Datasets:
clui
/
it-pl

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
1
it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
Ma questo non aveva senso . E come ogni ingegnere e ogni scienziato ragionevole , supposero che il problema fosse la tecnologia stessa , cioè la parabola .
To nie miało żadnego sensu . I jak każdy rozsądny inżynier czy naukowiec , stwierdzili , że problem tkwi w ich sprzęcie , a dokładniej w talerzu .
C' erano dei piccioni appollaiati sulla parabola .
Otóż na talerzu zagnieździły się gołębie .
E allora , forse , una volta ripuliti gli escrementi di piccione , con la parabola di nuovo operativa , tutto avrebbe ripreso a funzionare normalmente .
Więc być może , kiedy wyczyszczą odchody gołębi , poddadzą go swego rodzaju operacji , zakłócenia znikną .
Ma il rumore non scomparve .
Ale hałas nie zniknął .
Il rumore misterioso che Penzias e Wilson stavano ascoltando si rivelò il suono più antico e significativo che nessuno aveva mai sentito .
Tajemniczy szum , którego słuchali Penzias i Wilson okazał się być najstarszym i najważniejszym dźwiękiem , jaki kiedykolwiek ktoś słyszał .
Era la radiazione cosmica proveniente ancora dalla nascita dell' universo .
Było to promieniowanie kosmiczne , które powstało podczas narodzin Wszechświata .
Questa fu la prima prova sperimentale che c' era stato il Big Bang e che l' universo nacque in un istante preciso circa 14,7 miliardi di anni fa .
Był to pierwszy eksperymentalny dowód na to , że Wielki Wybuch miał miejsce , i że Wszechświat narodził się w jednym momencie jakieś 14,7 miliarda lat temu .
Quindi la nostra storia finisce all' inizio - l' inizio di tutte le cose , il Big Bang .
Tak więc nasza historia kończy się na początku — początku wszystkiego , Wielkim Wybuchu .
Questo è il rumore che sentirono Penzias e Wilson - il più antico suono che ascolterete in vita vostra , la radiazione cosmica di microonde di sottofondo lasciataci dal Big Bang .
Oto szum , który słyszał Penzias i Wilson — najstarszy dźwięk , jaki kiedykolwiek usłyszycie — kosmiczne promieniowanie tła pozostały po Wielkim Wybuchu .
( Rumore ) Grazie .
( Szum ) Dziękuję .
La tecnologia può cambiare la nostra comprensione della natura .
Technologia może zmienić postrzeganie natury .
Prendete ad esempio i leoni .
Weźmy na przykład lwy .
Per secoli si è detto che le leonesse si occupano interamente della caccia nella savana e che i leoni non fanno nulla fino all' ora di cena .
Przez wieki twierdzono , że to lwice polują na otwartych przestrzeniach sawanny , a lwy nic nie robią do pory obiadowej .
Sono sicuro che ne avete sentito parlare anche voi .
Na pewno też o tym słyszeliście .
Beh , recentemente ho condotto una campagna di mappatura aerea nel parco nazionale Kruger in Sudafrica .
Ostatnio prowadziłem badanie w Parku Narodowym Krugera w RPA .
I nostri colleghi hanno messo dei collari GPS a leoni e leonesse e abbiamo mappato il loro comportamento di caccia dall' alto .
Badacze zakładali nadajniki GPS na samce i samice lwów . Obserwowaliśmy ich zachowania łowieckie z powietrza .
In basso a sinistra si vede un leone che tiene d' occhio un branco di impala per cacciarli e a destra si può vedere quello che io chiamo la visuale del leone .
W lewym dolnym rogu widzicie lwa czyhającego na stado impali . Po prawej widzicie coś , co nazywam lwim polem widzenia ,
E cioè quanto lontano può vedere il leone in tutte le direzioni finché la vista non viene ostruita dalla vegetazione .
czyli zakres widzenia lwów we wszystkich kierunkach , aż jego lub jej widok jest utrudniony przez roślinność .
E quello che abbiamo scoperto è che i leoni non sono i cacciatori pigri che pensavamo fossero .
Odkryliśmy , że lwy wcale nie są leniwymi łowcami , tak jak wcześniej sądziliśmy .
Usano semplicemente una strategia diversa .
Używają tylko innej strategii .
Mentre le leonesse cacciano in aperta savana su lunghe distanze , di solito durante il giorno , i leoni usano la strategia dell' agguato nella vegetazione più fitta e spesso di notte .
Podczas , gdy lwice polują na wolnych przestrzeniach sawanny , przemierzając dalekie dystanse za dnia , lwy robią zasadzki w gęstej roślinności , często nocą .
Questo video mostra la vera visuale di caccia dei leoni a sinistra e delle leonesse a destra .
Po lewej stronie widać pola widzenia lwów , a po prawej , pola widzenia lwic .
Il rosso e i colori più scuri mostrano la vegetazione fitta , e il bianco gli spazi aperti .
Gęstszą roślinność oznaczono na czerwono , zaś otwarte przestrzenie na biało .
E questa è la visuale proprio a livello degli occhi dei leoni e delle leonesse durante la caccia .
To jest pole widzenia na wysokości wzroku polujących lwów i lwic .
Improvvisamente si ha un' idea molto chiara delle condizioni terribili nelle quali cacciano i leoni .
Teraz rozumiecie , dlaczego lwy polują w tak mrocznych warunkach .
Faccio quest' esempio per iniziare , perché enfatizza quanto poco sappiamo della natura .
Tym przykładem chciałem pokazać , jak niewiele wiemy o naturze .
Finora è stata fatta una enorme quantità di lavoro per cercare di contenere la perdita delle foreste tropicali , e stiamo perdendo le nostre foreste velocemente , come mostrato in rosso nella diapositiva .
Wiele dotychczas zrobiono , aby zahamować utratę lasów deszczowych , a te znikają w zastraszającym tempie , tak jak zaznaczono na czerwono na slajdzie .
Trovo ironico che stiamo facendo così tanto , e malgrado tutto queste aree restano quasi sconosciute alla scienza .
Co za ironia , że robimy tak wiele , ale tak niewiele wiemy o tych miejscach .
Come possiamo dunque salvare ciò che non capiamo ?
Jak możemy uratować coś , czego nie rozumiemy ?
Sono un ecologista globale ed un esploratore della Terra con conoscenze in fisica , in chimica in biologia ed in molte altre noiose materie , ma sono soprattutto ossessionato da quello che non conosciamo del nostro pianeta .
Jestem ekologiem , podróżuję po świecie . Kiedyś zajmowałem się fizyką , chemią , biologią i innymi nudnymi rzeczami . Ale przede wszystkim mam bzika na punkcie tego , czego nie wiemy o naszej planecie .
Quindi ho creato questo : Il CAO , Osservatorio Aereo Carnegie .
Więc stworzyłem Carnegie Airborne Observatory , w skrócie CAO .
Può sembrare un aereo dipinto molto bene ma l' ho riempito con oltre 1000 kg di sensori ad alta tecnologia , computer , ed uno staff molto motivato di scienziati della Terra e piloti .
Wygląda raczej jak fantazyjnie pomalowany samolot , jednak znajduje się w nim około 1 tony nowoczesnych czujników , komputerów wraz z ekipą naukowców i pilotów bardzo zmotywowanych do działania .
Due dei nostri strumenti sono davvero unici : uno si chiama spettrometro ad immagini che può misurare la composizione chimica delle piante mentre le sorvoliamo .
Korzystamy z dwóch wyjątkowych narzędzi : spektroskopu obrazującego , który może analizować skład chemiczny roślin z powietrza ,
L' altro è un insieme di laser laser ad alta potenza , che vengono sparati dalla coda dell' aereo , estendendosi sull' ecosistema e misurandolo quasi 500 000 volte al secondo in 3D ad alta risoluzione .
oraz zestawu laserów , bardzo silnych , emitowanych z podwozia samolotu , które przenikają przez otoczenie i robią pomiar prawie 500.000 razy na sekundę dając obraz 3D wysokiej rozdzielczości .
Ecco un' immagine del Golden Gate Bridge a San Francisco , non lontano da dove vivo .
Oto obraz mostu Golden Gate w San Francisco , niedaleko mojego miejsca zamieszkania .
Sebbene abbiamo sorvolato il ponte , l' abbiamo fotografato in 3D , catturandone i colori in solo pochi secondi .
Mimo , że lecieliśmy wprost nad nim , zdołaliśmy odtworzyć jego obraz 3D wraz z kolorem w kilka sekund .
Ma la vera potenza del CAO è la sua abilità di catturare veri e propri blocchi di ecosistemi .
Prawdziwą mocą CAO jest możliwość obrazowania prawdziwych struktur ekosystemu .
Questo è un piccolo paese in Amazzonia , fotografato con il CAO .
Oto obraz wioski w lesie amazońskim stworzony dzięki CAO .
Possiamo dividere i dati in porzioni e osservare , ad esempio , la struttura in 3D della vegetazione e degli edifici , oppure possiamo usare le informazioni chimiche per capire davvero quanto velocemente crescano le piante mentre le sorvoliamo .
Możemy zrobić przekrój przez nasze dane i zobaczyć trójwymiarową strukturę roślinności i budynków lub możemy skorzystać z danych o składzie chemicznym , aby zbadać prędkość wzrostu roślin , wszystko z powietrza .
In rosa più scuro abbiamo le piante che crescono più velocemente
Najszybciej rosną rośliny w kolorze intensywnego różu .
Possiamo osservare la biodiversità in modi che non avreste potuto mai immaginare .
Możemy zobaczyć bioróżnorodność w sposób , o którym mogliśmy tylko śnić .
Ecco come potrebbe apparire una foresta pluviale mentre la si sorvola in mongolfiera .
Tak wygląda las tropikalny z góry podczas lotu balonem .
Questo è come vediamo una foresta pluviale , con colori caleidoscopici che ci dicono che ci sono molte specie che vivono l' una con l' altra .
A tak widzimy go w różnorodności kolorów , co świadczy o mnogości gatunków .
Ma bisogna ricordare che questi alberi sono letteralmente più grandi di una balena , e ciò vuol dire che sono impossibili da studiare semplicemente camminando sul terreno sotto di loro .
Ale trzeba pamiętać , że te drzewa są większe od wielorybów , a to oznacza , że nie można ich zrozumieć po prostu koło nich przechodząc .
Le nostre immagini sono in 3D , sono chimiche , sono biologiche , e questo ci dice non solo quali specie vivono all' interno dell' albero , ma ci dà anche molte informazioni riguardanti le altre specie che occupano la foresta pluviale .
Nasze obrazowanie w 3D uwzględnia chemię i biologię . Dzięki niemu mamy informacje nie tylko o gatunkach żyjących w koronach drzew , ale również o innych gatunkach żyjących w lesie tropikalnym .
Ho creato il CAO per provare a rispondere a domande che si sono rivelate estremamente difficili a cui rispondere , da ogni altro punto di vista , come ad esempio da terra o attraverso sensori satellitari .
Stworzyłem CAO , aby odpowiedzieć na pytania trudne do rozwiązania z każdej perspektywy , takiej jak ziemia , czy czujniki satelitarne .
Oggi voglio condividere con voi tre di quelle domande .
Dzisiaj chcę zadać 3 z tych pytań .
La prima domanda è : " Come gestiamo le riserve di carbonio nelle foreste tropicali ? "
Pierwsze z nich : Jak poradzimy sobie z rezerwami węgla w lasach tropikalnych ?
Gli alberi nelle foreste tropicali contengono una quantità enorme di carbonio ed è necessario che quel carbonio resti dov' è se vogliamo evitare un ulteriore riscaldamento globale .
Jest on zawarty w drzewach i nie możemy dopuścić do jego wydostania się , jeśli chcemy zahamować globalne ocieplenie .
Sfortunatamente , le emissioni globali di carbonio derivanti dalla deforestazione eguagliano oggi quelle del settore dei trasporti .
Niestety , globalna emisja węgla spowodowana wycinaniem lasów jest jak ta wytwarzana przez transport ,
E cioè di tutte le navi , gli aerei , i treni e le automobili messi insieme .
czyli wszystkie statki , samoloty , pociągi i samochody razem wzięte .
È quindi comprensibile che le autorità abbiano lavorato duramente per ridurre la deforestazione , ma lo stanno facendo in zone che sono quasi sconosciute alla scienza .
Zrozumiałe jest , że politycy próbują zredukować wycinkę lasów , jednak robią to na obszarach nieznanych nauce .
Se non si sa dove si trova esattamente il carbonio come si può sapere nel dettaglio cosa stiamo perdendo ?
Jeśli nie wiadomo dokładnie , gdzie jest węgiel , skąd wiemy , co tracimy ?
Sostanzialmente , c' è bisogno di un sistema di verifica ad alta tecnologia .
Zasadniczo , potrzebujemy nowoczesnego systemu rozliczeniowego .
Con il nostro sistema , possiamo osservare dettagliatamente le riserve di carbonio delle foreste tropicali .
Dzięki naszemu systemowi możemy dokładnie wykryć ukryty w lasach tropikalnych węgiel .
Il rosso mostra , ovviamente , le foreste tropicali a volta chiusa , e poi si vede il lavoro industriale , della deforestazione , nelle parti gialle e verdi .
Lasy o gęstych koronach drzew oznaczone są na czerwono , widzicie foremne wycięcia lub wycięcia w lesie na żółto i zielono .
È come tagliare una torta , solo che quest' ultima ha uno spessore notevole .
To jest jak wycinanie ciasta z tym , że to ciasto jest głębokie na długość wieloryba .
Tuttavia , riusciamo ad ingrandire e vedere allo stesso tempo la foresta e gli alberi .
Można przybliżyć obraz i zobaczyć las i drzewa jednocześnie .
La cosa formidabile è che , anche se abbiamo sorvolato la foresta da molto in alto successivamente possiamo addentrarci in fase di analisi e vedere realmente le cime degli alberi , foglia per foglia , ramo per ramo , proprio come le altre specie che vivono nella foresta lo fanno insieme agli stessi alberi .
To niesamowite , że lecąc bardzo wysoko nad lasem można później dokonać dogłębnej analizy i poczuć wierzchołki drzew , każdy liść i gałąź , tak jak robią to inne gatunki żyjące w lesie .
Abbiamo usato questa tecnologia per esplorare e per pubblicare le prime mappe del carbonio ad alta risoluzione in posti lontani come il Bacino Amazzonico e meno lontani come gli Stati Uniti e l' America Centrale .
Korzystaliśmy z tej technologii , aby zbadać i po raz pierwszy stworzyć wysokorozdzielczy obraz rozmieszczenia węgla w tak odległych miejscach jak Nizina Amazonki i w nie tak odległych jak Stany Zjednoczone i Ameryka Środkowa .
Adesso vi farò fare , per la prima volta , un giro ad alta risoluzione delle riserve di carbonio del Perù e poi di Panama .
Po raz pierwszy zobaczycie w wysokiej rozdzielczości rozmieszczenie węgla w Peru i w Panamie .
I colori andranno dal rosso al blu .
Kolory przechodzą z czerwieni w niebieski .
Il rosso rappresenta concentrazioni di carbonio estremamente alte , le più alte ed estese foreste che possiate immaginare , mentre il blu indica riserve di carbonio molto basse .
Na czerwono oznaczono bardzo wysoką akumulację węgla . To lasy wielkie jak katedry . Na niebiesko oznaczono obszary niskiej akumulacji węgla .
Lasciatemelo dire , il Perù è un posto meraviglioso completamente sconosciuto in termini di geografia del carbonio fino a oggi .
Peru jest niesamowitym miejscem , całkowicie nieznanym pod względem rozmieszczenia węgla aż do dziś .
Possiamo spostarci su quest' area nel nord del Perù ed osservare riserve di carbonio altissime in rosso , il Rio delle Amazzoni e la piana alluvionale che la attraversano .
Można polecieć na północ Peru i zobaczyć bardzo duże rezerwy węgla na czerwono oraz Amazonkę i obszary zalewowe dzielące krajobraz .
Possiamo andare in un' area di totale devastazione causata dalla deforestazione in blu , e vedere in arancione la deforestazione che si propaga .
Można zobaczyć obszary kompletnie zniszczone przez wycinkę lasów , oznaczone na niebiesko , oraz szerzącą się plagę tego zjawiska na pomarańczowo .
Possiamo anche andare nel sud delle Ande ad osservare il limite della vegetazione e vedere esattamente come termina la geografia del carbonio man mano che ci addentriamo nella parte montuosa .
Można udać się do południa Andów , aby zobaczyć granicę drzew i sprawdzić , gdzie dokładnie kończą się rezerwy węgla w miarę jak zbliżamy się do gór .
Possiamo andare verso la più grande palude nell' Amazzonia occidentale .
Możemy też udać się do największego mokradła w zachodniej Amazonii ,
È un paradiso acquatico simile ad " Avatar " di Jim Cameron . Possiamo andare in uno dei paesi tropicali più piccoli , come Panama , e notare un' enorme gamma di variazioni del carbonio , da alto in rosso a basso in blu .
wodnego raju rodem z " Avatara " Jamesa Camerona . Możemy zobaczyć jeden z najmniejszych krajów strefy tropikalnej , Panamę , i przekonać się o różnorodnym rozmieszczeniu węgla , od bardzo wysokiego do bardzo niskiego .
Sfortunatamente , la maggior parte del carbonio si perde nelle pianure , ma ciò che resta , come vedete , in termini di alte riserve di carbonio in verde e rosso , è quello che si trova sulle montagne .
Niestety , większość węgla ulatnia się na nizinach ale to , co zostało pod względem zasobów węgla wysokiej zieleni i czerwieni , to rzeczy , które występują w górach .
Un' eccezione interessante si trova proprio al centro del vostro schermo .
Jeden ciekawy wyjątek widzimy na samym środku ekranu .
State vedendo la zona cuscinetto attorno al Canale di Panama .
Wokół Kanału Panamskiego istnieje strefa buforowa ,
È quella in rosso ed in giallo .
oznaczona na czerwono i żółto .
La autorità del Canale stanno usando la forza per proteggere il loro spartiacque ed il commercio globale .
Władze kanału używają siły , aby chronić ich przełom i globalny handel .
Questo tipo di mappatura del carbonio ha trasformato la conservazione e lo sviluppo delle politiche di gestione delle risorse .
Rodzaj mapowania węgla zmienił rozwój polityki zasobów i ochrony .
Sta facendo progredire la nostra abilità di salvare le foreste e di limitare i cambi climatici .
Posuwa to naprzód nasze możliwości ochrony lasów i zahamowania zmian klimatycznych .
La mia seconda domanda è : " Come ci si prepara ai cambiamenti climatici in un luogo come la foresta pluviale dell' Amazzonia ? "
Moje drugie pytanie brzmi : Jak powinniśmy przygotować na zmiany klimatu miejsce , jakim jest amazoński las tropikalny ?
Vi posso dire che passo molto tempo in questi posti e stiamo già notando dei cambiamenti nel clima .
Spędziłem dużo czasu w tych miejscach i tam już widać zmianę klimatu .
Le temperature aumentano , e ciò che ne deriva sono abbondanti periodi di siccità , siccità ricorrenti .
Temperatury są coraz wyższe , oraz coraz częściej występują powracające susze .
Qui vi viene mostrata la mega-siccità del 2010 in rosso è evidenziata un' area grande quanto l' Europa occidentale
Tutaj pokazana jest ogromna susza z 2010 roku , gdzie obszar na czerwono jest wielkości Europy Zachodniej .
L' Amazzonia era talmente arida nel 2010 che anche il braccio principale dello stesso Rio delle Amazzoni si è prosciugato parzialmente , come vedete nella foto nella parte bassa della diapositiva .
Amazonka była tak sucha w 2010 roku , że główne koryto rzeki wyschło częściowo , jak widać na zdjęciu w dolnej części slajdu .
Abbiamo scoperto che in aree molto remote , queste siccità stanno avendo un forte impatto negativo sulle foreste tropicali .
Odkryliśmy , że na bardzo odległych terenach susze mają bardzo negatywny wpływ na lasy tropikalne .
Ad esempio , questi in rosso sono tutti gli alberi che sono morti dopo la siccità del 2010 .
Na przykład , kolor czerwony ukazuje drzewa , które wymarły po suszy w 2010 roku .
Quest' area è al confine tra Perù e Brasile , totalmente inesplorata , quasi del tutto scientificamente sconosciuta .
Teren ten znajduje się na granicy Peru z Brazylią . Obszar ten jest niezbadany i nieznany naukowo .
Quindi , la nostra opinione in quanto scienziati della Terra , è che le specie dovranno migrare col cambiamento climatico da est in Brasile verso ovest fino alle Ande e su per le montagne così da minimizzare la propria esposizione ai cambiamenti climatici .
Dlatego my jako naukowcy myślimy , że gatunki będą migrować wraz ze zmieniającym się klimatem , ze wschodniej Brazylii aż do zachodnich Andów , a więc do terenów górskich w celu zminimalizowania ich doświadczania zmiany klimatu .
Uno dei problemi causati da tutto ciò è che gli uomini stanno smembrando l' Amazzonia occidentale mentre stiamo parlando .
Jednym z problemów jest fakt , iż to ludzie niszczą zachodnią Amazonkę kiedy tu rozmawiamy .
Guardate questa ferita di 100 km quadrati creata nella foresta da minatori d' oro .
Spójrzmy na to rozdarcie w lesie o powierzchni 100 kilometrów kwadratowych , spowodowane przez wydobywców złota .
Vedete la foresta in verde in 3D , e vedete gli effetti dell' estrazione dell' oro in basso sotto la superficie .
Las to kolor zielony w 3D , a efekt wydobywania złota widać poniżej powierzchni gleby .
Chiaramente , le specie non hanno posti dove migrare in un sistema simile .
W takiej sytuacji , gatunki nie mają dokąd migrować .
Se non siete stati in Amazzonia , dovreste andarci .
Jeżeli jeszcze nie byłeś w dorzeczu Amazonki , powinieneś tam pojechać .
Ogni volta è un' esperienza incredibile , ovunque andiate .
Za każdym razem jest to niesamowite przeżycie , nieważne w którym miejscu będziesz .
Probabilmente la vedrete così , da un fiume .
Prawdopodobnie zobaczysz to zjawisko na rzece .
Ma come accade molte volte il fiume nasconde quello che succede veramente all' interno nella foresta .
Jednak często rzeka ukrywa to , co dzieje się naprawdę w lasach .
Abbiamo volato sullo stesso fiume , fotografandolo in 3D .
Polecieliśmy nad tą samą rzeką zobrazowaną technologią 3D .
La foresta è a sinistra .
Las jest po lewej stronie .
Quindi possiamo rimuovere digitalmente la foresta e vedere cosa succede sotto la volta .
Teraz cyfrowo usuniemy las i zobaczymy , co się dzieje poniżej koron drzew .
Ed in questo caso abbiamo trovato attività estrattiva dell' oro , completamente illegale , lontana dalla riva del fiume , come vedete in quelle strane macchie che appaiono sulla destra dello schermo .
Odkryliśmy wydobycie zlota , które jest nielegalne , oddala się od brzegu rzeki , stąd te dziwne otwory pojawiające się na prawym ekranie .
Non vi preoccupate , stiamo lavorando con le autorità per risolvere questo e molti , molti altri problemi nella regione .
Nie martwcie się , współpracujemy z władzami nad rozwiązaniem tego i wielu innych problemów w tym regionie .
Per mettere insieme un progetto di conservazione per questi importanti ed unici corridoi come l' Amazzonia occidentale ed il corridoio tra Ande ed Amazzonia , dobbiamo iniziare a creare ora progetti geograficamente dettagliati .
W celu utworzenia planu ochrony tych wyjątkowych i znaczących terenów jakimi są zachodnia Amazonka i przesmyk Amazonki w Andach . Musimy rozpocząć tworzenie geograficznie wyraźnych planów .
Come possiamo farlo se non conosciamo la geografia della biodiversità nella regione , se è sconosciuta alla scienza ?
Jak możemy to zrobić nie znając geografii bioróżnorodności regionu , jeżeli jest to tak nieznane nauce ?