Split (3)

train · 9.55k rows

instruction stringlengths 9 478	input float64	output stringlengths 6 612k	input_text float64	output_text stringlengths 6 612k	merged_input_tokens stringlengths 16 730	merged_input_khmer_count int64 5 233	merged_output_tokens stringlengths 9 924k	merged_output_khmer_count int64 2 296k	ref_input_tokens stringlengths 17 680	ref_input_khmer_count int64 4 201	ref_output_tokens stringlengths 8 892k	ref_output_khmer_count int64 1 280k
តើអ្នកដែលបាត់បង់មនសិការរមែងតែងនាំមកនូវបញ្ហាអ្វីខ្លះចំពោះខ្លួនឯង	null	អ្នកដែលបាត់បង់មនសិការរមែងតែងនាំមកនូវសេចក្តីវិនាសចំពោះខ្លួនឯងបាត់បង់ការសិក្សា កិត្តិយស និងសេរីភាពការសិក្សា ការងារ សមត្ថភាព ឧទាហរណ៍ យុវជនបោះបង់ការសិក្សានាំឱ្យប្រើគ្រឿងញៀន កិត្តិយស ឧទាហរណ៍ គេមើលងាយមិនរាប់រករស់នៅឯការតែឯងសេរីភាព សុវត្ថិភាព សន្តិសុខ ឧទាហរណ៍ មិនហ៊ានផ្តាច់ខ្លួនពីបក្សពួកអាក្រក់ព្រោះខ្លាចគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត បាត់បង់សេរីភាព ចំពោះគ្រួសារ ខាតបង់ពេលវេលា ទ្រព្យសម្បត្តិ លួច ម៉ូតូ គោ ក្របី ប៉ះពាល់កិត្តិយសគ្រួសារ បែកបាក់ កេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អហឹង្សាសុវត្ថិភាព អសន្តិសុខ ក្នុងគ្រួសារ ចំពោះសង្គមជាតិ បាត់បង់ធនធានមនុស្សបាត់បង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចបាត់បង់កិត្យានុភាពប្រទេសជាតិបាត់បង់សុវត្ថិភាពអសន្តិសុខសង្គមបាត់បង់សេរីភាពយុត្តិធម៌មនុស្សធម៌ប្រជាធិបតេយ្យបាត់បង់បូរណភាពទឹកដី អត្តសញ្ញាណជាតិ វប្បធម៌ កេរ្តិ៍តំណែលបូរាណវត្ថុ ឯករាជ្យខូចភាពម្ចាស់ការខូចការទទួលខុសត្រូវ ធ្វើតាមបញ្ជា	null	អ្នកដែលបាត់បង់មនសិការរមែងតែងនាំមកនូវសេចក្តីវិនាសចំពោះខ្លួនឯងបាត់បង់ការសិក្សា កិត្តិយស និងសេរីភាពការសិក្សា ការងារ សមត្ថភាព ឧទាហរណ៍ យុវជនបោះបង់ការសិក្សានាំឱ្យប្រើគ្រឿងញៀន កិត្តិយស ឧទាហរណ៍ គេមើលងាយមិនរាប់រករស់នៅឯការតែឯងសេរីភាព សុវត្ថិភាព សន្តិសុខ ឧទាហរណ៍ មិនហ៊ានផ្តាច់ខ្លួនពីបក្សពួកអាក្រក់ព្រោះខ្លាចគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត បាត់បង់សេរីភាព ចំពោះគ្រួសារ ខាតបង់ពេលវេលា ទ្រព្យសម្បត្តិ លួច ម៉ូតូ គោ ក្របី ប៉ះពាល់កិត្តិយសគ្រួសារ បែកបាក់ កេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អហឹង្សាសុវត្ថិភាព អសន្តិសុខ ក្នុងគ្រួសារ ចំពោះសង្គមជាតិ បាត់បង់ធនធានមនុស្សបាត់បង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចបាត់បង់កិត្យានុភាពប្រទេសជាតិបាត់បង់សុវត្ថិភាពអសន្តិសុខសង្គមបាត់បង់សេរីភាពយុត្តិធម៌មនុស្សធម៌ប្រជាធិបតេយ្យបាត់បង់បូរណភាពទឹកដី អត្តសញ្ញាណជាតិ វប្បធម៌ កេរ្តិ៍តំណែលបូរាណវត្ថុ ឯករាជ្យខូចភាពម្ចាស់ការខូចការទទួលខុសត្រូវ ធ្វើតាមបញ្ជា	ត ើ អ្នក ដ ែល បា ត់ បង់ ម ន សិ ការ រ ម ែង តែ ង នាំ មក ន ូវ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ចំ ព ោះ ខ្លួន ឯ ង Ġ	36	អ្នក ដ ែល បា ត់ បង់ ម ន សិ ការ រ ម ែង តែ ង នាំ មក ន ូវ សេ ច ក្តី វិ នា ស ចំ ព ោះ ខ្លួន ឯ ង បា ត់ បង់ ការ សិ ក្ស ា Ġ ក ិត្ត ិយ ស Ġ និង សេ រី ភាព ការ សិ ក្ស ា Ġ ការងារ Ġ សម ត្ថ ភាព Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ យ ុ វ ជន ប ោះ បង់ ការ សិ ក្ស ាន ាំ ឱ្យ ប្រ ើ គ្រឿង ញ ៀន Ġ ក ិត្ត ិយ ស Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ គ េ មើល ង ាយ ម ិន រា ប់ រក រស់ នៅ ឯក ារ តែ ឯ ង សេ រី ភាព Ġ សុ វ ត្ថ ិ ភាព Ġ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ម ិន ហ៊ ាន ផ្ តា ច ់ ខ្លួន ពី ប ក្ស ព ួ ក អា ក្រ ក់ ព្រ ោះ ខ្ លា ច គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដល់ ជីវ ិត Ġ បា ត់ បង់ សេ រី ភាព Ġ ចំ ព ោះ គ្រួសារ Ġ ខា ត បង់ ពេល វេ លា Ġ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ Ġ ល ួច Ġ ម៉ូ តូ Ġ គោ Ġ ក្រ បី Ġ ប៉ ះ ពា ល់ ក ិត្ត ិយ ស គ្រួសារ Ġ បែក បា ក់ Ġ ក េរ ្តិ ៍ ឈ្មោះ ម ិន ល្អ ហ ឹង ្សា សុ វ ត្ថ ិ ភាព Ġ អ ស ន្ត ិស ុ ខ Ġ ក្នុង គ្រួសារ Ġ ចំ ព ោះ សង ្ គម ជាតិ Ġ បា ត់ បង់ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស បា ត់ បង់ ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច បា ត់ បង់ ក ិត ្យា នុ ភាព ប្រ ទេស ជាតិ បា ត់ បង់ សុ វ ត្ថ ិ ភាព អ ស ន្ត ិស ុ ខ សង ្ គម បា ត់ បង់ សេ រី ភាព យុត្តិ ធម៌ ម នុ ស្ស ធម៌ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ បា ត់ បង់ បូ រណ ភាព ទឹក ដ ី Ġ អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ជាតិ Ġ វ ប្ប ធម៌ Ġ ក េរ ្តិ ៍ ត ំណ ែល បូ រា ណ វ ត្ថ ុ Ġ ឯក រាជ ្យ ខ ូច ភាព ម្ចាស់ ការ ខ ូច ការ ទទួល ខុស ត្រូវ Ġ ធ ្វ ើត ាម បញ្ជា	334	▁តើ អ្នក ដ ែល ប ាត់ បង់ ម ន សិ ការ រ ម ែង ត ែង នាំ មក ន ូវ ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ ច ំព ោះ ខ្លួន ឯ ង ▁	35	▁អ្នក ដ ែល ប ាត់ បង់ ម ន សិ ការ រ ម ែង ត ែង នាំ មក ន ូវ ស េច ក្តី វិ នា ស ច ំព ោះ ខ្លួន ឯ ង ប ាត់ បង់ ការ ស ិក ្សា ▁កិត្តិយស ▁និង សេ រី ភាព ការ ស ិក ្សា ▁ការងារ ▁សមត្ថភាព ▁ឧទាហរណ៍ ▁យុវជន ប ោះ បង់ ការ ស ិក ្សា នាំ ឱ្យ ប្រ ើ គ្រឿង ញ ៀន ▁កិត្តិយស ▁ឧទាហរណ៍ ▁គេ មើល ង ាយ ម ិន រ ាប់ រក រស់ នៅ ឯ ការ តែ ឯ ង សេ រី ភាព ▁សុវត្ថិភាព ▁សន្តិសុខ ▁ឧទាហរណ៍ ▁មិន ហ៊ ាន ផ្ ត ាច់ ខ្លួន ពី ប ក្ស ព ួ ក អា ក្រ ក់ ព្រ ោះ ខ ្លា ច គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដល់ ជីវ ិត ▁បាត់បង់ សេ រី ភាព ▁ចំពោះ គ្រួសារ ▁ខាត បង់ ពេល វេ លា ▁ទ្រព្យសម្បត្តិ ▁លួច ▁ម៉ូតូ ▁គោ ▁ក្របី ▁ប៉ះពាល់ ក ិត្ត ិយ ស គ្រួសារ ▁បែកបាក់ ▁កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ម ិន ល្អ ហ ឹង ្សា សុ វ ត្ថ ិ ភាព ▁អស ន្ត ិ សុខ ▁ក្នុង គ្រួសារ ▁ចំពោះ ស ង្គ ម ជាតិ ▁បាត់បង់ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ប ាត់ បង់ ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ប ាត់ បង់ ក ិត ្យ ានុ ភាព ប្រ ទេស ជាតិ ប ាត់ បង់ សុ វ ត្ថ ិ ភាព អ ស ន្ត ិ សុខ ស ង្គ ម ប ាត់ បង់ សេ រី ភាព យុត្តិ ធម៌ ម នុ ស្ស ធម៌ ប្រ ជា ធិបតេយ្យ ប ាត់ បង់ បូ រណ ភាព ទឹក ដ ី ▁អត្តសញ្ញាណ ជាតិ ▁វប្បធម ៌ ▁កេរ្តិ៍ ត ំណ ែល បូ រា ណ វ ត្ថ ុ ▁ឯករាជ្យ ខ ូច ភាព ម្ចាស់ ការ ខ ូច ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ▁ធ្វើ ត ាម បញ្ជា	260
តើកាឡាក់ស៊ីឈ្មោះអ្វីដែលស្ថិតនៅជិតជាងគេដែលយើងអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេ	null	កាឡាកស៊ីដែលស្ថិតនៅជិតជាងគេដែលយើងអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេគឺ កាឡាក់ស៊ីអង់ដ្រូមេដា Androme – da Galaxy	null	កាឡាកស៊ីដែលស្ថិតនៅជិតជាងគេដែលយើងអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេគឺ កាឡាក់ស៊ីអង់ដ្រូមេដា Androme – da Galaxy	ត ើក ា ឡា ក់ ស៊ី ឈ្មោះ អ ្វី ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ជ ិត ជា ង គ េ ដ ែល យ ើង អា ច មើល ឃើញ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ Ġ	35	កា ឡា ក ស៊ី ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ជ ិត ជា ង គ េ ដ ែល យ ើង អា ច មើល ឃើញ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ គ ឺ Ġ កា ឡា ក់ ស៊ី អ ង់ ដ ្រ ូម េ ដា ĠAnd rome ĠâĢĵ Ġda ĠGalaxy	43	▁តើ កា ឡា ក់ ស៊ី ឈ្មោះ អ ្វី ដ ែល ស ្ថ ិត នៅ ជ ិត ជា ង គ េ ដ ែល យ ើង អា ច មើល ឃើញ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ ▁	34	▁កា ឡា ក ស៊ី ដ ែល ស ្ថ ិត នៅ ជ ិត ជា ង គ េ ដ ែល យ ើង អា ច មើល ឃើញ ដោយ ភ ្ន ែក ទ ទេ គ ឺ ▁កា ឡា ក់ ស៊ី អ ង់ ដ ្រ ូ មេ ដា ▁And ro me ▁ – ▁da ▁Galaxy	43
នៅប្រទេសកម្ពុជា តើគេធ្វើការបែងចែករាជធានី ខេត្តជា៧ប្រភេទផ្សេងៗគ្នាដោយផ្អែកលើកត្តាសំខាន់ៗអ្វីខ្លះ	null	នៅប្រទេសកម្ពុជា គេធ្វើការបែងចែករាជធានី ខេត្តជា៧ប្រភេទផ្សេងៗគ្នាដោយផ្អែកលើកត្តាសំខាន់ៗលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ និងចំនួនប្រជាជនសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ សកម្មភាពកសិកម្ម ឩស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្មទេសចរណ៍ កំពង់ផែ គមនាគមន៍ សេដ្ឋកិច្ចព្រំដែន និងទីតាំងភូមិសាស្រ្ត ចំនួនប្រជាជន មានប្រជាជនច្រើន ឬតិច	null	នៅប្រទេសកម្ពុជា គេធ្វើការបែងចែករាជធានី ខេត្តជា៧ប្រភេទផ្សេងៗគ្នាដោយផ្អែកលើកត្តាសំខាន់ៗលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ និងចំនួនប្រជាជនសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ សកម្មភាពកសិកម្ម ឩស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្មទេសចរណ៍ កំពង់ផែ គមនាគមន៍ សេដ្ឋកិច្ចព្រំដែន និងទីតាំងភូមិសាស្រ្ត ចំនួនប្រជាជន មានប្រជាជនច្រើន ឬតិច	នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ ត ើ គ េ ធ ្វ ើក ារ ប ែង ច ែក រាជ ធាន ី Ġ ខ េត ្ត ជា ៧ ប្រ ភ េ ទ ផ្ សេ ង ៗ គ្នា ដោយ ផ្ អ ែក លើក ត្ត ាស ំ ខា ន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	52	នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ គ េ ធ ្វ ើក ារ ប ែង ច ែក រាជ ធាន ី Ġ ខ េត ្ត ជា ៧ ប្រ ភ េ ទ ផ្ សេ ង ៗ គ្នា ដោយ ផ្ អ ែក លើក ត្ត ាស ំ ខា ន់ ៗ លើ ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ត ំ ប ន់ ĠâĢĭ និង ចំ ន ួន ប្រ ជា ជន សេ ដ្ឋ កិច្ច ត ំ ប ន់ ĠâĢĭ ស កម្ម ភាព ក សិ កម្ម Ġ ឩ ស្សា ហ កម្ម Ġ ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ទេស ចរ ណ៍ Ġ កំ ព ង់ ផ ែ Ġ គម នា គមន៍ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច ព្រ ំ ដ ែន Ġ និង ទី តាំង ភ ូម ិស ាស ្រ ្ត Ġ ចំ ន ួន ប្រ ជា ជន Ġ មាន ប្រ ជា ជន ច្ រ ើន Ġ ឬ តិ ច	128	▁នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁តើ គ េ ធ ្វ ើ ការ ប ែង ច ែក រាជ ធាន ី ▁ខេត្ត ជា ៧ ប្រ ភ េ ទ ផ្ ស េង ៗ គ្នា ដោយ ផ្ អ ែក លើក ត្ត ា សំ ខ ាន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	49	▁នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁គេ ធ ្វ ើ ការ ប ែង ច ែក រាជ ធាន ី ▁ខេត្ត ជា ៧ ប្រ ភ េ ទ ផ្ ស េង ៗ គ្នា ដោយ ផ្ អ ែក លើក ត្ត ា សំ ខ ាន់ ៗ លើ ផ្ ន ែក សេ ដ្ឋ កិច្ច ត ំ ប ន់ ▁និង ចំ ន ួន ប្រ ជា ជន សេ ដ្ឋ កិច្ច ត ំ ប ន់ ▁សកម្មភាព ក សិ កម្ម ▁ ឩ ស្សា ហ កម្ម ▁ពាណិជ្ជកម្ម ទេស ចរ ណ៍ ▁កំពង់ផែ ▁ គម នា គមន៍ ▁សេដ្ឋកិច្ច ព្រ ំ ដ ែន ▁និង ទី តាំង ភ ូម ិ សា ស្រ ្ត ▁ចំនួន ប្រ ជា ជន ▁មាន ប្រ ជា ជន ច ្រ ើន ▁ឬ ត ិច	111
ហេតុអ្វីបានជាអ្នកជ្រើសរើសមុនរបរវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូបង្រៀន	null	បានជាខ្ញុំជ្រើសរើសយកមុខរបរមុខវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូបង្រៀនព្រោះគ្រូបង្រៀនគឺជាមុខរបរមួយថ្លៃថ្នូរឧត្តុង្គឧត្តមហើយមានគុណប្រយោជន៍ចំពោះ មាតុភូមិក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ ដាំនៅក្នុងសាលា ផ្លែផ្កា នៅក្នុងសង្គមគ្រូបង្រៀនជាវិស្វករនៃព្រលឹងជាតិជាអ្នកសាងសតិបញ្ញារបស់ជាតិជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញពីសេចក្តីសុខសុវត្ថិភាពរបស់សង្គមជាអ្នកការពារ និងដោះស្រាយបញ្ហាជាតិជាគ្រូពេទ្យព្យាបាលរោគល្ងង់ខ្មៅរបស់ប្រជាជនលើផែនដីជាអ្នកលះបង់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន រឺជាអ្នកចិត្តបុណ្យដ៏ប្រសើរជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដ៏ភ្លឺស្វាង និងរុងរឿងរបស់ជាតិជាឪពុកម្តាយរបស់សិស្សនៅលើផែនដីជាបុគ្គលគួរឱ្យគោរពជាឃ្លាំងនៃសតិបញ្ញារបស់ជាតិជាអ្នកកសាងគ្រឹះរបស់ជីវិតមនុស្សលោក	null	បានជាខ្ញុំជ្រើសរើសយកមុខរបរមុខវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូបង្រៀនព្រោះគ្រូបង្រៀនគឺជាមុខរបរមួយថ្លៃថ្នូរឧត្តុង្គឧត្តមហើយមានគុណប្រយោជន៍ចំពោះ មាតុភូមិក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ ដាំនៅក្នុងសាលា ផ្លែផ្កា នៅក្នុងសង្គមគ្រូបង្រៀនជាវិស្វករនៃព្រលឹងជាតិជាអ្នកសាងសតិបញ្ញារបស់ជាតិជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញពីសេចក្តីសុខសុវត្ថិភាពរបស់សង្គមជាអ្នកការពារ និងដោះស្រាយបញ្ហាជាតិជាគ្រូពេទ្យព្យាបាលរោគល្ងង់ខ្មៅរបស់ប្រជាជនលើផែនដីជាអ្នកលះបង់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន រឺជាអ្នកចិត្តបុណ្យដ៏ប្រសើរជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដ៏ភ្លឺស្វាង និងរុងរឿងរបស់ជាតិជាឪពុកម្តាយរបស់សិស្សនៅលើផែនដីជាបុគ្គលគួរឱ្យគោរពជាឃ្លាំងនៃសតិបញ្ញារបស់ជាតិជាអ្នកកសាងគ្រឹះរបស់ជីវិតមនុស្សលោក	ហេតុ អ ្វី បាន ជា អ្នក ជ្រ ើស រ ើស ម ុន រ បរ វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន Ġ	23	បាន ជា ខ្ ញ ុំ ជ្រ ើស រ ើស យក មុខ រ បរ មុខ វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ព្រ ោះ គ្រ ូប ង ្រ ៀន គ ឺ ជា មុខ រ បរ មួយ ថ្លៃ ថ្ន ូរ ឧ ត្ត ុង ្ គ ឧ ត្ត ម ហើយ មាន គុណ ប្រ យោ ជន ៍ ចំ ព ោះ Ġ មា ត ុ ភ ូម ិក ្ន ុង ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ដើម ្ប ី អភិវឌ្ឍ ន៍ Ġ ដា ំ នៅ ក្នុង សា លា Ġ ផ្ល ែ ផ្ កា Ġ នៅ ក្នុង សង ្ គម គ្រ ូប ង ្រ ៀន ជា វិ ស្ វ ករ នៃ ព្រ ល ឹង ជាតិ ជា អ្នក សា ង ស តិ ប ញ្ញា រ ប ស់ ជាតិ ជា អ្នក ច ង ្អ ុល បង ្ហ ាញ ពី សេ ច ក្តី សុខ សុ វ ត្ថ ិ ភាព រ ប ស់ សង ្ គម ជា អ្នក ការពារ Ġ និង ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ជាតិ ជា គ្រ ូ ពេទ្យ ព្យា បាល រ ោ គ ល ្ង ង់ ខ្ ម ៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន លើ ផ ែន ដ ី ជា អ្នក ល ះ បង់ ផល ប្រ យោ ជន ៍ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន Ġ រ ឺ ជា អ្នក ចិត្ត ប ុ ណ ្យ ដ ៏ ប្រសើរ ជា អ្នក ច ង ្អ ុល បង ្ហ ាញ ផ្ល ូវ ដ ៏ ភ្ល ឺ ស្ វា ង Ġ និង រ ុង រឿង រ ប ស់ ជាតិ ជា ឪ ពុ ក ម្ តា យ រ ប ស់ សិ ស្ស នៅ លើ ផ ែន ដ ី ជា ប ុ គ្គ ល គ ួរ ឱ្យ គោ រ ព ជា ឃ្លា ំ ង នៃ ស តិ ប ញ្ញា រ ប ស់ ជាតិ ជា អ្នក ក សា ង គ្រ ឹ ះ រ ប ស់ ជីវ ិត ម នុ ស្ស លោក	299	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា អ្នក ជ្រ ើស រ ើស ម ុន រ បរ វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ▁	23	▁បានជា ខ្ ញ ុំ ជ្រ ើស រ ើស យក មុខ រ បរ មុខ វិជ្ជា ជីវ ៈ ជា គ្រ ូប ង ្រ ៀន ព្រ ោះ គ្រ ូប ង ្រ ៀន គ ឺ ជា មុខ រ បរ មួយ ថ្លៃ ថ្ន ូរ ឧ ត្ត ុ ង្គ ឧ ត្ត ម ហើយ មាន គុណ ប្រ យោ ជ ន៍ ច ំព ោះ ▁មាតុភូមិ ក្នុង ការ បណ្ត ុះ បណ្ត ាល ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ដើម ្ប ី អភិវឌ្ឍ ន៍ ▁ដាំ នៅ ក្នុង សា លា ▁ផ្លែ ផ្ កា ▁នៅក្នុង ស ង្គ ម គ្រ ូប ង ្រ ៀន ជា វិ ស ្វ ករ នៃ ព្រ ល ឹង ជាតិ ជា អ្នក សា ង ស តិ ប ញ្ញា រ ប ស់ ជាតិ ជា អ្នក ច ង ្អ ុល ប ង្ហ ាញ ពី ស េច ក្តី សុខ សុ វ ត្ថ ិ ភាព រ ប ស់ ស ង្គ ម ជា អ្នក ការពារ ▁និង ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ជាតិ ជា គ្រ ូ ពេទ្យ ព្យា បាល រ ោ គ ល ្ង ង់ ខ្ ម ៅ រ ប ស់ ប្រ ជា ជន លើ ផ ែន ដ ី ជា អ្នក ល ះ បង់ ផល ប្រ យោ ជ ន៍ ផ្ ទ ាល់ ខ្លួន ▁រឺ ជា អ្នក ចិត្ត ប ុ ណ ្យ ដ ៏ ប្រសើរ ជា អ្នក ច ង ្អ ុល ប ង្ហ ាញ ផ្ល ូវ ដ ៏ ភ្ល ឺ ស ្វា ង ▁និង រ ុង រឿង រ ប ស់ ជាតិ ជា ឪ ព ុក ម ្ត ាយ រ ប ស់ សិ ស្ស នៅ លើ ផ ែន ដ ី ជា ប ុ គ្គ ល គ ួរ ឱ្យ គ ោរ ព ជា ឃ្លា ំ ង នៃ ស តិ ប ញ្ញា រ ប ស់ ជាតិ ជា អ្នក ក សា ង គ្រ ឹ ះ រ ប ស់ ជីវ ិត ម នុ ស្ស លោក	287
តើកិច្ចព្រមព្រៀមនេះបានចែកថាដូចម្ដេចខ្លះ	null	កិច្ចព្រមព្រៀមនេះបានចែងថា ប្រទេសអង់គ្លេសត្រូវយល់ព្រមផ្ដល់ចរាចរណ៍ទំនិញដោយសេរីជាមួយអឺរ៉ុបដីគោក ដោយកាត់បន្ថយពន្ទដារលើការនាំចូលចំនួន ២០ ក្នុងដំណាក់កាលអន្ដរជាតិចំនួន ៥ ឆ្នាំ ដោយគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃចុះកិច្ចព្រមព្រៀមចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី ០១ ខែ មករា ឆ្នាំ១៩៧៣តទៅ ប្រទេសអង់គ្លេស ត្រូវតម្លើងពន្ធដារលើការនាំចូលពីប្រទេសកុំមុនវីល ព្រោះចង់បញ្ចៀស ការប្រកួតប្រជែងខាងក្រៅ	null	កិច្ចព្រមព្រៀមនេះបានចែងថា ប្រទេសអង់គ្លេសត្រូវយល់ព្រមផ្ដល់ចរាចរណ៍ទំនិញដោយសេរីជាមួយអឺរ៉ុបដីគោក ដោយកាត់បន្ថយពន្ទដារលើការនាំចូលចំនួន ២០ ក្នុងដំណាក់កាលអន្ដរជាតិចំនួន ៥ ឆ្នាំ ដោយគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃចុះកិច្ចព្រមព្រៀមចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី ០១ ខែ មករា ឆ្នាំ១៩៧៣តទៅ ប្រទេសអង់គ្លេស ត្រូវតម្លើងពន្ធដារលើការនាំចូលពីប្រទេសកុំមុនវីល ព្រោះចង់បញ្ចៀស ការប្រកួតប្រជែងខាងក្រៅ	ត ើក ិច ្ច ព្រ ម ព្រ ៀម នេះ បាន ច ែក ថា ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	20	កិច្ច ព្រ ម ព្រ ៀម នេះ បាន ច ែង ថា Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ត្រូវ យ ល់ ព្រ ម ផ្ ដល់ ចរ ា ចរ ណ៍ ទំ និ ញ ដោយ សេ រី ជា មួយ អ ឺ រ៉ ុប ដ ី គោ ក Ġ ដោយ កាត់ បន្ថយ ព ន្ទ ដា រ លើក ារ នាំ ចូល ចំ ន ួន Ġ ២០ Ġ ក្នុង ដំ ណា ក់ កាល អ ន្ ដ រ ជាតិ ចំ ន ួន Ġ ៥ Ġ ឆ្នាំ Ġ ដោយ គ ិត ច ាប់ តាំង ពី ថ ្ង ៃ ច ុះ កិច្ច ព្រ ម ព្រ ៀម ចូល ជា ធរ មាន នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ១ Ġ ខែ Ġ មក រា Ġ ឆ្នាំ âĢĭ ១៩ ៧ ៣ ត ទៅ Ġ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស Ġ ត្រូវ ត ម្ល ើង ពន្ធ ដា រ លើក ារ នាំ ចូល ពី ប្រ ទេស ក ុំ ម ុន វី ល Ġ ព្រ ោះ ច ង់ បញ្ច ៀស Ġ ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង ខា ង ក្រ ៅ	153	▁តើ កិច្ច ព្រ ម ព្រ ៀម នេះ បាន ច ែក ថា ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	18	▁កិច្ច ព្រ ម ព្រ ៀម នេះ បាន ច ែង ថា ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ត្រូវ យ ល់ ព្រ ម ផ្ ដល់ ច រា ចរ ណ៍ ទំ ន ិញ ដោយ សេ រី ជា មួយ អ ឺ រ៉ ុប ដ ី គ ោក ▁ដោយ កាត់ បន្ថយ ព ន្ទ ដា រ លើ ការ នាំ ចូល ចំ ន ួន ▁២០ ▁ក្នុង ដ ំណ ាក់ កាល អ ន្ ដ រ ជាតិ ចំ ន ួន ▁៥ ▁ឆ្នាំ ▁ដោយ គ ិត ច ាប់ តាំង ពី ថ ្ង ៃ ច ុះ កិច្ច ព្រ ម ព្រ ៀម ចូល ជា ធរ មាន នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០១ ▁ខែ ▁មករា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៧ ៣ ត ទៅ ▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ▁ត្រូវ ត ម្ល ើង ពន្ធ ដា រ លើ ការ នាំ ចូល ពី ប្រ ទេស ក ុំ ម ុន វី ល ▁ព្រោះ ច ង់ បញ្ច ៀស ▁ការប្រកួតប្រជែង ខា ង ក្រ ៅ	144
តើចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិបានចែកចេញជាប៉ុន្មានប្រភេទអ្វីខ្លះចូរបញ្ជាក់	null	ចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិបានចែកចេញជា ២ ប្រភេទគឺ ការតស៊ូដោយអាវុធ ដឹកនាំដោយកម្លាំងនៃចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈដែល មានការគាំទ្រពីសំណាក់កងទ័ងរៀតមិញ ការតស៊ូដោយសន្ដវិធី ឬ វិធីការទូតដែលត្រូវបានធ្វើ និងដឹកនាំដោយសម្ដេចព្រះបាទនរោត្តមសីហនុនៅប្រទេសព្រះរាជបូជនីយកិច្ច	null	ចលនាតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិបានចែកចេញជា ២ ប្រភេទគឺ ការតស៊ូដោយអាវុធ ដឹកនាំដោយកម្លាំងនៃចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈដែល មានការគាំទ្រពីសំណាក់កងទ័ងរៀតមិញ ការតស៊ូដោយសន្ដវិធី ឬ វិធីការទូតដែលត្រូវបានធ្វើ និងដឹកនាំដោយសម្ដេចព្រះបាទនរោត្តមសីហនុនៅប្រទេសព្រះរាជបូជនីយកិច្ច	ត ើ ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ បាន ច ែក ចេញ ជា ប៉ ុន ្ម ាន ប្រ ភ េ ទ អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ បញ្ជា ក់ Ġ	36	ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ បាន ច ែក ចេញ ជា Ġ ២ Ġ ប្រ ភ េ ទ គ ឺ ĠâĢĭ ការ ត ស៊ូ ដោយ អា វុធ Ġ ដ ឹក នាំ ដោយ ក ម្ល ាំង នៃ ច ល នា ត ស៊ូ ខ្ ម ែរ ឥ ស្ស រៈ ដ ែល Ġ មាន ការ គ ាំ ទ្រ ពី សំ ណា ក់ ក ង ទ ័ ង រ ៀត ម ិញ Ġ ការ ត ស៊ូ ដោយ ស ន្ ដ វិ ធី Ġ ឬ Ġ វិ ធី ការ ទូ ត ដ ែល ត្រូវ បាន ធ ្វ ើ Ġ និង ដ ឹក នាំ ដោយ សម ្ ដ េច ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ នៅ ប្រ ទេស ព្រ ះ រាជ បូ ជន ី យក ិច ្ច	123	▁តើ ច ល នា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ បាន ច ែក ចេញ ជា ប៉ ុន ្ មាន ប្រ ភ េ ទ អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ បញ្ជា ក់ ▁	35	▁ចលនា ត ស៊ូ ដើម ្ប ី ឯក រាជ ្យ ជាតិ បាន ច ែក ចេញ ជា ▁២ ▁ប្រភេទ គ ឺ ▁ការតស៊ូ ដោយ អា វុធ ▁ដឹកនាំ ដោយ ក ម្ល ាំង នៃ ច ល នា ត ស៊ូ ខ្ ម ែរ ឥ ស្ស រៈ ដ ែល ▁មាន ការ គ ាំ ទ្រ ពី ស ំណ ាក់ ក ង ទ ័ ង រ ៀត ម ិញ ▁ការតស៊ូ ដោយ ស ន្ ដ វិ ធី ▁ឬ ▁វិធី ការ ទ ូត ដ ែល ត្រូវ បាន ធ ្វ ើ ▁និង ដ ឹក នាំ ដោយ ស ម្ ដ េច ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ នៅ ប្រ ទេស ព្រ ះ រាជ បូ ជ នី យ កិច្ច	110
ដូចម្តេចដែលហៅថា ថាមពលអត្តនោម័ត	null	ថាមពឡអត្តនោម័ត គឺរាល់កំលាំងដែលមាននៅក្នុងខ្លួនបុគ្គលម្នាកៗរួមមានកំលាំងកាយ កំលាំងចិត្ត កំលាំងបញ្ញា កំលាំងស្មារតី គឺដោយសារកំលាំងទាំងអស់នេះហើយ ដែលធ្វើអោយមនុស្សមានការតស៊ូ ព្យាយាម ហ៊ានពុះពាររាល់ការលំបាក ជំនេះគ្រប់ឧបសគ្គ មានការភ្ញាក់រលឹក ការប្តេជ្ញា មានគំនិតឆ្នៃប្រឌិតរស់រវើកដើម្បីសំរេចកិច្ចការចំពោះមុខ	null	ថាមពឡអត្តនោម័ត គឺរាល់កំលាំងដែលមាននៅក្នុងខ្លួនបុគ្គលម្នាកៗរួមមានកំលាំងកាយ កំលាំងចិត្ត កំលាំងបញ្ញា កំលាំងស្មារតី គឺដោយសារកំលាំងទាំងអស់នេះហើយ ដែលធ្វើអោយមនុស្សមានការតស៊ូ ព្យាយាម ហ៊ានពុះពាររាល់ការលំបាក ជំនេះគ្រប់ឧបសគ្គ មានការភ្ញាក់រលឹក ការប្តេជ្ញា មានគំនិតឆ្នៃប្រឌិតរស់រវើកដើម្បីសំរេចកិច្ចការចំពោះមុខ	ដូច ម្ ត េច ដ ែល ហ ៅ ថា Ġ ថា ម ពល អ ត្ត ន ោម ័ត Ġ	17	ថា ម ព ឡ អ ត្ត ន ោម ័ត Ġ គ ឺ រា ល់ កំ លា ំ ង ដ ែល មាន នៅ ក្នុង ខ្លួន ប ុ គ្គ ល ម្ នា ក ៗ រួម មាន កំ លា ំ ង កាយ Ġ កំ លា ំ ង ចិត្ត Ġ កំ លា ំ ង ប ញ្ញា Ġ កំ លា ំ ង ស្ម ារ តី Ġ គ ឺ ដោយ សារ កំ លា ំ ង ទ ាំង អ ស់ នេះ ហើយ Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ អោយ ម នុ ស្ស មាន ការ ត ស៊ូ Ġ ព្យា យា ម Ġ ហ៊ ាន ពុ ះ ពារ រា ល់ ការ លំបាក Ġ ជំ នេះ គ្រ ប់ ឧ ប ស គ្គ Ġ មាន ការ ភ ្ញ ាក់ រ ល ឹក Ġ ការ ប្ ត េ ជ្ញ ា Ġ មាន គ ំ និ ត ឆ្ នៃ ប្រ ឌ ិត រស់ រ វ ើក ដើម ្ប ី សំ រ េច កិច្ច ការ ចំ ព ោះ មុខ	143	▁ដូចម្តេច ដ ែល ហ ៅ ថា ▁ថាមពល អ ត្ត ន ោម ័ត ▁	12	▁ថា ម ព ឡ អ ត្ត ន ោម ័ត ▁គឺ រ ាល់ កំ ល ាំង ដ ែល មាន នៅ ក្នុង ខ្លួន ប ុ គ្គ ល ម ្នា ក ៗ រួម មាន កំ ល ាំង កាយ ▁កំលាំង ចិត្ត ▁កំលាំង ប ញ្ញា ▁កំលាំង ស្ម ារ តី ▁គឺ ដោយ សារ កំ ល ាំង ទ ាំង អ ស់ នេះ ហើយ ▁ដែល ធ ្វ ើ អោយ ម នុ ស្ស មាន ការ ត ស៊ូ ▁ព្យាយាម ▁ហ៊ាន ព ុះ ពារ រ ាល់ ការ លំបាក ▁ជំ នេះ គ្រ ប់ ឧ ប ស គ្គ ▁មាន ការ ភ ្ញ ាក់ រ ល ឹក ▁ការប ្ត េ ជ្ញ ា ▁មាន គ ំ ន ិត ឆ្ នៃ ប្រ ឌ ិត រស់ រ វ ើក ដើម ្ប ី សំ រ េច កិច្ច ការ ច ំព ោះ មុខ	124
តើប្រាសាទព្រះវិហារបានបញ្ចូលក្នុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា	null	ប្រាសាទព្រះវិហារបានបញ្ចូលក្នុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅថ្ងៃទី ០៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨	null	ប្រាសាទព្រះវិហារបានបញ្ចូលក្នុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅថ្ងៃទី ០៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨	ត ើប ្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ បាន បញ្ចូល ក្នុង ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក Ġ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ខែ Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ	27	ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ បាន បញ្ចូល ក្នុង ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៧ Ġ ខែ ក ក្ក ដា Ġ ឆ្នាំ ២០ ០ ៨	33	▁តើ ប្រា សា ទ ព្រ ះ វិ ហា រ បាន បញ្ចូល ក្នុង ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក ▁នៅ ថ ្ង ៃ ▁ខែ ▁ឆ្នាំ ណា ▁	26	▁ប្រាសាទ ព្រ ះ វិ ហា រ បាន បញ្ចូល ក្នុង ប េត ិក ភណ្ឌ ពិ ភព លោក ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០៧ ▁ខែកក្កដា ▁ឆ្នាំ ២ ០០ ៨	27
នៅឆ្នាំ១៩៨៥ សហរដ្ឋអាមេរិកមានកំណើនប្រជាជនយ៉ាងខ្លាំង តើនេះបណ្ដាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ	null	នៅឆ្នាំ១៩៨៥ សហរដ្ឋអាមេរិកមានកំណើនប្រជាជនយ៉ាងខ្លាំងនេះបណ្ដាលមកពីនៅក្រោយសង្រ្គាមប្រជាជនអឺរ៉ុបបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីកសាងជីវភាពឪ្យបានប្រសើរ	null	នៅឆ្នាំ១៩៨៥ សហរដ្ឋអាមេរិកមានកំណើនប្រជាជនយ៉ាងខ្លាំងនេះបណ្ដាលមកពីនៅក្រោយសង្រ្គាមប្រជាជនអឺរ៉ុបបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីកសាងជីវភាពឪ្យបានប្រសើរ	នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៨ ៥ Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន កំ ណ ើន ប្រ ជា ជន យ៉ាង ខ្ លា ំ ង Ġ ត ើន េះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	41	នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៨ ៥ Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន កំ ណ ើន ប្រ ជា ជន យ៉ាង ខ្ លា ំ ង នេះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី នៅ ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម ប្រ ជា ជន អ ឺ រ៉ ុប បាន ធ ្វ ើ ចំ ណា ក ស្រ ុក ទៅ កាន់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដើម ្ប ី ក សា ង ជីវ ភាព ឪ ្យ បាន ប្រសើរ	75	▁នៅ ឆ្នាំ ១ ៩៨ ៥ ▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក មាន ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន យ៉ាង ខ្ ល ាំង ▁តើ នេះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	37	▁នៅ ឆ្នាំ ១ ៩៨ ៥ ▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក មាន ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន យ៉ាង ខ្ ល ាំង នេះ ប ណ ្ ដា ល មក ពី នៅ ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម ប្រ ជា ជន អ ឺ រ៉ ុប បាន ធ ្វ ើ ចំ ណា ក ស្រ ុក ទៅ កាន់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ដើម ្ប ី ក សា ង ជីវ ភាព ឪ ្យ បាន ប្រសើរ	72
តើកុមារនៅអ៉ីតាលីត្រូវចូលរៀននៅអាយុប៉ុន្មាននៅទីកន្លែងណា	null	កុមារនៅអ៉ីតាលីត្រូវចូលរៀននៅអាយុ ៦ឆ្នាំ ឡើងនៅក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ	null	កុមារនៅអ៉ីតាលីត្រូវចូលរៀននៅអាយុ ៦ឆ្នាំ ឡើងនៅក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ	ត ើក ុម ារ នៅ អ ៉ី តា លីត្រ ូវ ចូល រ ៀន នៅ អា យ ុប ៉ ុន ្ម ាន នៅ ទី កន្លែង ណា Ġ	25	ក ុម ារ នៅ អ ៉ី តា លីត្រ ូវ ចូល រ ៀន នៅ អា យ ុ Ġ ៦ ឆ្នាំ Ġ ឡើង នៅ ក្នុង គ្រ ឹ ះ ស្ថាន សិ ក្ស ាស ា ធា រណៈ	31	▁តើ ក ុម ារ នៅ អ ៉ី តា លី ត្រូវ ចូល រ ៀន នៅ អ ាយ ុ ប៉ ុន ្ មាន នៅ ទី កន្លែង ណា ▁	25	▁កុមារ នៅ អ ៉ី តា លី ត្រូវ ចូល រ ៀន នៅ អ ាយ ុ ▁៦ ឆ្នាំ ▁ឡើង នៅ ក្នុង គ្រ ឹ ះ ស្ថាន ស ិក ្សា សា ធា រណៈ	29
ចូររៀបរាប់ប្រវត្តិនៃទិវារំឭកគុណម្តាយ	null	ប្រវត្តិនៃទិវារំឭកគុណម្តាយ ទិវារំលឹកគុណម្តាយ គឺជាពិធីបុណ្យមួយដែលមានដើមកកំណើតចេញពីទឹកដីនៃសហរដ្ឋអាមេរិកតាំងពីអំឡុងឆ្នាំ ១៩០៨ មកម្លោះ ទិវារំលឹកគុណម្តាយត្រូវបានកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃអាទិត្យសប្តាហ៍ទីពីរនៃខែឧសភា សម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ជារាងរាល់ឆ្នាំ ហើយក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ នេះទិវារំលឹកគុណម្តាយនេះនឹងត្រូវប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៦	null	ប្រវត្តិនៃទិវារំឭកគុណម្តាយ ទិវារំលឹកគុណម្តាយ គឺជាពិធីបុណ្យមួយដែលមានដើមកកំណើតចេញពីទឹកដីនៃសហរដ្ឋអាមេរិកតាំងពីអំឡុងឆ្នាំ ១៩០៨ មកម្លោះ ទិវារំលឹកគុណម្តាយត្រូវបានកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃអាទិត្យសប្តាហ៍ទីពីរនៃខែឧសភា សម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ជារាងរាល់ឆ្នាំ ហើយក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ នេះទិវារំលឹកគុណម្តាយនេះនឹងត្រូវប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែឧសភាឆ្នាំ ២០១៦	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ប្រ វត្ត ិន ៃ ទិ វា រំ ឭ ក គុណ ម្ តា យ Ġ	19	ប្រ វត្ត ិន ៃ ទិ វា រំ ឭ ក គុណ ម្ តា យ Ġ ទិ វា រំ ល ឹក គុណ ម្ តា យ Ġ គ ឺ ជា ពិ ធី ប ុ ណ ្យ មួយ ដ ែល មាន ដើម ក កំ ណ ើត ចេញ ពី ទឹក ដ ីន ៃ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក តាំង ពី អ ំ ឡ ុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ០ ៨ Ġ មក ម្ល ោះ Ġ ទិ វា រំ ល ឹក គុណ ម្ តា យ ត្រូវ បាន កំ ណ ត់ ធ ្វ ើន ៅ ថ ្ង ៃ âĢĭ អា ទិ ត ្យ ស ប្ តា ហ៍ ទី ពី រ នៃ ខែ ឧ ស ភា Ġ សម ្រា ប់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ ជា រា ង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ ហើយ ក្នុង ឆ្នាំ Ġ ២០ ១ ៦ Ġ នេះ ទិ វា រំ ល ឹក គុណ ម្ តា យ នេះ នឹង ត្រូវ ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៨ Ġ ខែ ឧ ស ភា ឆ្នាំ Ġ ២០ ១ ៦	159	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ប្រ វត្ត ិន ៃ ទិ វា រំ ឭ ក គុណ ម ្ត ាយ ▁	18	▁ប្រវត្តិ នៃ ទិ វា រំ ឭ ក គុណ ម ្ត ាយ ▁ទិវា រំ ល ឹក គុណ ម ្ត ាយ ▁គឺជា ពិ ធី ប ុ ណ ្យ មួយ ដ ែល មាន ដើម ក ក ំណ ើត ចេញ ពី ទឹក ដ ីន ៃ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក តាំង ពី អ ំ ឡ ុង ឆ្នាំ ▁១៩ ០ ៨ ▁មក ម្ល ោះ ▁ទិវា រំ ល ឹក គុណ ម ្ត ាយ ត្រូវ បាន ក ំណ ត់ ធ ្វ ើ នៅ ថ ្ង ៃ ▁អាទិត្យ ស ប្ តា ហ៍ ទី ពី រ នៃ ខែ ឧ ស ភា ▁សម្រាប់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁ជា រ ាង រ ាល់ ឆ្នាំ ▁ហើយ ក្នុង ឆ្នាំ ▁២០១៦ ▁នេះ ទិ វា រំ ល ឹក គុណ ម ្ត ាយ នេះ នឹង ត្រូវ ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០៨ ▁ខែឧសភា ឆ្នាំ ▁២០១៦	140
នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គឌួងមានការបែងចែករដ្ឋបាលដូចម្តេចខ្លះ	null	នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គឌួងខេត្តខ្មែរមានទាំងអស់ចំនួន ៤០ បែងចែកជាពីរប្រភេទ គឺតូចនិងធំ ដែលខេត្តធំគ្រប់គ្រងដោយចៅហ្វាស្រុក ខេត្ត ដែលជ្រើសតាំងដោយព្រះរាជា ចំណែកខេត្តតូចគ្រប់គ្រងដោយចៅមឿង ជ្រើសតាំងដោយចៅហ្វាយស្រុកប៉ុន្តែស្រុកខ្លះមានទឹកដីធំពេកនាំឱ្យពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រង ទើបព្រះរាជាទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ឱ្យបែងចែកប្រទេសជា ៥២ ស្រុកវិញ ដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ហើយចាប់ពីពេលនោះមកងារចៅមឿងត្រូវចោលល្បែងប្រើ	null	នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គឌួងខេត្តខ្មែរមានទាំងអស់ចំនួន ៤០ បែងចែកជាពីរប្រភេទ គឺតូចនិងធំ ដែលខេត្តធំគ្រប់គ្រងដោយចៅហ្វាស្រុក ខេត្ត ដែលជ្រើសតាំងដោយព្រះរាជា ចំណែកខេត្តតូចគ្រប់គ្រងដោយចៅមឿង ជ្រើសតាំងដោយចៅហ្វាយស្រុកប៉ុន្តែស្រុកខ្លះមានទឹកដីធំពេកនាំឱ្យពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រង ទើបព្រះរាជាទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ឱ្យបែងចែកប្រទេសជា ៥២ ស្រុកវិញ ដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ហើយចាប់ពីពេលនោះមកងារចៅមឿងត្រូវចោលល្បែងប្រើ	នៅ ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង មាន ការ ប ែង ច ែក រដ្ឋ បាល ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	25	នៅ ក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង ខ េត ្ត ខ្ ម ែរ មាន ទ ាំង អ ស់ ចំ ន ួន Ġ ៤០ Ġ ប ែង ច ែក ជា ពី រ ប្រ ភ េ ទ Ġ គ ឺត ូច និង ធ ំ Ġ ដ ែល ខ េត ្ត ធ ំ គ្រ ប់ គ្រ ង ដោយ ច ៅ ហ្វ ាស ្រ ុក Ġ ខ េត ្ត Ġ ដ ែល ជ្រ ើស តាំង ដោយ ព្រ ះ រាជ ា Ġ ចំ ណ ែក ខ េត ្ត តូ ច គ្រ ប់ គ្រ ង ដោយ ច ៅ ម ឿង âĢĭ Ġ ជ្រ ើស តាំង ដោយ ច ៅ ហ្វ ាយ ស្រ ុក ប៉ ុន ្ត ែ ស្រ ុក ខ្ ល ះ មាន ទឹក ដ ី ធ ំព េក នាំ ឱ្យ ពិ បា ក ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង Ġ ទ ើប ព្រ ះ រាជ ា ទ្រ ង់ ត្រា ស់ បង ្ គ ាប់ ឱ្យ ប ែង ច ែក ប្រ ទេស ជា Ġ ៥ ២ Ġ ស្រ ុក វិញ Ġ ដ ែល មាន ទំ ហ ំ ប្រ ហា ក់ ប្រ ហ ែល គ្នា Ġ ហើយ ច ាប់ ពី ពេល ន ោះ មក ងារ ច ៅ ម ឿង ត្រូវ ចោល ល ្ប ែង ប្រ ើ	187	▁នៅក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង មាន ការ ប ែង ច ែក រដ្ឋ បាល ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	24	▁នៅក្នុង រ ជ្ជ កាល ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង ខ េ ត្ត ខ្ ម ែរ មាន ទ ាំង អ ស់ ចំ ន ួន ▁៤០ ▁បែងចែក ជា ពី រ ប្រ ភ េ ទ ▁គឺ ត ូច និង ធ ំ ▁ដែល ខ េ ត្ត ធ ំ គ្រ ប់ គ្រ ង ដោយ ច ៅ ហ្វ ា ស្រ ុក ▁ខេត្ត ▁ដែល ជ្រ ើស តាំង ដោយ ព្រ ះ រាជ ា ▁ចំណែក ខ េ ត្ត ត ូច គ្រ ប់ គ្រ ង ដោយ ច ៅ ម ឿង ▁ជ្រើសតាំង ដោយ ច ៅ ហ្វ ាយ ស្រ ុក ប៉ ុ ន្ត ែ ស្រ ុក ខ្ ល ះ មាន ទឹក ដ ី ធ ំព េក នាំ ឱ្យ ពិ ប ាក ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ▁ទើប ព្រ ះ រាជ ា ទ្រ ង់ ត្រ ាស់ ប ង្គ ាប់ ឱ្យ ប ែង ច ែក ប្រ ទេស ជា ▁៥ ២ ▁ស្រុក វិញ ▁ដែល មាន ទំ ហ ំ ប្រ ហ ាក់ ប្រ ហ ែល គ្នា ▁ហើយ ច ាប់ ពី ពេល ន ោះ មក ងារ ច ៅ ម ឿង ត្រូវ ចោល ល ្ប ែង ប្រ ើ	171
តើរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទមានអ្វីខ្លះ	null	រចនាបថសម្ព័ន្ធប្រាសាទបុរាណខ្មែររួមមាន ជញ្ជាំង វូតទ្វារ បង្អូច ផ្តែរ ដែលប្រកបដោយក្បាច់រចនាទាំងអស់ជញ្ជាំង គេសង់ជញ្ជាំងដោយថ្មភក់ ឬថ្មបាយក្រៀម គេរៀបដុំថ្មដែលគេបានត្រដុសរំលីងដោយបន្តុបពីលើគ្នា តាមបណ្តោយដុំថ្មហើយឆ្លាស់គ្នានៅក្នុងមួយជួរៗ វូត ដំបូលប្រាសាទ គេសង់វូតដោយយកថ្មឥដ្ឋ ឬយកថ្មនៅប្រទេសកម្ពុជា គេធ្វើវូតដោយរៀបផ្ទាំងថ្ម ឬឥដ្ឋដោយ លៀនចេញពីគ្នាបន្តិចម្តងៗ រហូតជួបគ្នាដល់ដំបូលលើបង្អស់ ជូនកាលគេសង់ពិដានលើ ដើម្បីបាំងមិនឱ្យ មើលឃើញវូត ទ្វារ ឬ បង្អូច គេធ្វើទ្វាររាងចតុកោណកែង ឯបង្អូចជូនកាលមានរាងការេ ជូនកាលមានរាងចតុកោណកែង ក្រៀម ជូនកាលគេធ្វើជាចម្រឹងអំពីថ្មភក់ដាក់បញ្ឈរតាមបង្អួច នៅតាមជញ្ជាំងប្រសាទខ្លះ គេបានឆាក់ធ្វើទ្វារឬបង្អូចបញ្ឆោត ផ្តែរ ផ្តែរភាគច្រើនមានទំហំធំ និងទម្ងន់ធ្ងន់ ដែលត្រូវទ្រដោយសរសេពេជ្រពីរ ជាធម្មតាគេធ្វើផ្តែរពីរ ជាន់គឺផ្តែរ ទី១ ជាផ្ទាំងថ្មធម្មតា ផ្តែរសម្រាប់ទ្រ ឯផ្តែរទី២ ផ្តែរសម្រាប់លម្អ ជាផ្ទាំងដែលរចនា ដោយក្បាច់ ឬរូបផ្សេងៗ ហើយដាក់បិទមុខផ្តែរទី១	null	រចនាបថសម្ព័ន្ធប្រាសាទបុរាណខ្មែររួមមាន ជញ្ជាំង វូតទ្វារ បង្អូច ផ្តែរ ដែលប្រកបដោយក្បាច់រចនាទាំងអស់ជញ្ជាំង គេសង់ជញ្ជាំងដោយថ្មភក់ ឬថ្មបាយក្រៀម គេរៀបដុំថ្មដែលគេបានត្រដុសរំលីងដោយបន្តុបពីលើគ្នា តាមបណ្តោយដុំថ្មហើយឆ្លាស់គ្នានៅក្នុងមួយជួរៗ វូត ដំបូលប្រាសាទ គេសង់វូតដោយយកថ្មឥដ្ឋ ឬយកថ្មនៅប្រទេសកម្ពុជា គេធ្វើវូតដោយរៀបផ្ទាំងថ្ម ឬឥដ្ឋដោយ លៀនចេញពីគ្នាបន្តិចម្តងៗ រហូតជួបគ្នាដល់ដំបូលលើបង្អស់ ជូនកាលគេសង់ពិដានលើ ដើម្បីបាំងមិនឱ្យ មើលឃើញវូត ទ្វារ ឬ បង្អូច គេធ្វើទ្វាររាងចតុកោណកែង ឯបង្អូចជូនកាលមានរាងការេ ជូនកាលមានរាងចតុកោណកែង ក្រៀម ជូនកាលគេធ្វើជាចម្រឹងអំពីថ្មភក់ដាក់បញ្ឈរតាមបង្អួច នៅតាមជញ្ជាំងប្រសាទខ្លះ គេបានឆាក់ធ្វើទ្វារឬបង្អូចបញ្ឆោត ផ្តែរ ផ្តែរភាគច្រើនមានទំហំធំ និងទម្ងន់ធ្ងន់ ដែលត្រូវទ្រដោយសរសេពេជ្រពីរ ជាធម្មតាគេធ្វើផ្តែរពីរ ជាន់គឺផ្តែរ ទី១ ជាផ្ទាំងថ្មធម្មតា ផ្តែរសម្រាប់ទ្រ ឯផ្តែរទី២ ផ្តែរសម្រាប់លម្អ ជាផ្ទាំងដែលរចនា ដោយក្បាច់ ឬរូបផ្សេងៗ ហើយដាក់បិទមុខផ្តែរទី១	ត ើរ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ប្រា សា ទ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	19	រ ច នា ប ថ សម ្ ព ័ន ្ ធ ប្រា សា ទ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ រួម មាន Ġ ជ ញ្ជ ាំង Ġ វ ូត ទ ្វា រ Ġ បង ្អ ូច Ġ ផ្ តែ រ Ġ ដ ែល ប្រ ក ប ដោយ ក្ បា ច ់ រ ច នា ទ ាំង អ ស់ ជ ញ្ជ ាំង Ġ គ េស ង់ ជ ញ្ជ ាំង ដោយ ថ ្ម ភ ក់ Ġ ឬ ថ ្ម បា យក ្រ ៀម Ġ គ េរ ៀប ដ ុំ ថ ្ម ដ ែល គ េ បាន ត្រ ដ ុស រំ លី ង ដោយ ប ន្ត ុប ពី លើ គ្នា Ġ តា ម បណ្ត ោយ ដ ុំ ថ ្ម ហើយ ឆ្ លាស់ គ្នា នៅ ក្នុង មួយ ជ ួរ ៗ Ġ វ ូត Ġ ដំ បូ ល ប្រា សា ទ Ġ គ េស ង់ វ ូត ដោយ យក ថ ្ម ឥ ដ្ឋ Ġ ឬ យក ថ ្ម នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ គ េ ធ ្វ ើ វ ូត ដោយ រ ៀប ផ្ ទ ាំង ថ ្ម Ġ ឬ ឥ ដ្ឋ ដោយ Ġ ល ៀន ចេញ ពី គ្នា ប ន្ត ិច ម្ ត ង ៗ Ġ រ ហ ូត ជ ួ ប គ្នា ដល់ ដំ បូ ល លើ បង ្អ ស់ Ġ ជ ូន កាល គ េស ង់ ពិ ដា ន លើ Ġ ដើម ្ប ី បា ំ ង ម ិន ឱ្យ Ġ មើល ឃើញ វ ូត Ġ ទ ្វា រ Ġ ឬ Ġ បង ្អ ូច Ġ គ េ ធ ្វ ើ ទ ្វា រ រា ង ច ត ុក ោ ណ ក ែង Ġ ឯ បង ្អ ូច ជ ូន កាល មាន រា ង ការ េ Ġ ជ ូន កាល មាន រា ង ច ត ុក ោ ណ ក ែង Ġ ក្រ ៀម Ġ ជ ូន កាល គ េ ធ ្វ ើ ជា ចម្រ ឹង អ ំព ី ថ ្ម ភ ក់ ដា ក់ ប ញ ្ឈ រ តា ម បង ្អ ួច Ġ នៅ តា ម ជ ញ្ជ ាំង ប្រ សា ទ ខ្ ល ះ Ġ គ េ បាន ឆ ាក់ ធ ្វ ើ ទ ្វា រ ឬ បង ្អ ូច ប ញ ្ ឆ ោត Ġ ផ្ តែ រ Ġ ផ្ តែ រ ភាគ ច្ រ ើន មាន ទំ ហ ំ ធ ំ Ġ និង ទ ម្ ង ន់ ធ ្ង ន់ Ġ ដ ែល ត្រូវ ទ្រ ដោយ ស រស េ ព េ ជ្រ ពី រ Ġ ជា ធម្ម តា គ េ ធ ្វ ើ ផ្ តែ រ ពី រ Ġ ជា ន់ គ ឺ ផ្ តែ រ Ġ ទី១ Ġ ជា ផ្ ទ ាំង ថ ្ម ធម្ម តា Ġ ផ្ តែ រស ម្រ ាប់ ទ្រ Ġ ឯ ផ្ តែ រ ទី ២ Ġ ផ្ តែ រស ម្រ ាប់ លម្អ Ġ ជា ផ្ ទ ាំង ដ ែល រ ច នា Ġ ដោយ ក្ បា ច ់ Ġ ឬ រូប ផ្ សេ ង ៗ Ġ ហើយ ដា ក់ ប ិ ទ មុខ ផ្ តែ រ ទី១	444	▁តើ រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ប្រា សា ទ មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	17	▁រចនា ប ថ ស ម្ព ័ ន្ធ ប្រា សា ទ ប ុរ ា ណ ខ្ ម ែរ រួម មាន ▁ជញ្ជាំង ▁វ ូត ទ ្វា រ ▁បង្អ ូច ▁ផ្ត ែរ ▁ដែល ប្រ ក ប ដោយ ក ្ប ាច់ រ ច នា ទ ាំង អ ស់ ជ ញ្ជ ាំង ▁គេ ស ង់ ជ ញ្ជ ាំង ដោយ ថ ្ម ភ ក់ ▁ឬ ថ ្ម ប ាយ ក្រ ៀម ▁គេ រ ៀប ដ ុំ ថ ្ម ដ ែល គ េ បាន ត្រ ដ ុស រំ លី ង ដោយ ប ន្ត ុប ពី លើ គ្នា ▁តាម បណ្ត ោយ ដ ុំ ថ ្ម ហើយ ឆ្ លាស់ គ្នា នៅ ក្នុង មួយ ជ ួរ ៗ ▁វ ូត ▁ដំបូល ប្រា សា ទ ▁គេ ស ង់ វ ូត ដោយ យក ថ ្ម ឥ ដ្ឋ ▁ឬ យក ថ ្ម នៅ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁គេ ធ ្វ ើ វ ូត ដោយ រ ៀប ផ្ ទ ាំង ថ ្ម ▁ឬ ឥ ដ្ឋ ដោយ ▁ល ៀន ចេញ ពី គ្នា ប ន្ត ិច ម ្ត ង ៗ ▁រហូត ជ ួ ប គ្នា ដល់ ដំ ប ូល លើ បង ្អ ស់ ▁ជូន កាល គ េស ង់ ពិ ដា ន លើ ▁ដើម្បី ប ាំង ម ិន ឱ្យ ▁មើលឃើញ វ ូត ▁ទ្វារ ▁ឬ ▁បង្អ ូច ▁គេ ធ ្វ ើ ទ ្វា រ រ ាង ច ត ុក ោ ណ ក ែង ▁ឯ បង ្អ ូច ជ ូន កាល មាន រ ាង ការ េ ▁ជូន កាល មាន រ ាង ច ត ុក ោ ណ ក ែង ▁ក្រ ៀម ▁ជូន កាល គ េ ធ ្វ ើ ជា ចម្រ ឹង អ ំព ី ថ ្ម ភ ក់ ដ ាក់ ប ញ ្ឈ រ ត ាម បង ្អ ួច ▁នៅ ត ាម ជ ញ្ជ ាំង ប្រ សា ទ ខ្ ល ះ ▁គេ បាន ឆ ាក់ ធ ្វ ើ ទ ្វា រ ឬ បង ្អ ូច ប ញ ្ ឆ ោត ▁ផ្ត ែរ ▁ផ្ត ែរ ភាគ ច ្រ ើន មាន ទំ ហ ំ ធ ំ ▁និង ទ ម្ ង ន់ ធ ្ង ន់ ▁ដែល ត្រូវ ទ្រ ដោយ ស រ សេ ព េ ជ្រ ពី រ ▁ជាធម្មតា គ េ ធ ្វ ើ ផ្ តែ រ ពី រ ▁ជាន់ គ ឺ ផ្ តែ រ ▁ទី១ ▁ជា ផ្ ទ ាំង ថ ្ម ធម្ម តា ▁ផ្ត ែរ ស ម្រ ាប់ ទ្រ ▁ឯ ផ្ តែ រ ទី ២ ▁ផ្ត ែរ ស ម្រ ាប់ លម្អ ▁ជា ផ្ ទ ាំង ដ ែល រ ច នា ▁ដោយ ក ្ប ាច់ ▁ឬ រូប ផ្ ស េង ៗ ▁ហើយ ដ ាក់ ប ិ ទ មុខ ផ្ តែ រ ទី១	409
តើអាទិទេពសំខាន់ៗនៃលទ្ធិសាសនាព្រាហ្មណ៍មានអាទិទេពអ្វីខ្លះ ហើយអាទិទេពនីមួយៗមាសនលក្ខណៈដូចម្ដេចខ្លះ	null	អាទិពេទសំខាន់ៗនៃលទ្ធិសាសនាព្រាហ្មណ៍មានអាទិទេពដូចជាព្រះព្រហ្មព្រះសិវៈព្រះវិស្ណុ អាទិទេពនីមួយៗ មានលក្ខណៈដូចតទៅ ព្រះព្រហ្ម មុខបួនដៃបួន កាន់គម្ពីវេទ ឬ កាន់ផ្កាឈូកសម្បុរកោយក្រហមកេតនភ័នណ្ឌ ថូផ្កា ថាស ស្លាបព្រាយានជំនិះ សត្វហង្សមហេសី នាងសរសូវតីបុត្របីអង្គគឺ ទស្ស ភិក្ខុ នាងសន្ធិយា ព្រះសិវៈ មុខមួយតែអាចបែងភាគបានប្រាំកពណ៌ខៀវភ្នែកបី ភ្នែកពីរដូចមនុស្សយើងធម្មតា ឯភ្នែកបីនៅចំកណ្ដាលថ្ងាស បិទជានិច្ច ក្រឡែកឆេះដែលគេហៅថាអគ្គីនេត្រ ដៃពីរ ឬ ដប់ពាក់កម្រងឆ្អឹងលលាក៏ក្បាលជាគ្រឿងសំគាល់សម្រាប់កប្បយុត្តពាក់នាគជាសង្វារ ជាគ្រឿងសម្រាប់សម្គាល់រាប់ឆ្នាំពាក់មួកមានព្រះចន្ទមួយចំណិតរាវកណ្តៀវកេតនភ័ណ្ឌត្រីសូល៍ ខ្សែផ្ដាំ ឬគទា ដំបង យានជំនិះ គោនន្និមានមហេសី ឬ សក្ដិប្រាំបួននាក់មានបុត្រគឺ ព្រះកាមវិមានស្នាក់នៅ នៅស្ថានវៃកុណ្ធៈ	null	អាទិពេទសំខាន់ៗនៃលទ្ធិសាសនាព្រាហ្មណ៍មានអាទិទេពដូចជាព្រះព្រហ្មព្រះសិវៈព្រះវិស្ណុ អាទិទេពនីមួយៗ មានលក្ខណៈដូចតទៅ ព្រះព្រហ្ម មុខបួនដៃបួន កាន់គម្ពីវេទ ឬ កាន់ផ្កាឈូកសម្បុរកោយក្រហមកេតនភ័នណ្ឌ ថូផ្កា ថាស ស្លាបព្រាយានជំនិះ សត្វហង្សមហេសី នាងសរសូវតីបុត្របីអង្គគឺ ទស្ស ភិក្ខុ នាងសន្ធិយា ព្រះសិវៈ មុខមួយតែអាចបែងភាគបានប្រាំកពណ៌ខៀវភ្នែកបី ភ្នែកពីរដូចមនុស្សយើងធម្មតា ឯភ្នែកបីនៅចំកណ្ដាលថ្ងាស បិទជានិច្ច ក្រឡែកឆេះដែលគេហៅថាអគ្គីនេត្រ ដៃពីរ ឬ ដប់ពាក់កម្រងឆ្អឹងលលាក៏ក្បាលជាគ្រឿងសំគាល់សម្រាប់កប្បយុត្តពាក់នាគជាសង្វារ ជាគ្រឿងសម្រាប់សម្គាល់រាប់ឆ្នាំពាក់មួកមានព្រះចន្ទមួយចំណិតរាវកណ្តៀវកេតនភ័ណ្ឌត្រីសូល៍ ខ្សែផ្ដាំ ឬគទា ដំបង យានជំនិះ គោនន្និមានមហេសី ឬ សក្ដិប្រាំបួននាក់មានបុត្រគឺ ព្រះកាមវិមានស្នាក់នៅ នៅស្ថានវៃកុណ្ធៈ	ត ើ អា ទិ ទេ ព សំ ខា ន់ ៗ នៃ ល ទ្ធិ សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ មាន អា ទិ ទេ ព អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ហើយ អា ទិ ទេ ព នី មួយ ៗ មាស ន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	50	អា ទិ ព េ ទ សំ ខា ន់ ៗ នៃ ល ទ្ធិ សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ មាន អា ទិ ទេ ព ដូច ជា ព្រ ះ ព្រ ហ្ម ព្រ ះ សិ វៈ ព្រ ះ វិ ស្ ណ ុ Ġ អា ទិ ទេ ព នី មួយ ៗ Ġ មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ត ទៅ Ġ ព្រ ះ ព្រ ហ្ម Ġ មុខ ប ួន ដៃ ប ួន Ġ កាន់ គម ្ ពី វេ ទ Ġ ឬ Ġ កាន់ ផ្ កា ឈ ូក សម្ប ុរ ក ោយ ក្រ ហ មក េត ន ភ ័ន ណ្ឌ Ġ ថ ូ ផ្ កា Ġ ថា ស Ġ ស្លាបព្រា យា ន ជំ និ ះ Ġ ស ត ្វ ហ ង្ស ម ហ េស ី Ġ នា ង ស រស ូវ តី ប ុត ្រ បី អង្គ គ ឺ Ġ ទ ស្ស Ġ ភិ ក្ខ ុ Ġ នា ង ស ន្ធ ិយ ា Ġ ព្រ ះ សិ វៈ Ġ មុខ មួយ តែ អា ច ប ែង ភាគ បាន ប្រា ំ ក ព ណ៌ ខ ៀវ ភ ្ន ែក បី Ġ ភ ្ន ែក ពី រ ដូច ម នុ ស្ស យ ើង ធម្ម តា Ġ ឯ ភ ្ន ែក បី នៅ ចំ ក ណ ្ ដា ល ថ ្ង ាស Ġ ប ិ ទ ជា និ ច្ច Ġ ក្រ ឡ ែក ឆ េះ ដ ែល គ េ ហ ៅ ថា អ គ្គ ីន េត ្រ Ġ ដៃ ពី រ Ġ ឬ Ġ ដ ប់ ពាក់ ក ម្រ ង ឆ្ អ ឹង ល លា ក ៏ ក្ បាល ជា គ្រឿង សំ គ ាល់ សម ្រា ប់ ក ប្ប យ ុត ្ត ពាក់ នា គ ជា សង ្វា រ Ġ ជា គ្រឿង សម ្រា ប់ សម ្ គ ាល់ រា ប់ ឆ្នាំ ពាក់ ម ួ ក មាន ព្រ ះ ច ន្ទ មួយ ចំ ណ ិត រា វ ក ណ្ត ៀវ ក េត ន ភ ័ណ្ឌ âĢĭ ត្រ ី ស ូល ៍ Ġ ខ្ ស ែ ផ្ ដា ំ Ġ ឬ គ ទ ា Ġ ដំ បង Ġ យា ន ជំ និ ះ Ġ គោ ន ន្ន ិម ាន ម ហ េស ី Ġ ឬ Ġ ស ក្ ដ ិប ្រា ំ ប ួន នាក់ មាន ប ុត ្រ គ ឺ Ġ ព្រ ះ កា ម វិ មាន ស្ន ាក់ នៅ Ġ នៅ ស្ថាន វ ៃ ក ុ ណ ្ ធ ៈ	348	▁តើ អា ទិ ទេ ព សំ ខ ាន់ ៗ នៃ ល ទ្ធិ សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ មាន អា ទិ ទេ ព អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ហើយ អា ទិ ទេ ព នី មួយ ៗ មាស ន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	49	▁អា ទិ ព េ ទ សំ ខ ាន់ ៗ នៃ ល ទ្ធិ សា ស នា ព្រ ា ហ្ម ណ៍ មាន អា ទិ ទេ ព ដូច ជា ព្រ ះ ព្រ ហ្ម ព្រ ះ សិ វៈ ព្រ ះ វិ ស្ ណ ុ ▁អា ទិ ទេ ព នី មួយ ៗ ▁មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ត ទៅ ▁ព្រះ ព្រ ហ្ម ▁មុខ ប ួន ដៃ ប ួន ▁កាន់ គ ម្ព ី វេ ទ ▁ឬ ▁កាន់ ផ្ កា ឈ ូក សម្ប ុរ ក ោយ ក្រ ហ មក េត ន ភ ័ន ណ្ឌ ▁ថ ូ ផ្ កា ▁ថា ស ▁ ស្លាបព្រា យ ាន ជំ ន ិះ ▁សត្វ ហ ង្ស ម ហ េស ី ▁នាង ស រស ូវ តី ប ុ ត្រ បី អង្គ គ ឺ ▁ទ ស្ស ▁ភិក្ខុ ▁នាង ស ន្ធ ិយ ា ▁ព្រះ សិ វៈ ▁មុខ មួយ តែ អា ច ប ែង ភាគ បាន ប្រ ាំ ក ព ណ៌ ខ ៀវ ភ ្ន ែក បី ▁ភ្នែក ពី រ ដូច ម នុ ស្ស យ ើង ធម្ម តា ▁ឯ ភ ្ន ែក បី នៅ ចំ ក ណ ្ ដា ល ថ ្ង ាស ▁បិទ ជា និ ច្ច ▁ក្រឡ ែក ឆ េះ ដ ែល គ េ ហ ៅ ថា អ គ្គ ីន េ ត្រ ▁ដៃ ពី រ ▁ឬ ▁ដប់ ពាក់ ក ម្រ ង ឆ្ អ ឹង ល លា ក ៏ ក្ បាល ជា គ្រឿង សំ គ ាល់ ស ម្រ ាប់ ក ប្ប យ ុ ត្ត ពាក់ នា គ ជា សង ្វា រ ▁ជា គ្រឿង ស ម្រ ាប់ ស ម្ គ ាល់ រ ាប់ ឆ្នាំ ពាក់ ម ួ ក មាន ព្រ ះ ច ន្ទ មួយ ច ំណ ិត រ ាវ ក ណ្ត ៀវ ក េត ន ភ ័ណ្ឌ ▁ត្រី ស ូល ៍ ▁ខ្សែ ផ្ ដ ាំ ▁ឬ គ ទ ា ▁ដំបង ▁យាន ជំ ន ិះ ▁គោ ន ន្ន ិ មាន ម ហ េស ី ▁ឬ ▁ស ក្ ដ ិ ប្រ ាំ ប ួន នាក់ មាន ប ុ ត្រ គ ឺ ▁ព្រះ ក ាម វិ មាន ស្ន ាក់ នៅ ▁នៅ ស្ថាន វ ៃ ក ុ ណ ្ ធ ៈ	328
តើការអប់រំសីលធម៌ និងពលរដ្ឋ នៅក្នុងសាលារៀនផ្តល់នូវសារៈសំខាន់អ្វីខ្លះ	null	ការអប់រំសីលធម៌ និងពលរដ្ឋ នៅក្នុងសាលារៀន មានសារៈសំខាន់ណាស់ព្រោះ យើងទាំងអស់គ្នាបានជ្រាបស្រាប់ហើយថាសព្វថ្ងៃនេះសង្គមខ្មែរហាក់ដូចជាមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ដល់ការអភិវឌ្ឍខាងស្មារតី សីលធម៌និងមនុស្សធម៌ មនុស្សមួយចំនួនគិតតែពីទ្រព្យសម្បត្តិនោះទ្រព្យសម្បត្តិនោះកើតឡើងក្នុងអំពើអសីលធម៌ក៏ដោយ ពោលគឺ គេអោយតម្លៃតែទៅលើភាពហីហាខ្ពស់មុខខ្ពស់មាត់ សំរាប់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារគេតែប៉ុណ្ណោះ កត្តាទាំងនេះបណ្តាលមកពីចិត្តលោភ ទោសៈ មោហៈ ខ្វះសីលធម៌ ដែលគ្របសង្កត់លើខ្លួនគេធ្វើឱ្យពួកគេមើលពុំឃើញតម្លៃពិតរបស់សង្គម និងរបស់មនុស្សនៅលើពិភពផែនដីនេះ អាស្រ័យហេតុដូចនេះហើយទើបយើងសង្កេតឃើញថា នៅក្នុងសង្គមជាតិយើង គេតែងជួបប្រទះនូវការកាប់សម្លាប់និងសង្គ្រាមមិនឈប់ឈរដែលជារូបភាពធ្វើអោយសង្គមជាតិយើងអាប់ឳនកិត្តិយសពីមួយ ថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដើម្បីជួយចំណែកកាតបន្ថយ ឬលប់បំបាត់នូវរាល់កត្តាអសកម្មនិងទង្វើអសីលធម៌ទាំងឡាយដូចបានរៀបរាប់ត្រួសៗខាងលើ ការអប់រំសីលធម៌ ពលរដ្ឋនៅក្នុងសាលលារៀនមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់គឺអភិវឌ្ឍបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់កុមារ និងយុវជនអោយបានល្អប្រសើរ ចេះគោរពច្បាប់ស្គាល់ពីតួនាទីរបស់ខ្លួនជាប្រជាពលរដ្ឋនាពេលអនាគតសាកសមជាទំពាំងស្នងឫស្សីនិងជាសសរទ្រូងដ៏រឹងមាំរបស់ប្រទេសជាតិ អប់រំយុវជនអោយចេះយោគយល់គ្នា ស្គាល់តម្លៃសន្តិភាព ស្គាល់ន័យនៃជីវិតខាងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ អប់រំយុវជនឱ្យរៀនរស់នៅឱ្យបានសុខដុមរម្យនាជាមួយអ្នកដទៃនៅក្នុងសង្គមទោះបីមាននិន្នាការនយោបាយសាសនា វប្បធម៌ផ្សេងពីគ្នាក៏ដោយ អប់រំយុវជនឱ្យចេះឈឺឆ្អាលចំពោះសង្គមក្នុងបំណងឱ្យសង្គមមនុស្សមានការអភិវឌ្ឍពីគ្រប់វិស័យ ទាំងផ្នែកសា្មរតី និងសម្ភារៈ ជាពិសេសទៅទៀតនោះត្រូវបំពេញតួនាទី ស្គាល់ និងគោរពខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ ស្គាល់តម្លៃ សិទ្ធិ សេរីភាព ភាតរភាព សមភាពជាមូលដ្ឋានរបស់មនុស្ស ស្គាល់ពីជីវភាពពិត និងការវិវត្តរបស់សង្គម សរុបមកទោះបីជាវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកទេសមានការរីកចម្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មនុស្សមិនអាចរស់ដោយគ្មានចំណេះដឹង ជាពិសេសនូវមុខវិទ្យាសីលធម៌នេះបានឡើយ	null	ការអប់រំសីលធម៌ និងពលរដ្ឋ នៅក្នុងសាលារៀន មានសារៈសំខាន់ណាស់ព្រោះ យើងទាំងអស់គ្នាបានជ្រាបស្រាប់ហើយថាសព្វថ្ងៃនេះសង្គមខ្មែរហាក់ដូចជាមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ដល់ការអភិវឌ្ឍខាងស្មារតី សីលធម៌និងមនុស្សធម៌ មនុស្សមួយចំនួនគិតតែពីទ្រព្យសម្បត្តិនោះទ្រព្យសម្បត្តិនោះកើតឡើងក្នុងអំពើអសីលធម៌ក៏ដោយ ពោលគឺ គេអោយតម្លៃតែទៅលើភាពហីហាខ្ពស់មុខខ្ពស់មាត់ សំរាប់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារគេតែប៉ុណ្ណោះ កត្តាទាំងនេះបណ្តាលមកពីចិត្តលោភ ទោសៈ មោហៈ ខ្វះសីលធម៌ ដែលគ្របសង្កត់លើខ្លួនគេធ្វើឱ្យពួកគេមើលពុំឃើញតម្លៃពិតរបស់សង្គម និងរបស់មនុស្សនៅលើពិភពផែនដីនេះ អាស្រ័យហេតុដូចនេះហើយទើបយើងសង្កេតឃើញថា នៅក្នុងសង្គមជាតិយើង គេតែងជួបប្រទះនូវការកាប់សម្លាប់និងសង្គ្រាមមិនឈប់ឈរដែលជារូបភាពធ្វើអោយសង្គមជាតិយើងអាប់ឳនកិត្តិយសពីមួយ ថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដើម្បីជួយចំណែកកាតបន្ថយ ឬលប់បំបាត់នូវរាល់កត្តាអសកម្មនិងទង្វើអសីលធម៌ទាំងឡាយដូចបានរៀបរាប់ត្រួសៗខាងលើ ការអប់រំសីលធម៌ ពលរដ្ឋនៅក្នុងសាលលារៀនមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់គឺអភិវឌ្ឍបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់កុមារ និងយុវជនអោយបានល្អប្រសើរ ចេះគោរពច្បាប់ស្គាល់ពីតួនាទីរបស់ខ្លួនជាប្រជាពលរដ្ឋនាពេលអនាគតសាកសមជាទំពាំងស្នងឫស្សីនិងជាសសរទ្រូងដ៏រឹងមាំរបស់ប្រទេសជាតិ អប់រំយុវជនអោយចេះយោគយល់គ្នា ស្គាល់តម្លៃសន្តិភាព ស្គាល់ន័យនៃជីវិតខាងផ្លូវលោក និងផ្លូវធម៌ អប់រំយុវជនឱ្យរៀនរស់នៅឱ្យបានសុខដុមរម្យនាជាមួយអ្នកដទៃនៅក្នុងសង្គមទោះបីមាននិន្នាការនយោបាយសាសនា វប្បធម៌ផ្សេងពីគ្នាក៏ដោយ អប់រំយុវជនឱ្យចេះឈឺឆ្អាលចំពោះសង្គមក្នុងបំណងឱ្យសង្គមមនុស្សមានការអភិវឌ្ឍពីគ្រប់វិស័យ ទាំងផ្នែកសា្មរតី និងសម្ភារៈ ជាពិសេសទៅទៀតនោះត្រូវបំពេញតួនាទី ស្គាល់ និងគោរពខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ ស្គាល់តម្លៃ សិទ្ធិ សេរីភាព ភាតរភាព សមភាពជាមូលដ្ឋានរបស់មនុស្ស ស្គាល់ពីជីវភាពពិត និងការវិវត្តរបស់សង្គម សរុបមកទោះបីជាវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកទេសមានការរីកចម្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មនុស្សមិនអាចរស់ដោយគ្មានចំណេះដឹង ជាពិសេសនូវមុខវិទ្យាសីលធម៌នេះបានឡើយ	ត ើក ារ អ ប់ រំ សី ល ធម៌ Ġ និង ពល រដ្ឋ Ġ នៅ ក្នុង សា លា រ ៀន ផ្ ត ល់ ន ូវ សារ ៈ សំ ខា ន់ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	33	ការ អ ប់ រំ សី ល ធម៌ Ġ និង ពល រដ្ឋ Ġ នៅ ក្នុង សា លា រ ៀន Ġ មាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ណា ស់ ព្រ ោះ Ġ យ ើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា បាន ជ្រ ាប ស្រ ាប់ ហើយ ថា ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ សង ្ គម ខ្ ម ែរ ហា ក់ ដូច ជា ម ិន ស ូវ យកចិត្តទុកដាក់ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ខា ង ស្ម ារ តី Ġ សី ល ធម៌ និង ម នុ ស្ស ធម៌ Ġ ម នុ ស្ស មួយ ចំ ន ួន គ ិត តែ ពី ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ន ោះ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ន ោះ កើត ឡើង ក្នុង អ ំព ើ អ សី ល ធម៌ ក ៏ ដោយ Ġ ព ោល គ ឺ Ġ គ េ អោយ ត ម្ល ៃ តែ ទៅ លើ ភាព ហ ី ហា ខ្ ព ស់ មុខ ខ្ ព ស់ មា ត់ Ġ សំ រា ប់ ខ្លួន Ġ និង ក្រុម គ្រួសារ គ េត ែប ៉ ុ ណ្ណ ោះ Ġ ក ត្ត ា ទ ាំង នេះ បណ្ត ាល មក ពី ចិត្ត ល ោ ភ Ġ ទោស ៈ Ġ ម ោ ហ ៈ Ġ ខ្វ ះ សី ល ធម៌ Ġ ដ ែល គ្រ ប សង ្ក ត់ លើ ខ្លួន គ េ ធ ្វ ើ ឱ្យ ព ួ ក គ េ មើល ពុ ំ ឃើញ ត ម្ល ៃ ពិ ត រ ប ស់ សង ្ គម Ġ និង រ ប ស់ ម នុ ស្ស នៅ លើ ពិ ភព ផ ែន ដ ីន េះ Ġ អា ស្រ ័យ ហេតុ ដូច នេះ ហើយ ទ ើប យ ើង សង ្ក េត ឃើញ ថា Ġ នៅ ក្នុង សង ្ គម ជាតិ យ ើង Ġ គ េត ែង ជ ួ ប ប្រ ទ ះ ន ូវ ការ កា ប់ សម ្លា ប់ និង សង ្ គ្រ ាម ម ិន ឈ ប់ ឈ រ ដ ែល ជា រូប ភាព ធ ្វ ើ អោយ សង ្ គម ជាតិ យ ើង អា ប់ ឳ ន ក ិត្ត ិយ ស ពី មួយ Ġ ថ ្ង ៃ ទៅ មួយ ថ ្ង ៃ Ġ ដើម ្ប ី ជ ួយ ចំ ណ ែក កា ត បន្ថយ Ġ ឬ ល ប់ ប ំ បា ត់ ន ូវ រា ល់ ក ត្ត ា អ ស កម្ម និង ទ ង ្វ ើ អ សី ល ធម៌ ទ ាំង ឡា យ ដូច បាន រ ៀប រា ប់ ត្រ ួស ៗ ខា ង លើ Ġ ការ អ ប់ រំ សី ល ធម៌ Ġ ពល រដ្ឋ នៅ ក្នុង សា ល លា រ ៀន មាន សារ សំ ខា ន់ ខ្ លា ំ ង ណា ស់ គ ឺ អភិវឌ្ឍ ប ុ គ្គ ល ិក ល ក្ខ ណៈ រ ប ស់ ក ុម ារ Ġ និង យ ុ វ ជន អោយ បាន ល្អ ប្រសើរ Ġ ច េះ គោ រ ព ច្ បា ប់ ស្ គ ាល់ ពី ត ួន ា ទី រ ប ស់ ខ្លួន ជា ប្រ ជា ពល រដ្ឋ នា ពេល អ នា គ ត សា ក សម ជា ទំ ពា ំ ង ស្ន ង ឫ ស្ស ីន ិ ង ជា ស ស រ ទ្រ ូង ដ ៏ រ ឹង មា ំ រ ប ស់ ប្រ ទេស ជាតិ Ġ អ ប់ រំ យ ុ វ ជន អោយ ច េះ យោគ យ ល់ គ្នា Ġ ស្ គ ាល់ ត ម្ល ៃ ស ន្ត ិ ភាព Ġ ស្ គ ាល់ ន ័យ នៃ ជីវ ិត ខា ង ផ្ល ូវ លោក Ġ និង ផ្ល ូវ ធម៌ Ġ អ ប់ រំ យ ុ វ ជន ឱ្យ រ ៀន រស់ នៅ ឱ្យ បាន សុខ ដ ុម រម្យ នា ជា មួយ អ្នក ដ ទ ៃ នៅ ក្នុង សង ្ គម ទ ោះ បី មាន និ ន្ន ាក ារ ន យោ បា យ សា ស នា Ġ វ ប្ប ធម៌ ផ្ សេ ង ពី គ្នា ក ៏ ដោយ Ġ អ ប់ រំ យ ុ វ ជន ឱ្យ ច េះ ឈ ឺ ឆ្ អា ល ចំ ព ោះ សង ្ គម ក្នុង ប ំណ ង ឱ្យ សង ្ គម ម នុ ស្ស មាន ការ អភិវឌ្ឍ ពី គ្រ ប់ វិ ស ័យ Ġ ទ ាំង ផ្ ន ែក សា ្ម រ តី Ġ និង សម ្ ភា រៈ Ġ ជា ពិ សេ ស ទៅ ទៀត ន ោះ ត្រូវ ប ំព េញ ត ួន ា ទី Ġ ស្ គ ាល់ Ġ និង គោ រ ព ខ្លួន ឯ ង Ġ និង អ្នក ដ ទ ៃ Ġ ស្ គ ាល់ ត ម្ល ៃ Ġ សិ ទ្ធិ Ġ សេ រី ភាព Ġ ភា ត រ ភាព Ġ សម ភាព ជា ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស Ġ ស្ គ ាល់ ពី ជីវ ភាព ពិ ត Ġ និង ការ វិ វត្ត រ ប ស់ សង ្ គម Ġ ស រ ុប មក ទ ោះ បី ជា វិទ្យាសាស្ត្រ Ġ ប ច្ច េក ទេស មាន ការ រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង ណា ក ៏ ដោយ Ġ ក ៏ ម នុ ស្ស ម ិន អា ចរ ស់ ដោយ គ ្ម ាន ចំ ណេ ះ ដ ឹង Ġ ជា ពិ សេ ស ន ូវ មុខ វិទ្យា សី ល ធម៌ នេះ បាន ឡ ើយ	768	▁តើ ការ អ ប់ រំ សី ល ធម៌ ▁និង ពល រដ្ឋ ▁នៅក្នុង ស ាល ារ ៀន ផ្ ត ល់ ន ូវ សារ ៈ សំ ខ ាន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	31	▁ការអប់រំ សី ល ធម៌ ▁និង ពល រដ្ឋ ▁នៅក្នុង ស ាល ារ ៀន ▁មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ណ ាស់ ព្រ ោះ ▁យើង ទ ាំង អ ស់ គ្នា បាន ជ្រ ាប ស្រ ាប់ ហើយ ថា ស ព្វ ថ ្ង ៃ នេះ ស ង្គ ម ខ្ ម ែរ ហ ាក់ ដូច ជា ម ិន ស ូវ យកចិត្តទុកដាក់ ដល់ ការ អភិវឌ្ឍ ខា ង ស្ម ារ តី ▁សីលធម៌ និង ម នុ ស្ស ធម៌ ▁មនុស្ស មួយ ចំ ន ួន គ ិត តែ ពី ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ន ោះ ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ ន ោះ កើត ឡើង ក្នុង អ ំព ើ អ សី ល ធម៌ ក ៏ ដោយ ▁ពោលគឺ ▁គេ អោយ ត ម្ល ៃ តែ ទៅ លើ ភាព ហ ី ហា ខ្ ព ស់ មុខ ខ្ ព ស់ ម ាត់ ▁សំរាប់ ខ្លួន ▁និង ក្រុម គ្រួសារ គ េ តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁កត្តា ទ ាំង នេះ បណ្ត ាល មក ពី ចិត្ត ល ោ ភ ▁ទោស ៈ ▁ម ោ ហ ៈ ▁ខ្វះ សី ល ធម៌ ▁ដែល គ្រ ប ស ង្ក ត់ លើ ខ្លួន គ េ ធ ្វ ើ ឱ្យ ព ួ ក គ េ មើល ព ុំ ឃើញ ត ម្ល ៃ ព ិត រ ប ស់ ស ង្គ ម ▁និង រ ប ស់ ម នុ ស្ស នៅ លើ ពិ ភព ផ ែន ដ ី នេះ ▁អាស្រ័យ ហេតុ ដូច នេះ ហើយ ទ ើប យ ើង ស ង្ក េត ឃើញ ថា ▁នៅក្នុង ស ង្គ ម ជាតិ យ ើង ▁គេ ត ែង ជ ួ ប ប្រ ទ ះ ន ូវ ការ ក ាប់ ស ម្ល ាប់ និង ស ង្គ ្រា ម ម ិន ឈ ប់ ឈ រ ដ ែល ជា រូប ភាព ធ ្វ ើ អោយ ស ង្គ ម ជាតិ យ ើង អ ាប់ ឳ ន ក ិត្ត ិយ ស ពី មួយ ▁ថ្ងៃ ទៅ មួយ ថ ្ង ៃ ▁ដើម្បី ជ ួយ ច ំណ ែក ក ាត បន្ថយ ▁ឬ ល ប់ ប ំ ប ាត់ ន ូវ រ ាល់ ក ត្ត ា អ ស កម្ម និង ទ ង ្វ ើ អ សី ល ធម៌ ទ ាំង ឡា យ ដូច បាន រ ៀប រ ាប់ ត្រ ួស ៗ ខា ង លើ ▁ការអប់រំ សី ល ធម៌ ▁ពលរដ្ឋ នៅ ក្នុង ស ាល ល ារ ៀន មាន សារ សំ ខ ាន់ ខ្ ល ាំង ណ ាស់ គ ឺ អភិវឌ្ឍ ប ុ គ្គ ល ិក ល ក្ខ ណៈ រ ប ស់ ក ុម ារ ▁និង យ ុ វ ជន អោយ បាន ល្អ ប្រសើរ ▁ចេះ គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ស្ គ ាល់ ពី ត ួ នាទី រ ប ស់ ខ្លួន ជា ប្រ ជា ពល រដ្ឋ នា ពេល អ នា គ ត សា ក សម ជា ទ ំព ាំង ស្ន ង ឫ ស្ស ី និង ជា ស ស រ ទ្រ ូង ដ ៏ រ ឹង ម ាំ រ ប ស់ ប្រ ទេស ជាតិ ▁អប់រំ យ ុ វ ជន អោយ ច េះ យោគ យ ល់ គ្នា ▁ស្គាល់ ត ម្ល ៃ ស ន្ត ិ ភាព ▁ស្គាល់ ន ័យ នៃ ជីវ ិត ខា ង ផ្ល ូវ លោក ▁និង ផ្ល ូវ ធម៌ ▁អប់រំ យ ុ វ ជន ឱ្យ រ ៀន រស់ នៅ ឱ្យ បាន សុខ ដ ុម រម្យ នា ជា មួយ អ្នក ដ ទ ៃ នៅ ក្នុង ស ង្គ ម ទ ោះ បី មាន ន ិន ្នា ការ ន យោ ប ាយ សា ស នា ▁វប្បធម ៌ ផ្ ស េង ពី គ្នា ក ៏ ដោយ ▁អប់រំ យ ុ វ ជន ឱ្យ ច េះ ឈ ឺ ឆ្ អា ល ច ំព ោះ ស ង្គ ម ក្នុង ប ំណ ង ឱ្យ ស ង្គ ម ម នុ ស្ស មាន ការ អភិវឌ្ឍ ពី គ្រ ប់ វិ ស ័យ ▁ទាំង ផ្ ន ែក សា ្ម រ តី ▁និង ស ម្ភ ារ ៈ ▁ជាពិសេស ទៅ ទៀត ន ោះ ត្រូវ ប ំព េញ ត ួ នាទី ▁ស្គាល់ ▁និង គ ោរ ព ខ្លួន ឯ ង ▁និង អ្នក ដ ទ ៃ ▁ស្គាល់ ត ម្ល ៃ ▁សិទ្ធិ ▁សេរីភាព ▁ភា ត រ ភាព ▁សម ភាព ជា ម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ម នុ ស្ស ▁ស្គាល់ ពី ជីវ ភាព ព ិត ▁និង ការ វិ វត្ត រ ប ស់ ស ង្គ ម ▁សរុប មក ទ ោះ បី ជា វិទ្យាសាស្ត្រ ▁បច្ចេកទេស មាន ការ រី ក ចម្រ ើន យ៉ាង ណា ក ៏ ដោយ ▁ក៏ ម នុ ស្ស ម ិន អា ច រស់ ដោយ គ ្ មាន ច ំណ េះ ដ ឹង ▁ជាពិសេស ន ូវ មុខ វិទ្យា សី ល ធម៌ នេះ បាន ឡ ើយ	699
របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរឆ្នាំ១៩៧០ដល់១៩៧៥គាំទ្រដោយប្រទេសណា	null	របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរឆ្នាំ១៩៧០ដល់១៩៧៥គាំទ្រដោយប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិក	null	របបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរឆ្នាំ១៩៧០ដល់១៩៧៥គាំទ្រដោយប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិក	រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ឆ្នាំ ១៩ ៧០ ដល់ ១៩ ៧ ៥ គ ាំ ទ្រ ដោយ ប្រ ទេស ណា Ġ	24	រ ប ប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ឆ្នាំ ១៩ ៧០ ដល់ ១៩ ៧ ៥ គ ាំ ទ្រ ដោយ ប្រ ទេស ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក	29	▁របប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ឆ្នាំ ១៩ ៧០ ដល់ ១៩ ៧ ៥ គ ាំ ទ្រ ដោយ ប្រ ទេស ណា ▁	22	▁របប សា ធា រណៈ រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ឆ្នាំ ១៩ ៧០ ដល់ ១៩ ៧ ៥ គ ាំ ទ្រ ដោយ ប្រ ទេស ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក	27
តើកត្តាអ្វីខ្លះ ដែលធ្វើឲ្យអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយម ទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីប្រជាពលរដ្ឋ?	null	កត្តាដែលធ្វើឲ្យសង្គមរាស្ត្រនិយមទទួលបានគាំទ្រច្រើនពីប្រជារាស្រ្តមានប្រជាប្រិយភាពប្រធានភាពរឹងមាំនៃរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំអង្គការ សង្គម ថ្នាក់មូលដ្ឋានក្បាលម៉ាស៊ីនដឹលនាំវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ	null	កត្តាដែលធ្វើឲ្យសង្គមរាស្ត្រនិយមទទួលបានគាំទ្រច្រើនពីប្រជារាស្រ្តមានប្រជាប្រិយភាពប្រធានភាពរឹងមាំនៃរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំអង្គការ សង្គម ថ្នាក់មូលដ្ឋានក្បាលម៉ាស៊ីនដឹលនាំវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម Ġ ទទួលបាន ការ គ ាំ ទ្រ âĢĭ ច្ រ ើន ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ? Ġ	37	ក ត្ត ា ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ សង ្ គម រា ស្ត្រ និយម ទទួលបាន គ ាំ ទ្រ ច្ រ ើន ពី ប្រ ជា រា ស្រ ្ត មាន ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព ប្រ ធាន ភាព រ ឹង មា ំ នៃ រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ អង្គ ការ Ġ សង ្ គម Ġ ថ្ន ាក់ ម ូល ដ្ឋាន ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹ ល នាំ វិ ស ័យ ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ	83	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ ការ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ▁ទទួលបាន ការ គ ាំ ទ្រ ▁ច្រើន ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ? ▁	34	▁កត្តា ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ ស ង្គ ម រា ស្ត្រ និយម ទទួលបាន គ ាំ ទ្រ ច ្រ ើន ពី ប្រ ជា រា ស្រ ្ត មាន ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព ប្រ ធាន ភាព រ ឹង ម ាំ នៃ រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ អង្គ ការ ▁សង្គម ▁ថ្នាក់ ម ូល ដ្ឋាន ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹ ល នាំ វិ ស ័យ ហ ិ រ ញ្ញ វ ត្ថ ុ	76
តើអ្នកមានវិធីណាខ្លះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការហូរចូលនៃអក្សរសិល្ប៍បរទេស ដែលបង្ហាញពីចំណុចអសកម្ម (អវិជ្ជមាន) ដល់អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ (ផ្នែកខ្សែភាពយន្ត និងវីដេអូ)	null	ដើម្បីទប់ស្កាត់ការហូរចូលនៃអក្សរសិល្ប៍បរទេស ផ្នែកខ្សែរភាពយន្ត និងវិដេអូ យើងត្រូវបណ្តុះស្មារតីកូនខ្មែរ ឲ្យស្រលាញ់ខ្សែរភាពយន្តខ្មែរក្រសួងវប្បធម៍ត្រូវលើកតំកើងស្នាដៃខ្សែភាពយន្ត ដែលជារបស់ខ្មែរត្រូវបង្កើតរោងភាពយន្ត និងដាក់បញ្ចាំងរឿងខ្មែរឡើងវិញមិនត្រូវមានការចាក់ផ្សាយភាពយន្តបរទេស នៅតាមស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍តាមស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ ត្រូវាចាក់បញ្ចាំងខ្សែភាពយន្តខ្មែរឲ្យបានច្រើន	null	ដើម្បីទប់ស្កាត់ការហូរចូលនៃអក្សរសិល្ប៍បរទេស ផ្នែកខ្សែរភាពយន្ត និងវិដេអូ យើងត្រូវបណ្តុះស្មារតីកូនខ្មែរ ឲ្យស្រលាញ់ខ្សែរភាពយន្តខ្មែរក្រសួងវប្បធម៍ត្រូវលើកតំកើងស្នាដៃខ្សែភាពយន្ត ដែលជារបស់ខ្មែរត្រូវបង្កើតរោងភាពយន្ត និងដាក់បញ្ចាំងរឿងខ្មែរឡើងវិញមិនត្រូវមានការចាក់ផ្សាយភាពយន្តបរទេស នៅតាមស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍តាមស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ ត្រូវាចាក់បញ្ចាំងខ្សែភាពយន្តខ្មែរឲ្យបានច្រើន	ត ើ អ្នក មាន វិ ធី ណា ខ្ ល ះ Ġ ដើម ្ប ី ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ហ ូរ ចូល នៃ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ បរ ទេស Ġ ដ ែល បង ្ហ ាញ ពី ចំណុច អ ស កម្ម Ġ( អ វិ ជ្ជ មាន ) Ġ ដល់ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ ខ្ ម ែរ Ġ( ផ្ ន ែក ខ្ ស ែ ភាព យ ន្ត Ġ និង វីដេអូ ) Ġ	65	ដើម ្ប ី ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ហ ូរ ចូល នៃ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ បរ ទេស Ġ ផ្ ន ែក ខ្ ស ែរ ភាព យ ន្ត Ġ និង វិ ដ េ អូ Ġ យ ើង ត្រូវ បណ្ត ុះ ស្ម ារ តី កូ ន ខ្ ម ែរ Ġ ឲ្យ ស្រលាញ់ ខ្ ស ែរ ភាព យ ន្ត ខ្ ម ែរ ក្រ ស ួង វ ប្ប ធម ៍ ត្រូវ លើក ត ំ ក ើង ស្ន ា ដៃ ខ្ ស ែ ភាព យ ន្ត Ġ ដ ែល ជា រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ត្រូវ បង ្ក ើត រ ោង ភាព យ ន្ត Ġ និង ដា ក់ បញ្ចាំង រឿង ខ្ ម ែរ ឡើង វិញ ម ិន ត្រូវ មាន ការ ច ាក់ ផ្សាយ ភាព យ ន្ត បរ ទេស Ġ នៅ តា ម ស្ថាន ីយ៍ ទូ រ ទស្សន៍ តា ម ស្ថាន ីយ៍ ទូ រ ទស្សន៍ Ġ ត្រូវ ា ច ាក់ បញ្ចាំង ខ្ ស ែ ភាព យ ន្ត ខ្ ម ែរ ឲ្យ បាន ច្ រ ើន	155	▁តើ អ្នក មាន វិ ធី ណា ខ្ ល ះ ▁ដើម្បី ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ហ ូរ ចូល នៃ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ បរ ទេស ▁ដែល ប ង្ហ ាញ ពី ចំណុច អ ស កម្ម ▁( អ វិ ជ្ជ មាន ) ▁ដល់ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ ខ្ ម ែរ ▁( ផ្ ន ែក ខ្ ស ែ ភាព យ ន្ត ▁និង វីដេអូ ) ▁	61	▁ដើម្បី ទ ប់ ស្ កាត់ ការ ហ ូរ ចូល នៃ អ ក្ស រស ិល ្ប ៍ បរ ទេស ▁ផ្នែក ខ្ ស ែរ ភាព យ ន្ត ▁និង វិ ដ េ អូ ▁យើង ត្រូវ បណ្ត ុះ ស្ម ារ តី ក ូន ខ្ ម ែរ ▁ឲ្យ ស្រលាញ់ ខ្ ស ែរ ភាព យ ន្ត ខ្ ម ែរ ក្រ ស ួង វ ប្ប ធម ៍ ត្រូវ លើក ត ំ ក ើង ស្ន ា ដៃ ខ្ ស ែ ភាព យ ន្ត ▁ដែល ជា រ ប ស់ ខ្ ម ែរ ត្រូវ ប ង្ក ើត រ ោង ភាព យ ន្ត ▁និង ដ ាក់ បញ្ចាំង រឿង ខ្ ម ែរ ឡើង វិញ ម ិន ត្រូវ មាន ការ ច ាក់ ផ្សាយ ភាព យ ន្ត បរ ទេស ▁នៅ ត ាម ស្ថាន ីយ៍ ទ ូរ ទស្សន៍ ត ាម ស្ថាន ីយ៍ ទ ូរ ទស្សន៍ ▁ត្រូវ ា ច ាក់ បញ្ចាំង ខ្ ស ែ ភាព យ ន្ត ខ្ ម ែរ ឲ្យ បាន ច ្រ ើន	149
បុគ្គលណាមួយដែលមិនសុខចិត្តចំពោះវិធានការណាមួយរបស់មន្ត្រីអធិការកិច្ចផ្លូវថ្នល់តើត្រូវធ្វើដូចម្តេចខ្លះ	null	បុគ្គលណាដែលមិនសុខចិត្តចំពោះវិធានការណាមួយរបស់មន្ត្រីអធិការកិច្ចផ្លូវថ្នល់ មានសមត្ថកិច្ច អាចធ្វើបណ្តឹងតវ៉ាក្នុងរយៈពេល ៣០សាមសិបថ្ងៃ នៃថ្ងៃធ្វើការងារទៅស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងផ្លូវថ្នល់ គិតចាប់ពីថ្ងៃទទួលបានសេចក្តីសម្រេច រដ្ឋមន្ត្រីប្រធានស្ថាប័ន ត្រូវសម្រេចលើបណ្តឹងតវ៉ាក្នុងរយៈពេល៤៥សែសិបប្រាំថ្ងៃនៃថ្ងៃធ្វើការងារយ៉ាងយូរគិតពីថ្ងៃទទួលពាក្យប្តឹង ក្នុងករណីដែលបុគ្គលណាមិនសុខ ចិត្តចំពោះសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីប្រធាន ស្ថាប័ន បុគ្គលនោះមានសិទ្ធិធ្វើបណ្តឹងទៅយន្តការផ្សេងទៀតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ឬទៅ តុលាការតាមនីតិវិធី	null	បុគ្គលណាដែលមិនសុខចិត្តចំពោះវិធានការណាមួយរបស់មន្ត្រីអធិការកិច្ចផ្លូវថ្នល់ មានសមត្ថកិច្ច អាចធ្វើបណ្តឹងតវ៉ាក្នុងរយៈពេល ៣០សាមសិបថ្ងៃ នៃថ្ងៃធ្វើការងារទៅស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងផ្លូវថ្នល់ គិតចាប់ពីថ្ងៃទទួលបានសេចក្តីសម្រេច រដ្ឋមន្ត្រីប្រធានស្ថាប័ន ត្រូវសម្រេចលើបណ្តឹងតវ៉ាក្នុងរយៈពេល៤៥សែសិបប្រាំថ្ងៃនៃថ្ងៃធ្វើការងារយ៉ាងយូរគិតពីថ្ងៃទទួលពាក្យប្តឹង ក្នុងករណីដែលបុគ្គលណាមិនសុខ ចិត្តចំពោះសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីប្រធាន ស្ថាប័ន បុគ្គលនោះមានសិទ្ធិធ្វើបណ្តឹងទៅយន្តការផ្សេងទៀតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ឬទៅ តុលាការតាមនីតិវិធី	ប ុ គ្គ ល ណា មួយ ដ ែល ម ិន សុខ ចិត្ត ចំ ព ោះ វិ ធាន ការ ណា មួយ រ ប ស់ ម ន្ត ្រី អ ធិ ការ កិច្ច ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ត ើត ្រ ូវ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ ĠĠ	48	ប ុ គ្គ ល ណា ដ ែល ម ិន សុខ ចិត្ត ចំ ព ោះ វិ ធាន ការ ណា មួយ រ ប ស់ ម ន្ត ្រី អ ធិ ការ កិច្ច ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ មាន សម ត្ថ កិច្ច Ġ អា ច ធ ្វ ើប ណ្ត ឹង ត វ៉ា ក្នុង រយ ៈ ពេល Ġ ៣០ សា ម សិ ប ថ ្ង ៃ Ġ នៃ ថ ្ង ៃ ធ ្វ ើក ារ ងារ ទៅ ស្ ថា ប ័ន មាន សម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ គ ិត ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទទួលបាន សេ ច ក្តី សម ្រ េច Ġ រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ប្រ ធាន ស្ ថា ប ័ន Ġ ត្រូវ សម ្រ េច លើ បណ្ត ឹង ត វ៉ា ក្នុង រយ ៈ ពេល ៤ ៥ ស ែ សិ ប ប្រា ំ ថ ្ង ៃ នៃ ថ ្ង ៃ ធ ្វ ើក ារ ងារ យ៉ាង យ ូរ គ ិត ពី ថ ្ង ៃ ទទួល ពាក្យ ប្ ត ឹង Ġ ក្នុង ករណី ដ ែល ប ុ គ្គ ល ណា ម ិន សុខ Ġ ចិត្ត ចំ ព ោះ សេ ច ក្តី សម ្រ េច រ ប ស់ រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ប្រ ធាន Ġ ស្ ថា ប ័ន Ġ ប ុ គ្គ ល ន ោះ មាន សិ ទ្ធិ ធ ្វ ើប ណ្ត ឹង ទៅ យ ន្ត ការ ផ្ សេ ង ទៀត រ ប ស់ រាជ រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ឬ ទៅ Ġ ត ុល ាក ារ តា ម នី តិ វិ ធី	233	▁បុគ្គល ណា មួយ ដ ែល ម ិន សុខ ចិត្ត ច ំព ោះ វិ ធាន ការ ណា មួយ រ ប ស់ ម ន្ត ្រី អ ធិ ការ កិច្ច ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ត ើ ត្រូវ ធ ្វ ើ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	44	▁បុគ្គល ណា ដ ែល ម ិន សុខ ចិត្ត ច ំព ោះ វិ ធាន ការ ណា មួយ រ ប ស់ ម ន្ត ្រី អ ធិ ការ កិច្ច ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁មាន សម ត្ថ កិច្ច ▁អាច ធ ្វ ើ បណ្ត ឹង ត វ៉ា ក្នុង រយ ៈ ពេល ▁៣០ ស ាម សិ ប ថ ្ង ៃ ▁នៃ ថ ្ង ៃ ធ ្វ ើ ការងារ ទៅ ស្ ថា ប ័ន មាន សម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁គិត ច ាប់ ពី ថ ្ង ៃ ទទួលបាន ស េច ក្តី ស ម្រ េច ▁រដ្ឋមន្ត្រី ប្រ ធាន ស្ ថា ប ័ន ▁ត្រូវ ស ម្រ េច លើ បណ្ត ឹង ត វ៉ា ក្នុង រយ ៈ ពេល ៤ ៥ ស ែ សិ ប ប្រ ាំ ថ ្ង ៃ នៃ ថ ្ង ៃ ធ ្វ ើ ការងារ យ៉ាង យ ូរ គ ិត ពី ថ ្ង ៃ ទទួល ពាក្យ ប ្ត ឹង ▁ក្នុង ករណី ដ ែល ប ុ គ្គ ល ណា ម ិន សុខ ▁ចិត្ត ច ំព ោះ ស េច ក្តី ស ម្រ េច រ ប ស់ រដ្ឋ ម ន្ត ្រី ប្រ ធាន ▁ស្ថាប័ន ▁បុគ្គល ន ោះ មាន សិ ទ្ធិ ធ ្វ ើ បណ្ត ឹង ទៅ យ ន្ត ការ ផ្ ស េង ទៀត រ ប ស់ រាជ រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁ឬ ទៅ ▁តុលាការ ត ាម នី តិ វិ ធី	214
តើរបបនយោបាយនេះ មានរូបរាងជាស្ថាប័នពេញលេញដែរឬទេព្រោះអ្វី	null	របបនយបាយនេះមានរូបរាងជាស្ថាប័នពេញលេញ ព្រោះមានរដ្ឋាភិបាល សភា និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញតែប្រជាពលរដ្ឋទូទៅក្លាយជាទាសកររបស់អង្គការ	null	របបនយបាយនេះមានរូបរាងជាស្ថាប័នពេញលេញ ព្រោះមានរដ្ឋាភិបាល សភា និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញតែប្រជាពលរដ្ឋទូទៅក្លាយជាទាសកររបស់អង្គការ	ត ើរ ប ប ន យោ បា យ នេះ Ġ មាន រូប រា ង ជា ស្ ថា ប ័ន ព េញ ល េញ ដ ែរ ឬ ទេ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	30	Âł រ ប ប ន យ បា យ នេះ មាន រូប រា ង ជា ស្ ថា ប ័ន ព េញ ល េញ Ġ ព្រ ោះ មាន រដ្ឋ ា ភិ បាល Ġ ស ភា Ġ និង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ តែ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ទូ ទៅ ក្លា យ ជា ទ ាស ករ រ ប ស់ អង្គ ការ	53	▁តើ រ ប ប ន យោ ប ាយ នេះ ▁មាន រូប រ ាង ជា ស្ ថា ប ័ន ព េញ ល េញ ដ ែរ ឬ ទេ ព្រ ោះ អ ្វី ▁	30	▁របប ន យ ប ាយ នេះ មាន រូប រ ាង ជា ស្ ថា ប ័ន ព េញ ល េញ ▁ព្រោះ មាន រ ដ្ឋា ភិ បាល ▁សភា ▁និង រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ តែ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ទូ ទៅ ក្លា យ ជា ទ ាស ករ រ ប ស់ អង្គ ការ	49
នៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង តើមានព្រះមហាក្សត្រប៉ុន្មានព្រអង្គដែលឡើងគ្រងរាជ្យបន្ដបន្ទាប់គ្នា	null	នៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង មានព្រះមហាក្សត្រ៤ព្រះអង្គដែលឡើងគ្រងរាជ្យបន្ដបន្ទាប់គ្នាគឺព្រះបាទនរោត្តម ១៨៥៩១៩០៤ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ១៩០៤១៩២៧ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ១៩២៧១៩៤១ ព្រះបាទនរោត្តម ១៩៤១១៩៥៥	null	នៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង មានព្រះមហាក្សត្រ៤ព្រះអង្គដែលឡើងគ្រងរាជ្យបន្ដបន្ទាប់គ្នាគឺព្រះបាទនរោត្តម ១៨៥៩១៩០៤ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ១៩០៤១៩២៧ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ១៩២៧១៩៤១ ព្រះបាទនរោត្តម ១៩៤១១៩៥៥	នៅ ក្នុង សម័យ អា ណា និ គម បា រា ំ ង Ġ ត ើម ាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ប៉ ុន ្ម ាន ព្រ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ្នា Ġ	37	នៅ ក្នុង សម័យ អា ណា និ គម បា រា ំ ង Ġ មាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ៤ ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ្នា គ ឺ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម Ġ ១ ៨ ៥ ៩ ១៩ ០ ៤ ព្រ ះ បាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ Ġ ១៩ ០ ៤ ១៩ ២ ៧ Âł ព្រ ះ បាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ Ġ ម ុន ី វង្ស Ġ ១៩ ២ ៧ ១៩ ៤ ១ Âł ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម Ġ ១៩ ៤ ១ ១៩ ៥ ៥	96	▁នៅក្នុង សម័យ អា ណា និ គម ប ារ ាំង ▁តើ មាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ប៉ ុន ្ មាន ព្រ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ្នា ▁	34	▁នៅក្នុង សម័យ អា ណា និ គម ប ារ ាំង ▁មាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ៤ ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ្នា គ ឺ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម ▁១៨ ៥ ៩ ១ ៩០ ៤ ព្រ ះ បាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ▁១៩ ០ ៤ ១៩ ២ ៧ ▁ព្រះបាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ▁មុនី វង្ស ▁១៩ ២ ៧ ១ ៩៤ ១ ▁ព្រះបាទ ន រ ោ ត្ត ម ▁១៩ ៤ ១ ១៩ ៥ ៥	87
ជំងឺចិត្តចំពោះបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី តើតុលាការអាចធ្វើបានតាមវិធីណាខ្លះ	null	អាចធ្វើបានតាមវិធី ៣យ៉ាងគឺចេញបញ្ជាឱ្យសងជំងឺចិត្ត កំហូចខាត ឬដោះស្រាយបំណុលរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនបំណុល ដូចជាចលនវត្ថុ និងអចលនវត្ថុ ឬទ្រព្យបញ្ចាំងផ្សេងៗ	null	អាចធ្វើបានតាមវិធី ៣យ៉ាងគឺចេញបញ្ជាឱ្យសងជំងឺចិត្ត កំហូចខាត ឬដោះស្រាយបំណុលរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនបំណុល ដូចជាចលនវត្ថុ និងអចលនវត្ថុ ឬទ្រព្យបញ្ចាំងផ្សេងៗ	âĢĭ ជំ ង ឺ ចិត្ត ចំ ព ោះ បណ្ត ឹង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី Ġ ត ើត ុល ាក ារ អា ច ធ ្វ ើប ាន តា ម វិ ធី ណា ខ្ ល ះ Ġ	32	អា ច ធ ្វ ើប ាន តា ម វិ ធី Ġ ៣ យ៉ាង គ ឺ ចេញ បញ្ជា ឱ្យ សង ជំ ង ឺ ចិត្ត Ġ កំ ហ ូច ខា ត Ġ ឬ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ំណ ុល រ ឹប អូ ស ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ រ ប ស់ កូ ន ប ំណ ុល Ġ ដូច ជា ច ល ន វ ត្ថ ុ Ġ និង អ ច ល ន វ ត្ថ ុ Ġ ឬ ទ្រ ព្យ បញ្ចាំង ផ្ សេ ង ៗ	74	▁ជំងឺ ចិត្ត ច ំព ោះ បណ្ត ឹង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី ▁តើ ត ុល ា ការ អា ច ធ ្វ ើ បាន ត ាម វិ ធី ណា ខ្ ល ះ ▁	30	▁អាច ធ ្វ ើ បាន ត ាម វិ ធី ▁៣ យ៉ាង គ ឺ ចេញ បញ្ជា ឱ្យ សង ជំ ង ឺ ចិត្ត ▁កំ ហ ូច ខា ត ▁ឬ ដ ោះ ស្រ ាយ ប ំណ ុល រ ឹប អូ ស ទ្រ ព្យ សម្បត្តិ រ ប ស់ ក ូន ប ំណ ុល ▁ដូចជា ច ល ន វ ត្ថ ុ ▁និង អ ច ល ន វ ត្ថ ុ ▁ឬ ទ្រ ព្យ បញ្ចាំង ផ្ ស េង ៗ	72
ចូរធ្វើការប្រៀបធៀបតេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរ និងតេឡេទស្សន៍ចំណាំងផ្លាត	null	ធ្វើការប្រៀបធៀបតេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរ និងតេឡេទស្សន៍ចំណាំងផ្លាតតេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរជាតេឡេទស្សន៍ដែលប្រើស៊េរីនៃឡង់ទីដើម្បីប្រមូល និងផ្តុំពន្លឺ ឡង់ទីវត្ថុមានរាងកោងនៅក្នុងតេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរបំបែរពន្លឺដែលឆ្លងកាត់វា ហើយផ្តុំពន្លឺដើម្បីពង្រីកនៅក្នុងកែវឆ្លុះ ទំហំរបស់តេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរត្រូវបានកំណត់ដោយឡង់ទីវត្ថុ បើសិនជាឡង់ទីមានទំហំធំពេក នោះកញ្ចក់នឹងគ្មានលំនឹងបណ្តាលឲ្យលំអៀងរូបភាព តេឡេទស្សន៍ចំណាំងផ្លាកជាតេឡេទស្សន៍ដែលប្រើកញ្ចក់កោងដើម្បីប្រមូល និងផ្តុំពន្លឺ ពន្លឺចូលទៅក្នុងតេឡេទស្សន៍ ហើយផ្លាកពីកញ្ចក់កោងឆ្ពោះទៅចំណុចកំណុំនៅផ្នែកខាងលើកញ្ចក់ នៅកន្លែងនេះហើយដែលពន្លឺបានប្រមូលផ្តុំដើម្បីធ្វើការសង្កេត	null	ធ្វើការប្រៀបធៀបតេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរ និងតេឡេទស្សន៍ចំណាំងផ្លាតតេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរជាតេឡេទស្សន៍ដែលប្រើស៊េរីនៃឡង់ទីដើម្បីប្រមូល និងផ្តុំពន្លឺ ឡង់ទីវត្ថុមានរាងកោងនៅក្នុងតេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរបំបែរពន្លឺដែលឆ្លងកាត់វា ហើយផ្តុំពន្លឺដើម្បីពង្រីកនៅក្នុងកែវឆ្លុះ ទំហំរបស់តេឡេទស្សន៍ចំណាំងបែរត្រូវបានកំណត់ដោយឡង់ទីវត្ថុ បើសិនជាឡង់ទីមានទំហំធំពេក នោះកញ្ចក់នឹងគ្មានលំនឹងបណ្តាលឲ្យលំអៀងរូបភាព តេឡេទស្សន៍ចំណាំងផ្លាកជាតេឡេទស្សន៍ដែលប្រើកញ្ចក់កោងដើម្បីប្រមូល និងផ្តុំពន្លឺ ពន្លឺចូលទៅក្នុងតេឡេទស្សន៍ ហើយផ្លាកពីកញ្ចក់កោងឆ្ពោះទៅចំណុចកំណុំនៅផ្នែកខាងលើកញ្ចក់ នៅកន្លែងនេះហើយដែលពន្លឺបានប្រមូលផ្តុំដើម្បីធ្វើការសង្កេត	ច ូរ ធ ្វ ើក ារ ប្រ ៀប ធៀប ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ប ែរ Ġ និង ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ផ្ល ាត Ġ	30	ធ ្វ ើក ារ âĢĭ ប្រ ៀប ធៀប ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ប ែរ Ġ និង ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ផ្ល ាត ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ប ែរ ជា ត េ ឡេ ទស្សន៍ ដ ែល ប្រ ើស ៊ េរ ីន ៃ ឡង់ ទី ដើម ្ប ី ប្រ ម ូល Ġ និង ផ្ ត ុំ ព ន្ ល ឺ Ġ ឡង់ ទី វ ត្ថ ុម ាន រា ង ក ោង នៅ ក្នុង ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ប ែរ ប ំ ប ែរ ព ន្ ល ឺ ដ ែល ឆ្ លង កាត់ វា Ġ ហើយ ផ្ ត ុំ ព ន្ ល ឺ ដើម ្ប ី ព ង ្រី ក នៅ ក្នុង កែវ ឆ្ ល ុះ Ġ ទំ ហ ំ រ ប ស់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ប ែរ ត្រូវ បាន កំ ណ ត់ ដោយ ឡង់ ទី វ ត្ថ ុ Ġ ប ើស ិន ជា ឡង់ ទី មាន ទំ ហ ំ ធ ំព េក Ġ ន ោះ ក ញ្ច ក់ នឹង គ ្ម ាន លំ នឹង បណ្ត ាល ឲ្យ លំ អ ៀង រូប ភាព Ġ ត េ ឡេ ទស្សន៍ ចំ ណា ំ ង ផ្ល ាក ជា ត េ ឡេ ទស្សន៍ ដ ែល ប្រ ើក ញ្ច ក់ ក ោង ដើម ្ប ី ប្រ ម ូល Ġ និង ផ្ ត ុំ ព ន្ ល ឺ ĠâĢĭ ព ន្ ល ឺ ចូល ទៅ ក្នុង ត េ ឡេ ទស្សន៍ Ġ ហើយ ផ្ល ាក ពី ក ញ្ច ក់ ក ោង ឆ្ ព ោះ ទៅ ចំណុច កំ ណ ុំ នៅ ផ្ ន ែក ខា ង លើក ញ្ច ក់ Ġ នៅ កន្លែង នេះ ហើយ ដ ែល ព ន្ ល ឺ បាន ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ដើម ្ប ី ធ ្វ ើក ារ សង ្ក េត	284	▁ចូរ ធ ្វ ើ ការ ប្រ ៀប ធៀប ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ប ែរ ▁និង ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ផ្ល ាត ▁	27	▁ធ្វើការ ▁ប្រៀបធៀប ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ប ែរ ▁និង ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ផ្ល ាត ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ប ែរ ជា ត េ ឡេ ទស្សន៍ ដ ែល ប្រ ើ ស៊ េ រី នៃ ឡង់ ទី ដើម ្ប ី ប្រ ម ូល ▁និង ផ្ ត ុំ ព ន ្ល ឺ ▁ ឡង់ ទី វ ត្ថ ុ មាន រ ាង ក ោង នៅ ក្នុង ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ប ែរ ប ំ ប ែរ ព ន ្ល ឺ ដ ែល ឆ្ លង កាត់ វា ▁ហើយ ផ្ ត ុំ ព ន ្ល ឺ ដើម ្ប ី ព ង ្រី ក នៅ ក្នុង កែវ ឆ្ ល ុះ ▁ទំហំ រ ប ស់ ត េ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ប ែរ ត្រូវ បាន ក ំណ ត់ ដោយ ឡង់ ទី វ ត្ថ ុ ▁បើសិនជា ឡង់ ទី មាន ទំ ហ ំ ធ ំព េក ▁នោះ ក ញ្ច ក់ នឹង គ ្ មាន លំ នឹង បណ្ត ាល ឲ្យ លំ អ ៀង រូប ភាព ▁តេ ឡេ ទស្សន៍ ច ំណ ាំង ផ្ល ាក ជា ត េ ឡេ ទស្សន៍ ដ ែល ប្រ ើក ញ្ច ក់ ក ោង ដើម ្ប ី ប្រ ម ូល ▁និង ផ្ ត ុំ ព ន ្ល ឺ ▁ពន្លឺ ចូល ទៅ ក្នុង ត េ ឡេ ទស្សន៍ ▁ហើយ ផ្ល ាក ពី ក ញ្ច ក់ ក ោង ឆ្ ព ោះ ទៅ ចំណុច ក ំណ ុំ នៅ ផ្ ន ែក ខា ង លើក ញ្ច ក់ ▁នៅ កន្លែង នេះ ហើយ ដ ែល ព ន ្ល ឺ បាន ប្រ ម ូល ផ្ ត ុំ ដើម ្ប ី ធ ្វ ើ ការ ស ង្ក េត	263
ចូរពិពណ៌នាពីប្រព័ន្ធតុលាការនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន	null	ពិពណ៌នាអំពីប្រព័ន្ធតុលាការនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ច្បាប់ស្តីពីការចាត់តាំង និងសកម្មភាពសាលាជម្រះក្តីបានចែងសាលាជម្រះក្តីដូចខាងក្រោម សាលាជម្រះក្តីជាន់ទាប តុលាការជាន់ទាបតុលាការខេត្តក្រុង នៅតាមខេត្តក្រុង មានសមត្ថកិច្ចលាតសន្ធឹងលើដែនដីខេត្តក្រុងរបស់ខ្លួនទាំងមូល តុលាការនេះទទួលជំនុំជម្រះបើកផ្លូវឧទ្ធរណ៍នូវរឿងព្រហ្មទណ្ឌ រឿងរដ្ឋប្បវេណី វិវាទរដ្ឋបាល រឿងពាណិជ្ជកម្ម និងវិវាទការងារដែលកើតឡើងក្នុងរង្វង់ដែនដីខេត្តក្រុងសាមី ហើយដែលល្មើសនឹងច្បាប់សាមញ្ញទោះអ្នកប្រព្រឹត្តជាជនស៊ីវិល ឬជាយោធិនក៏ដោយ តុលាការយោធា តាំងនៅភ្នំពេញមានសមត្ថកិច្ចលាតសន្ធឹងលើដែនដីនៃព្រះរាជាណាច្រកម្ពុជា តុលាការនេះជំនុំជម្រះបើកផ្លូវឧទ្ធរណ៍នូវរាល់បទល្មើសមានលក្ខណៈយោធាបង្កឡើងដោយយោធិន សាលាជម្រះក្តីជាន់ខ្ពស់ តុលាការជាន់ខ្ពស់សាលាឧទ្ធរណ៍ តាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញមានសមត្ថកិច្ចគ្របដណ្តប់លើប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល ហើយទទួលជំនុំជម្រះតែបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ដែលប្តឹងមិនសុខចិត្តនឹងសាលក្រមរបស់សាលាជម្រះក្តីជាន់ទាបតែប៉ុណ្ណោះ កូនក្តីត្រូវប្រើសិទ្ធិនោះដោយខ្លួនឯង អំណាចដែលប្រគល់ឱ្យអាជ្ញានុធាវីនោះត្រូវធ្វើជាពិសេស ចំពោះអនីតជនឪពុកម្តាយ ឬអាណាព្យាបាយអាចប្តឹងឧទ្ធរណ៍ជំនួសបានដោយមិនចាំបាច់ប្រគល់អំណាចពិសេសឡើយ ក្នុងការជំនុំជម្រះសាលាឧទ្ធរណ៍ពុំអាចបន្ថែមទម្ងន់ទោសទៅលើជនជាប់ចោទឡើយ តុលាការកំពូល តាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញមានសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងលើគ្រប់សាលាជម្រះតែបណ្តឹងសារទុក្ខដែលប្តឹងមិនសុខចិត្តនឹងសាលដីកាសាលាឧទ្ធរណ៍ប៉ុណ្ណោះ តុលាការកំពូកជំនុំជម្រះអង្គច្បាប់តែមិនជំនុំជម្រះអង្គហេតុទេ លើកលែងទេបណ្តឹងសេរីរើ បណ្តឹងសារទុក្ខលើកទីពីរ ក្នុងករណីមួយចំនួនដែលមានកំណត់ក្នុងច្បាប់ ករណីនេះតុលាការកំពូលនឹងចេញសាលដីកាធិបតេយ្យគឺបិទផ្លូវប្តឹងតវ៉ា	null	ពិពណ៌នាអំពីប្រព័ន្ធតុលាការនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ច្បាប់ស្តីពីការចាត់តាំង និងសកម្មភាពសាលាជម្រះក្តីបានចែងសាលាជម្រះក្តីដូចខាងក្រោម សាលាជម្រះក្តីជាន់ទាប តុលាការជាន់ទាបតុលាការខេត្តក្រុង នៅតាមខេត្តក្រុង មានសមត្ថកិច្ចលាតសន្ធឹងលើដែនដីខេត្តក្រុងរបស់ខ្លួនទាំងមូល តុលាការនេះទទួលជំនុំជម្រះបើកផ្លូវឧទ្ធរណ៍នូវរឿងព្រហ្មទណ្ឌ រឿងរដ្ឋប្បវេណី វិវាទរដ្ឋបាល រឿងពាណិជ្ជកម្ម និងវិវាទការងារដែលកើតឡើងក្នុងរង្វង់ដែនដីខេត្តក្រុងសាមី ហើយដែលល្មើសនឹងច្បាប់សាមញ្ញទោះអ្នកប្រព្រឹត្តជាជនស៊ីវិល ឬជាយោធិនក៏ដោយ តុលាការយោធា តាំងនៅភ្នំពេញមានសមត្ថកិច្ចលាតសន្ធឹងលើដែនដីនៃព្រះរាជាណាច្រកម្ពុជា តុលាការនេះជំនុំជម្រះបើកផ្លូវឧទ្ធរណ៍នូវរាល់បទល្មើសមានលក្ខណៈយោធាបង្កឡើងដោយយោធិន សាលាជម្រះក្តីជាន់ខ្ពស់ តុលាការជាន់ខ្ពស់សាលាឧទ្ធរណ៍ តាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញមានសមត្ថកិច្ចគ្របដណ្តប់លើប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល ហើយទទួលជំនុំជម្រះតែបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ដែលប្តឹងមិនសុខចិត្តនឹងសាលក្រមរបស់សាលាជម្រះក្តីជាន់ទាបតែប៉ុណ្ណោះ កូនក្តីត្រូវប្រើសិទ្ធិនោះដោយខ្លួនឯង អំណាចដែលប្រគល់ឱ្យអាជ្ញានុធាវីនោះត្រូវធ្វើជាពិសេស ចំពោះអនីតជនឪពុកម្តាយ ឬអាណាព្យាបាយអាចប្តឹងឧទ្ធរណ៍ជំនួសបានដោយមិនចាំបាច់ប្រគល់អំណាចពិសេសឡើយ ក្នុងការជំនុំជម្រះសាលាឧទ្ធរណ៍ពុំអាចបន្ថែមទម្ងន់ទោសទៅលើជនជាប់ចោទឡើយ តុលាការកំពូល តាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញមានសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងលើគ្រប់សាលាជម្រះតែបណ្តឹងសារទុក្ខដែលប្តឹងមិនសុខចិត្តនឹងសាលដីកាសាលាឧទ្ធរណ៍ប៉ុណ្ណោះ តុលាការកំពូកជំនុំជម្រះអង្គច្បាប់តែមិនជំនុំជម្រះអង្គហេតុទេ លើកលែងទេបណ្តឹងសេរីរើ បណ្តឹងសារទុក្ខលើកទីពីរ ក្នុងករណីមួយចំនួនដែលមានកំណត់ក្នុងច្បាប់ ករណីនេះតុលាការកំពូលនឹងចេញសាលដីកាធិបតេយ្យគឺបិទផ្លូវប្តឹងតវ៉ា	ច ូរ ពិ ព ណ៌ នា ពី ប្រ ព ័ន ្ ធ ត ុល ាក ារ នៅ ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុប ្ប ន្ន Ġ	26	ពិ ព ណ៌ នា អ ំព ី ប្រ ព ័ន ្ ធ ត ុល ាក ារ នៅ ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុប ្ប ន្ន Ġ ច្ បា ប់ ស្ត ី ពី ការ ច ាត់ តាំង Ġ និង ស កម្ម ភាព សា លា ជម្រះ ក្តី បាន ច ែង សា លា ជម្រះ ក្តី ដូច ខា ង ក្រោម Ġ សា លា ជម្រះ ក្តី ជា ន់ ទ ាប Ġ ត ុល ាក ារ ជា ន់ ទ ាប ត ុល ាក ារ ខ េត ្ត ក្រុង Ġ នៅ តា ម ខ េត ្ត ក្រុង Ġ មាន សម ត្ថ កិច្ច លា ត ស ន្ធ ឹង លើ ដ ែន ដ ី ខ េត ្ត ក្រុង រ ប ស់ ខ្លួន ទ ាំង ម ូល Ġ ត ុល ាក ារ នេះ ទទួល ជំ នុ ំ ជម្រះ ប ើក ផ្ល ូវ ឧ ទ្ធ រណ ៍ ន ូវ រឿង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ Ġ រឿង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី Ġ វិ វា ទ រដ្ឋ បាល Ġ រឿង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម Ġ និង វិ វា ទ ការងារ ដ ែល កើត ឡើង ក្នុង រ ង ្វ ង់ ដ ែន ដ ី ខ េត ្ត ក្រុង សា មី Ġ ហើយ ដ ែល ល ្ម ើស នឹង ច្ បា ប់ សា ម ញ្ញ ទ ោះ អ្នក ប្រ ព្រ ឹត ្ត ជា ជន ស៊ី វិ ល Ġ ឬ ជា យោ ធិ ន ក ៏ ដោយ ĠâĢĭ ត ុល ាក ារ យោ ធា Ġ តាំង នៅ ភ្នំពេញ មាន សម ត្ថ កិច្ច លា ត ស ន្ធ ឹង លើ ដ ែន ដ ីន ៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច្ រក ម្ព ុ ជា Ġ ត ុល ាក ារ នេះ ជំ នុ ំ ជម្រះ ប ើក ផ្ល ូវ ឧ ទ្ធ រណ ៍ ន ូវ រា ល់ បទ ល ្ម ើស មាន ល ក្ខ ណៈ យោ ធា បង ្ក ឡើង ដោយ យោ ធិ ន Ġ សា លា ជម្រះ ក្តី ជា ន់ ខ្ ព ស់ Ġ ត ុល ាក ារ ជា ន់ ខ្ ព ស់ សា លា ឧ ទ្ធ រណ ៍ Ġ តាំង នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ មាន សម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប ដ ណ្ត ប់ លើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ទ ាំង ម ូល Ġ ហើយ ទទួល ជំ នុ ំ ជម្រះ តែ បណ្ត ឹង ឧ ទ្ធ រណ ៍ ដ ែល ប្ ត ឹង ម ិន សុខ ចិត្ត នឹង សា ល ក្រ ម រ ប ស់ សា លា ជម្រះ ក្តី ជា ន់ ទ ាប តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ Ġ កូ ន ក្តី ត្រូវ ប្រ ើស ិទ្ធ ិន ោះ ដោយ ខ្លួន ឯ ង Ġ អ ំណ ា ច ដ ែល âĢĭ ប្រ គ ល់ ឱ្យ អា ជ្ញ ានុ ធា វី ន ោះ ត្រូវ ធ ្វ ើ ជា ពិ សេ ស Ġ ចំ ព ោះ អ នី ត ជន ឪ ពុ ក ម្ តា យ Ġ ឬ អា ណា ព្យា បា យ អា ច ប្ ត ឹង ឧ ទ្ធ រណ ៍ ជំ ន ួស បាន ដោយ ម ិន ចាំបាច់ ប្រ គ ល់ អ ំណ ា ច ពិ សេ ស ឡ ើយ Ġ ក្នុង ការ ជំ នុ ំ ជម្រះ សា លា ឧ ទ្ធ រណ ៍ ពុ ំ អា ច ប ន្ ថ ែម ទ ម្ ង ន់ ទោស ទៅ លើ ជន ជាប់ ច ោទ ឡ ើយ Ġ ត ុល ាក ារ កំ ព ូល Ġ តាំង នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ មាន សម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង លើ គ្រ ប់ សា លា ជម្រះ តែ បណ្ត ឹង សារ ទុក្ខ ដ ែល ប្ ត ឹង ម ិន សុខ ចិត្ត នឹង សា ល ដ ី កាស ាល ា ឧ ទ្ធ រណ ៍ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ Ġ ត ុល ាក ារ កំ ព ូក ជំ នុ ំ ជម្រះ អង្គ ច្ បា ប់ តែ ម ិន ជំ នុ ំ ជម្រះ អង្គ ហេតុ ទេ Ġ លើក លែង ទេ បណ្ត ឹង សេ រី រ ើ Ġ បណ្ត ឹង សារ ទុក្ខ លើក ទី ពី រ Ġ ក្នុង ករណី មួយ ចំ ន ួន ដ ែល មាន កំ ណ ត់ ក្នុង ច្ បា ប់ Ġ ករណី នេះ ត ុល ាក ារ កំ ព ូល នឹង ចេញ សា ល ដ ី កា ធិបតេយ្យ គ ឺ ប ិ ទ ផ្ល ូវ ប្ ត ឹង ត វ៉ា	638	▁ចូរ ពិ ព ណ៌ នា ពី ប្រ ព ័ ន្ធ ត ុល ា ការ នៅ ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ▁	24	▁ពិ ព ណ៌ នា អ ំព ី ប្រ ព ័ ន្ធ ត ុល ា ការ នៅ ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ▁ច្បាប់ ស្ត ី ពី ការ ច ាត់ តាំង ▁និង ស កម្ម ភាព សា លា ជម្រះ ក្តី បាន ច ែង សា លា ជម្រះ ក្តី ដូច ខា ង ក្រោម ▁សាលា ជម្រះ ក្តី ជ ាន់ ទ ាប ▁តុលាការ ជ ាន់ ទ ាប ត ុល ា ការ ខ េ ត្ត ក្រុង ▁នៅ ត ាម ខ េ ត្ត ក្រុង ▁មាន សម ត្ថ កិច្ច ល ាត ស ន្ធ ឹង លើ ដ ែន ដ ី ខ េ ត្ត ក្រុង រ ប ស់ ខ្លួន ទ ាំង ម ូល ▁តុលាការ នេះ ទទួល ជំ ន ុំ ជម្រះ ប ើក ផ្ល ូវ ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ន ូវ រឿង ព្រ ហ្ម ទ ណ្ឌ ▁រឿង រដ្ឋ ប្ប វេ ណី ▁វិវាទ រដ្ឋ បាល ▁រឿង ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម ▁និង វិ វា ទ ការងារ ដ ែល កើត ឡើង ក្នុង រ ង ្វ ង់ ដ ែន ដ ី ខ េ ត្ត ក្រុង សា មី ▁ហើយ ដ ែល ល ្ម ើស នឹង ច ្ប ាប់ ស ាម ញ្ញ ទ ោះ អ្នក ប្រ ព្រ ឹ ត្ត ជា ជន ស៊ី វិ ល ▁ឬ ជា យោ ធិ ន ក ៏ ដោយ ▁តុលាការ យោ ធា ▁តាំង នៅ ភ្នំពេញ មាន សម ត្ថ កិច្ច ល ាត ស ន្ធ ឹង លើ ដ ែន ដ ីន ៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច្ រក ម្ព ុ ជា ▁តុលាការ នេះ ជំ ន ុំ ជម្រះ ប ើក ផ្ល ូវ ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ន ូវ រ ាល់ បទ ល ្ម ើស មាន ល ក្ខ ណៈ យោ ធា ប ង្ក ឡើង ដោយ យោ ធិ ន ▁សាលា ជម្រះ ក្តី ជ ាន់ ខ្ ព ស់ ▁តុលាការ ជ ាន់ ខ្ ព ស់ សា លា ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ▁តាំង នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ មាន សម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប ដ ណ្ត ប់ លើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ទ ាំង ម ូល ▁ហើយ ទទួល ជំ ន ុំ ជម្រះ តែ បណ្ត ឹង ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ដ ែល ប ្ត ឹង ម ិន សុខ ចិត្ត នឹង ស ាល ក្រ ម រ ប ស់ សា លា ជម្រះ ក្តី ជ ាន់ ទ ាប តែ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁កូន ក្តី ត្រូវ ប្រ ើស ិទ្ធ ិន ោះ ដោយ ខ្លួន ឯ ង ▁អំណាច ដ ែល ▁ប្រគល់ ឱ្យ អា ជ្ញ ានុ ធា វី ន ោះ ត្រូវ ធ ្វ ើ ជា ពិ ស េស ▁ចំពោះ អ នី ត ជន ឪ ព ុក ម ្ត ាយ ▁ឬ អា ណា ព្យា ប ាយ អា ច ប ្ត ឹង ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ជំ ន ួស បាន ដោយ ម ិន ចាំបាច់ ប្រ គ ល់ អ ំ ណា ច ពិ ស េស ឡ ើយ ▁ក្នុង ការ ជំ ន ុំ ជម្រះ សា លា ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ព ុំ អា ច ប ន ្ថ ែម ទ ម្ ង ន់ ទោស ទៅ លើ ជន ជាប់ ច ោទ ឡ ើយ ▁តុលាការ ក ំព ូល ▁តាំង នៅ រាជ ធាន ី ភ្នំពេញ មាន សម ត្ថ កិច្ច គ្រ ប់ គ្រ ង លើ គ្រ ប់ សា លា ជម្រះ តែ បណ្ត ឹង សារ ទុក្ខ ដ ែល ប ្ត ឹង ម ិន សុខ ចិត្ត នឹង ស ាល ដ ី កាស ាល ា ឧ ទ្ធ រ ណ៍ ប៉ ុ ណ្ណ ោះ ▁តុលាការ ក ំព ូក ជំ ន ុំ ជម្រះ អង្គ ច ្ប ាប់ តែ ម ិន ជំ ន ុំ ជម្រះ អង្គ ហេតុ ទេ ▁លើកលែង ទេ បណ្ត ឹង សេ រី រ ើ ▁បណ្តឹង សារ ទុក្ខ លើក ទី ពី រ ▁ក្នុង ករណី មួយ ចំ ន ួន ដ ែល មាន ក ំណ ត់ ក្នុង ច ្ប ាប់ ▁ករណី នេះ ត ុល ា ការ ក ំព ូល នឹង ចេញ ស ាល ដ ី កា ធិបតេយ្យ គ ឺ ប ិ ទ ផ្ល ូវ ប ្ត ឹង ត វ៉ា	600
ដូចម្ដេចដែលហៅថាប្រូតេអ៉ីនងាយ ប្រូតេអ៉ីនសាំញុំា	null	ដែលហៅថាប្រូតេអ៉ីនងាយ គឺជា ប្រូតេអ៉ីនដែលកើតឡើងពីអាស៊ីតអាមីនេសុទ្ធ ប្រូតេអ៉ីនសាំញុំាជាប្រភេទប្រូតេអ៉ីនដែលមានទាំងប្រូតេអ៉ីនងាយ និងសារធាតុដែលមិនមែនជាប្រូតេអ៉ីន	null	ដែលហៅថាប្រូតេអ៉ីនងាយ គឺជា ប្រូតេអ៉ីនដែលកើតឡើងពីអាស៊ីតអាមីនេសុទ្ធ ប្រូតេអ៉ីនសាំញុំាជាប្រភេទប្រូតេអ៉ីនដែលមានទាំងប្រូតេអ៉ីនងាយ និងសារធាតុដែលមិនមែនជាប្រូតេអ៉ីន	ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ង ាយ Ġ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន សា ំ ញ ុំ ា Ġ	28	ដ ែល ហ ៅ ថា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ង ាយ Ġ គ ឺ ជា Ġ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល កើត ឡើង ពី អា ស៊ី ត អា មី ន េស ុទ្ធ Ġ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន សា ំ ញ ុំ ា ជា ប្រ ភ េ ទ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល មាន ទ ាំង ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ង ាយ Ġ និង សារ ធាតុ ដ ែល ម ិន ម ែន ជា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន	86	▁ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ង ាយ ▁ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ស ាំ ញ ុំ ា ▁	28	▁ដែល ហ ៅ ថា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ង ាយ ▁គឺជា ▁ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល កើត ឡើង ពី អា ស៊ី ត អា មី ន េស ុទ្ធ ▁ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ស ាំ ញ ុំ ា ជា ប្រ ភ េ ទ ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ដ ែល មាន ទ ាំង ប្រ ូត េ អ ៉ី ន ង ាយ ▁និង សារ ធាតុ ដ ែល ម ិន ម ែន ជា ប្រ ូត េ អ ៉ី ន	83
ឆ្នាំ១៩៧៣ ពួកកុំមុយនីស្តចង់វាយយកក្រុងភ្នំពេញ តើអ្នកណាធ្វើឲ្យខកខានដោយសារអ្វី	null	អ្នកធ្វើឲ្យខកខានគឺអាមេរិក ដោយប្រើយន្តហោះ B ទម្លាក់គ្រាប់ជាច្រើនដាក់តំបន់រំដោះ កន្លះលានតោន	null	អ្នកធ្វើឲ្យខកខានគឺអាមេរិក ដោយប្រើយន្តហោះ B ទម្លាក់គ្រាប់ជាច្រើនដាក់តំបន់រំដោះ កន្លះលានតោន	ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៣ Ġ ព ួ ក ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ច ង់ វា យ យក ក្រុង ភ្នំពេញ Ġ ត ើ អ្នក ណា ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ ក ខា ន ដោយ សារ អ ្វី Ġ	36	អ្នក ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ ក ខា ន គ ឺ អា មេ រិក Ġ ដោយ ប្រ ើយ ន្ត ហ ោះ ĠB Ġ ទ ម្ល ាក់ គ្រាប់ ជា ច្ រ ើន ដា ក់ ត ំ ប ន់ រំ ដ ោះ Ġ ក ន្ ល ះ លាន តោន	43	▁ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៣ ▁ពួក ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ច ង់ វ ាយ យក ក្រុង ភ្នំពេញ ▁តើ អ្នក ណា ធ ្វ ើ ឲ្យ ខ ក ខា ន ដោយ សារ អ ្វី ▁	33	▁អ្នកធ្វើ ឲ្យ ខ ក ខា ន គ ឺ អា មេ រិក ▁ដោយ ប្រ ើយ ន្ត ហ ោះ ▁B ▁ទម្លាក់ គ្រាប់ ជា ច ្រ ើន ដ ាក់ ត ំ ប ន់ រំ ដ ោះ ▁កន្លះ លាន តោន	35
តើឆ្អឹងក្រវ៉ាត់ស្មាផ្សំឡើងដោយឆ្អឹងអ្វីខ្លះ	null	ឆ្អឹងក្រវ៉ាត់ស្មាផ្សំឡើងដោយឆ្អឹងOmoplateClaviculeHumerus	null	ឆ្អឹងក្រវ៉ាត់ស្មាផ្សំឡើងដោយឆ្អឹងOmoplateClaviculeHumerus	ត ើ ឆ្ អ ឹង ក្រ វ៉ាត់ ស្ម ា ផ្ សំ ឡើង ដោយ ឆ្ អ ឹង អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	21	ឆ្ អ ឹង ក្រ វ៉ាត់ ស្ម ា ផ្ សំ ឡើង ដោយ ឆ្ អ ឹង Om op late Cl avic ule H umer us	14	▁តើ ឆ្ អ ឹង ក្រ វ៉ាត់ ស្ម ា ផ្ សំ ឡើង ដោយ ឆ្ អ ឹង អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	20	▁ឆ្អឹង ក្រ វ៉ាត់ ស្ម ា ផ្ សំ ឡើង ដោយ ឆ្ អ ឹង O mo plate C la vic ule H ume rus	12
តើសង្គមរូស៊ីមានវណ្ណៈអ្វីខ្លះចូរនិយាយដោយសង្ខេបអំពីជីវភាពរបស់វណ្ណៈនីមួយៗ	null	សង្គមរូស៊ីនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១៩ ចែកជាវណ្ណៈអអភិជន គហបតី និងអ្នកងារវណ្ណៈអភិជនៈ មានពួកស្តេចត្រាញ់និងពួកម្ចាស់កម្មសិទ្ធិដីធំៗ វណ្ណៈទាសករ ឬអ្នកងារមានទាសកររបស់រដ្ឋ និងទាសកររបស់អភិជន វណ្ណៈគហបតីមានពួកសិប្បករធំៗ និងអ្នកជំនួញធំៗ	null	សង្គមរូស៊ីនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១៩ ចែកជាវណ្ណៈអអភិជន គហបតី និងអ្នកងារវណ្ណៈអភិជនៈ មានពួកស្តេចត្រាញ់និងពួកម្ចាស់កម្មសិទ្ធិដីធំៗ វណ្ណៈទាសករ ឬអ្នកងារមានទាសកររបស់រដ្ឋ និងទាសកររបស់អភិជន វណ្ណៈគហបតីមានពួកសិប្បករធំៗ និងអ្នកជំនួញធំៗ	ត ើស ង្គ ម រ ូស ៊ី មាន វ ណ្ណ ៈ អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ និ យា យ ដោយ សង ្ខ េ ប អ ំព ី ជីវ ភាព រ ប ស់ វ ណ្ណ ៈ នី មួយ ៗ Ġ	40	សង ្ គម រ ូស ៊ី នៅ ពាក់ ក ណ្ត ាល ស ត វ ត ្ស ទី១ ៩ Ġ ច ែក ជា វ ណ្ណ ៈ អ អ ភិ ជន Ġ គ ហ បតី Ġ និង អ្នក ងារ វ ណ្ណ ៈ អ ភិ ជន ៈ Ġ មាន ព ួ ក ស្ត េច ត្រា ញ ់ និង ព ួ ក ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ដ ី ធ ំ ៗ Ġ វ ណ្ណ ៈ ទ ាស ករ Ġ ឬ អ្នក ងារ មាន ទ ាស ករ រ ប ស់ រដ្ឋ Ġ និង ទ ាស ករ រ ប ស់ អ ភិ ជន Ġ វ ណ្ណ ៈ គ ហ បតី មាន ព ួ ក សិ ប្ប ករ ធ ំ ៗ Ġ និង អ្នក ជំ ន ួញ ធ ំ ៗ	114	▁តើ ស ង្គ ម រ ូ ស៊ី មាន វ ណ្ណ ៈ អ ្វី ខ្ ល ះ ច ូរ ន ិយ ាយ ដោយ សង ្ខ េ ប អ ំព ី ជីវ ភាព រ ប ស់ វ ណ្ណ ៈ នី មួយ ៗ ▁	40	▁សង្គម រ ូ ស៊ី នៅ ពាក់ ក ណ្ត ាល ស ត វ ត ្ស ទី១ ៩ ▁ចែក ជា វ ណ្ណ ៈ អ អ ភិ ជន ▁គ ហ បតី ▁និង អ្នក ងារ វ ណ្ណ ៈ អ ភិ ជន ៈ ▁មាន ព ួ ក ស្ត េច ត្រ ាញ់ និង ព ួ ក ម្ចាស់ កម្ម សិ ទ្ធិ ដ ី ធ ំ ៗ ▁វណ្ណៈ ទ ាស ករ ▁ឬ អ្នក ងារ មាន ទ ាស ករ រ ប ស់ រដ្ឋ ▁និង ទ ាស ករ រ ប ស់ អ ភិ ជន ▁វណ្ណៈ គ ហ បតី មាន ព ួ ក សិ ប្ប ករ ធ ំ ៗ ▁និង អ្នក ជំ ន ួញ ធ ំ ៗ	106
តើលោកស្រីម៉ាការេត ថាច់ឆី ចាប់នាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសពីឆ្នាំណា	null	លោកស្រី ម៉ាការេត ថាច់ឆី ជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសពីឆ្នាំ ១៩៧៩ និង ១៩៩០គាតបានដោះស្រាយបញ្ហាដូចជាៈវិបត្តិប្រេងឡើងថ្លៃធ្វើឲ្យមានការគាំទ្រពីគណបក្សប្រឆាំងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចអតិថរណា	null	លោកស្រី ម៉ាការេត ថាច់ឆី ជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសពីឆ្នាំ ១៩៧៩ និង ១៩៩០គាតបានដោះស្រាយបញ្ហាដូចជាៈវិបត្តិប្រេងឡើងថ្លៃធ្វើឲ្យមានការគាំទ្រពីគណបក្សប្រឆាំងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចអតិថរណា	ត ើ លោក ស្រី ម៉ា ការ េត Ġ ថា ច ់ ឆ ី Ġ ច ាប់ នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី អ ង់ គ ្ល េស ពី ឆ្នាំ ណា Ġ	30	លោក ស្រី Ġ ម៉ា ការ េត Ġ ថា ច ់ ឆ ី Ġ ជាប់ ឆ្ ន ោត ជា នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី អ ង់ គ ្ល េស ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៧ ៩ Ġ និង Ġ ១៩ ៩០ គ ាត បាន ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ដូច ជា ៈ វិ ប ត្តិ ប្រ េង ឡើង ថ្លៃ ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ការ គ ាំ ទ្រ ពី គ ណ ប ក្ស ប្រ ឆ ាំង វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច អ តិ ថ រណ ា	85	▁តើ លោក ស្រី ម៉ា ការ េត ▁ថ ាច់ ឆ ី ▁ចាប់ នា យក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី អ ង់ គ ្ល េស ពី ឆ្នាំ ណា ▁	27	▁លោកស្រី ▁ម៉ា ការ េត ▁ថ ាច់ ឆ ី ▁ជាប់ ឆ្ ន ោត ជា នា យក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី អ ង់ គ ្ល េស ពី ឆ្នាំ ▁១៩៧៩ ▁និង ▁១៩ ៩០ គ ាត បាន ដ ោះ ស្រ ាយ ប ញ ្ហ ា ដូច ជា ៈ វិ ប ត្តិ ប្រ េង ឡើង ថ្លៃ ធ ្វ ើ ឲ្យ មាន ការ គ ាំ ទ្រ ពី គ ណ ប ក្ស ប្រ ឆ ាំង វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច អ តិ ថ រ ណា	81
តើស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ដែលជាកិត្តិយសប្រវត្តិសាស្រ្តដំបូងរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវបានសម្ពោធឱ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេចរូបណា ស្ពាននេះចាប់ផ្តើមលកសាងនៅពេលណា ចំណាយអស់ទឹកប្រាក់ប៉ុន្មាន ស្ពាននេះមានប្រវែងបណ្តោយនិងទទឹងប៉ុន្មានម៉ែត្រ	null	ស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ដែលជាកិត្តិយសប្រវត្តិសាស្រ្តដំបូងបង្អស់របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវបានសម្តោធឱ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១០ វេលាម៉ោង ៨ព្រឹក ក្រោយអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងលោកជំទាវបណ្ឌិតស្ពាននេះចាប់កសាងនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០០៩បញ្ចប់ជាស្ថានពរនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែឧសភាព ឆ្នាំ ២០១០ចំណាយថវិកាអស់ ៦៤៤ ២១៦ ប្រវែងបណ្តោយស្ពាន ៣០៨ ម៉ែត្រ កម្ពស់ ៥m២០cm អាចទ្រទម្ងន់បាន ២៥ T	null	ស្ពានអាកាសក្បាលថ្នល់ដែលជាកិត្តិយសប្រវត្តិសាស្រ្តដំបូងបង្អស់របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវបានសម្តោធឱ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១០ វេលាម៉ោង ៨ព្រឹក ក្រោយអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងលោកជំទាវបណ្ឌិតស្ពាននេះចាប់កសាងនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០០៩បញ្ចប់ជាស្ថានពរនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែឧសភាព ឆ្នាំ ២០១០ចំណាយថវិកាអស់ ៦៤៤ ២១៦ ប្រវែងបណ្តោយស្ពាន ៣០៨ ម៉ែត្រ កម្ពស់ ៥m២០cm អាចទ្រទម្ងន់បាន ២៥ T	ត ើស ្ ពា ន អា កាស ក្ បាល ថ្ន ល់ ដ ែល ជា ក ិត្ត ិយ ស ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ត ដំ បូ ង រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន សម ្ ព ោ ធ ឱ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ ក្រោម អ ធិ បតី ភាព រ ប ស់ សម ្ត េច រូប ណា Ġ ស្ព ាន នេះ ច ាប់ ផ្ ត ើម ល ក សា ង នៅ ពេល ណា Ġ ចំ ណា យ អ ស់ ទឹក ប្រា ក់ ប៉ ុន ្ម ាន Ġ ស្ព ាន នេះ មាន ប្រ វ ែង បណ្ត ោយ និង ទ ទ ឹង ប៉ ុន ្ម ាន ម៉ែត្រ Ġ	118	ស្ព ាន អា កាស ក្ បាល ថ្ន ល់ ដ ែល ជា ក ិត្ត ិយ ស ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ត ដំ បូ ង បង ្អ ស់ រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន សម ្ត ោ ធ ឱ្យ ប្រ ើប ្រា ស់ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៤ Ġ ខែ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១០ Ġ វេ លា ម៉ ោង Ġ ៨ ព្រឹក Ġ ក្រ ោយ អ ធិ បតី ភាព ដ ៏ ខ្ ព ង់ ខ្ ព ស់ រ ប ស់ សម ្ត េច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ Ġ ហ៊ ុន Ġ សែន Ġ និង លោក ជំ ទ ាវ បណ្ឌិត ស្ព ាន នេះ ច ាប់ ក សា ង នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៧ Ġ ខែ ឧ ស ភា Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ០ ៩ បញ្ច ប់ ជា ស្ថាន ពរ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ២ ៧ Ġ ខែ ឧ ស ភាព Ġ ឆ្នាំ Ġ ២០ ១០ ចំ ណា យ ថ វិ កា អ ស់ Ġ ៦ ៤ ៤ Ġ ២ ១ ៦ Ġ ប្រ វ ែង បណ្ត ោយ ស្ព ាន Ġ ៣០ ៨ Ġ ម៉ែត្រ Ġ ក ម្ព ស់ Ġ ៥ m ២០ cm Ġ អា ច ទ្រ ទ ម្ ង ន់ បាន Ġ ២៥ ĠT	194	▁តើ ស្ព ាន អា កាស ក្ បាល ថ្ន ល់ ដ ែល ជា ក ិត្ត ិយ ស ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ត ដំ បូ ង រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន ស ម្ព ោ ធ ឱ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁ក្រោម អ ធិ បតី ភាព រ ប ស់ សម ្ត េច រូប ណា ▁ស្ពាន នេះ ច ាប់ ផ្ ត ើម ល ក សា ង នៅ ពេល ណា ▁ចំណាយ អ ស់ ទឹក ប្រ ាក់ ប៉ ុន ្ មាន ▁ស្ពាន នេះ មាន ប្រ វ ែង បណ្ត ោយ និង ទ ទ ឹង ប៉ ុន ្ មាន ម៉ែត្រ ▁	111	▁ស្ពាន អា កាស ក្ បាល ថ្ន ល់ ដ ែល ជា ក ិត្ត ិយ ស ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ត ដំ បូ ង បង ្អ ស់ រ ប ស់ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ត្រូវ បាន សម ្ត ោ ធ ឱ្យ ប្រ ើ ប្រ ាស់ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៤ ▁ខែ ▁មិថុនា ▁ឆ្នាំ ▁២០១០ ▁វេលា ម៉ ោង ▁៨ ព្រឹក ▁ក្រោយ អ ធិ បតី ភាព ដ ៏ ខ្ ព ង់ ខ្ ព ស់ រ ប ស់ សម ្ត េច អ គ្គ ម ហា សេ នា បតី ត េ ជ ោ ▁ហ៊ុន ▁សែន ▁និង លោក ជំ ទ ាវ បណ្ឌិត ស្ព ាន នេះ ច ាប់ ក សា ង នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៧ ▁ខែឧសភា ▁ឆ្នាំ ▁២០០៩ បញ្ច ប់ ជា ស្ថាន ពរ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁២៧ ▁ខែឧសភា ព ▁ឆ្នាំ ▁២០១០ ច ំណ ាយ ថ វ ិកា អ ស់ ▁៦ ៤ ៤ ▁២១ ៦ ▁ប្រវែង បណ្ត ោយ ស្ព ាន ▁៣០ ៨ ▁ម៉ែត្រ ▁កម្ពស់ ▁៥ m ២០ cm ▁អាច ទ្រ ទ ម្ ង ន់ បាន ▁២៥ ▁T	168
តើសម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានចូលរួមកាន់អំណាចជាប្រមុខរដ្ឋ នៅថ្ងៃខែឆ្នាំណាហេតុដូចម្តេចបានជាមានការតែងតាំងទ្រង់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ	null	សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានចូលកាន់អំណាចជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃ ២០ មិថុនា ១៩៦០បានជាមានការតែងតាំងទ្រង់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋព្រោះពុំមានស្តេចសោយរាជ្យបន្ត ក្រោយពីព្រះបាទនរោត្តសុរាម្រឹត ចូលទីវង្គ នៅថ្ងៃ ៣ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៦០ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានធ្វើព្យុហយាត្រាគាំទ្រព្រះអង្គឲ្យធ្វើជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃទី ១១ ខែ មិថុនា ១៩៦០ សភាជាតិ និងក្រុមប្រឹក្សារាជានុសិទ្ធិបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចចិត្តស្នើសុំឲ្យសម្រេច នរោត្តម សីហនុ ចូលកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ	null	សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានចូលកាន់អំណាចជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃ ២០ មិថុនា ១៩៦០បានជាមានការតែងតាំងទ្រង់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋព្រោះពុំមានស្តេចសោយរាជ្យបន្ត ក្រោយពីព្រះបាទនរោត្តសុរាម្រឹត ចូលទីវង្គ នៅថ្ងៃ ៣ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៦០ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានធ្វើព្យុហយាត្រាគាំទ្រព្រះអង្គឲ្យធ្វើជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃទី ១១ ខែ មិថុនា ១៩៦០ សភាជាតិ និងក្រុមប្រឹក្សារាជានុសិទ្ធិបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចចិត្តស្នើសុំឲ្យសម្រេច នរោត្តម សីហនុ ចូលកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ	ត ើស ម្ ត េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ បាន ចូល រួម កាន់ អ ំណ ា ច ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ហេតុ ដូច ម្ ត េច បាន ជា មាន ការ តែ ង តាំង ទ្រ ង់ ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ Ġ	52	សម ្ត េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ បាន ចូល កាន់ អ ំណ ា ច ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ២០ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ១៩ ៦០ បាន ជា មាន ការ តែ ង តាំង ទ្រ ង់ ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ ព្រ ោះ ពុ ំ មាន ស្ត េច ស ោយ រាជ ្យ ប ន្ត Ġ ក្រ ោយ ពី ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត âĢĭ សុ រា ម្រ ឹត Ġ ចូល ទី វ ង្គ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ៣ Ġ ខែ Ġ មេ សា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦០ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ជា ច្ រ ើន បាន ធ ្វ ើ ព្យ ុ ហ យា ត្រា គ ាំ ទ្រ ព្រ ះ អង្គ ឲ្យ ធ ្វ ើ ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ១ ÂłĠ ខែ Ġ ម ិ ថ ុន ា Ġ ១៩ ៦០ Ġ ស ភា ជាតិ Ġ និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រាជ ានុ សិ ទ្ធិ បាន អនុ ម ័ត សេ ច ក្តី សម ្រ េច ចិត្ត ស្ន ើស ុំ ឲ្យ សម ្រ េច Ġ ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ចូល កាន់ ត ំណ ែង ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ	191	▁តើ សម ្ត េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁បាន ចូល រួម កាន់ អ ំ ណា ច ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ហេតុ ដូច ម ្ត េច បាន ជា មាន ការ ត ែង តាំង ទ្រ ង់ ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ ▁	45	▁សម្តេច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁បាន ចូល កាន់ អ ំ ណា ច ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ នៅ ថ ្ង ៃ ▁២០ ▁មិថុនា ▁១៩ ៦០ បាន ជា មាន ការ ត ែង តាំង ទ្រ ង់ ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ ព្រ ោះ ព ុំ មាន ស្ត េច ស ោយ រាជ ្យ ប ន្ត ▁ក្រោយពី ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ▁សុ រា ម្រ ឹត ▁ចូល ទី វ ង្គ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ▁៣ ▁ខែ ▁មេសា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦០ ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ខ្ ម ែរ ជា ច ្រ ើន បាន ធ ្វ ើ ព្យ ុ ហ យា ត្រា គ ាំ ទ្រ ព្រ ះ អង្គ ឲ្យ ធ ្វ ើ ជា ព្រ ះ ប្រ មុខ រដ្ឋ នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁១១ ▁ខែ ▁មិថុនា ▁១៩ ៦០ ▁សភា ជាតិ ▁និង ក្រុម ប្រ ឹក ្សា រាជ ានុ សិ ទ្ធិ បាន អនុ ម ័ត ស េច ក្តី ស ម្រ េច ចិត្ត ស្ន ើស ុំ ឲ្យ ស ម្រ េច ▁នរោត្តម ▁សីហនុ ▁ចូល កាន់ ត ំណ ែង ជា ប្រ មុខ រដ្ឋ	164
តើរុក្ខជាតិ ឌីកូទីលេដូនមានលក្ខណះសំគាល់ដូចដ្តេចខ្លះ?	null	លក្ខណៈសំគាល់របស់រុក្ខជាតិ ឌីកូទីលេដូនមានដូចជា គ្រាប់ កូទីលេដុងពីរ ស្លឹក ទ្រនុងបែកខ្នែង ដើម បាច់សរសៃនាំស្ថិតនៅជារវង់ ផ្កា ផ្កាមាន៤ឬ៥ស្រទាប់ ឫស ឫសកែវ	null	លក្ខណៈសំគាល់របស់រុក្ខជាតិ ឌីកូទីលេដូនមានដូចជា គ្រាប់ កូទីលេដុងពីរ ស្លឹក ទ្រនុងបែកខ្នែង ដើម បាច់សរសៃនាំស្ថិតនៅជារវង់ ផ្កា ផ្កាមាន៤ឬ៥ស្រទាប់ ឫស ឫសកែវ	ត ើរ ុក ្ខ ជាតិ Ġ ឌី កូ ទី ល េ ដ ូន មាន ល ក្ខ ណ ះ សំ គ ាល់ ដូច ដ ្ត េច ខ្ ល ះ ? ĠĠ	27	ល ក្ខ ណៈ សំ គ ាល់ រ ប ស់ រ ុក ្ខ ជាតិ Ġ ឌី កូ ទី ល េ ដ ូន មាន ដូច ជា Ġ គ្រាប់ Ġ កូ ទី ល េ ដ ុង ពី រ Ġ ស្ ល ឹក Ġ ទ្រ នុ ង បែក ខ្ ន ែង Ġ ដើម Ġ បា ច ់ ស រស ៃ នាំ ស្ ថ ិត នៅ ជា រ វ ង់ Ġ ផ្ កា Ġ ផ្ កា មាន ៤ ឬ ៥ ស្រ ទ ាប់ Ġ ឫ ស Ġ ឫ ស កែវ	74	▁តើ រ ុ ក្ខ ជាតិ ▁ឌី កូ ទី ល េ ដ ូន មាន ល ក្ខ ណ ះ សំ គ ាល់ ដូច ដ ្ត េច ខ្ ល ះ ? ▁	27	▁លក្ខណៈ សំ គ ាល់ រ ប ស់ រ ុ ក្ខ ជាតិ ▁ឌី កូ ទី ល េ ដ ូន មាន ដូច ជា ▁គ្រាប់ ▁កូ ទី ល េ ដ ុង ពី រ ▁ស្លឹក ▁ទ្រ ន ុង បែក ខ្ ន ែង ▁ដើម ▁បាច់ ស រស ៃ នាំ ស ្ថ ិត នៅ ជា រ វ ង់ ▁ផ្កា ▁ផ្កា មាន ៤ ឬ ៥ ស្រ ទ ាប់ ▁ឫ ស ▁ឫ ស កែវ	66
អនុលោមទៅតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៨៧១ តើព្រះចៅអធិរាជមានតួនាទីអ្វីខ្លះនៅក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំរដ្ឋ	null	អនុលោមទៅតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ១៨៧១ព្រះចៅអធិរាជមានតួនាទីជាប្រមុខនៃរដ្ឋាភិបាលដែលកាន់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិ និងជាអ្នកតែងតាំងអធិកាបតីឱ្យទទួលខុសត្រូវខាងនយោបាយរដ្ឋ	null	អនុលោមទៅតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ១៨៧១ព្រះចៅអធិរាជមានតួនាទីជាប្រមុខនៃរដ្ឋាភិបាលដែលកាន់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិ និងជាអ្នកតែងតាំងអធិកាបតីឱ្យទទួលខុសត្រូវខាងនយោបាយរដ្ឋ	អនុ ល ោម ទៅ តា ម រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៧ ១ Ġ ត ើ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ មាន ត ួន ា ទី អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹក នាំ រដ្ឋ Ġ	45	អនុ ល ោម ទៅ តា ម រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ឆ្នាំ ១ ៨ ៧ ១ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ មាន ត ួន ា ទី ជា ប្រ មុខ នៃ រដ្ឋ ា ភិ បាល ដ ែល កាន់ អ ំណ ា ច នី តិ ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ និង ជា អ្នក តែ ង តាំង អ ធិ កា បតី ឱ្យ ទទួល ខុស ត្រូវ ខា ង ន យោ បា យ រដ្ឋ	69	▁អនុ ល ោម ទៅ ត ាម រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ឆ្នាំ ▁១៨ ៧ ១ ▁តើ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ មាន ត ួ នាទី អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក្នុង ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹក នាំ រដ្ឋ ▁	42	▁អនុ ល ោម ទៅ ត ាម រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ឆ្នាំ ១ ៨ ៧ ១ ព្រ ះ ច ៅ អ ធិ រាជ មាន ត ួ នាទី ជា ប្រ មុខ នៃ រ ដ្ឋា ភិ បាល ដ ែល កាន់ អ ំ ណា ច នី តិ ប្រ តិ ប ត្តិ ▁និង ជា អ្នក ត ែង តាំង អ ធិ កា បតី ឱ្យ ទទួល ខុស ត្រូវ ខា ង ន យោ ប ាយ រដ្ឋ	68
ខ្មែរបើកឲ្យបារាំងចុះសន្និសញ្ញា តាំងអាណាព្យាបាលពីថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណា	null	ថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៨៦៣	null	ថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៨៦៣	ខ្ ម ែរ ប ើក ឲ្យ បា រា ំ ង ច ុះ ស ន្ន ិស ញ្ញា Ġ តាំង អា ណា ព្យា បាល ពី ថ ្ង ៃ ណា Ġ ខែ ណា Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ	30	ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ១ Ġ ខែ សី ហា Ġ ឆ្នាំ ១ ៨ ៦ ៣	14	▁ខ្មែរ ប ើក ឲ្យ ប ារ ាំង ច ុះ ស ន្ន ិស ញ្ញា ▁តាំង អា ណា ព្យា បាល ពី ថ ្ង ៃ ណា ▁ខែ ណា ▁ឆ្នាំ ណា ▁	27	▁ថ្ងៃទី ▁១១ ▁ខែសីហា ▁ឆ្នាំ ១ ៨ ៦ ៣	8
តើអ្វីជាកំណាព្យ ហើយកំណាព្យខ្មែរមានប៉ុន្មានកាព្យ	null	កំណាព្យ ជាកំរង់ពាក្យសំដីដែលមានការចាប់ចុងជួនពិរោះរណ្តំមានឃ្លា ប្រយោគ មានល្បះ និងមានកំរិតចំនួនព្យាង្គជាកំណត់ កំណាព្យរបស់ខ្មែរមានបទ ១៣កាព្យគឺបទពាក្យ ៤បទពំនោលបទពាក្យ៧បទថ្យាវត្តបទបន្ទោលកាកកាកគតិបទពាក្យ៨បទភុជង្គលីលាបទពាក្យ៩បទព្រហ្មគិតិបទពាក្យ៦បទពាក្យ១០បទពាក្យ១១	null	កំណាព្យ ជាកំរង់ពាក្យសំដីដែលមានការចាប់ចុងជួនពិរោះរណ្តំមានឃ្លា ប្រយោគ មានល្បះ និងមានកំរិតចំនួនព្យាង្គជាកំណត់ កំណាព្យរបស់ខ្មែរមានបទ ១៣កាព្យគឺបទពាក្យ ៤បទពំនោលបទពាក្យ៧បទថ្យាវត្តបទបន្ទោលកាកកាកគតិបទពាក្យ៨បទភុជង្គលីលាបទពាក្យ៩បទព្រហ្មគិតិបទពាក្យ៦បទពាក្យ១០បទពាក្យ១១	ត ើ អ ្វី ជា កំ ណា ព្យ Ġ ហើយ កំ ណា ព្យ ខ្ ម ែរ មាន ប៉ ុន ្ម ាន កា ព្យ Ġ	22	កំ ណា ព្យ Ġ ជា កំ រ ង់ ពាក្យ សំ ដ ី ដ ែល មាន ការ ច ាប់ ច ុង ជ ួន ពិ រ ោះ រណ ្ត ំ មាន ឃ្លា Ġ ប្រ យោគ Ġ មាន ល ្ប ះ Ġ និង មាន កំ រិ ត ចំ ន ួន ព្យា ង្គ ជា កំ ណ ត់ Ġ កំ ណា ព្យ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ មាន បទ Ġ ១ ៣ កា ព្យ គ ឺ បទ ពាក្យ Ġ ៤ បទ ព ំ ន ោល បទ ពាក្យ ៧ បទ ថ ្យា វត្ត បទ ប ន្ទ ោល កា ក កា ក គ តិ បទ ពាក្យ ៨ បទ ភ ុ ជ ង្គ លី លា បទ ពាក្យ ៩ បទ ព្រ ហ្ម គ ិត ិប ទ ពាក្យ ៦ បទ ពាក្យ ១០ បទ ពាក្យ ១ ១	120	▁តើ អ ្វី ជា កំ ណា ព្យ ▁ហើយ កំ ណា ព្យ ខ្ ម ែរ មាន ប៉ ុន ្ មាន កា ព្យ ▁	21	▁កំណាព្យ ▁ជា កំ រ ង់ ពាក្យ សំ ដ ី ដ ែល មាន ការ ច ាប់ ច ុង ជ ួន ពិ រ ោះ រ ណ្ត ំ មាន ឃ្លា ▁ប្រ យោគ ▁មាន ល ្ប ះ ▁និង មាន កំ រ ិត ចំ ន ួន ព្យា ង្គ ជា ក ំណ ត់ ▁កំណាព្យ រ ប ស់ ខ្ ម ែរ មាន បទ ▁១៣ កា ព្យ គ ឺ បទ ពាក្យ ▁៤ បទ ព ំ ន ោល បទ ពាក្យ ៧ បទ ថ ្យា វត្ត បទ ប ន្ទ ោល កា ក កា ក គ តិ បទ ពាក្យ ៨ បទ ភ ុ ជ ង្គ លី លា បទ ពាក្យ ៩ បទ ព្រ ហ្ម គ ិត ិ បទ ពាក្យ ៦ បទ ពាក្យ ១០ បទ ពាក្យ ១ ១	115
ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបមួយចំនួន បានស្ដារសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសរបស់ខ្លួនឡើងវិញ តើប្រទេសទាំងនោះបានស្ដារសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយពឹងផ្អែកទៅលើអ្វី	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ប្រទេសនៅអ៉ីរ៉ុបមួយចំនួនបានស្ដារសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសរបស់ខ្លួនឡើងវិញប្រទេសទាំងនោះ បានស្ដារសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយពឹងផ្អែកទៅលើប្រាក់កម្ចីពីសហអាមេរិក	null	ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ប្រទេសនៅអ៉ីរ៉ុបមួយចំនួនបានស្ដារសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសរបស់ខ្លួនឡើងវិញប្រទេសទាំងនោះ បានស្ដារសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយពឹងផ្អែកទៅលើប្រាក់កម្ចីពីសហអាមេរិក	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ Ġ ប្រ ទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប មួយ ចំ ន ួន Ġ បាន ស្ ដា រស េ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ទេស រ ប ស់ ខ្លួន ឡើង វិញ Ġ ត ើប ្រ ទេស ទ ាំង ន ោះ បាន ស្ ដា រស េ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក ទៅ លើ អ ្វី Ġ	66	ក្រ ោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី Ġ ២ Ġ ប្រ ទេស នៅ អ ៉ី រ៉ ុប មួយ ចំ ន ួន បាន ស្ ដា រស េ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ទេស រ ប ស់ ខ្លួន ឡើង វិញ ប្រ ទេស ទ ាំង ន ោះ Ġ បាន ស្ ដា រស េ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក ទៅ លើ ប្រា ក់ ក ម្ ច ី ពី ស ហ អា មេ រិក	74	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ២ ▁ប្រទេស នៅ អ ឺ រ៉ ុប មួយ ចំ ន ួន ▁បាន ស្ ដា រ សេ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ទេស រ ប ស់ ខ្លួន ឡើង វិញ ▁តើ ប្រ ទេស ទ ាំង ន ោះ បាន ស្ ដា រ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក ទៅ លើ អ ្វី ▁	63	▁ក្រោយ សង ្រ ្ គ ាម លោក លើក ទី ▁២ ▁ប្រទេស នៅ អ ៉ី រ៉ ុប មួយ ចំ ន ួន បាន ស្ ដា រ សេ ដ្ឋ កិច្ច ប្រ ទេស រ ប ស់ ខ្លួន ឡើង វិញ ប្រ ទេស ទ ាំង ន ោះ ▁បាន ស្ ដា រ សេ ដ្ឋ កិច្ច រ ប ស់ ខ្លួន ដោយ ព ឹង ផ្ អ ែក ទៅ លើ ប្រ ាក់ ក ម្ ច ី ពី ស ហ អា មេ រិក	72
ដើម្បីឱ្យសហគមន៍របស់អ្នកមានការរីកចម្រើនជានិច្ច តើអ្នកមានវិធានការដូចម្តេចខ្លះក្នុងការថែរក្សា និងការពារធនធានធម្មជាតិក្នុងសហគមន៍របស់អ្នក កុំឱ្យមានការខូចខាតនិងវិនាស	null	ដើម្បីឱ្យសហគមន៍របស់អ្នកមានការរីកចម្រើនជានិច្ច អ្នកមានវិធានការ ក្នុងការថែរក្សា និងការពារធនធានធម្មជាតិក្នុងសហគមន៍របស់អ្នក កុំឱ្យមានការខូចខាតនិងវិនាសមានដូចជាបញ្ឈប់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើចូលរួមថែរក្សា និងការពារបរិស្ថានកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីគីមី ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានចូលរួមដាំដើមឈើបន្ថែមស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់ ពីផលវិបាកដែលកើតមកពីការបំពុលបរិស្ថានអប់រំប្រជាជនដែលនៅក្នុងសហគមន៍ឱ្យយល់ដឹងពីបរិស្ថានត្រូវមានការត្រួតពិនិត្យឱ្យបានដិតដល់ទៅលើការបំពុលបរិស្ថានមានវិធានការប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាសង្គមដែលកើតចេញពីការបំពុលបរិស្ថានរួមគ្នាថែរក្សាបរិស្ថានធម្មជាតិនិងបរិស្ថានសង្គមឱ្យស្រស់បំព្រងជានិច្ចត្រូវចេះគ្រប់គ្រងថែរក្សាការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងធនធានជីវៈចម្រុះឱ្យមានចីរភាពក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទប់ស្កាត់រាល់សកម្មភាពបំផ្លាញបរិស្ថាននិងធនធានធម្មជាតិពង្រឹងស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធ និងការគ្រប់គ្រងបរិស្ថានជាដើម	null	ដើម្បីឱ្យសហគមន៍របស់អ្នកមានការរីកចម្រើនជានិច្ច អ្នកមានវិធានការ ក្នុងការថែរក្សា និងការពារធនធានធម្មជាតិក្នុងសហគមន៍របស់អ្នក កុំឱ្យមានការខូចខាតនិងវិនាសមានដូចជាបញ្ឈប់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើចូលរួមថែរក្សា និងការពារបរិស្ថានកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីគីមី ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានចូលរួមដាំដើមឈើបន្ថែមស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់ ពីផលវិបាកដែលកើតមកពីការបំពុលបរិស្ថានអប់រំប្រជាជនដែលនៅក្នុងសហគមន៍ឱ្យយល់ដឹងពីបរិស្ថានត្រូវមានការត្រួតពិនិត្យឱ្យបានដិតដល់ទៅលើការបំពុលបរិស្ថានមានវិធានការប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាសង្គមដែលកើតចេញពីការបំពុលបរិស្ថានរួមគ្នាថែរក្សាបរិស្ថានធម្មជាតិនិងបរិស្ថានសង្គមឱ្យស្រស់បំព្រងជានិច្ចត្រូវចេះគ្រប់គ្រងថែរក្សាការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងធនធានជីវៈចម្រុះឱ្យមានចីរភាពក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទប់ស្កាត់រាល់សកម្មភាពបំផ្លាញបរិស្ថាននិងធនធានធម្មជាតិពង្រឹងស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធ និងការគ្រប់គ្រងបរិស្ថានជាដើម	ដើម ្ប ី ឱ្យ ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ជា និ ច្ច Ġ ត ើ អ្នក មាន វិ ធាន ការ ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ ក្នុង ការ ថ ែរ ក្ស ា Ġ និង ការពារ ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ក្នុង ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក Ġ ក ុំ ឱ្យ មាន ការ ខ ូច ខា ត និង វិ នា ស Ġ	68	ដើម ្ប ី ឱ្យ ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ជា និ ច្ច Ġ អ្នក មាន វិ ធាន ការ Ġ ក្នុង ការ ថ ែរ ក្ស ា Ġ និង ការពារ ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ក្នុង ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក Ġ ក ុំ ឱ្យ មាន ការ ខ ូច ខា ត និង វិ នា សម ាន ដូច ជា ប ញ ្ឈ ប់ ការ កា ប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ឈ ើ ចូល រួម ថ ែរ ក្ស ា Ġ និង ការពារ បរ ិស ្ថ ាន កាត់ បន្ថយ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ ជី គី មី Ġ ដ ែល នាំ ឱ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ បរ ិស ្ថ ាន ចូល រួម ដា ំ ដើម ឈ ើប ន្ ថ ែម ស្ វ ែង យ ល់ ឱ្យ បាន ច្ បា ស់ Ġ ពី ផល វិ បា ក ដ ែល កើត មក ពី ការ ប ំព ុល បរ ិស ្ថ ាន អ ប់ រំ ប្រ ជា ជន ដ ែល នៅ ក្នុង ស ហ គមន៍ ឱ្យ យ ល់ ដ ឹង ពី បរ ិស ្ថ ាន ត្រូវ មាន ការ ត្រ ួត ពិ និ ត ្យ ឱ្យ បាន ដ ិត ដល់ ទៅ លើក ារ ប ំព ុល បរ ិស ្ថ ាន មាន វិ ធាន ការ ប្រ ក ប ដោយ ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព Ġ ដើម ្ប ី កាត់ បន្ថយ ប ញ ្ហ ាស ង្គ ម ដ ែល កើត ចេញ ពី ការ ប ំព ុល បរ ិស ្ថ ាន រួម គ្នា ថ ែរ ក្ស ាប រិ ស្ថាន ធម្ម ជាតិ និង បរ ិស ្ថ ាន សង ្ គម ឱ្យ ស្រ ស់ ប ំព ្រ ង ជា និ ច្ច ត្រូវ ច េះ គ្រ ប់ គ្រ ង ថ ែរ ក្ស ាក ារ ពារ Ġ និង អ ភិ រក ្ស ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ Ġ និង ធ ន ធាន ជីវ ៈ ចម្រ ុះ ឱ្យ មាន ច ី រ ភាព ក្នុង ប្រ ព ័ន ្ ធ អ េក ូ ឡូ ស៊ី ទ ប់ ស្ កាត់ រា ល់ ស កម្ម ភាព ប ំ ផ្ល ាញ បរ ិស ្ថ ាន និង ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ពង្រឹង ស្ ថា ប ័ន ដ ែល ពាក់ ព ័ន ្ ធ Ġ និង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង បរ ិស ្ថ ាន ជា ដើម	356	▁ដើម្បីឱ្យ ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ជា និ ច្ច ▁តើ អ្នក មាន វិ ធាន ការ ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ក្នុង ការ ថ ែរ ក ្សា ▁និង ការពារ ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ក្នុង ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក ▁កុំ ឱ្យ មាន ការ ខ ូច ខា ត និង វិ នា ស ▁	63	▁ដើម្បីឱ្យ ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក មាន ការ រី ក ចម្រ ើន ជា និ ច្ច ▁អ្នក មាន វិ ធាន ការ ▁ក្នុង ការ ថ ែរ ក ្សា ▁និង ការពារ ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ក្នុង ស ហ គមន៍ រ ប ស់ អ្នក ▁កុំ ឱ្យ មាន ការ ខ ូច ខា ត និង វិ នា ស មាន ដូច ជា ប ញ ្ឈ ប់ ការ ក ាប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ឈ ើ ចូល រួម ថ ែរ ក ្សា ▁និង ការពារ ប រិ ស្ថាន កាត់ បន្ថយ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ ជី គី មី ▁ដែល នាំ ឱ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ ប រិ ស្ថាន ចូល រួម ដ ាំ ដើម ឈ ើប ន ្ថ ែម ស ្វ ែង យ ល់ ឱ្យ បាន ច ្ប ាស់ ▁ពី ផល វិ ប ាក ដ ែល កើត មក ពី ការ ប ំព ុល ប រិ ស្ថាន អ ប់ រំ ប្រ ជា ជន ដ ែល នៅ ក្នុង ស ហ គមន៍ ឱ្យ យ ល់ ដ ឹង ពី ប រិ ស្ថាន ត្រូវ មាន ការ ត្រ ួត ព ិន ិត ្យ ឱ្យ បាន ដ ិត ដល់ ទៅ លើ ការ ប ំព ុល ប រិ ស្ថាន មាន វិ ធាន ការ ប្រ ក ប ដោយ ប្រ សិ ទ្ធិ ភាព ▁ដើម្បី កាត់ បន្ថយ ប ញ ្ហ ាស ង្គ ម ដ ែល កើត ចេញ ពី ការ ប ំព ុល ប រិ ស្ថាន រួម គ្នា ថ ែរ ក្ស ាប រិ ស្ថាន ធម្ម ជាតិ និង ប រិ ស្ថាន ស ង្គ ម ឱ្យ ស្រ ស់ ប ំ ព្រ ង ជា និ ច្ច ត្រូវ ច េះ គ្រ ប់ គ្រ ង ថ ែរ ក ្សា ការពារ ▁និង អ ភិ រ ក្ស ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ▁និង ធ ន ធាន ជីវ ៈ ចម្រ ុះ ឱ្យ មាន ច ី រ ភាព ក្នុង ប្រ ព ័ ន្ធ អ េក ូ ឡូ ស៊ី ទ ប់ ស្ កាត់ រ ាល់ ស កម្ម ភាព ប ំ ផ្ល ាញ ប រិ ស្ថាន និង ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ ពង្រឹង ស្ ថា ប ័ន ដ ែល ពាក់ ព ័ ន្ធ ▁និង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប រិ ស្ថាន ជា ដើម	337
តើចំនួនទេសចរចូលមកទស្សនាម៉ាលេស្យាក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ មានប៉ុន្មាននាក់	null	នៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ម៉ាលេស្យាទទួលទេសចរបាន ៧២លាននាក់	null	នៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ម៉ាលេស្យាទទួលទេសចរបាន ៧២លាននាក់	ត ើ ចំ ន ួន ទេស ចរ ចូល មក ទ ស្ស នា ម៉ា ល េស ្យា ក្នុង ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៤ Ġ មាន ប៉ ុន ្ម ាន នាក់ Ġ	26	នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៩៤ Ġ ម៉ា ល េស ្យា ទទួល ទេស ចរ បាន Ġ ៧ ២ លាន នាក់	16	▁តើ ចំ ន ួន ទេស ចរ ចូល មក ទ ស្ស នា ម៉ា ល េស ្យា ក្នុង ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៤ ▁មាន ប៉ ុន ្ មាន នាក់ ▁	25	▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៩៤ ▁ម៉ា ល េស ្យា ទទួល ទេស ចរ បាន ▁៧ ២ លាន នាក់	16
នៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង តើមានព្រះមហាក្សត្រប៉ុន្មានព្រះអង្គដែលឡើងគ្រងរាជ្យបន្ដបន្ទាប់គ្នា	null	ក្នុងសម័យអាណានិយមបារាំងមានព្រះមហាក្សត្រព្រះអង្គដែលឡើងគ្រងរាជ្យបន្ដបន្ទាប់គឺព្រះបាទនរោត្តម១៨៥៩១៩០៤ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ១៩០៤១៩២៧ព្រះបាទស៊ីវត្ថិ មុនីវង្ស១៩២៧១៩៤១ព្រះបាទនរោត្តម១៩៤១១៩៥៥	null	ក្នុងសម័យអាណានិយមបារាំងមានព្រះមហាក្សត្រព្រះអង្គដែលឡើងគ្រងរាជ្យបន្ដបន្ទាប់គឺព្រះបាទនរោត្តម១៨៥៩១៩០៤ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ១៩០៤១៩២៧ព្រះបាទស៊ីវត្ថិ មុនីវង្ស១៩២៧១៩៤១ព្រះបាទនរោត្តម១៩៤១១៩៥៥	នៅ ក្នុង សម័យ អា ណា និ គម បា រា ំ ង Ġ ត ើម ាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ប៉ ុន ្ម ាន ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ្នា Ġ	38	ក្នុង សម័យ អា ណា និយម បា រា ំ ង មាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ ឺ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម ១ ៨ ៥ ៩ ១៩ ០ ៤ ព្រ ះ បាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ១៩ ០ ៤ ១៩ ២ ៧ ព្រ ះ បាទ ស៊ី វ ត្ថ ិ Ġ ម ុន ី វង្ស ១៩ ២ ៧ ១៩ ៤ ១ ព្រ ះ បាទ ន រ ោត ្ត ម ១៩ ៤ ១ ១៩ ៥ ៥ âĢĭ	91	▁នៅក្នុង សម័យ អា ណា និ គម ប ារ ាំង ▁តើ មាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ប៉ ុន ្ មាន ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ្នា ▁	35	▁ក្នុង សម័យ អា ណា និយម ប ារ ាំង មាន ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ព្រ ះ អង្គ ដ ែល ឡើង គ្រ ង រាជ ្យ ប ន្ ដ បន្ទាប់ គ ឺ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម ១ ៨ ៥ ៩ ១ ៩០ ៤ ព្រ ះ បាទ ស៊ី សុ វ ត្ថ ិ ១ ៩០ ៤ ១៩ ២ ៧ ព្រ ះ បាទ ស៊ី វ ត្ថ ិ ▁មុនី វង្ស ១៩ ២ ៧ ១ ៩៤ ១ ព្រ ះ បាទ ន រ ោ ត្ត ម ១ ៩៤ ១ ១៩ ៥ ៥ ▁	88
តើកត្តាអ្វី្លះដែលធ្វើឪ្យប្រទេសអាឡឺម៉ង់បង្រួបបង្រួមគ្នាវិញ	null	ប្រទេសអាឡឺម៉ង់បង្រួបបង្រួមគ្នាវិញដោយសារកត្តាសហភាពសូវៀតពុំមានលទ្ធភាពក្នុងការជួយដល់អាឡឺម៉ងចខាងកើតដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្ដួយកា ឆ្នាំ ១៩៤៥ លោកមីខាអីល ហ្គោបាឆូវប្រជាអាឡឺម៉ង់ចង់បានសន្នភាពសេរីភាព អធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យពួកសម្ព័ន្ធមិត្តដែលឈ្នះសង្រ្គាមទាំងបួន បារាំង អង់គ្លេស សូវៀត និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានយល់ព្រមដោះលែងប្រទេសអាឡឺម៉ង់ឪ្យមានសេរីភាព ខាងនយោបាយ ពោលគឺ អធិបតេយ្យភាព និងឯករាជ្យឡើងវិញ	null	ប្រទេសអាឡឺម៉ង់បង្រួបបង្រួមគ្នាវិញដោយសារកត្តាសហភាពសូវៀតពុំមានលទ្ធភាពក្នុងការជួយដល់អាឡឺម៉ងចខាងកើតដោយសារតែវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្ដួយកា ឆ្នាំ ១៩៤៥ លោកមីខាអីល ហ្គោបាឆូវប្រជាអាឡឺម៉ង់ចង់បានសន្នភាពសេរីភាព អធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យពួកសម្ព័ន្ធមិត្តដែលឈ្នះសង្រ្គាមទាំងបួន បារាំង អង់គ្លេស សូវៀត និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានយល់ព្រមដោះលែងប្រទេសអាឡឺម៉ង់ឪ្យមានសេរីភាព ខាងនយោបាយ ពោលគឺ អធិបតេយ្យភាព និងឯករាជ្យឡើងវិញ	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ្ល ះ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម គ្នា វិញ Ġ	31	ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ បង ្រ ួ ប បង ្រ ួ ម គ្នា វិញ ដោយ សារ ក ត្ត ាស ហ ភាព ស ូវ ៀត ពុ ំ មាន ល ទ្ធ ភាព ក្នុង ការ ជ ួយ ដល់ អា ឡ ឺ ម៉ ង ច ខា ង កើត ដោយ សារ តែ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ព េរ ៉ េស ្រ ្ ដ ួយ កា Ġ ឆ្នាំ âĢĭ Ġ ១៩ ៤ ៥ Ġ លោក មី ខា អ ី ល Ġ ហ្គោ បា ឆ ូវ ប្រ ជា អា ឡ ឺ ម៉ង់ ច ង់ បាន ស ន្ន ភាព សេ រី ភាព Ġ អ ធិបតេយ្យ ភាព Ġ ឯក រាជ ្យ ព ួ ក សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត្ត ដ ែល ឈ ្ន ះ សង ្រ ្ គ ាម ទ ាំង ប ួន Ġ បា រា ំ ង Ġ អ ង់ គ ្ល េស Ġ ស ូវ ៀត Ġ និង ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក Ġ បាន យ ល់ ព្រ ម ដ ោះ លែង ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ឪ ្យ មាន សេ រី ភាព Ġ ខា ង ន យោ បា យ Ġ ព ោល គ ឺ Ġ អ ធិបតេយ្យ ភាព Ġ និង ឯក រាជ ្យ ឡើង វិញ	194	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ្ល ះ ដ ែល ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ បង ្រ ួ ប បង ្ រួម គ្នា វិញ ▁	30	▁ប្រទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ បង ្រ ួ ប បង ្ រួម គ្នា វិញ ដោយ សារ ក ត្ត ាស ហ ភាព ស ូវ ៀត ព ុំ មាន ល ទ្ធ ភាព ក្នុង ការ ជ ួយ ដល់ អា ឡ ឺ ម៉ ង ច ខា ង កើត ដោយ សារ តែ វិ ប ត្តិ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដ ៏ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ព េ រ៉េ ស្រ ្ ដ ួយ កា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៥ ▁លោក មី ខា អ ី ល ▁ ហ្គោ បា ឆ ូវ ប្រ ជា អា ឡ ឺ ម៉ង់ ច ង់ បាន ស ន្ន ភាព សេ រី ភាព ▁អ ធិបតេយ្យ ភាព ▁ឯករាជ្យ ព ួ ក ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត្ត ដ ែល ឈ ្ន ះ សង ្រ ្ គ ាម ទ ាំង ប ួន ▁បារាំង ▁អង់គ្លេស ▁សូវៀត ▁និង ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ▁បាន យ ល់ ព្រ ម ដ ោះ លែង ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ង់ ឪ ្យ មាន សេ រី ភាព ▁ខាង ន យោ ប ាយ ▁ពោលគឺ ▁អ ធិបតេយ្យ ភាព ▁និង ឯក រាជ ្យ ឡើង វិញ	175
ចូររៀបរាប់ពីស្ថានភាពបន្ទាយលង្វែក	null	ស្ថានភាពបន្ទាយលង្វែកជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រមានទន្លេ បឹង និងព្រៃឈើជារបាំងបន្ទាយនេះមានរាងបួនជ្រុងបណ្តោយ ៣គីឡូម៉ែត្រ ទទឹង ២គីឡូម៉ែត្រ កំពែងដីកម្ពស់ ១៥ ហត្ថ ៧៥ម៉ែត្រ ហ៊ុមព័ន្ធដោយគូទឹកនិងដាំដើមឫស្សីកំរាស់ ២ សិន ១សិន ស្មើ ៤០ម៉ែត្រ ព័ន្ធជុំវិញក្នុងបន្ទាយលង្វេកមានវាំងស្តេច បន្ទាយទាហាន ផ្ទះស្រីស្នំ ២២ រោងសេះ ប្រសាទពីរ ជីកស្រះធំ ៤គ្រប់ទិស ហើយចិញ្ចឹមត្រីព្រួក រ៉ស់ ឆ្ពោ ព្រោះនៅជាប់មាត់ទន្លេសាប សង់ឃាំ្លង ១៥ ខ្នងសម្រាប់ស្រូវអង្ករ ត្រីងៀត ត្រីឆ្នើរ ប្រហុក ផ្អក បន្ទាយលង្វែកមានទ្វារធំ ៤ នៅទិសទាំង៤ និងទ្វារតូច ៤ នៅចំជ្រុងនៃទិសតូចទាំង ៤មានសួនច្បារធំមានភូមិអ្នកស្រុក ៤ មានវត្ត៥	null	ស្ថានភាពបន្ទាយលង្វែកជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រមានទន្លេ បឹង និងព្រៃឈើជារបាំងបន្ទាយនេះមានរាងបួនជ្រុងបណ្តោយ ៣គីឡូម៉ែត្រ ទទឹង ២គីឡូម៉ែត្រ កំពែងដីកម្ពស់ ១៥ ហត្ថ ៧៥ម៉ែត្រ ហ៊ុមព័ន្ធដោយគូទឹកនិងដាំដើមឫស្សីកំរាស់ ២ សិន ១សិន ស្មើ ៤០ម៉ែត្រ ព័ន្ធជុំវិញក្នុងបន្ទាយលង្វេកមានវាំងស្តេច បន្ទាយទាហាន ផ្ទះស្រីស្នំ ២២ រោងសេះ ប្រសាទពីរ ជីកស្រះធំ ៤គ្រប់ទិស ហើយចិញ្ចឹមត្រីព្រួក រ៉ស់ ឆ្ពោ ព្រោះនៅជាប់មាត់ទន្លេសាប សង់ឃាំ្លង ១៥ ខ្នងសម្រាប់ស្រូវអង្ករ ត្រីងៀត ត្រីឆ្នើរ ប្រហុក ផ្អក បន្ទាយលង្វែកមានទ្វារធំ ៤ នៅទិសទាំង៤ និងទ្វារតូច ៤ នៅចំជ្រុងនៃទិសតូចទាំង ៤មានសួនច្បារធំមានភូមិអ្នកស្រុក ៤ មានវត្ត៥	ច ូរ រ ៀប រា ប់ ពី ស្ថាន ភាព ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក Ġ	15	ស្ថាន ភាព ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ជា ចំណុច យ ុទ្ធ សាស្ត្រ មាន ទ ន្ ល េ Ġ ប ឹង Ġ និង ព្រ ៃ ឈ ើ ជា រ បា ំ ង ប ន្ទ ាយ នេះ មាន រា ង ប ួន ជ្រ ុង បណ្ត ោយ Ġ ៣ គីឡូម៉ែត្រ Ġ ទ ទ ឹង Ġ ២ គីឡូម៉ែត្រ Ġ កំ ព ែង ដ ី ក ម្ព ស់ Ġ ១ ៥ Ġ ហ ត្ថ Ġ ៧ ៥ ម៉ែត្រ Ġ ហ៊ ុម ព ័ន ្ ធ ដោយ គូ ទឹក និង ដា ំ ដើម ឫ ស្ស ី កំ រា ស់ Ġ ២ Ġ សិ ន Ġ ១ សិ ន Ġ ស្ម ើ Ġ ៤០ ម៉ែត្រ Ġ ព ័ន ្ ធ ជ ុំ វិញ ក្នុង ប ន្ទ ាយ លង ្វ េក មាន វា ំ ង ស្ត េច Ġ ប ន្ទ ាយ ទ ា ហាន Ġ ផ្ ទ ះ ស្រី ស្ន ំ Ġ ២ ២ Ġ រ ោង សេ ះ Ġ ប្រ សា ទ ពី រ Ġ ជី ក ស្រ ះ ធ ំ Ġ ៤ គ្រ ប់ ទិ ស Ġ ហើយ ច ិញ ្ច ឹម ត្រ ី ព្រ ួ ក Ġ រ៉ ស់ Ġ ឆ្ ព ោ Ġ ព្រ ោះ នៅ ជាប់ មា ត់ ទ ន្ ល េស ាប Ġ សង ់ ឃ ាំ ្ល ង Ġ ១ ៥ Ġ ខ្នង សម ្រា ប់ ស្រ ូវ អ ង្ក រ Ġ ត្រ ី ង ៀត Ġ ត្រ ី ឆ្ ន ើរ Ġ ប្រ ហ ុក Ġ ផ្ អ ក Ġ ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក មាន ទ ្វា រ ធ ំ Ġ ៤ Ġ នៅ ទិ ស ទ ាំង ៤ Ġ និង ទ ្វា រ តូ ច Ġ ៤ Ġ នៅ ចំ ជ្រ ុង នៃ ទិ ស តូ ច ទ ាំង Ġ ៤ មាន ស ួន ច្ បា រ ធ ំ មាន ភ ូម ិ អ្នក ស្រ ុក Ġ ៤ Ġ មាន វត្ត ៥	263	▁ចូរ រ ៀប រ ាប់ ពី ស្ថាន ភាព ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ▁	14	▁ស្ថានភាព ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ជា ចំណុច យ ុទ្ធ សាស្ត្រ មាន ទ ន ្ល េ ▁បឹង ▁និង ព្រ ៃ ឈ ើ ជា រ ប ាំង ប ន្ទ ាយ នេះ មាន រ ាង ប ួន ជ្រ ុង បណ្ត ោយ ▁៣ គីឡូម៉ែត្រ ▁ទទឹង ▁២ គីឡូម៉ែត្រ ▁ក ំព ែង ដ ី ក ម្ព ស់ ▁១៥ ▁ហ ត្ថ ▁៧ ៥ ម៉ែត្រ ▁ហ៊ ុម ព ័ ន្ធ ដោយ គូ ទឹក និង ដ ាំ ដើម ឫ ស្ស ី កំ រ ាស់ ▁២ ▁សិន ▁១ ស ិន ▁ស្មើ ▁៤០ ម៉ែត្រ ▁ព ័ ន្ធ ជ ុំ វិញ ក្នុង ប ន្ទ ាយ លង ្វ េក មាន វ ាំង ស្ត េច ▁បន្ទាយ ទ ា ហាន ▁ផ្ទះ ស្រី ស្ន ំ ▁២២ ▁រោង ស េះ ▁ប្រសាទ ពី រ ▁ជីក ស្រ ះ ធ ំ ▁៤ គ្រ ប់ ទិ ស ▁ហើយ ច ិ ញ្ច ឹម ត្រ ី ព្រ ួ ក ▁រ៉ ស់ ▁ឆ្ ព ោ ▁ព្រោះ នៅ ជាប់ ម ាត់ ទ ន ្ល េស ាប ▁សង់ ឃ ាំ ្ល ង ▁១៥ ▁ខ្នង ស ម្រ ាប់ ស្រ ូវ អ ង្ក រ ▁ត្រី ង ៀត ▁ត្រី ឆ្ ន ើរ ▁ប្រ ហ ុក ▁ផ្ អ ក ▁បន្ទាយ លង ្វ ែក មាន ទ ្វា រ ធ ំ ▁៤ ▁នៅ ទិ ស ទ ាំង ៤ ▁និង ទ ្វា រ ត ូច ▁៤ ▁នៅ ចំ ជ្រ ុង នៃ ទិ ស ត ូច ទ ាំង ▁៤ មាន ស ួន ច ្ប ារ ធ ំ មាន ភ ូម ិ អ្នក ស្រ ុក ▁៤ ▁មាន វត្ត ៥	236
តើច្រាំង និងជ្រលងមានការវិវត្តន៍យ៉ាងដូចម្តេច	null	ច្រាំងជ្រលងតែងមានការវិវត្តន៍ជាអចិន្រ្តៃយ៍ដែលបណ្តាលមកពីការរបេះនៃផ្ទាំងថ្ម រំកិលដី ការហូរទឹក និងរបេះដី អំពើនៃបាតុភូតទាំងនេះមានឥទ្ធិពលខុសគ្នាទៅតាមធម្មជាតិ នៃសិលា និងទៅតាមអាកាសធាតុ ខ្សែទឹកដូចជាទន្លេ ស្ទឹង ជ្រោះក៏ជាកត្តាសំខាន់ដែលព្រោះថាកាលណាខ្សែទឹកជីកបាតជ្រលងឲ្យកាន់តែជ្រៅ កម្ពស់ធៀបនៃច្រាំងក៏កាន់តែខ្ពស់ដូច្នេះលំនឹងត្រូវបាត់បន្តិចម្តងៗ ហើយច្រាំងក៏ធ្វើដំណើរទៅរកការវិនាសបន្តិចម្តងៗដែរ សំណឹកធ្វើឲ្យជ្រលងប្តូររូបរាងពីមុនជ្រលងមានជាជំពាមស្រួច ឥឡូវនេះមានរាងជាជំពាមកន្ធែក ចំណោទទៅតំបន់ខ្ពស់ចេះតែទាបបន្តិចម្តងៗ	null	ច្រាំងជ្រលងតែងមានការវិវត្តន៍ជាអចិន្រ្តៃយ៍ដែលបណ្តាលមកពីការរបេះនៃផ្ទាំងថ្ម រំកិលដី ការហូរទឹក និងរបេះដី អំពើនៃបាតុភូតទាំងនេះមានឥទ្ធិពលខុសគ្នាទៅតាមធម្មជាតិ នៃសិលា និងទៅតាមអាកាសធាតុ ខ្សែទឹកដូចជាទន្លេ ស្ទឹង ជ្រោះក៏ជាកត្តាសំខាន់ដែលព្រោះថាកាលណាខ្សែទឹកជីកបាតជ្រលងឲ្យកាន់តែជ្រៅ កម្ពស់ធៀបនៃច្រាំងក៏កាន់តែខ្ពស់ដូច្នេះលំនឹងត្រូវបាត់បន្តិចម្តងៗ ហើយច្រាំងក៏ធ្វើដំណើរទៅរកការវិនាសបន្តិចម្តងៗដែរ សំណឹកធ្វើឲ្យជ្រលងប្តូររូបរាងពីមុនជ្រលងមានជាជំពាមស្រួច ឥឡូវនេះមានរាងជាជំពាមកន្ធែក ចំណោទទៅតំបន់ខ្ពស់ចេះតែទាបបន្តិចម្តងៗ	âĢĭ ត ើ ច្ រា ំ ង Ġ និង ជ្រ លង មាន ការ វិ វត្ត ន៍ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច Ġ	19	ច្ រា ំ ង ជ្រ លង តែ ង មាន ការ វិ វត្ត ន៍ ជា អ ច ិន ្រ ្ត ៃ យ ៍ ដ ែល បណ្ត ាល មក ពី ការ រ ប េះ នៃ ផ្ ទ ាំង ថ ្ម Ġ រំ ក ិល ដ ី Ġ ការ ហ ូរ ទឹក Ġ និង រ ប េះ ដ ី Ġ អ ំព ើន ៃ បា ត ុ ភ ូត ទ ាំង នេះ មាន ឥ ទ្ធិ ពល ខុស âĢĭ គ្នា ទៅ តា ម ធម្ម ជាតិ Ġ នៃ សិ លា Ġ និង ទៅ តា ម អា កាស ធាតុ ÂłĠ ខ្ ស ែ ទឹក ដូច ជា ទ ន្ ល េ ĠâĢĭâĢĭ ស្ទ ឹង Ġ ជ្រ ោះ ក ៏ ជា ក ត្ត ាស ំ ខា ន់ ដ ែល ព្រ ោះ ថា កាល ណា ខ្ ស ែ ទឹក ជី ក បា ត ជ្រ លង ឲ្យ âĢĭ កាន់ តែ âĢĭ ជ្រ ៅ Ġ ក ម្ព ស់ ធៀប នៃ ច្ រា ំ ង ក ៏ កាន់ តែ ខ្ ព ស់ ដូច ្ន េះ លំ នឹង ត្រូវ បា ត់ ប ន្ត ិច ម្ ត ង ៗ ĠâĢĭ ហើយ ច្ រា ំ ង ក ៏ ធ ្វ ើ ដំណើរ ទៅ រក ការ âĢĭ វិ នា ស ប ន្ត ិច ម្ ត ង ៗ ដ ែរ Ġ សំ ណ ឹក ធ ្វ ើ ឲ្យ ជ្រ លង ប្ តូ រ រូប រា ង ពី ម ុន ជ្រ លង មាន ជា ជំ ពា ម ស្រ ួច Ġ ឥ ឡូ វ នេះ មាន រា ង ជា ជំ ពា មក ន្ធ ែក Ġ ចំ ណ ោទ ទៅ ត ំ ប ន់ ខ្ ព ស់ ច េះ តែ ទ ាប ប ន្ត ិច ម្ ត ង ៗ	251	▁តើ ច ្រ ាំង ▁និង ជ្រ លង មាន ការ វិ វត្ត ន៍ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ▁	17	▁ច្រាំង ជ្រ លង ត ែង មាន ការ វិ វត្ត ន៍ ជា អ ច ិន ្រ ្ត ៃ យ ៍ ដ ែល បណ្ត ាល មក ពី ការ រ ប េះ នៃ ផ្ ទ ាំង ថ ្ម ▁រំ ក ិល ដ ី ▁ការ ហ ូរ ទឹក ▁និង រ ប េះ ដ ី ▁អំពើ នៃ ប ាត ុ ភ ូត ទ ាំង នេះ មាន ឥ ទ្ធិ ពល ខុស ▁គ្នា ទៅ ត ាម ធម្ម ជាតិ ▁នៃ សិ លា ▁និង ទៅ ត ាម អា កាស ធាតុ ▁ខ្សែ ទឹក ដូច ជា ទ ន ្ល េ ▁ស្ទឹង ▁ជ្រ ោះ ក ៏ ជា ក ត្ត ា សំ ខ ាន់ ដ ែល ព្រ ោះ ថា កាល ណា ខ្ ស ែ ទឹក ជី ក ប ាត ជ្រ លង ឲ្យ ▁កាន់តែ ▁ជ្រៅ ▁កម្ពស់ ធៀប នៃ ច ្រ ាំង ក ៏ កាន់ តែ ខ្ ព ស់ ដូច ្ នេះ លំ នឹង ត្រូវ ប ាត់ ប ន្ត ិច ម ្ត ង ៗ ▁ហើយ ច ្រ ាំង ក ៏ ធ ្វ ើ ដំណើរ ទៅ រក ការ ▁វិ នា ស ប ន្ត ិច ម ្ត ង ៗ ដ ែរ ▁សំណ ឹក ធ ្វ ើ ឲ្យ ជ្រ លង ប ្ត ូរ រូប រ ាង ពី ម ុន ជ្រ លង មាន ជា ជ ំព ាម ស្រ ួច ▁ឥឡូវនេះ មាន រ ាង ជា ជំ ពា មក ន្ធ ែក ▁ចំណ ោទ ទៅ ត ំ ប ន់ ខ្ ព ស់ ច េះ តែ ទ ាប ប ន្ត ិច ម ្ត ង ៗ	232
តើលោកណដែលបានធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៅសូវៀតដែលទុំជោរតាំងពីឆ្នាំ ១៩១៧មកហើយកំណែទម្រង់នេះគាត់បាន ធ្វើដូចម្ដេចខ្លះ	null	លោក ហ្គោបាឆូវ គឺជាអ្នកកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៅសូវៀត ដែលបានទុំជោរ តាំងពីឆ្នាំ ១៩១៧មកក្នុងកំណែទម្រង់នេះគាត់បាន ធ្វើដូចតទៅ បើកឪ្យមានអ្នកវិនិយោគទុន ខាងវិស័យឧស្សាហកម្ម មកពីខាងក្រៅប្រទេស ចូលមកបណ្ដាក់ទុន បំផុតឪ្យមានការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច តាមទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី បើកឪ្យមានការរិះគន់ជាចំហ ដល់បុគ្គលមិនល្អក្នុងជួរអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបើកឪ្យមានការជ្រើសតាំង តាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុតិ្ដធម៌ ដោះលែងអ្នកទោលនយោបាយទាំងអស់ ឪ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ កំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលបានចែងពីអាណត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីគឺ ៥ឆ្នាំ បើកឪ្យមានការប្រកួតប្រជែងជាពហុបក្ស ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសភា	null	លោក ហ្គោបាឆូវ គឺជាអ្នកកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៅសូវៀត ដែលបានទុំជោរ តាំងពីឆ្នាំ ១៩១៧មកក្នុងកំណែទម្រង់នេះគាត់បាន ធ្វើដូចតទៅ បើកឪ្យមានអ្នកវិនិយោគទុន ខាងវិស័យឧស្សាហកម្ម មកពីខាងក្រៅប្រទេស ចូលមកបណ្ដាក់ទុន បំផុតឪ្យមានការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច តាមទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី បើកឪ្យមានការរិះគន់ជាចំហ ដល់បុគ្គលមិនល្អក្នុងជួរអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបើកឪ្យមានការជ្រើសតាំង តាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុតិ្ដធម៌ ដោះលែងអ្នកទោលនយោបាយទាំងអស់ ឪ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ កំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលបានចែងពីអាណត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីគឺ ៥ឆ្នាំ បើកឪ្យមានការប្រកួតប្រជែងជាពហុបក្ស ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសភា	ត ើ លោក ណ ដ ែល បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ប្រ ព ័ន ្ ធ ន យោ បា យ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម នៅ ស ូវ ៀត ដ ែល ទ ុំ ជ ោរ តាំង ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ១ ៧ មក ហើយ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ នេះ គ ាត់ បាន Ġ ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	69	លោក Ġ ហ្គោ បា ឆ ូវ Ġ គ ឺ ជា អ្នក កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ប្រ ព ័ន ្ ធ ន យោ បា យ âĢĭ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ និង សង ្ គម នៅ ស ូវ ៀត Ġ ដ ែល បាន ទ ុំ ជ ោរ Ġ តាំង ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ១ ៧ មក ក្នុង កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ នេះ គ ាត់ បាន Ġ ធ ្វ ើ ដូច ត ទៅ Ġ ប ើក ឪ ្យ មាន អ្នក វិ និ យោគ ទ ុន Ġ ខា ង វិ ស ័យ ឧ ស្សា ហ កម្ម Ġ មក ពី ខា ង ក្រ ៅ ប្រ ទេស Ġ ចូល មក ប ណ ្ ដា ក់ ទ ុន Ġ ប ំ ផ ុត ឪ ្យ មាន ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ តា ម ទ ម្រ ង់ សេ ដ្ឋ កិច្ច âĢĭ ទី ផ្ សារ សេ រី Ġ ប ើក ឪ ្យ មាន ការ រិ ះ គ ន់ ជា ចំ ហ Ġ ដល់ ប ុ គ្គ ល ម ិន ល្អ ក្នុង ជ ួរ អ្នក ដ ឹក នាំ រដ្ឋ ា ភិ បាល ប ើក ឪ ្យ មាន ការ ជ្រ ើស តាំង Ġ តា ម រយ ៈ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី Ġ និង យ ុត ិ ្ ដ ធម៌ Ġ ដ ោះ លែង អ្នក ទ ោល ន យោ បា យ ទ ាំង អ ស់ Ġ ឪ ្យ មាន សេ រី ភាព ឡើង វិញ Ġ កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ Ġ ដ ែល បាន ច ែង ពី អា ណ ត្តិ រ ប ស់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី គ ឺ Ġ ៥ ឆ្នាំ Ġ ប ើក ឪ ្យ មាន ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង ជា ព ហ ុប ក្ស Ġ ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ស ភា âĢĭ	273	▁តើ លោក ណ ដ ែល បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ប្រ ព ័ ន្ធ ន យោ ប ាយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁និង ស ង្គ ម នៅ ស ូវ ៀត ដ ែល ទ ុំ ជ ោរ តាំង ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ១ ៧ មក ហើយ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ នេះ គ ាត់ បាន ▁ធ្វើ ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	65	▁លោក ▁ ហ្គោ បា ឆ ូវ ▁គឺជា អ្នក ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ប្រ ព ័ ន្ធ ន យោ ប ាយ ▁សេដ្ឋកិច្ច ▁និង ស ង្គ ម នៅ ស ូវ ៀត ▁ដែល បាន ទ ុំ ជ ោរ ▁តាំងពី ឆ្នាំ ▁១៩ ១ ៧ មក ក្នុង ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ នេះ គ ាត់ បាន ▁ធ្វើ ដូច ត ទៅ ▁បើក ឪ ្យ មាន អ្នក វិ និ យោគ ទ ុន ▁ខាង វិ ស ័យ ឧ ស្សា ហ កម្ម ▁មកពី ខា ង ក្រ ៅ ប្រ ទេស ▁ចូលមក ប ណ ្ ដ ាក់ ទ ុន ▁បំផុត ឪ ្យ មាន ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁តាម ទ ម្រ ង់ សេ ដ្ឋ កិច្ច ▁ទីផ្សារ សេ រី ▁បើក ឪ ្យ មាន ការ រ ិះ គ ន់ ជា ចំ ហ ▁ដល់ ប ុ គ្គ ល ម ិន ល្អ ក្នុង ជ ួរ អ្នក ដ ឹក នាំ រ ដ្ឋា ភិ បាល ប ើក ឪ ្យ មាន ការ ជ្រ ើស តាំង ▁តាមរយៈ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី ▁និង យ ុត ិ ្ ដ ធម៌ ▁ដោះលែង អ្នក ទ ោល ន យោ ប ាយ ទ ាំង អ ស់ ▁ឪ ្យ មាន សេ រី ភាព ឡើង វិញ ▁កំណែទម្រង់ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ▁ដែល បាន ច ែង ពី អា ណ ត្តិ រ ប ស់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី គ ឺ ▁៥ឆ្នាំ ▁បើក ឪ ្យ មាន ការ ប្រកួត ប្រ ជ ែង ជា ព ហ ុប ក្ស ▁ក្នុង ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ជ្រ ើស រ ើស ស ភា ▁	240
តាមរយៈផែនការម៉ាសាល់ តើសហរដ្ឋអាមេរិកជំនួយសេដ្ឋកិច្ចដល់ទ្វីបអីរ៉ុបនៅឆ្នាំណា	null	តាមរយៈផែនការម៉ាសាល់ សហរដ្ឋអាមេរិកជំនួយសេដ្ឋកិច្ចដល់ទ្វីបអីរ៉ុបនៅឆ្នាំ១៩៤៩	null	តាមរយៈផែនការម៉ាសាល់ សហរដ្ឋអាមេរិកជំនួយសេដ្ឋកិច្ចដល់ទ្វីបអីរ៉ុបនៅឆ្នាំ១៩៤៩	តា ម រយ ៈ ផ ែន ការ ម៉ា សា ល់ Ġ ត ើស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជំ ន ួយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដល់ ទ ្វី ប អ ី រ៉ ុប នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	34	តា ម រយ ៈ ផ ែន ការ ម៉ា សា ល់ Ġ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជំ ន ួយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដល់ ទ ្វី ប អ ី រ៉ ុប នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៤ ៩	35	▁តាមរយៈ ផ ែន ការ ម៉ា ស ាល់ ▁តើ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ជំ ន ួយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដល់ ទ ្វី ប អ ី រ៉ ុប នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	31	▁តាមរយៈ ផ ែន ការ ម៉ា ស ាល់ ▁សហរដ្ឋ អា មេ រិក ជំ ន ួយ សេ ដ្ឋ កិច្ច ដល់ ទ ្វី ប អ ី រ៉ ុប នៅ ឆ្នាំ ១ ៩៤ ៩	30
តើលោកប្រធានាធិបតីរ៉ូណាល់ រីហ្គេន បានធ្វើនយោបាយដូចម្ដេចចូរបញ្ជាក់	null	នៅក្នុងអាណត្តិទី១ លោកប្រធានាធិបតី រីហ្គេន បានធ្វើនយោបាយទ័ពព្រៃផ្ដាច់ ការដូចជាគាំទ្ររបបកុងត្រាស នៅនីហ្គារ៉ាគ័រ ជាពិសេសប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលនិងឥទ្ធិពលសហភាពសូវៀតនៅអាមេរិក ខាងត្បូងដោយហៅសហភាពនៅអាមេរិក ខាងត្បូង ដោយហៅសហភាពសូវៀតថាចក្រភពបិសាចរបស់រាប់បញ្ចូលប្រទេសចំនួន ផងដែរដូចជា គូបា និងអ៊ីរ៉ង់ផង	null	នៅក្នុងអាណត្តិទី១ លោកប្រធានាធិបតី រីហ្គេន បានធ្វើនយោបាយទ័ពព្រៃផ្ដាច់ ការដូចជាគាំទ្ររបបកុងត្រាស នៅនីហ្គារ៉ាគ័រ ជាពិសេសប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលនិងឥទ្ធិពលសហភាពសូវៀតនៅអាមេរិក ខាងត្បូងដោយហៅសហភាពនៅអាមេរិក ខាងត្បូង ដោយហៅសហភាពសូវៀតថាចក្រភពបិសាចរបស់រាប់បញ្ចូលប្រទេសចំនួន ផងដែរដូចជា គូបា និងអ៊ីរ៉ង់ផង	ត ើ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី រ៉ូ ណា ល់ Ġ រី ហ្គ េន Ġ បាន ធ ្វ ើន យោ បា យ ដូច ម្ ដ េច ច ូរ បញ្ជា ក់ Ġ	29	នៅ ក្នុង អា ណ ត្តិ ទី១ Ġ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ រី ហ្គ េន Ġ បាន ធ ្វ ើន យោ បា យ ទ ័ ព ព្រ ៃ ផ្ ដា ច ់ Ġ ការ ដូច ជា គ ាំ ទ្រ រ ប ប ក ុង ត្រា ស Ġ នៅ នី ហ្គា រ៉ា គ ័រ Ġ ជា ពិ សេ ស ប្រ ឆ ាំង នឹង ឥ ទ្ធិ ពល និង ឥ ទ្ធិ ពល ស ហ ភាព ស ូវ ៀត នៅ អា មេ រិក Ġ ខា ង ត្ប ូង ដោយ ហ ៅ ស ហ ភាព នៅ អា មេ រិក Ġ ខា ង ត្ប ូង Ġ ដោយ ហ ៅ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ថា ច ក្រ ភព ប ិស ា ចរ ប ស់ រា ប់ បញ្ចូល ប្រ ទេស ចំ ន ួន Ġ ផ ង ដ ែរ ដូច ជា Ġ គូ បា Ġ និង អ៊ី រ៉ ង់ ផ ង	134	▁តើ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី រ៉ូ ណា ល់ ▁រី ហ្គ េន ▁បាន ធ ្វ ើន យោ ប ាយ ដូច ម្ ដ េច ច ូរ បញ្ជា ក់ ▁	28	▁នៅក្នុង អា ណ ត្តិ ទី១ ▁លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁រី ហ្គ េន ▁បាន ធ ្វ ើន យោ ប ាយ ទ ័ ព ព្រ ៃ ផ្ ដ ាច់ ▁ការ ដូច ជា គ ាំ ទ្រ រ ប ប ក ុង ត្រា ស ▁នៅ នី ហ្គា រ៉ា គ ័រ ▁ជាពិសេស ប្រ ឆ ាំង នឹង ឥ ទ្ធិ ពល និង ឥ ទ្ធិ ពល ស ហ ភាព ស ូវ ៀត នៅ អា មេ រិក ▁ខាងត្បូង ដោយ ហ ៅ ស ហ ភាព នៅ អា មេ រិក ▁ខាងត្បូង ▁ដោយ ហ ៅ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ថា ច ក្រ ភព ប ិ សា ចរ ប ស់ រ ាប់ បញ្ចូល ប្រ ទេស ចំ ន ួន ▁ផងដែរ ដូច ជា ▁គូ បា ▁និង អ៊ី រ៉ ង់ ផ ង	120
ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស តើព្រះហិររក្សរាមាធិតីអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមកម្ពុជាយ៉ាងដូចកម្ដេចខ្លះ	null	ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះហរិរក្សារាមាធិបតីព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមដូចជាវិស័យរដ្ឋបាលកែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗ សេដ្ឋកិច្ច ជម្រុញការស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសាងផ្លូវគមនាគមន៍ តំបន់ កំពង់ផែសមុទ្រនៅកំពតបោះពុម្ពប្រាក់ សម្រាប់សម្រួលជីវភាពប្រជាជនបន្ថយពន្ធដារ នយោបាយ ដឹកនាំប្រទេសដោយមានប្រជាជនចូលរួមយ៉ាងច្រើនលើកតម្កើងវប្បធម៌អក្សរសាស្រ្ដជាតិ	null	ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះហរិរក្សារាមាធិបតីព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមដូចជាវិស័យរដ្ឋបាលកែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗ សេដ្ឋកិច្ច ជម្រុញការស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសាងផ្លូវគមនាគមន៍ តំបន់ កំពង់ផែសមុទ្រនៅកំពតបោះពុម្ពប្រាក់ សម្រាប់សម្រួលជីវភាពប្រជាជនបន្ថយពន្ធដារ នយោបាយ ដឹកនាំប្រទេសដោយមានប្រជាជនចូលរួមយ៉ាងច្រើនលើកតម្កើងវប្បធម៌អក្សរសាស្រ្ដជាតិ	ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស Ġ ត ើ ព្រ ះ ហ ិ រ រក ្ស រា មា ធិ តី អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ សង ្ គម ក ម្ព ុ ជា យ៉ាង ដូច ក ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	49	ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស Ġ ព្រ ះ ហ រិ រក ្សា រា មា ធិ បតី ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ សង ្ គម ដូច ជា វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល âĢĭ ក ែ ច្ បា ប់ Ġ ប ន្ធ ូរ បន្ថយ វិ ស ័យ ផ្ សេ ង ៗ Ġ សេ ដ្ឋ កិច្ច Ġ ជ ម្រ ុញ ការ ស្ ដា រ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ក សា ង ផ្ល ូវ គម នា គមន៍ Ġ ត ំ ប ន់ Ġ កំ ព ង់ ផ ែ សម ុ ទ្រ នៅ កំ ព ត ប ោះ ពុ ម្ព ប្រា ក់ Ġ សម ្រា ប់ សម ្រ ួល ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន បន្ថយ ពន្ធ ដា រ Ġ ន យោ បា យ Ġ ដ ឹក នាំ ប្រ ទេស ដោយ មាន ប្រ ជា ជន ចូល រួម យ៉ាង ច្ រ ើន លើក ត ម្ ក ើង វ ប្ប ធម៌ អ ក្ស រស ាស ្រ ្ ដ ជាតិ	161	▁ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស ▁តើ ព្រ ះ ហ ិ រ រ ក្ស រា មា ធិ តី អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស ង្គ មក ម្ព ុ ជា យ៉ាង ដូច ក ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	47	▁ក្នុង ការ គ្រ ប់ គ្រ ង ប្រ ទេស ▁ព្រះ ហ រិ រក ្សា រា មា ធិ បតី ព្រ ះ អង្គ ឌ ួង បាន ធ ្វ ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ស ង្គ ម ដូច ជា វិ ស ័យ រដ្ឋ បាល ▁កែ ច ្ប ាប់ ▁ប ន្ធ ូរ បន្ថយ វិ ស ័យ ផ្ ស េង ៗ ▁សេដ្ឋកិច្ច ▁ជម្រុញ ការ ស្ ដា រ ហ េ ដ្ឋា រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ក សា ង ផ្ល ូវ គម នា គមន៍ ▁តំបន់ ▁កំពង់ផែ សម ុ ទ្រ នៅ ក ំព ត ប ោះ ពុ ម្ព ប្រ ាក់ ▁សម្រាប់ ស ម្រ ួល ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន បន្ថយ ពន្ធ ដា រ ▁នយោបាយ ▁ដឹកនាំ ប្រ ទេស ដោយ មាន ប្រ ជា ជន ចូល រួម យ៉ាង ច ្រ ើន លើក ត ម្ ក ើង វ ប្ប ធម៌ អ ក្ស រ សា ស្រ ្ ដ ជាតិ	139
តើការបះបោរដែលរៀបចំឡើងដោយមន្រ្តីរាជការប្រឆាំងនឹងកំណែទម្រង់ឆ្នាំ ១៨៨៤បានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំណាពួកគេទាមទារដូចម្តេច	null	ការបះបោរដែលរៀបចំឡើងដោយមន្រ្តីរាជការ ប្រឆាំងនិងកំណែទម្រង់ឆ្នាំ១៨៨៤បានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ១៨៨៥ដោយពួកគេបានលើកបដាទាមទារឲ្យបារាំងប្រគល់អំណាចថ្វាយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរវិញ	null	ការបះបោរដែលរៀបចំឡើងដោយមន្រ្តីរាជការ ប្រឆាំងនិងកំណែទម្រង់ឆ្នាំ១៨៨៤បានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ១៨៨៥ដោយពួកគេបានលើកបដាទាមទារឲ្យបារាំងប្រគល់អំណាចថ្វាយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរវិញ	ត ើក ារ ប ះ ប ោរ ដ ែល រៀបចំ ឡើង ដោយ ម ន្ រ ្ត ី រាជ ការ ប្រ ឆ ាំង នឹង កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨៨ ៤ បាន ផ្ទុះឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ព ួ ក គ េ ទ ាម ទ ារ ដូច ម្ ត េច Ġ	51	ការ ប ះ ប ោរ ដ ែល រៀបចំ ឡើង ដោយ ម ន្ រ ្ត ី រាជ ការ Ġ ប្រ ឆ ាំង និង កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ឆ្នាំ ១ ៨៨ ៤ បាន ផ្ទុះឡើង នៅ ឆ្នាំ ១ ៨៨ ៥ ដោយ ព ួ ក គ េ បាន លើក ប ដា ទ ាម ទ ារ ឲ្យ បា រា ំ ង ប្រ គ ល់ អ ំណ ា ច ថ ្វា យ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ម ែរ វិញ	76	▁តើ ការ ប ះ ប ោរ ដ ែល រៀបចំ ឡើង ដោយ ម ន ្រ ្ត ី រាជ ការ ប្រ ឆ ាំង នឹង ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ឆ្នាំ ▁១៨ ៨ ៤ បាន ផ្ទុះឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ព ួ ក គ េ ទ ាម ទ ារ ដូច ម ្ត េច ▁	50	▁ការប ះ ប ោរ ដ ែល រៀបចំ ឡើង ដោយ ម ន ្រ ្ត ី រាជ ការ ▁ប្រឆាំង និង ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ឆ្នាំ ១ ៨៨ ៤ បាន ផ្ទុះឡើង នៅ ឆ្នាំ ១ ៨៨ ៥ ដោយ ព ួ ក គ េ បាន លើក ប ដា ទ ាម ទ ារ ឲ្យ ប ារ ាំង ប្រ គ ល់ អ ំ ណា ច ថ ្វា យ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ម ែរ វិញ	72
ពេលលឺទូរសព្ធរោទិ៍ អ្នកលើកទូរស័ព្ទឡើងដើម្បីឆ្លើយតប ក្នុងករណីនេះ តើមានណឺរ៉ូនអ្វីខ្លះ ដែលចូលរួម រៀបរាប់ពីនាទីរបស់វាផង	null	ក្នុងករណីនេះមានណឺរ៉ូន ៣ ប្រភេទចូលរួមគឺ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាននាំ ណឺរ៉ូនភ្ជាប់ និងណឺរ៉ូនចលករ តួនាទីរបស់វា ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ មាននាទីចេញពីធ្មូលវិញ្ញាណទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ខួរក្បាល ណឺរ៉ូនភ្ជាប់ មាននាទីបញ្ជូនបន្ដនូវព័ត៌មានពីណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំទៅណឺរ៉ូនចលករក្រោយការបកស្រាយអាំងភ្លុចប្រសាទពីខួរក្បាល ណឹរ៉ូនចលករ មាននាទីដឹកនាំព័ត៌មានពីមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទទៅកាន់សរីរាង្គប្រតិកម្ម សាច់ដុំដៃ	null	ក្នុងករណីនេះមានណឺរ៉ូន ៣ ប្រភេទចូលរួមគឺ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាននាំ ណឺរ៉ូនភ្ជាប់ និងណឺរ៉ូនចលករ តួនាទីរបស់វា ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ មាននាទីចេញពីធ្មូលវិញ្ញាណទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ខួរក្បាល ណឺរ៉ូនភ្ជាប់ មាននាទីបញ្ជូនបន្ដនូវព័ត៌មានពីណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំទៅណឺរ៉ូនចលករក្រោយការបកស្រាយអាំងភ្លុចប្រសាទពីខួរក្បាល ណឹរ៉ូនចលករ មាននាទីដឹកនាំព័ត៌មានពីមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទទៅកាន់សរីរាង្គប្រតិកម្ម សាច់ដុំដៃ	ពេល ល ឺ ទូ រស ព្ ធរ ោទ ិ៍ Ġ អ្នក លើក ទូ រស ័ ព្ ទ ឡើង ដើម ្ប ី ឆ្ លើ យ ត ប Ġ ក្នុង ករណី នេះ Ġ ត ើម ាន ណ ឺ រ៉ូ ន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដ ែល ចូល រួម Ġ រ ៀប រា ប់ ពី នាទី រ ប ស់ វា ផ ង Ġ	56	ក្នុង ករណី នេះ មាន ណ ឺ រ៉ូ ន Ġ ៣ Ġ ប្រ ភ េ ទ ចូល រួម គ ឺ Ġ ណ ឺ រ៉ូ ន វិញ ្ញ ាន នាំ Ġ ណ ឺ រ៉ូ ន ភ្ជាប់ Ġ និង ណ ឺ រ៉ូ ន ច ល ករ Ġ ត ួន ា ទី រ ប ស់ វា Ġ ណ ឺ រ៉ូ ន វិញ ្ញ ា ណ នាំ Ġ មាន នាទី ចេញ ពី ធ ្ម ូល វិញ ្ញ ា ណ ទៅ កាន់ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ប្រ សា ទ Ġ ខ ួរ ក្ បាល Ġ ណ ឺ រ៉ូ ន ភ្ជាប់ Ġ មាន នាទី ប ញ្ជ ូន ប ន្ ដ ន ូវ ព័ត៌មាន ពី ណ ឺ រ៉ូ ន វិញ ្ញ ា ណ នាំ ទៅ ណ ឺ រ៉ូ ន ច ល ករ ក្រ ោយ ការ ប ក ស្រ ាយ អា ំ ង ភ្ល ុច ប្រ សា ទ ពី ខ ួរ ក្ បាល Ġ ណ ឹ រ៉ូ ន ច ល ករ Ġ មាន នាទី ដ ឹក នាំ ព័ត៌មាន ពី ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ប្រ សា ទ ទៅ កាន់ ស រី រា ង្គ ប្រ តិ កម្ម Ġ សា ច ់ ដ ុំ ដៃ	173	▁ពេល ល ឺ ទូ រស ព្ ធរ ោទ ិ៍ ▁អ្នក លើក ទូ រស ័ ព្ ទ ឡើង ដើម ្ប ី ឆ្ ល ើយ ត ប ▁ក្នុង ករណី នេះ ▁តើ មាន ណ ឺ រ៉ូ ន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដែល ចូល រួម ▁រៀបរាប់ ពី នាទី រ ប ស់ វា ផ ង ▁	51	▁ក្នុង ករណី នេះ មាន ណ ឺ រ៉ូ ន ▁៣ ▁ប្រភេទ ចូល រួម គ ឺ ▁ណ ឺ រ៉ូ ន វិ ញ្ញា ន នាំ ▁ណ ឺ រ៉ូ ន ភ្ជាប់ ▁និង ណ ឺ រ៉ូ ន ច ល ករ ▁តួនាទី រ ប ស់ វា ▁ណ ឺ រ៉ូ ន វិ ញ្ញា ណ នាំ ▁មាន នាទី ចេញ ពី ធ ្ម ូល វិ ញ្ញា ណ ទៅ កាន់ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ប្រ សា ទ ▁ខួរក្បាល ▁ណ ឺ រ៉ូ ន ភ្ជាប់ ▁មាន នាទី ប ញ្ជ ូន ប ន្ ដ ន ូវ ព័ត៌មាន ពី ណ ឺ រ៉ូ ន វិ ញ្ញា ណ នាំ ទៅ ណ ឺ រ៉ូ ន ច ល ករ ក្រ ោយ ការ ប ក ស្រ ាយ អ ាំង ភ្ល ុច ប្រ សា ទ ពី ខ ួរ ក្ បាល ▁ណ ឹ រ៉ូ ន ច ល ករ ▁មាន នាទី ដ ឹក នាំ ព័ត៌មាន ពី ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ប្រ សា ទ ទៅ កាន់ ស រី រា ង្គ ប្រ តិ កម្ម ▁សាច់ដុំ ដៃ	156
តើព្រះមហាក្សត្រមានតួនាទីអ្វីខ្លះក្នុងប្រព័ន្ធនាំរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ	null	ក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ ព្រះមហាក្សត្រមានតួនាទី ដូចជា គង់ជាម្លប់សម្រាប់ប្រជានុរាស្រ្ដរបស់ព្រះអង្គលើកលែងទោសរំលាយរដ្ឋសភាជាអ្នកសម្របសម្រួល ដើម្បីធានាប្រក្រតីភាពស្ថាប័ន និងសណ្ដាប់ធ្នាក់សង្គម	null	ក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ ព្រះមហាក្សត្រមានតួនាទី ដូចជា គង់ជាម្លប់សម្រាប់ប្រជានុរាស្រ្ដរបស់ព្រះអង្គលើកលែងទោសរំលាយរដ្ឋសភាជាអ្នកសម្របសម្រួល ដើម្បីធានាប្រក្រតីភាពស្ថាប័ន និងសណ្ដាប់ធ្នាក់សង្គម	ត ើ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ មាន ត ួន ា ទី អ ្វី ខ្ ល ះ ក្នុង ប្រ ព ័ន ្ ធ នាំ រ ប បរ ា ជា និយម អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ៃ Ġ	39	ក្នុង ប្រ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ រ ប បរ ា ជា និយម អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ៃ Ġ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ មាន ត ួន ា ទី Ġ ដូច ជា Ġ គ ង់ ជា ម្ល ប់ សម ្រា ប់ ប្រ ជា នុ រា ស្រ ្ ដ រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ លើក លែង ទោស រំ លា យ រដ្ឋ ស ភា ជា អ្នក សម ្រ ប សម ្រ ួល Ġ ដើម ្ប ី ធាន ាប ្រ ក្រ តី ភាព ស្ ថា ប ័ន Ġ និង ស ណ ្ ដា ប់ ធ ្នា ក់ សង ្ គម	99	▁តើ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ មាន ត ួ នាទី អ ្វី ខ្ ល ះ ក្នុង ប្រ ព ័ ន្ធ នាំ រ ប ប រាជ ា និយម អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ៃ ▁	36	▁ក្នុង ប្រ ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ រ ប ប រាជ ា និយម អា ស្រ ័យ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ថ ៃ ▁ព្រះមហាក្សត្រ មាន ត ួ នាទី ▁ដូចជា ▁គង់ ជា ម្ល ប់ ស ម្រ ាប់ ប្រ ជ ានុ រា ស្រ ្ ដ រ ប ស់ ព្រ ះ អង្គ លើក លែង ទោស រំ ល ាយ រដ្ឋ ស ភា ជា អ្នក ស ម្រ ប ស ម្រ ួល ▁ដើម្បី ធាន ា ប្រ ក្រ តី ភាព ស្ ថា ប ័ន ▁និង ស ណ ្ ដ ាប់ ធ ្ន ាក់ ស ង្គ ម	89
តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលធ្វើឲ្យអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមទទួលបានការគាំទ្រ ពីប្រជាពលរដ្ឋ	null	កត្តាដែលធ្វើឲ្យអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមទទួលបានការគាំទ្រ ច្រើនពីប្រជាពលរដ្ឋមានៈប្រជាប្រិយភាពប្រធានៈ មានសម្តេចនរោត្តម សីហនុ បិតាឯករាជ្យជាតិ ជាព្រះប្រធានចលនាភាពរឹងមាំនៃរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំអង្គការសង្គមថ្នាក់មូលដ្ឋានៈមានការគាំទ្រគ្រប់ទីកន្លែងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំៈ ក្រៅពីសម្តេចនរោត្តមសីហនុ នៅមានឥស្សរៈឆ្នើមៗជាច្រើនរូបទៀតវិស័យហិរញ្ញវត្តុៈ មានភាពរឹងមាំ ដោយសារតែការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន	null	កត្តាដែលធ្វើឲ្យអង្គការសង្គមរាស្រ្តនិយមទទួលបានការគាំទ្រ ច្រើនពីប្រជាពលរដ្ឋមានៈប្រជាប្រិយភាពប្រធានៈ មានសម្តេចនរោត្តម សីហនុ បិតាឯករាជ្យជាតិ ជាព្រះប្រធានចលនាភាពរឹងមាំនៃរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំអង្គការសង្គមថ្នាក់មូលដ្ឋានៈមានការគាំទ្រគ្រប់ទីកន្លែងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំៈ ក្រៅពីសម្តេចនរោត្តមសីហនុ នៅមានឥស្សរៈឆ្នើមៗជាច្រើនរូបទៀតវិស័យហិរញ្ញវត្តុៈ មានភាពរឹងមាំ ដោយសារតែការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម ទទួលបាន ការ គ ាំ ទ្រ Ġ ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ Ġ	34	ក ត្ត ា ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ ការ សង ្ គម រា ស្រ ្ត និយម ទទួលបាន ការ គ ាំ ទ្រ Ġ ច្ រ ើន ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ៈ ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព ប្រ ធាន ៈ Ġ មាន សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ប ិត ា âĢĭ ឯក រាជ ្យ ជាតិ Ġ ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ច ល នា ភាព រ ឹង មា ំ នៃ រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ដ ឹក នាំ អង្គ ការ សង ្ គម ថ្ន ាក់ ម ូល ដ្ឋាន ៈ មាន ការ គ ាំ ទ្រ គ្រ ប់ ទី កន្លែង ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹក នាំ ៈ Ġ ក្រ ៅ ពី សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម សី ហ នុ Ġ នៅ មាន ឥ ស្ស រៈ ឆ្ ន ើម ៗ ជា ច្ រ ើន រូប ទៀត វិ ស ័យ ហ ិ រ ញ្ញ វត្ត ុ ៈ Ġ មាន ភាព រ ឹង មា ំ Ġ ដោយ សារ តែ ការ ឧ ប ត្ថ ម្ភ គ ាំ ទ្រ ពី គ្រ ប់ ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន	178	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ ការ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ទទួលបាន ការ គ ាំ ទ្រ ▁ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ ▁	34	▁កត្តា ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ អង្គ ការ ស ង្គ ម រា ស្រ ្ត និយម ទទួលបាន ការ គ ាំ ទ្រ ▁ច្រើន ពី ប្រ ជា ពល រដ្ឋ មាន ៈ ប្រ ជា ប្រ ិយ ភាព ប្រ ធាន ៈ ▁មាន សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁បិតា ▁ឯករាជ្យ ជាតិ ▁ជា ព្រ ះ ប្រ ធាន ច ល នា ភាព រ ឹង ម ាំ នៃ រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ដ ឹក នាំ អង្គ ការ ស ង្គ ម ថ្ន ាក់ ម ូល ដ្ឋាន ៈ មាន ការ គ ាំ ទ្រ គ្រ ប់ ទី កន្លែង ក្ បាល ម៉ា ស៊ី ន ដ ឹក នាំ ៈ ▁ក្រៅពី សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម សី ហ នុ ▁នៅ មាន ឥ ស្ស រៈ ឆ្ ន ើម ៗ ជា ច ្រ ើន រូប ទៀត វិ ស ័យ ហ ិ រ ញ្ញ វត្ត ុ ៈ ▁មាន ភាព រ ឹង ម ាំ ▁ដោយសារតែ ការ ឧ ប ត្ថ ម្ភ គ ាំ ទ្រ ពី គ្រ ប់ ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន	162
របបមាតាធិបតេយ្យមានកំណើតតាំងពីពេលណាមក ចូររកភស្ដុតាងមកបញ្ជាក់ពីរបបទាំងនេះមាននៅកន្លែងណា	null	របបមាតាធិបតេយ្យមានកំណើតតាំងពីពេលសម័យព្រះនាងលីវ យី គ្រងរាជ្យប្រទេសនៅសវទី១ នៃនគរគោកធ្លក ហើយផ្នត់គំនិតនេះបានបន្សល់ទុករហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ឧទាហរណ៍ ពាក្យហៅប្រចាំថ្ងៃ មេសោរ មេទ័ពសុភាសិត ស៊ូស្ថាប់បា កុំឪ្យស្ថាប់មេ	null	របបមាតាធិបតេយ្យមានកំណើតតាំងពីពេលសម័យព្រះនាងលីវ យី គ្រងរាជ្យប្រទេសនៅសវទី១ នៃនគរគោកធ្លក ហើយផ្នត់គំនិតនេះបានបន្សល់ទុករហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ឧទាហរណ៍ ពាក្យហៅប្រចាំថ្ងៃ មេសោរ មេទ័ពសុភាសិត ស៊ូស្ថាប់បា កុំឪ្យស្ថាប់មេ	រ ប ប មា តា ធិបតេយ្យ មាន កំ ណ ើត តាំង ពី ពេល ណា មក Ġ ច ូរ រក ភ ស្ ដ ុត ាង មក បញ្ជា ក់ ពី រ ប បទ ាំង នេះ មាន នៅ កន្លែង ណា Ġ	36	រ ប ប មា តា ធិបតេយ្យ មាន កំ ណ ើត តាំង ពី ពេល សម័យ ព្រ ះ នា ង លី វ âĢĭ Ġ យ ី Ġ គ្រ ង រាជ ្យ ប្រ ទេស នៅ ស វ ទី១ Ġ នៃ ន គរ គោ ក ធ ្ល ក Ġ ហើយ ផ្ ន ត់ គ ំ និ ត នេះ បាន ប ន្ ស ល់ ទុក រ ហ ូត មក ដល់ ស ព្វ ថ ្ង ៃ ĠâĢĭ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ ÂłĠ ពាក្យ ហ ៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ Ġ មេ ស ោរ Ġ មេ ទ ័ ព សុ ភា សិ ត Ġ ស៊ូ ស្ ថា ប់ បា Ġ ក ុំ ឪ ្យ ស្ ថា ប់ មេ	104	▁របប មា តា ធិបតេយ្យ មាន ក ំណ ើត តាំង ពី ពេល ណា មក ▁ចូរ រក ភ ស្ ដ ុត ាង មក បញ្ជា ក់ ពី រ ប បទ ាំង នេះ មាន នៅ កន្លែង ណា ▁	33	▁របប មា តា ធិបតេយ្យ មាន ក ំណ ើត តាំង ពី ពេល សម័យ ព្រ ះ ន ាង លី វ ▁យី ▁គ្រង រាជ ្យ ប្រ ទេស នៅ ស វ ទី១ ▁នៃ ន គរ គ ោក ធ ្ល ក ▁ហើយ ផ្ ន ត់ គ ំ ន ិត នេះ បាន ប ន្ ស ល់ ទុក រ ហ ូត មក ដល់ ស ព្វ ថ ្ង ៃ ▁ឧទាហរណ៍ ▁ពាក្យ ហ ៅ ប្រ ច ាំ ថ ្ង ៃ ▁មេ ស ោរ ▁មេ ទ ័ ព សុ ភា ស ិត ▁ស៊ូ ស ្ថ ាប់ បា ▁កុំ ឪ ្យ ស ្ថ ាប់ មេ	94
ចូរបង្ហាញពីបញ្ហាចម្រុះជាតិសាសន៍នៅបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូពា៍	null	បញ្ហាចម្រុះជាតិសាសន៍នៅបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូពា៍មានដូចជា បញ្ហាសាសនា និកាយផ្សេងគ្នា ការដណ្តើមអត្តសញ្ញាណ នៃជនជាតិនីមួយៗ នាំឲ្យកើតមានសង្គ្រាម ផ្ទៃក្នុង ការបែងចែកអំណាចសង្គ្រាមអ៊ីស្រាអែល និងពួកអារ៉ាប់	null	បញ្ហាចម្រុះជាតិសាសន៍នៅបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូពា៍មានដូចជា បញ្ហាសាសនា និកាយផ្សេងគ្នា ការដណ្តើមអត្តសញ្ញាណ នៃជនជាតិនីមួយៗ នាំឲ្យកើតមានសង្គ្រាម ផ្ទៃក្នុង ការបែងចែកអំណាចសង្គ្រាមអ៊ីស្រាអែល និងពួកអារ៉ាប់	ច ូរ បង ្ហ ាញ ពី ប ញ ្ហ ា ចម្រ ុះ ជាតិ សា ស ន៍ នៅ បណ្ត ាប ្រ ទេស ក្នុង ត ំ ប ន់ ម ជ ្ឈ ិម បូ ពា ៍ Ġ	33	ប ញ ្ហ ា ចម្រ ុះ ជាតិ សា ស ន៍ នៅ បណ្ត ាប ្រ ទេស ក្នុង ត ំ ប ន់ ម ជ ្ឈ ិម បូ ពា ៍ មាន ដូច ជា Ġ ប ញ ្ហ ាស ាស នា Ġ និ កាយ ផ្ សេ ង គ្នា Âł ការ ដ ណ្ត ើម អ ត្ត ស ញ្ញា ណ Ġ នៃ ជន ជាតិ នី មួយ ៗ Ġ នាំ ឲ្យ កើត មាន សង ្ គ្រ ាម Ġ ផ្ ទ ៃ ក្នុង Âł ការ ប ែង ច ែក អ ំណ ា ច សង ្ គ្រ ាម អ៊ី ស្រ ា អ ែល Ġ និង ព ួ ក អា រ៉ា ប់	94	▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ពី ប ញ ្ហ ា ចម្រ ុះ ជាតិ សា ស ន៍ នៅ បណ្ត ា ប្រ ទេស ក្នុង ត ំ ប ន់ ម ជ ្ឈ ិម បូ ពា ៍ ▁	32	▁បញ្ហា ចម្រ ុះ ជាតិ សា ស ន៍ នៅ បណ្ត ា ប្រ ទេស ក្នុង ត ំ ប ន់ ម ជ ្ឈ ិម បូ ពា ៍ មាន ដូច ជា ▁បញ្ហា សា ស នា ▁និ កាយ ផ្ ស េង គ្នា ▁ការ ដ ណ្ត ើម អ ត្ត ស ញ្ញា ណ ▁នៃ ជន ជាតិ នី មួយ ៗ ▁នាំឲ្យ កើត មាន ស ង្គ ្រា ម ▁ផ្ទៃក្នុង ▁ការប ែង ច ែក អ ំ ណា ច ស ង្គ ្រា ម អ៊ី ស្រ ា អ ែល ▁និង ព ួ ក អា រ៉ា ប់	84
តើប្រធានាធិបតីដំបូងគេរស់របស់ប្រទេសនេះមានឈ្មោះអ្វីហើយបានកាន់ាកាប់ អំណាចពីឆ្នាំណា ដល់ឆ្នាំណា	null	ប្រធានាធិបតីដំបូងគេរស់ប្រទេសនេះមានឈ្មោះថាម៉ាសារីក ដែលបានកាន់កាប់អំណាច ពីឆ្នាំ ១៩១៨ ដល់ឆ្នាំ ១៩៣៥	null	ប្រធានាធិបតីដំបូងគេរស់ប្រទេសនេះមានឈ្មោះថាម៉ាសារីក ដែលបានកាន់កាប់អំណាច ពីឆ្នាំ ១៩១៨ ដល់ឆ្នាំ ១៩៣៥	ត ើប ្រ ធាន ា ធិ បតី ដំ បូ ង គ េរ ស់ រ ប ស់ ប្រ ទេស នេះ មាន ឈ្មោះ អ ្វី ហើយ បាន កាន់ ាក ាប់ Ġ អ ំណ ា ច ពី ឆ្នាំ ណា Ġ ដល់ ឆ្នាំ ណា Ġ	38	ប្រ ធាន ា ធិ បតី ដំ បូ ង គ េរ ស់ ប្រ ទេស នេះ មាន ឈ្មោះ ថា ម៉ា សារ ី ក Ġ ដ ែល បាន កាន់ កា ប់ អ ំណ ា ច Ġ ពី ឆ្នាំ Ġ ១៩ ១ ៨ Ġ ដល់ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៣ ៥	41	▁តើ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ដំ បូ ង គ េ រស់ រ ប ស់ ប្រ ទេស នេះ មាន ឈ្មោះ អ ្វី ហើយ បាន កាន់ ាក ាប់ ▁អំណាច ពី ឆ្នាំ ណា ▁ដល់ ឆ្នាំ ណា ▁	34	▁ប្រធានាធិបតី ដំ បូ ង គ េ រស់ ប្រ ទេស នេះ មាន ឈ្មោះ ថា ម៉ា សារ ី ក ▁ដែល បាន កាន់ ក ាប់ អ ំ ណា ច ▁ពី ឆ្នាំ ▁១៩ ១ ៨ ▁ដល់ ឆ្នាំ ▁១៩ ៣ ៥	36
តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលបណ្តាលឱ្យមានការហែកមាត់ស្បូននិងទ្វារមាសផ្នែកខាងលើ	null	កត្តាដែលបណ្តាលឱ្យមានការហែកមាត់ស្បូននិងទ្វារមាសផ្នែកខាងលើគឺសម្រាលអូសបន្លាយឧបសគ្គសម្រាលដោយប្រើដង្កៀបបូមសម្រាលដោយប្រញាប់ប្រញាល់ដោយឯកឯងឬដោយការភ្ញោចអុកស៊ីតូស៊ីនមាត់ស្បូនមិនធម្មតាមិនក្រក្រតី	null	កត្តាដែលបណ្តាលឱ្យមានការហែកមាត់ស្បូននិងទ្វារមាសផ្នែកខាងលើគឺសម្រាលអូសបន្លាយឧបសគ្គសម្រាលដោយប្រើដង្កៀបបូមសម្រាលដោយប្រញាប់ប្រញាល់ដោយឯកឯងឬដោយការភ្ញោចអុកស៊ីតូស៊ីនមាត់ស្បូនមិនធម្មតាមិនក្រក្រតី	ត ើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន ការ ហ ែក មា ត់ ស្ បូ ន និង ទ ្វា រ មាស ផ្ ន ែក ខា ង លើ Ġ	34	ក ត្ត ា ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន ការ ហ ែក មា ត់ ស្ បូ ន និង ទ ្វា រ មាស ផ្ ន ែក ខា ង លើ គ ឺ សម ្រា ល អូ ស ប ន្ លា យ ឧ ប ស គ្គ សម ្រា ល ដោយ ប្រ ើ ដង ្ក ៀប បូ ម âĢĭ សម ្រា ល ដោយ ប្រ ញ ាប់ ប្រ ញ ាល់ ដោយ ឯក ឯ ង ឬ ដោយ ការ ភ ្ញ ោច អ ុក ស៊ី តូ ស៊ី ន មា ត់ ស្ បូ ន ម ិន ធម្ម តា ម ិន ក្រ ក្រ តី	94	▁តើ ក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន ការ ហ ែក ម ាត់ ស ្ប ូន និង ទ ្វា រ មាស ផ្ ន ែក ខា ង លើ ▁	34	▁កត្តា ដ ែល បណ្ត ាល ឱ្យ មាន ការ ហ ែក ម ាត់ ស ្ប ូន និង ទ ្វា រ មាស ផ្ ន ែក ខា ង លើ គ ឺ ស ម្រ ាល អូ ស ប ន ្ល ាយ ឧ ប ស គ្គ ស ម្រ ាល ដោយ ប្រ ើ ដ ង្ក ៀប ប ូម ▁សម្រាល ដោយ ប្រ ញ ាប់ ប្រ ញ ាល់ ដោយ ឯក ឯ ង ឬ ដោយ ការ ភ ្ញ ោច អ ុក ស៊ី តូ ស៊ី ន ម ាត់ ស ្ប ូន ម ិន ធម្ម ត ាម ិន ក្រ ក្រ តី	90
តើអំពើភេរវកម្មអន្តរជាតិដ៏ធំមួយនៅដើមសតវត្សទី២១គឺអ្វី	null	អំពើភេរវកម្មអន្តរជាតិដ៏ធំមួយនៅដើមសតវត្សទី២០ គឹការបើកយន្តហោះបំបុកបំផ្លាញមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៅទីក្រុងញូយ៉ក នាថ្ងៃទី ១១ ខែ កញ្ញា ឆ្នំា ២០០១	null	អំពើភេរវកម្មអន្តរជាតិដ៏ធំមួយនៅដើមសតវត្សទី២០ គឹការបើកយន្តហោះបំបុកបំផ្លាញមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៅទីក្រុងញូយ៉ក នាថ្ងៃទី ១១ ខែ កញ្ញា ឆ្នំា ២០០១	ត ើ អ ំព ើ ភ េរ វ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ ដ ៏ ធ ំ មួយ នៅ ដើម ស ត វ ត ្ស ទី ២ ១ គ ឺ អ ្វី Ġ	32	អ ំព ើ ភ េរ វ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ ដ ៏ ធ ំ មួយ នៅ ដើម ស ត វ ត ្ស ទី ២០ Ġ គ ឹក ារ ប ើក យ ន្ត ហ ោះ ប ំ ប ុក ប ំ ផ្ល ាញ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ នៅ ទី ក្រុង ញ ូ យ៉ ក Ġ នា ថ ្ង ៃ ទី Ġ ១ ១ Ġ ខែ Ġ ក ញ្ញា Ġ ឆ្ ន ំ ា Ġ ២០ ០ ១	81	▁តើ អ ំព ើ ភ េរ វ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ ដ ៏ ធ ំ មួយ នៅ ដើម ស ត វ ត ្ស ទី ២ ១ គ ឺ អ ្វី ▁	31	▁អំពើ ភ េរ វ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ ដ ៏ ធ ំ មួយ នៅ ដើម ស ត វ ត ្ស ទី ២០ ▁គ ឹ ការ ប ើក យ ន្ត ហ ោះ ប ំ ប ុក ប ំ ផ្ល ាញ ម ជ ្ឈ ម ណ្ឌ ល ពា ណ ិ ជ្ជ កម្ម អ ន្ត រ ជាតិ នៅ ទី ក្រុង ញ ូ យ៉ ក ▁នា ថ ្ង ៃ ទី ▁១១ ▁ខែ ▁កញ្ញា ▁ឆ្ន ំ ា ▁២០០ ១	75
តើគម្ពីរវេទក្នុងព្រាហ្មណ៍សាសនារួមមមានអ្វីខ្លះ	null	គម្ពីរវេទក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា រួមមានបីគឺឬកវេទៈ មានរដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យកាព្យ សម្រាប់សូត្រសរសើរពួកនេះតាយជុវេទៈ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យរាយរណ្ដំសម្រាប់សូត្របូជាឬបួងសួង អង្វរអាទិទេពសាមវេទៈ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យម្រាប់សូត្រក្នុងថ្វាយទឹកសោម ឈ្មោះទឹកអម្រឹតរបស់ពួកទេវតាគម្ពីរវេទ ទាំងបីសុទ្តែប្រើភាសាសំស្រ្កឹតទាំងអស់ហៅថា វេទត្រ័យ ឬ ត្រៃវិទ្យា ឬ ត្រៃវេទ ក្រោយមកមានគម្ពីរមួយទៀតគឺ អថ៌វវេទ អថ៌វេទ ជាគម្ពីរសម្រាប់សូត្រហៅ ឬ សូត្រសម្រាប់បណ្ដោញខ្មោចព្រាយបិសាច បន្ថែមពីនេះគេចែកគម្ពីរវេទជាបួនសម័យកាលគឺ សម័យកាលសម័យសំហិកា សម័យព្រាហ្មណ៍ សម័យអារណ្យក សម័យឧបនិស័ទ	null	គម្ពីរវេទក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា រួមមានបីគឺឬកវេទៈ មានរដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យកាព្យ សម្រាប់សូត្រសរសើរពួកនេះតាយជុវេទៈ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យរាយរណ្ដំសម្រាប់សូត្របូជាឬបួងសួង អង្វរអាទិទេពសាមវេទៈ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យម្រាប់សូត្រក្នុងថ្វាយទឹកសោម ឈ្មោះទឹកអម្រឹតរបស់ពួកទេវតាគម្ពីរវេទ ទាំងបីសុទ្តែប្រើភាសាសំស្រ្កឹតទាំងអស់ហៅថា វេទត្រ័យ ឬ ត្រៃវិទ្យា ឬ ត្រៃវេទ ក្រោយមកមានគម្ពីរមួយទៀតគឺ អថ៌វវេទ អថ៌វេទ ជាគម្ពីរសម្រាប់សូត្រហៅ ឬ សូត្រសម្រាប់បណ្ដោញខ្មោចព្រាយបិសាច បន្ថែមពីនេះគេចែកគម្ពីរវេទជាបួនសម័យកាលគឺ សម័យកាលសម័យសំហិកា សម័យព្រាហ្មណ៍ សម័យអារណ្យក សម័យឧបនិស័ទ	ត ើ គម ្ ពី រ វេ ទ ក្នុង ព្រ ា ហ្ម ណ៍ សា ស នា រួម ម មា âĢĭ ន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	25	គម ្ ពី រ វេ ទ ក្នុង ព្រ ហ្ម ញ្ញ សា ស នា Ġ រួម មាន បី គ ឺ ឬ ក វេ ទ ៈ Ġ មាន រ ដំណើរ សេ ច ក្ ដ ី ជា ពាក្យ កា ព្យ Ġ សម ្រា ប់ ស ូត ្រ ស រស ើរ ព ួ ក នេះ តា យ ជ ុ វេ ទ ៈ Ġ មាន ដំណើរ សេ ច ក្ ដ ី ជា ពាក្យ រា យ រណ ្ ដំ សម ្រា ប់ ស ូត ្រ បូ ជា ឬ ប ួង ស ួង Ġ អ ង ្វ រ អា ទិ ទេ ព សា ម វេ ទ ៈ Ġ មាន ដំណើរ សេ ច ក្ ដ ី ជា ពាក្យ ម្រ ាប់ ស ូត ្រ ក្នុង ថ ្វា យ ទឹក ស ោម Ġ ឈ្មោះ ទឹក អ ម្រ ឹត រ ប ស់ ព ួ ក ទេ វ តា គម ្ ពី រ វេ ទ Ġ ទ ាំង បី សុ ទ ្ត ែប ្រ ើ ភា សា សំ ស្រ ្ក ឹត ទ ាំង អ ស់ ហ ៅ ថា Ġ វេ ទ ត្រ ័យ Ġ ឬ Ġ ត្រ ៃ វិទ្យា Ġ ឬ Ġ ត្រ ៃ វេ ទ Ġ ក្រ ោយ មក មាន គម ្ ពី រ មួយ ទៀត គ ឺ Ġ អ ថ ៌ វ វេ ទ Ġ អ ថ ៌ វេ ទ Ġ ជា គម ្ ពី រស ម្រ ាប់ ស ូត ្រ ហ ៅ Ġ ឬ Ġ ស ូត ្រ សម ្រា ប់ ប ណ ្ ដ ោ ញ ខ្ ម ោច ព្រ ាយ ប ិស ា ច Ġ ប ន្ ថ ែម ពី នេះ គ េច ែក គម ្ ពី រ វេ ទ ជា ប ួន សម័យ កាល គ ឺ Ġ សម័យ កាល សម័យ សំ ហ ិកា Ġ សម័យ ព្រ ា ហ្ម ណ៍ Ġ សម័យ អា រណ ្យ ក Ġ សម័យ ឧ ប និ ស ័ ទ	273	▁តើ គ ម្ព ី រ វេ ទ ក្នុង ព្រ ា ហ្ម ណ៍ សា ស នា រួម ម មា ▁ន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	24	▁គម្ពីរ វេ ទ ក្នុង ព្រ ហ្ម ញ្ញ សា ស នា ▁រួម មាន បី គ ឺ ឬ ក វេ ទ ៈ ▁មាន រ ដំណើរ ស េច ក្ ដ ី ជា ពាក្យ កា ព្យ ▁សម្រាប់ ស ូ ត្រ ស រស ើរ ព ួ ក នេះ ត ាយ ជ ុ វេ ទ ៈ ▁មាន ដំណើរ ស េច ក្ ដ ី ជា ពាក្យ រ ាយ រណ ្ ដំ ស ម្រ ាប់ ស ូ ត្រ បូ ជា ឬ ប ួង ស ួង ▁អ ង ្វ រ អា ទិ ទេ ព ស ាម វេ ទ ៈ ▁មាន ដំណើរ ស េច ក្ ដ ី ជា ពាក្យ ម្រ ាប់ ស ូ ត្រ ក្នុង ថ ្វា យ ទឹក ស ោម ▁ឈ្មោះ ទឹក អ ម្រ ឹត រ ប ស់ ព ួ ក ទេ វ តា គ ម្ព ី រ វេ ទ ▁ទាំង បី សុ ទ ្ត ែ ប្រ ើ ភា សា សំ ស្រ ្ក ឹត ទ ាំង អ ស់ ហ ៅ ថា ▁វេ ទ ត្រ ័យ ▁ឬ ▁ត្រ ៃ វិទ្យា ▁ឬ ▁ត្រ ៃ វេ ទ ▁ក្រោយមក មាន គ ម្ព ី រ មួយ ទៀត គ ឺ ▁អ ថ ៌ វ វេ ទ ▁អ ថ ៌ វេ ទ ▁ជា គ ម្ព ី រស ម្រ ាប់ ស ូ ត្រ ហ ៅ ▁ឬ ▁សូត្រ ស ម្រ ាប់ ប ណ ្ ដ ោ ញ ខ្ ម ោច ព្រ ាយ ប ិ សា ច ▁បន្ថែម ពី នេះ គ េច ែក គ ម្ព ី រ វេ ទ ជា ប ួន សម័យ កាល គ ឺ ▁សម័យ កាល សម័យ សំ ហ ិកា ▁សម័យ ព្រ ា ហ្ម ណ៍ ▁សម័យ អា រណ ្យ ក ▁សម័យ ឧ ប និ ស ័ ទ	260
ប្រទេសអង់គ្លេសតែងតែចិញ្ចឹមចិត្ដចង់ចូលជាសមាជិកទីផ្សារនេះ តើនៅឆ្នាំណាដែលប្រទេសអង់គ្លេសបានចូលជាមាសជិកនៃទីផ្សារនេះក្នុងអាណត្ដិប្រធានបតីបារាំងឈ្មោះអ្វី	null	ប្រទេសអង់គ្លេសតែងតែចិញ្ចឹមចិត្ដចង់ចូលជាសមាជិកទីផ្សារនេះ នៅឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលប្រទេសអង់គ្លេសបានចូលជាមាសជិកនៃទីផ្សារក្នុងអាណត្ដិប្រធានបតីបារាំងគឺលោកប៉ុមពិឌូ	null	ប្រទេសអង់គ្លេសតែងតែចិញ្ចឹមចិត្ដចង់ចូលជាសមាជិកទីផ្សារនេះ នៅឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលប្រទេសអង់គ្លេសបានចូលជាមាសជិកនៃទីផ្សារក្នុងអាណត្ដិប្រធានបតីបារាំងគឺលោកប៉ុមពិឌូ	ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស តែ ង តែ ច ិញ ្ច ឹម ច ិត ្ ដ ច ង់ ចូល ជា សម ា ជ ិក ទី ផ្ សារ នេះ Ġ ត ើន ៅ ឆ្នាំ ណា ដ ែល ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល ជា មាស ជ ិក នៃ ទី ផ្ សារ នេះ ក្នុង អា ណ ត ្ ដ ិប ្រ ធាន បតី បា រា ំ ង ឈ្មោះ អ ្វី Ġ	72	ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស តែ ង តែ ច ិញ ្ច ឹម ច ិត ្ ដ ច ង់ ចូល ជា សម ា ជ ិក ទី ផ្ សារ នេះ Ġ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៣ Ġ ដ ែល ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល ជា មាស ជ ិក នៃ ទី ផ្ សារ ក្នុង អា ណ ត ្ ដ ិប ្រ ធាន បតី បា រា ំ ង គ ឺ លោក ប៉ ុម ពិ ឌ ូ	76	▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ត ែង តែ ច ិ ញ្ច ឹម ច ិត ្ ដ ច ង់ ចូល ជា ស មា ជ ិក ទី ផ្ សារ នេះ ▁តើ នៅ ឆ្នាំ ណា ដ ែល ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល ជា មាស ជ ិក នៃ ទី ផ្ សារ នេះ ក្នុង អា ណ ត ្ ដ ិ ប្រ ធាន បតី ប ារ ាំង ឈ្មោះ អ ្វី ▁	69	▁ប្រទេស អ ង់ គ ្ល េស ត ែង តែ ច ិ ញ្ច ឹម ច ិត ្ ដ ច ង់ ចូល ជា ស មា ជ ិក ទី ផ្ សារ នេះ ▁នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៧ ៣ ▁ដែល ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស បាន ចូល ជា មាស ជ ិក នៃ ទី ផ្ សារ ក្នុង អា ណ ត ្ ដ ិ ប្រ ធាន បតី ប ារ ាំង គ ឺ លោក ប៉ ុម ពិ ឌ ូ	73
តើវិមាន ឈ្នះ ឈ្នះមានអត្តន័យអ្វីខ្លះ សម្រាប់កម្ពុជា	null	អត្តន័យរបស់វិមាន ឈ្នះ ឈ្នះ ចំពោះប្រទេសាកម្ពុជាមានដូចជាទី១ បង្ហាញពីភាពកតញ្ញូចំពោះ នយោបាយ ឈ្នះ ឈ្នះ ស្ថាបនិក នយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ និងបុព្វរសដែលបានពលីជីវិតដើម្បី បុព្វហេតុការពារជាតិមាតុភូមិកម្ពុជាទី២ បង្ហាញពីកិត្យានុភាពរបស់កម្ពុជា ទៅដល់ពិភពលោក ក៏ដូចជាបង្ហាញពីតាំងទទួលដោយសន្ដិភាព និងការអភិវឌ្ឍទិ៣ ជាកន្លែងសម្រាប់ចែករំលែក និងជាមជ្ឍមណ្ឌលស្រាវជ្រាវស្វែងយល់ពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រវតិ្តសាស្រ្ដកម្ពុជាពិសេសពីដំណើរឈានទៅរកសន្ដិភាពរបស់កម្ពូជា	null	អត្តន័យរបស់វិមាន ឈ្នះ ឈ្នះ ចំពោះប្រទេសាកម្ពុជាមានដូចជាទី១ បង្ហាញពីភាពកតញ្ញូចំពោះ នយោបាយ ឈ្នះ ឈ្នះ ស្ថាបនិក នយោបាយឈ្នះ ឈ្នះ និងបុព្វរសដែលបានពលីជីវិតដើម្បី បុព្វហេតុការពារជាតិមាតុភូមិកម្ពុជាទី២ បង្ហាញពីកិត្យានុភាពរបស់កម្ពុជា ទៅដល់ពិភពលោក ក៏ដូចជាបង្ហាញពីតាំងទទួលដោយសន្ដិភាព និងការអភិវឌ្ឍទិ៣ ជាកន្លែងសម្រាប់ចែករំលែក និងជាមជ្ឍមណ្ឌលស្រាវជ្រាវស្វែងយល់ពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រវតិ្តសាស្រ្ដកម្ពុជាពិសេសពីដំណើរឈានទៅរកសន្ដិភាពរបស់កម្ពូជា	ត ើ វិ មាន Ġ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ មាន អ ត្ត ន ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ សម ្រា ប់ ក ម្ព ុ ជា Ġ	27	អ ត្ត ន ័យ រ ប ស់ វិ មាន Ġ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ Ġ ចំ ព ោះ ប្រ ទេស ាក ម្ព ុ ជា មាន ដូច ជា ទី១ Ġ បង ្ហ ាញ ពី ភាព ក ត ញ្ញ ូច ំព ោះ Ġ ន យោ បា យ Ġ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ Ġ ស្ ថា ប និ ក Ġ ន យោ បា យ ឈ ្ន ះ Ġ ឈ ្ន ះ ÂłĠ និង ប ុ ព្វ រស ដ ែល បាន ពល ី ជីវ ិត ដើម ្ប ី Ġ ប ុ ព្វ ហេតុ ការពារ ជាតិ មា ត ុ ភ ូម ិក ម្ព ុ ជា ទី ២ Ġ បង ្ហ ាញ ពី ក ិត ្យា នុ ភាព រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា Ġ ទៅ ដល់ ពិ ភព លោក Ġ ក ៏ ដូច ជា បង ្ហ ាញ ពី តាំង ទទួល ដោយ ស ន្ ដ ិ ភាព Ġ និង ការ អភិវឌ្ឍ ទិ ៣ Ġ ជា កន្លែង សម ្រា ប់ ច ែក រំ ល ែក Ġ និង ជា ម ជ ្ឍ ម ណ្ឌ ល ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ស្ វ ែង យ ល់ ពី ព្រ ឹត ្តិ ការណ៍ ប្រ វ តិ ្ត សា ស្រ ្ ដ ក ម្ព ុ ជា ពិ សេ ស ពី ដំណើរ ឈ ាន ទៅ រក ស ន្ ដ ិ ភាព រ ប ស់ ក ម្ព ូ ជា	203	▁តើ វិ មាន ▁ឈ្នះ ▁ឈ្នះ មាន អ ត្ត ន ័យ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁សម្រាប់ ក ម្ព ុ ជា ▁	20	▁អត្ត ន ័យ រ ប ស់ វិ មាន ▁ឈ្នះ ▁ឈ្នះ ▁ចំពោះ ប្រ ទេស ាក ម្ព ុ ជា មាន ដូច ជា ទី១ ▁បង្ហាញ ពី ភាព ក ត ញ្ញ ូច ំព ោះ ▁នយោបាយ ▁ឈ្នះ ▁ឈ្នះ ▁ស្ថាបនិក ▁នយោបាយ ឈ ្ន ះ ▁ឈ្នះ ▁និង ប ុ ព្វ រស ដ ែល បាន ព លី ជីវ ិត ដើម ្ប ី ▁បុ ព្វ ហេតុ ការពារ ជាតិ ម ាត ុ ភ ូម ិក ម្ព ុ ជា ទី ២ ▁បង្ហាញ ពី ក ិត ្យ ានុ ភាព រ ប ស់ ក ម្ព ុ ជា ▁ទៅដល់ ពិ ភព លោក ▁ក៏ ដូច ជា ប ង្ហ ាញ ពី តាំង ទទួល ដោយ ស ន្ ដ ិ ភាព ▁និង ការ អភិវឌ្ឍ ទិ ៣ ▁ជា កន្លែង ស ម្រ ាប់ ច ែក រំ ល ែក ▁និង ជា ម ជ ្ឍ ម ណ្ឌ ល ស្រ ាវ ជ្រ ាវ ស ្វ ែង យ ល់ ពី ព្រ ឹ ត្តិ ការណ៍ ប្រ វ តិ ្ត សា ស្រ ្ ដ ក ម្ព ុ ជា ពិ ស េស ពី ដំណើរ ឈ ាន ទៅ រក ស ន្ ដ ិ ភាព រ ប ស់ ក ម្ព ូ ជា	173
តើពាក្យក្មេងលេងបិទពួន ជាសុភាសិត ឬជាពាក្យបណ្តៅ	null	ពាក្យក្មេងលេងបិទពួនមិនមែនជាសុភាសិត និងជាពាក្យបណ្តៅទេ គឺជាពាក្យ រាល ឧ ត្រាយត្រក ត្រាយត្រេង ប៉ាក់កាអេងណាំនឿក នាងណាចាំទី ក្រឡុកគ្រលី ហូរខ្វាច់	null	ពាក្យក្មេងលេងបិទពួនមិនមែនជាសុភាសិត និងជាពាក្យបណ្តៅទេ គឺជាពាក្យ រាល ឧ ត្រាយត្រក ត្រាយត្រេង ប៉ាក់កាអេងណាំនឿក នាងណាចាំទី ក្រឡុកគ្រលី ហូរខ្វាច់	ត ើ ពាក្យ ក្ មេ ង ល េង ប ិ ទ ព ួន Ġ ជា សុ ភា សិ ត Ġ ឬ ជា ពាក្យ បណ្ត ៅ Ġ	23	ពាក្យ ក្ មេ ង ល េង ប ិ ទ ព ួន ម ិន ម ែន ជា សុ ភា សិ ត Ġ និង ជា ពាក្យ បណ្ត ៅ ទេ Ġ គ ឺ ជា ពាក្យ Ġ រា ល Ġ ឧ Ġ ត្រា យ ត្រ ក Ġ ត្រា យ ត្រ េង Ġ ប៉ា ក់ កា អ េង ណា ំ ន ឿ ក Ġ នា ង ណា ច ាំ ទី Ġ ក្រ ឡ ុក គ្រ លី Ġ ហ ូរ ខ្វ ាច់	66	▁តើ ពាក្យ ក ្ម េង ល េង ប ិ ទ ព ួន ▁ជា សុ ភា ស ិត ▁ឬ ជា ពាក្យ បណ្ត ៅ ▁	22	▁ពាក្យ ក ្ម េង ល េង ប ិ ទ ព ួន ម ិន ម ែន ជា សុ ភា ស ិត ▁និង ជា ពាក្យ បណ្ត ៅ ទេ ▁គឺជា ពាក្យ ▁រ ាល ▁ឧ ▁ត្រ ាយ ត្រ ក ▁ត្រ ាយ ត្រ េង ▁ប៉ា ក់ កា អ េង ណា ំ ន ឿ ក ▁នាង ណា ច ាំ ទី ▁ក្រឡ ុក គ្រ លី ▁ហូរ ខ្វ ាច់	61
តើ UNTAC បានធ្វើសកម្មភាពអ្វីខ្លះនៅកម្ពុជា	null	UNTACបានចំណាយថរិកា ៣០០០ លានដុណ្លរ ដើម្បីបំពេញសកម្មភាព ៤យ៉ាងនៅកម្ពុជាដូចជា ដកអាវុធពីភាគីខ្មែរទាំង ៤ភាគីបញ្ចូលរដ្ឋអំណាចទាំង៤ ឪ្យចូលគ្នារៀបចំការបោះឆ្នោតដោយសេរីនៅកម្ពុជានាំជនភៀសខ្លួនខ្មែរចូលមាតុភូមិវិញ	null	UNTACបានចំណាយថរិកា ៣០០០ លានដុណ្លរ ដើម្បីបំពេញសកម្មភាព ៤យ៉ាងនៅកម្ពុជាដូចជា ដកអាវុធពីភាគីខ្មែរទាំង ៤ភាគីបញ្ចូលរដ្ឋអំណាចទាំង៤ ឪ្យចូលគ្នារៀបចំការបោះឆ្នោតដោយសេរីនៅកម្ពុជានាំជនភៀសខ្លួនខ្មែរចូលមាតុភូមិវិញ	ត ើ ĠU NT AC Ġ បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក ម្ព ុ ជា Ġ	18	UNT AC បាន ចំ ណា យ ថ រិក ា Ġ ៣០ ០០ Ġ លាន ដ ុ ណ ្ល រ Ġ ដើម ្ប ី ប ំព េញ ស កម្ម ភាព Ġ ៤ យ៉ាង នៅ ក ម្ព ុ ជា ដូច ជា Ġ ដ ក អា វុធ ពី ភាគ ី ខ្ ម ែរ ទ ាំង Ġ ៤ ភាគ ី បញ្ចូល រដ្ឋ អ ំណ ា ច ទ ាំង ៤ Ġ ឪ ្យ ចូល គ្នា រៀបចំ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី នៅ ក ម្ព ុ ជា នាំ ជន ភ ៀស ខ្លួន ខ្ ម ែរ ចូល មា ត ុ ភ ូម ិ វិញ	92	▁តើ ▁UN TA C ▁បាន ធ ្វ ើស កម្ម ភាព អ ្វី ខ្ ល ះ នៅ ក ម្ព ុ ជា ▁	17	▁UN TA C បាន ច ំណ ាយ ថ រ ិកា ▁៣ ០០០ ▁លាន ដ ុ ណ ្ល រ ▁ដើម្បី ប ំព េញ ស កម្ម ភាព ▁៤ យ៉ាង នៅ ក ម្ព ុ ជា ដូច ជា ▁ដក អា វុធ ពី ភាគ ី ខ្ ម ែរ ទ ាំង ▁៤ ភាគ ី បញ្ចូល រដ្ឋ អ ំ ណា ច ទ ាំង ៤ ▁ឪ ្យ ចូល គ្នា រៀបចំ ការ ប ោះ ឆ្ ន ោត ដោយ សេ រី នៅ ក ម្ព ុ ជា នាំ ជន ភ ៀស ខ្លួន ខ្ ម ែរ ចូល ម ាត ុ ភ ូម ិ វិញ	89
នៅក្នុងអាណត្តិប្រធានាធិបតី ប៉ុមពីឌូ មានចលនាអ្វីខ្លះបានកើតមានឡើង	null	នៅក្នុងអាណត្តិលោកប្រធានាធិបតី ប៉ុមពីឌី មានចលនាមួយចំនួនបានកើតមានឡើងដូចជា ចលនាស្រ្ដីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការពន្យាកំណើត និង លែងលះចលនាតំបន់និយមសុំឪ្យដកតំបន់មួយចំនួនដូចជា ប្រឹតុងគក និងបាស ដើម្បីបង្កើតជាតំបន់ស័្វយយ័តដោយរក្សានូវវប្បធម៌ដើមរបស់ពួកគេ	null	នៅក្នុងអាណត្តិលោកប្រធានាធិបតី ប៉ុមពីឌី មានចលនាមួយចំនួនបានកើតមានឡើងដូចជា ចលនាស្រ្ដីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការពន្យាកំណើត និង លែងលះចលនាតំបន់និយមសុំឪ្យដកតំបន់មួយចំនួនដូចជា ប្រឹតុងគក និងបាស ដើម្បីបង្កើតជាតំបន់ស័្វយយ័តដោយរក្សានូវវប្បធម៌ដើមរបស់ពួកគេ	នៅ ក្នុង អា ណ ត្តិ ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ប៉ ុម ពី ឌ ូ Ġ មាន ច ល នា អ ្វី ខ្ ល ះ បាន កើត មាន ឡើង Ġ	28	នៅ ក្នុង អា ណ ត្តិ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ ប៉ ុម ពី ឌី Ġ មាន ច ល នា មួយ ចំ ន ួន បាន កើត មាន ឡើង ដូច ជា Ġ ច ល នា ស្រ ្ ដ ី ទ ាម ទ ារ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ព ន្ យា កំ ណ ើត Ġ និង Ġ លែង ល ះ ច ល នា ត ំ ប ន់ និយម សុ ំ ឪ ្យ ដ ក ត ំ ប ន់ មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា Ġ ប្រ ឹត ុង គ ក Ġ និង បា ស Ġ ដើម ្ប ី បង ្ក ើត ជា ត ំ ប ន់ ស ័ ្វ យ យ ័ត ដោយ រក ្សា ន ូវ វ ប្ប ធម៌ ដើម រ ប ស់ ព ួ ក គ េ Âł	123	▁នៅក្នុង អា ណ ត្តិ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ប៉ុ ម ពី ឌ ូ ▁មាន ច ល នា អ ្វី ខ្ ល ះ បាន កើត មាន ឡើង ▁	27	▁នៅក្នុង អា ណ ត្តិ លោក ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁ប៉ុ ម ពី ឌី ▁មាន ច ល នា មួយ ចំ ន ួន បាន កើត មាន ឡើង ដូច ជា ▁ចលនា ស្រ ្ ដ ី ទ ាម ទ ារ សិ ទ្ធិ សេ រី ភាព ក្នុង ការ ព ន ្យា ក ំណ ើត ▁និង ▁លែង ល ះ ច ល នា ត ំ ប ន់ និយម ស ុំ ឪ ្យ ដ ក ត ំ ប ន់ មួយ ចំ ន ួន ដូច ជា ▁ប្រ ឹត ុង គ ក ▁និង ប ាស ▁ដើម្បី ប ង្ក ើត ជា ត ំ ប ន់ ស ័ ្វ យ យ ័ត ដោយ រ ក្ស ាន ូវ វ ប្ប ធម៌ ដើម រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ▁	118
តើនរណាជាមេខ្មែរក្រហម សូមរាប់ឪ្យបាន៣នាក់	null	មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមមានប៉ុល ពតខៀវ សំផននួន ជាអៀង សារី	null	មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមមានប៉ុល ពតខៀវ សំផននួន ជាអៀង សារី	ត ើន រណ ា ជា មេ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម Ġ ស ូម រា ប់ ឪ ្យ បាន ៣ នាក់ Ġ	21	មេ ដ ឹក នាំ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន ប៉ ុល Ġ ព ត ខ ៀវ Ġ សំ ផ ន ន ួន Ġ ជា អ ៀង Ġ សារ ី	27	▁តើ ន រ ណា ជា មេ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁សូម រ ាប់ ឪ ្យ បាន ៣ នាក់ ▁	20	▁មេដឹកនាំ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម មាន ប៉ ុល ▁ពត ខ ៀវ ▁សំ ផ ន ន ួន ▁ជា អ ៀង ▁សារ ី	23
ព្រះពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លច្រើនប្រារពធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ៤ រោចខែពិសាខ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ តើពិធីនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងដូចម្តេចខ្លះ	null	ព្រះពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លច្រើនប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ៤រោច ខែពិសាខជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពិធីនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗ ៤យ៉ាងគឺ សម្ពោធការផ្តើមបើកក្សេត្ររដូវប្រកាសប្រាក់ពីពេលវេលាដល់ប្រជាកសិករថា ដំណើរការធ្វើស្រែឱ្យទាន់រដូវភ្លៀងធ្លាក់ដើមឆ្នាំ បន់ស្រន់អង្វរកឱ្យទេវតារក្សាទឹកដីបង្អុលទឹកភ្លៀងសម្រាប់ដាំដំណាំ សុំទឹកភ្លៀងពីទេវតា ដាស់ព្រះធរណីឱ្យជួបថែរក្សាបង្កើនផលដំណាំ គឺជាការរំលឹកគុណព្រះធរណីដែលបានផ្តល់នូវការលូតលាស់ដល់ដំណាំគ្រប់ប្រភេទ បង្ហាញពីរបកគំហើញថ្មីលើការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម មានបញ្ជាក់ការឈ្លាសវែរបស់ខ្មែរប្តូរពីការដាំស្រូវដោយបុកដាំមកភ្ជួររាល់វិញ	null	ព្រះពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លច្រើនប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ ៤រោច ខែពិសាខជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពិធីនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗ ៤យ៉ាងគឺ សម្ពោធការផ្តើមបើកក្សេត្ររដូវប្រកាសប្រាក់ពីពេលវេលាដល់ប្រជាកសិករថា ដំណើរការធ្វើស្រែឱ្យទាន់រដូវភ្លៀងធ្លាក់ដើមឆ្នាំ បន់ស្រន់អង្វរកឱ្យទេវតារក្សាទឹកដីបង្អុលទឹកភ្លៀងសម្រាប់ដាំដំណាំ សុំទឹកភ្លៀងពីទេវតា ដាស់ព្រះធរណីឱ្យជួបថែរក្សាបង្កើនផលដំណាំ គឺជាការរំលឹកគុណព្រះធរណីដែលបានផ្តល់នូវការលូតលាស់ដល់ដំណាំគ្រប់ប្រភេទ បង្ហាញពីរបកគំហើញថ្មីលើការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម មានបញ្ជាក់ការឈ្លាសវែរបស់ខ្មែរប្តូរពីការដាំស្រូវដោយបុកដាំមកភ្ជួររាល់វិញ	ព្រ ះ ពិ ធី ច្ រ ត់ ព្រ ះ ន ង្គ ័ ល ច្ រ ើន ប្រា រ ព ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ៤ Ġ រោច ខែ ពិ សា ខ Ġ ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ ត ើ ពិ ធី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ក្នុង គោ ល ប ំណ ង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	61	ព្រ ះ ពិ ធី ច្ រ ត់ ព្រ ះ ន ង្គ ័ ល ច្ រ ើន ប្រា រ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ Ġ ៤ រោច Ġ ខែ ពិ សា ខ ជា រ ៀង រា ល់ ឆ្នាំ Ġ ពិ ធី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ក្នុង គោ ល ប ំណ ង សំ ខា ន់ ៗ Ġ ៤ យ៉ាង គ ឺ Ġ សម ្ ព ោ ធ ការ ផ្ ត ើម ប ើក ក្ស េត ្រ រ ដ ូវ ប្រ កាស ប្រា ក់ ពី ពេល វេ លា ដល់ ប្រ ជា ក សិ ករ ថា Ġ ដំណើរ ការ ធ ្វ ើស ្រ ែ ឱ្យ ទាន ់ រ ដ ូវ ភ្ល ៀង ធ ្លា ក់ ដើម ឆ្នាំ Ġ ប ន់ ស្រ ន់ អ ង ្វ រក ឱ្យ ទេ វ តា រក ្សា ទឹក ដ ី បង ្អ ុល ទឹក ភ្ល ៀង សម ្រា ប់ ដា ំ ដំ ណា ំ Ġ សុ ំ ទឹក ភ្ល ៀង ពី ទេ វ តា Ġ ដា ស់ ព្រ ះ ធរ ណី ឱ្យ ជ ួ ប ថ ែរ ក្ស ាប ង្ក ើន ផល ដំ ណា ំ Ġ គ ឺ ជា ការ រំ ល ឹក គុណ ព្រ ះ ធរ ណី ដ ែល បាន ផ្ ត ល់ ន ូវ ការ ល ូត លាស់ ដល់ ដំ ណា ំ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ Ġ បង ្ហ ាញ ពី រ ប ក គ ំ ហ ើ ញ ថ ្ម ី លើក ារ អភិវឌ្ឍ ន៍ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម Ġ មាន បញ្ជា ក់ ការ ឈ ្លា ស វ ែរ ប ស់ ខ្ ម ែរ ប្ តូ រ ពី ការ ដា ំ ស្រ ូវ ដោយ ប ុក ដា ំ មក ភ ្ ជ ួរ រា ល់ វិញ ĠâĢĭ	268	▁ព្រះ ពិ ធី ច ្រ ត់ ព្រ ះ ន ង្គ ័ ល ច ្រ ើន ប្រ ារ ព ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ▁៤ ▁ រោច ខែ ពិ សា ខ ▁ជារៀងរាល់ ឆ្នាំ ▁តើ ពិ ធី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ក្នុង គ ោល ប ំណ ង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	55	▁ព្រះ ពិ ធី ច ្រ ត់ ព្រ ះ ន ង្គ ័ ល ច ្រ ើន ប្រ ារ ព្ ធ ធ ្វ ើ ឡើង នៅ ថ ្ង ៃ ▁៤ រោច ▁ខែ ពិ សា ខ ជា រ ៀង រ ាល់ ឆ្នាំ ▁ពិធី នេះ ធ ្វ ើ ឡើង ក្នុង គ ោល ប ំណ ង សំ ខ ាន់ ៗ ▁៤ យ៉ាង គ ឺ ▁សម្ពោធ ការ ផ្ ត ើម ប ើក ក្ស េ ត្រ រ ដ ូវ ប្រ កាស ប្រ ាក់ ពី ពេល វេ លា ដល់ ប្រ ជា ក សិ ករ ថា ▁ដំណើរការ ធ ្វ ើ ស្រ ែ ឱ្យ ទ ាន់ រ ដ ូវ ភ្ល ៀង ធ ្ល ាក់ ដើម ឆ្នាំ ▁ប ន់ ស្រ ន់ អ ង ្វ រក ឱ្យ ទេ វ តា រក ្សា ទឹក ដ ី បង ្អ ុល ទឹក ភ្ល ៀង ស ម្រ ាប់ ដ ាំ ដ ំណ ាំ ▁សុំ ទឹក ភ្ល ៀង ពី ទេ វ តា ▁ដ ាស់ ព្រ ះ ធរ ណី ឱ្យ ជ ួ ប ថ ែរ ក្ស ាប ង្ក ើន ផល ដ ំណ ាំ ▁គឺជា ការ រំ ល ឹក គុណ ព្រ ះ ធរ ណី ដ ែល បាន ផ្ ត ល់ ន ូវ ការ ល ូត លាស់ ដល់ ដ ំណ ាំ គ្រ ប់ ប្រ ភ េ ទ ▁បង្ហាញ ពី រ ប ក គ ំ ហ ើ ញ ថ ្ម ី លើ ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ វិ ស ័យ ក សិ កម្ម ▁មាន បញ្ជា ក់ ការ ឈ ្លា ស វ ែរ ប ស់ ខ្ ម ែរ ប ្ត ូរ ពី ការ ដ ាំ ស្រ ូវ ដោយ ប ុក ដ ាំ មក ភ ្ ជ ួរ រ ាល់ វិញ ▁	256
ចូរនិយាយអប់រំនៅឆ្នាំសិក្សា ១៩៨៥-១៩៨៦ ពីបឋមសិក្សា ដល់មធ្យមសិក្សានៅប្រទេសប៉ូឡូញ	null	ការងារអប់រំឆ្នាំសិក្សា ១៩៨៥១៩៨៦ នៅប្រទេសប៉ូឡូញរួមមាន សាលាបឋមសិក្សា គឺមានចំនួន ១៧ ០១៣ ខ្នងដែលមានចំនួនសិស្សសរុប ៣៨៣ ពាន់នាក់ និងមានគ្រូសរុបចំនួន ២៧៧៩០០ នាក់ សាលាមធ្យមសិក្សាចំណេះទូទៅ គឺមានចំនួន ១១៣១ ខ្នង ដែលមានចំនួនសិស្សសរុប ៣៨៣ ពាន់នាក់ និងមានគ្រូសរុបចំនួន ២២៣០០ នាក់	null	ការងារអប់រំឆ្នាំសិក្សា ១៩៨៥១៩៨៦ នៅប្រទេសប៉ូឡូញរួមមាន សាលាបឋមសិក្សា គឺមានចំនួន ១៧ ០១៣ ខ្នងដែលមានចំនួនសិស្សសរុប ៣៨៣ ពាន់នាក់ និងមានគ្រូសរុបចំនួន ២៧៧៩០០ នាក់ សាលាមធ្យមសិក្សាចំណេះទូទៅ គឺមានចំនួន ១១៣១ ខ្នង ដែលមានចំនួនសិស្សសរុប ៣៨៣ ពាន់នាក់ និងមានគ្រូសរុបចំនួន ២២៣០០ នាក់	ច ូរ និ យា យ អ ប់ រំ នៅ ឆ្នាំ សិ ក្ស ា Ġ ១៩ ៨ ៥ - ១៩ ៨ ៦ Ġ ពី ប ឋ ម សិ ក្ស ា Ġ ដល់ ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ាន ៅ ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ Ġ	41	ការងារ អ ប់ រំ ឆ្នាំ សិ ក្ស ា Ġ ១៩ ៨ ៥ ១៩ ៨ ៦ Ġ នៅ ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ រួម មាន Ġ សា លា ប ឋ ម សិ ក្ស ា Ġ គ ឺ មាន ចំ ន ួន Ġ ១ ៧ Ġ ០ ១ ៣ Ġ ខ្នង ដ ែល មាន ចំ ន ួន សិ ស្ស ស រ ុប Ġ ៣ ៨ ៣ Ġ ពាន់ នាក់ Ġ និង មាន គ្រ ូស រ ុប ចំ ន ួន Ġ ២ ៧៧ ៩០ ០ Ġ នាក់ ĠâĢĭ សា លា ម ធ ្យ ម សិ ក្ស ា ចំ ណេ ះ ទូ ទៅ Ġ គ ឺ មាន ចំ ន ួន Ġ ១ ១ ៣ ១ Ġ ខ្នង Ġ ដ ែល មាន ចំ ន ួន សិ ស្ស ស រ ុប Ġ ៣ ៨ ៣ Ġ ពាន់ នាក់ Ġ និង មាន គ្រ ូស រ ុប ចំ ន ួន Ġ ២ ២ ៣០ ០ Ġ នាក់	128	▁ចូរ ន ិយ ាយ អ ប់ រំ នៅ ឆ្នាំ ស ិក ្សា ▁១៩ ៨ ៥ - ១ ៩៨ ៦ ▁ពី ប ឋ ម ស ិក ្សា ▁ដល់ ម ធ ្យ ម ស ិក ្សា នៅ ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ ▁	40	▁ការងារ អ ប់ រំ ឆ្នាំ ស ិក ្សា ▁១៩ ៨ ៥ ១ ៩៨ ៦ ▁នៅ ប្រ ទេស ប៉ ូ ឡូ ញ រួម មាន ▁សាលា ប ឋ ម ស ិក ្សា ▁គឺ មាន ចំ ន ួន ▁១៧ ▁០១ ៣ ▁ខ្នង ដ ែល មាន ចំ ន ួន សិ ស្ស ស រ ុប ▁៣៨ ៣ ▁ពាន់ នាក់ ▁និង មាន គ្រ ូស រ ុប ចំ ន ួន ▁២៧ ៧ ៩ ០០ ▁នាក់ ▁សាលា ម ធ ្យ ម ស ិក ្សា ច ំណ េះ ទូ ទៅ ▁គឺ មាន ចំ ន ួន ▁១១ ៣ ១ ▁ខ្នង ▁ដែល មាន ចំ ន ួន សិ ស្ស ស រ ុប ▁៣៨ ៣ ▁ពាន់ នាក់ ▁និង មាន គ្រ ូស រ ុប ចំ ន ួន ▁២២ ៣ ០០ ▁នាក់	117
តើវត្តមានកងទ័ពវៀតណាមនៅលើទឹកដីកម្ពុជា និងការដកកងទ័ពវៀតណាម ចេញពីកម្ពុជានៅថ្ងៃខែឆ្នាំណា មានបញ្ហាអ្វីខ្លះកើតឡើង	null	វត្តមានកងទ័ពវៀតណាមនៅលើទឹកដីកម្ពុជា ៧ មករា ១៩៧៩ កងទ័ពវៀតណាមដកចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ១ កញ្ញា ១៩៨៩ នៅពេលកងទ័ពវៀតណាមដកចេញទៅ គេសង្កេតឃើញមានការរីកចម្រើនរវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលនិងកងទ័ពតស៊ូ	null	វត្តមានកងទ័ពវៀតណាមនៅលើទឹកដីកម្ពុជា ៧ មករា ១៩៧៩ កងទ័ពវៀតណាមដកចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ១ កញ្ញា ១៩៨៩ នៅពេលកងទ័ពវៀតណាមដកចេញទៅ គេសង្កេតឃើញមានការរីកចម្រើនរវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលនិងកងទ័ពតស៊ូ	ត ើ វត្ត មាន ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម នៅ លើ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា Ġ និង ការ ដ ក ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម Ġ ចេញ ពី ក ម្ព ុ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា Ġ មាន ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ កើត ឡើង Ġ	60	វត្ត មាន ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម នៅ លើ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា Ġ ៧ Ġ មក រា Ġ ១៩ ៧ ៩ Ġ ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម ដ ក ចេញ ពី ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា Ġ ១ Ġ ក ញ្ញា Ġ ១៩ ៨ ៩ Ġ នៅ ពេល ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម ដ ក ចេញ ទៅ Ġ គ េស ង្ក េត ឃើញ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន រ វា ង ក ង ទ ័ ពរ ដ្ឋា ភិ បាល និង ក ង ទ ័ ព ត ស៊ូ	97	▁តើ វត្ត មាន ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម នៅ លើ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ▁និង ការ ដ ក ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម ▁ចេញពី ក ម្ព ុ ជា នៅ ថ ្ង ៃ ខែ ឆ្នាំ ណា ▁មាន ប ញ ្ហ ា អ ្វី ខ្ ល ះ កើត ឡើង ▁	58	▁វត្តមាន ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម នៅ លើ ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ▁៧ ▁មករា ▁១៩៧៩ ▁កងទ័ព វ ៀត ណា ម ដ ក ចេញ ពី ទឹក ដ ី ក ម្ព ុ ជា ▁១ ▁កញ្ញា ▁១៩ ៨ ៩ ▁នៅពេល ក ង ទ ័ ព វ ៀត ណា ម ដ ក ចេញ ទៅ ▁គេ ស ង្ក េត ឃើញ មាន ការ រី ក ចម្រ ើន រ វ ាង ក ង ទ ័ ពរ ដ្ឋា ភិ បាល និង ក ង ទ ័ ព ត ស៊ូ	87
តើប្រទេសកម្ពុជាជួយប្រទះផលលំបាកអ្វីខ្លះក្រោយពីការបែកបន្ទាយលង្វែក	null	ការបែកបាក់បន្ទាយលង្វែកផ្ដល់ផលវិបាកប្រទេសធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិកាន់តែធ្ងនធ្ងរប្រទេសធ្លាក់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយមួយនៅអាស៊ីតអាគ្នេយ៍ បាត់បង់ឬទ្ទានុភាពកម្ពុជាបាត់បង់កេតភណ្ឌ ក្បូនខ្នាត ច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត វប្បធម៌ខ្មែរប្រទសធ្លាក់ក្នុងភាពអាណាធិបតេយ្យ គ្រោះទុរភិក្សកើតពេញផ្ទៃប្រទេសបាត់បង់ទឹកដីដូចជា ខេត្តចន្ទបុរី បស្ទឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង់ សៀមរាប ពោធិ៍សាត់ប្រជារាស្រ្ដបាត់បង់ជំនឿលើព្រះរាជា ក្សត្រ៤អង្គ គ្មានទសពិតរាជធម៌	null	ការបែកបាក់បន្ទាយលង្វែកផ្ដល់ផលវិបាកប្រទេសធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិកាន់តែធ្ងនធ្ងរប្រទេសធ្លាក់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយមួយនៅអាស៊ីតអាគ្នេយ៍ បាត់បង់ឬទ្ទានុភាពកម្ពុជាបាត់បង់កេតភណ្ឌ ក្បូនខ្នាត ច្បាប់ អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត វប្បធម៌ខ្មែរប្រទសធ្លាក់ក្នុងភាពអាណាធិបតេយ្យ គ្រោះទុរភិក្សកើតពេញផ្ទៃប្រទេសបាត់បង់ទឹកដីដូចជា ខេត្តចន្ទបុរី បស្ទឹមបុរី នគររាជសីមា បាត់ដំបង់ សៀមរាប ពោធិ៍សាត់ប្រជារាស្រ្ដបាត់បង់ជំនឿលើព្រះរាជា ក្សត្រ៤អង្គ គ្មានទសពិតរាជធម៌	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ជ ួយ ប្រ ទ ះ ផល លំបាក អ ្វី ខ្ ល ះ ក្រ ោយ ពី ការ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក âĢĭ Ġ	31	ការ បែក បា ក់ ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ផ្ ដល់ ផល វិ បា ក ប្រ ទេស ធ ្លា ក់ ក្នុង វិ ប ត្តិ កាន់ តែ ធ ្ង ន ធ ្ង រ ប្រ ទេស ធ ្លា ក់ ទៅ ជា រដ្ឋ ទ ន់ ខ្សោយ មួយ នៅ អា ស៊ី ត អា គ ្ន េ យ ៍ Ġ បា ត់ បង់ ឬ ទ្ទ ានុ ភាព ក ម្ព ុ ជា បា ត់ បង់ ក េត ភណ្ឌ Ġ ក្ បូ ន ខ្ នា ត Ġ ច្ បា ប់ Ġ អ្នក ប្រា ជ្ញ Ġ បណ្ឌិត Ġ វ ប្ប ធម៌ ខ្ ម ែរ ប្រ ទ ស ធ ្លា ក់ ក្នុង ភាព អា ណា ធិបតេយ្យ Ġ គ្រ ោះ ទ ុរ ភិ ក្ស កើត ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស បា ត់ បង់ ទឹក ដ ី ដូច ជា Ġ ខ េត ្ត ច ន្ទ ប ុរ ី Ġ ប ស្ទ ឹម ប ុរ ី Ġ ន គរ រាជ សី មា Ġ បា ត់ ដំ បង់ Ġ ស ៀម រា ប Ġ ព ោ ធិ ៍ សា ត់ ប្រ ជា រា ស្រ ្ ដ បា ត់ បង់ ជំ ន ឿ លើ ព្រ ះ រាជ ា Ġ ក្សត្រ ៤ អង្គ Ġ គ ្ម ាន ទ ស ពិ ត រាជ ធម៌	186	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ជ ួយ ប្រ ទ ះ ផល លំបាក អ ្វី ខ្ ល ះ ក្រ ោយ ពី ការ បែក ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ▁	30	▁ការ បែក ប ាក់ ប ន្ទ ាយ លង ្វ ែក ផ្ ដល់ ផល វិ ប ាក ប្រ ទេស ធ ្ល ាក់ ក្នុង វិ ប ត្តិ កាន់ តែ ធ ្ង ន ធ ្ង រ ប្រ ទេស ធ ្ល ាក់ ទៅ ជា រដ្ឋ ទ ន់ ខ្សោយ មួយ នៅ អា ស៊ី ត អា គ ្ន េ យ ៍ ▁បាត់បង់ ឬ ទ្ទ ានុ ភាព ក ម្ព ុ ជា ប ាត់ បង់ ក េត ភណ្ឌ ▁ក្ប ូន ខ្ នា ត ▁ច្បាប់ ▁អ្នក ប្រា ជ្ញ ▁បណ្ឌិត ▁វប្បធម ៌ ខ្ ម ែរ ប្រ ទ ស ធ ្ល ាក់ ក្នុង ភាព អា ណា ធិបតេយ្យ ▁គ្រោះ ទ ុរ ភិ ក្ស កើត ព េញ ផ្ ទ ៃ ប្រ ទេស ប ាត់ បង់ ទឹក ដ ី ដូច ជា ▁ខេត្ត ច ន្ទ ប ុ រី ▁ប ស្ទ ឹម ប ុ រី ▁នគរ រាជ សី មា ▁បាត់ដំបង ់ ▁សៀមរាប ▁ពោធិ៍សាត់ ប្រ ជា រា ស្រ ្ ដ ប ាត់ បង់ ជំ ន ឿ លើ ព្រ ះ រាជ ា ▁ ក្សត្រ ៤ អង្គ ▁គ្មាន ទ ស ព ិត រាជ ធម៌	164
តើរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំណា អ្នកណាជាមេដឹកនាំ មានគណបក្សចម្រុះអ្វីខ្លះ	null	រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៤ដឹកនាំដោយឧត្តមសេនីយ៍ ដឺហ្គោលមានគណបក្សចម្រុះគឺៈគណបក្សសង្គមនិយមគណបក្សកុំមុយនីសនិងគណបក្សចលនាសាធារណរដ្ឋប្រជាជន	null	រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៤ដឹកនាំដោយឧត្តមសេនីយ៍ ដឺហ្គោលមានគណបក្សចម្រុះគឺៈគណបក្សសង្គមនិយមគណបក្សកុំមុយនីសនិងគណបក្សចលនាសាធារណរដ្ឋប្រជាជន	ត ើរ ដ្ឋា ភិ បាល បណ្ត ោះ អា ស ន្ន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ អ្នក ណា ជា មេ ដ ឹក នាំ Ġ មាន គ ណ ប ក្ស ចម្រ ុះ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	36	រដ្ឋ ា ភិ បាល បណ្ត ោះ អា ស ន្ន បង ្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៤ ៤ ដ ឹក នាំ ដោយ ឧ ត្ត ម សេ នី យ ៍ Ġ ដ ឺ ហ្គោ ល មាន គ ណ ប ក្ស ចម្រ ុះ គ ឺ ៈ គ ណ ប ក្ស សង ្ គម និយម គ ណ ប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស និង គ ណ ប ក្ស ច ល នា សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ជន	76	▁តើ រ ដ្ឋា ភិ បាល បណ្ត ោះ អា ស ន្ន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ណា ▁អ្នកណា ជា មេ ដ ឹក នាំ ▁មាន គ ណ ប ក្ស ចម្រ ុះ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	35	▁រដ្ឋាភិបាល បណ្ត ោះ អា ស ន្ន ប ង្ក ើត ឡើង នៅ ឆ្នាំ ▁១៩ ៤ ៤ ដ ឹក នាំ ដោយ ឧ ត្ត ម ស េន ីយ៍ ▁ដ ឺ ហ្គោ ល មាន គ ណ ប ក្ស ចម្រ ុះ គ ឺ ៈ គ ណ ប ក្ស ស ង្គ ម និយម គ ណ ប ក្ស ក ុំ ម ុយ នី ស និង គ ណ ប ក្ស ច ល នា សា ធា រណ រដ្ឋ ប្រ ជា ជន	72
ជនណាដែលទទួលសិទ្ធិសាងសង់ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវប្រសព្វ ផ្លូវប្រសព្វក្នុងលំហរ ផ្លូវជាន់គ្នា ស្ពានអាកាស ស្ពានរំលង ផ្លូវរូងក្រោមដី ផ្លូវក្រោមទឹក ឬផ្លូវជួបគ្នារវាងផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវអយស្ម័យយាន ដោយមិនគោរពតាមបទប្បញ្ញត្តិបច្ចេកទេសដែលបានកំណត់ក្នុងគម្រោងប្លង់សាងសង់ ៖	null	ត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ៥ ០០០ ០០០ប្រាំលានរៀល និងត្រូវតម្រូវឲ្យសាង សង់ ឡើងវិញតាមគម្រោងប្លង់ដែលបានកំណត់ត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជា ប្រាក់ចំនួន ៥ ០០០ ០០០ប្រាំលានរៀល និងតម្រូវឲ្យបំពាក់ បរិក្ខារផ្លូវថ្នល់ឡើងវិញទាំងអស់ ស្របតាមគម្រោងប្លង់សាងសង់ដែលបានកំណត់ក្នុង កិច្ចសន្យាត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ២ ០០០ ០០០ពីរលានរៀល និង តម្រូវឲ្យបំពាក់ បរិក្ខារផ្លូវថ្នល់ឡើងវិញទាំងអស់ ស្របតាមគម្រោងប្លង់សាងសង់ដែលបាន កំណត់ក្នុង កិច្ចសន្យាត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ១ ០០០ ០០០មួយលានរៀល និងតម្រូវឲ្យបំពាក់បរិក្ខារ ផ្លូវថ្នល់ឡើងវិញទាំងអស់ ស្របតាមគម្រោងប្លង់សាងសង់ដែលបាន កំណត់ក្នុង កិច្ចសន្យាត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ២ ០០០ ០០០ពីរលានរៀល និងត្រូវប្តឹងទៅតុលាការត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ១ ០០០ ០០០មួយលានរៀល និងត្រូវប្តឹងទៅតុលាការត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ២ ០០០ ០០០ពីរលានរៀល	null	ត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ៥ ០០០ ០០០ប្រាំលានរៀល និងត្រូវតម្រូវឲ្យសាង សង់ ឡើងវិញតាមគម្រោងប្លង់ដែលបានកំណត់ត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជា ប្រាក់ចំនួន ៥ ០០០ ០០០ប្រាំលានរៀល និងតម្រូវឲ្យបំពាក់ បរិក្ខារផ្លូវថ្នល់ឡើងវិញទាំងអស់ ស្របតាមគម្រោងប្លង់សាងសង់ដែលបានកំណត់ក្នុង កិច្ចសន្យាត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ២ ០០០ ០០០ពីរលានរៀល និង តម្រូវឲ្យបំពាក់ បរិក្ខារផ្លូវថ្នល់ឡើងវិញទាំងអស់ ស្របតាមគម្រោងប្លង់សាងសង់ដែលបាន កំណត់ក្នុង កិច្ចសន្យាត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ១ ០០០ ០០០មួយលានរៀល និងតម្រូវឲ្យបំពាក់បរិក្ខារ ផ្លូវថ្នល់ឡើងវិញទាំងអស់ ស្របតាមគម្រោងប្លង់សាងសង់ដែលបាន កំណត់ក្នុង កិច្ចសន្យាត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ២ ០០០ ០០០ពីរលានរៀល និងត្រូវប្តឹងទៅតុលាការត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ១ ០០០ ០០០មួយលានរៀល និងត្រូវប្តឹងទៅតុលាការត្រូវពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ចំនួន ២ ០០០ ០០០ពីរលានរៀល	ជន ណា ដ ែល ទទួល សិ ទ្ធិ សា ង សង ់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ ផ្ល ូវ ប្រ ស ព្វ Ġ ផ្ល ូវ ប្រ ស ព្វ ក្នុង លំ ហ រ Ġ ផ្ល ូវ ជា ន់ គ្នា Ġ ស្ព ាន អា កាស Ġ ស្ព ាន រំ លង Ġ ផ្ល ូវ រ ូង ក្រោម ដ ី Ġ ផ្ល ូវ ក្រោម ទឹក Ġ ឬ ផ្ល ូវ ជ ួ ប គ្នា រ វា ង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ Ġ និង ផ្ល ូវ អ យ ស្ម ័យ យា ន Ġ ដោយ ម ិន គោ រ ព តា ម បទ ប្ប ញ្ញ ត្តិ ប ច្ច េក ទេស ដ ែល បាន កំ ណ ត់ ក្នុង គម ្រ ោង ប្ លង ់ សា ង សង ់ Ġ ៖ Ġ	110	Ġ ត្រូវ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ជា ប្រា ក់ ចំ ន ួន Ġ ៥ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប្រា ំ លាន រ ៀល Ġ និង ត្រូវ ត ម្រ ូវ ឲ្យ សា ង Ġ សង ់ Ġ ឡើង វិញ តា ម គម ្រ ោង ប្ លង ់ ដ ែល បាន កំ ណ ត់ ត្រូវ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ជា Ġ ប្រា ក់ ចំ ន ួន Ġ ៥ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ប្រា ំ លាន រ ៀល Ġ និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ ប ំព ាក់ Ġ បរ ិក ្ខ ារ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ឡើង វិញ ទ ាំង អ ស់ Ġ ស្រ ប តា ម គម ្រ ោង ប្ លង ់ សា ង សង ់ ដ ែល បាន កំ ណ ត់ ក្នុង Ġ កិច្ច ស ន្ យា ត្រូវ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ជា ប្រា ក់ ចំ ន ួន Ġ ២ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ពី រ លាន រ ៀល Ġ និង Ġ ត ម្រ ូវ ឲ្យ ប ំព ាក់ Ġ បរ ិក ្ខ ារ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ឡើង វិញ ទ ាំង អ ស់ Ġ ស្រ ប តា ម គម ្រ ោង ប្ លង ់ សា ង សង ់ ដ ែល បាន Ġ កំ ណ ត់ ក្នុង Ġ កិច្ច ស ន្ យា ត្រូវ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ជា ប្រា ក់ ចំ ន ួន Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ មួយ លាន រ ៀល Ġ និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ ប ំព ាក់ បរ ិក ្ខ ារ Ġ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ឡើង វិញ ទ ាំង អ ស់ Ġ ស្រ ប តា ម គម ្រ ោង ប្ លង ់ សា ង សង ់ ដ ែល បាន Ġ កំ ណ ត់ ក្នុង Ġ កិច្ច ស ន្ យា ត្រូវ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ជា ប្រា ក់ ចំ ន ួន Ġ ២ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ពី រ លាន រ ៀល Ġ និង ត្រូវ ប្ ត ឹង ទៅ ត ុល ាក ារ ត្រូវ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ជា ប្រា ក់ ចំ ន ួន Ġ ១ Ġ ០០០ Ġ ០០០ មួយ លាន រ ៀល Ġ និង ត្រូវ ប្ ត ឹង ទៅ ត ុល ាក ារ ត្រូវ ពិ ន ័យ អ ន្ត រក ារ ណ៍ ជា ប្រា ក់ ចំ ន ួន Ġ ២ Ġ ០០០ Ġ ០០០ ពី រ លាន រ ៀល	346	▁ជន ណា ដ ែល ទទួល សិ ទ្ធិ សា ង ស ង់ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁ផ្លូវ ប្រ ស ព្វ ▁ផ្លូវ ប្រ ស ព្វ ក្នុង លំ ហ រ ▁ផ្លូវ ជ ាន់ គ្នា ▁ស្ពាន អា កាស ▁ស្ពាន រំ លង ▁ផ្លូវ រ ូង ក្រោម ដ ី ▁ផ្លូវ ក្រោម ទឹក ▁ឬ ផ្ល ូវ ជ ួ ប គ្នា រ វ ាង ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ▁និង ផ្ល ូវ អ យ ស្ម ័យ យ ាន ▁ដោយ ម ិន គ ោរ ព ត ាម បទ ប្ បញ្ញត្តិ ប ច្ច េក ទេស ដ ែល បាន ក ំណ ត់ ក្នុង គ ម្រ ោង ប ្ល ង់ សា ង ស ង់ ▁៖ ▁	102	▁ត្រូវ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ជា ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ▁៥ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប្រ ាំ លាន រ ៀល ▁និង ត្រូវ ត ម្រ ូវ ឲ្យ សា ង ▁សង់ ▁ឡើងវិញ ត ាម គ ម្រ ោង ប ្ល ង់ ដ ែល បាន ក ំណ ត់ ត្រូវ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ជា ▁ប្រាក់ ចំ ន ួន ▁៥ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ប្រ ាំ លាន រ ៀល ▁និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ ប ំព ាក់ ▁បរិ ក្ខ ារ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ឡើង វិញ ទ ាំង អ ស់ ▁ស្រប ត ាម គ ម្រ ោង ប ្ល ង់ សា ង ស ង់ ដ ែល បាន ក ំណ ត់ ក្នុង ▁កិច្ចសន្យា ត្រូវ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ជា ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ▁២ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ពី រ លាន រ ៀល ▁និង ▁តម្រូវឲ្យ ប ំព ាក់ ▁បរិ ក្ខ ារ ផ្ល ូវ ថ្ន ល់ ឡើង វិញ ទ ាំង អ ស់ ▁ស្រប ត ាម គ ម្រ ោង ប ្ល ង់ សា ង ស ង់ ដ ែល បាន ▁កំណត់ ក្នុង ▁កិច្ចសន្យា ត្រូវ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ជា ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ មួយ លាន រ ៀល ▁និង ត ម្រ ូវ ឲ្យ ប ំព ាក់ ប រិ ក្ខ ារ ▁ផ្លូវ ថ្ន ល់ ឡើង វិញ ទ ាំង អ ស់ ▁ស្រប ត ាម គ ម្រ ោង ប ្ល ង់ សា ង ស ង់ ដ ែល បាន ▁កំណត់ ក្នុង ▁កិច្ចសន្យា ត្រូវ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ជា ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ▁២ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ពី រ លាន រ ៀល ▁និង ត្រូវ ប ្ត ឹង ទៅ ត ុល ា ការ ត្រូវ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ជា ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ▁១ ▁ ០០០ ▁ ០០០ មួយ លាន រ ៀល ▁និង ត្រូវ ប ្ត ឹង ទៅ ត ុល ា ការ ត្រូវ ព ិន ័យ អ ន្ត រ ការណ៍ ជា ប្រ ាក់ ចំ ន ួន ▁២ ▁ ០០០ ▁ ០០០ ពី រ លាន រ ៀល	314
គេអាចដឹកសាសនា ប្រពៃណី ភូមិសាស្រ្ដ នាមសេ្ដចនិងជីវភាពប្រជាជនខ្មែរក្នុងអតីតកាលតាមរយៈឯកសារអ្វីខ្លះ	null	គេអាចដឹងសាសនា ប្រពៃណី ភូមិសាស្រ្ដ នាមសេ្ដច និងជីវភាពប្រជាជនខ្មែរក្នុងអតីតកាលតាមរយៈឯកសារដូចជាសិលាចារិកស្ថាននីយកំណាយប្រវតិ្តសាស្រ្ដ វត្ថុបុរាណ រូបចម្លាក់អក្សរសាស្រ្ដស្លឹករឹតឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ដដំណាលនិទានតៗទៅគម្ពីរ	null	គេអាចដឹងសាសនា ប្រពៃណី ភូមិសាស្រ្ដ នាមសេ្ដច និងជីវភាពប្រជាជនខ្មែរក្នុងអតីតកាលតាមរយៈឯកសារដូចជាសិលាចារិកស្ថាននីយកំណាយប្រវតិ្តសាស្រ្ដ វត្ថុបុរាណ រូបចម្លាក់អក្សរសាស្រ្ដស្លឹករឹតឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្ដដំណាលនិទានតៗទៅគម្ពីរ	គ េ អា ច ដ ឹក សា ស នា Ġ ប្រ ព ៃ ណី Ġ ភ ូម ិស ាស ្រ ្ ដ Ġ នា ម សេ ្ ដ ច និង ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ក្នុង អ តី ត កាល តា ម រយ ៈ ឯក សារ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	51	គ េ អា ច ដ ឹង សា ស នា Ġ ប្រ ព ៃ ណី Ġ ភ ូម ិស ាស ្រ ្ ដ Ġ នា ម សេ ្ ដ ច Ġ និង ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ក្នុង អ តី ត កាល តា ម រយ ៈ ឯក សារ ដូច ជា សិ លា ចារ ិក ស្ថាន នី យក ំណ ាយ ប្រ វ តិ ្ត សា ស្រ ្ ដ Ġ វ ត្ថ ុប ុរ ា ណ Ġ រូប ច ម្ល ាក់ អ ក្ស រស ាស ្រ ្ ដ ស្ ល ឹក រ ឹត ឯក សារ ប្រ វត្ត ិស ាស ្រ ្ ដ ដំ ណា ល និ ទាន ត ៗ ទៅ គម ្ ពី រ ĠâĢĭ	108	▁គេ អា ច ដ ឹក សា ស នា ▁ប្រពៃណី ▁ភូមិ សា ស្រ ្ ដ ▁នាម សេ ្ ដ ច និង ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ក្នុង អ ត ីត កាល ត ាម រយ ៈ ឯក សារ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	44	▁គេ អា ច ដ ឹង សា ស នា ▁ប្រពៃណី ▁ភូមិ សា ស្រ ្ ដ ▁នាម សេ ្ ដ ច ▁និង ជីវ ភាព ប្រ ជា ជន ខ្ ម ែរ ក្នុង អ ត ីត កាល ត ាម រយ ៈ ឯក សារ ដូច ជា សិ លា ចារ ិក ស្ថាន នី យក ំណ ាយ ប្រ វ តិ ្ត សា ស្រ ្ ដ ▁វត្ថុ ប ុរ ា ណ ▁រូប ច ម្ល ាក់ អ ក្ស រ សា ស្រ ្ ដ ស ្ល ឹក រ ឹត ឯក សារ ប្រ វ ត្តិ សា ស្រ ្ ដ ដ ំណ ាល និ ទាន ត ៗ ទៅ គ ម្ព ី រ ▁	100
តើអយុធ្យា បានផ្តាច់ខ្លួនចេញពីអង្គរ នៅឆ្នាំណា	null	អយុធ្យា បានផ្តាច់ខ្លួនចេញពីអង្គរ នៅឆ្នាំ ១៣៥០គស	null	អយុធ្យា បានផ្តាច់ខ្លួនចេញពីអង្គរ នៅឆ្នាំ ១៣៥០គស	ត ើ អ យ ុ ធ ្យា Ġ បាន ផ្ តា ច ់ ខ្លួន ចេញ ពី អង្គ រ Ġ នៅ ឆ្នាំ ណា Ġ	20	អ យ ុ ធ ្យា Ġ បាន ផ្ តា ច ់ ខ្លួន ចេញ ពី អង្គ រ Ġ នៅ ឆ្នាំ Ġ ១ ៣ ៥០ គ ស	22	▁តើ អ យ ុ ធ ្យា ▁បាន ផ្ ត ាច់ ខ្លួន ចេញ ពី អង្គ រ ▁នៅ ឆ្នាំ ណា ▁	18	▁អ យ ុ ធ ្យា ▁បាន ផ្ ត ាច់ ខ្លួន ចេញ ពី អង្គ រ ▁នៅ ឆ្នាំ ▁១៣ ៥០ គ ស	20
ដូចម្ដេចហៅថាអង្គការ(ខ្មែរក្រហម)	null	អង្គការខ្មែរក្រហម គឺជាពាក្យដែលគេប្រើដណ្ដប់ទាំងបក្សកុំម្មុយនីស្ដទាំងអង្គការនីតិញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងអំណាចតុលាការ ជាក្រុមសម្ងាត់ជាគេបញ្ចាសម្ងាត់ ដែលបញ្ហាឪ្យសម្លាប់ខ្មែរបំផុតពូជ	null	អង្គការខ្មែរក្រហម គឺជាពាក្យដែលគេប្រើដណ្ដប់ទាំងបក្សកុំម្មុយនីស្ដទាំងអង្គការនីតិញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងអំណាចតុលាការ ជាក្រុមសម្ងាត់ជាគេបញ្ចាសម្ងាត់ ដែលបញ្ហាឪ្យសម្លាប់ខ្មែរបំផុតពូជ	ដូច ម្ ដ េច ហ ៅ ថា អង្គ ការ ( ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ) Ġ	15	អង្គ ការ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម Ġ គ ឺ ជា ពាក្យ ដ ែល គ េ ប្រ ើ ដ ណ ្ ដ ប់ ទ ាំង ប ក្ស ក ុំ ម្ម ុយ នី ស្ ដ ទ ាំង អង្គ ការ នី តិ ញ្ញ ត្តិ Ġ នី តិ ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ និង អ ំណ ា ច ត ុល ាក ារ Ġ ជា ក្រុម សម ្ង ាត់ ជា គ េ បញ្ច ាស ម្ ង ាត់ Ġ ដ ែល ប ញ ្ហ ា ឪ ្យ សម ្លា ប់ ខ្ ម ែរ ប ំ ផ ុត ព ូ ជ	91	▁ដូច ម្ ដ េច ហ ៅ ថា អង្គ ការ ( ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ) ▁	15	▁អង្គការ ខ្ ម ែរ ក្រ ហ ម ▁គឺជា ពាក្យ ដ ែល គ េ ប្រ ើ ដ ណ ្ ដ ប់ ទ ាំង ប ក្ស ក ុំ ម្ម ុយ នី ស្ ដ ទ ាំង អង្គ ការ នី តិ ញ្ញ ត្តិ ▁នីតិ ប្រ តិ ប ត្តិ ▁និង អ ំ ណា ច ត ុល ា ការ ▁ជា ក្រុម សម ្ង ាត់ ជា គ េ បញ្ច ាស ម្ ង ាត់ ▁ដែល ប ញ ្ហ ា ឪ ្យ ស ម្ល ាប់ ខ្ ម ែរ ប ំ ផ ុត ព ូ ជ	86
តើព្រះហិររក្សារាមធិបតីអង្គឌួងជាបុត្រ របស់ក្សត្រអង្គណាសោយរាជ្យពីឆ្នាំណាដល់ឆ្នាំណា	null	ព្រះហិររក្សារាមាធិបតីអង្គឌួងជាបុត្ររបស់ក្សត្រអង្គ ព្រះបាទអង្គអេងសោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១៨៤០១៨៦០រាជវាំង វាំងស្បែក ពញាលី	null	ព្រះហិររក្សារាមាធិបតីអង្គឌួងជាបុត្ររបស់ក្សត្រអង្គ ព្រះបាទអង្គអេងសោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១៨៤០១៨៦០រាជវាំង វាំងស្បែក ពញាលី	ត ើ ព្រ ះ ហ ិ រ រក ្សា រា ម ធិ បតី អង្គ ឌ ួង ជា ប ុត ្រ Ġ រ ប ស់ ក្សត្រ អង្គ ណា ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ ណា ដល់ ឆ្នាំ ណា Ġ	36	ព្រ ះ ហ ិ រ រក ្សា រា មា ធិ បតី អង្គ ឌ ួង ជា ប ុត ្រ រ ប ស់ ក្សត្រ អង្គ Ġ ព្រ ះ បាទ អង្គ អ េង ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៤០ ១ ៨ ៦០ រាជ វា ំ ង Ġ វា ំ ង ស្ បែក Ġ ព ញ ាល ី	54	▁តើ ព្រ ះ ហ ិ រ រ ក្ស ារ ាម ធិ បតី អង្គ ឌ ួង ជា ប ុ ត្រ ▁របស់ ក្សត្រ អង្គ ណា ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ ណា ដល់ ឆ្នាំ ណា ▁	33	▁ព្រះ ហ ិ រ រក ្សា រា មា ធិ បតី អង្គ ឌ ួង ជា ប ុ ត្រ រ ប ស់ ក្សត្រ អង្គ ▁ព្រះបាទ អង្គ អ េង ស ោយ រាជ ្យ ពី ឆ្នាំ ▁១៨ ៤០ ១ ៨ ៦០ រាជ វ ាំង ▁វាំង ស្ បែក ▁ពញា លី	45
តើការរៀបចំគ្រួសារមានលក្ខណៈខុសគ្នាអាស្រ័យលើកត្តាអ្វីខ្លះ	null	ការរៀបចំគ្រួសារមាន លក្ខណៈខុសគ្នាអាស័្រយលើកត្តាដូចជាភាពជាសកលរបស់គ្រួសារ គ្រួសារត្រូវបានគេរកឃើញថាមាន គ្រប់សង្គមទាំងអស់ក្នុងផងដែរគ្រួសារនីមួយៗបានធ្វើសង្គមនីយកម្មដល់សមាជិកជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគេហើយបានធ្វើឪ្យមានការវិវត្តន៍រីកចំរើនឥតឈប់ឈរ ផ្អែកលើការយល់ចិត្តគ្នា គ្រួសារជាឯកកត្តាសំខាន់របស់សង្គមដូច្នោះ ហើយឪពុកម្ដាយមានកត្តាសំខាន់របស់ជាអាណាព្យាបាលដល់កូនហើយពួកមានទំនាក់ទំនង់គ្នាយ៉ាងជិតយ៉ាងជិតសិទ្ធិ និងរស់នោប្រកបដោយយោគគ្នារឹងមាំឥទ្ធិពលនៃការអប់រំ នៅពេលដែលសមាជិកនៅក្នុងគ្រួសារមានការអប់រំបានល្អធ្វើឪ្យគេ អាចមានការរស់នៅតាមភាពជាចេះដឹង ទំហំគ្រួសារ ទីតាំងគ្រួសារនៅក្នុងរចនាសម័្ពន្ធសង្គម មានន័យថាប្រើគ្រួសារណារស់នៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធណាមួយនោះគេរៀបចំខ្លួនតាមនោះ ការទទួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសារ គ្រួសារមាននាទីជាអ្នកបង្កើតជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគេ គ្រួសារជាកន្លែងសម្រាប់ធ្វើសង្គមកម្ម និងសមាជិកម្នាក់ៗមានភារកិច្ចតស៊ូដើម្បីគ្រួសារសង្គមជាតិរបស់ពួកគេកាគោរពបទបញ្ជាសង្គម លក្ខណៈអចិន្រ្ដៃយ៏ និងបណ្ដោះអាសន្នរបស់គ្រួសារវប្បធម៌គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលជាតិសាសន៍	null	ការរៀបចំគ្រួសារមាន លក្ខណៈខុសគ្នាអាស័្រយលើកត្តាដូចជាភាពជាសកលរបស់គ្រួសារ គ្រួសារត្រូវបានគេរកឃើញថាមាន គ្រប់សង្គមទាំងអស់ក្នុងផងដែរគ្រួសារនីមួយៗបានធ្វើសង្គមនីយកម្មដល់សមាជិកជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគេហើយបានធ្វើឪ្យមានការវិវត្តន៍រីកចំរើនឥតឈប់ឈរ ផ្អែកលើការយល់ចិត្តគ្នា គ្រួសារជាឯកកត្តាសំខាន់របស់សង្គមដូច្នោះ ហើយឪពុកម្ដាយមានកត្តាសំខាន់របស់ជាអាណាព្យាបាលដល់កូនហើយពួកមានទំនាក់ទំនង់គ្នាយ៉ាងជិតយ៉ាងជិតសិទ្ធិ និងរស់នោប្រកបដោយយោគគ្នារឹងមាំឥទ្ធិពលនៃការអប់រំ នៅពេលដែលសមាជិកនៅក្នុងគ្រួសារមានការអប់រំបានល្អធ្វើឪ្យគេ អាចមានការរស់នៅតាមភាពជាចេះដឹង ទំហំគ្រួសារ ទីតាំងគ្រួសារនៅក្នុងរចនាសម័្ពន្ធសង្គម មានន័យថាប្រើគ្រួសារណារស់នៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធណាមួយនោះគេរៀបចំខ្លួនតាមនោះ ការទទួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសារ គ្រួសារមាននាទីជាអ្នកបង្កើតជំនាន់ក្រោយរបស់ពួកគេ គ្រួសារជាកន្លែងសម្រាប់ធ្វើសង្គមកម្ម និងសមាជិកម្នាក់ៗមានភារកិច្ចតស៊ូដើម្បីគ្រួសារសង្គមជាតិរបស់ពួកគេកាគោរពបទបញ្ជាសង្គម លក្ខណៈអចិន្រ្ដៃយ៏ និងបណ្ដោះអាសន្នរបស់គ្រួសារវប្បធម៌គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលជាតិសាសន៍	ត ើក ារ រៀបចំ គ្រួសារ មាន ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា អា ស្រ ័យ លើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	22	ការ រៀបចំ គ្រួសារ មាន Ġ ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា អា ស ័ ្រ យ លើក ត្ត ា ដូច ជា ភាព ជា ស ក ល រ ប ស់ គ្រួសារ Ġ គ្រួសារ ត្រូវ បាន គ េរ ក ឃើញ ថា មាន Ġ គ្រ ប់ សង ្ គម ទ ាំង អ ស់ ក្នុង ផ ង ដ ែរ គ្រួសារ នី មួយ ៗ បាន ធ ្វ ើស ង្គ ម នី យក ម្ម ដល់ សម ា ជ ិក ជំ នា ន់ ក្រ ោយ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ហើយ បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ការ វិ វត្ត ន៍ រី ក ចំ រ ើន ឥ ត ឈ ប់ ឈ រ Ġ ផ្ អ ែក លើក ារ យ ល់ ចិត្ត គ្នា Ġ គ្រួសារ ជា ឯក ក ត្ត ាស ំ ខា ន់ រ ប ស់ សង ្ គម ដូច ្ន ោះ Ġ ហើយ ឪ ពុ ក ម្ ដា យ មាន ក ត្ត ាស ំ ខា ន់ រ ប ស់ ជា អា ណា ព្យា បាល ដល់ កូ ន ហើយ ព ួ ក មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង់ គ្នា យ៉ាង ជ ិត យ៉ាង ជ ិត សិ ទ្ធិ Ġ និង រស់ ន ោ ប្រ ក ប ដោយ យោគ គ្នា រ ឹង មា ំ ឥ ទ្ធិ ពល នៃ ការ អ ប់ រំ Ġ នៅ ពេល ដ ែល សម ា ជ ិក នៅ ក្នុង គ្រួសារ មាន ការ អ ប់ រំ បាន ល្អ ធ ្វ ើ ឪ ្យ គ េ Ġ អា ច មាន ការ រស់ នៅ តា ម ភាព ជា ច េះ ដ ឹង Ġ ទំ ហ ំ គ្រួសារ Ġ ទី តាំង គ្រួសារ នៅ ក្នុង រ ច នា សម ័ ្ ពន្ធ សង ្ គម Ġ មាន ន ័យ ថា ប្រ ើ គ្រួសារ ណា រស់ នៅ ក្នុង រ ច នា សម ្ ព ័ន ្ ធ ណា មួយ ន ោះ គ េរ ៀប ចំ ខ្លួន តា ម ន ោះ Ġ ការ ទទួល ខុស ត្រូវ ក្នុង គ្រួសារ Ġ គ្រួសារ មាន នាទី ជា អ្នក បង ្ក ើត ជំ នា ន់ ក្រ ោយ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ Ġ គ្រួសារ ជា កន្លែង សម ្រា ប់ ធ ្វ ើស ង្គ មក ម្ម âĢĭ Ġ និង សម ា ជ ិក ម្ នាក់ ៗ មាន ភា រក ិច ្ច ត ស៊ូ ដើម ្ប ី គ្រួសារ សង ្ គម ជាតិ រ ប ស់ ព ួ ក គ េក ា គោ រ ព បទ បញ្ជា សង ្ គម Ġ ល ក្ខ ណៈ អ ច ិន ្រ ្ ដៃ យ ៏ Ġ និង ប ណ ្ ដ ោះ អា ស ន្ន រ ប ស់ គ្រួសារ វ ប្ប ធម៌ គោ ល ន យោ បា យ រ ប ស់ រដ្ឋ ា ភិ បាល ជាតិ សា ស ន៍	412	▁តើ ការ រៀបចំ គ្រួសារ មាន ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា អា ស្រ ័យ លើក ត្ត ា អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁ការរៀបចំ គ្រួសារ មាន ▁លក្ខណៈ ខុស គ្នា អា ស ័ ្រ យ លើក ត្ត ា ដូច ជា ភាព ជា ស ក ល រ ប ស់ គ្រួសារ ▁គ្រួសារ ត្រូវ បាន គ េរ ក ឃើញ ថា មាន ▁គ្រប់ ស ង្គ ម ទ ាំង អ ស់ ក្នុង ផ ង ដ ែរ គ្រួសារ នី មួយ ៗ បាន ធ ្វ ើស ង្គ ម នី យ កម្ម ដល់ ស មា ជ ិក ជំ ន ាន់ ក្រ ោយ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ហើយ បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ មាន ការ វិ វត្ត ន៍ រី ក ចំ រ ើន ឥ ត ឈ ប់ ឈ រ ▁ផ្អែក លើ ការ យ ល់ ចិត្ត គ្នា ▁គ្រួសារ ជា ឯក ក ត្ត ា សំ ខ ាន់ រ ប ស់ ស ង្គ ម ដូច ្ន ោះ ▁ហើយ ឪ ព ុក ម្ ដ ាយ មាន ក ត្ត ា សំ ខ ាន់ រ ប ស់ ជា អា ណា ព្យា បាល ដល់ ក ូន ហើយ ព ួ ក មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង់ គ្នា យ៉ាង ជ ិត យ៉ាង ជ ិត សិ ទ្ធិ ▁និង រស់ ន ោ ប្រ ក ប ដោយ យោគ គ្នា រ ឹង ម ាំ ឥ ទ្ធិ ពល នៃ ការ អ ប់ រំ ▁នៅពេល ដ ែល ស មា ជ ិក នៅ ក្នុង គ្រួសារ មាន ការ អ ប់ រំ បាន ល្អ ធ ្វ ើ ឪ ្យ គ េ ▁អាច មាន ការ រស់ នៅ ត ាម ភាព ជា ច េះ ដ ឹង ▁ទំហំ គ្រួសារ ▁ទីតាំង គ្រួសារ នៅ ក្នុង រ ច នា សម ័ ្ ពន្ធ ស ង្គ ម ▁មាន ន ័យ ថា ប្រ ើ គ្រួសារ ណា រស់ នៅ ក្នុង រ ច នា ស ម្ព ័ ន្ធ ណា មួយ ន ោះ គ េ រៀបចំ ខ្លួន ត ាម ន ោះ ▁ការទទួលខុសត្រូវ ក្នុង គ្រួសារ ▁គ្រួសារ មាន នាទី ជា អ្នក ប ង្ក ើត ជំ ន ាន់ ក្រ ោយ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ ▁គ្រួសារ ជា កន្លែង ស ម្រ ាប់ ធ ្វ ើស ង្គ ម កម្ម ▁និង ស មា ជ ិក ម្ នាក់ ៗ មាន ភា រ កិច្ច ត ស៊ូ ដើម ្ប ី គ្រួសារ ស ង្គ ម ជាតិ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ កា គ ោរ ព បទ បញ្ជា ស ង្គ ម ▁លក្ខណៈ អ ច ិន ្រ ្ ដៃ យ ៏ ▁និង ប ណ ្ ដ ោះ អា ស ន្ន រ ប ស់ គ្រួសារ វ ប្ប ធម៌ គ ោល ន យោ ប ាយ រ ប ស់ រ ដ្ឋា ភិ បាល ជាតិ សា ស ន៍	392
តើឩស្សាហកម្មប្រពៃណីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានអ្វីខ្លះ	null	មានដូចជា ឩស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌ, សំណង់រថយន្ត,សំណង់នាវា	null	មានដូចជា ឩស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌ, សំណង់រថយន្ត,សំណង់នាវា	ត ើ ឩ ស្សា ហ កម្ម ប្រ ព ៃ ណី នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	23	មាន ដូច ជា Ġ ឩ ស្សា ហ កម្ម វា យ ន ភ ័ណ្ឌ , Ġ សំ ណ ង់ រ ថ យ ន្ត , សំ ណ ង់ នា វា	24	▁តើ ឩ ស្សា ហ កម្ម ប្រ ព ៃ ណី នៅ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	22	▁មាន ដូច ជា ▁ ឩ ស្សា ហ កម្ម វ ាយ ន ភ ័ណ្ឌ , ▁សំណង់ រ ថ យ ន្ត , ស ំណ ង់ នា វា	22
ដើម្បីដោះស្រាយវិបតិ្ដនេះ តើពួកសម្ព័ន្ធមិត្ដបានធ្វើដូចម្ដេច	null	ដើម្បីដោះស្រាយវិបតិ្ដនេះ ពួកសម្ព័ន្ធមិត្ដបានប្រថុយនឹងគ្រោះថ្នាក់ដោយពួកគេគិតថា នឹងមានសង្រ្គាមសារជាថ្មីអាចផ្ទុះឡើងក្នុងទឹកដីអាឡឺម៉ង់ប្រសិនណាបើ សហភាពសូវៀតបានចាត់វិធានការមឹុងម៉ាត់ដើម្បីប្រឆាំង	null	ដើម្បីដោះស្រាយវិបតិ្ដនេះ ពួកសម្ព័ន្ធមិត្ដបានប្រថុយនឹងគ្រោះថ្នាក់ដោយពួកគេគិតថា នឹងមានសង្រ្គាមសារជាថ្មីអាចផ្ទុះឡើងក្នុងទឹកដីអាឡឺម៉ង់ប្រសិនណាបើ សហភាពសូវៀតបានចាត់វិធានការមឹុងម៉ាត់ដើម្បីប្រឆាំង	ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប តិ ្ ដ នេះ Ġ ត ើ ព ួ ក សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត ្ ដ បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច Ġ	35	ដើម ្ប ី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប តិ ្ ដ នេះ Ġ ព ួ ក សម ្ ព ័ន ្ ធម ិត ្ ដ បាន ប្រ ថ ុយ នឹង គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដោយ ព ួ ក គ េ គ ិត ថា Ġ នឹង មាន សង ្រ ្ គ ាម សារ ជា ថ ្ម ី អា ច ផ្ទុះឡើង ក្នុង ទឹក ដ ី អា ឡ ឺ ម៉ង់ ប្រ សិ ន ណា ប ើ Ġ ស ហ ភាព ស ូវ ៀត បាន ច ាត់ វិ ធាន ការ ម ឹ ុង ម៉ា ត់ ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង	95	▁ដើម្បី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប តិ ្ ដ នេះ ▁តើ ព ួ ក ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត ្ ដ បាន ធ ្វ ើ ដូច ម្ ដ េច ▁	31	▁ដើម្បី ដ ោះ ស្រ ាយ វិ ប តិ ្ ដ នេះ ▁ពួក ស ម្ព ័ ន្ធ ម ិត ្ ដ បាន ប្រ ថ ុយ នឹង គ្រ ោះ ថ្ន ាក់ ដោយ ព ួ ក គ េ គ ិត ថា ▁នឹង មាន សង ្រ ្ គ ាម សារ ជា ថ ្ម ី អា ច ផ្ទុះឡើង ក្នុង ទឹក ដ ី អា ឡ ឺ ម៉ង់ ប្រ ស ិន ណា ប ើ ▁សហភាព ស ូវ ៀត បាន ច ាត់ វិ ធាន ការ ម ឹ ុង ម៉ ាត់ ដើម ្ប ី ប្រ ឆ ាំង	88
ហេតុអ្វីបានជាអាជីវកម្មទាញយករ៉ែធម្មជាតិពីសំបកផែនដីកំពុងមានសំទុះលឿនជាលំដាប់	null	បានជាអាជីវកម្មទាញយករ៉ែធម្មជាតិពីសំបកផែនដីកំពុងមានសំទុះលឿនជាលំដាប់ ព្រោះកំណើនមនុស្សនៅលើពិភពលោកកើនឡើង ហើយតម្រូវការប្រើប្រាស់របស់បុគ្គលម្នាក់ៗកើនឡើងដែរ	null	បានជាអាជីវកម្មទាញយករ៉ែធម្មជាតិពីសំបកផែនដីកំពុងមានសំទុះលឿនជាលំដាប់ ព្រោះកំណើនមនុស្សនៅលើពិភពលោកកើនឡើង ហើយតម្រូវការប្រើប្រាស់របស់បុគ្គលម្នាក់ៗកើនឡើងដែរ	ហេតុ អ ្វី បាន ជា អា ជីវ កម្ម ទ ាញ យក រ៉ ែ ធម្ម ជាតិ ពី សំ ប ក ផ ែន ដ ី កំ ពុ ង មាន សំ ទ ុះ ល ឿន ជា លំ ដា ប់ Ġ	36	បាន ជា អា ជីវ កម្ម ទ ាញ យក រ៉ ែ ធម្ម ជាតិ ពី សំ ប ក ផ ែន ដ ី កំ ពុ ង មាន សំ ទ ុះ ល ឿន ជា លំ ដា ប់ Ġ ព្រ ោះ កំ ណ ើន ម នុ ស្ស នៅ លើ ពិ ភព លោក ក ើន ឡើង Ġ ហើយ ត ម្រ ូវ ការ ប្រ ើប ្រា ស់ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ៗ ក ើន ឡើង ដ ែរ	73	▁ហេតុ អ ្វី បាន ជា អា ជីវ កម្ម ទ ាញ យក រ៉ ែ ធម្ម ជាតិ ពី សំ ប ក ផ ែន ដ ី ក ំព ុង មាន សំ ទ ុះ ល ឿន ជា លំ ដ ាប់ ▁	36	▁បានជា អា ជីវ កម្ម ទ ាញ យក រ៉ ែ ធម្ម ជាតិ ពី សំ ប ក ផ ែន ដ ី ក ំព ុង មាន សំ ទ ុះ ល ឿន ជា លំ ដ ាប់ ▁ព្រោះ ក ំណ ើន ម នុ ស្ស នៅ លើ ពិ ភព លោក ក ើន ឡើង ▁ហើយ ត ម្រ ូវ ការ ប្រ ើ ប្រ ាស់ រ ប ស់ ប ុ គ្គ ល ម្ នាក់ ៗ ក ើន ឡើង ដ ែរ	71
ហេតុដូចម្ដេចបានជាកិច្ចព្រមព្រៀងបារាំង កម្ពុជា ឆ្នាំ ១៨៦៣ មានចរិតលក្ខណៈជាការដាក់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង	null	បានជាកិច្ចព្រមព្រៀងបារាំង កម្ពុជាឆ្នាំ ១៨៦៣ មានចរិតលក្ខណៈជាការដាក់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំងព្រោះខ្លឹមសារនៃ សន្និសញ្ញានេះ មានចែងអំពើការជួយការពារប្រទេសកម្ពុជាដោយរក្សាទឹកដីមិនឪ្យមានការបាត់បង់តទៅទៀត ជាថ្នូមកវិញប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវប្រគល់បុព្វពិសេសដល់បារាំងក្នុងការបោះទីតាំង និងការបង្កើតសាលាក្ដីនៅក្នុងប្រទេស ហើយថែមទាំងចាត់ឪ្យមានរេស៊ីដង់បារាំងនៅអមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ	null	បានជាកិច្ចព្រមព្រៀងបារាំង កម្ពុជាឆ្នាំ ១៨៦៣ មានចរិតលក្ខណៈជាការដាក់ប្រទេសកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំងព្រោះខ្លឹមសារនៃ សន្និសញ្ញានេះ មានចែងអំពើការជួយការពារប្រទេសកម្ពុជាដោយរក្សាទឹកដីមិនឪ្យមានការបាត់បង់តទៅទៀត ជាថ្នូមកវិញប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវប្រគល់បុព្វពិសេសដល់បារាំងក្នុងការបោះទីតាំង និងការបង្កើតសាលាក្ដីនៅក្នុងប្រទេស ហើយថែមទាំងចាត់ឪ្យមានរេស៊ីដង់បារាំងនៅអមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ	ហេតុ ដូច ម្ ដ េច បាន ជា កិច្ច ព្រមព្រៀង បា រា ំ ង Ġ ក ម្ព ុ ជា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៦ ៣ Ġ មាន ចរ ិត ល ក្ខ ណៈ ជា ការ ដា ក់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អា ណា ព្យា បាល បា រា ំ ង Ġ	47	បាន ជា កិច្ច ព្រមព្រៀង បា រា ំ ង Ġ ក ម្ព ុ ជា ឆ្នាំ Ġ ១ ៨ ៦ ៣ Ġ មាន ចរ ិត ល ក្ខ ណៈ ជា ការ ដា ក់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អា ណា ព្យា បាល បា រា ំ ង ព្រ ោះ ខ្ ល ឹម សារ នៃ Ġ ស ន្ន ិស ញ្ញា នេះ Ġ មាន ច ែង អ ំព ើក ារ ជ ួយ ការពារ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ដោយ រក ្សា ទឹក ដ ី ម ិន ឪ ្យ មាន ការ បា ត់ បង់ ត ទៅ ទៀត Ġ ជា ថ្ន ូម ក វិញ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា Ġ ត្រូវ ប្រ គ ល់ ប ុ ព្វ ពិ សេ ស ដល់ បា រា ំ ង ក្នុង ការ ប ោះ ទី តាំង Ġ និង ការ បង ្ក ើត សា លា ក្ ដ ីន ៅ ក្នុង ប្រ ទេស Ġ ហើយ ថ ែម ទ ាំង ច ាត់ ឪ ្យ មាន រ េស ៊ី ដង ់ បា រា ំ ង នៅ អ ម ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ម ែរ	164	▁ហេតុ ដូច ម្ ដ េច បាន ជា កិច្ច ព្រមព្រៀង ប ារ ាំង ▁កម្ពុជា ▁ឆ្នាំ ▁១៨ ៦ ៣ ▁មាន ចរ ិត ល ក្ខ ណៈ ជា ការ ដ ាក់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អា ណា ព្យា បាល ប ារ ាំង ▁	41	▁បានជា កិច្ច ព្រមព្រៀង ប ារ ាំង ▁កម្ពុជា ឆ្នាំ ▁១៨ ៦ ៣ ▁មាន ចរ ិត ល ក្ខ ណៈ ជា ការ ដ ាក់ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ក្រោម អា ណា ព្យា បាល ប ារ ាំង ព្រ ោះ ខ្ ល ឹម សារ នៃ ▁សន្ និ ស ញ្ញា នេះ ▁មាន ច ែង អ ំព ើ ការ ជ ួយ ការពារ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ដោយ រក ្សា ទឹក ដ ី ម ិន ឪ ្យ មាន ការ ប ាត់ បង់ ត ទៅ ទៀត ▁ជា ថ្ន ូ មក វិញ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា ▁ត្រូវ ប្រ គ ល់ ប ុ ព្វ ពិ ស េស ដល់ ប ារ ាំង ក្នុង ការ ប ោះ ទី តាំង ▁និង ការ ប ង្ក ើត សា លា ក្ ដ ី នៅ ក្នុង ប្រ ទេស ▁ហើយ ថ ែម ទ ាំង ច ាត់ ឪ ្យ មាន រ េ ស៊ី ដ ង់ ប ារ ាំង នៅ អ ម ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ខ្ ម ែរ	155
តើការថយចុះនូវទិន្នផលត្រីនេះបណ្តាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ	null	ការថយចុះនូវទិន្នផលត្រីនេះបណ្តាលមកពី កកត្តាធម្មជាតិកំណើនល្បាប់នៅបាតបឹង ទន្លេរបបទឹកមិនទៀងទាត់ខកត្តាសង្គមការកាប់បំផ្លាញព្រៃលិចទឹក ដែលជាជម្រកត្រីកំណើនប្រជាជនច្រើន នាំឱ្យតម្រូវការត្រីកាន់តែច្រើនទឹកមានសារជាតិពុលការប្រព្រឹត្តបទល្មើសក្នុងការនេសាទការគោរពច្បាប់នេសាទនៅមានកម្រិត	null	ការថយចុះនូវទិន្នផលត្រីនេះបណ្តាលមកពី កកត្តាធម្មជាតិកំណើនល្បាប់នៅបាតបឹង ទន្លេរបបទឹកមិនទៀងទាត់ខកត្តាសង្គមការកាប់បំផ្លាញព្រៃលិចទឹក ដែលជាជម្រកត្រីកំណើនប្រជាជនច្រើន នាំឱ្យតម្រូវការត្រីកាន់តែច្រើនទឹកមានសារជាតិពុលការប្រព្រឹត្តបទល្មើសក្នុងការនេសាទការគោរពច្បាប់នេសាទនៅមានកម្រិត	ត ើក ារ ថ យ ច ុះ ន ូវ ទិ ន្ន ផល ត្រ ីន េះ បណ្ត ាល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	27	ការ ថ យ ច ុះ ន ូវ ទិ ន្ន ផល ត្រ ីន េះ បណ្ត ាល មក ពី Ġ ក ក ត្ត ា ធម្ម ជាតិ កំ ណ ើន ល ្ប ាប់ នៅ បា ត ប ឹង Ġ ទ ន្ ល េរ ប បទ ឹក ម ិន ទ ៀង ទ ាត់ ខ ក ត្ត ាស ង្គ មក ារ កា ប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ល ិច ទឹក Ġ ដ ែល ជា ជ ម្រ ក ត្រ ី កំ ណ ើន ប្រ ជា ជន ច្ រ ើន Ġ នាំ ឱ្យ ត ម្រ ូវ ការ ត្រ ី កាន់ តែ ច្ រ ើន ទឹក មាន សារ ជាតិ ពុ ល ការ ប្រ ព្រ ឹត ្ត បទ ល ្ម ើស ក្នុង ការ ន េស ា ទ ការ គោ រ ព ច្ បា ប់ ន េស ា ទ នៅ មាន ក ម្រ ិត	132	▁តើ ការ ថ យ ច ុះ ន ូវ ទិ ន្ន ផល ត្រ ី នេះ បណ្ត ាល មក ពី ម ូល ហេតុ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	26	▁ការ ថ យ ច ុះ ន ូវ ទិ ន្ន ផល ត្រ ី នេះ បណ្ត ាល មក ពី ▁ក ក ត្ត ា ធម្ម ជាតិ ក ំណ ើន ល ្ប ាប់ នៅ ប ាត ប ឹង ▁ទន្លេ រ ប ប ទឹក ម ិន ទ ៀង ទ ាត់ ខ ក ត្ត ាស ង្គ ម ការ ក ាប់ ប ំ ផ្ល ាញ ព្រ ៃ ល ិច ទឹក ▁ដែល ជា ជ ម្រ ក ត្រ ី ក ំណ ើន ប្រ ជា ជន ច ្រ ើន ▁នាំឱ្យ ត ម្រ ូវ ការ ត្រ ី កាន់ តែ ច ្រ ើន ទឹក មាន សារ ជាតិ ព ុល ការ ប្រ ព្រ ឹ ត្ត បទ ល ្ម ើស ក្នុង ការ ន េ សា ទ ការ គ ោរ ព ច ្ប ាប់ ន េ សា ទ នៅ មាន ក ម្រ ិត	128
តើច្បាប់ឯទៀតមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញជាច្បាប់កំពូលរបស់រដ្ឋ ច្បាប់ដទៃទៀតត្រូវចំនុះទៅនឹងច្បាប់ធម្មនុញ្ញ ច្បាប់ឯទៀតៗ មិនអាចផ្ទុយ ឬបដិសេធអត្ថន័យនៃច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញឡើយ ចំណែកឯរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវចំណុះទៅនឹងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬក្នុងឯកសារច្បាប់អន្តរជាតិ ដូច្នោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញមានអានុភាពគ្របដណ្តប់ទៅលើច្បាប់រដ្ឋទាំងនោះ	null	រដ្ឋធម្មនុញ្ញជាច្បាប់កំពូលរបស់រដ្ឋ ច្បាប់ដទៃទៀតត្រូវចំនុះទៅនឹងច្បាប់ធម្មនុញ្ញ ច្បាប់ឯទៀតៗ មិនអាចផ្ទុយ ឬបដិសេធអត្ថន័យនៃច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញឡើយ ចំណែកឯរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវចំណុះទៅនឹងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬក្នុងឯកសារច្បាប់អន្តរជាតិ ដូច្នោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញមានអានុភាពគ្របដណ្តប់ទៅលើច្បាប់រដ្ឋទាំងនោះ	ត ើ ច្ បា ប់ ឯ ទៀត មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ទៅ នឹង ច្ បា ប់ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ Ġ និង ច្ បា ប់ អ ន្ត រ ជាតិ យ៉ាង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ Ġ	38	Âł រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ជា ច្ បា ប់ កំ ព ូល រ ប ស់ រដ្ឋ Ġ ច្ បា ប់ ដ ទ ៃ ទៀត ត្រូវ ចំ នុ ះ ទៅ នឹង ច្ បា ប់ ធម្ម នុ ញ្ញ Ġ ច្ បា ប់ ឯ ទៀត ៗ Ġ ម ិន អា ច ផ្ ទ ុយ Ġ ឬ ប ដ ិស េ ធ អ ត្ថ ន ័យ នៃ ច្ បា ប់ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ឡ ើយ Ġ ចំ ណ ែក ឯ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ត្រូវ ចំ ណ ុះ ទៅ នឹង ធម្ម នុ ញ្ញ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ឬ ក្នុង ឯក សារ ច្ បា ប់ អ ន្ត រ ជាតិ Ġ ដូច ្ន ោះ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ មាន អាន ុ ភាព គ្រ ប ដ ណ្ត ប់ ទៅ លើ ច្ បា ប់ រដ្ឋ ទ ាំង ន ោះ	128	▁តើ ច ្ប ាប់ ឯ ទៀត មាន ទំ នាក់ ទំ ន ង ទៅ នឹង ច ្ប ាប់ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ▁និង ច ្ប ាប់ អ ន្ត រ ជាតិ យ៉ាង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ▁	37	▁រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ជា ច ្ប ាប់ ក ំព ូល រ ប ស់ រដ្ឋ ▁ច្បាប់ ដ ទ ៃ ទៀត ត្រូវ ចំ ន ុះ ទៅ នឹង ច ្ប ាប់ ធម្ម នុ ញ្ញ ▁ច្បាប់ ឯ ទៀត ៗ ▁មិន អា ច ផ្ ទ ុយ ▁ឬ ប ដ ិ សេ ធ អ ត្ថ ន ័យ នៃ ច ្ប ាប់ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ឡ ើយ ▁ចំណែកឯ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ ត្រូវ ច ំណ ុះ ទៅ នឹង ធម្ម នុ ញ្ញ អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ឬ ក្នុង ឯក សារ ច ្ប ាប់ អ ន្ត រ ជាតិ ▁ដូច្នោះ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ មាន អាន ុ ភាព គ្រ ប ដ ណ្ត ប់ ទៅ លើ ច ្ប ាប់ រដ្ឋ ទ ាំង ន ោះ	115
តើអ្នកណាដឹកនាំផែនការក្បត់នឹងព្រះសីហនុ ព្រោះអ្វី	null	ស៊ីសុវត្តិសិរិមតៈ ព្រោះឃ្លានអំណាច	null	ស៊ីសុវត្តិសិរិមតៈ ព្រោះឃ្លានអំណាច	ត ើ អ្នក ណា ដ ឹក នាំ ផ ែន ការ ក្ ប ត់ នឹង ព្រ ះ សី ហ នុ Ġ ព្រ ោះ អ ្វី Ġ	23	ស៊ី សុ វត្ត ិស ិ រិ ម ត ៈ Ġ ព្រ ោះ ឃ្លា ន អ ំណ ា ច	17	▁តើ អ្នក ណា ដ ឹក នាំ ផ ែន ការ ក ្ប ត់ នឹង ព្រ ះ សី ហ នុ ▁ព្រោះ អ ្វី ▁	21	▁ស៊ី សុ វ ត្តិ សិ រ ិម ត ៈ ▁ព្រោះ ឃ្លា ន អ ំ ណា ច	16
តើរបាំប្រពៃណី និងរបាំប្រជាប្រិយខ្មែរខុសគ្នាដូចម្តេច ចូររកឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់ឱ្យបានយ៉ាងតិចចំនួនបី	null	របាំប្រពៃណីគឺជារបាំដែលសម្តែងជាផ្លូវការមានតាំងពីបុរាណកាលហើយមានក្បួនខ្នាតត្រឹមត្រូវ របាំប្រជាប្រិយ គឺជារបាំដែលប្រជាជននិយមចូលចិត្តនៅតាមតំបន់ លក្ខណៈខុសគ្នានៃរបាំទាំងពីរមានដូចជា របាំប្រពៃណី ហាត់តាមរៀនតាមក្បួនខ្នាតត្រឹមត្រូវទាក់ទងនឹងជំនឿសាសនាឧបករណ៍ភ្លេងបែបបុរាណមានទីតាំងពិសេសសម្រាប់សម្តែងសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការបុរាណមានកម្មវិធីសម្តែងច្បាស់លាស់មានលក្ខណៈផ្លូរការ លក្ខណៈជាតិឧទាហរណ៍ របាំជូនពរ របាំទេពមនោរម្យ របាំអប្សរា របាំព្រះរាជទ្រព្យ របាំប្រជាប្រិយ ហាត់រៀនតៗគ្នាទាក់ទងនឹងជីវភាពរស់នៅឧបករណ៍ភ្លេងចម្រុះមានទីតាំងសម្តែងសាមញ្ញសម្លៀកបំពាក់តាមការនិយមចូលចិត្តសម្តែងតាមឳកាសផ្តល់ឱ្យលក្ខណៈរបាំត្រុដិ របាំគោះត្រឡោក របាំក្ងោក របាំគោះអង្រែ	null	របាំប្រពៃណីគឺជារបាំដែលសម្តែងជាផ្លូវការមានតាំងពីបុរាណកាលហើយមានក្បួនខ្នាតត្រឹមត្រូវ របាំប្រជាប្រិយ គឺជារបាំដែលប្រជាជននិយមចូលចិត្តនៅតាមតំបន់ លក្ខណៈខុសគ្នានៃរបាំទាំងពីរមានដូចជា របាំប្រពៃណី ហាត់តាមរៀនតាមក្បួនខ្នាតត្រឹមត្រូវទាក់ទងនឹងជំនឿសាសនាឧបករណ៍ភ្លេងបែបបុរាណមានទីតាំងពិសេសសម្រាប់សម្តែងសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការបុរាណមានកម្មវិធីសម្តែងច្បាស់លាស់មានលក្ខណៈផ្លូរការ លក្ខណៈជាតិឧទាហរណ៍ របាំជូនពរ របាំទេពមនោរម្យ របាំអប្សរា របាំព្រះរាជទ្រព្យ របាំប្រជាប្រិយ ហាត់រៀនតៗគ្នាទាក់ទងនឹងជីវភាពរស់នៅឧបករណ៍ភ្លេងចម្រុះមានទីតាំងសម្តែងសាមញ្ញសម្លៀកបំពាក់តាមការនិយមចូលចិត្តសម្តែងតាមឳកាសផ្តល់ឱ្យលក្ខណៈរបាំត្រុដិ របាំគោះត្រឡោក របាំក្ងោក របាំគោះអង្រែ	ត ើរ បា ំ ប្រ ព ៃ ណី Ġ និង រ បា ំ ប្រ ជា ប្រ ិយ ខ្ ម ែរ ខុស គ្នា ដូច ម្ ត េច Ġ ច ូរ រក ឧ ទ ា ហ រណ ៍ មក បញ្ជា ក់ ឱ្យ បាន យ៉ាង តិ ច ចំ ន ួន បី Ġ	46	រ បា ំ ប្រ ព ៃ ណី គ ឺ ជា រ បា ំ ដ ែល សម ្ត ែង ជា ផ្ល ូវ ការ មាន តាំង ពី ប ុរ ា ណ កាល ហើយ មាន ក្ ប ួន ខ្ នា ត ត្រ ឹម ត្រូវ Ġ រ បា ំ ប្រ ជា ប្រ ិយ Ġ គ ឺ ជា រ បា ំ ដ ែល ប្រ ជា ជន និយម ចូល ចិត្ត នៅ តា ម ត ំ ប ន់ Ġ ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា នៃ រ បា ំ ទ ាំង ពី រ មាន ដូច ជា Ġ រ បា ំ ប្រ ព ៃ ណី Ġ ហា ត់ តា ម រ ៀន តា មក ្ប ួន ខ្ នា ត ត្រ ឹម ត្រូវ ទ ាក់ ទ ង នឹង ជំ ន ឿ សា ស នា ឧ ប ករណ៍ ភ្ល េង ប ែប ប ុរ ា ណ មាន ទី តាំង ពិ សេ ស សម ្រា ប់ សម ្ត ែង សម ្ល ៀក ប ំព ាក់ Ġ និង គ្រឿង អ លង ្ក ារ ប ុរ ា ណ មាន កម្ម វិ ធី សម ្ត ែង ច្ បា ស់ លាស់ មាន ល ក្ខ ណៈ ផ្ល ូរ ការ Ġ ល ក្ខ ណៈ ជាតិ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ រ បា ំ ជ ូន ពរ Ġ រ បា ំ ទេ ព ម ន ោរ ម្ យ Ġ រ បា ំ អ ប្ ស រា Ġ រ បា ំព ្រ ះ រាជ ទ្រ ព្យ Ġ រ បា ំ ប្រ ជា ប្រ ិយ Ġ ហា ត់ រ ៀន ត ៗ គ្នា ទ ាក់ ទ ង នឹង ជីវ ភាព រស់ នៅ ឧ ប ករណ៍ ភ្ល េង ចម្រ ុះ មាន ទី តាំង សម ្ត ែង សា ម ញ្ញ សម ្ល ៀក ប ំព ាក់ តា មក ារ និយម ចូល ចិត្ត សម ្ត ែង តា ម ឳ កាស ផ្ ត ល់ ឱ្យ ល ក្ខ ណៈ រ បា ំ ត្រ ុ ដ ិ Ġ រ បា ំ គោ ះ ត្រ ឡ ោក Ġ រ បា ំ ក្ ង ោក Ġ រ បា ំ គោ ះ អ ង ្រ ែ	312	▁តើ រ ប ាំ ប្រ ព ៃ ណី ▁និង រ ប ាំ ប្រ ជា ប្រ ិយ ខ្ ម ែរ ខុស គ្នា ដូច ម ្ត េច ▁ចូរ រក ឧ ទ ា ហ រ ណ៍ មក បញ្ជា ក់ ឱ្យ បាន យ៉ាង ត ិច ចំ ន ួន បី ▁	45	▁របាំ ប្រ ព ៃ ណី គ ឺ ជា រ ប ាំ ដ ែល សម ្ត ែង ជា ផ្ល ូវ ការ មាន តាំង ពី ប ុរ ា ណ កាល ហើយ មាន ក ្ប ួន ខ្ នា ត ត្រ ឹម ត្រូវ ▁របាំ ប្រ ជា ប្រ ិយ ▁គឺជា រ ប ាំ ដ ែល ប្រ ជា ជន និយម ចូល ចិត្ត នៅ ត ាម ត ំ ប ន់ ▁លក្ខណៈ ខុស គ្នា នៃ រ ប ាំ ទ ាំង ពី រ មាន ដូច ជា ▁របាំ ប្រ ព ៃ ណី ▁ហាត់ ត ាម រ ៀន តា មក ្ប ួន ខ្ នា ត ត្រ ឹម ត្រូវ ទ ាក់ ទ ង នឹង ជំ ន ឿ សា ស នា ឧ ប ករណ៍ ភ្ល េង ប ែប ប ុរ ា ណ មាន ទី តាំង ពិ ស េស ស ម្រ ាប់ សម ្ត ែង ស ម្ល ៀក ប ំព ាក់ ▁និង គ្រឿង អ ល ង្ក ារ ប ុរ ា ណ មាន កម្ម វិ ធី សម ្ត ែង ច ្ប ាស់ លាស់ មាន ល ក្ខ ណៈ ផ្ល ូរ ការ ▁លក្ខណៈ ជាតិ ឧ ទ ា ហ រ ណ៍ ▁របាំ ជ ូន ពរ ▁របាំ ទេ ព ម ន ោ រម្យ ▁របាំ អ ប ្ស រា ▁របាំ ព្រ ះ រាជ ទ្រ ព្យ ▁របាំ ប្រ ជា ប្រ ិយ ▁ហាត់ រ ៀន ត ៗ គ្នា ទ ាក់ ទ ង នឹង ជីវ ភាព រស់ នៅ ឧ ប ករណ៍ ភ្ល េង ចម្រ ុះ មាន ទី តាំង សម ្ត ែង ស ាម ញ្ញ ស ម្ល ៀក ប ំព ាក់ ត ាម ការ និយម ចូល ចិត្ត សម ្ត ែង ត ាម ឳ កាស ផ្ ត ល់ ឱ្យ ល ក្ខ ណៈ រ ប ាំ ត្រ ុ ដ ិ ▁របាំ គ ោះ ត្រ ឡ ោក ▁របាំ ក ្ង ោក ▁របាំ គ ោះ អ ង ្រ ែ	281
ម៉ូលេគុល AND និងប្រូតេអ៉ីនមានលក្ខណៈដូចម្ដេចអ្វីខ្លះ	null	លក្ខណៈដូចគ្នារបស់ ADNនិងប្រូតេអ៉ីនគឺជាម៉ាក្រូម៉ូលេគុលម៉ូលេគុលនីមួយៗ ជាច្រវាក់ម៉ូលេគុលតូចៗដែលជាម៉ូណូមេម៉ូលេគុលនីមួយៗមានតំណលំដាប់នុយក្លេអូទីត ឬ តំណលំដាប់អាស៊ីតអាមីនេជាក់លាក់	null	លក្ខណៈដូចគ្នារបស់ ADNនិងប្រូតេអ៉ីនគឺជាម៉ាក្រូម៉ូលេគុលម៉ូលេគុលនីមួយៗ ជាច្រវាក់ម៉ូលេគុលតូចៗដែលជាម៉ូណូមេម៉ូលេគុលនីមួយៗមានតំណលំដាប់នុយក្លេអូទីត ឬ តំណលំដាប់អាស៊ីតអាមីនេជាក់លាក់	ម៉ូ ល េ គ ុល ĠAND Ġ និង ប្រ ូត េ អ ៉ី ន មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	25	ល ក្ខ ណៈ ដូច គ្នា រ ប ស់ ĠAD N និង ប្រ ូត េ អ ៉ី ន គ ឺ ជា ម៉ា ក្រ ូម ៉ ូល េ គ ុល ម៉ូ ល េ គ ុល នី មួយ ៗ Ġ ជា ច្ រ វា ក់ ម៉ូ ល េ គ ុល តូ ច ៗ ដ ែល ជា ម៉ូ ណូ មេ ម៉ូ ល េ គ ុល នី មួយ ៗ មាន ត ំណ លំ ដា ប់ នុ យក ្ល េ អូ ទី ត Ġ ឬ Ġ ត ំណ លំ ដា ប់ អា ស៊ី ត អា មី ន េ ជា ក់ លា ក់	91	▁ម៉ូ ល េ គ ុល ▁AND ▁និង ប្រ ូត េ អ ៉ី ន មាន ល ក្ខ ណៈ ដូច ម្ ដ េច អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	25	▁លក្ខណៈ ដូច គ្នា រ ប ស់ ▁A DN និង ប្រ ូត េ អ ៉ី ន គ ឺ ជា ម៉ា ក្រ ូ ម៉ូ ល េ គ ុល ម៉ូ ល េ គ ុល នី មួយ ៗ ▁ជា ច ្រ វ ាក់ ម៉ូ ល េ គ ុល ត ូច ៗ ដ ែល ជា ម៉ូ ណូ មេ ម៉ូ ល េ គ ុល នី មួយ ៗ មាន ត ំណ លំ ដ ាប់ នុ យក ្ល េ អូ ទី ត ▁ឬ ▁តំណ លំ ដ ាប់ អា ស៊ី ត អា មី ន េ ជ ាក់ ល ាក់	88
តើសិទ្ធិពិសេសមូលដ្ឋានរបស់កុមារមានប៉ុន្មាន អ្វីខ្លះ	null	សិទ្ធិពិសេសមូលដ្ឋានរបស់កុមារមាន៤គឺសិទ្ធិរស់រៀនមានជីវិតសិទ្ធិអភិវឌ្ឍន៍សិទ្ធិទទួលការការពារសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ	null	សិទ្ធិពិសេសមូលដ្ឋានរបស់កុមារមាន៤គឺសិទ្ធិរស់រៀនមានជីវិតសិទ្ធិអភិវឌ្ឍន៍សិទ្ធិទទួលការការពារសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ	ត ើស ិទ្ធ ិ ពិ សេ សម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ក ុម ារ មាន ប៉ ុន ្ម ាន Ġ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	25	សិ ទ្ធិ ពិ សេ សម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ក ុម ារ មាន ៤ គ ឺ សិ ទ្ធិ រស់ រ ៀន មាន ជីវ ិត សិ ទ្ធិ អភិវឌ្ឍ ន៍ សិ ទ្ធិ ទទួល ការ ការពារ សិ ទ្ធិ បញ្ច េញ ម តិ	40	▁តើ សិ ទ្ធិ ពិ សេ សម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ក ុម ារ មាន ប៉ ុន ្ មាន ▁អ្វី ខ្ ល ះ ▁	23	▁សិទ្ធិ ពិ សេ សម ូល ដ្ឋាន រ ប ស់ ក ុម ារ មាន ៤ គ ឺ សិ ទ្ធិ រស់ រ ៀន មាន ជីវ ិត សិ ទ្ធិ អភិវឌ្ឍ ន៍ សិ ទ្ធិ ទទួល ការ ការពារ សិ ទ្ធិ បញ្ច េញ ម តិ	39
ចូរប្រៀបធៀបធនធានធម្មជាតិកើតឡើងវិញនិងមិនអាចកើតឡើងវិញ បានដោយលើកឧទាហរណ៍បញ្ជាក់	null	ប្រៀបធៀបធម្មជាតិកើតឡើងវិញ និងមិនកើតឡើងវិញធម្មជាតិកើតឡើងវិញ ជាធនធានដែលអាចជំនួសឡើងវិញដោយធម្មជាតិ ឬដោយសកម្មភាពមនុស្សវាជាធនធានដែលប្រើប្រាស់មិនចេះរឹងស្ងួត ឧទាហរណ៍ ព្រៃឈើអាចដាំឡើងវិញបានក្រោយពីប្រមូលផលរួច ធម្មជាតិមិនកើតឡើងវិញ ជាធនធានដែលអាចប្រើប្រាស់អស់ទាំងស្រុង ឬដល់កំរិតមួយដែលមិនអាចទាញយកមកប្រើប្រាស់វិញបាន ហើយមិនអាចកើតវិញជំនួសដោយធម្មជាតិ ឧទាហរណ៍ ផូស៊ីលឥន្ធនៈ ដូចជា ប្រេង ធ្យូងថ្ម ឧស្ម័នធម្មជាតិ	null	ប្រៀបធៀបធម្មជាតិកើតឡើងវិញ និងមិនកើតឡើងវិញធម្មជាតិកើតឡើងវិញ ជាធនធានដែលអាចជំនួសឡើងវិញដោយធម្មជាតិ ឬដោយសកម្មភាពមនុស្សវាជាធនធានដែលប្រើប្រាស់មិនចេះរឹងស្ងួត ឧទាហរណ៍ ព្រៃឈើអាចដាំឡើងវិញបានក្រោយពីប្រមូលផលរួច ធម្មជាតិមិនកើតឡើងវិញ ជាធនធានដែលអាចប្រើប្រាស់អស់ទាំងស្រុង ឬដល់កំរិតមួយដែលមិនអាចទាញយកមកប្រើប្រាស់វិញបាន ហើយមិនអាចកើតវិញជំនួសដោយធម្មជាតិ ឧទាហរណ៍ ផូស៊ីលឥន្ធនៈ ដូចជា ប្រេង ធ្យូងថ្ម ឧស្ម័នធម្មជាតិ	ច ូរ ប្រ ៀប ធៀប ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ កើត ឡើង វិញ និង ម ិន អា ច កើត ឡើង វិញ Ġ បាន ដោយ លើក ឧ ទ ា ហ រណ ៍ បញ្ជា ក់ Ġ	32	ប្រ ៀប ធៀប ធម្ម ជា âĢĭ តិ កើត ឡើង វិញ ĠâĢĭ និង ម ិន âĢĭ កើត ឡើង វិញ ធម្ម ជាតិ កើត ឡើង វិញ Ġ ជា ធ ន ធាន ដ ែល អា ច ជំ ន ួស ឡើង វិញ ដោយ ធម្ម ជាតិ Ġ ឬ ដោយ ស កម្ម ភាព ម នុ ស្ស វា ជា ធ ន ធាន ដ ែល ប្រ ើប ្រា ស់ ម ិន ច េះ រ ឹង ស្ ង ួត Ġ ឧ ទ ា ហ រ âĢĭ ណ៍ Ġ ព្រ ៃ ឈ ើ អា ច ដា ំ ឡើង វិញ បាន ក្រ ោយ ពី ប្រ ម ូល ផល រ ួច Ġ ធម្ម ជាតិ ម ិន កើត ឡើង វិញ Ġ ជា ធ ន ធាន ដ ែល អា ច ប្រ ើប ្រា ស់ អ ស់ ទ ាំង ស្រ ុង âĢĭ Ġ ឬ ដល់ កំ រិ ត មួយ ដ ែល ម ិន អា ច ទ ាញ យក មក ប្រ ើប ្រា ស់ វិញ បាន Ġ ហើយ ម ិន អា ច កើត វិញ ជំ ន ួស ដោយ ធម្ម ជាតិ Ġ ឧ ទ ា ហ រណ ៍ Ġ ផ ូស ៊ី ល ឥ ន្ធ នៈ Ġ ដូច ជា Ġ ប្រ េង Ġ ធ ្យូ ង ថ ្ម Ġ ឧ ស្ម ័ន ធម្ម ជាតិ	177	▁ចូរ ប្រ ៀប ធៀប ធ ន ធាន ធម្ម ជាតិ កើត ឡើង វិញ និង ម ិន អា ច កើត ឡើង វិញ ▁បាន ដោយ លើក ឧ ទ ា ហ រ ណ៍ បញ្ជា ក់ ▁	31	▁ប្រៀបធៀប ធម្ម ជា ▁ តិ កើត ឡើង វិញ ▁និង ម ិន ▁កើតឡើង វិញ ធម្ម ជាតិ កើត ឡើង វិញ ▁ជា ធ ន ធាន ដ ែល អា ច ជំ ន ួស ឡើង វិញ ដោយ ធម្ម ជាតិ ▁ឬ ដោយ ស កម្ម ភាព ម នុ ស្ស វា ជា ធ ន ធាន ដ ែល ប្រ ើ ប្រ ាស់ ម ិន ច េះ រ ឹង ស្ ង ួត ▁ឧ ទ ា ហ រ ▁ ណ៍ ▁ព្រៃឈើ អា ច ដ ាំ ឡើង វិញ បាន ក្រ ោយ ពី ប្រ ម ូល ផល រ ួច ▁ធម្មជាតិ ម ិន កើត ឡើង វិញ ▁ជា ធ ន ធាន ដ ែល អា ច ប្រ ើ ប្រ ាស់ អ ស់ ទ ាំង ស្រ ុង ▁ឬ ដល់ កំ រ ិត មួយ ដ ែល ម ិន អា ច ទ ាញ យក មក ប្រ ើ ប្រ ាស់ វិញ បាន ▁ហើយ ម ិន អា ច កើត វិញ ជំ ន ួស ដោយ ធម្ម ជាតិ ▁ឧទាហរណ៍ ▁ផ ូ ស៊ី ល ឥ ន្ធ នៈ ▁ដូចជា ▁ប្រេង ▁ធ ្យូ ង ថ ្ម ▁ឧស្ម័ន ធម្ម ជាតិ	161
តើរដ្ឋធម្មនុញ្ញសាធារណរដ្ឋទី៥ បានចែងដូចម្តេចខ្លះចំពោះតួនាទីរបស់ប្រធានាធិបតី	null	ប្រធានាធិបតីមានអាណត្តិ៧ឆ្នាំ ហើយអាចឈរឈ្មោះបានពីរអាណត្តិដឺហ្គោល ១៩៥៨១៩៦៨មានសិទ្ធិរំលាយសភ៌ាមានសិទ្ធិរុះរើគណៈរដ្ឋមន្រ្តីជាអគ្គមេបញ្ជាការលើកងទ័ពជាតិជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងសមាជិករដ្ឋាភិបាលទទួលសារតាំងចុះសន្ធិសញ្ញាលើក្រឹត្យ និងបទបញ្ជាផ្សេងៗ	null	ប្រធានាធិបតីមានអាណត្តិ៧ឆ្នាំ ហើយអាចឈរឈ្មោះបានពីរអាណត្តិដឺហ្គោល ១៩៥៨១៩៦៨មានសិទ្ធិរំលាយសភ៌ាមានសិទ្ធិរុះរើគណៈរដ្ឋមន្រ្តីជាអគ្គមេបញ្ជាការលើកងទ័ពជាតិជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងសមាជិករដ្ឋាភិបាលទទួលសារតាំងចុះសន្ធិសញ្ញាលើក្រឹត្យ និងបទបញ្ជាផ្សេងៗ	ត ើរ ដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ Ġ បាន ច ែង ដូច ម្ ត េច ខ្ ល ះ ចំ ព ោះ ត ួន ា ទី រ ប ស់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី Ġ	37	ប្រ ធាន ា ធិ បតី មាន អា ណ ត្តិ ៧ ឆ្នាំ Ġ ហើយ អា ច ឈ រ ឈ្មោះ បាន ពី រ អា ណ ត្តិ ដ ឺ ហ្គោ ល Ġ ១៩ ៥ ៨ ១៩ ៦ ៨ មាន សិ ទ្ធិ រំ លា យ ស ភ ៌ ាម ាន សិ ទ្ធិ រ ុះ រ ើ គ ណៈ រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី ជា អ គ្គ មេ បញ្ជា ការ លើក ង ទ ័ ព ជាតិ ជ្រ ើស តាំង នា យក រដ្ឋ ម ន្ រ ្ត ី Ġ និង សម ា ជ ិក រដ្ឋ ា ភិ បាល ទទួល សារ តាំង ច ុះ ស ន្ធ ិស ញ្ញា លើក ្រ ឹត ្យ Ġ និង បទ បញ្ជា ផ្ សេ ង ៗ	110	▁តើ រដ្ឋ ធម្ម នុ ញ្ញ សា ធា រណ រដ្ឋ ទី ៥ ▁បាន ច ែង ដូច ម ្ត េច ខ្ ល ះ ច ំព ោះ ត ួ នាទី រ ប ស់ ប្រ ធាន ា ធិ បតី ▁	35	▁ប្រធានាធិបតី មាន អា ណ ត្តិ ៧ ឆ្នាំ ▁ហើយ អា ច ឈ រ ឈ្មោះ បាន ពី រ អា ណ ត្តិ ដ ឺ ហ្គោ ល ▁១៩ ៥ ៨ ១ ៩៦ ៨ មាន សិ ទ្ធិ រំ ល ាយ ស ភ ៌ ា មាន សិ ទ្ធិ រ ុះ រ ើ គ ណៈ រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ជា អ គ្គ មេ បញ្ជា ការ លើក ង ទ ័ ព ជាតិ ជ្រ ើស តាំង នា យក រដ្ឋ ម ន ្រ ្ត ី ▁និង ស មា ជ ិក រ ដ្ឋា ភិ បាល ទទួល សារ តាំង ច ុះ ស ន្ធ ិស ញ្ញា លើក ្រ ឹត ្យ ▁និង បទ បញ្ជា ផ្ ស េង ៗ	106
តើទន្លេមេគង្គកម្ពុជាហូរកាត់ប្រទេសណាខ្លះ	null	ទន្លេមេគង្គកម្ពុជាហូរកាត់ប្រទេសប្រទេសចិនប្រទេសលាវប្រទេសវៀតណាមប្រទេសថៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា	null	ទន្លេមេគង្គកម្ពុជាហូរកាត់ប្រទេសប្រទេសចិនប្រទេសលាវប្រទេសវៀតណាមប្រទេសថៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា	ត ើ ទ ន្ ល េ មេ គ ង្គ ក ម្ព ុ ជា ហ ូរ កាត់ ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ Ġ	22	ទ ន្ ល េ មេ គ ង្គ ក ម្ព ុ ជា ហ ូរ កាត់ ប្រ ទេស ប្រ ទេស ច ិន ប្រ ទេស លា វ ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម ប្រ ទេស ថ ៃ ប្រ ទេស មី យ៉ា ន់ ម៉ា	40	▁តើ ទ ន ្ល េ មេ គ ង្គ ក ម្ព ុ ជា ហ ូរ កាត់ ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ ▁	21	▁ទន្លេ មេ គ ង្គ ក ម្ព ុ ជា ហ ូរ កាត់ ប្រ ទេស ប្រ ទេស ច ិន ប្រ ទេស ល ាវ ប្រ ទេស វ ៀត ណា ម ប្រ ទេស ថ ៃ ប្រ ទេស មី យ៉ា ន់ ម៉ា	37
ចូរធ្វើការប្រៀបធៀបលក្ខណៈខុសគ្នារវាងនិកាយហីនយាន និងមហាយាន	null	លក្ខណៈខុសគ្នានៃ និកាយហីនយាន និង មហាយានៈនិកាយហីនយាន យានតួចផ្ទុកសត្វលោកបានតិចឆ្ពោះទៅរកព្រះនិពាន្វគោរពព្រះពុទ្ធសមណគោតមតែ ១ អង្គគត់គោរពគម្ពីរព្រះត្រៃបីដកតាមពុទ្ធទ្ធោវាទវិន័យតឹងតែង និកាយមហាយាន យានធំផ្ទុកសត្វលោកបានច្រើនឆ្ពោះទៅកាន់ឋានសួគ៌គោរពព្រះពោធិសត្វ ៧អង្គពិសេសព្រះពោធិសត្វលោកេស្វរៈ គោរពតាមអាចារ្យនិមួយៗតៗគ្នា លទ្ធិអាចរិយវាទវិន័យធូរស្រាល	null	លក្ខណៈខុសគ្នានៃ និកាយហីនយាន និង មហាយានៈនិកាយហីនយាន យានតួចផ្ទុកសត្វលោកបានតិចឆ្ពោះទៅរកព្រះនិពាន្វគោរពព្រះពុទ្ធសមណគោតមតែ ១ អង្គគត់គោរពគម្ពីរព្រះត្រៃបីដកតាមពុទ្ធទ្ធោវាទវិន័យតឹងតែង និកាយមហាយាន យានធំផ្ទុកសត្វលោកបានច្រើនឆ្ពោះទៅកាន់ឋានសួគ៌គោរពព្រះពោធិសត្វ ៧អង្គពិសេសព្រះពោធិសត្វលោកេស្វរៈ គោរពតាមអាចារ្យនិមួយៗតៗគ្នា លទ្ធិអាចរិយវាទវិន័យធូរស្រាល	ច ូរ ធ ្វ ើក ារ ប្រ ៀប ធៀប ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា រ វា ង និ កាយ ហ ីន យា ន Ġ និង ម ហា យា ន Ġ	28	ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា នៃ Ġ និ កាយ ហ ីន យា ន Ġ និង Ġ ម ហា យា នៈ និ កាយ ហ ីន យា ន Ġ យា ន ត ួច ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន តិ ច ឆ្ ព ោះ ទៅ រក ព្រ ះ និ ពា ន្ វ គោ រ ព ព្រ ះ ពុ ទ្ធ សម ណ គោ ត ម តែ Ġ ១ Ġ អង្គ គ ត់ គោ រ ព គម ្ ពី រ ព្រ ះ ត្រ ៃ បី ដ ក តា ម ពុ ទ្ធ ទ្ធ ោ វា ទ វិ ន ័យ ត ឹង តែ ង Ġ និ កាយ ម ហា យា ន Ġ យា ន ធ ំ ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន ច្ រ ើន ឆ្ ព ោះ ទៅ កាន់ ឋ ាន ស ួ គ ៌ គោ រ ព ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ Ġ ៧ អង្គ ពិ សេ ស ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ លោក េស ្វ រៈ Ġ គោ រ ព តា ម អា ចារ្យ និ មួយ ៗ ត ៗ គ្នា Ġ ល ទ្ធិ អា ចរ ិយ វា ទ វិ ន ័យ ធ ូរ ស្រ ាល	179	▁ចូរ ធ ្វ ើ ការ ប្រ ៀប ធៀប ល ក្ខ ណៈ ខុស គ្នា រ វ ាង និ កាយ ហ ីន យ ាន ▁និង ម ហ ាយ ាន ▁	27	▁លក្ខណៈ ខុស គ្នា នៃ ▁និ កាយ ហ ីន យ ាន ▁និង ▁មហា យា នៈ និ កាយ ហ ីន យ ាន ▁យាន ត ួច ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន ត ិច ឆ្ ព ោះ ទៅ រក ព្រ ះ និ ព ាន ្វ គ ោរ ព ព្រ ះ ព ុទ្ធ សម ណ គ ោត ម តែ ▁១ ▁អង្គ គ ត់ គ ោរ ព គ ម្ព ី រ ព្រ ះ ត្រ ៃ បី ដ ក ត ាម ព ុទ្ធ ទ្ធ ោ វា ទ វ ិន ័យ ត ឹង ត ែង ▁និ កាយ ម ហ ាយ ាន ▁យាន ធ ំ ផ្ ទុក ស ត ្វ លោក បាន ច ្រ ើន ឆ្ ព ោះ ទៅ កាន់ ឋ ាន ស ួ គ ៌ គ ោរ ព ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ ▁៧ អង្គ ពិ ស េស ព្រ ះ ព ោ ធិ ស ត ្វ លោក េស ្វ រៈ ▁គោរព ត ាម អា ចារ្យ និ មួយ ៗ ត ៗ គ្នា ▁លទ្ធិ អា ច រិយ វា ទ វ ិន ័យ ធ ូរ ស្រ ាល	171
តើខ្វេហ្សាគឺជាអ្វី តើតារាវិទូធ្វើការសន្និដ្ឋានដូចម្តេចអំពីខ្វេហ្សេ	null	ខ្វេហ្សាគឺជា អង្គបញ្ចេញពន្លឺខ្លាំងច្រើនដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយៗ តារាវិទូធ្វើការសន្និដ្ឋានថាខ្វេហ្សេគឺជា ឡាក់ស៊ីថ្មីសកម្មដែលមានប្រហោងខ្មៅយ៉ាងធំនៅចំណ្តាល ហើយប្រហោងខ្មៅព្រះអាទិត្យរាប់កោដិដង ឧស្ម័នឡើងកម្តៅ និងបញ្ចេញពន្លឺភ្លឺចិញ្ចាចនៅពេលឧស្ម័នជាច្រើន វិលជុំវិញប្រហោងខ្មៅនោះ	null	ខ្វេហ្សាគឺជា អង្គបញ្ចេញពន្លឺខ្លាំងច្រើនដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយៗ តារាវិទូធ្វើការសន្និដ្ឋានថាខ្វេហ្សេគឺជា ឡាក់ស៊ីថ្មីសកម្មដែលមានប្រហោងខ្មៅយ៉ាងធំនៅចំណ្តាល ហើយប្រហោងខ្មៅព្រះអាទិត្យរាប់កោដិដង ឧស្ម័នឡើងកម្តៅ និងបញ្ចេញពន្លឺភ្លឺចិញ្ចាចនៅពេលឧស្ម័នជាច្រើន វិលជុំវិញប្រហោងខ្មៅនោះ	ត ើ ខ្វ េ ហ្សា គ ឺ ជា អ ្វី Ġ ត ើត ារ ាវ ិ ទូ ធ ្វ ើក ារ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ដូច ម្ ត េច អ ំព ី ខ្វ េ ហ្ស េ Ġ	35	ខ្វ េ ហ្សា គ ឺ ជា Ġ អង្គ បញ្ច េញ ព ន្ ល ឺ ខ្ លា ំ ង ច្ រ ើន ដ ែល ស្ ថ ិត នៅ ឆ្ ង ាយ ៗ Ġ តា រា វិ ទូ ធ ្វ ើក ារ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ថា ខ្វ េ ហ្ស េ គ ឺ ជា Ġ ឡា ក់ ស៊ី ថ ្ម ី ស កម្ម ដ ែល មាន ប្រ ហ ោង ខ្ ម ៅ យ៉ាង ធ ំ នៅ ចំ ណ្ត ាល Ġ ហើយ ប្រ ហ ោង ខ្ ម ៅ ព្រ ះ អា ទិ ត ្យ រា ប់ ក ោ ដ ិ ដង Ġ ឧ ស្ម ័ន ឡើង ក ម្ ត ៅ Ġ និង បញ្ច េញ ព ន្ ល ឺ ភ្ល ឺ ច ិញ ្ច ា ច នៅ ពេល ឧ ស្ម ័ន ជា ច្ រ ើន Ġ វិ ល ជ ុំ វិញ ប្រ ហ ោង ខ្ ម ៅ ន ោះ	138	▁តើ ខ្វ េ ហ្សា គ ឺ ជា អ ្វី ▁តើ តា រា វិ ទូ ធ ្វ ើ ការ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ដូច ម ្ត េច អ ំព ី ខ្វ េ ហ្ស េ ▁	33	▁ខ្វ េ ហ្សា គ ឺ ជា ▁អង្គ បញ្ច េញ ព ន ្ល ឺ ខ្ ល ាំង ច ្រ ើន ដ ែល ស ្ថ ិត នៅ ឆ្ ង ាយ ៗ ▁តារា វិ ទូ ធ ្វ ើ ការ ស ន្ន ិ ដ្ឋាន ថា ខ្វ េ ហ្ស េ គ ឺ ជា ▁ឡ ាក់ ស៊ី ថ ្ម ី ស កម្ម ដ ែល មាន ប្រ ហ ោង ខ្ ម ៅ យ៉ាង ធ ំ នៅ ចំ ណ្ត ាល ▁ហើយ ប្រ ហ ោង ខ្ ម ៅ ព្រ ះ អា ទ ិត ្យ រ ាប់ ក ោ ដ ិ ដង ▁ឧស្ម័ន ឡើង ក ម ្ត ៅ ▁និង បញ្ច េញ ព ន ្ល ឺ ភ្ល ឺ ច ិ ញ្ច ា ច នៅ ពេល ឧ ស្ម ័ន ជា ច ្រ ើន ▁វិល ជ ុំ វិញ ប្រ ហ ោង ខ្ ម ៅ ន ោះ	133
តើការយល់ដឹងពីមជ្ឈដ្ឋានមានប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ ដល់ការអប់រំ	null	ការយល់ដឹងពីមជ្ឈដ្ឋាន មានប្រយោជន៍ដល់ការអប់រំដូចជាៈងាយស្រួលក្នុងការអប់រំអប់រំបានចំទិសដៅមានឱកាសគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអប់រំឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពងាយស្រួលទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកពាក់ព័ន្ធអាចសម្រេចវត្ថុបំណងនៃការអប់រំបានអាចបង្រៀនសិស្សតាមបរិបទសង្គម	null	ការយល់ដឹងពីមជ្ឈដ្ឋាន មានប្រយោជន៍ដល់ការអប់រំដូចជាៈងាយស្រួលក្នុងការអប់រំអប់រំបានចំទិសដៅមានឱកាសគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអប់រំឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពងាយស្រួលទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកពាក់ព័ន្ធអាចសម្រេចវត្ថុបំណងនៃការអប់រំបានអាចបង្រៀនសិស្សតាមបរិបទសង្គម	ត ើក ារ យ ល់ ដ ឹង ពី ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន មាន ប្រ យោ ជន ៍ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ ដល់ ការ អ ប់ រំ âĢĭ Ġ	27	ការ យ ល់ ដ ឹង ពី ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន Ġ មាន ប្រ យោ ជន ៍ ដល់ ការ អ ប់ រំ ដូច ជា ៈ ង ាយ ស្រ ួល ក្នុង ការ អ ប់ រំ អ ប់ រំ បាន ចំ ទិ ស ដ ៅ មាន ឱ កាស គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ដើម ្ប ី អ ប់ រំ ឲ្យ មាន ប្រ សិ ទ្ធ ភាព ង ាយ ស្រ ួល ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ អ្នក ពាក់ ព ័ន ្ ធ អា ច សម ្រ េច វ ត្ថ ុប ំណ ង នៃ ការ អ ប់ រំ បាន អា ច បង ្រ ៀន សិ ស្ស តា ម បរ ិប ទ សង ្ គម	108	▁តើ ការ យ ល់ ដ ឹង ពី ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន មាន ប្រ យោ ជ ន៍ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁ដល់ ការ អ ប់ រំ ▁	26	▁ការយល់ដឹង ពី ម ជ ្ឈ ដ្ឋាន ▁មាន ប្រ យោ ជ ន៍ ដល់ ការ អ ប់ រំ ដូច ជា ៈ ង ាយ ស្រ ួល ក្នុង ការ អ ប់ រំ អ ប់ រំ បាន ចំ ទិ ស ដ ៅ មាន ឱ កាស គ្រ ប់ គ្រ ាន់ ដើម ្ប ី អ ប់ រំ ឲ្យ មាន ប្រ ស ិទ្ធ ភាព ង ាយ ស្រ ួល ទំ នាក់ ទំ ន ង ជា មួយ អ្នក ពាក់ ព ័ ន្ធ អា ច ស ម្រ េច វ ត្ថ ុប ំណ ង នៃ ការ អ ប់ រំ បាន អា ច បង ្រ ៀន សិ ស្ស ត ាម ប រិ បទ ស ង្គ ម	103
នៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ តើសហរដ្ឋអាមេរិចប្រឈមមុខនិងវិបត្តិអន្តរជាតិសំខាន់ៗអ្វីខ្លះ	null	ការប្រណាំងប្រជែងបច្ចេកវិជ្ជា និងសព្វាវុធរវាងប្លុកសេរីនិងកុំមុយនីស្តការរីកសាយភាយនៃឥទ្ធិពលកុំមុយនីសក្នុងពិភពលោកបញ្ហាបែងចែកប្រទេសអាឡឺម៉ងវិបត្តិនៅមជ្ឈឹមបូព៌ារវាងពិភពអារ៉ាប់ និងអ៊ីស្រាអែល វិបត្តិគុយបានៅឆ្នាំ១៩៦២វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំងនៅអ៊ីរ៉ង់១៩៧៤ សូវៀតលុកលុយប្រទេសអាហ្កានីស្ថាន១៩៧៩ គម្រោងសង្គ្រាមផ្កាយ	null	ការប្រណាំងប្រជែងបច្ចេកវិជ្ជា និងសព្វាវុធរវាងប្លុកសេរីនិងកុំមុយនីស្តការរីកសាយភាយនៃឥទ្ធិពលកុំមុយនីសក្នុងពិភពលោកបញ្ហាបែងចែកប្រទេសអាឡឺម៉ងវិបត្តិនៅមជ្ឈឹមបូព៌ារវាងពិភពអារ៉ាប់ និងអ៊ីស្រាអែល វិបត្តិគុយបានៅឆ្នាំ១៩៦២វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំងនៅអ៊ីរ៉ង់១៩៧៤ សូវៀតលុកលុយប្រទេសអាហ្កានីស្ថាន១៩៧៩ គម្រោងសង្គ្រាមផ្កាយ	នៅ ក្នុង សម័យ សង ្ គ្រ ាម ត្រ ជា ក់ Ġ ត ើស ហ រដ្ឋ អា មេ រិ ច ប្រ ឈ ម មុខ និង វិ ប ត្តិ អ ន្ត រ ជាតិ សំ ខា ន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	39	ការ ប្រ ណា ំ ង ប្រ ជ ែង ប ច្ច េក វិជ្ជា Ġ និង ស ព្វ ាវ ុ ធរ វា ង ប្ ល ុក សេ រី និង ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ការ រី ក សាយ ភា យ នៃ ឥ ទ្ធិ ពល ក ុំ ម ុយ នី ស ក្នុង ពិ ភព លោក ប ញ ្ហ ាប ែង ច ែក ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង វិ ប ត្តិ នៅ ម ជ ្ឈ ឹម បូ ព ៌ ារ វា ង ពិ ភព អា រ៉ា ប់ Ġ និង អ៊ី ស្រ ា អ ែល Ġ វិ ប ត្តិ គ ុយ បាន ៅ ឆ្នាំ ១៩ ៦ ២ វិ ប ត្តិ ចំ ណា ប់ ខ្ មា ំ ង នៅ អ៊ី រ៉ ង់ ១៩ ៧ ៤ Ġ ស ូវ ៀត ល ុក ល ុយ ប្រ ទេស អា ហ្កា នី ស្ថាន ១៩ ៧ ៩ Ġ គម ្រ ោង សង ្ គ្រ ាម ផ្ កាយ	144	▁នៅក្នុង សម័យ ស ង្គ ្រា ម ត្រ ជ ាក់ ▁តើ ស ហ រដ្ឋ អា ម េរ ិច ប្រ ឈ ម មុខ និង វិ ប ត្តិ អ ន្ត រ ជាតិ សំ ខ ាន់ ៗ អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	38	▁ការប្រ ណ ាំង ប្រ ជ ែង ប ច្ច េក វិជ្ជា ▁និង ស ព ្វា វុធ រ វ ាង ប ្ល ុក សេ រី និង ក ុំ ម ុយ នី ស្ត ការ រី ក សាយ ភ ាយ នៃ ឥ ទ្ធិ ពល ក ុំ ម ុយ នី ស ក្នុង ពិ ភព លោក ប ញ ្ហ ាប ែង ច ែក ប្រ ទេស អា ឡ ឺ ម៉ ង វិ ប ត្តិ នៅ ម ជ ្ឈ ឹម បូ ព ៌ ារ វ ាង ពិ ភព អា រ៉ា ប់ ▁និង អ៊ី ស្រ ា អ ែល ▁វិបត្តិ គ ុយ បាន ៅ ឆ្នាំ ១ ៩៦ ២ វិ ប ត្តិ ច ំណ ាប់ ខ្ ម ាំង នៅ អ៊ី រ៉ ង់ ១៩ ៧ ៤ ▁សូវៀត ល ុក ល ុយ ប្រ ទេស អា ហ្កា នី ស្ថាន ១៩ ៧ ៩ ▁គម្រោង ស ង្គ ្រា ម ផ្ កាយ	135
តើរដ្ឋនីមួយៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកតំណាងដោយអ្វីហើយមានចំនួនរដ្ឋសរុបប៉ុន្មាន	null	រដ្ឋនីមួយៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកតំណាងដោយផ្កាយហើយមានចំនួនសរុប៥០រដ្ឋ	null	រដ្ឋនីមួយៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកតំណាងដោយផ្កាយហើយមានចំនួនសរុប៥០រដ្ឋ	ត ើរ ដ្ឋ នី មួយ ៗ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ត ំណ ាង ដោយ អ ្វី ហើយ មាន ចំ ន ួន រដ្ឋ ស រ ុប ប៉ ុន ្ម ាន Ġ	34	រដ្ឋ នី មួយ ៗ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ត ំណ ាង ដោយ ផ្ កាយ ហើយ មាន ចំ ន ួន ស រ ុប ៥០ រដ្ឋ	29	▁តើ រដ្ឋ នី មួយ ៗ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ត ំណ ាង ដោយ អ ្វី ហើយ មាន ចំ ន ួន រដ្ឋ ស រ ុប ប៉ ុន ្ មាន ▁	33	▁រដ្ឋ នី មួយ ៗ រ ប ស់ ស ហ រដ្ឋ អា មេ រិក ត ំណ ាង ដោយ ផ្ កាយ ហើយ មាន ចំ ន ួន ស រ ុប ៥០ រដ្ឋ	29
ដូចម្ដេចដែលហៅថាបាវចនាជាតិ តើបាវចនាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នគឺជាអ្វី ចូរបង្ហាញពីអត្ថន័យនៃទង់ជាតិខ្មែរបច្ចុប្បន្នទៅនឹងបាវចនាជាតិ	null	ក បាវចនាជាតិមកពីពាក្យបាវចនា ពាក្យជាប្រធាន ពាក្យជាគោលចារឹក សំដីជាសំអាងគោលប្រតិបត្តិ ជាតិ ប្រទេស ដូចនេះបាវចនាជាតិមានន័យថាពាក្យជាប្រធាន ឬជាគោលសម្រាប់ប្រតិបត្តិ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ចំពោះប្រទេសជាតិ បាវចនាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺ ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ ទំនាក់ទំនងរវាងអត្តន័យនៃទង់ជាតិទៅនឹងបាវចនាជាតិគឺ ទង់ជាតិខ្មែរមានបីពណ៌គឺពណ៌ខៀវ នៅផ្នែកខាងលើ និងខាងក្រោមជានិមិត្តរូបនៃសាមគ្គីភាពកាតភាព មេត្តា ករុណា សន្តិភាព អហិង្សា ក្រោមព្រះរាជកិច្ចដឹកនាំនៃព្រះមហាក្សត្រ ពណ៌ក្រហម នៅផ្នែកកណ្តាល ជានិមិត្តរូបនៃស្មារតីអង់អាចក្លាហាន ពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គហ៊ានធ្វើពលិកម្មសព្វបែបយ៉ាងដើម្បីប្រទេសជាតិមាតុភូមិ ពណ៌ស ត្រង់រូបប្រាសាទដែលនៅចំកណ្តាល ជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែដ៏រុងរឿង នាសម័យមហាអង្គរ និងជានិមិត្តរូបនៃសាសនា សីលធម៌និងចរិយាធម៌	null	ក បាវចនាជាតិមកពីពាក្យបាវចនា ពាក្យជាប្រធាន ពាក្យជាគោលចារឹក សំដីជាសំអាងគោលប្រតិបត្តិ ជាតិ ប្រទេស ដូចនេះបាវចនាជាតិមានន័យថាពាក្យជាប្រធាន ឬជាគោលសម្រាប់ប្រតិបត្តិ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ចំពោះប្រទេសជាតិ បាវចនាជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺ ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ ទំនាក់ទំនងរវាងអត្តន័យនៃទង់ជាតិទៅនឹងបាវចនាជាតិគឺ ទង់ជាតិខ្មែរមានបីពណ៌គឺពណ៌ខៀវ នៅផ្នែកខាងលើ និងខាងក្រោមជានិមិត្តរូបនៃសាមគ្គីភាពកាតភាព មេត្តា ករុណា សន្តិភាព អហិង្សា ក្រោមព្រះរាជកិច្ចដឹកនាំនៃព្រះមហាក្សត្រ ពណ៌ក្រហម នៅផ្នែកកណ្តាល ជានិមិត្តរូបនៃស្មារតីអង់អាចក្លាហាន ពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គហ៊ានធ្វើពលិកម្មសព្វបែបយ៉ាងដើម្បីប្រទេសជាតិមាតុភូមិ ពណ៌ស ត្រង់រូបប្រាសាទដែលនៅចំកណ្តាល ជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែដ៏រុងរឿង នាសម័យមហាអង្គរ និងជានិមិត្តរូបនៃសាសនា សីលធម៌និងចរិយាធម៌	ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា បា វ ច នា ជាតិ Ġ ត ើ âĢĭ បា វ ច នា ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុប ្ប ន្ន គ ឺ ជា អ ្វី Ġ ច ូរ បង ្ហ ាញ ពី អ ត្ថ ន ័យ នៃ ទ ង់ ជាតិ ខ្ ម ែរ ប ច្ច ុប ្ប ន្ន ទៅ នឹង បា វ ច នា ជាតិ Ġ	72	ក Ġ បា វ ច នា ជាតិ មក ពី ពាក្យ បា វ ច នា Ġ ពាក្យ ជា ប្រ ធាន Ġ ពាក្យ ជា គោ ល ចារ ឹក Ġ សំ ដ ី ជា សំ អា ង គោ ល ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ ជាតិ Ġ ប្រ ទេស Ġ ដូច នេះ បា វ ច នា ជាតិ មាន ន ័យ ថា ពាក្យ ជា ប្រ ធាន Ġ ឬ ជា គោ ល សម ្រា ប់ ប្រ តិ ប ត្តិ Ġ ដើម ្ប ី ជា ប្រ យោ ជន ៍ ចំ ព ោះ ប្រ ទេស ជាតិ âĢĭ Ġ បា វ ច នា ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា Ġ គ ឺ Ġ ជាតិ Ġ សា ស នា Ġ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ Ġ ទំ នាក់ ទំ ន ង រ វា ង អ ត្ត ន ័យ នៃ ទ ង់ ជាតិ ទៅ នឹង បា វ ច នា ជាតិ គ ឺ Ġ ទ ង់ ជាតិ ខ្ ម ែរ មាន បី ព ណ៌ គ ឺ ព ណ៌ ខ ៀវ Ġ នៅ ផ្ ន ែក ខា ង លើ Ġ និង ខា ង ក្រោម ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ សា ម គ្គ ី ភាព កា ត ភាព Ġ មេ ត្ត ា Ġ ករ ុ ណា Ġ ស ន្ត ិ ភាព Ġ អ ហ ិ ង្ស ា Ġ ក្រោម ព្រ ះ រាជ កិច្ច ដ ឹក នាំ នៃ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ Ġ ព ណ៌ ក្រ ហ ម Ġ នៅ ផ្ ន ែក ក ណ្ត ាល Ġ ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ ស្ម ារ តី អ ង់ អា ច ក្លា ហាន Ġ ពុ ះ ពារ គ្រ ប់ ឧ ប ស គ្គ ហ៊ ាន ធ ្វ ើ ពល ិក ម្ម ស ព្វ ប ែប យ៉ាង ដើម ្ប ី ប្រ ទេស ជាតិ មា ត ុ ភ ូម ិ Ġ ព ណ៌ ស Ġ ត្រ ង់ រូប ប្រា សា ទ ដ ែល នៅ ចំ ក ណ្ត ាល Ġ ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ វ ប្ប ធម៌ Ġ អ រិយ ធម៌ ខ្ ម ែ ដ ៏ រ ុង រឿង Ġ នា សម័យ ម ហា អង្គ រ Ġ និង ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ សា ស នា Ġ សី ល ធម៌ និង ចរ ិយ ា ធម៌	323	▁ដូច ម្ ដ េច ដ ែល ហ ៅ ថា ប ាវ ច នា ជាតិ ▁តើ ▁បា វ ច នា ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន គ ឺ ជា អ ្វី ▁ចូរ ប ង្ហ ាញ ពី អ ត្ថ ន ័យ នៃ ទ ង់ ជាតិ ខ្ ម ែរ ប ច្ច ុ ប្ប ន្ន ទៅ នឹង ប ាវ ច នា ជាតិ ▁	70	▁ក ▁បា វ ច នា ជាតិ មក ពី ពាក្យ ប ាវ ច នា ▁ពាក្យ ជា ប្រ ធាន ▁ពាក្យ ជា គ ោល ចារ ឹក ▁សំដី ជា សំ អា ង គ ោល ប្រ តិ ប ត្តិ ▁ជាតិ ▁ប្រទេស ▁ដូចនេះ ប ាវ ច នា ជាតិ មាន ន ័យ ថា ពាក្យ ជា ប្រ ធាន ▁ឬ ជា គ ោល ស ម្រ ាប់ ប្រ តិ ប ត្តិ ▁ដើម្បី ជា ប្រ យោ ជ ន៍ ច ំព ោះ ប្រ ទេស ជាតិ ▁បា វ ច នា ជាតិ នៃ ព្រ ះ រាជ ា ណា ច ក្រ ក ម្ព ុ ជា ▁គឺ ▁ជាតិ ▁សាសនា ▁ព្រះមហាក្សត្រ ▁ទំនាក់ទំនង រ វ ាង អ ត្ត ន ័យ នៃ ទ ង់ ជាតិ ទៅ នឹង ប ាវ ច នា ជាតិ គ ឺ ▁ទ ង់ ជាតិ ខ្ ម ែរ មាន បី ព ណ៌ គ ឺ ព ណ៌ ខ ៀវ ▁នៅ ផ្ ន ែក ខា ង លើ ▁និង ខា ង ក្រោម ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ ស ាម គ្គ ី ភាព ក ាត ភាព ▁មេត្តា ▁ក រុណ ា ▁សន្តិភាព ▁អ ហ ិ ង ្សា ▁ក្រោម ព្រ ះ រាជ កិច្ច ដ ឹក នាំ នៃ ព្រ ះ ម ហា ក្សត្រ ▁ពណ៌ ក្រ ហ ម ▁នៅ ផ្ ន ែក ក ណ្ត ាល ▁ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ ស្ម ារ តី អ ង់ អា ច ក្លា ហាន ▁ពុះ ពារ គ្រ ប់ ឧ ប ស គ្គ ហ៊ ាន ធ ្វ ើ ពល ិ កម្ម ស ព្វ ប ែប យ៉ាង ដើម ្ប ី ប្រ ទេស ជាតិ ម ាត ុ ភ ូម ិ ▁ពណ៌ ស ▁ត្រង់ រូប ប្រា សា ទ ដ ែល នៅ ចំ ក ណ្ត ាល ▁ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ វ ប្ប ធម៌ ▁អរិយធម៌ ខ្ ម ែ ដ ៏ រ ុង រឿង ▁នា សម័យ ម ហា អង្គ រ ▁និង ជា និ ម ិត្ត រូប នៃ សា ស នា ▁សីលធម៌ និង ច រិយា ធម៌	292
ចូរនិយាយពីប្រតិបត្តិការបណ្តាញពួកវៀតមិញឲ្យចេញពីទឹកដីខ្មែររបស់សម្តេចនរោត្តម សីហនុ	null	សម្តេចនរោត្តម សីហនុ ទ្រង់ធ្វើជាអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិដឹកនាំ ប្រតិបត្តិការឈ្មោះមហាសាមគ្គីមដើម្បីបណ្តេញពួកវៀតមិញឲ្យចេញពីទឹកដីខ្មែរចាប់ពីខេត្តបាត់បងរហូតដល់ខេត្តក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែងនៅក្នុងខេត្តក្រចេះកងខេមរភូមិន្ទបានប្រយុទ្ធប្រកបកដោយវីរភាពស្នេហាជាតិកម្ទេចកងទ័ពវៀតមិញនៅសមរភូមិចុងក្រោយធ្វើឲ្យពួកកុំមុយនីស្តវៀតមិញបរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត	null	សម្តេចនរោត្តម សីហនុ ទ្រង់ធ្វើជាអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិដឹកនាំ ប្រតិបត្តិការឈ្មោះមហាសាមគ្គីមដើម្បីបណ្តេញពួកវៀតមិញឲ្យចេញពីទឹកដីខ្មែរចាប់ពីខេត្តបាត់បងរហូតដល់ខេត្តក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែងនៅក្នុងខេត្តក្រចេះកងខេមរភូមិន្ទបានប្រយុទ្ធប្រកបកដោយវីរភាពស្នេហាជាតិកម្ទេចកងទ័ពវៀតមិញនៅសមរភូមិចុងក្រោយធ្វើឲ្យពួកកុំមុយនីស្តវៀតមិញបរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត	ច ូរ និ យា យ ពី ប្រ តិ ប ត្តិ ការ បណ្ត ាញ ព ួ ក វ ៀត ម ិញ ឲ្យ ចេញ ពី ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ រ ប ស់ សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ	43	សម ្ត េច ន រ ោត ្ត ម Ġ សី ហ នុ Ġ ទ្រ ង់ ធ ្វ ើ ជា អ គ្គ មេ បញ្ជា ការ ក ង ទ ័ ព ជាតិ ដ ឹក នាំ Ġ ប្រ តិ ប ត្តិ ការ ឈ្មោះ ម ហា សា ម គ្គ ី ម ដើម ្ប ី បណ្ត េញ ព ួ ក វ ៀត ម ិញ ឲ្យ ចេញ ពី ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ច ាប់ ពី ខ េត ្ត បា ត់ បង រ ហ ូត ដល់ ខ េត ្ត ក្រ ច េះ Ġ និង ស្ទ ឹង ត្រ ែង នៅ ក្នុង ខ េត ្ត ក្រ ច េះ ក ង ខ េ ម រ ភ ូម ិន ្ ទ បាន ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ក ប ក ដោយ វី រ ភាព ស្ន េ ហា ជាតិ ក ម្ ទេ ច ក ង ទ ័ ព វ ៀត ម ិញ នៅ សម រ ភ ូម ិច ុង ក្រ ោយ ធ ្វ ើ ឲ្យ ព ួ ក ក ុំ ម ុយ នី ស្ត វ ៀត ម ិញ បរ ា ជ ័យ យ៉ាង ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប ំ ផ ុត	178	▁ចូរ ន ិយ ាយ ពី ប្រ តិ ប ត្តិ ការ បណ្ត ាញ ព ួ ក វ ៀត ម ិញ ឲ្យ ចេញ ពី ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ រ ប ស់ សម ្ត េច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁	40	▁សម្តេច ន រ ោ ត្ត ម ▁សីហនុ ▁ទ្រង់ ធ ្វ ើ ជា អ គ្គ មេ បញ្ជា ការ ក ង ទ ័ ព ជាតិ ដ ឹក នាំ ▁ប្រតិបត្តិការ ឈ្មោះ ម ហា ស ាម គ្គ ី ម ដើម ្ប ី បណ្ត េញ ព ួ ក វ ៀត ម ិញ ឲ្យ ចេញ ពី ទឹក ដ ី ខ្ ម ែរ ច ាប់ ពី ខ េ ត្ត ប ាត់ បង រ ហ ូត ដល់ ខ េ ត្ត ក្រ ច េះ ▁និង ស្ទ ឹង ត្រ ែង នៅ ក្នុង ខ េ ត្ត ក្រ ច េះ ក ង ខ េ ម រ ភ ូម ិ ន្ទ បាន ប្រ យ ុទ្ធ ប្រ ក ប ក ដោយ វី រ ភាព ស្ន េ ហា ជាតិ ក ម្ ទ េច ក ង ទ ័ ព វ ៀត ម ិញ នៅ សម រ ភ ូម ិច ុង ក្រ ោយ ធ ្វ ើ ឲ្យ ព ួ ក ក ុំ ម ុយ នី ស្ត វ ៀត ម ិញ ប រាជ ័យ យ៉ាង ធ ្ង ន់ ធ ្ង រ ប ំ ផ ុត	167
តើប្រទេសកម្ពុជាមានទីតាំងស្ថិតនៅត្រង់ណានៃផែនដីពិភពលោក	null	តាមរយៈទិន្នន័យជំនឿ ប្រទេសកម្ពុជាមានប្រជាជនច្រើនជាងប្រទេសខ្លះនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺ ប្រទេសឡាវ សិង្ហបុរី ព្រុយនេ និងទីម័រខាងកើត	null	តាមរយៈទិន្នន័យជំនឿ ប្រទេសកម្ពុជាមានប្រជាជនច្រើនជាងប្រទេសខ្លះនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺ ប្រទេសឡាវ សិង្ហបុរី ព្រុយនេ និងទីម័រខាងកើត	ត ើប ្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ទី តាំង ស្ ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ណា នៃ ផ ែន ដ ី ពិ ភព លោក Ġ	26	តា ម រយ ៈ ទិ ន្ន ន ័យ ជំ ន ឿ Ġ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ប្រ ជា ជន ច្ រ ើន ជា ង ប្រ ទេស ខ្ ល ះ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ គ ឺ Ġ ប្រ ទេស ឡា វ Ġ សិ ង្ហ ប ុរ ី Ġ ព្រ ុយ ន េ Ġ និង ទី ម ័រ ខា ង កើត	62	▁តើ ប្រ ទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ទី តាំង ស ្ថ ិត នៅ ត្រ ង់ ណា នៃ ផ ែន ដ ី ពិ ភព លោក ▁	25	▁តាមរយៈ ទិ ន្ន ន ័យ ជំ ន ឿ ▁ប្រទេស ក ម្ព ុ ជា មាន ប្រ ជា ជន ច ្រ ើន ជា ង ប្រ ទេស ខ្ ល ះ នៅ អា ស៊ី អា គ ្ន េ យ ៍ គ ឺ ▁ប្រទេស ឡា វ ▁សិង្ហបុរី ▁ព្រ ុយ ន េ ▁និង ទី ម ័រ ខា ង កើត	53
ពីដំបូងអាស៊ានបង្កើតឡើងមានប្រទេសណាខ្លះនៅទីណាថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា	null	ដំបូងអាស៊ានបង្កើតឡើងមានប្រទេស ៥ ជាសមាជិក គឺប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ថៃ និងងហ្វីលីពីននៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី ០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧	null	ដំបូងអាស៊ានបង្កើតឡើងមានប្រទេស ៥ ជាសមាជិក គឺប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ថៃ និងងហ្វីលីពីននៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី ០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧	ពី ដំ បូ ង អា ស៊ ាន បង ្ក ើត ឡើង មាន ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ នៅ ទី ណា ថ ្ង ៃ Ġ ខែ Ġ ឆ្នាំ ណា Ġ	27	ដំ បូ ង អា ស៊ ាន បង ្ក ើត ឡើង មាន ប្រ ទេស Ġ ៥ Ġ ជា សម ា ជ ិក Ġ គ ឺ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េស ៊ី Ġ ម៉ា ឡេ ស៊ី Ġ សិ ង្ហ ប ុរ ី Ġ ថ ៃ Ġ និង ង ហ្វ ី លី ពី ន នៅ ទី ក្រុង បា ង ក ក Ġ ប្រ ទេស ថ ៃ Ġ នៅ ថ ្ង ៃ ទី Ġ ០ ៨ Ġ ខែ សី ហា Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ៧	70	▁ពី ដំ បូ ង អា ស៊ ាន ប ង្ក ើត ឡើង មាន ប្រ ទេស ណា ខ្ ល ះ នៅ ទី ណា ថ ្ង ៃ ▁ខែ ▁ឆ្នាំ ណា ▁	27	▁ដំបូង អា ស៊ ាន ប ង្ក ើត ឡើង មាន ប្រ ទេស ▁៥ ▁ជា ស មា ជ ិក ▁គឺ ប្រ ទេស ឥ ណ្ឌ ូន េ ស៊ី ▁ម៉ាឡេស៊ី ▁សិង្ហបុរី ▁ថៃ ▁និង ង ហ្វ ី លី ពី ន នៅ ទី ក្រុង ប ាង ក ក ▁ប្រទេស ថ ៃ ▁នៅ ថ ្ង ៃ ទី ▁០៨ ▁ខែសីហា ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ៧	56
តើវិបត្តិអ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ប្រទេសអង់គ្លេសតើអង់គ្លេសដោះស្រាយដូចម្តេច	null	វិបត្តិអ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ប្រទេសអង់គ្លេសអង់គ្លេសបានដោះស្រាយ ដោយរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានបើកកិច្ចចរចា ជាមួយចលនាកងទ័ពសាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ដើម្បីបញ្ចប់ជំលោះនៅទីក្រុង បែលហ្វាស នៅឆ្នាំ១៩៩៨វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់គ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយទាំងពីររួមគ្នា គឹកាតូលិកនិងប្រូតេស្តង់	null	វិបត្តិអ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ប្រទេសអង់គ្លេសអង់គ្លេសបានដោះស្រាយ ដោយរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានបើកកិច្ចចរចា ជាមួយចលនាកងទ័ពសាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ដើម្បីបញ្ចប់ជំលោះនៅទីក្រុង បែលហ្វាស នៅឆ្នាំ១៩៩៨វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់គ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយទាំងពីររួមគ្នា គឹកាតូលិកនិងប្រូតេស្តង់	ត ើ វិ ប ត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ Ġ ជា វិ ប ត្តិ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ត ើ អ ង់ គ ្ល េស ដ ោះ ស្រ ាយ ដូច ម្ ត េច Ġ	43	វិ ប ត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ Ġ ជា វិ ប ត្តិ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស អ ង់ គ ្ល េស បាន ដ ោះ ស្រ ាយ Ġ ដោយ រដ្ឋ ា ភិ បាល អ ង់ គ ្ល េស បាន ប ើក កិច្ច ចរ ច ា Ġ ជា មួយ ច ល នា ក ង ទ ័ ព សា ធា រណ រដ្ឋ អ ៀរ ឡង់ ដើម ្ប ី បញ្ច ប់ ជំ ល ោះ នៅ ទី ក្រុង Ġ ប ែល ហ្វ ាស Ġ នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩៨ វិ ប ត្តិ នេះ បាន បញ្ច ប់ ដោយ អ ង់ គ ្ល េស បាន បង ្ក ើត រដ្ឋ ា ភិ បាល មួយ ដ ែល មាន សម ា ជ ិក ពី និ កាយ ទ ាំង ពី រ រួម គ្នា Ġ គ ឹក ាត ូល ិក និង ប្រ ូត េស ្ត ង់	138	▁តើ វិ ប ត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ ▁ជា វិ ប ត្តិ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស ត ើ អ ង់ គ ្ល េស ដ ោះ ស្រ ាយ ដូច ម ្ត េច ▁	42	▁វិបត្តិ អ៊ ុល ស្ទ ័រ ▁ជា វិ ប ត្តិ ធ ្ង ន់ ធ ្ង រស ម្រ ាប់ ប្រ ទេស អ ង់ គ ្ល េស អ ង់ គ ្ល េស បាន ដ ោះ ស្រ ាយ ▁ដោយ រ ដ្ឋា ភិ បាល អ ង់ គ ្ល េស បាន ប ើក កិច្ច ចរ ច ា ▁ជាមួយ ច ល នា ក ង ទ ័ ព សា ធា រណ រដ្ឋ អ ៀរ ឡង់ ដើម ្ប ី បញ្ច ប់ ជំ ល ោះ នៅ ទី ក្រុង ▁ប ែល ហ្វ ាស ▁នៅ ឆ្នាំ ១៩ ៩៨ វិ ប ត្តិ នេះ បាន បញ្ច ប់ ដោយ អ ង់ គ ្ល េស បាន ប ង្ក ើត រ ដ្ឋា ភិ បាល មួយ ដ ែល មាន ស មា ជ ិក ពី និ កាយ ទ ាំង ពី រ រួម គ្នា ▁គ ឹក ាត ូល ិក និង ប្រ ូត េ ស្ត ង់	135
តើសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីគ្រឿងញៀនមានអ្វីខ្លះ	null	សន្ធិសញ្ញអន្តរជាតិទាំងនេះរួមមានអនុសញ្ញទោលស្តីពីថ្នាំញៀន ឆ្នាំ ១៩៦១ ដែលបានលើកយកគោលសំខាន់នៃតម្រូវការក្នុងការព្យាបាលនិងស្តារនីតិសម្បទានៃអ្នកដែលញៀនថ្នាំទាំងនេះអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ឆ្នាំ ១៩៨៨ ប្រឆាំងនឹងចរាចរណ៍ហាមឃាត់ ក្នុងការជួញដូរគ្រឿងញៀននិងសារធាតុដែលធ្វើឲ្យវង្វេងស្មារតី អនុសញ្ញានេះរៀបចំឡើងដើម្បីបង្អាក់អ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀនទាំងនេះពីផលចំណេញទុច្ចរិតនិងសេរីភាពនៃចលនាទំនិញរបស់ពួកគេ	null	សន្ធិសញ្ញអន្តរជាតិទាំងនេះរួមមានអនុសញ្ញទោលស្តីពីថ្នាំញៀន ឆ្នាំ ១៩៦១ ដែលបានលើកយកគោលសំខាន់នៃតម្រូវការក្នុងការព្យាបាលនិងស្តារនីតិសម្បទានៃអ្នកដែលញៀនថ្នាំទាំងនេះអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ឆ្នាំ ១៩៨៨ ប្រឆាំងនឹងចរាចរណ៍ហាមឃាត់ ក្នុងការជួញដូរគ្រឿងញៀននិងសារធាតុដែលធ្វើឲ្យវង្វេងស្មារតី អនុសញ្ញានេះរៀបចំឡើងដើម្បីបង្អាក់អ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀនទាំងនេះពីផលចំណេញទុច្ចរិតនិងសេរីភាពនៃចលនាទំនិញរបស់ពួកគេ	ត ើស ន្ធ ិស ញ្ញា អ ន្ត រ ជាតិ ស្ត ី ពី គ្រឿង ញ ៀន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ Ġ	21	ស ន្ធ ិស ញ្ញ អ ន្ត រ ជាតិ ទ ាំង នេះ រួម មាន អនុ ស ញ្ញ ទ ោល ស្ត ី ពី ថ្ន ាំ ញ ៀន Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៦ ១ Ġ ដ ែល បាន លើក យក គោ ល សំ ខា ន់ âĢĭ នៃ ត ម្រ ូវ ការ ក្នុង ការ ព្យា បាល និង ស្តា រ នី តិ សម្បទា នៃ អ្នក ដ ែល ញ ៀន ថ្ន ាំ ទ ាំង នេះ អនុ ស ញ្ញា អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ Ġ ឆ្នាំ Ġ ១៩ ៨៨ Ġ ប្រ ឆ ាំង នឹង ចរ ា ចរ ណ៍ ហា ម ឃាត ់ Ġ ក្នុង ការ ជ ួញ ដ ូរ គ្រឿង ញ ៀន និង សារ ធាតុ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ វ ង ្វ េង ស្ម ារ តី Ġ អនុ ស ញ្ញា នេះ រៀបចំ ឡើង ដើម ្ប ី បង ្អ ាក់ អ្នក ជ ួញ ដ ូរ គ្រឿង ញ ៀន ទ ាំង នេះ ពី ផល ចំ ណេ ញ ទ ុច ្ច រិ ត និង សេ រី ភាព នៃ ច ល នា ទំ និ ញ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ	167	▁តើ ស ន្ធ ិស ញ្ញា អ ន្ត រ ជាតិ ស្ត ី ពី គ្រឿង ញ ៀន មាន អ ្វី ខ្ ល ះ ▁	21	▁ស ន្ធ ិស ញ្ញ អ ន្ត រ ជាតិ ទ ាំង នេះ រួម មាន អនុ ស ញ្ញ ទ ោល ស្ត ី ពី ថ្ន ាំ ញ ៀន ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៦ ១ ▁ដែល បាន លើក យក គ ោល សំ ខ ាន់ ▁នៃ ត ម្រ ូវ ការ ក្នុង ការ ព្យា បាល និង ស្តា រ នី តិ សម្បទា នៃ អ្នក ដ ែល ញ ៀន ថ្ន ាំ ទ ាំង នេះ អនុ ស ញ្ញា អង្គ ការ ស ហ ប្រ ជា ជាតិ ▁ឆ្នាំ ▁១៩ ៨៨ ▁ប្រឆាំង នឹង ច រា ចរ ណ៍ ហា ម ឃ ាត់ ▁ក្នុង ការ ជ ួញ ដ ូរ គ្រឿង ញ ៀន និង សារ ធាតុ ដ ែល ធ ្វ ើ ឲ្យ វ ង ្វ េង ស្ម ារ តី ▁អនុ ស ញ្ញា នេះ រៀបចំ ឡើង ដើម ្ប ី បង ្អ ាក់ អ្នក ជ ួញ ដ ូរ គ្រឿង ញ ៀន ទ ាំង នេះ ពី ផល ច ំណ េញ ទ ុ ច្ច រ ិត និង សេ រី ភាព នៃ ច ល នា ទំ ន ិញ រ ប ស់ ព ួ ក គ េ	164
តើស្លឹករាងម្ជុលរបស់កូនីកែមានសារៈសំខាន់អ្វីខ្លះចំពោះរុក្ខជាតិ	null	ស្លឹករាងម្ជុលរបស់កូនីកែមានសារៈសំខាន់ដូចជា វាអាចជួយបង្ហារការបាត់បង់ទឹក និងជួយឪ្យរុក្ខជាតិបន្សុំាជីវិតទៅនឹងអាកាសធាតុស្ងួត	null	ស្លឹករាងម្ជុលរបស់កូនីកែមានសារៈសំខាន់ដូចជា វាអាចជួយបង្ហារការបាត់បង់ទឹក និងជួយឪ្យរុក្ខជាតិបន្សុំាជីវិតទៅនឹងអាកាសធាតុស្ងួត	ត ើស ្ល ឹក រា ង ម្ ជ ុល រ ប ស់ កូ នី ក ែម ាន សារ ៈ សំ ខា ន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ចំ ព ោះ រ ុក ្ខ ជាតិ Ġ	34	ស្ ល ឹក រា ង ម្ ជ ុល រ ប ស់ កូ នី ក ែម ាន សារ ៈ សំ ខា ន់ ដូច ជា Ġ វា អា ច ជ ួយ បង ្ហ ារ ការ បា ត់ បង់ ទឹក Ġ និង ជ ួយ ឪ ្យ រ ុក ្ខ ជាតិ ប ន្ សុ ំ ា ជីវ ិត ទៅ នឹង អា កាស ធាតុ ស្ ង ួត	60	▁តើ ស ្ល ឹក រ ាង ម្ ជ ុល រ ប ស់ កូ នី ក ែ មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ អ ្វី ខ្ ល ះ ច ំព ោះ រ ុ ក្ខ ជាតិ ▁	34	▁ស្លឹក រ ាង ម្ ជ ុល រ ប ស់ កូ នី ក ែ មាន សារ ៈ សំ ខ ាន់ ដូច ជា ▁វា អា ច ជ ួយ ប ង្ហ ារ ការ ប ាត់ បង់ ទឹក ▁និង ជ ួយ ឪ ្យ រ ុ ក្ខ ជាតិ ប ន្ ស ុំ ា ជីវ ិត ទៅ នឹង អា កាស ធាតុ ស្ ង ួត	58
តើកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្តូយកាបានធ្វើឪ្យប៉ះពាល់ដល់អឺរ៉ុបខាងកើតយ៉ាងដូចម្ដេចខ្លះ	null	កំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្តូយកាបានធ្វើឪ្យប៉ះពាល់ដល់អឺរ៉ុបខាងកើតដូចជាសហភាពសូវៀតត្រូវដួលរលំរដ្ឋមួយចំនួនទទួលបានឯករាជ្យប៉ូឡូញ អាឡឺម៉ង រ៉ូម៉ានីរដ្ឋមួយចំនួនក្លាយជាសមាជិកអង្គការណាតូបក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូរីក៏ត្រូវរលាយ	null	កំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្តូយកាបានធ្វើឪ្យប៉ះពាល់ដល់អឺរ៉ុបខាងកើតដូចជាសហភាពសូវៀតត្រូវដួលរលំរដ្ឋមួយចំនួនទទួលបានឯករាជ្យប៉ូឡូញ អាឡឺម៉ង រ៉ូម៉ានីរដ្ឋមួយចំនួនក្លាយជាសមាជិកអង្គការណាតូបក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូរីក៏ត្រូវរលាយ	ត ើក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ព េរ ៉ េស ្រ ្ត ូ យក ាប ាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ Ġ	42	កំ ណ ែ ទ ម្រ ង់ ព េរ ៉ េស ្រ ្ត ូ យក ាប ាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប៉ ះ ពា ល់ ដល់ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ដូច ជា ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ត្រូវ ដ ួល រ លំ រដ្ឋ មួយ ចំ ន ួន ទទួលបាន ឯក រាជ ្យ ប៉ ូ ឡូ ញ Ġ អា ឡ ឺ ម៉ ង Ġ រ៉ូ ម៉ា នី រដ្ឋ មួយ ចំ ន ួន ក្លា យ ជា សម ា ជ ិក អង្គ ការ ណា តូ ប ក្ស សម ្ ព ័ន ្ ធ វ៉ា ស ូរ ី ក ៏ ត្រូវ រ លា យ	101	▁តើ ក ំណ ែ ទ ម្រ ង់ ព េ រ៉េ ស្រ ្ត ូ យ កា បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត យ៉ាង ដូច ម្ ដ េច ខ្ ល ះ ▁	41	▁កំណែទម្រង់ ព េ រ៉េ ស្រ ្ត ូ យ កា បាន ធ ្វ ើ ឪ ្យ ប៉ ះ ព ាល់ ដល់ អ ឺ រ៉ ុប ខា ង កើត ដូច ជា ស ហ ភាព ស ូវ ៀត ត្រូវ ដ ួល រ លំ រដ្ឋ មួយ ចំ ន ួន ទទួលបាន ឯក រាជ ្យ ប៉ ូ ឡូ ញ ▁អា ឡ ឺ ម៉ ង ▁រ៉ូ ម៉ា នី រដ្ឋ មួយ ចំ ន ួន ក្លា យ ជា ស មា ជ ិក អង្គ ការ ណា ត ូប ក្ស ស ម្ព ័ ន្ធ វ៉ា ស ូរ ី ក ៏ ត្រូវ រ ល ាយ	93
តើយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណទីបួនគឺជាអ្វី	null	យុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណទីបួនគឺ ការកសាងសមត្ថភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សពង្រឹងគុណភាពវិស័យអប់រំការលើកកំពស់វិស័យសុខាភិបាលការអនុវត្តគោលនយោបាយសមត្ថភាពផ្នែកភេទការអនុវត្តគោលនយោបាយប្រជាជន	null	យុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណទីបួនគឺ ការកសាងសមត្ថភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សពង្រឹងគុណភាពវិស័យអប់រំការលើកកំពស់វិស័យសុខាភិបាលការអនុវត្តគោលនយោបាយសមត្ថភាពផ្នែកភេទការអនុវត្តគោលនយោបាយប្រជាជន	ត ើយ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី ប ួន គ ឺ ជា អ ្វី Ġ	19	យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី ប ួន គ ឺ Ġ ការ ក សា ង សម ត្ថ ភាព Ġ និង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ពង្រឹង គុណ ភាព វិ ស ័យ អ ប់ រំ ការ លើក កំ ព ស់ វិ ស ័យ សុខ ា ភិ បាល ការ អនុ វត្ត គោ ល ន យោ បា យ សម ត្ថ ភាព ផ្ ន ែក ភ េ ទ ការ អនុ វត្ត គោ ល ន យោ បា យ ប្រ ជា ជន	83	▁តើ យ ុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី ប ួន គ ឺ ជា អ ្វី ▁	19	▁យុទ្ធ សា ស្រ ្ត ច ត ុក ោ ណ ទី ប ួន គ ឺ ▁ការកសាង សម ត្ថ ភាព ▁និង ការ អភិវឌ្ឍ ន៍ ធ ន ធាន ម នុ ស្ស ពង្រឹង គុណ ភាព វិ ស ័យ អ ប់ រំ ការ លើក ក ំព ស់ វិ ស ័យ សុខ ា ភិ បាល ការ អនុ វត្ត គ ោល ន យោ ប ាយ សម ត្ថ ភាព ផ្ ន ែក ភ េ ទ ការ អនុ វត្ត គ ោល ន យោ ប ាយ ប្រ ជា ជន	79

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.