it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
Alcuni si specializzano in arte o musica e pensano di non poter scrivere .
Specjalizują się w sztuce lub muzyce i myślą , że nie umieją pisać .
Do loro un foglio bianco e un tema .
Daję im czyste kartki i temat .
Può essere un argomento molto semplice : Scrivete dell' esperienza più sfortunata della vostra infanzia .
Może to być coś prostego : Napisz o pechowym zdarzeniu z dzieciństwa .
Una sola condizione : dovete scrivere come dei pazzi . Come dei pazzi !
Jest jeden warunek : trzeba pisać po wariacku .
Vado in giro e li incoraggio , " Forza , forza ! " Devono scrivere come dei pazzi per un' ora o due .
Chodzę i zachęcam : " Dawaj , dawaj " . Muszą tak pisać przez godzinę czy dwie .
Devono pensare solo nei primi cinque minuti .
Udaje im się myśleć przez pierwsze pięć minut .
Il motivo per cui li faccio scrivere come dei pazzi è che scrivendo lentamente , molti pensieri vi attraversano la mente si libera il demone artistico .
Zmuszam ich do tego , bo jeżeli piszesz powoli i przez głowę przelatuje ci mnóstwo myśli , wkrada się artystyczny diabeł .
Il demone vi darà centinaia di ragioni per cui non potete scrivere : " La gente riderà di te . Questo non è scrivere bene !
Diabeł poda ci setki powodów , dlaczego nie potrafisz pisać : Ludzie będą się z ciebie śmiali . To nie jest dobre pisanie !
Che diavolo di frase è questa ? Che calligrafia ! " Vi dirà molte cose .
Co to za zdanie ? Ale bazgroły ! Będzie mówił bardzo wiele rzeczy .
Dovete correre in modo che il demone non vi raggiunga .
Musisz pędzić , żeby nie mógł nadążyć .
La scrittura veramente buona che ho visto in classe non è quella di compiti con una scadenza molto lunga , ma quella di studenti che scrivevano per 40-60 minuti come dei pazzi davanti a me , con una penna .
Naprawdę dobre pisanie , jakie widziałem na zajęciach , nie powstało z zadań o odległym terminie oddania , ale z 40- 60-minutowego szalonego pisania , ołówkiem , tuż obok mnie .
Gli studenti vanno in una specie di trance .
Studenci wpadają w rodzaj transu .
Dopo 30 - 40 minuti , scrivono senza sapere quello che stanno scrivendo .
Po 30 czy 40 minutach piszą , co popadnie .
E in quel momento , il demone assillante scompare .
Wtedy dokuczliwy diabeł znika .
Quindi posso dire questo : Non sono le centinaia di ragioni per cui uno non può essere un artista , ma è l' unica ragione per cui dovremmo esserlo a renderci artisti .
Mogę więc powiedzieć : Setki powodów , żeby nie być artystą , nie są ważne . Ważny jest ten jeden , który czyni nas artystami .
Il perché non possiamo essere qualcosa non importa .
Wymówki są nieistotne .
Molti artisti diventano artisti per quella ragione .
Większość artystów staje się nimi z jednego powodu .
Quando mettiamo a dormire il demone nel nostro cuore e cominciamo la nostra arte , i nemici arrivano dall' esterno .
Kiedy uśpimy diabła w sercach i zaczniemy własną sztukę , wrogowie przyjdą z zewnątrz .
Per lo più , hanno l' aspetto dei nostri genitori . ( Risate ) Talvolta assomigliano ai nostri partner , ma non sono i vostri genitori o i vostri partner .
Przeważnie będą mieli twarze naszych rodziców . ( Śmiech ) Czasami wyglądają jak małżonkowie , ale to nie nasi rodzice ani małżonkowie .
Sono demoni . Demoni .
To diabły .
Scendono sulla Terra sotto altra forma per impedirvi di essere artistici , di diventare artisti .
Przychodzą na Ziemię przekształceni , by powstrzymać was od bycia artystami .
E hanno una domanda magica .
Zadają magiczne pytanie .
Quando diciamo , " Credo che proverò a fare l' attore . C' è una scuola di teatro nella comunità " , o Mi piacerebbe imparare canzoni italiane , chiedono , Ah sì ? Uno spettacolo ? Per cosa ?
Kiedy szukamy kółka teatralnego , żeby spróbować aktorstwa , albo chcemy uczyć się włoskich piosenek ,
La domanda magica è : " A che scopo ? " Ma l' arte non ha uno scopo .
pada magiczne pytanie : " Po co ? " Ale sztuka nie jest po coś .
L' arte è lo scopo finale .
Sztuka jest ostatecznym celem .
Salva le nostre anime e ci fa vivere felici .
Ratuje nasze dusze i powoduje , że żyjemy szczęśliwi .
Ci aiuta a esprimere noi stessi e essere felici senza l' aiuto di alcol e droghe .
Pomaga nam wyrazić siebie bez alkoholu czy narkotyków .
In risposta a una domanda così pragmatica , dobbiamo essere forti .
Odpowiadając na tak pragmatyczne pytanie musimy być odważni .
" Solo per il divertimento . Mi spiace divertirmi senza di te " , è quello che dovreste dire . " Andrò avanti e lo farò lo stesso . " Il futuro ideale che immagino è quello in cui abbiamo tutti identità multiple , di cui almeno una è quella di artista .
" Dla zabawy . Przykro mi , że bawię się dobrze bez ciebie " . Powiedzcie : " I tak to zrobię " . W idealnej przyszłości każdy będzie mieć wiele tożsamości , z których przynajmniej jedna jest artystą .
Una volta ero a New York e sono salito su un taxi . Ero seduto dietro e ho visto davanti a me qualcosa che sembrava un' opera teatrale .
Kiedyś w Nowym Jorku złapałem taksówkę . Z tyłu zobaczyłem coś związanego ze teatrem .
Ho chiesto all' autista : " Cos' è ? " Mi ha detto che era il suo profilo . " Quindi lei cos' è ? " ho chiesto . " Un attore " , mi ha detto .
Zapytałem kierowcę : " Co to jest ? " Wyjaśnił , że to jego sylwetka i że jest aktorem .
Era tassista e attore . Ho chiesto , " Che ruolo interpreta di solito ? " Mi ha detto con orgoglio che faceva Re Lear . Re Lear .
Był taksówkarzem i aktorem . Zapytałem , jakie role grywa . Z dumą odpowiedział , że grał Króla Leara . Króla Leara .
" Chi può dirmi chi io sia ? " — grande frase di Re Lear . Questo è il mondo che sogno . Un golfista di giorno e uno scrittore di notte . Un tassista e un attore , un banchiere e un pittore ,
Kto mi potrafi powiedzieć , kim jestem ? Wspaniałe zdanie z " Króla Leara " . O takim świecie marzę . Ktoś jest za dnia golfistą , a nocą - aktorem . Albo taksówkarzem i aktorem , bankierem i malarzem ,
che realizzano segretamente o pubblicamente la loro arte .
w tajemnicy lub publicznie tworzącym własną sztukę .
Nel 1990 , Martha Graham , la leggenda della danza moderna , venne in Corea .
W 1990 r. legendarna tancerka , Martha Graham , przyjechała do Korei .
La grande artista , che allora aveva 90 anni , arrivò all' aeroporto Gimpo e un giornalista le fece la tipica domanda : " Cosa bisogna fare per diventare una grande ballerina ?
Wspaniała artystka , już po dziewięćdziesiątce , Na lotnisku reporter zadał jej bardzo typowe pytanie : " Jak zostać wspaniałą tancerką ?
Qualche consiglio per gli aspiranti ballerini coreani ? " Lei era l' esperta . Questa foto è stata scattata nel 1948 ed era già un' artista rinomata .
Ma pani jakieś porady dla ambitnych tancerzy z Korei ? " To zdjęcie z 1948 r . , gdy już była znaną artystką .
Nel 1990 le fecero questa domanda .
To pytanie zadano jej w 1990 r .
Ed ecco cosa rispose : Fatelo e basta .
Odpowiedziała : " Zwyczajnie to róbcie " .
Wow . Mi ha toccato .
Byłem poruszony .
Tre semplici parole e lasciò l' aeroporto . Tutto qui .
Tylko trzy słowa , po czym opuściła lotnisko .
Cosa dovremmo fare adesso ?
Co powinniśmy teraz zrobić ?
Diventiamo artisti , ora . Adesso . Come ?
Bądźmy artystami . Natychmiast . Jak ?
Facciamolo e basta !
Zwyczajnie to róbmy .
Grazie .
Dziękuję .
( Applausi )
( Oklaski )
Come compositrice , mi viene chiesto spesso delle mie influenze le mie radici sonore .
Jako piosenkarkę i autorkę ludzie często pytają mnie o inspiracje , które lubię nazywać moim dźwiękowym pochodzeniem .
Potrei semplicemente dirvi che mi hanno plasmato il jazz e l' hip hop con cui sono cresciuta , insieme all' eredità etiope dei miei avi o il pop anni ' 80 delle stazioni radio della mia infanzia .
Mogłabym wam powiedzieć , że ukształtował mnie jazz i hip hop , z którymi dorastałam etiopskie dziedzictwo moich przodków lub pop z lat 1980 , który słyszałam w dzieciństwie w radiu .
Ma al di là del genere musicale c' è un' altra domanda : in che modo i suoni di ogni giorno influenzano la musica che facciamo ?
Niezależnie od gatunku , pojawia się inne pytanie : jak dźwięki , które słyszymy codziennie wpływają na tworzoną przez nas muzykę ?
Il paesaggio sonoro di ogni giorno può diventare l' ispirazione più inaspettata per scrivere canzoni e per guardare a questo fatto un po ' più da vicino , oggi vi parlerò di tre cose : la natura , il linguaggio , il silenzio — o meglio , l' impossibilità che ci sia del reale silenzio .
Wierzę , że codzienny krajobraz dźwiękowy może stać się niespodziewaną inspiracją dla tworzenia piosenek . Chcąc bliżej przyjrzeć się temu problemowi będę dzisiaj mówić o trzech rzeczach : naturze , języku i ciszy - albo raczej o niemożności istnienia całkowitej ciszy .
E con questo spero di darvi un senso del mondo che già esiste nell' espressione musicale , del quale ognuno di noi è un partecipante attivo pur non essendone sempre consapevole .
Mam nadzieję przekazać wam wrażenie świata ożywionego muzyczną ekspresją , w którym każdy z nas jest aktywnym uczestnikiem , niezależnie , czy zdajemy sobie z tego sprawę .
Comincerò dunque dalla natura , ma prima di iniziare , ascoltiamo questo frammento dal riscaldamento di un cantante d' opera
Zacznę od natury , ale najpierw posłuchajmy fragmentu , w którym rozgrzewa się śpiewak operowy .
Eccolo .
Oto on .
( Canto ) ( Fine del canto ) Bello , vero ?
( Śpiew ) ( Koniec śpiewu ) Piękne , prawda ?
Beccati !
Mam was !
In realtà non era il suono del riscaldamento di un cantante d' opera .
Tak naprawdę to nie dźwięk wydawany przez rozgrzewającego się śpiewaka .
Era parte di una registrazione ungherese di Peter Szöke del 1987 , La musica sconosciuta degli uccelli nella quale registra molti uccelli e rallenta le loro frequenze per rivelare cosa c' è sotto .
Była to część węgierskiego nagrania Petera Szöka z 1987 roku " Nieznana Muzyka Ptaków " , w którym zaprezentował ptasie odgłosy i zwolnił ich tempo , żeby pokazać , co się za nimi kryje .
Ascoltiamo a velocità normale .
Posłuchajmy nagrania w pełnej szybkości .
( Canto di uccelli ) Ora ascoltiamo le due cose insieme così il cervello può affiancarle .
( Śpiew ptaka ) A teraz posłuchajmy obu naraz , żeby wasz mózg mógł je zestawić .
( Uccelli che cantano prima piano e poi normalmente ) ( Fine del canto ) È incredibile .
( Śpiew ptaka w zwolnionym , a potem normalnym tempie ) ( Śpiew cichnie ) Niesamowite .
Forse le tecniche di canto lirico si ispirano al canto degli uccelli .
Być może techniki śpiewu operowego były inspirowane śpiewem ptaków .
Noi umani , intuiamo che gli uccelli sono i nostri maestri di musica .
Ludzie intuicyjnie rozpoznają w ptakach nauczycieli muzyki .
In Etiopia , gli uccelli sono considerati parte integrante dell' origine stessa della musica .
W Etiopii uważa się , że ptaki stanowią istotny element zaczątków muzyki .
Questa è la storia : 1500 anni fa , un giovane nasceva nell' impero di Aksum , uno dei grandi centri per il commercio dell' antichità .
Oto ta historia : 1500 lat temu , w imperium Aksum narodził się młody człowiek . Było to centrum handlu starożytnego świata .
Si chiamava Yared .
Mężczyzna miał na imię Yared .
Quando Yared aveva sette anni suo padre morì e sua madre lo mandò a vivere con uno zio , che faceva il sacerdote della tradizione ortodossa etiope , una delle più antiche chiese del mondo .
Gdy miał 7 lat , zmarł jego ojciec . Matka odesłała go , by zamieszkał z wujem - kapłanem ortodoksyjnego kościoła etiopskiego , jednego z najstarszych wyznań świata .
Questa tradizione è tenutaria di una gran conoscenza e cultura , e Yared doveva studiare e studiare e sŧudiare e studiare , e un giorno stava studiando sotto un albero , quando gli si avvicinarono tre uccelli .
Kościół ten oferuje niesamowitą liczbę stypendiów i szans na naukę , więc Yared musiał studiować i studiować , i studiować . Pewnego dnia leżał pod drzewem i uczył się , gdy zbliżyły się trzy ptaki .
Uno ad uno , gli uccelli diventarono suoi maestri .
Jeden po drugim , ptaki stały się jego nauczycielami .
Gli insegnarono la musica , le scale per essere precisi .
Uczyły go muzyki - skali .
E così Yared , meglio noto come Saint Yared , usò queste scale per comporre cinque volumi di canti e inni per liturgie e celebrazioni .
Yared , który później został uznany za świętego używał tych skali to skomponowania pięciu tomów pieśni i hymnów uwielbienia i celebracji .
E usò queste scale anche per comporre e creare un sistema indigeno di note musicali .
Użył ich też do komponowania i tworzenia rdzennego systemu zapisywania muzyki .
Così queste scale si sono evolute nel kiñit , l' unico sistema modale pentatonico a cinque note ancora esistente , florido e tutt' ora in evoluzione , in Etiopia .
Skale te ewoluowały i stały się tym , co nazywamy kiñit - oryginalnym , pentatonicznym , pięcionutowym systemem modalnym , który wciąż funkcjonuje , kwitnie i rozwija się w dzisiejszej Etiopii .
Amo questa storia perché ha molteplici livelli di realtà ,
Uwielbiam tą historię , bo jest prawdziwa na wielu poziomach .
Saint Yared era una figura storica reale , e inoltre il mondo naturale può essere il nostro maestro di musica .
Święty Yared to prawdziwa postać , a świat naturalny może nas uczyć muzyki .
E ne abbiamo così tanti esempi : i Pigmei del Congo accordano i loro strumenti con il canto degli uccelli della foresta intorno .
Mamy tego wiele przykładów : Pigmeje w Kongo stroją swoje instrumenty na podstawie świergotu ptaków w okolicznych lasach .
come un ambiente sano presenti animali e insetti Il musicista ed esperto , Bernie Krause , descrive esattamente come una sinfonia. che occupano bande di frequenza basse , medie , e alte .
Bernie Kraus - muzyk i badacz krajobrazów dźwiękowych opisuje , jak w zdrowym środowisku zwierzęta i insekty zajmują pasma niskie , średnie i o wysokiej częstotliwości , w taki sam sposób , jak symfonia .
E tantissime opere musicali sono ispirate dai suoni della foresta e degli uccelli .
Niezliczona ilość utworów inspirowana była pieśniami ptaków i lasu .
Sì , il mondo naturale può essere maestro di cultura .
Tak , świat naturalny może nas uczyć kultury .
Passiamo ora al mondo del linguaggio così unicamente umano .
Przejdźmy do typowego dla człowieka świata języka .
Ogni lingua comunica con dei toni variabili dal Cinese mandarino , in cui il cambiamento di intonazione conferisce allo stesso fonema un significato del tutto diverso , alla lingua inglese , in cui un tono più alto alla fine della frase ...
Każdy język w pewnym stopniu komunikuje się w określonych tonach . Czy to mandaryński , w którym zmiana modulacji melodii daje ten samej sylabie fonetycznej zupełnie inne znaczenie , czy język , jak angielski , gdzie podniesienie tonacji na końcu zdania ...
( Alzando il tono ) implica una domanda ?
( wznosi tonację ) sugeruje pytanie ?
( Risate ) Da donna etiope-americana sono cresciuta con la lingua di Amharic , Amariña .
( Śmiech ) Jako pół - Etiopka , pół - Amerykanka dorastałam w otoczeniu języka amharskiego .
Era la mia lingua madre , la lingua dei miei genitori , una delle principali lingue d' Etiopia .
To był mój pierwszy język , język moich rodziców , jeden z głównych języków Etiopii .
E ci sono mille motivi per innamorarsi di questa lingua : la profondità della poetica , i suoi doppi sensi , la sua qualità malleabile , lo humor i proverbi che mettono in luce la saggezza e le pazzie della vita .
Istniało milion powodów , żeby się w nim zakochać : jego głębia poezji , jego dwuznaczności , jego wosk i złoto , jego humor , przysłowia odsłaniające życiową mądrość i życiowe wariactwa .
Ma c' è anche una melodia , un' insita musicalità .
Jest też w nim wbudowana melodyka i muzykalność .
E trovo che sia sintetizzato bene in quello che mi piace chiamare linguaggio enfatico , un linguaggio teso a evidenziare , sottolineare o che nasce dalla sorpresa .
Jest to najlepiej widoczne w tym , co lubię nazywać językiem empatii - takim , który ma podkreślać coś lub umniejszać , lub wynika z zaskoczenia .
Prendete , per esempio , la parola : " indey " . Ora , se ci sono etiopi tra il pubblico , stanno probabilmente ridendo tra sé e sé , perché significa una specie di " No ! " o " come ha potuto ? " o " no , non lui . " In un certo senso dipende dalla situazione .
Na przykład słowo " indey " . Jeśli na widowni są Etiopczycy , pewnie teraz się śmieją , ponieważ to słowo oznacza coś jak " Nie ! " lub " Jak mógł ? " albo " Nie zrobił tego . " To zależy od sytuacji .
Ma da bambina , questa era la mia parola preferita , e penso che sia perché ha una tonalità .
Ale kiedy ja byłam mała , to było moje ulubione słowo , pewnie dlatego , że ma wzniesiony ton .
Ha una melodia .
Ma melodię .
Si può quasi vederne la forma quando si forma sulle labbra .
Prawie widać jego kształt , gdy wydobywa się z czyichś ust .
" Indey " - cala e poi cresce di nuovo .
" Indey " - opada i znów się wznosi .
E da musicista e compositrice , quando sento quella parola , qualcosa di questo tipo fluttua nella mia testa .
Jako muzyk i kompozytor , kiedy słyszę to słowo , w mojej głowie pojawia się coś takiego :
( Musica e " Indey " cantato ) ( Fine della musica ) O prendete per esempio la frase " è giusto " o " è corretto " - Lickih nehu ... Lickih nehu .
( Muzyka i śpiewa " Indey " ) ( Muzyka cichnie ) . Lub takie zdanie , oznaczające : " To jest właściwe " , " To jest prawdziwe " . Lickih nehu ... Lickih nehu .
È un' affermazione , un accordo .
To rodzaj afirmacji , przyzwolenia .
Lickih nehu .
Lickih nehu .
Quando lo sento , qualcosa di questo tipo comincia a muoversi nella mia testa .
Kiedy słyszę to zdanie , coś takiego powstaje w moich myślach .
( Musica e " Lickih nehu " cantato ) ( Fine della musica ) Ed in entrambi i casi , ho preso la melodia e il fraseggio di quelle parole e frasi e li ho trasformati in parti musicali da usare in queste brevi composizioni .
( Muzyka i śpiewa " Lickih nehu " ) ( Muzyka cichnie ) W obu przypadkach wzięłam melodię i frazowanie tych słów i zdań , i zrobiłam z nich elementy muzyczne , których użyłam w tych kompozycjach .
E amo scrivere giri di basso , così sono diventate simili a giri di basso .
A ponieważ lubię tworzyć linie basu , zrobiłam z nich obu linie basowe .
Tutto ciò si basa sul lavoro di Jason Moran e altri che operano a stretto contatto con la musica e il linguaggio , ma è anche qualcosa che ho in testa da quando ero piccola , come suonavano musicali i miei genitori quando parlavano tra di loro e con noi .
To wszystko oparte jest na pracy Jasona Morana i innych , którzy pracują blisko z muzyką i językiem , ale jest to też coś , o czym myślałam od dziecka - jak muzykalnie brzmieli moi rodzice , kiedy rozmawiali ze sobą i z nami .
È da loro e dall' Amhariña che ho imparato che siamo immersi nell' espressione musicale con ogni parola , ogni frase che pronunciamo , ogni parola , ogni frase che sentiamo .
To od nich i od języka Amhariña nauczyłam się , że jesteśmy skąpani w muzycznej ekspresji z każdym wypowiadanym słowem i zdaniem , każdym słowem i zdaniem , które do nas dociera .