it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
Forse lo potete sentire nelle parole che sto pronunciando proprio ora .
Może słyszycie to nawet teraz w wymawianych przeze mnie słowach .
Infine , andiamo negli Stati Uniti degli anni ' 50 e l' opera d' avanguardia più importante del ventesimo secolo " 4 : 33 " di John Cage , scritta per qualsiasi strumento o combinazione di strumenti .
W końcu przenosimy się do Ameryki lat 50tych i do najbardziej nowatorskiej , awangardowej kompozycji XX wieku - " 4 : 33 " Johna Cage ' a - napisanej dla jakiegokolwiek instrumentu lub grupy instrumentów .
il musicista o i musicisti sono invitati a camminare sul palcoscenico con un cronometro e aprire la partitura , che era stata in realtà acquistata dal museo di Arte Moderna- la partitura , quindi .
Muzyk lub muzycy są zapraszani na scenę ze stoperem i otwierają zapis , który został zakupiony przez Museum of Modern Art. - mam namyśli zapis .
E questa partitura non ha una singola nota scritta e non c' è nemmeno una nota suonata per 4 minuti e 33 secondi .
I zapis nie zawiera ani jednej nuty , ani jedna nuta nie wybrzmiewa przez 4 minuty i 33 sekundy .
Irritante e affascinante allo stesso tempo , Cage ci dimostra che anche quando non ci sono delle corde che vengono pizzicate da dita o mani che martellano i tasti di un piano , c' è comunque musica , c' è comunque musica , c' è comunque musica .
Jednocześnie irytujący i zachwycający Cage pokazuje nam , że nawet jeśli palce nie szarpią strun , a dłonie nie uderzają w klawisze fortepianu , i tak gra muzyka , i tak gra muzyka , i tak gra muzyka .
E cos' è questa musica ?
Co to za muzyka ?
È lo starnuto che si è sentito lì dietro .
To kichnięcie w tle .
( Risate ) È il paesaggio sonoro che emerge dal pubblico stesso : i colpi di tosse , i sospiri , i fruscii , i bisbigli , gli starnuti , la stanza , il legno del pavimento e delle pareti che si espande , si contrae , scricchiola e cigola con il caldo e il freddo , le tubature che contribuiscono con un rumore metallico .
( śmiech ) To codzienny krajobraz dźwiękowy , który ma źródło w publiczności : ich pokaszliwanie , westchnienia , szelest , szepty i kichnięcia , pokój , drewno na podłodze i ściany rozszerzające się i kurczące , skrzypiące i jęczące pod wpływem ciepła i zimna , a także brzęczące rury .
E per quanto controverso fosse , e per quanto ancora rimanga tale , l' idea di Cage è che non esiste il vero silenzio .
Choć było to kontrowersyjne wtedy i nadal takim pozostaje , Cage chciał przekazać , że nie ma czegoś takiego , jak całkowita cisza .
Anche nel più silenzioso degli ambienti , continuiamo a udire e percepire il suono del battito del nostro cuore .
Nawet w najcichszym otoczeniu , słyszymy i czujemy dźwięki wydawane przez nasze serca .
Il mondo è pieno di espressione musicale .
Świat wypełniony jest muzyczną ekspresją .
Siamo già immersi .
Jesteśmy w niej zanurzeni .
Ho avuto il mio momento di remix di John Cage un paio di mesi fa mentre stavo in piedi davanti ai fornelli a cucinare lenticchie .
Ja sama w pewnym momencie zdecydowałam się zrobić remix Cage ' a , było to kilka miesięcy temu , gdy stałam przy kuchence , gotując soczewicę .
Era tardi quella sera ed era ora di mescolare , così ho alzato il coperchio , e l' ho messo sopra al bancone accanto a me , e ha cominciato a rotolare avanti e indietro facendo questo suono .
Była późna noc , przyszedł czas na mieszanie , podniosłam więc pokrywkę granka i położyłam ją na blacie obok . Zaczęła się toczyć w przód i w tył , wydając ten dźwięk .
( Rumore di un coperchio metallico a contatto con un bancone ) ( Fine del rumore ) E mi sono fermata di colpo .
( Odgłos metalowej pokrywki uderzającej o blat ) . ( Koniec odgłosu ) Zatrzymało mnie to w pół gestu .
Ho pensato , " Che strano e bel ritmo ha questo coperchio . " Quindi dopo aver cotto e mangiato le lenticchie , l' ho portato di corsa nel mio studio sul retro , e ho fatto questo .
Pomyślałam : " Ta pokrywka ma w sobie taki dziwny swing " . Więc kiedy soczewica została ugotowana i zjedzona , prysnęłam do studia na tyłach domu i stworzyłam to .
( Musica , compreso il suono , del coperchio , e canto ) ( Fine della musica ) John Cage non insegnava ai musicisti a scavare nel paesaggio sonoro per trasformare delle trame in musica .
( Muzyka , w tym dźwięk pokrywki i śpiew ) ( Muzyka cichnie ) John Cage nie instruował muzyków , żeby poszukiwali codziennych dźwięków , które można by zmienić w muzykę .
Stava dicendo che , di per sé stesso , l' ambiente è musicalmente generativo , è generoso , è fertile , che siamo già immersi .
On tylko mówił , że samo otoczenie generuje muzykę , że jest hojne i płodne , a my wszyscy jesteśmy w nim zanurzeni .
Il musicista , ricercatore , chirurgo ed esperto di udito umano Charles Limb , docente alla Johns Hopkins University , studia la musica e il cervello .
Muzyk , badacz muzyki , chirurg i ekspert od słuchu - Charles Limb - to profesor Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa , badający muzykę i mózg .
E ha una teoria per cui è possibile che l' apparato uditivo umano si sia evoluto per sentire la musica , perché è molto più complesso per essere fatto solo per il linguaggio .
Ma on teorię , że możliwym jest , naprawdę możliwym , że ludzki system słuchowy ewoluował do tego , żeby słyszeć muzykę , ponieważ jest to bardziej skomplikowane niż słyszenie samego języka .
E se ciò è vero , significa che siamo programmati per la musica , che la possiamo trovare ovunque , che non esiste alcun deserto musicale , che passiamo costantemente il tempo nell' oasi e questo è meraviglioso .
Jeśli to prawda , oznacza to , że jesteśmy stworzeni do muzyki , że możemy ją znaleźć wszędzie , że nie ma czegoś takiego , jak muzyczna pustynia , że stale przebywamy w pobliżu oazy , i że jest to wspaniałe .
Possiamo aggiungere la colonna sonora ma sta già suonando .
Możemy wzbogacić soundtrack , który już jest odtwarzany .
E non significa non studiare musica .
Nie oznacza to , że nie mamy badać muzyki .
Studiate musica , ripercorrete l' eredità sonora e godetevi l' esplorazione .
Studiujcie ją , poszukujcie dźwiękowych źródeł i cieszcie się tym .
Ma c' è un tipo di radici sonore che tutti condividiamo .
Ale są takie źródła , z których wszyscy się wywodzimy .
La prossima volta per l' ispirazione per le percussioni , non cercate più in là dei vostri copertoni sulle insolite scanalature di un' autostrada , o il fornello in alto a destra e il modo strano in cui schiocca quando si prepara ad accendersi .
Następnym razem , szukając inspiracji dla perkusji , posłuchajcie , jak opony przesuwają się po bruzdach autostrad . Albo w jaki sposób palnik kuchenki wydaje dziwne kliknięcia , tuż przed tym , jak się rozpali .
Per l' ispirazione melodica , non guardate più in là dell' alba e le orchestre di uccelli al tramonto o il ritmo naturale del linguaggio enfatico .
Poszukując inspiracji melodycznej , posłuchajcie ptasich orkiestr o świcie i zmroku lub naturalnego zaśpiewu języka empatycznego .
Noi siamo il pubblico e siamo i compositori e prendiamo dai pezzi che ci vengono dati .
Jesteśmy publicznością i kompozytorami . Czerpiemy z tych utworów , które są nam dane .
Facciamo , facciamo , facciamo , facciamo , sapendo che quando si parla di natura , di linguaggio o di paesaggio sonoro , non c' è fine all' ispirazione - se rimaniamo in ascolto .
Tworzymy , tworzymy , tworzymy , wiedząc , że gdy chodzi o naturę , język , czy dźwięki , źródło inspiracji jest niewyczerpane - jeśli tylko słuchamy .
Grazie .
Dziękuję .
( Applausi )
( Oklaski )
Nel 2011 , negli ultimi mesi di vita di Kim Jong-II , ho vissuto clandestinamente nella Corea del Nord .
W 2011 roku , podczas ostatnich sześciu miesięcy życia Kim Dzong Ila , mieszkałam incognito w Korei Północnej .
Sono nata e cresciuta nella Corea del Sud , il loro nemico .
Urodziłam się i wychowałam u wrogów , w Korei Południowej .
E ora vivo in America , l' altro nemico .
Żyję u innego wroga , w Ameryce .
Dal 2002 , ho visitato la Corea del Nord diverse volte .
Od 2002 roku odwiedziłam Koreę Północną kilka razy .
E ho scoperto che per scriverne con cognizione di causa , o comprenderla al di fuori della propaganda del regime , l' unica possibilità era l' immersione totale .
Zdałam sobie sprawę , że aby opisać pełnię sytuacji , zrozumieć podstawy stojące za propagandą reżimu , jedyną opcją jest całkowite zanurzenie .
Allora mi sono finta un' insegnante e una missionaria in una Università maschile di Pyongyang .
Udawałam nauczycielkę i misjonarkę na męskiej uczelni w Pjongjangu .
L' Università di Pyongyang di Scienza e Tecnologia è stata fondata da Cristiani Evangelici che cooperano col regime per educare i figli dell' élite nordcoreana , senza però convertirli , che è un gravissimo crimine .
Pjongjański Uniwersytet Naukowo-Techniczy założonym przez ewangelików , którzy współpracowali z reżimem , aby edukować synów elity Korei Północnej bez nawracania - za co grozi śmierć .
Gli studenti erano 270 ragazzi , la futura classe dirigente della più isolata e brutale dittatura esistente .
Studentami było 270 młodych mężczyzn , którzy mieli w przyszłości zostać liderami najbardziej odizolowanej i brutalnej dyktatury na świecie .
Quando sono arrivata , sono diventati i miei studenti .
Kiedy tam przyjechałam , stali się moimi uczniami .
Il 2011 era un anno speciale , che segnava il centenario della nascita del primo Grande Leader nordcoreano , Kim II-Sung .
2011 rok był ważny , setna rocznica urodzin pierwszego północnokoreańskiego Wodza , Kim Ir Sena .
Per celebrare l' occasione , il regime ha chiuso tutte le Università , e spedito gli studenti nei campi per creare il tanto proclamato ideale della DPRK , come la più potente e prosperosa nazione al mondo .
Aby świętować tę rocznicę , reżim zamknął wszystkie uniwersytety i rozesłał uczniów do pracy w polu , żeby stworzyć zapowiadany ideał Korei jako jednego z najbogatszych i najpotężniejszych narodów świata .
I miei allievi furono i soli a venirne risparmiati .
Tylko moich studentów oszczędzono .
La Corea del Nord è un gulag che si finge nazione .
Korea Północna to gułag udający naród .
Lì tutto ruota intorno al Grande Leader .
Wszystko ma tam związek z Wielkim Wodzem .
Ogni libro , articolo di giornale , canzone , programma TV — ruotano intorno ad un unico argomento .
Każda książka , artykuł w gazecie , piosenka i program telewizyjny mają właściwie jeden temat .
Anche ai fiori danno il suo nome , e sulle montagne vengono incisi i suoi slogan .
Jego imieniem nazywa się kwiaty , w górach rzeźbi jego slogany .
Ogni cittadino porta il distintivo del Grande Leader .
Każdy obywatel cały czas nosi odznakę Wielkiego Wodza .
Persino il loro calendario comincia con la nascita di Kim II-Sung .
Nawet kalendarz zaczyna się urodzinami Kim Ir Sena .
La scuola era una prigione di massima sicurezza
Szkoła była silnie strzeżonym więzieniem udającym kampus .
E anche in quel caso le nostre visite si limitavano ai monumenti nazionali che celebrano il Grande Leader .
Mimo tego nasze wycieczki ograniczano do ustalonych narodowych zabytków , sławiących Wielkiego Wodza .
Agli studenti non era permesso abbandonare il campus , o comunicare con i loro genitori .
Uczniowie nie mogli opuszczać kampusu ani kontaktować się z rodzicami .
Le giornate erano meticolosamente pianificate era dedicato a onorare il Grande Leader .
Dzień były metycznie planowany , który został poświęcony do honorowania Wielkiego Leadera .
Le attività didattiche dovevano essere approvate dal personale nordcoreano , ogni lezione era registrata e riferita , ogni stanza aveva cimici , e ogni conversazione , ascoltata .
Plan lekcji musiał zostać zatwierdzony przez północnokoreańską kadrę , każda lekcja była nagrywana i opisywana , każdy pokój był na podsłuchu , każda rozmowa monitorowana .
Ogni spazio vuoto veniva riempito con ritratti di Kim II-Sung e Kim Jong II , come ovunque in tutta la Corea .
Każdą wolną przestrzeń zajmowały portrety Kim Ir Sena i Kim Dzong Ila , jak wszędzie w Korei Północnej .
Non ci era mai permesso discutere del mondo esterno .
Nigdy nie pozwalano nam rozmawiać o świecie zewnętrznym .
Da studenti di scienza e tecnologia , molti di loro studiavano informatica ma non conoscevano l' esistenza di Internet .
Jako studenci nauki i techniki , znali się na komputerach , ale nie wiedzieli o istnieniu internetu .
Non hanno mai saputo nulla di Mark Zuckerberg o di Steve Jobs .
Mark Zuckerberg , Steve Jobs , . Facebook , Twitter -
Facebook , Twitter — tutto ciò non ha mai avuto significato .
Facebook , Twitter , to wszystko nie miało znaczenie .
E io non potevo insegnarlo loro .
Nie mogłam im tego wytłumaczyć .
Sono andata là in cerca di verità .
Pojechałam tam szukając prawdy .
Ma da dove cominciare quando l' ideologia di una nazione intera , la realtà quotidiana dei miei studenti , e persino il mio ruolo nelle Università , era tutto una menzogna ?
Ale od czego zacząć , kiedy cała narodowa ideologia , codzienne realia moich studentów , a nawet moja pozycja na uniwersytecie została zbudowana na kłamstwach ?
Ho cominciato con un gioco .
Zaczęłam lekcje grą .
Giocavamo a " Verità e bugia . " Un volontario scriveva una frase sulla lavagna , e gli altri studenti dovevano indovinare se si trattava di verità o bugia .
Zagraliśmy w " prawdę i fałsz " . Ochotnik pisał zdanie na tablicy , a inni musieli zgadnąć , czy jest to prawda , czy nie .
Teoricamente a nessun nordcoreano è permesso lasciare il paese .
Praktycznie żaden obywatel nie ma prawa opuszczać kraju .
Persino le trasferte interne richiedono un permesso di viaggio .
Nawet podróże po kraju wymagają pozwolenia .
Speravo che il gioco rivelasse alcune verità sui miei studenti , perché mentono molto spesso e molto facilmente , sui mitici traguardi del Grande Leader , o sul dubbio vanto di aver clonato un coniglio in quinta elementare .
Miałam nadzieję , że ta gra odkryje trochę prawdy o moich studentach , bo kłamali tak łatwo i często niezależnie od tego , czy chodziło o dokonania Wielkiego Wodza , czy o dziwne stwierdzenia w rodzaju " W piątej klasie sklonowałem królika " .
La distinzione fra il vero e il falso pareva nebulosa , a volte .
Różnica między prawdą i kłamstwem wydawała się dla nich zatarta .
Mi ci è voluto un po ' per capire i diversi tipi di bugie ; mentono per proteggere il loro sistema dal mondo , o riciclano bugie dette loro in precedenza .
Chwilę potrwało , zanim zrozumiałam różne typy kłamstwa : kłamią , żeby chronić swój system przed światem , albo nauczono ich kłamstw i po prostu je powtarzają .
O , talvolta , mentono per abitudine .
Czasami kłamali z przyzwyczajenia .
Ma se tutto quello che hanno mai saputo sono bugie , cos' altro ci si può aspettare ?
Ale skoro wszystko , co znali , to kłamstwa , to czego można oczekiwać ?
Poi ho cercato di insegnar loro a scrivere delle tesi .
Próbowałam uczyć ich pisania wypracowań .
Lo scopo di una tesi è proporre un' idea personale , e articolare un discorso , fondato su prove , che la dimostri .
W tekstach trzeba zawrzeć własną tezę , zebrać badania i dowody .
Ma a questi studenti si diceva , semplicemente , cosa dovevano pensare , e loro obbedivano .
Ale im po prostu mówiono , co mają myśleć , i tego przestrzegali .
Nel loro mondo , il pensiero critico non era ammesso .
W ich świecie krytyczne myślenie było zabronione .
Ho anche dato loro un compito settimanale di scrivere una lettera , a chiunque .
Kazałam im raz na tydzień pisać nieformalne listy do kogokolwiek .
Ci è voluto lungo tempo , ma finalmente alcuni hanno cominciato a scrivere alle loro madri , amici , ragazze .
Zajęło to dużo czasu , ale w końcu niektórzy zaczęli pisać do swoich matek , przyjaciół , dziewczyn .
Benché fossero solo compiti , e non avrebbero mai raggiunto il destinatario , i miei studenti pian piano cominciarono a rivelare i loro veri sentimenti .
Chociaż była to prosta praca domowa , której wybrani adresaci nigdy nie otrzymają , moi uczniowie powoli zaczęli ukazywać w nich swoje prawdziwe uczucia .
Scrivevano di essere stufi del loro mondo immutabile .
Pisali , iż mieli dość tego , że wszystko jest identyczne .
Di essere preoccupati per il loro futuro .
Bali się o swoją przyszłość .
In queste lettere , raramente menzionavano il Grande Leader .
W listach rzadko wspominali o Wodzu .
Passavo tutto il mio tempo con questi ragazzi .
Byłam z tymi młodymi ludźmi cały czas .
Mangiavamo assieme , giocavamo assieme a pallacanestro .
Jedliśmy razem posiłki , razem graliśmy w koszykówkę .
Spesso li chiamavo gentiluomini , cosa che li faceva ridere .
Chichotali , kiedy nazywałam ich panami .
Arrossivano se accennavo alle ragazze .
Rumienili się na wspomnienie dziewczyn .
E ho finito per adorarli .
Powoli zaczęłam ich uwielbiać .
E vedere come si aprivano , anche nei modi più piccoli , è stato molto commovente .
Kiedy otwierali się , choć odrobinę , byłam głęboko poruszona .
Ma sentivo che qualcosa era sbagliato .
Ale czasem miałam wyrzuty sumienia .
Durante questi mesi in cui ho vissuto nel loro mondo , mi sono spesso chiesta
Przez kilka miesięcy życia w ich świecie zastanawiałam się , czy prawda rzeczywiście poprawiłaby im życie .
Avrei voluto moltissimo dire loro la verità , sul loro paese e sul mondo esterno , dove i giovani arabi si ribellavano al loro regime marcio , usando il potere dei social media , a cui tutti , tranne loro , erano connessi che in effetti non era poi così " world wide " .
Bardzo chciałam powiedzieć im prawdę o ich kraju i świecie zewnętrznym , gdzie arabska młodzież obaliła zgniły system , używając mediów społecznościowych , gdzie wszystkich prócz nich łączyła światowa sieć WWW , która nie była tak naprawdę światowa .
Ma per loro , la verità era pericolosa .
Dla nich prawda była niebezpieczna .
Incoraggiandoli a perseguirla , li mettevo a rischio — di persecuzione , di uno shock da crepacuore .
Przez zachęcanie do takich działań narażałam ich na ryzyko , albo prześladowań albo rozczarowań .
In una delle sue lettere personali , uno studente scrisse che capiva perché li chiamavo sempre gentiluomini .
W jednym z listów do mnie student napisał , że rozumie , dlaczego zawsze nazywam ich panami .
Perché li auguravo di essere gentili nelle loro vite , disse .
Że robię tak , bo chcę , żeby byli szlachetni w życiu .
Nel mio ultimo giorno , nel Dicembre 2011 , fu annunciata la morte di Kim Jong-II , e il loro mondo cadde in frantumi .
Mojego ostatniego dnia , w grudniu 2011 roku , ogłoszono śmierć Kim Dzong Ila . Ich świat się zawalił .
Dovetti andarmene senza salutarli come si deve .
Musiałam ich opuścić bez pożegnania .
Ma credo sapessero quanto ero triste per loro .
Myślę jednak , że wiedzieli , jak bardzo było mi smutno .
Una volta , verso la fine della mia permanenza , " Professoressa , noi non pensiamo che lei sia diversa da noi .
Pod koniec mojego pobytu student powiedział mi : " Pani profesor , nie myślimy o pani jak o kimś innym niż my .
Le circostanze ci distinguono , ma lei è come noi .
Nasze pochodzenie jest różne , ale jest pani taka sama jak my .
Vogliamo che lei sappia che pensiamo a lei come una di noi . " Oggi , se potessi rispondere ai miei studenti con una mia lettera , che è chiaramente impossibile , direi loro questo : " Miei cari gentiluomini , sono passati più di tre anni da quando ci siamo separati .
Chcemy , żeby pani wiedziała , że uważamy panią za taką , jak my " . Jeśli dzisiaj mogłabym odpowiedzieć im własnymi słowami , co jest oczywiście niemożliwe , powiedziałabym : " Moi drodzy panowie , minęły już trzy lata , odkąd widziałam was ostatni raz .