Datasets:
clui
/
it-pl

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
1
it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
È diventata il nodo di istituzioni diplomatiche come l' EAC ( Comunità dell' Asia orientale ) .
Stały się stolicą wielu dyplomatycznych instytucji takich jak Wspólnota Azji Wschodniej .
Alcune di queste organizzazioni neanche hanno gli USA tra i loro membri .
Do niektórych z tych organizacji nie należą Stany Zjednoczone .
C' è un trattato di non-aggressione tra i paesi , perciò , se ci fosse un conflitto tra la Cina e gli USA , la maggior parte dei paesi promette di aspettare che finisca , inclusi gli alleati americani Corea e Australia .
Kraje zawarły też pakt o nieagresji , także w przypadku konfliktu pomiędzy Chinami i USA większość krajów , w tym sojusznicy USA jak Korea i Australia , zobowiązały się zachować neutralność .
Un' altro pilastro della strategia , come in Russia , è la demografia .
Innym filarem tej strategii , jak w przypadku Rosji , jest demografia .
La Cina esporta businessmen , tate , studenti , insegnanti di cinese in giro per la regione , perché si sposino coi locali e occupino piani sempre più alti dell' economia .
Chiny eksportują biznesmenów , niańki , studentów , nauczycieli , który uczą chińskiego w regionie , aby zawierali związki małżeńskie i zdobywali kolejne szczyty gospodarcze .
Le persone di etnia cinese in Malaysia , Thailandia e Indonesia sono già figure chiave che dirigono l' economia di quei luoghi .
Już teraz w Malezji , Tajlandii i Indonezji ludzie pochodzący z Chin są kluczem do powodzenia tamtejszych gospodarek .
L' orgoglio cinese , di conseguenza , nella zona risorge .
W efekcie chińska duma w regionie odradza się .
Singapore , per esempio , proibiva l' istruzione in cinese ,
Przykładowo w Singapurze nauczanie chińskiego było zakazane .
ora la incoraggia .
Teraz się do niego zachęca .
Se metti insieme tutto questo , cosa ottieni ?
Jeśli zsumujemy te czynniki , co uzyskamy ?
Prima della seconda guerra mondiale , se ricordate , il Giappone aveva in mente una sfera di co-prosperità giapponese .
Jeśli pamiętacie , Japonia przed drugą wojną światową miała wizję wielkiej japońskiej , bogatej strefy wpływów .
Oggi emerge quella che potremmo chiamare una sfera di co-prosperità cinese .
To , co powstaje dziś , można nazwać wielką chińską strefą wpływów .
A prescindere , quindi , dai confini e dalle nazioni descritte dalle linee sulla mappa , la vera novità dell' Asia orientale sono le culture nazionali , influenzate però da un ' " area imperiale " molto più fluida .
Bez względu na to , na co wskazują linie na mapie w kontekście narodów i granic , to , co rzeczywiście rodzi się na Dalekim Wschodzie to kultury narodowe , ale w znacznie płynniejszej , imperialnej strefie .
E il tutto senza sparare un colpo .
Wszystko to dzieje się bez jednego wystrzału .
Certo non è così nel Medio Oriente , dove ancora i paesi si sentono costretti nei confini stabiliti dai colonizzatori europei .
W przeciwieństwie do sytuacji na Bliskim Wschodzie , gdzie kraje wciąż nie zaakceptowały granic narzuconych im przez europejskich kolonizatorów .
Come possiamo allora ripensare i confini
Co możemy zrobić , aby inaczej postrzegać granice w tej części świata ?
di questa regione del mondo ? Dove ci concentriamo ?
Na jakich liniach na mapie trzeba się skupić ?
Voglio parlarvi di quella che chiamo costruzione quotidiana dello Stato .
To , co chcę wam zaprezentować , nazywam budowaniem państwa dzień po dniu .
Cominciamo dall' Iraq .
Zacznijmy od Iraku .
A 6 anni dall' invasione americana dell' Iraq , il paese continua ad esistere più sulla mappa che nella realtà .
Po 6 latach od amerykańskiej inwazji na Irak kraj ten wciąż istnieje bardziej na mapie niż w rzeczywistości .
Il petrolio era una delle forze che teneva insieme il paese . Ora è la principale causa della sua disintegrazione .
Ropa była jednym z czynników spajających Irak . Teraz jest najważniejszą przyczyną rozpadu tego kraju .
La ragione è il Kurdistan .
Powodem jest Kurdystan .
Sono 3000 anni che i curdi si battono per uno stato indipendente . E questa è la loro agognata possibilità di averlo .
Od 3000 lat Kurdowie walczą o niepodległość . Teraz rzeczywiście mają szansę zwyciężyć .
Questi sono oleodotti che partono dal Kurdistan , ricco di petrolio .
To są ropociągi , które zaczynają swój bieg w Kurdystanie , który jest regionem bogatym w ropę .
E se oggi vi recate da quelle parti , vedrete che i guerriglieri curdi peshmerga fanno quadrato contro l' esercito sunnita iracheno .
Dziś w Kurdystanie obserwujemy jak peszmergowie , kurdyjscy bojownicy , szykują się do bitwy z sunnicką armią .
Ma a cosa fanno la guardia ?
Czego bronią ?
A un confine sulla mappa ?
Czy rzeczywiście granicy na mapie ?
No , agli oleodotti .
Nie . Chodzi o rurociągi .
Controllandoli , possono imporre le condizioni della propria sovranità .
Jeśli Kurdowie będą kontrolować rurociągi , będą dyktować warunki swojej niepodległości .
Dovrebbe turbarci , questo potenziale smembramento dell' Iraq ?
Czy powinniśmy się martwić możliwym rozpadem Iraku ?
l' Iraq sarà ancora il secondo produttore di petrolio mondiale , dopo l' Arabia Saudita .
Irak wciąż będzie drugim największym producentem ropy na świecie zaraz za Arabią Saudyjską .
E potrebbe risolversi una disputa vecchia di 3000 anni .
Będzie to też okazja do rozwiązania trwającego 3 tys. lat konfliktu .
Ricordate , il Kurdistan non ha sbocchi sul mare ,
Pamiętajmy , że Kurdystan nie ma dostępu do morza .
E quindi può solo fare il bravo .
Nie może zatem prowokować ,
Per guadagnare dal petrolio deve esportarlo verso Turchia o Siria , e altri paesi , tra cui lo stesso Iraq .
bo inaczej nie zarobi na ropie , którą musi eksportować przez Turcję lub Syrię i inne kraje , w tym Irak .
Le relazioni con questi paesi , quindi , devono mantenersi buone .
Dlatego musi mieć z nimi przyjazne stosunki .
Guardiamo ora all' eterno conflitto locale ,
Przyjrzyjmy się teraz permanentnemu konfliktowi w regionie .
che è ovviamente quello palestinese .
Oczywiście , chodzi o Palestynę .
La Palestina è una sorta di anomalia cartografica , essendo per due terzi palestinese e per un terzo israeliana .
Palestyna jest kartograficzną anomalią , bo na dwie części Palestyny , przypada jedna część izraelska .
30 anni di diplomazia coi guanti bianchi non hanno portato la pace in questo conflitto .
30 lat chowania głowy w piasek nie przyniosło temu regionowi pokoju .
Cosa potrebbe riuscirci ? A mio avviso , la soluzione potrebbero essere le infrastrutture .
Co by przyniosło ? Sądzę , że rozwiązaniem byłaby infrastruktura .
È lì che oggi i donatori spendono miliardi di dollari .
Dziś miliardy dolarów wydaje się na to .
Queste due frecce sono un arco , un arco di ferrovie per pendolari e altre infrastrutture che collegano la Cisgiordania a Gaza .
Te dwie strzałki tworzą łuk , łuk kolei dojazdowych i pozostałej infrastruktury łączącej Zachodni Brzeg i Gazę .
Se Gaza avesse un porto funzionante collegato alla Cisgiordania , lo stato palestinese e la sua economia potrebbero reggere .
Jeżeli w Gazie mógłby istnieć port , który byłby połączony z Zachodnim Brzegiem , państwo palestyńskie i gospodarka mogłoby istnieć .
E questo , credo , potrebbe portare la pace in questa regione .
To moim zdaniem zakończy ten konflikt .
La lezione di Kurdistan e Palestina è che l' indipendenza da sola , senza infrastrutture , serve a poco .
Przypadek Kurdystanu i Palestyny świadczy o tym , że niepodległość bez infrastruktury nie ma racji bytu .
Che aspetto potrebbe avere questa regione se ci concentrassimo su altre linee , a prescindere dai confini , quando le tensioni dovessero ridursi ?
Jak mógłby wyglądać cały ten region , gdybyśmy skoncentrowali się na innych liniach niż granice , gdy niepewności wygasną ?
In effetti , l' ultima volta che avvenne fu 100 anni fa , con l' impero ottomano .
Ostatni raz mapa tego regionu wyglądała tak 100 lat temu w czasach imperium osmańskiego .
Questa è la linea ferroviaria di Hijaz .
Oto linia kolejowa Hejaz .
Collegava Istanbul a Medina , via Damasco .
Biegła od Stambułu do Medyny przez Damaszek .
C' era persino una deviazione per Haifa , sul Mediterraneo , oggi in Israele .
Jej odnoga wiodła nawet do Hajfy , miasta w dzisiejszym Izraelu nad Morzem Śródziemnym .
Ma oggi la linea Hijaz è a pezzi , in rovina .
Ale dziś linia kolejowa Hejaz jest w ruinie .
Se ricostruissimo questa infrastruttura , questa linea ondulata sulla mappa , che attraversa le linee nette dei confini , il Medio Oriente sarebbe secondo me una regione molto più pacifica .
Gdybyśmy skupili się na zrekonstruowaniu tych linii na mapie , infrastruktury , która przekracza proste linie , granice , wierzę , że Bliski Wschód byłby o wiele spokojniejszym regionem .
Guardiamo ora un' altra regione : la vecchie repubbliche dell' Asia Centrale , gli " -stan " .
Teraz przypatrzmy się innej części świata , dawnym radzieckim republikom w środkowej Azji , tzw. " stanom " .
Questi paesi nascono da decreti staliniani :
Granice tych państw wytyczono zgodnie z dekretami Stalina ,
Stalin non voleva che questi paesi " funzionassero " .
który oczywiście nie chciał , aby miały one sens .
Voleva che le etnie si mescolassero , permettendogli così di dividere e comandare .
Chciał pomieszać różne narodowości , dzięki czemu mógłby dzielić i rządzić .
Per loro fortuna , i loro giacimenti di petrolio e gas naturali furono scoperte dopo il collasso dell' URSS .
Na szczęście dla nich większość ich zasobów gazu i ropy odkryto po upadku Związku Radzieckiego .
Ora alcuni di voi forse pensano : " Petrolio , petrolio , petrolio .
Wiem , co niektórzy z was myślą : " Ropa , ropa , ropa .
Perché parla solo di petrolio ? " Beh , c' è una grande differenza tra come si parlava di petrolio prima e come se ne parla ora .
Czemu on ciągle gada o ropie ? " Sposób , w jaki mówiliśmy o ropie kiedyś bardzo się zmienił .
Prima ci si chiedeva : " Come controlliamo il loro petrolio ? "
Kiedyś pytaliśmy : jak kontrolować ich ropę ?
Ora è il loro petrolio , per i loro scopi .
Teraz ich ropa ma służyć ich celom .
E vi assicuro che è tanto importante per loro quanto lo è stato per i vari colonizzatori e imperialisti .
Zapewniam was , że jest dla nich tak samo ważna jak dla nigdysiejszych kolonizatorów i imperialistów .
Ecco alcune delle proiezioni per gli oleodotti , alcune possibilità , alcuni scenari e strade che si stanno tracciando per i prossimi decenni .
Mam tu kilka propozycji przebiegu ropociągów , możliwych scenariuszy i tras wytyczanych na następne kilka dekad .
Sono tante .
Bardzo wiele z nich .
Per alcuni paesi di questa parte del mondo , avere un oleodotto è il biglietto per l' economia globale e per darsi un significato , al di là dei confini , cui loro stessi non credono .
Dla wielu krajów w tej części świata rurociągi są szansą na stanie się częścią światowej gospodarki i zyskanie znaczenia poza granicami , które nie są trwałe .
Pensate all' Azerbaijan .
Weźmy Azerbejdżan .
Era un angolo dimenticato del Caucaso , ma ora , con l' oleodotto Baku-Tbilisi-Ceyhan verso la Turchia , si è riciclato come frontiera dell' Occidente .
Azerbejdżan był zapomnianym zakątkiem Kaukazu . Ale dzięki ropociągowi Baku-Tbilisi-Ceyhan prowadzącemu do Turcji zaczął być postrzegany jako granica Zachodu .
Poi c' è il Turkmenistan , che molti vedono come un eterno manicomio .
Turkmenistan , który większości kojarzy się z zamarzniętą ruiną
Ora , attraverso il Mar Caspio , porta gas in Europa e potenzialmente anche con un oleodotto verso Turkmenistan , Afghanistan , Pakistan e India .
obecnie przesyła gaz przez Morze Kaspijskie do Europy , a możliwa jest również budowa rurociągu łączącego Turkmenistan , Afganistan , Pakistan i Indie .
Poi c' è il Kazakistan , che prima nemmeno aveva
Kazachstan kiedyś nie miał nawet własnej nazwy .
un nome : nel periodo sovietico era una sorta di Siberia meridionale .
W czasach ZSRR był uważany za południową Syberię .
Oggi molti gli riconoscono un ruolo emergente nella geopolitica mondiale . Perché ?
Dziś większość postrzega Kazachstan jako nowego geopolitycznego gracza . Dlaczego ?
Perché ha progettato i propri oleodotti in modo che attraversino il Mar Caspio , a nord verso la Russia , e a est , verso la Cina .
Ponieważ sprytnie zaprojektował rurociągi tak , aby przebiegały przez Morze Kaspijskie , a nie Rosję , a także do Chin .
Più oleodotti vuol dire più vie della seta , invece del Grande Gioco .
Więcej rurociągów oznacza więcej jedwabnych szlaków zamiast Wielkiej Gry .
Il Grande Gioco porta dominanza di uno su un altro :
Wielka Gra kojarzy się z dominacją .
la via della seta , invece , porta indipendenza e fiducia reciproca .
Jedwabny szlak z niezależnością i wzajemnym zaufaniem .
Più oleodotti abbiamo , più vie della seta , e meno tensioni da Grande Gioco , avremo nel 21esimo secolo .
Im więcej mamy rurociągów , tym więcej jedwabnych szlaków , i mniej polegającej na dominacji Wielkiej Gry w XXI wieku .
Guardiamo allora l' unica regione che ha davvero abbattuto i confini , rafforzandosi .
Przyjrzyjmy się teraz jedynej części świata , która naprawdę zniosła granicę , oraz temu , jak zwiększyło to jej siłę .
Stiamo ovviamente parlando dell' Europa .
Chodzi oczywiście o Europę .
L' UE è cominciata come comunità del carbone e dell' acciaio tra 6 paesi . Lo scopo era far sì che la ricostruzione della Germania proseguisse senza tensioni .
Unia Europejska zaczynała jako wspólnota węgla i stali sześciu krajów . A jej głównym celem było przeprowadzenie rehabilitacji Niemiec w pokojowy sposób .
È cresciuta però fino a includere 12 paesi , queste sono le 12 stelle sulla bandiera europea .
Ale w końcu rozrosła się do 12 krajów , które symbolizuje 12 gwiazdek na europejskiej fladze .
L' UE è anche diventata un blocco valutario , e costituisce oggi il blocco commerciale più potente al mondo .
UE stała się także blokiem walutowym i jest teraz najpotężniejszym blokiem handlowym na świecie .
L' UE è cresciuta in media di un paese all' anno dalla fine della guerra fredda .
Średnio UE powiększała się o rocznie o jedno państwo od końca zimnej wojny .
Molto di tutto questo , in realtà , è accaduto in un solo giorno .
W rzeczywistości większość państw przystąpiła jednego dnia .
Nel 2004 , l' UE aumentò di 15 nuovi paesi ,
W 2004 r. 15 nowych krajów dołączyło do UE ,
e ora abbiamo quella che molti considerano una zona di pace di 27 paesi e 450 milioni di persone .
co w powszechnym mniemaniu spowodowało utworzenie strefy pokoju obejmującej 27 krajów i 450 mln ludzi .
E ora ? Qual è il futuro dell' Unione Europea ?
Co dalej ? Jak jest przyszłość Unii Europejskiej ?
Beh , in azzurro ci sono le zone o le regioni che dipendono per almeno due terzi o più dalla UE per i propri commerci e investimenti .
Jasno niebieskie strefy bądź regiony są w przynajmniej 2 / 3 zależne od Unii Europejskiej w kwestii handlu i inwestycji .
Cosa ci dice questo ? Commercio e investimenti ci dicono che l' UE è coerente .
Co to oznacza ? Zależność w zakresie handlu i inwestycji wskazuje , że Europa wie , co jest dla niej dobre .
Anche se questi paesi non sono parte dell' UE , stanno entrando nella sua sfera di influenza .
Nawet jeśli te regiony nie są częścią UE , to zaczynają znajdować się w jej strefie wpływów .
Prendiamo i Balcani : la Croazia , la Serbia , la Bosnia , non sono ancora membri .
Weźmy Bałkany , Chorwację , Serbię , Bośnie , które nie są jeszcze członkami UE ,
Però con un treno ICE tedesco arrivi fin quasi in Albania .
ale można wsiąść w niemiecki pociąg ICE i niemal dojechać do Albanii .
In Bosnia si può già usare l' euro , e sarà forse l' unica valuta che avranno mai .
W Bośni już teraz płaci się w euro i prawdopodobnie w tym kraju nie będzie już innej waluty .
Guardiamo altre periferie europee , come il nord Africa .
Spójrzmy na inne peryferyjne części Europy , takie jak Afryka Północna .
Di solito , ogni anno o due , si apre un nuovo oleodotto sotto il Mediterraneo , che collega il nord Africa e l' Europa .
Średnio , co rok bądź dwa lata , otwierany jest nowy ropociąg lub gazociąg łączący przez Morze Śródziemne Afrykę Północną z Europą .
Non solo questo aiuta l' Europa a diminuire la propria dipendenza energetica dalla Russia , ma sempre più africani del nord dichiarano di non sentirsi mediorientali .
Pozwala to Europie nie tylko zmniejszyć jej zależność od Rosji w kwestii energii . Jeśli pojedziecie dziś do Afryki Północnej , usłyszycie , że coraz więcej ludzi uważa , że nie mieszka wcale na Bliskim Wschodzie .
In altre parole , credo che Sarkozy , il presidente francese , abbia qualche ragione a parlare dell' unità mediterranea .
Innymi słowy , sądzę , że prezydent Francji Nicholas Sarkozy ma rację , gdy mówi o unii śródziemnomorskiej .
Guardiamo ora alla Turchia , e al Caucaso .
Przyjrzyjmy się teraz Turcji i Kaukazowi .
Prima ho parlato dell' Azerbaijan .
Wspominałem wcześniej Azerbejdżan .