Split (3)

train · 9.55k rows

instruction stringlengths 9 478	input float64	output stringlengths 6 612k	input_text float64	output_text stringlengths 6 612k	merged_input_tokens stringlengths 16 730	merged_input_khmer_count int64 5 233	merged_output_tokens stringlengths 9 924k	merged_output_khmer_count int64 2 296k	ref_input_tokens stringlengths 17 680	ref_input_khmer_count int64 4 201	ref_output_tokens stringlengths 8 892k	ref_output_khmer_count int64 1 280k
តើគ្រប់យានយន្តឬរ៉ឺម៉កដែលកំពុងធ្វើសកម្មភាពអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនត្រូវមានអ្វីខ្លះ	null	គ្រប់យានយន្តឬរ៉ឺម៉កដែលកំពុងធ្វើសកម្មភាពអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនត្រូវមានបណ្ណសម្គាល់យានយន្តឬបណ្ណសម្គាល់រ៉ឺម៉ក និងផ្លាលេខបណ្ណបើកបរត្រឹមត្រូវតាមប្រភេទយានយន្តវិញ្ញាបនបត្រត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបច្ចេកទេសយានយន្តលិខិតអនុញ្ញាតឱ្យយានយន្ត ឬរ៉ឺម៉កធ្វើអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនវិញ្ញានបនបត្រធានារ៉ាប់រងចេញដោយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងលិខិតអនុញ្ញាតផ្សេងទៀតចេញដោយស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ	null	គ្រប់យានយន្តឬរ៉ឺម៉កដែលកំពុងធ្វើសកម្មភាពអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនត្រូវមានបណ្ណសម្គាល់យានយន្តឬបណ្ណសម្គាល់រ៉ឺម៉ក និងផ្លាលេខបណ្ណបើកបរត្រឹមត្រូវតាមប្រភេទយានយន្តវិញ្ញាបនបត្រត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបច្ចេកទេសយានយន្តលិខិតអនុញ្ញាតឱ្យយានយន្ត ឬរ៉ឺម៉កធ្វើអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនវិញ្ញានបនបត្រធានារ៉ាប់រងចេញដោយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងលិខិតអនុញ្ញាតផ្សេងទៀតចេញដោយស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ	ត ើ គ្រ ប់ យា ន យ ន្ត ឬ រ៉ ឺ ម៉ ក ដ ែល កំ ពុ ង ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អា ជីវ កម្ម ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ត្រូវ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	38	គ្រ ប់ យា ន យ ន្ត ឬ រ៉ ឺ ម៉ ក ដ ែល កំ ពុ ង ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អា ជីវ កម្ម ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ត្រូវ មាន ប ណ្ណ សម ្ គ ាល់ យា ន យ ន្ត ឬ ប ណ្ណ សម ្ គ ាល់ រ៉ ឺ ម៉ ក Ġ និង ផ្ល ាល េ ខ ប ណ្ណ ប ើក បរ ត្រ ឹម ត្រូវ តា ម ប្រ ភ េ ទ យា ន យ ន្ត វិញ ្ញ ាប ន ប ត្រ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ល ក្ខ ណៈ ប ច្ច េក ទេស យា ន យ ន្ត ល ិ ខ ិត អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ យា ន យ ន្ត Ġ ឬ រ៉ ឺ ម៉ ក ធ ្វ ើ អា ជីវ កម្ម ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន វិញ ្ញ ាន ប ន ប ត្រ ធាន ារ៉ា ប់ រ ង ចេញ ដោយ ក្រុម ហ៊ ុន ធាន ារ៉ា ប់ រ ង ល ិ ខ ិត អនុ ញ្ញា ត ផ្ សេ ង ទៀត ចេញ ដោយ ស្ ថា ប ័ន មាន សម ត្ថ កិច្ច ពាក់ ព ័ន ្ ធ	174	▁តើ គ្រ ប់ យ ាន យ ន្ត ឬ រ៉ ឺ ម៉ ក ដ ែល ក ំព ុង ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អា ជីវ កម្ម ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ត្រូវ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	37	▁គ្រប់ យ ាន យ ន្ត ឬ រ៉ ឺ ម៉ ក ដ ែល ក ំព ុង ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អា ជីវ កម្ម ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ត្រូវ មាន ប ណ្ណ ស ម្ គ ាល់ យ ាន យ ន្ត ឬ ប ណ្ណ ស ម្ គ ាល់ រ៉ ឺ ម៉ ក ▁និង ផ្ល ា លេខ ប ណ្ណ ប ើក បរ ត្រ ឹម ត្រូវ ត ាម ប្រ ភ េ ទ យ ាន យ ន្ត វិ ញ្ញា ប ន ប ត្រ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ល ក្ខ ណៈ ប ច្ច េក ទេស យ ាន យ ន្ត ល ិ ខ ិត អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ យ ាន យ ន្ត ▁ឬ រ៉ ឺ ម៉ ក ធ ្វ ើ អា ជីវ កម្ម ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន វិ ញ្ញា ន ប ន ប ត្រ ធាន ារ៉ា ប់ រ ង ចេញ ដោយ ក្រុម ហ៊ ុន ធាន ារ៉ា ប់ រ ង ល ិ ខ ិត អនុ ញ្ញា ត ផ្ ស េង ទៀត ចេញ ដោយ ស្ ថា ប ័ន មាន សម ត្ថ កិច្ច ពាក់ ព ័ ន្ធ	171
តើសព្វថ្ងៃនេះពិភពលោកបានជួយប្រទះនឹងបញ្ហាធំៗអ្វីខ្លះ	null	សព្វថ្ងៃនេះពិភពលោកបានជួបប្រទះនឹងបញ្ហាធំៗជាច្រើនមានដូចជាបញ្ហាបរិស្ថានដូចជា គ្រោះរញ្ជួយដី ទឹកជំនន់ ខ្យល់ព្យុះគ្រោះរាំងស្ងួត កំណើតកំដៅផែនដី ល បញ្ហាសង្រ្គាម និងអស្ថេរភាពសន្ដិសុខសង្គម មានដូចជាការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកសាសនា ការគំរាមកំហែង ល បញ្ហាកំណើនប្រជាជននិងជនអន្ដោប្រវេសន៍មានដូចជា ការធ្វើចំណាកស្រុក សង្រ្គាមក្នុងប្រទេស និងតំបន់កង្វះ ផ្នែកអប់រំ សុខភិបាល ល	null	សព្វថ្ងៃនេះពិភពលោកបានជួបប្រទះនឹងបញ្ហាធំៗជាច្រើនមានដូចជាបញ្ហាបរិស្ថានដូចជា គ្រោះរញ្ជួយដី ទឹកជំនន់ ខ្យល់ព្យុះគ្រោះរាំងស្ងួត កំណើតកំដៅផែនដី ល បញ្ហាសង្រ្គាម និងអស្ថេរភាពសន្ដិសុខសង្គម មានដូចជាការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកសាសនា ការគំរាមកំហែង ល បញ្ហាកំណើនប្រជាជននិងជនអន្ដោប្រវេសន៍មានដូចជា ការធ្វើចំណាកស្រុក សង្រ្គាមក្នុងប្រទេស និងតំបន់កង្វះ ផ្នែកអប់រំ សុខភិបាល ល	ត ើស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ពិ ភព លោក បាន ជ ួយ ប្រ ទ ះ នឹង ប ញ ្ហ ា ធ ំ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	29	ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ពិ ភព លោក បាន ជ ួ ប ប្រ ទ ះ នឹង ប ញ ្ហ ា ធ ំ ៗ ជា ច្ រ ើន មាន ដូច ជា ប ញ ្ហ ាប រិ ស្ថាន ដូច ជា Ġ គ្រ ោះ រ ញ្ជ ួយ ដ ី Ġ ទឹក ជំ ន ន់ Ġ ខ្ យ ល់ ព្យ ុះ គ្រ ោះ រា ំ ង ស្ ង ួត Ġ កំ ណ ើត កំ ដ ៅ ផ ែន ដ ី Ġ ល Ġ ប ញ ្ហ ាស ង ្រ ្ គ ាម Ġ និង អ ស្ ថ េរ ភាព ស ន្ ដ ិស ុ ខ សង ្ គម Ġ មាន ដូច ជា âĢĭ ការ ប ំ ផ្ ទ ុះ គ្រាប់ បែក សា ស នា Ġ ការ គ ំ រា មក ំ ហ ែង ĠâĢĭ Ġ ល Ġ ប ញ ្ហ ាក ំណ ើន ប្រ ជា ជន និង ជន អ ន្ ដ ោ ប្រ វេ ស ន៍ មាន ដូច ជា Ġ ការ ធ ្វ ើ ចំ ណា ក ស្រ ុក Ġ សង ្រ ្ គ ាម ក្នុង ប្រ ទេស Ġ និង ត ំ ប ន់ ក ង ្វ ះ Ġ ផ្ ន ែក អ ប់ រំ Ġ សុខ ភិ បាល Ġ ល	179	▁តើ ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ពិ ភព លោក បាន ជ ួយ ប្រ ទ ះ នឹង ប ញ ្ហ ា ធ ំ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	29	▁សព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ពិ ភព លោក បាន ជ ួ ប ប្រ ទ ះ នឹង ប ញ ្ហ ា ធ ំ ៗ ជា ច ្រ ើន មាន ដូច ជា ប ញ ្ហ ាប រិ ស្ថាន ដូច ជា ▁គ្រោះ រ ញ្ជ ួយ ដ ី ▁ទឹក ជំ ន ន់ ▁ខ្យល់ ព្យ ុះ គ្រ ោះ រ ាំង ស្ ង ួត ▁កំណើត កំ ដ ៅ ផ ែន ដ ី ▁ល ▁បញ្ហា សង ្រ ្ គ ាម ▁និង អ ស ្ថ េរ ភាព ស ន្ ដ ិ សុខ ស ង្គ ម ▁មាន ដូច ជា ▁ការបំ ផ្ ទ ុះ គ្រាប់ បែក សា ស នា ▁ការគំរាមកំហែង ▁ល ▁បញ្ហា ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន និង ជន អ ន្ ដ ោ ប្រ វ េស ន៍ មាន ដូច ជា ▁ការធ្វើ ចំ ណា ក ស្រ ុក ▁សង ្រ ្ គ ាម ក្នុង ប្រ ទេស ▁និង ត ំ ប ន់ ក ង ្វ ះ ▁ផ្នែក អ ប់ រំ ▁សុខ ភិ បាល ▁ល	152
ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានចំនួនមនុស្សសរុប ៥១៤.៨៧៩នាក់ និងមាន ៩៥.៤៣៨ គ្រួសារតើក្នុងនោះចែកជា ស្រុក ឃុំ ភូមិប៉ុន្មាន	null	មាន៨ស្រុក ៨៧ឃុំ និង១២៨៩ភូមិ	null	មាន៨ស្រុក ៨៧ឃុំ និង១២៨៩ភូមិ	ខ េត ្ត កំ ព ង់ ស្ព ឺ Ġ មាន ចំ ន ួន ម នុ ស្ស ស រ ុប Ġ ៥ ១ ៤ . ៨ ៧ ៩ នាក់ Ġ និង មាន Ġ ៩ ៥ . ៤ ៣ ៨ Ġ គ្រួសារ ត ើក ្ន ុង ន ោះ ច ែក ជា Ġ ស្រ ុក Ġ ឃ ុំ Ġ ភ ូម ិប ៉ ុន ្ម ាន Ġ	53	មាន ៨ ស្រ ុក Ġ ៨ ៧ ឃ ុំ Ġ និង ១ ២ ៨ ៩ ភ ូម ិ	16	▁ខេត្ត ក ំព ង់ ស្ព ឺ ▁មាន ចំ ន ួន ម នុ ស្ស ស រ ុប ▁៥ ១ ៤ . ៨ ៧ ៩ នាក់ ▁និង មាន ▁៩ ៥ . ៤ ៣ ៨ ▁គ្រួសារ ត ើ ក្នុង ន ោះ ច ែក ជា ▁ស្រុក ▁ឃុំ ▁ភូមិ ប៉ ុន ្ មាន ▁	46	▁មាន ៨ ស្រ ុក ▁៨ ៧ ឃ ុំ ▁និង ១ ២ ៨ ៩ ភ ូម ិ	16
តើមួយណាសំខាន់ជាងគេ ហេតុអ្វី ចសដបវនបវច	null	ប្រភពឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ឧស្ម័កាបូនិច មានប្រភពមកពីដំណកដង្ហើមមនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ ចំហេះ ឥន្ធនៈ ផូស៊ីល ធ្យូងថ្ម ប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិ និងការបំបែកធាតុនៃសំណល់ក្រោមអំពើនៃពួកបាក់តេរី និងបន្ទុះភ្នំភ្លើង ឧស្ម័នមេតាន មានប្រភពចេញមកពីការចិញ្ចឹមសត្វចតុប្បាទ គោ ក្របី ជ្រូក សេះ ការធ្វើស្រែ និងទីកន្លែងចាក់សំរាម ឧស្ម័នក្លរ៉ូភ្លុយអរ៉ូកាបូន មានប្រភពមកពីផលិតផលមួយចំនួនដូចជា ទូទឹកកក ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ បំពង់បាញ់បំបាត់ក្លិនអាក្រក់នៃខ្លួននមនុស្ស បំពង់បាញ់ថ្នំាកំចាត់សត្វល្អិតចង្រៃឬកំប៉ុងបាញ់ថ្នាំដែលមានប្រើប្រាស់សារធាតុលក្លរ៉ូភ្លុយអរ៉ូកាបូន	null	ប្រភពឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ឧស្ម័កាបូនិច មានប្រភពមកពីដំណកដង្ហើមមនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ ចំហេះ ឥន្ធនៈ ផូស៊ីល ធ្យូងថ្ម ប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិ និងការបំបែកធាតុនៃសំណល់ក្រោមអំពើនៃពួកបាក់តេរី និងបន្ទុះភ្នំភ្លើង ឧស្ម័នមេតាន មានប្រភពចេញមកពីការចិញ្ចឹមសត្វចតុប្បាទ គោ ក្របី ជ្រូក សេះ ការធ្វើស្រែ និងទីកន្លែងចាក់សំរាម ឧស្ម័នក្លរ៉ូភ្លុយអរ៉ូកាបូន មានប្រភពមកពីផលិតផលមួយចំនួនដូចជា ទូទឹកកក ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ បំពង់បាញ់បំបាត់ក្លិនអាក្រក់នៃខ្លួននមនុស្ស បំពង់បាញ់ថ្នំាកំចាត់សត្វល្អិតចង្រៃឬកំប៉ុងបាញ់ថ្នាំដែលមានប្រើប្រាស់សារធាតុលក្លរ៉ូភ្លុយអរ៉ូកាបូន	ត ើម ួយ ណា សំ ខា ន់ ជា ង គ េ Ġ ហេតុ អ ្វី Ġ ច ស ដ ប វ ន ប វ ច âĢĭ Ġ	23	ប្រ ភព ឧ ស្ម ័ âĢĭ ន ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ឧ ស្ម ័ កា បូ និ ច Ġ មាន ប្រ ភព មក ពី ដំ âĢĭ ណ ក ដង ្ហ ើម ម នុ ស្ស Ġ ស ត ្វ Ġ និង រ ុក ្ខ ជាតិ Ġ ចំ ហ េះ Ġ ឥ ន្ធ នៈ Ġ ផ ូស ៊ី ល Ġ ធ ្យូ ង ថ ្ម Ġ ប្រ េង Ġ និង ឧ ស្ម ័ âĢĭ ន ធម្ម ជាតិ Ġ និង ការ ប ំ បែក ធាតុ នៃ សំ ណ ល់ ក្រោម អ ំព ើន ៃ ព ួ ក បា ក់ ត េរ ី Ġ និង ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង Ġ ឧ ស្ម ័ន មេ តា ន ĠÂł មាន ប្រ ភព ចេញ មក ពី ការ ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ ច ត ុប ្ប ា ទ Ġ គោ Ġ ក្រ បី Ġ ជ្រ ូក Ġ សេ ះ Ġ ការ ធ ្វ ើស ្រ ែ Ġ និង ទី កន្លែង ច ាក់ សំ រា ម Ġ ឧ ស្ម ័ន ក្ ល រ៉ូ ភ្ល ុយ អ រ៉ូ កា បូ ន Ġ មាន ប្រ ភព មក ពី ផល ិត ផល មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា Ġ ទូ ទឹក ក ក Ġ ម៉ា ស៊ី ន ត្រ ជា ក់ Ġ ប ំព ង់ បា ញ ់ ប ំ បា ត់ ក្ ល ិន អា ក្រ ក់ នៃ ខ្លួន ន ម នុ ស្ស Ġ ប ំព ង់ បា ញ ់ ថ្ន ំ ាក ំ ច ាត់ ស ត ្វ ល្អ ិត ច ង ្រ ៃ ឬ កំ ប៉ ុង បា ញ ់ ថ្ន ាំ ដ ែល មាន ប្រ ើប ្រា ស់ សារ ធាតុ ល ក្ ល រ៉ូ ភ្ល ុយ អ រ៉ូ កា បូ ន	250	▁តើ មួយ ណា សំ ខ ាន់ ជា ង គ េ ▁ហេតុ អ ្វី ▁ច ស ដ ប វ ន ប វ ច ▁	22	▁ប្រភព ឧ ស្ម ័ ▁ន ផ្ ទ ះ ក ញ្ច ក់ ឧ ស្ម ័ កា ប ូន ិច ▁មាន ប្រ ភព មក ពី ដំ ▁ណ ក ដ ង្ហ ើម ម នុ ស្ស ▁សត្វ ▁និង រ ុ ក្ខ ជាតិ ▁ចំហ េះ ▁ឥ ន្ធ នៈ ▁ផ ូ ស៊ី ល ▁ធ ្យូ ង ថ ្ម ▁ប្រេង ▁និង ឧ ស្ម ័ ▁ន ធម្ម ជាតិ ▁និង ការ ប ំ បែក ធាតុ នៃ ស ំណ ល់ ក្រោម អ ំព ើន ៃ ព ួ ក ប ាក់ ត េ រី ▁និង ប ន្ទ ុះ ភ្នំ ភ្លើង ▁ឧស្ម័ន ម េត ាន ▁មាន ប្រ ភព ចេញ មក ពី ការ ច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ច ត ុប ្ បាទ ▁គោ ▁ក្របី ▁ជ្រូក ▁សេះ ▁ការធ្វើ ស្រ ែ ▁និង ទី កន្លែង ច ាក់ សំ រ ាម ▁ឧស្ម័ន ក ្ល រ៉ូ ភ្ល ុយ អ រ៉ូ កា ប ូន ▁មាន ប្រ ភព មក ពី ផល ិត ផល មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា ▁ទូ ទឹក ក ក ▁ម៉ាស៊ីន ត្រ ជ ាក់ ▁បំពង់ ប ាញ់ ប ំ ប ាត់ ក ្ល ិន អា ក្រ ក់ នៃ ខ្លួន ន ម នុ ស្ស ▁បំពង់ ប ាញ់ ថ្ន ំ ាក ំ ច ាត់ ស ត ្វ ល្អ ិត ច ង ្រ ៃ ឬ កំ ប៉ ុង ប ាញ់ ថ្ន ាំ ដ ែល មាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ សារ ធាតុ ល ក ្ល រ៉ូ ភ្ល ុយ អ រ៉ូ កា ប ូន	225
តើបណ្ឌិតសភាពនគរបាលកម្ពុជាមានភារកិច្ចដូចម្តេចខ្លះ	null	បណ្ឌិតសភាពនគរបាលកម្ពុជាមានភារកិច្ចធ្វើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ ពាក់ព័ន្ធដល់កិច្ចការសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈរៀបចំផែនការបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងនគរបាលជាតិកម្រិតបរិញ្ញាបត្ររង បរិញ្ញាបត្រ បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់និងបណ្ឌិតរៀបចំផែនការនិងកម្មវិធីវិក្រិតការ សុក្រឹតការដល់នាយកនគរបាល នាយកនគរបាលជាន់ខ្ពស់ នាយកនគរបាលថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ ឱ្យបានស៊ីជម្រៅលើមុខជំនាញឯកទេសនិងវិធិសាស្រ្តថ្មីៗ នៃកងកម្លាំងនគរបាលជាតិស្របតាមសភាពការសន្តិសុខ សណ្តាប់ធា្នប់សង្គម និងការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសជាតិរៀបចំគម្រោងការថវិកា សម្រាប់ការងារបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងនគរបាលជាតិនិងកិច្ចដំណើរការរបស់បណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជាគ្រប់គ្រងចំណូលនិងបញ្ញាចំណាយ ស្របតាមនីតិវិធីហិរញ្ញវត្ថុនិងតាមគម្រោងផែនការថវិកាប្រចាំឆ្នាំសិក្សាស្រាវជ្រាវនិងទំនើបភាវូបនីយ៍កម្ម ខ្លឹមសារឯកសារបង្ហាត់បង្រៀន កម្មវិធីសិក្សា និងកម្មសិក្សាប្រតិបត្តិគ្រប់គ្រងមន្ត្រីនគរបាលក្រោមឱវាទនិងធ្វើការវាយតម្លៃមន្ត្រីក្រោមឱវាទ ដើម្បីស្នើសុំតែងតាំងមុខតំណែងផ្ទេរភារកិច្ច តំឡើងឋានន្តរសក្តិឬដាក់វិន័យជូនថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងពិនិត្យនិងសម្រេចធ្វើរបាយការណ៍តាមការកំណត់ជូនដល់ក្រសួងមហាផ្ទៃទទួលអនុវត្តភារកិច្ចផ្សេងៗទៀតដែលរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃប្រគល់ឱ្យ	null	បណ្ឌិតសភាពនគរបាលកម្ពុជាមានភារកិច្ចធ្វើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ ពាក់ព័ន្ធដល់កិច្ចការសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈរៀបចំផែនការបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងនគរបាលជាតិកម្រិតបរិញ្ញាបត្ររង បរិញ្ញាបត្រ បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់និងបណ្ឌិតរៀបចំផែនការនិងកម្មវិធីវិក្រិតការ សុក្រឹតការដល់នាយកនគរបាល នាយកនគរបាលជាន់ខ្ពស់ នាយកនគរបាលថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ ឱ្យបានស៊ីជម្រៅលើមុខជំនាញឯកទេសនិងវិធិសាស្រ្តថ្មីៗ នៃកងកម្លាំងនគរបាលជាតិស្របតាមសភាពការសន្តិសុខ សណ្តាប់ធា្នប់សង្គម និងការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសជាតិរៀបចំគម្រោងការថវិកា សម្រាប់ការងារបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងនគរបាលជាតិនិងកិច្ចដំណើរការរបស់បណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជាគ្រប់គ្រងចំណូលនិងបញ្ញាចំណាយ ស្របតាមនីតិវិធីហិរញ្ញវត្ថុនិងតាមគម្រោងផែនការថវិកាប្រចាំឆ្នាំសិក្សាស្រាវជ្រាវនិងទំនើបភាវូបនីយ៍កម្ម ខ្លឹមសារឯកសារបង្ហាត់បង្រៀន កម្មវិធីសិក្សា និងកម្មសិក្សាប្រតិបត្តិគ្រប់គ្រងមន្ត្រីនគរបាលក្រោមឱវាទនិងធ្វើការវាយតម្លៃមន្ត្រីក្រោមឱវាទ ដើម្បីស្នើសុំតែងតាំងមុខតំណែងផ្ទេរភារកិច្ច តំឡើងឋានន្តរសក្តិឬដាក់វិន័យជូនថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងពិនិត្យនិងសម្រេចធ្វើរបាយការណ៍តាមការកំណត់ជូនដល់ក្រសួងមហាផ្ទៃទទួលអនុវត្តភារកិច្ចផ្សេងៗទៀតដែលរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃប្រគល់ឱ្យ	ត ើប ណ្ឌ ិត ស ភាព ន គរ បាល ក ម្ព ុ ជា មាន ភា រក ិច ្ច ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	25	បណ្ឌិត ស ភាព ន គរ បាល ក ម្ព ុ ជា មាន ភា រក ិច ្ច ធ ្វ ើក ារ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ វិទ្យាសាស្ត្រ Ġ ពាក់ ព ័ន ្ ធ ដល់ កិច្ច ការ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ សា ធា រណៈ រៀបចំ ផ ែន ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ក ង ក ម្ល ាំង ន គរ បាល ជាតិ ក ម្រ ិត បរ ិញ ្ញ ាប ត្រ រ ង Ġ បរ ិញ ្ញ ាប ត្រ Ġ បរ ិញ ្ញ ាប ត្រ ជា ន់ ខ្ ព ស់ និង បណ្ឌិត រៀបចំ ផ ែន ការ និង កម្ម វិ ធី វិ ក្រ ិត ការ Ġ សុ ក្រ ឹត ការ ដល់ នា យក ន គរ បាល Ġ នា យក ន គរ បាល ជា ន់ ខ្ ព ស់ Ġ នា យក ន គរ បាល ថ្ន ាក់ ឧ ត្ត ម សេ នី យ ៍ Ġ ឱ្យ បាន ស៊ី ជ ម្រ ៅ លើ មុខ ជំ នា ញ ឯក ទេស និង វិ ធិ សា ស្រ ្ត ថ ្ម ី ៗ Ġ នៃ ក ង ក ម្ល ាំង ន គរ បាល ជាតិ ស្រ ប តា ម ស ភាព ការ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ស ណ្ត ាប់ ធា ្ន ប់ សង ្ គម Ġ និង ការ អភិវឌ្ឍ រ ប ស់ ប្រ ទេស ជាតិ រៀបចំ គម ្រ ោង ការ ថ វិ កា Ġ សម ្រា ប់ ការងារ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ក ង ក ម្ល ាំង ន គរ បាល ជាតិ និង កិច្ច ដំណើរ ការ រ ប ស់ បណ្ឌិត ្យ ស ភា ន គរ បាល ក ម្ព ុ ជា គ្រ ប់ គ្រ ង ចំ ណូ ល និង ប ញ្ញា ចំ ណា យ Ġ ស្រ ប តា ម នី តិ វិ ធី ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុន ិ ង តា ម គម ្រ ោង ផ ែន ការ ថ វិ កា ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ សិ ក្ស ាស ្រា វ ជ្រ ាវ និង ទំ ន ើប ភា វ ូប នី យ ៍ កម្ម Ġ ខ្ ល ឹម សារ ឯក សារ បង ្ហ ាត់ បង ្រ ៀន Ġ កម្ម វិ ធី សិ ក្ស ា Ġ និង កម្ម សិ ក្ស ាប ្រ តិ ប ត្តិ គ្រ ប់ គ្រ ង ម ន្ត ្រី ន គរ បាល ក្រោម ឱ វា ទ និង ធ ្វ ើក ារ វា យ ត ម្ល ៃ ម ន្ត ្រី ក្រោម ឱ វា ទ Ġ ដើម ្ប ី ស្ន ើស ុំ តែ ង តាំង មុខ ត ំណ ែង ផ្ ទេ រ ភា រក ិច ្ច Ġ ត ំ ឡើង ឋ ាន ន្ត រស ក្ត ិ ឬ ដា ក់ វិ ន ័យ ជ ូន ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ក្រ ស ួង ពិ និ ត ្យ និង សម ្រ េច ធ ្វ ើរ បា យក ារ ណ៍ តា មក ារ កំ ណ ត់ ជ ូន ដល់ ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ ទទួល អនុ វត្ត ភា រក ិច ្ច ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ដ ែល រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ ប្រ គ ល់ ឱ្យ	470	▁តើ បណ្ឌិត ស ភាព ន គរ បាល ក ម្ព ុ ជា មាន ភា រ កិច្ច ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	22	▁បណ្ឌិត ស ភាព ន គរ បាល ក ម្ព ុ ជា មាន ភា រ កិច្ច ធ ្វ ើ ការ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ វិទ្យាសាស្ត្រ ▁ពាក់ព័ន្ធ ដល់ កិច្ច ការ ស ន្ត ិ សុខ ▁សណ្តាប់ធ្នាប់ សា ធា រណៈ រៀបចំ ផ ែន ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ក ង ក ម្ល ាំង ន គរ បាល ជាតិ ក ម្រ ិត ប រិ ញ្ញា ប ត្រ រ ង ▁បរិញ្ញាបត្រ ▁បរិញ្ញាបត្រ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ និង បណ្ឌិត រៀបចំ ផ ែន ការ និង កម្ម វិ ធី វិ ក្រ ិត ការ ▁សុក្រ ឹត ការ ដល់ នា យក ន គរ បាល ▁នាយក ន គរ បាល ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ▁នាយក ន គរ បាល ថ្ន ាក់ ឧ ត្ត ម ស េន ីយ៍ ▁ឱ្យ បាន ស៊ី ជ ម្រ ៅ លើ មុខ ជំ ន ាញ ឯក ទេស និង វិ ធិ សា ស្រ ្ត ថ ្ម ី ៗ ▁នៃ ក ង ក ម្ល ាំង ន គរ បាល ជាតិ ស្រ ប ត ាម ស ភាព ការ ស ន្ត ិ សុខ ▁សណ្ត ាប់ ធា ្ន ប់ ស ង្គ ម ▁និង ការ អភិវឌ្ឍ រ ប ស់ ប្រ ទេស ជាតិ រៀបចំ គ ម្រ ោង ការ ថ វ ិកា ▁សម្រាប់ ការងារ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ក ង ក ម្ល ាំង ន គរ បាល ជាតិ និង កិច្ច ដំណើរ ការ រ ប ស់ បណ្ឌិត ្យ ស ភា ន គរ បាល ក ម្ព ុ ជា គ្រ ប់ គ្រ ង ច ំណ ូល និង ប ញ្ញា ច ំណ ាយ ▁ស្រប ត ាម នី តិ វិ ធី ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ និង ត ាម គ ម្រ ោង ផ ែន ការ ថ វ ិកា ប្រ ច ាំ ឆ្នាំ ស ិក ្សា ស្រ ាវ ជ្រ ាវ និង ទំ ន ើប ភា វ ូប ន ីយ៍ កម្ម ▁ខ្លឹមសារ ឯក សារ ប ង្ហ ាត់ បង ្រ ៀន ▁កម្មវិធី ស ិក ្សា ▁និង កម្ម ស ិក ្សា ប្រ តិ ប ត្តិ គ្រ ប់ គ្រ ង ម ន្ត ្រី ន គរ បាល ក្រោម ឱ វា ទ និង ធ ្វ ើ ការ វ ាយ ត ម្ល ៃ ម ន្ត ្រី ក្រោម ឱ វា ទ ▁ដើម្បី ស្ន ើស ុំ ត ែង តាំង មុខ ត ំណ ែង ផ្ ទ េរ ភា រ កិច្ច ▁តំ ឡើង ឋ ាន ន្ត រស ក ្តិ ឬ ដ ាក់ វ ិន ័យ ជ ូន ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ក្រ ស ួង ព ិន ិត ្យ និង ស ម្រ េច ធ ្វ ើរ ប ាយ ការណ៍ ត ាម ការ ក ំណ ត់ ជ ូន ដល់ ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ ទទួល អនុ វត្ត ភា រ កិច្ច ផ្ ស េង ៗ ទៀត ដ ែល រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ ប្រ គ ល់ ឱ្យ	429
ដូចម្តេចដែលហៅថា អត្តសញ្ញាណជាតិ តើទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានអត្ថន័យដូចម្តេចខ្លះ	null	ដែលហៅថាអត្តសញ្ញាណជាតិ គឺជាគ្រឿងសម្គាល់ ឬលក្ខណៈសម្គាល់ជាពិសេសផ្ទាល់របស់ជាតិ ទង់ជាតិបង្ហាញឱ្យឃើញជាតិសាសន៍មួយ ជាតិសាសន៍មួយ ទង់ជាតិជានិមិត្តរូបនៃជំនឿបទពិសោធន៍ និងបំណងប្រាថ្នាដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទង់ជាតិដែលកំពុងបក់រវិចៗលើវេហាស៍តំណាងសេរីភាពដែលរួចផុតពីការជិះជាន់ ការគាបសង្កត់ពីសំណាក់បរទេស និងជាតំណាងនៃឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីនិរន្តន៍ភាពស្ថេរភាព សន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពូជាមានបីពណ៌ខៀវ ផ្នែកកណ្តាលពណ៌ក្រហម និងមានរូបប្រាសាទអង្គរវត្តពណ៌ស នៅចំកណ្តាលពណ៌ខៀវ តំណាងឱ្យសាមគ្គីភាព ភាតរភាព មេត្តា ករុណា សន្តិភាព អហិង្សា ដែលស្ថិតនៅក្រោមព្រះរាជកិច្ចដឹកនាំរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ពណ៌ក្រហម តំណាងឱ្យសា្មរតីអង់អាចក្លាហាន ពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គ ហ៊ានពលីកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីជាតិមាតុភូមិ រូបប្រាសាទអង្គរវត្តពណ៌ស តំណាងឱ្យអរិយធម៌ខ្មែរដ៏រុងរឿងនាសម័យមហានគរ តំណាងសាសនា សីលធម៌ ចរិយាធម៌ សាសនារបស់ជាតិយើងគឺព្រះពុទ្ធសាសនា សរុបមក ទង់ជាតិទាំងមូលមានខ្លឹមសារ ជាតិសាសនា ព្រះមហាក្សត្រ	null	ដែលហៅថាអត្តសញ្ញាណជាតិ គឺជាគ្រឿងសម្គាល់ ឬលក្ខណៈសម្គាល់ជាពិសេសផ្ទាល់របស់ជាតិ ទង់ជាតិបង្ហាញឱ្យឃើញជាតិសាសន៍មួយ ជាតិសាសន៍មួយ ទង់ជាតិជានិមិត្តរូបនៃជំនឿបទពិសោធន៍ និងបំណងប្រាថ្នាដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទង់ជាតិដែលកំពុងបក់រវិចៗលើវេហាស៍តំណាងសេរីភាពដែលរួចផុតពីការជិះជាន់ ការគាបសង្កត់ពីសំណាក់បរទេស និងជាតំណាងនៃឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីនិរន្តន៍ភាពស្ថេរភាព សន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពូជាមានបីពណ៌ខៀវ ផ្នែកកណ្តាលពណ៌ក្រហម និងមានរូបប្រាសាទអង្គរវត្តពណ៌ស នៅចំកណ្តាលពណ៌ខៀវ តំណាងឱ្យសាមគ្គីភាព ភាតរភាព មេត្តា ករុណា សន្តិភាព អហិង្សា ដែលស្ថិតនៅក្រោមព្រះរាជកិច្ចដឹកនាំរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ពណ៌ក្រហម តំណាងឱ្យសា្មរតីអង់អាចក្លាហាន ពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គ ហ៊ានពលីកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីជាតិមាតុភូមិ រូបប្រាសាទអង្គរវត្តពណ៌ស តំណាងឱ្យអរិយធម៌ខ្មែរដ៏រុងរឿងនាសម័យមហានគរ តំណាងសាសនា សីលធម៌ ចរិយាធម៌ សាសនារបស់ជាតិយើងគឺព្រះពុទ្ធសាសនា សរុបមក ទង់ជាតិទាំងមូលមានខ្លឹមសារ ជាតិសាសនា ព្រះមហាក្សត្រ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ជាតិ Ġ ត ើ ទ ង់ ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន អ ត្ថ ន ័យ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	44	ដ ែល ហ ៅ ថា អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ជាតិ Ġ គ ឺ ជា គ្រឿង សម ្ គ ាល់ Ġ ឬ ល ក្ខ ណៈ សម ្ គ ាល់ ជា ពិ សេ ស ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ជាតិ Ġ ទ ង់ ជាតិ បង ្ហ ាញ ឱ្យ ឃើញ ជាតិ សា ស ន៍ មួយ Ġ ជាតិ សា ស ន៍ មួយ Ġ ទ ង់ ជាតិ ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ ជំ ន ឿ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ Ġ និង ប ំណ ង ប្រា ថ្ន ា ដ ៏ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ ទ ង់ ជាតិ ដ ែល កំ ពុ ង ប ក់ រ វិ ច ៗ លើ វេ ហា ស៍ ត ំណ ាង សេ រី ភាព ដ ែល រ ួច ផ ុត ពី ការ ជ ិះ ជា ន់ Ġ ការ គ ាប សង ្ក ត់ ពី សំ ណា ក់ បរ ទេស Ġ និង ជា ត ំណ ាង នៃ ឆ ន្ទ ៈ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ដើម ្ប ីន ិ រ ន្ត ន៍ ភាព ស្ ថ េរ ភាព Ġ ស ន្ត ិ ភាព នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ខ្លួន Ġ ទ ង់ ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ូ ជា មាន បី ព ណ៌ ខ ៀវ Ġ ផ្ ន ែក ក ណ្ត ាល ព ណ៌ ក្រ ហ ម Ġ និង មាន រូប ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ព ណ៌ ស Ġ នៅ ចំ ក ណ្ត ាល ព ណ៌ ខ ៀវ Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ សា ម គ្គ ី ភាព Ġ ភា ត រ ភាព Ġ មេ ត្ត ា Ġ ករ ុ ណា Ġ ស ន្ត ិ ភាព Ġ អ ហ ិ ង្ស ា Ġ ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ក្រោម ព្រ ះ រាជ កិច្ច ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ Ġ ព ណ៌ ក្រ ហ ម Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ សា ្ម រ តី អ ង់ អា ច ក្លា ហាន Ġ ពុ ះ ពារ គ្រ ប់ ឧ ប ស គ្គ Ġ ហ៊ ាន ពល ី កម្ម គ្រ ប់ ប ែប យ៉ាង ដើម ្ប ី ជាតិ មា ត ុ ភ ូម ិ Ġ រូប ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ព ណ៌ ស Ġ ត ំណ ាង ឱ្យ អ រិយ ធម៌ ខ្ ម ែរ ដ ៏ រ ុង រឿង នា សម័យ ម ហាន គរ Ġ ត ំណ ាង សា ស នា Ġ សី ល ធម៌ Ġ ចរ ិយ ា ធម៌ Ġ សា ស នា រ ប ស់ ជាតិ យ ើង គ ឺ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សា ស នា Ġ ស រ ុប មក Ġ ទ ង់ ជាតិ ទ ាំង ម ូល មាន ខ្ ល ឹម សារ Ġ ជាតិ សា ស នា Ġ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ	416	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁អត្តសញ្ញាណ ជាតិ ▁តើ ទ ង់ ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា មាន អ ត្ថ ន ័យ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	36	▁ដែល ហ ៅ ថា អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ជាតិ ▁គឺជា គ្រឿង ស ម្ គ ាល់ ▁ឬ ល ក្ខ ណៈ ស ម្ គ ាល់ ជា ពិ ស េស ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ជាតិ ▁ទ ង់ ជាតិ ប ង្ហ ាញ ឱ្យ ឃើញ ជាតិ សា ស ន៍ មួយ ▁ជាតិ សា ស ន៍ មួយ ▁ទ ង់ ជាតិ ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ ជំ ន ឿ បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ▁និង ប ំណ ង ប្រា ថ្ន ា ដ ៏ ជ្រ ាល ជ្រ ៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁ទ ង់ ជាតិ ដ ែល ក ំព ុង ប ក់ រ វ ិច ៗ លើ វេ ហា ស៍ ត ំណ ាង សេ រី ភាព ដ ែល រ ួច ផ ុត ពី ការ ជ ិះ ជ ាន់ ▁ការ គ ាប ស ង្ក ត់ ពី ស ំណ ាក់ បរ ទេស ▁និង ជា ត ំណ ាង នៃ ឆ ន្ទ ៈ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ដើម ្ប ី និ រ ន្ត ន៍ ភាព ស ្ថ េរ ភាព ▁សន្តិភាព នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ខ្លួន ▁ទ ង់ ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ូ ជា មាន បី ព ណ៌ ខ ៀវ ▁ផ្នែក ក ណ្ត ាល ព ណ៌ ក្រ ហ ម ▁និង មាន រូប ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ព ណ៌ ស ▁នៅ ចំ ក ណ្ត ាល ព ណ៌ ខ ៀវ ▁តំណាង ឱ្យ ស ាម គ្គ ី ភាព ▁ភា ត រ ភាព ▁មេត្តា ▁ក រុណ ា ▁សន្តិភាព ▁អ ហ ិ ង ្សា ▁ដែល ស ្ថ ិត នៅ ក្រោម ព្រ ះ រាជ កិច្ច ដ ឹក នាំ រ ប ស់ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ▁ពណ៌ ក្រ ហ ម ▁តំណាង ឱ្យ សា ្ម រ តី អ ង់ អា ច ក្លា ហាន ▁ពុះ ពារ គ្រ ប់ ឧ ប ស គ្គ ▁ហ៊ាន ព លី កម្ម គ្រ ប់ ប ែប យ៉ាង ដើម ្ប ី ជាតិ ម ាត ុ ភ ូម ិ ▁រូប ប្រា សា ទ អង្គ រ វត្ត ព ណ៌ ស ▁តំណាង ឱ្យ អ រិយ ធម៌ ខ្ ម ែរ ដ ៏ រ ុង រឿង នា សម័យ ម ហាន គរ ▁តំណាង សា ស នា ▁សីលធម៌ ▁ច រិយា ធម៌ ▁សាសនា រ ប ស់ ជាតិ យ ើង គ ឺ ព្រ ះ ព ុទ្ធ សា ស នា ▁សរុប មក ▁ទ ង់ ជាតិ ទ ាំង ម ូល មាន ខ្ ល ឹម សារ ▁ជាតិ សា ស នា ▁ព្រះមហាក្សត្រ	380
តើផែនការញូឌៀលជាអ្វី នរណាជាអ្នកបង្កើតឡើង	null	ផែនការញូឌៀលមានន័យថា ជាការជួយសង្រ្គោះសេដ្ឋកិច្ចជាបន្ទាន់តាមកំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាល ផែនការនេះបង្កើតឡើងដោយលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកឈ្មោះ ហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែល	null	ផែនការញូឌៀលមានន័យថា ជាការជួយសង្រ្គោះសេដ្ឋកិច្ចជាបន្ទាន់តាមកំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាល ផែនការនេះបង្កើតឡើងដោយលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកឈ្មោះ ហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែល	ត ើ ផ ែន ការ ញ ូ ឌ ៀល ជា អ ្វី Ġ ន រណ ា ជា អ្នក បង ្ក ើត ឡើង âĢĭ Ġ	21	ផ ែន ការ ញ ូ ឌ ៀល មាន ន ័យ ថា Ġ ជា ការ ជ ួយ សង ្រ ្ គោ ះ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជា ប ន្ទ ាន់ តា មក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ផ ែន ការ នេះ បង ្ក ើត ឡើង ដោយ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី អា មេ រិក ឈ្មោះ Ġ ហ ្រ ្វ ង់ គ ្ល ីន រ ូស ្វ ែល	71	▁តើ ផ ែន ការ ញ ូ ឌ ៀល ជា អ ្វី ▁នរណា ជា អ្នក ប ង្ក ើត ឡើង ▁	18	▁ផែនការ ញ ូ ឌ ៀល មាន ន ័យ ថា ▁ជា ការ ជ ួយ សង ្រ ្ គ ោះ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជា ប ន្ទ ាន់ តា មក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ផែនការ នេះ ប ង្ក ើត ឡើង ដោយ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី អា មេ រិក ឈ្មោះ ▁ហ ្រ ្វ ង់ គ ្ល ីន រ ូស ្វ ែល	67
តើស្ដេច មង្គត និងជូឡាឡុងកន បានដឹកនាំនយោបាយកំណែទម្រង់សង្គមសៀមយ៉ាងដូចម្ដេច	null	ស្ដេចមង្គត និងជូនឡាឡុងកន បានដឹកនាំនយោបាយកំណែទម្រង់សង្គមសៀម ដោយ ព្រះអង្គទទួលយកសមិទ្ធផលនៃសម្ព័ន្ធដឹកនាំតាមបែបលោកខាងលិច តាមការអប់រំបច្ចេកទេសវិទ្យានិងការអនុវត្តផ្ទាល់នៅក្នុងសង្គមសៀមនិងថែមទាំងអញ្ចើញអ្នកឯកទេសបរទេសឪ្យមកធ្វើការក្នុងប្រទេសសៀមសកម្មភាពរបស់សេ្ដចជូឡាឡុងកន មានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំធេងទៅលើទំនើបកម្មសង្គមសៀម ជាពិសេសទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលតុលាការ និងហរិញ្ញវត្ថុ គេបានបង្កើតប្រព័ន្ធអប់រំសាធារណៈលុបបំបាត់កម្មសិទ្ធិសក្តិភូមិប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋបាលដែនដី ត្រូវបានគេធ្វើកំណែទម្រង់ជាច្រើនដំណាក់កាលក្នុងទិសដៅបញ្ចប់ប្រព័ន្ធដឹកនាំស្វ័យភាព លុបបំបាត់ស្ថានភាពខុសគ្នាតាមតំបន់ លុបប្រព័ន្ធចិញ្ចឹមនិងអំណាចចំណុះនៅតាមជនបទដោយកដាក់ជំនួសនូវអំណាចកណ្ដាលវិញ	null	ស្ដេចមង្គត និងជូនឡាឡុងកន បានដឹកនាំនយោបាយកំណែទម្រង់សង្គមសៀម ដោយ ព្រះអង្គទទួលយកសមិទ្ធផលនៃសម្ព័ន្ធដឹកនាំតាមបែបលោកខាងលិច តាមការអប់រំបច្ចេកទេសវិទ្យានិងការអនុវត្តផ្ទាល់នៅក្នុងសង្គមសៀមនិងថែមទាំងអញ្ចើញអ្នកឯកទេសបរទេសឪ្យមកធ្វើការក្នុងប្រទេសសៀមសកម្មភាពរបស់សេ្ដចជូឡាឡុងកន មានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំធេងទៅលើទំនើបកម្មសង្គមសៀម ជាពិសេសទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលតុលាការ និងហរិញ្ញវត្ថុ គេបានបង្កើតប្រព័ន្ធអប់រំសាធារណៈលុបបំបាត់កម្មសិទ្ធិសក្តិភូមិប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋបាលដែនដី ត្រូវបានគេធ្វើកំណែទម្រង់ជាច្រើនដំណាក់កាលក្នុងទិសដៅបញ្ចប់ប្រព័ន្ធដឹកនាំស្វ័យភាព លុបបំបាត់ស្ថានភាពខុសគ្នាតាមតំបន់ លុបប្រព័ន្ធចិញ្ចឹមនិងអំណាចចំណុះនៅតាមជនបទដោយកដាក់ជំនួសនូវអំណាចកណ្ដាលវិញ	ត ើស ្ ដ េច Ġ ម ង្គ ត Ġ និង ជ ូ ឡា ឡ ុង ក ន Ġ បាន ដ ឹក នាំ ន យោ បា យក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ សង ្ គម ស ៀម យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច Ġ	39	ស្ ដ េច ម ង្គ ត Ġ និង ជ ូន ឡា ឡ ុង ក ន Ġ បាន ដ ឹក នាំ ន យោ បា យក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ សង ្ គម ស ៀម Ġ ដោយ Ġ ព្រ ះ អង្គ ទទួល យក សម ិទ្ធ ផល នៃ សម ្ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ តា ម ប ែប លោក ខា ង ល ិច Ġ តា មក ារ អ ប់ រំ ប ច្ច េក ទេស វិទ្យា និង ការ អនុ វត្ត ផ្ ទ ាល់ នៅ ក្នុង សង ្ គម ស ៀម និង ថ ែម ទ ាំង អ ញ្ច ើ ញ អ្នក ឯក ទេស បរ ទេស ឪ ្យ មក ធ ្វ ើក ារ ក្នុង ប្រ ទេស ស ៀម ស កម្ម ភាព រ ប ស់ សេ ្ ដ ច ជ ូ ឡា ឡ ុង ក ន Ġ មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ធ ំ ធ េង ទៅ លើ ទំ ន ើប កម្ម សង ្ គម ស ៀម Ġ ជា ពិ សេ ស ទៅ លើ រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ បាល ត ុល ាក ារ Ġ និង ហ រិ ញ្ញ វ ត្ថ ុ Ġ គ េ បាន បង ្ក ើត ប្រ ព ័ន ្ ធ អ ប់ រំ សា ធា រណៈ ល ុប ប ំ បា ត់ កម្ម សិ ទ្ធិ ស ក្ត ិ ភ ូម ិប ្រ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ រដ្ឋ បាល ដ ែន ដ ី Ġ ត្រូវ បាន គ េ ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ជា ច្ រ ើន ដំ ណា ក់ កាល ក្នុង ទិ ស ដ ៅ បញ្ច ប់ ប្រ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ ស្ វ ័យ ភាព Ġ ល ុប ប ំ បា ត់ ស្ថាន ភាព ខុស គ្នា តា ម ត ំ ប ន់ Ġ ល ុប ប្រ ព ័ន ្ ធ ច ិញ ្ច ឹម និង អ ំណ ា ច ចំ ណ ុះ នៅ តា ម ជន បទ ដោយ ក ដា ក់ ជំ ន ួស ន ូវ អ ំណ ា ច ក ណ ្ ដា ល វិញ	324	▁តើ ស្ ដ េច ▁ម ង្គ ត ▁និង ជ ូ ឡា ឡ ុង ក ន ▁បាន ដ ឹក នាំ ន យោ បា យក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស ង្គ ម ស ៀម យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ▁	38	▁ស្ ដ េច ម ង្គ ត ▁និង ជ ូន ឡា ឡ ុង ក ន ▁បាន ដ ឹក នាំ ន យោ បា យក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស ង្គ ម ស ៀម ▁ដោយ ▁ព្រះអង្គ ទទួល យក សម ិទ្ធ ផល នៃ ស ម្ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ ត ាម ប ែប លោក ខា ង ល ិច ▁តាម ការ អ ប់ រំ ប ច្ច េក ទេស វិទ្យា និង ការ អនុ វត្ត ផ្ ទ ាល់ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ស ៀម និង ថ ែម ទ ាំង អ ញ្ច ើ ញ អ្នក ឯក ទេស បរ ទេស ឪ ្យ មក ធ ្វ ើ ការ ក្នុង ប្រ ទេស ស ៀម ស កម្ម ភាព រ ប ស់ សេ ្ ដ ច ជ ូ ឡា ឡ ុង ក ន ▁មាន ឥ ទ្ធិ ពល យ៉ាង ធ ំ ធ េង ទៅ លើ ទំ ន ើប កម្ម ស ង្គ ម ស ៀម ▁ជាពិសេស ទៅ លើ រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ បាល ត ុល ា ការ ▁និង ហ រិ ញ្ញ វ ត្ថ ុ ▁គេ បាន ប ង្ក ើត ប្រ ព ័ ន្ធ អ ប់ រំ សា ធា រណៈ ល ុប ប ំ ប ាត់ កម្ម សិ ទ្ធិ ស ក ្តិ ភ ូម ិ ប្រ ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ រដ្ឋ បាល ដ ែន ដ ី ▁ត្រូវបាន គ េ ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ជា ច ្រ ើន ដ ំណ ាក់ កាល ក្នុង ទិ ស ដ ៅ បញ្ច ប់ ប្រ ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ ស ្វ ័យ ភាព ▁លុបបំបាត់ ស្ថាន ភាព ខុស គ្នា ត ាម ត ំ ប ន់ ▁លុប ប្រ ព ័ ន្ធ ច ិ ញ្ច ឹម និង អ ំ ណា ច ច ំណ ុះ នៅ ត ាម ជន បទ ដោយ ក ដ ាក់ ជំ ន ួស ន ូវ អ ំ ណា ច ក ណ ្ ដា ល វិញ	302
ហេតុអ្វីបានជាប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា	null	ការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដុល្លារយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បណ្តាលមកពីកត្តា ៤ យ៉ាង គឺ ៖ កត្តាប្រវត្តិសាស្រ្ត កត្តានយោបាយ កត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងកត្តាសង្គម ក្នុងអំឡុងរបបខ្មែរក្រហម រូបិយវត្ថុត្រូវបានលុបបំបាត់ចោល ពោលគឺគ្មានទីផ្សារ គ្មានពាណិជ្ជកម្ម និងគ្មានសេរីភាពគ្រប់យ៉ាង ក្រោយរបបខ្មែរក្រហមត្រូវបានផ្តួលរំលំនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ប្រទេសកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមទទួលបានសន្តិភាពមកវិញ បន្ទាប់ពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងសាជាថ្មីនៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៧៩ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាក៏បានបោះផ្សាយប្រាក់រៀលជាតិឡើងវិញផងដែរនៅថ្ងៃ ទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៨០ ប៉ុន្តែភាពជឿជាក់និងជំនឿទុកចិត្តរបស់សាធារណជនមកលើប្រាក់រៀល នៅមានកម្រិត និងផុយស្រួយនៅឡើយ ក្រោយពីសង្រ្គាមទើបត្រូវបានបញ្ចប់ភ្លាមៗ នៅដើមទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ អាជ្ញាធរបណ្តោះអាសន្នរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា (UNTAC) បានមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីរៀបចំការបោះឆ្នោតជាតិជាលើកទីមួយ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ប្រាក់ដុល្លារយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ សម្រាប់ការទូទាត់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ប្រជាជនកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមស្គាល់ពីតម្លៃរបស់ប្រាក់ដុល្លារ ហើយបានប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើនឡើងៗក្នុងប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មនិងជំនួញ ដោយការរក្សាបាននូវស្ថិរភាពនិងការបើកចំហនៃសេដ្ឋកិច្ច សកម្មភាពពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ និងវិនិយោគបរទេសបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ និងបានជំរុញដល់ការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច ជាលទ្ធផល ប្រាក់ដុល្លារទទួលបានការពេញនិយមកាន់តែច្រើន និងត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ស្ទើរគ្រប់សកម្មភាពជំនួញ ជាពិសេស ប្រតិបត្តិការដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ធំ និងនៅតាមទីប្រជុំជន ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយផ្អែកតាមការស្ទាបស្ទង់មតិមួយចំនួនបានបង្ហាញថា ប្រាក់រៀលជាតិត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងសកម្មនៅតាមទីជនបទ និងក្នុងប្រតិបត្តិការដែលមានទំហំទឹកប្រាក់តូច សម្រាប់ជាមធ្យោបាយទូទាត់ សន្សំ និងផ្តល់ ឥណទាន គួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា តម្រូវការប្រាក់រៀលមានការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលពីរទស្សវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ និងកំពុងបន្តកើនឡើងបន្ថែមទៀត	null	ការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដុល្លារយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បណ្តាលមកពីកត្តា ៤ យ៉ាង គឺ ៖ កត្តាប្រវត្តិសាស្រ្ត កត្តានយោបាយ កត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងកត្តាសង្គម ក្នុងអំឡុងរបបខ្មែរក្រហម រូបិយវត្ថុត្រូវបានលុបបំបាត់ចោល ពោលគឺគ្មានទីផ្សារ គ្មានពាណិជ្ជកម្ម និងគ្មានសេរីភាពគ្រប់យ៉ាង ក្រោយរបបខ្មែរក្រហមត្រូវបានផ្តួលរំលំនៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ប្រទេសកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមទទួលបានសន្តិភាពមកវិញ បន្ទាប់ពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងសាជាថ្មីនៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៧៩ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាក៏បានបោះផ្សាយប្រាក់រៀលជាតិឡើងវិញផងដែរនៅថ្ងៃ ទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៨០ ប៉ុន្តែភាពជឿជាក់និងជំនឿទុកចិត្តរបស់សាធារណជនមកលើប្រាក់រៀល នៅមានកម្រិត និងផុយស្រួយនៅឡើយ ក្រោយពីសង្រ្គាមទើបត្រូវបានបញ្ចប់ភ្លាមៗ នៅដើមទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ អាជ្ញាធរបណ្តោះអាសន្នរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា (UNTAC) បានមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីរៀបចំការបោះឆ្នោតជាតិជាលើកទីមួយ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ប្រាក់ដុល្លារយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ សម្រាប់ការទូទាត់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ប្រជាជនកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមស្គាល់ពីតម្លៃរបស់ប្រាក់ដុល្លារ ហើយបានប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើនឡើងៗក្នុងប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មនិងជំនួញ ដោយការរក្សាបាននូវស្ថិរភាពនិងការបើកចំហនៃសេដ្ឋកិច្ច សកម្មភាពពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ និងវិនិយោគបរទេសបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ និងបានជំរុញដល់ការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច ជាលទ្ធផល ប្រាក់ដុល្លារទទួលបានការពេញនិយមកាន់តែច្រើន និងត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ស្ទើរគ្រប់សកម្មភាពជំនួញ ជាពិសេស ប្រតិបត្តិការដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ធំ និងនៅតាមទីប្រជុំជន ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយផ្អែកតាមការស្ទាបស្ទង់មតិមួយចំនួនបានបង្ហាញថា ប្រាក់រៀលជាតិត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងសកម្មនៅតាមទីជនបទ និងក្នុងប្រតិបត្តិការដែលមានទំហំទឹកប្រាក់តូច សម្រាប់ជាមធ្យោបាយទូទាត់ សន្សំ និងផ្តល់ ឥណទាន គួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា តម្រូវការប្រាក់រៀលមានការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលពីរទស្សវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ និងកំពុងបន្តកើនឡើងបន្ថែមទៀត	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រា ក់ ដុល្លារ អា មេ រិក ត្រូវ បាន ប្រ ើប ្រា ស់ យ៉ាង ទូ លំ ទូ លា យ នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ĠĠ	31	ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ប្រា ក់ ដុល្លារ យ៉ាង ទូ លំ ទូ លា យ នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ បណ្ត ាល មក ពី ក ត្ត ា Ġ ៤ Ġ យ៉ាង Ġ គ ឺ Ġ ៖ Ġ ក ត្ត ាប ្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ត Ġ ក ត្ត ាន យោ បា យ Ġ ក ត្ត ាស េ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង ក ត្ត ាស ង្គ ម Ġ ក្នុង អ ំ ឡ ុង រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម Ġ រូប ិយ វ ត្ថ ុត ្រ ូវ បាន ល ុប ប ំ បា ត់ ចោល Ġ ព ោល គ ឺ គ ្ម ាន ទី ផ្ សារ Ġ គ ្ម ាន ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ និង គ ្ម ាន សេ រី ភាព គ្រ ប់ យ៉ាង Ġ ក្រ ោយ រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ត្រូវ បាន ផ្ ត ួល រំ លំ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ៧ Ġ ខែ មក រា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៩ Ġ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ច ាប់ ផ្ ត ើម ទទួលបាន ស ន្ត ិ ភាព មក វិញ Ġ បន្ទាប់ ពី ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង សា ជា ថ ្ម ីន ៅ ថ ្ង ៃ ទី១ ០ Ġ ខែ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៩ Ġ ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ក ៏ បាន ប ោះ ផ្សាយ ប្រា ក់ រ ៀល ជាតិ ឡើង វិញ ផ ង ដ ែរ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ទី ២០ Ġ ខែ មី នា Ġ ឆ្នាំ ១៩ ៨០ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ភាព ជ ឿ ជា ក់ និង ជំ ន ឿ ទុក ចិត្ត រ ប ស់ សា ធា រណ ជន មក លើ ប្រា ក់ រ ៀល Ġ នៅ មាន ក ម្រ ិត Ġ និង ផ ុយ ស្រ ួយ នៅ ឡ ើយ Ġ ក្រ ោយ ពី សង ្រ ្ គ ាម ទ ើប ត្រូវ បាន បញ្ច ប់ ភ្ល ាម ៗ Ġ នៅ ដើម ទ ស្ស វ ត ្ស រ ៍ ឆ្នាំ ១៩ ៩០ Ġ អា ជ្ញ ា ធរ បណ្ត ោះ អា ស ន្ន រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ប្រ ច ាំ នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ( UNT AC ) Ġ បាន មក កាន់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ដើម ្ប ី រៀបចំ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជាតិ ជា លើក ទី មួយ Ġ ក្នុង អ ំ ឡ ុង ពេល ន ោះ Ġ ប្រា ក់ ដុល្លារ យ៉ាង ច្ រ ើន ស ន្ធ ឹក ស ន្ធ ាប់ ត្រូវ បាន យក មក ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ សម ្រា ប់ ការ ទូ ទ ាត់ ក្នុង សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្ព ុ ជា Ġ ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា បាន ច ាប់ ផ្ ត ើម ស្ គ ាល់ ពី ត ម្ល ៃ រ ប ស់ ប្រា ក់ ដុល្លារ Ġ ហើយ បាន ប្រ ើប ្រា ស់ កាន់ តែ ច្ រ ើន ឡើង ៗ ក្នុង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម និង ជំ ន ួញ Ġ ដោយ ការ រក ្សា បាន ន ូវ ស្ ថ ិ រ ភាព និង ការ ប ើក ចំ ហ នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ស កម្ម ភាព ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ ទេស ចរ ណ៍ Ġ និង វិ និ យោគ បរ ទេស បាន ក ើន ឡើង ជា ប ន្ត បន្ទាប់ Ġ និង បាន ជំ រ ុញ ដល់ ការ រី ក ចម្រ ើន សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ជា ល ទ្ធ ផល Ġ ប្រា ក់ ដុល្លារ ទទួលបាន ការ ព េញ និយម កាន់ តែ ច្ រ ើន Ġ និង ត្រូវ បាន ប្រ ើប ្រា ស់ យ៉ាង ទូ លំ ទូ លា យ សម ្រា ប់ ស្ទ ើរ គ្រ ប់ ស កម្ម ភាព ជំ ន ួញ Ġ ជា ពិ សេ ស Ġ ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ដ ែល មាន ទំ ហ ំ ទឹក ប្រា ក់ ធ ំ Ġ និង នៅ តា ម ទី ប្រជុំ ជន Ġ ទ ោះ ជា យ៉ាង ណា ក ៏ ដោយ ផ្ អ ែក តា មក ារ ស្ទ ាប ស្ទ ង់ ម តិ មួយ ចំ ន ួន បាន បង ្ហ ាញ ថា Ġ ប្រា ក់ រ ៀល ជាតិ ត្រូវ បាន ប្រ ើប ្រា ស់ យ៉ាង ស កម្ម នៅ តា ម ទី ជន បទ Ġ និង ក្នុង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ដ ែល មាន ទំ ហ ំ ទឹក ប្រា ក់ តូ ច Ġ សម ្រា ប់ ជា ម ធ ្យ ោ បា យ ទូ ទ ាត់ Ġ ស ន្ សំ Ġ និង ផ្ ត ល់ Ġ ឥ ណ ទាន Ġ គ ួរ ក ត់ សម ្ គ ាល់ ផ ង ដ ែរ ថា Ġ ត ម្រ ូវ ការ ប្រា ក់ រ ៀល មាន ការ ក ើន ឡើង ជា ប ន្ត បន្ទាប់ ក្នុង រយ ៈ ពេល ពី រ ទ ស្ស វ ត ្ស រ ៍ ច ុង ក្រ ោយ នេះ Ġ និង កំ ពុ ង ប ន្ត ក ើន ឡើង ប ន្ ថ ែម ទៀត	746	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប្រ ាក់ ដុល្លារ អា មេ រិក ត្រូវ បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ យ៉ាង ទូ លំ ទ ូល ាយ នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁	31	▁ការប្រើប្រាស់ ប្រ ាក់ ដុល្លារ យ៉ាង ទូ លំ ទ ូល ាយ នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁បណ្តាល មក ពី ក ត្ត ា ▁៤ ▁យ៉ាង ▁គឺ ▁៖ ▁កត្តា ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ត ▁កត្តា ន យោ ប ាយ ▁កត្តា សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ក ត្ត ាស ង្គ ម ▁ក្នុង អ ំ ឡ ុង រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁រូប ិយ វ ត្ថ ុ ត្រូវ បាន ល ុប ប ំ ប ាត់ ចោល ▁ពោលគឺ គ ្ មាន ទី ផ្ សារ ▁គ្មាន ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁និង គ ្ មាន សេ រី ភាព គ្រ ប់ យ៉ាង ▁ក្រោយ រ ប ប ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ត្រូវ បាន ផ្ ត ួល រំ លំ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ៧ ▁ខែមករា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៩ ▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា បាន ច ាប់ ផ្ ត ើម ទទួលបាន ស ន្ត ិ ភាព មក វិញ ▁បន្ទាប់ពី ធ នា គ ារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡើង សា ជា ថ ្ម ី នៅ ថ ្ង ៃ ទី ១០ ▁ខែតុលា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៩ ▁ធនាគារ ជាតិ នៃ ក ម្ព ុ ជា ក ៏ បាន ប ោះ ផ្សាយ ប្រ ាក់ រ ៀល ជាតិ ឡើង វិញ ផ ង ដ ែរ នៅ ថ ្ង ៃ ▁ទី ២០ ▁ខែមីនា ▁ឆ្នាំ ១៩ ៨០ ▁ប៉ុន្តែ ភាព ជ ឿ ជ ាក់ និង ជំ ន ឿ ទុក ចិត្ត រ ប ស់ សា ធា រណ ជន មក លើ ប្រ ាក់ រ ៀល ▁នៅ មាន ក ម្រ ិត ▁និង ផ ុយ ស្រ ួយ នៅ ឡ ើយ ▁ក្រោយពី សង ្រ ្ គ ាម ទ ើប ត្រូវ បាន បញ្ច ប់ ភ្ល ាម ៗ ▁នៅ ដើម ទ ស្ស វ ត ្ស រ ៍ ឆ្នាំ ១៩ ៩០ ▁អាជ្ញាធរ បណ្ត ោះ អា ស ន្ន រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ប្រ ច ាំ នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁( UN TA C ) ▁បាន មក កាន់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ដើម ្ប ី រៀបចំ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជាតិ ជា លើក ទី មួយ ▁ក្នុង អ ំ ឡ ុង ពេល ន ោះ ▁ប្រាក់ ដុល្លារ យ៉ាង ច ្រ ើន ស ន្ធ ឹក ស ន្ធ ាប់ ត្រូវ បាន យក មក ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁សម្រាប់ ការ ទូ ទ ាត់ ក្នុង សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្ព ុ ជា ▁ប្រជាជន ក ម្ព ុ ជា បាន ច ាប់ ផ្ ត ើម ស្ គ ាល់ ពី ត ម្ល ៃ រ ប ស់ ប្រ ាក់ ដុល្លារ ▁ហើយ បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ កាន់ តែ ច ្រ ើន ឡើង ៗ ក្នុង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម និង ជំ ន ួញ ▁ដោយ ការ រក ្សា បាន ន ូវ ស ្ថ ិ រ ភាព និង ការ ប ើក ចំ ហ នៃ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁សកម្មភាព ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁ទេសចរណ៍ ▁និង វិ និ យោគ បរ ទេស បាន ក ើន ឡើង ជា ប ន្ត បន្ទាប់ ▁និង បាន ជំ រ ុញ ដល់ ការ រី ក ចម្រ ើន សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ជា ល ទ្ធ ផល ▁ប្រាក់ ដុល្លារ ទទួលបាន ការ ព េញ និយម កាន់ តែ ច ្រ ើន ▁និង ត្រូវ បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ យ៉ាង ទូ លំ ទ ូល ាយ ស ម្រ ាប់ ស្ទ ើរ គ្រ ប់ ស កម្ម ភាព ជំ ន ួញ ▁ជាពិសេស ▁ប្រតិបត្តិការ ដ ែល មាន ទំ ហ ំ ទឹក ប្រ ាក់ ធ ំ ▁និង នៅ ត ាម ទី ប្រជុំ ជន ▁ទោះជា យ៉ាង ណា ក ៏ ដោយ ផ្ អ ែក ត ាម ការ ស្ទ ាប ស្ទ ង់ ម តិ មួយ ចំ ន ួន បាន ប ង្ហ ាញ ថា ▁ប្រាក់ រ ៀល ជាតិ ត្រូវ បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ យ៉ាង ស កម្ម នៅ ត ាម ទី ជន បទ ▁និង ក្នុង ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ដ ែល មាន ទំ ហ ំ ទឹក ប្រ ាក់ ត ូច ▁សម្រាប់ ជា ម ធ ្យ ោ ប ាយ ទូ ទ ាត់ ▁សន្សំ ▁និង ផ្ ត ល់ ▁ឥណទាន ▁គួរ ក ត់ ស ម្ គ ាល់ ផ ង ដ ែរ ថា ▁តម្រូវការ ប្រ ាក់ រ ៀល មាន ការ ក ើន ឡើង ជា ប ន្ត បន្ទាប់ ក្នុង រយ ៈ ពេល ពី រ ទ ស្ស វ ត ្ស រ ៍ ច ុង ក្រ ោយ នេះ ▁និង ក ំព ុង ប ន្ត ក ើន ឡើង ប ន ្ថ ែម ទៀត	678
ហេតុអ្វីបានជា សម្ដេច សីហនុប្រកាន់យកនយោបាយ អព្យាក្រឹព្យនៅក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្ដនិយម	null	បានជា សម្ដេច សីហនុ ប្រកាន់យកនយោបាយ អព្យាក្រឹព្យនៅក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្ដនិយមពីព្រោះសេចក្ដីសម្រេចចិត្តនៃសន្និសីទទីក្រុង សឺណែវ ឆ្នាំ ១៩៥៤ ដែលជាការទាមទាររបស់ចិន និងសហភាពសូវៀតដើម្បីបញ្ចៀសមិនឪ្យសហរដ្ឋអាមេរិកកសាងមូលដ្ឋានទ័ពនៅកម្ពុជាដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាគេចពីការដណ្ដើមឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសមហាអំណាចនៃប្លុកទាំងពីរ	null	បានជា សម្ដេច សីហនុ ប្រកាន់យកនយោបាយ អព្យាក្រឹព្យនៅក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្ដនិយមពីព្រោះសេចក្ដីសម្រេចចិត្តនៃសន្និសីទទីក្រុង សឺណែវ ឆ្នាំ ១៩៥៤ ដែលជាការទាមទាររបស់ចិន និងសហភាពសូវៀតដើម្បីបញ្ចៀសមិនឪ្យសហរដ្ឋអាមេរិកកសាងមូលដ្ឋានទ័ពនៅកម្ពុជាដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាគេចពីការដណ្ដើមឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសមហាអំណាចនៃប្លុកទាំងពីរ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា Ġ សម ្ ដ េច Ġ សី ហ នុ ប្រ កាន់ យក ន យោ បា យ Ġ អ ព្យា ក្រ ឹ ព្យ នៅ ក្នុង រ ប ប សង ្ គម រា ស្រ ្ ដ និយម Ġ	37	បាន ជា Ġ សម ្ ដ េច Ġ សី ហ នុ ÂłĠ ប្រ កាន់ យក ន យោ បា យ Ġ អ ព្យា ក្រ ឹ ព្យ នៅ ក្នុង រ ប ប សង ្ គម រា ស្រ ្ ដ និយម ពី ព្រ ោះ សេ ច ក្ ដ ី សម ្រ េច ចិត្ត នៃ ស ន្ន ិស ី ទ ទី ក្រុង Ġ ស ឺ ណ ែ វ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៤ Ġ ដ ែល ជា ការ ទ ាម ទ ារ រ ប ស់ ច ិន Ġ និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ដើម ្ប ី បញ្ច ៀស ម ិន ឪ ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក សា ង ម ូល ដ្ឋាន ទ ័ ព នៅ ក ម្ព ុ ជា ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា គ េច ពី ការ ដ ណ ្ ដើម ឥ ទ្ធិ ពល រ ប ស់ ប្រ ទេស ម ហា អ ំណ ា ច នៃ ប្ ល ុក ទ ាំង ពី រ	151	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ▁សម្ ដ េច ▁សីហនុ ប្រ កាន់ យក ន យោ ប ាយ ▁អ ព្យា ក្រ ឹ ព្យ នៅ ក្នុង រ ប ប ស ង្គ ម រា ស្រ ្ ដ និយម ▁	34	▁បានជា ▁សម្ ដ េច ▁សីហនុ ▁ប្រកាន់ យក ន យោ ប ាយ ▁អ ព្យា ក្រ ឹ ព្យ នៅ ក្នុង រ ប ប ស ង្គ ម រា ស្រ ្ ដ និយម ពី ព្រ ោះ ស េច ក្ ដ ី ស ម្រ េច ចិត្ត នៃ ស ន្ន ិ សី ទ ទី ក្រុង ▁ស ឺ ណ ែ វ ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៤ ▁ដែល ជា ការ ទ ាម ទ ារ រ ប ស់ ច ិន ▁និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ដើម ្ប ី បញ្ច ៀស ម ិន ឪ ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ក សា ង ម ូល ដ្ឋាន ទ ័ ព នៅ ក ម្ព ុ ជា ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា គ េច ពី ការ ដ ណ ្ ដើម ឥ ទ្ធិ ពល រ ប ស់ ប្រ ទេស ម ហា អ ំ ណា ច នៃ ប ្ល ុក ទ ាំង ពី រ	145
តើសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងភរិយាលោកជំទាវគតិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុនរ៉ានី ហ៊ុន សែន បានអញ្ជើញចូលរួមប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរការដាក់បញ្ចូលឆ្នេរកម្ពុជា ជាសមាជិកកឹ្លបសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសកលលោកនៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា	null	សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងភរិយាលោកជំទាវប៊ុនរ៉ានី ហ៊ុន សែនបានអញ្ជើញចូលរួមប្រារព្ធពិធីអបអរ សាទរការដាក់បញ្ចូលឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា ជាសមាជិកក្លឹបឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសកលលោក នៅខេត្តព្រះសីហនុ នាថ្ងៃទី១១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១១	null	សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងភរិយាលោកជំទាវប៊ុនរ៉ានី ហ៊ុន សែនបានអញ្ជើញចូលរួមប្រារព្ធពិធីអបអរ សាទរការដាក់បញ្ចូលឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា ជាសមាជិកក្លឹបឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសកលលោក នៅខេត្តព្រះសីហនុ នាថ្ងៃទី១១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១១	ត ើស ម្ ត េច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ និង ភ រិយា លោក ជំ ទ ាវ គ តិ ព្រ ឹ ទ្ធ បណ្ឌិត Ġ ប៊ ុន រ៉ា នី Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ បាន អ ញ្ជ ើ ញ ចូល រួម ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី អ ប អ រស ា ទ រក ារ ដា ក់ បញ្ចូល ឆ្ ន េរ ក ម្ព ុ ជា Ġ ជា សម ា ជ ិក ក ឹ ្ល ប សម ុ ទ្រ ស្ អា ត ប ំ ផ ុត លើ ស ក ល លោក នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ	119	សម ្ត េច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ នា យក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា និង ភ រិយា លោក ជំ ទ ាវ ប៊ ុន រ៉ា នី Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន បាន អ ញ្ជ ើ ញ ចូល រួម ប្រា រ ព្ ធ ពិ ធី អ ប អ រ Ġ សា ទ រក ារ ដា ក់ បញ្ចូល ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ ជា សម ា ជ ិក ក្ ល ឹប ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ ស្ អា ត ប ំ ផ ុត លើ ស ក ល លោក Ġ នៅ ខ េត ្ត ព្រ ះ សី ហ នុ Ġ នា ថ ្ង ៃ ទី១ ១ Ġ ខែ Ġ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១ ១	132	▁តើ សម ្ត េច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁នាយក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁និង ភ រិយា លោក ជំ ទ ាវ គ តិ ព្រ ឹ ទ្ធ បណ្ឌិត ▁ប៊ុន រ៉ា នី ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁បាន អ ញ្ជ ើ ញ ចូល រួម ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី អ ប អ រ សា ទ រ ការ ដ ាក់ បញ្ចូល ឆ្ ន េរ ក ម្ព ុ ជា ▁ជា ស មា ជ ិក ក ឹ ្ល ប សម ុ ទ្រ ស ្អ ាត ប ំ ផ ុត លើ ស ក ល លោក នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁	114	▁សម្តេច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁នាយក រដ្ឋ ម ន្ត ្រី នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា និង ភ រិយា លោក ជំ ទ ាវ ប៊ ុន រ៉ា នី ▁ហ៊ុន ▁សែន បាន អ ញ្ជ ើ ញ ចូល រួម ប្រ ារ ព្ ធ ពិ ធី អ ប អ រ ▁សា ទ រ ការ ដ ាក់ បញ្ចូល ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ ក ម្ព ុ ជា ▁ជា ស មា ជ ិក ក ្ល ឹប ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ ស ្អ ាត ប ំ ផ ុត លើ ស ក ល លោក ▁នៅ ខ េ ត្ត ព្រ ះ សី ហ នុ ▁នា ថ ្ង ៃ ទី១ ១ ▁ខែ ▁កក្កដា ▁ឆ្នាំ ▁២០១១	123
តើសង្គមធម៌ និងវប្បធម៌មានទំនាក់ទំនងគ្នាដូចម្តេច ពីព្រោះអ្វី ចូរលើកឧទាហរណ៍ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមកបញ្ជាក់	null	សង្គមធម៌ និងវប្បធម៌មានទំនាក់ទំនងគ្នា សង្គមធម៌លូតលាស់រីកចម្រើនបានអាស្រ័យនឹងវប្បធម៌សង្គមនោះឯង ដូចជាគ្រឿងប្រដាប់ប្រើប្រាស់អាចផលិតបានដោយសារមនុស្សមានចំណេះដឹងបំណិននិងកម្រិតជំនាញច្បាស់លាស់ ឯវប្បធម៌វិញក៏ត្រូវពឹងពាក់លើសង្គមធម៌ សិល្បៈ អក្សរសិល្ប៍ ជំនឿសាសនា រីកចម្រើនលូតលាស់អភិវឌ្ឍអាស្រ័យនឹងរបបសង្គមគាំទ្រផ្តល់ឳកាសឱ្យសង្គមដំណើរការបានល្អ ដូចនេះគេសង្កេតឃើញថា អរិយធម៌ដុះដាលចម្រើនលូតលាស់ទៅបានអាស្រ័យទៅលើវប្បធម៌ និងសង្គមធម៌ ដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមកព្រោះវប្បធម៌ស្វែងរកសុខៈតាមផ្លូវចិត្ត ឯវប្បធម៌វិញស្វែងរកសុខៈតាមផ្លូវកាយ និងសម្ភារៈ សង្គមធម៌ និងវប្បធម៌ចាំបាច់មានទំនាក់ទំនងគ្នាជិតស្និតប្រកបដោយវិទ្យាសាស្រ្ត ទើបអាចរៀបចំសង្គមឱ្យមានវឌ្ឍនភាពគ្រប់គ្រាន់ប្រកបដោយថាមពល និងប្រសិទ្ធភាព	null	សង្គមធម៌ និងវប្បធម៌មានទំនាក់ទំនងគ្នា សង្គមធម៌លូតលាស់រីកចម្រើនបានអាស្រ័យនឹងវប្បធម៌សង្គមនោះឯង ដូចជាគ្រឿងប្រដាប់ប្រើប្រាស់អាចផលិតបានដោយសារមនុស្សមានចំណេះដឹងបំណិននិងកម្រិតជំនាញច្បាស់លាស់ ឯវប្បធម៌វិញក៏ត្រូវពឹងពាក់លើសង្គមធម៌ សិល្បៈ អក្សរសិល្ប៍ ជំនឿសាសនា រីកចម្រើនលូតលាស់អភិវឌ្ឍអាស្រ័យនឹងរបបសង្គមគាំទ្រផ្តល់ឳកាសឱ្យសង្គមដំណើរការបានល្អ ដូចនេះគេសង្កេតឃើញថា អរិយធម៌ដុះដាលចម្រើនលូតលាស់ទៅបានអាស្រ័យទៅលើវប្បធម៌ និងសង្គមធម៌ ដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមកព្រោះវប្បធម៌ស្វែងរកសុខៈតាមផ្លូវចិត្ត ឯវប្បធម៌វិញស្វែងរកសុខៈតាមផ្លូវកាយ និងសម្ភារៈ សង្គមធម៌ និងវប្បធម៌ចាំបាច់មានទំនាក់ទំនងគ្នាជិតស្និតប្រកបដោយវិទ្យាសាស្រ្ត ទើបអាចរៀបចំសង្គមឱ្យមានវឌ្ឍនភាពគ្រប់គ្រាន់ប្រកបដោយថាមពល និងប្រសិទ្ធភាព	ត ើស ង្គ ម ធម៌ Ġ និង វ ប្ប ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ដូច ម្ ត េច Ġ ពី ព្រ ោះ អ ្វី Ġ ច ូរ លើក ឧ ទ ា ហ រណ ៍ ក្នុង ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ត មក បញ្ជា ក់ Ġ	44	សង ្ គម ធម៌ Ġ និង វ ប្ប ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា Ġ សង ្ គម ធម៌ ល ូត លាស់ រី ក ចម្រ ើន បាន អា ស្រ ័យ នឹង វ ប្ប ធម៌ សង ្ គម ន ោះ ឯ ង Ġ ដូច ជា គ្រឿង ប្រ ដា ប់ ប្រ ើប ្រា ស់ អា ច ផល ិត បាន ដោយ សារ ម នុ ស្ស មាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង ប ំណ ិន និង ក ម្រ ិត ជំ នា ញ ច្ បា ស់ លាស់ Ġ ឯ វ ប្ប ធម៌ វិញ ក ៏ ត្រូវ ព ឹង ពាក់ លើ សង ្ គម ធម៌ Ġ សិ ល ្ប ៈ Ġ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ រី ក ចម្រ ើន ល ូត លាស់ អភិវឌ្ឍ អា ស្រ ័យ នឹង រ ប ប សង ្ គម គ ាំ ទ្រ ផ្ ត ល់ ឳ កាស ឱ្យ សង ្ គម ដំណើរ ការ បាន ល្អ Ġ ដូច នេះ គ េស ង្ក េត ឃើញ ថា Ġ អ រិយ ធម៌ ដ ុះ ដា ល ចម្រ ើន ល ូត លាស់ ទៅ បាន អា ស្រ ័យ ទៅ លើ វ ប្ប ធម៌ Ġ និង សង ្ គម ធម៌ Ġ ដ ែល មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា Ġ ព ឹង ផ្ អ ែក គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ព្រ ោះ វ ប្ប ធម៌ ស្ វ ែង រក សុខ ៈ តា ម ផ្ល ូវ ចិត្ត Ġ ឯ វ ប្ប ធម៌ វិញ ស្ វ ែង រក សុខ ៈ តា ម ផ្ល ូវ កាយ Ġ និង សម ្ ភា រៈ Ġ សង ្ គម ធម៌ Ġ និង វ ប្ប ធម៌ ចាំបាច់ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ជ ិត ស្ន ិត ប្រ ក ប ដោយ វិទ្យា សា ស្រ ្ត Ġ ទ ើប អា ចរ ៀប ចំ សង ្ គម ឱ្យ មាន វ ឌ ្ឍ ន ភាព គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ប្រ ក ប ដោយ ថា ម ពល Ġ និង ប្រ សិ ទ្ធ ភាព	298	▁តើ ស ង្គ ម ធម៌ ▁និង វ ប្ប ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ដូច ម ្ត េច ▁ពីព្រោះ អ ្វី ▁ចូរ លើក ឧ ទ ា ហ រ ណ៍ ក្នុង ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ត មក បញ្ជា ក់ ▁	41	▁សង្គម ធម៌ ▁និង វ ប្ប ធម៌ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ▁សង្គម ធម៌ ល ូត លាស់ រី ក ចម្រ ើន បាន អា ស្រ ័យ នឹង វ ប្ប ធម៌ ស ង្គ ម ន ោះ ឯ ង ▁ដូចជា គ្រឿង ប្រ ដ ាប់ ប្រ ើ ប្រ ាស់ អា ច ផល ិត បាន ដោយ សារ ម នុ ស្ស មាន ច ំណ េះ ដ ឹង ប ំណ ិន និង ក ម្រ ិត ជំ ន ាញ ច ្ប ាស់ លាស់ ▁ឯ វ ប្ប ធម៌ វិញ ក ៏ ត្រូវ ព ឹង ពាក់ លើ ស ង្គ ម ធម៌ ▁សិល្បៈ ▁អក្សរ ស ិល ្ប ៍ ▁ជំនឿ សា ស នា ▁រីកចម្រើន ល ូត លាស់ អភិវឌ្ឍ អា ស្រ ័យ នឹង រ ប ប ស ង្គ ម គ ាំ ទ្រ ផ្ ត ល់ ឳ កាស ឱ្យ ស ង្គ ម ដំណើរ ការ បាន ល្អ ▁ដូចនេះ គ េស ង្ក េត ឃើញ ថា ▁អរិយធម៌ ដ ុះ ដា ល ចម្រ ើន ល ូត លាស់ ទៅ បាន អា ស្រ ័យ ទៅ លើ វ ប្ប ធម៌ ▁និង ស ង្គ ម ធម៌ ▁ដែល មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ▁ពឹងផ្អែក គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ព្រ ោះ វ ប្ប ធម៌ ស ្វ ែង រក សុខ ៈ ត ាម ផ្ល ូវ ចិត្ត ▁ឯ វ ប្ប ធម៌ វិញ ស ្វ ែង រក សុខ ៈ ត ាម ផ្ល ូវ កាយ ▁និង ស ម្ភ ារ ៈ ▁សង្គម ធម៌ ▁និង វ ប្ប ធម៌ ចាំបាច់ មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង គ្នា ជ ិត ស្ន ិត ប្រ ក ប ដោយ វិទ្យា សា ស្រ ្ត ▁ទើប អា ច រៀបចំ ស ង្គ ម ឱ្យ មាន វ ឌ ្ឍ ន ភាព គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ប្រ ក ប ដោយ ថា ម ពល ▁និង ប្រ ស ិទ្ធ ភាព	272
តើ”វឌ្ឍនភាព” តាមបែបសហរដ្ឋអាមេរិកមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមានយ៉ាងណាខ្លះដល់សង្គម	null	ក ឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន ធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនប្រជាពលរដ្ឋមានការងារធ្វើគ្រប់ៗគ្នាៗជីវភាពប្រជាជនមានភាពធូរធារការរស់នៅប្រកបដោយផាសុកភាពមានសម្ភារៈប្រើប្រាស់ទំនើបៗវិទ្យាសាស្រ្តមានភាពជឿនលឿនមានសេវាកម្មល្អអាចធ្វើឱ្យគេពង្រីកឥទ្ធិពលទៅលើប្រទេសដទៃទៀត ខ ផលអវិជ្ជមានប្រជាជនឥតការងារធ្វើមានគំលាតរស់នៅរវាងប្រជាជនអ្នកមាន និងប្រជាជនក្រដែលរស់នៅដោយស៊ីឈ្នួលគេសហគ្រាសតូចតាចមិនអាចឈរជើងបានព្រោះសហគ្រាសធំៗលេបត្របាក់ការរីកចម្រើននាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកវាទទីលើប្រទេសដទៃនាំឱ្យមានកំណើនប្រជាជនយ៉ាងឆាប់រហ័សមានការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបន្ថែមជាច្រើនទៀត	null	ក ឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន ធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនប្រជាពលរដ្ឋមានការងារធ្វើគ្រប់ៗគ្នាៗជីវភាពប្រជាជនមានភាពធូរធារការរស់នៅប្រកបដោយផាសុកភាពមានសម្ភារៈប្រើប្រាស់ទំនើបៗវិទ្យាសាស្រ្តមានភាពជឿនលឿនមានសេវាកម្មល្អអាចធ្វើឱ្យគេពង្រីកឥទ្ធិពលទៅលើប្រទេសដទៃទៀត ខ ផលអវិជ្ជមានប្រជាជនឥតការងារធ្វើមានគំលាតរស់នៅរវាងប្រជាជនអ្នកមាន និងប្រជាជនក្រដែលរស់នៅដោយស៊ីឈ្នួលគេសហគ្រាសតូចតាចមិនអាចឈរជើងបានព្រោះសហគ្រាសធំៗលេបត្របាក់ការរីកចម្រើននាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកវាទទីលើប្រទេសដទៃនាំឱ្យមានកំណើនប្រជាជនយ៉ាងឆាប់រហ័សមានការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបន្ថែមជាច្រើនទៀត	ត ើ âĢĿ វ ឌ ្ឍ ន ភាព âĢĿ Ġ តា ម ប ែប ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន ឥ ទ្ធិ ពល វិ ជ្ជ មាន និង អ វិ ជ្ជ មាន យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ សង ្ គម Ġ	38	ក Ġ ឥ ទ្ធិ ពល វិ ជ្ជ មាន Ġ ធ ្វ ើ ឱ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច រី ក ចម្រ ើន ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ការងារ ធ ្វ ើ គ្រ ប់ ៗ គ្នា ៗ ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន មាន ភាព ធ ូរ ធា រក ារ រស់ នៅ ប្រ ក ប ដោយ ផ ាស ុក ភាព មាន សម ្ ភា រៈ ប្រ ើប ្រា ស់ ទំ ន ើប ៗ វិទ្យា សា ស្រ ្ត មាន ភាព ជឿនលឿន មាន សេ វា កម្ម ល្អ អា ច ធ ្វ ើ ឱ្យ គ េ ព ង ្រី ក ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ លើ ប្រ ទេស ដ ទ ៃ ទៀត Ġ ខ Ġ ផល អ វិ ជ្ជ មាន ប្រ ជា ជន ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើម ាន គ ំ លា ត រស់ នៅ រ វា ង ប្រ ជា ជន អ្នក មាន Ġ និង ប្រ ជា ជន ក្រ ដ ែល រស់ នៅ ដោយ ស៊ី ឈ ្ន ួល គ េស ហ គ្រ ាស តូ ច តា ច ម ិន អា ច ឈ រ ជើង បាន ព្រ ោះ ស ហ គ្រ ាស ធ ំ ៗ ល េ ប ត្រ បា ក់ ការ រី ក ចម្រ ើន នាំ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក វា ទ ទី លើ ប្រ ទេស ដ ទ ៃ នាំ ឱ្យ មាន កំ ណ ើន ប្រ ជា ជន យ៉ាង ឆ ាប់ រ ហ ័ សម ាន ការ ក សា ង ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ប ន្ ថ ែម ជា ច្ រ ើន ទៀត	242	▁តើ ” វ ឌ ្ឍ ន ភាព ” ▁តាម ប ែប ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន ឥ ទ្ធិ ពល វិ ជ្ជ មាន និង អ វិ ជ្ជ មាន យ៉ាង ណា ខ្ ល ះ ដល់ ស ង្គ ម ▁	36	▁ក ▁ឥទ្ធិពល វិ ជ្ជ មាន ▁ធ្វើឱ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច រី ក ចម្រ ើន ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ការងារ ធ ្វ ើ គ្រ ប់ ៗ គ្នា ៗ ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន មាន ភាព ធ ូរ ធ ារ ការ រស់ នៅ ប្រ ក ប ដោយ ផ ាស ុក ភាព មាន ស ម្ភ ារ ៈ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ទំ ន ើប ៗ វិទ្យា សា ស្រ ្ត មាន ភាព ជឿនលឿន មាន សេ វា កម្ម ល្អ អា ច ធ ្វ ើ ឱ្យ គ េ ព ង ្រី ក ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ លើ ប្រ ទេស ដ ទ ៃ ទៀត ▁ខ ▁ផល អ វិ ជ្ជ មាន ប្រ ជា ជន ឥ ត ការងារ ធ ្វ ើ មាន គ ំ ល ាត រស់ នៅ រ វ ាង ប្រ ជា ជន អ្នក មាន ▁និង ប្រ ជា ជន ក្រ ដ ែល រស់ នៅ ដោយ ស៊ី ឈ ្ន ួល គ េស ហ គ្រ ាស ត ូច តា ច ម ិន អា ច ឈ រ ជើង បាន ព្រ ោះ ស ហ គ្រ ាស ធ ំ ៗ ល េ ប ត្រ ប ាក់ ការ រី ក ចម្រ ើន នាំ ឱ្យ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក វា ទ ទី លើ ប្រ ទេស ដ ទ ៃ នាំ ឱ្យ មាន ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន យ៉ាង ឆ ាប់ រ ហ ័ ស មាន ការ ក សា ង ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ប ន ្ថ ែម ជា ច ្រ ើន ទៀត	235
ចូរបង្ហាញពីភាពខុសគ្នារវាងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរីនិងសេដ្ឋកិច្ចផែនការ	null	ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី គឺជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលធនធានត្រូវបានបែងចែក និងផលិត ជាផលិតផលតាមតម្រូវការទីផ្សារ ការសម្រេចចិត្តផលិតចំនួនប៉ុន្មានហើយសម្រាប់អ្នកណាគឺផ្អែកតាមការប្រែប្រួលនៃថ្លៃទីផ្សារប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការ គឺជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលរដ្ឋាភិបាលសម្រេចគ្រប់លើផលិតកម្ម និការប្រើប្រាស់ទំនិញ ការិយាល័យផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាល និងសម្រេចថាតើត្រូវផលិតប៉ុន្មាន ហើយសម្រាប់អ្នកណាខ្លះ	null	ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី គឺជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលធនធានត្រូវបានបែងចែក និងផលិត ជាផលិតផលតាមតម្រូវការទីផ្សារ ការសម្រេចចិត្តផលិតចំនួនប៉ុន្មានហើយសម្រាប់អ្នកណាគឺផ្អែកតាមការប្រែប្រួលនៃថ្លៃទីផ្សារប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការ គឺជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលរដ្ឋាភិបាលសម្រេចគ្រប់លើផលិតកម្ម និការប្រើប្រាស់ទំនិញ ការិយាល័យផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាល និងសម្រេចថាតើត្រូវផលិតប៉ុន្មាន ហើយសម្រាប់អ្នកណាខ្លះ	ច ូរ បង ្ហ ាញ ពី ភាព ខុស គ្នា រ វា ង ប្រ ព ័ន ្ ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ទី ផ្ សារ សេ រី និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ ែន ការ Ġ	32	ប្រ ព ័ន ្ ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ទី ផ្ សារ សេ រី Ġ គ ឺ ជា ប្រ ព ័ន ្ ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល ធ ន ធាន ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក Ġ និង ផល ិត Ġ ជា ផល ិត ផល តា ម ត ម្រ ូវ ការ ទី ផ្ សារ Ġ ការ សម ្រ េច ចិត្ត ផល ិត ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ម ាន ហើយ សម ្រា ប់ អ្នក ណា âĢĭ គ ឺ ផ្ អ ែក តា មក ារ ប្រ ែប ្រ ួល នៃ ថ្លៃ ទី ផ្ សារ ប្រ ព ័ន ្ ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ ែន ការ Ġ គ ឺ ជា ប្រ ព ័ន ្ ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល រដ្ឋ ា ភិ បាល សម ្រ េច គ្រ ប់ លើ ផល ិត កម្ម ĠâĢĭ និ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ទំ និ ញ Ġ ការ ិយ ាល ័យ ផ ែន ការ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ និង សម ្រ េច ថា ត ើត ្រ ូវ ផល ិត ប៉ ុន ្ម ាន Ġ ហើយ សម ្រា ប់ អ្នក ណា ខ្ ល ះ Ġ	172	▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ពី ភាព ខុស គ្នា រ វ ាង ប្រ ព ័ ន្ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ទី ផ្ សារ សេ រី និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ ែន ការ ▁	30	▁ប្រព័ន្ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ទី ផ្ សារ សេ រី ▁គឺជា ប្រ ព ័ ន្ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល ធ ន ធាន ត្រូវ បាន ប ែង ច ែក ▁និង ផល ិត ▁ជា ផល ិត ផល ត ាម ត ម្រ ូវ ការ ទី ផ្ សារ ▁ការសម្រេចចិត្ត ផល ិត ចំ ន ួន ប៉ ុន ្ មាន ហើយ ស ម្រ ាប់ អ្នក ណា ▁គឺ ផ្ អ ែក ត ាម ការ ប្រ ែ ប្រ ួល នៃ ថ្លៃ ទី ផ្ សារ ប្រ ព ័ ន្ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ផ ែន ការ ▁គឺជា ប្រ ព ័ ន្ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ែល រ ដ្ឋា ភិ បាល ស ម្រ េច គ្រ ប់ លើ ផល ិត កម្ម ▁និ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ទំ ន ិញ ▁ការិយាល័យ ផ ែន ការ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁និង ស ម្រ េច ថា ត ើ ត្រូវ ផល ិត ប៉ ុន ្ មាន ▁ហើយ ស ម្រ ាប់ អ្នក ណា ខ្ ល ះ ▁	152
តើអង្គការនយោបាយសង្គមរាស្រ្ដនិយមហៅកាត់ថា “សង្គម” ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំណា ដឹកនាំដោយអ្នកណា	null	អង្គការនយោបាយសង្គមរាស្រ្ដនិយកហៅកាត់ថាសង្គមត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៥ ដឹកនាំដោយព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ	null	អង្គការនយោបាយសង្គមរាស្រ្ដនិយកហៅកាត់ថាសង្គមត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៥ ដឹកនាំដោយព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ	ត ើ អង្គ ការ ន យោ បា យ សង ្ គម រា ស្រ ្ ដ និយម ហ ៅ កាត់ ថា ĠâĢľ សង ្ គម âĢĿ Ġ ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ អ្នក ណា Ġ	38	អង្គ ការ ន យោ បា យ សង ្ គម រា ស្រ ្ ដ និ យក ហ ៅ កាត់ ថា សង ្ គម ត្រូវ បាន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៥ ៥ Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ Âł	48	▁តើ អង្គ ការ ន យោ ប ាយ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ ដ និយម ហ ៅ កាត់ ថា ▁ “ ស ង្គ ម ” ▁ត្រូវបាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ▁ដឹកនាំ ដោយ អ្នក ណា ▁	34	▁អង្គការ ន យោ ប ាយ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ ដ និ យក ហ ៅ កាត់ ថា ស ង្គ ម ត្រូវ បាន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៥ ៥ ▁ដឹកនាំ ដោយ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ▁	45
ប្រវត្តិសង្ខេបលោក អេមីលហ្សូឡា	null	លោកអេមើលហ្សូឡាជាអ្នកនិពន្ធធម្មជាតិនិយម លោកកើតនៅឆ្នាំ ១៨៤០ នៅទីក្រុងប៉ារីស ឪពុកជាជនជាតិអ៊ីតាលី ចូលសញ្ជាតិបារាំងនិងម្តាយជាជនជាតិបារាំង កុមារភាពគាត់រៀននៅទីក្រុង អេអង់ប្រូវង់ ហើយបន្ទាប់មករៀននៅទីក្រុងប៉ារីស នៅឆ្នាំ ១៨៥៩ លោកបានប្រលងធ្លាក់មធ្យមសិក្សាបត្រ ហើយចូលធ្វើការនៅបណ្ណាល័យហាសែតជាអ្នកចងក្រងឯកសារបោះពុម្ព នៅឆ្នំា ១៨៦៥ និងអត្ថបទរិះគន់ចុះក្នុងសារព័ត៌មាន នៅឆ្នាំ ១៨៦៨ លោកបានបោះពុម្ពអត្ថបទ ខ្ញុំសូមចោទប្រកាន់ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់បញ្ហាដ្រឹហ្វឺស ដែលអនុសេនីយ៍ឯកអាល់ហ្រ្វែតដ្រឺហ្វីស គេដាក់ទោសយ៉ាងអយុត្តិធម៌ លោកត្រូវគេដាក់ទោសឲ្យជាប់គុក ១ឆ្នាំដូចនេះលោកត្រូវគេចទៅ្រទេសអង់គ្លេស ពេលត្រឡប់មកពីប្រទេស អង់គ្លេសវិញលោកសរសេរសៀវភៅជាច្រើន ហើយនៅឆ្នាំ១៩០២ លោកទទួលមរណៈភាពនៅទីក្រុងប៉ារីស កម្រងស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោករួមមានម៉ាឌីឡែនហ្វេរ៉ាគ្រួសារហ្គុងម៉ាកកាប្រវត្តិធម្មជាតិ និងសង្គមនៃគ្រួសារមួយនៅក្រោមរជ្ជកាលចក្រភពទី២ជោគជតារបស់គ្រួសាររូហ្គុងកណ្តាលក្រុងប៉ារីសការច្បាំងដណ្តើមយកនគរនៃពួកប្លាស្សង់កំហុសសង្ឃរាជមូរ៉េឯកឧត្តមអឺហ្សែនរូហ្គុងដំបងសំពងរាត្រីកាលននានានៃម៉េដង់ប្រលោមលោកពិសោធន៍ធម្មជាតិនិយមខាងនាកម្មអ្នកប្រលោមលោកធម្មជាតិនិយមហ្ស៊ែមីណាស់សេចក្តីថ្លែងការរបស់មនុស្ស៥នាក់ជំពួកនៃគ្រួសាររូហ្គុងម៉ាកកាទីក្រុងលួកដឺទីក្រុងរ៉ូមទីក្រុងប៉ារីសខ្ញុំសូមចោទប្រកាន់ពហុផលភាពពលកម្មសច្ចភាពយុត្តិធម៌	null	លោកអេមើលហ្សូឡាជាអ្នកនិពន្ធធម្មជាតិនិយម លោកកើតនៅឆ្នាំ ១៨៤០ នៅទីក្រុងប៉ារីស ឪពុកជាជនជាតិអ៊ីតាលី ចូលសញ្ជាតិបារាំងនិងម្តាយជាជនជាតិបារាំង កុមារភាពគាត់រៀននៅទីក្រុង អេអង់ប្រូវង់ ហើយបន្ទាប់មករៀននៅទីក្រុងប៉ារីស នៅឆ្នាំ ១៨៥៩ លោកបានប្រលងធ្លាក់មធ្យមសិក្សាបត្រ ហើយចូលធ្វើការនៅបណ្ណាល័យហាសែតជាអ្នកចងក្រងឯកសារបោះពុម្ព នៅឆ្នំា ១៨៦៥ និងអត្ថបទរិះគន់ចុះក្នុងសារព័ត៌មាន នៅឆ្នាំ ១៨៦៨ លោកបានបោះពុម្ពអត្ថបទ ខ្ញុំសូមចោទប្រកាន់ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់បញ្ហាដ្រឹហ្វឺស ដែលអនុសេនីយ៍ឯកអាល់ហ្រ្វែតដ្រឺហ្វីស គេដាក់ទោសយ៉ាងអយុត្តិធម៌ លោកត្រូវគេដាក់ទោសឲ្យជាប់គុក ១ឆ្នាំដូចនេះលោកត្រូវគេចទៅ្រទេសអង់គ្លេស ពេលត្រឡប់មកពីប្រទេស អង់គ្លេសវិញលោកសរសេរសៀវភៅជាច្រើន ហើយនៅឆ្នាំ១៩០២ លោកទទួលមរណៈភាពនៅទីក្រុងប៉ារីស កម្រងស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោករួមមានម៉ាឌីឡែនហ្វេរ៉ាគ្រួសារហ្គុងម៉ាកកាប្រវត្តិធម្មជាតិ និងសង្គមនៃគ្រួសារមួយនៅក្រោមរជ្ជកាលចក្រភពទី២ជោគជតារបស់គ្រួសាររូហ្គុងកណ្តាលក្រុងប៉ារីសការច្បាំងដណ្តើមយកនគរនៃពួកប្លាស្សង់កំហុសសង្ឃរាជមូរ៉េឯកឧត្តមអឺហ្សែនរូហ្គុងដំបងសំពងរាត្រីកាលននានានៃម៉េដង់ប្រលោមលោកពិសោធន៍ធម្មជាតិនិយមខាងនាកម្មអ្នកប្រលោមលោកធម្មជាតិនិយមហ្ស៊ែមីណាស់សេចក្តីថ្លែងការរបស់មនុស្ស៥នាក់ជំពួកនៃគ្រួសាររូហ្គុងម៉ាកកាទីក្រុងលួកដឺទីក្រុងរ៉ូមទីក្រុងប៉ារីសខ្ញុំសូមចោទប្រកាន់ពហុផលភាពពលកម្មសច្ចភាពយុត្តិធម៌	ប្រ វត្ត ិស ង ្ខ េ ប លោក Ġ អ េ មី ល ហ្ស ូ ឡា ĠĠ	15	លោក អ េ មើល ហ្ស ូ ឡា ជា អ្នក និ ពន្ធ ធម្ម ជាតិ និយម Ġ លោក កើត នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៤០ Ġ នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ ឪ ពុ ក ជា ជន ជាតិ អ៊ី តា លី Ġ ចូល ស ញ្ជ ាត ិប ារ ាំង និង ម្ តា យ ជា ជន ជាតិ បា រា ំ ង Ġ ក ុម ារ ភាព គ ាត់ រ ៀន នៅ ទី ក្រុង Ġ អ េ អ ង់ ប្រ ូវ ង់ Ġ ហើយ បន្ទាប់ មក រ ៀន នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៥ ៩ Ġ លោក បាន ប្រ លង ធ ្លា ក់ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាប ត្រ Ġ ហើយ ចូល ធ ្វ ើក ារ នៅ ប ណ្ណ ាល ័យ ហា ស ែត ជា អ្នក ច ង ក្រ ង ឯក សារ ប ោះ ពុ ម្ព Ġ នៅ ឆ្ ន ំ ា Ġ ១ ៨ ៦ ៥ Ġ និង អ ត្ថ បទ រិ ះ គ ន់ ច ុះ ក្នុង សារ ព័ត៌មាន Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៦ ៨ Ġ លោក បាន ប ោះ ពុ ម្ព អ ត្ថ បទ Ġ ខ្ ញ ុំ ស ូម ច ោទ ប្រ កាន់ Ġ ដើម ្ប ី ជា ប្រ យោ ជន ៍ ដល់ ប ញ ្ហ ា ដ ្រ ឹ ហ្វ ឺ ស Ġ ដ ែល អនុ សេ នី យ ៍ ឯក អា ល់ ហ ្រ ្វ ែត ដ ្រ ឺ ហ្វ ី ស Ġ គ េ ដា ក់ ទោស យ៉ាង អ យុត្តិ ធម៌ Ġ លោក ត្រូវ គ េ ដា ក់ ទោស ឲ្យ ជាប់ គ ុក Ġ ១ ឆ្នាំ ដូច នេះ លោក ត្រូវ គ េច ទៅ ្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស Ġ ពេល ត្រ ឡ ប់ មក ពី ប្រ ទេស Ġ អ ង់ គ ្ល េស វិញ លោក ស រស េរ ស ៀវ ភ ៅ ជា ច្ រ ើន Ġ ហើយ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ០ ២ Ġ លោក ទទួល ម រណៈ ភាព នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ĠâĢĭ Ġ ក ម្រ ង ស្ន ា ដៃ និ ពន្ធ រ ប ស់ លោក រួម មាន ម៉ា ឌី ឡែន ហ្វ េរ ៉ ា គ្រួសារ ហ្គ ុង ម៉ា ក កា ប្រ វត្ត ិ ធម្ម ជាតិ Ġ និង សង ្ គម នៃ គ្រួសារ មួយ នៅ ក្រោម រ ជ្ជ កាល ច ក្រ ភព ទី ២ ជ ោ គ ជ តា រ ប ស់ គ្រួសារ រ ូ ហ្គ ុង ក ណ្ត ាល ក្រុង ប៉ា រី ស ការ ច្ បា ំ ង ដ ណ្ត ើម យក ន គរ នៃ ព ួ ក ប្ លា ស្ស ង់ កំ ហ ុស សង ្ ឃ រាជ ម ូរ ៉ េ ឯក ឧ ត្ត ម អ ឺ ហ្ស ែន រ ូ ហ្គ ុង ដំ បង សំ ព ង រា ត្រ ី កាល ន នា នា នៃ ម៉ េ ដង ់ ប្រ ល ោម លោក ពិ ស ោ ធ ន៍ ធម្ម ជាតិ និយម ខា ង នា កម្ម អ្នក ប្រ ល ោម លោក ធម្ម ជាតិ និយម ហ្ស ៊ ែម ី ណា ស់ សេ ច ក្តី ថ ្ល ែង ការ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ៥ នាក់ ជំ ព ួ ក នៃ គ្រួសារ រ ូ ហ្គ ុង ម៉ា ក កា ទី ក្រុង ល ួ ក ដ ឺ ទី ក្រុង រ៉ូ ម ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ខ្ ញ ុំ ស ូម ច ោទ ប្រ កាន់ ព ហ ុ ផល ភាព ពល កម្ម ស ច្ច ភាព យុត្តិ ធម៌	517	▁ប្រវត្តិ សង ្ខ េ ប លោក ▁អេ មី ល ហ្ស ូ ឡា ▁	12	▁លោក អ េ មើល ហ្ស ូ ឡា ជា អ្នក និ ពន្ធ ធម្ម ជាតិ និយម ▁លោក កើត នៅ ឆ្នាំ ▁១៨ ៤០ ▁នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁ឪពុក ជា ជន ជាតិ អ៊ី តា លី ▁ចូល ស ញ្ជ ាត ិប ារ ាំង និង ម ្ត ាយ ជា ជន ជាតិ ប ារ ាំង ▁កុមារ ភាព គ ាត់ រ ៀន នៅ ទី ក្រុង ▁អេ អ ង់ ប្រ ូវ ង់ ▁ហើយ បន្ទាប់ មក រ ៀន នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៨ ៥ ៩ ▁លោក បាន ប្រ លង ធ ្ល ាក់ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាប ត្រ ▁ហើយ ចូល ធ ្វ ើ ការ នៅ ប ណ្ណ ាល ័យ ហា ស ែត ជា អ្នក ច ង ក្រ ង ឯក សារ ប ោះ ពុ ម្ព ▁នៅ ឆ្ ន ំ ា ▁១៨ ៦ ៥ ▁និង អ ត្ថ បទ រ ិះ គ ន់ ច ុះ ក្នុង សារ ព័ត៌មាន ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៨ ៦ ៨ ▁លោក បាន ប ោះ ពុ ម្ព អ ត្ថ បទ ▁ខ្ញុំ ស ូម ច ោទ ប្រ កាន់ ▁ដើម្បី ជា ប្រ យោ ជ ន៍ ដល់ ប ញ ្ហ ា ដ ្រ ឹ ហ្វ ឺ ស ▁ដែល អនុ ស េន ីយ៍ ឯក អ ាល់ ហ ្រ ្វ ែត ដ ្រ ឺ ហ្វ ី ស ▁គេ ដ ាក់ ទោស យ៉ាង អ យុត្តិ ធម៌ ▁លោក ត្រូវ គ េ ដ ាក់ ទោស ឲ្យ ជាប់ គ ុក ▁១ ឆ្នាំ ដូច នេះ លោក ត្រូវ គ េច ទៅ ្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ▁ពេល ត្រ ឡ ប់ មក ពី ប្រ ទេស ▁អង់គ្លេស វិញ លោក ស រស េរ ស ៀវ ភ ៅ ជា ច ្រ ើន ▁ហើយ នៅ ឆ្នាំ ១ ៩០ ២ ▁លោក ទទួល ម រណៈ ភាព នៅ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ▁កម្រង ស្ន ា ដៃ និ ពន្ធ រ ប ស់ លោក រួម មាន ម៉ា ឌី ឡែន ហ្វ េ រ៉ា គ្រួសារ ហ្គ ុង ម៉ា ក កា ប្រ វ ត្តិ ធម្ម ជាតិ ▁និង ស ង្គ ម នៃ គ្រួសារ មួយ នៅ ក្រោម រ ជ្ជ កាល ច ក្រ ភព ទី ២ ជ ោ គ ជ តា រ ប ស់ គ្រួសារ រ ូ ហ្គ ុង ក ណ្ត ាល ក្រុង ប៉ា រី ស ការ ច ្ប ាំង ដ ណ្ត ើម យក ន គរ នៃ ព ួ ក ប ្លា ស្ស ង់ កំ ហ ុស សង ្ ឃ រាជ ម ូ រ៉េ ឯក ឧ ត្ត ម អ ឺ ហ្ស ែន រ ូ ហ្គ ុង ដំ បង ស ំព ង រា ត្រ ី កាល ន នា នា នៃ ម៉ េ ដ ង់ ប្រ ល ោម លោក ពិ ស ោ ធ ន៍ ធម្ម ជាតិ និយម ខា ង នា កម្ម អ្នក ប្រ ល ោម លោក ធម្ម ជាតិ និយម ហ្ស ៊ ែម ី ណ ាស់ ស េច ក្តី ថ ្ល ែង ការ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ៥ នាក់ ជ ំព ួ ក នៃ គ្រួសារ រ ូ ហ្គ ុង ម៉ា ក កា ទី ក្រុង ល ួ ក ដ ឺ ទី ក្រុង រ៉ូ ម ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ខ្ ញ ុំ ស ូម ច ោទ ប្រ កាន់ ព ហ ុ ផល ភាព ពល កម្ម ស ច្ច ភាព យុត្តិ ធម៌	491
តើច្បាប់គួរដាក់ទោសអ្នកប្រើជាតិគីមីដាក់លើចំណីអាហារកម្រិតណា	null	កន្លងមកគេពុំចាត់ចូលទៅក្នុងទោសព្រហ្មទណ្ឌអ្នកដែលប្រើជាតិគីមីដាក់ចំណីអាហារទេ ប៉ុន្តែបើមើលតាមផលវិបាកដែលបង្កអំពីចំណីអាហារជាតិគីមីអ្នកដែលប្រើជាតិគីមីដាក់លើចំណីអាហារគួរតែទទួលទោសដូចគ្នានឹងអ្នកផលិតថ្នាំក្លែងក្លាយដែរព្រោះថាពួកគេបានដឹងអំពីឥទ្ធិពលអាក្រក់បណ្តាលអំពីសារជាតិគីមីនោះហើយប៉ុន្តែគេនៅតែប្រព្រឹត្តវាទៀតដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន	null	កន្លងមកគេពុំចាត់ចូលទៅក្នុងទោសព្រហ្មទណ្ឌអ្នកដែលប្រើជាតិគីមីដាក់ចំណីអាហារទេ ប៉ុន្តែបើមើលតាមផលវិបាកដែលបង្កអំពីចំណីអាហារជាតិគីមីអ្នកដែលប្រើជាតិគីមីដាក់លើចំណីអាហារគួរតែទទួលទោសដូចគ្នានឹងអ្នកផលិតថ្នាំក្លែងក្លាយដែរព្រោះថាពួកគេបានដឹងអំពីឥទ្ធិពលអាក្រក់បណ្តាលអំពីសារជាតិគីមីនោះហើយប៉ុន្តែគេនៅតែប្រព្រឹត្តវាទៀតដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន	ត ើ ច្ បា ប់ គ ួរ ដា ក់ ទោស អ្នក ប្រ ើ ជាតិ គី មី ដា ក់ លើ ចំ ណី អា ហា រក ម្រ ិត ណា Ġ	27	ក ន្ លង មក គ េ ពុ ំ ច ាត់ ចូល ទៅ ក្នុង ទោស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ អ្នក ដ ែល ប្រ ើ ជាតិ គី មី ដា ក់ ចំ ណី អា ហា រ ទេ Ġ ប៉ ុន ្ត ែប ើម ើ ល តា ម ផល វិ បា ក ដ ែល បង ្ក អ ំព ី ចំ ណី អា ហា រ ជាតិ គី មី អ្នក ដ ែល ប្រ ើ ជាតិ គី មី ដា ក់ លើ ចំ ណី អា ហា រ គ ួរ តែ ទទួល ទោស ដូច គ្នា នឹង អ្នក ផល ិត ថ្ន ាំ ក្ លែង ក្លា យ ដ ែរ ព្រ ោះ ថា ព ួ ក គ េ បាន ដ ឹង អ ំព ី ឥ ទ្ធិ ពល អា ក្រ ក់ បណ្ត ាល អ ំព ី សារ ជាតិ គី មី ន ោះ ហើយ ប៉ ុន ្ត ែ គ េន ៅ តែ ប្រ ព្រ ឹត ្ត វា ទៀត ដើម ្ប ី ផល ប្រ យោ ជន ៍ រ ប ស់ ខ្លួន	155	▁តើ ច ្ប ាប់ គ ួរ ដ ាក់ ទោស អ្នក ប្រ ើ ជាតិ គី មី ដ ាក់ លើ ចំ ណី អា ហា រក ម្រ ិត ណា ▁	26	▁កន្លងមក គ េ ព ុំ ច ាត់ ចូល ទៅ ក្នុង ទោស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ អ្នក ដ ែល ប្រ ើ ជាតិ គី មី ដ ាក់ ចំ ណី អា ហា រ ទេ ▁ប៉ុន្តែ ប ើ មើល ត ាម ផល វិ ប ាក ដ ែល ប ង្ក អ ំព ី ចំ ណី អា ហា រ ជាតិ គី មី អ្នក ដ ែល ប្រ ើ ជាតិ គី មី ដ ាក់ លើ ចំ ណី អា ហា រ គ ួរ តែ ទទួល ទោស ដូច គ្នា នឹង អ្នក ផល ិត ថ្ន ាំ ក្ លែង ក្លា យ ដ ែរ ព្រ ោះ ថា ព ួ ក គ េ បាន ដ ឹង អ ំព ី ឥ ទ្ធិ ពល អា ក្រ ក់ បណ្ត ាល អ ំព ី សារ ជាតិ គី មី ន ោះ ហើយ ប៉ ុ ន្ត ែ គ េន ៅ តែ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត វា ទៀត ដើម ្ប ី ផល ប្រ យោ ជ ន៍ រ ប ស់ ខ្លួន	149
ពីមុនអង់គ្លេស និងសហភាពសូវៀតជាដៃគូនឹងគ្នា ចុះតើហេតុអ្វីខ្លះបានជាប្រទេសអង់គ្លេសក្លាយជាដៃគូ ប្រឆាំងនឹងសហភាពសូវៀតទៅវិញហើយពេលនោះពេលនោះលោក ឆឺ ឈីល បានថ្លែងនៅហ្វុលតុន ថាដូចម្ដេច	null	ពីមុន អង់គ្លេសនិងសហភាពសូវៀតដៃគូ នឹងគ្នា បានជាប្រទេសអង់គ្លេសក្លាយជាដៃគូប្រឆាំង នឹងសហភាពសូវៀតវិញគឺ ដោយសារតែប្រទេសអង់គ្លេសមានគំនិត ប្រឆាំងនឹងកុំមុយនីស្ដពេលនោះលោក ឆឺ ឈីល បានថ្លឺង នៅហ្វុល តុន ថាពេលនេះវាំងននដែក បានបែងចែកទ្វីបអឺរ៉ុបជាពីរ គឺអឺរ៉ុបខាងលិច និងអឺរ៉ុបខាងកើត	null	ពីមុន អង់គ្លេសនិងសហភាពសូវៀតដៃគូ នឹងគ្នា បានជាប្រទេសអង់គ្លេសក្លាយជាដៃគូប្រឆាំង នឹងសហភាពសូវៀតវិញគឺ ដោយសារតែប្រទេសអង់គ្លេសមានគំនិត ប្រឆាំងនឹងកុំមុយនីស្ដពេលនោះលោក ឆឺ ឈីល បានថ្លឺង នៅហ្វុល តុន ថាពេលនេះវាំងននដែក បានបែងចែកទ្វីបអឺរ៉ុបជាពីរ គឺអឺរ៉ុបខាងលិច និងអឺរ៉ុបខាងកើត	ពី ម ុន អ ង់ គ ្ល េស Ġ និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ជា ដៃ គូ នឹង គ្នា Ġ ច ុះ ត ើ ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ បាន ជា ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ក្លា យ ជា ដៃ គូ Ġ ប្រ ឆ ាំង នឹង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ទៅ វិញ ហើយ ពេល ន ោះ ពេល ន ោះ លោក Ġ ឆ ឺ Ġ ឈ ី ល Ġ បាន ថ ្ល ែង នៅ ហ្វ ុល ត ុន Ġ ថា ដូច ម្ ដ េច Ġ	83	ពី ម ុន Ġ អ ង់ គ ្ល េស និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ដៃ គូ Ġ នឹង គ្នា Ġ បាន ជា ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ក្លា យ ជា ដៃ គូ ប្រ ឆ ាំង Ġ នឹង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត វិញ គ ឺ Ġ ដោយ សារ តែ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ំ និ ត Ġ ប្រ ឆ ាំង នឹង ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ពេល ន ោះ លោក Ġ ឆ ឺ Ġ ឈ ី ល Ġ បាន ថ ្ល ឺ ង Ġ នៅ ហ្វ ុល Ġ ត ុន Ġ ថា ពេល នេះ វា ំ ង ន ន ដ ែក Ġ បាន ប ែង ច ែក ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប ជា ពី រ Ġ គ ឺ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង ល ិច Ġ និង អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត	134	▁ពីមុន អ ង់ គ ្ល េស ▁និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ជា ដៃ គូ នឹង គ្នា ▁ចុះ ត ើ ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ បាន ជា ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ក្លា យ ជា ដៃ គូ ▁ប្រឆាំង នឹង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ទៅ វិញ ហើយ ពេល ន ោះ ពេល ន ោះ លោក ▁ឆ ឺ ▁ឈី ល ▁បាន ថ ្ល ែង នៅ ហ្វ ុល ត ុន ▁ថា ដូច ម្ ដ េច ▁	77	▁ពីមុន ▁អង់គ្លេស និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ដៃ គូ ▁នឹង គ្នា ▁បានជា ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ក្លា យ ជា ដៃ គូ ប្រ ឆ ាំង ▁នឹង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត វិញ គ ឺ ▁ដោយសារតែ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស មាន គ ំ ន ិត ▁ប្រឆាំង នឹង ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ពេល ន ោះ លោក ▁ឆ ឺ ▁ឈី ល ▁បាន ថ ្ល ឺ ង ▁នៅ ហ្វ ុល ▁ត ុន ▁ថា ពេល នេះ វ ាំង ន ន ដ ែក ▁បាន ប ែង ច ែក ទ ្វី ប អ ឺ រ៉ ុប ជា ពី រ ▁គឺ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង ល ិច ▁និង អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត	120
តើលេនីនយកលទ្ធិម៉ាក់និយមមកផ្សព្វផ្សាយនៅពេលណា	null	លេនីនយកលទ្ធិម៉ាក់និយមមកផ្សព្វផ្សាយនៅពេលបដិវត្ថន៍ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩១៧	null	លេនីនយកលទ្ធិម៉ាក់និយមមកផ្សព្វផ្សាយនៅពេលបដិវត្ថន៍ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩១៧	ត ើ ល េន ីន យក ល ទ្ធិ ម៉ា ក់ និយម មក ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ នៅ ពេល ណា Ġ	19	ល េន ីន យក ល ទ្ធិ ម៉ា ក់ និយម មក ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ នៅ ពេល ប ដ ិ វ ត្ថ ន៍ ខែ ត ុល ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ១ ៧	30	▁តើ ល េន ីន យក ល ទ្ធិ ម៉ា ក់ និយម មក ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ នៅ ពេល ណា ▁	18	▁ល េន ីន យក ល ទ្ធិ ម៉ា ក់ និយម មក ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ នៅ ពេល ប ដ ិ វ ត្ថ ន៍ ខែ ត ុល ា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ១ ៧	30
តើអ្វីជាគោលដៅរបស់ស្យង់	null	អំពីគោលដៅរបស់ស្យង់ មានទស្សនៈពីរផ្ទុយគ្នាគឺស្យង់ដើម្បីប្រយោជន៍ ព្រោះគេយល់ថា ការរុករករបស់ស្យង់គឹមានបំណងចង់ឆ្នៃវាសនាមនុស្ស អោយកាន់តែប្រសើរឡើងចង់រកប្រយោជន៍និងប្រសិទ្ធិភាពអោយមនុស្សលោក ដូចនេះតិចនិចជាអនុវត្តន៍របស់ស្យង់ គឺជាគោលដៅធំបំផុតរបស់ស្យង់ ការរុករករបស់ស្យង់ទាំងអំបាលមាន និងមានន័យទៅបានលុះណាតែវាទាញថាមពឡធម្មជាតិ យកមកបំរើអោយមនុស្សលោកបានអាចកែប្រេពិភពលោកបាន គឺធ្វើអោយមនុស្ស ក្លាយជាម្ចាស់ធម្មជាតិស្យង់មិនដើម្បីប្រយោជន៍ ព្រោះគេយល់ថា គៅលដៅផ្ទាល់របស់ស្យង់គឺការបំពេញចំនងមនុស្ស ក្នុងការស្គាល់ធម្មជាតិ ដូចនេះគឺពុទ្ធិទេដែលជាគោលដៅធំរបស់ស្យង់ ដូចនេះ ការរុករកដើម្បីសច្ចភាព ជាគោលបំនងរបស់ស្យង់និង ជាគោលដៅតែមួយគត់	null	អំពីគោលដៅរបស់ស្យង់ មានទស្សនៈពីរផ្ទុយគ្នាគឺស្យង់ដើម្បីប្រយោជន៍ ព្រោះគេយល់ថា ការរុករករបស់ស្យង់គឹមានបំណងចង់ឆ្នៃវាសនាមនុស្ស អោយកាន់តែប្រសើរឡើងចង់រកប្រយោជន៍និងប្រសិទ្ធិភាពអោយមនុស្សលោក ដូចនេះតិចនិចជាអនុវត្តន៍របស់ស្យង់ គឺជាគោលដៅធំបំផុតរបស់ស្យង់ ការរុករករបស់ស្យង់ទាំងអំបាលមាន និងមានន័យទៅបានលុះណាតែវាទាញថាមពឡធម្មជាតិ យកមកបំរើអោយមនុស្សលោកបានអាចកែប្រេពិភពលោកបាន គឺធ្វើអោយមនុស្ស ក្លាយជាម្ចាស់ធម្មជាតិស្យង់មិនដើម្បីប្រយោជន៍ ព្រោះគេយល់ថា គៅលដៅផ្ទាល់របស់ស្យង់គឺការបំពេញចំនងមនុស្ស ក្នុងការស្គាល់ធម្មជាតិ ដូចនេះគឺពុទ្ធិទេដែលជាគោលដៅធំរបស់ស្យង់ ដូចនេះ ការរុករកដើម្បីសច្ចភាព ជាគោលបំនងរបស់ស្យង់និង ជាគោលដៅតែមួយគត់	ត ើ អ ្វី ជា គោ ល ដ ៅ រ ប ស់ ស្ យ ង់ âĢĭ Ġ	15	អ ំព ី គោ ល ដ ៅ រ ប ស់ ស្ យ ង់ Ġ មាន ទ ស្ស នៈ ពី រ ផ្ ទ ុយ គ្នា គ ឺ ស្ យ ង់ ដើម ្ប ី ប្រ យោ ជន ៍ Ġ ព្រ ោះ គ េ យ ល់ ថា Ġ ការ រ ុក រក រ ប ស់ ស្ យ ង់ គ ឹម ាន ប ំណ ង ច âĢĭ ង់ ឆ្ នៃ វា ស នា ម នុ ស្ស Ġ អោយ កាន់ តែ ប្រសើរ ឡើង ច ង់ រក ប្រ យោ ជន ៍ និង ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព អោយ ម នុ ស្ស លោក ĠâĢĭ ដូច នេះ តិ ច និ ច ជា អនុ វត្ត ន៍ រ ប ស់ ស្ យ ង់ Ġ គ ឺ ជា គោ ល ដ ៅ ធ ំ ប ំ ផ ុត រ ប ស់ ស្ យ ង់ Ġ ការ រ ុក រក រ ប ស់ ស្ យ ង់ ទ ាំង អ ំ បាល មាន Ġ និ âĢĭ ង មាន ន ័យ ទៅ បាន ល ុះ ណា តែ វា ទ ាញ ថា ម ព ឡ ធម្ម ជាតិ Ġ យក មក ប ំ រ ើ អោយ ម នុ ស្ស លោក បាន អា ច ក ែប ្រ េ ពិ ភព លោក បាន Ġ គ ឺ ធ ្វ ើ អោយ ម នុ ស្ស Ġ ក្លា យ ជា ម្ចាស់ ធម្ម ជាតិ ស្ យ ង់ ម ិន ដើម ្ប ី ប្រ âĢĭ យោ ជន ៍ Ġ ព្រ ោះ គ េ យ ល់ ថា Ġ គ ៅ ល ដ ៅ ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ស្ យ ង់ គ ឺ ការ ប ំព េញ ចំ ន ង ម នុ ស្ស Ġ ក្នុង ការ ស្ គ ាល់ ធម្ម ជាតិ Ġ ដូច នេះ គ ឺ ពុ ទ្ធិ ទេ ដ ែល ជា គោ ល ដ ៅ ធ ំ រ ប ស់ ស្ យ ង់ Ġ ដូច នេះ Ġ ការ រ ុក រក ដើម ្ប ី ស ច្ច ភាព Ġ ជា គោ ល ប ំ ន ង រ ប ស់ ស្ យ ង់ និង Ġ ជា គោ ល ដ ៅ តែ មួយ គ ត់	307	▁តើ អ ្វី ជា គ ោល ដ ៅ រ ប ស់ ស ្យ ង់ ▁	14	▁អំពី គ ោល ដ ៅ រ ប ស់ ស ្យ ង់ ▁មាន ទ ស្ស នៈ ពី រ ផ្ ទ ុយ គ្នា គ ឺ ស ្យ ង់ ដើម ្ប ី ប្រ យោ ជ ន៍ ▁ព្រោះ គ េ យ ល់ ថា ▁ការរ ុក រ ករ ប ស់ ស ្យ ង់ គ ឹម ាន ប ំណ ង ច ▁ ង់ ឆ្ នៃ វា ស ន ាម នុ ស្ស ▁អោយ កាន់ តែ ប្រសើរ ឡើង ច ង់ រក ប្រ យោ ជ ន៍ និង ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព អោយ ម នុ ស្ស លោក ▁ដូចនេះ ត ិច ន ិច ជា អនុ វត្ត ន៍ រ ប ស់ ស ្យ ង់ ▁គឺជា គ ោល ដ ៅ ធ ំ ប ំ ផ ុត រ ប ស់ ស ្យ ង់ ▁ការរ ុក រ ករ ប ស់ ស ្យ ង់ ទ ាំង អ ំ បាល មាន ▁និ ▁ង មាន ន ័យ ទៅ បាន ល ុះ ណា តែ វា ទ ាញ ថា ម ព ឡ ធម្ម ជាតិ ▁យកមក ប ំ រ ើ អោយ ម នុ ស្ស លោក បាន អា ច ក ែ ប្រ េ ពិ ភព លោក បាន ▁គឺ ធ ្វ ើ អោយ ម នុ ស្ស ▁ក្លាយជា ម្ចាស់ ធម្ម ជាតិ ស ្យ ង់ ម ិន ដើម ្ប ី ប្រ ▁យោ ជ ន៍ ▁ព្រោះ គ េ យ ល់ ថា ▁គ ៅ ល ដ ៅ ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ស ្យ ង់ គ ឺ ការ ប ំព េញ ចំ ន ង ម នុ ស្ស ▁ក្នុង ការ ស្ គ ាល់ ធម្ម ជាតិ ▁ដូចនេះ គ ឺ ពុ ទ្ធិ ទេ ដ ែល ជា គ ោល ដ ៅ ធ ំ រ ប ស់ ស ្យ ង់ ▁ដូចនេះ ▁ការរ ុក រក ដើម ្ប ី ស ច្ច ភាព ▁ជា គ ោល ប ំ ន ង រ ប ស់ ស ្យ ង់ និង ▁ជា គ ោល ដ ៅ តែ មួយ គ ត់	291
តើប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានប្រកាសឯករាជ្យប៉ុន្មានលើកនៅឆ្នាំណាខ្លះពីព្រោះអ្វី	null	ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានប្រកាសឯករាជ្យ ២លើក លើកទី១ នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៥ គឺក្រោយពេលជប៉ុនដាក់អាវុធចុះចាញ់សង្រ្គាមលោកលើកទី២នៅពេលនេះឥណ្ឌូនេស៊ីប្រកាសឯករាជ្យពីជប៉ុន លើកទី២ នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៥០នៅពេលនេះប្រកាសឯករាជ្យពីប្រទេសហូឡង់ ដែលនៅពេលជប៉ុនចុះចាញ់សង្រ្គាមលោកហូឡង់បានត្រឡប់មកប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី	null	ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបានប្រកាសឯករាជ្យ ២លើក លើកទី១ នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៥ គឺក្រោយពេលជប៉ុនដាក់អាវុធចុះចាញ់សង្រ្គាមលោកលើកទី២នៅពេលនេះឥណ្ឌូនេស៊ីប្រកាសឯករាជ្យពីជប៉ុន លើកទី២ នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៥០នៅពេលនេះប្រកាសឯករាជ្យពីប្រទេសហូឡង់ ដែលនៅពេលជប៉ុនចុះចាញ់សង្រ្គាមលោកហូឡង់បានត្រឡប់មកប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី	ត ើប ្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី បាន ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ប៉ ុន ្ម ាន លើក នៅ ឆ្នាំ ណា ខ្ ល ះ ពី ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	31	ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី បាន ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ Ġ ២ លើក Ġ លើក ទី១ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៤ Ġ ខែ សី ហា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៥ Ġ គ ឺ ក្រ ោយ ពេល ជ ប៉ ុន ដា ក់ អា វុធ ច ុះ ច ាញ់ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ នៅ ពេល នេះ ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ពី ជ ប៉ ុន Ġ លើក ទី ២ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ៧ Ġ ខែ សី ហា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥០ នៅ ពេល នេះ ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ពី ប្រ ទេស ហ ូ ឡង់ Ġ ដ ែល នៅ ពេល ជ ប៉ ុន ច ុះ ច ាញ់ សង ្រ ្ គ ាម លោក ហ ូ ឡង់ បាន ត្រ ឡ ប់ មក ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី	135	▁តើ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី បាន ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ប៉ ុន ្ មាន លើក នៅ ឆ្នាំ ណា ខ្ ល ះ ពី ព្រ ោះ អ ្វី ▁	30	▁ប្រទេស ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី បាន ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ▁២ លើក ▁លើក ទី១ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៤ ▁ខែសីហា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៥ ▁គឺ ក្រ ោយ ពេល ជ ប៉ ុន ដ ាក់ អា វុធ ច ុះ ច ាញ់ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ នៅ ពេល នេះ ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ពី ជ ប៉ ុន ▁លើក ទី ២ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១៧ ▁ខែសីហា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥០ នៅ ពេល នេះ ប្រ កាស ឯក រាជ ្យ ពី ប្រ ទេស ហ ូ ឡង់ ▁ដែល នៅ ពេល ជ ប៉ ុន ច ុះ ច ាញ់ សង ្រ ្ គ ាម លោក ហ ូ ឡង់ បាន ត្រ ឡ ប់ មក ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី	126
តើព្រំដេនថ្មីរបស់ លោក ចន កេណ្ណឺឌី ជាអ្វី	null	ព្រំដែនថ្មីរបស់ លោក ចន ករណ្ណឹឌីគឺការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពក្រីក្រការប្រកាន់ពូជសាសន៍និងការយឺតយ៉ាវផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកវិទ្យាដែលជាវិបត្ដិបន្សល់ពីអាណត្ដិប្រធានាធិតីមុនៗ	null	ព្រំដែនថ្មីរបស់ លោក ចន ករណ្ណឹឌីគឺការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពក្រីក្រការប្រកាន់ពូជសាសន៍និងការយឺតយ៉ាវផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកវិទ្យាដែលជាវិបត្ដិបន្សល់ពីអាណត្ដិប្រធានាធិតីមុនៗ	ត ើ ព្រ ំ ដ េន ថ ្ម ី រ ប ស់ Ġ លោក Ġ ច ន Ġ ក េ ណ្ណ ឺ ឌី Ġ ជា អ ្វី Ġ	23	ព្រ ំ ដ ែន ថ ្ម ី រ ប ស់ Ġ លោក Ġ ច ន Ġ ករ ណ្ណ ឹ ឌី គ ឺ ការ ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ឆ ាំង នឹង ភាព ក្រ ី ក្រ ការ ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ និង ការ យ ឺត យ៉ា វ ផ្ ន ែក វិទ្យា សា ស្រ ្ ដ ប ច្ច េក វិទ្យា ដ ែល ជា វិ ប ត ្ ដ ិប ន្ ស ល់ ពី អា ណ ត ្ ដ ិប ្រ ធាន ា ធិ តី ម ុន ៗ	85	▁តើ ព្រ ំ ដ េន ថ ្ម ី រ ប ស់ ▁លោក ▁ចន ▁ក េ ណ្ណ ឺ ឌី ▁ជា អ ្វី ▁	21	▁ព្រំដែន ថ ្ម ី រ ប ស់ ▁លោក ▁ចន ▁ករ ណ្ណ ឹ ឌី គ ឺ ការ ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ឆ ាំង នឹង ភាព ក្រ ី ក្រ ការ ប្រ កាន់ ព ូ ជ សា ស ន៍ និង ការ យ ឺត យ៉ា វ ផ្ ន ែក វិទ្យា សា ស្រ ្ ដ ប ច្ច េក វិទ្យា ដ ែល ជា វិ ប ត ្ ដ ិប ន្ ស ល់ ពី អា ណ ត ្ ដ ិ ប្រ ធាន ា ធិ តី ម ុន ៗ	81
មុនការហូចូកមកដល់ របស់ឥទ្ធិពលវប្បធម៌ឥណ្ឌា និងចិនតើខ្មែរមានវប្បធម៌របស់ខ្លួនដែរឬទេ	null	មុនការហូរចូលមកដល់ របស់ឥទ្ធិពលវប្បធម៌ឥណ្ឌា និងចិនខ្មែរមានវប្បធម៌ផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដែលគេហៅថា អរិយធម៌រួមគឺ អរិយធម៌អូស្ត្រាអាស៊ីយ៉ាទិក ដោយរាប់ចាប់ពីឥណ្ឌាខាងត្បូង ស្រីលង្កា ភូមា មន ខ្មែរ ចម្ប៉ា ស្រីធម្មរាតស៊ូម៉ាត្រា ស្រីវិជ័យនិងចិនភាគខាងត្បូង អរិយធម៌រួមនេះមានដូចជាជឿលើជីវចលនិយម មានជំនឿទៅលើវត្ថុ ទីកន្លែងខ្ពស់ៗ ធម្មជាតិ វិញ្ញាណ ព្រលឹង ការដេកយល់សសប្តិកប់សព មានដាក់ដង្វាយផ្សេយៗ នៅក្នុងក្អម ពូចមានវត្ថុប្រើប្រាស់ គ្រឿងអលង្កា នៅក្នុងក្តារមឈូសគ្រឿងសព្វាវុធជាដើម គោរពព្រលឹងដូនតា កាត់សក់បង្កក់ឆ្មប កោរជកចូលម្លប់ រៀបការ ចម្រើនអាយុ ឆ្លងវ័យ ជាដើម គោរពអ្នកតា ជឿលើអ្នកតាយ៉ាងខ្លាំង ដោយធ្វើពិធីឡើងអ្នកដើម្បីសុំសេចក្តីសុខ និងសុំទឹកភ្លៀងនិងព្យាបាលរោគ បែរបន់ពីបញ្ហាផ្សេងៗជាដើម គោរពគុហារ ឬវូងភ្នំជាកន្លែងពិសិដ្ឋ ដែលអាចញុំាងឲ្យគេសម្រេចបានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ជីវភាព មនុស្សចេះធ្វើស្រែវស្សា នេសាទ ជក់ថ្នាំកនិងដាំថ្នាំសម្រាប់ជក់ចេះបរបាញ់សត្វ ផ្សាំងសត្វ និងចេះប្រើប្រាស់របស់របរធ្វើពីលោហៈ មានកាក់ បន្តោង កងដៃ ទំហូរ ចេះដាំបាយហូបជាដើមចេះលម្អកាយ មានគ្រឿងអលង្ការ តម្បាញ សម្ពត់ស្លៀក ប្រើឧបករណ៍ភ្លេង ចេះប្រើទូក នាវាចរក្នុងសមុទ្រយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ទាំងអស់នេះ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់វប្បធម៌ខ្មែរ និងអ្នកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មុនការមកដល់នៃអរិយធម៌ឥណ្ឌានិងចិន	null	មុនការហូរចូលមកដល់ របស់ឥទ្ធិពលវប្បធម៌ឥណ្ឌា និងចិនខ្មែរមានវប្បធម៌ផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដែលគេហៅថា អរិយធម៌រួមគឺ អរិយធម៌អូស្ត្រាអាស៊ីយ៉ាទិក ដោយរាប់ចាប់ពីឥណ្ឌាខាងត្បូង ស្រីលង្កា ភូមា មន ខ្មែរ ចម្ប៉ា ស្រីធម្មរាតស៊ូម៉ាត្រា ស្រីវិជ័យនិងចិនភាគខាងត្បូង អរិយធម៌រួមនេះមានដូចជាជឿលើជីវចលនិយម មានជំនឿទៅលើវត្ថុ ទីកន្លែងខ្ពស់ៗ ធម្មជាតិ វិញ្ញាណ ព្រលឹង ការដេកយល់សសប្តិកប់សព មានដាក់ដង្វាយផ្សេយៗ នៅក្នុងក្អម ពូចមានវត្ថុប្រើប្រាស់ គ្រឿងអលង្កា នៅក្នុងក្តារមឈូសគ្រឿងសព្វាវុធជាដើម គោរពព្រលឹងដូនតា កាត់សក់បង្កក់ឆ្មប កោរជកចូលម្លប់ រៀបការ ចម្រើនអាយុ ឆ្លងវ័យ ជាដើម គោរពអ្នកតា ជឿលើអ្នកតាយ៉ាងខ្លាំង ដោយធ្វើពិធីឡើងអ្នកដើម្បីសុំសេចក្តីសុខ និងសុំទឹកភ្លៀងនិងព្យាបាលរោគ បែរបន់ពីបញ្ហាផ្សេងៗជាដើម គោរពគុហារ ឬវូងភ្នំជាកន្លែងពិសិដ្ឋ ដែលអាចញុំាងឲ្យគេសម្រេចបានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ជីវភាព មនុស្សចេះធ្វើស្រែវស្សា នេសាទ ជក់ថ្នាំកនិងដាំថ្នាំសម្រាប់ជក់ចេះបរបាញ់សត្វ ផ្សាំងសត្វ និងចេះប្រើប្រាស់របស់របរធ្វើពីលោហៈ មានកាក់ បន្តោង កងដៃ ទំហូរ ចេះដាំបាយហូបជាដើមចេះលម្អកាយ មានគ្រឿងអលង្ការ តម្បាញ សម្ពត់ស្លៀក ប្រើឧបករណ៍ភ្លេង ចេះប្រើទូក នាវាចរក្នុងសមុទ្រយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ទាំងអស់នេះ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់វប្បធម៌ខ្មែរ និងអ្នកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មុនការមកដល់នៃអរិយធម៌ឥណ្ឌានិងចិន	ម ុន ការ ហ ូច ូក មក ដល់ Ġ រ ប ស់ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម៌ ឥ ណ្ឌ ា Ġ និង ច ិន ត ើ ខ្ ម ែរ មាន វ ប្ប ធម៌ រ ប ស់ ខ្លួន ដ ែរ ឬ ទេ Ġ	40	ម ុន ការ ហ ូរ ចូល មក ដល់ Ġ រ ប ស់ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម៌ ឥ ណ្ឌ ា Ġ និង ច ិន ខ្ ម ែរ មាន វ ប្ប ធម៌ ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ដ ែល គ េ ហ ៅ ថា Ġ អ រិយ ធម៌ រួម គ ឺ Ġ អ រិយ ធម៌ អូ ស្ត្រ ា អា ស៊ី យ៉ា ទិ ក Ġ ដោយ រា ប់ ច ាប់ ពី ឥ ណ្ឌ ា ខា ង ត្ប ូង Ġ ស្រី លង ្ក ា Ġ ភ ូម ា Ġ ម ន Ġ ខ្ ម ែរ Ġ ច ម្ ប៉ា Ġ ស្រី ធម្ម រា ត ស៊ូ ម៉ា ត្រា Ġ ស្រី វិ ជ ័យ និង ច ិន ភាគ ខា ង ត្ប ូង Ġ អ រិយ ធម៌ រួម នេះ មាន ដូច ជា ជ ឿ លើ ជីវ ច ល និយម Ġ មាន ជំ ន ឿ ទៅ លើ វ ត្ថ ុ Ġ ទី កន្លែង ខ្ ព ស់ ៗ Ġ ធម្ម ជាតិ Ġ វិញ ្ញ ា ណ Ġ ព្រ ល ឹង Ġ ការ ដ េក យ ល់ ស ស ប្ តិ ក ប់ ស ព Ġ មាន ដា ក់ ដង ្វា យ ផ្ សេ យ ៗ Ġ នៅ ក្នុង ក្ អ ម Ġ ព ូច មាន វ ត្ថ ុប ្រ ើប ្រា ស់ Ġ គ្រឿង អ លង ្ក ា Ġ នៅ ក្នុង ក្ត ារ ម ឈ ូស គ្រឿង ស ព្វ ាវ ុ ធ ជា ដើម Ġ គោ រ ព ព្រ ល ឹង ដ ូន តា Ġ កាត់ ស ក់ បង ្ក ក់ ឆ្ ម ប Ġ ក ោរ ជ ក ចូល ម្ល ប់ Ġ រ ៀប ការ Ġ ចម្រ ើន អា យ ុ Ġ ឆ្ លង វ ័យ Ġ ជា ដើម Ġ គោ រ ព អ្នក តា Ġ ជ ឿ លើ អ្នក តា យ៉ាង ខ្ លា ំ ង Ġ ដោយ ធ ្វ ើ ពិ ធី ឡើង អ្នក ដើម ្ប ី សុ ំ សេ ច ក្តី សុខ Ġ និង សុ ំ ទឹក ភ្ល ៀង និង ព្យា បាល រ ោ គ Ġ ប ែរ ប ន់ ពី ប ញ ្ហ ា ផ្ សេ ង ៗ ជា ដើម Ġ គោ រ ព គ ុ ហា រ Ġ ឬ វ ូង ភ្នំ ជា កន្លែង ពិ សិ ដ្ឋ Ġ ដ ែល អា ច ញ ុំ ាង ឲ្យ គ េស ម្រ េច បាន អ ្វី ៗ គ្រ ប់ យ៉ាង Ġ ជីវ ភាព Ġ ម នុ ស្ស ច េះ ធ ្វ ើស ្រ ែ វ ស្សា Ġ ន េស ា ទ Ġ ជ ក់ ថ្ន ាំ ក និង ដា ំ ថ្ន ាំ សម ្រា ប់ ជ ក់ ច េះ បរ បា ញ ់ ស ត ្វ Ġ ផ្ សា ំ ង ស ត ្វ Ġ និង ច េះ ប្រ ើប ្រា ស់ រ ប ស់ រ បរ ធ ្វ ើ ពី ល ោ ហ ៈ Ġ មាន កា ក់ Ġ ប ន្ត ោង Ġ ក ង ដៃ Ġ ទំ ហ ូរ Ġ ច េះ ដា ំ បា យ ហ ូប ជា ដើម ច េះ លម្អ កាយ Ġ មាន គ្រឿង អ លង ្ក ារ Ġ ត ម្ បា ញ Ġ សម ្ ព ត់ ស្ ល ៀក Ġ ប្រ ើ ឧ ប ករណ៍ ភ្ល េង Ġ ច េះ ប្រ ើ ទូ ក Ġ នា វា ចរ ក្នុង សម ុ ទ្រ យ៉ាង ស្ទ ាត់ ជំ នា ញ Ġ ទ ាំង អ ស់ នេះ Ġ គ ឺ ជា ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឹ ះ រ ប ស់ វ ប្ប ធម៌ ខ្ ម ែរ Ġ និង អ្នក អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ ម ុន ការ មក ដល់ នៃ អ រិយ ធម៌ ឥ ណ្ឌ ាន ិ ង ច ិន	525	▁មុន ការ ហ ូច ូក មក ដល់ ▁របស់ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម៌ ឥ ណ្ឌ ា ▁និង ច ិន ត ើ ខ្ ម ែរ មាន វ ប្ប ធម៌ រ ប ស់ ខ្លួន ដ ែរ ឬ ទេ ▁	37	▁មុន ការ ហ ូរ ចូល មក ដល់ ▁របស់ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម៌ ឥ ណ្ឌ ា ▁និង ច ិន ខ្ ម ែរ មាន វ ប្ប ធម៌ ផ្ ទ ាល់ រ ប ស់ ខ្លួន ▁ដែល គ េ ហ ៅ ថា ▁អរិយធម៌ រួម គ ឺ ▁អរិយធម៌ អូ ស្ត្រ ា អា ស៊ី យ៉ា ទ ិក ▁ដោយ រ ាប់ ច ាប់ ពី ឥ ណ្ឌ ា ខា ង ត្ប ូង ▁ស្រី ល ង្ក ា ▁ភូមា ▁មន ▁ខ្មែរ ▁ច ម្ ប៉ា ▁ស្រី ធម្ម រ ាត ស៊ូ ម៉ា ត្រា ▁ស្រី វិ ជ ័យ និង ច ិន ភាគ ខា ង ត្ប ូង ▁អរិយធម៌ រួម នេះ មាន ដូច ជា ជ ឿ លើ ជីវ ច ល និយម ▁មាន ជំ ន ឿ ទៅ លើ វ ត្ថ ុ ▁ទីកន្លែង ខ្ ព ស់ ៗ ▁ធម្មជាតិ ▁វិញ្ញាណ ▁ព្រលឹង ▁ការ ដ េក យ ល់ ស ស ប ្តិ ក ប់ ស ព ▁មាន ដ ាក់ ដង ្វា យ ផ្ សេ យ ៗ ▁នៅក្នុង ក ្អ ម ▁ពូ ច មាន វ ត្ថ ុ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁គ្រឿង អ ល ង្ក ា ▁នៅក្នុង ក្ត ារ ម ឈ ូស គ្រឿង ស ព ្វា វុធ ជា ដើម ▁គោរព ព្រ ល ឹង ដ ូន តា ▁កាត់ ស ក់ ប ង្ក ក់ ឆ្ ម ប ▁ក ោរ ជ ក ចូល ម្ល ប់ ▁រៀបការ ▁ចម្រើន អ ាយ ុ ▁ឆ្លង វ ័យ ▁ជាដើម ▁គោរព អ្នក តា ▁ជឿ លើ អ្នក តា យ៉ាង ខ្ ល ាំង ▁ដោយ ធ ្វ ើ ពិ ធី ឡើង អ្នក ដើម ្ប ី ស ុំ ស េច ក្តី សុខ ▁និង ស ុំ ទឹក ភ្ល ៀង និង ព្យា បាល រ ោ គ ▁បែរ ប ន់ ពី ប ញ ្ហ ា ផ្ ស េង ៗ ជា ដើម ▁គោរព គ ុ ហា រ ▁ឬ វ ូង ភ្នំ ជា កន្លែង ពិ សិ ដ្ឋ ▁ដែល អា ច ញ ុំ ាង ឲ្យ គ េស ម្រ េច បាន អ ្វី ៗ គ្រ ប់ យ៉ាង ▁ជីវភាព ▁មនុស្ស ច េះ ធ ្វ ើ ស្រ ែ វ ស្សា ▁នេសាទ ▁ជក់ ថ្ន ាំ ក និង ដ ាំ ថ្ន ាំ ស ម្រ ាប់ ជ ក់ ច េះ បរ ប ាញ់ ស ត ្វ ▁ផ្ស ាំង ស ត ្វ ▁និង ច េះ ប្រ ើ ប្រ ាស់ រ ប ស់ រ បរ ធ ្វ ើ ពី ល ោ ហ ៈ ▁មាន ក ាក់ ▁បន្ត ោង ▁កង ដៃ ▁ទំ ហ ូរ ▁ចេះ ដ ាំ ប ាយ ហ ូប ជា ដើម ច េះ លម្អ កាយ ▁មាន គ្រឿង អ ល ង្ក ារ ▁ត ម ្ប ាញ ▁ស ម្ព ត់ ស ្ល ៀក ▁ប្រើ ឧ ប ករណ៍ ភ្ល េង ▁ចេះ ប្រ ើ ទូ ក ▁នាវា ចរ ក្នុង សម ុ ទ្រ យ៉ាង ស្ទ ាត់ ជំ ន ាញ ▁ទាំងអស់ នេះ ▁គឺជា ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឹ ះ រ ប ស់ វ ប្ប ធម៌ ខ្ ម ែរ ▁និង អ្នក អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ▁មុន ការ មក ដល់ នៃ អ រិយ ធម៌ ឥ ណ្ឌ ា និង ច ិន	461
តើដំណាក់កាលធំៗ ពាក់ព័ន្ធនឹងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មមានអ្វីខ្លះ	null	ដំណាក់កាលធំៗ ពាន់ព័ន្ធនឹងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម មានយុគកប្បាសនិងពីធ្យូងថ្មទៅប្រេងកាត	null	ដំណាក់កាលធំៗ ពាន់ព័ន្ធនឹងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម មានយុគកប្បាសនិងពីធ្យូងថ្មទៅប្រេងកាត	ត ើ ដំ ណា ក់ កាល ធ ំ ៗ Ġ ពាក់ ព ័ន ្ ធ នឹង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	30	ដំ ណា ក់ កាល ធ ំ ៗ Ġ ពាន់ ព ័ន ្ ធ នឹង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម Ġ មាន យ ុ គ ក ប្ប ាស និង ពី ធ ្យូ ង ថ ្ម ទៅ ប្រ េង កា ត	41	▁តើ ដ ំណ ាក់ កាល ធ ំ ៗ ▁ពាក់ព័ន្ធ នឹង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	25	▁ដំណាក់កាល ធ ំ ៗ ▁ពាន់ ព ័ ន្ធ នឹង ប ដ ិ វត្ត ន៍ ឧ ស្សា ហ កម្ម ▁មាន យ ុ គ ក ប្ប ាស និង ពី ធ ្យូ ង ថ ្ម ទៅ ប្រ េង ក ាត	37
តើប្រធាន និងអនុប្រធានរបស់អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិអ្វីខ្លះ	null	ប្រធាន និងអនុប្រធានរបស់អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចជាៈមានសញ្ញាតិខ្មែរពីកំណើតមានសីលធម៌ល្អ និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្អាតស្អំមិនដែលមានទោសមជ្ឈិម ឬឧក្រិដ្ឋើមិនមានក្ស័យធនមានបទពិសោធន៍ការងារក្នុងសង្គមយ៉ាងតិច៧ឆ្នាំមានសញ្ញាបត្រចាប់ពីកម្រិតឧត្តមសិក្សាឡើងមានអាយុយ៉ាងតិច ៣៥ឆ្នាំ	null	ប្រធាន និងអនុប្រធានរបស់អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចជាៈមានសញ្ញាតិខ្មែរពីកំណើតមានសីលធម៌ល្អ និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្អាតស្អំមិនដែលមានទោសមជ្ឈិម ឬឧក្រិដ្ឋើមិនមានក្ស័យធនមានបទពិសោធន៍ការងារក្នុងសង្គមយ៉ាងតិច៧ឆ្នាំមានសញ្ញាបត្រចាប់ពីកម្រិតឧត្តមសិក្សាឡើងមានអាយុយ៉ាងតិច ៣៥ឆ្នាំ	ត ើប ្រ ធាន Ġ និង អនុ ប្រ ធាន រ ប ស់ អង្គ ភាព ប្រ ឆ ាំង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ត្រូវ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	34	ប្រ ធាន Ġ និង អនុ ប្រ ធាន រ ប ស់ អង្គ ភាព ប្រ ឆ ាំង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ត្រូវ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ដូច ជា ៈ មាន ស ញ្ញា តិ ខ្ ម ែរ âĢĭ ពី កំ ណ ើត មាន សី ល ធម៌ ល្អ ĠâĢĭ និង មាន ក េរ ្តិ ៍ ឈ្មោះ ស្ អា ត ស្ អ ំ ម ិន ដ ែល មាន ទោស ម ជ ្ឈ ិម Ġ ឬ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ើម ិន មាន ក្ស ័យ ធ ន មាន បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ការងារ ក្នុង សង ្ គម យ៉ាង តិ ច ៧ ឆ្នាំ មាន ស ញ្ញា ប ត្រ ច ាប់ ពី ក ម្រ ិត ឧ ត្ត ម សិ ក្ស ា ឡើង មាន អា យ ុយ ៉ ាង តិ ច Ġ ៣ ៥ ឆ្នាំ	127	▁តើ ប្រ ធាន ▁និង អនុ ប្រ ធាន រ ប ស់ អង្គ ភាព ប្រ ឆ ាំង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ត្រូវ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	33	▁ប្រធាន ▁និង អនុ ប្រ ធាន រ ប ស់ អង្គ ភាព ប្រ ឆ ាំង អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ ត្រូវ មាន ល ក្ខ ណៈ សម្បត្តិ ដូច ជា ៈ មាន ស ញ្ញា តិ ខ្ ម ែរ ▁ពី ក ំណ ើត មាន សី ល ធម៌ ល្អ ▁និង មាន ក េរ ្តិ ៍ ឈ្មោះ ស ្អ ាត ស ្អ ំ ម ិន ដ ែល មាន ទោស ម ជ ្ឈ ិម ▁ឬ ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ ើម ិន មាន ក្ស ័យ ធ ន មាន បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ការងារ ក្នុង ស ង្គ ម យ៉ាង ត ិច ៧ ឆ្នាំ មាន ស ញ្ញា ប ត្រ ច ាប់ ពី ក ម្រ ិត ឧ ត្ត ម ស ិក ្សា ឡើង មាន អ ាយ ុ យ៉ាង ត ិច ▁៣៥ ឆ្នាំ	124
តើស្ថានភាពប្រជាជនខ្មែរក្រុងភ្នំពេញដូចម្តេច	null	កំណើនច្រើនពេកពិបាករស់នៅ ខ្វះស្បៀង ឥតការងារ ចោរកម្ម	null	កំណើនច្រើនពេកពិបាករស់នៅ ខ្វះស្បៀង ឥតការងារ ចោរកម្ម	ត ើស ្ថ ាន ភាព ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ក្រុង ភ្នំពេញ ដូច ម្ ត េច Ġ	17	កំ ណ ើន ច្ រ ើន ព េក ពិ បា ករ ស់ នៅ Ġ ខ្វ ះ ស្ ប ៀង Ġ ឥ ត ការងារ Ġ ច ោរ កម្ម	24	▁តើ ស្ថាន ភាព ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ក្រុង ភ្នំពេញ ដូច ម ្ត េច ▁	15	▁កំណើន ច ្រ ើន ព េក ពិ ប ាក រស់ នៅ ▁ខ្វះ ស ្ប ៀង ▁ឥត ការងារ ▁ចោរ កម្ម	19
តើទំនាក់ទំនងរវាង អឌ្ឍគោលខួរ និង ចលនាសារពាង្គកាយមានលក្ខណៈដូចម្តេច?	null	ទំនាក់ទំនងរវាង អឌ្ឍគោលខួរ និង ចលនាសារពាង្គកាយ មានលក្ខណៈផ្ទុយគ្នា ប្រសិនបើពត៌មានដែលចេញមកពី អឌ្ឍគោលខួរស្តាំ ត្រួតពិនិត្យចលនាសារពាង្គកាយចំហៀងខាងឆ្វេង ចំណែកអឌ្ឍគោលខួរឆ្វេង ទទួលពត៌មានដែលចេញពីសារពាង្គកាយខាងស្ដាំ	null	ទំនាក់ទំនងរវាង អឌ្ឍគោលខួរ និង ចលនាសារពាង្គកាយ មានលក្ខណៈផ្ទុយគ្នា ប្រសិនបើពត៌មានដែលចេញមកពី អឌ្ឍគោលខួរស្តាំ ត្រួតពិនិត្យចលនាសារពាង្គកាយចំហៀងខាងឆ្វេង ចំណែកអឌ្ឍគោលខួរឆ្វេង ទទួលពត៌មានដែលចេញពីសារពាង្គកាយខាងស្ដាំ	ត ើ ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង Ġ អ ឌ ្ឍ គោ ល ខ ួរ Ġ និង Ġ ច ល នា សារ ពា ង្គ កាយ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ត េច ? Ġ	33	ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង Ġ អ ឌ ្ឍ គោ ល ខ ួរ Ġ និង Ġ ច ល នា សារ ពា ង្គ កាយ Ġ មាន ល ក្ខ ណៈ ផ្ ទ ុយ គ្នា Ġ ប្រ សិ ន ប ើ ព ត ៌ មាន ដ ែល ចេញ មក ពី Ġ អ ឌ ្ឍ គោ ល ខ ួរ ស្តា ំ Ġ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ច ល នា សារ ពា ង្គ កាយ ចំ ហ ៀង ខា ង ឆ្ វេ ង Ġ ចំ ណ ែក អ ឌ ្ឍ គោ ល ខ ួរ ឆ្ វេ ង Ġ ទទួល ព ត ៌ មាន ដ ែល ចេញ ពី សារ ពា ង្គ កាយ ខា ង ស្ ដា ំ	106	▁តើ ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វ ាង ▁អ ឌ ្ឍ គ ោល ខ ួរ ▁និង ▁ចលនា សារ ពា ង្គ កាយ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម ្ត េច ? ▁	30	▁ទំនាក់ទំនង រ វ ាង ▁អ ឌ ្ឍ គ ោល ខ ួរ ▁និង ▁ចលនា សារ ពា ង្គ កាយ ▁មាន ល ក្ខ ណៈ ផ្ ទ ុយ គ្នា ▁ប្រសិនបើ ព ត ៌ មាន ដ ែល ចេញ មក ពី ▁អ ឌ ្ឍ គ ោល ខ ួរ ស្ត ាំ ▁ត្រួតពិនិត្យ ច ល នា សារ ពា ង្គ កាយ ចំ ហ ៀង ខា ង ឆ្ វ េង ▁ចំណែក អ ឌ ្ឍ គ ោល ខ ួរ ឆ្ វ េង ▁ទទួល ព ត ៌ មាន ដ ែល ចេញ ពី សារ ពា ង្គ កាយ ខា ង ស្ ដ ាំ	89
នៅពេលយានអវកាសហោះនៅក្នុងគន្លង យើងឃើញយានអវកាសយានិកអណ្តែតនៅពេលពូកគេធ្វើការ មនុស្សជាច្រើនិយាយថាមជ្ឈដ្ឋាននោះគ្មានទំនាញ តើមតិនេះត្រឹមត្រូវឬទេ ចូរពន្យល់ពីមូលហេតុរបស់អ្នក	null	នៅពេលយានអវកាសហោះក្នុងគន្លង យើងឃើញអវកាសយានិកអណ្តែតនៅពេលពួកគេធ្វើការ មនុស្សជាច្រើននិយាយថាមជ្ឈដ្ឋាននោះគ្មានទំនាញ មតិនេះគឺពិតជាត្រឹមត្រូវព្រោះ ដោយយោងតាមច្បាប់ទំនាញដែលបានបញ្ជាក់ថា កម្លាំងទំនាញរវាងវត្ថុពីរអាស្រ័យលើម៉ាស់ និងចម្ងាយ យានអវកាស និងអវកាសយានិកគឺមានម៉ាស់តូចជាងម៉ាស់របស់ផែនដី ដូច្នេះផែនដីមានទំនាញលើពួកគេ ប៉ុន្តែដោយសារពួកគេបានចចេញឆ្ងាយពីផែនដី ចម្ងាយកាន់តែឆ្ងាយ កម្លាំងទំនាញកាន់តែខ្សោយ គឺពួកគេបានចេញផុតពីដែនទំនាញរបស់ផែនដី ដូច្នេះទើបពួកគេអណ្តែតដោយសារគ្មានទំនាញ	null	នៅពេលយានអវកាសហោះក្នុងគន្លង យើងឃើញអវកាសយានិកអណ្តែតនៅពេលពួកគេធ្វើការ មនុស្សជាច្រើននិយាយថាមជ្ឈដ្ឋាននោះគ្មានទំនាញ មតិនេះគឺពិតជាត្រឹមត្រូវព្រោះ ដោយយោងតាមច្បាប់ទំនាញដែលបានបញ្ជាក់ថា កម្លាំងទំនាញរវាងវត្ថុពីរអាស្រ័យលើម៉ាស់ និងចម្ងាយ យានអវកាស និងអវកាសយានិកគឺមានម៉ាស់តូចជាងម៉ាស់របស់ផែនដី ដូច្នេះផែនដីមានទំនាញលើពួកគេ ប៉ុន្តែដោយសារពួកគេបានចចេញឆ្ងាយពីផែនដី ចម្ងាយកាន់តែឆ្ងាយ កម្លាំងទំនាញកាន់តែខ្សោយ គឺពួកគេបានចេញផុតពីដែនទំនាញរបស់ផែនដី ដូច្នេះទើបពួកគេអណ្តែតដោយសារគ្មានទំនាញ	នៅ ពេល យា ន អ វ កាស ហ ោះ នៅ ក្នុង គ ន្ លង Ġ យ ើង ឃើញ យា ន អ វ កាស យា និ ក អ ណ្ត ែត នៅ ពេល ព ូក គ េ ធ ្វ ើក ារ Ġ ម នុ ស្ស ជា ច្ រ ើន ិយ ាយ ថា ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ន ោះ គ ្ម ាន ទំ នា ញ Ġ ត ើម តិ នេះ ត្រ ឹម ត្រូវ ឬ ទេ Ġ ច ូរ ព ន្ យ ល់ ពី ម ូល ហេតុ រ ប ស់ អ្នក Ġ	83	នៅ ពេល យា ន អ វ កាស ហ ោះ ក្នុង គ ន្ លង Ġ យ ើង ឃើញ អ វ កាស យា និ ក អ ណ្ត ែត នៅ ពេល ព ួ ក គ េ ធ ្វ ើក ារ Ġ ម នុ ស្ស ជា ច្ រ ើន និ យា យ ថា ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ន ោះ គ ្ម ាន ទំ នា ញ Ġ ម តិ នេះ គ ឺ ពិ ត ជា ត្រ ឹម ត្រូវ ព្រ ោះ Ġ ដោយ យោ ង តា ម ច្ បា ប់ ទំ នា ញ ដ ែល បាន បញ្ជា ក់ ថា Ġ ក ម្ល ាំង ទំ នា ញ រ វា ង វ ត្ថ ុ ពី រ អា ស្រ ័យ លើ ម៉ា ស់ Ġ និង ច ម្ ង ាយ Ġ យា ន អ វ កាស Ġ និង អ វ កាស យា និ ក គ ឺ មាន ម៉ា ស់ តូ ច ជា ង ម៉ា ស់ រ ប ស់ ផ ែន ដ ី ĠâĢĭ ដូច ្ន េះ ផ ែន ដ ី មាន ទំ នា ញ លើ ព ួ ក គ េ Ġ ប៉ ុន ្ត ែ ដោយ សារ ព ួ ក គ េ បាន ច ចេញ ឆ្ ង ាយ ពី ផ ែន ដ ី Ġ ច ម្ ង ាយ កាន់ តែ ឆ្ ង ាយ Ġ ក ម្ល ាំង ទំ នា ញ កាន់ តែ ខ្សោយ Ġ គ ឺ ព ួ ក គ េ បាន ចេញ ផ ុត ពី ដ ែន ទំ នា ញ រ ប ស់ ផ ែន ដ ី Ġ ដូច ្ន េះ ទ ើប ព ួ ក គ េ អ ណ្ត ែត ដោយ សារ គ ្ម ាន ទំ នា ញ	246	▁នៅពេល យ ាន អ វ កាស ហ ោះ នៅ ក្នុង គ ន្ លង ▁យើង ឃើញ យ ាន អ វ កាស យ ាន ិក អ ណ្ត ែត នៅ ពេល ព ូក គ េ ធ ្វ ើ ការ ▁មនុស្ស ជា ច ្រ ើន ិយ ាយ ថា ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ន ោះ គ ្ មាន ទំ ន ាញ ▁តើ ម តិ នេះ ត្រ ឹម ត្រូវ ឬ ទេ ▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ពី ម ូល ហេតុ រ ប ស់ អ្នក ▁	78	▁នៅពេល យ ាន អ វ កាស ហ ោះ ក្នុង គ ន្ លង ▁យើង ឃើញ អ វ កាស យ ាន ិក អ ណ្ត ែត នៅ ពេល ព ួ ក គ េ ធ ្វ ើ ការ ▁មនុស្ស ជា ច ្រ ើន ន ិយ ាយ ថា ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ន ោះ គ ្ មាន ទំ ន ាញ ▁មតិ នេះ គ ឺ ព ិត ជា ត្រ ឹម ត្រូវ ព្រ ោះ ▁ដោយ យ ោង ត ាម ច ្ប ាប់ ទំ ន ាញ ដ ែល បាន បញ្ជា ក់ ថា ▁កម្លាំង ទំ ន ាញ រ វ ាង វ ត្ថ ុ ពី រ អា ស្រ ័យ លើ ម៉ ាស់ ▁និង ច ម្ ង ាយ ▁យាន អ វ កាស ▁និង អ វ កាស យ ាន ិក គ ឺ មាន ម៉ ាស់ ត ូច ជា ង ម៉ ាស់ រ ប ស់ ផ ែន ដ ី ▁ដូច្នេះ ផ ែន ដ ី មាន ទំ ន ាញ លើ ព ួ ក គ េ ▁ប៉ុន្តែ ដោយ សារ ព ួ ក គ េ បាន ច ចេញ ឆ្ ង ាយ ពី ផ ែន ដ ី ▁ចម្ងាយ កាន់ តែ ឆ្ ង ាយ ▁កម្លាំង ទំ ន ាញ កាន់ តែ ខ្សោយ ▁គឺ ព ួ ក គ េ បាន ចេញ ផ ុត ពី ដ ែន ទំ ន ាញ រ ប ស់ ផ ែន ដ ី ▁ដូច្នេះ ទ ើប ព ួ ក គ េ អ ណ្ត ែត ដោយ សារ គ ្ មាន ទំ ន ាញ	225
តើអ៉ឺតាលីបានក្លាយជារដ្ឋផាស៊ីលចាប់ពីឆ្នាំណា ដល់ឆ្នាំណាក្រោយការដឹកដោយនរណា	null	អ៉ឺតាលីបានក្លាយជារដ្ឋផាស៊ីលចាប់ពីឆ្នាំ ១៩២០ ដល់ ១៩៤៣ ក្រោមការដឹកនាំដោយលោក ម៉ូសូលីនី ដែលជាដៃគូជាមួយនឹងណាស៊ីអាឡឺម៉ងក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២	null	អ៉ឺតាលីបានក្លាយជារដ្ឋផាស៊ីលចាប់ពីឆ្នាំ ១៩២០ ដល់ ១៩៤៣ ក្រោមការដឹកនាំដោយលោក ម៉ូសូលីនី ដែលជាដៃគូជាមួយនឹងណាស៊ីអាឡឺម៉ងក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី២	ត ើ អ ៉ ឺត ាល ី បាន ក្លា យ ជា រដ្ឋ ផ ាស ៊ី ល ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ណា Ġ ដល់ ឆ្នាំ ណា ក្រ ោយ ការ ដ ឹក ដោយ ន រណ ា Ġ	33	អ ៉ ឺត ាល ី បាន ក្លា យ ជា រដ្ឋ ផ ាស ៊ី ល ច ាប់ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ២០ Ġ ដល់ Ġ ១៩ ៤ ៣ Ġ ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ ដោយ លោក Ġ ម៉ូ ស ូល ីន ី Ġ ដ ែល ជា ដៃ គូ ជា មួយ នឹង ណា ស៊ី អា ឡ ឺ ម៉ ង ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២	61	▁តើ អ ៉ ឺ តា លី បាន ក្លា យ ជា រដ្ឋ ផ ា ស៊ី ល ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ណា ▁ដល់ ឆ្នាំ ណា ក្រ ោយ ការ ដ ឹក ដោយ ន រ ណា ▁	32	▁អ ៉ ឺ តា លី បាន ក្លា យ ជា រដ្ឋ ផ ា ស៊ី ល ច ាប់ ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ២០ ▁ដល់ ▁១៩ ៤ ៣ ▁ក្រោម ការ ដ ឹក នាំ ដោយ លោក ▁ម៉ូ ស ូ លី នី ▁ដែល ជា ដៃ គូ ជា មួយ នឹង ណា ស៊ី អា ឡ ឺ ម៉ ង ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២	60
តើអភិបាលកិច្ចល្អផ្ដល់ផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ	null	ផលប្រយោជន៍ ដែលទទួលបានពីអភិបាលកិច្ចល្អមានដូចជាប្រជាពលរដ្ឋពេញចិត្តមានភាពរុងរឿងជាទូទៅប្រទេសមានសន្ដិសុខមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល ទទួលបាននូវការគោរពស្រលាញ់និង រង្វាន់ថ្នាក់ដឹកនាំត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រលើកពាក្យ	null	ផលប្រយោជន៍ ដែលទទួលបានពីអភិបាលកិច្ចល្អមានដូចជាប្រជាពលរដ្ឋពេញចិត្តមានភាពរុងរឿងជាទូទៅប្រទេសមានសន្ដិសុខមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល ទទួលបាននូវការគោរពស្រលាញ់និង រង្វាន់ថ្នាក់ដឹកនាំត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រលើកពាក្យ	ត ើ អ ភិ បាល កិច្ច ល្អ ផ្ ដល់ ផល ប្រ យោ ជន ៍ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	19	ផល ប្រ យោ ជន ៍ Ġ ដ ែល ទទួលបាន ពី អ ភិ បាល កិច្ច ល្អ មាន ដូច ជា ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ព េញ ចិត្ត មាន ភាព រ ុង រឿង ជា ទូ ទៅ ប្រ ទេស មាន ស ន្ ដ ិស ុ ខ ម ន្ រ ្ត ី រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ទទួលបាន ន ូវ ការ គោ រ ព ស្រលាញ់ និង Ġ រ ង ្វា ន់ ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ត្រូវ បាន ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ លើក ពាក្យ	84	▁តើ អ ភិ បាល កិច្ច ល្អ ផ្ ដល់ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	18	▁ផលប្រយោជន៍ ▁ដែល ទទួលបាន ពី អ ភិ បាល កិច្ច ល្អ មាន ដូច ជា ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ព េញ ចិត្ត មាន ភាព រ ុង រឿង ជា ទូ ទៅ ប្រ ទេស មាន ស ន្ ដ ិ សុខ ម ន ្រ ្ត ី រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ទទួលបាន ន ូវ ការ គ ោរ ព ស្រលាញ់ និង ▁រង្វាន់ ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ត្រូវ បាន ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ប ោះ ឆ្ ន ោត គ ាំ ទ្រ លើក ពាក្យ	75
តើរ៉ែជាអ្វី	null	រ៉ែ គឺជាធាតុអសរីរាង្គដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិក្នុងសំបកផែនដី ន័យម៉្យាងទៀតថា រ៉ែគឹជាសារធាតុគីមីធម្មជាតុមាននៅក្នុងដី ឬ ក្នុងសិលា	null	រ៉ែ គឺជាធាតុអសរីរាង្គដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិក្នុងសំបកផែនដី ន័យម៉្យាងទៀតថា រ៉ែគឹជាសារធាតុគីមីធម្មជាតុមាននៅក្នុងដី ឬ ក្នុងសិលា	ត ើរ ៉ ែ ជា អ ្វី Ġ	7	រ៉ ែ Ġ គ ឺ ជា ធាតុ អ ស រី រា ង្គ ដ ែល កើត ឡើង ដោយ ធម្ម ជាតិ ក្នុង សំ ប ក ផ ែន ដ ី Ġ ន ័យ ម៉ ្យា ង ទៀត ថា Ġ រ៉ ែ គ ឹ ជា សារ ធាតុ គី មី ធម្ម ជា ត ុម ាន នៅ ក្នុង ដ ី Ġ ឬ Ġ ក្នុង សិ លា	55	▁តើ រ៉ ែ ជា អ ្វី ▁	6	▁រ៉ែ ▁គឺជា ធាតុ អ ស រី រា ង្គ ដ ែល កើត ឡើង ដោយ ធម្ម ជាតិ ក្នុង សំ ប ក ផ ែន ដ ី ▁ន័យ ម៉ ្យា ង ទៀត ថា ▁រ៉ែ គ ឹ ជា សារ ធាតុ គី មី ធម្ម ជា ត ុ មាន នៅ ក្នុង ដ ី ▁ឬ ▁ក្នុង សិ លា	50
តើប្រទេសម៉ាឡេស៊ីស្ថិតនៅត្រង់ណាមានលក្ខណៈសណ្ឋានដូចម្តេច	null	ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីស្ថិតនៅត្រង់នៅលើឩបទ្វីបមលក្កាភាគខាងត្បូងមួយផ្នែក និងនៅលើកោះប័រនេអូភាគខាងជើងមួយផ្នែក ក្នុងចន្លោះខ្សែស្របទី ១០ និងដល់ទី ៨០ នៃរយៈទទឹងខាងជើងនិងចន្លោះខ្សែបណ្តោយទី ១០០០ ដល់ទី ១២០០ នៃរយៈបណ្តោយខាងកើត	null	ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីស្ថិតនៅត្រង់នៅលើឩបទ្វីបមលក្កាភាគខាងត្បូងមួយផ្នែក និងនៅលើកោះប័រនេអូភាគខាងជើងមួយផ្នែក ក្នុងចន្លោះខ្សែស្របទី ១០ និងដល់ទី ៨០ នៃរយៈទទឹងខាងជើងនិងចន្លោះខ្សែបណ្តោយទី ១០០០ ដល់ទី ១២០០ នៃរយៈបណ្តោយខាងកើត	ត ើប ្រ ទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី ស្ ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ណា មាន ល ក្ខ ណៈ ស ណ ្ឋ ាន ដូច ម្ ត េច Ġ	26	ប្រ ទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី ស្ ថ ិត នៅ ត្រ ង់ នៅ លើ ឩ បទ ្វី ប ម ល ក្ក ា ភាគ ខា ង ត្ប ូង មួយ ផ្ ន ែក Ġ និង នៅ លើក ោះ ប ័រ ន េ អូ ភាគ ខា ង ជើង មួយ ផ្ ន ែក Ġ ក្នុង ច ន្ ល ោះ ខ្ ស ែ ស្រ បទ ី Ġ ១០ Ġ និង ដល់ ទី Ġ ៨០ Ġ នៃ រយ ៈ ទ ទ ឹង ខា ង ជើង និង ច ន្ ល ោះ ខ្ ស ែប ណ្ត ោយ ទី Ġ ១០ ០០ Ġ ដល់ ទី Ġ ១ ២០ ០ Ġ នៃ រយ ៈ បណ្ត ោយ ខា ង កើត	98	▁តើ ប្រ ទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី ស ្ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ណា មាន ល ក្ខ ណៈ ស ណ ្ឋ ាន ដូច ម ្ត េច ▁	25	▁ប្រទេស ម៉ា ឡេ ស៊ី ស ្ថ ិត នៅ ត្រ ង់ នៅ លើ ឩ បទ ្វី ប ម ល ក្ក ា ភាគ ខា ង ត្ប ូង មួយ ផ្ ន ែក ▁និង នៅ លើក ោះ ប ័រ ន េ អូ ភាគ ខា ង ជើង មួយ ផ្ ន ែក ▁ក្នុង ច ន ្ល ោះ ខ្ ស ែ ស្រ ប ទី ▁១០ ▁និង ដល់ ទី ▁៨០ ▁នៃ រយ ៈ ទ ទ ឹង ខា ង ជើង និង ច ន ្ល ោះ ខ្ ស ែ បណ្ត ោយ ទី ▁១ ០០០ ▁ដល់ ទី ▁១២ ០០ ▁នៃ រយ ៈ បណ្ត ោយ ខា ង កើត	96
បើប្រឡងធ្លាក់ទ្រឹស្ដី តើអាចប្រឡងដៃចង្កូតបានដែរឬទេ ហើយប៉ុន្មានថ្ងៃទើបអាច ដាក់ពាក្យប្រឡងឡើងវិញបានម្ដងទៀត	null	ប្រឡងធ្លាក់ទ្រឹស្តីមិនអាចប្រឡងដៃចង្កូតបានទេ ត្រូវប្រឡងសងទ្រឹស្តីដោយមិនកំណត់ថ្ងៃទេ លុះត្រាប្រឡងទ្រឹស្តីជាប់ទើបអាចប្រឡងដៃចង្កូតបាន	null	ប្រឡងធ្លាក់ទ្រឹស្តីមិនអាចប្រឡងដៃចង្កូតបានទេ ត្រូវប្រឡងសងទ្រឹស្តីដោយមិនកំណត់ថ្ងៃទេ លុះត្រាប្រឡងទ្រឹស្តីជាប់ទើបអាចប្រឡងដៃចង្កូតបាន	ប ើប ្រ ឡ ង ធ ្លា ក់ ទ្រ ឹ ស្ ដ ី Ġ ត ើ អា ច ប្រ ឡ ង ដៃ ច ង្ក ូត បាន ដ ែរ ឬ ទេ Ġ ហើយ ប៉ ុន ្ម ាន ថ ្ង ៃ ទ ើប អា ច Ġ ដា ក់ ពាក្យ ប្រ ឡ ង ឡើង វិញ បាន ម្ ដង ទៀត Ġ	53	ប្រ ឡ ង ធ ្លា ក់ ទ្រ ឹ ស្ត ី ម ិន អា ច ប្រ ឡ ង ដៃ ច ង្ក ូត បាន ទេ Ġ ត្រូវ ប្រ ឡ ង សង ទ្រ ឹ ស្ត ី ដោយ ម ិន កំ ណ ត់ ថ ្ង ៃ ទេ Ġ ល ុះ ត្រា ប្រ ឡ ង ទ្រ ឹ ស្ត ី ជាប់ ទ ើប អា ច ប្រ ឡ ង ដៃ ច ង្ក ូត បាន Ġ	65	▁បើ ប្រ ឡ ង ធ ្ល ាក់ ទ្រ ឹ ស្ ដ ី ▁តើ អា ច ប្រ ឡ ង ដៃ ច ង្ក ូត បាន ដ ែរ ឬ ទេ ▁ហើយ ប៉ ុន ្ មាន ថ ្ង ៃ ទ ើប អា ច ▁ដាក់ពាក្យ ប្រ ឡ ង ឡើង វិញ បាន ម្ ដង ទៀត ▁	49	▁ប្រឡង ធ ្ល ាក់ ទ្រ ឹ ស្ត ី ម ិន អា ច ប្រ ឡ ង ដៃ ច ង្ក ូត បាន ទេ ▁ត្រូវ ប្រ ឡ ង សង ទ្រ ឹ ស្ត ី ដោយ ម ិន ក ំណ ត់ ថ ្ង ៃ ទេ ▁លុះ ត្រា ប្រ ឡ ង ទ្រ ឹ ស្ត ី ជាប់ ទ ើប អា ច ប្រ ឡ ង ដៃ ច ង្ក ូត បាន ▁	62
តើខ្មែរភាពយន្តចែកជាប៉ុន្មានប្រភេទ	null	ខ្សែភាពយន្តចែកជាភាពយន្តមនោសញ្ចេតនា ឬចិត្តសាស្ត្រភាពយន្តរឿងនិទានភាពយន្តរឿងកំប្លែងភាពយន្តគំនូរជីវចលភាពយន្តស៊ើបអង្កេតភាពយន្តយុទ្ធសិល្ប៍បុរាណភាពយន្តបែបប្រវត្តិសាស្ត្រភាពយន្តអំពីសង្គ្រាមភាពយន្តឯកសារភាពយន្តបែបវិបត្តិ សង្គមភាពយន្ត ហូលីវូតខូវបយ ម្យ៉ាងទៀតភាពយន្ដចែកជាបីផ្នែកគឺ ភាពយន្ដរឿង ភាពយន្ដរឿង ភាពយន្ដគំរូជីវចលនិងភាពយន្ដឯកសារសត្វ	null	ខ្សែភាពយន្តចែកជាភាពយន្តមនោសញ្ចេតនា ឬចិត្តសាស្ត្រភាពយន្តរឿងនិទានភាពយន្តរឿងកំប្លែងភាពយន្តគំនូរជីវចលភាពយន្តស៊ើបអង្កេតភាពយន្តយុទ្ធសិល្ប៍បុរាណភាពយន្តបែបប្រវត្តិសាស្ត្រភាពយន្តអំពីសង្គ្រាមភាពយន្តឯកសារភាពយន្តបែបវិបត្តិ សង្គមភាពយន្ត ហូលីវូតខូវបយ ម្យ៉ាងទៀតភាពយន្ដចែកជាបីផ្នែកគឺ ភាពយន្ដរឿង ភាពយន្ដរឿង ភាពយន្ដគំរូជីវចលនិងភាពយន្ដឯកសារសត្វ	ត ើ ខ្ ម ែរ ភាព យ ន្ត ច ែក ជា ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ	19	ខ្ ស ែ ភាព យ ន្ត ច ែក ជា ភាព យ ន្ត ម ន ោស ញ្ច េត នា Ġ ឬ ចិត្ត សាស្ត្រ ភាព យ ន្ត រឿង និ ទាន ភាព យ ន្ត រឿង កំ ប្ លែង ភាព យ ន្ត គ ំ ន ូរ ជីវ ច ល ភាព យ ន្ត ស៊ ើប អ ង្ក េត ភាព យ ន្ត យ ុទ្ធ សិ ល ្ប ៍ ប ុរ ា ណ ភាព យ ន្ត ប ែប ប្រ វត្ត ិស ាស ្ត ្រ ភាព យ ន្ត អ ំព ី សង ្ គ្រ ាម ភាព យ ន្ត ឯក សារ ភាព យ ន្ត ប ែប វិ ប ត្តិ Ġ សង ្ គម ភាព យ ន្ត Ġ ហ ូល ី វ ូត ខ ូវ ប យ Ġ ម្ យ៉ាង ទៀត ភាព យ ន្ ដ ច ែក ជា បី ផ្ ន ែក គ ឺ Ġ ភាព យ ន្ ដ រឿង Ġ ភាព យ ន្ ដ រឿង Ġ ភាព យ ន្ ដ គ ំ រ ូ ជីវ ច ល និង ភាព យ ន្ ដ ឯក សារ ស ត ្វ	161	▁តើ ខ្ ម ែរ ភាព យ ន្ត ច ែក ជា ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁	18	▁ខ្សែភាពយន្ត ច ែក ជា ភាព យ ន្ត ម ន ោស ញ្ច េត នា ▁ឬ ចិត្ត សាស្ត្រ ភាព យ ន្ត រឿង និ ទាន ភាព យ ន្ត រឿង កំ ប្ លែង ភាព យ ន្ត គ ំ ន ូរ ជីវ ច ល ភាព យ ន្ត ស៊ ើប អ ង្ក េត ភាព យ ន្ត យ ុទ្ធ ស ិល ្ប ៍ ប ុរ ា ណ ភាព យ ន្ត ប ែប ប្រ វ ត្តិ សាស្ត្រ ភាព យ ន្ត អ ំព ី ស ង្គ ្រា ម ភាព យ ន្ត ឯក សារ ភាព យ ន្ត ប ែប វិ ប ត្តិ ▁សង្គម ភាព យ ន្ត ▁ហូ លី វ ូត ខ ូវ ប យ ▁ម្យ៉ាងទៀត ភាព យ ន្ ដ ច ែក ជា បី ផ្ ន ែក គ ឺ ▁ភាព យ ន្ ដ រឿង ▁ភាព យ ន្ ដ រឿង ▁ភាព យ ន្ ដ គ ំ រ ូ ជីវ ច ល និង ភាព យ ន្ ដ ឯក សារ ស ត ្វ	149
ចូររៀបរាប់ពីសិទ្ធិក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់មនុស្ស	null	សិទ្ធិក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់មនុស្សមាន សិទ្ធិដើម្បីមានចំណេះវិជ្ជា យោងតាមមាត្រា ២៦ នៃសេចក្តីថ្លៃងការណ៍ជាសកលស្តីពីសសិទ្ធិមនុស្សបានចែងថា មនុស្សគ្រប់រូបមានសិទ្ធិទទួលការអប់រំ ការអប់រំត្រូវតែមានរៀបចំឡើងដោយឥតយកតម្លៃនៅថ្នាក់បឋមសិក្សា និងមានការអប់រំបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈត្រូវតែរៀបចំឱ្យមានជាទូទៅ សិទ្ធិនយោបាយ សិទ្ធិបញ្ចេញមតិដោយសេរីសិទ្ធិចូលរួមក្នុងឆាកនយោបាយសិទ្ធិប្រជុំដោយសេរីសិទ្ធិបោះឆ្នោតដោយសេរី និងទៀងទាត់សិទ្ធិបង្កើតសមាគមដោយសេរីសិទ្ធិមានលទ្ធភាពស្មើគ្នាចំពោះសេវាកម្មសាធារណៈ សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិងវប្បធម៌ សិទ្ធិមានការងារធ្វើសិទ្ធិជ្រើសរើសការងារសិទ្ធិមានលទ្ធភាពក្នុងការសិក្សាសិទ្ធិបង្កើតគ្រួសារសិទ្ធិមានទ្រព្យសម្បត្តិជាកម្មសិទ្ធិសិទ្ធិមានកម្រិតជីវភាពរស់នៅសមរម្យសិទ្ធិមានការធានារ៉ាប់រងសិទ្ធិមានសន្តិភាពសង្គម	null	សិទ្ធិក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់មនុស្សមាន សិទ្ធិដើម្បីមានចំណេះវិជ្ជា យោងតាមមាត្រា ២៦ នៃសេចក្តីថ្លៃងការណ៍ជាសកលស្តីពីសសិទ្ធិមនុស្សបានចែងថា មនុស្សគ្រប់រូបមានសិទ្ធិទទួលការអប់រំ ការអប់រំត្រូវតែមានរៀបចំឡើងដោយឥតយកតម្លៃនៅថ្នាក់បឋមសិក្សា និងមានការអប់រំបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈត្រូវតែរៀបចំឱ្យមានជាទូទៅ សិទ្ធិនយោបាយ សិទ្ធិបញ្ចេញមតិដោយសេរីសិទ្ធិចូលរួមក្នុងឆាកនយោបាយសិទ្ធិប្រជុំដោយសេរីសិទ្ធិបោះឆ្នោតដោយសេរី និងទៀងទាត់សិទ្ធិបង្កើតសមាគមដោយសេរីសិទ្ធិមានលទ្ធភាពស្មើគ្នាចំពោះសេវាកម្មសាធារណៈ សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិងវប្បធម៌ សិទ្ធិមានការងារធ្វើសិទ្ធិជ្រើសរើសការងារសិទ្ធិមានលទ្ធភាពក្នុងការសិក្សាសិទ្ធិបង្កើតគ្រួសារសិទ្ធិមានទ្រព្យសម្បត្តិជាកម្មសិទ្ធិសិទ្ធិមានកម្រិតជីវភាពរស់នៅសមរម្យសិទ្ធិមានការធានារ៉ាប់រងសិទ្ធិមានសន្តិភាពសង្គម	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ពី សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ រ ប ស់ ម នុ ស្ស Ġ	18	សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ រ ប ស់ ម នុ ស្ស មាន Ġ សិ ទ្ធិ ដើម ្ប ី មាន ចំ ណេ ះ វិជ្ជា Ġ យោ ង តា ម មា ត្រា Ġ ២ ៦ Ġ នៃ សេ ច ក្តី ថ្លៃ ង ការណ៍ ជា ស ក ល ស្ត ី ពី ស សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស បាន ច ែង ថា Ġ ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប មាន សិ ទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ Ġ ការ អ ប់ រំ ត្រូវ តែ មាន រៀបចំ ឡើង ដោយ ឥ ត យក ត ម្ល ៃ នៅ ថ្ន ាក់ ប ឋ ម សិ ក្ស ា Ġ និង មាន ការ អ ប់ រំ ប ច្ច េក ទេស Ġ និង វិជ្ជា ជីវ ៈ ត្រូវ តែ រៀបចំ ឱ្យ មាន ជា ទូ ទៅ Ġ សិ ទ្ធិ ន យោ បា យ Ġ សិ ទ្ធិ បញ្ច េញ ម តិ ដោយ សេ រី សិ ទ្ធិ ចូល រួម ក្នុង ឆ ាក ន យោ បា យ សិ ទ្ធិ ប្រជុំ ដោយ សេ រី សិ ទ្ធិ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី Ġ និង ទ ៀង ទ ាត់ សិ ទ្ធិ បង ្ក ើត សម ា គម ដោយ សេ រី សិ ទ្ធិ មាន ល ទ្ធ ភាព ស្ម ើ គ្នា ចំ ព ោះ សេ វា កម្ម សា ធា រណៈ Ġ សិ ទ្ធិ សេ ដ្ឋ កិច្ច សង ្ គម និង វ ប្ប ធម៌ Ġ សិ ទ្ធិ មាន ការងារ ធ ្វ ើស ិទ្ធ ិ ជ្រ ើស រ ើស ការងារ សិ ទ្ធិ មាន ល ទ្ធ ភាព ក្នុង ការ សិ ក្ស ាស ិទ្ធ ិប ង្ក ើត គ្រួសារ សិ ទ្ធិ មាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ជា កម្ម សិ ទ្ធិ សិ ទ្ធិ មាន ក ម្រ ិត ជីវ ភាព រស់ នៅ សម រម្យ សិ ទ្ធិ មាន ការ ធាន ារ៉ា ប់ រ ង សិ ទ្ធិ មាន ស ន្ត ិ ភាព សង ្ គម	274	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ពី សិ ទ្ធិ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ▁	17	▁សិទ្ធិ ក្នុង ការ អភិវឌ្ឍ រ ប ស់ ម នុ ស្ស មាន ▁សិទ្ធិ ដើម ្ប ី មាន ច ំណ េះ វិជ្ជា ▁យោង ត ាម មា ត្រា ▁២៦ ▁នៃ ស េច ក្តី ថ្លៃ ង ការណ៍ ជា ស ក ល ស្ត ី ពី ស សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស បាន ច ែង ថា ▁មនុស្ស គ្រ ប់ រូប មាន សិ ទ្ធិ ទទួល ការ អ ប់ រំ ▁ការអប់រំ ត្រូវ តែ មាន រៀបចំ ឡើង ដោយ ឥ ត យក ត ម្ល ៃ នៅ ថ្ន ាក់ ប ឋ ម ស ិក ្សា ▁និង មាន ការ អ ប់ រំ ប ច្ច េក ទេស ▁និង វិជ្ជា ជីវ ៈ ត្រូវ តែ រៀបចំ ឱ្យ មាន ជា ទូ ទៅ ▁សិទ្ធិ ន យោ ប ាយ ▁សិទ្ធិ បញ្ច េញ ម តិ ដោយ សេ រី សិ ទ្ធិ ចូល រួម ក្នុង ឆ ាក ន យោ ប ាយ សិ ទ្ធិ ប្រជុំ ដោយ សេ រី សិ ទ្ធិ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី ▁និង ទ ៀង ទ ាត់ សិ ទ្ធិ ប ង្ក ើត ស មា គម ដោយ សេ រី សិ ទ្ធិ មាន ល ទ្ធ ភាព ស្ម ើ គ្នា ច ំព ោះ សេ វា កម្ម សា ធា រណៈ ▁សិទ្ធិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ស ង្គ ម និង វ ប្ប ធម៌ ▁សិទ្ធិ មាន ការងារ ធ ្វ ើស ិ ទ្ធិ ជ្រ ើស រ ើស ការងារ សិ ទ្ធិ មាន ល ទ្ធ ភាព ក្នុង ការ សិ ក្ស ាស ិទ្ធ ិប ង្ក ើត គ្រួសារ សិ ទ្ធិ មាន ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ជា កម្ម សិ ទ្ធិ សិ ទ្ធិ មាន ក ម្រ ិត ជីវ ភាព រស់ នៅ សម រម្យ សិ ទ្ធិ មាន ការ ធាន ារ៉ា ប់ រ ង សិ ទ្ធិ មាន ស ន្ត ិ ភាព ស ង្គ ម	261
តើដំណាំក្រៅស៊ូផ្តល់សារៈសំខាន់អ្វីខ្លះដល់សេដ្ឋកិច្ច បរិស្ថាន និងសង្គម	null	ដំណាំក្រៅស៊ូផ្តល់សារៈសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ច បរិស្ថាន និងសង្គម ដូចជាវាបានរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់ខឿនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងសង្គមគ្រួសារ បង្កើនការងារនៅមូលដ្ឋានជនបទ និងទប់ស្កាត់ការធ្វើចំណាកស្រុក និងបានរួមចំណែកការពារបរិស្ថាន ទប់ទល់នឹងភាពក្តៅខ្លាំងនៃអាកាសធាតុ ការហូរច្រោះដីនិងបង្កើតជាគម្របបៃតង ជំនួសព្រៃឈើដែលរិចរិល និងផ្តល់ឈើសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងធ្វើអុស ដែលអាចកាត់បន្ថយការកាប់ព្រៃឈើបាន	null	ដំណាំក្រៅស៊ូផ្តល់សារៈសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ច បរិស្ថាន និងសង្គម ដូចជាវាបានរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់ខឿនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងសង្គមគ្រួសារ បង្កើនការងារនៅមូលដ្ឋានជនបទ និងទប់ស្កាត់ការធ្វើចំណាកស្រុក និងបានរួមចំណែកការពារបរិស្ថាន ទប់ទល់នឹងភាពក្តៅខ្លាំងនៃអាកាសធាតុ ការហូរច្រោះដីនិងបង្កើតជាគម្របបៃតង ជំនួសព្រៃឈើដែលរិចរិល និងផ្តល់ឈើសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងធ្វើអុស ដែលអាចកាត់បន្ថយការកាប់ព្រៃឈើបាន	ត ើ ដំ ណា ំ ក្រ ៅ ស៊ូ ផ្ ត ល់ សារ ៈ សំ ខា ន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ បរ ិស ្ថ ាន Ġ និង សង ្ គម Ġ	33	ដំ ណា ំ ក្រ ៅ ស៊ូ ផ្ ត ល់ សារ ៈ សំ ខា ន់ ដល់ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ បរ ិស ្ថ ាន Ġ និង សង ្ គម Ġ ដូច ជា វា បាន រួម ចំ ណ ែក យ៉ាង ស កម្ម ក្នុង ការ ផ្ ត ល់ ប្រា ក់ ចំ ណូ ល ដល់ ខ ឿន សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ Ġ និង សង ្ គម គ្រួសារ Ġ បង ្ក ើន ការងារ នៅ ម ូល ដ្ឋាន ជន បទ Ġ និង ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ធ ្វ ើ ចំ ណា ក ស្រ ុក Ġ និង បាន រួម ចំ ណ ែក ការពារ បរ ិស ្ថ ាន Ġ ទ ប់ ទល់ នឹង ភាព ក្ត ៅ ខ្ លា ំ ង នៃ អា កាស ធាតុ Ġ ការ ហ ូរ ច្ រ ោះ ដ ីន ិ ង បង ្ក ើត ជា គម ្រ ប ប ៃ ត ង Ġ ជំ ន ួស ព្រ ៃ ឈ ើ ដ ែល រិ ចរ ិល Ġ និង ផ្ ត ល់ ឈ ើស ម្រ ាប់ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ និង ធ ្វ ើ អ ុស Ġ ដ ែល អា ច កាត់ បន្ថយ ការ កា ប់ ព្រ ៃ ឈ ើប ាន	174	▁តើ ដ ំណ ាំ ក្រ ៅ ស៊ូ ផ្ ត ល់ សារ ៈ សំ ខ ាន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁បរិស្ថាន ▁និង ស ង្គ ម ▁	29	▁ដំណាំ ក្រ ៅ ស៊ូ ផ្ ត ល់ សារ ៈ សំ ខ ាន់ ដល់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁បរិស្ថាន ▁និង ស ង្គ ម ▁ដូចជា វា បាន រួម ច ំណ ែក យ៉ាង ស កម្ម ក្នុង ការ ផ្ ត ល់ ប្រ ាក់ ច ំណ ូល ដល់ ខ ឿន សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ ▁និង ស ង្គ ម គ្រួសារ ▁បង្កើន ការងារ នៅ ម ូល ដ្ឋាន ជន បទ ▁និង ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ធ ្វ ើ ចំ ណា ក ស្រ ុក ▁និង បាន រួម ច ំណ ែក ការពារ ប រិ ស្ថាន ▁ទប់ទល់ នឹង ភាព ក្ត ៅ ខ្ ល ាំង នៃ អា កាស ធាតុ ▁ការ ហ ូរ ច ្រ ោះ ដ ី និង ប ង្ក ើត ជា គ ម្រ ប ប ៃ ត ង ▁ជំនួស ព្រ ៃ ឈ ើ ដ ែល រិ ចរ ិល ▁និង ផ្ ត ល់ ឈ ើស ម្រ ាប់ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ▁និង ធ ្វ ើ អ ុស ▁ដែល អា ច កាត់ បន្ថយ ការ ក ាប់ ព្រ ៃ ឈ ើ បាន	158
តើកោះមួយណាដែលមានដំនាំដូងច្រើនបំផុត	null	កោះលូសុនមានដំនាំដូងច្រើនបំផុត	null	កោះលូសុនមានដំនាំដូងច្រើនបំផុត	ត ើក ោះ មួយ ណា ដ ែល មាន ដំ នាំ ដ ូង ច្ រ ើន ប ំ ផ ុត Ġ	19	ក ោះ ល ូស ុន មាន ដំ នាំ ដ ូង ច្ រ ើន ប ំ ផ ុត	17	▁តើ ក ោះ មួយ ណា ដ ែល មាន ដំ នាំ ដ ូង ច ្រ ើន ប ំ ផ ុត ▁	19	▁កោះ ល ូស ុន មាន ដំ នាំ ដ ូង ច ្រ ើន ប ំ ផ ុត	16
អ្វីជាលំនឹក	null	លំនឹក គឺជាសកម្មភាពរបស់ចិត្ត ដែលរំលឹកឬគិតទៅលើអ្វីមួយដែលធ្លាប់កើតមានឡើងហើយដែលបានកន្លងផុតហួសទៅហើយ ដោយសារ លំនឹកទើបមនុស្សអាចរក្សាទុករំលឹកឡើងវិញ ឬស្គាល់ឡើងវិញនូវអតីតកាល	null	លំនឹក គឺជាសកម្មភាពរបស់ចិត្ត ដែលរំលឹកឬគិតទៅលើអ្វីមួយដែលធ្លាប់កើតមានឡើងហើយដែលបានកន្លងផុតហួសទៅហើយ ដោយសារ លំនឹកទើបមនុស្សអាចរក្សាទុករំលឹកឡើងវិញ ឬស្គាល់ឡើងវិញនូវអតីតកាល	អ ្វី ជា លំ ន ឹក Ġ	6	លំ ន ឹក Ġ គ ឺ ជា ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ចិត្ត Ġ ដ ែល រំ ល ឹក ឬ គ ិត ទៅ លើ អ ្វី មួយ ដ ែល ធ ្លា ប់ កើត មាន ឡើង ហើយ ដ ែល បាន ក ន្ ល âĢĭ ង ផ ុត ហ ួស ទៅ ហើយ Ġ ដោយ សារ Ġ លំ ន ឹក ទ ើប ម នុ ស្ស អា ចរ ក្ស ា ទុក រំ ល ឹក ឡើង វិញ Ġ ឬ ស្ គ ាល់ ឡើង វិញ ន ូវ អ តី ត កាល	80	▁អ្វី ជា លំ ន ឹក ▁	5	▁លំ ន ឹក ▁គឺជា ស កម្ម ភាព រ ប ស់ ចិត្ត ▁ដែល រំ ល ឹក ឬ គ ិត ទៅ លើ អ ្វី មួយ ដ ែល ធ ្ល ាប់ កើត មាន ឡើង ហើយ ដ ែល បាន ក ន ្ល ▁ង ផ ុត ហ ួស ទៅ ហើយ ▁ដោយសារ ▁លំ ន ឹក ទ ើប ម នុ ស្ស អា ចរ ក ្សា ទុក រំ ល ឹក ឡើង វិញ ▁ឬ ស្ គ ាល់ ឡើង វិញ ន ូវ អ ត ីត កាល	76
តើតារាថ្មីៗកំពុងកើតឡើងនៅផ្នែកណានៃកាឡាក់ស៊ីរបស់យើង	null	តារាថ្មីៗកំពុងកើតឡើងនៅដៃ និងចំណុចកណ្តាលនៃកាឡាក់ស៊ីរបស់យើង	null	តារាថ្មីៗកំពុងកើតឡើងនៅដៃ និងចំណុចកណ្តាលនៃកាឡាក់ស៊ីរបស់យើង	ត ើត ារ ា ថ ្ម ី ៗ កំ ពុ ង កើត ឡើង នៅ ផ្ ន ែក ណា នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី រ ប ស់ យ ើង Ġ	28	តា រា ថ ្ម ី ៗ កំ ពុ ង កើត ឡើង នៅ ដៃ Ġ និង ចំណុច ក ណ្ត ាល នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី រ ប ស់ យ ើង	28	▁តើ តា រា ថ ្ម ី ៗ ក ំព ុង កើត ឡើង នៅ ផ្ ន ែក ណា នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី រ ប ស់ យ ើង ▁	27	▁តារា ថ ្ម ី ៗ ក ំព ុង កើត ឡើង នៅ ដៃ ▁និង ចំណុច ក ណ្ត ាល នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី រ ប ស់ យ ើង	27
ក្នុងវិស័យកសិកម្ម តើរាជរដ្ឋាភិបាលសម័យសង្គមរាស្រ្ដនិយម បានផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់លលើផ្នែកអ្វីខ្លះ	null	ក្នុងវិស័យកសិកម្ម រាជរដ្ឋាភិបាល សម័យសង្គមរាស្រ្ដនិយម បានផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់លើផ្នែក ពង្រីកផ្ទៃដីស្រែថ្មីៗការជ្រើសរើសពូជស្រូវថ្មីៗការធ្វើនយោបាយទឹកចាត់តាំងក្រុមបសុពេទ្យ ឪ្យចាត់ថ្នាំបង្ការរោគសត្វពាហនៈគ្រប់ទីកន្លែង បង្កើតឪ្យមានរុក្ខទិវា នៅគ្រប់ទីកន្លែង	null	ក្នុងវិស័យកសិកម្ម រាជរដ្ឋាភិបាល សម័យសង្គមរាស្រ្ដនិយម បានផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់លើផ្នែក ពង្រីកផ្ទៃដីស្រែថ្មីៗការជ្រើសរើសពូជស្រូវថ្មីៗការធ្វើនយោបាយទឹកចាត់តាំងក្រុមបសុពេទ្យ ឪ្យចាត់ថ្នាំបង្ការរោគសត្វពាហនៈគ្រប់ទីកន្លែង បង្កើតឪ្យមានរុក្ខទិវា នៅគ្រប់ទីកន្លែង	ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម Ġ ត ើរ ា ជ រដ្ឋ ា ភិ បាល សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ ដ និយម Ġ បាន ផ្ ដ ោត ការ យកចិត្តទុកដាក់ ល លើ ផ្ ន ែក អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	40	ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម Ġ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ សម័យ សង ្ គម រា ស្រ ្ ដ និយម Ġ បាន ផ្ ដ ោត ការ យកចិត្តទុកដាក់ លើ ផ្ ន ែក Ġ ព ង ្រី ក ផ្ ទ ៃ ដ ី ស្រ ែ ថ ្ម ី ៗ ការ ជ្រ ើស រ ើស ព ូ ជ ស្រ ូវ ថ ្ម ី ៗ ការ ធ ្វ ើន យោ បា យ ទឹក ច ាត់ តាំង ក្រុម ប សុ ពេទ្យ Ġ ឪ ្យ ច ាត់ ថ្ន ាំ បង ្ក ារ រ ោ គ ស ត ្វ ពា ហ នៈ គ្រ ប់ ទី កន្លែង Ġ បង ្ក ើត ឪ ្យ មាន រ ុក ្ខ ទិ វា Ġ នៅ គ្រ ប់ ទី កន្លែង	113	▁ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ▁តើ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ ដ និយម ▁បាន ផ្ ដ ោត ការ យកចិត្តទុកដាក់ ល លើ ផ្ ន ែក អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	38	▁ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ▁រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁សម័យ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ ដ និយម ▁បាន ផ្ ដ ោត ការ យកចិត្តទុកដាក់ លើ ផ្ ន ែក ▁ពង្រីក ផ្ ទ ៃ ដ ី ស្រ ែ ថ ្ម ី ៗ ការ ជ្រ ើស រ ើស ព ូ ជ ស្រ ូវ ថ ្ម ី ៗ ការ ធ ្វ ើន យោ ប ាយ ទឹក ច ាត់ តាំង ក្រុម ប សុ ពេទ្យ ▁ឪ ្យ ច ាត់ ថ្ន ាំ ប ង្ក ារ រ ោ គ ស ត ្វ ពា ហ នៈ គ្រ ប់ ទី កន្លែង ▁បង្កើត ឪ ្យ មាន រ ុ ក្ខ ទិ វា ▁នៅ គ្រ ប់ ទី កន្លែង	108
តើពួក ប៉ុល ពត បែកចែងសត្រូវរបស់អង្គការជាប៉ុន្មានមានអ្វីខ្លះ	null	ពួក ប៉ុល ពត បែកចែងសត្រូវរបស់ពួកអង្គការជាពីរ គឺ សត្រូវខាងក្នុង រដ្ឋការនៃរបបលន់ នល់ និងជនជាតិភាគតិចអ្នកស្រុកភ្នំ ចិន យួន ចាម បញ្ញវន្តត និងជនក្បត់ផ្សេងៗសត្រូវខខាងក្រៅ មានថៃ វៀតណាម អាមេរិក សូវៀត	null	ពួក ប៉ុល ពត បែកចែងសត្រូវរបស់ពួកអង្គការជាពីរ គឺ សត្រូវខាងក្នុង រដ្ឋការនៃរបបលន់ នល់ និងជនជាតិភាគតិចអ្នកស្រុកភ្នំ ចិន យួន ចាម បញ្ញវន្តត និងជនក្បត់ផ្សេងៗសត្រូវខខាងក្រៅ មានថៃ វៀតណាម អាមេរិក សូវៀត	ត ើ ព ួ ក Ġ ប៉ ុល Ġ ព ត Ġ បែក ច ែង ស ត្រូវ រ ប ស់ អង្គ ការ ជា ប៉ ុន ្ម ាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	30	ព ួ ក Ġ ប៉ ុល Ġ ព ត Ġ បែក ច ែង ស ត្រូវ រ ប ស់ ព ួ ក អង្គ ការ ជា ពី រ Ġ គ ឺ Ġ ស ត្រូវ ខា ង ក្នុង Ġ រដ្ឋ ការ នៃ រ ប ប ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង ជន ជាតិ ភាគ តិ ច អ្នក ស្រ ុក ភ្នំ Ġ ច ិន Ġ យ ួន Ġ ច ាម Ġ ប ញ្ញ វ ន្ត ត Ġ និង ជន ក្ ប ត់ ផ្ សេ ង ៗ ស ត្រូវ ខ ខា ង ក្រ ៅ Ġ មាន ថ ៃ Ġ វ ៀត ណា ម Ġ អា មេ រិក Ġ ស ូវ ៀត	90	▁តើ ព ួ ក ▁ប៉ុល ▁ពត ▁បែក ច ែង ស ត្រូវ រ ប ស់ អង្គ ការ ជា ប៉ ុន ្ មាន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	27	▁ពួក ▁ប៉ុល ▁ពត ▁បែក ច ែង ស ត្រូវ រ ប ស់ ព ួ ក អង្គ ការ ជា ពី រ ▁គឺ ▁សត្រូវ ខា ង ក្នុង ▁រដ្ឋ ការ នៃ រ ប ប ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង ជន ជាតិ ភាគ ត ិច អ្នក ស្រ ុក ភ្នំ ▁ចិន ▁យួន ▁ច ាម ▁ប ញ្ញ វ ន្ត ត ▁និង ជន ក ្ប ត់ ផ្ ស េង ៗ ស ត្រូវ ខ ខា ង ក្រ ៅ ▁មាន ថ ៃ ▁វៀតណាម ▁អាមេរិក ▁សូវៀត	75
តើការរលំនៃមជ្ឈមណ្ឌលធម្មជាតិជប៉ុននាំឱ្យរាំងស្ទះដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនេះដែរឬទេ ព្រោះអ្វី	null	ការលំបាកនៃមជ្ឈដ្ឋានធម្មជាតិជប៉ុនមិននាំឱ្យរាំងស្ទះដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជប៉ុនទេ ព្រោះ មានបច្ចេកទេសខ្ពស់ អាចទប់ស្កាត់ជាមួយគ្រោះថ្នាក់ធម្មជាតិមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើនទាំងកសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មប្រើនយោបាយបើកចំហជើងមេឃ ដល់លំនាំចេញ និងចូលផ្នែកវត្ថុធាតុដើម ថាមពល និងផលិតផលសម្រេចផ្សេងៗផ្ទេរឧស្សាហកម្មទៅផលិតនៅប្រទេសក្រៅសំបូរធនធានមនុស្ស ដែលមានបច្ចេកទេសខ្ពស់ គំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ និងមានស្មារតីស្នេហាជាតិ	null	ការលំបាកនៃមជ្ឈដ្ឋានធម្មជាតិជប៉ុនមិននាំឱ្យរាំងស្ទះដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជប៉ុនទេ ព្រោះ មានបច្ចេកទេសខ្ពស់ អាចទប់ស្កាត់ជាមួយគ្រោះថ្នាក់ធម្មជាតិមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើនទាំងកសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មប្រើនយោបាយបើកចំហជើងមេឃ ដល់លំនាំចេញ និងចូលផ្នែកវត្ថុធាតុដើម ថាមពល និងផលិតផលសម្រេចផ្សេងៗផ្ទេរឧស្សាហកម្មទៅផលិតនៅប្រទេសក្រៅសំបូរធនធានមនុស្ស ដែលមានបច្ចេកទេសខ្ពស់ គំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ និងមានស្មារតីស្នេហាជាតិ	ត ើក ារ រ លំ នៃ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ធម្ម ជាតិ ជ ប៉ ុន នាំ ឱ្យ រា ំ ង ស្ទ ះ ដល់ ការ រី ក ចម្រ ើន នៃ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ប្រ ទេស នេះ ដ ែរ ឬ ទេ Ġ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	51	ការ លំបាក នៃ ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ជ ប៉ ុន ម ិន នាំ ឱ្យ រា ំ ង ស្ទ ះ ដល់ ការ រី ក ចម្រ ើន នៃ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ទេ Ġ ព្រ ោះ Ġ មាន ប ច្ច េក ទេស ខ្ ព ស់ Ġ អា ច ទ ប់ ស្ កាត់ ជា មួយ គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ធម្ម ជាតិ មាន ប ច្ច េក វិទ្យា ទំ ន ើន ទ ាំង ក សិ កម្ម Ġ និង ឧ ស្សា ហ កម្ម ប្រ ើន យោ បា យ ប ើក ចំ ហ ជើង មេ ឃ Ġ ដល់ លំ នាំ ចេញ Ġ និង ចូល ផ្ ន ែក វ ត្ថ ុ ធាតុ ដើម Ġ ថា ម ពល Ġ និង ផល ិត ផល សម ្រ េច ផ្ សេ ង ៗ ផ្ ទេ រ ឧ ស្សា ហ កម្ម ទៅ ផល ិត នៅ ប្រ ទេស ក្រ ៅ សំ បូ រ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស Ġ ដ ែល មាន ប ច្ច េក ទេស ខ្ ព ស់ Ġ គ ំ និ ត ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ខ្ ព ស់ Ġ និង មាន ស្ម ារ តី ស្ន េ ហា ជាតិ	180	▁តើ ការ រ លំ នៃ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ធម្ម ជាតិ ជ ប៉ ុន នាំ ឱ្យ រ ាំង ស្ទ ះ ដល់ ការ រី ក ចម្រ ើន នៃ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ប្រ ទេស នេះ ដ ែរ ឬ ទេ ▁ព្រោះ អ ្វី ▁	48	▁ការលំបាក នៃ ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ធម្ម ជាតិ ជ ប៉ ុន ម ិន នាំ ឱ្យ រ ាំង ស្ទ ះ ដល់ ការ រី ក ចម្រ ើន នៃ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ទេ ▁ព្រោះ ▁មាន ប ច្ច េក ទេស ខ្ ព ស់ ▁អាច ទ ប់ ស្ កាត់ ជា មួយ គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ធម្ម ជាតិ មាន ប ច្ច េក វិទ្យា ទំ ន ើន ទ ាំង ក សិ កម្ម ▁និង ឧ ស្សា ហ កម្ម ប្រ ើន យោ ប ាយ ប ើក ចំ ហ ជើង មេ ឃ ▁ដល់ លំ នាំ ចេញ ▁និង ចូល ផ្ ន ែក វ ត្ថ ុ ធាតុ ដើម ▁ថាមពល ▁និង ផល ិត ផល ស ម្រ េច ផ្ ស េង ៗ ផ្ ទ េរ ឧ ស្សា ហ កម្ម ទៅ ផល ិត នៅ ប្រ ទេស ក្រ ៅ សំ ប ូរ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ▁ដែល មាន ប ច្ច េក ទេស ខ្ ព ស់ ▁គំនិត ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ខ្ ព ស់ ▁និង មាន ស្ម ារ តី ស្ន េ ហា ជាតិ	170
ដូចម្តេចដែលហៅថាបន្ទេរកុងដង់សាទ័រ	null	បន្ទេរកុងដង់សាទ័រ គឺជាការផ្ទេរបន្ទុកអគ្គិសនីពីរអាម៉ាតួនីមួយៗទៅកុងដង់សាទ័រ	null	បន្ទេរកុងដង់សាទ័រ គឺជាការផ្ទេរបន្ទុកអគ្គិសនីពីរអាម៉ាតួនីមួយៗទៅកុងដង់សាទ័រ	âĢĭ ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា ប ន្ទ េរ ក ុង ដង ់ សា ទ័រ Ġ	18	ប ន្ទ េរ ក ុង ដង ់ សា ទ័រ Ġ គ ឺ ជា ការ ផ្ ទេ រ ប ន្ទ ុក អ គ្គ ិស នី ពី រ អា ម៉ា ត ួន ី មួយ ៗ ទៅ ក ុង ដង ់ សា ទ័រ	39	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ប ន្ទ េរ ក ុង ដ ង់ សា ទ័រ ▁	15	▁បន្ទ េរ ក ុង ដ ង់ សា ទ័រ ▁គឺជា ការ ផ្ ទ េរ ប ន្ទ ុក អ គ្គ ិស នី ពី រ អា ម៉ា ត ួន ី មួយ ៗ ទៅ ក ុង ដ ង់ សា ទ័រ	36
តើសហរដ្ឋអាមេរិក បានអនុវត្តនយោបាយយ៉ាងដូចម្តេចលើប្រទេសជប៉ុន	null	សហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុវត្តនយោបាយលើប្រទេសជប៉ុន កាត់ទោសឩក្រិតជនសង្គ្រាមប្រកាសប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីអនុវត្តគោលការណ៍ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សតាមប្រជាធិបតេយ្យបិទទ្វារោងចក្រដែលសេសសល់ពីសង្គ្រាមបិទសហជីពសៃបាត់ស៊ូ	null	សហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុវត្តនយោបាយលើប្រទេសជប៉ុន កាត់ទោសឩក្រិតជនសង្គ្រាមប្រកាសប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីអនុវត្តគោលការណ៍ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សតាមប្រជាធិបតេយ្យបិទទ្វារោងចក្រដែលសេសសល់ពីសង្គ្រាមបិទសហជីពសៃបាត់ស៊ូ	ត ើស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ បាន អនុ វត្ត ន យោ បា យ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច លើ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន Ġ	25	ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក បាន អនុ វត្ត ន យោ បា យ លើ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន Ġ កាត់ ទោស ឩ ក្រ ិត ជន សង ្ គ្រ ាម ប្រ កាស ប្រ ើរ ដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ្ម ី អនុ វត្ត គោ ល ការណ៍ ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស តា ម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ិ ទ ទ ្វា រ ោង ច ក្រ ដ ែល សេ ស ស ល់ ពី សង ្ គ្រ ាម ប ិ ទ ស ហ ជី ព ស ៃ បា ត់ ស៊ូ	90	▁តើ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁បាន អនុ វត្ត ន យោ ប ាយ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច លើ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ▁	25	▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក បាន អនុ វត្ត ន យោ ប ាយ លើ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ▁កាត់ទោស ឩ ក្រ ិត ជន ស ង្គ ្រា ម ប្រ កាស ប្រ ើ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ្ម ី អនុ វត្ត គ ោល ការណ៍ ស្ត ី ពី សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស ត ាម ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ិ ទ ទ ្វា រ ោង ច ក្រ ដ ែល ស េស ស ល់ ពី ស ង្គ ្រា ម ប ិ ទ ស ហ ជី ព ស ៃ ប ាត់ ស៊ូ	87
តើវដ្តទឹកមានឥទ្ធិពលអ្វីខ្លះ ទៅលើវដ្តជីវភូគព្ភគីមី	null	វដ្តទឹកមានឥទ្ធិពលទៅលើវដ្តជិវភូគព្ភគីមីដូចតទៅ លំហូរទឹកលើដីនិងក្នុងដី ជាសមាសភាគគន្លឹះមួយនៃវដ្តជីវភូគព្ភគីមីផ្សេងៗទៀត ទឹកហូរបាននាំកម្ទេចកំណ និងផូស្វរភាគច្រើនពីដីទៅក្នុងទឹក ជាតិប្រៃនៃមហាសមុទ្របាន មកពីសំណល់និងការរលាយនៃអំបិលពីដី លំហូរទឹកលើដីនិង ក្នុងដីមានទួនាទីដឹកនាំអាសូតពីលើទៅក្នុងទឹក	null	វដ្តទឹកមានឥទ្ធិពលទៅលើវដ្តជិវភូគព្ភគីមីដូចតទៅ លំហូរទឹកលើដីនិងក្នុងដី ជាសមាសភាគគន្លឹះមួយនៃវដ្តជីវភូគព្ភគីមីផ្សេងៗទៀត ទឹកហូរបាននាំកម្ទេចកំណ និងផូស្វរភាគច្រើនពីដីទៅក្នុងទឹក ជាតិប្រៃនៃមហាសមុទ្របាន មកពីសំណល់និងការរលាយនៃអំបិលពីដី លំហូរទឹកលើដីនិង ក្នុងដីមានទួនាទីដឹកនាំអាសូតពីលើទៅក្នុងទឹក	ត ើ វ ដ ្ត ទឹក មាន ឥ ទ្ធិ ពល អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ទៅ លើ វ ដ ្ត ជីវ ភ ូ គ ព្ ភ គី មី Ġ	28	វ ដ ្ត ទឹក មាន ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ លើ វ ដ ្ត ជ ិ វ ភ ូ គ ព្ ភ គី âĢĭ មី ដូច ត ទៅ Ġ លំ ហ ូរ ទឹក លើ ដ ីន ិ ង ក្នុង ដ ី Ġ ជា សម ាស ភាគ គ ន្ ល ឹ ះ មួយ នៃ វ ដ ្ត ជីវ ភ ូ គ ព្ ភ គី មី ផ្ សេ ង ៗ ទៀត Ġ ទឹក ហ ូរ បាន នាំ ក ម្ ទេ ច កំ ណ Ġ និង ផ ូស ្វ រ ភាគ ច្ រ ើន ពី ដ ី ទៅ ក្នុង ទឹក Ġ ជាតិ ប្រ ៃ នៃ ម ហា សម ុ ទ្រ បាន Ġ មក ពី សំ ណ ល់ âĢĭ និង ការ រ លា យ នៃ អ ំ ប ិល ពី ដ ី Ġ លំ ហ ូរ ទឹក លើ ដ ីន ិ ង Ġ ក្នុង ដ ី មាន ទ ួន ា ទី ដ ឹក នាំ អា ស ូត ពី លើ ទៅ ក្នុង ទឹក	147	▁តើ វ ដ ្ត ទឹក មាន ឥ ទ្ធិ ពល អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ទៅ លើ វ ដ ្ត ជីវ ភ ូ គ ព្ ភ គី មី ▁	27	▁វ ដ ្ត ទឹក មាន ឥ ទ្ធិ ពល ទៅ លើ វ ដ ្ត ជ ិ វ ភ ូ គ ព្ ភ គី ▁មី ដូច ត ទៅ ▁លំហូរ ទឹក លើ ដ ី និង ក្នុង ដ ី ▁ជា ស មាស ភាគ គ ន ្ល ឹ ះ មួយ នៃ វ ដ ្ត ជីវ ភ ូ គ ព្ ភ គី មី ផ្ ស េង ៗ ទៀត ▁ទឹក ហ ូរ បាន នាំ ក ម្ ទ េច ក ំណ ▁និង ផ ូស ្វ រ ភាគ ច ្រ ើន ពី ដ ី ទៅ ក្នុង ទឹក ▁ជាតិ ប្រ ៃ នៃ ម ហា សម ុ ទ្រ បាន ▁មកពី ស ំណ ល់ ▁និង ការ រ ល ាយ នៃ អ ំ ប ិល ពី ដ ី ▁លំហូរ ទឹក លើ ដ ី និង ▁ក្នុង ដ ី មាន ទ ួ នាទី ដ ឹក នាំ អា ស ូត ពី លើ ទៅ ក្នុង ទឹក	139
តើកត្តាអ្វីដែលជាប្រភពជំរុញឪ្យមានការកសាងប្រព័ន្ធដឹកនាំពិភពលោកតែមួយ(សាកលភាវូបនីយ៍កម្ម)	null	កត្តាដែលជាប្រភពជំរុញឪ្យមានការកសាងប្រព័ន្ធដឹកនាំពិភពលោកតែមួយសាកលភាវូបនីយកម្មមានដូចជា កម្លាំងចលករនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោកដែលជំរុញឪ្យកាន់តែលេចឡើងនូវអស្ថិតភាពនិងផលវិបាកចំពោះបញ្ហាផ្ទៃក្នុងប្រទេសនិងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសលើពិភពលោកកំណើនយ៉ាងខ្លាំងនូវបំណស់ប្ដូរទីកន្លែងរស់នៅរបស់លើពិភពលោកការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងនូវប្រព័ន្ធទំទាក់ទំនងទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិការរីកសាយភាយយ៉ាងខ្លាំងនូវបច្ចេកវិទ្យាយោធាទំនើបដែលជានិច្ចកាលបានក្លាយជាឧបករណ៍នយោបាយសកលលោកបញ្ហារួមជាច្រើនកើតឡើងដែលទាមទារឪ្យមានការដោះស្រាយពីថ្នាក់ដឹកនាំជាតិនិងអន្តរជាតិ	null	កត្តាដែលជាប្រភពជំរុញឪ្យមានការកសាងប្រព័ន្ធដឹកនាំពិភពលោកតែមួយសាកលភាវូបនីយកម្មមានដូចជា កម្លាំងចលករនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោកដែលជំរុញឪ្យកាន់តែលេចឡើងនូវអស្ថិតភាពនិងផលវិបាកចំពោះបញ្ហាផ្ទៃក្នុងប្រទេសនិងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសលើពិភពលោកកំណើនយ៉ាងខ្លាំងនូវបំណស់ប្ដូរទីកន្លែងរស់នៅរបស់លើពិភពលោកការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងនូវប្រព័ន្ធទំទាក់ទំនងទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិការរីកសាយភាយយ៉ាងខ្លាំងនូវបច្ចេកវិទ្យាយោធាទំនើបដែលជានិច្ចកាលបានក្លាយជាឧបករណ៍នយោបាយសកលលោកបញ្ហារួមជាច្រើនកើតឡើងដែលទាមទារឪ្យមានការដោះស្រាយពីថ្នាក់ដឹកនាំជាតិនិងអន្តរជាតិ	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ដ ែល ជា ប្រ ភព ជំ រ ុញ ឪ ្យ មាន ការ ក សា ង ប្រ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ ពិ ភព លោក តែ មួយ ( សា ក ល ភា វ ូប នី យ ៍ កម្ម ) Ġ	44	ក ត្ត ា ដ ែល ជា ប្រ ភព ជំ រ ុញ ឪ ្យ មាន ការ ក សា ង ប្រ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ ពិ ភព លោក តែ មួយ សា ក ល ភា វ ូប នី យក ម្ម មាន ដូច ជា Ġ ក ម្ល ាំង ច ល ករ នៃ ប្រ ព ័ន ្ ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច សា ក ល លោក ដ ែល ជំ រ ុញ ឪ ្យ កាន់ តែ ល េច ឡើង ន ូវ អ ស្ ថ ិត ភាព និង ផល វិ បា ក ចំ ព ោះ ប ញ ្ហ ា ផ្ ទ ៃ ក្នុង ប្រ ទេស និង ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង ប្រ ទេស លើ ពិ ភព លោក កំ ណ ើន យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ន ូវ ប ំណ ស់ ប្ ដ ូរ ទី កន្លែង រស់ នៅ រ ប ស់ លើ ពិ ភព លោក ការ រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ន ូវ ប្រ ព ័ន ្ ធ ទំ ទ ាក់ ទំ ន ង ទូ រ គម នា គមន៍ អ ន្ត រ ជាតិ ការ រី ក សាយ ភា យ យ៉ាង ខ្ លា ំ ង ន ូវ ប ច្ច េក វិទ្យា យោ ធា ទំ ន ើប ដ ែល ជា និ ច្ច កាល បាន ក្លា យ ជា ឧ ប ករណ៍ ន យោ បា យ ស ក ល លោក ប ញ ្ហ ារ ួ ម ជា ច្ រ ើន កើត ឡើង ដ ែល ទ ាម ទ ារ ឪ ្យ មាន ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ពី ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ជាតិ និង អ ន្ត រ ជាតិ	254	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ដ ែល ជា ប្រ ភព ជំ រ ុញ ឪ ្យ មាន ការ ក សា ង ប្រ ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ ពិ ភព លោក តែ មួយ ( សា ក ល ភា វ ូប ន ីយ៍ កម្ម ) ▁	42	▁កត្តា ដ ែល ជា ប្រ ភព ជំ រ ុញ ឪ ្យ មាន ការ ក សា ង ប្រ ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ ពិ ភព លោក តែ មួយ សា ក ល ភា វ ូប នី យ កម្ម មាន ដូច ជា ▁កម្លាំង ច ល ករ នៃ ប្រ ព ័ ន្ធ សេ ដ្ឋ កិច្ច សា ក ល លោក ដ ែល ជំ រ ុញ ឪ ្យ កាន់ ត ែល េច ឡើង ន ូវ អ ស ្ថ ិត ភាព និង ផល វិ ប ាក ច ំព ោះ ប ញ ្ហ ា ផ្ ទ ៃ ក្នុង ប្រ ទេស និង ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វ ាង ប្រ ទេស លើ ពិ ភព លោក ក ំណ ើន យ៉ាង ខ្ ល ាំង ន ូវ ប ំណ ស់ ប្ ដ ូរ ទី កន្លែង រស់ នៅ រ ប ស់ លើ ពិ ភព លោក ការ រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង ខ្ ល ាំង ន ូវ ប្រ ព ័ ន្ធ ទំ ទ ាក់ ទំ ន ង ទ ូរ គម នា គមន៍ អ ន្ត រ ជាតិ ការ រី ក សាយ ភ ាយ យ៉ាង ខ្ ល ាំង ន ូវ ប ច្ច េក វិទ្យា យោ ធា ទំ ន ើប ដ ែល ជា និ ច្ច កាល បាន ក្លា យ ជា ឧ ប ករណ៍ ន យោ ប ាយ ស ក ល លោក ប ញ ្ហ ា រួម ជា ច ្រ ើន កើត ឡើង ដ ែល ទ ាម ទ ារ ឪ ្យ មាន ការ ដ ោះ ស្រ ាយ ពី ថ្ន ាក់ ដ ឹក នាំ ជាតិ និង អ ន្ត រ ជាតិ	243
ចូរពណ៌នាអំពើពីមូលហេតុដែលកម្ពុជាទទួលយកអាណានិគមបារាំង	null	មូលហេតុដែលកម្ពុជាទទួលយកអាណានិគមបារាំង នយោបាយ សៀម យួនតាបសង្គត់និងឈ្លានពានកម្ពុជាខ្មែរយកមហាអំណាចអឺរ៉ុបដើម្បីជាបង្អែកការពារប្រទេសធ្វើឪ្យមានឯកភាព អំណាចរាជល្ល័ង្គ សេដ្ឋកិច្ចបារាំងបើកប្រាក់បៀវត្សឪ្យមន្ដ្រីរាជការ និងព្រះមហាក្សត្រខ្ពស់ជាអ្នកណាពាណិជ្ជកម្មក្នុង និងក្រៅប្រទេសកាន់កាប់ពន្ធដារដោយសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរធ្លាក់ចុះដោយសារការគាបសង្គត់ពីសៀម យួន សង្គម រៀបចំប្រព័ន្ធតុលាការថ្នាក់ឃុំដល់នៅខេត្តក្រុងរៀបចំប្រព័ន្ធនូវរដ្ឋបាល ថ្នាក់មូលដ្នាន ខេត្តក្រុងសង្គមខ្មែរអស្ថេរភាពវប្បធម៌ អក្សរសាស្រ្ដ និងការអប់រំ	null	មូលហេតុដែលកម្ពុជាទទួលយកអាណានិគមបារាំង នយោបាយ សៀម យួនតាបសង្គត់និងឈ្លានពានកម្ពុជាខ្មែរយកមហាអំណាចអឺរ៉ុបដើម្បីជាបង្អែកការពារប្រទេសធ្វើឪ្យមានឯកភាព អំណាចរាជល្ល័ង្គ សេដ្ឋកិច្ចបារាំងបើកប្រាក់បៀវត្សឪ្យមន្ដ្រីរាជការ និងព្រះមហាក្សត្រខ្ពស់ជាអ្នកណាពាណិជ្ជកម្មក្នុង និងក្រៅប្រទេសកាន់កាប់ពន្ធដារដោយសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរធ្លាក់ចុះដោយសារការគាបសង្គត់ពីសៀម យួន សង្គម រៀបចំប្រព័ន្ធតុលាការថ្នាក់ឃុំដល់នៅខេត្តក្រុងរៀបចំប្រព័ន្ធនូវរដ្ឋបាល ថ្នាក់មូលដ្នាន ខេត្តក្រុងសង្គមខ្មែរអស្ថេរភាពវប្បធម៌ អក្សរសាស្រ្ដ និងការអប់រំ	ច ូរ ព ណ៌ នា អ ំព ើ ពី ម ូល ហេតុ ដ ែល ក ម្ព ុ ជា ទទួល យក អា ណា និ គម បា រា ំ ង Ġ	28	ម ូល ហេតុ ដ ែល ក ម្ព ុ ជា ទទួល យក អា ណា និ គម បា រា ំ ង Ġ ន យោ បា យ Ġ ស ៀម Ġ យ ួន តា ប សង ្ គ ត់ និង ឈ ្លា ន ពា ន ក ម្ព ុ ជា ខ្ ម ែរ យក ម ហា អ ំណ ា ច អ ឺ រ៉ ុប ដើម ្ប ី ជា បង ្អ ែក ការពារ ប្រ ទេស ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ឯក ភាព Ġ អ ំណ ា ចរ ា ជ ល្ល ័ ង្គ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច បា រា ំ ង ប ើក ប្រា ក់ ប ៀវ ត ្ស ឪ ្យ ម ន្ ដ ្រី រាជ ការ Ġ និង ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ព ស់ ជា អ្នក ណា ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ក្នុង Ġ និង ក្រ ៅ ប្រ ទេស កាន់ កា ប់ ពន្ធ ដា រ ដោយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ខ្ ម ែរ ធ ្លា ក់ ច ុះ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭ ដោយ សារ ការ គ ាប សង ្ គ ត់ ពី ស ៀម Ġ យ ួន âĢĭ Ġ សង ្ គម Ġ រៀបចំ ប្រ ព ័ន ្ ធ ត ុល ាក ារ ថ្ន ាក់ ឃ ុំ ដល់ នៅ ខ េត ្ត ក្រុង រៀបចំ ប្រ ព ័ន ្ ធ ន ូវ រដ្ឋ បាល Ġ ថ្ន ាក់ ម ូល ដ ្នា ន Ġ ខ េត ្ត ក្រុង សង ្ គម ខ្ ម ែរ អ ស្ ថ េរ ភាព វ ប្ប ធម៌ Ġ អ ក្ស រស ាស ្រ ្ ដ Ġ និង ការ អ ប់ រំ	232	▁ចូរ ព ណ៌ នា អ ំព ើ ពី ម ូល ហេតុ ដ ែល ក ម្ព ុ ជា ទទួល យក អា ណា និ គម ប ារ ាំង ▁	26	▁មូលហេតុ ដ ែល ក ម្ព ុ ជា ទទួល យក អា ណា និ គម ប ារ ាំង ▁នយោបាយ ▁សៀម ▁យួន តា ប ស ង្គ ត់ និង ឈ ្លា ន ព ាន ក ម្ព ុ ជា ខ្ ម ែរ យក ម ហា អ ំ ណា ច អ ឺ រ៉ ុប ដើម ្ប ី ជា បង ្អ ែក ការពារ ប្រ ទេស ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ឯក ភាព ▁អំណាច រាជ ល្ល ័ ង្គ ▁សេដ្ឋកិច្ច ប ារ ាំង ប ើក ប្រ ាក់ ប ៀវ ត ្ស ឪ ្យ ម ន្ ដ ្រី រាជ ការ ▁និង ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ព ស់ ជា អ្នក ណា ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ក្នុង ▁និង ក្រ ៅ ប្រ ទេស កាន់ ក ាប់ ពន្ធ ដា រ ដោយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ខ្ ម ែរ ធ ្ល ាក់ ច ុះ ▁ដោយសារ ការ គ ាប ស ង្គ ត់ ពី ស ៀម ▁យួន ▁សង្គម ▁រៀបចំ ប្រ ព ័ ន្ធ ត ុល ា ការ ថ្ន ាក់ ឃ ុំ ដល់ នៅ ខ េ ត្ត ក្រុង រៀបចំ ប្រ ព ័ ន្ធ ន ូវ រដ្ឋ បាល ▁ថ្នាក់ ម ូល ដ ្នា ន ▁ខេត្ត ក្រុង ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ អ ស ្ថ េរ ភាព វ ប្ប ធម៌ ▁អក្សរ សា ស្រ ្ ដ ▁និង ការ អ ប់ រំ	204
ចូររៀបរាប់ពីកល្យាណមិត្រ និងបច្ចាមិត្រ	null	កល្យាណមិត្រ គឺជាមិត្រដែលមានសណ្តានចិត្តល្អនាំអ្នកទៅរកផ្លូវល្អ ចេះជួយគ្នានៅពេលកុមារអាសន្នអន់ក្រ លក្ខណៈសម្គាល់មិត្រភកិ្តដែលល្អគឺចេះការពាមិត្រ ពេលមានគេរិះគន់ ឬមានគំនិតអាក្រក់ចំពោះមិត្រពេលមិត្ររុងរឿងជួយអបអរលើតម្កើងពេលមិត្រជួបការលំបាកជួយជ្រោមជ្រែងឈឺឆ្អាលកាលណាមិត្រពឹងពាក់អ្វីមួយចេញមុខជួយដោយភាពជ្រះថ្លាបរិសុទ្ធ មិនចង់បានគុណស្រ័យប្រាប់ពីបទពិសោធន៍ល្អៗដល់មិត្រមិនប្រកាន់វណ្ណៈរើសអើង មានក្រ ឬឋានៈធ្វើអ្វីៗដើម្បីផលប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នាស្រលាញ់រាប់អានគ្រួសារមិត្រភកិ្តដូចជាគ្រួសារខ្លួនជួយបំពេញកង្វះខាតដល់គ្នាទៅវិញទៅមកតាមលទ្ធភាពចេះសណ្តោសប្រោសប្រណី ចំពោះកំហុសឆ្គងរបស់មិត្រជាមនុស្សចេះឈឺឆ្អាលជួយយកអាសារគ្នាមិនបោកប្រាស់លួងលោម មិត្រឱ្យប្រព្រឹត្តិអំពើអបាយមុនផ្សេងៗចេះអប់រំគុណធម៌ដល់មិត្ររបស់ខ្លួន បច្ចាមិត្រ គឺជានៃមិត្រដែលនាំឱ្យខូចបង់នូវផលប្រយោន៍ នៃឱ្យមានសេចក្តីវិនាស ជាមិត្រ ដែលគ្មានគុណធម៌តែងតែកេងចំណេញលើមិត្រជានិច្ច ហើយមិនចេះគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃឡើយ លក្ខណៈសម្គាល់មិត្រភក្តិដែលមិនល្អគឺ គិតតែពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន រាប់អានគេសម្លឹងមើលទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេ មានសេចក្តីលោភលន់ ឱ្យរបស់របរបន្តិចបន្តួចចង់បានមកវិញច្រើននិយាយល្អតែមាត់ខាងក្រៅ តែក្នុងចិត្តគិតផ្សេងទៅវិញប្រើគ្រប់កលល្បិចបោកបញ្ឆោតមិត្រភកិ្តពេលគេពឹងឱ្យជួយច្រើននិយាយដោះសារថាជាប់រវល់នេះជាបរវល់នោះចូលចិត្តនិយាយដើមមិត្រភក្តិលះបង់មិត្រភក្តិក្នុងគ្រាមានអាសន្នច្រណែនឈ្នានីស ចំពោះមិត្រភក្តិមិនចង់ឃើញគេមានជាងខ្លួនច្បាប់ជំរុញមិត្រឱ្យធ្វើអំពើខុសច្បាប់នៅចំពោះមុខសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ ប៉ុន្តែក្រោយខ្នងវិញត្មះតិះដៀលគ្មានគំណិតកែលម្អមិត្រភកិ្តនាំមិត្រប្រព្រឹត្តិអំពើអបាយមុខ ដែលនាំឱ្យគ្រួសារមានការព្រួយបារម្ភមូលបង្កាច់ទម្លាក់កំហុស គឺមិនចង់ឱ្យមិត្រទទួលបានជាងខ្លួន	null	កល្យាណមិត្រ គឺជាមិត្រដែលមានសណ្តានចិត្តល្អនាំអ្នកទៅរកផ្លូវល្អ ចេះជួយគ្នានៅពេលកុមារអាសន្នអន់ក្រ លក្ខណៈសម្គាល់មិត្រភកិ្តដែលល្អគឺចេះការពាមិត្រ ពេលមានគេរិះគន់ ឬមានគំនិតអាក្រក់ចំពោះមិត្រពេលមិត្ររុងរឿងជួយអបអរលើតម្កើងពេលមិត្រជួបការលំបាកជួយជ្រោមជ្រែងឈឺឆ្អាលកាលណាមិត្រពឹងពាក់អ្វីមួយចេញមុខជួយដោយភាពជ្រះថ្លាបរិសុទ្ធ មិនចង់បានគុណស្រ័យប្រាប់ពីបទពិសោធន៍ល្អៗដល់មិត្រមិនប្រកាន់វណ្ណៈរើសអើង មានក្រ ឬឋានៈធ្វើអ្វីៗដើម្បីផលប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នាស្រលាញ់រាប់អានគ្រួសារមិត្រភកិ្តដូចជាគ្រួសារខ្លួនជួយបំពេញកង្វះខាតដល់គ្នាទៅវិញទៅមកតាមលទ្ធភាពចេះសណ្តោសប្រោសប្រណី ចំពោះកំហុសឆ្គងរបស់មិត្រជាមនុស្សចេះឈឺឆ្អាលជួយយកអាសារគ្នាមិនបោកប្រាស់លួងលោម មិត្រឱ្យប្រព្រឹត្តិអំពើអបាយមុនផ្សេងៗចេះអប់រំគុណធម៌ដល់មិត្ររបស់ខ្លួន បច្ចាមិត្រ គឺជានៃមិត្រដែលនាំឱ្យខូចបង់នូវផលប្រយោន៍ នៃឱ្យមានសេចក្តីវិនាស ជាមិត្រ ដែលគ្មានគុណធម៌តែងតែកេងចំណេញលើមិត្រជានិច្ច ហើយមិនចេះគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃឡើយ លក្ខណៈសម្គាល់មិត្រភក្តិដែលមិនល្អគឺ គិតតែពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន រាប់អានគេសម្លឹងមើលទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេ មានសេចក្តីលោភលន់ ឱ្យរបស់របរបន្តិចបន្តួចចង់បានមកវិញច្រើននិយាយល្អតែមាត់ខាងក្រៅ តែក្នុងចិត្តគិតផ្សេងទៅវិញប្រើគ្រប់កលល្បិចបោកបញ្ឆោតមិត្រភកិ្តពេលគេពឹងឱ្យជួយច្រើននិយាយដោះសារថាជាប់រវល់នេះជាបរវល់នោះចូលចិត្តនិយាយដើមមិត្រភក្តិលះបង់មិត្រភក្តិក្នុងគ្រាមានអាសន្នច្រណែនឈ្នានីស ចំពោះមិត្រភក្តិមិនចង់ឃើញគេមានជាងខ្លួនច្បាប់ជំរុញមិត្រឱ្យធ្វើអំពើខុសច្បាប់នៅចំពោះមុខសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ ប៉ុន្តែក្រោយខ្នងវិញត្មះតិះដៀលគ្មានគំណិតកែលម្អមិត្រភកិ្តនាំមិត្រប្រព្រឹត្តិអំពើអបាយមុខ ដែលនាំឱ្យគ្រួសារមានការព្រួយបារម្ភមូលបង្កាច់ទម្លាក់កំហុស គឺមិនចង់ឱ្យមិត្រទទួលបានជាងខ្លួន	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ពី ក ល ្យា ណ ម ិត ្រ Ġ និង ប ច្ច ាម ិត ្រ Ġ	20	ក ល ្យា ណ ម ិត ្រ Ġ គ ឺ ជា ម ិត ្រ ដ ែល មាន ស ណ្ត ាន ចិត្ត ល្អ នាំ អ្នក ទៅ រក ផ្ល ូវ ល្អ Ġ ច េះ ជ ួយ គ្នា នៅ ពេល ក ុម ារ អា ស ន្ន អ ន់ ក្រ Ġ ល ក្ខ ណៈ សម ្ គ ាល់ ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត ដ ែល ល្អ គ ឺ ច េះ ការ ពា ម ិត ្រ Ġ ពេល មាន គ េរ ិះ គ ន់ Ġ ឬ មាន គ ំ និ ត អា ក្រ ក់ ចំ ព ោះ ម ិត ្រ ពេល ម ិត ្រ រ ុង រឿង ជ ួយ អ ប អ រ លើ ត ម្ ក ើង ពេល ម ិត ្រ ជ ួ ប ការ លំបាក ជ ួយ ជ្រ ោម ជ្រ ែង ឈ ឺ ឆ្ អា ល កាល ណា ម ិត ្រ ព ឹង ពាក់ អ ្វី មួយ ចេញ មុខ ជ ួយ ដោយ ភាព ជ្រ ះ ថ ្លា បរ ិស ុទ្ធ Ġ ម ិន ច ង់ បាន គុណ ស្រ ័យ ប្រា ប់ ពី បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ល្អ ៗ ដល់ ម ិត ្រ ម ិន ប្រ កាន់ វ ណ្ណ ៈ រ ើស អ ើង Ġ មាន ក្រ Ġ ឬ ឋ ាន ៈ ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ ដើម ្ប ី ផល ប្រ យោ ជន ៍ ទ ាំង អ ស់ គ្នា ស្រលាញ់ រា ប់ អាន គ្រួសារ ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត ដូច ជា គ្រួសារ ខ្លួន ជ ួយ ប ំព េញ ក ង ្វ ះ ខា ត ដល់ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក តា ម ល ទ្ធ ភាព ច េះ ស ណ្ត ោស ប្រ ោស ប្រ ណី Ġ ចំ ព ោះ កំ ហ ុស ឆ្ គ ង រ ប ស់ ម ិត ្រ ជា ម នុ ស្ស ច េះ ឈ ឺ ឆ្ អា ល ជ ួយ យក អា សារ គ្នា ម ិន ប ោក ប្រា ស់ ល ួង ល ោម Ġ ម ិត ្រ ឱ្យ ប្រ ព្រ ឹត ្តិ អ ំព ើ អ បា យ ម ុន ផ្ សេ ង ៗ ច េះ អ ប់ រំ គុណ ធម៌ ដល់ ម ិត ្រ រ ប ស់ ខ្លួន Ġ ប ច្ច ាម ិត ្រ Ġ គ ឺ ជា នៃ ម ិត ្រ ដ ែល នាំ ឱ្យ ខ ូច បង់ ន ូវ ផល ប្រ យោ ន៍ Ġ នៃ ឱ្យ មាន សេ ច ក្តី វិ នា ស Ġ ជា ម ិត ្រ Ġ ដ ែល គ ្ម ាន គុណ ធម៌ តែ ង តែ ក េង ចំ ណេ ញ លើ ម ិត ្រ ជា និ ច្ច Ġ ហើយ ម ិន ច េះ គោ រ ព សិ ទ្ធិ អ្នក ដ ទ ៃ ឡ ើយ Ġ ល ក្ខ ណៈ សម ្ គ ាល់ ម ិត ្រ ភ ក្ត ិ ដ ែល ម ិន ល្អ គ ឺ Ġ គ ិត តែ ពី ផល ប្រ យោ ជន ៍ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន Ġ រា ប់ អាន គ េស ម្ល ឹង មើល ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ រ ប ស់ គ េ Ġ មាន សេ ច ក្តី ល ោ ភ ល ន់ Ġ ឱ្យ រ ប ស់ រ បរ ប ន្ត ិច ប ន្ត ួច ច ង់ បាន មក វិញ ច្ រ ើន និ យា យ ល្អ តែ មា ត់ ខា ង ក្រ ៅ Ġ តែ ក្នុង ចិត្ត គ ិត ផ្ សេ ង ទៅ វិញ ប្រ ើ គ្រ ប់ ក ល ល ្ប ិច ប ោក ប ញ ្ ឆ ោត ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត ពេល គ េ ព ឹង ឱ្យ ជ ួយ ច្ រ ើន និ យា យ ដ ោះ សារ ថា ជាប់ រ វ ល់ នេះ ជា បរ វ ល់ ន ោះ ចូល ចិត្ត និ យា យ ដើម ម ិត ្រ ភ ក្ត ិល ះ បង់ ម ិត ្រ ភ ក្ត ិក ្ន ុង គ្រ ាម ាន អា ស ន្ន ច្ រណ ែន ឈ ្នា នី ស Ġ ចំ ព ោះ ម ិត ្រ ភ ក្ត ិម ិន ច ង់ ឃើញ គ េ មាន ជា ង ខ្លួន ច្ បា ប់ ជំ រ ុញ ម ិត ្រ ឱ្យ ធ ្វ ើ អ ំព ើ ខុស ច្ បា ប់ នៅ ចំ ព ោះ មុខ ស រស ើរ ម ិន ដា ច ់ ពី មា ត់ Ġ ប៉ ុន ្ត ែក ្រ ោយ ខ្នង វិញ ត ្ម ះ តិ ះ ដ ៀល គ ្ម ាន គ ំណ ិត ក ែល ម្ អ ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត នាំ ម ិត ្រ ប្រ ព្រ ឹត ្តិ អ ំព ើ អ បា យ មុខ Ġ ដ ែល នាំ ឱ្យ គ្រួសារ មាន ការ ព្រ ួយ បា រ ម្ភ ម ូល បង ្ក ាច់ ទ ម្ល ាក់ កំ ហ ុស Ġ គ ឺ ម ិន ច ង់ ឱ្យ ម ិត ្រ ទទួលបាន ជា ង ខ្លួន	738	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ពី ក ល ្យា ណ ម ិត ្រ ▁និង ប ច្ច ាម ិត ្រ ▁	19	▁ក ល ្យា ណ ម ិត ្រ ▁គឺជា ម ិត ្រ ដ ែល មាន ស ណ្ត ាន ចិត្ត ល្អ នាំ អ្នក ទៅ រក ផ្ល ូវ ល្អ ▁ចេះ ជ ួយ គ្នា នៅ ពេល ក ុម ារ អា ស ន្ន អ ន់ ក្រ ▁លក្ខណៈ ស ម្ គ ាល់ ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត ដ ែល ល្អ គ ឺ ច េះ ការ ព ាម ិត ្រ ▁ពេល មាន គ េរ ិះ គ ន់ ▁ឬ មាន គ ំ ន ិត អា ក្រ ក់ ច ំព ោះ ម ិត ្រ ពេល ម ិត ្រ រ ុង រឿង ជ ួយ អ ប អ រ លើ ត ម្ ក ើង ពេល ម ិត ្រ ជ ួ ប ការ លំបាក ជ ួយ ជ្រ ោម ជ្រ ែង ឈ ឺ ឆ្ អា ល កាល ណា ម ិត ្រ ព ឹង ពាក់ អ ្វី មួយ ចេញ មុខ ជ ួយ ដោយ ភាព ជ្រ ះ ថ ្លា បរ ិស ុទ្ធ ▁មិន ច ង់ បាន គុណ ស្រ ័យ ប្រ ាប់ ពី បទ ពិ ស ោ ធ ន៍ ល្អ ៗ ដល់ ម ិត ្រ ម ិន ប្រ កាន់ វ ណ្ណ ៈ រ ើស អ ើង ▁មាន ក្រ ▁ឬ ឋ ាន ៈ ធ ្វ ើ អ ្វី ៗ ដើម ្ប ី ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ទ ាំង អ ស់ គ្នា ស្រលាញ់ រ ាប់ អាន គ្រួសារ ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត ដូច ជា គ្រួសារ ខ្លួន ជ ួយ ប ំព េញ ក ង ្វ ះ ខា ត ដល់ គ្នា ទៅ វិញ ទៅ មក ត ាម ល ទ្ធ ភាព ច េះ ស ណ្ត ោស ប្រ ោស ប្រ ណី ▁ចំពោះ កំ ហ ុស ឆ្ គ ង រ ប ស់ ម ិត ្រ ជា ម នុ ស្ស ច េះ ឈ ឺ ឆ្ អា ល ជ ួយ យក អា សារ គ្នា ម ិន ប ោក ប្រ ាស់ ល ួង ល ោម ▁មិ ត្រ ឱ្យ ប្រ ព្រ ឹ ត្តិ អ ំព ើ អ ប ាយ ម ុន ផ្ ស េង ៗ ច េះ អ ប់ រំ គុណ ធម៌ ដល់ ម ិត ្រ រ ប ស់ ខ្លួន ▁បច្ច ាម ិត ្រ ▁គឺជា នៃ ម ិត ្រ ដ ែល នាំ ឱ្យ ខ ូច បង់ ន ូវ ផល ប្រ យោ ន៍ ▁នៃ ឱ្យ មាន ស េច ក្តី វិ នា ស ▁ជា ម ិត ្រ ▁ដែល គ ្ មាន គុណ ធម៌ ត ែង ត ែក េង ច ំណ េញ ល ើម ិត ្រ ជា និ ច្ច ▁ហើយ ម ិន ច េះ គ ោរ ព សិ ទ្ធិ អ្នក ដ ទ ៃ ឡ ើយ ▁លក្ខណៈ ស ម្ គ ាល់ ម ិត ្រ ភ ក ្តិ ដ ែល ម ិន ល្អ គ ឺ ▁គិត តែ ពី ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ▁រាប់ អាន គ េស ម្ល ឹង មើល ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ រ ប ស់ គ េ ▁មាន ស េច ក្តី ល ោ ភ ល ន់ ▁ឱ្យ រ ប ស់ រ បរ ប ន្ត ិច ប ន្ត ួច ច ង់ បាន មក វិញ ច ្រ ើន ន ិយ ាយ ល្អ តែ ម ាត់ ខា ង ក្រ ៅ ▁តែ ក្នុង ចិត្ត គ ិត ផ្ ស េង ទៅ វិញ ប្រ ើ គ្រ ប់ ក ល ល ្ប ិច ប ោក ប ញ ្ ឆ ោត ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត ពេល គ េ ព ឹង ឱ្យ ជ ួយ ច ្រ ើន ន ិយ ាយ ដ ោះ សារ ថា ជាប់ រ វ ល់ នេះ ជា បរ វ ល់ ន ោះ ចូល ចិត្ត ន ិយ ាយ ដើម ម ិត ្រ ភ ក្ត ិល ះ បង់ ម ិត ្រ ភ ក ្តិ ក្នុង គ្រ ា មាន អា ស ន្ន ច្ រណ ែន ឈ ្នា នី ស ▁ចំពោះ ម ិត ្រ ភ ក្ត ិម ិន ច ង់ ឃើញ គ េ មាន ជា ង ខ្លួន ច ្ប ាប់ ជំ រ ុញ ម ិត ្រ ឱ្យ ធ ្វ ើ អ ំព ើ ខុស ច ្ប ាប់ នៅ ច ំព ោះ មុខ ស រស ើរ ម ិន ដ ាច់ ពី ម ាត់ ▁ប៉ុន្តែ ក្រ ោយ ខ្នង វិញ ត ្ម ះ ត ិះ ដ ៀល គ ្ មាន គ ំណ ិត ក ែ លម្អ ម ិត ្រ ភ ក ិ ្ត នាំ ម ិត ្រ ប្រ ព្រ ឹ ត្តិ អ ំព ើ អ ប ាយ មុខ ▁ដែល នាំ ឱ្យ គ្រួសារ មាន ការ ព្រ ួយ ប ារ ម្ភ ម ូល ប ង្ក ាច់ ទ ម្ល ាក់ កំ ហ ុស ▁គឺ ម ិន ច ង់ ឱ្យ ម ិត ្រ ទទួលបាន ជា ង ខ្លួន	711
តើកាឡាក់ស៊ីមានប៉ុន្មានប្រភេទ អ្វីខ្លះ	null	កាឡាក់ស៊ីមាន៣ ប្រភេទធំៗគឺកាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យងកាឡាក់ស៊ីរាងពងក្រពើកាឡាក់ស៊ីរាងមិនទៀងទាត់	null	កាឡាក់ស៊ីមាន៣ ប្រភេទធំៗគឺកាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យងកាឡាក់ស៊ីរាងពងក្រពើកាឡាក់ស៊ីរាងមិនទៀងទាត់	ត ើក ា ឡា ក់ ស៊ី មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	20	កា ឡា ក់ ស៊ី មាន ៣ Ġ ប្រ ភ េ ទ ធ ំ ៗ គ ឺ កា ឡា ក់ ស៊ី រា ង គូ ទ ខ្ យ ង កា ឡា ក់ ស៊ី រា ង ព ង ក្រ ព ើក ា ឡា ក់ ស៊ី រា ង ម ិន ទ ៀង ទ ាត់ Âł	49	▁តើ កា ឡា ក់ ស៊ី មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	18	▁កា ឡា ក់ ស៊ី មាន ៣ ▁ប្រភេទ ធ ំ ៗ គ ឺ កា ឡា ក់ ស៊ី រ ាង គូ ទ ខ្ យ ង កា ឡា ក់ ស៊ី រ ាង ព ង ក្រ ព ើ កា ឡា ក់ ស៊ី រ ាង ម ិន ទ ៀង ទ ាត់ ▁	46
តើកំហូចបរិស្ថានជាងគេនៅខេត្តរតនគិរី គឺអ្វី បញ្ហាបណ្តាលមកពីអ្វី	null	កំហូចបរិស្ថានធំជាងគេនៅរតនគិរី គឺបណ្តាលមកពីទង្វើរបស់មនុស្ស រដ្ឋអំណាចឈ្មួញទុច្ចរិត ប្រជាជនខ្លះ	null	កំហូចបរិស្ថានធំជាងគេនៅរតនគិរី គឺបណ្តាលមកពីទង្វើរបស់មនុស្ស រដ្ឋអំណាចឈ្មួញទុច្ចរិត ប្រជាជនខ្លះ	ត ើក ំ ហ ូច បរ ិស ្ថ ាន ជា ង គ េន ៅ ខ េត ្ត រ ត ន គ ិ រី Ġ គ ឺ អ ្វី Ġ ប ញ ្ហ ាប ណ្ត ាល មក ពី អ ្វី Ġ	37	កំ ហ ូច បរ ិស ្ថ ាន ធ ំ ជា ង គ េន ៅ រ ត ន គ ិ រី Ġ គ ឺ បណ្ត ាល មក ពី ទ ង ្វ ើរ ប ស់ ម នុ ស្ស Ġ រដ្ឋ អ ំណ ា ច ឈ ្ម ួញ ទ ុច ្ច រិ ត Ġ ប្រ ជា ជន ខ្ ល ះ	54	▁តើ កំ ហ ូច ប រិ ស្ថាន ជា ង គ េន ៅ ខ េ ត្ត រ ត ន គ ិ រី ▁គឺ អ ្វី ▁បញ្ហា បណ្ត ាល មក ពី អ ្វី ▁	31	▁កំ ហ ូច ប រិ ស្ថាន ធ ំ ជា ង គ េន ៅ រ ត ន គ ិ រី ▁គឺ បណ្ត ាល មក ពី ទ ង ្វ ើរ ប ស់ ម នុ ស្ស ▁រដ្ឋ អ ំ ណា ច ឈ ្ម ួញ ទ ុ ច្ច រ ិត ▁ប្រជាជន ខ្ ល ះ	50
ទាំងគ្រាប់មីន ទាំងជំងឺអេដស៍នាំការលំបាកអ្វីខ្លះដល់ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិយើង	null	គ្រាប់មីន និងជំងឺអេដស៍ ជាឩបសគ្គជាក់ស្តែងដល់ការកសាង និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ ព្រោះវាបានបំផ្លាញកំលាំងពលកម្មសំរាប់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ	null	គ្រាប់មីន និងជំងឺអេដស៍ ជាឩបសគ្គជាក់ស្តែងដល់ការកសាង និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ ព្រោះវាបានបំផ្លាញកំលាំងពលកម្មសំរាប់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ	ទ ាំង គ្រាប់ មី ន Ġ ទ ាំង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ នាំ ការ លំបាក អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ យ ើង Ġ	32	គ្រាប់ មី ន Ġ និង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ Ġ ជា ឩ ប ស គ្គ ជា ក់ ស្ត ែង ដល់ ការ ក សា ង Ġ និង អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ទេស ជាតិ Ġ ព្រ ោះ វា បាន ប ំ ផ្ល ាញ កំ លា ំ ង ពល កម្ម សំ រា ប់ ជំ រ ុញ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ	55	▁ទាំង គ្រាប់ មី ន ▁ទាំង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ នាំ ការ លំបាក អ ្វី ខ្ ល ះ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ យ ើង ▁	30	▁គ្រាប់ មី ន ▁និង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ▁ជា ឩ ប ស គ្គ ជ ាក់ ស្ត ែង ដល់ ការ ក សា ង ▁និង អភិវឌ្ឍ ន៍ ប្រ ទេស ជាតិ ▁ព្រោះ វា បាន ប ំ ផ្ល ាញ កំ ល ាំង ពល កម្ម សំ រ ាប់ ជំ រ ុញ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ	53
នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តើវិស័យអ្វីខ្លះរួមចំណែកធ្វើឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបGDP មានការកើនឡើង	null	នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា វិស័យដែលរួមចំណែកធ្វើឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប GDP មានការកើនឡើងមាន វិស័យកសិកម្ម ឩស្សាហកម្ម និងវិស័យសេវាកម្ម វិស័យកសិកម្មផលិតផលកសិកម្មសំខាន់ៗមាន ស្រូវ អង្គរ ពោត សណ្តែក គ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងដំឡូងមី វិស័យឩស្សាហកម្មវិស័យឩស្សាហកម្មវាយណភ័ណ្ឌ កសិកម្ម ឩស្សាហកម្ម និងកែច្នៃ អគ្គិសនី ឩស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ វិស័យសេវាកម្មវិស័យសេវាកម្មសំខាន់ៗមាន ទេសចរណ៍ សំណង់ សណ្ឋាគារ ធនាគារ ធនាគារ មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ	null	នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា វិស័យដែលរួមចំណែកធ្វើឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប GDP មានការកើនឡើងមាន វិស័យកសិកម្ម ឩស្សាហកម្ម និងវិស័យសេវាកម្ម វិស័យកសិកម្មផលិតផលកសិកម្មសំខាន់ៗមាន ស្រូវ អង្គរ ពោត សណ្តែក គ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងដំឡូងមី វិស័យឩស្សាហកម្មវិស័យឩស្សាហកម្មវាយណភ័ណ្ឌ កសិកម្ម ឩស្សាហកម្ម និងកែច្នៃ អគ្គិសនី ឩស្សាហកម្មកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ វិស័យសេវាកម្មវិស័យសេវាកម្មសំខាន់ៗមាន ទេសចរណ៍ សំណង់ សណ្ឋាគារ ធនាគារ ធនាគារ មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ	នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ ត ើ វិ ស ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ រួម ចំ ណ ែក ធ ្វ ើ ឱ្យ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ស រ ុប G DP Ġ មាន ការ ក ើន ឡើង Ġ	44	នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ វិ ស ័យ ដ ែល រួម ចំ ណ ែក ធ ្វ ើ ឱ្យ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ស រ ុប ĠGDP Ġ មាន ការ ក ើន ឡើង មាន Ġ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម Ġ ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ និង វិ ស ័យ សេ វា កម្ម Ġ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ផល ិត ផល ក សិ កម្ម សំ ខា ន់ ៗ មាន Ġ ស្រ ូវ Ġ អង្គ រ Ġ ព ោត Ġ ស ណ្ត ែក Ġ គ្រាប់ ស្ វា យ ច ន្ទ ី Ġ និង ដំ ឡូ ង មី âĢĭ Ġ វិ ស ័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម វិ ស ័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម វា យ ណ ភ ័ណ្ឌ Ġ ក សិ កម្ម Ġ ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ និង ក ែ ច្ នៃ Ġ អ គ្គ ិស នី Ġ ឩ ស្សា ហ កម្ម កាត់ ដ េរ សម ្ល ៀក ប ំព ាក់ Ġ វិ ស ័យ សេ វា កម្ម វិ ស ័យ សេ វា កម្ម សំ ខា ន់ ៗ មាន Ġ ទេស ចរ ណ៍ Ġ សំ ណ ង់ Ġ ស ណ ្ឋ ា គ ារ Ġ ធ នា គ ារ Ġ ធ នា គ ារ Ġ មី ក្រ ូ ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ	190	▁នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁តើ វិ ស ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ រួម ច ំណ ែក ធ ្វ ើ ឱ្យ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ស រ ុប G DP ▁មាន ការ ក ើន ឡើង ▁	43	▁នៅ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁វិស័យ ដ ែល រួម ច ំណ ែក ធ ្វ ើ ឱ្យ ផល ិត ផល ក្នុង ស្រ ុក ស រ ុប ▁GDP ▁មាន ការ ក ើន ឡើង មាន ▁វិស័យ ក សិ កម្ម ▁ ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁និង វិ ស ័យ សេ វា កម្ម ▁វិស័យ ក សិ កម្ម ផល ិត ផល ក សិ កម្ម សំ ខ ាន់ ៗ មាន ▁ស្រូវ ▁អង្គរ ▁ព ោត ▁សណ្តែក ▁គ្រាប់ ស ្វា យ ច ន្ទ ី ▁និង ដំ ឡូ ង មី ▁វិស័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម វិ ស ័យ ឩ ស្សា ហ កម្ម វ ាយ ណ ភ ័ណ្ឌ ▁កសិកម្ម ▁ ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁និង ក ែ ច្ នៃ ▁អគ្គិសនី ▁ ឩ ស្សា ហ កម្ម កាត់ ដ េរ ស ម្ល ៀក ប ំព ាក់ ▁វិស័យ សេ វា កម្ម វិ ស ័យ សេ វា កម្ម សំ ខ ាន់ ៗ មាន ▁ទេសចរណ៍ ▁សំណង់ ▁សណ្ឋាគារ ▁ធនាគារ ▁ធនាគារ ▁មីក្រូ ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ	154
តើក្រសួងមហាផ្ទៃមានរចនាសម្ព័ន្ធដូចម្តេចខ្លះ	null	ក្រសួងមហាផ្ទៃមានរចនាសម្ព័ន្ធការងារដូចជាអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិអគ្គធិការរដ្ឋានអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធធនាគារអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្មអគ្គនាយកដ្ឋានភស្តុភារនិងហិរញ្ញវត្ថុបណ្ឌិត្យសភានរគបាលកម្ពុជា ថ្នាក់ស្មើអគ្គនាយកដ្ឋាន អគ្គនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុងក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម ថ្នាក់ស្មើអគ្គនាយកដ្ឋាន	null	ក្រសួងមហាផ្ទៃមានរចនាសម្ព័ន្ធការងារដូចជាអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិអគ្គធិការរដ្ឋានអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធធនាគារអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍អគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្មអគ្គនាយកដ្ឋានភស្តុភារនិងហិរញ្ញវត្ថុបណ្ឌិត្យសភានរគបាលកម្ពុជា ថ្នាក់ស្មើអគ្គនាយកដ្ឋាន អគ្គនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុងក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម ថ្នាក់ស្មើអគ្គនាយកដ្ឋាន	ត ើក ្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	27	ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ការងារ ដូច ជា អ គ្គ លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល អ គ្គ ស្ន ង ការ ន គរ បាល ជាតិ អ គ្គ ធិ ការ រដ្ឋ ាន អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន ពន្ធ ធ នា គ ារ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន អ ន្ត ោ ប្រ វេ ស ន៍ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន អ ត្ត ស ញ្ញា ណ កម្ម អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន ភ ស្ត ុ ភា រ និង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុប ណ្ឌ ិត ្យ ស ភា ន រ គ បាល ក ម្ព ុ ជា Ġ ថ្ន ាក់ ស្ម ើ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន Ġ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន ស វ ន កម្ម ផ្ ទ ៃ ក្នុង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នី តិ កម្ម Ġ ថ្ន ាក់ ស្ម ើ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន Ġ	152	▁តើ ក្រ ស ួង ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	24	▁ក្រសួង ម ហា ផ្ ទ ៃ មាន រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ការងារ ដូច ជា អ គ្គ លេខ ា ធិ ការ ដ្ឋាន អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន រដ្ឋ បាល អ គ្គ ស្ន ង ការ ន គរ បាល ជាតិ អ គ្គ ធិ ការ រ ដ្ឋាន អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន ពន្ធ ធ នា គ ារ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន អ ន្ត ោ ប្រ វ េស ន៍ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន អ ត្ត ស ញ្ញា ណ កម្ម អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន ភ ស្ត ុ ភា រ និង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ បណ្ឌិត ្យ ស ភា ន រ គ បាល ក ម្ព ុ ជា ▁ថ្នាក់ ស្ម ើ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន ▁អគ្គ នា យក ដ្ឋាន ស វ ន កម្ម ផ្ ទ ៃ ក្នុង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា នី តិ កម្ម ▁ថ្នាក់ ស្ម ើ អ គ្គ នា យក ដ្ឋាន ▁	144
ដើម្បីផ្ដល់សេវាថែទាំសុខភាពប្រជាជនតើរាជរដ្ឋាភិបាលលោកក្លេមិនអាត់លីបានធ្វើដូចម្ដេចខ្លះ	null	ដើម្បីផ្ដល់សេវាថែទាំសុខភាពប្រជាជន រាជរដ្ឋាភិបាលលោក ក្លេមិន អាត់លី បានធ្វើបានធ្វើដូចតទៅ ធានាដល់ការព្យាបាលជំងឺនិងចែកចាយថ្នាំដោយមិនគិតថ្លៃសម្រាប់ប្រជាជន៩៩ដោយស្មើភាពគ្នានិងមិនរើសអើងបង្កើតភ្នាក់ងារសុខភាពចំនួន៣៤ពាន់ពាន់នាក់ទូទាំងប្រទេសចាប់ពីទីក្រុងដល់ជនបទ ដោយចំណាយប្រាក់ចំនួន៤០០លានផោនស្មើនឹង៣៥នៃថវិកាជាតិទាំងមូល	null	ដើម្បីផ្ដល់សេវាថែទាំសុខភាពប្រជាជន រាជរដ្ឋាភិបាលលោក ក្លេមិន អាត់លី បានធ្វើបានធ្វើដូចតទៅ ធានាដល់ការព្យាបាលជំងឺនិងចែកចាយថ្នាំដោយមិនគិតថ្លៃសម្រាប់ប្រជាជន៩៩ដោយស្មើភាពគ្នានិងមិនរើសអើងបង្កើតភ្នាក់ងារសុខភាពចំនួន៣៤ពាន់ពាន់នាក់ទូទាំងប្រទេសចាប់ពីទីក្រុងដល់ជនបទ ដោយចំណាយប្រាក់ចំនួន៤០០លានផោនស្មើនឹង៣៥នៃថវិកាជាតិទាំងមូល	ដើម ្ប ី ផ្ ដល់ សេ វា ថ ែ ទ ាំ សុខ ភាព ប្រ ជា ជន ត ើរ ា ជ រដ្ឋ ា ភិ បាល លោក ក្ ល េ ម ិន អា ត់ លី បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	44	ដើម ្ប ី ផ្ ដល់ សេ វា ថ ែ ទ ាំ សុខ ភាព ប្រ ជា ជន Ġ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល លោក Ġ ក្ ល េ ម ិន Ġ អា ត់ លី Ġ បាន ធ ្វ ើប ាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ Ġ ធាន ា ដល់ ការ ព្យា បាល ជំ ង ឺន ិ ង ច ែក ច ាយ ថ្ន ាំ ដោយ ម ិន គ ិត ថ្លៃ សម ្រា ប់ ប្រ ជា ជន ៩ ៩ ដោយ ស្ម ើ ភាព គ្នា និង ម ិន រ ើស អ ើង បង ្ក ើត ភ ្នា ក់ ងារ សុខ ភាព ចំ ន ួន ៣ ៤ ពាន់ ពាន់ នាក់ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ច ាប់ ពី ទី ក្រុង ដល់ ជន បទ Ġ ដោយ ចំ ណា យ ប្រា ក់ ចំ ន ួន ៤០ ០ លាន ផ ោន ស្ម ើន ឹង ៣ ៥ នៃ ថ វិ កា ជាតិ ទ ាំង ម ូល	142	▁ដើម្បី ផ្ ដល់ សេ វា ថ ែ ទ ាំ សុខ ភាព ប្រ ជា ជន ត ើ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល លោក ក ្ល េ ម ិន អ ាត់ លី បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	41	▁ដើម្បី ផ្ ដល់ សេ វា ថ ែ ទ ាំ សុខ ភាព ប្រ ជា ជន ▁រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល លោក ▁ក្ល េ ម ិន ▁អ ាត់ លី ▁បាន ធ ្វ ើ បាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ ▁ធានា ដល់ ការ ព្យា បាល ជំ ង ឺ និង ច ែក ច ាយ ថ្ន ាំ ដោយ ម ិន គ ិត ថ្លៃ ស ម្រ ាប់ ប្រ ជា ជន ៩ ៩ ដោយ ស្ម ើ ភាព គ្នា និង ម ិន រ ើស អ ើង ប ង្ក ើត ភ ្ន ាក់ ងារ សុខ ភាព ចំ ន ួន ៣ ៤ ពាន់ ពាន់ នាក់ ទូ ទ ាំង ប្រ ទេស ច ាប់ ពី ទី ក្រុង ដល់ ជន បទ ▁ដោយ ច ំណ ាយ ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ៤ ០០ លាន ផ ោន ស្ម ើ នឹង ៣ ៥ នៃ ថ វ ិកា ជាតិ ទ ាំង ម ូល	137
តើជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកភាគច្រើនគឺជួយលើអ្វីខ្លះ	null	ជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកភាគច្រើនគឺជួយលើវិស័យយោធា ហើយមួយផ្នែកទៀតបានធ្លាក់ទៅក្នុងមន្ដ្រីអ្នកមានអំណាច	null	ជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកភាគច្រើនគឺជួយលើវិស័យយោធា ហើយមួយផ្នែកទៀតបានធ្លាក់ទៅក្នុងមន្ដ្រីអ្នកមានអំណាច	ត ើ ជំ ន ួយ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ភាគ ច្ រ ើន គ ឺ ជ ួយ លើ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	28	ជំ ន ួយ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ភាគ ច្ រ ើន គ ឺ ជ ួយ លើ វិ ស ័យ យោ ធា Ġ ហើយ មួយ ផ្ ន ែក ទៀត បាន ធ ្លា ក់ ទៅ ក្នុង ម ន្ ដ ្រី អ្នក មាន អ ំណ ា ច	48	▁តើ ជំ ន ួយ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ភាគ ច ្រ ើន គ ឺ ជ ួយ លើ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	27	▁ជំនួយ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ភាគ ច ្រ ើន គ ឺ ជ ួយ លើ វិ ស ័យ យោ ធា ▁ហើយ មួយ ផ្ ន ែក ទៀត បាន ធ ្ល ាក់ ទៅ ក្នុង ម ន្ ដ ្រី អ្នក មាន អ ំ ណា ច	46
តើនៅចុងឆ្នាំ ១៩៦៩ មន្រ្តីអភិរក្សនិយមមួយចំនួនបានធ្វើសកម្មភាពដូចម្តេច	null	នៅចុងឆ្នាំ ១៩៦៩ មន្រ្តីអភិរក្សនិយមមួយចំនួន បានចាប់ផ្តើមធ្វើការឃុបឃិតធ្វើផែនការក្បត់នឹងសម្តេច នរោត្តម សីហនុអ្នកសុំគ្រលំដ៏សំខាន់ក្នុងផែនការក្បត់ គឺបងប្អូនជីដូនមួយរបស់សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះនាម ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ	null	នៅចុងឆ្នាំ ១៩៦៩ មន្រ្តីអភិរក្សនិយមមួយចំនួន បានចាប់ផ្តើមធ្វើការឃុបឃិតធ្វើផែនការក្បត់នឹងសម្តេច នរោត្តម សីហនុអ្នកសុំគ្រលំដ៏សំខាន់ក្នុងផែនការក្បត់ គឺបងប្អូនជីដូនមួយរបស់សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះនាម ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ	ត ើន ៅ ច ុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៩ Ġ ម ន្ រ ្ត ី អ ភិ រក ្ស និយម មួយ ចំ ន ួន បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ដូច ម្ ត េច Ġ	33	នៅ ច ុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៩ Ġ ម ន្ រ ្ត ី អ ភិ រក ្ស និយម មួយ ចំ ន ួន Ġ បាន ច ាប់ ផ្ ត ើម ធ ្វ ើក ារ ឃ ុប ឃ ិត ធ ្វ ើ ផ ែន ការ ក្ ប ត់ នឹង សម ្ត េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ អ្នក សុ ំ គ្រ លំ ដ ៏ សំ ខា ន់ ក្នុង ផ ែន ការ ក្ ប ត់ Ġ គ ឺ បង ប្ អូ ន ជី ដ ូន មួយ រ ប ស់ សម ្ត េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ព្រ ះ នា ម Ġ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ Ġ សិ រី ម ត ៈ	111	▁តើ នៅ ច ុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៩ ▁មន ្រ ្ត ី អ ភិ រ ក្ស និយម មួយ ចំ ន ួន បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព ដូច ម ្ត េច ▁	31	▁នៅ ច ុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៩ ▁មន ្រ ្ត ី អ ភិ រ ក្ស និយម មួយ ចំ ន ួន ▁បាន ច ាប់ ផ្ ត ើម ធ ្វ ើ ការ ឃ ុប ឃ ិត ធ ្វ ើ ផ ែន ការ ក ្ប ត់ នឹង សម ្ត េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ អ្នក ស ុំ គ្រ លំ ដ ៏ សំ ខ ាន់ ក្នុង ផ ែន ការ ក ្ប ត់ ▁គឺ បង ប ្អ ូន ជី ដ ូន មួយ រ ប ស់ សម ្ត េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁ព្រះនាម ▁ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ▁សិរី ម ត ៈ	93
តើខ្ទង់ចំណាយសំខាន់ៗរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមានប៉ុន្មានប្រភេទ អ្វីខ្លះ	null	ខ្ទង់ចំណាយសំខាន់ៗរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមាន១២ ប្រភេទសំខាន់ៗដូចតទៅ ចំណាយលើការធ្វើនយោបាយទូទៅការតម្រង់ទិសដៅនិងសម្របសម្រួល ៣៧០៤៨៨០០ កិច្ចការនយោបាយ ១៦៩៤៩៦៨០០ យុត្តិធម៌ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ៥០៨១៩៤០០ សហប្រតិបត្តិការនិងអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ ២៩៦៧១១៤០០ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់សម្រាប់កិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ ៣៤៣៦៨០០០០សិទ្ធិមនុស្សនិងកិច្ចការមនុស្សធម៌ ១២០៩៤១៨០០ ព័ត៌មានសាធារណៈ ១៣៣១៤៥៣០០៨សេវាទ្រទ្រង់រួម ៨៧៦៨៥៦០០០៩ ការចំណាយពិសេស ៥៧៩៧៣២០០១០ការចំណាយមូលធន ៧៧១៤៨០០០១១ វាយតម្លៃបុគ្គលិក ៤០៤៩៤៩៤០០១២ ការរិយាល័យសម្រាប់អធិការកិច្ច និងស៊ើបអង្កេត ១១៤២៩១០០ប្រភពចម្បងនៃមូលនិធិសម្រាប់ថវិកាធម្មតាគឺបាន មកពីការចូលរួមរបស់រដ្ឋដែលជាសមាជិក នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ថវិកាធម្មតាដែលបានអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិគឺមានចំនួន២៩១២៥១១៨២៦	null	ខ្ទង់ចំណាយសំខាន់ៗរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមាន១២ ប្រភេទសំខាន់ៗដូចតទៅ ចំណាយលើការធ្វើនយោបាយទូទៅការតម្រង់ទិសដៅនិងសម្របសម្រួល ៣៧០៤៨៨០០ កិច្ចការនយោបាយ ១៦៩៤៩៦៨០០ យុត្តិធម៌ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ៥០៨១៩៤០០ សហប្រតិបត្តិការនិងអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ ២៩៦៧១១៤០០ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់សម្រាប់កិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ ៣៤៣៦៨០០០០សិទ្ធិមនុស្សនិងកិច្ចការមនុស្សធម៌ ១២០៩៤១៨០០ ព័ត៌មានសាធារណៈ ១៣៣១៤៥៣០០៨សេវាទ្រទ្រង់រួម ៨៧៦៨៥៦០០០៩ ការចំណាយពិសេស ៥៧៩៧៣២០០១០ការចំណាយមូលធន ៧៧១៤៨០០០១១ វាយតម្លៃបុគ្គលិក ៤០៤៩៤៩៤០០១២ ការរិយាល័យសម្រាប់អធិការកិច្ច និងស៊ើបអង្កេត ១១៤២៩១០០ប្រភពចម្បងនៃមូលនិធិសម្រាប់ថវិកាធម្មតាគឺបាន មកពីការចូលរួមរបស់រដ្ឋដែលជាសមាជិក នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ថវិកាធម្មតាដែលបានអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិគឺមានចំនួន២៩១២៥១១៨២៦	ត ើ ខ្ ទ ង់ ចំ ណា យ សំ ខា ន់ ៗ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ âĢĭ Ġ	36	ខ្ ទ ង់ ចំ ណា យ សំ ខា ន់ ៗ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន ១ ២ Ġ ប្រ ភ េ ទ សំ ខា ន់ ៗ ដូច ត ទៅ Ġ ចំ ណា យ លើក ារ ធ ្វ ើន យោ បា យ ទូ ទៅ ការ ត ម្រ ង់ ទិ ស ដ ៅ និង សម ្រ ប សម ្រ ួល Ġ ៣ ៧០ ៤ ៨៨ ០០ Ġ កិច្ច ការ ន យោ បា យ Ġ ១ ៦ ៩៤ ៩៦ ៨០ ០ Ġ យុត្តិ ធម៌ Ġ និង ច្ បា ប់ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ ៥០ ៨ ១៩ ៤០ ០ Ġ សហប្រតិបត្តិការ និង អភិវឌ្ឍ ន៍ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ ២ ៩៦ ៧ ១ ១ ៤០ ០ Ġ កិច្ច សហប្រតិបត្តិការ ក្នុង ត ំ ប ន់ សម ្រា ប់ កិច្ច អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ ៣ ៤ ៣ ៦ ៨០ ០០០ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស និង កិច្ច ការ ម នុ ស្ស ធម៌ Ġ ១ ២០ ៩៤ ១ ៨០ ០ Ġ ព័ត៌មាន សា ធា រណៈ Ġ ១ ៣ ៣ ១ ៤ ៥ ៣០ ០ ៨ សេ វា ទ្រ ទ្រ ង់ រួម Ġ ៨ ៧៦ ៨ ៥ ៦០ ០០ ៩ Ġ ការ ចំ ណា យ ពិ សេ ស Ġ ៥ ៧ ៩ âĢĭ ៧ ៣ ២០ ០ ១០ ការ ចំ ណា យ ម ូល ធ ន Ġ ៧៧ ១ ៤ ៨០ ០០ ១ ១ Ġ វា យ ត ម្ល ៃ ប ុ គ្គ ល ិក Ġ ៤០ ៤ ៩៤ ៩៤ ០០ ១ ២ Ġ ការ រិយា ល័យ សម ្រា ប់ អ ធិ ការ កិច្ច Ġ និង ស៊ ើប អ ង្ក េត Ġ ១ ១ ៤ ២ ៩ ១០ ០ ប្រ ភព ច ម្ បង នៃ ម ូល និ ធិ សម ្រា ប់ ថ វិ កា ធម្ម តា គ ឺ បាន Ġ មក ពី ការ ចូល រួម រ ប ស់ រដ្ឋ ដ ែល ជា សម ា ជ ិក Ġ នៅ ក្នុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៤ ថ វិ កា ធម្ម តា ដ ែល បាន អនុ ម ័ត ដោយ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ គ ឺ មាន ចំ ន ួន ២ ៩ ១ ២៥ ១ ១ ៨ ២ ៦	318	▁តើ ខ្ ទ ង់ ច ំណ ាយ សំ ខ ាន់ ៗ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	34	▁ខ្ទង់ ច ំណ ាយ សំ ខ ាន់ ៗ រ ប ស់ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ មាន ១ ២ ▁ប្រភេទ សំ ខ ាន់ ៗ ដូច ត ទៅ ▁ចំណាយ លើ ការ ធ ្វ ើន យោ ប ាយ ទូ ទៅ ការ ត ម្រ ង់ ទិ ស ដ ៅ និង ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ▁៣ ៧០ ៤ ៨៨ ០០ ▁កិច្ចការ ន យោ ប ាយ ▁១៦ ៩៤ ៩៦ ៨ ០០ ▁យុត្តិធម៌ ▁និង ច ្ប ាប់ អ ន្ត រ ជាតិ ▁៥០ ៨ ១ ៩៤ ០០ ▁សហប្រតិបត្តិការ និង អភិវឌ្ឍ ន៍ អ ន្ត រ ជាតិ ▁២៩ ៦ ៧ ១ ១ ៤ ០០ ▁កិច្ច សហប្រតិបត្តិការ ក្នុង ត ំ ប ន់ ស ម្រ ាប់ កិច្ច អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁៣៤ ៣ ៦ ៨០ ០០០ សិ ទ្ធិ ម នុ ស្ស និង កិច្ច ការ ម នុ ស្ស ធម៌ ▁១ ២០ ៩៤ ១ ៨ ០០ ▁ព័ត៌មាន សា ធា រណៈ ▁១៣ ៣ ១ ៤ ៥ ៣ ០០ ៨ សេ វា ទ្រ ទ្រ ង់ រួម ▁៨ ៧៦ ៨ ៥ ៦ ០០០ ៩ ▁ការចំណាយ ពិ ស េស ▁៥ ៧ ៩ ▁៧ ៣ ២ ០០ ១០ ការ ច ំណ ាយ ម ូល ធ ន ▁ ៧៧ ១ ៤ ៨ ០០០ ១ ១ ▁វាយតម្លៃ ប ុ គ្គ ល ិក ▁៤០ ៤ ៩៤ ៩៤ ០០ ១ ២ ▁ការ រិយា ល័យ ស ម្រ ាប់ អ ធិ ការ កិច្ច ▁និង ស៊ ើប អ ង្ក េត ▁១១ ៤ ២ ៩ ១ ០០ ប្រ ភព ច ម្ បង នៃ ម ូល និ ធិ ស ម្រ ាប់ ថ វ ិកា ធម្ម តា គ ឺ បាន ▁មកពី ការ ចូល រួម រ ប ស់ រដ្ឋ ដ ែល ជា ស មា ជ ិក ▁នៅក្នុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៤ ថ វ ិកា ធម្ម តា ដ ែល បាន អនុ ម ័ត ដោយ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ គ ឺ មាន ចំ ន ួន ២ ៩ ១ ២៥ ១ ១ ៨ ២ ៦	296
ដូចម្តេចដែលហៅថាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ	null	ដែលហៅថាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគឺជាទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយប្រជាពលរដ្ឋហើយអ្វីៗដែលរដ្ឋាភិបាលធ្វើត្រូវស្របតាមច្បាប់ផង និងស្របតាមឆន្ទៈរាស្រ្តផង	null	ដែលហៅថាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគឺជាទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយប្រជាពលរដ្ឋហើយអ្វីៗដែលរដ្ឋាភិបាលធ្វើត្រូវស្របតាមច្បាប់ផង និងស្របតាមឆន្ទៈរាស្រ្តផង	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ Ġ	14	ដ ែល ហ ៅ ថា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ គ ឺ ជា ទ ម្រ ង់ នៃ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ ដោយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ហើយ អ ្វី ៗ ដ ែល រដ្ឋ ា ភិ បាល ធ ្វ ើត ្រ ូវ ស្រ ប តា ម ច្ បា ប់ ផ ង Ġ និង ស្រ ប តា ម ឆ ន្ទ ៈ រា ស្រ ្ត ផ ង	65	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ▁	11	▁ដែល ហ ៅ ថា ល ទ្ធិ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ គ ឺ ជា ទ ម្រ ង់ នៃ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង រដ្ឋ ដោយ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ហើយ អ ្វី ៗ ដ ែល រ ដ្ឋា ភិ បាល ធ ្វ ើ ត្រូវ ស្រ ប ត ាម ច ្ប ាប់ ផ ង ▁និង ស្រ ប ត ាម ឆ ន្ទ ៈ រា ស្រ ្ត ផ ង	63
តើប្រជាជនអ៉ីតាលីច្រើនគោរពសាសានាអ្វីហើយគោរពពិធីអ្វីខ្លះ	null	ប្រជាជនអ៉ីតាលីភាគច្រើនវវគោរពសាសានគ្រឹស្ដនិកាយកាតូលិកពោលគឺមានចំនួន ៩៥ ហើយពួកគេគោរពពិធិផ្សេងៗ ដូចជាការបំបួសបុណ្យសព និងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាដើម	null	ប្រជាជនអ៉ីតាលីភាគច្រើនវវគោរពសាសានគ្រឹស្ដនិកាយកាតូលិកពោលគឺមានចំនួន ៩៥ ហើយពួកគេគោរពពិធិផ្សេងៗ ដូចជាការបំបួសបុណ្យសព និងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាដើម	ត ើប ្រ ជា ជន អ ៉ី តា លី ច្ រ ើន គោ រ ព សា សា នា អ ្វី ហើយ គោ រ ព ពិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	31	ប្រ ជា ជន អ ៉ី តា លី ភាគ ច្ រ ើន វ វ គោ រ ព សា សា ន គ្រ ឹ ស្ ដ និ កាយ កា តូ ល ិក ព ោល គ ឺ មាន ចំ ន ួន Ġ ៩ ៥ Ġ ហើយ ព ួ ក គ េ គោ រ ព ពិ ធិ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ដូច ជា ការ ប ំ ប ួស ប ុ ណ ្យ ស ព Ġ និង អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ជា ដើម	76	▁តើ ប្រ ជា ជន អ ៉ី តា លី ច ្រ ើន គ ោរ ព សា សា នា អ ្វី ហើយ គ ោរ ព ពិ ធី អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	30	▁ប្រជាជន អ ៉ី តា លី ភាគ ច ្រ ើន វ វ គ ោរ ព សា សា ន គ្រ ឹ ស្ ដ និ កាយ ក ាត ូល ិក ព ោល គ ឺ មាន ចំ ន ួន ▁៩ ៥ ▁ហើយ ព ួ ក គ េ គ ោរ ព ពិ ធិ ផ្ ស េង ៗ ▁ដូចជា ការ ប ំ ប ួស ប ុ ណ ្យ ស ព ▁និង អា ពា ហ៍ ពិ ពា ហ៍ ជា ដើម	73
តើអក្ខរភាពផ្តល់វិបាកយ៉ាងណាដល់សង្គមសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា	null	ផលវិបាកនៃអក្ខរភាពចំពោះសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច អនក្ខរភាពធ្វើឱ្យសង្គមជួបការលំបាកនិងធ្វើឲ្យខ្វះធនធានមនុស្ស នាំឲ្យខ្វះអ្នកបច្ចេកទេស នាំឲ្យខ្វះកម្លាំងផលិតកម្ម និងសេវាកម្ម នាំឲ្យសេដ្ឋកិច្ចអន់ថយ	null	ផលវិបាកនៃអក្ខរភាពចំពោះសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច អនក្ខរភាពធ្វើឱ្យសង្គមជួបការលំបាកនិងធ្វើឲ្យខ្វះធនធានមនុស្ស នាំឲ្យខ្វះអ្នកបច្ចេកទេស នាំឲ្យខ្វះកម្លាំងផលិតកម្ម និងសេវាកម្ម នាំឲ្យសេដ្ឋកិច្ចអន់ថយ	ត ើ អ ក្ខ រ ភាព ផ្ ត ល់ វិ បា ក យ៉ាង ណា ដល់ សង ្ គម សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្ព ុ ជា Ġ	25	ផល វិ បា ក នៃ អ ក្ខ រ ភាព ចំ ព ោះ សង ្ គម Ġ និង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ អ ន ក្ខ រ ភាព ធ ្វ ើ ឱ្យ សង ្ គម ជ ួ ប ការ លំបាក និង ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ្វ ះ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស Ġ នាំ ឲ្យ ខ្វ ះ អ្នក ប ច្ច េក ទេស Ġ នាំ ឲ្យ ខ្វ ះ ក ម្ល ាំង ផល ិត កម្ម Ġ និង សេ វា កម្ម Ġ នាំ ឲ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច អ ន់ ថ យ	81	▁តើ អ ក្ខ រ ភាព ផ្ ត ល់ វិ ប ាក យ៉ាង ណា ដល់ ស ង្គ ម សេ ដ្ឋ កិច្ច ក ម្ព ុ ជា ▁	24	▁ផលវិបាក នៃ អ ក្ខ រ ភាព ច ំព ោះ ស ង្គ ម ▁និង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁អន ក្ខ រ ភាព ធ ្វ ើ ឱ្យ ស ង្គ ម ជ ួ ប ការ លំបាក និង ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ្វ ះ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ▁នាំឲ្យ ខ្វ ះ អ្នក ប ច្ច េក ទេស ▁នាំឲ្យ ខ្វ ះ ក ម្ល ាំង ផល ិត កម្ម ▁និង សេ វា កម្ម ▁នាំឲ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច អ ន់ ថ យ	74
ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ តើអ្នកត្រូវធ្វើដូចម្ដេចដើម្បីអោយសិស្សសម្រេចបាននូវសសរស្កម្ភទាំងបួនស្តីពីវប្បធម៏ ចូរពន្យល់	null	ក្នុងនាមខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ត្រូវអប់រំអំពីផលប្រយោជន៏នៃការសិក្សាវប្បធម៏ដើម្បីអោយសិស្សសំរេចបាននូវសសរស្ភម្ភទាំង៤ក ចំណេះដឺងបើកទូលាយនូវចំនេះដែងទូទៅអោយបានទូលំទូលាយបន្ថែមទៀតស្គាល់មូលដ្ឋានគ្រឺះរបស់សង្គមជាតិនិង ព្រលឺងជាតិយល់ដឺងកាន់តែច្បាស់អំពីអ្វីដែលខ្លួនមានដែលល្អហើយគេស្រឡាញ់និងទទួលស្គាល់តាំងពីបុរាណកាលមកខ ចំណេះធ្វើ បណ្ដូះមនោសញ្ចេតនាទៅលើការងារគ្រប់ផ្នែក ដោយស្រឡាញ់ថែរក្សា និងការពារអ្វីដែលជារបស់ជាតិស្គាល់ច្បាស់នូវប្រភពលក្ខណះនៃវប្បធម៏ អរិយធម៏របស់ជាតិខ្លួន ឥរិយាបថ ដេក ដើរ អង្គុយឈរ ឬនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា សិល្បះ លចេះយកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់ជាតិខ្លួនមកកែច្នៃអោយសមស្របតាមដូងព្រលឹងជាតិចេះរកវិធានការការពារនិងទប់ស្គាត់នូវឥទ្ធិពលវប្បធម៏ អរិយធម៏ បរទេសទាំងឡាយណាដែលបំផ្លាញ់ដល់វប្បធម៏ អរិយធម៏របស់ ជាតិខ្លួនគ ចំណេះដឺងអប់រំធ្វើការអប់រំស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជំរៅលើអត្តញ្ញាណជាតិ និងដួងព្រលឺងជាតិខ្មែរប្រជាជន ទឺកដី ប្រវត្តិការគ្រប់គ្រង់ ភាសា អក្សរសិល្បះទមនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា ចិត្តគំនិត អាកប្បកិរិយា ឆន្ទៈរួមដូច លឃ ចេះរស់នៅក្នុងសង្គម ចេះរស់នៅជាមួយគ្នាចេះស្រឡាញ់គ្នារាប់អានគ្នា គោរពសិទ្ធគ្នា ទៅវិញទៅមក គ្មានបែងចែកវណ្ណៈ ឋានៈ ពណ៏សម្បុរ ភេទ ជំនឿ សាសនា ចេះរស់នៅប្រកបដោយចរិយាធម៏និង គុណធម៏ ដើម្បីរស់នៅក្នុងសង្គមស្គាល់កាតាព្វកិច្ចនិងស្វ័យអប់រំ ខ្លួនអោយក្លាយខ្លនទៅជាពលរដ្ខល្អមានមនសិការក្នុងជីវ់ៈវិជ្ជាតាមសមាជិវោ មិនរំលោភទៅលើអ្នកដទៃ	null	ក្នុងនាមខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ត្រូវអប់រំអំពីផលប្រយោជន៏នៃការសិក្សាវប្បធម៏ដើម្បីអោយសិស្សសំរេចបាននូវសសរស្ភម្ភទាំង៤ក ចំណេះដឺងបើកទូលាយនូវចំនេះដែងទូទៅអោយបានទូលំទូលាយបន្ថែមទៀតស្គាល់មូលដ្ឋានគ្រឺះរបស់សង្គមជាតិនិង ព្រលឺងជាតិយល់ដឺងកាន់តែច្បាស់អំពីអ្វីដែលខ្លួនមានដែលល្អហើយគេស្រឡាញ់និងទទួលស្គាល់តាំងពីបុរាណកាលមកខ ចំណេះធ្វើ បណ្ដូះមនោសញ្ចេតនាទៅលើការងារគ្រប់ផ្នែក ដោយស្រឡាញ់ថែរក្សា និងការពារអ្វីដែលជារបស់ជាតិស្គាល់ច្បាស់នូវប្រភពលក្ខណះនៃវប្បធម៏ អរិយធម៏របស់ជាតិខ្លួន ឥរិយាបថ ដេក ដើរ អង្គុយឈរ ឬនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា សិល្បះ លចេះយកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់ជាតិខ្លួនមកកែច្នៃអោយសមស្របតាមដូងព្រលឹងជាតិចេះរកវិធានការការពារនិងទប់ស្គាត់នូវឥទ្ធិពលវប្បធម៏ អរិយធម៏ បរទេសទាំងឡាយណាដែលបំផ្លាញ់ដល់វប្បធម៏ អរិយធម៏របស់ ជាតិខ្លួនគ ចំណេះដឺងអប់រំធ្វើការអប់រំស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជំរៅលើអត្តញ្ញាណជាតិ និងដួងព្រលឺងជាតិខ្មែរប្រជាជន ទឺកដី ប្រវត្តិការគ្រប់គ្រង់ ភាសា អក្សរសិល្បះទមនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា ចិត្តគំនិត អាកប្បកិរិយា ឆន្ទៈរួមដូច លឃ ចេះរស់នៅក្នុងសង្គម ចេះរស់នៅជាមួយគ្នាចេះស្រឡាញ់គ្នារាប់អានគ្នា គោរពសិទ្ធគ្នា ទៅវិញទៅមក គ្មានបែងចែកវណ្ណៈ ឋានៈ ពណ៏សម្បុរ ភេទ ជំនឿ សាសនា ចេះរស់នៅប្រកបដោយចរិយាធម៏និង គុណធម៏ ដើម្បីរស់នៅក្នុងសង្គមស្គាល់កាតាព្វកិច្ចនិងស្វ័យអប់រំ ខ្លួនអោយក្លាយខ្លនទៅជាពលរដ្ខល្អមានមនសិការក្នុងជីវ់ៈវិជ្ជាតាមសមាជិវោ មិនរំលោភទៅលើអ្នកដទៃ	ក្នុង នា ម ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ម្ នាក់ Ġ ត ើ អ្នក ត្រូវ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ដើម ្ប ី អោយ សិ ស្ស សម ្រ េច បាន ន ូវ ស ស រស ្ក ម្ភ ទ ាំង ប ួន ស្ត ី ពី វ ប្ប ធម ៏ Ġ ច ូរ ព ន្ យ ល់ Ġ	56	ក្នុង នា ម ខ្ ញ ុំ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ម្ នាក់ ត្រូវ អ ប់ រំ អ ំព ី ផល ប្រ យោ ជន ៏ នៃ ការ សិ ក្ស ាវ ប្ប ធម ៏ ដើម ្ប ី អោយ សិ ស្ស សំ រ េច បាន âĢĭ ន ូវ ស ស រស ្ ភ ម្ភ ទ ាំង ៤ ក Ġ ចំ ណេ ះ ដ ឺ ង ប ើក ទូ លា យ ន ូវ ចំ នេះ ដ ែង ទូ ទៅ អោយ បាន ទូ លំ ទូ លា យ ប ន្ ថ ែម ទៀត ស្ គ ាល់ ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឺ ះ រ ប ស់ សង ្ គម ជាតិ និង Ġ ព្រ ល ឺ ង ជាតិ âĢĭ យ ល់ ដ ឺ ង កាន់ តែ ច្ បា ស់ អ ំព ី អ ្វី ដ ែល ខ្លួន មាន ដ ែល ល្អ ហើយ គ េស ្រ ឡា ញ ់ និង ទទួល ស្ គ ាល់ តាំង ពី ប ុរ ា ណ កាល មក âĢĭ ខ Ġ ចំ ណេ ះ ធ ្វ ើ ĠâĢĭ ប ណ ្ ដ ូ ះ ម ន ោស ញ្ច េត នា ទៅ លើក ារ ងារ គ្រ ប់ ផ្ ន ែក Ġ ដោយ ស្រ ឡា ញ ់ ថ ែរ ក្ស ា Ġ និង ការពារ អ ្វី ដ ែល ជា រ ប ស់ ជាតិ ស្ គ ាល់ ច្ បា ស់ ន ូវ ប្រ ភព ល ក្ខ ណ ះ នៃ វ ប្ប ធម ៏ Ġ អ រិយ ធ âĢĭ ម ៏ រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន Ġ ឥ រិយា ប ថ Ġ ដ េក Ġ ដ ើរ ĠâĢĭ អង្គ ុយ ឈ រ Ġ ឬ ន ៀម ទំ លា ប់ Ġ ប្រ ព ៃ ណី Ġ ជំ ន ឿ សា ស នា Ġ សិ ល ្ប ះ Ġ ល ច េះ យក អ ្វី ដ ែល ម ិន ម ែន ជា រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន មក ក ែ ច្ នៃ អោយ សម ស្រ ប តា ម ដ ូង ព្រ ល ឹង ជាតិ ច េះ រក វិ ធាន ការ ការពារ និង ទ ប់ ស្ គ ាត់ ន ូវ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម ៏ Ġ អ រិយ ធម ៏ Ġ បរ ទេស ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល ប ំ ផ្ល ាញ់ ដល់ វ ប្ប ធម ៏ Ġ អ រិយ ធម ៏ រ ប âĢĭ ស់ Ġ ជាតិ âĢĭ ខ្លួន គ Ġ ចំ ណេ ះ ដ ឺ ង អ ប់ រំ ធ ្វ ើក ារ អ ប់ រំ ស្ វ ែង យ ល់ កាន់ តែ ស៊ី ជំ រ ៅ លើ អ ត្ត ញ្ញា ណ ជាតិ âĢĭ Ġ និង ដ ួង âĢĭ ព្រ ល ឺ ង ជាតិ ខ្ ម ែរ ប្រ ជា ជន Ġ ទ ឺ ក ដ ី Ġ ប្រ វត្ត ិកា រ គ្រ ប់ គ្រ ង់ Ġ ភា សា Ġ អ ក្ស រស ិល ្ប ះ ទ ម ន ៀម ទំ លា ប់ Ġ ប្រ ព ៃ ណី Ġ ជំ ន ឿ សា ស âĢĭ នា Ġ ចិត្ត គ ំ និ ត Ġ អា ក ប្ប ក ិ រិយា Ġ ឆ ន្ទ ៈ រួម ដូច Ġ ល ឃ Ġ ច េះ រស់ នៅ ក្នុង សង ្ គម Ġ ច េះ រស់ នៅ ជា មួយ គ្នា ច េះ ស្រ ឡា ញ ់ គ្នា រា ប់ អាន គ្នា Ġ គោ រ ព សិ ទ្ធ គ្នា Ġ ទៅ វិញ ទៅ មក Ġ គ ្ម ាន ប ែង ច ែក វ ណ្ណ ៈ Ġ ឋ ាន ៈ Ġ ព ណ ៏ សម្ប ុរ Ġ ភ េ ទ Ġ ជំ ន ឿ Ġ សា ស នា ĠâĢĭâĢĭ ច េះ រស់ នៅ ប្រ ក ប ដោយ ចរ ិយ ា ធ âĢĭ ម ៏ និង Ġ គុណ ធម ៏ Ġ ដើម ្ប ី រស់ នៅ ក្នុង សង ្ គម ស្ គ ាល់ កា តា ព្វ កិច្ច និង ស្ វ ័យ អ ប់ រំ Ġ ខ្លួន អោយ ក្លា យ ខ្ ល ន ទៅ ជា ពល រ ដ ្ខ ល្អ មាន ម ន សិ ការ ក្នុង ជីវ ់ ៈ វិជ្ជា តា ម សម ា ជ ិ វ ោ Ġ ម ិន រំ ល ោ ភ ទៅ លើ អ្នក ដ ទ ៃ	600	▁ក្នុង ន ាម ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ម្ នាក់ ▁តើ អ្នក ត្រូវ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ដើម ្ប ី អោយ សិ ស្ស ស ម្រ េច បាន ន ូវ ស ស រស ្ក ម្ភ ទ ាំង ប ួន ស្ត ី ពី វ ប្ប ធម ៏ ▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ▁	54	▁ក្នុង ន ាម ខ្ ញ ុំ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ម្ នាក់ ត្រូវ អ ប់ រំ អ ំព ី ផល ប្រ យោ ជន ៏ នៃ ការ សិ ក្ស ាវ ប្ប ធម ៏ ដើម ្ប ី អោយ សិ ស្ស សំ រ េច បាន ▁នូវ ស ស រ ស្ ភ ម្ភ ទ ាំង ៤ ក ▁ចំណេះ ដ ឺ ង ប ើក ទ ូល ាយ ន ូវ ចំ នេះ ដ ែង ទូ ទៅ អោយ បាន ទូ លំ ទ ូល ាយ ប ន ្ថ ែម ទៀត ស្ គ ាល់ ម ូល ដ្ឋាន គ្រ ឺ ះ រ ប ស់ ស ង្គ ម ជាតិ និង ▁ព្រ ល ឺ ង ជាតិ ▁យល់ ដ ឺ ង កាន់ តែ ច ្ប ាស់ អ ំព ី អ ្វី ដ ែល ខ្លួន មាន ដ ែល ល្អ ហើយ គ េ ស្រ ឡ ាញ់ និង ទទួល ស្ គ ាល់ តាំង ពី ប ុរ ា ណ កាល មក ▁ខ ▁ចំណេះ ធ ្វ ើ ▁ប ណ ្ ដ ូ ះ ម ន ោស ញ្ច េត នា ទៅ លើ ការងារ គ្រ ប់ ផ្ ន ែក ▁ដោយ ស្រ ឡ ាញ់ ថ ែរ ក ្សា ▁និង ការពារ អ ្វី ដ ែល ជា រ ប ស់ ជាតិ ស្ គ ាល់ ច ្ប ាស់ ន ូវ ប្រ ភព ល ក្ខ ណ ះ នៃ វ ប្ប ធម ៏ ▁អ រិយ ធ ▁ម ៏ រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន ▁ឥរិយាបថ ▁ដេក ▁ដើរ ▁អង្គុយ ឈ រ ▁ឬ ន ៀម ទំ ល ាប់ ▁ប្រពៃណី ▁ជំនឿ សា ស នា ▁សិល្ប ះ ▁ល ច េះ យក អ ្វី ដ ែល ម ិន ម ែន ជា រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន មក ក ែ ច្ នៃ អោយ សម ស្រ ប ត ាម ដ ូង ព្រ ល ឹង ជាតិ ច េះ រក វិ ធាន ការ ការពារ និង ទ ប់ ស្ គ ាត់ ន ូវ ឥ ទ្ធិ ពល វ ប្ប ធម ៏ ▁អ រិយ ធម ៏ ▁បរទេស ទ ាំង ឡា យ ណា ដ ែល ប ំ ផ្ល ាញ់ ដល់ វ ប្ប ធម ៏ ▁អ រិយ ធម ៏ រ ប ▁ ស់ ▁ជាតិ ▁ខ្លួន គ ▁ចំណេះ ដ ឺ ង អ ប់ រំ ធ ្វ ើ ការ អ ប់ រំ ស ្វ ែង យ ល់ កាន់ តែ ស៊ី ជំ រ ៅ លើ អ ត្ត ញ្ញា ណ ជាតិ ▁និង ដ ួង ▁ព្រ ល ឺ ង ជាតិ ខ្ ម ែរ ប្រ ជា ជន ▁ទ ឺ ក ដ ី ▁ប្រវត្តិ ការ គ្រ ប់ គ្រ ង់ ▁ភាសា ▁អក្សរ ស ិល ្ប ះ ទ ម ន ៀម ទំ ល ាប់ ▁ប្រពៃណី ▁ជំនឿ សា ស ▁នា ▁ចិត្ត គ ំ ន ិត ▁អា ក ប្ប ក ិ រិយា ▁ឆន្ទៈ រួម ដូច ▁ល ឃ ▁ចេះ រស់ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ▁ចេះ រស់ នៅ ជា មួយ គ្នា ច េះ ស្រ ឡ ាញ់ គ្នា រ ាប់ អាន គ្នា ▁គោរព ស ិទ្ធ គ្នា ▁ទៅ វិញ ទៅ មក ▁គ្មាន ប ែង ច ែក វ ណ្ណ ៈ ▁ឋានៈ ▁ព ណ ៏ សម្ប ុរ ▁ភេទ ▁ជំនឿ ▁សាសនា ▁ចេះ រស់ នៅ ប្រ ក ប ដោយ ច រិយា ធ ▁ម ៏ និង ▁គុណ ធម ៏ ▁ដើម្បី រស់ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ស្ គ ាល់ កា តា ព្វ កិច្ច និង ស ្វ ័យ អ ប់ រំ ▁ខ្លួន អោយ ក្លា យ ខ្ ល ន ទៅ ជា ពល រ ដ ្ខ ល្អ មាន ម ន សិ ការ ក្នុង ជីវ ់ ៈ វិជ្ជា ត ាម ស មា ជ ិ វ ោ ▁មិន រំ ល ោ ភ ទៅ លើ អ្នក ដ ទ ៃ	544
តើរមណីយដ្ឋានឆ្នេរអូត្រេសស្ថិតនៅក្នុងខេត្តណា?	null	រមណីយដ្ឋានឆ្នេរអូត្រេសស្ថិតនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ	null	រមណីយដ្ឋានឆ្នេរអូត្រេសស្ថិតនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ	ត ើរ ម ណី យ ដ្ឋាន ឆ្ ន េរ អូ ត្រ េស ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េត ្ត ណា ? Ġ	21	រ ម ណី យ ដ្ឋាន ឆ្ ន េរ អូ ត្រ េស ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េត ្ត ព្រ ះ សី ហ នុ	24	▁តើ រ ម ណី យ ដ្ឋាន ឆ្ ន េរ អូ ត្រ េស ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េ ត្ត ណា ? ▁	21	▁រមណីយដ្ឋាន ឆ្ ន េរ អូ ត្រ េស ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ខ េ ត្ត ព្រ ះ សី ហ នុ	20
ចូរបង្ហាញថា ដូនតាយើងជំនាន់ដើមមានទេពកោសល្បខ្ពស់ លើការងារនគរូបនីយកម្ម	null	ដូនតាយើងជំនាន់ដើម មានទេពកោសល្យខ្ពស់លើការងារនគរូនបីយកម្មដូចជាខ្មែរជំនាន់ដើមរស់នៅក្រុម សង់ផ្ទះលើជំនួល់ខ្ពស់ផុតពីដីកសាងទីក្រុងលង្វែក ដែលមានគុម្ពឬស្សីជាកំពែងការពារដ៏រឹងមាំខ្មែរមានកំពង់ផែសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្មនិងក្រៅប្រទេសចេះគ្រប់គ្រង និងរៀបចំដែនដី បង្កើតឪ្យមានភូមិ ឃុំ ស្រុក ខេត្ត ទីក្រុង រាជធានី គមនាគមន៍ កំពង់ផែ ដីស្រែចម្ការ សិប្បកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មក្នុងនិងក្រៅប្រទេស	null	ដូនតាយើងជំនាន់ដើម មានទេពកោសល្យខ្ពស់លើការងារនគរូនបីយកម្មដូចជាខ្មែរជំនាន់ដើមរស់នៅក្រុម សង់ផ្ទះលើជំនួល់ខ្ពស់ផុតពីដីកសាងទីក្រុងលង្វែក ដែលមានគុម្ពឬស្សីជាកំពែងការពារដ៏រឹងមាំខ្មែរមានកំពង់ផែសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្មនិងក្រៅប្រទេសចេះគ្រប់គ្រង និងរៀបចំដែនដី បង្កើតឪ្យមានភូមិ ឃុំ ស្រុក ខេត្ត ទីក្រុង រាជធានី គមនាគមន៍ កំពង់ផែ ដីស្រែចម្ការ សិប្បកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មក្នុងនិងក្រៅប្រទេស	ច ូរ បង ្ហ ាញ ថា Ġ ដ ូន តា យ ើង ជំ នា ន់ ដើម មាន ទេ ព ក ោស ល ្ប ខ្ ព ស់ Ġ លើក ារ ងារ ន គរ ូប នី យក ម្ម Ġ	34	ដ ូន តា យ ើង ជំ នា ន់ ដើម Ġ មាន ទេ ព ក ោស ល ្យ ខ្ ព ស់ លើក ារ ងារ ន គរ ូន បី យក ម្ម ដូច ជា ខ្ ម ែរ ជំ នា ន់ ដើម រស់ នៅ ក្រុម Ġ សង ់ ផ្ ទ ះ លើ ជំ ន ួល ់ ខ្ ព ស់ ផ ុត ពី ដ ី ក សា ង ទី ក្រុង លង ្វ ែក Ġ ដ ែល មាន គ ុម ្ ព ឬ ស្ស ី ជា កំ ព ែង ការពារ ដ ៏ រ ឹង មា ំ ខ្ ម ែរ មាន កំ ព ង់ ផ ែ សម ្រា ប់ ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន Ġ និង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម និង ក្រ ៅ ប្រ ទេស ច េះ គ្រ ប់ គ្រ ង Ġ និង រៀបចំ ដ ែន ដ ី Ġ បង ្ក ើត ឪ ្យ មាន ភ ូម ិ Ġ ឃ ុំ Ġ ស្រ ុក Ġ ខ េត ្ត Ġ ទី ក្រុង Ġ រាជ ធាន ី Ġ គម នា គមន៍ Ġ កំ ព ង់ ផ ែ Ġ ដ ី ស្រ ែ ច ម្ ការ Ġ សិ ប្ប កម្ម Ġ និង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ក្នុង និង ក្រ ៅ ប្រ ទេស	179	▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ថា ▁ដូន ត ាយ ើង ជំ ន ាន់ ដើម មាន ទេ ព ក ោស ល ្ប ខ្ ព ស់ ▁លើ ការងារ ន គ រូប នី យ កម្ម ▁	31	▁ដូន ត ាយ ើង ជំ ន ាន់ ដើម ▁មាន ទេ ព ក ោស ល ្យ ខ្ ព ស់ លើ ការងារ ន គរ ូន បី យ កម្ម ដូច ជា ខ្ ម ែរ ជំ ន ាន់ ដើម រស់ នៅ ក្រុម ▁សង់ ផ្ ទ ះ លើ ជំ ន ួ ល់ ខ្ ព ស់ ផ ុត ពី ដ ី ក សា ង ទី ក្រុង លង ្វ ែក ▁ដែល មាន គ ុ ម្ព ឬ ស្ស ី ជា ក ំព ែង ការពារ ដ ៏ រ ឹង ម ាំ ខ្ ម ែរ មាន ក ំព ង់ ផ ែ ស ម្រ ាប់ ការ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ▁និង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម និង ក្រ ៅ ប្រ ទេស ច េះ គ្រ ប់ គ្រ ង ▁និង រៀបចំ ដ ែន ដ ី ▁បង្កើត ឪ ្យ មាន ភ ូម ិ ▁ឃុំ ▁ស្រុក ▁ខេត្ត ▁ទីក្រុង ▁រាជធានី ▁ គម នា គមន៍ ▁កំពង់ផែ ▁ដី ស្រ ែ ច ម្ ការ ▁សិប្បកម្ម ▁និង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ក្នុង និង ក្រ ៅ ប្រ ទេស	158
តើផលិតកម្មក្នុងវិស័យកសិកម្ម អាចបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍ វិស័យទេសចរណ៍ដែរឬទេ ហេតុអ្វី	null	ផលិតកម្មក្នុងវិស័យកសិកម្មអាចបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍វិស័យទេសចរណ៍ បានដោយសារយន្តការ និងចលនា ភូមិមួយ ផលិតផលមួយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទេសចរចង់ឃើញ ចង់ស្គាល់នូវវិធីសាស្ត្រស្នាដៃ និងផលិតផល	null	ផលិតកម្មក្នុងវិស័យកសិកម្មអាចបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍វិស័យទេសចរណ៍ បានដោយសារយន្តការ និងចលនា ភូមិមួយ ផលិតផលមួយ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទេសចរចង់ឃើញ ចង់ស្គាល់នូវវិធីសាស្ត្រស្នាដៃ និងផលិតផល	ត ើ ផល ិត កម្ម ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម Ġ អា ច ប ម្រ ើ ឱ្យ ផល ប្រ យោ ជន ៍ Ġ វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ ដ ែរ ឬ ទេ Ġ ហេតុ អ ្វី Ġ	36	ផល ិត កម្ម ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម អា ច ប ម្រ ើ ឱ្យ ផល ប្រ យោ ជន ៍ វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ Ġ បាន ដោយ សារ យ ន្ត ការ Ġ និង ច ល នា Ġ ភ ូម ិម ួយ Ġ ផល ិត ផល មួយ Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ ឱ្យ អ្នក ទេស ចរ ច ង់ ឃើញ Ġ ច ង់ ស្ គ ាល់ ន ូវ វិ ធី សាស្ត្រ ស្ន ា ដៃ Ġ និង ផល ិត ផល	74	▁តើ ផល ិត កម្ម ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ▁អាច ប ម្រ ើ ឱ្យ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ▁វិស័យ ទេស ចរ ណ៍ ដ ែរ ឬ ទេ ▁ហេតុ អ ្វី ▁	32	▁ផលិតកម្ម ក្នុង វិ ស ័យ ក សិ កម្ម អា ច ប ម្រ ើ ឱ្យ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ វិ ស ័យ ទេស ចរ ណ៍ ▁បាន ដោយ សារ យ ន្ត ការ ▁និង ច ល នា ▁ភូមិ មួយ ▁ផលិតផល មួយ ▁ដែល ធ ្វ ើ ឱ្យ អ្នក ទេស ចរ ច ង់ ឃើញ ▁ចង់ ស្ គ ាល់ ន ូវ វិ ធី សាស្ត្រ ស្ន ា ដៃ ▁និង ផល ិត ផល	66
តើបណ្តាសមាសធាតុផ្សំរបស់ពន្ធមានអ្វីខ្លះ	null	៤ បណ្ដាសមាសធាតុផ្សំរបស់ពន្ធមាន១ បុគ្គលជាប់ពន្ធនិងបុគ្គលទទួលបានពន្ធបុគ្គលជាប់ពន្ធ គឺជាបុគ្គលដែលមានកាតព្ធកិច្ចបង់ពន្ធជូនរដ្ឋជាទូទៅបុគ្គលជាប់ពន្ធសំដៅដល់រូបវន្ដបុគ្គលឬនិតិបុគ្គលទាំងឡាយណា ដែលបានចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីពាណិជ្ជកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងរាល់សកម្មភាពផ្សេងៗ ដែលទទូលស្គាល់ជាសាធារណៈទៅតាមការកំណត់របស់អង្គភាពពន្ធ បុគ្គលជាប់ពន្ធត្រូវមានកាតព្ធកិច្ចប្រមូលពន្ធជំនួសរដ្ឋពីបុគ្គលទទួល រង់ពន្ធនិងបុគ្គលជាប់ពន្ធនេះក៏ត្រូវទទួលរង់ពន្ធដោយផ្ទាល់ខ្លួនឯងផងដែរ បុគ្គលទទួលរង់ពន្ធជាបុគ្គលដែលមានចំណូល ហើយទទួលការជះឥទ្ធិពលដោយប្រយោលពីពន្ធ បុគ្គលនេះត្រូវបានរដ្ឋប្រមូលយកចំណូលតាមរយៈពន្ធដោយប្រយោលឬដោយផ្ទាល់ក្ដី ២ មូលដ្ឋានគិតពន្ធThe Basic of Taxesមូលដ្ឋានគិតពន្ធគឺជារាល់ខ្ទង់ចំណូលដែលចំណុះឲសកម្មភាពអាជីវកម្មនិងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាបង្អែកមួយដើម្បីគណនាពន្ធអាករផ្សេងៗ មូលដ្ឋានគិតពន្ធនេះវាអាស្រ័យទៅតាមប្រភេទគិតពន្ធនីមួយៗដែលច្បាប់កំណត់ ហើយយើងនិងបង្ហាញលំអិតទៅតាមប្រភទនីមួយៗ នៅក្នុងមេរៀនបន្ទាប់ ៣ អត្រាពន្ធTax Rateអត្រាពន្ធគឺជាការកម្រិតពន្ធដែលកំណត់ទៅលើមូលដ្ឋានគិតពន្ធដើម្បីជាបង្អែកប្រាក់ពន្ធ អត្រាពន្ធមានបីប្រភេទគឺ អត្រាពន្ធគិតតាមសមាមាត្រជាភាគរយ អត្រាកំណើនតាមថ្នាក់និង អត្រាថេរ ៤ ឯកតាគិតពន្ធThe Unit of Taxឯកតាគិតពន្ធ គឺជាឯកតានៃខ្នាតរូបបិយប័ណ្ណដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ធ្វើជា មធ្យោបាយទូទាត់ពន្ធ ដោយយោងទៅតាមក្រសូងហិរញ្ញវត្ថុស្ដីពីការគ្រប់គ្រង់ សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ឯកតាគិតពន្ធជាប្រាក់រៀល ៥ ម្លៃគិតពន្ធ តម្លៃគិតពន្ធគីជាតម្លៃដែលគិតលើវិក័យបត្រ ដែលយកធ្វើជាមូលដ្ឋានគិតពន្ធ ដែលត្រូវបានកំណត់់ដោយអង្គភាពគិតពន្ធ ទៅតាមប្រភេទពន្ធនីមួយៗ ឧទាហរណ៍ចំពោះពន្ធគយ គីគេយកតំលៃ CIF Cost Insurance and Freight និងតម្លៃ FOBFree on Board ធ្វើជាមូលដ្ឋានគិតពន្ធ ៦ ការលើកលែងពន្ធការលើកលែងពន្ធគឺជាការអនុគ្រោះមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះបុគ្គលជាប់ពន្ធទៅតាមគោលនយោបាយ អនុគ្រោះផ្សេងៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ការលើលែងពន្ធអាចជាករណីលើកលែងទាំងស្រុង ឬ លើកលែងមួយផ្នែក ៧ បែបបទបង់ពន្ធបែបបទបង់ពន្ធ គឺជាលិខិតប្រកាសពន្ធជូនទៅអង្គភាពពន្ធតាមការកំណត់នៃប្រភេទពន្ធនីមួយៗ និង ជាវិធីសាស្ដប្រមូលប្រាក់ពន្ធដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយក្របខណ្ឌនៃសិទ្ធិអំណាចការទទួលខុសត្រូវ នៃស្ថាប័នទាំងឡាយដែលមានពាក់ព័ន្ធ ឧទាហរណ៏ការប្រកាសអាករលើតម្លៃបន្ថែមងរបស់អាជីវកម្ម ដែលប្រមូលបានមកត្រូវប្រកាសទៅឲអង្គភាពពន្ធ រយៈពេល២០ ថ្ងៃបន្ទាប់នៃខែដែលបង់ជាកំហិត	null	៤ បណ្ដាសមាសធាតុផ្សំរបស់ពន្ធមាន១ បុគ្គលជាប់ពន្ធនិងបុគ្គលទទួលបានពន្ធបុគ្គលជាប់ពន្ធ គឺជាបុគ្គលដែលមានកាតព្ធកិច្ចបង់ពន្ធជូនរដ្ឋជាទូទៅបុគ្គលជាប់ពន្ធសំដៅដល់រូបវន្ដបុគ្គលឬនិតិបុគ្គលទាំងឡាយណា ដែលបានចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីពាណិជ្ជកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងរាល់សកម្មភាពផ្សេងៗ ដែលទទូលស្គាល់ជាសាធារណៈទៅតាមការកំណត់របស់អង្គភាពពន្ធ បុគ្គលជាប់ពន្ធត្រូវមានកាតព្ធកិច្ចប្រមូលពន្ធជំនួសរដ្ឋពីបុគ្គលទទួល រង់ពន្ធនិងបុគ្គលជាប់ពន្ធនេះក៏ត្រូវទទួលរង់ពន្ធដោយផ្ទាល់ខ្លួនឯងផងដែរ បុគ្គលទទួលរង់ពន្ធជាបុគ្គលដែលមានចំណូល ហើយទទួលការជះឥទ្ធិពលដោយប្រយោលពីពន្ធ បុគ្គលនេះត្រូវបានរដ្ឋប្រមូលយកចំណូលតាមរយៈពន្ធដោយប្រយោលឬដោយផ្ទាល់ក្ដី ២ មូលដ្ឋានគិតពន្ធThe Basic of Taxesមូលដ្ឋានគិតពន្ធគឺជារាល់ខ្ទង់ចំណូលដែលចំណុះឲសកម្មភាពអាជីវកម្មនិងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាបង្អែកមួយដើម្បីគណនាពន្ធអាករផ្សេងៗ មូលដ្ឋានគិតពន្ធនេះវាអាស្រ័យទៅតាមប្រភេទគិតពន្ធនីមួយៗដែលច្បាប់កំណត់ ហើយយើងនិងបង្ហាញលំអិតទៅតាមប្រភទនីមួយៗ នៅក្នុងមេរៀនបន្ទាប់ ៣ អត្រាពន្ធTax Rateអត្រាពន្ធគឺជាការកម្រិតពន្ធដែលកំណត់ទៅលើមូលដ្ឋានគិតពន្ធដើម្បីជាបង្អែកប្រាក់ពន្ធ អត្រាពន្ធមានបីប្រភេទគឺ អត្រាពន្ធគិតតាមសមាមាត្រជាភាគរយ អត្រាកំណើនតាមថ្នាក់និង អត្រាថេរ ៤ ឯកតាគិតពន្ធThe Unit of Taxឯកតាគិតពន្ធ គឺជាឯកតានៃខ្នាតរូបបិយប័ណ្ណដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ធ្វើជា មធ្យោបាយទូទាត់ពន្ធ ដោយយោងទៅតាមក្រសូងហិរញ្ញវត្ថុស្ដីពីការគ្រប់គ្រង់ សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ឯកតាគិតពន្ធជាប្រាក់រៀល ៥ ម្លៃគិតពន្ធ តម្លៃគិតពន្ធគីជាតម្លៃដែលគិតលើវិក័យបត្រ ដែលយកធ្វើជាមូលដ្ឋានគិតពន្ធ ដែលត្រូវបានកំណត់់ដោយអង្គភាពគិតពន្ធ ទៅតាមប្រភេទពន្ធនីមួយៗ ឧទាហរណ៍ចំពោះពន្ធគយ គីគេយកតំលៃ CIF Cost Insurance and Freight និងតម្លៃ FOBFree on Board ធ្វើជាមូលដ្ឋានគិតពន្ធ ៦ ការលើកលែងពន្ធការលើកលែងពន្ធគឺជាការអនុគ្រោះមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះបុគ្គលជាប់ពន្ធទៅតាមគោលនយោបាយ អនុគ្រោះផ្សេងៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ការលើលែងពន្ធអាចជាករណីលើកលែងទាំងស្រុង ឬ លើកលែងមួយផ្នែក ៧ បែបបទបង់ពន្ធបែបបទបង់ពន្ធ គឺជាលិខិតប្រកាសពន្ធជូនទៅអង្គភាពពន្ធតាមការកំណត់នៃប្រភេទពន្ធនីមួយៗ និង ជាវិធីសាស្ដប្រមូលប្រាក់ពន្ធដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយក្របខណ្ឌនៃសិទ្ធិអំណាចការទទួលខុសត្រូវ នៃស្ថាប័នទាំងឡាយដែលមានពាក់ព័ន្ធ ឧទាហរណ៏ការប្រកាសអាករលើតម្លៃបន្ថែមងរបស់អាជីវកម្ម ដែលប្រមូលបានមកត្រូវប្រកាសទៅឲអង្គភាពពន្ធ រយៈពេល២០ ថ្ងៃបន្ទាប់នៃខែដែលបង់ជាកំហិត	ត ើប ណ្ត ាស មាស ធាតុ ផ្ សំ រ ប ស់ ពន្ធ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	18	៤ Ġ ប ណ ្ ដា សម ាស ធាតុ ផ្ សំ រ âĢĭ ប ស់ ពន្ធ មាន ១ ĠâĢĭâĢĭ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ និង ប ុ គ្គ ល ទទួលបាន ពន្ធ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ Ġ គ ឺ ជា ប ុ គ្គ ល ដ ែល âĢĭ មាន កា ត ព្ ធ កិច្ច បង់ ពន្ធ ជ ូន រដ្ឋ ជា ទូ ទៅ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ សំ ដ ៅ ដល់ រូប វ ន្ ដ ប ុ គ្គ ល ឬ និ តិ ប ុ គ្គ ល ទ ាំង ឡា យ ណា Ġ ដ ែល បាន ច ុះ ឈ្មោះ ក្នុង ប ញ្ជ ី ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល និង âĢĭ រា ល់ ស កម្ម ភាព ផ្ សេ ង ៗ Ġ ដ ែល ទ ទូ ល ស្ គ ាល់ ជា សា ធា រណៈ ទៅ តា មក ារ កំ ណ ត់ រ âĢĭ ប ស់ អង្គ ភាព ពន្ធ ĠâĢĭ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ ត្រូវ មាន កា ត ព្ ធ កិច្ច ប្រ ម ូល ពន្ធ ជំ ន ួស រដ្ឋ ពី ប ុ គ្គ ល ទទួល Ġ រ ង់ ពន្ធ និង ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ នេះ ក ៏ ត្រូវ ទទួល រ ង់ ពន្ធ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ឯ ង ផ ង ដ ែរ Ġ ប ុ គ្គ ល ទទួល រ ង់ ពន្ធ ជា ប ុ គ្គ ល ដ ែល មាន ចំ ណូ ល Ġ ហើយ ទទួល ការ ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ដោយ ប្រ យោ ល ពី ពន្ធ Ġ ប ុ គ្គ ល នេះ ត្រូវ បាន រដ្ឋ ប្រ ម ូល យក ចំ ណូ ល តា ម រយ ៈ ពន្ធ ដោយ ប្រ យោ ល ឬ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ក្ ដ ី Ġ ២ Ġ ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ The ĠBasic Ġof ĠTaxes ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ គ ឺ ជា រា ល់ ខ្ ទ ង់ ចំ ណូ ល ដ ែល ចំ ណ ុះ ឲ ស កម្ម ភាព អា ជីវ កម្ម âĢĭâĢĭ និង ស កម្ម âĢĭ ភាព âĢĭ ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ដ ែល ត្រូវ បាន គ េច ាត់ ទុក ជា បង ្អ ែក មួយ ដើម ្ប ី គ ណ នា ពន្ធ អា ករ ផ្ សេ ង ៗ ĠâĢĭâĢĭâĢĭ ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ âĢĭ នេះ វា អា ស្រ ័យ ទៅ តា ម ប្រ ភ េ ទ គ ិត ពន្ធ នី មួយ ៗ ដ ែល ច្ បា ប់ កំ ណ ត់ Ġ ហើយ យ ើង និង បង ្ហ ាញ លំ អ ិត ទៅ តា ម ប្រ ភ ទ នី មួយ ៗ Ġ នៅ ក្នុង មេ រ ៀន បន្ទាប់ Ġ ៣ Ġ អ ត្រា ពន្ធ Tax ĠRate អ ត្រា ពន្ធ គ ឺ ជា ការ ក ម្រ ិត ពន្ធ ដ ែល កំ ណ ត់ ទៅ លើ ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ ដើម ្ប ី ជា បង ្អ ែក ប្រា ក់ ពន្ធ Ġ អ ត្រា ពន្ធ មាន បី ប្រ ភ េ ទ គ ឺ Ġ អ ត្រា ពន្ធ គ ិត តា ម សម ាម ាត ្រ ជា ភាគ រយ Ġ អ ត្រា កំ ណ ើន តា ម ថ្ន ាក់ និង Ġ អ ត្រា ថ េរ Ġ ៤ Ġ ឯក តា គ ិត ពន្ធ The ĠUnit Ġof ĠTax ឯក តា គ ិត ពន្ធ Ġ គ ឺ ជា ឯក តា នៃ ខ្ នា ត រូប ប ិយ ប ័ âĢĭ ណ្ណ ដ ែល ត្រូវ បាន ប្រ ើប ្រា ស់ ធ ្វ ើ ជា Ġ ម ធ ្យ ោ បា យ ទូ ទ ាត់ ពន្ធ Ġ ដោយ យោ ង ទៅ តា មក ្រ ស ូង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុស ្ ដ ី ពី ការ គ្រ ប់ គ្រ ង់ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច ជាតិ Ġ ឯក តា គ ិត ពន្ធ ជា ប្រា ក់ រ ៀល ĠâĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ ៥ âĢĭâĢĭ âĢĭâĢĭ âĢĭ Ġ ម្ល ៃ គ ិត ពន្ធ ĠâĢĭ ត ម្ល ៃ គ ិត ពន្ធ គី ជា ត ម្ល ៃ ដ ែល គ ិត លើ វិ ក ័យ ប ត្រ Ġ ដ ែល យក ធ ្វ ើ ជា ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ Ġ ដ ែល ត្រូវ បាន កំ ណ ត់ ់ ដោយ អង្គ ភាព គ ិត ពន្ធ Ġ ទៅ តា ម âĢĭ ប្រ ភ េ ទ ពន្ធ នី មួយ ៗ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ ចំ ព ោះ ពន្ធ គ យ Ġ គី គ េ យក ត ំ ល ៃ ĠCIF ĠCost ĠInsurance Ġand ĠFreight Ġ និង ត ម្ល ៃ ĠF OB Free Ġon ĠBoard Ġ ធ ្វ ើ ជា ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ Ġ ៦ ĠâĢĭ Ġ ការ លើក លែង ពន្ធ ការ លើក លែង ពន្ធ គ ឺ ជា ការ អ âĢĭ នុ គ្រ ោះ មួយ រ âĢĭâĢĭ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល ចំ ព ោះ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ ទៅ តា ម គោ ល ន យោ បា យ Ġ អនុ គ្រ ោះ ផ្ សេ ង ៗ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ការ លើ លែង ពន្ធ អា ច ជា ករណី លើក លែង ទ ាំង ស្រ ុង Ġ ឬ Ġ លើក លែង មួយ ផ្ ន ែក Ġ ៧ Ġ ប ែប បទ បង់ ពន្ធ ប ែប បទ បង់ ពន្ធ Ġ គ ឺ ជា ល ិ ខ ិត ប្រ កាស ពន្ធ ជ ូន ទៅ អង្គ ភាព ពន្ធ តា មក ារ កំ ណ ត់ នៃ âĢĭ ប្រ ភ េ ទ ពន្ធ នី មួយ ៗ Ġ និង Ġ ជា វិ ធី សា ស្ ដ ប្រ ម ូល ប្រា ក់ ពន្ធ ដ ែល ផ្ សារ ភ្ជាប់ âĢĭ ជា មួយ ក្រ ប ខ ណ្ឌ នៃ សិ ទ្ធិ អ ំណ ា ច ការ ទទួល ខុស ត្រូវ Ġ នៃ ស្ ថា ប ័ន ទ ាំង ឡា យ ដ ែល មាន ពាក់ ព ័ន ្ ធ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៏ ការ ប្រ កាស អា ករ លើ ត ម្ល ៃ ប ន្ ថ ែ âĢĭ ម ង រ âĢĭ ប ស់ អា ជីវ កម្ម Ġ ដ ែល ប្រ ម ូល បាន មក ត្រូវ ប្រ កាស ទៅ âĢĭ ឲ អង្គ ភាព ពន្ធ Ġ រយ ៈ ពេល ២០ Ġ ថ ្ង ៃ បន្ទាប់ នៃ ខែ ដ ែល បង់ ជា កំ ហិត	887	▁តើ បណ្ត ាស មាស ធាតុ ផ្ សំ រ ប ស់ ពន្ធ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	17	▁៤ ▁ប ណ ្ ដា ស មាស ធាតុ ផ្ សំ រ ▁ប ស់ ពន្ធ មាន ១ ▁បុគ្គល ជាប់ ពន្ធ និង ប ុ គ្គ ល ទទួលបាន ពន្ធ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ ▁គឺជា ប ុ គ្គ ល ដ ែល ▁មាន ក ាត ព្ ធ កិច្ច បង់ ពន្ធ ជ ូន រដ្ឋ ជា ទូ ទៅ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ សំ ដ ៅ ដល់ រូប វ ន្ ដ ប ុ គ្គ ល ឬ ន ិត ិប ុ គ្គ ល ទ ាំង ឡា យ ណា ▁ដែល បាន ច ុះ ឈ្មោះ ក្នុង ប ញ្ជ ី ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល និង ▁រាល់ ស កម្ម ភាព ផ្ ស េង ៗ ▁ដែល ទ ទ ូល ស្ គ ាល់ ជា សា ធា រណៈ ទៅ ត ាម ការ ក ំណ ត់ រ ▁ប ស់ អង្គ ភាព ពន្ធ ▁បុគ្គល ជាប់ ពន្ធ ត្រូវ មាន ក ាត ព្ ធ កិច្ច ប្រ ម ូល ពន្ធ ជំ ន ួស រដ្ឋ ពី ប ុ គ្គ ល ទទួល ▁រ ង់ ពន្ធ និង ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ នេះ ក ៏ ត្រូវ ទទួល រ ង់ ពន្ធ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ឯ ង ផ ង ដ ែរ ▁បុគ្គល ទទួល រ ង់ ពន្ធ ជា ប ុ គ្គ ល ដ ែល មាន ច ំណ ូល ▁ហើយ ទទួល ការ ជ ះ ឥ ទ្ធិ ពល ដោយ ប្រ យោ ល ពី ពន្ធ ▁បុគ្គល នេះ ត្រូវ បាន រដ្ឋ ប្រ ម ូល យក ច ំណ ូល ត ាម រយ ៈ ពន្ធ ដោយ ប្រ យោ ល ឬ ដោយ ផ្ ទ ាល់ ក្ ដ ី ▁២ ▁មូលដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ The ▁Basic ▁of ▁Taxes ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ គ ឺ ជា រ ាល់ ខ្ ទ ង់ ច ំណ ូល ដ ែល ច ំណ ុះ ឲ ស កម្ម ភាព អា ជីវ កម្ម ▁និង ស កម្ម ▁ភាព ▁ផ្សេង ៗ ទៀត ដ ែល ត្រូវ បាន គ េច ាត់ ទុក ជា បង ្អ ែក មួយ ដើម ្ប ី គ ណ នា ពន្ធ អា ករ ផ្ ស េង ៗ ▁មូលដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ ▁នេះ វា អា ស្រ ័យ ទៅ ត ាម ប្រ ភ េ ទ គ ិត ពន្ធ នី មួយ ៗ ដ ែល ច ្ប ាប់ ក ំណ ត់ ▁ហើយ យ ើង និង ប ង្ហ ាញ លំ អ ិត ទៅ ត ាម ប្រ ភ ទ នី មួយ ៗ ▁នៅក្នុង ម េរ ៀន បន្ទាប់ ▁៣ ▁អត្រា ពន្ធ T ax ▁Rate អ ត្រា ពន្ធ គ ឺ ជា ការ ក ម្រ ិត ពន្ធ ដ ែល ក ំណ ត់ ទៅ ល ើម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ ដើម ្ប ី ជា បង ្អ ែក ប្រ ាក់ ពន្ធ ▁អត្រា ពន្ធ មាន បី ប្រ ភ េ ទ គ ឺ ▁អត្រា ពន្ធ គ ិត ត ាម ស មា មា ត្រ ជា ភាគ រយ ▁អត្រា ក ំណ ើន ត ាម ថ្ន ាក់ និង ▁អត្រា ថ េរ ▁៤ ▁ឯក តា គ ិត ពន្ធ The ▁Unit ▁of ▁Tax ឯក តា គ ិត ពន្ធ ▁គឺជា ឯក តា នៃ ខ្ នា ត រូប ប ិយ ប ័ ▁ ណ្ណ ដ ែល ត្រូវ បាន ប្រ ើ ប្រ ាស់ ធ ្វ ើ ជា ▁មធ្យោបាយ ទូ ទ ាត់ ពន្ធ ▁ដោយ យ ោង ទៅ ត ាម ក្រ ស ូង ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ ស្ ដ ី ពី ការ គ្រ ប់ គ្រ ង់ ▁សេដ្ឋកិច្ច ជាតិ ▁ឯក តា គ ិត ពន្ធ ជា ប្រ ាក់ រ ៀល ▁៥ ▁ ម្ល ៃ គ ិត ពន្ធ ▁តម្លៃ គ ិត ពន្ធ គី ជា ត ម្ល ៃ ដ ែល គ ិត លើ វិ ក ័យ ប ត្រ ▁ដែល យក ធ ្វ ើ ជា ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ ▁ដែល ត្រូវ បាន ក ំណ ត់ ់ ដោយ អង្គ ភាព គ ិត ពន្ធ ▁ទៅតាម ▁ប្រភេទ ពន្ធ នី មួយ ៗ ▁ឧទាហរណ៍ ច ំព ោះ ពន្ធ គ យ ▁គី គ េ យក ត ំ ល ៃ ▁C IF ▁Cost ▁Insurance ▁and ▁Fre ight ▁និង ត ម្ល ៃ ▁FO B Free ▁on ▁Board ▁ធ្វើជា ម ូល ដ្ឋាន គ ិត ពន្ធ ▁៦ ▁ការ លើក លែង ពន្ធ ការ លើក លែង ពន្ធ គ ឺ ជា ការ អ ▁ នុ គ្រ ោះ មួយ រ ▁ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ច ំព ោះ ប ុ គ្គ ល ជាប់ ពន្ធ ទៅ ត ាម គ ោល ន យោ ប ាយ ▁អនុគ្រោះ ផ្ ស េង ៗ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ការ លើ លែង ពន្ធ អា ច ជា ករណី លើក លែង ទ ាំង ស្រ ុង ▁ឬ ▁លើកលែង មួយ ផ្ ន ែក ▁៧ ▁បែបបទ បង់ ពន្ធ ប ែប បទ បង់ ពន្ធ ▁គឺជា ល ិ ខ ិត ប្រ កាស ពន្ធ ជ ូន ទៅ អង្គ ភាព ពន្ធ ត ាម ការ ក ំណ ត់ នៃ ▁ប្រភេទ ពន្ធ នី មួយ ៗ ▁និង ▁ជា វិ ធី សា ស្ ដ ប្រ ម ូល ប្រ ាក់ ពន្ធ ដ ែល ផ្ សារ ភ្ជាប់ ▁ជាមួយ ក្រ ប ខ ណ្ឌ នៃ សិ ទ្ធិ អ ំ ណា ច ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ▁នៃ ស្ ថា ប ័ន ទ ាំង ឡា យ ដ ែល មាន ពាក់ ព ័ ន្ធ ▁ឧ ទ ា ហ រណ ៏ ការ ប្រ កាស អា ករ លើ ត ម្ល ៃ ប ន ្ថ ែ ▁ម ង រ ▁ប ស់ អា ជីវ កម្ម ▁ដែល ប្រ ម ូល បាន មក ត្រូវ ប្រ កាស ទៅ ▁ឲ អង្គ ភាព ពន្ធ ▁រយៈពេល ២០ ▁ថ្ងៃ បន្ទាប់ នៃ ខែ ដ ែល បង់ ជា កំ ហិត	815
កត្តាអ្វីខ្លះដែលបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក	null	កត្តាដែលបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកមានដូចជា កត្តាមនុស្ស មិនទាន់គ្រប់អាយុមិនចេះយោគយល់ មិនគោរពច្បាប់ បើកហួសល្បឿនស្រវឹង កត្តាយានយន្ត មិនបានត្រួតពិនិត្យ ដឹកឬផ្ទុកហួសចំនុះ កត្តាផ្លូវថ្នល់និងអាកាសធាតុ ផ្លូវគ្មានគុណភាពខ្វះស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ អាកាសធាតុអាប់អ៊ួរ	null	កត្តាដែលបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកមានដូចជា កត្តាមនុស្ស មិនទាន់គ្រប់អាយុមិនចេះយោគយល់ មិនគោរពច្បាប់ បើកហួសល្បឿនស្រវឹង កត្តាយានយន្ត មិនបានត្រួតពិនិត្យ ដឹកឬផ្ទុកហួសចំនុះ កត្តាផ្លូវថ្នល់និងអាកាសធាតុ ផ្លូវគ្មានគុណភាពខ្វះស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ អាកាសធាតុអាប់អ៊ួរ	ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ចរ ា ចរ ណ៍ ផ្ល ូវ គោ ក Ġ	26	ក ត្ត ា ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ចរ ា ចរ ណ៍ ផ្ល ូវ គោ ក មាន ដូច ជា ĠâĢĭ ក ត្ត ាម នុ ស្ស Ġ ម ិន ទាន ់ គ្រ ប់ អា យ ុម ិន ច េះ យោគ យ ល់ Ġ ម ិន គោ រ ព ច្ បា ប់ Ġ ប ើក ហ ួស ល ្ប ឿន ស្រ វ ឹង Ġ ក ត្ត ាយ ាន យ ន្ត Ġ ម ិន បាន ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ Ġ ដ ឹក ឬ ផ្ ទុក ហ ួស ចំ នុ ះ Ġ ក ត្ត ា ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ និង អា កាស ធាតុ Ġ ផ្ល ូវ គ ្ម ាន គុណ ភាព ខ្វ ះ ស្ លា ក ស ញ្ញា ចរ ា ចរ ណ៍ Ġ អា កាស ធាតុ អា ប់ អ៊ ួរ	123	▁កត្តា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ច រា ចរ ណ៍ ផ្ល ូវ គ ោក ▁	24	▁កត្តា ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ច រា ចរ ណ៍ ផ្ល ូវ គ ោក មាន ដូច ជា ▁កត្តា ម នុ ស្ស ▁មិន ទ ាន់ គ្រ ប់ អ ាយ ុម ិន ច េះ យោគ យ ល់ ▁មិន គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ▁បើក ហ ួស ល ្ប ឿន ស្រ វ ឹង ▁កត្តា យ ាន យ ន្ត ▁មិន បាន ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ▁ដឹក ឬ ផ្ ទុក ហ ួស ចំ ន ុះ ▁កត្តា ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ និង អា កាស ធាតុ ▁ផ្លូវ គ ្ មាន គុណ ភាព ខ្វ ះ ស ្លា ក ស ញ្ញា ច រា ចរ ណ៍ ▁អាកាសធាតុ អ ាប់ អ៊ ួរ	109
ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ តើពិភពលោកបានបែងចែកមនោគមវិជ្ជាជាប៉ុន្មានអ្វីខ្លះមនោគមវិជ្ជានីមួយៗដឹកនាំដោយប្រទេសណា	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ពិភពលោកបានបែងចែកមនោគមវិជ្ជា២គឺមូលធននិយម ឫ សេរីនិងសង្គមនិយម ឫកុំមុយនីស្ដ មូលធននិយម ដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិកសង្គមនិយម ដឹកនាំដោយសហភាពសូវៀត	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ពិភពលោកបានបែងចែកមនោគមវិជ្ជា២គឺមូលធននិយម ឫ សេរីនិងសង្គមនិយម ឫកុំមុយនីស្ដ មូលធននិយម ដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិកសង្គមនិយម ដឹកនាំដោយសហភាពសូវៀត	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ ត ើ ពិ ភព លោក បាន ប ែង ច ែក ម ន ោ គម វិជ្ជា ជា ប៉ ុន ្ម ាន អ ្វី ខ្ ល ះ ម ន ោ គម វិជ្ជា នី មួយ ៗ ដ ឹក នាំ ដោយ ប្រ ទេស ណា Ġ	51	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ ពិ ភព លោក បាន ប ែង ច ែក ម ន ោ គម វិជ្ជា ២ គ ឺ ម ូល ធ ន និយម Ġ ឫ Ġ សេ រី និង សង ្ គម និយម Ġ ឫ ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ Ġ ម ូល ធ ន និយម Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក សង ្ គម និយម Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត	77	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁តើ ពិ ភព លោក បាន ប ែង ច ែក ម ន ោ គម វិជ្ជា ជា ប៉ ុន ្ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ម ន ោ គម វិជ្ជា នី មួយ ៗ ដ ឹក នាំ ដោយ ប្រ ទេស ណា ▁	49	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁ពិភពលោក បាន ប ែង ច ែក ម ន ោ គម វិជ្ជា ២ គ ឺ ម ូល ធ ន និយម ▁ឫ ▁សេរី និង ស ង្គ ម និយម ▁ឫ ក ុំ ម ុយ នី ស្ ដ ▁មូល ធ ន និយម ▁ដឹកនាំ ដោយ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ស ង្គ ម និយម ▁ដឹកនាំ ដោយ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត	68
ចូរពន្យល់ពីបក្សសម្ព័ន្ធរ៉ាសូវីនិងអង្កការមូមេកុង	null	ពន្យល់ពីបក្សសម្ព័ន្ធរ៉ាសូវី និងអង្គការកូមេកុងៈបក្សសម្ព័ន្ធវាសូវីគឹជាអង្គការបង្កើតនៅថ្ងៃទី ១៤ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ មានសមាជិកជាប្រទេសកុំមុយនីសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតសម្រាប់ប្រឆាំងនិងអង្គការអួតរបស់ពួកមូលធនអាមេរិច ប្រទេសជាសមាជិកមានៈអាល់បានីប៊ុលការីរ៉ូម៉ានីហុងគ្រីបូឡូញឆីហ្គោស្លូវាគីនិងសហភាពសូវៀតទីស្នាក់ការនៃប្រទេសនេះនៅទីក្រុង រ៉ាសូរី នៃប្រទេសប៉ូឡូញ អង្គការកូមេកុងៈ គឺជាអង្គការជំនួយសេដ្ឋកិច្ចទៅវិញទៅមកបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តាប្រទេសក្រោមអាណាព្យាបាលសហភាពសូវៀតផលិតផើដែលផលិតបានពីរោងចក្រប្រើប្រាស់បានតែក្នុងស្រុកនិងនៅតាមប្រទេសគ្នាឯងមិនអាចនាំចេញទៅលក់នៅទីផ្សារសរីបានឡើយការរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនត្រូវបានធ្វើតាមផែនការកម្មនិងត្រួតពិនិត្យដោយសហភាពសូវៀតតម្រូវតាមសេចក្តីត្រូវការរបស់ខ្លួន ឯការផលិតគឺធ្វើទៅតាមមុខជំនាញក្នុងគំរូផលិតឧស្សាហកម្មនិងកសិកម្ម	null	ពន្យល់ពីបក្សសម្ព័ន្ធរ៉ាសូវី និងអង្គការកូមេកុងៈបក្សសម្ព័ន្ធវាសូវីគឹជាអង្គការបង្កើតនៅថ្ងៃទី ១៤ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ មានសមាជិកជាប្រទេសកុំមុយនីសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតសម្រាប់ប្រឆាំងនិងអង្គការអួតរបស់ពួកមូលធនអាមេរិច ប្រទេសជាសមាជិកមានៈអាល់បានីប៊ុលការីរ៉ូម៉ានីហុងគ្រីបូឡូញឆីហ្គោស្លូវាគីនិងសហភាពសូវៀតទីស្នាក់ការនៃប្រទេសនេះនៅទីក្រុង រ៉ាសូរី នៃប្រទេសប៉ូឡូញ អង្គការកូមេកុងៈ គឺជាអង្គការជំនួយសេដ្ឋកិច្ចទៅវិញទៅមកបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តាប្រទេសក្រោមអាណាព្យាបាលសហភាពសូវៀតផលិតផើដែលផលិតបានពីរោងចក្រប្រើប្រាស់បានតែក្នុងស្រុកនិងនៅតាមប្រទេសគ្នាឯងមិនអាចនាំចេញទៅលក់នៅទីផ្សារសរីបានឡើយការរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនត្រូវបានធ្វើតាមផែនការកម្មនិងត្រួតពិនិត្យដោយសហភាពសូវៀតតម្រូវតាមសេចក្តីត្រូវការរបស់ខ្លួន ឯការផលិតគឺធ្វើទៅតាមមុខជំនាញក្នុងគំរូផលិតឧស្សាហកម្មនិងកសិកម្ម	ច ូរ ព ន្ យ ល់ ពី ប ក្ស សម ្ ព ័ន ្ ធរ ៉ ាស ូវ ីន ិ ង អ ង្ក ការ ម ូម េក ុង Ġ	28	ព ន្ យ ល់ ពី ប ក្ស សម ្ ព ័ន ្ ធរ ៉ ាស ូវ ី Ġ និង អង្គ ការ កូ មេ ក ុង ៈ ប ក្ស សម ្ ព ័ន ្ ធ វា ស ូវ ី គ ឹ ជា អង្គ ការ បង ្ក ើត នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ៤ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៥ ៥ Ġ មាន សម ា ជ ិក ជា ប្រ ទេស ក ុំ ម ុយ នី ស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត សម ្រា ប់ ប្រ ឆ ាំង និង អង្គ ការ អ ួត រ ប ស់ ព ួ ក ម ូល ធ ន អា មេ រិ ច Ġ ប្រ ទេស ជា សម ា ជ ិក មាន ៈ អា ល់ បាន ី ប៊ ុល ការ ី រ៉ូ ម៉ា នី ហ ុង គ្រ ី បូ ឡូ ញ ឆ ី ហ្គោ ស្ ល ូវ ា គី និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ទី ស្ន ាក់ ការ នៃ ប្រ ទេស នេះ នៅ ទី ក្រុង Ġ រ៉ា ស ូរ ី Ġ នៃ ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ Ġ អង្គ ការ កូ មេ ក ុង ៈ Ġ គ ឺ ជា អង្គ ការ ជំ ន ួយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ទៅ វិញ ទៅ មក បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៩ Ġ សម ្រា ប់ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច នៃ បណ្ត ាប ្រ ទេស ក្រោម អា ណា ព្យា បាល ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ផល ិត ផ ើ ដ ែល ផល ិត បាន ពី រ ោង ច ក្រ ប្រ ើប ្រា ស់ បាន តែ ក្នុង ស្រ ុក និង នៅ តា ម ប្រ ទេស គ្នា ឯ ង ម ិន អា ច នាំ ចេញ ទៅ ល ក់ នៅ ទី ផ្ សារ ស រី បាន ឡ ើយ ការ រៀបចំ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន ត្រូវ បាន ធ ្វ ើត ាម ផ ែន ការ កម្ម និង ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ដោយ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ត ម្រ ូវ តា ម សេ ច ក្តី ត្រូវ ការ រ ប ស់ ខ្ ល ួ âĢĭ ន Âł ឯក ារ ផល ិត គ ឺ ធ ្វ ើ ទៅ តា ម មុខ ជំ នា ញ ក្នុង គ ំ រ ូ ផល ិត ឧ ស្សា ហ កម្ម និង ក សិ កម្ម	362	▁ចូរ ព ន ្យ ល់ ពី ប ក្ស ស ម្ព ័ ន្ធ រ៉ា ស ូវ ី និង អ ង្ក ការ ម ូម េក ុង ▁	24	▁ពន្យល់ ពី ប ក្ស ស ម្ព ័ ន្ធ រ៉ា ស ូវ ី ▁និង អង្គ ការ ក ូម េក ុង ៈ ប ក្ស ស ម្ព ័ ន្ធ វា ស ូវ ី គ ឹ ជា អង្គ ការ ប ង្ក ើត នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១៤ ▁មិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៥ ៥ ▁មាន ស មា ជ ិក ជា ប្រ ទេស ក ុំ ម ុយ នី ស នៅ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ស ម្រ ាប់ ប្រ ឆ ាំង និង អង្គ ការ អ ួត រ ប ស់ ព ួ ក ម ូល ធ ន អា ម េរ ិច ▁ប្រទេស ជា ស មា ជ ិក មាន ៈ អ ាល់ បាន ី ប៊ ុល ការ ី រ៉ូ ម៉ា នី ហ ុង គ្រ ី បូ ឡូ ញ ឆ ី ហ្គោ ស ្ល ូវ ា គី និង ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ទី ស្ន ាក់ ការ នៃ ប្រ ទេស នេះ នៅ ទី ក្រុង ▁រ៉ា ស ូរ ី ▁នៃ ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ ▁អង្គការ ក ូម េក ុង ៈ ▁គឺជា អង្គ ការ ជំ ន ួយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ទៅ វិញ ទៅ មក ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៩ ▁សម្រាប់ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ សេ ដ្ឋ កិច្ច នៃ បណ្ត ា ប្រ ទេស ក្រោម អា ណា ព្យា បាល ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ផល ិត ផ ើ ដ ែល ផល ិត បាន ពី រ ោង ច ក្រ ប្រ ើ ប្រ ាស់ បាន តែ ក្នុង ស្រ ុក និង នៅ ត ាម ប្រ ទេស គ្នា ឯ ង ម ិន អា ច នាំ ចេញ ទៅ ល ក់ នៅ ទី ផ្ សារ ស រី បាន ឡ ើយ ការ រៀបចំ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន ត្រូវ បាន ធ ្វ ើត ាម ផ ែន ការ កម្ម និង ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ដោយ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ត ម្រ ូវ ត ាម ស េច ក្តី ត្រូវ ការ រ ប ស់ ខ្ ល ួ ▁ន ▁ឯក ារ ផល ិត គ ឺ ធ ្វ ើ ទៅ ត ាម មុខ ជំ ន ាញ ក្នុង គ ំ រ ូ ផល ិត ឧ ស្សា ហ កម្ម និង ក សិ កម្ម	344
តើបង្អូយនៅអាមេរិកខាងត្បូង និងបង្អូយនៅលើកោះឡាប៉ាកូសខុសដូចម្ដេចខ្លះ	null	បង្អូយនៅអាមេរិកខាងត្បូង និងបង្អូយនៅលើកោះឡាប៉ាកូស ខុសគ្នាត្រង់ បង្អូយនៅអាមេរិកខាងត្បូងមានក្រញុំាតូចៗ ដែលធ្វើឪ្យវាអាចឡើងដើមឈើបាន ចំណែកឯបង្អូយនៅលើកោះកាឡាប៉ាកូសវិញមានក្រញុំាជើងធំៗ ដែលអាចឪ្យវាតោងថ្ម រអិលតាមឆ្នេរសមុទ្របាន	null	បង្អូយនៅអាមេរិកខាងត្បូង និងបង្អូយនៅលើកោះឡាប៉ាកូស ខុសគ្នាត្រង់ បង្អូយនៅអាមេរិកខាងត្បូងមានក្រញុំាតូចៗ ដែលធ្វើឪ្យវាអាចឡើងដើមឈើបាន ចំណែកឯបង្អូយនៅលើកោះកាឡាប៉ាកូសវិញមានក្រញុំាជើងធំៗ ដែលអាចឪ្យវាតោងថ្ម រអិលតាមឆ្នេរសមុទ្របាន	ត ើប ង ្អ ូ យ នៅ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង Ġ និង បង ្អ ូ យ នៅ លើក ោះ ឡា ប៉ា កូ ស ខុស ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	34	បង ្អ ូ យ នៅ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង Ġ និង បង ្អ ូ យ នៅ លើក ោះ ឡា ប៉ា កូ ស Ġ ខុស គ្នា ត្រ ង់ Ġ បង ្អ ូ យ នៅ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង មាន ក្រ ញ ុំ ាត ូច ៗ Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ វា អា ច ឡើង ដើម ឈ ើប ាន Ġ ចំ ណ ែក ឯ បង ្អ ូ យ នៅ លើក ោះ កា ឡា ប៉ា កូ ស វិញ មាន ក្រ ញ ុំ ា ជើង ធ ំ ៗ Ġ ដ ែល អា ច ឪ ្យ វា ត ោង ថ ្ម Ġ រ អ ិល តា ម ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ បាន	111	▁តើ បង ្អ ូ យ នៅ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង ▁និង បង ្អ ូ យ នៅ លើក ោះ ឡា ប៉ា ក ូស ខុស ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	33	▁បង្អ ូ យ នៅ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង ▁និង បង ្អ ូ យ នៅ លើក ោះ ឡា ប៉ា ក ូស ▁ខុសគ្នា ត្រ ង់ ▁បង្អ ូ យ នៅ អា មេ រិក ខា ង ត្ប ូង មាន ក្រ ញ ុំ ាត ូច ៗ ▁ដែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ វា អា ច ឡើង ដើម ឈ ើ បាន ▁ចំណែកឯ បង ្អ ូ យ នៅ លើក ោះ កា ឡា ប៉ា ក ូស វិញ មាន ក្រ ញ ុំ ា ជើង ធ ំ ៗ ▁ដែល អា ច ឪ ្យ វ ាត ោង ថ ្ម ▁រ អ ិល ត ាម ឆ្ ន េរ សម ុ ទ្រ បាន	103
តើសេដ្ឋកិច្ចនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតជាសេដ្ឋកិច្ចមានលក្ខណៈដូចម្ដេចហេតុអ្វី	null	សេដ្ឋកិច្ចនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតជាសេដ្ឋកិច្ចសមូភាពពីព្រោះមធ្យោបាយផលិតកម្មទាំងអស់ជារបស់រដ្ឋដូចជា រោងចក្រ ដីធ្លី និងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនជាដើមជាពិសេសការអភិឌ្ឍន៍ធ្វើតាមដំណាក់ សេដ្ឋកិច្ច ផែនការ ៥ឆ្នាំម្ដង	null	សេដ្ឋកិច្ចនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតជាសេដ្ឋកិច្ចសមូភាពពីព្រោះមធ្យោបាយផលិតកម្មទាំងអស់ជារបស់រដ្ឋដូចជា រោងចក្រ ដីធ្លី និងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនជាដើមជាពិសេសការអភិឌ្ឍន៍ធ្វើតាមដំណាក់ សេដ្ឋកិច្ច ផែនការ ៥ឆ្នាំម្ដង	ត ើស េ ដ្ឋ កិច្ច នៅ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ជា សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច ហេតុ អ ្វី Ġ	40	សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ Ġ ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ជា សេ ដ្ឋ កិច្ច សម ូ ភាព ពី ព្រ ោះ ម ធ ្យ ោ បា យ ផល ិត កម្ម ទ ាំង អ ស់ ជា រ ប ស់ រដ្ឋ ដូច ជា Ġ រ ោង ច ក្រ Ġ ដ ី ធ ្ល ី Ġ និង ម ធ ្យ ោ បា យ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ជា ដើម ជា ពិ សេ ស ការ អ ភិ ឌ ្ឍ ន៍ ធ ្វ ើត ាម ដំ ណា ក់ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ផ ែន ការ Ġ ៥ ឆ្នាំ ម្ ដង	103	▁តើ សេ ដ្ឋ កិច្ច នៅ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ជា សេ ដ្ឋ កិច្ច មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច ហេតុ អ ្វី ▁	39	▁សេដ្ឋកិច្ច នៅ សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ▁ឫ អា ឡ ឺ ម៉ង់ ខា ង កើត ជា សេ ដ្ឋ កិច្ច សម ូ ភាព ពី ព្រ ោះ ម ធ ្យ ោ ប ាយ ផល ិត កម្ម ទ ាំង អ ស់ ជា រ ប ស់ រដ្ឋ ដូច ជា ▁រោងចក្រ ▁ដីធ្លី ▁និង ម ធ ្យ ោ ប ាយ ដ ឹក ជ ញ្ជ ូន ជា ដើម ជា ពិ ស េស ការ អ ភិ ឌ ្ឍ ន៍ ធ ្វ ើត ាម ដ ំណ ាក់ ▁សេដ្ឋកិច្ច ▁ផែនការ ▁៥ឆ្នាំ ម្ ដង	89
តើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេចនរោត្តម សីហនុ កើតឡើងនៅឆ្នាំណា	null	រដ្ឋប្រហារទម្លាប់សម្តេចនរោត្ត សីហនុនៅថ្ងៃ ១៨ មីនា ១៩៧០	null	រដ្ឋប្រហារទម្លាប់សម្តេចនរោត្ត សីហនុនៅថ្ងៃ ១៨ មីនា ១៩៧០	ត ើរ ដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ កើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	23	Âł រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាប់ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត Ġ សី ហ នុ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៨ Ġ មី នា Ġ ១៩ ៧០ Âł	25	▁តើ រដ្ឋ ប្រហារ ទ ម្ល ាក់ សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁កើតឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	19	▁រដ្ឋប្រហារ ទ ម្ល ាប់ សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ▁សីហនុ នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៨ ▁មីនា ▁១៩ ៧០ ▁	20
ចូរអធិប្បាយអំពីពណ៌ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ ពណ៌ក្រហម ពណ៌លឿង ពណ៌បៃតង ពណ៌ភ្លឹបភ្លែតៗ	null	អំពីភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍គឺភ្លើងពណ៌ក្រហម គឺជាសញ្ញាបង្ខំឱ្យឈប់យានជំនិះ បើសិនជានៅខាងមុខគ្មានឧបសគ្គទេនោះ យានជំនិះដែល នៅខាងស្តាំអាចបត់ស្តាំបាន ភ្លើងពណ៌លឿង គឺជាសញ្ញាដែលប្រុងប្រយ័ត្ន មានន័យថា ពណ៌ក្រហមខិតជិតមកដល់ ភ្លើងពណ៌លឿង គឺជាសញ្ញាដែលអនុញ្ញាតឱ្យយានជំនិះ គ្រប់ប្រភេទទៅមក ភ្លើងភ្លឹបភ្លែត គឺជាសញ្ញាឱ្យយានជំនិះបន្ថយល្បឿនអែបមកខាងស្តាំ	null	អំពីភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍គឺភ្លើងពណ៌ក្រហម គឺជាសញ្ញាបង្ខំឱ្យឈប់យានជំនិះ បើសិនជានៅខាងមុខគ្មានឧបសគ្គទេនោះ យានជំនិះដែល នៅខាងស្តាំអាចបត់ស្តាំបាន ភ្លើងពណ៌លឿង គឺជាសញ្ញាដែលប្រុងប្រយ័ត្ន មានន័យថា ពណ៌ក្រហមខិតជិតមកដល់ ភ្លើងពណ៌លឿង គឺជាសញ្ញាដែលអនុញ្ញាតឱ្យយានជំនិះ គ្រប់ប្រភេទទៅមក ភ្លើងភ្លឹបភ្លែត គឺជាសញ្ញាឱ្យយានជំនិះបន្ថយល្បឿនអែបមកខាងស្តាំ	ច ូរ អ ធិ ប្ប ាយ អ ំព ី ព ណ៌ ភ្លើង ស ញ្ញា ចរ ា ចរ ណ៍ Ġ ព ណ៌ ក្រ ហ ម Ġ ព ណ៌ ល ឿង Ġ ព ណ៌ ប ៃ ត ង Ġ ព ណ៌ ភ្ល ឹប ភ្ល ែត ៗ Ġ	40	អ ំព ី ភ្លើង ស ញ្ញា ចរ ា ចរ ណ៍ គ ឺ ភ្លើង ព ណ៌ ក្រ ហ ម Ġ គ ឺ ជា ស ញ្ញា បង ្ខ ំ ឱ្យ ឈ ប់ យា ន ជំ និ ះ Ġ ប ើស ិន ជា នៅ ខា ង មុខ គ ្ម ាន ឧ ប ស គ្គ ទេ ន ោះ Ġ យា ន ជំ និ ះ ដ ែល Ġ នៅ ខា ង ស្តា ំ អា ច ប ត់ ស្តា ំ បាន Ġ ភ្លើង ព ណ៌ ល ឿង Ġ គ ឺ ជា ស ញ្ញា ដ ែល ប្រ ុង ប្រ យ ័ត ្ន Ġ មាន ន ័យ ថា Ġ ព ណ៌ ក្រ ហ ម ខ ិត ជ ិត មក ដល់ Ġ ភ្លើង ព ណ៌ ល ឿង Ġ គ ឺ ជា ស ញ្ញា ដ ែល អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ យា ន ជំ និ ះ Ġ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ទៅ មក Ġ ភ្លើង ភ្ល ឹប ភ្ល ែត Ġ គ ឺ ជា ស ញ្ញា ឱ្យ យា ន ជំ និ ះ បន្ថយ ល ្ប ឿន អ ែប មក ខា ង ស្តា ំ	160	▁ចូរ អ ធិ ប្ប ាយ អ ំព ី ព ណ៌ ភ្លើង ស ញ្ញា ច រា ចរ ណ៍ ▁ពណ៌ ក្រ ហ ម ▁ពណ៌ ល ឿង ▁ពណ៌ ប ៃ ត ង ▁ពណ៌ ភ្ល ឹប ភ្ល ែត ៗ ▁	35	▁អំពី ភ្លើង ស ញ្ញា ច រា ចរ ណ៍ គ ឺ ភ្លើង ព ណ៌ ក្រ ហ ម ▁គឺជា ស ញ្ញា បង ្ខ ំ ឱ្យ ឈ ប់ យ ាន ជំ ន ិះ ▁បើសិនជា នៅ ខា ង មុខ គ ្ មាន ឧ ប ស គ្គ ទ េន ោះ ▁យាន ជំ ន ិះ ដ ែល ▁នៅ ខា ង ស្ត ាំ អា ច ប ត់ ស្ត ាំ បាន ▁ភ្លើង ព ណ៌ ល ឿង ▁គឺជា ស ញ្ញា ដ ែល ប្រ ុង ប្រ យ ័ត ្ន ▁មាន ន ័យ ថា ▁ពណ៌ ក្រ ហ ម ខ ិត ជ ិត មក ដល់ ▁ភ្លើង ព ណ៌ ល ឿង ▁គឺជា ស ញ្ញា ដ ែល អនុ ញ្ញា ត ឱ្យ យ ាន ជំ ន ិះ ▁គ្រប់ ប្រ ភ េ ទ ទៅ មក ▁ភ្លើង ភ្ល ឹប ភ្ល ែត ▁គឺជា ស ញ្ញា ឱ្យ យ ាន ជំ ន ិះ បន្ថយ ល ្ប ឿន អ ែប មក ខា ង ស្ត ាំ	144
តើប្រទេសសៀមបានប្តូរឈ្មោះមកជា ថៃឡង់ដ៍នៅឆ្នាំណាដោយសារអ្វី	null	ប្រទេសសៀមបានប្តូរឈ្មោះមកជា ថៃឡង់ដ៍នៅឆ្នាំ១៩៣២ដោយសារនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនា ១៩៣២ ជនបង្កប់នៅក្នុងជួរយោធានិងការិយាល័យជាន់ខ្ពស់បាន ក្រោកឈរឡើងធ្វើរដ្ឋប្រហារលើរបបរាជានិយមផ្តាច់ការ ហើយព្រះចៅ ប្រាយ៉ាហិប៉ុក បានបង្ខំចិត្តទទួលយករដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនិងបានប្តូរឈ្មោះប្រទេសជារាជាណាចក្រថៃឡង់ដ៍	null	ប្រទេសសៀមបានប្តូរឈ្មោះមកជា ថៃឡង់ដ៍នៅឆ្នាំ១៩៣២ដោយសារនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនា ១៩៣២ ជនបង្កប់នៅក្នុងជួរយោធានិងការិយាល័យជាន់ខ្ពស់បាន ក្រោកឈរឡើងធ្វើរដ្ឋប្រហារលើរបបរាជានិយមផ្តាច់ការ ហើយព្រះចៅ ប្រាយ៉ាហិប៉ុក បានបង្ខំចិត្តទទួលយករដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនិងបានប្តូរឈ្មោះប្រទេសជារាជាណាចក្រថៃឡង់ដ៍	ត ើប ្រ ទេស ស ៀម បាន ប្ តូ រ ឈ្មោះ មក ជា Ġ ថ ៃ ឡង់ ដ៍ នៅ ឆ្នាំ ណា ដោយ សារ អ ្វី Ġ	24	ប្រ ទេស ស ៀម បាន ប្ តូ រ ឈ្មោះ មក ជា Ġ ថ ៃ ឡង់ ដ៍ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៣ ២ ដោយ សារ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៤ Ġ ខែ ម ិ ថ ុន ា Ġ ១៩ ៣ ២ Ġ ជន បង ្ក ប់ នៅ ក្នុង ជ ួរ យោ ធាន ិ ង ការ ិយ ាល ័យ ជា ន់ ខ្ ព ស់ បាន Ġ ក្រ ោក ឈ រ ឡើង ធ ្វ ើរ ដ្ឋ ប្រហារ លើ រ ប បរ ា ជា និយម ផ្ តា ច ់ ការ Ġ ហើយ ព្រ ះ ច ៅ Ġ ប្រា យ៉ា ហ ិប ៉ ុក Ġ បាន បង ្ខ ំ ចិត្ត ទទួល យក រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ្ម ីន ិ ង បាន ប្ តូ រ ឈ្មោះ ប្រ ទេស ជា រាជ ា ណា ច ក្រ ថ ៃ ឡង់ ដ៍	126	▁តើ ប្រ ទេស ស ៀម បាន ប ្ត ូរ ឈ្មោះ មក ជា ▁ថៃ ឡង់ ដ៍ នៅ ឆ្នាំ ណា ដោយ សារ អ ្វី ▁	22	▁ប្រទេស ស ៀម បាន ប ្ត ូរ ឈ្មោះ មក ជា ▁ថៃ ឡង់ ដ៍ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៣ ២ ដោយ សារ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៤ ▁ខែមិថុនា ▁១៩ ៣ ២ ▁ជន ប ង្ក ប់ នៅ ក្នុង ជ ួរ យោ ធា និង កា រិយា ល័យ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ បាន ▁ក្រោក ឈ រ ឡើង ធ ្វ ើ រដ្ឋ ប្រហារ លើ រ ប ប រាជ ា និយម ផ្ ត ាច់ ការ ▁ហើយ ព្រ ះ ច ៅ ▁ប្រា យ៉ា ហ ិ ប៉ ុក ▁បាន បង ្ខ ំ ចិត្ត ទទួល យក រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ្ម ី និង បាន ប ្ត ូរ ឈ្មោះ ប្រ ទេស ជា រាជ ា ណា ច ក្រ ថ ៃ ឡង់ ដ៍	113
តើផលិតឧស្សាហកម្មរបស់ឆេកូស្លូវ៉ាគី មានអ្វីខ្លះ	null	ផលិតផលឧស្សាហកម្មរបស់ប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគី រួមមាន កំណត់ កញ្ចក់ ម៉ាស៊ីន ចំណី អាហារ រថយន្ដក្រុង រថយន្ដទេសចរណ៍ និងរថយន្ថទំនិញធុនធំ ដែលការផលិតចេញពីរោងចក្រស្កូដា	null	ផលិតផលឧស្សាហកម្មរបស់ប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគី រួមមាន កំណត់ កញ្ចក់ ម៉ាស៊ីន ចំណី អាហារ រថយន្ដក្រុង រថយន្ដទេសចរណ៍ និងរថយន្ថទំនិញធុនធំ ដែលការផលិតចេញពីរោងចក្រស្កូដា	ត ើ ផល ិត ឧ ស្សា ហ កម្ម រ ប ស់ ឆ េក ូស ្ល ូវ ៉ ា គី Ġ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	25	ផល ិត ផល ឧ ស្សា ហ កម្ម រ ប ស់ ប្រ ទេស ឆ េក ូស ្ល ូវ ៉ ា គី Ġ រួម មាន Ġ កំ ណ ត់ Ġ ក ញ្ច ក់ Ġ ម៉ា ស៊ី ន Ġ ចំ ណី Ġ អា ហា រ Ġ រ ថ យ ន្ ដ ក្រុង Ġ រ ថ យ ន្ ដ ទេស ចរ ណ៍ Ġ និង រ ថ យ ន្ ថ ទំ និ ញ ធ ុន ធ ំ Ġ ដ ែល ការ ផល ិត ចេញ ពី រ ោង ច ក្រ ស្ កូ ដា	77	▁តើ ផល ិត ឧ ស្សា ហ កម្ម រ ប ស់ ឆ េក ូស ្ល ូ វ៉ា គី ▁មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	23	▁ផលិតផល ឧ ស្សា ហ កម្ម រ ប ស់ ប្រ ទេស ឆ េក ូស ្ល ូ វ៉ា គី ▁រួម មាន ▁កំណត់ ▁កញ្ចក់ ▁ម៉ាស៊ីន ▁ចំណី ▁អាហារ ▁រ ថ យ ន្ ដ ក្រុង ▁រ ថ យ ន្ ដ ទេស ចរ ណ៍ ▁និង រ ថ យ ន ្ថ ទំ ន ិញ ធ ុន ធ ំ ▁ដែល ការ ផល ិត ចេញ ពី រ ោង ច ក្រ ស្ កូ ដា	64
ហេតុអ្វីបានមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវស្វែងរកយល់អំពីជំងឺអេដស៍	null	ជំងឺអេដស៍ជាសង្គម ឆ្លងអេដស៍ជាជំងឺកាចសាហាវ កើតហើយត្រូវតែស្លាប់ព្រោះគ្មានថ្នាំព្យាបាលអេដស៍ឆ្លងពីបុគ្គលម្នាក់ទៅបុគ្គលទៀតតាមរយៈការរួមការប៉ះពាល់ឈាម របស់អ្នកជំងឺដោយគ្មានការប្រុងប្រយ្នត័ការប្រើម្ជុលចាក់ថ្នាំតែមួយ ការបំបៅកូនដោះ ពីម្តាយទៅកូន ជំងឺអេដស៍ជាជំងឺបំផ្លាញ សេដ្ឋកិច្ចបុគ្គល គ្រួសារសង្គមជាតិទាំងមូល យុវជនសិក្សានៅសាលាចំណេះដឹងទូទៅជាមនុស្សងាយឆ្លងជំងឺអេដស៍ ពួកគេចូលចិត្តសប្បាយមិនគិតពីអនាគតវែងឆ្ងាយមិនទាន់យល់ច្បាស់រឺមិនជឿពីជំងឺអេដស៍ជាវ័យងាយនិងគ្រោះថ្នាក់ដោយជំងឺកាមរោគយុវជនទាំងប្រុសស្រីចូលចិត្តប្រលែងលេងនិងការរួមភេទពួកគេចូលចិត្តសេគគ្រឿងញៀន ល្បែងស៊ីសងឈានទៅការរួមភេទដោយគ្មានការប្រុងប្រយត្ន័ បង្កាជំងឺអេដស៍ អោយពួកគេយល់អោយបានច្បាស់ពីផលវិបាកនៃជំងឺអេដស៍ត្រូវអានការផ្សព្វផ្សាយ ចំណេះដឹងផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងជំងឺអេដស៍ទោះតាមប្រភពវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ទស្សនាវដ្តីចេះការពារដោយប្រើស្រោមអនាម័យទាំងប្រុសស្រីមិនចេះរើសអើងនិងអ្នកជំងឺអេដស៍	null	ជំងឺអេដស៍ជាសង្គម ឆ្លងអេដស៍ជាជំងឺកាចសាហាវ កើតហើយត្រូវតែស្លាប់ព្រោះគ្មានថ្នាំព្យាបាលអេដស៍ឆ្លងពីបុគ្គលម្នាក់ទៅបុគ្គលទៀតតាមរយៈការរួមការប៉ះពាល់ឈាម របស់អ្នកជំងឺដោយគ្មានការប្រុងប្រយ្នត័ការប្រើម្ជុលចាក់ថ្នាំតែមួយ ការបំបៅកូនដោះ ពីម្តាយទៅកូន ជំងឺអេដស៍ជាជំងឺបំផ្លាញ សេដ្ឋកិច្ចបុគ្គល គ្រួសារសង្គមជាតិទាំងមូល យុវជនសិក្សានៅសាលាចំណេះដឹងទូទៅជាមនុស្សងាយឆ្លងជំងឺអេដស៍ ពួកគេចូលចិត្តសប្បាយមិនគិតពីអនាគតវែងឆ្ងាយមិនទាន់យល់ច្បាស់រឺមិនជឿពីជំងឺអេដស៍ជាវ័យងាយនិងគ្រោះថ្នាក់ដោយជំងឺកាមរោគយុវជនទាំងប្រុសស្រីចូលចិត្តប្រលែងលេងនិងការរួមភេទពួកគេចូលចិត្តសេគគ្រឿងញៀន ល្បែងស៊ីសងឈានទៅការរួមភេទដោយគ្មានការប្រុងប្រយត្ន័ បង្កាជំងឺអេដស៍ អោយពួកគេយល់អោយបានច្បាស់ពីផលវិបាកនៃជំងឺអេដស៍ត្រូវអានការផ្សព្វផ្សាយ ចំណេះដឹងផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងជំងឺអេដស៍ទោះតាមប្រភពវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ទស្សនាវដ្តីចេះការពារដោយប្រើស្រោមអនាម័យទាំងប្រុសស្រីមិនចេះរើសអើងនិងអ្នកជំងឺអេដស៍	ហេតុ អ ្វី បាន ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប ត្រូវ ស្ វ ែង រក យ ល់ អ ំព ី ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ Ġ	27	ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ជា សង ្ គម Ġ ឆ្ លង អ េ ដ ស៍ ជា ជំ ង ឺ កា ច សា ហា វ Ġ កើត ហើយ ត្រូវ តែ ស្លាប់ ព្រ ោះ គ ្ម ាន ថ្ន ាំ ព្យា បាល អ េ ដ ស៍ ឆ្ លង ពី ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ទៅ ប ុ គ្គ ល ទៀត តា ម រយ ៈ ការ រួម ការ ប៉ ះ ពា ល់ ឈ ាម Ġ រ ប ស់ អ្នក ជំ ង ឺ ដោយ គ ្ម ាន ការ ប្រ ុង ប្រ យ ្ន ត ័ ការ ប្រ ើម ្ ជ ុល ច ាក់ ថ្ន ាំ តែ មួយ Ġ ការ ប ំ ប ៅ កូ ន ដ ោះ Ġ ពី ម្ តា យ ទៅ កូ ន Ġ ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ជា ជំ ង ឺ ប ំ ផ្ល ាញ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច ប ុ គ្គ ល Ġ គ្រួសារ សង ្ គម ជាតិ ទ ាំង ម ូល Ġ យ ុ វ ជន សិ ក្ស ាន ៅ សា លា ចំ ណេ ះ ដ ឹង ទូ ទៅ ជា ម នុ ស្ស ង ាយ ឆ្ លង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ Ġ ព ួ ក គ េច ូល ចិត្ត សប្បាយ ម ិន គ ិត ពី អ នា គ ត វ ែង ឆ្ ង ាយ ម ិន ទាន ់ យ ល់ ច្ បា ស់ រ ឺ ម ិន ជ ឿ ពី ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ជា វ ័យ ង ាយ និង គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដោយ ជំ ង ឺ កា ម រ ោ គ យ ុ វ ជន ទ ាំង ប្រ ុស ស្រី ចូល ចិត្ត ប្រ លែង ល េង និង ការ រួម ភ េ ទ ព ួ ក គ េច ូល ចិត្ត សេ គ គ្រឿង ញ ៀន Ġ ល ្ប ែង ស៊ី សង ឈ ាន ទៅ ការ រួម ភ េ ទ ដោយ គ ្ម ាន ការ ប្រ ុង ប្រ យ ត ្ន ័ Ġ បង ្ក ា ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ Ġ អោយ ព ួ ក គ េ យ ល់ អោយ បាន ច្ បា ស់ ពី ផល វិ បា ក នៃ ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ត្រូវ អាន ការ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ Ġ ចំ ណេ ះ ដ ឹង ផ្ សេ ង ៗ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ទ ោះ តា ម ប្រ ភព វិ ទ ្យ ុ Ġ ទូ រ ទស្សន៍ Ġ ទ ស្ស នា វ ដ ្ត ី ច េះ ការពារ ដោយ ប្រ ើស ្រ ោម អ នា ម ័យ ទ ាំង ប្រ ុស ស្រី ម ិន ច េះ រ ើស អ ើង និង អ្នក ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍	424	▁ហេតុ អ ្វី បាន ម នុ ស្ស គ្រ ប់ រូប ត្រូវ ស ្វ ែង រក យ ល់ អ ំព ី ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ▁	27	▁ជំងឺ អ េ ដ ស៍ ជា ស ង្គ ម ▁ឆ្លង អ េ ដ ស៍ ជា ជំ ង ឺ កា ច សា ហា វ ▁កើត ហើយ ត្រូវ តែ ស្លាប់ ព្រ ោះ គ ្ មាន ថ្ន ាំ ព្យា បាល អ េ ដ ស៍ ឆ្ លង ពី ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ទៅ ប ុ គ្គ ល ទៀត ត ាម រយ ៈ ការ រួម ការ ប៉ ះ ព ាល់ ឈ ាម ▁របស់ អ្នក ជំ ង ឺ ដោយ គ ្ មាន ការ ប្រ ុង ប្រ យ ្ន ត ័ ការ ប្រ ើ ម្ ជ ុល ច ាក់ ថ្ន ាំ តែ មួយ ▁ការបំ ប ៅ ក ូន ដ ោះ ▁ពី ម ្ត ាយ ទៅ ក ូន ▁ជំងឺ អ េ ដ ស៍ ជា ជំ ង ឺ ប ំ ផ្ល ាញ ▁សេដ្ឋកិច្ច ប ុ គ្គ ល ▁គ្រួសារ ស ង្គ ម ជាតិ ទ ាំង ម ូល ▁យុវជន ស ិក ្សា នៅ សា លា ច ំណ េះ ដ ឹង ទូ ទៅ ជា ម នុ ស្ស ង ាយ ឆ្ លង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ▁ពួកគេ ចូល ចិត្ត សប្បាយ ម ិន គ ិត ពី អ នា គ ត វ ែង ឆ្ ង ាយ ម ិន ទ ាន់ យ ល់ ច ្ប ាស់ រ ឺ ម ិន ជ ឿ ពី ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ជា វ ័យ ង ាយ និង គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដោយ ជំ ង ឺ ក ាម រ ោ គ យ ុ វ ជន ទ ាំង ប្រ ុស ស្រី ចូល ចិត្ត ប្រ លែង ល េង និង ការ រួម ភ េ ទ ព ួ ក គ េ ចូល ចិត្ត សេ គ គ្រឿង ញ ៀន ▁ល្បែងស៊ីសង ឈ ាន ទៅ ការ រួម ភ េ ទ ដោយ គ ្ មាន ការ ប្រ ុង ប្រ យ ត ្ន ័ ▁បង្ក ា ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ▁អោយ ព ួ ក គ េ យ ល់ អោយ បាន ច ្ប ាស់ ពី ផល វិ ប ាក នៃ ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ត្រូវ អាន ការ ផ្ ស ព្វ ផ្សាយ ▁ចំណេះដឹង ផ្ ស េង ៗ ដ ែល ទ ាក់ ទ ង នឹង ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍ ទ ោះ ត ាម ប្រ ភព វិ ទ ្យ ុ ▁ទូរទស្សន៍ ▁ទស្សនាវដ្តី ច េះ ការពារ ដោយ ប្រ ើ ស្រ ោម អ ន ាម ័យ ទ ាំង ប្រ ុស ស្រី ម ិន ច េះ រ ើស អ ើង និង អ្នក ជំ ង ឺ អ េ ដ ស៍	389
តើប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅផ្នែកណានៃកាឡាក់ស៊ីនេះ	null	ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅក្នុងដៃមួយនៃកាឡាក់ស៊ីនេះ	null	ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យស្ថិតនៅក្នុងដៃមួយនៃកាឡាក់ស៊ីនេះ	ត ើប ្រ ព ័ន ្ ធ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ ស្ ថ ិត នៅ ផ្ ន ែក ណា នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ Ġ	27	ប្រ ព ័ន ្ ធ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ ស្ ថ ិត នៅ ក្នុង ដៃ មួយ នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ	24	▁តើ ប្រ ព ័ ន្ធ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ ស ្ថ ិត នៅ ផ្ ន ែក ណា នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ ▁	25	▁ប្រព័ន្ធ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ ស ្ថ ិត នៅ ក្នុង ដៃ មួយ នៃ កា ឡា ក់ ស៊ី នេះ	20
តើមានវិធានការដូចម្តេចខ្លះ ដើម្បីកាត់បន្ថយកំណកអាកាសអាស៊ីត	null	វិធានការដើម្បីកាត់បន្ថយកំណកអាកាសអាស៊ីតគឺបញ្ហាចម្បងត្រូវកាត់បន្ថយសកម្មភាពនានារបស់មនុស្សក្នុងការបំពុលអាកាសដែលបណ្តាលមកពីការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីរោងចក្រឧស្សាហកម្ម ពីរថយន្ត រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនិងកត្តាភ្លើងឆេះព្រៃជាដើម ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានទិសដៅកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នបំពុលអាកាសទាំងនេះប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោកត្រូវរួមសហការគ្នា	null	វិធានការដើម្បីកាត់បន្ថយកំណកអាកាសអាស៊ីតគឺបញ្ហាចម្បងត្រូវកាត់បន្ថយសកម្មភាពនានារបស់មនុស្សក្នុងការបំពុលអាកាសដែលបណ្តាលមកពីការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីរោងចក្រឧស្សាហកម្ម ពីរថយន្ត រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនិងកត្តាភ្លើងឆេះព្រៃជាដើម ដើម្បីសម្រេចឲ្យបានទិសដៅកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នបំពុលអាកាសទាំងនេះប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោកត្រូវរួមសហការគ្នា	ត ើម ាន វិ ធាន ការ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ កំ ណ ក អា កាស អា ស៊ី ត Ġ	26	វិ ធាន ការ ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ កំ ណ ក អា កាស អា ស៊ី ត គ ឺ ប ញ ្ហ ា ច ម្ បង ត្រូវ កាត់ បន្ថយ ស កម្ម ភាព នា នា រ ប ស់ ម នុ ស្ស ក្នុង ការ ប ំព ុល អា កាស ដ ែល បណ្ត ាល មក ពី ការ បញ្ច េញ ផ្ ស ែង ពុ ល ពី រ ោង ច ក្រ ឧ ស្សា ហ កម្ម Ġ ពី រ ថ យ ន្ត Ġ រ ោង ច ក្រ ចម្រ ាញ់ ប្រ េង និង ក ត្ត ា ភ្លើង ឆ េះ ព្រ ៃ ជា ដើម Ġ ដើម ្ប ី សម ្រ េច ឲ្យ បាន ទិ ស ដ ៅ កាត់ បន្ថយ ការ បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន ប ំព ុល អា កាស ទ ាំង នេះ ប្រ ទេស ទ ាំង អ ស់ លើ ពិ ភព លោក ត្រូវ រួម ស ហ ការ គ្នា	137	▁តើ មាន វិ ធាន ការ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ក ំណ ក អា កាស អា ស៊ី ត ▁	23	▁វិធានការ ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ក ំណ ក អា កាស អា ស៊ី ត គ ឺ ប ញ ្ហ ា ច ម្ បង ត្រូវ កាត់ បន្ថយ ស កម្ម ភាព ន ាន ារ ប ស់ ម នុ ស្ស ក្នុង ការ ប ំព ុល អា កាស ដ ែល បណ្ត ាល មក ពី ការ បញ្ច េញ ផ្ ស ែង ព ុល ពី រ ោង ច ក្រ ឧ ស្សា ហ កម្ម ▁ពីរ ថ យ ន្ត ▁រោងចក្រ ចម្រ ាញ់ ប្រ េង និង ក ត្ត ា ភ្លើង ឆ េះ ព្រ ៃ ជា ដើម ▁ដើម្បី ស ម្រ េច ឲ្យ បាន ទិ ស ដ ៅ កាត់ បន្ថយ ការ បញ្ច េញ ឧ ស្ម ័ន ប ំព ុល អា កាស ទ ាំង នេះ ប្រ ទេស ទ ាំង អ ស់ លើ ពិ ភព លោក ត្រូវ រួម ស ហ ការ គ្នា	129
ក្រោយបែកបន្ទាយលង្វែក តើប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពដូចម្តេច	null	ក្រោយបែកបន្ទាយលង្វែក ប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពដូចខាងក្រោមប្រទេសជាតិអស់ឫទ្វានុភាព ធ្លាក់ជារដ្ឋទន់ខ្សោយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ខ្មែរបាត់បង់កេតនភណ្ឌជាតិ ក្បួន ច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត និងវប្បធម៌ ត្រូវសៀមឆក់ប្លន់អស់ប្រទេសធ្លាក់ក្នុងភាពអនាធិបតេយ្យគ្រោះទុរ្កិក្ស ពេញប្រទេសព្រះរាជវង្សានុវង្សប្រព្រឹត្តតអំពើពាលាលែងមានឫទ្ធានុភាពប្រជារាស្រ្តអស់ជំនឿលើព្រះរាជាប្រទេសកម្ពុជាបាត់បង់ខេត្ត ចន្ទបុរី បស្ចឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង សៀមរាប ពោធិ៍សាត់	null	ក្រោយបែកបន្ទាយលង្វែក ប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពដូចខាងក្រោមប្រទេសជាតិអស់ឫទ្វានុភាព ធ្លាក់ជារដ្ឋទន់ខ្សោយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ខ្មែរបាត់បង់កេតនភណ្ឌជាតិ ក្បួន ច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត និងវប្បធម៌ ត្រូវសៀមឆក់ប្លន់អស់ប្រទេសធ្លាក់ក្នុងភាពអនាធិបតេយ្យគ្រោះទុរ្កិក្ស ពេញប្រទេសព្រះរាជវង្សានុវង្សប្រព្រឹត្តតអំពើពាលាលែងមានឫទ្ធានុភាពប្រជារាស្រ្តអស់ជំនឿលើព្រះរាជាប្រទេសកម្ពុជាបាត់បង់ខេត្ត ចន្ទបុរី បស្ចឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង សៀមរាប ពោធិ៍សាត់	ក្រ ោយ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក Ġ ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ស្ថាន ភាព ដូច ម្ ត េច Ġ	24	ក្រ ោយ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក Ġ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ស្ថាន ភាព ដូច ខា ង ក្រោម ប្រ ទេស ជាតិ អ ស់ ឫ ទ ្វា នុ ភាព Ġ ធ ្លា ក់ ជា រដ្ឋ ទ ន់ ខ្សោយ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ខ្ ម ែរ បា ត់ បង់ ក េត ន ភណ្ឌ ជាតិ Ġ ក្ ប ួន Ġ ច្ បា ប់ Ġ អ្នក ប្រា ជ្ញ Ġ បណ្ឌិត Ġ និង វ ប្ប ធម៌ Ġ ត្រូវ ស ៀម ឆ ក់ ប្ ល ន់ អ ស់ ប្រ ទេស ធ ្លា ក់ ក្នុង ភាព អ នា ធិបតេយ្យ គ្រ ោះ ទ ុរ ្ក ិក ្ស Ġ ព េញ ប្រ ទេស ព្រ ះ រាជ វង្ស ានុ វង្ស ប្រ ព្រ ឹត ្ត ត អ ំព ើ ពា លា លែង មាន ឫ ទ្ធ ានុ ភាព ប្រ ជា រា ស្រ ្ត អ ស់ ជំ ន ឿ លើ ព្រ ះ រាជ ាប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា បា ត់ បង់ ខ េត ្ត Ġ ច ន្ទ ប ុរ ី Ġ ប ស្ ច ឹម ប ុរ ី Ġ ន គរ រាជ សី មា Ġ បា ត់ ដំ បង Ġ ស ៀម រា ប Ġ ព ោ ធិ ៍ សា ត់	185	▁ក្រោយ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ស្ថាន ភាព ដូច ម ្ត េច ▁	22	▁ក្រោយ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ស្ថាន ភាព ដូច ខា ង ក្រោម ប្រ ទេស ជាតិ អ ស់ ឫ ទ ្វា នុ ភាព ▁ធ្លាក់ ជា រដ្ឋ ទ ន់ ខ្សោយ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ ខ្ ម ែរ ប ាត់ បង់ ក េត ន ភណ្ឌ ជាតិ ▁ក្បួន ▁ច្បាប់ ▁អ្នក ប្រា ជ្ញ ▁បណ្ឌិត ▁និង វ ប្ប ធម៌ ▁ត្រូវ ស ៀម ឆ ក់ ប ្ល ន់ អ ស់ ប្រ ទេស ធ ្ល ាក់ ក្នុង ភាព អ នា ធិបតេយ្យ គ្រ ោះ ទ ុរ ្ក ិ ក្ស ▁ពេញ ប្រ ទេស ព្រ ះ រាជ វង្ស ានុ វង្ស ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ត អ ំព ើ ពា លា លែង មាន ឫ ទ្ធ ានុ ភាព ប្រ ជា រា ស្រ ្ត អ ស់ ជំ ន ឿ លើ ព្រ ះ រាជ ា ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ប ាត់ បង់ ខ េ ត្ត ▁ចន្ទ ប ុ រី ▁ប ស្ ច ឹម ប ុ រី ▁នគរ រាជ សី មា ▁បាត់ដំបង ▁សៀមរាប ▁ពោធិ៍សាត់	163
តើគេធ្វើបុណ្យពិសាខបូជានៅថ្ងៃ ខែណា ដើម្បីអ្វី	null	គេធ្វើបុណ្យពិសាខបូជានៅឆ្នាំថ្ងៃ ១៥ ខែពិសាខ ពិធីគេប្រារព្ធធ្វើឡើងដើម្បីរំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធប្រសូត គឺព្រះពុទ្ធបានប្រសូតនៅថ្ងៃសុក្រ ១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំ ច មុនគ្រិស្ដសករាជមុន ឆ្នាំ ៦២៣ រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង គឺព្រះពុទ្ធបានត្រាសដឹងនៅថ្ងៃ ពុធ នៅថ្ងៃ២១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំ រកា មុនគ្រិស្ដសករាជ ចូលបរិនិព្វាន ៥៨៨ ឆ្នាំ រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធចូលបរិនិព្វានក្នុងព្រះជន្ម ៨០ វស្សា គឹព្រះពុទ្ធចូលព្រះបរិនិព្វាននៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំ ម្សាញ់ គ្រិស្ដសករាជ ៥៤៣ ឆ្នាំ ដោយពិធីបុណ្យនេះសុទ្ធតែប្រារព្ធឡើងក្នុងថ្ងៃ ១៥ កើត ខែពិសាខ ទើបគេឪ្យឈ្មោះ បុណ្យពិសាខបូជា	null	គេធ្វើបុណ្យពិសាខបូជានៅឆ្នាំថ្ងៃ ១៥ ខែពិសាខ ពិធីគេប្រារព្ធធ្វើឡើងដើម្បីរំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធប្រសូត គឺព្រះពុទ្ធបានប្រសូតនៅថ្ងៃសុក្រ ១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំ ច មុនគ្រិស្ដសករាជមុន ឆ្នាំ ៦២៣ រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង គឺព្រះពុទ្ធបានត្រាសដឹងនៅថ្ងៃ ពុធ នៅថ្ងៃ២១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំ រកា មុនគ្រិស្ដសករាជ ចូលបរិនិព្វាន ៥៨៨ ឆ្នាំ រំលឹកខួបថ្ងៃព្រះពុទ្ធចូលបរិនិព្វានក្នុងព្រះជន្ម ៨០ វស្សា គឹព្រះពុទ្ធចូលព្រះបរិនិព្វាននៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំ ម្សាញ់ គ្រិស្ដសករាជ ៥៤៣ ឆ្នាំ ដោយពិធីបុណ្យនេះសុទ្ធតែប្រារព្ធឡើងក្នុងថ្ងៃ ១៥ កើត ខែពិសាខ ទើបគេឪ្យឈ្មោះ បុណ្យពិសាខបូជា	ត ើ គ េ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ខែ ណា Ġ ដើម ្ប ី អ ្វី Ġ	26	គ េ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ឆ្នាំ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៥ Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ពិ ធី គ េ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង ដើម ្ប ី រំ ល ឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ប្រ ស ូត Ġ គ ឺ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាន ប្រ ស ូត នៅ ថ ្ង ៃ សុ ក្រ Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ឆ្នាំ Ġ ច Ġ ម ុន គ្រ ិស ្ ដ ស ករ ា ជ ម ុន Ġ ឆ្នាំ Ġ ៦ ២ ៣ Ġ រំ ល ឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាន ត្រា ស់ ដ ឹង Ġ គ ឺ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ បាន ត្រា ស ដ ឹង នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ពុ ធ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ២ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ឆ្នាំ Ġ រក ា Ġ ម ុន គ្រ ិស ្ ដ ស ករ ា ជ Ġ ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន Ġ ៥ ៨៨ Ġ ឆ្នាំ âĢĭ Ġ រំ ល ឹក ខ ួ ប âĢĭ ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន ក្នុង ព្រ ះ ជន ្ម Ġ ៨០ Ġ វ ស្សា Ġ គ ឹ ព្រ ះ ពុ ទ្ធ ចូល ព្រ ះ បរ ិន ិ ព្វ ាន នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ឆ្នាំ Ġ ម្ សា ញ ់ Ġ គ្រ ិស ្ ដ ស ករ ា ជ Ġ ៥ ៤ ៣ Ġ ឆ្នាំ ĠâĢĭ ដោយ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ នេះ សុ ទ្ធ តែ ប្រា រ ព្ ធ ឡើង ក្នុង ថ ្ង ៃ Ġ ១ ៥ Ġ កើត Ġ ខែ ពិ សា ខ Ġ ទ ើប គ េ ឪ ្យ ឈ្មោះ Ġ ប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា	277	▁តើ គ េ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ▁ខែ ណា ▁ដើម្បី អ ្វី ▁	23	▁គេ ធ ្វ ើប ុ ណ ្យ ពិ សា ខ បូ ជា នៅ ឆ្នាំ ថ ្ង ៃ ▁១៥ ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ពិធី គ េ ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង ដើម ្ប ី រំ ល ឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ប្រ ស ូត ▁គឺ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាន ប្រ ស ូត នៅ ថ ្ង ៃ សុ ក្រ ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ឆ្នាំ ▁ច ▁មុន គ្រ ិ ស្ ដ ស ក រាជ ម ុន ▁ឆ្នាំ ▁៦ ២ ៣ ▁រំលឹក ខ ួ ប ថ ្ង ៃ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាន ត្រ ាស់ ដ ឹង ▁គឺ ព្រ ះ ព ុទ្ធ បាន ត្រា ស ដ ឹង នៅ ថ ្ង ៃ ▁ ពុ ធ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ២ ១ ៥ ▁កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ឆ្នាំ ▁រកា ▁មុន គ្រ ិ ស្ ដ ស ក រាជ ▁ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន ▁៥ ៨៨ ▁ឆ្នាំ ▁រំលឹក ខ ួ ប ▁ថ្ងៃ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ចូល បរ ិន ិ ព្វ ាន ក្នុង ព្រ ះ ជន ្ម ▁៨០ ▁វស្សា ▁គ ឹ ព្រ ះ ព ុទ្ធ ចូល ព្រ ះ បរ ិន ិ ព្វ ាន នៅ ថ ្ង ៃ ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ឆ្នាំ ▁ម្ ស ាញ់ ▁គ្រ ិ ស្ ដ ស ក រាជ ▁៥ ៤ ៣ ▁ឆ្នាំ ▁ដោយ ពិ ធី ប ុ ណ ្យ នេះ ស ុទ្ធ តែ ប្រ ារ ព្ ធ ឡើង ក្នុង ថ ្ង ៃ ▁១៥ ▁កើត ▁ខែ ពិ សា ខ ▁ទើប គ េ ឪ ្យ ឈ្មោះ ▁បុណ្យ ពិ សា ខ បូ ជា	251
តើអរិយធម៌ខ្មែរមានលក្ខណៈពិសេសប៉ុន្មានយ៉ាង	null	អរិយធម៌ខ្មែរមានលក្ខណៈពិសេស ២យ៉ាងគឺលក្ខណៈជាតិ ជាលក្ខណៈស្ថិតថេររបស់ប្រជាជនខ្មែរមានទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីជំនឿសាសនាភូមិសាស្រ្តទឹកដី ល ឥទ្ធិពលណាដែលមិនសមស្របតាមអរិយធម៌ វប្បធម៌ខ្មែរយើងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ លក្ខណៈបត់បែន ជាលក្ខណៈបត់បែនទៅតាមការរីកចំរើនរបស់ពិភពលោកដែលមានលក្ខណៈវិជ្ជាសាស្រ្តទំនើប សរុបសេចក្តីមកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់ជាតិខ្លួនខ្មែរបានមកកែច្នៃឱ្យសមស្របទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ប្រជាជាតិខ្លួនឱ្យមកជារបស់ជាតិខ្លួន ខ្មែរមិនទទួលយកអរិយធម៌បរទេសដែលមិនល្អ ឬយកចំណុចណាទាំងស្រុងនោះឡើយ	null	អរិយធម៌ខ្មែរមានលក្ខណៈពិសេស ២យ៉ាងគឺលក្ខណៈជាតិ ជាលក្ខណៈស្ថិតថេររបស់ប្រជាជនខ្មែរមានទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីជំនឿសាសនាភូមិសាស្រ្តទឹកដី ល ឥទ្ធិពលណាដែលមិនសមស្របតាមអរិយធម៌ វប្បធម៌ខ្មែរយើងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ លក្ខណៈបត់បែន ជាលក្ខណៈបត់បែនទៅតាមការរីកចំរើនរបស់ពិភពលោកដែលមានលក្ខណៈវិជ្ជាសាស្រ្តទំនើប សរុបសេចក្តីមកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់ជាតិខ្លួនខ្មែរបានមកកែច្នៃឱ្យសមស្របទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ប្រជាជាតិខ្លួនឱ្យមកជារបស់ជាតិខ្លួន ខ្មែរមិនទទួលយកអរិយធម៌បរទេសដែលមិនល្អ ឬយកចំណុចណាទាំងស្រុងនោះឡើយ	ត ើ អ រិយ ធម៌ ខ្ ម ែរ មាន ល ក្ខ ណៈ ពិ សេ ស ប៉ ុន ្ម ាន យ៉ាង Ġ	20	អ រិយ ធម៌ ខ្ ម ែរ មាន ល ក្ខ ណៈ ពិ សេ ស Ġ ២ យ៉ាង គ ឺ ល ក្ខ ណៈ ជាតិ Ġ ជា ល ក្ខ ណៈ ស្ ថ ិត ថ េរ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ មាន ទំ ន ៀម ទំ លា ប់ ប្រ ព ៃ ណី ជំ ន ឿ សា ស នា ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត ទឹក ដ ី Ġ ល Ġ ឥ ទ្ធិ ពល ណា ដ ែល ម ិន សម ស្រ ប តា ម អ រិយ ធម៌ Ġ វ ប្ប ធម៌ ខ្ ម ែរ យ ើង ម ិន អា ច ទទួល យក បាន ឡ ើយ Ġ ល ក្ខ ណៈ ប ត់ ប ែន Ġ ជា ល ក្ខ ណៈ ប ត់ ប ែន ទៅ តា មក ារ រី ក ចំ រ ើន រ ប ស់ ពិ ភព លោក ដ ែល មាន ល ក្ខ ណៈ វិជ្ជា សា ស្រ ្ត ទំ ន ើប Ġ ស រ ុប សេ ច ក្តី មក អ ្វី ដ ែល ម ិន ម ែន ជា រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន ខ្ ម ែរ បាន មក ក ែ ច្ នៃ ឱ្យ សម ស្រ បទ ៅ តា ម ចំ ណ ង់ ចំ ណូ ល ចិត្ត រ ប ស់ ប្រ ជា ជាតិ ខ្លួន ឱ្យ មក ជា រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន Ġ ខ្ ម ែរ ម ិន ទទួល យក អ រិយ ធម៌ បរ ទេស ដ ែល ម ិន ល្អ Ġ ឬ យក ចំណុច ណា ទ ាំង ស្រ ុង ន ោះ ឡ ើយ	230	▁តើ អ រិយ ធម៌ ខ្ ម ែរ មាន ល ក្ខ ណៈ ពិ ស េស ប៉ ុន ្ មាន យ៉ាង ▁	19	▁អរិយធម៌ ខ្ ម ែរ មាន ល ក្ខ ណៈ ពិ ស េស ▁២ យ៉ាង គ ឺ ល ក្ខ ណៈ ជាតិ ▁ជា ល ក្ខ ណៈ ស ្ថ ិត ថ េរ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ មាន ទំ ន ៀម ទំ ល ាប់ ប្រ ព ៃ ណី ជំ ន ឿ សា ស នា ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត ទឹក ដ ី ▁ល ▁ឥទ្ធិពល ណា ដ ែល ម ិន សម ស្រ ប ត ាម អ រិយ ធម៌ ▁វប្បធម ៌ ខ្ ម ែរ យ ើង ម ិន អា ច ទទួល យក បាន ឡ ើយ ▁លក្ខណៈ ប ត់ ប ែន ▁ជា ល ក្ខ ណៈ ប ត់ ប ែន ទៅ ត ាម ការ រី ក ចំ រ ើន រ ប ស់ ពិ ភព លោក ដ ែល មាន ល ក្ខ ណៈ វិជ្ជា សា ស្រ ្ត ទំ ន ើប ▁សរុប ស េច ក្តី មក អ ្វី ដ ែល ម ិន ម ែន ជា រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន ខ្ ម ែរ បាន មក ក ែ ច្ នៃ ឱ្យ សម ស្រ ប ទៅ ត ាម ច ំណ ង់ ច ំណ ូល ចិត្ត រ ប ស់ ប្រ ជា ជាតិ ខ្លួន ឱ្យ មក ជា រ ប ស់ ជាតិ ខ្លួន ▁ខ្មែរ ម ិន ទទួល យក អ រិយ ធម៌ បរ ទេស ដ ែល ម ិន ល្អ ▁ឬ យក ចំណុច ណា ទ ាំង ស្រ ុង ន ោះ ឡ ើយ	219
ចូររៀបរាប់ពីផលវិបាកនៃសង្គា្រមលោកលើកទី១	null	សង្គា្រមលោកលើកទី១ ផ្តល់ផលវិបាកដូចតទៅ សង្គ្រាមបានអូសទាញប្រទេសចំនួន ៣៣ ដែលមានប្រជាជនលាននាក់គ្រប់ទិសទីឱ្យធ្លាក់ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយនិងវិនាសកម្ម បណ្តាលឱ្យខូចខាតសម្ភារៈ ផ្ទះសំបែង រោងចក្រ ផ្លូវគមនាគមន៍ សាលារៀនធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់ប្រហែល ១០លាននាក់ របួសប្រហែល ២០លាននាក់	null	សង្គា្រមលោកលើកទី១ ផ្តល់ផលវិបាកដូចតទៅ សង្គ្រាមបានអូសទាញប្រទេសចំនួន ៣៣ ដែលមានប្រជាជនលាននាក់គ្រប់ទិសទីឱ្យធ្លាក់ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយនិងវិនាសកម្ម បណ្តាលឱ្យខូចខាតសម្ភារៈ ផ្ទះសំបែង រោងចក្រ ផ្លូវគមនាគមន៍ សាលារៀនធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់ប្រហែល ១០លាននាក់ របួសប្រហែល ២០លាននាក់	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ពី ផល វិ បា ក នៃ សង ្ គ ា ្រ ម លោក លើក ទី១ Ġ	21	សង ្ គ ា ្រ ម លោក លើក ទី១ Ġ ផ្ ត ល់ ផល វិ បា ក ដូច ត ទៅ Ġ សង ្ គ្រ ាម បាន អូ ស ទ ាញ ប្រ ទេស ចំ ន ួន Ġ ៣ ៣ Ġ ដ ែល មាន ប្រ ជា ជន លាន នាក់ គ្រ ប់ ទិ ស ទី ឱ្យ ធ ្លា ក់ ក្នុង គ្រ ោះ ម ហ ន្ត រា យ និង វិ នា ស កម្ម Ġ បណ្ត ាល ឱ្យ ខ ូច ខា ត សម ្ ភា រៈ Ġ ផ្ ទ ះ សំ ប ែង Ġ រ ោង ច ក្រ Ġ ផ្ល ូវ គម នា គមន៍ Ġ សា លា រ ៀន ធ ្វ ើ ឱ្យ ម នុ ស្ស ស្លាប់ ប្រ ហ ែល Ġ ១០ លាន នាក់ Ġ របួស ប្រ ហ ែល Ġ ២០ លាន នាក់	116	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ពី ផល វិ ប ាក នៃ ស ង្គ ា ្រ ម លោក លើក ទី១ ▁	19	▁ស ង្គ ា ្រ ម លោក លើក ទី១ ▁ផ្តល់ ផល វិ ប ាក ដូច ត ទៅ ▁សង្គ្រាម បាន អូ ស ទ ាញ ប្រ ទេស ចំ ន ួន ▁៣៣ ▁ដែល មាន ប្រ ជា ជន លាន នាក់ គ្រ ប់ ទិ ស ទី ឱ្យ ធ ្ល ាក់ ក្នុង គ្រ ោះ ម ហ ន្ត រ ាយ និង វិ នា ស កម្ម ▁បណ្តាល ឱ្យ ខ ូច ខា ត ស ម្ភ ារ ៈ ▁ផ្ទះ សំ ប ែង ▁រោងចក្រ ▁ផ្លូវ គម នា គមន៍ ▁សាលារៀន ធ ្វ ើ ឱ្យ ម នុ ស្ស ស្លាប់ ប្រ ហ ែល ▁១០ លាន នាក់ ▁របួស ប្រ ហ ែល ▁២០ លាន នាក់	98
តើប្រទេសកម្ពុជាឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ដប៉ុន្មានលើករួមមកហើយ	null	ប្រទេសកម្ពុជាឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ដប៉ុន្មានលើករួមមកហើយគឺ អាណត្តិទី១ គឺនៅទី២៣២៨ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៣អាណត្តិទី២ គឺ ថ្ងៃទី០១ មេសា ឆ្នាំ ២០០៧អាណត្តិទី៣ គឺថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២អាណត្តិទីទី៤ គឺថ្ងៃទី ០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧	null	ប្រទេសកម្ពុជាឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ដប៉ុន្មានលើករួមមកហើយគឺ អាណត្តិទី១ គឺនៅទី២៣២៨ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៣អាណត្តិទី២ គឺ ថ្ងៃទី០១ មេសា ឆ្នាំ ២០០៧អាណត្តិទី៣ គឺថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២អាណត្តិទីទី៤ គឺថ្ងៃទី ០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ឆ្ លង កាត់ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ ដ ប៉ ុន ្ម ាន លើក រួម មក ហើយ Ġ	36	ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ឆ្ លង កាត់ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ ដ ប៉ ុន ្ម ាន លើក រួម មក ហើយ គ ឺ Ġ អា ណ ត្តិ ទី១ Ġ គ ឺន ៅ ទី ២ ៣ ២ ៨ Ġ ខែ Ġ ឧ ស ភា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩ ៣ អា ណ ត្តិ ទី ២ Ġ គ ឺ Ġ ថ ្ង ៃ ទី ០ ១ Ġ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៧ អា ណ ត្តិ ទី ៣ Ġ គ ឺ ថ ្ង ៃ ទី ០ ៣ Ġ ខែ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១ ២ អា ណ ត្តិ ទី ទី ៤ Ġ គ ឺ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៤ Ġ ខែ ម ិ ថ ុន ា âĢĭ Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១ ៧	122	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ឆ្ លង កាត់ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ ដ ប៉ ុន ្ មាន លើក រួម មក ហើយ ▁	35	▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា ឆ្ លង កាត់ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ត ំណ ាង រា ស្រ ្ ដ ប៉ ុន ្ មាន លើក រួម មក ហើយ គ ឺ ▁អាណត្តិ ទី១ ▁គឺ នៅ ទី ២ ៣ ២ ៨ ▁ខែ ▁ឧសភា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៩ ៣ អា ណ ត្តិ ទី ២ ▁គឺ ▁ថ្ងៃទី ០ ១ ▁មេសា ▁ឆ្នាំ ▁២០០៧ អា ណ ត្តិ ទី ៣ ▁គឺ ថ ្ង ៃ ទី ០ ៣ ▁ខែមិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁២០១២ អា ណ ត្តិ ទី ទី ៤ ▁គឺ ថ ្ង ៃ ទី ▁០៤ ▁ខែមិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁២០១៧	92
ហេតុអ្វីបានជាលេចឡើងនូវរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ	null	បានលេចឡើងរបបសាធារណរដ្ឋមខ្មែរ ព្រោះសង្គ្រាមត្រជាក់ មនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ គឺសេរី និងកុំមុយនីសអូសទាញកម្ពុជាឪ្យធា្លក់ក្នុងសង្រ្គាមវិបត្តិសង្គម អំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដួលរលំរោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋបណ្ដាលមកពីអំពើរលួយ បក្សពួលស៊ីសងវិបត្តិនយោបាយ នយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចំទិសបណ្ដាលមកពីមនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ និងអ្នកនាំខ្មែរលោភលន់អំណាចវត្តតមានជនជាតិបរទេស ពួកយយួនយៀកមិញ យៀកុង បានចូលមករស់នៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាពិសេសយួនមកនៅគ្រប់ខេត្ត ទើបលន់ នល់ និងសិរីមតៈ បង្ខំចិត្តធ្វើប្រហារទម្លាប់ព្រះសីហនុពីតំណែងនៅថ្ងៃ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០	null	បានលេចឡើងរបបសាធារណរដ្ឋមខ្មែរ ព្រោះសង្គ្រាមត្រជាក់ មនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ គឺសេរី និងកុំមុយនីសអូសទាញកម្ពុជាឪ្យធា្លក់ក្នុងសង្រ្គាមវិបត្តិសង្គម អំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម ល្បែងស៊ីសង វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដួលរលំរោងចក្រ សហគ្រាសរដ្ឋបណ្ដាលមកពីអំពើរលួយ បក្សពួលស៊ីសងវិបត្តិនយោបាយ នយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចំទិសបណ្ដាលមកពីមនោគមន៍វិជ្ជាទាំងពីរ និងអ្នកនាំខ្មែរលោភលន់អំណាចវត្តតមានជនជាតិបរទេស ពួកយយួនយៀកមិញ យៀកុង បានចូលមករស់នៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើនជាពិសេសយួនមកនៅគ្រប់ខេត្ត ទើបលន់ នល់ និងសិរីមតៈ បង្ខំចិត្តធ្វើប្រហារទម្លាប់ព្រះសីហនុពីតំណែងនៅថ្ងៃ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ល េច ឡើង ន ូវ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ Ġ	20	បាន ល េច ឡើង រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ម ខ្ ម ែរ Ġ ព្រ ោះ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់ Ġ ម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ Ġ គ ឺ សេ រី Ġ និង ក ុំ ម ុយ នី ស អូ ស ទ ាញ ក ម្ព ុ ជា ឪ ្យ ធា ្ល ក់ ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម វិ ប ត្តិ សង ្ គម Ġ អ ំព ើ ពុ ករ ល ួយ Ġ ប ក្ស ព ួ ក និយម Ġ ល ្ប ែង ស៊ី សង Ġ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ដ ួល រ លំ រ ោង ច ក្រ Ġ ស ហ គ្រ ាស រដ្ឋ ប ណ ្ ដា ល មក ពី អ ំព ើរ ល ួយ Ġ ប ក្ស ព ួល ស៊ី សង វិ ប ត្តិ ន យោ បា យ Ġ ន យោ បា យ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ម ិន ចំ ទិ ស ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ Ġ និង អ្នក នាំ ខ្ ម ែរ ល ោ ភ ល ន់ អ ំណ ា ច វត្ត ត មាន ជន ជាតិ បរ ទេស Ġ ព ួ ក យ យ ួន យ ៀក ម ិញ Ġ យ ៀក ុង Ġ បាន ចូល មក រស់ នៅ ក ម្ព ុ ជា កាន់ តែ ច្ រ ើន ជា ពិ សេ ស យ ួន មក នៅ គ្រ ប់ ខ េត ្ត Ġ ទ ើប ល ន់ Ġ ន ល់ Ġ និង សិ រី ម ត ៈ Ġ បង ្ខ ំ ចិត្ត ធ ្វ ើប ្រ ហា រ ទ ម្ល ាប់ ព្រ ះ សី ហ នុ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៨ Ġ ខែ មី នា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧០	269	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ល េច ឡើង ន ូវ រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ▁	20	▁បាន ល េច ឡើង រ ប ប សា ធា រណ រដ្ឋ ម ខ្ ម ែរ ▁ព្រោះ ស ង្គ ្រា ម ត្រ ជ ាក់ ▁មន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ ▁គឺ សេ រី ▁និង ក ុំ ម ុយ នី ស អូ ស ទ ាញ ក ម្ព ុ ជា ឪ ្យ ធា ្ល ក់ ក្នុង សង ្រ ្ គ ាម វិ ប ត្តិ ស ង្គ ម ▁អំពើពុករលួយ ▁បក្ស ព ួ ក និយម ▁ល្បែងស៊ីសង ▁វិបត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ដួល រ លំ រ ោង ច ក្រ ▁សហគ្រាស រដ្ឋ ប ណ ្ ដា ល មក ពី អ ំព ើរ ល ួយ ▁បក្ស ព ួល ស៊ី សង វិ ប ត្តិ ន យោ ប ាយ ▁នយោបាយ អ ព្យា ក្រ ឹត ្យ ម ិន ចំ ទិ ស ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ន ោ គមន៍ វិជ្ជា ទ ាំង ពី រ ▁និង អ្នក នាំ ខ្ ម ែរ ល ោ ភ ល ន់ អ ំ ណា ច វត្ត ត មាន ជន ជាតិ បរ ទេស ▁ពួក យ យ ួន យ ៀក ម ិញ ▁យ ៀក ុង ▁បាន ចូល មក រស់ នៅ ក ម្ព ុ ជា កាន់ តែ ច ្រ ើន ជា ពិ ស េស យ ួន មក នៅ គ្រ ប់ ខ េ ត្ត ▁ទើប ល ន់ ▁ន ល់ ▁និង សិ រី ម ត ៈ ▁បង្ខំ ចិត្ត ធ ្វ ើ ប្រហារ ទ ម្ល ាប់ ព្រ ះ សី ហ នុ ពី ត ំណ ែង នៅ ថ ្ង ៃ ១ ៨ ▁ខែមីនា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៧០	236
តើក្រោយពីបញ្ចប់សង្រ្គាមប្រទេសបារាំង បានបន្សល់ទុកវិនាសកម្មអ្វីខ្លះ	null	ក្រោយពីបញ្ចប់សង្រ្គាមប្រទេសបារាំង បានបន្សល់ទុកវិនាសកម្មទីក្រុង រោងចក្រ ផ្លូវថ្នល់ កំពង់ផែត្រូវខូចខាតទាំងស្រុង ដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែកជីវិតប្រជាជនបារាំងត្រូវបាត់បង់ ៧៥០ ០០០នាក់សេដ្ឋកិច្ចត្រូវជួបប្រទះនឹងឧបសគ្គ ពោលគឺការបោះក្រដាសប្រាក់ច្រើនជ្រុលដែលបណ្ដាលប្រាក់ហ្រ្វង់បាត់តម្លៃ នាំមកនូវអតិផរណា	null	ក្រោយពីបញ្ចប់សង្រ្គាមប្រទេសបារាំង បានបន្សល់ទុកវិនាសកម្មទីក្រុង រោងចក្រ ផ្លូវថ្នល់ កំពង់ផែត្រូវខូចខាតទាំងស្រុង ដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែកជីវិតប្រជាជនបារាំងត្រូវបាត់បង់ ៧៥០ ០០០នាក់សេដ្ឋកិច្ចត្រូវជួបប្រទះនឹងឧបសគ្គ ពោលគឺការបោះក្រដាសប្រាក់ច្រើនជ្រុលដែលបណ្ដាលប្រាក់ហ្រ្វង់បាត់តម្លៃ នាំមកនូវអតិផរណា	ត ើក ្រ ោយ ពី បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ប្រ ទេស បា រា ំ ង Ġ បាន ប ន្ ស ល់ ទុក វិ នា ស កម្ម អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	33	ក្រ ោយ ពី បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ប្រ ទេស បា រា ំ ង Ġ បាន ប ន្ ស ល់ ទុក វិ នា ស កម្ម ទី ក្រុង Ġ រ ោង ច ក្រ Ġ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ កំ ព ង់ ផ ែត ្រ ូវ ខ ូច ខា ត ទ ាំង ស្រ ុង Ġ ដោយ សារ ការ ទ ម្ល ាក់ គ្រាប់ បែក ជីវ ិត ប្រ ជា ជន បា រា ំ ង ត្រូវ បា ត់ បង់ Ġ ៧ ៥០ Ġ ០០០ នាក់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ត្រូវ ជ ួ ប ប្រ ទ ះ នឹង ឧ ប ស គ្គ Ġ ព ោល គ ឺ ការ ប ោះ ក្រ ដា ស ប្រា ក់ ច្ រ ើន ជ្រ ុល ដ ែល ប ណ ្ ដា ល ប្រា ក់ ហ ្រ ្វ ង់ បា ត់ ត ម្ល ៃ Ġ នាំ មក ន ូវ អ តិ ផ រណ ា	135	▁តើ ក្រ ោយ ពី បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ប្រ ទេស ប ារ ាំង ▁បាន ប ន្ ស ល់ ទុក វិ នា ស កម្ម អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	31	▁ក្រោយពី បញ្ច ប់ សង ្រ ្ គ ាម ប្រ ទេស ប ារ ាំង ▁បាន ប ន្ ស ល់ ទុក វិ នា ស កម្ម ទី ក្រុង ▁រោងចក្រ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ▁កំពង់ផែ ត្រូវ ខ ូច ខា ត ទ ាំង ស្រ ុង ▁ដោយសារ ការ ទ ម្ល ាក់ គ្រាប់ បែក ជីវ ិត ប្រ ជា ជន ប ារ ាំង ត្រូវ ប ាត់ បង់ ▁៧ ៥០ ▁ ០០០ នាក់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ត្រូវ ជ ួ ប ប្រ ទ ះ នឹង ឧ ប ស គ្គ ▁ពោលគឺ ការ ប ោះ ក្រ ដា ស ប្រ ាក់ ច ្រ ើន ជ្រ ុល ដ ែល ប ណ ្ ដា ល ប្រ ាក់ ហ ្រ ្វ ង់ ប ាត់ ត ម្ល ៃ ▁នាំមក ន ូវ អ តិ ផ រ ណា	117
តើសហភាពសូវៀតបានធ្វើសមូហកម្មបានសម្រេចជោគជ័យនៅឆ្នាំណា	null	សហភាពសូវៀតបានធ្វើសមូហកម្មបានសម្រេចជោគជ័យនៅឆ្នាំ១៩៣២	null	សហភាពសូវៀតបានធ្វើសមូហកម្មបានសម្រេចជោគជ័យនៅឆ្នាំ១៩៣២	ត ើស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ធ ្វ ើស ម ូ ហ កម្ម បាន សម ្រ េច ជ ោ គ ជ ័យ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	27	ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ធ ្វ ើស ម ូ ហ កម្ម បាន សម ្រ េច ជ ោ គ ជ ័យ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៣ ២	28	▁តើ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ធ ្វ ើស ម ូ ហ កម្ម បាន ស ម្រ េច ជ ោ គ ជ ័យ នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	27	▁សហភាព ស ូវ ៀត បាន ធ ្វ ើស ម ូ ហ កម្ម បាន ស ម្រ េច ជ ោ គ ជ ័យ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៣ ២	26
តើអំពើហិង្សាបង្កនូវផលវិបាកអ្វីខ្លះនៅក្នុងសង្គម គ្រួសារ និង ចំពោះខ្លួនឯង	null	អំពើហិង្សាបង្កនូវផលវិបាក នៅក្នុងសង្គម គ្រួសារ និងចំពោះខ្លួនឯងដូចជាមនុស្សចង់បានអំណាចរបស់ខ្លួនដើម្បីគ្រប់គ្រងលើគេប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ឲ្យតម្លៃបុរសជាមេគ្រួសារសិទ្ធិបុរស និងនារីមានតែទ្រឹស្តី ប៉ុន្តែការអប់រំ ការយល់ដឹងមានកំរិតទម្លាប់ប្រើអំពើហិង្សាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាចំណេះដឹងប្រជាជននៅមានកម្រិតទាបសង្គមខ្មែរមិនសូវអើពើ ឬចូលរួមជួយអ្នករងគ្រោះពេលមានអំពើហិង្សាជាទម្លាប់អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារថាជារឿងផ្ទាល់ខ្លួនមិនចូលចិត្តការផ្តល់យោបល់ពីអ្នកដទៃមកលើខ្លួន	null	អំពើហិង្សាបង្កនូវផលវិបាក នៅក្នុងសង្គម គ្រួសារ និងចំពោះខ្លួនឯងដូចជាមនុស្សចង់បានអំណាចរបស់ខ្លួនដើម្បីគ្រប់គ្រងលើគេប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ឲ្យតម្លៃបុរសជាមេគ្រួសារសិទ្ធិបុរស និងនារីមានតែទ្រឹស្តី ប៉ុន្តែការអប់រំ ការយល់ដឹងមានកំរិតទម្លាប់ប្រើអំពើហិង្សាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាចំណេះដឹងប្រជាជននៅមានកម្រិតទាបសង្គមខ្មែរមិនសូវអើពើ ឬចូលរួមជួយអ្នករងគ្រោះពេលមានអំពើហិង្សាជាទម្លាប់អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារថាជារឿងផ្ទាល់ខ្លួនមិនចូលចិត្តការផ្តល់យោបល់ពីអ្នកដទៃមកលើខ្លួន	ត ើ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាប ង្ក ន ូវ ផល វិ បា ក អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង សង ្ គម Ġ គ្រួសារ Ġ និង Ġ ចំ ព ោះ ខ្លួន ឯ ង Ġ	34	អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាប ង្ក ន ូវ ផល វិ បា ក Ġ នៅ ក្នុង សង ្ គម Ġ គ្រួសារ Ġ និង ចំ ព ោះ ខ្លួន ឯ ង ដូច ជា ម នុ ស្ស ច ង់ បាន អ ំណ ា ចរ ប ស់ ខ្លួន ដើម ្ប ី គ្រ ប់ គ្រ ង លើ គ េ ប្រ ព ៃ ណី ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ឲ្យ ត ម្ល ៃ ប ុរ ស ជា មេ គ្រួសារ សិ ទ្ធិ ប ុរ ស Ġ និង នា រី មាន តែ ទ្រ ឹ ស្ត ី Ġ ប៉ ុន ្ត ែក ារ អ ប់ រំ Ġ ការ យ ល់ ដ ឹង មាន កំ រិ ត ទ ម្ល ាប់ ប្រ ើ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ា ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ចំ ណេ ះ ដ ឹង ប្រ ជា ជន នៅ មាន ក ម្រ ិត ទ ាប សង ្ គម ខ្ ម ែរ ម ិន ស ូវ អ ើ ព ើ Ġ ឬ ចូល រួម ជ ួយ អ្នក រ ង គ្រ ោះ ពេល មាន អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ា ជា ទ ម្ល ាប់ អ្នក ប្រ ព្រ ឹត ្ត អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាក ្ន ុង គ្រួសារ ថា ជា រឿង ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ម ិន ចូល ចិត្ត ការ ផ្ ត ល់ យោ ប ល់ ពី អ្នក ដ ទ ៃ មក លើ ខ្លួន	219	▁តើ អ ំព ើ ហ ិ ង្ស ាប ង្ក ន ូវ ផល វិ ប ាក អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ▁គ្រួសារ ▁និង ▁ចំពោះ ខ្លួន ឯ ង ▁	31	▁អំពើហិង្សា ប ង្ក ន ូវ ផល វិ ប ាក ▁នៅក្នុង ស ង្គ ម ▁គ្រួសារ ▁និង ច ំព ោះ ខ្លួន ឯ ង ដូច ជា ម នុ ស្ស ច ង់ បាន អ ំ ណា ចរ ប ស់ ខ្លួន ដើម ្ប ី គ្រ ប់ គ្រ ង លើ គ េ ប្រ ព ៃ ណី ទំ ន ៀម ទ ម្ល ាប់ ឲ្យ ត ម្ល ៃ ប ុរ ស ជា មេ គ្រួសារ សិ ទ្ធិ ប ុរ ស ▁និង នា រី មាន តែ ទ្រ ឹ ស្ត ី ▁ប៉ុន្តែ ការ អ ប់ រំ ▁ការយល់ដឹង មាន កំ រ ិត ទ ម្ល ាប់ ប្រ ើ អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ច ំណ េះ ដ ឹង ប្រ ជា ជន នៅ មាន ក ម្រ ិត ទ ាប ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ ម ិន ស ូវ អ ើ ព ើ ▁ឬ ចូល រួម ជ ួយ អ្នក រ ង គ្រ ោះ ពេល មាន អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ជា ទ ម្ល ាប់ អ្នក ប្រ ព្រ ឹ ត្ត អ ំព ើ ហ ិ ង ្សា ក្នុង គ្រួសារ ថា ជា រឿង ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ម ិន ចូល ចិត្ត ការ ផ្ ត ល់ យោ ប ល់ ពី អ្នក ដ ទ ៃ មក លើ ខ្លួន	205
ជប៉ុនជាប្រទេសដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ លើពិភពលោក ខាងផ្នែកផលិតផលនេសាទចុះហេតុអ្វី បានជាផលិតផលនេសាទរបស់ប្រទេសនេះ មិនអាចបំពេញតម្រូវការបានគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ប្រជាជនទៅវិញ	null	ពីព្រោះ ជនជាតិជប៉ុន ចូលចិត្តត្រីសមុទ្រជាអាហារចូលចិត្តជាងគេលើពិភពលោក, ដែនដីនេសាទចេះតែរួមតូច	null	ពីព្រោះ ជនជាតិជប៉ុន ចូលចិត្តត្រីសមុទ្រជាអាហារចូលចិត្តជាងគេលើពិភពលោក, ដែនដីនេសាទចេះតែរួមតូច	ជ ប៉ ុន ជា ប្រ ទេស ដ ែល ជាប់ ចំ ណា ត់ ថ្ន ាក់ ទី ២ Ġ លើ ពិ ភព លោក Ġ ខា ង ផ្ ន ែក ផល ិត ផល ន េស ា ទ ច ុះ ហេតុ អ ្វី Ġ បាន ជា ផល ិត ផល ន េស ា ទ រ ប ស់ ប្រ ទេស នេះ Ġ ម ិន អា ច ប ំព េញ ត ម្រ ូវ ការ បាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ Ġ សម ្រា ប់ ប្រ ជា ជន ទៅ វិញ Ġ	76	ពី ព្រ ោះ Ġ ជន ជាតិ ជ ប៉ ុន Ġ ចូល ចិត្ត ត្រ ី សម ុ ទ្រ ជា អា ហា រ ចូល ចិត្ត ជា ង គ េ លើ ពិ ភព លោក , Ġ ដ ែន ដ ីន េស ា ទ ច េះ តែ រួម តូ ច	42	▁ជប៉ុន ជា ប្រ ទេស ដ ែល ជាប់ ច ំណ ាត់ ថ្ន ាក់ ទី ២ ▁លើ ពិ ភព លោក ▁ខាង ផ្ ន ែក ផល ិត ផល ន េ សា ទ ច ុះ ហេតុ អ ្វី ▁បានជា ផល ិត ផល ន េ សា ទ រ ប ស់ ប្រ ទេស នេះ ▁មិន អា ច ប ំព េញ ត ម្រ ូវ ការ បាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ▁សម្រាប់ ប្រ ជា ជន ទៅ វិញ ▁	69	▁ពីព្រោះ ▁ជនជាតិ ជ ប៉ ុន ▁ចូលចិត្ត ត្រ ី សម ុ ទ្រ ជា អា ហា រ ចូល ចិត្ត ជា ង គ េ លើ ពិ ភព លោក , ▁ដែនដី ន េ សា ទ ច េះ តែ រួម ត ូច	36
តើមូលហេតុអ្វីខ្លះ ដែលនាំឲ្យមានកំណើនការបំពុលអាកាសនៅប្រទសកម្ពុជា	null	មូលហេតុដែលនាំឲ្យមានកំណើនការបំពុលអាកាសនៅប្រទេសកម្ពុជារួមមាន កំណើនចរាចរណ៍តាមផ្លូវរថយន្ត និងទោចក្រយានយន្តចាស់ៗពុំមានការថែទាំបានល្អប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈមិនស្អាត សាំងមានជាតិសំណ ប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រហួសសម័យនៅក្នុងឧស្សាហកម្មកំណើនបម្រើបម្រាស់ថាមពលម៉ាស៊ីនភ្លើងដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពផលិតអគ្គិសនីគ្មានបែងចែកតំបន់ឧស្សាហកម្មច្បាស់លាស់គ្មានច្បាប់បរិស្ថានគ្រប់គ្រាន់	null	មូលហេតុដែលនាំឲ្យមានកំណើនការបំពុលអាកាសនៅប្រទេសកម្ពុជារួមមាន កំណើនចរាចរណ៍តាមផ្លូវរថយន្ត និងទោចក្រយានយន្តចាស់ៗពុំមានការថែទាំបានល្អប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈមិនស្អាត សាំងមានជាតិសំណ ប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រហួសសម័យនៅក្នុងឧស្សាហកម្មកំណើនបម្រើបម្រាស់ថាមពលម៉ាស៊ីនភ្លើងដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពផលិតអគ្គិសនីគ្មានបែងចែកតំបន់ឧស្សាហកម្មច្បាស់លាស់គ្មានច្បាប់បរិស្ថានគ្រប់គ្រាន់	ត ើម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល នាំ ឲ្យ មាន កំ ណ ើន ការ ប ំព ុល អា កាស នៅ ប្រ ទ ស ក ម្ព ុ ជា Ġ	31	ម ូល ហេតុ ដ ែល នាំ ឲ្យ មាន កំ ណ ើន ការ ប ំព ុល អា កាស នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា រួម មាន ĠâĢĭ កំ ណ ើន ចរ ា ចរ ណ៍ តា ម ផ្ល ូវ រ ថ យ ន្ត Ġ និង ទ ោច ក្រ យា ន យ ន្ត ច ាស់ ៗ ពុ ំ មាន ការ ថ ែ ទ ាំ បាន ល្អ ប្រ ើប ្រា ស់ ឥ ន្ធ នៈ ម ិន ស្ អា ត Ġ សា ំ ង មាន ជាតិ សំ ណ Ġ ប្រ ើប ្រា ស់ គ្រឿង ច ក្រ ហ ួស សម័យ នៅ ក្នុង ឧ ស្សា ហ កម្ម កំ ណ ើន ប ម្រ ើប ម្រ ាស់ ថា ម ពល ម៉ា ស៊ី ន ភ្លើង ដ ែល គ ្ម ាន ប្រ សិ ទ្ធ ភាព ផល ិត អ គ្គ ិស នី គ ្ម ាន ប ែង ច ែក ត ំ ប ន់ ឧ ស្សា ហ កម្ម ច្ បា ស់ លាស់ គ ្ម ាន ច្ បា ប់ បរ ិស ្ថ ាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់	160	▁តើ ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល នាំ ឲ្យ មាន ក ំណ ើន ការ ប ំព ុល អា កាស នៅ ប្រ ទ ស ក ម្ព ុ ជា ▁	30	▁មូលហេតុ ដ ែល នាំ ឲ្យ មាន ក ំណ ើន ការ ប ំព ុល អា កាស នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា រួម មាន ▁កំណើន ច រា ចរ ណ៍ ត ាម ផ្ល ូវ រ ថ យ ន្ត ▁និង ទ ោច ក្រ យ ាន យ ន្ត ច ាស់ ៗ ព ុំ មាន ការ ថ ែ ទ ាំ បាន ល្អ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ឥ ន្ធ នៈ ម ិន ស ្អ ាត ▁សាំង មាន ជាតិ ស ំណ ▁ប្រើប្រាស់ គ្រឿង ច ក្រ ហ ួស សម័យ នៅ ក្នុង ឧ ស្សា ហ កម្ម ក ំណ ើន ប ម្រ ើប ម្រ ាស់ ថា ម ពល ម៉ា ស៊ី ន ភ្លើង ដ ែល គ ្ មាន ប្រ ស ិទ្ធ ភាព ផល ិត អ គ្គ ិស នី គ ្ មាន ប ែង ច ែក ត ំ ប ន់ ឧ ស្សា ហ កម្ម ច ្ប ាស់ លាស់ គ ្ មាន ច ្ប ាប់ ប រិ ស្ថាន គ្រ ប់ គ្រ ាន់	150
តើអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ មានភារកិច្ចដូចម្តេចខ្លះ	null	អធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ មានភារកិច្ចដូចខាងក្រោមអនុវត្តន៍ការងាររក្សាសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពក្នុងមូលដ្ឋានទទួលខុសត្រូវការពារអាយុជីវីត សិទ្ធិសេរីភាព ទ្រព្យសម្បត្តិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានការពារសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពប្រតិភូជាតិ អន្តរជាតិភ្ញៀវបរទេស និងទេសចរណ៍ការពារសម្បត្តិវប្បធម៌បេតិកភណ្ឌជាតិ ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងគោលដៅសំខាន់រៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សណ្តាប់ធ្នាប់ចររាចណ៍ផ្លូវគោក ទឹក ដែក ក្នុងភូមិសា្រស្តទទួលខុសត្រូវចាត់វិធានការបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនក្នុងភូមិសាស្រ្តទទួលខុសត្រូវចាត់វិធានការបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបរាល់សកម្មភាពជួញដូរមនុស្ស អាជីវកម្មផ្លូវភេទលើអនីតិជន និតិជន និងអំពើៀហឹង្សាក្នុងគ្រួសារចាត់វិធានការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងឧក្រិដ្ឋកម្មមានអង្គការចាត់តាំងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ និងបទល្មើសផ្សេងៗទៀតដែលប្រឆាំងសន្តិសុខជាតិ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមកត់ត្រាស្ថិតិអាជីវកម្ម សិប្បកម្ម និងមុខរបរដែលងាយប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសុវត្ថិភាពប្រជាពលរដ្ឋចាត់វិធានការការការពារពិនិត្យកន្លែងកើតហេតុ ប្រមូលវត្ថុតាងងបម្រើការងារស៊ើបង្កេត និងដាក់បន្ទុកគ្រប់គ្រងការចុះបញ្ចីស្ថិតិអាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ ជាតិងាយឆេះ ជាតិពុល អាស៊ីតខ្លាំង លធ្វើការងារស្រាវជ្រាវ ប្រមូលព័ត៌មាន បង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបសកម្មភាពបង្កចលាចលសង្គម និងសកម្មភាពភរវកម្មច្បាប់ខ្លួន ឃុំខ្លួន និងកសាងសំណុំរឿងបញ្ចូនទៅស្ថាប័នអយ្យការ និងតុលាការតាមនីតិវិធីអនុវត្តនិងសហការអនុវត្តសាលដីកានិងដីការនានារបស់ស្ថាប័នអយ្យការ និងតុលាការធ្វើអន្តរាគមន៍ សង្គ្រោះអាយុជីវីត និងទ្រព្យសម្បត្តិប្រជាពលរដ្ឋពេលមានគ្រោះមហន្តរាយនានាកើតឡើងគ្រប់គ្រងការចុះឈ្មោះបញ្ជីស្ថិតិប្រជាពលរដ្ឋ និងការងារផ្តល់អត្តសញ្ញាណបណ្ណធ្វើការងារគ្រប់គ្រងជនបរទេស ក្នុងភូមិសាស្រ្តទទួលខុសត្រូវស្រាវជ្រាវរកមនុស្សបាត់ខ្លួនគ្រប់គ្រងបញ្ជាដឹកនាំប៉ុស្តិ៍នគរបាលក្រោមឱវាទរៀបចំបញ្ចីសារពើភ័ណ្ឌ កាន់កាប់ ប្រើប្រាស់ និងថែរក្សាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋរបស់អង្គភាពធ្វើការងាររដ្ឋបាល បុគ្គលិក ភស្តុភារ និងគណនេយ្យរបស់អធិការដ្ឋានធ្វើរបាយការណ៍បូកសរុបសន្និដ្ឋានវាយតម្លៃអំពីលទ្ធផលការងារនិងទិសដៅបន្តរបស់អធិការដ្ឋានតាមការកំណត់បំពេញភារកិច្ចផ្សេងៗទៀត ដែលអភិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និងស្នងការនគរបាលរាជធានីខេត្តប្រគល់ឲ្យ	null	អធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ មានភារកិច្ចដូចខាងក្រោមអនុវត្តន៍ការងាររក្សាសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពក្នុងមូលដ្ឋានទទួលខុសត្រូវការពារអាយុជីវីត សិទ្ធិសេរីភាព ទ្រព្យសម្បត្តិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានការពារសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពប្រតិភូជាតិ អន្តរជាតិភ្ញៀវបរទេស និងទេសចរណ៍ការពារសម្បត្តិវប្បធម៌បេតិកភណ្ឌជាតិ ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងគោលដៅសំខាន់រៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សណ្តាប់ធ្នាប់ចររាចណ៍ផ្លូវគោក ទឹក ដែក ក្នុងភូមិសា្រស្តទទួលខុសត្រូវចាត់វិធានការបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនក្នុងភូមិសាស្រ្តទទួលខុសត្រូវចាត់វិធានការបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបរាល់សកម្មភាពជួញដូរមនុស្ស អាជីវកម្មផ្លូវភេទលើអនីតិជន និតិជន និងអំពើៀហឹង្សាក្នុងគ្រួសារចាត់វិធានការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងឧក្រិដ្ឋកម្មមានអង្គការចាត់តាំងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ និងបទល្មើសផ្សេងៗទៀតដែលប្រឆាំងសន្តិសុខជាតិ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមកត់ត្រាស្ថិតិអាជីវកម្ម សិប្បកម្ម និងមុខរបរដែលងាយប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសុវត្ថិភាពប្រជាពលរដ្ឋចាត់វិធានការការការពារពិនិត្យកន្លែងកើតហេតុ ប្រមូលវត្ថុតាងងបម្រើការងារស៊ើបង្កេត និងដាក់បន្ទុកគ្រប់គ្រងការចុះបញ្ចីស្ថិតិអាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ ជាតិងាយឆេះ ជាតិពុល អាស៊ីតខ្លាំង លធ្វើការងារស្រាវជ្រាវ ប្រមូលព័ត៌មាន បង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបសកម្មភាពបង្កចលាចលសង្គម និងសកម្មភាពភរវកម្មច្បាប់ខ្លួន ឃុំខ្លួន និងកសាងសំណុំរឿងបញ្ចូនទៅស្ថាប័នអយ្យការ និងតុលាការតាមនីតិវិធីអនុវត្តនិងសហការអនុវត្តសាលដីកានិងដីការនានារបស់ស្ថាប័នអយ្យការ និងតុលាការធ្វើអន្តរាគមន៍ សង្គ្រោះអាយុជីវីត និងទ្រព្យសម្បត្តិប្រជាពលរដ្ឋពេលមានគ្រោះមហន្តរាយនានាកើតឡើងគ្រប់គ្រងការចុះឈ្មោះបញ្ជីស្ថិតិប្រជាពលរដ្ឋ និងការងារផ្តល់អត្តសញ្ញាណបណ្ណធ្វើការងារគ្រប់គ្រងជនបរទេស ក្នុងភូមិសាស្រ្តទទួលខុសត្រូវស្រាវជ្រាវរកមនុស្សបាត់ខ្លួនគ្រប់គ្រងបញ្ជាដឹកនាំប៉ុស្តិ៍នគរបាលក្រោមឱវាទរៀបចំបញ្ចីសារពើភ័ណ្ឌ កាន់កាប់ ប្រើប្រាស់ និងថែរក្សាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋរបស់អង្គភាពធ្វើការងាររដ្ឋបាល បុគ្គលិក ភស្តុភារ និងគណនេយ្យរបស់អធិការដ្ឋានធ្វើរបាយការណ៍បូកសរុបសន្និដ្ឋានវាយតម្លៃអំពីលទ្ធផលការងារនិងទិសដៅបន្តរបស់អធិការដ្ឋានតាមការកំណត់បំពេញភារកិច្ចផ្សេងៗទៀត ដែលអភិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និងស្នងការនគរបាលរាជធានីខេត្តប្រគល់ឲ្យ	ត ើ អ ធិ ការ ដ្ឋាន ន គរ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ មាន ភា រក ិច ្ច ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	26	អ ធិ ការ ដ្ឋាន ន គរ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ មាន ភា រក ិច ្ច ដូច ខា ង ក្រ ោ âĢĭ ម អនុ វត្ត ន៍ ការងារ រក ្សា ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ សុ វ ត្ថ ិ ភាព ក្នុង ម ូល ដ្ឋាន ទទួល ខុស ត្រូវ ការពារ អា យ ុ ជីវ ីត Ġ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព Ġ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ Ġ និង ផល ប្រ យោ ជន ៍ ស្រ ប ច្ បា ប់ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ម ូល ដ្ឋាន ការពារ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ សុ វ ត្ថ ិ ភាព ប្រ តិ ភ ូ ជាតិ Ġ អ ន្ត រ ជាតិ ភ ្ញ ៀវ បរ ទេស Ġ និង ទេស ចរ ណ៍ ការពារ សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ប េត ិក ភណ្ឌ ជាតិ Ġ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ សា ធា រណៈ Ġ និង គោ ល ដ ៅ សំ ខា ន់ រៀបចំ ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ សា ធា រណៈ Ġ ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ ចរ រា ច ណ៍ ផ្ល ូវ គោ ក Ġ ទឹក Ġ ដ ែក Ġ ក្នុង ភ ូម ិស ា ្រ ស្ត ទទួល ខុស ត្រូវ ច ាត់ វិ ធាន ការ បង ្ក ារ Ġ ទ ប់ ស្ កាត់ Ġ និង បង ្ក ្រា ប បទ ល ្ម ើស គ្រឿង ញ ៀន ក្នុង ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត ទទួល ខុស ត្រូវ ច ាត់ វិ ធាន ការ បង ្ក ារ Ġ ទ ប់ ស្ កាត់ Ġ និង បង ្ក ្រា បរ ាល់ ស កម្ម ភាព ជ ួញ ដ ូរ ម នុ ស្ស Ġ អា ជីវ កម្ម ផ្ល ូវ ភ េ ទ លើ អ នី តិ ជន Ġ និ តិ ជន ĠâĢĭ និង អ ំព ើ ៀ ហ ឹង ្សា ក្នុង គ្រួសារ ច ាត់ វិ ធាន ការ Ġ ទ ប់ ស្ កាត់ Ġ និង បង ្ក ្រា ប ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ឆ្ លង ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម មាន អង្គ ការ ច ាត់ តាំង បទ ល ្ម ើស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ Ġ និង បទ ល ្ម ើស ផ្ សេ ង ៗ ទៀត ដ ែល ប្រ ឆ ាំង ស ន្ត ិស ុ ខ ជាតិ âĢĭ Ġ និង ស ណ្ត ាប់ ធ ្នា ប់ សង ្ គម ក ត់ ត្រា ស្ ថ ិត ិ អា ជីវ កម្ម Ġ សិ ប្ប កម្ម Ġ និង មុខ រ បរ ដ ែល ង ាយ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ ស ន្ត ិស ុ ខ âĢĭ សុ វ ត្ថ ិ ភាព ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ច ាត់ វិ ធាន ការ ការ ការពារ ពិ និ ត ្យ កន្លែង កើត ហេតុ Ġ ប្រ ម ូល វ ត្ថ ុត ាង ង ប ម្រ ើក ារ ងារ ស៊ ើប ង្ក េត Ġ និង ដា ក់ ប ន្ទ ុក គ្រ ប់ គ្រ ង ការ ច ុះ បញ្ច ី ស្ ថ ិត ិ អា វុធ Ġ គ្រឿង ផ្ ទ ុះ Ġ ជាតិ ង ាយ ឆ េះ Ġ ជាតិ ពុ ល Ġ អា ស៊ី ត ខ្ លា ំ ង Ġ ល ធ ្វ ើក ារ ងារ âĢĭ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ Ġ ប្រ ម ូល ព័ត៌មាន Ġ បង ្ក ារ Ġ ទ ប់ ស្ កាត់ Ġ និង បង ្រ ្ក ាប ស កម្ម ភាព បង ្ក ច លា ច ល សង ្ គម Ġ និង ស កម្ម ភាព ភ រ វ កម្ម ច្ បា ប់ ខ្លួន Ġ ឃ ុំ ខ្លួន Ġ និង ក សា ង សំ ណ ុំ រឿង បញ្ច ូន ទៅ ស្ ថា ប ័ន អ យ ្យ ការ Ġ និង ត ុល ាក ារ តា ម នី តិ វិ ធី អនុ វត្ត និង ស ហ ការ អនុ វត្ត សា ល ដ ី កា និង ដ ី ការ នា នា រ ប ស់ ស្ ថា ប ័ន អ យ ្យ ការ Ġ និង ត ុល ាក ារ ធ ្វ ើ អ ន្ត រា គមន៍ Ġ សង្គ្រោះ អា យ ុ ជីវ ីត Ġ និង ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ពេល មាន គ្រ ោះ ម ហ ន្ត រា យ នា នា កើត ឡើង គ្រ ប់ គ្រ ង ការ ច ុះ ឈ្មោះ ប ញ្ជ ី ស្ ថ ិត ិប ្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ និង ការងារ ផ្ ត ល់ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ប ណ្ណ ធ ្វ ើក ារ ងារ គ្រ ប់ គ្រ ង ជន បរ ទេស Ġ ក្នុង ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត ទទួល ខុស ត្រូវ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ រក ម នុ ស្ស បា ត់ ខ្លួន គ្រ ប់ គ្រ ង បញ្ជា ដ ឹក នាំ ប៉ ុស ្តិ ៍ ន គរ បាល ក្រោម ឱ វា ទ រៀបចំ បញ្ច ី សារ ព ើ ភ ័ណ្ឌ Ġ កាន់ កា ប់ Ġ ប្រ ើប ្រា ស់ Ġ និង ថ ែរ ក្ស ា ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ រដ្ឋ រ ប ស់ អង្គ ភាព ធ ្វ ើក ារ ងារ រដ្ឋ បាល Ġ ប ុ គ្គ ល ិក Ġ ភ ស្ត ុ ភា រ Ġ និង គ ណ ន េយ្យ រ ប ស់ អ ធិ ការ ដ្ឋាន ធ ្វ ើរ បា យក ារ ណ៍ បូ ក ស រ ុប ស ន្ន ិ ដ្ឋាន វា យ ត ម្ល ៃ អ ំព ី ល ទ្ធ ផល ការងារ និង ទិ ស ដ ៅ ប ន្ត រ ប ស់ អ ធិ ការ ដ្ឋាន តា មក ារ កំ ណ ត់ ប ំព េញ ភា រក ិច ្ច ផ្ សេ ង ៗ ទៀត Ġ ដ ែល អ ភិ បាល ក្រុង Ġ ស្រ ុក Ġ ខ ណ្ឌ Ġ និង ស្ន ង ការ ន គរ បាល រាជ ធាន ី ខ េត ្ត ប្រ គ ល់ ឲ្យ ĠâĢĭ	821	▁តើ អ ធិ ការ ដ្ឋាន ន គរ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁មាន ភា រ កិច្ច ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	22	▁អធិការដ្ឋាន ន គរ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁មាន ភា រ កិច្ច ដូច ខា ង ក្រ ោ ▁ម អនុ វត្ត ន៍ ការងារ រ ក្ស ាស ន្ត ិ សុខ ▁សុវត្ថិភាព ក្នុង ម ូល ដ្ឋាន ទទួល ខុស ត្រូវ ការពារ អ ាយ ុ ជីវ ីត ▁សិទ្ធិ សេ រី ភាព ▁ទ្រព្យសម្បត្តិ ▁និង ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ស្រ ប ច ្ប ាប់ រ ប ស់ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ម ូល ដ្ឋាន ការពារ ស ន្ត ិ សុខ ▁សុវត្ថិភាព ប្រ តិ ភ ូ ជាតិ ▁អន្តរជាតិ ភ ្ញ ៀវ បរ ទេស ▁និង ទេស ចរ ណ៍ ការពារ សម្បត្តិ វ ប្ប ធម៌ ប េត ិក ភណ្ឌ ជាតិ ▁ទ្រព្យសម្បត្តិ សា ធា រណៈ ▁និង គ ោល ដ ៅ សំ ខ ាន់ រៀបចំ ស ណ្ត ាប់ ធ ្ន ាប់ សា ធា រណៈ ▁សណ្តាប់ធ្នាប់ ចរ រា ច ណ៍ ផ្ល ូវ គ ោក ▁ទឹក ▁ដែក ▁ក្នុង ភ ូម ិ សា ្រ ស្ត ទទួល ខុស ត្រូវ ច ាត់ វិ ធាន ការ ប ង្ក ារ ▁ទប់ស្កាត់ ▁និង ប ង្ក ្រា ប បទ ល ្ម ើស គ្រឿង ញ ៀន ក្នុង ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត ទទួល ខុស ត្រូវ ច ាត់ វិ ធាន ការ ប ង្ក ារ ▁ទប់ស្កាត់ ▁និង ប ង្ក ្រា បរ ាល់ ស កម្ម ភាព ជ ួញ ដ ូរ ម នុ ស្ស ▁អាជីវកម្ម ផ្ល ូវ ភ េ ទ លើ អ នី តិ ជន ▁និ តិ ជន ▁និង អ ំព ើ ៀ ហ ឹង ្សា ក្នុង គ្រួសារ ច ាត់ វិ ធាន ការ ▁ទប់ស្កាត់ ▁និង ប ង្ក ្រា ប ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម ឆ្ លង ឧ ក្រ ិ ដ្ឋ កម្ម មាន អង្គ ការ ច ាត់ តាំង បទ ល ្ម ើស ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ▁និង បទ ល ្ម ើស ផ្ ស េង ៗ ទៀត ដ ែល ប្រ ឆ ាំង ស ន្ត ិ សុខ ជាតិ ▁និង ស ណ្ត ាប់ ធ ្ន ាប់ ស ង្គ មក ត់ ត្រា ស ្ថ ិត ិ អា ជីវ កម្ម ▁សិប្បកម្ម ▁និង មុខ រ បរ ដ ែល ង ាយ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ស ន្ត ិ សុខ ▁សុវត្ថិភាព ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ច ាត់ វិ ធាន ការ ការ ការពារ ព ិន ិត ្យ កន្លែង កើត ហេតុ ▁ប្រមូល វ ត្ថ ុត ាង ង ប ម្រ ើ ការងារ ស៊ ើប ង្ក េត ▁និង ដ ាក់ ប ន្ទ ុក គ្រ ប់ គ្រ ង ការ ច ុះ បញ្ច ី ស ្ថ ិត ិ អា វុធ ▁គ្រឿង ផ្ ទ ុះ ▁ជាតិ ង ាយ ឆ េះ ▁ជាតិ ព ុល ▁អាស៊ី ត ខ្ ល ាំង ▁ល ធ ្វ ើ ការងារ ▁ស្រាវជ្រាវ ▁ប្រមូល ព័ត៌មាន ▁បង្ការ ▁ទប់ស្កាត់ ▁និង បង ្រ ្ក ាប ស កម្ម ភាព ប ង្ក ច លា ច ល ស ង្គ ម ▁និង ស កម្ម ភាព ភ រ វ កម្ម ច ្ប ាប់ ខ្លួន ▁ឃុំ ខ្លួន ▁និង ក សា ង ស ំណ ុំ រឿង បញ្ច ូន ទៅ ស្ ថា ប ័ន អ យ ្យ ការ ▁និង ត ុល ា ការ ត ាម នី តិ វិ ធី អនុ វត្ត និង ស ហ ការ អនុ វត្ត ស ាល ដ ី កា និង ដ ី ការ ន ាន ារ ប ស់ ស្ ថា ប ័ន អ យ ្យ ការ ▁និង ត ុល ា ការ ធ ្វ ើ អ ន្ត រា គមន៍ ▁សង្គ្រោះ អ ាយ ុ ជីវ ីត ▁និង ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ពេល មាន គ្រ ោះ ម ហ ន្ត រ ាយ នា នា កើត ឡើង គ្រ ប់ គ្រ ង ការ ច ុះ ឈ្មោះ ប ញ្ជ ី ស ្ថ ិត ិ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁និង ការងារ ផ្ ត ល់ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ប ណ្ណ ធ ្វ ើ ការងារ គ្រ ប់ គ្រ ង ជន បរ ទេស ▁ក្នុង ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត ទទួល ខុស ត្រូវ ស្រ ាវ ជ្រ ាវ រក ម នុ ស្ស ប ាត់ ខ្លួន គ្រ ប់ គ្រ ង បញ្ជា ដ ឹក នាំ ប៉ ុ ស្ត ិ៍ ន គរ បាល ក្រោម ឱ វា ទ រៀបចំ បញ្ច ី សារ ព ើ ភ ័ណ្ឌ ▁កាន់កាប់ ▁ប្រើប្រាស់ ▁និង ថ ែរ ក ្សា ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ រដ្ឋ រ ប ស់ អង្គ ភាព ធ ្វ ើ ការងារ រដ្ឋ បាល ▁បុគ្គលិក ▁ភ ស្ត ុ ភា រ ▁និង គ ណ ន េយ្យ រ ប ស់ អ ធិ ការ ដ្ឋាន ធ ្វ ើរ ប ាយ ការណ៍ ប ូក ស រ ុប ស ន្ន ិ ដ្ឋាន វ ាយ ត ម្ល ៃ អ ំព ី ល ទ្ធ ផល ការងារ និង ទិ ស ដ ៅ ប ន្ត រ ប ស់ អ ធិ ការ ដ្ឋាន ត ាម ការ ក ំណ ត់ ប ំព េញ ភា រ កិច្ច ផ្ ស េង ៗ ទៀត ▁ដែល អ ភិ បាល ក្រុង ▁ស្រុក ▁ខណ្ឌ ▁និង ស្ន ង ការ ន គរ បាល រាជ ធាន ី ខ េ ត្ត ប្រ គ ល់ ឲ្យ ▁	738
តើដំណាំ និងកសិដ្ឋាននៅឆេកូស្លូវ៉ាគីមានអ្វីខ្លះ	null	ដំណាំនិងកសិដ្ឋាននៅឆេកូស្លូវ៉ាគីរួមមាន ដំគូងបារាំង ពោត បន្លែ និងផ្លែឈើ ក្រៅពីនេះមានកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វធំៗដូចជា មាន់ ជ្រូក ចៀម និងគោ	null	ដំណាំនិងកសិដ្ឋាននៅឆេកូស្លូវ៉ាគីរួមមាន ដំគូងបារាំង ពោត បន្លែ និងផ្លែឈើ ក្រៅពីនេះមានកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វធំៗដូចជា មាន់ ជ្រូក ចៀម និងគោ	ត ើ ដំ ណា ំ Ġ និង ក សិ ដ្ឋាន នៅ ឆ េក ូស ្ល ូវ ៉ ា គី មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	24	ដំ ណា ំ និង ក សិ ដ្ឋាន នៅ ឆ េក ូស ្ល ូវ ៉ ា គី រួម មាន Ġ ដំ គូ ង បា រា ំ ង Ġ ព ោត Ġ ប ន្ ល ែ Ġ និង ផ្ល ែ ឈ ើ Ġ ក្រ ៅ ពី នេះ មាន ក សិ ដ្ឋាន ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ ធ ំ ៗ ដូច ជា Ġ មាន ់ âĢĭ Ġ ជ្រ ូក Ġ ច ៀម Ġ និង គោ	64	▁តើ ដ ំណ ាំ ▁និង ក សិ ដ្ឋាន នៅ ឆ េក ូស ្ល ូ វ៉ា គី មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	22	▁ដំណាំ និង ក សិ ដ្ឋាន នៅ ឆ េក ូស ្ល ូ វ៉ា គី រួម មាន ▁ដំ គូ ង ប ារ ាំង ▁ព ោត ▁បន្លែ ▁និង ផ្ល ែ ឈ ើ ▁ក្រៅពី នេះ មាន ក សិ ដ្ឋាន ច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ធ ំ ៗ ដូច ជា ▁មាន់ ▁ជ្រូក ▁ច ៀម ▁និង គោ	53
តើមតិរបស់អ្នកសង្គមវិទ្យាយល់ដូចម្តេចខ្លះអំពីច្បាប់	null	សង្គមវិទ្យាដូរឹមយល់ថា ច្បាប់ជាផលនៃសង្គម តាមដូរឹមអ្វីៗទាំងអស់សុទ្ធសឹងមានសីលតំលៃដូចច្បាប់ដែរ ក្រោយពីនៅលាយឡំនឹងនិយាយផ្សេងៗ ច្បាប់ក៏មានលក្ខណៈច្បាស់ឡើងៗ បែបនិតិវិធីរួចក្លាយខ្លួនជាច្បាប់លាយលក្ខណ៍អក្សរឈានពីអនុវត្តលើមនុស្សមួយក្រុម មកអនុវត្តលើបុគ្គលពីរូបមន្តមានលក្ខណៈអច្ឆរិយៈ មកឆន្ទៈនិងការប្រព្រឹត្តផ្សេងៗរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗនាំអោយច្បាប់ទទួលនូវលក្ខណៈសីលវិជ្ជាពេញលេញ ដូចនេះសង្គមជាប្រភពនៃតំលៃទាំងអស់ហើយគឺពិតជាប្រភពនៃច្បាប់ ព្រោះតំលៃទាំងឡាយ មិនមែនជាធម្មជាតិរបស់មនុស្សទេ តែគឺជាជំហានដែលមនុស្សទទួលបន្តិចម្តងៗពីអរិយធម៌ដែលមនុស្សខំធ្វើរង្វាយដណ្តើមយ៉ាងលំបាកទៅលើខ្លួនឯង	null	សង្គមវិទ្យាដូរឹមយល់ថា ច្បាប់ជាផលនៃសង្គម តាមដូរឹមអ្វីៗទាំងអស់សុទ្ធសឹងមានសីលតំលៃដូចច្បាប់ដែរ ក្រោយពីនៅលាយឡំនឹងនិយាយផ្សេងៗ ច្បាប់ក៏មានលក្ខណៈច្បាស់ឡើងៗ បែបនិតិវិធីរួចក្លាយខ្លួនជាច្បាប់លាយលក្ខណ៍អក្សរឈានពីអនុវត្តលើមនុស្សមួយក្រុម មកអនុវត្តលើបុគ្គលពីរូបមន្តមានលក្ខណៈអច្ឆរិយៈ មកឆន្ទៈនិងការប្រព្រឹត្តផ្សេងៗរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗនាំអោយច្បាប់ទទួលនូវលក្ខណៈសីលវិជ្ជាពេញលេញ ដូចនេះសង្គមជាប្រភពនៃតំលៃទាំងអស់ហើយគឺពិតជាប្រភពនៃច្បាប់ ព្រោះតំលៃទាំងឡាយ មិនមែនជាធម្មជាតិរបស់មនុស្សទេ តែគឺជាជំហានដែលមនុស្សទទួលបន្តិចម្តងៗពីអរិយធម៌ដែលមនុស្សខំធ្វើរង្វាយដណ្តើមយ៉ាងលំបាកទៅលើខ្លួនឯង	ត ើម តិ រ ប ស់ អ្នក សង ្ គម វិទ្យា យ ល់ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ អ ំព ី ច្ បា ប់ Ġ	26	សង ្ គម វិទ្យា ដ ូរ ឹម យ ល់ ថា Ġ ច្ បា ប់ ជា ផល នៃ សង ្ គម ĠâĢĭ តា ម ដ ូរ ឹម អ ្វី ៗ ទ ាំង អ ស់ សុ ទ្ធ ស ឹង មាន សី ល ត ំ ល ៃ ដូច ច្ បា ប់ ដ ែរ Ġ ក្រ ោយ ពី នៅ លា យ ឡ ំ នឹង និ យា យ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ច្ បា ប់ ក ៏ មាន ល ក្ខ ណៈ ច្ បា ស់ ឡើង ៗ Ġ ប ែប និ តិ វិ ធី រ ួច ក្លា យ ខ្លួន ជា ច្ បា ប់ លា យ ល ក្ខ ណ៍ អ ក្ស រ ឈ ាន ពី អនុ វត្ត លើ ម នុ ស្ស មួយ ក្រុម Ġ មក អនុ វត្ត លើ ប ុ គ្គ ល ពី រូប ម ន្ត មាន ល ក្ខ ណៈ អ ច្ឆ រិយ ៈ Ġ មក ឆ ន្ទ ៈ និង ការ ប្រ ព្រ ឹត ្ត ផ្ សេ ង ៗ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ៗ នាំ អោយ ច្ បា ប់ ទទួល ន ូវ ល ក្ខ ណៈ សី ល វិជ្ជា ព េញ ល េញ Ġ ដូច នេះ សង ្ គម ជា ប្រ ភព នៃ ត ំ ល ៃ ទ ាំង អ ស់ ហើយ គ ឺ ពិ ត ជា ប្រ ភព នៃ ច្ បា ប់ Ġ ព្រ ោះ ត ំ ល ៃ ទ ាំង ឡា យ Ġ ម ិន ម ែន ជា ធម្ម ជាតិ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ទេ âĢĭ Ġ តែ គ ឺ ជា ជំ ហាន ដ ែល ម នុ ស្ស ទទួល ប ន្ត ិច ម្ ត ង ៗ ពី អ រិយ ធម៌ ដ ែល ម នុ ស្ស ខ ំ ធ ្វ ើរ ង ្វា យ ដ ណ្ត ើម យ៉ាង លំបាក ទៅ លើ ខ្លួន ឯ ង	273	▁តើ ម តិ រ ប ស់ អ្នក ស ង្គ ម វិទ្យា យ ល់ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ អ ំព ី ច ្ប ាប់ ▁	26	▁សង្គម វិទ្យា ដ ូរ ឹម យ ល់ ថា ▁ច្បាប់ ជា ផល នៃ ស ង្គ ម ▁តាម ដ ូរ ឹម អ ្វី ៗ ទ ាំង អ ស់ ស ុទ្ធ ស ឹង មាន សី ល ត ំ ល ៃ ដូច ច ្ប ាប់ ដ ែរ ▁ក្រោយពី នៅ ល ាយ ឡ ំ នឹង ន ិយ ាយ ផ្ ស េង ៗ ▁ច្បាប់ ក ៏ មាន ល ក្ខ ណៈ ច ្ប ាស់ ឡើង ៗ ▁បែប និ តិ វិ ធី រ ួច ក្លា យ ខ្លួន ជា ច ្ប ាប់ ល ាយ ល ក្ខ ណ៍ អ ក្ស រ ឈ ាន ពី អនុ វត្ត ល ើម នុ ស្ស មួយ ក្រុម ▁មក អនុ វត្ត លើ ប ុ គ្គ ល ពី រូប ម ន្ត មាន ល ក្ខ ណៈ អ ច្ឆ រិយ ៈ ▁មក ឆ ន្ទ ៈ និង ការ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ផ្ ស េង ៗ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ៗ នាំ អោយ ច ្ប ាប់ ទទួល ន ូវ ល ក្ខ ណៈ សី ល វិជ្ជា ព េញ ល េញ ▁ដូចនេះ ស ង្គ ម ជា ប្រ ភព នៃ ត ំ ល ៃ ទ ាំង អ ស់ ហើយ គ ឺ ព ិត ជា ប្រ ភព នៃ ច ្ប ាប់ ▁ព្រោះ ត ំ ល ៃ ទ ាំង ឡា យ ▁មិន ម ែន ជា ធម្ម ជាតិ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ទេ ▁តែ គ ឺ ជា ជំ ហាន ដ ែល ម នុ ស្ស ទទួល ប ន្ត ិច ម ្ត ង ៗ ពី អ រិយ ធម៌ ដ ែល ម នុ ស្ស ខ ំ ធ ្វ ើរ ង ្វា យ ដ ណ្ត ើម យ៉ាង លំបាក ទៅ លើ ខ្លួន ឯ ង	260
ចូរបង្ហាញពីកត្តា ដែលនាំឪ្យមានការបង្កើតថ្មី	null	បង្ហា្ញពីកត្តាដែលនាំឪ្យមានការបង្កើតថ្មីគឺកត្តាចៃដន្យ ជាកត្តាដែលមិនអាចទាយទុកឬ ដឹងជាមុនបានកត្តាភាគនៃទេពកោស្យល ជានិស្ស័យ ពីកំណើតរបស់មនុស្សចំណេះពីរបបគំហើញចុងក្រោយទាំងឡាយរបស់វិទ្យាសាស្រ្ដ ការជាប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទំនើប ដើម្បីច្នៃប្រឌិត ឬបង្កើតអ្វីមួយទំនោរផ្នែកជីវវិទ្យា ជាការខិតខំបង្កើតថ្មី ដើម្បីសម្របខ្លួននឹងមជ្ឈដ្ឋានតម្រូវការចំាបាច់របស់សមូភាព ជាសេចក្ដីត្រូវការរបស់មនុស្សភាគច្រើនដែលជាកម្លាំងជម្រុញឪ្យអ្នកបង្កើតថ្មី ត្រូវដតែខិតខំប្រឹងប្រែង	null	បង្ហា្ញពីកត្តាដែលនាំឪ្យមានការបង្កើតថ្មីគឺកត្តាចៃដន្យ ជាកត្តាដែលមិនអាចទាយទុកឬ ដឹងជាមុនបានកត្តាភាគនៃទេពកោស្យល ជានិស្ស័យ ពីកំណើតរបស់មនុស្សចំណេះពីរបបគំហើញចុងក្រោយទាំងឡាយរបស់វិទ្យាសាស្រ្ដ ការជាប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទំនើប ដើម្បីច្នៃប្រឌិត ឬបង្កើតអ្វីមួយទំនោរផ្នែកជីវវិទ្យា ជាការខិតខំបង្កើតថ្មី ដើម្បីសម្របខ្លួននឹងមជ្ឈដ្ឋានតម្រូវការចំាបាច់របស់សមូភាព ជាសេចក្ដីត្រូវការរបស់មនុស្សភាគច្រើនដែលជាកម្លាំងជម្រុញឪ្យអ្នកបង្កើតថ្មី ត្រូវដតែខិតខំប្រឹងប្រែង	ច ូរ បង ្ហ ាញ ពី ក ត្ត ា Ġ ដ ែល នាំ ឪ ្យ មាន ការ បង ្ក ើត ថ ្ម ី Ġ	22	បង ្ហ ា ្ញ ពី ក ត្ត ា ដ ែល នាំ ឪ ្យ មាន ការ បង ្ក ើត ថ ្ម ី គ ឺ ក ត្ត ា ច ៃ ដ ន្ យ Ġ ជា ក ត្ត ា ដ ែល ម ិន អា ច ទ ាយ ទុក ឬ Ġ ដ ឹង ជា ម ុន បាន âĢĭ ក ត្ត ា ភាគ នៃ ទេ ព ក ោស ្យ ល Ġ ជា និ ស្ស ័យ Ġ ពី កំ ណ ើត រ ប ស់ ម នុ ស្ស ចំ ណេ ះ ពី រ ប ប គ ំ ហ ើ ញ ច ុង ក្រ ោយ ទ ាំង ឡា យ រ ប ស់ វិទ្យា សា ស្រ ្ ដ Ġ ការ ជា ប្រ ើប ្រា ស់ ឧ ប ករណ៍ ទំ ន ើប Ġ ដើម ្ប ី ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត Ġ ឬ បង ្ក ើត អ ្វី មួយ ទំ ន ោរ ផ្ ន ែក ជីវ វិទ្យា Ġ ជា ការ ខ ិត ខ ំ បង ្ក ើត ថ ្ម ី Ġ ដើម ្ប ី សម ្រ ប ខ្លួន នឹង ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ត ម្រ ូវ ការ ចំ ាប ាច់ រ ប ស់ សម ូ ភាព Ġ ជា សេ ច ក្ ដ ីត ្រ ូវ ការ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ភាគ ច្ រ ើន ដ ែល ជា ក ម្ល ាំង ជ ម្រ ុញ ឪ ្យ អ្នក បង ្ក ើត ថ ្ម ី Ġ ត្រូវ ដ តែ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង	224	▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ពី ក ត្ត ា ▁ដែល នាំ ឪ ្យ មាន ការ ប ង្ក ើត ថ ្ម ី ▁	20	▁បង្ហ ា ្ញ ពី ក ត្ត ា ដ ែល នាំ ឪ ្យ មាន ការ ប ង្ក ើត ថ ្ម ី គ ឺ ក ត្ត ា ច ៃ ដ ន ្យ ▁ជា ក ត្ត ា ដ ែល ម ិន អា ច ទ ាយ ទុក ឬ ▁ដឹង ជា ម ុន បាន ▁កត្តា ភាគ នៃ ទេ ព ក ោស ្យ ល ▁ជា និ ស្ស ័យ ▁ពី ក ំណ ើត រ ប ស់ ម នុ ស្ស ច ំណ េះ ពី រ ប ប គ ំ ហ ើ ញ ច ុង ក្រ ោយ ទ ាំង ឡា យ រ ប ស់ វិទ្យា សា ស្រ ្ ដ ▁ការ ជា ប្រ ើ ប្រ ាស់ ឧ ប ករណ៍ ទំ ន ើប ▁ដើម្បី ច្ នៃ ប្រ ឌ ិត ▁ឬ ប ង្ក ើត អ ្វី មួយ ទំ ន ោរ ផ្ ន ែក ជីវ វិទ្យា ▁ជា ការ ខ ិត ខ ំ ប ង្ក ើត ថ ្ម ី ▁ដើម្បី ស ម្រ ប ខ្លួន នឹង ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ត ម្រ ូវ ការ ចំ ាប ាច់ រ ប ស់ សម ូ ភាព ▁ជា ស េច ក្ ដ ី ត្រូវ ការ រ ប ស់ ម នុ ស្ស ភាគ ច ្រ ើន ដ ែល ជា ក ម្ល ាំង ជ ម្រ ុញ ឪ ្យ អ្នក ប ង្ក ើត ថ ្ម ី ▁ត្រូវ ដ តែ ខ ិត ខ ំ ប្រ ឹង ប្រ ែង	215
តើចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចែកជាប៉ុន្មាន ផ្នែកអ្វីខ្លះ	null	ចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចែកជាពីរផ្នែកគឺ ការតស៊ូដោយអាវុធ ដឹកនាំដោយកម្លាំងនៃចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈ ដែលមានការជួយគាំទ្រពីំសំណាក់កងកម្លាំងវៀតមិញ ការតស៊ូដោយសន្តិវិធី ដឹកនាំដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ នយោបាយការទូត	null	ចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចែកជាពីរផ្នែកគឺ ការតស៊ូដោយអាវុធ ដឹកនាំដោយកម្លាំងនៃចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈ ដែលមានការជួយគាំទ្រពីំសំណាក់កងកម្លាំងវៀតមិញ ការតស៊ូដោយសន្តិវិធី ដឹកនាំដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ នយោបាយការទូត	ត ើ ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា ប៉ ុន ្ម ាន Ġ ផ្ ន ែក អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	36	ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា ពី រ ផ្ ន ែក គ ឺ Ġ ការ ត ស៊ូ ដោយ អា វុធ Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ ក ម្ល ាំង នៃ ច ល នា ត ស៊ូ ខ្ ម ែរ ឥ ស្ស រៈ Ġ ដ ែល មាន ការ ជ ួយ គ ាំ ទ្រ ពី ំ សំ ណា ក់ ក ង ក ម្ល ាំង វ ៀត ម ិញ Ġ ការ ត ស៊ូ ដោយ ស ន្ត ិ វិ ធី Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ សម ្ត េច ព្រ ះ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ ĠâĢĭ ន យោ បា យក ារ ទូ ត	110	▁តើ ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា ប៉ ុន ្ មាន ▁ផ្នែក អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	33	▁ចលនា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ ក្នុង ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ច ែក ជា ពី រ ផ្ ន ែក គ ឺ ▁ការតស៊ូ ដោយ អា វុធ ▁ដឹកនាំ ដោយ ក ម្ល ាំង នៃ ច ល នា ត ស៊ូ ខ្ ម ែរ ឥ ស្ស រៈ ▁ដែល មាន ការ ជ ួយ គ ាំ ទ្រ ពី ំ ស ំណ ាក់ ក ង ក ម្ល ាំង វ ៀត ម ិញ ▁ការតស៊ូ ដោយ ស ន្ត ិ វិ ធី ▁ដឹកនាំ ដោយ សម ្ត េច ព្រ ះ ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁នយោបាយ ការ ទ ូត	94
ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៅលើពិភពលោកលោកប្រធានាធិបតីសហភាពសូវៀតកូបាឆូវបានធ្វើដូចម្ដេចខ្លះ	null	ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៅលើពិភពលោកលោកប្រធានាធិបតីសហភាពសូវៀតកូបាឆូវបានធ្វើដូចតទៅ កាត់បន្ថយការចំណាយរបស់សហភាពសូវៀតលើប្រទេសខ្លះនៅបរទេសដកកងទ័ពសហភាពសូវៀតចេញពិប្រទេសអាហ្គានីស្ថានបដិសេធឈប់ផ្ដល់ចំនួយដល់រដ្ឋាភិបាលសម្ព័ន្ធភាពលើពិភពលោកប្រើនយោបាយសម្រេចសម្រួលជាមួយលោកខាងលិចបញ្ចប់ភាពតានតឹង កាត់បន្ថយគ្រឿងសព្វាវុធទាំងសងខាងឲ្យអស់ពីអឺរ៉ុបតាមរយៈសន្ធិសញ្ញារបស់វ៉ាស៊ីនតោនឆ្នាំ១៩៨៧ កាត់បន្ថយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររវាងអូតង់ និង វ៉ាសូវី តាមរយៈការចរចាររបស់ទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩០	null	ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៅលើពិភពលោកលោកប្រធានាធិបតីសហភាពសូវៀតកូបាឆូវបានធ្វើដូចតទៅ កាត់បន្ថយការចំណាយរបស់សហភាពសូវៀតលើប្រទេសខ្លះនៅបរទេសដកកងទ័ពសហភាពសូវៀតចេញពិប្រទេសអាហ្គានីស្ថានបដិសេធឈប់ផ្ដល់ចំនួយដល់រដ្ឋាភិបាលសម្ព័ន្ធភាពលើពិភពលោកប្រើនយោបាយសម្រេចសម្រួលជាមួយលោកខាងលិចបញ្ចប់ភាពតានតឹង កាត់បន្ថយគ្រឿងសព្វាវុធទាំងសងខាងឲ្យអស់ពីអឺរ៉ុបតាមរយៈសន្ធិសញ្ញារបស់វ៉ាស៊ីនតោនឆ្នាំ១៩៨៧ កាត់បន្ថយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររវាងអូតង់ និង វ៉ាសូវី តាមរយៈការចរចាររបស់ទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩០	ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ភាព តា ន ត ឹង នៅ លើ ពិ ភព លោក លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ស ហ ភាព ស ូវ ៀត កូ បា ឆ ូវ បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	42	ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ភាព តា ន ត ឹង នៅ លើ ពិ ភព លោក លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ស ហ ភាព ស ូវ ៀត កូ បា ឆ ូវ បាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ Ġ កាត់ បន្ថយ ការ ចំ ណា យ រ ប ស់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត លើ ប្រ ទេស ខ្ ល ះ នៅ បរ ទេស ដ ក ក ង ទ ័ ព ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ចេញ ពិ ប្រ ទេស អា ហ្គា នី ស្ថាន ប ដ ិស េ ធ ឈ ប់ ផ្ ដល់ ចំ ន ួយ ដល់ រដ្ឋ ា ភិ បាល សម ្ ព ័ន ្ ធ ភាព លើ ពិ ភព លោក ប្រ ើន យោ បា យ សម ្រ េច សម ្រ ួល ជា មួយ លោក ខា ង ល ិច បញ្ច ប់ ភាព តា ន ត ឹង Ġ កាត់ បន្ថយ គ្រឿង ស ព្វ ាវ ុ ធ ទ ាំង សង ខា ង ឲ្យ អ ស់ ពី អ ឺ រ៉ ុប តា ម រយ ៈ ស ន្ធ ិស ញ្ញា រ ប ស់ វ៉ា ស៊ី ន តោន ឆ្នាំ ១៩ ៨ ៧ Âł កាត់ បន្ថយ អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែរ រ វា ង អូ ត ង់ Ġ និង Ġ វ៉ា ស ូវ ី Ġ តា ម រយ ៈ ការ ចរ ចារ រ ប ស់ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ឆ្នាំ ១៩ ៩០	215	▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ភាព តា ន ត ឹង នៅ លើ ពិ ភព លោក លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ស ហ ភាព ស ូវ ៀត កូ បា ឆ ូវ បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	40	▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ភាព តា ន ត ឹង នៅ លើ ពិ ភព លោក លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ស ហ ភាព ស ូវ ៀត កូ បា ឆ ូវ បាន ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ ▁កាត់បន្ថយ ការ ច ំណ ាយ រ ប ស់ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត លើ ប្រ ទេស ខ្ ល ះ នៅ បរ ទេស ដ ក ក ង ទ ័ ព ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ចេញ ពិ ប្រ ទេស អា ហ្គា នី ស្ថាន ប ដ ិ សេ ធ ឈ ប់ ផ្ ដល់ ចំ ន ួយ ដល់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ស ម្ព ័ ន្ធ ភាព លើ ពិ ភព លោក ប្រ ើន យោ ប ាយ ស ម្រ េច ស ម្រ ួល ជា មួយ លោក ខា ង ល ិច បញ្ច ប់ ភាព តា ន ត ឹង ▁កាត់បន្ថយ គ្រឿង ស ព ្វា វុធ ទ ាំង សង ខា ង ឲ្យ អ ស់ ពី អ ឺ រ៉ ុប ត ាម រយ ៈ ស ន្ធ ិស ញ្ញា រ ប ស់ វ៉ា ស៊ី ន តោន ឆ្នាំ ១ ៩៨ ៧ ▁កាត់បន្ថយ អា វុធ នុ យក ្ល េ អ៊ ែរ រ វ ាង អ ូត ង់ ▁និង ▁វ៉ា ស ូវ ី ▁តាមរយៈ ការ ចរ ចារ រ ប ស់ ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ឆ្នាំ ១៩ ៩០	204
តើកាឡាក់ស៊ីមានប៉ុន្មានប្រភេទ អ្វីខ្លះ	null	កាឡាក់ស៊ីមាន៣ប្រភេទគឺ កាឡាក់ស៊ីរាងពងក្រពើ កាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យង និងកាឡាក់ស៊ីមានរាងមិនទៀងទាត់	null	កាឡាក់ស៊ីមាន៣ប្រភេទគឺ កាឡាក់ស៊ីរាងពងក្រពើ កាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យង និងកាឡាក់ស៊ីមានរាងមិនទៀងទាត់	ត ើក ា ឡា ក់ ស៊ី មាន ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	20	កា ឡា ក់ ស៊ី មាន ៣ âĢĭ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ Ġ កា ឡា ក់ ស៊ី រា ង ព ង ក្រ ព ើ Ġ កា ឡា ក់ ស៊ី រា ង គូ ទ ខ្ យ ង Ġ និង កា ឡា ក់ ស៊ី មាន រា ង ម ិន ទ ៀង ទ ាត់	48	▁តើ កា ឡា ក់ ស៊ី មាន ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	18	▁កា ឡា ក់ ស៊ី មាន ៣ ▁ប្រភេទ គ ឺ ▁កា ឡា ក់ ស៊ី រ ាង ព ង ក្រ ព ើ ▁កា ឡា ក់ ស៊ី រ ាង គូ ទ ខ្ យ ង ▁និង កា ឡា ក់ ស៊ី មាន រ ាង ម ិន ទ ៀង ទ ាត់	45
តើមូលហេតុអ្វីដែលធ្វើឪ្យអាណាចក្រភ្នំដួលរលំ	null	មូលហេតុដែលធ្វើឪ្យអាណាចក្រភ្នំដួលរលំគឺអាណាចក្រភ្នំមានវិសាលភាពទឹកដីដ៏ធំធេង និងខ្លាំងពូកែត្រូវដួលរលំទៅវិញយ៉ាងណាណោចអាធ័មតាមការយល់ឃើញរបស់អ្នកប្រវត្តិប្រវិត្តិវិទូពីការដួលរលំ នេះមិនដូចគ្នាទេចំពោះការយល់ឃើញមានដូចខាងក្រោម កាលនោះនៅសតវត្សទី ៦ មានគ្រោះទឹកជំនន់យ៉ាងធំ បានលិចលង់អាណាចក្រភ្នំធ្វើឪ្យអ្នកស្រុកមិនអាចទ្រាំទ្ររស់នៅតំបន់លិចទឹកតំបន់ក្រោម ទៀតបានក៏នាំកូនចៅទៅរស់នៅតំបន់ដីគោកខាងជើងគឺចេនឡា រួចលែងមកតំបន់ខាងត្បូងវិញ អ្នកសុ្រកចេនឡាត្រកូលសូរ្យវង្សវង្សព្រះអាទិត្យគោរពសាសនាព្រាហ្មណ៍គណៈឥសូរ ចំណែកអ្នកនគរភ្នំត្រកូល សោមវង្សវង្សព្រះច័ន្ទគោរពសាសនាព្រះពុទ្ធគណៈហីនយានដូចនេះ អ្នកស្រុក ចេនឡា វាយបង្ខំអ្នកនគរភ្នំឪ្យគោរពសាសនាព្រាហ្មណ៍ដូចគេដែរ ប្រជារាស្រ្ដនៅនគរភ្នំពេញចិត្តនឹងព្រះបាទរុទ្រវ័រ្មន ដែលបានសម្លាប់ព្រះបាទគុណវ័រ្មន រជ្ជទាយានពេញសិទ្ធិដែលត្រូវជាបងប្អូនរួចដណ្ដើមរាជសម្បត្តិ ប្រជារាស្រ្ដនាំគ្នាធ្វើការបះបោរប្រឆាំងទើបបណ្ដាលឪ្យនគរភ្នំដួលរលំ ព្រះបាទភវវ័រ្មនទី ១ជាចៅរបស់រុទ្រវរ្ម័នក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងកម្ពុជារាជល្បី ក៏ក្លាយជាស្ដេចនៅនគរចេនឡា ហើយបានលើកទ័ពមកវាយបង្រ្កាបចលនាបះបោរប្រឆាំងនឹងព្រះបាទរុទ្រវរ័្មន និងគ្រប់គ្រងនគរភ្នំវិញម្ដងទៅ	null	មូលហេតុដែលធ្វើឪ្យអាណាចក្រភ្នំដួលរលំគឺអាណាចក្រភ្នំមានវិសាលភាពទឹកដីដ៏ធំធេង និងខ្លាំងពូកែត្រូវដួលរលំទៅវិញយ៉ាងណាណោចអាធ័មតាមការយល់ឃើញរបស់អ្នកប្រវត្តិប្រវិត្តិវិទូពីការដួលរលំ នេះមិនដូចគ្នាទេចំពោះការយល់ឃើញមានដូចខាងក្រោម កាលនោះនៅសតវត្សទី ៦ មានគ្រោះទឹកជំនន់យ៉ាងធំ បានលិចលង់អាណាចក្រភ្នំធ្វើឪ្យអ្នកស្រុកមិនអាចទ្រាំទ្ររស់នៅតំបន់លិចទឹកតំបន់ក្រោម ទៀតបានក៏នាំកូនចៅទៅរស់នៅតំបន់ដីគោកខាងជើងគឺចេនឡា រួចលែងមកតំបន់ខាងត្បូងវិញ អ្នកសុ្រកចេនឡាត្រកូលសូរ្យវង្សវង្សព្រះអាទិត្យគោរពសាសនាព្រាហ្មណ៍គណៈឥសូរ ចំណែកអ្នកនគរភ្នំត្រកូល សោមវង្សវង្សព្រះច័ន្ទគោរពសាសនាព្រះពុទ្ធគណៈហីនយានដូចនេះ អ្នកស្រុក ចេនឡា វាយបង្ខំអ្នកនគរភ្នំឪ្យគោរពសាសនាព្រាហ្មណ៍ដូចគេដែរ ប្រជារាស្រ្ដនៅនគរភ្នំពេញចិត្តនឹងព្រះបាទរុទ្រវ័រ្មន ដែលបានសម្លាប់ព្រះបាទគុណវ័រ្មន រជ្ជទាយានពេញសិទ្ធិដែលត្រូវជាបងប្អូនរួចដណ្ដើមរាជសម្បត្តិ ប្រជារាស្រ្ដនាំគ្នាធ្វើការបះបោរប្រឆាំងទើបបណ្ដាលឪ្យនគរភ្នំដួលរលំ ព្រះបាទភវវ័រ្មនទី ១ជាចៅរបស់រុទ្រវរ្ម័នក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងកម្ពុជារាជល្បី ក៏ក្លាយជាស្ដេចនៅនគរចេនឡា ហើយបានលើកទ័ពមកវាយបង្រ្កាបចលនាបះបោរប្រឆាំងនឹងព្រះបាទរុទ្រវរ័្មន និងគ្រប់គ្រងនគរភ្នំវិញម្ដងទៅ	ត ើម ូល ហេតុ អ ្វី ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ ដ ួល រ លំ Ġ	22	ម ូល ហេតុ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ ដ ួល រ លំ គ ឺ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ មាន វិ សា ល ភាព ទឹក ដ ី ដ ៏ ធ ំ ធ េង Ġ និង ខ្ លា ំ ង ព ូក ែត ្រ ូវ ដ ួល រ លំ ទៅ វិញ យ៉ាង ណា ណ ោច អា ធ ័ ម តា មក ារ យល់ឃើញ រ ប ស់ អ្នក ប្រ វត្ត ិប ្រ វិ ត្តិ វិ ទូ ពី ការ ដ ួល រ លំ Ġ នេះ ម ិន ដូច គ្នា ទេ ចំ ព ោះ ការ យល់ឃើញ មាន ដូច ខា ង ក្រោម Ġ កាល ន ោះ នៅ ស ត វ ត ្ស ទី Ġ ៦ Ġ មាន គ្រ ោះ ទឹក ជំ ន ន់ យ៉ាង ធ ំ Ġ បាន ល ិច លង ់ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ្នក ស្រ ុក ម ិន អា ច ទ្រ ាំ ទ្រ រស់ នៅ ត ំ ប ន់ ល ិច ទឹក ត ំ ប ន់ ក្រោម Ġ ទៀត បាន ក ៏ នាំ កូ ន ច ៅ ទៅ រស់ នៅ ត ំ ប ន់ ដ ី គោ ក ខា ង ជើង គ ឺ ច េន ឡា Ġ រ ួច លែង មក ត ំ ប ន់ ខា ង ត្ប ូង វិញ Ġ អ្នក សុ ្រ ក ច េន ឡា ត្រ កូ ល ស ូរ ្យ វង្ស វង្ស ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ គោ រ ព សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ គ ណៈ ឥ ស ូរ Ġ ចំ ណ ែក អ្នក ន គរ ភ្នំ ត្រ កូ ល Ġ ស ោម វង្ស វង្ស ព្រ ះ ច ័ន ្ ទ គោ រ ព សា ស នា ព្រ ះ ពុ ទ្ធ គ ណៈ ហ ីន យា ន ដូច នេះ Ġ អ្នក ស្រ ុក Ġ ច េន ឡា Ġ វា យ បង ្ខ ំ អ្នក ន គរ ភ្នំ ឪ ្យ គោ រ ព សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ ដូច គ េ ដ ែរ Ġ ប្រ ជា រា ស្រ ្ ដ នៅ ន គរ ភ្នំពេញ ចិត្ត នឹង ព្រ ះ បាទ រ ុ ទ្រ វ ័រ ្ម ន Ġ ដ ែល បាន សម ្លា ប់ ព្រ ះ បាទ គុណ វ ័រ ្ម ន Ġ រ ជ្ជ ទ ាយ ាន ព េញ សិ ទ្ធិ ដ ែល ត្រូវ ជា បង ប្ អូ ន រ ួច ដ ណ ្ ដើម រាជ សម្បត្តិ Ġ ប្រ ជា រា ស្រ ្ ដ នាំ គ្នា ធ ្វ ើក ារ ប ះ ប ោរ ប្រ ឆ ាំង ទ ើប ប ណ ្ ដា ល ឪ ្យ ន គរ ភ្នំ ដ ួល រ លំ ĠâĢĭ ព្រ ះ បាទ ភ វ វ ័រ ្ម ន ទី Ġ ១ ជា ច ៅ រ ប ស់ រ ុ ទ្រ វរ ្ម ័ន ក្រ ោយ ពី រ ៀប អ ភិ សេ ក ជា មួយ ព្រ ះ នា ង ក ម្ព ុ ជា រាជ ល ្ប ី Ġ ក ៏ ក្លា យ ជា ស្ ដ េច នៅ ន គរ ច េន ឡា Ġ ហើយ បាន លើក ទ ័ ព មក វា យ បង ្រ ្ក ាប ច ល នា ប ះ ប ោរ ប្រ ឆ ាំង នឹង ព្រ ះ បាទ រ ុ ទ្រ វរ ័ ្ម ន Ġ និង គ្រ ប់ គ្រ ង ន គរ ភ្នំ វិញ ម្ ដង ទៅ	511	▁តើ ម ូល ហេតុ អ ្វី ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ ដ ួល រ លំ ▁	22	▁មូលហេតុ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ ដ ួល រ លំ គ ឺ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ មាន វិ ស ាល ភាព ទឹក ដ ី ដ ៏ ធ ំ ធ េង ▁និង ខ្ ល ាំង ព ូក ែ ត្រូវ ដ ួល រ លំ ទៅ វិញ យ៉ាង ណា ណ ោច អា ធ ័ ម ត ាម ការ យល់ឃើញ រ ប ស់ អ្នក ប្រ វ ត្តិ ប្រ វិ ត្តិ វិ ទូ ពី ការ ដ ួល រ លំ ▁នេះ ម ិន ដូច គ្នា ទ េច ំព ោះ ការ យល់ឃើញ មាន ដូច ខា ង ក្រោម ▁កាល ន ោះ នៅ ស ត វ ត ្ស ទី ▁៦ ▁មាន គ្រ ោះ ទឹក ជំ ន ន់ យ៉ាង ធ ំ ▁បាន ល ិច ល ង់ អា ណា ច ក្រ ភ្នំ ធ ្វ ើ ឪ ្យ អ្នក ស្រ ុក ម ិន អា ច ទ្រ ាំ ទ្រ រស់ នៅ ត ំ ប ន់ ល ិច ទឹក ត ំ ប ន់ ក្រោម ▁ទៀត បាន ក ៏ នាំ ក ូន ច ៅ ទៅ រស់ នៅ ត ំ ប ន់ ដ ី គ ោក ខា ង ជើង គ ឺ ច េន ឡា ▁រួច លែង មក ត ំ ប ន់ ខា ង ត្ប ូង វិញ ▁អ្នក សុ ្រ ក ច េន ឡា ត្រ ក ូល ស ូរ ្យ វង្ស វង្ស ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ គ ោរ ព សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ គ ណៈ ឥ ស ូរ ▁ចំណែក អ្នក ន គរ ភ្នំ ត្រ ក ូល ▁សោម វង្ស វង្ស ព្រ ះ ច ័ ន្ទ គ ោរ ព សា ស នា ព្រ ះ ព ុទ្ធ គ ណៈ ហ ីន យ ាន ដូច នេះ ▁អ្នកស្រុក ▁ច េន ឡា ▁វាយ បង ្ខ ំ អ្នក ន គរ ភ្នំ ឪ ្យ គ ោរ ព សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ ដូច គ េ ដ ែរ ▁ប្រជា រា ស្រ ្ ដ នៅ ន គរ ភ្នំពេញ ចិត្ត នឹង ព្រ ះ បាទ រ ុ ទ្រ វ ័រ ្ម ន ▁ដែល បាន ស ម្ល ាប់ ព្រ ះ បាទ គុណ វ ័រ ្ម ន ▁រ ជ្ជ ទ ាយ ាន ព េញ សិ ទ្ធិ ដ ែល ត្រូវ ជា បង ប ្អ ូន រ ួច ដ ណ ្ ដើម រាជ សម្បត្តិ ▁ប្រជា រា ស្រ ្ ដ នាំ គ្នា ធ ្វ ើ ការ ប ះ ប ោរ ប្រ ឆ ាំង ទ ើប ប ណ ្ ដា ល ឪ ្យ ន គរ ភ្នំ ដ ួល រ លំ ▁ព្រះបាទ ភ វ វ ័រ ្ម ន ទី ▁១ ជា ច ៅ រ ប ស់ រ ុ ទ្រ វរ ្ម ័ន ក្រ ោយ ពី រ ៀប អ ភិ ស េក ជា មួយ ព្រ ះ ន ាង ក ម្ព ុ ជា រាជ ល ្ប ី ▁ក៏ ក្លា យ ជា ស្ ដ េច នៅ ន គរ ច េន ឡា ▁ហើយ បាន លើក ទ ័ ព មក វ ាយ បង ្រ ្ក ាប ច ល នា ប ះ ប ោរ ប្រ ឆ ាំង នឹង ព្រ ះ បាទ រ ុ ទ្រ វរ ័ ្ម ន ▁និង គ្រ ប់ គ្រ ង ន គរ ភ្នំ វិញ ម្ ដង ទៅ	493
អ្វីជារបកគំហើញ	null	របកគំហើញ គឺការរកឃើញអ្វីៗដែលមានរួចមកហើយ មានលក្ខណៈជាអាថ៌កំបាំងដែលគេរកពុំទាន់ឃើញ របកគំហើញ តែងនាំមកនូវទស្សនៈថ្មីលើវត្ថុទាំងឡាយឧទាហរណ៍ ការរកឃើញទ្វីបអាមេរិករបស់គ្រឹស្តូសដីគូឡុំ	null	របកគំហើញ គឺការរកឃើញអ្វីៗដែលមានរួចមកហើយ មានលក្ខណៈជាអាថ៌កំបាំងដែលគេរកពុំទាន់ឃើញ របកគំហើញ តែងនាំមកនូវទស្សនៈថ្មីលើវត្ថុទាំងឡាយឧទាហរណ៍ ការរកឃើញទ្វីបអាមេរិករបស់គ្រឹស្តូសដីគូឡុំ	អ ្វី ជា រ ប ក គ ំ ហ ើ ញ Ġ	11	រ ប ក គ ំ ហ ើ ញ Ġ គ ឺ ការ រក ឃើញ អ ្វី ៗ ដ ែល មាន រ ួច មក ហើយ Ġ មាន ល ក្ខ ណៈ ជា អា ថ ៌ កំ បា ំ ង ដ ែល គ េរ ក ពុ ំ ទាន ់ ឃើញ Ġ រ ប ក គ ំ ហ ើ ញ Ġ តែ ង នាំ មក ន ូវ ទ ស្ស នៈ ថ ្ម ី លើ វ ត្ថ ុ ទ ាំង ឡា យ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ការ រក ឃើញ ទ ្វី ប អា មេ រិក រ ប ស់ គ្រ ឹ ស្ត ូស ដ ី គូ ឡ ុំ	100	▁អ្វី ជា រ ប ក គ ំ ហ ើ ញ ▁	10	▁រប ក គ ំ ហ ើ ញ ▁គឺ ការ រក ឃើញ អ ្វី ៗ ដ ែល មាន រ ួច មក ហើយ ▁មាន ល ក្ខ ណៈ ជា អា ថ ៌ កំ ប ាំង ដ ែល គ េរ ក ព ុំ ទ ាន់ ឃើញ ▁រប ក គ ំ ហ ើ ញ ▁តែង នាំ មក ន ូវ ទ ស្ស នៈ ថ ្ម ី លើ វ ត្ថ ុ ទ ាំង ឡា យ ឧ ទ ា ហ រ ណ៍ ▁ការរក ឃើញ ទ ្វី ប អា មេ រិក រ ប ស់ គ្រ ឹ ស្ត ូស ដ ី គូ ឡ ុំ	94
ហេតុអ្វីបានជាបញ្ហាលើសចំណុះប្រជាជនអាចដោះស្រាយបាននៅប្រទេសជប៉ុន	null	បានជាប្រទេសជប៉ុនរងនូវបាតុភូតធម្មជាតិទាំងនោះដោយសារប្រទេស ជប៉ុនស្ថិតនៅលើកម្រងកោះដែលមានសំបកដ៏ស្តើង និងការវាតទីនៅលើសមុទ្រ យកដីសាងសង់លំនៅដ្ឋាន សួនច្បារ ច្បារដំណាំរោងចក្រឧស្សាហ កម្មតាមរបៀបធ្វើដី ខឿន ឬប៉ុលឌែ	null	បានជាប្រទេសជប៉ុនរងនូវបាតុភូតធម្មជាតិទាំងនោះដោយសារប្រទេស ជប៉ុនស្ថិតនៅលើកម្រងកោះដែលមានសំបកដ៏ស្តើង និងការវាតទីនៅលើសមុទ្រ យកដីសាងសង់លំនៅដ្ឋាន សួនច្បារ ច្បារដំណាំរោងចក្រឧស្សាហ កម្មតាមរបៀបធ្វើដី ខឿន ឬប៉ុលឌែ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប ញ ្ហ ាល ើស ចំ ណ ុះ ប្រ ជា ជន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន នៅ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន Ġ	29	បាន ជា ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន រ ង ន ូវ បា ត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ ទ ាំង ន ោះ ដោយ សារ ប្រ ទេស Ġ ជ ប៉ ុន ស្ ថ ិត នៅ លើក ម្រ ង ក ោះ ដ ែល មាន សំ ប ក ដ ៏ ស្ត ើង Ġ និង ការ វា ត ទី នៅ លើ សម ុ ទ្រ Ġ យក ដ ី សា ង សង ់ លំ នៅ ដ្ឋាន Ġ ស ួន ច្ បា រ Ġ ច្ បា រ ដំ ណា ំ រ ោង ច ក្រ ឧ ស្សា ហ Ġ កម្ម តា ម រ ប ៀប ធ ្វ ើ ដ ី Ġ ខ ឿន Ġ ឬ ប៉ ុល ឌ ែ	104	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា ប ញ ្ហ ាល ើស ច ំណ ុះ ប្រ ជា ជន អា ច ដ ោះ ស្រ ាយ បាន នៅ ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន ▁	29	▁បានជា ប្រ ទេស ជ ប៉ ុន រ ង ន ូវ ប ាត ុ ភ ូត ធម្ម ជាតិ ទ ាំង ន ោះ ដោយ សារ ប្រ ទេស ▁ជប៉ុន ស ្ថ ិត នៅ លើក ម្រ ង ក ោះ ដ ែល មាន សំ ប ក ដ ៏ ស្ត ើង ▁និង ការ វ ាត ទី នៅ លើ សម ុ ទ្រ ▁យក ដ ី សា ង ស ង់ លំ នៅ ដ្ឋាន ▁សួនច្បារ ▁ច ្ប ារ ដ ំណ ាំ រ ោង ច ក្រ ឧ ស្សា ហ ▁កម្ម ត ាម រ ប ៀប ធ ្វ ើ ដ ី ▁ខឿន ▁ឬ ប៉ ុល ឌ ែ	96
ចូរពណ៌នាអំពីការស្ថាបនាប្រទេសក្រោយថ្ងៃទី០៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៧៩	null	ការស្ថាបនាប្រទេសក្រោយថ្ងៃទី០៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៧៩បង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជនបដិវត្ត ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ រដ្ឋសភាជាតីបង្កើតក្រុមសាមគ្គីបង្កបង្កើនផល ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកស្រ្ដីមេម៉ាយ ក្មេងកំព្រា ចាស់ជរា ព្រោះពួកគេគ្មាន ឧបករណ៍បង្កបង្កើនផលការស្ដារវិស័យសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញដោយពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មមានដូចជាដំណាំស្រូវ ដំណាំផ្សេងៗ ដំណាំកៅស៊ូ អាជីវកម្ម ឈើ ការចិញ្ចឹមសត្វ ការនេសាទវប្បធម៌អប់រំ បង្កើតសាលារៀនគ្រប់កម្រិតសិក្សា វត្តអារាម និងជំនឿ សាសនាផ្សេងៗវិស័យនយោបាយ បង្រួបបង្រួមជាតិ រហូតដល់មានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីសថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា នៅឆ្នាំ១៩៩១	null	ការស្ថាបនាប្រទេសក្រោយថ្ងៃទី០៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៧៩បង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជនបដិវត្ត ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ រដ្ឋសភាជាតីបង្កើតក្រុមសាមគ្គីបង្កបង្កើនផល ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកស្រ្ដីមេម៉ាយ ក្មេងកំព្រា ចាស់ជរា ព្រោះពួកគេគ្មាន ឧបករណ៍បង្កបង្កើនផលការស្ដារវិស័យសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញដោយពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មមានដូចជាដំណាំស្រូវ ដំណាំផ្សេងៗ ដំណាំកៅស៊ូ អាជីវកម្ម ឈើ ការចិញ្ចឹមសត្វ ការនេសាទវប្បធម៌អប់រំ បង្កើតសាលារៀនគ្រប់កម្រិតសិក្សា វត្តអារាម និងជំនឿ សាសនាផ្សេងៗវិស័យនយោបាយ បង្រួបបង្រួមជាតិ រហូតដល់មានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីសថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា នៅឆ្នាំ១៩៩១	ច ូរ ព ណ៌ នា អ ំព ី ការ ស្ ថា ប នា ប្រ ទេស ក្រ ោយ ថ ្ង ៃ ទី ០ ៧ Ġ ខែ មក រា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៩ Ġ	30	ការ ស្ ថា ប នា ប្រ ទេស ក្រ ោយ ថ ្ង ៃ ទី ០ ៧ Ġ ខែ មក រា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៩ បង ្ក ើត រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ គ្រ ប់ គ្រ ង Ġ គ ណ ប ក្ស ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា ប្រ ជា ជន ប ដ ិ វត្ត Ġ ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រដ្ឋ Ġ រដ្ឋ ស ភា ជា តី បង ្ក ើត ក្រុម សា ម គ្គ ី បង ្ក បង ្ក ើន ផល Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ សម ្រា ល ប ន្ទ ុក ស្រ ្ ដ ី មេ ម៉ា យ Ġ ក្ មេ ង កំ ព្រ ា Ġ ច ាស់ ជ រា Ġ ព្រ ោះ ព ួ ក គ េ គ ្ម ាន Ġ ឧ ប ករណ៍ បង ្ក បង ្ក ើន ផល ការ ស្ ដា រ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឡើង វិញ ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម មាន ដូច ជា ដំ ណា ំ ស្រ ូវ Ġ ដំ ណា ំ ផ្ សេ ង ៗ Ġ ដំ ណា ំ ក ៅ ស៊ូ Ġ អា ជីវ កម្ម Ġ ឈ ើ Ġ ការ ច ិញ ្ច ឹម ស ត ្វ Ġ ការ ន េស ា ទ វ ប្ប ធម៌ អ ប់ រំ Ġ បង ្ក ើត សា លា រ ៀន គ្រ ប់ ក ម្រ ិត សិ ក្ស ា Ġ វត្ត អា រា ម Ġ និង ជំ ន ឿ Ġ សា ស នា ផ្ សេ ង ៗ វិ ស ័យ ន យោ បា យ Ġ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម ជាតិ Ġ រ ហ ូត ដល់ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ថ ្ង ៃ ទី ២ ៣ Ġ ខែ ត ុល ា Ġ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១	279	▁ចូរ ព ណ៌ នា អ ំព ី ការ ស្ ថា ប នា ប្រ ទេស ក្រ ោយ ថ ្ង ៃ ទី ០ ៧ ▁ខែមករា ▁ឆ្នាំ ▁១៩៧៩ ▁	25	▁ការស្ ថា ប នា ប្រ ទេស ក្រ ោយ ថ ្ង ៃ ទី ០ ៧ ▁ខែមករា ▁ឆ្នាំ ▁១៩៧៩ ប ង្ក ើត រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ គ្រ ប់ គ្រ ង ▁គណបក្ស ប្រ ជា ជន ក ម្ព ុ ជា ▁ក្រុមប្រឹក្សា ប្រ ជា ជន ប ដ ិ វត្ត ▁ក្រុមប្រឹក្សា រដ្ឋ ▁រដ្ឋសភា ជា តី ប ង្ក ើត ក្រុម ស ាម គ្គ ី ប ង្ក ប ង្ក ើន ផល ▁ដើម្បី ជ ួយ ស ម្រ ាល ប ន្ទ ុក ស្រ ្ ដ ី មេ ម៉ា យ ▁ក្មេង ក ំព ្រា ▁ចាស់ ជ រា ▁ព្រោះ ព ួ ក គ េ គ ្ មាន ▁ឧបករណ៍ ប ង្ក ប ង្ក ើន ផល ការ ស្ ដា រ វិ ស ័យ សេ ដ្ឋ កិច្ច ឡើង វិញ ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក លើ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម មាន ដូច ជា ដ ំណ ាំ ស្រ ូវ ▁ដំណាំ ផ្ ស េង ៗ ▁ដំណាំ ក ៅ ស៊ូ ▁អាជីវកម្ម ▁ឈើ ▁ការច ិ ញ្ច ឹម ស ត ្វ ▁ការ ន េ សា ទ វ ប្ប ធម៌ អ ប់ រំ ▁បង្កើត ស ាល ារ ៀន គ្រ ប់ ក ម្រ ិត ស ិក ្សា ▁វត្ត អា រ ាម ▁និង ជំ ន ឿ ▁សាសនា ផ្ ស េង ៗ វិ ស ័យ ន យោ ប ាយ ▁បង ្រ ួ ប បង ្ រួម ជាតិ ▁រហូតដល់ មាន កិច្ច ព្រមព្រៀង ស ន្ ដ ិ ភាព ទី ក្រុង ប៉ា រី ស ថ ្ង ៃ ទី ២ ៣ ▁ខែតុលា ▁នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩ ១	234
តើនគរបាលជាតិត្រូវមានអត្តចរិតបែបណា	null	នគរបាលជាតិត្រូវមានអត្តចរិតស្លូតបូតសុភាពរាបសារទន់ភ្លន់គោពវិន័យសាមគ្គីភាពស្មោះត្រង់អង់អាចក្លាហានមានសីលធម៌ម៉ងម៉ាត់ក្នុងការងារជានិច្ច	null	នគរបាលជាតិត្រូវមានអត្តចរិតស្លូតបូតសុភាពរាបសារទន់ភ្លន់គោពវិន័យសាមគ្គីភាពស្មោះត្រង់អង់អាចក្លាហានមានសីលធម៌ម៉ងម៉ាត់ក្នុងការងារជានិច្ច	ត ើន គរ បាល ជាតិ ត្រូវ មាន អ ត្ត ចរ ិត ប ែប ណា Ġ	14	ន គរ បាល ជាតិ ត្រូវ មាន អ ត្ត ចរ ិត ស្ ល ូត បូ ត សុ ភាព រា ប សារ ទ ន់ ភ្ល ន់ គោ ព វិ ន ័យ សា ម គ្គ ី ភាព ស្ម ោះ ត្រ ង់ អ ង់ អា ច ក្លា ហាន មាន សី ល ធម៌ ម៉ ង ម៉ា ត់ ក្នុង ការងារ ជា និ ច្ច ĠâĢĭ	57	▁តើ ន គរ បាល ជាតិ ត្រូវ មាន អ ត្ត ចរ ិត ប ែប ណា ▁	14	▁នគរបាល ជាតិ ត្រូវ មាន អ ត្ត ចរ ិត ស ្ល ូត ប ូត សុ ភាព រ ាប សារ ទ ន់ ភ្ល ន់ គោ ព វ ិន ័យ ស ាម គ្គ ី ភាព ស្ម ោះ ត្រ ង់ អ ង់ អា ច ក្លា ហាន មាន សី ល ធម៌ ម៉ ង ម៉ ាត់ ក្នុង ការងារ ជា និ ច្ច ▁	55

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.