្ ម ែរ ▁បញ្ហា ចិត្ត ▁សង្គម រួម មាន ភាព ប ាក់ ស ្ប ាត់ ភាព រ ន្ធ ត់ ភាព អ ស់ សង ្ឍ ឹម ការ ភ ័យ ខ ្លា ច ក្នុង ភាព រស់ នៅ ប ញ ្ហ ា គ្រឿង ញ ៀន ▁ភាពក្រីក្រ អ ស ្ថ េរ ភាព នៃ ▁នយោបាយ អ ស ន្ត ិ សុខ អ ំព ើ ហ ឹង ្សា ក្នុង គ្រួសារ ▁ភាព អ យុត្តិ ធម៌ ប ញ ្ហ ា ទ ាក់ ទ ិន ទៅ នឹង អ ំព ើរ ល ួយ ▁	202
ការបណ្តុះបណ្តាលខាងផ្នែកដាំដុះរុក្ខជាតិហៅថាអ្វី	null	ការបណ្តុះបណ្តាលខាងផ្នែកដាំដុះរុក្ខជាតិហៅថារុក្ខវប្បកម្ម	null	ការបណ្តុះបណ្តាលខាងផ្នែកដាំដុះរុក្ខជាតិហៅថារុក្ខវប្បកម្ម	ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ខា ង ផ្ ន ែក ដា ំ ដ ុះ រ ុក ្ខ ជាតិ ហ ៅ ថា អ ្វី Ġ	23	ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ខា ង ផ្ ន ែក ដា ំ ដ ុះ រ ុក ្ខ ជាតិ ហ ៅ ថា រ ុក ្ខ វ ប្ប កម្ម	27	▁ការបណ្តុះបណ្តាល ខា ង ផ្ ន ែក ដ ាំ ដ ុះ រ ុ ក្ខ ជាតិ ហ ៅ ថា អ ្វី ▁	19	▁ការបណ្តុះបណ្តាល ខា ង ផ្ ន ែក ដ ាំ ដ ុះ រ ុ ក្ខ ជាតិ ហ ៅ ថា រ ុ ក្ខ វ ប្ប កម្ម	23
ចូររៀបរាប់ពីក្រុមជិវីតតទាំងបីក្នុងមហាសមុទ្រព្រមទាំងផ្តល់នូវឧទាហរណ៍	null	ជិវីតក្នុងមហាសមុទ្រជីវីតក្នុងមហាសមុទ្រចែកចេញជាបីក្រុមសំខាន់ៗគឺ ប្លង់តុង ណិកតុង និងបង់តូស គេចាក់សារពាង្គកាយសមុទ្រចូលទៅក្នុងក្រុមមួយនៃក្រុមទាំងបីនេះ ដោយយោងទៅលើទីកន្លែងដែលពួកវារស់នៅនិងរបៀបផ្លាស់ទី ប្លង់តុងជាសារពាង្គកាយល ដែលអណ្តែតនៅលើឬក្បែរផ្ទៃលើមេឃសមុទ្រ ប្លង់តុងភាគច្រើន មិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេបានឡើយ ប្លងតុង ត្រូវបានគេបែងចែកជា២ ក្រុមបន្លែទៀតគឺប្លងតុងទាំងឡាយណា ដែលដូចនិងរុក្ខជាតិហៅថា ប្លង់តុងរុក្ខជាតិហើយប្លង់តុងដែលដូចសត្វហៅថា ប្លង់តុងសត្វ ណិកតុងជាសារពាង្គកាយ ដែលហែលដោយសេរីនៅក្នុងមហាសមុទ្រ ប្រភេទនៃណិកតុងរួមបញ្ចូលទាំងពូកថនិកសត្វដូចជា ត្រីបាឡែន ត្រីដូហ្វីន និងតោសមុទ្រ ក៏ដូចជាប្រភពត្រីជាច្រើនប្រភេទផ្សេងៗទៀតដែរ ណិកតុង គឺសម្បូរបំផុតនៅផ្ទៃទឹកខាងលើ	null	ជិវីតក្នុងមហាសមុទ្រជីវីតក្នុងមហាសមុទ្រចែកចេញជាបីក្រុមសំខាន់ៗគឺ ប្លង់តុង ណិកតុង និងបង់តូស គេចាក់សារពាង្គកាយសមុទ្រចូលទៅក្នុងក្រុមមួយនៃក្រុមទាំងបីនេះ ដោយយោងទៅលើទីកន្លែងដែលពួកវារស់នៅនិងរបៀបផ្លាស់ទី ប្លង់តុងជាសារពាង្គកាយល ដែលអណ្តែតនៅលើឬក្បែរផ្ទៃលើមេឃសមុទ្រ ប្លង់តុងភាគច្រើន មិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេបានឡើយ ប្លងតុង ត្រូវបានគេបែងចែកជា២ ក្រុមបន្លែទៀតគឺប្លងតុងទាំងឡាយណា ដែលដូចនិងរុក្ខជាតិហៅថា ប្លង់តុងរុក្ខជាតិហើយប្លង់តុងដែលដូចសត្វហៅថា ប្លង់តុងសត្វ ណិកតុងជាសារពាង្គកាយ ដែលហែលដោយសេរីនៅក្នុងមហាសមុទ្រ ប្រភេទនៃណិកតុងរួមបញ្ចូលទាំងពូកថនិកសត្វដូចជា ត្រីបាឡែន ត្រីដូហ្វីន និងតោសមុទ្រ ក៏ដូចជាប្រភពត្រីជាច្រើនប្រភេទផ្សេងៗទៀតដែរ ណិកតុង គឺសម្បូរបំផុតនៅផ្ទៃទឹកខាងលើ	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ពី ក្រុម ជ ិ វី ត ត ទ ាំង âĢĭ បី ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ ព្រ ម ទ ាំង ផ្ ត ល់ ន ូវ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ	37	ជ ិ វី ត ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ ជីវ ីត ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ ច ែក ចេញ ជា បី ក្រុម សំ ខា ន់ ៗ គ ឺ Ġ ប្ លង ់ ត ុង Ġ ណ ិក ត ុង Ġ និង បង់ តូ ស Ġ គ េច ាក់ សារ ពា ង្គ កាយ សម ុ ទ្រ ចូល ទៅ ក្នុង ក្រុម មួយ នៃ ក្រុម ទ ាំង បី នេះ Ġ ដោយ យោ ង ទៅ លើ ទី កន្លែង ដ ែល ព ួ ក វា រស់ នៅ និង រ ប ៀប ផ្ល ាស់ ទី Ġ ប្ លង ់ ត ុង ជា សារ ពា ង្គ កាយ ល Ġ ដ ែល អ ណ្ត ែត នៅ លើ ឬ ក្ ប ែរ ផ្ ទ ៃ លើ មេ ឃ សម ុ ទ្រ Ġ ប្ លង ់ ត ុង ភាគ ច្ រ ើន Ġ ម ិន អា ច មើល ឃើញ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ បាន ឡ ើយ Ġ ប្ លង ត ុង Ġ ត្រូវ បាន គ េ ប ែង ច ែក ជា ២ Ġ ក្រុម ប ន្ ល ែ ទៀត គ ឺ ប្ លង ត ុង ទ ាំង ឡា យ ណា Ġ ដ ែល ដូច និង រ ុក ្ខ ជាតិ ហ ៅ ថា Ġ ប្ លង ់ ត ុង រ ុក ្ខ ជាតិ ហើយ ប្ លង ់ ត ុង ដ ែល ដូច ស ត ្វ ហ ៅ ថា Ġ ប្ លង ់ ត ុង ស ត ្វ Ġ ណ ិក ត ុង ជា សារ ពា ង្គ កាយ Ġ ដ ែល ហ ែ âĢĭ ល ដោយ សេ រី នៅ ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ Ġ ប្រ ភ េ ទ នៃ ណ ិក ត ុង រួម បញ្ចូល ទ ាំង ព ូក ថ និ ក ស ត ្វ ដូច ជា Ġ ត្រ ី បា ឡែន Ġ ត្រ ី ដ ូ ហ្វ ីន âĢĭ Ġ និង ត ោស ម ុ ទ្រ Ġ ក ៏ ដូច ជា ប្រ ភព ត្រ ី ជា ច្ រ ើន ប្រ ភ េ ទ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ដ ែរ Ġ ណ ិក ត ុង Ġ គ ឺ សម្ប ូរ ប ំ ផ ុត នៅ ផ្ ទ ៃ ទឹក ខា ង លើ	321	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ពី ក្រុម ជ ិ វី ត ត ទ ាំង ▁បី ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ ព្រ ម ទ ាំង ផ្ ត ល់ ន ូវ ឧ ទ ា ហ រ ណ៍ ▁	36	▁ជ ិ វី ត ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ ជីវ ីត ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ ច ែក ចេញ ជា បី ក្រុម សំ ខ ាន់ ៗ គ ឺ ▁ប្លង់ ត ុង ▁ណ ិក ត ុង ▁និង បង់ ត ូស ▁គេច ាក់ សារ ពា ង្គ កាយ សម ុ ទ្រ ចូល ទៅ ក្នុង ក្រុម មួយ នៃ ក្រុម ទ ាំង បី នេះ ▁ដោយ យ ោង ទៅ លើ ទី កន្លែង ដ ែល ព ួ ក វា រស់ នៅ និង រ ប ៀប ផ្ល ាស់ ទី ▁ប្លង់ ត ុង ជា សារ ពា ង្គ កាយ ល ▁ដែល អ ណ្ត ែត នៅ លើ ឬ ក ្ប ែរ ផ្ ទ ៃ លើ មេ ឃ សម ុ ទ្រ ▁ប្លង់ ត ុង ភាគ ច ្រ ើន ▁មិន អា ច មើល ឃើញ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ បាន ឡ ើយ ▁ប្ល ង ត ុង ▁ត្រូវបាន គ េ ប ែង ច ែក ជា ២ ▁ក្រុម ប ន ្ល ែ ទៀត គ ឺ ប្ លង ត ុង ទ ាំង ឡា យ ណា ▁ដែល ដូច និង រ ុ ក្ខ ជាតិ ហ ៅ ថា ▁ប្លង់ ត ុង រ ុ ក្ខ ជាតិ ហើយ ប ្ល ង់ ត ុង ដ ែល ដូច ស ត ្វ ហ ៅ ថា ▁ប្លង់ ត ុង ស ត ្វ ▁ណ ិក ត ុង ជា សារ ពា ង្គ កាយ ▁ដែល ហ ែ ▁ល ដោយ សេ រី នៅ ក្នុង ម ហា សម ុ ទ្រ ▁ប្រភេទ នៃ ណ ិក ត ុង រួម បញ្ចូល ទ ាំង ព ូក ថ ន ិក ស ត ្វ ដូច ជា ▁ត្រី បា ឡែន ▁ត្រី ដ ូ ហ្វ ីន ▁និង ត ោស ម ុ ទ្រ ▁ក៏ ដូច ជា ប្រ ភព ត្រ ី ជា ច ្រ ើន ប្រ ភ េ ទ ផ្ ស េង ៗ ទៀត ដ ែរ ▁ណ ិក ត ុង ▁គឺ សម្ប ូរ ប ំ ផ ុត នៅ ផ្ ទ ៃ ទឹក ខា ង លើ	298
ដូចម្តេចដែលហៅថា ច្បាប់	null	ច្បាប់ គឺជាសីលអំនាចមួយ ឡែបនិចច្បាប់ មិនមែនអ្វីក្រៅពីការលោភលន់របស់វណ្ណៈ ឈ្នះគេ នៃសង្គមដែលមានច្បាប់ជាអ្នកបកស្រាយឆន្ទះ ហេគែល ច្បាប់ គឺអ្វីដែលមនុស្សពឹងផ្អែកជំនួយអាទិតេព ក្នុងការរកយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែច្បាប់ដែលបង្កើតដោយសំដីចៅក្រមជាកំលាំងញោរពេញដោយអយុត្តិធម៌ហើយមានតែច្បាប់អាទិទេពដែលយុត្តិធម៌ សូក្រាត ច្បាប់ជានិយាយឧត្តមបំផុត ដែលមានចារិកនៅក្នុងធម្មជាតិ ស៊ីសេរ៉ុង ប៉ុន្តែជាទូទៅ គេច្រើនអោយនិយមន័យច្បាប់ថា និយាយកាតព្វកិច្ចចាំបាច់បំផុតរបស់មនុស្ស សំរាប់ការពារសិទ្ធិនិងសេរីភាពដែលធម្មជាតិបានសំអិតសំអាងឡើង ដើម្បីជីវីតរស់នៅនៃសត្វលោកទូទៅ	null	ច្បាប់ គឺជាសីលអំនាចមួយ ឡែបនិចច្បាប់ មិនមែនអ្វីក្រៅពីការលោភលន់របស់វណ្ណៈ ឈ្នះគេ នៃសង្គមដែលមានច្បាប់ជាអ្នកបកស្រាយឆន្ទះ ហេគែល ច្បាប់ គឺអ្វីដែលមនុស្សពឹងផ្អែកជំនួយអាទិតេព ក្នុងការរកយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែច្បាប់ដែលបង្កើតដោយសំដីចៅក្រមជាកំលាំងញោរពេញដោយអយុត្តិធម៌ហើយមានតែច្បាប់អាទិទេពដែលយុត្តិធម៌ សូក្រាត ច្បាប់ជានិយាយឧត្តមបំផុត ដែលមានចារិកនៅក្នុងធម្មជាតិ ស៊ីសេរ៉ុង ប៉ុន្តែជាទូទៅ គេច្រើនអោយនិយមន័យច្បាប់ថា និយាយកាតព្វកិច្ចចាំបាច់បំផុតរបស់មនុស្ស សំរាប់ការពារសិទ្ធិនិងសេរីភាពដែលធម្មជាតិបានសំអិតសំអាងឡើង ដើម្បីជីវីតរស់នៅនៃសត្វលោកទូទៅ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ច្ បា ប់ Ġ	12	ច្ បា ប់ Ġ គ ឺ ជា សី ល អ ំ នា ច មួយ Ġ ឡ ែប និ ច ច្ បា ប់ Ġ ម ិន ម ែន អ ្វី ក្រ ៅ ពី ការ ល ោ ភ ល ន់ រ ប ស់ វ ណ្ណ ៈ Ġ ឈ ្ន ះ គ េ Ġ នៃ សង ្ គម ដ ែល មាន ច្ បា ប់ ជា អ្នក ប ក ស្រ ាយ ឆ ន្ទ ះ Ġ ហ េ គ ែល Ġ ច្ បា ប់ Ġ គ ឺ អ ្វី ដ ែល ម នុ ស្ស ព ឹង ផ្ អ ែក ជំ ន ួយ អា ទិ ត េ ព Ġ ក្នុង ការ រក យុត្តិ ធម៌ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ច្ បា ប់ ដ ែល បង ្ក ើត ដោយ សំ ដ ី ច ៅ ក្រ ម ជា កំ លា ំ ង ញ ោរ ព េញ ដោយ អ យុត្តិ ធម៌ ហើយ មាន តែ ច្ បា ប់ អា ទិ ទេ ព ដ ែល យុត្តិ ធម៌ ĠâĢĭ Ġ ស ូក ្រា ត Ġ ច្ បា ប់ ជា និ យា យ ឧ ត្ត ម ប ំ ផ ុត Ġ ដ ែល មាន ចារ ិក នៅ ក្នុង ធម្ម ជាតិ ĠâĢĭ Ġ ស៊ី សេ រ៉ ុង Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ជា ទូ ទៅ Ġ គ េច ្រ ើន អោយ និយម ន ័យ ច្ បា ប់ ថា Ġ និ យា យក ាត ព្វ កិច្ច ចាំបាច់ ប ំ ផ ុត រ ប ស់ ម នុ ស្ស Ġ សំ រា ប់ ការពារ សិ ទ្ធិ និង សេ រី ភាព ដ ែល ធម្ម ជាតិ បាន សំ អ ិត សំ អា ង ឡើង Ġ ដើម ្ប ី ជីវ ីត រស់ នៅ នៃ ស ត ្វ លោក ទូ ទៅ	249	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ច្បាប់ ▁	7	▁ច្បាប់ ▁គឺជា សី ល អ ំ នា ច មួយ ▁ឡ ែប ន ិច ច ្ប ាប់ ▁មិន ម ែន អ ្វី ក្រ ៅ ពី ការ ល ោ ភ ល ន់ រ ប ស់ វ ណ្ណ ៈ ▁ឈ្នះ គ េ ▁នៃ ស ង្គ ម ដ ែល មាន ច ្ប ាប់ ជា អ្នក ប ក ស្រ ាយ ឆ ន្ទ ះ ▁ហេ គ ែល ▁ច្បាប់ ▁គឺ អ ្វី ដ ែល ម នុ ស្ស ព ឹង ផ្ អ ែក ជំ ន ួយ អា ទ ិត េ ព ▁ក្នុង ការ រក យុត្តិ ធម៌ ▁ប៉ុន្តែ ច ្ប ាប់ ដ ែល ប ង្ក ើត ដោយ សំ ដ ី ច ៅ ក្រ ម ជា កំ ល ាំង ញ ោរ ព េញ ដោយ អ យុត្តិ ធម៌ ហើយ មាន តែ ច ្ប ាប់ អា ទិ ទេ ព ដ ែល យុត្តិ ធម៌ ▁សូ ក្រ ាត ▁ច្បាប់ ជា ន ិយ ាយ ឧ ត្ត ម ប ំ ផ ុត ▁ដែល មាន ចារ ិក នៅ ក្នុង ធម្ម ជាតិ ▁ស៊ី ស េរ ៉ុង ▁ប៉ុន្តែ ជា ទូ ទៅ ▁គេច ្រ ើន អោយ និយម ន ័យ ច ្ប ាប់ ថា ▁និយាយ ក ាត ព្វ កិច្ច ចាំបាច់ ប ំ ផ ុត រ ប ស់ ម នុ ស្ស ▁សំរាប់ ការពារ សិ ទ្ធិ និង សេ រី ភាព ដ ែល ធម្ម ជាតិ បាន សំ អ ិត សំ អា ង ឡើង ▁ដើម្បី ជីវ ីត រស់ នៅ នៃ ស ត ្វ លោក ទូ ទៅ	221
តើគ្រោះថ្នាក់ធំៗ កើតមានចំពោះកុមារបណ្ដាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ	null	ថ្នាក់ធំៗ កើតមានចំពោះកុមារបណ្តាលមកពីមូលហេតុដូចជាការលូតលាស់ផ្នែកសេវាកម្មសណ្ឋាគារ ការកំសាន្ត ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតម្រូវការសង្គ្រាមការរីកដុះដាលនៃក្រមខក្រិដ្ឋជន ក្រុមភេរវកម្មការស្រុតចុះនៃវប្បធម៌ សីលធម៌សង្គមកើតពីភាពក្រីក្រនៃមាតាបិតា	null	ថ្នាក់ធំៗ កើតមានចំពោះកុមារបណ្តាលមកពីមូលហេតុដូចជាការលូតលាស់ផ្នែកសេវាកម្មសណ្ឋាគារ ការកំសាន្ត ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតម្រូវការសង្គ្រាមការរីកដុះដាលនៃក្រមខក្រិដ្ឋជន ក្រុមភេរវកម្មការស្រុតចុះនៃវប្បធម៌ សីលធម៌សង្គមកើតពីភាពក្រីក្រនៃមាតាបិតា	ត ើ គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ធ ំ ៗ Ġ កើត មាន ចំ ព ោះ ក ុម ារ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	32	ថ្ន ាក់ ធ ំ ៗ Ġ កើត មាន ចំ ព ោះ ក ុម ារ បណ្ត ាល មក ពី ម ូល ហេតុ ដូច ជា ការ ល ូត លាស់ ផ្ ន ែក សេ វា កម្ម ស ណ ្ឋ ា គ ារ Ġ ការ កំសាន្ត Ġ ការ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ត ម្រ ូវ ការ សង ្ គ្រ ាម ការ រី ក ដ ុះ ដា ល នៃ ក្រ ម ខ ក្រ ិ ដ្ឋ ជន Ġ ក្រុម ភ េរ វ កម្ម ការ ស្រ ុត ច ុះ នៃ វ ប្ប ធម៌ Ġ សី ល ធម៌ សង ្ គម កើត ពី ភាព ក្រ ី ក្រ នៃ មា តា ប ិត ា	105	▁តើ គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ធ ំ ៗ ▁កើតមាន ច ំព ោះ ក ុម ារ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	30	▁ថ្នាក់ ធ ំ ៗ ▁កើតមាន ច ំព ោះ ក ុម ារ បណ្ត ាល មក ពី ម ូល ហេតុ ដូច ជា ការ ល ូត លាស់ ផ្ ន ែក សេ វា កម្ម ស ណ ្ឋ ា គ ារ ▁ការ កំសាន្ត ▁ការផ្សព្វផ្សាយ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ត ម្រ ូវ ការ ស ង្គ ្រា ម ការ រី ក ដ ុះ ដា ល នៃ ក្រ ម ខ ក្រ ិ ដ្ឋ ជន ▁ក្រុម ភ េរ វ កម្ម ការ ស្រ ុត ច ុះ នៃ វ ប្ប ធម៌ ▁សីលធម៌ ស ង្គ ម កើត ពី ភាព ក្រ ី ក្រ នៃ មា តា ប ិត ា	97
តើអាស៊ានមានបាវចនាដូចម្តេច	null	បាវចនាអាស៊ានគឺ ចក្ខុវិស័យមួយអត្តសញ្ញាណមួយសហគមន៍មួយ	null	បាវចនាអាស៊ានគឺ ចក្ខុវិស័យមួយអត្តសញ្ញាណមួយសហគមន៍មួយ	ត ើ អា ស៊ ាន មាន បា វ ច នា ដូច ម្ ត េច Ġ	14	បា វ ច នា អា ស៊ ាន គ ឺ Ġ ច ក្ខ ុ វិ ស ័យ មួយ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ មួយ ស ហ គមន៍ មួយ	26	▁តើ អា ស៊ ាន មាន ប ាវ ច នា ដូច ម ្ត េច ▁	13	▁បា វ ច នា អា ស៊ ាន គ ឺ ▁ច ក្ខ ុ វិ ស ័យ មួយ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ មួយ ស ហ គមន៍ មួយ	26
តើយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណគឺអ្វី ចូររៀបរាប់	null	យុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណ គឺជាយុទ្ធសាស្រ្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលដើរតួជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់សម្រាប់ការទ្រទ្រង់ក្នុងការអនុវត្តន៍កម្មវិធីនយោបាយនៃរដ្ឋាភិបាល យុទ្ធសាស្ត្រចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណគឺ អភិបាលកិច្ចល្អ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានកំណត់យកអភិបាលកិច្ចល្អ ជាយុទ្ធសាស្ត្រស្នូលចម្បងនៃយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណដែលរួមមានការប្រយុទ្ធប្រឆាំងទៅនឹងអំពើពុករលួយកំណែទម្រង់ច្បាប់ និងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈកំណែទម្រង់ប្រដាប់អាវុធស្ថេរភាព សុខសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមភាពជាដៃគូក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍បរិស្ថានម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុដែលមានលក្ខណៈអនុគ្រោះសមាហរណ៍កម្មកម្ពុជានៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោកដូចនេះយុទ្ធសាស្រ្តចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណគីពិតជាលក្ខណៈល្អប្រសើរក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងក្នុងកិច្ចអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិយ៉ាងពិតប្រាកដ	null	យុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណ គឺជាយុទ្ធសាស្រ្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលដើរតួជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់សម្រាប់ការទ្រទ្រង់ក្នុងការអនុវត្តន៍កម្មវិធីនយោបាយនៃរដ្ឋាភិបាល យុទ្ធសាស្ត្រចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណគឺ អភិបាលកិច្ចល្អ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានកំណត់យកអភិបាលកិច្ចល្អ ជាយុទ្ធសាស្ត្រស្នូលចម្បងនៃយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណដែលរួមមានការប្រយុទ្ធប្រឆាំងទៅនឹងអំពើពុករលួយកំណែទម្រង់ច្បាប់ និងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈកំណែទម្រង់ប្រដាប់អាវុធស្ថេរភាព សុខសន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមភាពជាដៃគូក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍បរិស្ថានម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុដែលមានលក្ខណៈអនុគ្រោះសមាហរណ៍កម្មកម្ពុជានៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោកដូចនេះយុទ្ធសាស្រ្តចម្បងមួយក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណគីពិតជាលក្ខណៈល្អប្រសើរក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងក្នុងកិច្ចអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិយ៉ាងពិតប្រាកដ	ត ើយ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ចំ ណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ គ ឺ អ ្វី Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ Ġ	39	យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ Ġ គ ឺ ជា យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត រ ប ស់ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា Ġ ដ ែល ដ ើរ ត ួ ជា ឧ ប ករណ៍ ដ ៏ សំ ខា ន់ សម ្រា ប់ ការ ទ្រ ទ្រ ង់ ក្នុង ការ អនុ វត្ត ន៍ កម្ម វិ ធី ន យោ បា យ នៃ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ យ ុទ្ធ សាស្ត្រ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ចំ ណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ គ ឺ Ġ អ ភិ បាល កិច្ច ល្អ Ġ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា បាន កំ ណ ត់ យក អ ភិ បាល កិច្ច ល្អ Ġ ជា យ ុទ្ធ សាស្ត្រ ស្ន ូល ច ម្ បង នៃ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ដ ែល រួម មាន ការ ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ឆ ាំង ទៅ នឹង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ច្ បា ប់ Ġ និង ប្រ ព ័ន ្ ធ យុត្តិ ធម៌ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ រដ្ឋ បាល សា ធា រណៈ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ប្រដាប់អាវុធ ស្ ថ េរ ភាព Ġ សុខ ស ន្ត ិ ភាព Ġ និង ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ សង ្ គម ភាព ជា ដៃ គូ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ បរ ិស ្ថ ាន ម៉ា ក្រ ូស េ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ ដ ែល មាន ល ក្ខ ណៈ អនុ គ្រ ោះ សម ា ហ រណ ៍ កម្ម ក ម្ព ុ ជា នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ Ġ និង ពិ ភព លោក ដូច នេះ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ម្ បង មួយ ក្នុង ចំ ណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ គី ពិ ត ជា ល ក្ខ ណៈ ល្អ ប្រសើរ ក្នុង ការ ជ ួយ ជ្រ ោម ជ្រ ែង ក្នុង កិច្ច អភិវឌ្ឍ ប្រ ទេស ជាតិ យ៉ាង ពិ ត ប្រា ក ដ	319	▁តើ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ច ំណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ គ ឺ អ ្វី ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ▁	38	▁យុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ▁គឺជា យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត រ ប ស់ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា ▁ដែល ដ ើរ ត ួ ជា ឧ ប ករណ៍ ដ ៏ សំ ខ ាន់ ស ម្រ ាប់ ការ ទ្រ ទ្រ ង់ ក្នុង ការ អនុ វត្ត ន៍ កម្ម វិ ធី ន យោ ប ាយ នៃ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁យុទ្ធសាស្ត្រ ច ម្ បង មួយ ក្នុង ច ំណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ គ ឺ ▁អភិបាល កិច្ច ល្អ ▁រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ក ម្ព ុ ជា បាន ក ំណ ត់ យក អ ភិ បាល កិច្ច ល្អ ▁ជា យ ុទ្ធ សាស្ត្រ ស្ន ូល ច ម្ បង នៃ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ដ ែល រួម មាន ការ ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ឆ ាំង ទៅ នឹង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ច ្ប ាប់ ▁និង ប្រ ព ័ ន្ធ យុត្តិ ធម៌ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ រដ្ឋ បាល សា ធា រណៈ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ប្រដាប់អាវុធ ស ្ថ េរ ភាព ▁សុខ ស ន្ត ិ ភាព ▁និង ស ណ្ត ាប់ ធ ្ន ាប់ ស ង្គ ម ភាព ជា ដៃ គូ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប រិ ស្ថាន ម៉ា ក្រ ូស េ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ ដ ែល មាន ល ក្ខ ណៈ អនុ គ្រ ោះ ស មា ហ រ ណ៍ កម្ម ក ម្ព ុ ជា នៅ ក្នុង ត ំ ប ន់ ▁និង ពិ ភព លោក ដូច នេះ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ម្ បង មួយ ក្នុង ច ំណ ោម យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ គី ព ិត ជា ល ក្ខ ណៈ ល្អ ប្រសើរ ក្នុង ការ ជ ួយ ជ្រ ោម ជ្រ ែង ក្នុង កិច្ច អភិវឌ្ឍ ប្រ ទេស ជាតិ យ៉ាង ព ិត ប្រា ក ដ	309
តើកម្ពុជាអ្វីខ្លះដែលនាំឪ្យរលាសិរ្ស (៧ មករា ១៩៧៩ ) ទទួលបានជ័យជំនះ	null	កម្ពុជាអ្វីខ្លះដែលនាំឪ្យរលាសិរ្ស ៧ មករា ១៩៧៩ទទួលបានជ័យជំនះគឺ ចន្ទៈប្រជាជនកម្ពុជាចូលរួមមោះមុតកងទ័ពបដិវត្តន៍មានសេចក្ដីក្លាហានវីរភាពនៃអ្នកដឹកនាំទ័ពការគ្រាំទ្រ និងទំនុកបម្រុងពីប្រទេសជិតខាងប្រជាជននិងកងទ័ពអស់ជំនឿលើរបបប៉ុលពត	null	កម្ពុជាអ្វីខ្លះដែលនាំឪ្យរលាសិរ្ស ៧ មករា ១៩៧៩ទទួលបានជ័យជំនះគឺ ចន្ទៈប្រជាជនកម្ពុជាចូលរួមមោះមុតកងទ័ពបដិវត្តន៍មានសេចក្ដីក្លាហានវីរភាពនៃអ្នកដឹកនាំទ័ពការគ្រាំទ្រ និងទំនុកបម្រុងពីប្រទេសជិតខាងប្រជាជននិងកងទ័ពអស់ជំនឿលើរបបប៉ុលពត	ត ើក ម្ព ុ ជា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល នាំ ឪ ្យ រ លា សិ រ ្ស Ġ( ៧ Ġ មក រា Ġ ១៩ ៧ ៩ Ġ) Ġ ទទួលបាន ជ ័យ ជំ ន ះ Ġ	32	ក ម្ព ុ ជា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល នាំ ឪ ្យ រ លា សិ រ ្ស Ġ ៧ Ġ មក រា Ġ ១៩ ៧ ៩ ទទួលបាន ជ ័យ ជំ ន ះ គ ឺ Ġ ច ន្ទ ៈ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា ចូល រួម ម ោះ ម ុត ក ង ទ ័ ព ប ដ ិ វត្ត ន៍ មាន សេ ច ក្ ដ ី ក្លា ហាន វី រ ភាព នៃ អ្នក ដ ឹក នាំ ទ ័ ព ការ គ្រ ាំ ទ្រ Ġ និង ទំ នុ ក ប ម្រ ុង ពី ប្រ ទេស ជ ិត ខា ង ប្រ ជា ជន និង ក ង ទ ័ ព អ ស់ ជំ ន ឿ លើ រ ប ប ប៉ ុល ព ត	118	▁តើ ក ម្ព ុ ជា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល នាំ ឪ ្យ រ លា សិ រ ្ស ▁( ៧ ▁មករា ▁១៩៧៩ ▁) ▁ទទួលបាន ជ ័យ ជំ ន ះ ▁	29	▁កម្ពុជា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល នាំ ឪ ្យ រ លា សិ រ ្ស ▁៧ ▁មករា ▁១៩៧៩ ទទួលបាន ជ ័យ ជំ ន ះ គ ឺ ▁ចន្ទ ៈ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា ចូល រួម ម ោះ ម ុត ក ង ទ ័ ព ប ដ ិ វត្ត ន៍ មាន ស េច ក្ ដ ី ក្លា ហាន វី រ ភាព នៃ អ្នក ដ ឹក នាំ ទ ័ ព ការ គ្រ ាំ ទ្រ ▁និង ទំ ន ុក ប ម្រ ុង ពី ប្រ ទេស ជ ិត ខា ង ប្រ ជា ជន និង ក ង ទ ័ ព អ ស់ ជំ ន ឿ លើ រ ប ប ប៉ ុល ព ត	111
ហេតុអ្វីបានជាការបុកទង្គិចនៅលើផ្ទៃព្រះចន្ទមានច្រើនជាងនៅលើផ្ទៃភពផែនដី	null	បានជាការបុកទង្គិចនៅលើផ្ទៃព្រះចន្ទមានច្រើនជាងនៅលើផ្ទៃភពផែនដីព្រោះ ព្រះចន្ទគ្មានបរិយាកាស ឯផែនដីវិញមានបរិយាកាស ដោយសារព្រះចន្ទគ្មានបរិយាកាស ទើបធ្វើឲ្យអង្គនានាដែលធ្លាប់មកលើផ្ទៃរបស់វានៅសល់ស្ទើរទាំងអស់ ជាហេតុនាំឲ្យវារងនូវការបុកទង្គិចច្រើន ផ្ទុយទៅវិញភពផែនដីមានបរិយាកាសដែលមានតួនាទីការពារបុកទង្គិច ជាពិសេសមណ្ឌលមេសូ ឬមណ្ឌលកណ្តាលរបស់ផែនដី នៅពេលដែលអាចម៍ផ្កាយ ឬអង្គផ្សេងទៀតធ្លាក់ចូលក្នុងគន្លងផែនដី វានឹងធ្លាក់មករកផែនដី ប៉ុន្តែពេលវាឆ្លងកាត់មណ្ឌលមេសូធ្វើឲ្យមានការឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះអាចម៍ផ្កាយតូចៗអាចឆេះអស់មុនធ្លាក់មកដល់ផ្ទៃផែនដី ចំណែកអាចម៍ផ្កាយធំវិញគឺនឹងនៅសល់តូចមុនពេលវាមកដល់ផ្ទៃផែនដី	null	បានជាការបុកទង្គិចនៅលើផ្ទៃព្រះចន្ទមានច្រើនជាងនៅលើផ្ទៃភពផែនដីព្រោះ ព្រះចន្ទគ្មានបរិយាកាស ឯផែនដីវិញមានបរិយាកាស ដោយសារព្រះចន្ទគ្មានបរិយាកាស ទើបធ្វើឲ្យអង្គនានាដែលធ្លាប់មកលើផ្ទៃរបស់វានៅសល់ស្ទើរទាំងអស់ ជាហេតុនាំឲ្យវារងនូវការបុកទង្គិចច្រើន ផ្ទុយទៅវិញភពផែនដីមានបរិយាកាសដែលមានតួនាទីការពារបុកទង្គិច ជាពិសេសមណ្ឌលមេសូ ឬមណ្ឌលកណ្តាលរបស់ផែនដី នៅពេលដែលអាចម៍ផ្កាយ ឬអង្គផ្សេងទៀតធ្លាក់ចូលក្នុងគន្លងផែនដី វានឹងធ្លាក់មករកផែនដី ប៉ុន្តែពេលវាឆ្លងកាត់មណ្ឌលមេសូធ្វើឲ្យមានការឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះអាចម៍ផ្កាយតូចៗអាចឆេះអស់មុនធ្លាក់មកដល់ផ្ទៃផែនដី ចំណែកអាចម៍ផ្កាយធំវិញគឺនឹងនៅសល់តូចមុនពេលវាមកដល់ផ្ទៃផែនដី	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ការ ប ុក ទ ង្គ ិច នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ព្រ ះ ច ន្ទ âĢĭ មាន ច្ រ ើន ជា ង នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ភព ផ ែន ដ ី Ġ	36	បាន ជា ការ ប ុក ទ ង្គ ិច នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ព្រ ះ ច ន្ទ មាន ច្ រ ើន ជា ង នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ភព ផ ែន ដ ី ព្រ ោះ Ġ ព្រ ះ ច ន្ទ គ ្ម ាន បរ ិយ ាក ាស Ġ ឯ ផ ែន ដ ី វិញ មាន បរ ិយ ាក ាស Ġ ដោយ សារ ព្រ ះ ច ន្ទ គ ្ម ាន បរ ិយ ាក ាស Ġ ទ ើប ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ នា នា ដ ែល ធ ្លា ប់ មក លើ ផ្ ទ ៃ រ ប ស់ វា នៅ ស ល់ ស្ទ ើរ ទ ាំង អ ស់ Ġ ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ វា រ ង ន ូវ ការ ប ុក ទ ង្គ ិច ច្ រ ើន Ġ ផ្ ទ ុយ ទៅ វិញ ភព ផ ែន ដ ី មាន បរ ិយ ាក ាស ដ ែល មាន ត ួន ា ទី ការពារ ប ុក ទ ង្គ ិច Ġ ជា ពិ សេ ស âĢĭ ម ណ្ឌ ល មេ ស ូ Ġ ឬ ម ណ្ឌ ល ក ណ្ត ាល រ ប ស់ ផ ែន ដ ី Ġ នៅ ពេល ដ ែល អា ច ម ៍ ផ្ កាយ Ġ ឬ អង្គ ផ្ សេ ង ទៀត ធ ្លា ក់ ចូល ក្នុង គ ន្ លង ផ ែន ដ ី Ġ វា នឹង ធ ្លា ក់ មក រក ផ ែន ដ ី Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ពេល វា ឆ្ លង កាត់ ម ណ្ឌ ល មេ ស ូ ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ការ ឆ ាប ឆ េះ យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ĠâĢĭ ចំ ព ោះ អា ច ម ៍ ផ្ កាយ តូ ច ៗ អា ច ឆ េះ អ ស់ ម ុន ធ ្លា ក់ មក ដល់ ផ្ ទ ៃ ផ ែន ដ ី Ġ ចំ ណ ែក អា ច ម ៍ ផ្ កាយ ធ ំ វិញ គ ឺន ឹង នៅ ស ល់ តូ ច ម ុន ពេល វា មក ដល់ ផ្ ទ ៃ ផ ែន ដ ី ĠâĢĭ	306	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ការ ប ុក ទ ង្គ ិច នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ព្រ ះ ច ន្ទ ▁មាន ច ្រ ើន ជា ង នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ភព ផ ែន ដ ី ▁	36	▁បានជា ការ ប ុក ទ ង្គ ិច នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ព្រ ះ ច ន្ទ មាន ច ្រ ើន ជា ង នៅ លើ ផ្ ទ ៃ ភព ផ ែន ដ ី ព្រ ោះ ▁ព្រះ ច ន្ទ គ ្ មាន ប រិយា កាស ▁ឯ ផ ែន ដ ី វិញ មាន ប រិយា កាស ▁ដោយសារ ព្រ ះ ច ន្ទ គ ្ មាន ប រិយា កាស ▁ទើប ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ នា នា ដ ែល ធ ្ល ាប់ មក លើ ផ្ ទ ៃ រ ប ស់ វា នៅ ស ល់ ស្ទ ើរ ទ ាំង អ ស់ ▁ជា ហេតុ នាំ ឲ្យ វ ារ ង ន ូវ ការ ប ុក ទ ង្គ ិច ច ្រ ើន ▁ផ្ទុយទៅវិញ ភព ផ ែន ដ ី មាន ប រិយា កាស ដ ែល មាន ត ួ នាទី ការពារ ប ុក ទ ង្គ ិច ▁ជាពិសេស ▁មណ្ឌល ម េស ូ ▁ឬ ម ណ្ឌ ល ក ណ្ត ាល រ ប ស់ ផ ែន ដ ី ▁នៅពេល ដ ែល អា ច ម ៍ ផ្ កាយ ▁ឬ អង្គ ផ្ ស េង ទៀត ធ ្ល ាក់ ចូល ក្នុង គ ន្ លង ផ ែន ដ ី ▁វា នឹង ធ ្ល ាក់ មក រក ផ ែន ដ ី ▁ប៉ុន្តែ ពេល វា ឆ្ លង កាត់ ម ណ្ឌ ល ម េស ូ ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ការ ឆ ាប ឆ េះ យ៉ាង ខ្ ល ាំង ▁ចំពោះ អា ច ម ៍ ផ្ កាយ ត ូច ៗ អា ច ឆ េះ អ ស់ ម ុន ធ ្ល ាក់ មក ដល់ ផ្ ទ ៃ ផ ែន ដ ី ▁ចំណែក អា ច ម ៍ ផ្ កាយ ធ ំ វិញ គ ឺ នឹង នៅ ស ល់ ត ូច ម ុន ពេល វា មក ដល់ ផ្ ទ ៃ ផ ែន ដ ី ▁	279
តើ ស្ពាន ស្ពានអាកាស និងស្ពានរំលង ខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច	null	ស្ពាន សំដៅដល់សំណង់ឆ្លងផ្ទៃទឹកសម្រាប់ចំលងនូវចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយ ទៅទីតាំង មួយទៀតស្ពានអាកាស សំដៅដល់ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត ដោយរំលងនូវសំណង់គ្រប់ប្រភេទ នៅទីតាំងខុសៗគ្នា កម្រិតកម្ពស់ខុសៗគ្នា ស្ពានរំលង សំដៅដល់ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ នៅទីតាំងមួយ ទៅទីតាំងមួយ ទៀត ដោយរំលងផ្លូវថ្នល់ឬផ្លូវអយស្ម័យាននៅទីតាំងតែមួយ	null	ស្ពាន សំដៅដល់សំណង់ឆ្លងផ្ទៃទឹកសម្រាប់ចំលងនូវចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយ ទៅទីតាំង មួយទៀតស្ពានអាកាស សំដៅដល់ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត ដោយរំលងនូវសំណង់គ្រប់ប្រភេទ នៅទីតាំងខុសៗគ្នា កម្រិតកម្ពស់ខុសៗគ្នា ស្ពានរំលង សំដៅដល់ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ នៅទីតាំងមួយ ទៅទីតាំងមួយ ទៀត ដោយរំលងផ្លូវថ្នល់ឬផ្លូវអយស្ម័យាននៅទីតាំងតែមួយ	ត ើ Ġ ស្ព ាន Ġ ស្ព ាន អា កាស Ġ និង ស្ព ាន រំ លង Ġ ខុស គ្នា យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	20	ស្ព ាន Ġ សំ ដ ៅ ដល់ សំ ណ ង់ ឆ្ លង ផ្ ទ ៃ ទឹក សម ្រា ប់ ចំ លង ន ូវ ចរ ា ចរ ណ៍ ពី ទី តាំង មួយ Ġ ទៅ ទី តាំង Ġ មួយ ទៀត ស្ព ាន អា កាស Ġ សំ ដ ៅ ដល់ ស្ព ាន ឆ្ លង ផ្ ទ ៃ ដ ី សម ្រា ប់ ច ម្ល ង ចរ ា ចរ ណ៍ ពី ទី តាំង មួយ ទៅ ទី តាំង មួយ ទៀត Ġ ដោយ រំ លង ន ូវ សំ ណ ង់ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ Ġ នៅ ទី តាំង ខុស ៗ គ្នា Ġ ក ម្រ ិត ក ម្ព ស់ ខុស ៗ គ្នា Ġ ស្ព ាន រំ លង Ġ សំ ដ ៅ ដល់ ស្ព ាន ឆ្ លង ផ្ ទ ៃ ដ ី សម ្រា ប់ ច ម្ល ង ចរ ា ចរ ណ៍ Ġ នៅ ទី តាំង មួយ Ġ ទៅ ទី តាំង មួយ Ġ ទៀត Ġ ដោយ រំ លង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ឬ ផ្ល ូវ អ យ ស្ម ័យ ាន នៅ ទី តាំង តែ មួយ	156	▁តើ ▁ស្ពាន ▁ស្ពាន អា កាស ▁និង ស្ព ាន រំ លង ▁ខុសគ្នា យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	16	▁ស្ពាន ▁សំដៅ ដល់ ស ំណ ង់ ឆ្ លង ផ្ ទ ៃ ទឹក ស ម្រ ាប់ ចំ លង ន ូវ ច រា ចរ ណ៍ ពី ទី តាំង មួយ ▁ទៅ ទី តាំង ▁មួយ ទៀត ស្ព ាន អា កាស ▁សំដៅ ដល់ ស្ព ាន ឆ្ លង ផ្ ទ ៃ ដ ី ស ម្រ ាប់ ច ម្ល ង ច រា ចរ ណ៍ ពី ទី តាំង មួយ ទៅ ទី តាំង មួយ ទៀត ▁ដោយ រំ លង ន ូវ ស ំណ ង់ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ▁នៅ ទី តាំង ខុស ៗ គ្នា ▁កម្រិត ក ម្ព ស់ ខុស ៗ គ្នា ▁ស្ពាន រំ លង ▁សំដៅ ដល់ ស្ព ាន ឆ្ លង ផ្ ទ ៃ ដ ី ស ម្រ ាប់ ច ម្ល ង ច រា ចរ ណ៍ ▁នៅ ទី តាំង មួយ ▁ទៅ ទី តាំង មួយ ▁ទៀត ▁ដោយ រំ លង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ឬ ផ្ល ូវ អ យ ស្ម ័យ ាន នៅ ទី តាំង តែ មួយ	146
តើសេចក្ដីសុខរបស់មនុស្សតាមទស្សនៈរបស់ពុទ្ធជាម្ចាស់មានប៉ុន្មានប្រការ អ្វីខ្លះ	null	សេចក្ដីសុខរបស់មនុស្សតាមទស្សនៈរបស់ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់មាន ៥ ប្រការដូចជាអត្តិសុខ គឺសេចក្ដីសុខព្រោះមានទ្រព្យសម្បត្តិ មានចំណីអាហារ សំលៀកបំពាក់ គេហដ្ឋាន របស់របរប្រើប្រាស់ ថ្នាំដង្កូវ គ្រូពេទ្យប្រចាំគ្រួសារភោគទ្រព្យ គឺសេចក្ដីសុខ ព្រោះគ្មានបំណុលដោយចេះប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនចេះខ្ជខ្ជាយអនវិជ្ជសុខ គឺសេចក្ដីសុខ ព្រោះការងារស៊ីដោយគន្លងធម៌សម្រាប់ធានារកទ្រព្យសម្បត្តិប្រាក់កាសសន្ដិភាព គឺជាសេចក្ដី ព្រោះមានចិត្តស្ងប់ស្ងរមិនរីកវរ ច្របូកច្របល់	null	សេចក្ដីសុខរបស់មនុស្សតាមទស្សនៈរបស់ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់មាន ៥ ប្រការដូចជាអត្តិសុខ គឺសេចក្ដីសុខព្រោះមានទ្រព្យសម្បត្តិ មានចំណីអាហារ សំលៀកបំពាក់ គេហដ្ឋាន របស់របរប្រើប្រាស់ ថ្នាំដង្កូវ គ្រូពេទ្យប្រចាំគ្រួសារភោគទ្រព្យ គឺសេចក្ដីសុខ ព្រោះគ្មានបំណុលដោយចេះប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនចេះខ្ជខ្ជាយអនវិជ្ជសុខ គឺសេចក្ដីសុខ ព្រោះការងារស៊ីដោយគន្លងធម៌សម្រាប់ធានារកទ្រព្យសម្បត្តិប្រាក់កាសសន្ដិភាព គឺជាសេចក្ដី ព្រោះមានចិត្តស្ងប់ស្ងរមិនរីកវរ ច្របូកច្របល់	ត ើស េច ក្ ដ ី សុខ រ ប ស់ ម នុ ស្ស តា ម ទ ស្ស នៈ រ ប ស់ ពុ ទ្ធ ជា ម្ចាស់ មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ការ Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	37	សេ ច ក្ ដ ី សុខ រ ប ស់ ម នុ ស្ស តា ម ទ ស្ស នៈ រ ប ស់ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ជា ម្ចាស់ មាន Ġ ៥ Ġ ប្រ ការ ដូច ជា អ ត្តិ សុខ Ġ គ ឺ សេ ច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ Ġ មាន ចំ ណី អា ហា រ Ġ សំ ល ៀក ប ំព ាក់ Ġ គ េ ហ ដ្ឋាន Ġ រ ប ស់ រ បរ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ ថ្ន ាំ ដង ្ក ូវ Ġ គ្រ ូ ពេទ្យ ប្រ ច ាំ គ្រួសារ ភោគ ទ្រ ព្យ Ġ គ ឺ សេ ច ក្ ដ ី សុខ Ġ ព្រ ោះ គ ្ម ាន ប ំណ ុល ដោយ ច េះ ប្រ ើប ្រា ស់ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ដោយ ម ិន ច េះ ខ្ ជ ខ្ ជា យ អ ន វិ ជ្ជ សុខ Ġ គ ឺ សេ ច ក្ ដ ី សុខ Ġ ព្រ ោះ ការងារ ស៊ី ដោយ គ ន្ លង ធម៌ សម ្រា ប់ ធាន ារ ក ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ប្រា ក់ កាស ស ន្ ដ ិ ភាព Ġ គ ឺ ជា សេ ច ក្ ដ ី Ġ ព្រ ោះ មាន ចិត្ត ស្ ង ប់ ស្ ង រ ម ិន រី ក វរ Ġ ច្ រ បូ ក ច្ រ ប ល់	195	▁តើ ស េច ក្ ដ ី សុខ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ត ាម ទ ស្ស នៈ រ ប ស់ ព ុទ្ធ ជា ម្ចាស់ មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ការ ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	36	▁ស េច ក្ ដ ី សុខ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ត ាម ទ ស្ស នៈ រ ប ស់ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ជា ម្ចាស់ មាន ▁៥ ▁ប្រការ ដូច ជា អ ត្តិ សុខ ▁គឺ ស េច ក្ ដ ី សុខ ព្រ ោះ មាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ▁មាន ចំ ណី អា ហា រ ▁សំលៀកបំពាក់ ▁គេហដ្ឋាន ▁របស់ រ បរ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁ថ្នាំ ដ ង្ក ូវ ▁គ្រូពេទ្យ ប្រ ច ាំ គ្រួសារ ភោគ ទ្រ ព្យ ▁គឺ ស េច ក្ ដ ី សុខ ▁ព្រោះ គ ្ មាន ប ំណ ុល ដោយ ច េះ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ដោយ ម ិន ច េះ ខ្ ជ ខ្ ជ ាយ អ ន វិ ជ្ជ សុខ ▁គឺ ស េច ក្ ដ ី សុខ ▁ព្រោះ ការងារ ស៊ី ដោយ គ ន្ លង ធម៌ ស ម្រ ាប់ ធាន ារ ក ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ប្រ ាក់ កាស ស ន្ ដ ិ ភាព ▁គឺជា ស េច ក្ ដ ី ▁ព្រោះ មាន ចិត្ត ស្ ង ប់ ស្ ង រ ម ិន រី ក វរ ▁ច្រ ប ូក ច ្រ ប ល់	172
ចូរធ្វើការប្រៀបធៀបលក្ខណៈ ខុសគ្នារវាងនិកាយហីនយាន និង មហាយាន	null	លក្ខណៈខុសគ្នានៃនិកាយហីនយាន និង មហាយាននិកាយហីនយាន យានតូចផ្ទុកសត្វលោកបានតិចឆ្ពោះទៅរកព្រះនិពា្វនគោរពព្រះពុទ្ធសមណគោមតែ ១អង្គគត់គោរពគម្ពីព្រះត្រៃទ្វោវាទវិន័យតឹងតែង និកាយមហាយានយានធំផ្ទុកសត្វលោកបានច្រើនឆ្ពោះទៅកាន់ឋានសួគ៍គោរពព្រះពោធិសត្វ៧អង្គពិសេសព្រះពោធិសត្វលោកកេស្វរៈគោរពតាមអាចារ្យនិមួយៗតៗគ្នា លទ្ធិអាចរិយវាទវិន័យធូរស្រាល	null	លក្ខណៈខុសគ្នានៃនិកាយហីនយាន និង មហាយាននិកាយហីនយាន យានតូចផ្ទុកសត្វលោកបានតិចឆ្ពោះទៅរកព្រះនិពា្វនគោរពព្រះពុទ្ធសមណគោមតែ ១អង្គគត់គោរពគម្ពីព្រះត្រៃទ្វោវាទវិន័យតឹងតែង និកាយមហាយានយានធំផ្ទុកសត្វលោកបានច្រើនឆ្ពោះទៅកាន់ឋានសួគ៍គោរពព្រះពោធិសត្វ៧អង្គពិសេសព្រះពោធិសត្វលោកកេស្វរៈគោរពតាមអាចារ្យនិមួយៗតៗគ្នា លទ្ធិអាចរិយវាទវិន័យធូរស្រាល	ច ូរ ធ ្វ ើក ារ ប្រ ៀប ធៀប ល ក្ខ ណៈ Ġ ខុស គ្នា រ វា ង និ កាយ ហ ីន យា ន Ġ និង Ġ ម ហា យា ន Ġ	28	ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា នៃ និ កាយ ហ ីន យា ន âĢĭ Ġ និង Ġ ម ហា យា ន និ កាយ ហ ីន យា ន Ġ យា ន តូ ច ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន តិ ច âĢĭ ឆ្ ព ោះ ទៅ រក ព្រ ះ និ ពា ្វ ន គោ រ ព ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សម ណ គោ ម តែ Ġ ១ âĢĭ អង្គ គ ត់ គោ រ ព គម ្ ពី ព្រ ះ ត្រ ៃ ទ ្វ ោ វា ទ វិ ន ័យ ត ឹង តែ ង Ġ និ កាយ ម ហា យា ន យា ន ធ ំ ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន ច្ រ ើន ឆ្ ព ោះ ទៅ កាន់ ឋ ាន ស ួ គ ៍ គោ រ ព ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ ៧ អង្គ ពិ សេ ស ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ លោក ក េស ្វ រៈ គោ រ ព តា ម អា ចារ្យ និ មួយ ៗ ត ៗ គ្នា Ġ ល ទ្ធិ អា ចរ ិយ វា ទ វិ ន ័យ ធ ូរ ស្រ ាល ĠÂł	172	▁ចូរ ធ ្វ ើ ការ ប្រ ៀប ធៀប ល ក្ខ ណៈ ▁ខុសគ្នា រ វ ាង និ កាយ ហ ីន យ ាន ▁និង ▁មហា យ ាន ▁	25	▁លក្ខណៈ ខុស គ្នា នៃ និ កាយ ហ ីន យ ាន ▁និង ▁មហា យ ាន និ កាយ ហ ីន យ ាន ▁យាន ត ូច ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន ត ិច ▁ឆ្ពោះទៅ រក ព្រ ះ និ ពា ្វ ន គ ោរ ព ព្រ ះ ព ុទ្ធ សម ណ គ ោម តែ ▁១ ▁អង្គ គ ត់ គ ោរ ព គ ម្ព ី ព្រ ះ ត្រ ៃ ទ ្វ ោ វា ទ វ ិន ័យ ត ឹង ត ែង ▁និ កាយ ម ហ ាយ ាន យ ាន ធ ំ ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន ច ្រ ើន ឆ្ ព ោះ ទៅ កាន់ ឋ ាន ស ួ គ ៍ គ ោរ ព ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ ៧ អង្គ ពិ ស េស ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ លោក ក េស ្វ រៈ គ ោរ ព ត ាម អា ចារ្យ និ មួយ ៗ ត ៗ គ្នា ▁លទ្ធិ អា ច រិយ វា ទ វ ិន ័យ ធ ូរ ស្រ ាល ▁	164
អ្វីទៅជាគោលបំណង នៃគោលនយោយជាតិស្តីពីលំនៅឋាន	null	គោលបំណង នៃគោលនយោយជាតិស្តីពីលំនៅឋាន គឺផ្តល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ នូវលទ្ធភាព មធ្យោបាយ ដែលអាចទទួលបានលំនៅឋានសមរម្យ ឬជួសជុលកែលម្អលំនៅឋាន ជាពិសេសគ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យម ទាប និងក្រុមជនងាយរងគ្រោះ ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិលំនៅឋានសមរម្យដោះស្រាយជូនប្រជាជន ដែលរស់នៅបណ្តោះអាសន្នក្នុងទីតាំងមិនរៀបរយ ដើម្បីទទួលបានលំនៅឋានសមរម្យ មានសុវត្ថិភាព និផាសុកភាពសម្រាប់ការស្នាក់នៅ និងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតជំរុញកិច្ចសហកាជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍ សង្គមស៊ីវិល សប្បុរសជន និងវិស័យឯកជន ដើម្បីកសាងកម្មវិធីលំនៅឋានជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិរយៈពេលខ្លី មធ្យម និងវែង	null	គោលបំណង នៃគោលនយោយជាតិស្តីពីលំនៅឋាន គឺផ្តល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ នូវលទ្ធភាព មធ្យោបាយ ដែលអាចទទួលបានលំនៅឋានសមរម្យ ឬជួសជុលកែលម្អលំនៅឋាន ជាពិសេសគ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យម ទាប និងក្រុមជនងាយរងគ្រោះ ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិលំនៅឋានសមរម្យដោះស្រាយជូនប្រជាជន ដែលរស់នៅបណ្តោះអាសន្នក្នុងទីតាំងមិនរៀបរយ ដើម្បីទទួលបានលំនៅឋានសមរម្យ មានសុវត្ថិភាព និផាសុកភាពសម្រាប់ការស្នាក់នៅ និងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតជំរុញកិច្ចសហកាជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍ សង្គមស៊ីវិល សប្បុរសជន និងវិស័យឯកជន ដើម្បីកសាងកម្មវិធីលំនៅឋានជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិរយៈពេលខ្លី មធ្យម និងវែង	âĢĭ អ ្វី ទៅ ជា គោ ល ប ំណ ង Ġ នៃ គោ ល ន យោ យ ជាតិ ស្ត ី ពី លំ នៅ ឋ ាន Ġ	23	គោ ល ប ំណ ង Ġ នៃ គោ ល ន យោ យ ជាតិ ស្ត ី ពី លំ នៅ ឋ ាន Ġ គ ឺ ផ្ ត ល់ ដល់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ទូ ទៅ Ġ ន ូវ ល ទ្ធ ភាព Ġ ម ធ ្យ ោ បា យ Ġ ដ ែល អា ច ទទួលបាន លំ នៅ ឋ ាន សម រម្យ Ġ ឬ ជ ួស ជ ុល ក ែល ម្ អ លំ នៅ ឋ ាន Ġ ជា ពិ សេ ស គ្រួសារ ដ ែល មាន ប្រា ក់ ចំ ណូ ល ម ធ ្យ ម Ġ ទ ាប Ġ និង ក្រុម ជន ង ាយ រ ង គ្រ ោះ Ġ ដើម ្ប ី ទទួលបាន សិ ទ្ធិ លំ នៅ ឋ ាន សម រម្យ ដ ោះ ស្រ ាយ ជ ូន ប្រ ជា ជន Ġ ដ ែល រស់ នៅ បណ្ត ោះ អា âĢĭâĢĭ ស ន្ន ក្នុង ទី តាំង ម ិន រ ៀប រយ Ġ ដើម ្ប ី ទទួលបាន លំ នៅ ឋ ាន សម រម្យ Ġ មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព Ġ និ ផ ាស ុក ភាព សម ្រា ប់ ការ ស្ន ាក់ នៅ Ġ និង ប្រ ក បរ បរ ច ិញ ្ច ឹម ជីវ ិត ជំ រ ុញ កិច្ច ស ហ កា ជា មួយ ដៃ គូ អភិវឌ្ឍ Ġ សង ្ គម ស៊ី វិ ល Ġ ស ប្ប ុរ ស ជន Ġ និង វិ ស ័យ ឯក ជន Ġ ដើម ្ប ី ក សា ង កម្ម វិ ធី លំ នៅ ឋ ាន ជាតិ Ġ និង ថ្ន ាក់ ក្រោម ជាតិ រយ ៈ ពេល ខ្ លី Ġ ម ធ ្យ ម Ġ និង វ ែង	231	▁អ្វី ទៅ ជា គ ោល ប ំណ ង ▁នៃ គ ោល ន យ ោយ ជាតិ ស្ត ី ពី លំ នៅ ឋ ាន ▁	22	▁គោលបំណង ▁នៃ គ ោល ន យ ោយ ជាតិ ស្ត ី ពី លំ នៅ ឋ ាន ▁គឺ ផ្ ត ល់ ដល់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ទូ ទៅ ▁នូវ ល ទ្ធ ភាព ▁មធ្យោបាយ ▁ដែល អា ច ទទួលបាន លំ នៅ ឋ ាន សម រម្យ ▁ឬ ជ ួស ជ ុល ក ែ លម្អ លំ នៅ ឋ ាន ▁ជាពិសេស គ្រួសារ ដ ែល មាន ប្រ ាក់ ច ំណ ូល ម ធ ្យ ម ▁ទាប ▁និង ក្រុម ជន ង ាយ រ ង គ្រ ោះ ▁ដើម្បី ទទួលបាន សិ ទ្ធិ លំ នៅ ឋ ាន សម រម្យ ដ ោះ ស្រ ាយ ជ ូន ប្រ ជា ជន ▁ដែល រស់ នៅ បណ្ត ោះ អា ▁សន្ ន ក្នុង ទី តាំង ម ិន រ ៀប រយ ▁ដើម្បី ទទួលបាន លំ នៅ ឋ ាន សម រម្យ ▁មាន សុ វ ត្ថ ិ ភាព ▁និ ផ ាស ុក ភាព ស ម្រ ាប់ ការ ស្ន ាក់ នៅ ▁និង ប្រ ក បរ បរ ច ិ ញ្ច ឹម ជីវ ិត ជំ រ ុញ កិច្ច ស ហ កា ជា មួយ ដៃ គូ អភិវឌ្ឍ ▁សង្គម ស៊ី វិ ល ▁សប្បុរសជន ▁និង វិ ស ័យ ឯក ជន ▁ដើម្បី ក សា ង កម្ម វិ ធី លំ នៅ ឋ ាន ជាតិ ▁និង ថ្ន ាក់ ក្រោម ជាតិ រយ ៈ ពេល ខ្ លី ▁មធ្យម ▁និង វ ែង	198
តើសាមគ្គីភាព ជាអ្វី សាមគ្គីរសជាអ្វី	null	សាមគ្គីភាព គឺជាបែបបទ ឬរបៀបនៃការព្រមព្រៀងគ្នា សាមគ្គីរស គឺជារសនៃសាមគ្គីមានន័យថាការព្រមព្រៀងគ្នាដោយការពេញចិត្ត និងការស្រលាញ់រាប់អានគ្នាទៅវិញទៅមក	null	សាមគ្គីភាព គឺជាបែបបទ ឬរបៀបនៃការព្រមព្រៀងគ្នា សាមគ្គីរស គឺជារសនៃសាមគ្គីមានន័យថាការព្រមព្រៀងគ្នាដោយការពេញចិត្ត និងការស្រលាញ់រាប់អានគ្នាទៅវិញទៅមក	ត ើស ាម គ្គ ី ភាព Ġ ជា អ ្វី Ġ សា ម គ្គ ី រស ជា អ ្វី Ġ	17	សា ម គ្គ ី ភាព Ġ គ ឺ ជា ប ែប បទ Ġ ឬ រ ប ៀប នៃ ការ ព្រមព្រៀង គ្នា Ġ សា ម គ្គ ី រស Ġ គ ឺ ជា រស នៃ សា ម គ្គ ី មាន ន ័យ ថា ការ ព្រមព្រៀង គ្នា ដោយ ការ ព េញ ចិត្ត Ġ និង ការ ស្រលាញ់ រា ប់ អាន គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក	56	▁តើ ស ាម គ្គ ី ភាព ▁ជា អ ្វី ▁សាមគ្គី រស ជា អ ្វី ▁	14	▁សាមគ្គីភាព ▁គឺជា ប ែប បទ ▁ឬ រ ប ៀប នៃ ការ ព្រមព្រៀង គ្នា ▁សាមគ្គី រស ▁គឺជា រស នៃ ស ាម គ្គ ី មាន ន ័យ ថា ការ ព្រមព្រៀង គ្នា ដោយ ការ ព េញ ចិត្ត ▁និង ការ ស្រលាញ់ រ ាប់ អាន គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក	45
តើការអប់រំបានជះឥទ្ធិពលឱ្យស្រ្តី អាចធ្វើការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងគ្រួសារ និងសង្គមជាតិដូចម្តេច	null	ការអប់រំបានជះឥទ្ធិពលឱ្យស្រ្តី អាចធ្វើការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងគ្រួសារ និងសង្គមជាតិដូចតទៅ អភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯងមានសមត្ថភាពក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា និងធ្វើកិច្ចការផ្សេងៗមានម្ចាស់ការលើខ្លួនឯងមានម្ចាស់ការលើការងារនិងមានការទទួលខុសត្រូវលើការងាររបស់ខ្លួនចេះកំណត់គោលដៅនៃជីវិត និងរៀបចំជីវិតឱ្យបានល្អប្រសើរចេះជ្រើសរើសការងារសមស្របតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនមានសីលធម៌ក្នុងការរស់នៅល្អមានការគិតពិចារណាខ្ពស់ ដឹងខុស ដឹងត្រូវចេះប្រើប្រាស់ សិទ្ធិ អំណាច តួនាទី របស់ខ្លួនបានសមស្របចេះអនាម័យ ចេះថែទាំសុខភាពរបស់ខ្លួនបានល្អការពារមិនឱ្យមានជំងឺឆ្លង អភិវឌ្ឍន៍គ្រួសារធ្វើជាម្តាយ និងជាភរិយាដ៏ល្អអប់រំទូន្មានកូនឱ្យធ្វើអំពើល្អចេះអប់រំ ប្តី កូនឱ្យមានអនាម័យសុខភាព និងចេះបង្កាពីជំងឺផ្សេងៗចេះរៀបចំផែនការគ្រួសារបានត្រឹមត្រូវ ដូចជាផែនការពន្យាកំណើតជាដើមចេះរៀបចំផែនការសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារបានត្រឹមត្រូវបណ្តុះនូវសីលតម្លៃដល់សមាជិកគ្រួសារទាំងអស់ អភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិជាធនធានដ៏សំខាន់ នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិចូលរួមក្នុងកិច្ចការសាធារណៈកិច្ចការរដ្ឋឬឯកជនផ្សេងៗបង្កើតស្នាដៃឬសមិទ្ធផលផ្សេងៗ ដើម្បីបម្រើដល់សង្គមជាតិសង្គមទទួលស្គាល់នូវតម្លៃរបស់ខ្លួនជួយបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋល្អ	null	ការអប់រំបានជះឥទ្ធិពលឱ្យស្រ្តី អាចធ្វើការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងគ្រួសារ និងសង្គមជាតិដូចតទៅ អភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯងមានសមត្ថភាពក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា និងធ្វើកិច្ចការផ្សេងៗមានម្ចាស់ការលើខ្លួនឯងមានម្ចាស់ការលើការងារនិងមានការទទួលខុសត្រូវលើការងាររបស់ខ្លួនចេះកំណត់គោលដៅនៃជីវិត និងរៀបចំជីវិតឱ្យបានល្អប្រសើរចេះជ្រើសរើសការងារសមស្របតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនមានសីលធម៌ក្នុងការរស់នៅល្អមានការគិតពិចារណាខ្ពស់ ដឹងខុស ដឹងត្រូវចេះប្រើប្រាស់ សិទ្ធិ អំណាច តួនាទី របស់ខ្លួនបានសមស្របចេះអនាម័យ ចេះថែទាំសុខភាពរបស់ខ្លួនបានល្អការពារមិនឱ្យមានជំងឺឆ្លង អភិវឌ្ឍន៍គ្រួសារធ្វើជាម្តាយ និងជាភរិយាដ៏ល្អអប់រំទូន្មានកូនឱ្យធ្វើអំពើល្អចេះអប់រំ ប្តី កូនឱ្យមានអនាម័យសុខភាព និងចេះបង្កាពីជំងឺផ្សេងៗចេះរៀបចំផែនការគ្រួសារបានត្រឹមត្រូវ ដូចជាផែនការពន្យាកំណើតជាដើមចេះរៀបចំផែនការសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារបានត្រឹមត្រូវបណ្តុះនូវសីលតម្លៃដល់សមាជិកគ្រួសារទាំងអស់ អភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិជាធនធានដ៏សំខាន់ នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិចូលរួមក្នុងកិច្ចការសាធារណៈកិច្ចការរដ្ឋឬឯកជនផ្សេងៗបង្កើតស្នាដៃឬសមិទ្ធផលផ្សេងៗ ដើម្បីបម្រើដល់សង្គមជាតិសង្គមទទួលស្គាល់នូវតម្លៃរបស់ខ្លួនជួយបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋល្អ	ត ើក ារ អ ប់ រំ បាន ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ឱ្យ ស្រ ្ត ី Ġ អា ច ធ ្វ ើក ារ អភិវឌ្ឍ ខ្លួន ឯ ង គ្រួសារ Ġ និង សង ្ គម ជាតិ ដូច ម្ ត េច Ġ	36	ការ អ ប់ រំ បាន ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ឱ្យ ស្រ ្ត ី Ġ អា ច ធ ្វ ើក ារ អភិវឌ្ឍ ខ្លួន ឯ ង គ្រួសារ Ġ និង សង ្ គម ជាតិ ដូច ត ទៅ Ġ អភិវឌ្ឍ ន៍ ខ្លួន ឯ ង មាន សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា Ġ និង ធ ្វ ើក ិច ្ច ការ ផ្ សេ ង ៗ មាន ម្ចាស់ ការ លើ ខ្លួន ឯ ង មាន ម្ចាស់ ការ លើក ារ ងារ និង មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ លើក ារ ងារ រ ប ស់ ខ្លួន ច េះ កំ ណ ត់ គោ ល ដ ៅ នៃ ជីវ ិត Ġ និង រៀបចំ ជីវ ិត ឱ្យ បាន ល្អ ប្រសើរ ច េះ ជ្រ ើស រ ើស ការងារ សម ស្រ ប តា ម សម ត្ថ ភាព រ ប ស់ ខ្លួន មាន សី ល ធម៌ ក្នុង ការ រស់ នៅ ល្អ មាន ការ គ ិត ពិ ចារ ណា ខ្ ព ស់ Ġ ដ ឹង ខុស Ġ ដ ឹង ត្រូវ ច េះ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ សិ ទ្ធិ Ġ អ ំណ ា ច Ġ ត ួន ា ទី Ġ រ ប ស់ ខ្លួន បាន សម ស្រ ប ច េះ អ នា ម ័យ Ġ ច េះ ថ ែ ទ ាំ សុខ ភាព រ ប ស់ ខ្លួន បាន ល្អ ការពារ ម ិន ឱ្យ មាន ជំ ង ឺ ឆ្ លង Ġ អភិវឌ្ឍ ន៍ គ្រួសារ ធ ្វ ើ ជា ម្ តា យ Ġ និង ជា ភ រិយា ដ ៏ ល្អ អ ប់ រំ ទូ ន្ មាន កូ ន ឱ្យ ធ ្វ ើ អ ំព ើ ល្អ ច េះ អ ប់ រំ Ġ ប្ តី Ġ កូ ន ឱ្យ មាន អ នា ម ័យ សុខ ភាព Ġ និង ច េះ បង ្ក ា ពី ជំ ង ឺ ផ្ សេ ង ៗ ច េះ រៀបចំ ផ ែន ការ គ្រួសារ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ ដូច ជា ផ ែន ការ ព ន្ យា កំ ណ ើត ជា ដើម ច េះ រៀបចំ ផ ែន ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច គ្រួសារ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ បណ្ត ុះ ន ូវ សី ល ត ម្ល ៃ ដល់ សម ា ជ ិក គ្រួសារ ទ ាំង អ ស់ Ġ អភិវឌ្ឍ ន៍ សង ្ គម ជាតិ ជា ធ ន ធាន ដ ៏ សំ ខា ន់ Ġ នៅ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ទេស ជាតិ ចូល រួម ក្នុង កិច្ច ការ សា ធា រណៈ កិច្ច ការ រដ្ឋ ឬ ឯក ជន ផ្ សេ ង ៗ បង ្ក ើត ស្ន ា ដៃ ឬ សម ិទ្ធ ផល ផ្ សេ ង ៗ Ġ ដើម ្ប ី ប ម្រ ើ ដល់ សង ្ គម ជាតិ សង ្ គម ទទួល ស្ គ ាល់ ន ូវ ត ម្ល ៃ រ ប ស់ ខ្លួន ជ ួយ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ដើម ្ប ី ក្លា យ ជា ពល រដ្ឋ ល្អ	431	▁តើ ការ អ ប់ រំ បាន ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ឱ្យ ស្រ ្ត ី ▁អាច ធ ្វ ើ ការ អភិវឌ្ឍ ខ្លួន ឯ ង គ្រួសារ ▁និង ស ង្គ ម ជាតិ ដូច ម ្ត េច ▁	34	▁ការអប់រំ បាន ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ឱ្យ ស្រ ្ត ី ▁អាច ធ ្វ ើ ការ អភិវឌ្ឍ ខ្លួន ឯ ង គ្រួសារ ▁និង ស ង្គ ម ជាតិ ដូច ត ទៅ ▁អភិវឌ្ឍន៍ ខ្លួន ឯ ង មាន សម ត្ថ ភាព ក្នុង ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ▁និង ធ ្វ ើ កិច្ច ការ ផ្ ស េង ៗ មាន ម្ចាស់ ការ លើ ខ្លួន ឯ ង មាន ម្ចាស់ ការ លើ ការងារ និង មាន ការ ទទួល ខុស ត្រូវ លើ ការងារ រ ប ស់ ខ្លួន ច េះ ក ំណ ត់ គ ោល ដ ៅ នៃ ជីវ ិត ▁និង រៀបចំ ជីវ ិត ឱ្យ បាន ល្អ ប្រសើរ ច េះ ជ្រ ើស រ ើស ការងារ សម ស្រ ប ត ាម សម ត្ថ ភាព រ ប ស់ ខ្លួន មាន សី ល ធម៌ ក្នុង ការ រស់ នៅ ល្អ មាន ការ គ ិត ពិ ចារ ណា ខ្ ព ស់ ▁ដឹង ខុស ▁ដឹង ត្រូវ ច េះ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁សិទ្ធិ ▁អំណាច ▁តួនាទី ▁របស់ ខ្លួន បាន សម ស្រ ប ច េះ អ ន ាម ័យ ▁ចេះ ថ ែ ទ ាំ សុខ ភាព រ ប ស់ ខ្លួន បាន ល្អ ការពារ ម ិន ឱ្យ មាន ជំ ង ឺ ឆ្ លង ▁អភិវឌ្ឍន៍ គ្រួសារ ធ ្វ ើ ជា ម ្ត ាយ ▁និង ជា ភ រិយា ដ ៏ ល្អ អ ប់ រំ ទូ ន្ មាន ក ូន ឱ្យ ធ ្វ ើ អ ំព ើ ល្អ ច េះ អ ប់ រំ ▁ប្តី ▁កូន ឱ្យ មាន អ ន ាម ័យ សុខ ភាព ▁និង ច េះ ប ង្ក ា ពី ជំ ង ឺ ផ្ ស េង ៗ ច េះ រៀបចំ ផ ែន ការ គ្រួសារ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ ▁ដូចជា ផ ែន ការ ព ន ្យា ក ំណ ើត ជា ដើម ច េះ រៀបចំ ផ ែន ការ សេ ដ្ឋ កិច្ច គ្រួសារ បាន ត្រ ឹម ត្រូវ បណ្ត ុះ ន ូវ សី ល ត ម្ល ៃ ដល់ ស មា ជ ិក គ្រួសារ ទ ាំង អ ស់ ▁អភិវឌ្ឍន៍ ស ង្គ ម ជាតិ ជា ធ ន ធាន ដ ៏ សំ ខ ាន់ ▁នៅក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ទេស ជាតិ ចូល រួម ក្នុង កិច្ច ការ សា ធា រណៈ កិច្ច ការ រដ្ឋ ឬ ឯក ជន ផ្ ស េង ៗ ប ង្ក ើត ស្ន ា ដៃ ឬ សម ិទ្ធ ផល ផ្ ស េង ៗ ▁ដើម្បី ប ម្រ ើ ដល់ ស ង្គ ម ជាតិ ស ង្គ ម ទទួល ស្ គ ាល់ ន ូវ ត ម្ល ៃ រ ប ស់ ខ្លួន ជ ួយ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ដើម ្ប ី ក្លា យ ជា ពល រដ្ឋ ល្អ	403
តើវិចារមានប៉ុន្មានបែប គឺអ្វីខ្លះ	null	វិចារមានបួនបែប គឺវិចារតូចតាច វិចារតាមដំនូច វិចារអនុមានញែក និងវិចារអនុមានរួម	null	វិចារមានបួនបែប គឺវិចារតូចតាច វិចារតាមដំនូច វិចារអនុមានញែក និងវិចារអនុមានរួម	ត ើ វិ ចារ មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប ែប Ġ គ ឺ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	18	វិ ចារ មាន ប ួន ប ែប Ġ គ ឺ វិ ចារ តូ ច តា ច Ġ វិ ចារ តា ម ដំ ន ូច Ġ វិ ចារ អនុ មាន ញ ែក Ġ និង វិ ចារ អនុ មាន រួម	34	▁តើ វិ ចារ មាន ប៉ ុន ្ មាន ប ែប ▁គឺ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	16	▁វិ ចារ មាន ប ួន ប ែប ▁គឺ វិ ចារ ត ូច តា ច ▁វិ ចារ ត ាម ដំ ន ូច ▁វិ ចារ អនុ មាន ញ ែក ▁និង វិ ចារ អនុ មាន រួម	33
តើព្រះបាទនរោត្តមសីហនុទ្រង់បានធ្វើអ្វីខ្លះ	null	ដើម្បីពង្រីកនយោបាយក្រៅប្រទេសព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុព្រះអង្គទ្រង់បានឡាយព្រះហស្ថលេខាជាមួយលោក ប្រធានាធិបតី ទីតូ នៅប្រីយ៉ូនីនៃសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសង្គមនិយមយូហ្គោស្លាវី និងទីក្រុងបាន់ឌុង ប្រទេសឥណ្ឌនេស៊ី នៅឆ្នាំ ១៩៥៦ ជាមួយលោកប្រធានាធិបតី ស៊ូកាណូព្រមទាំងជាមួយប្រធានាធិបតីណាស៊ែ នៃសាធារណរដ្ឋអារ៉ាបរួម និងជាមួយលោក នេរុនាយករដ្ឋមន្ដ្រីឥណ្ឌាលើសន្ធិសញ្ញានៃចលនា និងចូលបក្សសម្ព័ន្ធ	null	ដើម្បីពង្រីកនយោបាយក្រៅប្រទេសព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុព្រះអង្គទ្រង់បានឡាយព្រះហស្ថលេខាជាមួយលោក ប្រធានាធិបតី ទីតូ នៅប្រីយ៉ូនីនៃសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសង្គមនិយមយូហ្គោស្លាវី និងទីក្រុងបាន់ឌុង ប្រទេសឥណ្ឌនេស៊ី នៅឆ្នាំ ១៩៥៦ ជាមួយលោកប្រធានាធិបតី ស៊ូកាណូព្រមទាំងជាមួយប្រធានាធិបតីណាស៊ែ នៃសាធារណរដ្ឋអារ៉ាបរួម និងជាមួយលោក នេរុនាយករដ្ឋមន្ដ្រីឥណ្ឌាលើសន្ធិសញ្ញានៃចលនា និងចូលបក្សសម្ព័ន្ធ	ត ើ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ ទ្រ ង់ បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	24	ដើម ្ប ី ព ង ្រី ក ន យោ បា យក ្រ ៅ ប្រ ទេស ព្រ ះ បាទ Ġ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ ព្រ ះ អង្គ ទ្រ ង់ បាន ឡា យ ព្រ ះ ហ ស្ ថ លេខ ា ជា មួយ លោក Ġ ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ទី តូ Ġ នៅ ប្រ ី យ៉ូ នី នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ស ហ ព ័ន ្ ធ សង ្ គម និយម យ ូ ហ្គោ ស្ លា វី Ġ និង ទី ក្រុង បាន ់ ឌ ុង Ġ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ន េស ៊ី Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៦ Ġ ជា មួយ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ស៊ូ កា ណូ ព្រ ម ទ ាំង ជា មួយ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ណា ស៊ ែ Ġ នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ អា រ៉ា បរ ួ ម Ġ និង ជា មួយ លោក Ġ ន េរ ុន ាយ ករ ដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី ឥ ណ្ឌ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា នៃ ច ល នា Ġ និង ចូល ប ក្ស សម ្ ព ័ន ្ ធ	166	▁តើ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ទ្រ ង់ បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	23	▁ដើម្បី ព ង ្រី ក ន យោ ប ាយ ក្រ ៅ ប្រ ទេស ព្រ ះ បាទ ▁នរោត្តម សី ហ នុ ព្រ ះ អង្គ ទ្រ ង់ បាន ឡា យ ព្រ ះ ហ ស ្ថ លេខ ា ជា មួយ លោក ▁ប្រធានាធិបតី ▁ទី តូ ▁នៅ ប្រ ី យ៉ូ នី នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ ស ហ ព ័ ន្ធ ស ង្គ ម និយម យ ូ ហ្គោ ស ្លា វី ▁និង ទី ក្រុង ប ាន់ ឌ ុង ▁ប្រទេស ឥ ណ្ឌ ន េ ស៊ី ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៦ ▁ជាមួយ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ស៊ូ កា ណូ ព្រ ម ទ ាំង ជា មួយ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ណា ស៊ ែ ▁នៃ សា ធា រណ រដ្ឋ អា រ៉ា ប រួម ▁និង ជា មួយ លោក ▁ន េរ ុន ាយ ក រដ្ឋ ម ន្ ដ ្រី ឥ ណ្ឌ ាល ើស ន្ធ ិស ញ្ញា នៃ ច ល នា ▁និង ចូល ប ក្ស ស ម្ព ័ ន្ធ	150
តើទស្សនៈអាស៊ានមានឆ្នាំ២០២០ធ្វើឡើងនៅទីណា ថ្ងៃខែឆ្នាំណា	null	ទស្សនៈវិស័យអាស៊ានឆ្នាំ ២០២០ ធ្វើឡើងនៅកូឡាឡាំពួ ថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩៧	null	ទស្សនៈវិស័យអាស៊ានឆ្នាំ ២០២០ ធ្វើឡើងនៅកូឡាឡាំពួ ថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩៧	ត ើ ទ ស្ស នៈ អា ស៊ ាន មាន ឆ្នាំ ២០ ២០ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ទី ណា Ġ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	25	ទ ស្ស នៈ វិ ស ័យ អា ស៊ ាន ឆ្នាំ Ġ ២០ ២០ Ġ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ កូ ឡា ឡា ំព ួ Ġ ថ ្ង ៃ ទី១ ៥ Ġ ខែ ធ្នូ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៧	33	▁តើ ទ ស្ស នៈ អា ស៊ ាន មាន ឆ្នាំ ២០ ២០ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ទី ណា ▁ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	22	▁ទស្សនៈ វិ ស ័យ អា ស៊ ាន ឆ្នាំ ▁២០២០ ▁ធ្វើឡើង នៅ កូ ឡា ឡា ំព ួ ▁ថ្ងៃទី ១ ៥ ▁ខែធ្នូ ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៧	24
តើអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនិយមប្រើតេឡេទស្សន៍ប្រភេទមួយណាជាគេ ហេតុអ្វី	null	អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនិយមប្រើតេឡេទស្សន៍ចំណាំងផ្លាតជាងគេព្រោះ គេអាចផលិតកញ្ចក់កោងបានធំដើម្បីឲ្យវាប្រមូលពន្លឺបានច្រើនជាងឡង់ទី គេក៏បានធ្វើផ្នែកកោងឲ្យភ្លឺផងដែរដើម្បីការពារពន្លឺជ្រៀតចូលក្នុងកញ្ចក់ ចំណុចល្អបំផុតគឺកញ្ចក់ចាំងផ្លាតពន្លឺបានគ្រប់ពណ៌ទៅកន្លែងដូចគ្នា	null	អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនិយមប្រើតេឡេទស្សន៍ចំណាំងផ្លាតជាងគេព្រោះ គេអាចផលិតកញ្ចក់កោងបានធំដើម្បីឲ្យវាប្រមូលពន្លឺបានច្រើនជាងឡង់ទី គេក៏បានធ្វើផ្នែកកោងឲ្យភ្លឺផងដែរដើម្បីការពារពន្លឺជ្រៀតចូលក្នុងកញ្ចក់ ចំណុចល្អបំផុតគឺកញ្ចក់ចាំងផ្លាតពន្លឺបានគ្រប់ពណ៌ទៅកន្លែងដូចគ្នា	âĢĭ ត ើ អ្នក វិទ្យា សា ស្រ ្ត និយម âĢĭ ប្រ ើត េ ឡេ ទស្សន៍ ប្រ ភ េ ទ មួយ ណា ជា គ េ Ġ ហេតុ អ ្វី Ġ	25	អ្នក វិទ្យា សា ស្រ ្ត និយម âĢĭ ប្រ ើត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ផ្ល ាត ជា ង គ េ ព្រ ោះ Ġ គ េ អា ច âĢĭ ផល ិត ក ញ្ច ក់ ក ោង បាន ធ ំ ដើម ្ប ី ឲ្យ វា ប្រ ម ូល ព ន្ ល ឺ បាន ច្ រ ើន ជា ង ឡង់ ទី Ġ គ េក ៏ បាន ធ ្វ ើ ផ្ ន ែក ក ោង ឲ្យ ភ្ល ឺ ផ ង ដ ែរ ដើម ្ប ី ការពារ ព ន្ ល ឺ ជ្រ ៀត ចូល ក្នុង ក ញ្ច ក់ Ġ ចំណុច ល្អ âĢĭ ប ំ ផ ុត គ ឺ ក ញ្ច âĢĭ ក់ âĢĭ ច ាំង ផ្ល ាត âĢĭ ព ន្ ល ឺ បាន គ្រ ប់ ព ណ៌ ទៅ កន្លែង ដូច âĢĭ គ្នា	119	▁តើ អ្នក វិទ្យា សា ស្រ ្ត និយម ▁ប្រើ ត េ ឡេ ទស្សន៍ ប្រ ភ េ ទ មួយ ណា ជា គ េ ▁ហេតុ អ ្វី ▁	24	▁អ្នក វិទ្យា សា ស្រ ្ត និយម ▁ប្រើ ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ផ្ល ាត ជា ង គ េ ព្រ ោះ ▁គេ អា ច ▁ផលិត ក ញ្ច ក់ ក ោង បាន ធ ំ ដើម ្ប ី ឲ្យ វា ប្រ ម ូល ព ន ្ល ឺ បាន ច ្រ ើន ជា ង ឡង់ ទី ▁គេ ក ៏ បាន ធ ្វ ើ ផ្ ន ែក ក ោង ឲ្យ ភ្ល ឺ ផ ង ដ ែរ ដើម ្ប ី ការពារ ព ន ្ល ឺ ជ្រ ៀត ចូល ក្នុង ក ញ្ច ក់ ▁ចំណុច ល្អ ▁បំផុត គ ឺ ក ញ្ច ▁ ក់ ▁ចាំ ង ផ្ល ាត ▁ពន្លឺ បាន គ្រ ប់ ព ណ៌ ទៅ កន្លែង ដូច ▁គ្នា	110
ហេតុអ្វីបានជាវិស័យសង្គមនីអាឡឺម៉ង់ ខាងកើតមានការរីកចម្រើន	null	បានជាវិស័យសង្គមនៅអាឡឺម៉ងខាងកើតកើតមានការរីកចម្រើនគឺដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងដូចជាៈបើកសិទ្ធិឲ្យបុរសស្រ្តីមានសិទ្ធិស្មើគ្នាលើកទឹកចិត្តស្រ្តីឲ្យចង់បានកូនច្រើនផ្តល់ប្រាក់ ១០០០ម៉ាក ចំពោះស្រ្តីមានកូនដំបូង និងឈប់សម្រាក៦ខែ បណ្តុះបណ្តាលពេទ្យគ្រប់ជំនាញប្រជាជនព្យាបាលជម្ងឺដោយមិនគិតថ្លៃផ្តោតលើការបណ្តុះបណ្តាលសិស្ស និស្សិត ដោយបង្កើតសាលាពហុបច្ចេកទេសជំនាញ និងសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើន	null	បានជាវិស័យសង្គមនៅអាឡឺម៉ងខាងកើតកើតមានការរីកចម្រើនគឺដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងដូចជាៈបើកសិទ្ធិឲ្យបុរសស្រ្តីមានសិទ្ធិស្មើគ្នាលើកទឹកចិត្តស្រ្តីឲ្យចង់បានកូនច្រើនផ្តល់ប្រាក់ ១០០០ម៉ាក ចំពោះស្រ្តីមានកូនដំបូង និងឈប់សម្រាក៦ខែ បណ្តុះបណ្តាលពេទ្យគ្រប់ជំនាញប្រជាជនព្យាបាលជម្ងឺដោយមិនគិតថ្លៃផ្តោតលើការបណ្តុះបណ្តាលសិស្ស និស្សិត ដោយបង្កើតសាលាពហុបច្ចេកទេសជំនាញ និងសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើន	ហេតុ អ ្វី បាន ជា វិ ស ័យ សង ្ គម នី អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ខា ង កើត មាន ការ រី ក ចម្រ ើន Ġ	25	បាន ជា វិ ស ័យ សង ្ គម នៅ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត កើត មាន ការ រី ក ចម្រ ើន គ ឺ ដោយ សារ តែ រដ្ឋ ា ភិ បាល យកចិត្តទុកដាក់ យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ដូច ជា ៈ ប ើក សិ ទ្ធិ ឲ្យ ប ុរ ស ស្រ ្ត ី មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើ គ្នា លើក ទឹក ចិត្ត ស្រ ្ត ី ឲ្យ ច ង់ បាន កូ ន ច្ រ ើន ផ្ ត ល់ ប្រា ក់ Ġ ១០ ០០ ម៉ា ក Ġ ចំ ព ោះ ស្រ ្ត ី មាន កូ ន ដំ បូ ង Ġ និង ឈ ប់ សម ្រា ក ៦ ខែ Ġ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ពេទ្យ គ្រ ប់ ជំ នា ញ ប្រ ជា ជន ព្យា បាល ជ ម្ ង ឺ ដោយ ម ិន គ ិត ថ្លៃ ផ្ ត ោត លើក ារ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល សិ ស្ស Ġ និ ស្ស ិត Ġ ដោយ បង ្ក ើត សា លា ព ហ ុប ច្ច េក ទេស ជំ នា ញ Ġ និង សា ក ល វិទ្យា ល័យ ជា ច្ រ ើន ĠâĢĭ	167	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា វិ ស ័យ ស ង្គ ម នី អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ខាងកើត មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ▁	23	▁បានជា វិ ស ័យ ស ង្គ ម នៅ អា ឡ ឺ ម៉ ង ខា ង កើត កើត មាន ការ រី ក ចម្រ ើន គ ឺ ដោយ សារ តែ រ ដ្ឋា ភិ បាល យកចិត្តទុកដាក់ យ៉ាង ខ្ ល ាំង ដូច ជា ៈ ប ើក សិ ទ្ធិ ឲ្យ ប ុរ ស ស្រ ្ត ី មាន សិ ទ្ធិ ស្ម ើ គ្នា លើក ទឹក ចិត្ត ស្រ ្ត ី ឲ្យ ច ង់ បាន ក ូន ច ្រ ើន ផ្ ត ល់ ប្រ ាក់ ▁១ ០០០ ម៉ា ក ▁ចំពោះ ស្រ ្ត ី មាន ក ូន ដំ បូ ង ▁និង ឈ ប់ ស ម្រ ាក ៦ ខែ ▁បណ្តុះបណ្តាល ពេទ្យ គ្រ ប់ ជំ ន ាញ ប្រ ជា ជន ព្យា បាល ជ ម្ ង ឺ ដោយ ម ិន គ ិត ថ្លៃ ផ្ ត ោត លើ ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល សិ ស្ស ▁និស្សិត ▁ដោយ ប ង្ក ើត សា លា ព ហ ុប ច្ច េក ទេស ជំ ន ាញ ▁និង សា ក ល វិទ្យា ល័យ ជា ច ្រ ើន ▁	158
តើអ្នកធ្លាប់បានទៅកម្សាន្តនៅរមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ដែរឬទេនៅខេត្តណាខ្លះចូររៀបរាប់	null	ខ្ញុំធ្លាប់បានទៅកម្សាន្តនៅរមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់តាតៃ ស្ថិតក្នុងខេត្តកោះកុង	null	ខ្ញុំធ្លាប់បានទៅកម្សាន្តនៅរមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់តាតៃ ស្ថិតក្នុងខេត្តកោះកុង	ត ើ អ្នក ធ ្លា ប់ បាន ទៅ កម្សាន្ត នៅ រ ម ណី យ ដ្ឋាន ទឹក ធ ្លា ក់ ដ ែរ ឬ ទេ នៅ ខ េត ្ត ណា ខ្ ល ះ ច ូរ រ ៀប រា ប់ Ġ	37	ខ្ ញ ុំ ធ ្លា ប់ បាន ទៅ កម្សាន្ត នៅ រ ម ណី យ ដ្ឋាន ទឹក ធ ្លា ក់ តា ត ៃ Ġ ស្ ថ ិត ក្នុង ខ េត ្ត ក ោះ ក ុង	33	▁តើ អ្នក ធ ្ល ាប់ បាន ទៅ កម្សាន្ត នៅ រ ម ណី យ ដ្ឋាន ទឹក ធ ្ល ាក់ ដ ែរ ឬ ទេ នៅ ខ េ ត្ត ណា ខ្ ល ះ ច ូរ រ ៀប រ ាប់ ▁	36	▁ខ្ញុំ ធ ្ល ាប់ បាន ទៅ កម្សាន្ត នៅ រ ម ណី យ ដ្ឋាន ទឹក ធ ្ល ាក់ តា ត ៃ ▁ស្ថិត ក្នុង ខ េ ត្ត ក ោះ ក ុង	29
តើរដ្ឋធម្មនុញ្ញទាក់ទងទៅនឹងច្បាប់អន្តរជាតិអ្វីខ្លះ	null	រដ្ឋដែលជាភាគីដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញា ភតិកាសញ្ញា និងអនុសញ្ញានានាត្រូវធ្វើច្បាប់រដ្ឋរបស់ខ្លួនឲ្យស្របទៅនឹងអត្ថន័យទាំងឡាយដែលខ្លួនបានសន្យាថាគោរពតាមខ្លឹមសារនៃឯកសារដែលបានចុះហត្ថលេខានោះ	null	រដ្ឋដែលជាភាគីដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញា ភតិកាសញ្ញា និងអនុសញ្ញានានាត្រូវធ្វើច្បាប់រដ្ឋរបស់ខ្លួនឲ្យស្របទៅនឹងអត្ថន័យទាំងឡាយដែលខ្លួនបានសន្យាថាគោរពតាមខ្លឹមសារនៃឯកសារដែលបានចុះហត្ថលេខានោះ	ត ើរ ដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ទ ាក់ ទ ង ទៅ នឹង ច្ បា ប់ អ ន្ត រ ជាតិ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	24	រដ្ឋ ដ ែល ជា ភាគ ី ដ ែល បាន ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាល ើក កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ធ ិស ញ្ញា Ġ ភ តិ កាស ញ្ញា Ġ និង អនុ ស ញ្ញា នា នា ត្រូវ ធ ្វ ើ ច្ បា ប់ រដ្ឋ រ ប ស់ ខ្លួន ឲ្យ ស្រ បទ ៅ នឹង អ ត្ថ ន ័យ ទ ាំង ឡា យ ដ ែល ខ្លួន បាន ស ន្ យា ថា គោ រ ព តា ម ខ្ ល ឹម សារ នៃ ឯក សារ ដ ែល បាន ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាន ោះ	87	▁តើ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ទ ាក់ ទ ង ទៅ នឹង ច ្ប ាប់ អ ន្ត រ ជាតិ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	23	▁រដ្ឋ ដ ែល ជា ភាគ ី ដ ែល បាន ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ា លើក កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ធ ិស ញ្ញា ▁ភ តិ កាស ញ្ញា ▁និង អនុ ស ញ្ញា នា នា ត្រូវ ធ ្វ ើ ច ្ប ាប់ រដ្ឋ រ ប ស់ ខ្លួន ឲ្យ ស្រ ប ទៅ នឹង អ ត្ថ ន ័យ ទ ាំង ឡា យ ដ ែល ខ្លួន បាន ស ន ្យា ថា គ ោរ ព ត ាម ខ្ ល ឹម សារ នៃ ឯក សារ ដ ែល បាន ច ុះ ហ ត្ថ លេខ ាន ោះ	87
តើសន្និសីទយ៉ាលតាបានប្រព្រឹត្តទៅពេលណា ហើយប្រធានបទសំខាន់ៗនៅក្នុងសន្និសីទយ៉ាល់តាមានអ្វីខ្លះ	null	សន្និសីទយ៉ាលតាបានប្រព្រឹត្តទៅចាប់ផ្ដើមពីផ្ដើមថ្ងៃ ៤ដល់់ ១១កុម្ភៈ ១៩៤៥ ហើយសមាសភាពដែលចូលរួមមានសហរដ្ឋអាមេរិករ៉ូស្វែលសហភាពសូវៀតស្ដាលីនអង់គ្លេស ឆឺឈីល ប្រធានបទដែលសំខាន់ៗគឺបញ្ហាប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ក្រោយសង្រ្គាមលោកបានបញ្ចប់អាឡឺម៉ង់ត្រូវបានបែងចែកជាបួនតំបន់ត្រួតត្រាដែលស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់ពួកប្រទេសមហាអំណាចទាំងបួនមានអាមេរិក សូវៀត អង់គ្លេស បារាំងបញ្ហាប្រទេសប៉ូឡូញ គឺជាទាក់ទងនឹងបញ្ហាជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល ប៉ូឡូញបញ្ហាសង្រ្គាមប្រឆាំងប្រទេសជប៉ុន គឺទាក់ទងនឹងការធ្វើសង្រ្គាមរបស់សហរដ្ឋមេរិកនៅប្រទេសជប៉ុន នៅក្នុងសន្និសីទនេះសហភាពសូវៀតបានសន្យាថា នឹងចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមនៅជប៉ុនដែលដើម្បីដណ្ដើមមកវិញនូវសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដែលបានបាត់បង់កាលពីឆ្នាំ១៩០៥ ដូចជាសិទ្ធិត្រួតត្រាផ្លូវដែកសិទ្ធិត្រួតត្រាតំបន់ម៉ាន់ជូរី នៃប្រទេសចិនការត្រួតត្រាមូលដ្ឋានសឹកនៅកំពង់ផែ តអាធូរ ភាគខាងត្បូងនៃកោះសាខាលឹននិងកោះរីស	null	សន្និសីទយ៉ាលតាបានប្រព្រឹត្តទៅចាប់ផ្ដើមពីផ្ដើមថ្ងៃ ៤ដល់់ ១១កុម្ភៈ ១៩៤៥ ហើយសមាសភាពដែលចូលរួមមានសហរដ្ឋអាមេរិករ៉ូស្វែលសហភាពសូវៀតស្ដាលីនអង់គ្លេស ឆឺឈីល ប្រធានបទដែលសំខាន់ៗគឺបញ្ហាប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ក្រោយសង្រ្គាមលោកបានបញ្ចប់អាឡឺម៉ង់ត្រូវបានបែងចែកជាបួនតំបន់ត្រួតត្រាដែលស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់ពួកប្រទេសមហាអំណាចទាំងបួនមានអាមេរិក សូវៀត អង់គ្លេស បារាំងបញ្ហាប្រទេសប៉ូឡូញ គឺជាទាក់ទងនឹងបញ្ហាជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល ប៉ូឡូញបញ្ហាសង្រ្គាមប្រឆាំងប្រទេសជប៉ុន គឺទាក់ទងនឹងការធ្វើសង្រ្គាមរបស់សហរដ្ឋមេរិកនៅប្រទេសជប៉ុន នៅក្នុងសន្និសីទនេះសហភាពសូវៀតបានសន្យាថា នឹងចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមនៅជប៉ុនដែលដើម្បីដណ្ដើមមកវិញនូវសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដែលបានបាត់បង់កាលពីឆ្នាំ១៩០៥ ដូចជាសិទ្ធិត្រួតត្រាផ្លូវដែកសិទ្ធិត្រួតត្រាតំបន់ម៉ាន់ជូរី នៃប្រទេសចិនការត្រួតត្រាមូលដ្ឋានសឹកនៅកំពង់ផែ តអាធូរ ភាគខាងត្បូងនៃកោះសាខាលឹននិងកោះរីស	ត ើស ន្ន ិស ី ទ យ៉ា ល តា បាន ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ ពេល ណា Ġ ហើយ ប្រ ធាន បទ សំ ខា ន់ ៗ នៅ ក្នុង ស ន្ន ិស ី ទ យ៉ា ល់ តា មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	41	ស ន្ន ិស ី ទ យ៉ា ល តា បាន ប្រ ព្រ ឹត ្ត ទៅ ច ាប់ ផ្ ដើម ពី ផ្ ដើម ថ ្ង ៃ Ġ ៤ ដល់ ់ âĢĭ Ġ ១ ១ ក ុម ្ ភ ៈ Ġ ១៩ ៤ ៥ Ġ ហើយ សម ាស ភាព ដ ែល ចូល រួម មាន ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក រ៉ូ ស្ វ ែល âĢĭ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ស្ ដា លីន អ ង់ គ ្ល េស Ġ ឆ ឺ ឈ ី ល ÂłĠ ប្រ ធាន បទ ដ ែល សំ ខា ន់ ៗ គ ឺ ប ញ ្ហ ាប ្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក បាន បញ្ច ប់ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក ជា ប ួន ត ំ ប ន់ ត្រ ួត ត្រា ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ក្រោម ការ ត្រ ួត ត្រា រ ប ស់ ព ួ ក ប្រ ទេស ម ហា អ ំណ ា ច ទ ាំង ប ួន មាន អា មេ រិក Ġ ស ូវ ៀត Ġ អ ង់ គ ្ល េស Ġ បា រា ំ ង ប ញ ្ហ ាប ្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ Ġ គ ឺ ជា ទ ាក់ ទ ង នឹង ប ញ ្ហ ា ជ្រ ើស រ ើស អ្នក ដ ឹក នាំ Ġ និង គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ប៉ ូ ឡូ ញ ប ញ ្ហ ាស ង ្រ ្ គ ាម ប្រ ឆ ាំង ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន Ġ គ ឺ ទ ាក់ ទ ង នឹង ការ ធ ្វ ើស ង ្រ ្ គ ាម រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ មេ រិក នៅ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន Ġ នៅ ក្នុង ស ន្ន ិស ី ទ នេះ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ស ន្ យា ថា Ġ នឹង ចូល រួម ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម នៅ ជ ប៉ ុន ដ ែល ដើម ្ប ី ដ ណ ្ ដើម មក វិញ ន ូវ សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ខ្លួន ដ ែល បាន បា ត់ បង់ កាល ពី ឆ្នាំ ១៩ ០ ៥ Ġ ដូច ជា សិ ទ្ធិ ត្រ ួត ត្រា ផ្ល ូវ ដ ែក សិ ទ្ធិ ត្រ ួត ត្រា ត ំ ប ន់ ម៉ា ន់ ជ ូរ ី Ġ នៃ ប្រ ទេស ច ិន ការ ត្រ ួត ត្រា ម ូល ដ្ឋាន ស ឹក នៅ កំ ព ង់ ផ ែ Ġ ត អា ធ ូរ Ġ ភាគ ខា ង ត្ប ូង នៃ ក ោះ សា ខា ល ឹ ន និង ក ោះ រី ស	392	▁តើ ស ន្ន ិ សី ទ យ៉ា ល តា បាន ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ ពេល ណា ▁ហើយ ប្រ ធាន បទ សំ ខ ាន់ ៗ នៅ ក្នុង ស ន្ន ិ សី ទ យ៉ា ល់ តា មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	41	▁សន្និសីទ យ៉ា ល តា បាន ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ទៅ ច ាប់ ផ្ ដើម ពី ផ្ ដើម ថ ្ង ៃ ▁៤ ដល់ ់ ▁១១ ក ុ ម្ភ ៈ ▁១៩ ៤ ៥ ▁ហើយ ស មាស ភាព ដ ែល ចូល រួម មាន ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក រ៉ូ ស ្វ ែល ▁សហភាព ស ូវ ៀត ស្ ដា លីន អ ង់ គ ្ល េស ▁ឆ ឺ ឈ ី ល ▁ប្រធានបទ ដ ែល សំ ខ ាន់ ៗ គ ឺ ប ញ ្ហ ា ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក បាន បញ្ច ប់ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក ជា ប ួន ត ំ ប ន់ ត្រ ួត ត្រា ដ ែល ស ្ថ ិត នៅ ក្រោម ការ ត្រ ួត ត្រា រ ប ស់ ព ួ ក ប្រ ទេស ម ហា អ ំ ណា ច ទ ាំង ប ួន មាន អា មេ រិក ▁សូវៀត ▁អង់គ្លេស ▁បារាំង ប ញ ្ហ ា ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ ▁គឺជា ទ ាក់ ទ ង នឹង ប ញ ្ហ ា ជ្រ ើស រ ើស អ្នក ដ ឹក នាំ ▁និង គ្រ ប់ គ្រ ង រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ប៉ ូ ឡូ ញ ប ញ ្ហ ាស ង ្រ ្ គ ាម ប្រ ឆ ាំង ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ▁គឺ ទ ាក់ ទ ង នឹង ការ ធ ្វ ើស ង ្រ ្ គ ាម រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ មេ រិក នៅ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ▁នៅក្នុង ស ន្ន ិ សី ទ នេះ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ស ន ្យា ថា ▁នឹង ចូល រួម ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម នៅ ជ ប៉ ុន ដ ែល ដើម ្ប ី ដ ណ ្ ដើម មក វិញ ន ូវ សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ខ្លួន ដ ែល បាន ប ាត់ បង់ កាល ពី ឆ្នាំ ១ ៩០ ៥ ▁ដូចជា សិ ទ្ធិ ត្រ ួត ត្រា ផ្ល ូវ ដ ែក សិ ទ្ធិ ត្រ ួត ត្រា ត ំ ប ន់ ម៉ា ន់ ជ ូរ ី ▁នៃ ប្រ ទេស ច ិន ការ ត្រ ួត ត្រា ម ូល ដ្ឋាន ស ឹក នៅ ក ំព ង់ ផ ែ ▁ត អា ធ ូរ ▁ភាគ ខា ង ត្ប ូង នៃ ក ោះ សា ខា ល ឹ ន និង ក ោះ រី ស	367
តើមនុស្សបានបង្កមហន្ដរាយនៃបរិស្ថានឡើងយ៉ាងដូចម្ដេច	null	មនុស្សបានបង្កមហរាយនៃបរិស្ថានឡើងគឺ កាលណា មនុស្សមានកំណើន កាន់តែខ្លាំង សេចក្ដីត្រូវការសម្ភារៈក៏កាន់តែច្រើនដែរដូច្នេះដើម្បីបម្រើ សេចក្ដី ត្រូវការរបស់ខ្លួន មនុស្សបានកែច្នៃទាញយកប្រយោជន៍ពីប្រភពធម្មជាតិកាន់តែខ្លាំង	null	មនុស្សបានបង្កមហរាយនៃបរិស្ថានឡើងគឺ កាលណា មនុស្សមានកំណើន កាន់តែខ្លាំង សេចក្ដីត្រូវការសម្ភារៈក៏កាន់តែច្រើនដែរដូច្នេះដើម្បីបម្រើ សេចក្ដី ត្រូវការរបស់ខ្លួន មនុស្សបានកែច្នៃទាញយកប្រយោជន៍ពីប្រភពធម្មជាតិកាន់តែខ្លាំង	ត ើម នុ ស្ស បាន បង ្ក ម ហ ន្ ដ រា យ នៃ បរ ិស ្ថ ាន ឡើង យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច Ġ	24	ម នុ ស្ស បាន បង ្ក ម ហ រា យ នៃ បរ ិស ្ថ ាន ឡើង គ ឺ Ġ កាល ណា Ġ ម នុ ស្ស មាន កំ ណ ើន Ġ កាន់ តែ ខ្ លា ំ ង Ġ សេ ច ក្ ដ ីត ្រ ូវ ការ សម ្ ភា រៈ ក ៏ កាន់ តែ ច្ រ ើន ដ ែរ ដូច ្ន េះ ដើម ្ប ី ប ម្រ ើ Ġ សេ ច ក្ ដ ី Ġ ត្រូវ ការ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ម នុ ស្ស បាន ក ែ ច្ នៃ ទ ាញ យក ប្រ យោ ជន ៍ ពី ប្រ ភព ធម្ម ជាតិ កាន់ តែ ខ្ លា ំ ង	100	▁តើ ម នុ ស្ស បាន ប ង្ក ម ហ ន្ ដ រ ាយ នៃ ប រិ ស្ថាន ឡើង យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ▁	23	▁មនុស្ស បាន ប ង្ក ម ហ រ ាយ នៃ ប រិ ស្ថាន ឡើង គ ឺ ▁កាលណា ▁មនុស្ស មាន ក ំណ ើន ▁កាន់តែ ខ្ ល ាំង ▁ស េច ក្ ដ ី ត្រូវ ការ ស ម្ភ ារ ៈ ក ៏ កាន់ តែ ច ្រ ើន ដ ែរ ដូច ្ នេះ ដើម ្ប ី ប ម្រ ើ ▁ស េច ក្ ដ ី ▁ត្រូវការ រ ប ស់ ខ្លួន ▁មនុស្ស បាន ក ែ ច្ នៃ ទ ាញ យក ប្រ យោ ជ ន៍ ពី ប្រ ភព ធម្ម ជាតិ កាន់ តែ ខ្ ល ាំង	87
ដើម្បីកែច្នៃជីវភាពប្រជាជនអាមេរិកឪ្យទៅជាសង្គមសម្ភារៈ តើរដ្ឋាបាលបានធ្វើដូចមេ្ដច	null	ដើម្បីកែច្នៃជីវភាពប្រជាជនអាមេរិកឪ្យទៅជាសម្ភារៈរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើដូចតទៅ បង្កើតនូវប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបង្ហាញផលិតផលថ្មីៗ ដូចជា ទូរទស្សន៍ ពណ៌ម៉ាស៊ីនបោកខោអាវ ម៉ាស៊ីនលាងចានឆ្នាំ ចង្រ្គាន អគ្គិសនី គ្រឿងសង្ហារឹមដ៏ប្រណីតៗ ម៉ាស៊ីនចាត់ចម្រៀងរហូតដល់រថយន្ដ	null	ដើម្បីកែច្នៃជីវភាពប្រជាជនអាមេរិកឪ្យទៅជាសម្ភារៈរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើដូចតទៅ បង្កើតនូវប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបង្ហាញផលិតផលថ្មីៗ ដូចជា ទូរទស្សន៍ ពណ៌ម៉ាស៊ីនបោកខោអាវ ម៉ាស៊ីនលាងចានឆ្នាំ ចង្រ្គាន អគ្គិសនី គ្រឿងសង្ហារឹមដ៏ប្រណីតៗ ម៉ាស៊ីនចាត់ចម្រៀងរហូតដល់រថយន្ដ	ដើម ្ប ី ក ែ ច្ នៃ ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ឪ ្យ ទៅ ជា សង ្ គម សម ្ ភា រៈ Ġ ត ើរ ដ្ឋា បាល បាន ធ ្វ ើ ដូច មេ ្ ដ ច Ġ	39	ដើម ្ប ី ក ែ ច្ នៃ ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ឪ ្យ ទៅ ជា សម ្ ភា រៈ រដ្ឋ ា ភិ បាល បាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ Ġ បង ្ក ើត ន ូវ ប្រ ព ័ន ្ ធ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម បង ្ហ ាញ ផល ិត ផល ថ ្ម ី ៗ Ġ ដូច ជា Ġ ទូ រ ទស្សន៍ Ġ ព ណ៌ ម៉ា ស៊ី ន ប ោក ខ ោ អា វ Ġ ម៉ា ស៊ី ន លា ង ច ាន ឆ្នាំ Ġ ច ង ្រ ្ គ ាន Ġ អ គ្គ ិស នី Ġ គ្រឿង សង ្ហ ារ ឹម ដ ៏ ប្រ ណី ត ៗ Ġ ម៉ា ស៊ី ន ច ាត់ ចម្រ ៀង រ ហ ូត ដល់ រ ថ យ ន្ ដ	124	▁ដើម្បី ក ែ ច្ នៃ ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ឪ ្យ ទៅ ជា ស ង្គ ម ស ម្ភ ារ ៈ ▁តើ រ ដ្ឋា បាល បាន ធ ្វ ើ ដូច មេ ្ ដ ច ▁	37	▁ដើម្បី ក ែ ច្ នៃ ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន អា មេ រិក ឪ ្យ ទៅ ជា ស ម្ភ ារ ៈ រ ដ្ឋា ភិ បាល បាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ ▁បង្កើត ន ូវ ប្រ ព ័ ន្ធ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ប ង្ហ ាញ ផល ិត ផល ថ ្ម ី ៗ ▁ដូចជា ▁ទូរទស្សន៍ ▁ពណ៌ ម៉ា ស៊ី ន ប ោក ខ ោ អា វ ▁ម៉ាស៊ីន ល ាង ច ាន ឆ្នាំ ▁ចង ្រ ្ គ ាន ▁អគ្គិសនី ▁គ្រឿង ស ង្ហ ារ ឹម ដ ៏ ប្រ ណី ត ៗ ▁ម៉ាស៊ីន ច ាត់ ចម្រ ៀង រ ហ ូត ដល់ រ ថ យ ន្ ដ	107
តើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានកំណើតនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា	null	លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានកំណើតនៅថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៧	null	លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមានកំណើតនៅថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៧	ត ើ ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ មាន កំ ណ ើត នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	18	ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ មាន កំ ណ ើត នៅ ថ ្ង ៃ ទី ០ ១ Ġ ខែ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៤ ៧	23	▁តើ ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ មាន ក ំណ ើត នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	17	▁លទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ មាន ក ំណ ើត នៅ ថ ្ង ៃ ទី ០ ១ ▁ខែកញ្ញា ▁ឆ្នាំ ១ ៩៤ ៧	20
ដើម្បីកសាងប្រទេស តើឥណ្ឌូនេស៊ីពឹងផ្អែកលើវិស័យអ្វីខ្លះ	null	ដើម្បីកសាងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មព្រៃឈើ និងឩស្សាហកម្ម	null	ដើម្បីកសាងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មព្រៃឈើ និងឩស្សាហកម្ម	ដើម ្ប ី ក សា ង ប្រ ទេស Ġ ត ើ ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	29	ដើម ្ប ី ក សា ង ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ព្រ ៃ ឈ ើ Ġ និង ឩ ស្សា ហ កម្ម	34	▁ដើម្បី ក សា ង ប្រ ទេស ▁តើ ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	26	▁ដើម្បី ក សា ង ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ព្រ ៃ ឈ ើ ▁និង ឩ ស្សា ហ កម្ម	32
តើសមាសភាពនៃរាជរដ្ឋាភិបាលមានអ្នកណាខ្លះ	null	សមាសភាពនៃរាជរដ្ឋាភិបាលមានដូចជានាយករដ្ឋមន្រ្តីឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីទេសរដ្ឋមន្រ្តីរដ្ឋមន្ត្រីនិងរដ្ឋលេខាធិការ	null	សមាសភាពនៃរាជរដ្ឋាភិបាលមានដូចជានាយករដ្ឋមន្រ្តីឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីទេសរដ្ឋមន្រ្តីរដ្ឋមន្ត្រីនិងរដ្ឋលេខាធិការ	ត ើស មាស ភាព នៃ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល មាន អ្នក ណា ខ្ ល ះ Ġ	16	សម ាស ភាព នៃ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល មាន ដូច ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី ឧ ប នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី ទេស រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី រដ្ឋ ម ន្ត ្រី និង រដ្ឋ លេខ ា ធិ ការ	47	▁តើ ស មាស ភាព នៃ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល មាន អ្នក ណា ខ្ ល ះ ▁	16	▁សមាសភាព នៃ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល មាន ដូច ជា នា យក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ឧ ប នា យក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ទេស រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី រដ្ឋ ម ន្ត ្រី និង រដ្ឋ លេខ ា ធិ ការ	45
តើការបែកបន្ទាយលង្វែកបណ្តាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ	null	មូលហេតុនៃការបែកបន្ទាយលង្វែកៈព្រះរាជាសត្ថាទី១ ទៅជួយរំដោះក្រុងអយុធ្យាពិការត្រួតត្រារបស់កុមារសៀម រមិលគុណប្រើល្បិចបញ្ចូនសង្ឃមកយកការណ៍និងប្រើល្បិចបាចប្រាក់ដួងវបត្តិផ្ទៃក្នុង រាជវង្សា នុវង្ស នាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្តី និងរាស្រ្តមិនពេញចិត្តនឹងព្រះសត្ថាទី១ប្រជារាស្រ្ត នាំគ្នាកាប់ឆ្ការឬស្សីសាមគ្គី ប្រជាជនគ្មានឯកភាពជាតិ	null	មូលហេតុនៃការបែកបន្ទាយលង្វែកៈព្រះរាជាសត្ថាទី១ ទៅជួយរំដោះក្រុងអយុធ្យាពិការត្រួតត្រារបស់កុមារសៀម រមិលគុណប្រើល្បិចបញ្ចូនសង្ឃមកយកការណ៍និងប្រើល្បិចបាចប្រាក់ដួងវបត្តិផ្ទៃក្នុង រាជវង្សា នុវង្ស នាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្តី និងរាស្រ្តមិនពេញចិត្តនឹងព្រះសត្ថាទី១ប្រជារាស្រ្ត នាំគ្នាកាប់ឆ្ការឬស្សីសាមគ្គី ប្រជាជនគ្មានឯកភាពជាតិ	ត ើក ារ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក បណ្ត ាល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	22	ម ូល ហេតុ នៃ ការ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ៈ ព្រ ះ រាជ ាស ត្ថា ទី១ Ġ ទៅ ជ ួយ រំ ដ ោះ ក្រុង អ យ ុ ធ ្យា ពិ ការ ត្រ ួត ត្រា រ ប ស់ ក ុម ារ ស ៀម Ġ រ ម ិល គុណ ប្រ ើ ល ្ប ិច បញ្ច ូន សង ្ ឃ មក យក ការណ៍ និង ប្រ ើ ល ្ប ិច បា ច ប្រា ក់ ដ ួង វ ប ត្តិ ផ្ ទ ៃ ក្នុង Ġ រាជ វង្ស ា Ġ នុ វង្ស Ġ នា ម៉ឺន ស ព្វ មុខ ម ន្ រ ្ត ី Ġ និង រា ស្រ ្ត ម ិន ព េញ ចិត្ត នឹង ព្រ ះ ស ត្ថា ទី១ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត Ġ នាំ គ្នា កា ប់ ឆ្ ការ ឬ ស្ស ី សា ម គ្គ ី Ġ ប្រ ជា ជន គ ្ម ាន ឯក ភាព ជាតិ	137	▁តើ ការ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក បណ្ត ាល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁មូលហេតុ នៃ ការ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ៈ ព្រ ះ រាជ ាស ត្ថា ទី១ ▁ទៅ ជ ួយ រំ ដ ោះ ក្រុង អ យ ុ ធ ្យា ពិ ការ ត្រ ួត ត្រា រ ប ស់ ក ុម ារ ស ៀម ▁រម ិល គុណ ប្រ ើ ល ្ប ិច បញ្ច ូន សង ្ ឃ មក យក ការណ៍ និង ប្រ ើ ល ្ប ិច បា ច ប្រ ាក់ ដ ួង វ ប ត្តិ ផ្ ទ ៃ ក្នុង ▁រាជ វង្ស ា ▁ នុ វង្ស ▁នា ម៉ឺន ស ព្វ មុខ ម ន ្រ ្ត ី ▁និង រា ស្រ ្ត ម ិន ព េញ ចិត្ត នឹង ព្រ ះ ស ត្ថា ទី១ ប្រ ជា រា ស្រ ្ត ▁នាំគ្នា ក ាប់ ឆ្ ការ ឬ ស្ស ី ស ាម គ្គ ី ▁ប្រជាជន គ ្ មាន ឯក ភាព ជាតិ	131
តើមានសម្បត្តិវប្បធម៌រូបីអ្វីខ្លះ របស់ខ្មែរ ដែលបានដាក់បញ្វូលក្នុងបញ្ជី បេតិកភណ្ឌពិភពលោក ចូរបង្ហាញពីកាលបរិច្ឆទផង	null	សម្បត្តិវប្បធម៌រូបីរបស់ខ្មែរ ដែលបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក មានប្រាសាទអង្គរវត្ត ថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩២ប្រាសាទព្រះវិហារ ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧	null	សម្បត្តិវប្បធម៌រូបីរបស់ខ្មែរ ដែលបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក មានប្រាសាទអង្គរវត្ត ថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩២ប្រាសាទព្រះវិហារ ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧	ត ើម ាន សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ រូប ី អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ Ġ ដ ែល បាន ដា ក់ ប ញ ្វ ូល ក្នុង ប ញ្ជ ី Ġ ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក Ġ ច ូរ បង ្ហ ាញ ពី កាល បរ ិច ្ ឆ ទ ផ ង Ġ	54	សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ រូប ី រ ប ស់ ខ្ ម ែរ Ġ ដ ែល បាន ដា ក់ បញ្ចូល ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក Ġ មាន ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត Ġ ថ ្ង ៃ ទី១ ៤ Ġ ខែ ធ្នូ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ២ ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ Ġ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៧ Ġ ខែ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៨ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ បូ រ ព្រ ៃ គ ុក ថ ្ង ៃ ទី ៨ Ġ ខែ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១ ៧	96	▁តើ មាន សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ រូប ី អ ្វី ខ្ ល ះ ▁របស់ ខ្ ម ែរ ▁ដែល បាន ដ ាក់ ប ញ ្វ ូល ក្នុង ប ញ្ជ ី ▁បេតិកភណ្ឌ ពិ ភព លោក ▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ពី កាល ប រិ ច្ឆ ទ ផ ង ▁	45	▁សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ រូប ី រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ▁ដែល បាន ដ ាក់ បញ្ចូល ក្នុង ប ញ្ជ ី ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក ▁មាន ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ▁ថ្ងៃទី ១ ៤ ▁ខែធ្នូ ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ២ ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ ▁ថ្ងៃទី ២ ៧ ▁ខែកក្កដា ▁ឆ្នាំ ▁២០០៨ ត ំ ប ន់ ប្រា សា ទ សំ ប ូរ ព្រ ៃ គ ុក ថ ្ង ៃ ទី ៨ ▁ខែកក្កដា ▁ឆ្នាំ ▁២០១៧	79
ពីសង្គមកុំមុយនីសបុព្វកាលមកសង្គមទាសភាពសង្គមវិវត្តន៍ដូចម្តេចខ្លះ	null	៥ ដំបូងឡើយ ដោយឧបករណ៍ផលិតកម្មនៅទាបនិងកង្វះសមត្ថភាពទប់ទល់នឹងសត្វសាហាវ បាតុភូតធម្មជាតិ តំរូវអោយមនុស្សបុព្វកាលរស់នៅជាសហគមន៍ធ្វើការអ្ន ហូបរួម ចែកផលជារួម ក្រោយមកកំរិតបញ្ញាមនុស្សកាន់តែកើនឡើង ឧបករណ៍ពលកម្ម ត្រូវបានកែឆ្នៃបន្តបន្ទាប់ពីថ្មពីឆ្អឹងមកលោហធាតុអោយផលិតផលដែលផលិតបានត្រូវនៅសល់លើសពីតំរូវការ ទន្ទឹមនឹងកំនកំណើតរបបកម្មសិទ្ធិឯកជន អ្នកដែលមានបញ្ញានិងមានកំលាំងមំាមួន ខិតខំប្រើគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីប្រមូលផលិតផលដែលលើសនោះទុកជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនអ្នកឆ្លាតអ្នកខ្លាំងក្លាយជាពួកអ្នកមានអ្នកល្ងង់ អ្នកខ្សោយ ក្លាយជាអ្នកក្រ សង្គមបុព្វកាលរង្គោះរង្គើស្របនឹងកំនើតសង្គមទាសភាព ដោយពួកអ្នកមានក្លាយជាវណ្ណៈម្ចាស់ទាសករ ឯពួកអ្នកក្រក្លាយជាវណ្ណៈទាសករ បែបផែនផលិតកម្មថ្មី ផ្អែកលើរបបកម្មសិទ្ធិឯកទាសករពីមធ្យោបាយផលិតកម្មបដិសន្ថិឡើងសង្គមកុំមុយនីសបុព្វកាលរលំរលាយនិងជំនួសដោយសង្គមទាសភាព ដូចនេះនិយាយរួមការវិវត្តន៍ពីសង្គមបុព្វកាលមកសង្គមទាសភាពគឺបណ្តាលមកពីមានបំនែងចែកពលកម្មក្នុងសង្គម និងរបបកម្មសិទ្ធិឯកជនពីមធ្យោបាយផលិតកម្ម	null	៥ ដំបូងឡើយ ដោយឧបករណ៍ផលិតកម្មនៅទាបនិងកង្វះសមត្ថភាពទប់ទល់នឹងសត្វសាហាវ បាតុភូតធម្មជាតិ តំរូវអោយមនុស្សបុព្វកាលរស់នៅជាសហគមន៍ធ្វើការអ្ន ហូបរួម ចែកផលជារួម ក្រោយមកកំរិតបញ្ញាមនុស្សកាន់តែកើនឡើង ឧបករណ៍ពលកម្ម ត្រូវបានកែឆ្នៃបន្តបន្ទាប់ពីថ្មពីឆ្អឹងមកលោហធាតុអោយផលិតផលដែលផលិតបានត្រូវនៅសល់លើសពីតំរូវការ ទន្ទឹមនឹងកំនកំណើតរបបកម្មសិទ្ធិឯកជន អ្នកដែលមានបញ្ញានិងមានកំលាំងមំាមួន ខិតខំប្រើគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីប្រមូលផលិតផលដែលលើសនោះទុកជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនអ្នកឆ្លាតអ្នកខ្លាំងក្លាយជាពួកអ្នកមានអ្នកល្ងង់ អ្នកខ្សោយ ក្លាយជាអ្នកក្រ សង្គមបុព្វកាលរង្គោះរង្គើស្របនឹងកំនើតសង្គមទាសភាព ដោយពួកអ្នកមានក្លាយជាវណ្ណៈម្ចាស់ទាសករ ឯពួកអ្នកក្រក្លាយជាវណ្ណៈទាសករ បែបផែនផលិតកម្មថ្មី ផ្អែកលើរបបកម្មសិទ្ធិឯកទាសករពីមធ្យោបាយផលិតកម្មបដិសន្ថិឡើងសង្គមកុំមុយនីសបុព្វកាលរលំរលាយនិងជំនួសដោយសង្គមទាសភាព ដូចនេះនិយាយរួមការវិវត្តន៍ពីសង្គមបុព្វកាលមកសង្គមទាសភាពគឺបណ្តាលមកពីមានបំនែងចែកពលកម្មក្នុងសង្គម និងរបបកម្មសិទ្ធិឯកជនពីមធ្យោបាយផលិតកម្ម	ពី សង ្ គម ក ុំ ម ុយ នី ស ប ុ ព្វ កាល មក សង ្ គម ទ ាស ភាព សង ្ គម វិ វត្ត ន៍ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	34	៥ Ġ ដំ បូ ង ឡ ើយ Ġ ដោយ ឧ ប ករណ៍ ផល ិត កម្ម នៅ ទ ាប និង ក ង ្វ ះ សម ត្ថ ភាព ទ ប់ ទល់ នឹង ស ត ្វ សា ហា វ âĢĭ Ġ បា ត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ Ġ ត ំ រ ូវ អោយ ម នុ ស្ស ប ុ ព្វ កាល រស់ នៅ ជា ស ហ គមន៍ ធ ្វ ើក ារ អ ្ន Ġ ហ ូប រួម Ġ ច ែក ផល ជា រួម Ġ ក្រ ោយ មក កំ រិ ត ប ញ្ញា ម នុ ស្ស កាន់ តែ ក ើន ឡើង Ġ ឧ ប ករណ៍ ពល កម្ម Ġ ត្រូវ បាន ក ែ ឆ្ នៃ ប ន្ត បន្ទាប់ ពី ថ ្ម ពី ឆ្ អ ឹង មក ល ោ ហ ធាតុ អោយ ផល ិត ផល ដ ែល ផល ិត បាន ត្រូវ នៅ ស ល់ លើ ស ពី ត ំ រ ូវ ការ Ġ ទ ន្ទ ឹម នឹង កំ ន កំ ណ ើត រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ ឯក ជន Ġ អ្នក ដ ែល មាន ប ញ្ញា និង មាន កំ លា ំ ង ម ំ ាម ួន Ġ ខ ិត ខ ំ ប្រ ើ គ្រ ប់ ម ធ ្យ ោ បា យ ដើម ្ប ី ប្រ ម ូល ផល ិត ផល ដ ែល លើ ស ន ោះ ទុក ជា កម្ម សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ខ្លួន អ្នក ឆ្ លា ត អ្នក ខ្ លា ំ ង ក្លា យ ជា ព ួ ក អ្នក មាន អ្នក ល ្ង ង់ Ġ អ្នក ខ្សោយ Ġ ក្លា យ ជា អ្នក ក្រ Ġ សង ្ គម ប ុ ព្វ កាល រ ង្គ ោះ រ ង្គ ើស ្រ ប នឹង កំ ន ើត សង ្ គម ទ ាស ភាព Ġ ដោយ ព ួ ក អ្នក មាន ក្លា យ ជា វ ណ្ណ ៈ ម្ចាស់ ទ ាស ករ Ġ ឯ ព ួ ក អ្នក ក្រ ក្លា យ ជា វ ណ្ណ ៈ ទ ាស ករ Ġ ប ែប ផ ែន ផល ិត កម្ម ថ ្ម ី Ġ ផ្ អ ែក លើ រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ ឯក ទ ាស ករ ពី ម ធ ្យ ោ បា យ ផល ិត កម្ម ប ដ ិស ន្ ថ ិ ឡើង សង ្ គម ក ុំ ម ុយ នី ស ប ុ ព្វ កាល រ លំ រ លា យ និង ជំ ន ួស ដោយ សង ្ គម ទ ាស ភាព Ġ ដូច នេះ និ យា យ រួម ការ វិ វត្ត ន៍ ពី សង ្ គម ប ុ ព្វ កាល មក សង ្ គម ទ ាស ភាព គ ឺ បណ្ត ាល មក ពី មាន ប ំ ន ែង ច ែក ពល កម្ម ក្នុង សង ្ គម Ġ និង រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ ឯក ជន ពី ម ធ ្យ ោ បា យ ផល ិត កម្ម ĠâĢĭ	424	▁ពី ស ង្គ មក ុំ ម ុយ នី ស ប ុ ព្វ កាល មក ស ង្គ ម ទ ាស ភាព ស ង្គ ម វិ វត្ត ន៍ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	33	▁៥ ▁ដំបូង ឡ ើយ ▁ដោយ ឧ ប ករណ៍ ផល ិត កម្ម នៅ ទ ាប និង ក ង ្វ ះ សម ត្ថ ភាព ទ ប់ ទល់ នឹង ស ត ្វ សា ហា វ ▁បាត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ ▁តំ រ ូវ អោយ ម នុ ស្ស ប ុ ព្វ កាល រស់ នៅ ជា ស ហ គមន៍ ធ ្វ ើ ការ អ ្ន ▁ហូប រួម ▁ចែក ផល ជា រួម ▁ក្រោយមក កំ រ ិត ប ញ្ញា ម នុ ស្ស កាន់ ត ែក ើន ឡើង ▁ឧបករណ៍ ពល កម្ម ▁ត្រូវបាន ក ែ ឆ្ នៃ ប ន្ត បន្ទាប់ ពី ថ ្ម ពី ឆ្ អ ឹង មក ល ោ ហ ធាតុ អោយ ផល ិត ផល ដ ែល ផល ិត បាន ត្រូវ នៅ ស ល់ លើ ស ពី ត ំ រ ូវ ការ ▁ទន្ទឹមនឹង កំ ន ក ំណ ើត រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ ឯក ជន ▁អ្នក ដ ែល មាន ប ញ្ញា និង មាន កំ ល ាំង ម ំ ាម ួន ▁ខិតខំ ប្រ ើ គ្រ ប់ ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដើម ្ប ី ប្រ ម ូល ផល ិត ផល ដ ែល លើ ស ន ោះ ទុក ជា កម្ម សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ខ្លួន អ្នក ឆ ្លា ត អ្នក ខ្ ល ាំង ក្លា យ ជា ព ួ ក អ្នក មាន អ្នក ល ្ង ង់ ▁អ្នក ខ្សោយ ▁ក្លាយជា អ្នក ក្រ ▁សង្គម ប ុ ព្វ កាល រ ង្គ ោះ រ ង្គ ើ ស្រ ប នឹង កំ ន ើត ស ង្គ ម ទ ាស ភាព ▁ដោយ ព ួ ក អ្នក មាន ក្លា យ ជា វ ណ្ណ ៈ ម្ចាស់ ទ ាស ករ ▁ឯ ព ួ ក អ្នក ក្រ ក្លា យ ជា វ ណ្ណ ៈ ទ ាស ករ ▁បែប ផ ែន ផល ិត កម្ម ថ ្ម ី ▁ផ្អែក លើ រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ ឯក ទ ាស ករ ពី ម ធ ្យ ោ ប ាយ ផល ិត កម្ម ប ដ ិស ន ្ថ ិ ឡើង ស ង្គ មក ុំ ម ុយ នី ស ប ុ ព្វ កាល រ លំ រ ល ាយ និង ជំ ន ួស ដោយ ស ង្គ ម ទ ាស ភាព ▁ដូចនេះ ន ិយ ាយ រួម ការ វិ វត្ត ន៍ ពី ស ង្គ ម ប ុ ព្វ កាល មក ស ង្គ ម ទ ាស ភាព គ ឺ បណ្ត ាល មក ពី មាន ប ំ ន ែង ច ែក ពល កម្ម ក្នុង ស ង្គ ម ▁និង រ ប ប កម្ម សិ ទ្ធិ ឯក ជន ពី ម ធ ្យ ោ ប ាយ ផល ិត កម្ម ▁	396
ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ហេតុអ្វីបានជាសហរដ្ឋអាមេរិកគេចផុតពីការខ្ចេចខ្នាំខាងសេដ្ឋកិច្ច	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកគេចផុតពីការខ្ចេចខ្ចាំខាងសេដ្ឋកិច្ចពីព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិក គឺស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទ្វីបអឺរ៉ុបរាប់ពាន់គឺឡូម៉ែត្រ	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកគេចផុតពីការខ្ចេចខ្ចាំខាងសេដ្ឋកិច្ចពីព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិក គឺស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទ្វីបអឺរ៉ុបរាប់ពាន់គឺឡូម៉ែត្រ	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី Ġ ២ Ġ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ នាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ	38	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី âĢĭ ២ Ġ បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ ច ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ពី ព្រ ោះ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ គ ឺ ស្ ថ ិត នៅ ឆ្ ង ាយ ពី ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប រា ប់ ពាន់ គ ឺ ឡូ ម៉ែត្រ	69	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ▁២ ▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ នាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁	37	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ▁២ ▁បានជា ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក គ េច ផ ុត ពី ការ ខ្ ច េច ខ្ ច ាំ ខា ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ពី ព្រ ោះ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁គឺ ស ្ថ ិត នៅ ឆ្ ង ាយ ពី ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប រ ាប់ ពាន់ គ ឺ ឡូ ម៉ែត្រ	66
តើរបបសាធារណៈរដ្ឋរបស់បារាំងមានទាំងអស់ប៉ុន្មានអ្វីខ្លះ ចូរបញ្ជាក់ពីកាលបរិច្ឆេទផង	null	មានទាំងអស់៥គឺៈសាធារណៈរដ្ឋទី១ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ កញ្ញា ១៧៩២ឧសភា ១៨០៤សាធារណៈរដ្ឋទី២ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ កុម្ភៈ ១៨៤៨ ២ ធ្នូ ១៨៥២សាធារណៈរដ្ឋទី៣ ចាប់ពីថ្ងៃទី ៤កញ្ញា ១៨៧០ ១០កក្កដា ១៩៤០សាធារណៈរដ្ឋទី ៤ ចាប់ពីថ្ងៃទី ៣ មិថុនា ១៩៤៦ ៥តុលា ១៩៥៨សាធារណៈរដ្ឋទី៥ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៥៨ ដល់សព្វថ្ងៃ	null	មានទាំងអស់៥គឺៈសាធារណៈរដ្ឋទី១ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ កញ្ញា ១៧៩២ឧសភា ១៨០៤សាធារណៈរដ្ឋទី២ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៥ កុម្ភៈ ១៨៤៨ ២ ធ្នូ ១៨៥២សាធារណៈរដ្ឋទី៣ ចាប់ពីថ្ងៃទី ៤កញ្ញា ១៨៧០ ១០កក្កដា ១៩៤០សាធារណៈរដ្ឋទី ៤ ចាប់ពីថ្ងៃទី ៣ មិថុនា ១៩៤៦ ៥តុលា ១៩៥៨សាធារណៈរដ្ឋទី៥ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៥៨ ដល់សព្វថ្ងៃ	ត ើរ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ រ ប ស់ បា រា ំ ង មាន ទ ាំង អ ស់ ប៉ ុន ្ម ាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ច ូរ បញ្ជា ក់ ពី កាល បរ ិច ្ ឆ េ ទ ផ ង Ġ	43	មាន ទ ាំង អ ស់ ៥ គ ឺ ៈ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី១ Ġ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២៥ Ġ ក ញ្ញា Ġ ១ ៧ ៩ ២ ឧ ស ភា Ġ ១ ៨០ ៤ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី ២ Ġ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទី ĠâĢĭ ២៥ Ġ ក ុម ្ ភ ៈ Ġ ១ ៨ ៤ ៨ Ġ ២ Ġ ធ្នូ Ġ ១ ៨ ៥ ២ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី ៣ Ġ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៤ ក ញ្ញា Ġ ១ ៨ ៧០ Ġ ១០ âĢĭ ក ក្ក ដា Ġ ១៩ ៤០ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី Ġ ៤ Ġ ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទី Ġ ៣ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ១៩ ៤ ៦ Ġ ៥ ត ុល ា Ġ ១៩ ៥ ៨ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ÂłĠ ១៩ ៥ ៨ Ġ ដល់ ស ព្វ ថ ្ង ៃ	136	▁តើ រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ រ ប ស់ ប ារ ាំង មាន ទ ាំង អ ស់ ប៉ ុន ្ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ចូរ បញ្ជា ក់ ពី កាល ប រិ ច្ឆ េ ទ ផ ង ▁	40	▁មាន ទ ាំង អ ស់ ៥ គ ឺ ៈ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី១ ▁ចាប់ពី ថ ្ង ៃ ទី ▁២៥ ▁កញ្ញា ▁១៧ ៩ ២ ឧ ស ភា ▁១ ៨០ ៤ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី ២ ▁ចាប់ពី ថ ្ង ៃ ទី ▁២៥ ▁កុម្ភៈ ▁១៨ ៤ ៨ ▁២ ▁ធ្នូ ▁១៨ ៥ ២ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី ៣ ▁ចាប់ពី ថ ្ង ៃ ទី ▁៤ ក ញ្ញា ▁១៨ ៧០ ▁១០ ▁កក្កដា ▁១៩ ៤០ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី ▁៤ ▁ចាប់ពី ថ ្ង ៃ ទី ▁៣ ▁មិថុនា ▁១៩ ៤ ៦ ▁៥ ត ុល ា ▁១៩ ៥ ៨ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ទី ៥ ▁ចាប់ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៨ ▁ដល់ ស ព្វ ថ ្ង ៃ	111
តើរដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសឡើងនៅឆ្នាំណានៅទីណាហើយបានដាក់ឪ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំណា	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានប្រកាសឡើងនៅឆ្នាំ ១៧៨៧ នៅទីក្រុងភីឡាឌែលហ្វី ហើយបានដាក់ប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៧៨៩	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានប្រកាសឡើងនៅឆ្នាំ ១៧៨៧ នៅទីក្រុងភីឡាឌែលហ្វី ហើយបានដាក់ប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៧៨៩	ត ើរ ដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា នៅ ទី ណា ហើយ បាន ដា ក់ ឪ ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	39	រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ត្រូវ បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៧ ៨ ៧ Ġ នៅ ទី ក្រុង ភ ី ឡា ឌ ែល ហ្វ ី Ġ ហើយ បាន ដា ក់ ប្រ ើប ្រា ស់ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៧ ៨ ៩	49	▁តើ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា នៅ ទី ណា ហើយ បាន ដ ាក់ ឪ ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	38	▁រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដំ បូ ង នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ត្រូវ បាន ប្រ កាស ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៧ ៨ ៧ ▁នៅ ទី ក្រុង ភ ី ឡា ឌ ែល ហ្វ ី ▁ហើយ បាន ដ ាក់ ប្រ ើ ប្រ ាស់ នៅ ឆ្នាំ ▁១៧ ៨ ៩	44
តើពួកឧក្រិដ្ឋជនសព្វថ្ងៃមានស្ថានភាពបែបណា	null	សព្វថ្ងៃពួកឧក្រិដ្ឋជនភាគច្រើនសុទ្ធតែមានអង្គការចាត់តាំងច្បាស់លាស់ និងមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងយន្តការដឹកនាំតឹងរឹង បំពាក់ទៅដោយ អាវុធទំនើបៗ មានប្រព័ន្ធការពារនិងការឲ្យសញ្ញាជាស្វ័យប្រវត្តិ ប្រព័ន្ធចាប់សំឡេងទំនាក់ទំនងតាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ កុំព្យូរទ័រ ល ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ ពួកឧក្រិដ្ឋកជនអាចរៀបចំសកម្មភាពរបស់ខ្លួនទុកជាមុន	null	សព្វថ្ងៃពួកឧក្រិដ្ឋជនភាគច្រើនសុទ្ធតែមានអង្គការចាត់តាំងច្បាស់លាស់ និងមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងយន្តការដឹកនាំតឹងរឹង បំពាក់ទៅដោយ អាវុធទំនើបៗ មានប្រព័ន្ធការពារនិងការឲ្យសញ្ញាជាស្វ័យប្រវត្តិ ប្រព័ន្ធចាប់សំឡេងទំនាក់ទំនងតាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ កុំព្យូរទ័រ ល ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ ពួកឧក្រិដ្ឋកជនអាចរៀបចំសកម្មភាពរបស់ខ្លួនទុកជាមុន	ត ើ ព ួ ក ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ជន ស ព្វ ថ ្ង ៃ មាន ស្ថាន ភាព ប ែប ណា Ġ	21	ស ព្វ ថ ្ង ៃ ព ួ ក ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ជន ភាគ ច្ រ ើន សុ ទ្ធ តែ មាន អង្គ ការ ច ាត់ តាំង ច្ បា ស់ លាស់ Ġ និង មាន ប្រ ព ័ន ្ ធ គ្រ ប់ គ្រ ង យ ន្ត ការ ដ ឹក នាំ ត ឹង រ ឹង Ġ ប ំព ាក់ ទៅ ដោយ Ġ អា វុធ ទំ ន ើប ៗ Ġ មាន ប្រ ព ័ន ្ ធ ការពារ និង ការ ឲ្យ ស ញ្ញា ជា ស្ វ ័យ ប្រ វត្ត ិ Ġ ប្រ ព ័ន ្ ធ ច ាប់ សំ ឡេ ង ទំ នាក់ ទំ ន ង តា ម វិ ទ ្យ ុ Ġ ទូ រ ទស្សន៍ Ġ ក ុំ ព្យ ូរ ទ័រ Ġ ល Ġ ក្នុង ស្ថាន ភាព ប ែប នេះ Ġ ព ួ ក ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ក ជន អា ចរ ៀប ចំ ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ខ្លួន ទុក ជា ម ុន	141	▁តើ ព ួ ក ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ជន ស ព្វ ថ ្ង ៃ មាន ស្ថាន ភាព ប ែប ណា ▁	20	▁សព្វ ថ ្ង ៃ ព ួ ក ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ជន ភាគ ច ្រ ើន ស ុទ្ធ តែ មាន អង្គ ការ ច ាត់ តាំង ច ្ប ាស់ លាស់ ▁និង មាន ប្រ ព ័ ន្ធ គ្រ ប់ គ្រ ង យ ន្ត ការ ដ ឹក នាំ ត ឹង រ ឹង ▁បំពាក់ ទៅ ដោយ ▁អាវុធ ទំ ន ើប ៗ ▁មាន ប្រ ព ័ ន្ធ ការពារ និង ការ ឲ្យ ស ញ្ញា ជា ស ្វ ័យ ប្រ វ ត្តិ ▁ប្រព័ន្ធ ច ាប់ សំ ឡេ ង ទំ នាក់ ទំ ន ង ត ាម វិ ទ ្យ ុ ▁ទូរទស្សន៍ ▁កុំ ព្យ ូរ ទ័រ ▁ល ▁ក្នុង ស្ថាន ភាព ប ែប នេះ ▁ពួក ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ក ជន អា ច រៀបចំ ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ខ្លួន ទុក ជា ម ុន	125
តើទស្សនវិជ្ជាទាក់ទង និងជីវិតដូចម្តេចខ្លះ	null	ទស្សនវិជ្ជា មានទំនាស់ទំនងយ៉ាងជិតស្និតជាមួយជីវីតមនុស្ស ដើម្បីយល់ទស្សនវិជ្ជាត្រូវចេញដំណើរក្នុងជីវីត ព្រោះជីវីតជាអ្នកបង្កើតបញ្ហាទស្សនវិជ្ជា ហេតុនេះ ទស្សនវិជ្ជាកើតក្នុងជីវីតនិងដើម្បីជីវិតដូចជា ការរស់នៅ សេចក្តីស្លាប់ ការអត់ឃ្លាន សាសនា សេរីភាព ស្នេហា សុភមង្គល ឧត្តមគតិ យុត្តិធម៌ អាទិទេព វាសនា បុណ្យបាប ទាំងនេះសុទ្ធតែជាបញ្ហាដែលទាក់ទង់នឹងជីវីត	null	ទស្សនវិជ្ជា មានទំនាស់ទំនងយ៉ាងជិតស្និតជាមួយជីវីតមនុស្ស ដើម្បីយល់ទស្សនវិជ្ជាត្រូវចេញដំណើរក្នុងជីវីត ព្រោះជីវីតជាអ្នកបង្កើតបញ្ហាទស្សនវិជ្ជា ហេតុនេះ ទស្សនវិជ្ជាកើតក្នុងជីវីតនិងដើម្បីជីវិតដូចជា ការរស់នៅ សេចក្តីស្លាប់ ការអត់ឃ្លាន សាសនា សេរីភាព ស្នេហា សុភមង្គល ឧត្តមគតិ យុត្តិធម៌ អាទិទេព វាសនា បុណ្យបាប ទាំងនេះសុទ្ធតែជាបញ្ហាដែលទាក់ទង់នឹងជីវីត	âĢĭ ត ើ ទ ស្ស ន វិជ្ជា ទ ាក់ ទ ង Ġ និង ជីវ ិត ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	20	ទ ស្ស ន វិជ្ជា Ġ មាន ទំ នា ស់ ទំ ន ង យ៉ាង ជ ិត ស្ន ិត ជា មួយ ជីវ ីត âĢĭ ម នុ ស្ស Ġ ដើម ្ប ី យ ល់ ទ ស្ស ន វិជ្ជា ត្រូវ ចេញ ដំណើរ ក្នុង ជីវ ីត Ġ ព្រ ោះ ជីវ ីត ជា អ្នក បង ្ក ើត ប ញ ្ហ ា ទ ស្ស ន វិជ្ជា Ġ ហេតុ នេះ Ġ ទ ស្ស ន វិជ្ជា កើត ក្នុង ជីវ ីត និង ដើម ្ប ី ជីវ ិត ដូច ជា Ġ ការ រស់ នៅ Ġ សេ ច ក្តី ស្លាប់ Ġ ការ អ ត់ ឃ្លា ន Ġ សា ស នា Ġ សេ រី ភាព Ġ ស្ន េ ហា Ġ សុ ភ ម ង្គ ល Ġ ឧ ត្ត ម គ តិ Ġ យុត្តិ ធម៌ Ġ អា ទិ ទេ ព Ġ វា ស នា Ġ ប ុ ណ ្យ បា ប Ġ ទ ាំង នេះ សុ ទ្ធ តែ ជា ប ញ ្ហ ា ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ នឹង ជីវ ីត	139	▁តើ ទ ស្ស ន វិជ្ជា ទ ាក់ ទ ង ▁និង ជីវ ិត ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	19	▁ទស្សន វិជ្ជា ▁មាន ទំ ន ាស់ ទំ ន ង យ៉ាង ជ ិត ស្ន ិត ជា មួយ ជីវ ីត ▁មនុស្ស ▁ដើម្បី យ ល់ ទ ស្ស ន វិជ្ជា ត្រូវ ចេញ ដំណើរ ក្នុង ជីវ ីត ▁ព្រោះ ជីវ ីត ជា អ្នក ប ង្ក ើត ប ញ ្ហ ា ទ ស្ស ន វិជ្ជា ▁ហេតុ នេះ ▁ទស្សន វិជ្ជា កើត ក្នុង ជីវ ីត និង ដើម ្ប ី ជីវ ិត ដូច ជា ▁ការរស់នៅ ▁សេចក្តី ស្លាប់ ▁ការអ ត់ ឃ្លា ន ▁សាសនា ▁សេរីភាព ▁ស្នេហា ▁សុភមង្គល ▁ឧត្តម គ តិ ▁យុត្តិធម៌ ▁អា ទិ ទេ ព ▁វាសនា ▁បុណ្យ ប ាប ▁ទាំងនេះ ស ុទ្ធ តែ ជា ប ញ ្ហ ា ដ ែល ទ ាក់ ទ ង់ នឹង ជីវ ីត	105
តើអង់គ្លេសបានដាក់អាណានិគមលើប្រទេសណាខ្លះ	null	អង់គ្លេសបានដាក់អាណានិគមលើទ្វីបអាមេរិក រដ្ឋទាំង ១៣ នៅឆ្នាំ ១៦៣០ទ្វីបអាស៊ី មាន ឥណ្ឌា ចិនអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី មីយ៉ាន់់ម៉ាទ្វីបអាព្រិចទ្វីបអៀឡង់	null	អង់គ្លេសបានដាក់អាណានិគមលើទ្វីបអាមេរិក រដ្ឋទាំង ១៣ នៅឆ្នាំ ១៦៣០ទ្វីបអាស៊ី មាន ឥណ្ឌា ចិនអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី មីយ៉ាន់់ម៉ាទ្វីបអាព្រិចទ្វីបអៀឡង់	ត ើ អ ង់ គ ្ល េស បាន ដា ក់ អា ណា និ គម លើ ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ Ġ	21	អ ង់ គ ្ល េស បាន ដា ក់ អា ណា និ គម លើ ទ ្វី ប អា មេ រិក Ġ រដ្ឋ ទ ាំង Ġ ១ ៣ Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៦ ៣០ ទ ្វី ប អា ស៊ី Ġ មាន Ġ ឥ ណ្ឌ ា Ġ ច ិន អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ មាន ម៉ា ឡេ ស៊ី Ġ សិ ង្ហ ប ុរ ី Ġ មី យ៉ា ន់ ់ ម៉ា ទ ្វី ប អា ព្រ ិច ទ ្វី ប អ ៀ ឡង់	74	▁តើ អ ង់ គ ្ល េស បាន ដ ាក់ អា ណា និ គម លើ ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ ▁	20	▁អង់គ្លេស បាន ដ ាក់ អា ណា និ គម លើ ទ ្វី ប អា មេ រិក ▁រដ្ឋ ទ ាំង ▁១៣ ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៦ ៣០ ទ ្វី ប អា ស៊ី ▁មាន ▁ឥណ្ឌា ▁ចិន អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁មាន ម៉ា ឡេ ស៊ី ▁សិង្ហបុរី ▁មី យ៉ា ន់ ់ ម៉ា ទ ្វី ប អា ព្រ ិច ទ ្វី ប អ ៀ ឡង់	61
តើសកម្មភាពធំៗអ្វីខ្លះដែលបានបង្កឡើងដោយស្នាដៃភេរវកម្មកន្លងមក	null	ក្រៅពីសម្លាប់ឥស្សរៈជនសំខាន់ៗនិងប្រជាជន ពួកភេរវកម្មអន្តរជាតិបានបង្ក វិនាសកម្មមួយចំនួន ដល់សន្ដិសុខ និងស្ថេរភាពសង្គមដូចជាបើហាន្ដហោះបំផ្លាញអាគារពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកនៅទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក នៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ធ្វើសកម្មភាពពាក់ព័ន្ធនឹងការជួញដូរថ្នាំញៀន និងជួនដូរមនុស្សធ្វើចរាចរលុយក្លែងក្លាយ និងក្លែងឯកសារលុយពីធនាគារ	null	ក្រៅពីសម្លាប់ឥស្សរៈជនសំខាន់ៗនិងប្រជាជន ពួកភេរវកម្មអន្តរជាតិបានបង្ក វិនាសកម្មមួយចំនួន ដល់សន្ដិសុខ និងស្ថេរភាពសង្គមដូចជាបើហាន្ដហោះបំផ្លាញអាគារពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកនៅទីក្រុងញ៉ូវយ៉ក នៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ធ្វើសកម្មភាពពាក់ព័ន្ធនឹងការជួញដូរថ្នាំញៀន និងជួនដូរមនុស្សធ្វើចរាចរលុយក្លែងក្លាយ និងក្លែងឯកសារលុយពីធនាគារ	ត ើស កម្ម ភាព ធ ំ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បាន បង ្ក ឡើង ដោយ ស្ន ា ដៃ ភ េរ វ កម្ម ក ន្ លង មក Ġ	30	ក្រ ៅ ពី សម ្លា ប់ ឥ ស្ស រៈ ជន សំ ខា ន់ ៗ និង ប្រ ជា ជន Ġ ព ួ ក ភ េរ វ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ បាន បង ្ក Ġ វិ នា ស កម្ម មួយ ចំ ន ួន Ġ ដល់ ស ន្ ដ ិស ុ ខ Ġ និង ស្ ថ េរ ភាព សង ្ គម ដូច ជា ប ើ ហាន ្ ដ ហ ោះ ប ំ ផ្ល ាញ អា គ ារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក នៅ ទី ក្រុង ញ ៉ ូវ យ៉ ក Âł នៅ ថ ្ង ៃ ទី១ ១ Ġ ខែ ក ញ្ញា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ១ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ពាក់ ព ័ន ្ ធ នឹង ការ ជ ួញ ដ ូរ ថ្ន ាំ ញ ៀន Ġ និង ជ ួន ដ ូរ ម នុ ស្ស ធ ្វ ើ ចរ ា ចរ ល ុយ ក្ លែង ក្លា យ Ġ និង ក្ លែង ឯក សារ ល ុយ ពី ធ នា គ ារ	152	▁តើ ស កម្ម ភាព ធ ំ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បាន ប ង្ក ឡើង ដោយ ស្ន ា ដៃ ភ េរ វ កម្ម ក ន្ លង មក ▁	30	▁ក្រៅពី ស ម្ល ាប់ ឥ ស្ស រៈ ជន សំ ខ ាន់ ៗ និង ប្រ ជា ជន ▁ពួក ភ េរ វ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ បាន ប ង្ក ▁វិ នា ស កម្ម មួយ ចំ ន ួន ▁ដល់ ស ន្ ដ ិ សុខ ▁និង ស ្ថ េរ ភាព ស ង្គ ម ដូច ជា ប ើ ហាន ្ ដ ហ ោះ ប ំ ផ្ល ាញ អា គ ារ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក នៅ ទី ក្រុង ញ ៉ ូវ យ៉ ក ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី១ ១ ▁ខែកញ្ញា ▁ឆ្នាំ ▁២០០ ១ ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ពាក់ ព ័ ន្ធ នឹង ការ ជ ួញ ដ ូរ ថ្ន ាំ ញ ៀន ▁និង ជ ួន ដ ូរ ម នុ ស្ស ធ ្វ ើ ច រា ចរ ល ុយ ក្ លែង ក្លា យ ▁និង ក្ លែង ឯក សារ ល ុយ ពី ធ នា គ ារ	143
តើនយោបាយអព្យាក្រិត្តផ្ដលលទ្ធផលអ្វីខ្លះដល់ប្រទេសកម្ពុជា	null	នយោបាយអព្យាក្រឹត្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជាល្បីរីកសុះសាយក្នុងតំបន់និងត្រូវបានពង្រីកបន្ថែមទៀតនយោបាយអព្យាក្រឹត្តធ្វើឪ្យយើងរស់នៅដោយសុខសន្ដិភាពរយៈពេល១៥ឆ្នាំក្នុងខណៈពេលប្រទេសជីតខាងកំពុងឆាប់ឆេះក្នុងភ្លើងសង្រ្គាមវៀតណាមដោយសារតែប្រទេសមហាអំណាចនៃប្លុកទាំងពីរមិនទុកប្រទេសកម្ពុជាសន្ដិភាពតាមផ្លូវអព្យាក្រត្យរបស់ខ្លូនឡើយ	null	នយោបាយអព្យាក្រឹត្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជាល្បីរីកសុះសាយក្នុងតំបន់និងត្រូវបានពង្រីកបន្ថែមទៀតនយោបាយអព្យាក្រឹត្តធ្វើឪ្យយើងរស់នៅដោយសុខសន្ដិភាពរយៈពេល១៥ឆ្នាំក្នុងខណៈពេលប្រទេសជីតខាងកំពុងឆាប់ឆេះក្នុងភ្លើងសង្រ្គាមវៀតណាមដោយសារតែប្រទេសមហាអំណាចនៃប្លុកទាំងពីរមិនទុកប្រទេសកម្ពុជាសន្ដិភាពតាមផ្លូវអព្យាក្រត្យរបស់ខ្លូនឡើយ	ត ើន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ិត្ត ផ្ ដ ល ល ទ្ធ ផល អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ	27	ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្ត រ ប ស់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ល ្ប ី រី ក សុ ះ សាយ ក្នុង ត ំ ប ន់ និង ត្រូវ បាន ព ង ្រី ក ប ន្ ថ ែម ទៀត ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្ត ធ ្វ ើ ឪ ្យ យ ើង រស់ នៅ ដោយ សុខ ស ន្ ដ ិ ភាព រយ ៈ ពេល ១ ៥ ឆ្នាំ ក្នុង ខ ណៈ ពេល ប្រ ទេស ជី ត ខា ង កំ ពុ ង ឆ ាប់ ឆ េះ ក្នុង ភ្លើង សង ្រ ្ គ ាម វ ៀត ណា ម ដោយ សារ តែ ប្រ ទេស ម ហា អ ំណ ា ច នៃ ប្ ល ុក ទ ាំង ពី រ ម ិន ទុក ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ស ន្ ដ ិ ភាព តា ម ផ្ល ូវ អ ព្យា ក្រ ត ្យ រ ប ស់ ខ្ ល ូន ឡ ើយ	152	▁តើ ន យោ ប ាយ អ ព្យា ក្រ ិត្ត ផ្ ដ ល ល ទ្ធ ផល អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁	27	▁នយោបាយ អ ព្យា ក្រ ឹ ត្ត រ ប ស់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ល ្ប ី រី ក ស ុះ សាយ ក្នុង ត ំ ប ន់ និង ត្រូវ បាន ព ង ្រី ក ប ន ្ថ ែម ទៀត ន យោ ប ាយ អ ព្យា ក្រ ឹ ត្ត ធ ្វ ើ ឪ ្យ យ ើង រស់ នៅ ដោយ សុខ ស ន្ ដ ិ ភាព រយ ៈ ពេល ១ ៥ ឆ្នាំ ក្នុង ខ ណៈ ពេល ប្រ ទេស ជី ត ខា ង ក ំព ុង ឆ ាប់ ឆ េះ ក្នុង ភ្លើង សង ្រ ្ គ ាម វ ៀត ណា ម ដោយ សារ តែ ប្រ ទេស ម ហា អ ំ ណា ច នៃ ប ្ល ុក ទ ាំង ពី រ ម ិន ទុក ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ស ន្ ដ ិ ភាព ត ាម ផ្ល ូវ អ ព្យា ក្រ ត ្យ រ ប ស់ ខ្ ល ូន ឡ ើយ	149
តើប្រទេសណាខ្លះ បានកាន់របបផ្តាច់ការនៅមុនសង្រ្គាមលោកលើកទី២	null	ប្រទេសបានកាន់របបផ្តាច់ការនៅមុនសង្រ្គាមលោកលើកទី២មាន ប្រទេសអ៊ីតាលី ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ប្រទេសព័រទុយកាល់ ប្រទេសរូស៊ី ប្រទេសអូទ្រីស ហុងគ្រី	null	ប្រទេសបានកាន់របបផ្តាច់ការនៅមុនសង្រ្គាមលោកលើកទី២មាន ប្រទេសអ៊ីតាលី ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ប្រទេសព័រទុយកាល់ ប្រទេសរូស៊ី ប្រទេសអូទ្រីស ហុងគ្រី	ត ើប ្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ Ġ បាន កាន់ រ ប ប ផ្ តា ច ់ ការ នៅ ម ុន សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ	30	ប្រ ទេស បាន កាន់ រ ប ប ផ្ តា ច ់ ការ នៅ ម ុន សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ មាន Ġ ប្រ ទេស អ៊ី តា លី Ġ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ប្រ ទេស អ េស ្ប ៉ ាញ Ġ ប្រ ទេស ព ័រ ទ ុយ កាល ់ Ġ ប្រ ទេស រ ូស ៊ី Ġ ប្រ ទេស អូ ទ្រ ី ស Ġ ហ ុង គ្រ ី	66	▁តើ ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ ▁បាន កាន់ រ ប ប ផ្ ត ាច់ ការ នៅ ម ុន សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁	28	▁ប្រទេស បាន កាន់ រ ប ប ផ្ ត ាច់ ការ នៅ ម ុន សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ មាន ▁ប្រទេស អ៊ី តា លី ▁ប្រទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ប្រទេស អ េ ស្ ប៉ា ញ ▁ប្រទេស ព ័រ ទ ុយ ក ាល់ ▁ប្រទេស រ ូ ស៊ី ▁ប្រទេស អូ ទ្រ ី ស ▁ហុង គ្រ ី	57
តើនរណាគេជាមេខ្មែរក្រហម ចូររៀបរាប់ឪ្យបាន៣នាក់	null	មេខ្មែរក្រហមមានប៉ុល ពតខៀវ សំផននួន ជាអៀង សារីអៀង ធារិទ្ធកាំងហ្គេអៀវ ហៅ ឌុច	null	មេខ្មែរក្រហមមានប៉ុល ពតខៀវ សំផននួន ជាអៀង សារីអៀង ធារិទ្ធកាំងហ្គេអៀវ ហៅ ឌុច	ត ើន រណ ា គ េ ជា មេ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម Ġ ច ូរ រ ៀប រា ប់ ឪ ្យ បាន ៣ នាក់ Ġ	25	មេ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន ប៉ ុល Ġ ព ត ខ ៀវ Ġ សំ ផ ន ន ួន Ġ ជា អ ៀង Ġ សារ ី អ ៀង Ġ ធា រិទ្ធ កា ំ ង ហ្គ េ អ ៀវ Ġ ហ ៅ Ġ ឌ ុច	39	▁តើ ន រ ណា គ េ ជា មេ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ឪ ្យ បាន ៣ នាក់ ▁	24	▁មេ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន ប៉ ុល ▁ពត ខ ៀវ ▁សំ ផ ន ន ួន ▁ជា អ ៀង ▁សារ ី អ ៀង ▁ធា រិទ្ធ ក ាំង ហ្គ េ អ ៀវ ▁ហៅ ▁ ឌ ុច	36
នៅក្នុងជំនឿរបស់ខ្មែរពេលធ្វើការច្រត់កាត់រួច កសិករខ្មែរតែងតែប្រារព្ធពិធីបុណ្យដាលាននៅតាមភូមិស្រុកចំការរបស់ខ្លួន	null	ប្រជាជនខ្មែរតែងមានការលើក ស្ទួយវិស័យកសិកម្មក៏ដូចជាការជួបជុំគ្នាក្នុងពិធីផ្សេងៗដែលបង្ហាញពីភាពចូលចិត្តរវាងប្រជាជននី១ៗក្នុងពិធីដាលានប្រជាជនមានជំនឿហើយរៀបចំក្នុងគោលបំណងធ្វើការសុំខមាទោសស្រូវនឹកគុណទៅដល់ស្រូវ ស្រូវជាអ្នកចិញ្ចឹមជីវប្រជាជនផ្សារភ្ជាប់នឹងសាសនាជាចង្ហាន់ទៅដល់ព្រះសង្ឃសាសនារៀបចំដើម្បីបួងសួងដល់បារមីនៃព្រះពិរុណដែលផ្តល់ឱ្យយើងបានគ្រប់គ្រាន់លាបំណន់នៅពេលដែលបានផលរួចព្រោះនៅពេលដែលធ្វើស្រែប្រជាជនតែងមានការបួងសួងបន់ស្រន់ដើម្បីឱ្យទិន្នផលខ្ពស់ជួយទៅដល់ទុរគតជនរបស់ខ្មែរ	null	ប្រជាជនខ្មែរតែងមានការលើក ស្ទួយវិស័យកសិកម្មក៏ដូចជាការជួបជុំគ្នាក្នុងពិធីផ្សេងៗដែលបង្ហាញពីភាពចូលចិត្តរវាងប្រជាជននី១ៗក្នុងពិធីដាលានប្រជាជនមានជំនឿហើយរៀបចំក្នុងគោលបំណងធ្វើការសុំខមាទោសស្រូវនឹកគុណទៅដល់ស្រូវ ស្រូវជាអ្នកចិញ្ចឹមជីវប្រជាជនផ្សារភ្ជាប់នឹងសាសនាជាចង្ហាន់ទៅដល់ព្រះសង្ឃសាសនារៀបចំដើម្បីបួងសួងដល់បារមីនៃព្រះពិរុណដែលផ្តល់ឱ្យយើងបានគ្រប់គ្រាន់លាបំណន់នៅពេលដែលបានផលរួចព្រោះនៅពេលដែលធ្វើស្រែប្រជាជនតែងមានការបួងសួងបន់ស្រន់ដើម្បីឱ្យទិន្នផលខ្ពស់ជួយទៅដល់ទុរគតជនរបស់ខ្មែរ	នៅ ក្នុង ជំ ន ឿ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ពេល ធ ្វ ើក ារ ច្ រ ត់ កាត់ រ ួច Ġ ក សិ ករ ខ្ ម ែរ តែ ង តែ ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ដា លាន នៅ តា ម ភ ូម ិស ្រ ុក ចំ ការ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ	57	ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ តែ ង មាន ការ លើក Ġ ស្ទ ួយ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ក ៏ ដូច ជា ការ ជ ួ ប ជ ុំ គ្នា ក្នុង ពិ ធី ផ្ សេ ង ៗ ដ ែល បង ្ហ ាញ ពី ភាព ចូល ចិត្ត រ វា ង ប្រ ជា ជន នី ១ ៗ ក្នុង ពិ ធី ដា លាន ប្រ ជា ជន មាន ជំ ន ឿ ហើយ រៀបចំ ក្នុង គោ ល ប ំណ ង ធ ្វ ើក ារ សុ ំ ខ មា ទោស ស្រ ូវ ន ឹក គុណ ទៅ ដល់ ស្រ ូវ Ġ ស្រ ូវ ជា អ្នក ច ិញ ្ច ឹម ជីវ ប្រ ជា ជន ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង សា ស នា ជា ច ង្ហ ាន់ ទៅ ដល់ ព្រ ះ សង ្ ឃ សា ស នា រៀបចំ ដើម ្ប ី ប ួង ស ួង ដល់ បា រ មី នៃ ព្រ ះ ពិ រុណ ដ ែល ផ្ ត ល់ ឱ្យ យ ើង បាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ លា ប ំណ ន់ នៅ ពេល ដ ែល បាន ផល រ ួច ព្រ ោះ នៅ ពេល ដ ែល ធ ្វ ើស ្រ ែប ្រ ជា ជន តែ ង មាន ការ ប ួង ស ួង ប ន់ ស្រ ន់ ដើម ្ប ី ឱ្យ ទិ ន្ន ផល ខ្ ព ស់ ជ ួយ ទៅ ដល់ ទ ុរ គ ត ជន រ ប ស់ ខ្ ម ែរ	219	▁នៅក្នុង ជំ ន ឿ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ពេល ធ ្វ ើ ការ ច ្រ ត់ កាត់ រ ួច ▁កសិករ ខ្ ម ែរ ត ែង តែ ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ ដា លាន នៅ ត ាម ភ ូម ិ ស្រ ុក ចំ ការ រ ប ស់ ខ្លួន ▁	54	▁ប្រជាជន ខ្ ម ែរ ត ែង មាន ការ លើក ▁ស្ទ ួយ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ក ៏ ដូច ជា ការ ជ ួ ប ជ ុំ គ្នា ក្នុង ពិ ធី ផ្ ស េង ៗ ដ ែល ប ង្ហ ាញ ពី ភាព ចូល ចិត្ត រ វ ាង ប្រ ជា ជន នី ១ ៗ ក្នុង ពិ ធី ដា លាន ប្រ ជា ជន មាន ជំ ន ឿ ហើយ រៀបចំ ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ធ ្វ ើ ការ ស ុំ ខ មា ទោស ស្រ ូវ ន ឹក គុណ ទៅ ដល់ ស្រ ូវ ▁ស្រូវ ជា អ្នក ច ិ ញ្ច ឹម ជីវ ប្រ ជា ជន ផ្ សារ ភ្ជាប់ នឹង សា ស នា ជា ច ង្ហ ាន់ ទៅ ដល់ ព្រ ះ សង ្ ឃ សា ស នា រៀបចំ ដើម ្ប ី ប ួង ស ួង ដល់ ប ារ មី នៃ ព្រ ះ ពិ រុណ ដ ែល ផ្ ត ល់ ឱ្យ យ ើង បាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ល ាប ំណ ន់ នៅ ពេល ដ ែល បាន ផល រ ួច ព្រ ោះ នៅ ពេល ដ ែល ធ ្វ ើ ស្រ ែ ប្រ ជា ជន ត ែង មាន ការ ប ួង ស ួង ប ន់ ស្រ ន់ ដើម ្ប ី ឱ្យ ទិ ន្ន ផល ខ្ ព ស់ ជ ួយ ទៅ ដល់ ទ ុរ គ ត ជន រ ប ស់ ខ្ ម ែរ	216
តើដើមរុក្ខជាតិមាន នាទីអ្វីខ្លះ?	null	ដើមស្ថិតនៅលើដី ភ្ជាប់ពីឫសទៅកាន់ស្លឹក វាមាននាទីសំខាន់ពីរយ៉ាងគឺ ទ្រទ្រង់ផ្នែកដែលនៅលើដី និង ដឹកនាំសារធាតុរវាង ឫសនិងស្លឹក ក្រៅពីនេះដើមក៏មាននាទី ស្តុកអាហារផងដែរ	null	ដើមស្ថិតនៅលើដី ភ្ជាប់ពីឫសទៅកាន់ស្លឹក វាមាននាទីសំខាន់ពីរយ៉ាងគឺ ទ្រទ្រង់ផ្នែកដែលនៅលើដី និង ដឹកនាំសារធាតុរវាង ឫសនិងស្លឹក ក្រៅពីនេះដើមក៏មាននាទី ស្តុកអាហារផងដែរ	ត ើ ដើម រ ុក ្ខ ជាតិ មាន Ġ នាទី អ ្វី ខ្ ល ះ ? Ġ	14	ដើម ស្ ថ ិត នៅ លើ ដ ី Ġ ភ្ជាប់ ពី ឫ ស ទៅ កាន់ ស្ ល ឹក Ġ វា មាន នាទី សំ ខា ន់ ពី រយ ៉ ាង គ ឺ Ġ ទ្រ ទ្រ ង់ ផ្ ន ែក ដ ែល នៅ លើ ដ ី Ġ និង Ġ ដ ឹក នាំ សារ ធាតុ រ វា ង Ġ ឫ ស និង ស្ ល ឹក Ġ ក្រ ៅ ពី នេះ ដើម ក ៏ មាន នាទី Ġ ស្ត ុក អា ហា រ ផ ង ដ ែរ	74	▁តើ ដើម រ ុ ក្ខ ជាតិ មាន ▁នាទី អ ្វី ខ្ ល ះ ? ▁	13	▁ដើម ស ្ថ ិត នៅ លើ ដ ី ▁ភ្ជាប់ ពី ឫ ស ទៅ កាន់ ស ្ល ឹក ▁វា មាន នាទី សំ ខ ាន់ ពី រ យ៉ាង គ ឺ ▁ទ្រទ្រង់ ផ្ ន ែក ដ ែល នៅ លើ ដ ី ▁និង ▁ដឹកនាំ សារ ធាតុ រ វ ាង ▁ឫ ស និង ស ្ល ឹក ▁ក្រៅពី នេះ ដើម ក ៏ មាន នាទី ▁ស្តុក អា ហា រ ផ ង ដ ែរ	66
តើវប្បធម៌ចែកចេញជាប៉ុន្មានប្រភេទ អ្វីខ្លះ	null	វប្បធម៌ចែកចេញជា ពីរប្រភេទ គឺវប្បធម៌រូបីយ សំដៅលើការបន្សល់ទុកស្នាដៃការកសាងផ្សេងៗ ឧទាហរណ៍ សំណង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត វប្បធម៌អរូបីយ សំដៅផ្នត់គំនិត បទដ្ឋានក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គម ឧទាហរណ៍ ពាក្យចាស់បុរាណឪ្យតម្លៃថាកូនស្រីបង្វិលចង្រ្កានមិនជុំ	null	វប្បធម៌ចែកចេញជា ពីរប្រភេទ គឺវប្បធម៌រូបីយ សំដៅលើការបន្សល់ទុកស្នាដៃការកសាងផ្សេងៗ ឧទាហរណ៍ សំណង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត វប្បធម៌អរូបីយ សំដៅផ្នត់គំនិត បទដ្ឋានក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គម ឧទាហរណ៍ ពាក្យចាស់បុរាណឪ្យតម្លៃថាកូនស្រីបង្វិលចង្រ្កានមិនជុំ	ត ើ វ ប្ប ធម៌ ច ែក ចេញ ជា ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	22	វ ប្ប ធម៌ ច ែក ចេញ ជា Ġ ពី រ ប្រ ភ េ ទ Ġ គ ឺ វ ប្ប ធម៌ រូប ី យ Ġ សំ ដ ៅ លើក ារ ប ន្ ស ល់ ទុក ស្ន ា ដៃ ការ ក សា ង ផ្ សេ ង ៗ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ សំ ណ ង់ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត Ġ វ ប្ប ធម៌ អ រូប ី យ ĠÂł សំ ដ ៅ ផ្ ន ត់ គ ំ និ ត Ġ បទ ដ្ឋាន ក្នុង ការ រស់ នៅ ក្នុង សង ្ គម Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ពាក្យ ច ាស់ ប ុរ ា ណ ឪ ្យ ត ម្ល ៃ ថា កូ ន ស្រី បង ្វ ិល ច ង ្រ ្ក ាន ម ិន ជ ុំ	118	▁តើ វ ប្ប ធម៌ ច ែក ចេញ ជា ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	20	▁វប្បធម ៌ ច ែក ចេញ ជា ▁ពីរ ប្រ ភ េ ទ ▁គឺ វ ប្ប ធម៌ រូប ី យ ▁សំដៅ លើ ការ ប ន្ ស ល់ ទុក ស្ន ា ដៃ ការ ក សា ង ផ្ ស េង ៗ ▁ឧទាហរណ៍ ▁សំណង់ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ▁វប្បធម ៌ អ រូប ី យ ▁សំដៅ ផ្ ន ត់ គ ំ ន ិត ▁បទដ្ឋាន ក្នុង ការ រស់ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ▁ឧទាហរណ៍ ▁ពាក្យ ច ាស់ ប ុរ ា ណ ឪ ្យ ត ម្ល ៃ ថា ក ូន ស្រី បង ្វ ិល ច ង ្រ ្ក ាន ម ិន ជ ុំ	97
តើរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានសរុបចំនួនប៉ុន្មាន	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានសរុបចំនួន ១៦ចំពូក	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានសរុបចំនួន ១៦ចំពូក	ត ើរ ដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ស រ ុប ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ម ាន Ġ	29	រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ស រ ុប ចំ ន ួន Ġ ១ ៦ ចំ ព ូក	28	▁តើ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ស រ ុប ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ មាន ▁	28	▁រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ស រ ុប ចំ ន ួន ▁១៦ ច ំព ូក	24
តើសម្ដេចនរោមត្ត សីហនុដាក់រាជ្យថ្វាយព្រះបិតានៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា ដោយសារមូលហេតុអ្វីខ្លះ	null	សម្ដេចនរោត្តម សីហនុបានដាក់ថ្វាយព្រះបិតានៅថ្ងៃទី ០២ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ដោយសារមូលហេតុដូចជាមូលធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៤៧ បានបញ្ញក្រឹត្សអំណាចព្រះមហាក្សត្រព្រះ មិនអនុញ្ញាតឪ្យព្រះអង្គនៅជាសេ្ដចដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្ត្រនិយម ដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតសកលនៅនៅក្នុងខែ កញ្ញា ១៩៥៥ ដែលជាមធ្យោបាយតែមួយក្នុងការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលដើម្បីប្រជែងអំណាចជាមួយគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗបម្រើប្រជារាស្រ្ដដោយផ្ទាល់ ដាក់ខ្លួនឪ្យមានបម្រើរាស្រ្ដ	null	សម្ដេចនរោត្តម សីហនុបានដាក់ថ្វាយព្រះបិតានៅថ្ងៃទី ០២ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ដោយសារមូលហេតុដូចជាមូលធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៤៧ បានបញ្ញក្រឹត្សអំណាចព្រះមហាក្សត្រព្រះ មិនអនុញ្ញាតឪ្យព្រះអង្គនៅជាសេ្ដចដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្ត្រនិយម ដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតសកលនៅនៅក្នុងខែ កញ្ញា ១៩៥៥ ដែលជាមធ្យោបាយតែមួយក្នុងការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលដើម្បីប្រជែងអំណាចជាមួយគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗបម្រើប្រជារាស្រ្ដដោយផ្ទាល់ ដាក់ខ្លួនឪ្យមានបម្រើរាស្រ្ដ	ត ើស ម្ ដ េច ន រ ោម ត្ត Ġ សី ហ នុ ដា ក់ រាជ ្យ ថ ្វា យ ព្រ ះ ប ិត ាន ៅ ថ ្ង ៃ Ġ ខែ Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ ដោយ សារ ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	41	សម ្ ដ េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ បាន ដា ក់ ថ ្វា យ ព្រ ះ ប ិត ាន ៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ២ Ġ ខែ Ġ មី នា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ ដោយ សារ ម ូល ហេតុ ដូច ជា ម ូល ធម្ម នុ ញ្ញ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៧ Ġ បាន ប ញ្ញ ក្រ ឹត ្ស អ ំណ ា ច ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ះ Ġ ម ិន អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ ព្រ ះ អង្គ នៅ ជា សេ ្ ដ ច ដ ឹក នាំ រដ្ឋ ា ភិ បាល បង ្ក ើត អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្ត្រ និយម Ġ ដើម ្ប ី ចូល រួម ប្រកួត ប្រ ជ ែង ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ក ល នៅ នៅ ក្នុង ខែ Ġ ក ញ្ញា Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ ដ ែល ជា ម ធ ្យ ោ បា យ តែ មួយ ក្នុង ការ ដ ឹក នាំ រដ្ឋ ា ភិ បាល ដើម ្ប ី ប្រ ជ ែង អ ំណ ា ច ជា មួយ គ ណ ប ក្ស ន យោ បា យ ផ្ សេ ង ៗ ប ម្រ ើប ្រ ជា រា ស្រ ្ ដ ដោយ ផ្ ទ ាល់ Ġ ដា ក់ ខ្លួន ឪ ្យ មាន ប ម្រ ើរ ាស ្រ ្ ដ	202	▁តើ ស ម្ ដ េច ន រ ោម ត្ត ▁សីហនុ ដ ាក់ រាជ ្យ ថ ្វា យ ព្រ ះ ប ិត ាន ៅ ថ ្ង ៃ ▁ខែ ▁ឆ្នាំ ណា ▁ដោយសារ ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	38	▁សម្ ដ េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ បាន ដ ាក់ ថ ្វា យ ព្រ ះ ប ិត ាន ៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០២ ▁ខែ ▁មីនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៥ ▁ដោយសារ ម ូល ហេតុ ដូច ជា ម ូល ធម្ម នុ ញ្ញ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៧ ▁បាន ប ញ្ញ ក្រ ឹត ្ស អ ំ ណា ច ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ះ ▁មិន អនុ ញ្ញា ត ឪ ្យ ព្រ ះ អង្គ នៅ ជា សេ ្ ដ ច ដ ឹក នាំ រ ដ្ឋា ភិ បាល ប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ង្គ ម រា ស្ត្រ និយម ▁ដើម្បី ចូល រួម ប្រកួត ប្រ ជ ែង ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ស ក ល នៅ នៅ ក្នុង ខែ ▁កញ្ញា ▁១៩ ៥ ៥ ▁ដែល ជា ម ធ ្យ ោ ប ាយ តែ មួយ ក្នុង ការ ដ ឹក នាំ រ ដ្ឋា ភិ បាល ដើម ្ប ី ប្រ ជ ែង អ ំ ណា ច ជា មួយ គ ណ ប ក្ស ន យោ ប ាយ ផ្ ស េង ៗ ប ម្រ ើ ប្រ ជា រា ស្រ ្ ដ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ▁ដាក់ ខ្លួន ឪ ្យ មាន ប ម្រ ើរ ា ស្រ ្ ដ	190
តើសមាគមអាស៊ានមានប្រទេសប៉ុន្មានជាសមាជិក គិតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៩	null	គិតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៩ សមាគមអាស៊ានមានប្រទេសចំនួន ១០ ជាសមាជិក	null	គិតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៩ សមាគមអាស៊ានមានប្រទេសចំនួន ១០ ជាសមាជិក	ត ើស មា គម អា ស៊ ាន មាន ប្រ ទេស ប៉ ុន ្ម ាន ជា សម ា ជ ិក Ġ គ ិត ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៩ Ġ	26	គ ិត ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៩ Ġ សម ា គម អា ស៊ ាន មាន ប្រ ទេស ចំ ន ួន Ġ ១០ Ġ ជា សម ា ជ ិក	25	▁តើ ស មា គម អា ស៊ ាន មាន ប្រ ទេស ប៉ ុន ្ មាន ជា ស មា ជ ិក ▁គិត ដល់ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៩ ▁	25	▁គិត ដល់ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៩ ▁សមាគម អា ស៊ ាន មាន ប្រ ទេស ចំ ន ួន ▁១០ ▁ជា ស មា ជ ិក	22
តើអាស៊ានបានធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីលើកស្ទួយសន្តិភាពនិងស្ថេរភាពក្នុងតំបន់	null	ដើម្បីលើកស្ទួយសន្តិភាពនិងស្ថេរភាពក្នុងតំបន់ដោយអាស៊ានបានទាត់ចោលនូវការប្រើប្រាស់ ឬការគំរាមកំហែងដោយកម្លាំងជាវិធានការសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ អាស៊ានបានប្រឆាំងចំពោះការប្រើវិធីសាស្រ្តតាមរយៈការរាតត្បាតនិងការលុកលុយចូលកាន់កាប់ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រទេសជិតខាងខ្លួនមានការផ្លាស់ប្តូរ កន្លងមកជាមួយនឹងគោលជំហរនេះ អាស៊ានធ្លាប់បានដើរតួនាទីឈានមុនក្នុងការដោះស្រាយនយោបាយជម្លោះនៅកម្ពុជានាឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ ១៩៩១ បន្ទាប់ពីដំណោះស្រាយនេះអាស៊ានបាននាំរដ្ឋទាំងអស់ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយចូលទៅក្នុងសមាគមតែមួយរបស់តំបន់ដែលជាកត្តានាំមកនូវ ការផ្សះផ្សារកុំឱ្យមានការបែកបាក់ក្នុងតំបន់	null	ដើម្បីលើកស្ទួយសន្តិភាពនិងស្ថេរភាពក្នុងតំបន់ដោយអាស៊ានបានទាត់ចោលនូវការប្រើប្រាស់ ឬការគំរាមកំហែងដោយកម្លាំងជាវិធានការសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ អាស៊ានបានប្រឆាំងចំពោះការប្រើវិធីសាស្រ្តតាមរយៈការរាតត្បាតនិងការលុកលុយចូលកាន់កាប់ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រទេសជិតខាងខ្លួនមានការផ្លាស់ប្តូរ កន្លងមកជាមួយនឹងគោលជំហរនេះ អាស៊ានធ្លាប់បានដើរតួនាទីឈានមុនក្នុងការដោះស្រាយនយោបាយជម្លោះនៅកម្ពុជានាឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ ១៩៩១ បន្ទាប់ពីដំណោះស្រាយនេះអាស៊ានបាននាំរដ្ឋទាំងអស់ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយចូលទៅក្នុងសមាគមតែមួយរបស់តំបន់ដែលជាកត្តានាំមកនូវ ការផ្សះផ្សារកុំឱ្យមានការបែកបាក់ក្នុងតំបន់	ត ើ អា ស៊ ាន បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដើម ្ប ី លើក ស្ទ ួយ ស ន្ត ិ ភាព និង ស្ ថ េរ ភាព ក្នុង ត ំ ប ន់ Ġ	34	ដើម ្ប ី លើក ស្ទ ួយ ស ន្ត ិ ភាព និង ស្ ថ េរ ភាព ក្នុង ត ំ ប ន់ ដោយ អា ស៊ ាន បាន ទ ាត់ ចោល ន ូវ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ ឬ ការ គ ំ រា មក ំ ហ ែង ដោយ ក ម្ល ាំង ជា វិ ធាន ការ សម ្រា ប់ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង រដ្ឋ និង រដ្ឋ Ġ អា ស៊ ាន បាន ប្រ ឆ ាំង ចំ ព ោះ ការ ប្រ ើ វិ ធី សា ស្រ ្ត តា ម រយ ៈ ការ រាតត្បាត និង ការ ល ុក ល ុយ ចូល កាន់ កា ប់ Ġ ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ឱ្យ ប្រ ទេស ជ ិត ខា ង ខ្លួន មាន ការ ផ្ល ាស់ ប្ តូ រ Ġ ក ន្ លង មក ជា មួយ នឹង គោ ល ជំ ហ រ នេះ Ġ អា ស៊ ាន ធ ្លា ប់ បាន ដ ើរ ត ួន ា ទី ឈ ាន ម ុន ក្នុង ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ន យោ បា យ ជ ម្ល ោះ នៅ ក ម្ព ុ ជា នា ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៩ Ġ ដល់ Ġ ១៩ ៩ ១ Ġ បន្ទាប់ ពី ដំ ណ ោះ ស្រ ាយ នេះ អា ស៊ ាន បាន នាំ រដ្ឋ ទ ាំង អ ស់ ក្នុង អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ចូល ទៅ ក្នុង សម ា គម តែ មួយ រ ប ស់ ត ំ ប ន់ ដ ែល ជា ក ត្ត ាន ាំ មក ន ូវ Ġ ការ ផ្ ស ះ ផ្ សារ ក ុំ ឱ្យ មាន ការ បែក បា ក់ ក្នុង ត ំ ប ន់	253	▁តើ អា ស៊ ាន បាន ធ ្វ ើ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដើម្បី លើក ស្ទ ួយ ស ន្ត ិ ភាព និង ស ្ថ េរ ភាព ក្នុង ត ំ ប ន់ ▁	31	▁ដើម្បី លើក ស្ទ ួយ ស ន្ត ិ ភាព និង ស ្ថ េរ ភាព ក្នុង ត ំ ប ន់ ដោយ អា ស៊ ាន បាន ទ ាត់ ចោល ន ូវ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁ឬ ការ គ ំ រ ាម កំ ហ ែង ដោយ ក ម្ល ាំង ជា វិ ធាន ការ ស ម្រ ាប់ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វ ាង រដ្ឋ និង រដ្ឋ ▁អាស៊ាន បាន ប្រ ឆ ាំង ច ំព ោះ ការ ប្រ ើ វិ ធី សា ស្រ ្ត ត ាម រយ ៈ ការ រាតត្បាត និង ការ ល ុក ល ុយ ចូល កាន់ ក ាប់ ▁ដើម្បី ធ ្វ ើ ឱ្យ ប្រ ទេស ជ ិត ខា ង ខ្លួន មាន ការ ផ្ល ាស់ ប ្ត ូរ ▁កន្លងមក ជា មួយ នឹង គ ោល ជំ ហ រ នេះ ▁អាស៊ាន ធ ្ល ាប់ បាន ដ ើរ ត ួ នាទី ឈ ាន ម ុន ក្នុង ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ន យោ ប ាយ ជ ម្ល ោះ នៅ ក ម្ព ុ ជា នា ឆ្នាំ ▁១៩៧៩ ▁ដល់ ▁១៩ ៩ ១ ▁បន្ទាប់ពី ដ ំណ ោះ ស្រ ាយ នេះ អា ស៊ ាន បាន នាំ រដ្ឋ ទ ាំង អ ស់ ក្នុង អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ចូល ទៅ ក្នុង ស មា គម តែ មួយ រ ប ស់ ត ំ ប ន់ ដ ែល ជា ក ត្ត ាន ាំ មក ន ូវ ▁ការផ្ ស ះ ផ្ សារ ក ុំ ឱ្យ មាន ការ បែក ប ាក់ ក្នុង ត ំ ប ន់	237
តើត្រូវគោរពច្បាប់ជាតិមុនច្បាប់ បក្សឬគោរពច្បាប់បក្សមុនច្បាប់ជាតិ	null	ដោយបក្សនយោបាយសិត្ថនៅក្រោមច្បាប់ជាតិសមាជិកបក្សនយោបាយត្រូវគោរពច្បាប់ជាតិមុនច្បាប់បក្ស នេះមានន័យថា សមាជិកបក្សនយោបាយដែលជាបុគ្គលិករាជការ មិនអាចយកម៉ោងពេលរបស់ក្រសួងទៅធ្វើអ្វីដែលជាប្រយោជន៏បក្សបានឡើយ ការប្រព្រឹត្តបែបនេះ គឺជាការរំលោភច្បាប់	null	ដោយបក្សនយោបាយសិត្ថនៅក្រោមច្បាប់ជាតិសមាជិកបក្សនយោបាយត្រូវគោរពច្បាប់ជាតិមុនច្បាប់បក្ស នេះមានន័យថា សមាជិកបក្សនយោបាយដែលជាបុគ្គលិករាជការ មិនអាចយកម៉ោងពេលរបស់ក្រសួងទៅធ្វើអ្វីដែលជាប្រយោជន៏បក្សបានឡើយ ការប្រព្រឹត្តបែបនេះ គឺជាការរំលោភច្បាប់	ត ើត ្រ ូវ គោ រ ព ច្ បា ប់ ជាតិ ម ុន ច្ បា ប់ Ġ ប ក្ស ឬ គោ រ ព ច្ បា ប់ ប ក្ស ម ុន ច្ បា ប់ ជាតិ Ġ	33	ដោយ ប ក្ស ន យោ បា យ សិ ត្ថ នៅ ក្រោម ច្ បា ប់ ជាតិ សម ា ជ ិក ប ក្ស ន យោ បា យ ត្រូវ គោ រ ព ច្ បា ប់ ជាតិ ម ុន ច្ បា ប់ ប ក្ស Ġ នេះ មាន ន ័យ ថា Ġ សម ា ជ ិក ប ក្ស ន យោ បា យ ដ ែល ជា ប ុ គ្គ ល ិក រាជ ការ Ġ ម ិន អា ច យក ម៉ ោង ពេល រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទៅ ធ ្វ ើ អ ្វី ដ ែល ជា ប្រ យោ ជន ៏ ប ក្ស បាន ឡ ើយ Ġ ការ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ប ែប នេះ Ġ គ ឺ ជា ការ រំ ល ោ ភ ច្ បា ប់	116	▁តើ ត្រូវ គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ជាតិ ម ុន ច ្ប ាប់ ▁បក្ស ឬ គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ប ក្ស ម ុន ច ្ប ាប់ ជាតិ ▁	30	▁ដោយ ប ក្ស ន យោ ប ាយ សិ ត្ថ នៅ ក្រោម ច ្ប ាប់ ជាតិ ស មា ជ ិក ប ក្ស ន យោ ប ាយ ត្រូវ គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ជាតិ ម ុន ច ្ប ាប់ ប ក្ស ▁នេះ មាន ន ័យ ថា ▁សមាជិក ប ក្ស ន យោ ប ាយ ដ ែល ជា ប ុ គ្គ ល ិក រាជ ការ ▁មិន អា ច យក ម៉ ោង ពេល រ ប ស់ ក្រ ស ួង ទៅ ធ ្វ ើ អ ្វី ដ ែល ជា ប្រ យោ ជន ៏ ប ក្ស បាន ឡ ើយ ▁ការប្រព្រឹត្ត ប ែប នេះ ▁គឺជា ការ រំ ល ោ ភ ច ្ប ាប់	106
តើសកម្មភាពអ្វីខ្លះដែលត្រូវហាមឃាត់ ប្រសិនបើវាជាសកម្មភាពដែលអាចបណ្ដាលឲ្យមានឧបសគ្គដល់ការធ្វើចរាចរណ៍ ចូរពិពរណ៍នាលម្អិត	null	សកម្មភាពដែលត្រូវហាមឃាត់ប្រសិនបើវាជាសកម្មភាពដែលអាចបណ្ដាលឲ្យមានឧបសគ្គដល់ ការធ្វើចរាចរណ៍ ការរៀបចំពិធីផ្សេងៗបំពានលើផ្លូវថ្នល់ជាអាទិ៍ ផ្សារណាត់ ការរាំរែក ការលក់ទំនិញលើផ្លូវថ្នល់ និងការជួបជុំមហាជន ការយកផ្លូវថ្នល់ ស្ពានធ្វើជាកន្លែងស្នាក់នៅផ្ទុយពីច្បាប់នេះ ការដាក់តាំងសម្ភារៈឬផ្លាកសញ្ញាផ្សេងៗធ្វើឲ្យបាំងភ្នែក ឬកាត់បន្ថយការប្រុងប្រយ័ត្នអ្នកបើកបរ ឬបង្កឧបសគ្គដល់អ្នកថ្មើរជើងធ្វើដំណើរ ការសាងសង់ជញ្ជាំងបាំងលយចេញ ឬសំណង់អ្វីមួយលើគែមផ្លូវថ្នល់ ចិញ្ចើមផ្លូវ ថ្នល់ ការចាក់ដីខ្ពស់ជាងផ្លូវថ្នល់ ដោយមិនមានប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកត្រឹមត្រូវ ការលើកផ្លូវឬការបើកផ្លូវតភ្ជាប់ទៅផ្លូវធំដោយគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាត រាល់សកម្មភាពផ្សេងៗទៀតដែលធ្វើឲ្យអន្តរាយដល់ផ្លូវថ្នល់ បង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សនិងមធ្យោបាយធ្វើដំណើរនៅលើផ្លូវថ្នល់	null	សកម្មភាពដែលត្រូវហាមឃាត់ប្រសិនបើវាជាសកម្មភាពដែលអាចបណ្ដាលឲ្យមានឧបសគ្គដល់ ការធ្វើចរាចរណ៍ ការរៀបចំពិធីផ្សេងៗបំពានលើផ្លូវថ្នល់ជាអាទិ៍ ផ្សារណាត់ ការរាំរែក ការលក់ទំនិញលើផ្លូវថ្នល់ និងការជួបជុំមហាជន ការយកផ្លូវថ្នល់ ស្ពានធ្វើជាកន្លែងស្នាក់នៅផ្ទុយពីច្បាប់នេះ ការដាក់តាំងសម្ភារៈឬផ្លាកសញ្ញាផ្សេងៗធ្វើឲ្យបាំងភ្នែក ឬកាត់បន្ថយការប្រុងប្រយ័ត្នអ្នកបើកបរ ឬបង្កឧបសគ្គដល់អ្នកថ្មើរជើងធ្វើដំណើរ ការសាងសង់ជញ្ជាំងបាំងលយចេញ ឬសំណង់អ្វីមួយលើគែមផ្លូវថ្នល់ ចិញ្ចើមផ្លូវ ថ្នល់ ការចាក់ដីខ្ពស់ជាងផ្លូវថ្នល់ ដោយមិនមានប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកត្រឹមត្រូវ ការលើកផ្លូវឬការបើកផ្លូវតភ្ជាប់ទៅផ្លូវធំដោយគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាត រាល់សកម្មភាពផ្សេងៗទៀតដែលធ្វើឲ្យអន្តរាយដល់ផ្លូវថ្នល់ បង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សនិងមធ្យោបាយធ្វើដំណើរនៅលើផ្លូវថ្នល់	ត ើស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ត្រូវ ហា ម ឃាត ់ Ġ ប្រ សិ ន ប ើ វា ជា ស កម្ម ភាព ដ ែល អា ច ប ណ ្ ដា ល ឲ្យ មាន ឧ ប ស គ្គ ដល់ ការ ធ ្វ ើ ចរ ា ចរ ណ៍ Ġ ច ូរ ពិ ពរ ណ៍ នា លម្អ ិត ĠĠ	58	ស កម្ម ភាព ដ ែល ត្រូវ ហា ម ឃាត ់ ប្រ សិ ន ប ើ វា ជា ស កម្ម ភាព ដ ែល អា ច ប ណ ្ ដា ល ឲ្យ មាន ឧ ប ស គ្គ ដល់ Ġ ការ ធ ្វ ើ ចរ ា ចរ ណ៍ Ġ ការ រៀបចំ ពិ ធី ផ្ សេ ង ៗ ប ំព ាន លើ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ជា អា ទិ ៍ Ġ ផ្ សារ ណា ត់ Ġ ការ រា ំ រ ែក Ġ ការ ល ក់ ទំ និ ញ លើ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ និង ការ ជ ួ ប ជ ុំ ម ហា ជន Ġ ការ យក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ស្ព ាន ធ ្វ ើ ជា កន្លែង ស្ន ាក់ នៅ ផ្ ទ ុយ ពី ច្ បា ប់ នេះ Ġ ការ ដា ក់ តាំង សម ្ ភា រៈ ឬ ផ្ល ាក ស ញ្ញា ផ្ សេ ង ៗ ធ ្វ ើ ឲ្យ បា ំ ង ភ ្ន ែក Ġ ឬ កាត់ បន្ថយ ការប្រុងប្រយ័ត្ន អ្នក ប ើក បរ Ġ ឬ បង ្ក ឧ ប ស គ្គ ដល់ អ្នក ថ ្ម ើរ ជើង ធ ្វ ើ ដំណើរ Ġ ការ សា ង សង ់ ជ ញ្ជ ាំង បា ំ ង ល យ ចេញ Ġ ឬ សំ ណ ង់ អ ្វី មួយ លើ គ ែម ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ច ិញ ្ច ើម ផ្ល ូវ Ġ ថ្ន ល់ Ġ ការ ច ាក់ ដ ី ខ្ ព ស់ ជា ង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ដោយ ម ិន មាន ប្រ ព ័ន ្ ធ បង ្ហ ូរ ទឹក ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ ការ លើក ផ្ល ូវ ឬ ការ ប ើក ផ្ល ូវ ត ភ្ជាប់ ទៅ ផ្ល ូវ ធ ំ ដោយ គ ្ម ាន ច្ បា ប់ អនុ ញ្ញា ត Ġ រា ល់ ស កម្ម ភាព ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អ ន្ត រា យ ដល់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ បង ្ក ឲ្យ មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដល់ ម នុ ស្ស និង ម ធ ្យ ោ បា យ ធ ្វ ើ ដំណើរ នៅ លើ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់	317	▁តើ ស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ត្រូវ ហា ម ឃ ាត់ ▁ប្រសិនបើ វា ជា ស កម្ម ភាព ដ ែល អា ច ប ណ ្ ដា ល ឲ្យ មាន ឧ ប ស គ្គ ដល់ ការ ធ ្វ ើ ច រា ចរ ណ៍ ▁ចូរ ពិ ពរ ណ៍ នា លម្អ ិត ▁	53	▁សកម្មភាព ដ ែល ត្រូវ ហា ម ឃ ាត់ ប្រ ស ិន ប ើ វា ជា ស កម្ម ភាព ដ ែល អា ច ប ណ ្ ដា ល ឲ្យ មាន ឧ ប ស គ្គ ដល់ ▁ការធ្វើ ច រា ចរ ណ៍ ▁ការរៀបចំ ពិ ធី ផ្ ស េង ៗ ប ំព ាន លើ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ជា អា ទ ិ៍ ▁ផ្សារ ណ ាត់ ▁ការរ ាំ រ ែក ▁ការលក់ ទំ ន ិញ លើ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁និង ការ ជ ួ ប ជ ុំ ម ហា ជន ▁ការយក ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ស្ពាន ធ ្វ ើ ជា កន្លែង ស្ន ាក់ នៅ ផ្ ទ ុយ ពី ច ្ប ាប់ នេះ ▁ការដាក់ តាំង ស ម្ភ ារ ៈ ឬ ផ្ល ាក ស ញ្ញា ផ្ ស េង ៗ ធ ្វ ើ ឲ្យ ប ាំង ភ ្ន ែក ▁ឬ កាត់ បន្ថយ ការប្រុងប្រយ័ត្ន អ្នក ប ើក បរ ▁ឬ ប ង្ក ឧ ប ស គ្គ ដល់ អ្នក ថ ្ម ើរ ជើង ធ ្វ ើ ដំណើរ ▁ការសាងសង់ ជ ញ្ជ ាំង ប ាំង ល យ ចេញ ▁ឬ ស ំណ ង់ អ ្វី មួយ លើ គ ែម ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ចិញ្ចើមផ្លូវ ▁ថ្នល់ ▁ការចាក់ ដ ី ខ្ ព ស់ ជា ង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ដោយ ម ិន មាន ប្រ ព ័ ន្ធ ប ង្ហ ូរ ទឹក ត្រ ឹម ត្រូវ ▁ការ លើក ផ្ល ូវ ឬ ការ ប ើក ផ្ល ូវ ត ភ្ជាប់ ទៅ ផ្ល ូវ ធ ំ ដោយ គ ្ មាន ច ្ប ាប់ អនុ ញ្ញា ត ▁រាល់ ស កម្ម ភាព ផ្ ស េង ៗ ទៀត ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អ ន្ត រ ាយ ដល់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁បង្កឲ្យ មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដល់ ម នុ ស្ស និង ម ធ ្យ ោ ប ាយ ធ ្វ ើ ដំណើរ នៅ លើ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់	285
ចូរនិយាយពីវដ្តកាបូន	null	និយាយពីវដ្តកាបូន វដ្តកាបូនគឺចាប់ផ្តើមពីកាបូនក្នុងបរិយាកាសដែលត្រូវរុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ដោយដើម្បីផលិតអាហារហើយអាហារទាំងនោះត្រូវបានភាវៈស្វ័យជីព និងភាវៈបរជីពប្រើប្រាស់ដោយបានបានបញ្ចេញកាបូនឌីអុកស៊ីតតាមដំណកដង្ហើម ហើយនៅពេលសារពាង្គកាយទាំងនេះស្លាប់អ្នកបំបែកបានបំបែកសាកសពទាំងនោះដោយបានបញ្ចេញកាបូនត្រឡប់ចូលទៅក្នុងបរិយាកាសវិញ	null	និយាយពីវដ្តកាបូន វដ្តកាបូនគឺចាប់ផ្តើមពីកាបូនក្នុងបរិយាកាសដែលត្រូវរុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ដោយដើម្បីផលិតអាហារហើយអាហារទាំងនោះត្រូវបានភាវៈស្វ័យជីព និងភាវៈបរជីពប្រើប្រាស់ដោយបានបានបញ្ចេញកាបូនឌីអុកស៊ីតតាមដំណកដង្ហើម ហើយនៅពេលសារពាង្គកាយទាំងនេះស្លាប់អ្នកបំបែកបានបំបែកសាកសពទាំងនោះដោយបានបញ្ចេញកាបូនត្រឡប់ចូលទៅក្នុងបរិយាកាសវិញ	ច ូរ និ យា យ ពី វ ដ ្ត កា បូ ន Ġ	12	និ យា យ ពី វ ដ ្ត កា បូ ន Ġ វ ដ ្ត កា បូ ន គ ឺ ច ាប់ ផ្ ត ើម ពី កា បូ ន ក្នុង បរ ិយ ាក ាស ដ ែល ត្រូវ រ ុក ្ខ ជាតិ ប្រ ើប ្រា ស់ ដោយ ដើម ្ប ី ផល ិត អា ហា រ ហើយ អា ហា រ ទ ាំង ន ោះ ត្រូវ បាន ភា វៈ ស្ វ ័យ ជី ព Ġ និង ភា វៈ បរ ជី ព ប្រ ើប ្រា ស់ ដោយ បាន បាន បញ្ច េញ កា បូ ន ឌី អ ុក ស៊ី ត តា ម ដំ ណ ក ដង ្ហ ើម Ġ ហើយ នៅ ពេល សារ ពា ង្គ កាយ ទ ាំង នេះ ស្លាប់ អ្នក ប ំ បែក បាន ប ំ បែក សា ក ស ព ទ ាំង ន ោះ ដោយ បាន បញ្ច េញ កា បូ ន ត្រ ឡ ប់ ចូល ទៅ ក្នុង បរ ិយ ាក ាស វិញ	145	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី វ ដ ្ត កា ប ូន ▁	11	▁និយាយ ពី វ ដ ្ត កា ប ូន ▁វ ដ ្ត កា ប ូន គ ឺ ច ាប់ ផ្ ត ើម ពី កា ប ូន ក្នុង ប រិយា កាស ដ ែល ត្រូវ រ ុ ក្ខ ជាតិ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ដោយ ដើម ្ប ី ផល ិត អា ហា រ ហើយ អា ហា រ ទ ាំង ន ោះ ត្រូវ បាន ភា វៈ ស ្វ ័យ ជី ព ▁និង ភា វៈ បរ ជី ព ប្រ ើ ប្រ ាស់ ដោយ បាន បាន បញ្ច េញ កា ប ូន ឌី អ ុក ស៊ី ត ត ាម ដ ំណ ក ដ ង្ហ ើម ▁ហើយ នៅ ពេល សារ ពា ង្គ កាយ ទ ាំង នេះ ស្លាប់ អ្នក ប ំ បែក បាន ប ំ បែក សា ក ស ព ទ ាំង ន ោះ ដោយ បាន បញ្ច េញ កា ប ូន ត្រ ឡ ប់ ចូល ទៅ ក្នុង ប រិយា កាស វិញ	141
តើគួរមានច្បាប់ប្រឆាំងការប្រើសារធាតុគីមីពុលលើចំំណីអាហារឬទេ ហេតុអ្វី	null	ជាចាំបាច់ណាស់ត្រូវតែមានច្បាប់ប្រឆាំងការប្រើសារធាតុគីមីពុលដាក់លើចំណីអាហារព្រោះយើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែបានដឹងហើយអំពីគ្រោះថ្នាក់ដល់បណ្តាលអំពីសារធាតុគីមីពុលលើចំណីអាហារប៉ុន្តែឈ្មួញនៅតែប្រើសារធាតុនោះដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនមិនគិតដល់អាយុជីវិតរបស់អ្នកប្រើប្រាស់	null	ជាចាំបាច់ណាស់ត្រូវតែមានច្បាប់ប្រឆាំងការប្រើសារធាតុគីមីពុលដាក់លើចំណីអាហារព្រោះយើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែបានដឹងហើយអំពីគ្រោះថ្នាក់ដល់បណ្តាលអំពីសារធាតុគីមីពុលលើចំណីអាហារប៉ុន្តែឈ្មួញនៅតែប្រើសារធាតុនោះដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនមិនគិតដល់អាយុជីវិតរបស់អ្នកប្រើប្រាស់	ត ើ គ ួរ មាន ច្ បា ប់ ប្រ ឆ ាំង ការ ប្រ ើស ារ ធាតុ គី មី ពុ ល លើ ចំ ំណ ី អា ហា រ ឬ ទេ Ġ ហេតុ អ ្វី âĢĭ Ġ	32	ជា ចាំបាច់ ណា ស់ ត្រូវ តែ មាន ច្ បា ប់ ប្រ ឆ ាំង ការ ប្រ ើស ារ ធាតុ គី មី ពុ ល ដា ក់ លើ ចំ ណី អា ហា រ ព្រ ោះ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា សុ ទ្ធ តែ បាន ដ ឹង ហើយ អ ំព ី គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដល់ បណ្ត ាល អ ំព ី សារ ធាតុ គី មី ពុ ល លើ ចំ ណី អា ហា រ ប៉ ុន ្ត ែ ឈ ្ម ួញ នៅ តែ ប្រ ើស ារ ធាតុ ន ោះ ដើម ្ប ី ទ ាញ យក ផល ប្រ យោ ជន ៍ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ម ិន គ ិត ដល់ អា យ ុ ជីវ ិត រ ប ស់ អ្នក ប្រ ើប ្រា ស់	119	▁តើ គ ួរ មាន ច ្ប ាប់ ប្រ ឆ ាំង ការ ប្រ ើ សារ ធាតុ គី មី ព ុល លើ ចំ ំណ ី អា ហា រ ឬ ទេ ▁ហេតុ អ ្វី ▁	31	▁ជា ចាំបាច់ ណ ាស់ ត្រូវ តែ មាន ច ្ប ាប់ ប្រ ឆ ាំង ការ ប្រ ើ សារ ធាតុ គី មី ព ុល ដ ាក់ លើ ចំ ណី អា ហា រ ព្រ ោះ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា ស ុទ្ធ តែ បាន ដ ឹង ហើយ អ ំព ី គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដល់ បណ្ត ាល អ ំព ី សារ ធាតុ គី មី ព ុល លើ ចំ ណី អា ហា រ ប៉ ុ ន្ត ែ ឈ ្ម ួញ នៅ តែ ប្រ ើ សារ ធាតុ ន ោះ ដើម ្ប ី ទ ាញ យក ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ម ិន គ ិត ដល់ អ ាយ ុ ជីវ ិត រ ប ស់ អ្នក ប្រ ើ ប្រ ាស់	119
ចូរពណ៌នាពីសមិទ្ធផលរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន	null	សមិទ្ធផលរបស់រដ្ឋាភិបាលពីឆ្នាំ ១៩៩៣ បច្ចុប្បន្នក្នុងប្រទេសអនុវត្តនយោបាយឈ្នះឈ្នះដោយរំលាយអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម និងធ្វើសមាហរណកម្មកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមឲ្យមកចូលរួមរស់នៅជាមួយរាជរដ្ឋភិបាលនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ នាំមកនូវសន្តិភាវូបនីយកម្មនៅកម្ពុជា រៀបចំការបោះឆ្នោតដោយខ្លួនឯងប្រកបដោយជោគជ័យទៅតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកំណែទម្រង់គ្រប់វិស័យអប់រំ រដ្ឋបាល តុលាការ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ កម្ពុជាប្រកាន់យកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្សរាជរដ្ឋាភិបាលបានអនុវត្តនយោបាយ យុទ្ធសាស្រ្តត្រីកោណ និងយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណ និងមតិផ្សេងៗទៀតនយោបាយក្រៅប្រទេស កម្ពុជាក្លាយជាសមាជិកអាស៊ានស្មើមុខស្មើមាត់ជាមួយប្រទេសនានា កម្ពុជាចូលជាសមាជិក WTO និងអង្គការនានាចូលរួមថែរក្សាសន្តិភាពពិភពលោកកងទ័ពមួកខៀវ ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងកិច្ចប្រជុំសមាគមន៍អាស៊ានផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មមានការរីកចម្រើនដោយរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធធារាស្រ្ត ការបង្កាត់ពូជអនុវត្តសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី កម្ពុជាបានក្លាយជាកន្លែងវិនិយោគទុនដ៏ទាក់ទាញវិស័យឧស្សាហកម្មមានការរីកចម្រើនផ្នែករោងចក្រ សហគ្រាសការធ្វើពាណិជ្ជកម្មក៏មានភាពងាយស្រួលជាងមុនប្រជាពលរដ្ឋអាចរកការងារធ្វើបានយ៉ាងទូលំទូលាយ ទាំងក្នុងប្រទេសនិងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចមានកំណើនខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលវែង និងចំណូលថវិកាក៏ឡើងជាប្រចាំមានកំណើនទេសចរណ៍ដែលនាំឲ្យមានកំណើនការងារ និងប្រាក់ចំណូលដល់ប្រជាជនទេសចរណ៍ធម្មជាតិឆ្នេរសមុទ្រស្អាត ទឹកជ្រោះ ទេសចរណ៍វប្បធម៌ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទព្រះវិហារការចូលជាសមាជិកអាស៊ានក៏ជាផ្នែកមួយដែលជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមាន កំណើនជា រៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរមានការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ស្ពាន ស្ពានអាកាស ផ្លូវដែក និងផ្លូវថ្នល់ និងពង្រីកអាកាសយានដ្ឋាន ព្រមទាំងការលើកលែងទិដ្ឋាការផ្នែកអប់រំ វប្បធម៌កសាងសាលារៀន ពីទីក្រុងដល់ជនបទដាច់ស្រយោលចំណេះដឹង អាហាររូបករណ៍សម្រាប់និស្សិតបានធ្វើឲ្យមន្រ្តីរាជការប្រជាជននិងយុវជនកម្ពុជាបានរៀនសូត្រ និងទទូលបាននូវឱកាសល្អៗជាច្រើន បង្កើតនិងជួសជុលកីឡាដ្ឋាន បណ្តុះបណ្តាលជំនាញ កីឡាករទទួលបានមេដាយមាស ប្រាក់ សំរិទ្ធ លើឆាកអន្តរជាតិអភិរក្សសម្បត្តិវប្បធម៌ទាំងរូបីយ និងអរូបីយ ព្រមទាំងបានដាក់បញ្ចូលសម្បត្តិវប្បធម៌កម្ពូជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករមណីយដ្ឋានអង្គរ ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទសំបួរព្រៃគុក របាំព្រះរាជទ្រព្យ ល្ខោនស្រមោលស្បែកធំ ចាប៉ីដងវែងផ្នែកសង្គមកិច្ចកម្ពុជាទទួលបាននូវកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពនិងសន្តិសុខសង្គម ទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្ស ថ្នាំញៀន និងអំពើភេរវកម្មមានការកសាងកោមណ្ឌលសុខភាព មន្ទីរពេទ្យ នៅតាមឃុំ សង្កាត់ ស្រុក ខណ្ឌមានសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងអនុញ្ញាតឲ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបង្កើតអង្គការសង្គមស៊ីវិលសមភាពយេនឌ័រផ្តល់សិទ្ធិដល់ស្រ្តីក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត មានការជួយគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសសមាជិក តាមរយៈការផ្ទេរបទពិសោធន	null	សមិទ្ធផលរបស់រដ្ឋាភិបាលពីឆ្នាំ ១៩៩៣ បច្ចុប្បន្នក្នុងប្រទេសអនុវត្តនយោបាយឈ្នះឈ្នះដោយរំលាយអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម និងធ្វើសមាហរណកម្មកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមឲ្យមកចូលរួមរស់នៅជាមួយរាជរដ្ឋភិបាលនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ នាំមកនូវសន្តិភាវូបនីយកម្មនៅកម្ពុជា រៀបចំការបោះឆ្នោតដោយខ្លួនឯងប្រកបដោយជោគជ័យទៅតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកំណែទម្រង់គ្រប់វិស័យអប់រំ រដ្ឋបាល តុលាការ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ កម្ពុជាប្រកាន់យកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្សរាជរដ្ឋាភិបាលបានអនុវត្តនយោបាយ យុទ្ធសាស្រ្តត្រីកោណ និងយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណ និងមតិផ្សេងៗទៀតនយោបាយក្រៅប្រទេស កម្ពុជាក្លាយជាសមាជិកអាស៊ានស្មើមុខស្មើមាត់ជាមួយប្រទេសនានា កម្ពុជាចូលជាសមាជិក WTO និងអង្គការនានាចូលរួមថែរក្សាសន្តិភាពពិភពលោកកងទ័ពមួកខៀវ ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងកិច្ចប្រជុំសមាគមន៍អាស៊ានផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មមានការរីកចម្រើនដោយរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធធារាស្រ្ត ការបង្កាត់ពូជអនុវត្តសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី កម្ពុជាបានក្លាយជាកន្លែងវិនិយោគទុនដ៏ទាក់ទាញវិស័យឧស្សាហកម្មមានការរីកចម្រើនផ្នែករោងចក្រ សហគ្រាសការធ្វើពាណិជ្ជកម្មក៏មានភាពងាយស្រួលជាងមុនប្រជាពលរដ្ឋអាចរកការងារធ្វើបានយ៉ាងទូលំទូលាយ ទាំងក្នុងប្រទេសនិងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចមានកំណើនខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលវែង និងចំណូលថវិកាក៏ឡើងជាប្រចាំមានកំណើនទេសចរណ៍ដែលនាំឲ្យមានកំណើនការងារ និងប្រាក់ចំណូលដល់ប្រជាជនទេសចរណ៍ធម្មជាតិឆ្នេរសមុទ្រស្អាត ទឹកជ្រោះ ទេសចរណ៍វប្បធម៌ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទព្រះវិហារការចូលជាសមាជិកអាស៊ានក៏ជាផ្នែកមួយដែលជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមាន កំណើនជា រៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរមានការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ស្ពាន ស្ពានអាកាស ផ្លូវដែក និងផ្លូវថ្នល់ និងពង្រីកអាកាសយានដ្ឋាន ព្រមទាំងការលើកលែងទិដ្ឋាការផ្នែកអប់រំ វប្បធម៌កសាងសាលារៀន ពីទីក្រុងដល់ជនបទដាច់ស្រយោលចំណេះដឹង អាហាររូបករណ៍សម្រាប់និស្សិតបានធ្វើឲ្យមន្រ្តីរាជការប្រជាជននិងយុវជនកម្ពុជាបានរៀនសូត្រ និងទទូលបាននូវឱកាសល្អៗជាច្រើន បង្កើតនិងជួសជុលកីឡាដ្ឋាន បណ្តុះបណ្តាលជំនាញ កីឡាករទទួលបានមេដាយមាស ប្រាក់ សំរិទ្ធ លើឆាកអន្តរជាតិអភិរក្សសម្បត្តិវប្បធម៌ទាំងរូបីយ និងអរូបីយ ព្រមទាំងបានដាក់បញ្ចូលសម្បត្តិវប្បធម៌កម្ពូជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករមណីយដ្ឋានអង្គរ ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទសំបួរព្រៃគុក របាំព្រះរាជទ្រព្យ ល្ខោនស្រមោលស្បែកធំ ចាប៉ីដងវែងផ្នែកសង្គមកិច្ចកម្ពុជាទទួលបាននូវកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពនិងសន្តិសុខសង្គម ទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្ស ថ្នាំញៀន និងអំពើភេរវកម្មមានការកសាងកោមណ្ឌលសុខភាព មន្ទីរពេទ្យ នៅតាមឃុំ សង្កាត់ ស្រុក ខណ្ឌមានសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងអនុញ្ញាតឲ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបង្កើតអង្គការសង្គមស៊ីវិលសមភាពយេនឌ័រផ្តល់សិទ្ធិដល់ស្រ្តីក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត មានការជួយគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសសមាជិក តាមរយៈការផ្ទេរបទពិសោធន	ច ូរ ព ណ៌ នា ពី សម ិទ្ធ ផល រ ប ស់ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ដល់ ពេល ប ច្ច ុប ្ប ន្ន Ġ	29	សម ិទ្ធ ផល រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ Ġ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ក្នុង ប្រ ទេស អនុ វត្ត ន យោ បា យ ឈ ្ន ះ ឈ ្ន ះ ដោយ រំ លា យ អង្គ ការ ច ាត់ តាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម Ġ និង ធ ្វ ើស មា ហ រណ កម្ម ក ង ក ម្ល ាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ឲ្យ មក ចូល រួម រស់ នៅ ជា មួយ រាជ រដ្ឋ ភិ បាល នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ នាំ មក ន ូវ ស ន្ត ិ ភា វ ូប នី យក ម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ រៀបចំ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ ខ្លួន ឯ ង ប្រ ក ប ដោយ ជ ោ គ ជ ័យ ទៅ តា ម ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ គ្រ ប់ វិ ស ័យ អ ប់ រំ Ġ រដ្ឋ បាល Ġ ត ុល ាក ារ Ġ និង ក ង ក ម្ល ាំង ប្រដាប់អាវុធ Ġ ក ម្ព ុ ជា ប្រ កាន់ យក ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ សេ រី ព ហ ុប ក្ស រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល បាន អនុ វត្ត ន យោ បា យ Ġ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ត្រ ី ក ោ ណ Ġ និង យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ Ġ និង ម តិ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ន យោ បា យក ្រ ៅ ប្រ ទេស Ġ ក ម្ព ុ ជា ក្លា យ ជា សម ា ជ ិក អា ស៊ ាន ស្ម ើម ុ ខ ស្ម ើម ាត់ ជា មួយ ប្រ ទេស នា នា Ġ ក ម្ព ុ ជា ចូល ជា សម ា ជ ិក ĠWTO Ġ និង អង្គ ការ នា នា ចូល រួម ថ ែរ ក្ស ាស ន្ត ិ ភាព ពិ ភព លោក ក ង ទ ័ ព ម ួ ក ខ ៀវ Ġ ធ ្វ ើ ជា ម្ចាស់ ផ្ ទ ះ ក្នុង កិច្ច ប្រជុំ សម ា គមន៍ អា ស៊ ាន ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ក សិ កម្ម មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ដោយ រដ្ឋ ា ភិ បាល យកចិត្តទុកដាក់ ក្នុង ការ បង ្ក ើត ប្រ ព ័ន ្ ធ ធា រា ស្រ ្ត Ġ ការ បង ្ក ាត់ ព ូ ជ អនុ វត្ត សេ ដ្ឋ កិច្ច ទី ផ្ សារ សេ រី Ġ ក ម្ព ុ ជា បាន ក្លា យ ជា កន្លែង វិ និ យោគ ទ ុន ដ ៏ ទ ាក់ ទ ាញ វិ ស ័យ ឧ ស្សា ហ កម្ម មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ផ្ ន ែក រ ោង ច ក្រ Ġ ស ហ គ្រ ាស ការ ធ ្វ ើ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ក ៏ មាន ភាព ង ាយ ស្រ ួល ជា ង ម ុន ប្រ ជា ពល រដ្ឋ អា ចរ ក ការងារ ធ ្វ ើប ាន យ៉ាង ទូ លំ ទូ លា យ Ġ ទ ាំង ក្នុង ប្រ ទេស និង ត ំ ប ន់ សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន កំ ណ ើន ខ្ ព ស់ ក្នុង រយ ៈ ពេល វ ែង Ġ និង ចំ ណូ ល ថ វិ កា ក ៏ ឡើង ជា ប្រ ច ាំ មាន កំ ណ ើន ទេស ចរ ណ៍ ដ ែល នាំ ឲ្យ មាន កំ ណ ើន ការងារ Ġ និង ប្រា ក់ ចំ ណូ ល ដល់ ប្រ ជា ជន ទេស ចរ ណ៍ ធម្ម ជាតិ ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ ស្ អា ត Ġ ទឹក ជ្រ ោះ Ġ ទេស ចរ ណ៍ វ ប្ប ធម៌ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត Ġ ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រក ារ ចូល ជា សម ា ជ ិក អា ស៊ ាន ក ៏ ជា ផ្ ន ែក មួយ ដ ែល ជំ រ ុញ ឲ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្ព ុ ជា មាន Ġ កំ ណ ើន ជា Ġ រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ ផ ង ដ ែរ មាន ការ ក សា ង ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ Ġ ស្ព ាន Ġ ស្ព ាន អា កាស Ġ ផ្ល ូវ ដ ែក Ġ និង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ និង ព ង ្រី ក អា កាស យា ន ដ្ឋាន Ġ ព្រ ម ទ ាំង ការ លើក លែង ទិ ដ្ឋា ការ ផ្ ន ែក អ ប់ រំ Ġ វ ប្ប ធម៌ ក សា ង សា លា រ ៀន Ġ ពី ទី ក្រុង ដល់ ជន បទ ដា ច ់ ស្រ យោ ល ចំ ណេ ះ ដ ឹង Ġ អា ហា រ រូប ករណ៍ សម ្រា ប់ និ ស្ស ិត បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ ម ន្ រ ្ត ី រាជ ការ ប្រ ជា ជន និង យ ុ វ ជន ក ម្ព ុ ជា បាន រ ៀន ស ូត ្រ Ġ និង ទ ទូ ល បាន ន ូវ ឱ កាស ល្អ ៗ ជា ច្ រ ើន Ġ បង ្ក ើត និង ជ ួស ជ ុល ក ី ឡា ដ្ឋាន Ġ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ជំ នា ញ Ġ ក ី ឡា ករ ទទួលបាន មេ ដា យ មាស Ġ ប្រា ក់ Ġ សំ រិទ្ធ Ġ លើ ឆ ាក អ ន្ត រ ជាតិ អ ភិ រក ្ស សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ទ ាំង រូប ី យ Ġ និង អ រូប ី យ Ġ ព្រ ម ទ ាំង បាន ដា ក់ បញ្ចូល សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ក ម្ព ូ ជា ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក រ ម ណី យ ដ្ឋាន អង្គ រ Ġ ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ Ġ ប្រា សា ទ សំ ប ួរ ព្រ ៃ គ ុក Ġ រ បា ំព ្រ ះ រាជ ទ្រ ព្យ Ġ ល ្ខ ោន ស្រ ម ោល ស្ បែក ធ ំ Ġ ច ាប ៉ី ដង វ ែង ផ្ ន ែក សង ្ គម កិច្ច ក ម្ព ុ ជា ទទួលបាន ន ូវ កិច្ច ស ហ ការ ជា មួយ ប្រ ទេស ក្នុង ត ំ ប ន់ ក្នុង ការ ថ ែរ ក្ស ាស ន្ត ិ ភាព និង ស ន្ត ិស ុ ខ សង ្ គម Ġ ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ជ ួញ ដ ូរ ម នុ ស្ស Ġ ថ្ន ាំ ញ ៀន Ġ និង អ ំព ើ ភ េរ វ កម្ម មាន ការ ក សា ង ក ោម ណ្ឌ ល សុខ ភាព Ġ ម ន្ទ ី រ ពេទ្យ Ġ នៅ តា ម ឃ ុំ Ġ សង ្ក ាត់ Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ មាន សេ រី ភាព សារ ព័ត៌មាន Ġ និង អនុ ញ្ញា ត ឲ្យ មាន សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ បង ្ក ើត អង្គ ការ សង ្ គម ស៊ី វិ ល សម ភាព យ េន ឌ ័រ ផ្ ត ល់ សិ ទ្ធិ ដល់ ស្រ ្ត ី ក្នុង ការ ធ ្វ ើស េច ក្តី សម ្រ េ âĢĭ ច ចិត្ត Ġ មាន ការ ជ ួយ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក រ វា ង ប្រ ទេស សម ា ជ ិក Ġ តា ម រយ ៈ ការ ផ្ ទេ រ បទ ពិ ស ោ ធ ន	1,044	▁ចូរ ព ណ៌ នា ពី សម ិទ្ធ ផល រ ប ស់ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁ដល់ ពេល ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ▁	28	▁សមិទ្ធផល រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ ▁បច្ចុប្បន្ន ក្នុង ប្រ ទេស អនុ វត្ត ន យោ ប ាយ ឈ ្ន ះ ឈ ្ន ះ ដោយ រំ ល ាយ អង្គ ការ ច ាត់ តាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁និង ធ ្វ ើស មា ហ រណ កម្ម ក ង ក ម្ល ាំង ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ឲ្យ មក ចូល រួម រស់ នៅ ជា មួយ រាជ រដ្ឋ ភិ បាល នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁នាំមក ន ូវ ស ន្ត ិ ភា វ ូប នី យ កម្ម នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁រៀបចំ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ ខ្លួន ឯ ង ប្រ ក ប ដោយ ជ ោ គ ជ ័យ ទៅ ត ាម ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ គ្រ ប់ វិ ស ័យ អ ប់ រំ ▁រដ្ឋបាល ▁តុលាការ ▁និង ក ង ក ម្ល ាំង ប្រដាប់អាវុធ ▁កម្ពុជា ប្រ កាន់ យក ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁សេរី ព ហ ុប ក្ស រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល បាន អនុ វត្ត ន យោ ប ាយ ▁យុទ្ធ សា ស្រ ្ត ត្រ ី ក ោ ណ ▁និង យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ▁និង ម តិ ផ្ ស េង ៗ ទៀត ន យោ ប ាយ ក្រ ៅ ប្រ ទេស ▁កម្ពុជា ក្លា យ ជា ស មា ជ ិក អា ស៊ ាន ស្ម ើ មុខ ស្ម ើម ាត់ ជា មួយ ប្រ ទេស នា នា ▁កម្ពុជា ចូល ជា ស មា ជ ិក ▁W TO ▁និង អង្គ ការ នា នា ចូល រួម ថ ែរ ក្ស ាស ន្ត ិ ភាព ពិ ភព លោក ក ង ទ ័ ព ម ួ ក ខ ៀវ ▁ធ្វើជា ម្ចាស់ ផ្ ទ ះ ក្នុង កិច្ច ប្រជុំ ស មា គមន៍ អា ស៊ ាន ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ក សិ កម្ម មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ដោយ រ ដ្ឋា ភិ បាល យកចិត្តទុកដាក់ ក្នុង ការ ប ង្ក ើត ប្រ ព ័ ន្ធ ធា រា ស្រ ្ត ▁ការបង្ កាត់ ព ូ ជ អនុ វត្ត សេ ដ្ឋ កិច្ច ទី ផ្ សារ សេ រី ▁កម្ពុជា បាន ក្លា យ ជា កន្លែង វិ និ យោគ ទ ុន ដ ៏ ទ ាក់ ទ ាញ វិ ស ័យ ឧ ស្សា ហ កម្ម មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ផ្ ន ែក រ ោង ច ក្រ ▁សហគ្រាស ការ ធ ្វ ើ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ក ៏ មាន ភាព ង ាយ ស្រ ួល ជា ង ម ុន ប្រ ជា ពល រដ្ឋ អា ចរ ក ការងារ ធ ្វ ើ បាន យ៉ាង ទូ លំ ទ ូល ាយ ▁ទាំង ក្នុង ប្រ ទេស និង ត ំ ប ន់ សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ក ំណ ើន ខ្ ព ស់ ក្នុង រយ ៈ ពេល វ ែង ▁និង ច ំណ ូល ថ វ ិកា ក ៏ ឡើង ជា ប្រ ច ាំ មាន ក ំណ ើន ទេស ចរ ណ៍ ដ ែល នាំ ឲ្យ មាន ក ំណ ើន ការងារ ▁និង ប្រ ាក់ ច ំណ ូល ដល់ ប្រ ជា ជន ទេស ចរ ណ៍ ធម្ម ជាតិ ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ ស ្អ ាត ▁ទឹក ជ្រ ោះ ▁ទេសចរណ៍ វ ប្ប ធម៌ ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ▁ប្រាសាទ ព្រ ះ វិ ហា រ ការ ចូល ជា ស មា ជ ិក អា ស៊ ាន ក ៏ ជា ផ្ ន ែក មួយ ដ ែល ជំ រ ុញ ឲ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្ព ុ ជា មាន ▁កំណើន ជា ▁រៀងរាល់ ឆ្នាំ ផ ង ដ ែរ មាន ការ ក សា ង ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ▁ស្ពាន ▁ស្ពាន អា កាស ▁ផ្លូវ ដ ែក ▁និង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁និង ព ង ្រី ក អា កាស យ ាន ដ្ឋាន ▁ព្រមទាំង ការ លើក លែង ទិ ដ្ឋា ការ ផ្ ន ែក អ ប់ រំ ▁វប្បធម ៌ ក សា ង ស ាល ារ ៀន ▁ពី ទី ក្រុង ដល់ ជន បទ ដ ាច់ ស្រ យោ ល ច ំណ េះ ដ ឹង ▁អាហារ រូប ករណ៍ ស ម្រ ាប់ និ ស្ស ិត បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ ម ន ្រ ្ត ី រាជ ការ ប្រ ជា ជន និង យ ុ វ ជន ក ម្ព ុ ជា បាន រ ៀន ស ូ ត្រ ▁និង ទ ទ ូល បាន ន ូវ ឱ កាស ល្អ ៗ ជា ច ្រ ើន ▁បង្កើត និង ជ ួស ជ ុល ក ី ឡា ដ្ឋាន ▁បណ្តុះបណ្តាល ជំ ន ាញ ▁កីឡាករ ទទួលបាន មេ ដ ាយ មាស ▁ប្រាក់ ▁សំ រិទ្ធ ▁លើ ឆ ាក អ ន្ត រ ជាតិ អ ភិ រ ក្ស សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ទ ាំង រូប ី យ ▁និង អ រូប ី យ ▁ព្រមទាំង បាន ដ ាក់ បញ្ចូល សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ក ម្ព ូ ជា ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក រ ម ណី យ ដ្ឋាន អង្គ រ ▁ប្រាសាទ ព្រ ះ វិ ហា រ ▁ប្រាសាទ សំ ប ួរ ព្រ ៃ គ ុក ▁របាំ ព្រ ះ រាជ ទ្រ ព្យ ▁ល្ខោន ស្រ ម ោល ស្ បែក ធ ំ ▁ចា ប៉ ី ដង វ ែង ផ្ ន ែក ស ង្គ ម កិច្ច ក ម្ព ុ ជា ទទួលបាន ន ូវ កិច្ច ស ហ ការ ជា មួយ ប្រ ទេស ក្នុង ត ំ ប ន់ ក្នុង ការ ថ ែរ ក្ស ាស ន្ត ិ ភាព និង ស ន្ត ិ សុខ ស ង្គ ម ▁ទប់ស្កាត់ ការ ជ ួញ ដ ូរ ម នុ ស្ស ▁ថ្នាំ ញ ៀន ▁និង អ ំព ើ ភ េរ វ កម្ម មាន ការ ក សា ង ក ោម ណ្ឌ ល សុខ ភាព ▁មន្ទីរពេទ្យ ▁នៅ ត ាម ឃ ុំ ▁សង្កាត់ ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ មាន សេ រី ភាព សារ ព័ត៌មាន ▁និង អនុ ញ្ញា ត ឲ្យ មាន សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ង្គ ម ស៊ី វិ ល សម ភាព យ េន ឌ ័រ ផ្ ត ល់ សិ ទ្ធិ ដល់ ស្រ ្ត ី ក្នុង ការ ធ ្វ ើស េច ក្តី ស ម្រ េ ▁ច ចិត្ត ▁មាន ការ ជ ួយ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក រ វ ាង ប្រ ទេស ស មា ជ ិក ▁តាមរយៈ ការ ផ្ ទ េរ បទ ពិ ស ោ ធ ន	951
ដូចម្តេចដែលហៅថា វដ្តទឹក	null	វដ្តទឹកគឺជា ចលនាឥតឈប់ឈរនៃទឹកលើផ្ទៃដីដែលគ្មានការចាប់ផ្តើម និងគ្មានទីបញ្ចប់	null	វដ្តទឹកគឺជា ចលនាឥតឈប់ឈរនៃទឹកលើផ្ទៃដីដែលគ្មានការចាប់ផ្តើម និងគ្មានទីបញ្ចប់	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ វ ដ ្ត ទឹក Ġ	13	វ ដ ្ត ទឹក គ ឺ ជា Ġ ច ល នា ឥ ត ឈ ប់ ឈ រ នៃ ទឹក លើ ផ្ ទ ៃ ដ ី ដ ែល គ ្ម ាន ការ ច ាប់ ផ្ ត ើម Ġ និង គ ្ម ាន ទី បញ្ច ប់	42	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁វ ដ ្ត ទឹក ▁	10	▁វ ដ ្ត ទឹក គ ឺ ជា ▁ចលនា ឥ ត ឈ ប់ ឈ រ នៃ ទឹក លើ ផ្ ទ ៃ ដ ី ដ ែល គ ្ មាន ការ ច ាប់ ផ្ ត ើម ▁និង គ ្ មាន ទី បញ្ច ប់	40
តើវិបត្តិអ៊ុល ស្ទ័រ ឬ អៀកឡង់ខាងជើងបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំណាដោយសារអ្វី	null	វិបត្តិអ៊ុលស្ទ័រ ឬ អៀកឡង់ខាងជើងបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៩៨ ដោយសារប្រទេសអង់គ្លេសបានបង្កើតឪ្យមានរដ្ឋាភិបាលមួយ ដែលមាននិកាយរួមគ្នា គឺកាតូលិក និងប្រុតេស្ដង់	null	វិបត្តិអ៊ុលស្ទ័រ ឬ អៀកឡង់ខាងជើងបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៩៨ ដោយសារប្រទេសអង់គ្លេសបានបង្កើតឪ្យមានរដ្ឋាភិបាលមួយ ដែលមាននិកាយរួមគ្នា គឺកាតូលិក និងប្រុតេស្ដង់	ត ើ វិ ប ត្តិ អ៊ ុល Ġ ស្ទ ័រ Ġ ឬ Ġ អ ៀក ឡង់ ខា ង ជើង បាន បញ្ច ប់ នៅ ឆ្នាំ ណា ដោយ សារ អ ្វី Ġ	26	វិ ប ត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ Ġ ឬ Ġ អ ៀក ឡង់ ខា ង ជើង បាន បញ្ច ប់ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៨ Ġ ដោយ សារ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន បង ្ក ើត ឪ ្យ មាន រដ្ឋ ា ភិ បាល មួយ Ġ ដ ែល មាន និ កាយ រួម គ្នា Ġ គ ឺ កា តូ ល ិក Ġ និង ប្រ ុត េស ្ ដង ់	62	▁តើ វិ ប ត្តិ អ៊ ុល ▁ស្ទ ័រ ▁ឬ ▁អ ៀក ឡង់ ខា ង ជើង បាន បញ្ច ប់ នៅ ឆ្នាំ ណា ដោយ សារ អ ្វី ▁	25	▁វិបត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ ▁ឬ ▁អ ៀក ឡង់ ខា ង ជើង បាន បញ្ច ប់ នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៨ ▁ដោយសារ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ប ង្ក ើត ឪ ្យ មាន រ ដ្ឋា ភិ បាល មួយ ▁ដែល មាន និ កាយ រួម គ្នា ▁គឺ ក ាត ូល ិក ▁និង ប្រ ុត េ ស្ ដ ង់	57
ចូរពណ៌នាពីភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពណិបទូន	null	ពណ៌នាពីភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពណិបទូនភពអ៊ុយរ៉ានុស ត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៧៨១ដោយតារាវិទូជនជាតិអង់គ្លេសឈ្មោះ វីលៀម ហីឆែល ភពនេះមានពណ៌បៃតងខៀវ ភាគច្រើននៃបរិយាកាសផ្សំឡើងពី ឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន និងមេតានដែលស្រូបយកផ្នែកក្រហមនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យ ភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពសៅរ៍ ប៉ុន្តែពួកវាមានដង់ស៊ីតេប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ភពអ៊ុយរ៉ានុសសមាសមាឌធំជាងផែនដី ៦៣ ដងនិងមានម៉ាស់ធំជាងផែនដី ១៥ដង លក្ខណៈពិសេសរបស់ភពនេះគឺមានអក្ស័ររង្វិលខ្ញាល់ស្ទើរ៩០ និងស្ថិតនៅស្ទើរស្របជាមួយគន្លង ភពណិបទូន តារាវិទូបានរកឃើញភពណិបទូននៅឆ្នំា១៨៤៦ តាមរយៈការព្យាករណ៍គន្លងរបស់វា សមាសភាពភពណិបទូនមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាច្រើនទៅនឹងបរិយាកាសភពអ៊ុយរ៉ានុស ប៉ុន្តែបរិយាកាសភពនេះមានផ្ទុកក្រវាត់ពពកដែលគេអាចមើលឃើញច្បាស់ ភពណិបទូនមានស្នាមអុចងងឹតធំមួយស្រដៀងគ្នា នឹងស្នាមអុចក្រហមធំៗនៅលើភពព្រហស្បតិ៍ ផ្នែកខាងក្នុងរបស់ភពណិបទូនបញ្ចេញថាមពលទៅកាន់ស្រទាប់ខាងក្រៅរបស់វាដូចជាភពព្រហស្បតិ៍និង ភពសៅរ៍ ដែរ ភពណិបទូនក៏មានកងរង្វង់តូចៗព័ទ្ធជុំវិញផងដែរ	null	ពណ៌នាពីភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពណិបទូនភពអ៊ុយរ៉ានុស ត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៧៨១ដោយតារាវិទូជនជាតិអង់គ្លេសឈ្មោះ វីលៀម ហីឆែល ភពនេះមានពណ៌បៃតងខៀវ ភាគច្រើននៃបរិយាកាសផ្សំឡើងពី ឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន និងមេតានដែលស្រូបយកផ្នែកក្រហមនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យ ភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពសៅរ៍ ប៉ុន្តែពួកវាមានដង់ស៊ីតេប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ភពអ៊ុយរ៉ានុសសមាសមាឌធំជាងផែនដី ៦៣ ដងនិងមានម៉ាស់ធំជាងផែនដី ១៥ដង លក្ខណៈពិសេសរបស់ភពនេះគឺមានអក្ស័ររង្វិលខ្ញាល់ស្ទើរ៩០ និងស្ថិតនៅស្ទើរស្របជាមួយគន្លង ភពណិបទូន តារាវិទូបានរកឃើញភពណិបទូននៅឆ្នំា១៨៤៦ តាមរយៈការព្យាករណ៍គន្លងរបស់វា សមាសភាពភពណិបទូនមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាច្រើនទៅនឹងបរិយាកាសភពអ៊ុយរ៉ានុស ប៉ុន្តែបរិយាកាសភពនេះមានផ្ទុកក្រវាត់ពពកដែលគេអាចមើលឃើញច្បាស់ ភពណិបទូនមានស្នាមអុចងងឹតធំមួយស្រដៀងគ្នា នឹងស្នាមអុចក្រហមធំៗនៅលើភពព្រហស្បតិ៍ ផ្នែកខាងក្នុងរបស់ភពណិបទូនបញ្ចេញថាមពលទៅកាន់ស្រទាប់ខាងក្រៅរបស់វាដូចជាភពព្រហស្បតិ៍និង ភពសៅរ៍ ដែរ ភពណិបទូនក៏មានកងរង្វង់តូចៗព័ទ្ធជុំវិញផងដែរ	ច ូរ ព ណ៌ នា ពី ភព អ៊ ុយ រ៉ា នុ ស Ġ និង ភព ណ ិប ទូ ន Ġ	18	ព ណ៌ នា ពី ភព អ៊ ុយ រ៉ា នុ ស Ġ និង ភព ណ ិប ទូ ន ភព អ៊ ុយ រ៉ា នុ ស Ġ ត្រូវ បាន âĢĭ រក ឃើញ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៧ ៨ ១ ដោយ តា រា វិ ទូ ជន ជាតិ អ ង់ គ ្ល េស ឈ្មោះ Ġ វី ល ៀម Ġ ហ ី ឆ ែល Ġ ភព នេះ âĢĭ មាន ព ណ៌ ប ៃ ត ង ខ ៀវ Ġ ភាគ ច្ រ ើន នៃ បរ ិយ ាក ាស ផ្ សំ ឡើង ពី Ġ ឧ ស្ម ័ន អ៊ី ដ ្រ ូស ែន Ġ និង មេ តា ន ដ ែល ស្រ ូប យក ផ្ ន ែក ក្រ ហ ម នៃ ព ន្ ល ឺ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ Ġ ភព អ៊ ុយ រ៉ា នុ ស Ġ និង ភព âĢĭ ស ៅ រ ៍ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ព ួ ក វា មាន ដង ់ ស៊ី ត េ ប្រ ហា ក់ ប្រ ហ ែល គ្នា Ġ ភព អ៊ ុយ រ៉ា នុ ស សម ាស មា ឌ ធ ំ ជា ង ផ ែន ដ ី Ġ ៦ ៣ Ġ ដង និង មាន ម៉ា ស់ ធ ំ ជា ង ផ ែន ដ ី Ġ ១ ៥ ដង Ġ ល ក្ខ ណៈ ពិ សេ ស រ ប ស់ ភព នេះ គ ឺ មាន អ ក្ស ័រ រ ង ្វ ិល ខ្ ញ ាល់ ស្ទ ើរ ៩០ Ġ និង ស្ ថ ិត នៅ ស្ទ ើរ ស្រ ប ជា មួយ គ ន្ លង Ġ ភព ណ ិប ទូ ន Ġ តា រា វិ ទូ បាន រក ឃើញ ភព ណ ិប ទូ ន នៅ ឆ្ ន ំ ា ១ ៨ ៤ ៦ Ġ តា ម រយ ៈ ការ ព្យា ករណ៍ âĢĭ គ ន្ លង រ ប ស់ វា âĢĭ ĠâĢĭ Ġ សម ាស ភាព ភព ណ ិប ទូ ន មាន ល ក្ខ ណៈ ស្រ ដ ៀង គ្នា ច្ រ ើន ទៅ នឹង បរ ិយ ាក ាស ភព អ៊ ុយ រ៉ា នុ ស Ġ ប៉ ុន ្ត ែប រិយា កាស ភព នេះ មាន ផ្ ទុក ក្រ វា ត់ ព ព ក ដ ែល គ េ អា ច មើល ឃើញ ច្ បា ស់ Ġ ភព ណ ិប ទូ ន មាន ស្ន ាម អ ុច ង ង ឹត ធ ំ មួយ ស្រ ដ ៀង គ្នា Ġ នឹង ស្ន ាម អ ុច ក្រ ហ ម ធ ំ ៗ នៅ លើ ភព ព្រ ហ ស្ ប តិ ៍ Ġ ផ្ ន ែក ខា ង ក្នុង រ ប ស់ ភព ណ ិប ទូ ន បញ្ច េញ ថា ម ពល ទៅ កាន់ ស្រ ទ ាប់ ខា ង ក្រ ៅ រ ប ស់ វា ដូច ជា ភព ព្រ ហ ស្ ប តិ ៍ និង Ġ ភព ស ៅ រ ៍ Ġ ដ ែរ Ġ ភព ណ ិប ទូ ន ក ៏ មាន ក ង រ ង ្វ ង់ តូ ច ៗ ព័ទ្ធ ជ ុំ វិញ ផ ង ដ ែរ	433	▁ចូរ ព ណ៌ នា ពី ភព អ៊ ុយ រ៉ា ន ុស ▁និង ភព ណ ិ បទ ូន ▁	17	▁ពណ៌ នា ពី ភព អ៊ ុយ រ៉ា ន ុស ▁និង ភព ណ ិ បទ ូន ភព អ៊ ុយ រ៉ា ន ុស ▁ត្រូវបាន ▁រកឃើញ នៅ ឆ្នាំ ▁១៧ ៨ ១ ដោយ តា រា វិ ទូ ជន ជាតិ អ ង់ គ ្ល េស ឈ្មោះ ▁វី ល ៀម ▁ហ ី ឆ ែល ▁ភព នេះ ▁មាន ព ណ៌ ប ៃ ត ង ខ ៀវ ▁ភាគ ច ្រ ើន នៃ ប រិយា កាស ផ្ សំ ឡើង ពី ▁ឧស្ម័ន អ៊ី ដ ្រ ូស ែន ▁និង ម េត ាន ដ ែល ស្ រូប យក ផ្ ន ែក ក្រ ហ ម នៃ ព ន ្ល ឺ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ ▁ភព អ៊ ុយ រ៉ា ន ុស ▁និង ភព ▁សៅ រ ៍ ▁ប៉ុន្តែ ព ួ ក វា មាន ដ ង់ ស៊ី ត េ ប្រ ហ ាក់ ប្រ ហ ែល គ្នា ▁ភព អ៊ ុយ រ៉ា ន ុស ស មាស មា ឌ ធ ំ ជា ង ផ ែន ដ ី ▁៦ ៣ ▁ដង និង មាន ម៉ ាស់ ធ ំ ជា ង ផ ែន ដ ី ▁១៥ ដង ▁លក្ខណៈ ពិ ស េស រ ប ស់ ភព នេះ គ ឺ មាន អ ក្ស ័រ រ ង ្វ ិល ខ្ ញ ាល់ ស្ទ ើរ ៩០ ▁និង ស ្ថ ិត នៅ ស្ទ ើរ ស្រ ប ជា មួយ គ ន្ លង ▁ភព ណ ិ បទ ូន ▁តារា វិ ទូ បាន រក ឃើញ ភព ណ ិ បទ ូន នៅ ឆ្ ន ំ ា ១ ៨ ៤ ៦ ▁តាមរយៈ ការ ព្យា ករណ៍ ▁គន្លង រ ប ស់ វា ▁សមាសភាព ភព ណ ិ បទ ូន មាន ល ក្ខ ណៈ ស្រ ដ ៀង គ្នា ច ្រ ើន ទៅ នឹង ប រិយា កាស ភព អ៊ ុយ រ៉ា ន ុស ▁ប៉ុន្តែ ប រិយា កាស ភព នេះ មាន ផ្ ទុក ក្រ វ ាត់ ព ព ក ដ ែល គ េ អា ច មើល ឃើញ ច ្ប ាស់ ▁ភព ណ ិ បទ ូន មាន ស្ន ាម អ ុច ង ង ឹត ធ ំ មួយ ស្រ ដ ៀង គ្នា ▁នឹង ស្ន ាម អ ុច ក្រ ហ ម ធ ំ ៗ នៅ លើ ភព ព្រ ហ ស ្ប ត ិ៍ ▁ផ្នែក ខា ង ក្នុង រ ប ស់ ភព ណ ិ បទ ូន បញ្ច េញ ថា ម ពល ទៅ កាន់ ស្រ ទ ាប់ ខា ង ក្រ ៅ រ ប ស់ វា ដូច ជា ភព ព្រ ហ ស ្ប ត ិ៍ និង ▁ភព ស ៅ រ ៍ ▁ដែរ ▁ភព ណ ិ បទ ូន ក ៏ មាន ក ង រ ង ្វ ង់ ត ូច ៗ ព័ទ្ធ ជ ុំ វិញ ផ ង ដ ែរ	405
តើមូលហេតុអ្វីបានជា សម្តេចនរោត្តម សីហនុ បានប្រកាសផ្តាច់ជំនួយយោធាពីសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំណា	null	សម្តេច នរោត្តមសីហនុ បានប្រកាសផ្តាច់ជំនួយយោធាពីសហរដ្ឋអាមេរិកនៅខែវិច្ឆិកា ១៩៦៣ការសម្រេចព្រះទ័យទាត់ចោលជំនួយ អាមេរិកនេះគឹក្នុងគោលបំណងចង់នៅក្រៅសង្គ្រាមវៀតណាមហើយនិងចង់រក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសមាជិកប្លុកកុំមុយនីស្ត	null	សម្តេច នរោត្តមសីហនុ បានប្រកាសផ្តាច់ជំនួយយោធាពីសហរដ្ឋអាមេរិកនៅខែវិច្ឆិកា ១៩៦៣ការសម្រេចព្រះទ័យទាត់ចោលជំនួយ អាមេរិកនេះគឹក្នុងគោលបំណងចង់នៅក្រៅសង្គ្រាមវៀតណាមហើយនិងចង់រក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសមាជិកប្លុកកុំមុយនីស្ត	ត ើម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា Ġ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ បាន ប្រ កាស ផ្ តា ច ់ ជំ ន ួយ យោ ធា ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	41	âĢĭ សម ្ត េច Ġ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ Ġ បាន ប្រ កាស ផ្ តា ច ់ ជំ ន ួយ យោ ធា ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក នៅ ខែ វិ ច្ឆ ិកា Ġ ១៩ ៦ ៣ ការ សម ្រ េច ព្រ ះ ទ ័យ ទ ាត់ ចោល ជំ ន ួយ Ġ អា មេ រិក នេះ គ ឹក ្ន ុង គោ ល ប ំណ ង ច ង់ នៅ ក្រ ៅ សង ្ គ្រ ាម វ ៀត ណា ម ហើយ âĢĭ និង ច ង់ រក ្សា ទំ នាក់ ទំ ន ង ល្អ ជា មួយ សម ា ជ ិក ប្ ល ុក ក ុំ ម ុយ នី ស្ត	105	▁តើ ម ូល ហេតុ អ ្វី បាន ជា ▁សម្តេច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁បាន ប្រ កាស ផ្ ត ាច់ ជំ ន ួយ យោ ធា ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	36	▁សម្តេច ▁នរោត្តម សី ហ នុ ▁បាន ប្រ កាស ផ្ ត ាច់ ជំ ន ួយ យោ ធា ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក នៅ ខែ វិ ច្ឆ ិកា ▁១៩ ៦ ៣ ការ ស ម្រ េច ព្រ ះ ទ ័យ ទ ាត់ ចោល ជំ ន ួយ ▁អាមេរិក នេះ គ ឹ ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ច ង់ នៅ ក្រ ៅ ស ង្គ ្រា ម វ ៀត ណា ម ហើយ ▁និង ច ង់ រក ្សា ទំ នាក់ ទំ ន ង ល្អ ជា មួយ ស មា ជ ិក ប ្ល ុក ក ុំ ម ុយ នី ស្ត	95
តើអគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលនៃក្រសួងមមហាផ្ទៃមានរចនាសម្ព័ន្ធដូចម្តេច	null	អគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលនៃក្រសួងមហាផ្ទៃមានរចនាសម្ព័ន្ធដូចតទៅនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលសរុបនាយកដ្ឋានកិច្ចការរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ឃុំ សង្កាត់នាយកដ្ឋានកិច្ចការរដ្ឋបាលរាជធានី ខណ្ឌ និងខេត្តនាយកដ្ឋានកិច្ចការសមាគមន៍និងគណបក្សនយោបាយើនាយកដ្ឋានបុគ្គលិកនាយកដ្ឋានបណ្តុះបណ្តាលនាយកដ្ឋានមុខងារនិងធនធាន	null	អគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលនៃក្រសួងមហាផ្ទៃមានរចនាសម្ព័ន្ធដូចតទៅនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលសរុបនាយកដ្ឋានកិច្ចការរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ឃុំ សង្កាត់នាយកដ្ឋានកិច្ចការរដ្ឋបាលរាជធានី ខណ្ឌ និងខេត្តនាយកដ្ឋានកិច្ចការសមាគមន៍និងគណបក្សនយោបាយើនាយកដ្ឋានបុគ្គលិកនាយកដ្ឋានបណ្តុះបណ្តាលនាយកដ្ឋានមុខងារនិងធនធាន	ត ើ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល នៃ ក្រ ស ួង ម ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ដូច ម្ ត េច Ġ	33	អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល នៃ ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ដូច ត ទៅ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល ស រ ុប នា យក ដ្ឋាន âĢĭ កិច្ច ការ រដ្ឋ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ឃ ុំ âĢĭ Ġ សង ្ក ាត់ នា យក ដ្ឋាន កិច្ច ការ រដ្ឋ បាល រាជ ធាន ី Ġ ខ ណ្ឌ Ġ និង ខ េត ្ត នា យក ដ្ឋាន កិច្ច ការ សម ា គមន៍ និង គ ណ ប ក្ស ន យោ បា យ ើន ា âĢĭ យក ដ្ឋាន ប ុ គ្គ ល ិក នា យក ដ្ឋាន បណ្ត ុះ បណ្ត ាល នា យក ដ្ឋាន មុខ ងារ និង ធ ន ធាន	110	▁តើ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល នៃ ក្រ ស ួង ម ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ដូច ម ្ត េច ▁	30	▁អគ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល នៃ ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ដូច ត ទៅ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល ស រ ុប នា យក ដ្ឋាន ▁កិច្ចការ រដ្ឋ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ឃុំ ▁សង្កាត់ នា យក ដ្ឋាន កិច្ច ការ រដ្ឋ បាល រាជ ធាន ី ▁ខណ្ឌ ▁និង ខ េ ត្ត នា យក ដ្ឋាន កិច្ច ការ ស មា គមន៍ និង គ ណ ប ក្ស ន យោ ប ាយ ើ នា ▁យក ដ្ឋាន ប ុ គ្គ ល ិក នា យក ដ្ឋាន បណ្ត ុះ បណ្ត ាល នា យក ដ្ឋាន មុខ ងារ និង ធ ន ធាន	101
តើភាវៈរស់អាចបន្សល់អ្វីខ្លះទុកជាផូស៊ីល	null	ភាវៈអាចបន្សល់ទុកដូចជាសំបកសារពាង្គកាយជាពុម្ពខាងក្នុង ឬ ខាងក្រៅហើយអាចជាសារពាង្គកាយទាំងមូលដែលកប់ក្នុងជ័រ ឬ ក្នុងទឹកកកដែលជាកំណត់ត្រាផូស៊ីល	null	ភាវៈអាចបន្សល់ទុកដូចជាសំបកសារពាង្គកាយជាពុម្ពខាងក្នុង ឬ ខាងក្រៅហើយអាចជាសារពាង្គកាយទាំងមូលដែលកប់ក្នុងជ័រ ឬ ក្នុងទឹកកកដែលជាកំណត់ត្រាផូស៊ីល	ត ើ ភា វៈ រស់ អា ច ប ន្ ស ល់ អ ្វី ខ្ ល ះ ទុក ជា ផ ូស ៊ី ល Ġ	22	ភា វៈ អា ច ប ន្ ស ល់ ទុក ដូច ជា សំ ប ក សារ ពា ង្គ កាយ ជា ពុ ម្ព ខា ង ក្នុង Ġ ឬ Ġ ខា ង ក្រ ៅ ហើយ អា ច ជា សារ ពា ង្គ កាយ ទ ាំង ម ូល ដ ែល ក ប់ ក្នុង ជ ័រ Ġ ឬ Ġ ក្នុង ទឹក ក ក ដ ែល ជា កំ ណ ត់ ត្រា ផ ូស ៊ី ល	64	▁តើ ភា វៈ រស់ អា ច ប ន្ ស ល់ អ ្វី ខ្ ល ះ ទុក ជា ផ ូ ស៊ី ល ▁	21	▁ភា វៈ អា ច ប ន្ ស ល់ ទុក ដូច ជា សំ ប ក សារ ពា ង្គ កាយ ជា ពុ ម្ព ខា ង ក្នុង ▁ឬ ▁ខាងក្រៅ ហើយ អា ច ជា សារ ពា ង្គ កាយ ទ ាំង ម ូល ដ ែល ក ប់ ក្នុង ជ ័រ ▁ឬ ▁ក្នុង ទឹក ក ក ដ ែល ជា ក ំណ ត់ ត្រា ផ ូ ស៊ី ល	61
តើលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិរបស់ប្រទេសអៀកឡង់អំណោយ ផលដល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាជន ដែរឬទេហេតុអ្វី	null	លក្ខខណ្ឌធម្មជាតិរបស់ប្រទេសអៀកឡង់មិនសូវអំណោយផលដល់ការរស់របស់ប្រជាជន ទេព្រោះពី ថាដីមានសំណើមជ្រុល ហើយគេពិបាករកដីតំបន់ណាដែលមានដីមានជីជាតិណាស់	null	លក្ខខណ្ឌធម្មជាតិរបស់ប្រទេសអៀកឡង់មិនសូវអំណោយផលដល់ការរស់របស់ប្រជាជន ទេព្រោះពី ថាដីមានសំណើមជ្រុល ហើយគេពិបាករកដីតំបន់ណាដែលមានដីមានជីជាតិណាស់	ត ើ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ធម្ម ជាតិ រ ប ស់ ប្រ ទេស អ ៀក ឡង់ អ ំណ ោយ Ġ ផល ដល់ ការ រស់ នៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន Ġ ដ ែរ ឬ ទេ ហេតុ អ ្វី Ġ	37	ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ធម្ម ជាតិ រ ប ស់ ប្រ ទេស អ ៀក ឡង់ ម ិន ស ូវ អ ំណ ោយ ផល ដល់ ការ រស់ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន Ġ ទេ ព្រ ោះ ពី Ġ ថា ដ ី មាន សំ ណ ើម ជ្រ ុល Ġ ហើយ គ េ ពិ បា ករ ក ដ ីត ំ ប ន់ ណា ដ ែល មាន ដ ី មាន ជី ជាតិ ណា ស់	67	▁តើ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ធម្ម ជាតិ រ ប ស់ ប្រ ទេស អ ៀក ឡង់ អ ំណ ោយ ▁ផល ដល់ ការ រស់ នៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ▁ដែរ ឬ ទេ ហេតុ អ ្វី ▁	35	▁លក្ខខណ្ឌ ធម្ម ជាតិ រ ប ស់ ប្រ ទេស អ ៀក ឡង់ ម ិន ស ូវ អ ំណ ោយ ផល ដល់ ការ រស់ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ▁ទេ ព្រ ោះ ពី ▁ថា ដ ី មាន ស ំណ ើម ជ្រ ុល ▁ហើយ គ េ ពិ ប ាក រក ដ ីត ំ ប ន់ ណា ដ ែល មាន ដ ី មាន ជី ជាតិ ណ ាស់	64
ចូរនិយាយអំពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ	null	តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ មានទីតាំងនៅទីក្រុងឡាអេប្រទេសហូឡង់ គឺជាអង់ការយុត្តិធម៌មូលដ្ឋាននៃអង្គការសហប្រជាជាតិ តុលាការនេះបើកចំហរទៅគ្រប់ភាគីទាំងអស់នូវលក្ខន្តិកៈរបស់ខ្លួន ដែលបញ្ជូលជាស្វ័យប្រវត្តិនូវគ្រប់សមាជិកទាំងអស់នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ អាចក្លាយជាភាគីមួយនៃអង្គការនេះដោយឈរលើលក្ខខណ្ឌត្រូវកំណត់លើករណីនីមួយៗដោយឈរលើលក្ខខណ្ឌត្រូវកំណត់លើករណីនីមួយៗដោយអនុសាសន៍ដែលផ្តល់ដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ក្នុងមហាសន្និបាត ឧទាហរណ៍ប្រទេសស្វីស និងBauru ជារដ្ឋមួយមិនមែនសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយជាភាគីនៃអង្គការនេះ តុលាការនេះមិនបើកចំហរ ចំពោះបុគ្គលឯកជនណាមួយឡើយ ទាំងមហាសន្និបាត និងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអាចសុំយោបល់ស្តីពីបញ្ហាច្បាប់ពីតុលាការនេះបាន នៅពេលដែលទទួលការយល់ព្រមពីមហាសន្និបាតអង្គការផ្សេងទៀតក៏អាចបានសុំមតិបានផងដែរ ប៉ុន្តែត្រូវស្ថិតនៅក្នុងទំហំសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ហើយមិនអាចធ្វើឲ្យហួសពីក្របខណ្ឌនៃច្បាប់បានឡើយ	null	តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ មានទីតាំងនៅទីក្រុងឡាអេប្រទេសហូឡង់ គឺជាអង់ការយុត្តិធម៌មូលដ្ឋាននៃអង្គការសហប្រជាជាតិ តុលាការនេះបើកចំហរទៅគ្រប់ភាគីទាំងអស់នូវលក្ខន្តិកៈរបស់ខ្លួន ដែលបញ្ជូលជាស្វ័យប្រវត្តិនូវគ្រប់សមាជិកទាំងអស់នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ អាចក្លាយជាភាគីមួយនៃអង្គការនេះដោយឈរលើលក្ខខណ្ឌត្រូវកំណត់លើករណីនីមួយៗដោយឈរលើលក្ខខណ្ឌត្រូវកំណត់លើករណីនីមួយៗដោយអនុសាសន៍ដែលផ្តល់ដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ក្នុងមហាសន្និបាត ឧទាហរណ៍ប្រទេសស្វីស និងBauru ជារដ្ឋមួយមិនមែនសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយជាភាគីនៃអង្គការនេះ តុលាការនេះមិនបើកចំហរ ចំពោះបុគ្គលឯកជនណាមួយឡើយ ទាំងមហាសន្និបាត និងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអាចសុំយោបល់ស្តីពីបញ្ហាច្បាប់ពីតុលាការនេះបាន នៅពេលដែលទទួលការយល់ព្រមពីមហាសន្និបាតអង្គការផ្សេងទៀតក៏អាចបានសុំមតិបានផងដែរ ប៉ុន្តែត្រូវស្ថិតនៅក្នុងទំហំសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ហើយមិនអាចធ្វើឲ្យហួសពីក្របខណ្ឌនៃច្បាប់បានឡើយ	ច ូរ និ យា យ អ ំព ីត ុល ាក ារ យុត្តិ ធម៌ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ	17	ត ុល ាក ារ យុត្តិ ធម៌ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ មាន ទី តាំង នៅ ទី ក្រុង ឡា អ េ ប្រ ទេស ហ ូ ឡង់ Ġ គ ឺ ជា អ ង់ ការ យុត្តិ ធម៌ ម ូល ដ្ឋាន នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ត ុល ាក ារ នេះ ប ើក ចំ ហ រ ទៅ គ្រ ប់ ភាគ ី ទ ាំង អ ស់ ន ូវ ល ក្ខ ន្ត ិក ៈ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ដ ែល ប ញ្ជ ូល ជា ស្ វ ័យ ប្រ វត្ត ិន ូវ គ្រ ប់ សម ា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ អា ច ក្លា យ ជា ភាគ ី មួយ នៃ អង្គ ការ នេះ ដោយ ឈ រ លើ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ត្រូវ កំ ណ ត់ លើក រណ ីន ី មួយ ៗ ដោយ ឈ រ លើ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ត្រូវ កំ ណ ត់ លើក រណ ីន ី មួយ ៗ ដោយ អនុ សា ស ន៍ ដ ែល ផ្ ត ល់ ដោយ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ក្នុង ម ហា ស âĢĭ ន្ន ិប ាត Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ ប្រ ទេស ស្ វី ស Ġ និង B aur u Ġ ជា រដ្ឋ មួយ ម ិន ម ែន សម ា ជ ិក អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ហើយ ជា ភាគ ីន ៃ អង្គ ការ នេះ Ġ ត ុល ាក ារ នេះ ម ិន ប ើក ចំ ហ រ Ġ ចំ ព ោះ ប ុ គ្គ ល ឯក ជន ណា មួយ ឡ ើយ Ġ ទ ាំង ម ហា ស ន្ន ិប ាត Ġ និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិស ុ ខ អា ច សុ ំ យោ ប ល់ ស្ត ី ពី ប ញ ្ហ ា ច្ បា ប់ ពី ត ុល ាក ារ នេះ បាន Ġ នៅ ពេល ដ ែល ទទួល ការ យ ល់ ព្រ ម ពី ម ហា ស ន្ន ិប ាត អង្គ ការ ផ្ សេ ង ទៀត ក ៏ អា ច បាន សុ ំ ម តិ បាន ផ ង ដ ែរ Ġ ប៉ ុន ្ត ែត ្រ ូវ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ទំ ហ ំ ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ហើយ ម ិន អា ច ធ ្វ ើ ឲ្យ ហ ួស ពី ក្រ ប ខ ណ្ឌ នៃ ច្ បា ប់ បាន ឡ ើយ	365	▁ចូរ ន ិយ ាយ អ ំព ីត ុល ា ការ យុត្តិ ធម៌ អ ន្ត រ ជាតិ ▁	16	▁តុលាការ យុត្តិ ធម៌ អ ន្ត រ ជាតិ ▁មាន ទី តាំង នៅ ទី ក្រុង ឡា អ េ ប្រ ទេស ហ ូ ឡង់ ▁គឺជា អ ង់ ការ យុត្តិ ធម៌ ម ូល ដ្ឋាន នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁តុលាការ នេះ ប ើក ចំ ហ រ ទៅ គ្រ ប់ ភាគ ី ទ ាំង អ ស់ ន ូវ ល ក្ខ ន្ត ិក ៈ រ ប ស់ ខ្លួន ▁ដែល ប ញ្ជ ូល ជា ស ្វ ័យ ប្រ វត្ត ិន ូវ គ្រ ប់ ស មា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁អាច ក្លា យ ជា ភាគ ី មួយ នៃ អង្គ ការ នេះ ដោយ ឈ រ លើ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ត្រូវ ក ំណ ត់ លើ ករណី នី មួយ ៗ ដោយ ឈ រ លើ ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ត្រូវ ក ំណ ត់ លើ ករណី នី មួយ ៗ ដោយ អនុ សា ស ន៍ ដ ែល ផ្ ត ល់ ដោយ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិ សុខ ▁ក្នុង ម ហា ស ▁ ន្ន ិប ាត ▁ឧទាហរណ៍ ប្រ ទេស ស ្វី ស ▁និង Ba uru ▁ជា រដ្ឋ មួយ ម ិន ម ែន ស មា ជ ិក អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ហើយ ជា ភាគ ីន ៃ អង្គ ការ នេះ ▁តុលាការ នេះ ម ិន ប ើក ចំ ហ រ ▁ចំពោះ ប ុ គ្គ ល ឯក ជន ណា មួយ ឡ ើយ ▁ទាំង ម ហា ស ន្ន ិប ាត ▁និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ស ន្ត ិ សុខ អា ច ស ុំ យោ ប ល់ ស្ត ី ពី ប ញ ្ហ ា ច ្ប ាប់ ពី ត ុល ា ការ នេះ បាន ▁នៅពេល ដ ែល ទទួល ការ យ ល់ ព្រ ម ពី ម ហា ស ន្ន ិប ាត អង្គ ការ ផ្ ស េង ទៀត ក ៏ អា ច បាន ស ុំ ម តិ បាន ផ ង ដ ែរ ▁ប៉ុន្តែ ត្រូវ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ទំ ហ ំ ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ខ្លួន ▁ហើយ ម ិន អា ច ធ ្វ ើ ឲ្យ ហ ួស ពី ក្រ ប ខ ណ្ឌ នៃ ច ្ប ាប់ បាន ឡ ើយ	335
ច្បាប់ និងករណីយកិច្ចខុសគ្នាត្រង់ណា	null	ច្បាប់និងករណីកិច្ចមានលក្ខណៈខុសគ្នាត្រង់ច្បាប់បានបើកសិទ្ធិ អោយមនុស្សនេះធ្វើនោះបានឯករណីកិច្ចមានលក្ខណៈកំនត់ព្រំដែននៃអំពើរបស់មនុស្សក្នុងឋានៈជាលកាតព្វកិច្ច	null	ច្បាប់និងករណីកិច្ចមានលក្ខណៈខុសគ្នាត្រង់ច្បាប់បានបើកសិទ្ធិ អោយមនុស្សនេះធ្វើនោះបានឯករណីកិច្ចមានលក្ខណៈកំនត់ព្រំដែននៃអំពើរបស់មនុស្សក្នុងឋានៈជាលកាតព្វកិច្ច	ច្ បា ប់ Ġ និង ករណី យក ិច ្ច ខុស គ្នា ត្រ ង់ ណា Ġ	13	ច្ បា ប់ និង ករណី កិច្ច មាន ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា ត្រ ង់ ច្ បា ប់ បាន ប ើក សិ ទ្ធិ Ġ អោយ ម នុ ស្ស នេះ ធ ្វ ើន ោះ បាន ឯក រណ ី កិច្ច មាន ល ក្ខ ណៈ កំ ន ត់ ព្រ ំ ដ ែន នៃ អ ំព ើរ ប ស់ ម នុ ស្ស ក្នុង ឋ ាន ៈ ជា ល កា ត ព្វ កិច្ច	66	▁ច្បាប់ ▁និង ករណី យ កិច្ច ខុស គ្នា ត្រ ង់ ណា ▁	10	▁ច្បាប់ និង ករណី កិច្ច មាន ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា ត្រ ង់ ច ្ប ាប់ បាន ប ើក សិ ទ្ធិ ▁អោយ ម នុ ស្ស នេះ ធ ្វ ើន ោះ បាន ឯ ករណី កិច្ច មាន ល ក្ខ ណៈ កំ ន ត់ ព្រ ំ ដ ែន នៃ អ ំព ើរ ប ស់ ម នុ ស្ស ក្នុង ឋ ាន ៈ ជា ល ក ាត ព្វ កិច្ច	63
មហោស្រពទន្លេបាសាក់ ត្រូវបានកសាងឡើងនៅពេលណា	null	នៅឆ្នាំ ១៩៦៤	null	នៅឆ្នាំ ១៩៦៤	ម ហ ោស ្រ ព ទ ន្ ល េ បា សា ក់ Ġ ត្រូវ បាន ក សា ង ឡើង នៅ ពេល ណា Ġ	21	នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៤	5	▁មហោស្រព ទ ន ្ល េ ប ាស ាក់ ▁ត្រូវបាន ក សា ង ឡើង នៅ ពេល ណា ▁	16	▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៤	5
តើព្រលឹងខ្មែរមានប៉ុន្មាន អ្វីខ្លះ	null	ព្រលឹងខ្មែរមាន ១០គឺព្រលឹងដូនតាព្រលឹងជាតិព្រលឹងទឹកដីព្រលឹងជនជាតិព្រលឹងសិល្បៈព្រលឹងសាសនាព្រលឹងទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីព្រលឹងសាមគ្គីធម៌ព្រលឹងសច្ចៈព្រលឹងអក្សរសិល្ប៍	null	ព្រលឹងខ្មែរមាន ១០គឺព្រលឹងដូនតាព្រលឹងជាតិព្រលឹងទឹកដីព្រលឹងជនជាតិព្រលឹងសិល្បៈព្រលឹងសាសនាព្រលឹងទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីព្រលឹងសាមគ្គីធម៌ព្រលឹងសច្ចៈព្រលឹងអក្សរសិល្ប៍	ត ើ ព្រ ល ឹង ខ្ ម ែរ មាន ប៉ ុន ្ម ាន Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	18	ព្រ ល ឹង ខ្ ម ែរ មាន Ġ ១០ គ ឺ ព្រ ល ឹង ដ ូន តា ព្រ ល ឹង ជាតិ ព្រ ល ឹង ទឹក ដ ី ព្រ ល ឹង ជន ជាតិ ព្រ ល ឹង សិ ល ្ប ៈ ព្រ ល ឹង សា ស នា ព្រ ល ឹង ទំ ន ៀម ទំ លា ប់ ប្រ ព ៃ ណី ព្រ ល ឹង សា ម គ្គ ី ធម៌ ព្រ ល ឹង ស ច្ច ៈ ព្រ ល ឹង អ ក្ស រស ិល ្ប ៍	80	▁តើ ព្រ ល ឹង ខ្ ម ែរ មាន ប៉ ុន ្ មាន ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	16	▁ព្រលឹង ខ្ ម ែរ មាន ▁១០ គ ឺ ព្រ ល ឹង ដ ូន តា ព្រ ល ឹង ជាតិ ព្រ ល ឹង ទឹក ដ ី ព្រ ល ឹង ជន ជាតិ ព្រ ល ឹង ស ិល ្ប ៈ ព្រ ល ឹង សា ស នា ព្រ ល ឹង ទំ ន ៀម ទំ ល ាប់ ប្រ ព ៃ ណី ព្រ ល ឹង ស ាម គ្គ ី ធម៌ ព្រ ល ឹង ស ច្ច ៈ ព្រ ល ឹង អ ក្ស រស ិល ្ប ៍	78
ដូចម្តេចដែលហៅថាអ្នកនិពន្ធ ចូររាប់អ្នកនិពន្ធឱ្យបាន១០រូប	null	អ្នកនិពន្ធ គឺជាអ្នកដែលបង្កើត រៀបរៀង សរសេរស្នាដៃ រាប់អ្នកនិពន្ធឱ្យបាន ១០រូបលោកស្រី សូ សិទ្ធិលោក យូសុភាលោក ស្រីប៉ាល់ វណ្ណារីរក្សលោកយូ បូលោក គឹម ពីនន់លោក អៀវ កើសលោក គង្គ ប៊ុនឈឿនលោក សុទ្ធ ប៉ូលីនលោក បរិញ្ញា ឈិន សីហាលោក យិន ធី	null	អ្នកនិពន្ធ គឺជាអ្នកដែលបង្កើត រៀបរៀង សរសេរស្នាដៃ រាប់អ្នកនិពន្ធឱ្យបាន ១០រូបលោកស្រី សូ សិទ្ធិលោក យូសុភាលោក ស្រីប៉ាល់ វណ្ណារីរក្សលោកយូ បូលោក គឹម ពីនន់លោក អៀវ កើសលោក គង្គ ប៊ុនឈឿនលោក សុទ្ធ ប៉ូលីនលោក បរិញ្ញា ឈិន សីហាលោក យិន ធី	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា អ្នក និ ពន្ធ Ġ ច ូរ រា ប់ អ្នក និ ពន្ធ ឱ្យ បាន ១០ រូប Ġ	23	អ្នក និ ពន្ធ Ġ គ ឺ ជា អ្នក ដ ែល បង ្ក ើត Ġ រ ៀប រ ៀង Ġ ស រស េរ ស្ន ា ដៃ Ġ រា ប់ អ្នក និ ពន្ធ ឱ្យ បាន Ġ ១០ រូប លោក ស្រី Ġ ស ូ Ġ សិ ទ្ធិ លោក Ġ យ ូស ុ ភា លោក Ġ ស្រី ប៉ា ល់ Ġ វ ណ្ណ ារ ី រក ្ស លោក យ ូ Ġ បូ លោក Ġ គ ឹម Ġ ពី ន ន់ លោក Ġ អ ៀវ Ġ ក ើស លោក Ġ គ ង្គ Ġ ប៊ ុន ឈ ឿន លោក Ġ សុ ទ្ធ Ġ ប៉ ូល ីន លោក Ġ បរ ិញ ្ញ ា Ġ ឈ ិន Ġ សី ហា លោក Ġ យ ិន Ġ ធី	93	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា អ្នក និ ពន្ធ ▁ចូរ រ ាប់ អ្នក និ ពន្ធ ឱ្យ បាន ១០ រូប ▁	19	▁អ្នកនិពន្ធ ▁គឺជា អ្នក ដ ែល ប ង្ក ើត ▁រៀប រ ៀង ▁សរសេរ ស្ន ា ដៃ ▁រាប់ អ្នក និ ពន្ធ ឱ្យ បាន ▁១០ រូប លោក ស្រី ▁សូ ▁សិទ្ធិ លោក ▁យូ សុ ភា លោក ▁ស្រី ប៉ ាល់ ▁វណ្ណា រី រ ក្ស លោក យ ូ ▁បូ លោក ▁គឹម ▁ពី ន ន់ លោក ▁អ ៀវ ▁ក ើស លោក ▁គ ង្គ ▁ប៊ុន ឈ ឿន លោក ▁សុទ្ធ ▁ប៉ូល ីន លោក ▁បរិ ញ្ញា ▁ឈិន ▁សីហា លោក ▁យ ិន ▁ធី	72
តើគោលការណ៍ទាំងបួនសម្រាប់ការសំអាត និងការថែទាំជាមូលដ្ឋានមានអ្វីខ្លះ	null	គោលការណ៍ទាំងបួន សម្រាប់ការសំអាត និងការថែទាំជាមួយដ្ឋានមានដូចជាផាសុកភាពប្រសិទ្ធភាពភាពមិនខ្ជះខ្ជាយ	null	គោលការណ៍ទាំងបួន សម្រាប់ការសំអាត និងការថែទាំជាមួយដ្ឋានមានដូចជាផាសុកភាពប្រសិទ្ធភាពភាពមិនខ្ជះខ្ជាយ	ត ើ គោ ល ការណ៍ ទ ាំង ប ួន សម ្រា ប់ ការ សំ អា ត Ġ និង ការ ថ ែ ទ ាំ ជា ម ូល ដ្ឋាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	32	គោ ល ការណ៍ ទ ាំង ប ួន Ġ សម ្រា ប់ ការ សំ អា ត Ġ និង ការ ថ ែ ទ ាំ ជា មួយ ដ្ឋាន មាន ដូច ជា ផ ាស ុក ភាព ប្រ សិ ទ្ធ ភាព ភាព ម ិន ខ្ ជ ះ ខ្ ជា យ	43	▁តើ គ ោល ការណ៍ ទ ាំង ប ួន ស ម្រ ាប់ ការ សំ អា ត ▁និង ការ ថ ែ ទ ាំ ជា ម ូល ដ្ឋាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	31	▁គោលការណ៍ ទ ាំង ប ួន ▁សម្រាប់ ការ សំ អា ត ▁និង ការ ថ ែ ទ ាំ ជា មួយ ដ្ឋាន មាន ដូច ជា ផ ាស ុក ភាព ប្រ ស ិទ្ធ ភាព ភាព ម ិន ខ្ ជ ះ ខ្ ជ ាយ	39
តើប្រាសាទព្រះគោកសាងនៅឆ្នំាណា ដើម្បីអ្វី	null	ប្រាសាទព្រះគោ កសាងនៅឆ្នាំ៨៧៩ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយចំពោះបុព្វបុរសរបស់ព្រះអង្គ មានព្រះមាតាបិតាជីដូនជីតាខាងព្រះមាតាព្រះបាទជ័យវម៌្មទី២ និងអគ្គមហេសី ការឧទ្ទិសចំពោះបុព្វបុរសនេះ ពុំដែលមានទេពីមុនមក គឺមានតែទ្ទិសចំពោះព្រះអទិទេព ដែលការនេះគេហៅថា លិទ្ធិបុគ្គលនិយម	null	ប្រាសាទព្រះគោ កសាងនៅឆ្នាំ៨៧៩ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយចំពោះបុព្វបុរសរបស់ព្រះអង្គ មានព្រះមាតាបិតាជីដូនជីតាខាងព្រះមាតាព្រះបាទជ័យវម៌្មទី២ និងអគ្គមហេសី ការឧទ្ទិសចំពោះបុព្វបុរសនេះ ពុំដែលមានទេពីមុនមក គឺមានតែទ្ទិសចំពោះព្រះអទិទេព ដែលការនេះគេហៅថា លិទ្ធិបុគ្គលនិយម	ត ើប ្រា សា ទ ព្រ ះ គោ ក សា ង នៅ ឆ្ ន ំ ា ណា Ġ ដើម ្ប ី អ ្វី Ġ	22	ប្រា សា ទ ព្រ ះ គោ Ġ ក សា ង នៅ ឆ្នាំ ៨ ៧ ៩ ដើម ្ប ី ឧ ទ្ទ ិស ថ ្វា យ ចំ ព ោះ ប ុ ព្វ ប ុរ ស រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ Ġ មាន ព្រ ះ មា តា ប ិត ា ជី ដ ូន ជី តា ខា ង ព្រ ះ មា តា ព្រ ះ បាទ ជ ័យ វ ម ៌្ ម ទី ២ Ġ និង អ គ្គ ម ហ េស ី Ġ ការ ឧ ទ្ទ ិស ចំ ព ោះ ប ុ ព្វ ប ុរ ស នេះ Ġ ពុ ំ ដ ែល មាន ទេ ពី ម ុន មក Ġ គ ឺ មាន តែ ទ្ទ ិស ចំ ព ោះ ព្រ ះ អ ទិ ទេ ព Ġ ដ ែល ការ នេះ គ េ ហ ៅ ថា Ġ ល ិទ្ធ ិប ុ គ្គ ល និយម	130	▁តើ ប្រា សា ទ ព្រ ះ គ ោក សា ង នៅ ឆ្ ន ំ ា ណា ▁ដើម្បី អ ្វី ▁	19	▁ប្រាសាទ ព្រ ះ គោ ▁កសាង នៅ ឆ្នាំ ៨ ៧ ៩ ដើម ្ប ី ឧ ទ្ទ ិស ថ ្វា យ ច ំព ោះ ប ុ ព្វ ប ុរ ស រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ ▁មាន ព្រ ះ មា តា ប ិត ា ជី ដ ូន ជី តា ខា ង ព្រ ះ មា តា ព្រ ះ បាទ ជ ័យ វ ម ៌្ ម ទី ២ ▁និង អ គ្គ ម ហ េស ី ▁ការ ឧ ទ្ទ ិស ច ំព ោះ ប ុ ព្វ ប ុរ ស នេះ ▁ពុំ ដ ែល មាន ទេ ពី ម ុន មក ▁គឺ មាន តែ ទ្ទ ិស ច ំព ោះ ព្រ ះ អ ទិ ទេ ព ▁ដែល ការ នេះ គ េ ហ ៅ ថា ▁ល ិទ្ធ ិប ុ គ្គ ល និយម	123
ចាប់ពីចុងសតវត្សទី២០ និងបន្តរហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ តើកំណើនប្រជាជនក្នុងពិភពលោកបានលេចឡើងនូវបញ្ហាអ្វីខ្លះ	null	សុវត្ថិភាពស្បៀងអាហារបញ្ជាឧបត្ថមថាមពលបញ្ជាជនអន្តោប្រវេសន៍បញ្ហាក្រីក្របញ្ហាបរិស្ថាន	null	សុវត្ថិភាពស្បៀងអាហារបញ្ជាឧបត្ថមថាមពលបញ្ជាជនអន្តោប្រវេសន៍បញ្ហាក្រីក្របញ្ហាបរិស្ថាន	ច ាប់ ពី ច ុង ស ត វ ត ្ស ទី ២០ Ġ និង ប ន្ត រ ហ ូត ដល់ ពេល ប ច្ច ុប ្ប ន្ន នេះ Ġ ត ើក ំណ ើន ប្រ ជា ជន ក្នុង ពិ ភព លោក បាន ល េច ឡើង ន ូវ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	52	សុ វ ត្ថ ិ ភាព ស្ ប ៀង អា ហា រ បញ្ជា ឧ ប ត្ថ ម ថា ម ពល បញ្ជា ជន អ ន្ត ោ ប្រ វេ ស ន៍ ប ញ ្ហ ាក ្រី ក្រ ប ញ ្ហ ាប រិ ស្ថាន Âł	40	▁ចាប់ពី ច ុង ស ត វ ត ្ស ទី ២០ ▁និង ប ន្ត រ ហ ូត ដល់ ពេល ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន នេះ ▁តើ ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន ក្នុង ពិ ភព លោក បាន ល េច ឡើង ន ូវ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	50	▁សុវត្ថិភាព ស ្ប ៀង អា ហា រ បញ្ជា ឧ ប ត្ថ ម ថា ម ពល បញ្ជា ជន អ ន្ត ោ ប្រ វ េស ន៍ ប ញ ្ហ ាក ្រី ក្រ ប ញ ្ហ ាប រិ ស្ថាន ▁	36
តើមានកត្តាអ្វីខ្លះជុំឪ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍ ទេសចរណ៍នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា	null	កត្តាជុំឪ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានដូចជា ប្រទេសជាតិមានសុខសន្ដិភាពសេដ្ខកិច្ចប្រជាពលរដ្ឋមានភាពល្អប្រសើរការទំនាក់ទំនងមានភាពធំទូលាយការឪ្យតម្លៃទេសចរណ៍របស់មនុស្សនាពេលបច្ចុប្បន្នផែនការយុទ្ធសាស្រ្ដរបស់រដ្ឋាភិបាល	null	កត្តាជុំឪ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានដូចជា ប្រទេសជាតិមានសុខសន្ដិភាពសេដ្ខកិច្ចប្រជាពលរដ្ឋមានភាពល្អប្រសើរការទំនាក់ទំនងមានភាពធំទូលាយការឪ្យតម្លៃទេសចរណ៍របស់មនុស្សនាពេលបច្ចុប្បន្នផែនការយុទ្ធសាស្រ្ដរបស់រដ្ឋាភិបាល	ត ើម ាន ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ជ ុំ ឪ ្យ មាន ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ ទេស ចរ ណ៍ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ	34	âĢĭ Ġ ក ត្ត ា ជ ុំ ឪ ្យ មាន ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ទេស ចរ ណ៍ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ដូច ជា ĠâĢĭ ប្រ ទេស ជាតិ មាន សុខ ស ន្ ដ ិ ភាព សេ ដ ្ខ កិច្ច ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ភាព ល្អ ប្រសើរ ការ ទំ នាក់ ទំ ន ង មាន ភាព ធ ំ ទូ លា យក ារ ឪ ្យ ត ម្ល ៃ ទេស ចរ ណ៍ រ ប ស់ ម នុ ស្ស នា ពេល ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ផ ែន ការ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ	102	▁តើ មាន ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ជ ុំ ឪ ្យ មាន ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁ទេសចរណ៍ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁	31	▁កត្តា ជ ុំ ឪ ្យ មាន ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ទេស ចរ ណ៍ នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន ដូច ជា ▁ប្រទេសជាតិ មាន សុខ ស ន្ ដ ិ ភាព សេ ដ ្ខ កិច្ច ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ភាព ល្អ ប្រសើរ ការ ទំ នាក់ ទំ ន ង មាន ភាព ធ ំ ទ ូល ាយ ការ ឪ ្យ ត ម្ល ៃ ទេស ចរ ណ៍ រ ប ស់ ម នុ ស្ស នា ពេល ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ផ ែន ការ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ ដ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁	98
តើសហភាពសូវៀតបានប្រកាន់យកលទ្ធិសង្គមនិយមអស់រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ ហេតុអ្វីបានជាសូវៀតធ្វើកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្តូយកា	null	សហភាពសូវៀតបានប្រកាន់យកលទ្ធិសង្គមនិយមអស់រយៈពេល៧៤ឆ្នាំ១៩១៧ ដល់ ១៩៩១ បានជាសហភាពសូវៀតធ្វើកំណែទម្រង់ពេលពេរ៉េស្រ្ដូយកាពីព្រោះសេដ្ឋកិច្ចបែបផែនការត្រូវទទួលបរាជ័យស្រុតចុះអំពើពុករលួយក្នុងរដ្ឋាភិបាលសង្គមនិយមការជ្រៀតជ្រែកចូលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យចង់កំណែទម្រង់ទាំងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិងនយោបាយ	null	សហភាពសូវៀតបានប្រកាន់យកលទ្ធិសង្គមនិយមអស់រយៈពេល៧៤ឆ្នាំ១៩១៧ ដល់ ១៩៩១ បានជាសហភាពសូវៀតធ្វើកំណែទម្រង់ពេលពេរ៉េស្រ្ដូយកាពីព្រោះសេដ្ឋកិច្ចបែបផែនការត្រូវទទួលបរាជ័យស្រុតចុះអំពើពុករលួយក្នុងរដ្ឋាភិបាលសង្គមនិយមការជ្រៀតជ្រែកចូលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យចង់កំណែទម្រង់ទាំងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិងនយោបាយ	ត ើស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាន់ យក ល ទ្ធិ សង ្ គម និយម អ ស់ រយ ៈ ពេល ប៉ ុន ្ម ាន ឆ្នាំ Ġ ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ូវ ៀត ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ព េរ ៉ េស ្រ ្ត ូ យក ា Ġ	52	ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាន់ យក ល ទ្ធិ សង ្ គម និយម អ ស់ រយ ៈ ពេល ៧ ៤ ឆ្នាំ ១៩ ១ ៧ Ġ ដល់ Ġ ១៩ ៩ ១ Ġ បាន ជា ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ពេល ព េរ ៉ េស ្រ ្ ដ ូ យក ា ពី ព្រ ោះ សេ ដ្ឋ កិច្ច ប ែប ផ ែន ការ ត្រូវ ទទួល បរ ា ជ ័យ ស្រ ុត ច ុះ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ក្នុង រដ្ឋ ា ភិ បាល សង ្ គម និយម ការ ជ្រ ៀត ជ្រ ែក ចូល នៃ ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ច ង់ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ទ ាំង សេ ដ្ឋ កិច្ច សង ្ គម និង ន យោ បា យ	128	▁តើ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាន់ យក ល ទ្ធិ ស ង្គ ម និយម អ ស់ រយ ៈ ពេល ប៉ ុន ្ មាន ឆ្នាំ ▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ស ូវ ៀត ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ព េ រ៉េ ស្រ ្ត ូ យ កា ▁	51	▁សហភាព ស ូវ ៀត បាន ប្រ កាន់ យក ល ទ្ធិ ស ង្គ ម និយម អ ស់ រយ ៈ ពេល ៧ ៤ ឆ្នាំ ១៩ ១ ៧ ▁ដល់ ▁១៩ ៩ ១ ▁បានជា ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ពេល ព េ រ៉េ ស្រ ្ ដ ូ យ កា ពី ព្រ ោះ សេ ដ្ឋ កិច្ច ប ែប ផ ែន ការ ត្រូវ ទទួល ប រាជ ័យ ស្រ ុត ច ុះ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ក្នុង រ ដ្ឋា ភិ បាល ស ង្គ ម និយម ការ ជ្រ ៀត ជ្រ ែក ចូល នៃ ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ច ង់ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ទ ាំង សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ង្គ ម និង ន យោ ប ាយ	123
តើការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ត្រូវធ្វើឡើងជាប៉ុន្មានតំណាក់កាល	null	ការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ត្រូវធ្វើឡើងជាបីតំណាក់កាល ការធ្វើឡើងឲ្យមានឯកភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ក្រដាស់ប្រាក់ប្រជាធិបតេយ្យប្តូរមកជាសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ការដកទ័ពបរទេសចេញពីទឹកដីអាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីប្រគល់ឯករាជ្យ និងអធិបតេយ្យភាពខាងទឹកដី	null	ការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ត្រូវធ្វើឡើងជាបីតំណាក់កាល ការធ្វើឡើងឲ្យមានឯកភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ក្រដាស់ប្រាក់ប្រជាធិបតេយ្យប្តូរមកជាសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ការដកទ័ពបរទេសចេញពីទឹកដីអាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីប្រគល់ឯករាជ្យ និងអធិបតេយ្យភាពខាងទឹកដី	ត ើក ារ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង ជា ប៉ ុន ្ម ាន ត ំណ ាក់ កាល Ġ	31	ការ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង ជា បី ត ំណ ាក់ កាល Ġ ការ ធ ្វ ើ ឡើង ឲ្យ មាន ឯក ភាព ក្នុង ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ក្រ ដា ស់ ប្រា ក់ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប្ តូ រ មក ជា ស ហ ព ័ន ្ ធ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ការ ដ ក ទ ័ ព បរ ទេស ចេញ ពី ទឹក ដ ី អា ល្ល ឺ ម៉ង់ Ġ ដើម ្ប ី ប្រ គ ល់ ឯក រាជ ្យ Ġ និង អ ធិបតេយ្យ ភាព ខា ង ទឹក ដ ី	99	▁តើ ការ បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង ជា ប៉ ុន ្ មាន ត ំណ ាក់ កាល ▁	29	▁ការបង្ រ ួ ប បង ្ រួម ប្រ ទេស អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ត្រូវ ធ ្វ ើ ឡើង ជា ប ីត ំណ ាក់ កាល ▁ការធ្វើ ឡើង ឲ្យ មាន ឯក ភាព ក្នុង ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ក្រ ដ ាស់ ប្រ ាក់ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ្ត ូរ មក ជា ស ហ ព ័ ន្ធ អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ការ ដ ក ទ ័ ព បរ ទេស ចេញ ពី ទឹក ដ ី អា ល្ល ឺ ម៉ង់ ▁ដើម្បី ប្រ គ ល់ ឯក រាជ ្យ ▁និង អ ធិបតេយ្យ ភាព ខា ង ទឹក ដ ី	91
តើបុរីវាកង់ជាអ្វី	null	បុរីវាកង់គឺជាទីតាំងរដ្ឋាភិបាលឯករាជ្យនៃសាសនាកាតូលិកដែលមិនចំណុះដឪ្យទីក្រុងរ៉ូមឡើយ	null	បុរីវាកង់គឺជាទីតាំងរដ្ឋាភិបាលឯករាជ្យនៃសាសនាកាតូលិកដែលមិនចំណុះដឪ្យទីក្រុងរ៉ូមឡើយ	ត ើប ុរ ី វា ក ង់ ជា អ ្វី Ġ	10	ប ុរ ី វា ក ង់ គ ឺ ជា ទី តាំង រដ្ឋ ា ភិ បាល ឯក រាជ ្យ នៃ សា ស នា កា តូ ល ិក ដ ែល ម ិន ចំ ណ ុះ ដ ឪ ្យ ទី ក្រុង រ៉ូ ម ឡ ើយ	42	▁តើ ប ុ រី វា ក ង់ ជា អ ្វី ▁	10	▁បុរី វា ក ង់ គ ឺ ជា ទី តាំង រ ដ្ឋា ភិ បាល ឯក រាជ ្យ នៃ សា ស នា ក ាត ូល ិក ដ ែល ម ិន ច ំណ ុះ ដ ឪ ្យ ទី ក្រុង រ៉ូ ម ឡ ើយ	40
ដូចម្តេចដែលហៅថា ទស្សនៈមនោនិយម	null	ទស្សនៈមនោនិយមគឺជាទ្រឹស្តីដែលយល់ថាសារជាតិពិភពលោកគឺញាណ ញាណកើតមុនរូបធាតុ និងកំនត់រូបធាតុ រូបធាតុកើតក្រោយញាណនិងចំនេះញាណ មនុស្សគ្មានសមត្ថភាពអាចយល់ដឹងបានពីពិភពលោកទេបើទោះជាអាចយល់ដឹងបាន ក៏ដោយសាស្មារតីដាច់ខាតរឺគំនិតដាច់ខាតពោលគឺដោយសារអាទិទេពហើយក៏ជាពិភពអាថ៌កំបាំងផង	null	ទស្សនៈមនោនិយមគឺជាទ្រឹស្តីដែលយល់ថាសារជាតិពិភពលោកគឺញាណ ញាណកើតមុនរូបធាតុ និងកំនត់រូបធាតុ រូបធាតុកើតក្រោយញាណនិងចំនេះញាណ មនុស្សគ្មានសមត្ថភាពអាចយល់ដឹងបានពីពិភពលោកទេបើទោះជាអាចយល់ដឹងបាន ក៏ដោយសាស្មារតីដាច់ខាតរឺគំនិតដាច់ខាតពោលគឺដោយសារអាទិទេពហើយក៏ជាពិភពអាថ៌កំបាំងផង	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ទ ស្ស នៈ ម ន ោន ិយ ម Ġ	17	ទ ស្ស នៈ ម ន ោន ិយ ម គ ឺ ជា ទ្រ ឹ ស្ត ី ដ ែល យ ល់ ថា សារ ជាតិ ពិ ភព លោក គ ឺ ញ ា ណ Ġ ញ ា ណ កើត ម ុន រូប ធាតុ Ġ និង កំ ន ត់ រូប ធាតុ Ġ រូប ធាតុ កើត ក្រ ោយ ញ ា ណ និង ចំ នេះ ញ ា ណ Ġ ម នុ ស្ស គ ្ម ាន សម ត្ថ ភាព អា ច យ ល់ ដ ឹង បាន ពី ពិ ភព លោក ទេ ប ើ ទ ោះ ជា អា ច យ ល់ ដ ឹង បាន Ġ ក ៏ ដោយ សា ស្ម ារ តី ដា ច ់ ខា ត រ ឺ គ ំ និ ត ដា ច ់ ខា ត ព ោល គ ឺ ដោយ សារ អា ទិ ទេ ព ហើយ ក ៏ ជា ពិ ភព អា ថ ៌ កំ បា ំ ង ផ ង	139	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ទស្សនៈ ម ន ោ និយម ▁	11	▁ទស្សនៈ ម ន ោ និយម គ ឺ ជា ទ្រ ឹ ស្ត ី ដ ែល យ ល់ ថា សារ ជាតិ ពិ ភព លោក គ ឺ ញ ា ណ ▁ញ ា ណ កើត ម ុន រូប ធាតុ ▁និង កំ ន ត់ រូប ធាតុ ▁រូប ធាតុ កើត ក្រ ោយ ញ ា ណ និង ចំ នេះ ញ ា ណ ▁មនុស្ស គ ្ មាន សម ត្ថ ភាព អា ច យ ល់ ដ ឹង បាន ពី ពិ ភព លោក ទេ ប ើ ទ ោះ ជា អា ច យ ល់ ដ ឹង បាន ▁ក៏ដោយ សា ស្ម ារ តី ដ ាច់ ខា ត រ ឺ គ ំ ន ិត ដ ាច់ ខា ត ព ោល គ ឺ ដោយ សារ អា ទិ ទេ ព ហើយ ក ៏ ជា ពិ ភព អា ថ ៌ កំ ប ាំង ផ ង	129
តើអ៉ីតាលីជាឈ្មោះអ្វីហៅថាអ្វី	null	អ៉ីតាលីជាឈ្មោះរ៉ូមុំាងហៅថាអ៉ីតាលីយ៉ាសម្ចាល់យកខាងត្បូងដែលមានន័យថា វាលស្មៅ	null	អ៉ីតាលីជាឈ្មោះរ៉ូមុំាងហៅថាអ៉ីតាលីយ៉ាសម្ចាល់យកខាងត្បូងដែលមានន័យថា វាលស្មៅ	ត ើ អ ៉ី តា លី ជា ឈ្មោះ អ ្វី ហ ៅ ថា អ ្វី Ġ	15	អ ៉ី តា លី ជា ឈ្មោះ រ៉ូ ម ុំ ាង ហ ៅ ថា អ ៉ី តា លី យ៉ា សម ្ច ាល់ យក ខា ង ត្ប ូង ដ ែល មាន ន ័យ ថា Ġ វា ល ស្ម ៅ	36	▁តើ អ ៉ី តា លី ជា ឈ្មោះ អ ្វី ហ ៅ ថា អ ្វី ▁	14	▁អ ៉ី តា លី ជា ឈ្មោះ រ៉ូ ម ុំ ាង ហ ៅ ថា អ ៉ី តា លី យ៉ា សម ្ច ាល់ យក ខា ង ត្ប ូង ដ ែល មាន ន ័យ ថា ▁វាល ស្ម ៅ	35
តើរបបប្រជាធិបតេយ្យបែបចម្រុះមានលក្ខណៈយ៉ាងណា	null	ក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យបែបចម្រុះដូចជានៅប្រទេសបារាំងជាដើម ពលរដ្ឋបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិពីរលើក មួយគឺបោះឆ្នោតរើសសមាជិកសភាហើយសមាជិកសភាបក្ខឈ្នះ ជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីឲ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាល និងធ្វើជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល មួយទៀតពលរដ្ឋបោះឆ្នោតរើសប្រធានាធិបតី ឲ្យតំណាងប្រទេសជាតិទាំងមូល របបនេះមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីផង មានប្រធានាធិបតីផង	null	ក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យបែបចម្រុះដូចជានៅប្រទេសបារាំងជាដើម ពលរដ្ឋបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិពីរលើក មួយគឺបោះឆ្នោតរើសសមាជិកសភាហើយសមាជិកសភាបក្ខឈ្នះ ជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីឲ្យបង្កើតរដ្ឋាភិបាល និងធ្វើជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល មួយទៀតពលរដ្ឋបោះឆ្នោតរើសប្រធានាធិបតី ឲ្យតំណាងប្រទេសជាតិទាំងមូល របបនេះមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីផង មានប្រធានាធិបតីផង	ត ើរ ប ប ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ែប ចម្រ ុះ មាន ល ក្ខ ណៈ យ៉ាង ណា Ġ	17	ក្នុង រ ប ប ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ែប ចម្រ ុះ ដូច ជា នៅ ប្រ ទេស បា រា ំ ង ជា ដើម Ġ ពល រដ្ឋ ប ោះ ឆ្ ន ោត ថ្ន ាក់ ជាតិ ពី រ លើក Ġ មួយ គ ឺ ប ោះ ឆ្ ន ោត រ ើស សម ា ជ ិក ស ភា ហើយ សម ា ជ ិក ស ភា ប ក្ខ ឈ ្ន ះ Ġ ជ្រ ើស រ ើស នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ឲ្យ បង ្ក ើត រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ និង ធ ្វ ើ ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ មួយ ទៀត ពល រដ្ឋ ប ោះ ឆ្ ន ោត រ ើស ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ឲ្យ ត ំណ ាង ប្រ ទេស ជាតិ ទ ាំង ម ូល Ġ រ ប ប នេះ មាន នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ផ ង Ġ មាន ប្រ ធាន ា ធិ បតី ផ ង	140	▁តើ រ ប ប ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ែប ចម្រ ុះ មាន ល ក្ខ ណៈ យ៉ាង ណា ▁	17	▁ក្នុង រ ប ប ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ែប ចម្រ ុះ ដូច ជា នៅ ប្រ ទេស ប ារ ាំង ជា ដើម ▁ពលរដ្ឋ ប ោះ ឆ្ ន ោត ថ្ន ាក់ ជាតិ ពី រ លើក ▁មួយ គ ឺ ប ោះ ឆ្ ន ោត រ ើស ស មា ជ ិក ស ភា ហើយ ស មា ជ ិក ស ភា ប ក្ខ ឈ ្ន ះ ▁ជ្រើសរើស នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ឲ្យ ប ង្ក ើត រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁និង ធ ្វ ើ ជា ប្រ មុខ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁មួយ ទៀត ពល រដ្ឋ ប ោះ ឆ្ ន ោត រ ើស ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ឲ្យ ត ំណ ាង ប្រ ទេស ជាតិ ទ ាំង ម ូល ▁របប នេះ មាន នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ផ ង ▁មាន ប្រ ធាន ា ធិ បតី ផ ង	133
យោងតាមច្បាប់ផ្លូវថ្នល់ តើត្រូវមានកម្រឹតវិន័យយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ សម្រាប់ដាក់បន្ទុក ទៅលើជនណាដែលទន្ទ្រាន ត្រួតត្រា ប្រើប្រាស់ ដោយសាងសង់សំណង់ផ្លូវថ្នល់ ឬ សំណង់សិល្បការ្យទាំងឡាយ បំពានលើដីរបស់ផ្លូវថ្នល់	null	យោងតាមច្បាប់ផ្លូវថ្នល់ ជនណាដែលទន្ទ្រាន ត្រួតត្រា ប្រើប្រាស់ ដោយសាងសង់សំណង់ ផ្លូវថ្នល់ ឬសិល្បការ្យទាំងឡាយ បំពានលើដីរបស់ផ្លូវថ្នល់ ត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០មួយសែនរៀល ទៅ ១.០០០.០០០ មួយ លានរៀល និងតម្រូវឲ្យរុះរើចេញនូវសំណង់ផ្លូវថ្នល់ ឬសំណង់សិល្បការ្យទាំងឡាយ នោះ ក្នុងករណី រឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល ត្រូវពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលានរៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួន លានរៀល ក្នុងករណីរឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០ បួនលាន រៀល ក្នុងករណី រឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល ត្រូវតម្រូវឲ្យធ្វើការជួសជុលឡើងវិញឲ្យដូចស្ថានភាពដើម និងត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនា គារពី៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០មួយលានរៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០ បួន លាន រៀលក្នុងករណី រឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនា គារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល ត្រូវពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលានរៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួន លានរៀល ក្នុងករណីរឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០ បួនលាន រៀល ត្រូវពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០មួយសែនរៀល ទៅ ១.០០០.០០០ មួយ លានរៀល និងតម្រូវឲ្យរុះរើចេញនូវសំណង់ផ្លូវថ្នល់ ឬសំណង់សិល្បការ្យទាំងឡាយ នោះ ក្នុងករណីរឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល	null	យោងតាមច្បាប់ផ្លូវថ្នល់ ជនណាដែលទន្ទ្រាន ត្រួតត្រា ប្រើប្រាស់ ដោយសាងសង់សំណង់ ផ្លូវថ្នល់ ឬសិល្បការ្យទាំងឡាយ បំពានលើដីរបស់ផ្លូវថ្នល់ ត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០មួយសែនរៀល ទៅ ១.០០០.០០០ មួយ លានរៀល និងតម្រូវឲ្យរុះរើចេញនូវសំណង់ផ្លូវថ្នល់ ឬសំណង់សិល្បការ្យទាំងឡាយ នោះ ក្នុងករណី រឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល ត្រូវពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលានរៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួន លានរៀល ក្នុងករណីរឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០ បួនលាន រៀល ក្នុងករណី រឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល ត្រូវតម្រូវឲ្យធ្វើការជួសជុលឡើងវិញឲ្យដូចស្ថានភាពដើម និងត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនា គារពី៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០មួយលានរៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០ បួន លាន រៀលក្នុងករណី រឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនា គារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល ត្រូវពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលានរៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួន លានរៀល ក្នុងករណីរឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០ បួនលាន រៀល ត្រូវពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០មួយសែនរៀល ទៅ ១.០០០.០០០ មួយ លានរៀល និងតម្រូវឲ្យរុះរើចេញនូវសំណង់ផ្លូវថ្នល់ ឬសំណង់សិល្បការ្យទាំងឡាយ នោះ ក្នុងករណីរឹងទទឹង ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ប្រាំមួយខែ ទៅ ២ពីរឆ្នាំ និងពិន័យ ជាប្រាក់ពី ១ ០០០ ០០០ មួយលាន រៀល ទៅ ៤ ០០០ ០០០បួនលាន រៀល	យោ ង តា ម ច្ បា ប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ត ើត ្រ ូវ មាន ក ម្រ ឹត វិ ន ័យ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ សម ្រា ប់ ដា ក់ ប ន្ទ ុក Ġ ទៅ លើ ជន ណា ដ ែល ទ ន្ទ ្រា ន Ġ ត្រ ួត ត្រា Ġ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ ដោយ សា ង សង ់ សំ ណ ង់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ឬ Ġ សំ ណ ង់ សិ ល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ Ġ ប ំព ាន លើ ដ ី រ ប ស់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ	93	យោ ង តា ម ច្ បា ប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ជន ណា ដ ែល ទ ន្ទ ្រា ន Ġ ត្រ ួត ត្រា Ġ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ ដោយ សា ង សង ់ សំ ណ ង់ Ġ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ឬ សិ ល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ Ġ ប ំព ាន លើ ដ ី រ ប ស់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ពិ ន ័យ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១០ ០ . ០០០ មួយ សែន រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ១ . ០០០ . ០០០ Ġ មួយ Ġ លាន រ ៀល Ġ និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ រ ុះ រ ើ ចេញ ន ូវ សំ ណ ង់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ឬ សំ ណ ង់ សិ ល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ Ġ ន ោះ Ġ ក្នុង ករណី Ġ រ ឹង ទ ទ ឹង Ġ ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដា ក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី Ġ ៦ ប្រា ំ មួយ ខែ Ġ ទៅ Ġ ២ ពី រ ឆ្នាំ Ġ និង ពិ ន ័យ Ġ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ មួយ លាន Ġ រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប ួន លាន Ġ រ ៀល Ġ ត្រូវ ពិ ន ័យ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ មួយ លាន រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប ួន Ġ លាន រ ៀល Ġ ក្នុង ករណី រ ឹង ទ ទ ឹង Ġ ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដា ក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី Ġ ៦ ប្រា ំ មួយ ខែ Ġ ទៅ Ġ ២ ពី រ ឆ្នាំ Ġ និង ពិ ន ័យ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ មួយ លាន Ġ រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ ប ួន លាន Ġ រ ៀល Ġ ក្នុង ករណី Ġ រ ឹង ទ ទ ឹង Ġ ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដា ក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី Ġ ៦ ប្រា ំ មួយ ខែ Ġ ទៅ Ġ ២ ពី រ ឆ្នាំ Ġ និង ពិ ន ័យ Ġ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ មួយ លាន Ġ រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប ួន លាន Ġ រ ៀល Ġ ត្រូវ ត ម្រ ូវ ឲ្យ ធ ្វ ើក ារ ជ ួស ជ ុល ឡើង វិញ ឲ្យ ដូច ស្ថាន ភាព ដើម Ġ និង ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដា ក់ ពន្ធ នា Ġ គ ារ ពី ៦ ប្រា ំ មួយ ខែ Ġ ទៅ Ġ ២ ពី រ ឆ្នាំ Ġ និង ពិ ន ័យ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ មួយ លាន រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ ប ួន Ġ លាន Ġ រ ៀល ក្នុង ករណី Ġ រ ឹង ទ ទ ឹង Ġ ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដា ក់ ពន្ធ នា Ġ គ ារ ពី Ġ ៦ ប្រា ំ មួយ ខែ Ġ ទៅ Ġ ២ ពី រ ឆ្នាំ Ġ និង ពិ ន ័យ Ġ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ មួយ លាន Ġ រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប ួន លាន Ġ រ ៀល Ġ ត្រូវ ពិ ន ័យ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ មួយ លាន រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប ួន Ġ លាន រ ៀល Ġ ក្នុង ករណី រ ឹង ទ ទ ឹង Ġ ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដា ក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី Ġ ៦ ប្រា ំ មួយ ខែ Ġ ទៅ Ġ ២ ពី រ ឆ្នាំ Ġ និង ពិ ន ័យ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ មួយ លាន Ġ រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ ប ួន លាន Ġ រ ៀល Ġ ត្រូវ ពិ ន ័យ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១០ ០ . ០០០ មួយ សែន រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ១ . ០០០ . ០០០ Ġ មួយ Ġ លាន រ ៀល Ġ និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ រ ុះ រ ើ ចេញ ន ូវ សំ ណ ង់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ឬ សំ ណ ង់ សិ ល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ Ġ ន ោះ Ġ ក្នុង ករណី រ ឹង ទ ទ ឹង Ġ ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដា ក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី Ġ ៦ ប្រា ំ មួយ ខែ Ġ ទៅ Ġ ២ ពី រ ឆ្នាំ Ġ និង ពិ ន ័យ Ġ ជា ប្រា ក់ ពី Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ Ġ មួយ លាន Ġ រ ៀល Ġ ទៅ Ġ ៤ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប ួន លាន Ġ រ ៀល	620	▁យោង ត ាម ច ្ប ាប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁តើ ត្រូវ មាន ក ម្រ ឹត វ ិន ័យ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁សម្រាប់ ដ ាក់ ប ន្ទ ុក ▁ទៅ លើ ជន ណា ដ ែល ទ ន្ទ ្រា ន ▁ត្រ ួត ត្រា ▁ប្រើប្រាស់ ▁ដោយ សា ង ស ង់ ស ំណ ង់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ឬ ▁សំណង់ ស ិល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ ▁បំពាន លើ ដ ី រ ប ស់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁	81	▁យោង ត ាម ច ្ប ាប់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ជន ណា ដ ែល ទ ន្ទ ្រា ន ▁ត្រ ួត ត្រា ▁ប្រើប្រាស់ ▁ដោយ សា ង ស ង់ ស ំណ ង់ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁ឬ ស ិល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ ▁បំពាន លើ ដ ី រ ប ស់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ព ិន ័យ ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១០០ . ០០០ មួយ សែន រ ៀល ▁ទៅ ▁១ . ០០០ . ០០០ ▁មួយ ▁លាន រ ៀល ▁និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ រ ុះ រ ើ ចេញ ន ូវ ស ំណ ង់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ឬ ស ំណ ង់ ស ិល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ ▁នោះ ▁ក្នុង ករណី ▁រឹង ទ ទ ឹង ▁ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដ ាក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី ▁៦ ប្រ ាំ មួយ ខែ ▁ទៅ ▁២ ពី រ ឆ្នាំ ▁និង ព ិន ័យ ▁ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁មួយ លាន ▁រៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប ួន លាន ▁រៀល ▁ត្រូវ ព ិន ័យ ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁មួយ លាន រ ៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប ួន ▁លាន រ ៀល ▁ក្នុង ករណី រ ឹង ទ ទ ឹង ▁ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដ ាក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី ▁៦ ប្រ ាំ មួយ ខែ ▁ទៅ ▁២ ពី រ ឆ្នាំ ▁និង ព ិន ័យ ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ មួយ លាន ▁រៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁បួន លាន ▁រៀល ▁ក្នុង ករណី ▁រឹង ទ ទ ឹង ▁ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដ ាក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី ▁៦ ប្រ ាំ មួយ ខែ ▁ទៅ ▁២ ពី រ ឆ្នាំ ▁និង ព ិន ័យ ▁ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁មួយ លាន ▁រៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប ួន លាន ▁រៀល ▁ត្រូវ ត ម្រ ូវ ឲ្យ ធ ្វ ើ ការ ជ ួស ជ ុល ឡើង វិញ ឲ្យ ដូច ស្ថាន ភាព ដើម ▁និង ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដ ាក់ ពន្ធ នា ▁គ ារ ពី ៦ ប្រ ាំ មួយ ខែ ▁ទៅ ▁២ ពី រ ឆ្នាំ ▁និង ព ិន ័យ ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ មួយ លាន រ ៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁បួន ▁លាន ▁រៀល ក្នុង ករណី ▁រឹង ទ ទ ឹង ▁ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដ ាក់ ពន្ធ នា ▁គ ារ ពី ▁៦ ប្រ ាំ មួយ ខែ ▁ទៅ ▁២ ពី រ ឆ្នាំ ▁និង ព ិន ័យ ▁ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁មួយ លាន ▁រៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប ួន លាន ▁រៀល ▁ត្រូវ ព ិន ័យ ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁មួយ លាន រ ៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប ួន ▁លាន រ ៀល ▁ក្នុង ករណី រ ឹង ទ ទ ឹង ▁ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដ ាក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី ▁៦ ប្រ ាំ មួយ ខែ ▁ទៅ ▁២ ពី រ ឆ្នាំ ▁និង ព ិន ័យ ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ មួយ លាន ▁រៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁បួន លាន ▁រៀល ▁ត្រូវ ព ិន ័យ ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១០០ . ០០០ មួយ សែន រ ៀល ▁ទៅ ▁១ . ០០០ . ០០០ ▁មួយ ▁លាន រ ៀល ▁និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ រ ុះ រ ើ ចេញ ន ូវ ស ំណ ង់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ឬ ស ំណ ង់ ស ិល ្ប ការ ្យ ទ ាំង ឡា យ ▁នោះ ▁ក្នុង ករណី រ ឹង ទ ទ ឹង ▁ត្រូវ ផ្ ត ន្ទ ា ទោស ដ ាក់ ពន្ធ នា គ ារ ពី ▁៦ ប្រ ាំ មួយ ខែ ▁ទៅ ▁២ ពី រ ឆ្នាំ ▁និង ព ិន ័យ ▁ជា ប្រ ាក់ ពី ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ▁មួយ លាន ▁រៀល ▁ទៅ ▁៤ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប ួន លាន ▁រៀល	590
តើការអភិវឌ្ឍវិស័យគមនាគមន៍ជួយដល់ការអភិវឌ្ឍជនបទ និងសុខភាពប្រជាជនកម្ពុជាយ៉ាងណាខ្លះចូរពន្យល់	null	ការអភិវឌ្ឍវិស័យគមនាគមន៍ជួយដល់ការអភិវឌ្ឍជនបទ និងសុខភាពប្រជាជនកម្ពុជា មានដូចជា ជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនបានឆាប់រហ័សចំណេញពេលវេលា និងថវិកាមានផាសុខភាពល្អ និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ	null	ការអភិវឌ្ឍវិស័យគមនាគមន៍ជួយដល់ការអភិវឌ្ឍជនបទ និងសុខភាពប្រជាជនកម្ពុជា មានដូចជា ជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនបានឆាប់រហ័សចំណេញពេលវេលា និងថវិកាមានផាសុខភាពល្អ និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ	ត ើក ារ អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ គម នា គមន៍ ជ ួយ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ជន បទ Ġ និង សុខ ភាព ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ច ូរ ព ន្ យ ល់ Ġ	38	ការ អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ គម នា គមន៍ ជ ួយ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ជន បទ Ġ និង សុខ ភាព ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា Ġ មាន ដូច ជា Ġ ជ ួយ សម ្រ ួល ដល់ ការ ធ ្វ ើ ដំណើរ Ġ និង ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន បាន ឆ ាប់ រ ហ ័ ស ចំ ណេ ញ ពេល វេ លា Ġ និង ថ វិ កា មាន ផ ាស ុ ខ ភាព ល្អ Ġ និង សុ វ ត្ថ ិ ភាព âĢĭ ខ្ ព ស់ កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ	85	▁តើ ការ អភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ គម នា គមន៍ ជ ួយ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ជន បទ ▁និង សុខ ភាព ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ច ូរ ព ន ្យ ល់ ▁	37	▁ការអភិវឌ្ឍ វិ ស ័យ គម នា គមន៍ ជ ួយ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ជន បទ ▁និង សុខ ភាព ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា ▁មាន ដូច ជា ▁ជួយ ស ម្រ ួល ដល់ ការ ធ ្វ ើ ដំណើរ ▁និង ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន បាន ឆ ាប់ រ ហ ័ ស ច ំណ េញ ពេល វេ លា ▁និង ថ វ ិកា មាន ផ ា សុខ ភាព ល្អ ▁និង សុ វ ត្ថ ិ ភាព ▁ខ្ពស់ កាត់ បន្ថយ ភាព ក្រ ី ក្រ	80
តើស្តេចអង្គណា ដែលជាស្តេចស្ថាបនិកសម័យអង្គរ ហេតុអ្វី	null	ព្រះបាទជយវម៌្មទី២ គឺជាស្តេចស្ថាបនិកសម័យអង្គរព្រោះព្រះអង្គបានបង្រួបបង្រួមប្រទេសជាតិ ឲ្យរួបរួមគ្នាតែមួយ បន្ទាប់មកវាយបណ្តាញសត្រូវចេញពីប្រទេស គឺជ្វាចាម្ប៉ា ឈ្លានពាន បន្ទាប់ពីនោះព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ ៨០២គស ព្រះអង្គបានប្រារព្ធពីធីនៅលើ ភ្នំគូលែន ដើម្បីឲ្យព្រះអង្គក្លាយទៅជាស្តេចចក្រវាឡ គឺជាស្តេចមហារាជ លើស្តេចទាំងឡាយ ដែលព្រះរាជាក្រោយៗយកតម្រាប់តាមព្រះអង្គ	null	ព្រះបាទជយវម៌្មទី២ គឺជាស្តេចស្ថាបនិកសម័យអង្គរព្រោះព្រះអង្គបានបង្រួបបង្រួមប្រទេសជាតិ ឲ្យរួបរួមគ្នាតែមួយ បន្ទាប់មកវាយបណ្តាញសត្រូវចេញពីប្រទេស គឺជ្វាចាម្ប៉ា ឈ្លានពាន បន្ទាប់ពីនោះព្រះអង្គបានឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ ៨០២គស ព្រះអង្គបានប្រារព្ធពីធីនៅលើ ភ្នំគូលែន ដើម្បីឲ្យព្រះអង្គក្លាយទៅជាស្តេចចក្រវាឡ គឺជាស្តេចមហារាជ លើស្តេចទាំងឡាយ ដែលព្រះរាជាក្រោយៗយកតម្រាប់តាមព្រះអង្គ	ត ើស ្ត េច អង្គ ណា ÂłĠ ដ ែល ជា ស្ត េច ស្ ថា ប និ ក សម័យ អង្គ រ Ġ ហេតុ អ ្វី Ġ	22	ព្រ ះ បាទ ជ យ វ ម ៌្ ម ទី ២ Ġ គ ឺ ជា ស្ត េច ស្ ថា ប និ ក សម័យ អង្គ រ ព្រ ោះ ព្រ ះ អង្គ បាន បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ប្រ ទេស ជាតិ Ġ ឲ្យ រ ួ បរ ួ ម គ្នា តែ មួយ Ġ បន្ទាប់ មក វា យ បណ្ត ាញ ស ត្រូវ ចេញ ពី ប្រ ទេស Ġ គ ឺ ជ ្វា ច ាម ្ប ៉ ា Ġ ឈ ្លា ន ពា ន Ġ បន្ទាប់ ពី ន ោះ ព្រ ះ អង្គ បាន ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ Ġ ៨០ ២ គ ស âĢĭ Ġ ព្រ ះ អង្គ បាន ប្រា រ ព្ ធ ពី ធី នៅ លើ Ġ ភ្នំ គូ ល ែន Ġ ដើម ្ប ី ឲ្យ ព្រ ះ អង្គ ក្លា យ ទៅ ជា ស្ត េច ច ក្រ វា ឡ Ġ គ ឺ ជា ស្ត េច ម ហា រាជ Ġ លើ ស្ត េច ទ ាំង ឡា យ Ġ ដ ែល ព្រ ះ រាជ ាក ្រ ោយ ៗ យក ត ម្រ ាប់ តា ម ព្រ ះ អង្គ	161	▁តើ ស្ត េច អង្គ ណា ▁ដែល ជា ស្ត េច ស្ ថា ប ន ិក សម័យ អង្គ រ ▁ហេតុ អ ្វី ▁	20	▁ព្រះបាទ ជ យ វ ម ៌្ ម ទី ២ ▁គឺជា ស្ត េច ស្ ថា ប ន ិក សម័យ អង្គ រ ព្រ ោះ ព្រ ះ អង្គ បាន បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ប្រ ទេស ជាតិ ▁ឲ្យ រ ួ ប រួម គ្នា តែ មួយ ▁បន្ទាប់មក វ ាយ បណ្ត ាញ ស ត្រូវ ចេញ ពី ប្រ ទេស ▁គឺ ជ ្វា ច ា ម្ ប៉ា ▁ឈ្ល ាន ព ាន ▁បន្ទាប់ពី ន ោះ ព្រ ះ អង្គ បាន ឡើង ស ោយ រាជ ្យ នៅ ឆ្នាំ ▁៨០ ២ គ ស ▁ព្រះអង្គ បាន ប្រ ារ ព្ ធ ពី ធី នៅ លើ ▁ភ្នំ គ ូល ែន ▁ដើម្បីឲ្យ ព្រ ះ អង្គ ក្លា យ ទៅ ជា ស្ត េច ច ក្រ វា ឡ ▁គឺជា ស្ត េច ម ហា រាជ ▁លើ ស្ត េច ទ ាំង ឡា យ ▁ដែល ព្រ ះ រាជ ា ក្រ ោយ ៗ យក ត ម្រ ាប់ ត ាម ព្រ ះ អង្គ	142
តើកម្ពុជាមានឱកាសអ្វីខ្លះក្នុងពេលខ្លួនធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន	null	ជាការរួមចំណែកររបស់កម្ពុជា ចំពោះអាស៊ានកម្ពុជាកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្តអ្វី ដែលឥណ្ឌូនេស៊ីមិនទាន់បានបញ្ចប់ ក្នុងពេលឥណ្ឌូនេស៊ីធ្វើជាប្រធានអាស៊ានដោយកម្ពុជាមានគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្ទាល់ខ្លួន ជាការពិតកម្ពុជាអាចបញ្ចប់បញ្ហាមួយចំនួនក្នុងពេលយើងធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន ឯកិច្ចការដទៃទៀតនឹងមិនបញ្ចប់បានទេហើយវានឹងបន្តទៅដល់ដៃប្រធានអាស៊ានបន្ទាប់ ដូច្នេះវាជាតួនាទីប្តូរវេនគ្នា ចំពោះកម្ពុជានិយាយឲ្យខ្លីកម្ពុជាចង់រក្សាតំបន់ផឲ្យមានសន្តិភាព សន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពនិងសុវត្តិភាពតំបន់ដែលគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែ និងគ្មានថ្នាំញៀន កម្ពុជាក៏សង្ឃឹមថានិង យកចិត្តទុកដាក់ច្រើនឡើងលើសិទ្ធិមនុស្សហើយនិងផ ចង់ផ្តោតលើប្រជាជននិងការ តភ្ជាប់ការក៏សាងងហគមន៍អាស៊ាន កម្ពុជា នឹងបន្តធ្វើការជាមួយកកនឹងដៃគូរសន្ទនារបស់កម្ពុជា និងទំនាក់ទំនងខាងក្រៅ ចំពោះការធ្វើជាប្រធានអាស៊ានកម្ពុជានឹង ចូលរួមកិច្ចប្រជុំ G ដែលជាឱកាសដ៏សំខាន់ដើម្បីបង្ហាញពីសំលេងរបស់សហគមន៍អាស៊ានលើបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកទាំងនេះ	null	ជាការរួមចំណែកររបស់កម្ពុជា ចំពោះអាស៊ានកម្ពុជាកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្តអ្វី ដែលឥណ្ឌូនេស៊ីមិនទាន់បានបញ្ចប់ ក្នុងពេលឥណ្ឌូនេស៊ីធ្វើជាប្រធានអាស៊ានដោយកម្ពុជាមានគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្ទាល់ខ្លួន ជាការពិតកម្ពុជាអាចបញ្ចប់បញ្ហាមួយចំនួនក្នុងពេលយើងធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន ឯកិច្ចការដទៃទៀតនឹងមិនបញ្ចប់បានទេហើយវានឹងបន្តទៅដល់ដៃប្រធានអាស៊ានបន្ទាប់ ដូច្នេះវាជាតួនាទីប្តូរវេនគ្នា ចំពោះកម្ពុជានិយាយឲ្យខ្លីកម្ពុជាចង់រក្សាតំបន់ផឲ្យមានសន្តិភាព សន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពនិងសុវត្តិភាពតំបន់ដែលគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែ និងគ្មានថ្នាំញៀន កម្ពុជាក៏សង្ឃឹមថានិង យកចិត្តទុកដាក់ច្រើនឡើងលើសិទ្ធិមនុស្សហើយនិងផ ចង់ផ្តោតលើប្រជាជននិងការ តភ្ជាប់ការក៏សាងងហគមន៍អាស៊ាន កម្ពុជា នឹងបន្តធ្វើការជាមួយកកនឹងដៃគូរសន្ទនារបស់កម្ពុជា និងទំនាក់ទំនងខាងក្រៅ ចំពោះការធ្វើជាប្រធានអាស៊ានកម្ពុជានឹង ចូលរួមកិច្ចប្រជុំ G ដែលជាឱកាសដ៏សំខាន់ដើម្បីបង្ហាញពីសំលេងរបស់សហគមន៍អាស៊ានលើបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកទាំងនេះ	ត ើក ម្ព ុ ជា មាន ឱ កាស អ ្វី ខ្ ល ះ ក្នុង ពេល ខ្លួន ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន Ġ	25	ជា ការ រួម ចំ ណ ែក រ រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា Ġ ចំ ព ោះ អា ស៊ ាន ក ម្ព ុ ជា កំ ពុ ង ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែ âĢĭ ង អនុ វត្ត អ ្វី Ġ ដ ែល ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី ម ិន ទាន ់ បាន បញ្ច ប់ Ġ ក្នុង ពេល ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ដោយ ក ម្ព ុ ជា មាន គ ំ និ ត ផ្តួចផ្តើម ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន Ġ ជា ការ ពិ ត ក ម្ព ុ ជា អា ច បញ្ច ប់ ប ញ ្ហ ាម ួយ ចំ ន ួន ក្នុង ពេល យ ើង ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន Ġ ឯក ិច ្ច ការ ដ ទ ៃ ទៀត នឹង ម ិន បញ្ច ប់ បាន ទេ ហើយ វា នឹង ប ន្ត ទៅ ដល់ ដៃ ប្រ ធាន អា ស៊ ាន បន្ទាប់ Ġ ដូច ្ន េះ វា ជា ត ួន ា ទី ប្ តូ រ វេ ន គ្នា Ġ ចំ ព ោះ ក ម្ព ុ ជា និ យា យ ឲ្យ ខ្ លី ក ម្ព ុ ជា ច ង់ រក ្សា ត ំ ប ន់ ផ ឲ្យ មាន ស ន្ត ិ ភាព Ġ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ និង សុ វ ត្ថ ិ ភាព និង សុ វត្ត ិ ភាព ត ំ ប ន់ ដ ែល គ ្ម ាន អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែ Ġ និង គ ្ម ាន ថ្ន ាំ ញ ៀន Ġ ក ម្ព ុ ជា ក ៏ សង ្ ឃ ឹម ថា និង Ġ យកចិត្តទុកដាក់ ច្ រ ើន âĢĭ ឡើង លើ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ហើយ និង ផ Ġ ច ង់ ផ្ ត ោត លើ ប្រ ជា ជន និង ការ Ġ ត ភ្ជាប់ ការ ក ៏ សា ង ង ហ គមន៍ អា ស៊ ាន Ġ ក ម្ព ុ ជា Ġ នឹង ប ន្ត ធ ្វ ើក ារ ជា មួយ ក ក ន ឹ âĢĭ ង ដៃ គូ រស ន្ទ នា រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា Ġ និង ទំ នាក់ ទំ ន ង ខា ង ក្រ ៅ Ġ ចំ ព ោះ ការ ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ក ម្ព ុ ជា នឹង Ġ ចូល រួម កិច្ច ប្រជុំ ĠG Ġ ដ ែល ជា ឱ កាស ដ ៏ សំ ខា ន់ ដើម ្ប ី បង ្ហ ាញ ពី សំ ល េង រ ប ស់ ស ហ គមន៍ អា ស៊ ាន លើ ប ញ ្ហ ា ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ ពិ ភព លោក ទ ាំង នេះ	394	▁តើ ក ម្ព ុ ជា មាន ឱ កាស អ ្វី ខ្ ល ះ ក្នុង ពេល ខ្លួន ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ▁	25	▁ជា ការ រួម ច ំណ ែក រ រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា ▁ចំពោះ អា ស៊ ាន ក ម្ព ុ ជា ក ំព ុង ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែ ▁ង អនុ វត្ត អ ្វី ▁ដែល ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ម ិន ទ ាន់ បាន បញ្ច ប់ ▁ក្នុង ពេល ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ដោយ ក ម្ព ុ ជា មាន គ ំ ន ិត ផ្តួចផ្តើម ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ▁ជា ការ ព ិត ក ម្ព ុ ជា អា ច បញ្ច ប់ ប ញ ្ហ ា មួយ ចំ ន ួន ក្នុង ពេល យ ើង ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ▁ឯ កិច្ច ការ ដ ទ ៃ ទៀត នឹង ម ិន បញ្ច ប់ បាន ទេ ហើយ វា នឹង ប ន្ត ទៅ ដល់ ដៃ ប្រ ធាន អា ស៊ ាន បន្ទាប់ ▁ដូច្នេះ វា ជា ត ួ នាទី ប ្ត ូរ វ េន គ្នា ▁ចំពោះ ក ម្ព ុ ជា ន ិយ ាយ ឲ្យ ខ្ លី ក ម្ព ុ ជា ច ង់ រ ក្ស ាត ំ ប ន់ ផ ឲ្យ មាន ស ន្ត ិ ភាព ▁សន្តិសុខ ▁និង សុ វ ត្ថ ិ ភាព និង សុ វ ត្តិ ភាព ត ំ ប ន់ ដ ែល គ ្ មាន អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែ ▁និង គ ្ មាន ថ្ន ាំ ញ ៀន ▁កម្ពុជា ក ៏ សង ្ ឃ ឹម ថា និង ▁យកចិត្តទុកដាក់ ច ្រ ើន ▁ឡើង លើ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ហើយ និង ផ ▁ចង់ ផ្ ត ោត លើ ប្រ ជា ជន និង ការ ▁តភ្ជាប់ ការ ក ៏ សា ង ង ហ គមន៍ អា ស៊ ាន ▁កម្ពុជា ▁នឹង ប ន្ត ធ ្វ ើ ការ ជា មួយ ក ក ន ឹ ▁ង ដៃ គូ រស ន្ទ ន ារ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា ▁និង ទំ នាក់ ទំ ន ង ខា ង ក្រ ៅ ▁ចំពោះ ការ ធ ្វ ើ ជា ប្រ ធាន អា ស៊ ាន ក ម្ព ុ ជា នឹង ▁ចូលរួម កិច្ច ប្រជុំ ▁G ▁ដែល ជា ឱ កាស ដ ៏ សំ ខ ាន់ ដើម ្ប ី ប ង្ហ ាញ ពី សំ ល េង រ ប ស់ ស ហ គមន៍ អា ស៊ ាន លើ ប ញ ្ហ ា ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ ពិ ភព លោក ទ ាំង នេះ	369
នៅឆ្នាំ ១៩៧៦ តើបក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជាបានបែងចែកតំបន់រដ្ឋបាលប្រទេសដូចម្ដេច	null	នៅឆ្នាំ ១៩៧៦ បក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជាបានបែងចែក តំបន់រដ្ឋបាលប្រទេសដូចជា បែងចែកប្រទេសជា ៦ ភូមិភាគដែលរួមមាន ៣២ តំបន់ ភូមិភាគនីមួយៗ មានខេត្តពីរ ឬច្រើនរួមមានបញ្ចូលគ្នា ឬ កាត់ស្រុកខ្លះចេញពីខេត្តខ្លះចេញពីខេត្តមកបញ្ចូលគ្នា ឬ កាន់ស្រុកខ្លះចេញពីខេត្តខ្លះមកបញ្ចូលគ្នា ភូមិភា និងតំបន់ទាំងអស់បានដាក់លេខសម្គាល់សមូហភាពថ្នាក់មូលដ្ឋាន ដែលបានបែងចែកជាឃុំ និងភូមិត្រូវប្រមូលផ្គុំសហករណ៍	null	នៅឆ្នាំ ១៩៧៦ បក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជាបានបែងចែក តំបន់រដ្ឋបាលប្រទេសដូចជា បែងចែកប្រទេសជា ៦ ភូមិភាគដែលរួមមាន ៣២ តំបន់ ភូមិភាគនីមួយៗ មានខេត្តពីរ ឬច្រើនរួមមានបញ្ចូលគ្នា ឬ កាត់ស្រុកខ្លះចេញពីខេត្តខ្លះចេញពីខេត្តមកបញ្ចូលគ្នា ឬ កាន់ស្រុកខ្លះចេញពីខេត្តខ្លះមកបញ្ចូលគ្នា ភូមិភា និងតំបន់ទាំងអស់បានដាក់លេខសម្គាល់សមូហភាពថ្នាក់មូលដ្ឋាន ដែលបានបែងចែកជាឃុំ និងភូមិត្រូវប្រមូលផ្គុំសហករណ៍	នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧៦ Ġ ត ើប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ក ម្ព ុ ជា បាន ប ែង ច ែក ត ំ ប ន់ រដ្ឋ បាល ប្រ ទេស ដូច ម្ ដ េច Ġ	35	នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧៦ Ġ ប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ក ម្ព ុ ជា បាន ប ែង ច ែក Ġ ត ំ ប ន់ រដ្ឋ បាល ប្រ ទេស ដូច ជា Ġ ប ែង ច ែក ប្រ ទេស ជា Ġ ៦ Ġ ភ ូ âĢĭ ម ិ ភាគ ដ ែល រួម មាន Ġ ៣ ២ Ġ ត ំ ប ន់ Ġ ភ ូម ិ ភាគ នី មួយ ៗ Ġ មាន ខ េត ្ត ពី រ Ġ ឬ ច្ រ ើន រួម មាន បញ្ចូល គ្នា Ġ ឬ Ġ កាត់ ស្រ ុក ខ្ ល ះ ចេញ ពី ខ េត ្ត ខ្ ល ះ ចេញ ពី ខ េត ្ត មក បញ្ចូល គ្នា Ġ ឬ Ġ កាន់ ស្រ ុក ខ្ ល ះ ចេញ ពី ខ េត ្ត ខ្ ល ះ មក បញ្ចូល គ្នា Ġ ភ ូម ិ ភា Ġ និង ត ំ ប ន់ ទ ាំង អ ស់ បាន ដា ក់ លេខ សម ្ គ ាល់ សម ូ ហ ភាព ថ្ន ាក់ ម ូល ដ្ឋាន Ġ ដ ែល បាន ប ែង ច ែក ជា ឃ ុំ Ġ និង ភ ូម ិត ្រ ូវ ប្រ ម ូល ផ្ គ ុំ ស ហ ករណ៍	172	▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៧៦ ▁តើ ប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ក ម្ព ុ ជា បាន ប ែង ច ែក ត ំ ប ន់ រដ្ឋ បាល ប្រ ទេស ដូច ម្ ដ េច ▁	35	▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៧៦ ▁បក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ក ម្ព ុ ជា បាន ប ែង ច ែក ▁តំបន់ រដ្ឋ បាល ប្រ ទេស ដូច ជា ▁បែងចែក ប្រ ទេស ជា ▁៦ ▁ភូ ▁មិ ភាគ ដ ែល រួម មាន ▁៣២ ▁តំបន់ ▁ភូមិភាគ នី មួយ ៗ ▁មាន ខ េ ត្ត ពី រ ▁ឬ ច ្រ ើន រួម មាន បញ្ចូល គ្នា ▁ឬ ▁កាត់ ស្រ ុក ខ្ ល ះ ចេញ ពី ខ េ ត្ត ខ្ ល ះ ចេញ ពី ខ េ ត្ត មក បញ្ចូល គ្នា ▁ឬ ▁កាន់ ស្រ ុក ខ្ ល ះ ចេញ ពី ខ េ ត្ត ខ្ ល ះ មក បញ្ចូល គ្នា ▁ភូមិ ភា ▁និង ត ំ ប ន់ ទ ាំង អ ស់ បាន ដ ាក់ លេខ ស ម្ គ ាល់ សម ូ ហ ភាព ថ្ន ាក់ ម ូល ដ្ឋាន ▁ដែល បាន ប ែង ច ែក ជា ឃ ុំ ▁និង ភ ូម ិ ត្រូវ ប្រ ម ូល ផ្ គ ុំ ស ហ ករណ៍	152
ចូរនិយាយពីរាជធានី ឆ្នាំសម័យកាលតាំងសម័យហ្វូណន រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន	null	រាជធានីរបស់ខ្មែរ តាំងពីដើមរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺ សម័យហ្វូណន វ្យាធបុរៈ នៅអង្គបុរី ខេត្តតាកែវ ៥០៥៥០ សម័យចេនឡាដីគោក ភវបុរៈ ឦសាន នៅសម្បូណ៌ព្រៃគុក ខេត្តកំពង់ធំ ៥៥០ ៨០២ ចេនឡាទឹកលិច សម្ភុបុរៈ នៅខេត្តក្រចេះ សម័យអង្គរ យសោធបុរៈ នៅខេត្តសៀមរាប ៨០២១៤៣៤ សម័យចតុមុខ ចតុមុខមង្គល នៅភ្នំពេញ ១៤៣៤១៥២៩ សម័យលង្វែក លង្វែក នៅកំពង់ឆ្នាំង ១៥២៩ ៩៤ សម័យឧត្តុង្គ ឧត្តុង្គ នៅភ្នំអដ្ឋរស្ស ខេត្តកណ្តាល ១៦២០ ១៨៦៣ ៨ សម័យអាណាព្យាបាលបារាំង ឧត្តុង ១៨៦៣ ៦៧ និងភ្នំពេញ១៨៦៧១៩៥៣ ៩ សម័យសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ភ្នំពេញ ១៩៥៥ ៧០ ១០ សម័យសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ភ្នំពេញ ១៩៧០ ៧៥ ១១ សម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ភ្នំពេញ ១៩៧៥ ៧៩ ១២ សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ភ្នំពេញ ១៩៧៩ ៨៩ ១៣ សម័យរដ្ឋកម្ពុជាភ្នំពេញ ១៩៨៩ ៩១ ១៤ សម័យអន្តរកាល គ្រប់គ្រងដោយUN ភ្នំពេញ ១៩៩១ ៩៣ ១៥ សម័យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២ ភ្នំពេញ ១៩៩៣ដល់បច្ចុប្បន្ន	null	រាជធានីរបស់ខ្មែរ តាំងពីដើមរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺ សម័យហ្វូណន វ្យាធបុរៈ នៅអង្គបុរី ខេត្តតាកែវ ៥០៥៥០ សម័យចេនឡាដីគោក ភវបុរៈ ឦសាន នៅសម្បូណ៌ព្រៃគុក ខេត្តកំពង់ធំ ៥៥០ ៨០២ ចេនឡាទឹកលិច សម្ភុបុរៈ នៅខេត្តក្រចេះ សម័យអង្គរ យសោធបុរៈ នៅខេត្តសៀមរាប ៨០២១៤៣៤ សម័យចតុមុខ ចតុមុខមង្គល នៅភ្នំពេញ ១៤៣៤១៥២៩ សម័យលង្វែក លង្វែក នៅកំពង់ឆ្នាំង ១៥២៩ ៩៤ សម័យឧត្តុង្គ ឧត្តុង្គ នៅភ្នំអដ្ឋរស្ស ខេត្តកណ្តាល ១៦២០ ១៨៦៣ ៨ សម័យអាណាព្យាបាលបារាំង ឧត្តុង ១៨៦៣ ៦៧ និងភ្នំពេញ១៨៦៧១៩៥៣ ៩ សម័យសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ភ្នំពេញ ១៩៥៥ ៧០ ១០ សម័យសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ ភ្នំពេញ ១៩៧០ ៧៥ ១១ សម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ភ្នំពេញ ១៩៧៥ ៧៩ ១២ សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ភ្នំពេញ ១៩៧៩ ៨៩ ១៣ សម័យរដ្ឋកម្ពុជាភ្នំពេញ ១៩៨៩ ៩១ ១៤ សម័យអន្តរកាល គ្រប់គ្រងដោយUN ភ្នំពេញ ១៩៩១ ៩៣ ១៥ សម័យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២ ភ្នំពេញ ១៩៩៣ដល់បច្ចុប្បន្ន	ច ូរ និ យា យ ពី រាជ ធាន ី Ġ ឆ្នាំ សម័យ កាល តាំង សម័យ ហ្វ ូ ណ ន Ġ រ ហ ូត ដល់ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន Ġ	27	រាជ ធាន ី រ ប ស់ ខ្ ម ែរ Ġ តាំង ពី ដើម រ ហ ូត មក ដល់ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន គ ឺ Ġ សម័យ ហ្វ ូ ណ ន Ġ វ ្យា ធ ប ុរ ៈ Ġ នៅ អង្គ ប ុរ ី Ġ ខ េត ្ត តា កែវ Ġ ៥០ ៥ ៥០ ĠÂłÂłÂłÂł Ġ សម័យ ច េន ឡា ដ ី គោ ក Ġ ភ វ ប ុរ ៈ Ġ ឦ សា ន Ġ នៅ សម្ប ូ ណ៌ ព្រ ៃ គ ុក Ġ ខ េត ្ត កំ ព ង់ ធ ំ Ġ ៥ ៥០ Ġ ៨០ ២ Ġ ច េន ឡា ទឹក ល ិច Ġ សម ្ ភ ុប ុរ ៈ Ġ នៅ ខ េត ្ត ក្រ ច េះ Ġ សម័យ អង្គ រ Ġ យ ស ោ ធ ប ុរ ៈ Ġ នៅ ខ េត ្ត ស ៀម រា ប Ġ ៨០ ២ ១ ៤ ៣ ៤ Ġ សម័យ ច ត ុម ុ ខ Ġ ច ត ុម ុ ខ ម ង្គ ល Ġ នៅ ភ្នំពេញ Ġ ១ ៤ ៣ ៤ ១ ៥ ២ ៩ Ġ សម័យ លង ្វ ែក Ġ លង ្វ ែក Ġ នៅ កំ ព ង់ ឆ្នាំ ង Ġ ១ ៥ ២ ៩ Ġ ៩៤ Ġ សម័យ ឧ ត្ត ុង ្ គ Ġ ឧ ត្ត ុង ្ គ Ġ នៅ ភ្នំ អ ដ្ឋ រស ្ស Ġ ខ េត ្ត ក ណ្ត ាល Ġ ១ ៦ ២០ Ġ ១ ៨ ៦ ៣ Ġ ៨ Ġ សម័យ អា ណា ព្យា បាល បា រា ំ ង Ġ ឧ ត្ត ុង Ġ ១ ៨ ៦ ៣ Ġ ៦ ៧ Ġ និង ភ្នំពេញ ១ ៨ ៦ ៧ ១៩ ៥ ៣ Ġ ៩ Ġ សម័យ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ Ġ ភ្នំពេញ Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ ៧០ Ġ ១០ Ġ សម័យ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ Ġ ភ្នំពេញ Ġ ១៩ ៧០ Ġ ៧ ៥ Ġ ១ ១ Ġ សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ ភ្នំពេញ Ġ ១៩ ៧ ៥ Ġ ៧ ៩ Ġ ១ ២ Ġ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា Ġ ភ្នំពេញ ĠâĢĭ ១៩ ៧ ៩ Ġ ៨ ៩ Ġ ១ ៣ Ġ សម័យ រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា âĢĭ ភ្នំពេញ Ġ ១៩ ៨ ៩ Ġ ៩ ១ Ġ ១ ៤ Ġ សម័យ អ ន្ត រក ាល Ġ គ្រ ប់ គ្រ ង ដោយ âĢĭ UN Ġ ភ្នំពេញ Ġ ១៩ ៩ ១ Ġ ៩ ៣ Ġ ១ ៥ Ġ សម័យ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ទី ២ Ġ ភ្នំពេញ Ġ ១៩ ៩ ៣ ដល់ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន Ġ	349	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី រាជ ធាន ី ▁ឆ្នាំ សម័យ កាល តាំង សម័យ ហ្វ ូ ណ ន ▁រហូតដល់ ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ▁	23	▁រាជធានី រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ▁តាំងពី ដើម រ ហ ូត មក ដល់ ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន គ ឺ ▁សម័យ ហ្វ ូ ណ ន ▁វ ្យា ធ ប ុរ ៈ ▁នៅ អង្គ ប ុ រី ▁ខេត្ត តា កែវ ▁៥០ ៥ ៥០ ▁សម័យ ច េន ឡា ដ ី គ ោក ▁ភ វ ប ុរ ៈ ▁ ឦ សា ន ▁នៅ សម្ប ូ ណ៌ ព្រ ៃ គ ុក ▁ខេត្ត ក ំព ង់ ធ ំ ▁៥ ៥០ ▁៨០ ២ ▁ច េន ឡា ទឹក ល ិច ▁ស ម្ភ ុប ុរ ៈ ▁នៅ ខ េ ត្ត ក្រ ច េះ ▁សម័យ អង្គ រ ▁យ ស ោ ធ ប ុរ ៈ ▁នៅ ខ េ ត្ត ស ៀម រ ាប ▁៨០ ២ ១ ៤ ៣ ៤ ▁សម័យ ច ត ុ មុខ ▁ចត ុ មុខ ម ង្គ ល ▁នៅ ភ្នំពេញ ▁១៤ ៣ ៤ ១ ៥ ២ ៩ ▁សម័យ លង ្វ ែក ▁ល ង ្វ ែក ▁នៅ ក ំព ង់ ឆ្នាំ ង ▁១៥ ២ ៩ ▁ ៩៤ ▁សម័យ ឧ ត្ត ុ ង្គ ▁ឧ ត្ត ុ ង្គ ▁នៅ ភ្នំ អ ដ្ឋ រ ស្ស ▁ខេត្ត ក ណ្ត ាល ▁១៦ ២០ ▁១៨ ៦ ៣ ▁៨ ▁សម័យ អា ណា ព្យា បាល ប ារ ាំង ▁ឧ ត្ត ុង ▁១៨ ៦ ៣ ▁៦ ៧ ▁និង ភ្នំពេញ ១ ៨ ៦ ៧ ១៩ ៥ ៣ ▁៩ ▁សម័យ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ▁ភ្នំពេញ ▁១៩ ៥ ៥ ▁៧០ ▁១០ ▁សម័យ សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ▁ភ្នំពេញ ▁១៩ ៧០ ▁៧ ៥ ▁១១ ▁សម័យ ក ម្ព ុ ជា ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁ភ្នំពេញ ▁១៩ ៧ ៥ ▁៧ ៩ ▁១២ ▁សាធារណៈ រដ្ឋ ប្រ ជា មាន ិត ក ម្ព ុ ជា ▁ភ្នំពេញ ▁១៩៧៩ ▁៨ ៩ ▁១៣ ▁សម័យ រដ្ឋ ក ម្ព ុ ជា ▁ភ្នំពេញ ▁១៩ ៨ ៩ ▁៩ ១ ▁១៤ ▁សម័យ អ ន្ត រ កាល ▁គ្រប់គ្រង ដោយ ▁UN ▁ភ្នំពេញ ▁១៩ ៩ ១ ▁៩ ៣ ▁១៥ ▁សម័យ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ទី ២ ▁ភ្នំពេញ ▁១៩ ៩ ៣ ដល់ ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ▁	317
តើទិសដៅ និងគោលការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិមានអ្វីខ្លះ	null	ទិសដៅ និងគោលការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិមាន ទិសដៅ រក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខពិភពលោក ដោយចាត់វិធានការយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាព ដើម្បីបង្ក្រាប និងបញ្ជៀសរាល់ការគំរាមកំហែងសន្តិសុខ ព្រមទាំងធ្វើការគាប់សង្គត់រាល់អំពើរំលោភបំពាន ឬធ្វើអោយខូចសន្តិភាពពិភពលោក ពង្រឹងការទំនាក់ទំនងមិត្តភាពរវាងប្រជាជាតិទាំងឡាយ ដោយឈរលើការគោរពសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងចាត់វិធានការផ្សេងៗ ដើម្បីពង្រឹងសន្តិភាព សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិផ្សេងៗ ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សង្គម ប្រាជ្ញ និងមនុស្សធម៍ ដោយគ្មានការប្រកាន់ ភេទ ភាសា និងសាសនា ស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌដែលប្រជាជាតិនានា និងខិតខំប្រឹងប្រែងឆ្ពោះទៅរកសេចក្តីបញ្ចប់រួមមួយ គោលការណ៍ អង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកលើសមភាព និងអធិបតេយ្យភាពរវាងសមាជិកទាំងអស់ សមាជិកទាំងអស់ត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ច ដោយជឿជាក់លើធម្មនុញ្ញនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សមាជិកទាំងអស់ត្រូវដោះស្រាយរាល់ជម្លោះអន្តរជាតិ ដោយមធ្យោបាយសន្តិភាព នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌ ដែលមិនអោយខូចខាត ដល់សន្តិភាព សន្តិសុខ និងយុត្តិធម៍ ត្រូវអត់ធ្មត់រាល់អំពើគំរាមកំហែង និងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងនិងប្រទេសណាមួយក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន ធម្មនុញ្ញមិនអនុញ្ញាតិអោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្វើអន្តរាគមន៍កិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសណាមួយឡើយ	null	ទិសដៅ និងគោលការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិមាន ទិសដៅ រក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខពិភពលោក ដោយចាត់វិធានការយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាព ដើម្បីបង្ក្រាប និងបញ្ជៀសរាល់ការគំរាមកំហែងសន្តិសុខ ព្រមទាំងធ្វើការគាប់សង្គត់រាល់អំពើរំលោភបំពាន ឬធ្វើអោយខូចសន្តិភាពពិភពលោក ពង្រឹងការទំនាក់ទំនងមិត្តភាពរវាងប្រជាជាតិទាំងឡាយ ដោយឈរលើការគោរពសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងចាត់វិធានការផ្សេងៗ ដើម្បីពង្រឹងសន្តិភាព សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិផ្សេងៗ ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សង្គម ប្រាជ្ញ និងមនុស្សធម៍ ដោយគ្មានការប្រកាន់ ភេទ ភាសា និងសាសនា ស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌដែលប្រជាជាតិនានា និងខិតខំប្រឹងប្រែងឆ្ពោះទៅរកសេចក្តីបញ្ចប់រួមមួយ គោលការណ៍ អង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកលើសមភាព និងអធិបតេយ្យភាពរវាងសមាជិកទាំងអស់ សមាជិកទាំងអស់ត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ច ដោយជឿជាក់លើធម្មនុញ្ញនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សមាជិកទាំងអស់ត្រូវដោះស្រាយរាល់ជម្លោះអន្តរជាតិ ដោយមធ្យោបាយសន្តិភាព នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌ ដែលមិនអោយខូចខាត ដល់សន្តិភាព សន្តិសុខ និងយុត្តិធម៍ ត្រូវអត់ធ្មត់រាល់អំពើគំរាមកំហែង និងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងនិងប្រទេសណាមួយក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន ធម្មនុញ្ញមិនអនុញ្ញាតិអោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្វើអន្តរាគមន៍កិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសណាមួយឡើយ	ត ើ ទិ ស ដ ៅ Ġ និង គោ ល ការណ៍ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	26	ទិ ស ដ ៅ Ġ និង គោ ល ការណ៍ រ ប ស់ âĢĭ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន Ġ ទិ ស ដ ៅ Ġ រក ្សា ស ន្ត ិ ភាព Ġ និង ស ន្ត ិស ុ ខ ពិ ភព លោក Ġ ដោយ ច ាត់ វិ ធាន ការ យ៉ាង មាន ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព Ġ ដើម ្ប ី បង ្ក ្រា ប Ġ និង ប ញ្ជ ៀស រា ល់ ការ គ ំ រា មក ំ ហ ែង ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ព្រ ម ទ ាំង ធ ្វ ើក ារ គ ាប់ សង ្ គ ត់ រា ល់ អ ំព ើរ ំ ល ោ ភ ប ំព ាន Ġ ឬ ធ ្វ ើ អោយ ខ ូច ស ន្ត ិ ភាព ពិ ភព លោក Ġ ពង្រឹង ការ ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិត្ត ភាព រ វា ង ប្រ ជា ជាតិ ទ ាំង ឡា យ Ġ ដោយ ឈ រ លើក ារ គោ រ ព សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ និង ច ាត់ វិ ធាន ការ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ដើម ្ប ី ពង្រឹង ស ន្ត ិ ភាព Ġ សហប្រតិបត្តិការ អ ន្ត រ ជាតិ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ខា ង ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ សង ្ គម Ġ ប្រា ជ្ញ Ġ និង ម នុ ស្ស ធម ៍ Ġ ដោយ គ ្ម ាន ការ ប្រ កាន់ Ġ ភ េ ទ Ġ ភា សា Ġ និង សា ស នា ĠâĢĭ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ដ ែល ប្រ ជា ជាតិ នា នា Ġ និង ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ឆ្ ព ោះ ទៅ រក សេ ច ក្តី បញ្ច ប់ រួម មួយ Ġ គោ ល ការណ៍ Ġ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ âĢĭ ផ្ ន ែក លើ សម ភាព ÂłĠ និង អ ធិបតេយ្យ ភាព រ វា ង សម ា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ Ġ សម ា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ ប ំព េញ កា ត ព្វ កិច្ច Ġ ដោយ ជ ឿ ជា ក់ លើ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ សម ា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ ដ ោះ ស្រ ាយ រា ល់ ជ ម្ល ោះ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ ដោយ ម ធ ្យ ោ បា យ ស ន្ត ិ ភាព Ġ នៅ ក្នុង ល ក្ខ ខ ណ្ឌ Ġ ដ ែល ម ិន អោយ ខ ូច ខា ត Ġ ដល់ ស ន្ត ិ ភាព Ġ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ និង យុត្តិ ធម ៍ Ġ ត្រូវ អ ត់ ធ ្ម ត់ រា ល់ អ ំព ើ គ ំ រា មក ំ ហ ែង Ġ និង ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ក ម្ល ាំង ប្រ ឆ ាំង និង ប្រ ទេស ណា មួយ ក្នុង ទំ នាក់ ទំ ន ង អ ន្ត រ ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ធម្ម នុ ញ្ញ ម ិន អនុ ញ្ញា តិ អោយ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ធ ្វ ើ អ ន្ត រា គមន៍ កិច្ច ការ ផ្ ទ ៃ ក្នុង រ ប ស់ ប្រ ទេស ណា មួយ ឡ ើយ	465	▁តើ ទិ ស ដ ៅ ▁និង គ ោល ការណ៍ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	25	▁ទិសដៅ ▁និង គ ោល ការណ៍ រ ប ស់ ▁អង្គការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន ▁ទិសដៅ ▁រក្សា ស ន្ត ិ ភាព ▁និង ស ន្ត ិ សុខ ពិ ភព លោក ▁ដោយ ច ាត់ វិ ធាន ការ យ៉ាង មាន ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព ▁ដើម្បី ប ង្ក ្រា ប ▁និង ប ញ្ជ ៀស រ ាល់ ការ គ ំ រ ាម កំ ហ ែង ស ន្ត ិ សុខ ▁ព្រមទាំង ធ ្វ ើ ការ គ ាប់ ស ង្គ ត់ រ ាល់ អ ំព ើរ ំ ល ោ ភ ប ំព ាន ▁ឬ ធ ្វ ើ អោយ ខ ូច ស ន្ត ិ ភាព ពិ ភព លោក ▁ពង្រឹង ការ ទំ នាក់ ទំ ន ង ម ិត្ត ភាព រ វ ាង ប្រ ជា ជាតិ ទ ាំង ឡា យ ▁ដោយ ឈ រ លើ ការ គ ោរ ព សិ ទ្ធិ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁និង ច ាត់ វិ ធាន ការ ផ្ ស េង ៗ ▁ដើម្បី ពង្រឹង ស ន្ត ិ ភាព ▁សហប្រតិបត្តិការ អ ន្ត រ ជាតិ ផ្ ស េង ៗ ▁ខាង ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁សង្គម ▁ប្រា ជ្ញ ▁និង ម នុ ស្ស ធម ៍ ▁ដោយ គ ្ មាន ការ ប្រ កាន់ ▁ភេទ ▁ភាសា ▁និង សា ស នា ▁ស្ថិត នៅ ក្នុង ក្រ ប ខ ណ្ឌ ដ ែល ប្រ ជា ជាតិ នា នា ▁និង ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង ឆ្ ព ោះ ទៅ រក ស េច ក្តី បញ្ច ប់ រួម មួយ ▁គោលការណ៍ ▁អង្គការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ផ្នែក លើ សម ភាព ▁និង អ ធិបតេយ្យ ភាព រ វ ាង ស មា ជ ិក ទ ាំង អ ស់ ▁សមាជិក ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ ប ំព េញ ក ាត ព្វ កិច្ច ▁ដោយ ជ ឿ ជ ាក់ លើ ធម្ម នុ ញ្ញ នៃ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁សមាជិក ទ ាំង អ ស់ ត្រូវ ដ ោះ ស្រ ាយ រ ាល់ ជ ម្ល ោះ អ ន្ត រ ជាតិ ▁ដោយ ម ធ ្យ ោ ប ាយ ស ន្ត ិ ភាព ▁នៅក្នុង ល ក្ខ ខ ណ្ឌ ▁ដែល ម ិន អោយ ខ ូច ខា ត ▁ដល់ ស ន្ត ិ ភាព ▁សន្តិសុខ ▁និង យុត្តិ ធម ៍ ▁ត្រូវ អ ត់ ធ ្ម ត់ រ ាល់ អ ំព ើ គ ំ រ ាម កំ ហ ែង ▁និង ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ក ម្ល ាំង ប្រ ឆ ាំង និង ប្រ ទេស ណា មួយ ក្នុង ទំ នាក់ ទំ ន ង អ ន្ត រ ជាតិ រ ប ស់ ខ្លួន ▁ធម្មនុញ្ញ ម ិន អនុ ញ្ញា តិ អោយ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ធ្វើ អ ន្ត រា គមន៍ កិច្ច ការ ផ្ ទ ៃ ក្នុង រ ប ស់ ប្រ ទេស ណា មួយ ឡ ើយ	418
តើអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក មានតួនាទីសំខាន់ប៉ុន្មាន អ្វីខ្លះ	null	អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក មានតួនាទីសំខាន់៥ដូចខាងក្រោមចាត់ចែង និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីនិងពហុភាគីដែលបានសម្រេចជាកិច្ចព្រមពៀងរបស់ WTOធ្វើសកម្មភាពជាវេទិកា សម្រាប់ការចរចាពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីក្នុងចំណោមសមាជិកស្វែងរកដំណោះស្រាយជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងចំណោមសមាជិក WTOត្រួតមើលពីលើគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មជាតិ របស់សមាជិធ្វើការសហការជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិផ្សេងទៀត ដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការធ្វើនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក	null	អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក មានតួនាទីសំខាន់៥ដូចខាងក្រោមចាត់ចែង និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីនិងពហុភាគីដែលបានសម្រេចជាកិច្ចព្រមពៀងរបស់ WTOធ្វើសកម្មភាពជាវេទិកា សម្រាប់ការចរចាពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីក្នុងចំណោមសមាជិកស្វែងរកដំណោះស្រាយជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងចំណោមសមាជិក WTOត្រួតមើលពីលើគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មជាតិ របស់សមាជិធ្វើការសហការជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិផ្សេងទៀត ដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការធ្វើនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក	âĢĭ ត ើ អង្គ ការ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក Ġ មាន ត ួន ា ទី សំ ខា ន់ ប៉ ុន ្ម ាន Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	29	អង្គ ការ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក Ġ មាន ត ួន ា ទី សំ ខា ន់ ៥ ដូច ខា ង ក្រោម ច ាត់ ច ែង Ġ និង អនុ វត្ត កិច្ច ព្រមព្រៀង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ទ ្វ េ ភាគ ីន ិ ង ព ហ ុ ភាគ ី ដ ែល បាន សម ្រ េច ជា កិច្ច ព្រ ម ព ៀង រ ប ស់ ĠWTO ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ជា វេ ទិ កា Ġ សម ្រា ប់ ការ ចរ ច ា ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ព ហ ុ ភាគ ី ក្នុង ចំ ណ ោម សម ា ជ ិក ស្ វ ែង រក ដំ ណ ោះ ស្រ ាយ ជ ម្ល ោះ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ ក្នុង ចំ ណ ោម សម ា ជ ិក ĠWTO ត្រ ួត មើល ពី លើ គោ ល ន យោ បា យ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ជាតិ Ġ រ ប ស់ សម ា ជ ិ ធ ្វ ើក ារ ស ហ ការ ជា មួយ ស្ ថា ប ័ន អ ន្ត រ ជាតិ ផ្ សេ ង ទៀត Ġ ដ ែល ពាក់ ព ័ន ្ ធ ក្នុង ការ ធ ្វ ើន យោ បា យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ពិ ភព លោក	189	▁តើ អង្គ ការ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក ▁មាន ត ួ នាទី សំ ខ ាន់ ប៉ ុន ្ មាន ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	26	▁អង្គការ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ពិ ភព លោក ▁មាន ត ួ នាទី សំ ខ ាន់ ៥ ដូច ខា ង ក្រោម ច ាត់ ច ែង ▁និង អនុ វត្ត កិច្ច ព្រមព្រៀង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ទ ្វ េ ភាគ ី និង ព ហ ុ ភាគ ី ដ ែល បាន ស ម្រ េច ជា កិច្ច ព្រ ម ព ៀង រ ប ស់ ▁W TO ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ជា វេ ទ ិកា ▁សម្រាប់ ការ ចរ ច ា ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ព ហ ុ ភាគ ី ក្នុង ច ំណ ោម ស មា ជ ិក ស ្វ ែង រក ដ ំណ ោះ ស្រ ាយ ជ ម្ល ោះ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁ក្នុង ច ំណ ោម ស មា ជ ិក ▁W TO ត្រ ួត មើល ពី លើ គ ោល ន យោ ប ាយ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ជាតិ ▁របស់ ស មា ជ ិ ធ ្វ ើ ការ ស ហ ការ ជា មួយ ស្ ថា ប ័ន អ ន្ត រ ជាតិ ផ្ ស េង ទៀត ▁ដែល ពាក់ ព ័ ន្ធ ក្នុង ការ ធ ្វ ើន យោ ប ាយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ពិ ភព លោក	180
តើចម្លាក់ខ្មែរ មានមុខងារប៉ុន្មានយ៉ាង	null	ចម្លាក់ខ្មែរមាននាទីសំខាន់ពីរយ៉ាងគឺ ចម្លាក់សម្រាប់សក្ការៈបូជា មានដូចជារូបបដិមាព្រះពុទ្ធ ព្រះពោធិសាត្វ ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ ព្រះឥសូរជាដើម ចម្លាក់សម្រាប់លម្អ មានដូចជា ចម្លាក់រូបសត្វផ្តុំ ក្បាច់ក្បូរផ្សេងៗ ភ្ងីផ្កាជាដើម	null	ចម្លាក់ខ្មែរមាននាទីសំខាន់ពីរយ៉ាងគឺ ចម្លាក់សម្រាប់សក្ការៈបូជា មានដូចជារូបបដិមាព្រះពុទ្ធ ព្រះពោធិសាត្វ ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ ព្រះឥសូរជាដើម ចម្លាក់សម្រាប់លម្អ មានដូចជា ចម្លាក់រូបសត្វផ្តុំ ក្បាច់ក្បូរផ្សេងៗ ភ្ងីផ្កាជាដើម	ត ើ ច ម្ល ាក់ ខ្ ម ែរ Ġ មាន មុខ ងារ ប៉ ុន ្ម ាន យ៉ាង Ġ	16	ច ម្ល ាក់ ខ្ ម ែរ មាន នាទី សំ ខា ន់ ពី រយ ៉ ាង គ ឺ Ġ ច ម្ល ាក់ សម ្រា ប់ ស ក្ក ារ ៈ បូ ជា Ġ មាន ដូច ជា âĢĭ រូប ប ដ ិម ា ព្រ ះ ពុ ទ្ធ Ġ ព្រ ះ ព ោ ធិ សា ត ្វ Ġ ព្រ ះ ព្រ ហ្ម Ġ ព្រ ះ វិ ស្ ណ ុ Ġ ព្រ ះ ឥ ស ូរ ជា ដើម Ġ ច ម្ល ាក់ សម ្រា ប់ លម្អ Ġ មាន ដូច ជា Ġ ច ម្ល ាក់ រូប ស ត ្វ ផ្ ត ុំ Ġ ក្ បា ច ់ ក្ បូ រ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ភ ្ង ី ផ្ កា ជា ដើម	104	▁តើ ច ម្ល ាក់ ខ្ ម ែរ ▁មាន មុខ ងារ ប៉ ុន ្ មាន យ៉ាង ▁	15	▁ចម្លាក់ ខ្ ម ែរ មាន នាទី សំ ខ ាន់ ពី រ យ៉ាង គ ឺ ▁ចម្លាក់ ស ម្រ ាប់ ស ក្ ការ ៈ បូ ជា ▁មាន ដូច ជា ▁រូប ប ដ ិ មា ព្រ ះ ព ុទ្ធ ▁ព្រះ ព ោ ធិ សា ត ្វ ▁ព្រះ ព្រ ហ្ម ▁ព្រះ វិ ស្ ណ ុ ▁ព្រះ ឥ ស ូរ ជា ដើម ▁ចម្លាក់ ស ម្រ ាប់ លម្អ ▁មាន ដូច ជា ▁ចម្លាក់ រូប ស ត ្វ ផ្ ត ុំ ▁ក្បាច់ ក ្ប ូរ ផ្ ស េង ៗ ▁ភ ្ង ី ផ្ កា ជា ដើម	88
ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៥ តើប្រទេសកម្ពុជាមានព្រិត្តិការណ៍សំខាន់ៗអ្វីខ្លះ	null	ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៥ តើប្រទេសកម្ពុជាមានព្រិត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ០២ មីនា ១៩៥៥ សម្តេចសីហនុ ចុះចេញពីរាជបល្ល័ង្ក២២ មីនា ១៩៥៥ សម្តេចសីហនុ បានបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយម២៥ កញ្ញា ១៩៥៥ អង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមរៀបចំសមាជ	null	ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៥ តើប្រទេសកម្ពុជាមានព្រិត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ០២ មីនា ១៩៥៥ សម្តេចសីហនុ ចុះចេញពីរាជបល្ល័ង្ក២២ មីនា ១៩៥៥ សម្តេចសីហនុ បានបង្កើតអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយម២៥ កញ្ញា ១៩៥៥ អង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមរៀបចំសមាជ	ក្នុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ព្រ ិត្ត ិកា រណ ៍ សំ ខា ន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	28	ក្នុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ព្រ ិត្ត ិកា រណ ៍ សំ ខា ន់ ៗ Ġ ០ ២ Ġ មី នា Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ សម ្ត េច សី ហ នុ Ġ ច ុះ ចេញ ពី រាជ ប ល្ល ័ ង្ក ២ ២ Ġ មី នា Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ សម ្ត េច សី ហ នុ Ġ បាន បង ្ក ើត អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម ២៥ Ġ ក ញ្ញា Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម រៀបចំ សម ា ជ	90	▁ក្នុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៥ ▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ព្រ ិ ត្តិ ការណ៍ សំ ខ ាន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	26	▁ក្នុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៥ ▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ព្រ ិ ត្តិ ការណ៍ សំ ខ ាន់ ៗ ▁០២ ▁មីនា ▁១៩ ៥ ៥ ▁សម្តេច សី ហ នុ ▁ចុះ ចេញ ពី រាជ ប ល្ល ័ ង្ក ២ ២ ▁មីនា ▁១៩ ៥ ៥ ▁សម្តេច សី ហ នុ ▁បាន ប ង្ក ើត អង្គ ការ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ២៥ ▁កញ្ញា ▁១៩ ៥ ៥ ▁អង្គការ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម រៀបចំ ស មា ជ	78
តើការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ដមានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាខ្លះដល់អ្នកដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល	null	ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រមានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាខ្លះដល់អ្នកដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលដូចជារដ្ឋាភិបាលត្រូវបានបោះឆ្នោតគាំទ្របង្កើតឡើងដោយរដ្ឋសភារាល់សកម្មភាពទាំងឡាយរដ្ឋាភិបាលត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់រដ្ឋសភារដ្ឋាភិបាលគ្រវខិតខំអនុវត្តច្បាប់បម្រើផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋប្រទេសជាធំរដ្ឋសភាមានសិទ្ធិពេញទីរអញ្ជើញសមាជិករដ្ឋាភិបាលយបំភ្លឺ បញ្ញាណាមួយវដែលរដ្ឋសភាចង់បាន បើរដ្ឋាភិបាលអសកម្ម រដ្ឋសភា មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតទម្លាក់ ឬរំសាយរដ្ឋាភិបាលចោលសញ្ញាណរដ្ឋសភា រដ្ឋាបាលបានផ្តល់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយការបោះឆ្នោតគាំទ្រ ឬមិនគាំទ្រនៅអណត្តិក្រោយចំពោះបុគ្គលឬគណបក្សនោះ	null	ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រមានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាខ្លះដល់អ្នកដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលដូចជារដ្ឋាភិបាលត្រូវបានបោះឆ្នោតគាំទ្របង្កើតឡើងដោយរដ្ឋសភារាល់សកម្មភាពទាំងឡាយរដ្ឋាភិបាលត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់រដ្ឋសភារដ្ឋាភិបាលគ្រវខិតខំអនុវត្តច្បាប់បម្រើផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋប្រទេសជាធំរដ្ឋសភាមានសិទ្ធិពេញទីរអញ្ជើញសមាជិករដ្ឋាភិបាលយបំភ្លឺ បញ្ញាណាមួយវដែលរដ្ឋសភាចង់បាន បើរដ្ឋាភិបាលអសកម្ម រដ្ឋសភា មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតទម្លាក់ ឬរំសាយរដ្ឋាភិបាលចោលសញ្ញាណរដ្ឋសភា រដ្ឋាបាលបានផ្តល់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយការបោះឆ្នោតគាំទ្រ ឬមិនគាំទ្រនៅអណត្តិក្រោយចំពោះបុគ្គលឬគណបក្សនោះ	ត ើក ារ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ ដ មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ អ្នក ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ	40	ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្ត្រ មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ អ្នក ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល ដូច ជា រដ្ឋ ា ភិ បាល ត្រូវ បាន ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ បង ្ក ើត ឡើង ដោយ រដ្ឋ ស ភា រា ល់ ស កម្ម ភាព ទ ាំង ឡា យ រដ្ឋ ា ភិ បាល ត្រូវ ស្ ថ ិត នៅ ក្រោម ការ ឃ្លា ំ មើល រ ប ស់ រដ្ឋ ស ភា រដ្ឋ ា ភិ បាល គ្រ វ ខ ិត ខ ំ អនុ វត្ត ច្ បា ប់ ប ម្រ ើ ផល ប្រ យោ ជន ៍ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ប្រ ទេស ជា ធ ំ រដ្ឋ ស ភា មាន សិ ទ្ធិ ព េញ ទី រ អ ញ្ជ ើ ញ សម ា ជ ិក រដ្ឋ ា ភិ បាល យ ប ំ ភ្ល ឺ Ġ ប ញ្ញា ណា មួយ វ ដ ែល រដ្ឋ ស ភា ច ង់ បាន Ġ ប ើរ ដ្ឋា ភិ បាល អ ស កម្ម Ġ រដ្ឋ ស ភា Ġ មាន សិ ទ្ធិ ប ោះ ឆ្ ន ោត ទ ម្ល ាក់ Ġ ឬ រំ សាយ រដ្ឋ ា ភិ បាល ចោល ស ញ្ញា ណ រដ្ឋ ស ភា Ġ រដ្ឋ ាប ាល បាន ផ្ ត ល់ ឲ្យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ធ ្វ ើក ារ សម ្រ េច ចិត្ត ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ Ġ ឬ ម ិន គ ាំ ទ្រ នៅ អ ណ ត្តិ ក្រ ោយ ចំ ព ោះ ប ុ គ្គ ល ឬ គ ណ ប ក្ស ន ោះ âĢĭ	253	▁តើ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ ដ មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ អ្នក ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁	39	▁ការបោះឆ្នោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្ត្រ មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ អ្នក ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ដូច ជា រ ដ្ឋា ភិ បាល ត្រូវ បាន ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ ប ង្ក ើត ឡើង ដោយ រដ្ឋ ស ភា រ ាល់ ស កម្ម ភាព ទ ាំង ឡា យ រ ដ្ឋា ភិ បាល ត្រូវ ស ្ថ ិត នៅ ក្រោម ការ ឃ្លា ំ មើល រ ប ស់ រដ្ឋ ស ភា រ ដ្ឋា ភិ បាល គ្រ វ ខ ិត ខ ំ អនុ វត្ត ច ្ប ាប់ ប ម្រ ើ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ប្រ ទេស ជា ធ ំ រដ្ឋ ស ភា មាន សិ ទ្ធិ ព េញ ទី រ អ ញ្ជ ើ ញ ស មា ជ ិក រ ដ្ឋា ភិ បាល យ ប ំ ភ្ល ឺ ▁បញ្ញា ណា មួយ វ ដ ែល រដ្ឋ ស ភា ច ង់ បាន ▁បើ រ ដ្ឋា ភិ បាល អ ស កម្ម ▁រដ្ឋសភា ▁មាន សិ ទ្ធិ ប ោះ ឆ្ ន ោត ទ ម្ល ាក់ ▁ឬ រំ សាយ រ ដ្ឋា ភិ បាល ចោល ស ញ្ញា ណ រដ្ឋ ស ភា ▁រដ្ឋា បាល បាន ផ្ ត ល់ ឲ្យ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ធ ្វ ើ ការ ស ម្រ េច ចិត្ត ដោយ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ ▁ឬ ម ិន គ ាំ ទ្រ នៅ អ ណ ត្តិ ក្រ ោយ ច ំព ោះ ប ុ គ្គ ល ឬ គ ណ ប ក្ស ន ោះ ▁	244
តាមរយៈការសិក្សា អំពីវប្បធម៌របស់ជនជាតិភាគតិច អម្បូរមន ខ្មែរ តើអ្នកបានរកឃើញចំណុចខ្លាំងនិងចំណុចអន់ថយរបស់ជនជាតិនេះដូចម្តេចខ្លះ	null	តាមការសិក្សាអំពីវប្បធម៌ របស់ជនជាតិភាគតិចយើងអាចរកឃើញពីចំណុច ចំណុចខ្លាំងមានទំនៀមទម្លាប់គោរពចាស់ទុំនិងដូនតាមានសាមគ្គីភាពល្អរវាងគ្នានឹងគ្នាចេះជួយយកអាសារគ្នាបានល្អប្រសើរស្មោះត្រង់ចំពោះគ្នា និងសមាជិកក្នុងក្រុមផ្តល់សទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសគូមិនចេះភូតភរ កុហក អ្នកដទៃមិនចេះឈ្លោះប្រកែក កាប់សម្លាប់គ្នាគិតតែផលប្រយោជន៍រួមជាងបុគ្គល ចំណុចអនថយគំនិតអភិរក្ស ធ្វើតែកសិកម្មព្រៃដុតគ្មានការគោរពសាសនាមានតេជំនឿ លើព្រលឹងថ្ម អារក្ស អ្នកតាងប់ងល់ខ្លាំងនិងអបីយ៍ជំនឿ បន់ស្រន់មិនចង់ទទួលយកការរីកចម្រើននៃស្យង់មានប្រពៃណីរើសអើងចំពោះនារីភេទ	null	តាមការសិក្សាអំពីវប្បធម៌ របស់ជនជាតិភាគតិចយើងអាចរកឃើញពីចំណុច ចំណុចខ្លាំងមានទំនៀមទម្លាប់គោរពចាស់ទុំនិងដូនតាមានសាមគ្គីភាពល្អរវាងគ្នានឹងគ្នាចេះជួយយកអាសារគ្នាបានល្អប្រសើរស្មោះត្រង់ចំពោះគ្នា និងសមាជិកក្នុងក្រុមផ្តល់សទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសគូមិនចេះភូតភរ កុហក អ្នកដទៃមិនចេះឈ្លោះប្រកែក កាប់សម្លាប់គ្នាគិតតែផលប្រយោជន៍រួមជាងបុគ្គល ចំណុចអនថយគំនិតអភិរក្ស ធ្វើតែកសិកម្មព្រៃដុតគ្មានការគោរពសាសនាមានតេជំនឿ លើព្រលឹងថ្ម អារក្ស អ្នកតាងប់ងល់ខ្លាំងនិងអបីយ៍ជំនឿ បន់ស្រន់មិនចង់ទទួលយកការរីកចម្រើននៃស្យង់មានប្រពៃណីរើសអើងចំពោះនារីភេទ	តា ម រយ ៈ ការ សិ ក្ស ា Ġ អ ំព ី វ ប្ប ធម៌ រ ប ស់ ជន ជាតិ ភាគ តិ ច Ġ អ ម្ បូ រ ម ន Ġ ខ្ ម ែរ Ġ ត ើ អ្នក បាន រក ឃើញ ចំណុច ខ្ លា ំ ង និង ចំណុច អ ន់ ថ យ រ ប ស់ ជន ជាតិ នេះ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	61	តា មក ារ សិ ក្ស ា អ ំព ី វ ប្ប ធម៌ Ġ រ ប ស់ ជន ជាតិ ភាគ តិ ច យ ើង អា ចរ ក ឃើញ ពី ចំណុច Ġ ចំណុច ខ្ លា ំ ង មាន ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ គោ រ ព ច ាស់ ទ ុំ និង ដ ូន តា មាន សា ម គ្គ ី ភាព ល្អ រ វា ង គ្នា នឹង គ្នា ច េះ ជ ួយ យក អា សារ គ្នា បាន ល្អ ប្រសើរ ស្ម ោះ ត្រ ង់ ចំ ព ោះ គ្នា Ġ និង សម ា ជ ិក ក្នុង ក្រុម ផ្ ត ល់ ស ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ជ្រ ើស រ ើស គូ ម ិន ច េះ ភ ូត ភ រ Ġ ក ុ ហ ក Ġ អ្នក ដ ទ ៃ ម ិន ច េះ ឈ ្ល ោះ ប្រ ក ែក Ġ កា ប់ សម ្លា ប់ គ្នា គ ិត តែ ផល ប្រ យោ ជន ៍ រួម ជា ង ប ុ គ្គ ល Ġ ចំណុច អ ន ថ យ គ ំ និ ត អ ភិ រក ្ស Ġ ធ ្វ ើត ែក សិ កម្ម ព្រ ៃ ដ ុត គ ្ម ាន ការ âĢĭ គោ រ ព សា ស នា មាន ត េ ជំ ន ឿ Ġ លើ ព្រ ល ឹង ថ ្ម Ġ អា រក ្ស Ġ អ្នក តា ង ប់ ង ល់ ខ្ លា ំ ង និង អ បី យ ៍ ជំ ន ឿ Ġ ប ន់ ស្រ ន់ ម ិន ច ង់ ទទួល យក ការ រី ក ចម្រ ើន នៃ ស្ យ ង់ មាន ប្រ ព ៃ ណី រ ើស អ ើង ចំ ព ោះ នា រី ភ េ ទ	254	▁តាមរយៈ ការ ស ិក ្សា ▁អំពី វ ប្ប ធម៌ រ ប ស់ ជន ជាតិ ភាគ ត ិច ▁អម ្ប ូរ ម ន ▁ខ្មែរ ▁តើ អ្នក បាន រក ឃើញ ចំណុច ខ្ ល ាំង និង ចំណុច អ ន់ ថ យ រ ប ស់ ជន ជាតិ នេះ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	51	▁តាម ការ ស ិក ្សា អ ំព ី វ ប្ប ធម៌ ▁របស់ ជន ជាតិ ភាគ ត ិច យ ើង អា ចរ ក ឃើញ ពី ចំណុច ▁ចំណុច ខ្ ល ាំង មាន ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ គ ោរ ព ច ាស់ ទ ុំ និង ដ ូន តា មាន ស ាម គ្គ ី ភាព ល្អ រ វ ាង គ្នា នឹង គ្នា ច េះ ជ ួយ យក អា សារ គ្នា បាន ល្អ ប្រសើរ ស្ម ោះ ត្រ ង់ ច ំព ោះ គ្នា ▁និង ស មា ជ ិក ក្នុង ក្រុម ផ្ ត ល់ ស ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ជ្រ ើស រ ើស គូ ម ិន ច េះ ភ ូត ភ រ ▁កុហក ▁អ្នកដទៃ ម ិន ច េះ ឈ ្ល ោះ ប្រ ក ែក ▁កាប់ ស ម្ល ាប់ គ្នា គ ិត តែ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ រួម ជា ង ប ុ គ្គ ល ▁ចំណុច អ ន ថ យ គ ំ ន ិត អ ភិ រ ក្ស ▁ធ្វើ ត ែក សិ កម្ម ព្រ ៃ ដ ុត គ ្ មាន ការ ▁គោរព សា ស នា មាន ត េ ជំ ន ឿ ▁លើ ព្រ ល ឹង ថ ្ម ▁អារ ក្ស ▁អ្នក តា ង ប់ ង ល់ ខ្ ល ាំង និង អ ប ីយ៍ ជំ ន ឿ ▁ប ន់ ស្រ ន់ ម ិន ច ង់ ទទួល យក ការ រី ក ចម្រ ើន នៃ ស ្យ ង់ មាន ប្រ ព ៃ ណី រ ើស អ ើង ច ំព ោះ នា រី ភ េ ទ	237
តើសហភាពសូវៀតបានជួយអ្វីខ្លះទៅកាន់ប្រទេសគុយបាក្រៅពីប្រទេស គុយបា តើសហភាពសូវៀតបានជួយប្រទេសណាទៀតជួយយ៉ាងដូចម្ដេច	null	ដើម្បីទប់ទល់នឹងសហអាមេរិក សហភាពសូវៀតបានផ្ដល់ជំនួយចំនួន៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំៗ ព្រមទាំងផ្ដល់ជំនួយផ្នែកយោធានិងសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ ទៅកាន់ប្រទេសគុយបាមិនតែប៉ុណ្ណោះក៏បានអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសគុយបានាំ ស្ករស ចូររហូតដល់ធ្វើឲ្យដួលរលំផលិតផលស្ករស ក្នុងស្រុកក្រៅពីប្រទេស គុយបាសហភាពសូវៀតក៏បានជួយប្រទេសមួយចំនួនទៀតផងដែរដូចជា ផ្ដល់ជំនួយដល់ប្រទេសអារ៉ាប់នោឆ្នាំ ១៩៦៧ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងប្រទេសអ៉ីស្រាអែលក្នុងសង្រ្គាម៦ថ្ងៃ ការលើទ័ពចូលប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន នៅថ្ងៃទី២៧ខែធ្នូឆ្នាំ ១៩៧៩ ដើម្បីគាំទ្ររបបដឹកនាំថ្មីដែលមាននិន្នាការទៅរកសហភាពសូវៀតការផ្ដល់ជំនួយដល់ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើត ដើម្បីទ្រទ្រង់បក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូវីនិងអង្គការកូមេកុង	null	ដើម្បីទប់ទល់នឹងសហអាមេរិក សហភាពសូវៀតបានផ្ដល់ជំនួយចំនួន៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំៗ ព្រមទាំងផ្ដល់ជំនួយផ្នែកយោធានិងសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ ទៅកាន់ប្រទេសគុយបាមិនតែប៉ុណ្ណោះក៏បានអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសគុយបានាំ ស្ករស ចូររហូតដល់ធ្វើឲ្យដួលរលំផលិតផលស្ករស ក្នុងស្រុកក្រៅពីប្រទេស គុយបាសហភាពសូវៀតក៏បានជួយប្រទេសមួយចំនួនទៀតផងដែរដូចជា ផ្ដល់ជំនួយដល់ប្រទេសអារ៉ាប់នោឆ្នាំ ១៩៦៧ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងប្រទេសអ៉ីស្រាអែលក្នុងសង្រ្គាម៦ថ្ងៃ ការលើទ័ពចូលប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន នៅថ្ងៃទី២៧ខែធ្នូឆ្នាំ ១៩៧៩ ដើម្បីគាំទ្ររបបដឹកនាំថ្មីដែលមាននិន្នាការទៅរកសហភាពសូវៀតការផ្ដល់ជំនួយដល់ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើត ដើម្បីទ្រទ្រង់បក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូវីនិងអង្គការកូមេកុង	ត ើស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ជ ួយ អ ្វី ខ្ ល ះ ទៅ កាន់ ប្រ ទេស គ ុយ បា ក្រ ៅ ពី ប្រ ទេស Ġ គ ុយ បា Ġ ត ើស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ជ ួយ ប្រ ទេស ណា ទៀត ជ ួយ យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច Ġ	51	ដើម ្ប ី ទ ប់ ទល់ នឹង ស ហ អា មេ រិក Ġ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ចំ ន ួន ៤ ពាន់ លាន ដុល្លារ អា មេ រិក ក្នុង មួយ ឆ្នាំ ៗ Ġ ព្រ ម ទ ាំង ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ផ្ ន ែក យោ ធាន ិ ង សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ ង ដ ែរ Ġ ទៅ កាន់ ប្រ ទេស គ ុយ បា ម ិន តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ក ៏ បាន អនុ ញ្ញា ត ឲ្យ ប្រ ទេស គ ុយ បាន ាំ Ġ ស្ ករ ស Ġ ច ូរ រ ហ ូត ដល់ ធ ្វ ើ ឲ្យ ដ ួល រ លំ ផល ិត ផល ស្ ករ ស Ġ ក្នុង ស្រ ុក ក្រ ៅ ពី ប្រ ទេស Ġ គ ុយ បា ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក ៏ បាន ជ ួយ ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន ទៀត ផ ង ដ ែរ ដូច ជា Ġ ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ដល់ ប្រ ទេស អា រ៉ា ប់ ន ោ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៧ Ġ ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង នឹង ប្រ ទេស អ ៉ី ស្រ ា អ ែល ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម ៦ ថ ្ង ៃ Ġ ការ លើ ទ ័ ព ចូល ប្រ ទេស អា ហ្គា នី ស្ថាន Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៩ Ġ ដើម ្ប ី គ ាំ ទ្រ រ ប ប ដ ឹក នាំ ថ ្ម ី ដ ែល មាន និ ន្ន ាក ារ ទៅ រក ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ការ ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ដល់ ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត Ġ ដើម ្ប ី ទ្រ ទ្រ ង់ ប ក្ស សម ្ ព ័ន ្ ធ វ៉ា ស ូវ ីន ិ ង អង្គ ការ កូ មេ ក ុង	286	▁តើ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ជ ួយ អ ្វី ខ្ ល ះ ទៅ កាន់ ប្រ ទេស គ ុយ បា ក្រ ៅ ពី ប្រ ទេស ▁គុយ បា ▁តើ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ជ ួយ ប្រ ទេស ណា ទៀត ជ ួយ យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ▁	50	▁ដើម្បី ទ ប់ ទល់ នឹង ស ហ អា មេ រិក ▁សហភាព ស ូវ ៀត បាន ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ចំ ន ួន ៤ ពាន់ លាន ដុល្លារ អា មេ រិក ក្នុង មួយ ឆ្នាំ ៗ ▁ព្រមទាំង ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ផ្ ន ែក យោ ធា និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ ង ដ ែរ ▁ទៅកាន់ ប្រ ទេស គ ុយ ប ាម ិន តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ក ៏ បាន អនុ ញ្ញា ត ឲ្យ ប្រ ទេស គ ុយ បាន ាំ ▁ស្ករ ស ▁ចូរ រ ហ ូត ដល់ ធ ្វ ើ ឲ្យ ដ ួល រ លំ ផល ិត ផល ស្ ករ ស ▁ក្នុង ស្រ ុក ក្រ ៅ ពី ប្រ ទេស ▁គុយ ប ាស ហ ភាព ស ូវ ៀត ក ៏ បាន ជ ួយ ប្រ ទេស មួយ ចំ ន ួន ទៀត ផ ង ដ ែរ ដូច ជា ▁ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ដល់ ប្រ ទេស អា រ៉ា ប់ ន ោ ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៧ ▁ដើម្បី ប្រ ឆ ាំង នឹង ប្រ ទេស អ ៉ី ស្រ ា អ ែល ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម ៦ ថ ្ង ៃ ▁ការ លើ ទ ័ ព ចូល ប្រ ទេស អា ហ្គា នី ស្ថាន ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ២ ៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ▁១៩៧៩ ▁ដើម្បី គ ាំ ទ្រ រ ប ប ដ ឹក នាំ ថ ្ម ី ដ ែល មាន ន ិន ្នា ការ ទៅ រក ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ការ ផ្ ដល់ ជំ ន ួយ ដល់ ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ▁ដើម្បី ទ្រ ទ្រ ង់ ប ក្ស ស ម្ព ័ ន្ធ វ៉ា ស ូវ ី និង អង្គ ការ ក ូម េក ុង	263
តើកូរេរ៉ខាងត្បូងទទួលឋានៈជាដៃគូសន្ទនាពេញសិទ្ធិក្នុងឱកាសកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី២៤នៅខែឆ្នាំណា	null	កូរេរ៉ខាងត្បូងទទួលឋានៈជាដៃគូសន្ទនាពេញសិទ្ធិក្នុងឱកាសកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី២៤នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩១	null	កូរេរ៉ខាងត្បូងទទួលឋានៈជាដៃគូសន្ទនាពេញសិទ្ធិក្នុងឱកាសកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី២៤នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩១	ត ើក ូរ េរ ៉ ខា ង ត្ប ូង ទទួល ឋ ាន ៈ ជា ដៃ គូ ស ន្ទ នា ព េញ សិ ទ្ធិ ក្នុង ឱ កាស កិច្ច ប្រជុំ រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ការ បរ ទេស អា ស៊ ាន លើក ទី ២ ៤ នៅ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	46	កូ រ េរ ៉ ខា ង ត្ប ូង ទទួល ឋ ាន ៈ ជា ដៃ គូ ស ន្ទ នា ព េញ សិ ទ្ធិ ក្នុង ឱ កាស កិច្ច ប្រជុំ រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ការ បរ ទេស អា ស៊ ាន លើក ទី ២ ៤ នៅ ខែ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១	50	▁តើ ក ូរ េ រ៉ ខា ង ត្ប ូង ទទួល ឋ ាន ៈ ជា ដៃ គូ ស ន្ទ នា ព េញ សិ ទ្ធិ ក្នុង ឱ កាស កិច្ច ប្រជុំ រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ការ បរ ទេស អា ស៊ ាន លើក ទី ២ ៤ នៅ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	46	▁ក ូរ េ រ៉ ខា ង ត្ប ូង ទទួល ឋ ាន ៈ ជា ដៃ គូ ស ន្ទ នា ព េញ សិ ទ្ធិ ក្នុង ឱ កាស កិច្ច ប្រជុំ រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ការ បរ ទេស អា ស៊ ាន លើក ទី ២ ៤ នៅ ខែ ក ក្ក ដា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១	50
តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលបណ្តាលឲ្យមានរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរកើតឡើង	null	ពីព្រោះនៅចុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមមានវិបត្តិជាច្រើនបានកើតឡើងគឹសង្គ្រាមត្រជាក់ៈ ការប្រកួតប្រជែងរវាងមនោគមវិជ្ជា២គឹ សេរីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងកុំមុយនីស្តសូវៀត វិបត្តិសង្គមៈ មានកើតឡើងអំពើពុករលួយ អយុត្តិធម៌ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង អសន្តិសុខវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចៈ រោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋត្រូវដួលរលំ ដោយសារអំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ដោយសារការធ្វើជាតូបនីយកម្ម ការចំណាយខ្វះតុល្យភាព និងការផ្តាច់ជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិកវិបត្តិនយោបាយៈ នយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចំទិស មានភាពលម្អៀង ដោយសារមនោគមវិជ្ជា និងអ្នកដឹកនាំខ្មែរលោភលន់អំណាចការពង្រីងកម្លាំងរបស់ពួកកុម្មុនីស្តៈ ពួកកុម្មុនីស្តបានបង្ករអសន្តិសុខ និងបានកាន់កាប់ផ្ទៃដី១ភាគ៥ លើទឹកដីកម្ពុជាទាំងមូល ដែលមានការគាំទ្រពីពួកនិស្សិត និងគ្រូបង្រៀន ជាពិសេសគឹមានការជួយគាំទ្រពីពួកវៀតណាមវិបត្តិផ្ទៃក្នុងរដ្ឋាភិបាលៈ មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលស្រោចស្រង់ជាតិ ភាគច្រើនពុករលួយ ដោយការរកស៊ីលក់អាវុធថ្នាំពេទ្យ និងផ្គត់ផ្គងគ្រឿងផ្សេងៗដល់ពួកកុម្មុនីស្តវៀតណាមវត្តមានជនបរទេសៈ យួនយៀកមិញ និងយៀកកុងចូលមករស់នៅក្នុងទឹកដីខ្មែរកាន់តែច្រើនឡើងៗកត្តានេះហើយបានធ្វើឲ្យលោក លន់ នល់ និងទ្រង់សិរីមតៈបង្ខំចិត្តធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេច សីហនុ ចេញពីអំណាច នៅថ្ងៃទី ១៨ មីនា ឆ្នាំ ១៩៧០	null	ពីព្រោះនៅចុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមមានវិបត្តិជាច្រើនបានកើតឡើងគឹសង្គ្រាមត្រជាក់ៈ ការប្រកួតប្រជែងរវាងមនោគមវិជ្ជា២គឹ សេរីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងកុំមុយនីស្តសូវៀត វិបត្តិសង្គមៈ មានកើតឡើងអំពើពុករលួយ អយុត្តិធម៌ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង អសន្តិសុខវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចៈ រោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋត្រូវដួលរលំ ដោយសារអំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ដោយសារការធ្វើជាតូបនីយកម្ម ការចំណាយខ្វះតុល្យភាព និងការផ្តាច់ជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិកវិបត្តិនយោបាយៈ នយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចំទិស មានភាពលម្អៀង ដោយសារមនោគមវិជ្ជា និងអ្នកដឹកនាំខ្មែរលោភលន់អំណាចការពង្រីងកម្លាំងរបស់ពួកកុម្មុនីស្តៈ ពួកកុម្មុនីស្តបានបង្ករអសន្តិសុខ និងបានកាន់កាប់ផ្ទៃដី១ភាគ៥ លើទឹកដីកម្ពុជាទាំងមូល ដែលមានការគាំទ្រពីពួកនិស្សិត និងគ្រូបង្រៀន ជាពិសេសគឹមានការជួយគាំទ្រពីពួកវៀតណាមវិបត្តិផ្ទៃក្នុងរដ្ឋាភិបាលៈ មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលស្រោចស្រង់ជាតិ ភាគច្រើនពុករលួយ ដោយការរកស៊ីលក់អាវុធថ្នាំពេទ្យ និងផ្គត់ផ្គងគ្រឿងផ្សេងៗដល់ពួកកុម្មុនីស្តវៀតណាមវត្តមានជនបរទេសៈ យួនយៀកមិញ និងយៀកកុងចូលមករស់នៅក្នុងទឹកដីខ្មែរកាន់តែច្រើនឡើងៗកត្តានេះហើយបានធ្វើឲ្យលោក លន់ នល់ និងទ្រង់សិរីមតៈបង្ខំចិត្តធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេច សីហនុ ចេញពីអំណាច នៅថ្ងៃទី ១៨ មីនា ឆ្នាំ ១៩៧០	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បណ្ត ាល ឲ្យ មាន រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ កើត ឡើង Ġ	27	ពី ព្រ ោះ នៅ ច ុង សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម មាន វិ ប ត្តិ ជា ច្ រ ើន បាន កើត ឡើង គ ឹ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់ ៈ Ġ ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង រ វា ង ម ន ោ គម វិជ្ជា ២ គ ឹ Ġ សេ រី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក និង ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ស ូវ ៀត Ġ វិ ប ត្តិ សង ្ គម ៈ Ġ មាន កើត ឡើង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ Ġ អ យុត្តិ ធម៌ Ġ ប ក្ស ព ួ ក និយម Ġ ល ្ប ែង ស៊ី សង Ġ អ ស ន្ត ិស ុ ខ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ៈ Ġ រ ោង ច ក្រ Ġ ស ហ គ្រ ាស រដ្ឋ ត្រូវ ដ ួល រ លំ Ġ ដោយ សារ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ Ġ ប ក្ស ព ួ ក និយម Ġ ដោយ សារ ការ ធ ្វ ើ ជា តូ ប នី យក ម្ម Ġ ការ ចំ ណា យ ខ្វ ះ ត ុល ្យ ភាព Ġ និង ការ ផ្ តា ច ់ ជំ ន ួយ ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក វិ ប ត្តិ ន យោ បា យ ៈ Ġ ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ម ិន ចំ ទិ ស Ġ មាន ភាព លម្អ ៀង Ġ ដោយ សារ ម ន ោ គម វិជ្ជា Ġ និង អ្នក ដ ឹក នាំ ខ្ ម ែរ ល ោ ភ ល ន់ អ ំណ ា ច ការ ព ង ្រី ង ក ម្ល ាំង រ ប ស់ ព ួ ក ក ុម ្ម ុន ី ស្ត ៈ Ġ ព ួ ក ក ុម ្ម ុន ី ស្ត បាន បង ្ក រ អ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ និង បាន កាន់ កា ប់ ផ្ ទ ៃ ដ ី ១ ភាគ ៥ Ġ លើ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ទ ាំង ម ូល Ġ ដ ែល មាន ការ គ ាំ ទ្រ ពី ព ួ ក និ ស្ស ិត Ġ និង គ្រ ូប ង ្រ ៀន Ġ ជា ពិ សេ ស គ ឹម ាន ការ ជ ួយ គ ាំ ទ្រ ពី ព ួ ក វ ៀត ណា ម វិ ប ត្តិ ផ្ ទ ៃ ក្នុង រដ្ឋ ា ភិ បាល ៈ Ġ ម ន្ រ ្ត ី រដ្ឋ ា ភិ បាល ស្រ ោច ស្រ ង់ ជាតិ Ġ ភាគ ច្ រ ើន ពុ ករ ល ួយ Ġ ដោយ ការ រក ស៊ី ល ក់ អា វុធ ថ្ន ាំ ពេទ្យ Ġ និង ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង គ្រឿង ផ្ សេ ង ៗ ដល់ ព ួ ក ក ុម ្ម ុន ី ស្ត វ ៀត ណា ម វត្ត មាន ជន បរ ទេស ៈ Ġ យ ួន យ ៀក ម ិញ Ġ និង យ ៀក ក ុង ចូល មក រស់ âĢĭ នៅ ក្នុង ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ កាន់ តែ ច្ រ ើន ឡើង ៗ ក ត្ត ាន េះ ហើយ បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ លោក Ġ ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង ទ្រ ង់ សិ រី ម ត ៈ បង ្ខ ំ ចិត្ត ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច Ġ សី ហ នុ Ġ ចេញ ពី អ ំណ ា ច Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ៨ Ġ មី នា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧០	501	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បណ្ត ាល ឲ្យ មាន រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ កើត ឡើង ▁	27	▁ពីព្រោះ នៅ ច ុង សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម មាន វិ ប ត្តិ ជា ច ្រ ើន បាន កើត ឡើង គ ឹ ស ង្គ ្រា ម ត្រ ជ ាក់ ៈ ▁ការប្រកួតប្រជែង រ វ ាង ម ន ោ គម វិជ្ជា ២ គ ឹ ▁សេរី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក និង ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ស ូវ ៀត ▁វិបត្តិ ស ង្គ ម ៈ ▁មាន កើត ឡើង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ▁អ យុត្តិ ធម៌ ▁បក្ស ព ួ ក និយម ▁ល្បែងស៊ីសង ▁អស ន្ត ិ សុខ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ៈ ▁រោងចក្រ ▁សហគ្រាស រដ្ឋ ត្រូវ ដ ួល រ លំ ▁ដោយសារ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ▁បក្ស ព ួ ក និយម ▁ដោយសារ ការ ធ ្វ ើ ជា ត ូប នី យ កម្ម ▁ការចំណាយ ខ្វ ះ ត ុល ្យ ភាព ▁និង ការ ផ្ ត ាច់ ជំ ន ួយ ពី ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក វិ ប ត្តិ ន យោ ប ាយ ៈ ▁នយោបាយ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ម ិន ចំ ទិ ស ▁មាន ភាព លម្អ ៀង ▁ដោយសារ ម ន ោ គម វិជ្ជា ▁និង អ្នក ដ ឹក នាំ ខ្ ម ែរ ល ោ ភ ល ន់ អ ំ ណា ច ការ ព ង ្រី ង ក ម្ល ាំង រ ប ស់ ព ួ ក ក ុ ម្ម ុន ី ស្ត ៈ ▁ពួក ក ុ ម្ម ុន ី ស្ត បាន ប ង្ក រ អ ស ន្ត ិ សុខ ▁និង បាន កាន់ ក ាប់ ផ្ ទ ៃ ដ ី ១ ភាគ ៥ ▁លើ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ទ ាំង ម ូល ▁ដែល មាន ការ គ ាំ ទ្រ ពី ព ួ ក និ ស្ស ិត ▁និង គ្រ ូប ង ្រ ៀន ▁ជាពិសេស គ ឹម ាន ការ ជ ួយ គ ាំ ទ្រ ពី ព ួ ក វ ៀត ណា ម វិ ប ត្តិ ផ្ ទ ៃ ក្នុង រ ដ្ឋា ភិ បាល ៈ ▁មន ្រ ្ត ី រ ដ្ឋា ភិ បាល ស្រ ោច ស្រ ង់ ជាតិ ▁ភាគ ច ្រ ើន ពុ ករ ល ួយ ▁ដោយ ការ រក ស៊ី ល ក់ អា វុធ ថ្ន ាំ ពេទ្យ ▁និង ផ្ គ ត់ ផ្ គ ង គ្រឿង ផ្ ស េង ៗ ដល់ ព ួ ក ក ុ ម្ម ុន ី ស្ត វ ៀត ណា ម វត្ត មាន ជន បរ ទេស ៈ ▁យួន យ ៀក ម ិញ ▁និង យ ៀក ក ុង ចូល មក រស់ ▁នៅក្នុង ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ កាន់ តែ ច ្រ ើន ឡើង ៗ ក ត្ត ា នេះ ហើយ បាន ធ ្វ ើ ឲ្យ លោក ▁ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង ទ្រ ង់ សិ រី ម ត ៈ បង ្ខ ំ ចិត្ត ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច ▁សីហនុ ▁ចេញពី អ ំ ណា ច ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១៨ ▁មីនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៧០	453
នៅអ៉ីតាលី តើមានសាលាមុខជំនាញអ្វីខ្លះ	null	នៅអ៉ីតាលីមានសាលាមុខជំនាញ មុខរបរ សាលាជំនាញបុរាណវត្ថុ និងសាលាភាសា	null	នៅអ៉ីតាលីមានសាលាមុខជំនាញ មុខរបរ សាលាជំនាញបុរាណវត្ថុ និងសាលាភាសា	នៅ អ ៉ី តា លី Ġ ត ើម ាន សា លា មុខ ជំ នា ញ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	19	នៅ អ ៉ី តា លី មាន សា លា មុខ ជំ នា ញ Ġ មុខ រ បរ Ġ សា លា ជំ នា ញ ប ុរ ា ណ វ ត្ថ ុ Ġ និង សា លា ភា សា	32	▁នៅ អ ៉ី តា លី ▁តើ មាន សា លា មុខ ជំ ន ាញ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	18	▁នៅ អ ៉ី តា លី មាន សា លា មុខ ជំ ន ាញ ▁មុខរបរ ▁សាលា ជំ ន ាញ ប ុរ ា ណ វ ត្ថ ុ ▁និង សា លា ភា សា	29
តើពួកខ្មែរក្រហមមានគោលនយោបាយដូចម្ដេចក្រោយថ្ងៃទី១៧ មេសា ១៩៧៥	null	ពូកខ្មែរក្រហមមានគោលនយោបាយដូចជាជម្លៀសប្រជាជនឪ្យពេញទីក្រុងភ្នំពេញទាំងអស់លុបបុះបាត់ការប្រើប្រាស់បនិងចរាចរណ៍រូបិយដប័ណ្ណផ្សឹតលោកសង្ឃក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងអស់ហើយឪ្យទៅធ្វើស្រែចម្ការទៅតាមតំបន់មូកដ្ឋានជនបទប្រហារជីវិតមេដឹកនាំរបស់របបលន់ នល់បង្កើតសហករណ៍កម្រិតខ្ពស់ទូទាំងប្រទេសបណ្ដេញជនជាតិតិច វៀតណាមឪ្យចេញទាំងអស់បញ្ចូនព័ត៌មានទៅតាមព្រំប្រទល់ ជាពិសេសព្រំប្រទេសវៀតណាម	null	ពូកខ្មែរក្រហមមានគោលនយោបាយដូចជាជម្លៀសប្រជាជនឪ្យពេញទីក្រុងភ្នំពេញទាំងអស់លុបបុះបាត់ការប្រើប្រាស់បនិងចរាចរណ៍រូបិយដប័ណ្ណផ្សឹតលោកសង្ឃក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងអស់ហើយឪ្យទៅធ្វើស្រែចម្ការទៅតាមតំបន់មូកដ្ឋានជនបទប្រហារជីវិតមេដឹកនាំរបស់របបលន់ នល់បង្កើតសហករណ៍កម្រិតខ្ពស់ទូទាំងប្រទេសបណ្ដេញជនជាតិតិច វៀតណាមឪ្យចេញទាំងអស់បញ្ចូនព័ត៌មានទៅតាមព្រំប្រទល់ ជាពិសេសព្រំប្រទេសវៀតណាម	ត ើ ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន គោ ល ន យោ បា យ ដូច ម្ ដ េច ក្រ ោយ ថ ្ង ៃ ទី១ ៧ Ġ មេ សា Ġ ១៩ ៧ ៥ Ġ	34	ព ូក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន គោ ល ន យោ បា យ ដូច ជា ជ ម្ល ៀស ប្រ ជា ជន ឪ ្យ ព េញ ទី ក្រុង ភ្នំពេញ ទ ាំង អ ស់ ល ុប ប ុះ បា ត់ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ប និង ចរ ា ចរ ណ៍ រូប ិយ ដ ប ័ ណ្ណ ផ្ ស ឹត លោក សង ្ ឃ ក្នុង សំ ណា ក់ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា ទ ាំង អ ស់ ហើយ ឪ ្យ ទៅ ធ ្វ ើស ្រ ែ ច ម្ ការ âĢĭ ទៅ តា ម ត ំ ប ន់ ម ូក ដ្ឋាន ជន បទ ប្រហារ ជីវ ិត មេ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រ ប ប ល ន់ Ġ ន ល់ បង ្ក ើត ស ហ ករណ៍ ក ម្រ ិត ខ្ ព ស់ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ប ណ ្ ដ េញ ជន ជាតិ តិ ច Ġ វ ៀត ណា ម ឪ ្យ ចេញ ទ ាំង អ ស់ បញ្ច ូន ព័ត៌មាន ទៅ តា ម ព្រ ំ ប្រ ទល់ Ġ ជា ពិ សេ ស ព្រ ំ ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម	179	▁តើ ព ួ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន គ ោល ន យោ ប ាយ ដូច ម្ ដ េច ក្រ ោយ ថ ្ង ៃ ទី១ ៧ ▁មេសា ▁១៩ ៧ ៥ ▁	32	▁ពូ ក ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន គ ោល ន យោ ប ាយ ដូច ជា ជ ម្ល ៀស ប្រ ជា ជន ឪ ្យ ព េញ ទី ក្រុង ភ្នំពេញ ទ ាំង អ ស់ ល ុប ប ុះ ប ាត់ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ប និង ច រា ចរ ណ៍ រូប ិយ ដ ប ័ ណ្ណ ផ្ ស ឹត លោក សង ្ ឃ ក្នុង ស ំណ ាក់ ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា ទ ាំង អ ស់ ហើយ ឪ ្យ ទៅ ធ ្វ ើ ស្រ ែ ច ម្ ការ ▁ទៅតាម ត ំ ប ន់ ម ូក ដ្ឋាន ជន បទ ប្រហារ ជីវ ិត មេ ដ ឹក នាំ រ ប ស់ រ ប ប ល ន់ ▁ន ល់ ប ង្ក ើត ស ហ ករណ៍ ក ម្រ ិត ខ្ ព ស់ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ប ណ ្ ដ េញ ជន ជាតិ ត ិច ▁វៀតណាម ឪ ្យ ចេញ ទ ាំង អ ស់ បញ្ច ូន ព័ត៌មាន ទៅ ត ាម ព្រ ំ ប្រ ទល់ ▁ជាពិសេស ព្រ ំ ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម	171
ហេតុអ្វីបាន លោកគ្រូតឆូវ ត្រូវគេទម្លាក់ចេញពីតំណែង	null	ការបរាជ័យផ្នែកកសិកម្មចំណាយថវិកាច្រើនលើវិស័យយោធាការបរាជ័យនយោបាយការបរទេសវិបត្តិកាំជ្រួចនៅគុយបា មានការតានតឹងជាមួយប្រទេសចិន	null	ការបរាជ័យផ្នែកកសិកម្មចំណាយថវិកាច្រើនលើវិស័យយោធាការបរាជ័យនយោបាយការបរទេសវិបត្តិកាំជ្រួចនៅគុយបា មានការតានតឹងជាមួយប្រទេសចិន	ហេតុ អ ្វី បាន Ġ លោក គ្រ ូត ឆ ូវ Ġ ត្រូវ គ េ ទ ម្ល ាក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង Ġ	20	ការ បរ ា ជ ័យ ផ្ ន ែក ក សិ កម្ម ចំ ណា យ ថ វិ កា ច្ រ ើន លើ វិ ស ័យ យោ ធា ការ បរ ា ជ ័យ ន យោ បា យក ារ បរ ទេស âĢĭ វិ ប ត្តិ កា ំ ជ្រ ួច នៅ គ ុយ បា Ġ មាន ការ តា ន ត ឹង ជា មួយ ប្រ ទេស ច ិន	61	▁ហេតុ អ ្វី បាន ▁លោកគ្រូ ត ឆ ូវ ▁ត្រូវ គ េ ទ ម្ល ាក់ ចេញ ពី ត ំណ ែង ▁	19	▁ការប រាជ ័យ ផ្ ន ែក ក សិ កម្ម ច ំណ ាយ ថ វ ិកា ច ្រ ើន លើ វិ ស ័យ យោ ធា ការ ប រាជ ័យ ន យោ ប ាយ ការ បរ ទេស ▁វិបត្តិ ក ាំ ជ្រ ួច នៅ គ ុយ បា ▁មាន ការ តា ន ត ឹង ជា មួយ ប្រ ទេស ច ិន	56

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.