section_id
stringlengths
10
13
roman_sanskrit
stringlengths
77
361
devanagari
stringlengths
69
314
HSvs_5,1.401
dṛṣṭāntamātrataḥ siddhis tadatyantavidharmiṇaḥ na ca sādhyasya yat tena śabdamātram asāv api //
दृष्टान्तमात्रतः सिद्धिस् तदत्यन्तविधर्मिणः न च साध्यस्य यत् तेन शब्दमात्रम् असाव् अपि //
HSvs_5,1.402
(2) vijñānādvaitavāda meṃ mokṣa kī anupapatti kiṃ ca vijñānāmātratve na saṃsārāpavargayoḥ viśeṣo vidyate kaścit tathā caitad vṛthoditam //
(२) विज्ञानाद्वैतवाद में मोक्ष की अनुपपत्ति किं च विज्ञानामात्रत्वे न संसारापवर्गयोः विशेषो विद्यते कश्चित् तथा चैतद् वृथोदितम् //
HSvs_5,2.403
cittam eva hi saṃsāro rāgādikleśavāsitam tad eva tair vinirmuktaṃ bhavānta iti kathyate //
चित्तम् एव हि संसारो रागादिक्लेशवासितम् तद् एव तैर् विनिर्मुक्तं भवान्त इति कथ्यते //
HSvs_5,2.404
rāgādikleśavargo yan na vijñānāt pṛthag mataḥ ekāntaikasvabhāve ca tasmin kiṃ kena vāsitam //
रागादिक्लेशवर्गो यन् न विज्ञानात् पृथग् मतः एकान्तैकस्वभावे च तस्मिन् किं केन वासितम् //
HSvs_5,2.405
kliṣṭaṃ vijñānam evāsau kliṣṭatā tasya yadvaśāt nīlyādivad asau vastu tadvad eva prasajyate //
क्लिष्टं विज्ञानम् एवासौ क्लिष्टता तस्य यद्वशात् नील्यादिवद् असौ वस्तु तद्वद् एव प्रसज्यते //
HSvs_5,2.406
muktau ca tasya bhedena bhāvaḥ syāt paṭaśuddhivat tato bāhyārthatāsiddhir aniṣṭā saṃprasajyate //
मुक्तौ च तस्य भेदेन भावः स्यात् पटशुद्धिवत् ततो बाह्यार्थतासिद्धिर् अनिष्टा संप्रसज्यते //
HSvs_5,2.407
prakṛtyaiva tathābhūtaṃ tad eva kliṣṭateti cet tadanyūnātiriktatve kena muktir vicintyatām //
प्रकृत्यैव तथाभूतं तद् एव क्लिष्टतेति चेत् तदन्यूनातिरिक्तत्वे केन मुक्तिर् विचिन्त्यताम् //
HSvs_5,2.408
asaty api ca yā bāhye grāhyagrāhakalakṣaṇā dvicandrabhrāntivad bhrāntir iyaṃ naḥ kliṣṭateti cet //
असत्य् अपि च या बाह्ये ग्राह्यग्राहकलक्षणा द्विचन्द्रभ्रान्तिवद् भ्रान्तिर् इयं नः क्लिष्टतेति चेत् //
HSvs_5,2.409
astv etat kintu taddhetubhinnahetvantarodbhavā iyaṃ syāt timirābhāve na hīndudvayadarśanam //
अस्त्व् एतत् किन्तु तद्धेतुभिन्नहेत्वन्तरोद्भवा इयं स्यात् तिमिराभावे न हीन्दुद्वयदर्शनम् //
HSvs_5,2.410
na cāsad eva taddhetur bodhamātraṃ na cāpi tat sadaiva kliṣṭatāpatter iti muktir na yujyate //
न चासद् एव तद्धेतुर् बोधमात्रं न चापि तत् सदैव क्लिष्टतापत्तेर् इति मुक्तिर् न युज्यते //
HSvs_5,2.411
muktyabhāve ca sarvaiva nanu cintā nirarthikā bhāve 'pi sarvadā tasyāḥ samyag etat vicintyatām //
मुक्त्यभावे च सर्वैव ननु चिन्ता निरर्थिका भावे ऽपि सर्वदा तस्याः सम्यग् एतत् विचिन्त्यताम् //
HSvs_5,2.412
vijñānamātravādo yat netthaṃ yuktyopapadyate prājñasyābhineveśo na tasmād atrāpi yujyate //
विज्ञानमात्रवादो यत् नेत्थं युक्त्योपपद्यते प्राज्ञस्याभिनेवेशो न तस्माद् अत्रापि युज्यते //
HSvs_5,2.413
chaṭhā stabaka (1) nirhetuka vināśa se kṣaṇikavāda kī siddhi nahīṃ yaccoktaṃ pūrvam atraiva kṣaṇikatvaprasādhakam nāśahetor ayogādi tad idānīṃ parīkṣyate //
छठा स्तबक (१) निर्हेतुक विनाश से क्षणिकवाद की सिद्धि नहीं यच्चोक्तं पूर्वम् अत्रैव क्षणिकत्वप्रसाधकम् नाशहेतोर् अयोगादि तद् इदानीं परीक्ष्यते //
HSvs_6,1.414
hetoḥ syān naśvaro bhāvo 'naśvaro vā vikalpya yat nāśahetor ayogitvam ucyate tan na yuktimat //
हेतोः स्यान् नश्वरो भावो ऽनश्वरो वा विकल्प्य यत् नाशहेतोर् अयोगित्वम् उच्यते तन् न युक्तिमत् //
HSvs_6,1.415
hetuṃ pratītya yad asau tathā naśvara iṣyate yathaiva bhavato hetur viśiṣṭaphalasādhakaḥ //
हेतुं प्रतीत्य यद् असौ तथा नश्वर इष्यते यथैव भवतो हेतुर् विशिष्टफलसाधकः //
HSvs_6,1.416
tathāsvabhāva evāsau svahetor eva jāyate sahakāriṇam āsādya yas tathāvidhakāryakṛt //
तथास्वभाव एवासौ स्वहेतोर् एव जायते सहकारिणम् आसाद्य यस् तथाविधकार्यकृत् //
HSvs_6,1.417
na punaḥ kriyate kiñcit tenāsya sahakāriṇā samānakālabhāvitvāt tathā coktam idaṃ tava //
न पुनः क्रियते किञ्चित् तेनास्य सहकारिणा समानकालभावित्वात् तथा चोक्तम् इदं तव //
HSvs_6,1.418
upakārī virodhī ca sahakārī ca yo mataḥ prabandhāpekṣayā sarvo naikakāle kadācana //
उपकारी विरोधी च सहकारी च यो मतः प्रबन्धापेक्षया सर्वो नैककाले कदाचन //
HSvs_6,1.419
sahakārikṛto hetor viśeṣo nāsti yady api phalasya tu viśeṣo 'sti tatkṛtātiśayāptitaḥ //
सहकारिकृतो हेतोर् विशेषो नास्ति यद्य् अपि फलस्य तु विशेषो ऽस्ति तत्कृतातिशयाप्तितः //
HSvs_6,1.420
na cāsyātatsvabhāvatve sa phalasyāpi yujyate sabhāgakṣaṇajanmāptes tathāvidhatadanyavat //
न चास्यातत्स्वभावत्वे स फलस्यापि युज्यते सभागक्षणजन्माप्तेस् तथाविधतदन्यवत् //
HSvs_6,1.421
asthānapakṣapātaś ca hetor anupakāriṇī apekṣāyāṃ niyuṅkte yat kāryametad vṛthoditam //
अस्थानपक्षपातश् च हेतोर् अनुपकारिणी अपेक्षायां नियुङ्क्ते यत् कार्यमेतद् वृथोदितम् //
HSvs_6,1.422
yasmāt tasyāpy adas tulyaṃ viśiṣṭaphalasādhakam bhāvahetuṃ samāśritya nanu nyāyān nidarśitam //
यस्मात् तस्याप्य् अदस् तुल्यं विशिष्टफलसाधकम् भावहेतुं समाश्रित्य ननु न्यायान् निदर्शितम् //
HSvs_6,1.423
evaṃ ca vyartham eveha vyatiriktādicintanam nāśyamāśritya nāśasya kriyate yad vicakṣaṇaiḥ //
एवं च व्यर्थम् एवेह व्यतिरिक्तादिचिन्तनम् नाश्यमाश्रित्य नाशस्य क्रियते यद् विचक्षणैः //
HSvs_6,1.424
kiñca nirhetuke nāśe hiṃsakatvaṃ na yujyate vyāpādyate sadā yasmān na kaścit kenacit kvacit //
किञ्च निर्हेतुके नाशे हिंसकत्वं न युज्यते व्यापाद्यते सदा यस्मान् न कश्चित् केनचित् क्वचित् //
HSvs_6,1.425
kāraṇatvāt sa santānaviśeṣaprabhavasya cet hiṃsakas tan na santānasamutpatter asaṃbhavāt //
कारणत्वात् स सन्तानविशेषप्रभवस्य चेत् हिंसकस् तन् न सन्तानसमुत्पत्तेर् असंभवात् //
HSvs_6,1.426
sāṃvṛtatvāt vyayotpādau santānasya khapuṣpavat na stastadadharmatvāc ca hetus tatprabhave kutaḥ //
सांवृतत्वात् व्ययोत्पादौ सन्तानस्य खपुष्पवत् न स्तस्तदधर्मत्वाच् च हेतुस् तत्प्रभवे कुतः //
HSvs_6,1.427
visabhāgakṣaṇasyātha janako hiṃsako na tat svato 'pi tasya tatprāpter janakatvāviśeṣataḥ //
विसभागक्षणस्याथ जनको हिंसको न तत् स्वतो ऽपि तस्य तत्प्राप्तेर् जनकत्वाविशेषतः //
HSvs_6,1.428
hanmyenam iti saṃkleśād hiṃsakaś cet prakalpyate naivaṃ tvannītito yasmād ayam eva na yujyate //
हन्म्येनम् इति संक्लेशाद् हिंसकश् चेत् प्रकल्प्यते नैवं त्वन्नीतितो यस्माद् अयम् एव न युज्यते //
HSvs_6,1.429
saṃkleśo yad guṇotpādaḥ sa cākliṣṭān na kevalāt na cānyasacivasyāpi tasyānatiśayāt tataḥ //
संक्लेशो यद् गुणोत्पादः स चाक्लिष्टान् न केवलात् न चान्यसचिवस्यापि तस्यानतिशयात् ततः //
HSvs_6,1.430
taṃ prāpya tatsvabhāvatvāt tataḥ sa iti cen nanu nāśahetum avāpyaivaṃ nāśapakṣe 'pi na kṣatiḥ //
तं प्राप्य तत्स्वभावत्वात् ततः स इति चेन् ननु नाशहेतुम् अवाप्यैवं नाशपक्षे ऽपि न क्षतिः //
HSvs_6,1.431
anye tu janyam āśritya satsvahbāvādyapekṣayā evam āhur ahetutvaṃ janakasyāpi sarvathā //
अन्ये तु जन्यम् आश्रित्य सत्स्वह्बावाद्यपेक्षया एवम् आहुर् अहेतुत्वं जनकस्यापि सर्वथा //
HSvs_6,1.432
na satsvabhāvajanakas tadvaiphalyaprasaṃgataḥ janmāyogādidoṣāc ca netarasyāpi yujyate //
न सत्स्वभावजनकस् तद्वैफल्यप्रसंगतः जन्मायोगादिदोषाच् च नेतरस्यापि युज्यते //
HSvs_6,1.433
na cobhayādibhāvasya virodhāsaṃbhavāditaḥ svanivṛttyādibhāvādau kāryābhāvādito 'pare //
न चोभयादिभावस्य विरोधासंभवादितः स्वनिवृत्त्यादिभावादौ कार्याभावादितो ऽपरे //
HSvs_6,1.434
na cādhyakṣaviruddhatvaṃ janakatvasya mānataḥ asiddhes tatra nītyā tad vyavahāraniṣedhataḥ //
न चाध्यक्षविरुद्धत्वं जनकत्वस्य मानतः असिद्धेस् तत्र नीत्या तद् व्यवहारनिषेधतः //
HSvs_6,1.435
mānābhāve pareṇāpi vyavahāro niṣidhyate sajjñānaśabdaviṣayas tadvad atrāpi dṛśyatām //
मानाभावे परेणापि व्यवहारो निषिध्यते सज्ज्ञानशब्दविषयस् तद्वद् अत्रापि दृश्यताम् //
HSvs_6,1.436
(2) arthakriyākāritva se kṣaṇikavāda kī siddhi nahīṃ arthakriyāsamarthatvaṃ kṣaṇike yac ca gīyate utpattyanantaraṃ nāśād vijñeyaṃ tadayuktimat //
(२) अर्थक्रियाकारित्व से क्षणिकवाद की सिद्धि नहीं अर्थक्रियासमर्थत्वं क्षणिके यच् च गीयते उत्पत्त्यनन्तरं नाशाद् विज्ञेयं तदयुक्तिमत् //
HSvs_6,2.437
arthakriyā yato 'sau vā tadanyā vā dvayī gatiḥ tattve na tatra sāmarthyam anyatas tatsamudbhavāt //
अर्थक्रिया यतो ऽसौ वा तदन्या वा द्वयी गतिः तत्त्वे न तत्र सामर्थ्यम् अन्यतस् तत्समुद्भवात् //
HSvs_6,2.438
na svasaṃdhāraṇe nyāyāt janmānantaranāśataḥ na ca nāśe 'pi sadyuktyā taddhetos tatsamudbhavāt //
न स्वसंधारणे न्यायात् जन्मानन्तरनाशतः न च नाशे ऽपि सद्युक्त्या तद्धेतोस् तत्समुद्भवात् //
HSvs_6,2.439
anyatve 'nyasya sāmarthyam anyatreti na saṃgatam tato 'nyabhāva evaitan nāsau nyāyyo dalaṃ vinā //
अन्यत्वे ऽन्यस्य सामर्थ्यम् अन्यत्रेति न संगतम् ततो ऽन्यभाव एवैतन् नासौ न्याय्यो दलं विना //
HSvs_6,2.440
nāsat sat jāyate yasmād anyasattvasthitāv api tasyaiva tu tathābhāve nanv asiddho 'nvayaḥ katham //
नासत् सत् जायते यस्माद् अन्यसत्त्वस्थिताव् अपि तस्यैव तु तथाभावे नन्व् असिद्धो ऽन्वयः कथम् //
HSvs_6,2.441
bhūtir yaiṣāṃ kriyā soktā na cāsau yujyate kvacit kartṛbhoktṛsvabhāvatvavirodhād iti cintyatām //
भूतिर् यैषां क्रिया सोक्ता न चासौ युज्यते क्वचित् कर्तृभोक्तृस्वभावत्वविरोधाद् इति चिन्त्यताम् //
HSvs_6,2.442
na cātītasya sāmarthyaṃ tasyām iti nidarśitam na cānyo laukikaḥ kaścic chabdārtho 'tretyayuktimat //
न चातीतस्य सामर्थ्यं तस्याम् इति निदर्शितम् न चान्यो लौकिकः कश्चिच् छब्दार्थो ऽत्रेत्ययुक्तिमत् //
HSvs_6,2.443
(3) rūparūpāntaraṇa se kṣaṇikavāda kī siddhi nahīṃ pariṇāmo 'pi no hetuḥ kṣaṇikatvaprasādhane sarvadaivānyathātve 'pi tathābhāvopalabdhitaḥ //
(३) रूपरूपान्तरण से क्षणिकवाद की सिद्धि नहीं परिणामो ऽपि नो हेतुः क्षणिकत्वप्रसाधने सर्वदैवान्यथात्वे ऽपि तथाभावोपलब्धितः //
HSvs_6,3.444
nārthāntaragamo yasmāt sarvathaiva na cāgamaḥ pariṇāmaḥ pramāsiddhaḥ iṣṭaś ca khalu paṇḍitaiḥ //
नार्थान्तरगमो यस्मात् सर्वथैव न चागमः परिणामः प्रमासिद्धः इष्टश् च खलु पण्डितैः //
HSvs_6,3.445
yac cedam ucyate brūmo'tādavasthyamanityatām etat tad eva na bhavaty ato 'nyatve dhruvo 'nvayaḥ //
यच् चेदम् उच्यते ब्रूमोऽतादवस्थ्यमनित्यताम् एतत् तद् एव न भवत्य् अतो ऽन्यत्वे ध्रुवो ऽन्वयः //
HSvs_6,3.446
tad eva na bhavaty etat tac ca na bhavatīti ca viruddhaṃ hanta kiṃcānyad ādimat tat prasajyate //
तद् एव न भवत्य् एतत् तच् च न भवतीति च विरुद्धं हन्त किंचान्यद् आदिमत् तत् प्रसज्यते //
HSvs_6,3.447
kṣīranāśaś ca dadhy eva yad dṛṣṭaṃ gorasānvitam na tu tailādyataḥ siddha pariṇamo 'nvayāvahaḥ //
क्षीरनाशश् च दध्य् एव यद् दृष्टं गोरसान्वितम् न तु तैलाद्यतः सिद्ध परिणमो ऽन्वयावहः //
HSvs_6,3.448
nāsat sajjāyate jātu sac cāsat sarvathaiva hi śaktyabhāvād ativyāpteḥ satsvabhāvatvahānitaḥ //
नासत् सज्जायते जातु सच् चासत् सर्वथैव हि शक्त्यभावाद् अतिव्याप्तेः सत्स्वभावत्वहानितः //
HSvs_6,3.449
nityetaradato nyāyāt tat tathābhāvato hi tat pratītisacivāt samyak pariṇāmena gamyate //
नित्येतरदतो न्यायात् तत् तथाभावतो हि तत् प्रतीतिसचिवात् सम्यक् परिणामेन गम्यते //
HSvs_6,3.450
(4)antatogāmī nāśa se kṣaṇikavāda kī siddhi nahīṃ ante kṣayekṣaṇaṃ cādyakṣaṇakṣayaprasādhanam tasyaiva tatsvabhāvatvāt yujyate na kadācana //
(४)अन्ततोगामी नाश से क्षणिकवाद की सिद्धि नहीं अन्ते क्षयेक्षणं चाद्यक्षणक्षयप्रसाधनम् तस्यैव तत्स्वभावत्वात् युज्यते न कदाचन //
HSvs_6,4.451
ādau kṣayasvabhāvatve tatrānte darśanaṃ katham tulyāparāparotpattivipralambhād yathoditam //
आदौ क्षयस्वभावत्वे तत्रान्ते दर्शनं कथम् तुल्यापरापरोत्पत्तिविप्रलम्भाद् यथोदितम् //
HSvs_6,4.452
ante kṣayekṣaṇād ādau kṣayo 'dṛṣṭo 'numīyate sadṛśenāvaruddhatvāt tadgrahād hi tadagrahaḥ //
अन्ते क्षयेक्षणाद् आदौ क्षयो ऽदृष्टो ऽनुमीयते सदृशेनावरुद्धत्वात् तद्ग्रहाद् हि तदग्रहः //
HSvs_6,4.453
etad apy asad eveti sadṛśo bhinna eva yat bhedāgrahe kathaṃ tasya tatsvabhāvatvato grahaḥ //
एतद् अप्य् असद् एवेति सदृशो भिन्न एव यत् भेदाग्रहे कथं तस्य तत्स्वभावत्वतो ग्रहः //
HSvs_6,4.454
tadarthaniyato 'sau yad bhedam anyāgrahād hi tat na gṛhṇātīti cet tulyaḥ so 'pareṇa kuto gatiḥ //
तदर्थनियतो ऽसौ यद् भेदम् अन्याग्रहाद् हि तत् न गृह्णातीति चेत् तुल्यः सो ऽपरेण कुतो गतिः //
HSvs_6,4.455
tathāgater abhāve ca vacas tuccham idaṃ nanu sadṛśenāvaruddhatvāt tadgrahād hi tadagrahaḥ //
तथागतेर् अभावे च वचस् तुच्छम् इदं ननु सदृशेनावरुद्धत्वात् तद्ग्रहाद् हि तदग्रहः //
HSvs_6,4.456
bhāve cāsyā balād ekam anekagrahaṇātmakam anvayi jñānam eṣṭavyaṃ sarvaṃ tat kṣaṇikaṃ kutaḥ //
भावे चास्या बलाद् एकम् अनेकग्रहणात्मकम् अन्वयि ज्ञानम् एष्टव्यं सर्वं तत् क्षणिकं कुतः //
HSvs_6,4.457
jñānena gṛhyate cārtho na cāpi paradarśane tadabhāve tu tadbhāvāt kadācid api tattvataḥ //
ज्ञानेन गृह्यते चार्थो न चापि परदर्शने तदभावे तु तद्भावात् कदाचिद् अपि तत्त्वतः //
HSvs_6,4.458
grahaṇe 'pi yadā jñānam apaity utpattyanantaram tadā tat tasya jānāti kṣaṇikatvaṃ kathaṃ nanu //
ग्रहणे ऽपि यदा ज्ञानम् अपैत्य् उत्पत्त्यनन्तरम् तदा तत् तस्य जानाति क्षणिकत्वं कथं ननु //
HSvs_6,4.459
tasyaiva tatsvabhāvatvāt svātmanaiva tadudbhavāt yathā nīlādi tādrūpyān naitan mithyātvasaṃśayāt //
तस्यैव तत्स्वभावत्वात् स्वात्मनैव तदुद्भवात् यथा नीलादि ताद्रूप्यान् नैतन् मिथ्यात्वसंशयात् //
HSvs_6,4.460
na cāpi svānumānena dharmabhedasya saṃbhavāt liṅgadharmātipātāc ca tatsvabhāvādyayogataḥ //
न चापि स्वानुमानेन धर्मभेदस्य संभवात् लिङ्गधर्मातिपाताच् च तत्स्वभावाद्ययोगतः //
HSvs_6,4.461
nityasyārthakriyāyogo 'py evaṃ yuktyā na gamyate sarvam evāviśeṣeṇa vijñānaṃ kṣaṇikaṃ yataḥ //
नित्यस्यार्थक्रियायोगो ऽप्य् एवं युक्त्या न गम्यते सर्वम् एवाविशेषेण विज्ञानं क्षणिकं यतः //
HSvs_6,4.462
tathā citrasvabhāvatvān na cārthasya na yujyate arthakriyā nanu nyāyāt kramākramavibhāvinī //
तथा चित्रस्वभावत्वान् न चार्थस्य न युज्यते अर्थक्रिया ननु न्यायात् क्रमाक्रमविभाविनी //
HSvs_6,4.463
(5) kṣaṇikavāda tathā vijñānavāda ke pratipādana kā eka saṃbhava āśayaviśeṣa anye tv abhidadhaty evam etad āsthānivṛttaye kṣaṇikaṃ sarvam eveti buddhenoktaṃ na tattvataḥ //
(५) क्षणिकवाद तथा विज्ञानवाद के प्रतिपादन का एक संभव आशयविशेष अन्ये त्व् अभिदधत्य् एवम् एतद् आस्थानिवृत्तये क्षणिकं सर्वम् एवेति बुद्धेनोक्तं न तत्त्वतः //
HSvs_6,5.464
vijñānamātram apy evaṃ bāhyāsaṃganivṛttaye vineyān kāṃścid āśritya yad vā tad deśanārhataḥ //
विज्ञानमात्रम् अप्य् एवं बाह्यासंगनिवृत्तये विनेयान् कांश्चिद् आश्रित्य यद् वा तद् देशनार्हतः //
HSvs_6,5.465
na caitad api na nyāyyaṃ yato buddho mahāmuniḥ suvaidyavad vinā kāryaṃ dravyāsatyaṃ na bhāṣate //
न चैतद् अपि न न्याय्यं यतो बुद्धो महामुनिः सुवैद्यवद् विना कार्यं द्रव्यासत्यं न भाषते //
HSvs_6,5.466
(6) śūnyavāda khaṃḍana bruvate śūnyam anye tu sarvam eva vicakṣaṇāḥ na nityaṃ nāpy anityaṃ yad vastu yuktyopapadyate //
(६) शून्यवाद खंडन ब्रुवते शून्यम् अन्ये तु सर्वम् एव विचक्षणाः न नित्यं नाप्य् अनित्यं यद् वस्तु युक्त्योपपद्यते //
HSvs_6,6.467
nityam arthakriyābhāvāt kramākramavirodhataḥ anityam api cotpādavyayābhāvān na jātucit //
नित्यम् अर्थक्रियाभावात् क्रमाक्रमविरोधतः अनित्यम् अपि चोत्पादव्ययाभावान् न जातुचित् //
HSvs_6,6.468
utpādavyayabuddhiś ca bhrāntānandādikāraṇam kumāryāḥ svapnavajjñeyā putrajanmādibuddhivat //
उत्पादव्ययबुद्धिश् च भ्रान्तानन्दादिकारणम् कुमार्याः स्वप्नवज्ज्ञेया पुत्रजन्मादिबुद्धिवत् //
HSvs_6,6.469
atrāpy abhidadhaty anye kim itthaṃ tattvasādhanam pramāṇaṃ vidyate kiñcid āhosvicchūnyam eva hi //
अत्राप्य् अभिदधत्य् अन्ये किम् इत्थं तत्त्वसाधनम् प्रमाणं विद्यते किञ्चिद् आहोस्विच्छून्यम् एव हि //
HSvs_6,6.470
śūnyaṃ cet susthitaṃ tattvam asti cec chūnyatā katham tasyaiva nanu sadbhāvād iti samyag vicintyatām //
शून्यं चेत् सुस्थितं तत्त्वम् अस्ति चेच् छून्यता कथम् तस्यैव ननु सद्भावाद् इति सम्यग् विचिन्त्यताम् //
HSvs_6,6.471
pramāṇam antareṇāpi syād evaṃ tattvasaṃsthitiḥ anyathā neti suvyaktam idam īśvaraceṣṭitam //
प्रमाणम् अन्तरेणापि स्याद् एवं तत्त्वसंस्थितिः अन्यथा नेति सुव्यक्तम् इदम् ईश्वरचेष्टितम् //
HSvs_6,6.472
uktaṃ vihāya mānaṃ cec chūnyatāny asya vastunaḥ śūnyatve pratipādyasya nanu vyarthaḥ pariśramaḥ //
उक्तं विहाय मानं चेच् छून्यतान्य् अस्य वस्तुनः शून्यत्वे प्रतिपाद्यस्य ननु व्यर्थः परिश्रमः //
HSvs_6,6.473
tasyāpy aśūnyatāyāṃ ca prāśnikānāṃ bahutvataḥ prabhūtāśūnyatāpattir aniṣṭā saṃprasajyate //
तस्याप्य् अशून्यतायां च प्राश्निकानां बहुत्वतः प्रभूताशून्यतापत्तिर् अनिष्टा संप्रसज्यते //
HSvs_6,6.474
yāvatām asti tanmānaṃ pratipādyās tathā ca ye santi te sarva eveti prabhūtānām aśūnyatā //
यावताम् अस्ति तन्मानं प्रतिपाद्यास् तथा च ये सन्ति ते सर्व एवेति प्रभूतानाम् अशून्यता //
HSvs_6,6.475
evaṃ ca śūnyavādo 'pi tadvineyānuguṇyataḥ abhiprāyata ity ukto lakṣyate tattvavedinā //
एवं च शून्यवादो ऽपि तद्विनेयानुगुण्यतः अभिप्रायत इत्य् उक्तो लक्ष्यते तत्त्ववेदिना //
HSvs_6,6.476
sātavāṃ stabaka (1) jainasammata nityānityatvavāda kā samarthana anye tv āhur anādy eva jīvājīvātmakaṃ jagat sadutpādavyayadhrauvyayuktaṃ śāstrakṛtaśramāḥ //
सातवां स्तबक (१) जैनसम्मत नित्यानित्यत्ववाद का समर्थन अन्ये त्व् आहुर् अनाद्य् एव जीवाजीवात्मकं जगत् सदुत्पादव्ययध्रौव्ययुक्तं शास्त्रकृतश्रमाः //
HSvs_7,1.477
ghaṭamaulisuvarṇārthī nāśotpādasthitiṣv ayam śokapramodamādhyasthyaṃ jano yāti sahetukam //
घटमौलिसुवर्णार्थी नाशोत्पादस्थितिष्व् अयम् शोकप्रमोदमाध्यस्थ्यं जनो याति सहेतुकम् //
HSvs_7,1.478
payovato na dadhyatti na payo 'tti dadhivrataḥ agorasavrato nobhe tasmāt tattvaṃ trayātmakam //
पयोवतो न दध्यत्ति न पयो ऽत्ति दधिव्रतः अगोरसव्रतो नोभे तस्मात् तत्त्वं त्रयात्मकम् //
HSvs_7,1.479
atrāpy abhidadhaty anye viruddhaṃ hi mithastrayam ekatraivaikadā naitad ghaṭāṃ prāñcati jātucid //
अत्राप्य् अभिदधत्य् अन्ये विरुद्धं हि मिथस्त्रयम् एकत्रैवैकदा नैतद् घटां प्राञ्चति जातुचिद् //
HSvs_7,1.480
utpādo 'bhūtabhavanaṃ vināśas tadviparyayaḥ dhrauvyaṃ cobhayaśūnyaṃ yad ekadaikatra tat katham //
उत्पादो ऽभूतभवनं विनाशस् तद्विपर्ययः ध्रौव्यं चोभयशून्यं यद् एकदैकत्र तत् कथम् //
HSvs_7,1.481
śokapramodamādhyasthyam uktaṃ yac cātra sādhanam tadapy asāmprataṃ yat tad vāsanāhetukaṃ matam //
शोकप्रमोदमाध्यस्थ्यम् उक्तं यच् चात्र साधनम् तदप्य् असाम्प्रतं यत् तद् वासनाहेतुकं मतम् //
HSvs_7,1.482
kiñca syādvādino naiva yujyate niścayaḥ kvacit svatantrāpekṣayā tasya na mānaṃ mānam eva yat //
किञ्च स्याद्वादिनो नैव युज्यते निश्चयः क्वचित् स्वतन्त्रापेक्षया तस्य न मानं मानम् एव यत् //
HSvs_7,1.483
saṃsāry api na saṃsārī mukto 'pi na sa eva hi tadatadrūpabhāvena sarvam evāvyavasthitam //
संसार्य् अपि न संसारी मुक्तो ऽपि न स एव हि तदतद्रूपभावेन सर्वम् एवाव्यवस्थितम् //
HSvs_7,1.484
ta āhur mukuṭotpādo na ghaṭānāśadharmakaḥ svarṇān na vānya eveti na viruddhaṃ mithastrayam //
त आहुर् मुकुटोत्पादो न घटानाशधर्मकः स्वर्णान् न वान्य एवेति न विरुद्धं मिथस्त्रयम् //
HSvs_7,1.485
na cotpādavyayau na sto dhrauvyavat taddhiyā gateḥ nāstitve tu tayor dhrauvyaṃ tattvato 'stīti na pramā //
न चोत्पादव्ययौ न स्तो ध्रौव्यवत् तद्धिया गतेः नास्तित्वे तु तयोर् ध्रौव्यं तत्त्वतो ऽस्तीति न प्रमा //
HSvs_7,1.486
na nāsti dhrauvyam apy evam avigānena tadgateḥ asyāś ca bhrāntatāyāṃ na jagaty abhrāntatāgatiḥ //
न नास्ति ध्रौव्यम् अप्य् एवम् अविगानेन तद्गतेः अस्याश् च भ्रान्ततायां न जगत्य् अभ्रान्ततागतिः //
HSvs_7,1.487
utpādo 'bhūtabhavanaṃ svahetvantaradharmakam tathāpratītiyogena vināśas tadviparyayaḥ //
उत्पादो ऽभूतभवनं स्वहेत्वन्तरधर्मकम् तथाप्रतीतियोगेन विनाशस् तद्विपर्ययः //
HSvs_7,1.488
tathaitad ubhayādhārasvabhāvaṃ dhrauvyam ity api anyathā tritayābhāva ekadaikatra kiṃ na tat //
तथैतद् उभयाधारस्वभावं ध्रौव्यम् इत्य् अपि अन्यथा त्रितयाभाव एकदैकत्र किं न तत् //
HSvs_7,1.489
ekatraivaikadaivaitad itthaṃ trayam api sthitam nyāyyaṃ bhinnanimittatvāt tadabhede na yujyate //
एकत्रैवैकदैवैतद् इत्थं त्रयम् अपि स्थितम् न्याय्यं भिन्ननिमित्तत्वात् तदभेदे न युज्यते //
HSvs_7,1.490
iṣyate ca parair mohāt tat kṣaṇasthitidharmiṇi abhāve 'nyatam asyāpi tatra tattvaṃ na yad bhavet //
इष्यते च परैर् मोहात् तत् क्षणस्थितिधर्मिणि अभावे ऽन्यतम् अस्यापि तत्र तत्त्वं न यद् भवेत् //
HSvs_7,1.491
bhāvamātraṃ tad iṣṭaṃ cet tad itthaṃ nirviśeṣaṇam kṣaṇasthitisvabhāvatvaṃ na hy utpādavyayau vinā //
भावमात्रं तद् इष्टं चेत् तद् इत्थं निर्विशेषणम् क्षणस्थितिस्वभावत्वं न ह्य् उत्पादव्ययौ विना //
HSvs_7,1.492
taditthaṃ bhūtam eveti drāgnabhasto na jātucit bhūtvābhāvaś ca nāśo 'pi tad eveti na laukikam //
तदित्थं भूतम् एवेति द्राग्नभस्तो न जातुचित् भूत्वाभावश् च नाशो ऽपि तद् एवेति न लौकिकम् //
HSvs_7,1.493
vāsanāhetukaṃ yac ca śokādi parikīrtitam tadayuktaṃ yataś citrā sā na jātvanibandhanā //
वासनाहेतुकं यच् च शोकादि परिकीर्तितम् तदयुक्तं यतश् चित्रा सा न जात्वनिबन्धना //
HSvs_7,1.494
sadābhāvetarāpatter ekabhāvāc ca vastunaḥ tadbhāve 'tiprasaṃgādi niyamāt saṃprasajyate //
सदाभावेतरापत्तेर् एकभावाच् च वस्तुनः तद्भावे ऽतिप्रसंगादि नियमात् संप्रसज्यते //
HSvs_7,1.495
na mānaṃ mānam eveti sarvathāniścayaś ca yaḥ ukto na yujyate so 'pi yad ekāntanibandhanaḥ //
न मानं मानम् एवेति सर्वथानिश्चयश् च यः उक्तो न युज्यते सो ऽपि यद् एकान्तनिबन्धनः //
HSvs_7,1.496
mānaṃ tanmānam eveti pratyakṣaṃ laiṅgikaṃ na tu tat tac cen mānam eveti syāt tadbhāvādṛte katham //
मानं तन्मानम् एवेति प्रत्यक्षं लैङ्गिकं न तु तत् तच् चेन् मानम् एवेति स्यात् तद्भावादृते कथम् //
HSvs_7,1.497
na svasattvaṃ parāsattvaṃ sadasattvavirodhataḥ svasattvāsattvavannyāyān na ca nāsty eva tatra tat //
न स्वसत्त्वं परासत्त्वं सदसत्त्वविरोधतः स्वसत्त्वासत्त्ववन्न्यायान् न च नास्त्य् एव तत्र तत् //
HSvs_7,1.498
parikalpitam etac cen na tv itthaṃ tattvato na tat tataḥ ka iha doṣaś cen na tu tadbhāvasaṃgatiḥ //
परिकल्पितम् एतच् चेन् न त्व् इत्थं तत्त्वतो न तत् ततः क इह दोषश् चेन् न तु तद्भावसंगतिः //
HSvs_7,1.499
anekāntata evātaḥ samyag mānavyavasthiteḥ syādvādino niyogena yujyate niścayaḥ paraḥ //
अनेकान्तत एवातः सम्यग् मानव्यवस्थितेः स्याद्वादिनो नियोगेन युज्यते निश्चयः परः //
HSvs_7,1.500
etena sarvam eveti yad uktaṃ tan nirākṛtam śiṣyavyutpattaye kiñcit tathāpy aparam ucyate //
एतेन सर्वम् एवेति यद् उक्तं तन् निराकृतम् शिष्यव्युत्पत्तये किञ्चित् तथाप्य् अपरम् उच्यते //