ba_title stringlengths 1 102 | ru_title stringlengths 1 101 | section stringclasses 2
values | ba stringlengths 18 400 | ru stringlengths 18 400 | ba_sentence_index int64 0 24 | ru_sentence_index int64 0 39 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Грегори Хайнс | Хайнс, Грегори | facts | 2003 йылдың 9 авгусында Лос-Анджелеста бауыр яман шешенән вафат була. | Скончался от рака печени 9 августа 2003 года в Лос-Анджелесе, США. | 7 | 7 |
Үәхдәт әш-шүһүд | Вахдат аш-шухуд | lead | Үәхдәт әш-шүһүд — суфый термины, йөкмәткеһе буйынса поляр булған әл-Хәлләж мистик-фәлсәфәүи, Әл-Джили һәм әс-Симнәни тәғлимәттәренә ҡарата ҡулланыла. | Вахдат аш-шухуд — суфийский термин, прилагавшийся к полярным по своему содержанию мистико-философским учениям аль-Халладжа, аль-Джили и ас-Симнани. | 0 | 0 |
Үәхдәт әш-шүһүд | Вахдат аш-шухуд | facts | Үәхдәт әш-шүһүд тәғлимәтен тулыһынса рәсмиләштереүҙә икенсе кеше булып һинд суфыйы Әхмәт Фәруҡи Сирхинди (1564—1624) тора, ул Имам Раббани булараҡ билдәле. | Вторым лицом, с которым традиционно связывается окончательное оформление учения вахдат аш-шухуд, был индийский суфий Ахмад Фаруки Сирхинди (1564—1624), известный как Имам Раббани. | 2 | 15 |
Башҡорт (Һамар өлкәһе) | Башкирский (Самарская область) | lead | Башҡорт — Рәсәй Федерацияһы Һамар өлкәһе Безенчук районында тимер юл разъезы. | Башкирский — железнодорожный разъезд в Безенчукском районе Самарской области. | 0 | 0 |
Башҡорт (Ҡурған өлкәһе) | Башкирское | lead | Башҡорт — Рәсәй Федерацияһы Ҡурған өлкәһе Половинный районында ауыл. | Башкирское — село в Половинском районе Курганской области. | 0 | 0 |
Башҡорт (Ҡурған өлкәһе) | Башкирское | facts | 1926 йылға мәғлүмәттәр буйынса, 263 хужалыҡтан торған. | По данным на 1926 год состояло из 263 хозяйств. | 4 | 4 |
Башҡорт (Ҡурған өлкәһе) | Башкирское | facts | 1926 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, ауылда 1135 кеше (540 ир-егет һәм 595 ҡатын-ҡыҙ) йәшәгән, шул иҫәптән урыҫтар халыҡтың 98 % тәшкил иткән. | По данным переписи 1926 года в селе проживало 1135 человек (540 мужчин и 595 женщин), в том числе: русские составляли 98 % населения. | 6 | 6 |
Гранада әмирлеге | Гранадский эмират | lead | Гранада әмирлеге — Европала һуңғы ғәрәп дәүләте һәм Пиреней ярымутрауы территорияһында һуңғы Ислам дәүләтселеге, 1228 йылдан 1492 йылдың 2 ғинуарына тиклем булған. | Гранадский эмират — последнее исламское государство в Европе и последнее исламское государственное образование на территории Пиренейского полуострова, существовавшее в период с 1228 года по 2 января 1492 года. | 0 | 0 |
Гранада әмирлеге | Гранадский эмират | facts | Мәҫәлән, 1470 йылғы килешеү буйынса Гранада Кастилияға йыл һайын 20 мең алтын дублон түләргә бурыслы була. | Так по договору 1470 года Гранада обязалась платить Кастилии ежегодно по 20 тыс. золотых дублонов. | 4 | 26 |
Гранада әмирлеге | Гранадский эмират | facts | 1492 йылда Гранада 1453 йылгы өметһеҙ Константинополде хәтерләтә. | Гранада 1492 года напоминает отчаявшийся Константинополь 1453 года. | 11 | 39 |
Тажикстанда ислам | Ислам в Таджикистане | lead | Тажикстанда ислам иң киң таралған дин булып тора. | Ислам в Таджикистане является самой распространенной религией. | 0 | 0 |
Тажикстанда ислам | Ислам в Таджикистане | facts | АҠШ Дәүләт департаменты мәғлүмәттәре буйынса, 2009 йылда Таджикстан халҡының 99 % мосолмандар (95 % − сөнниҙәр, 5 % − шиғыйҙар һәм бер аҙ суфыйҙар). | Под данным Госдепартамента США в 2009 году 99 % населения Таджикистана были мусульманами (95 % − сунниты, 5 % − шииты и некоторое количество суфиев). | 2 | 2 |
Тажикстанда ислам | Ислам в Таджикистане | facts | 1921 йылда Төркөстан АССР-ының Үҙәк башҡарма комитеты «Ҡаҙый судтары тураһында положение» сығара, унда билдәләнеүенсә, беренсе инстанцияла эш айырым ҡаҙый тарафынан, апелляция ҡаҙыйҙар съезында ҡарала (3 — 5 кеше), ә башҡарма комитет Президиумы кассация вазифаһын башҡара. | В 1921 году ЦИК Туркестанской АССР издал «Положение о судах казиев», которым устанавливалось, что в первой инстанции дело рассматривает единоличный казий, апелляцию — съезд казиев (3 — 5 человек), а кассацией служил Президиум исполкома. | 9 | 6 |
Тажикстанда ислам | Ислам в Таджикистане | facts | 1970-се йылдар аҙағы — 1980-се йылдар башында СССР-ҙың Урта Азия республикаларында мосолмандарҙың дини һәм милләтсел тойғолары көсәйә, быға Афғанстандағы һуғыш һәм Ирандағы ислам революцияһы булышлыҡ итә. | В конце 1970-х начале 1980-х годов наблюдалась явная активизация мусульманских религиозно-националистических настроений в среднеазиатских республиках СССР, чему способствовали война в Афганистане и исламская революция в Иране. | 19 | 8 |
Иранда ислам | Ислам в Иране | lead | Иранда ислам дәүләт дине булып тора. | Ислам в Иране является государственной религией. | 0 | 0 |
Зимбабвела ислам | Ислам в Зимбабве | lead | Зимбабвела ислам динен тотоусылар әллә ни күп түгел, уны был ил халҡының 1 проценттан кәмерәк өлөшө тота. | Ислам в Зимбабве не имеет большого числа последователей, его исповедует менее 1 % населения этой страны. | 0 | 0 |
Зимбабвела ислам | Ислам в Зимбабве | facts | Төрлө мәғлүмәттәр буйынса, ислам динен башлыса Азия, Төньяҡ һәм Көнбайыш Африка илдәренән күсеп килгән 50000 — 200000 мигрант тота, улар халыҡтың 1 проценттан кәмерәк өлөшөн тәшкил итә.. | По разным данным ислам исповедуют от 50000 до 200000 преимущественно мигрантов из стран Азии, Северной и Западной Африки, что составляет менее 1 % населения.. | 11 | 9 |
Рангылар тураһында табель | Табель о рангах | lead | Рангылар тураһында табель — хәрби, гражданлыҡ һәм һарай яны хеҙмәттәре араһындағы 14 класс дәрәжәләре буйынса рәтләнгән тап килеүҙәр исемлеген үҙ эсенә алған таблица. | Табель о рангах — таблица, содержащая перечень соответствий между военными, гражданскими и придворными чинами, ранжированными по 14 классам. | 0 | 0 |
Рангылар тураһында табель | Табель о рангах | facts | Башта был һүҙбәйләнеш ике төп мәғәнәгә эйә була: 1 чиндарҙы структуралаусы таблица; 2 хәрби, статский (граждан) һәм һарай хеҙмәттәре тураһында закон булараҡ указдың исеме, атап әйткәндә, шуға нигеҙләнеп Табель раҫланған. | Изначально это словосочетание имело два основных значения: 1 таблица, структурирующая чины; 2 название указа как закона о военной, статской (гражданской) и придворной службах, которым, в частности, учреждалась представленная в нём Табель. | 4 | 4 |
СССР-ҙа ислам | Ислам в СССР | lead | СССР-ҙағы ислам — диндарҙар һаны буйынса һаны буйынса Советтар Союзында икенсе урында торған конфессия. | Ислам в СССР — вторая по количеству верующих конфессия Советского Союза. | 0 | 0 |
Чадта ислам | Ислам в Чаде | lead | Чадта ислам иң күп һанлы дин булып тора. | Ислам в Чаде является самой многочисленной религией. | 0 | 0 |
Чадта ислам | Ислам в Чаде | facts | Чад мосолмандарының 5-10%-ы исламдың фундаменталист йүнәлештәрен— үәһһәбилек һәм сәләфилекте яҡлаусылар тип баһалана Чад мосолмандары ислам традицияларын исламға тиклемге йолалар һәм инаныуҙар менән берләштерә. | По оценкам 5—10 % мусульман Чада являются сторонниками фундаменталистских направлений ислама — ваххабизма и салафизма. | 4 | 4 |
Чадта ислам | Ислам в Чаде | facts | Мосолмандарҙың 48 %-ҡа яҡыны үҙҙәрен сөнни тиҙәр, 21 %-ы — шиғый һәм 4 %-ы — әһәмәниҙәр, дингә ышаныусыларҙың ҡалғаны ниндәй ҙә булһа төркөмгә ҡаратмай. | Около 48 % мусульман считают себя суннитами, 21 % — шиитами и 4 % — ахмадитами, остальная часть верующих не ассоциируют себя с определённой группой. | 8 | 9 |
Ҡаҙағстан иҡтисады | Экономика Казахстана | facts | Бөтә элекке совет республикалары кеүек үк, Ҡаҙағстан да 1990-сы йылдар башында иҡтисади тетрәнеүҙәр кисерә, әммә 2000-се йылдар башына иҡтисади йәнләнеү башлана, тулайым эске продукт тың йыллыҡ үҫеше 7 процентҡа етә. | Подобно всем экс-советским республикам Казахстан испытал на себе жестокие экономические потрясения в начале 1990-х годов, однако к началу 2000-х началось экономическое оживление и ежегодный прирост валового внутреннего продукта в те времена достигал 7 %. | 6 | 26 |
Ҡаҙағстан иҡтисады | Экономика Казахстана | facts | Ҡаҙағстанда йән башына ЭТП кимәле Үҙәк Азия лағы күршеләре менән сағыштырғанда ярайһы уҡ юғары була, ул 2010 йылда бер кешегә 12 800 АҠШ доллары на етә. | По сравнению со своими центральноазиатскими соседями Казахстан обладал довольно высоким уровнем ВВП на душу населения, который в 2010 году достиг 12 800 долларов США на человека. | 7 | 27 |
Ҡаҙағстан иҡтисады | Экономика Казахстана | facts | Ҡаҙағстандың тышҡы бурысы структураһында финанс инструменттары төрҙәре буйынса резидент булмағандарҙан йәлеп ителгән кредиттар һәм кредиттар (78,6 %) һәм резидент булмағандарҙың ҡарамағында булған бурыстарҙағы ҡиммәтле ҡағыҙҙар (13 %) өҫтөнлөк итә. | В структуре внешнего долга Казахстана по видам финансовых инструментов преобладали кредиты и кредиты, привлечённые от нерезидентов (78,6 %) и долговые ценные бумаги, находящиеся в распоряжении нерезидентов (13 %). | 9 | 30 |
Ҡаҙағстан иҡтисады | Экономика Казахстана | facts | 2022 йылда Ҡаҙағстандың тышҡы бурысы 166 миллиард доллардан ашып китә. | В 2022 году внешний долг Казахстана превысил 166 миллиардов долларов. | 10 | 31 |
Ҡаҙағстан Олимпия уйындарында | Казахстан на Олимпийских играх | lead | Ҡаҙағстан Олимпия уйындарында айырым команда булараҡ беренсе тапҡыр1994 йылда сығыш яһай. | Казахстан как отдельная команда впервые выступил на Олимпийских играх в 1994 году. | 0 | 0 |
Ҡаҙағстан Олимпия уйындарында | Казахстан на Олимпийских играх | facts | СССР тарҡалғандан һуң, 1992 йылда Барселонала үткән йәйге Олимпия уйындарында һәм 1992 йылда Альбертвилдәге ҡышҡы Олимпия уйындарында ҡаҙаҡ спортсылары Олимпия флагы аҫтында Берләшкән командала, ә 1994 йылда Лиллехаммерҙағы ҡышҡы Олимпия уйындарынан башлап — үҙ флагы аҫтында айырым команда булараҡ ҡатнаша. | После распада СССР на летней Олимпиаде-1992 в Барселоне и зимней Олимпиаде-1992 в Альбервиле казахстанские спортсмены участвовали в составе Объединённой команды под Олимпийским флагом, а начиная с зимней Олимпиады-1994 в Лиллехаммере — в отдельной команде под собственным флагом. | 2 | 2 |
Академия театры | Академический театр | lead | Академия театры — СССР-ҙа иң ҙур һәм боронғо театрҙарға бирелгән юғары исем. | Академический театр — почётное звание, которое в СССР давалось крупнейшим и старейшим театрам. | 0 | 0 |
Ричард Нойтра | Нёйтра, Рихард | lead | Ричард Йозеф Нойтра (8 апрель 1892, Вена, Австрия — 16 апрель 1970, Вуппертал, Германия) — Австрия һәм Америка архитекторы, XX быуат уртаһындағы модернизмға нигеҙ һалыусыларының береһе. | Рихард Йозеф Нёйтра (8 апреля 1892, Вена, Австрия — 16 апреля 1970, Вупперталь, Германия) — австрийский и американский архитектор, один из родоначальников модернизма середины XX века. | 0 | 0 |
Ричард Нойтра | Нёйтра, Рихард | facts | 1923 йылда Америка Ҡушма Штаттарына эмиграцияға китә һәм 1929 йылда был илдең гражданлығын ала. | В 1923 году эмигрировал в Соединённые Штаты и к 1929 году получил гражданство этой страны. | 3 | 4 |
Албулена Криезиу | Криезиу, Албулена | facts | Албулена Криезиу 1986 йылдың 27 авгусында Джяковицала тыуа. | Албулена Криезиу родилась 27 августа 1986 года в Джяковице. | 2 | 3 |
Ҡаҙағстанда спорт | Спорт в Казахстане | lead | Дәүләт программаһының беренсе бурысы физик культураны үҫтереү һәм 2007—2011 йылдарға норматив базаны камиллаштырыу була, был үҙ сиратында Ҡаҙағстан спортының үҫеш кимәлен күрһәтә. | Первой задачей государственной программы развития физической культуры и спорта на 2007—2011 годы было совершенствование нормативно-правовой базы, что в свою очередь говорит об уровне развития казахстанского спорта. | 0 | 0 |
Ҡаҙағстанда спорт | Спорт в Казахстане | facts | 2011 йылдың 20 декабрендә мини-футбол буйынса Ҡаҙағстан Милли йыйылма командаһы донъя чемпионатына һайлап алыу циклында һуңғы урынды биләй. | 20 декабря 2011 года — Национальная сборная Казахстана по мини-футболу в отборочном цикле к чемпионату мира заняла последнее место. (главный тренер сборной Казахстана Амиржан Муканов). | 8 | 9 |
Ҡаҙағстанда спорт | Спорт в Казахстане | facts | Шулай уҡ Ҡаҙағстанда ҡатын-ҡыҙҙар футболы үҫешә, Ҡаҙағстандың ҡатын-ҡыҙҙары араһында футбол буйынса милли йыйылма командаһы уйынсыһы Аида Гайстенова 2018 йылдың 21 февралендә Красноярскиҙың «Енисей» клубына күсә, ул РФС-тың юғары лигаһында сығыш яһай. | Так же в Казахстане развивается женский футбол, игрок национальной сборной Казахстана по футболу среди женщин Аида Гайстенова перешла 21 февраля 2018 в красноярский «Енисей», выступающий в вышей лиге РФС. | 9 | 10 |
Ҡаҙағстанда спорт | Спорт в Казахстане | facts | Усть-Каменогорск «Торпедо» сафынан сыҡҡан Евгений Паладьев — өс тапҡыр донъя чемпионы, Мәскәүҙең «Спартак» клубы өсөн 7 йыл сығыш яһай, 1972 йылдағы СССР — Канада легендар уйындар серияһында ҡатнаша һәм Борис Александров — ЦСКА составында өс тапҡыр СССР чемпионы һәм 1976 йылда Инсбрук ҡалаһында үткән Ҡышҡы олимпия уйын... | Из рядов устькаменогорского «Торпедо» вышли Евгений Паладьев — трёхкратный чемпион мира, 7 лет игравший за московский «Спартак», участник легендарной серии игр 1972 года СССР — Канада и Борис Александров — трёхкратный чемпион СССР в составе ЦСКА и олимпийский чемпион Инсбрука-1976. | 18 | 21 |
Ҡаҙағстанда спорт | Спорт в Казахстане | facts | «Торпедо» клубы уйынсыларынан торған Ҡаҙағстандың хоккей буйынса йыйылма командаһы 1998 йылда Наганолағы Олимпиадала АҠШ, Швеция һәм Белоруссия йыйылма командалары менән 5 — 8 урынды бүлешә. | Сборная Казахстана по хоккею, составленная из игроков одного клуба «Торпедо», разделила 5-8 место со сборными США, Швеции и Белоруссии на Олимпиаде-1998 в Нагано. | 19 | 22 |
Ҡаҙағстанда спорт | Спорт в Казахстане | facts | Алексей Луценконың 2012 йылда үткән донъя чемпионатында 23 йәшкә тиклемге категорияла еңеүе Ҡаҙағстанда велоспорттың киләсәгенә оптимизм уята. | Недавняя победа Алексея Луценко на Чемпионате мира-2012 в возрастной категории до 23 лет дают повод с оптимизмом смотреть в будущее велоспорта в Казахстане. | 24 | 27 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | lead | Ҡаҙағстан менән Европа берлеге араһындағы мөнәсәбәттәр ― Ҡаҙағстан Республикаһының Европа берлеге менән дөйөм тышҡы сәйәсәт һәм сауҙа мөнәсәбәттәре мәсьәләләре буйынса халыҡ-ара мөнәсәбәттәр. | Отношения между Казахстаном и Европейским союзом ― международные отношения между Республикой Казахстан по вопросам общей внешней политики и торговых отношений с Европейским союзом. | 0 | 0 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | 2016 йылдың 4 октябрендә үткән 15-се сессия барышында Совет киңәйтелгән партнерлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙе хуплай. | В ходе 15-й сессии, состоявшейся 4 октября 2016 года, Совет одобрил соглашение о расширенном партнёрстве и сотрудничестве. | 6 | 6 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | 2002 йылдан Европа берлеге Ҡаҙағстандың эре сауҙа партнеры булып тора һәм илгә экспорт 40 процентҡа етә. | Начиная с 2002 года, ЕС стал крупнейшим торговым партнёром Казахстана, достигнув 40 % от всего экспорта в страну. | 7 | 7 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | Дөйөм алғанда, шул йыл эсендә Ҡаҙағстандан Европа берләшмәһенә тауарҙар импорты 13,35 миллиард евро һәм 1,52 миллиард евролыҡ хеҙмәттәр тәшкил итә. | В целом за тот год импорт товаров из Казахстана в ЕС составил 13,35 млрд евро и услуг на 1,52 миллиарда евро. | 9 | 9 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | Евросоюз Ҡаҙағстанға 6,04 млрд евролыҡ тауар экспортлай һәм 1,92 млрд евролыҡ хеҙмәт күрһәтә. | Экспорт ЕС в Казахстан составил €6,04 млрд в товарах и €1,92 млрд в услугах. | 10 | 10 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | 2006 йылда Ҡаҙағстанға һалынған 7,3 миллиард долларлыҡ тура сит ил инвестицияларының яртыһы Европа берлеге илдәренән килә. | Половина из $7,3 млрд прямых иностранных инвестиций в Казахстан в 2006 году поступило из стран ЕС. | 11 | 11 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | Ҡаҙағстандың элекке президенты Нурсолтан Назарбаев инициативаһы буйынса «Йәшел» иҡтисадҡа күсеү концепцияһы 2013 йылдың 30 майында эшләнә һәм ҡул ҡуйыла. | По инициативе экс-президента Казахстана Нурсултана Назарбаева Концепция по переходу к «зелёной» экономике была разработана и подписана 30 мая 2013 года. | 17 | 20 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | 2030—2050 йылдар — милли иҡтисадтың «өсөнсө сәнәғәт революцияһы» принциптарына күсеүе, уның нигеҙенә тәбиғәт ресурстарын тергеҙелгән осраҡта ҡулланыу һалына. | 2030—2050 годы — переход национальной экономики на принципы «третьей промышленной революции», в основу которой положено использование природных ресурсов в случае их возобновляемости. | 19 | 22 |
Ҡаҙағстан Һәм Европа союзы | Казахстан и Европейский союз | facts | 2018 йылдың 31 октябрендә «Ҡаҙағстанға йәшел иҡтисад моделенә күсеүгә булышлыҡ итеү» проектының йомғаҡлау конференцияһы, шулай уҡ «Ҡаҙағстан Республикаһының „һалҡын“ төбәге — Астана ҡалаһы шарттарында юғары технологиялы теплица төҙөү» пилот проектын асыу тантанаһы үтә. | 31 октября 2018 года состоялась заключительная конференция проекта «Поддержка Казахстана для перехода к модели зеленой экономики», а также церемония открытия пилотного проекта «Строительство высокотехнологичной теплицы в условиях „холодного“ региона Республики Казахстан — город Астана». | 21 | 24 |
Малышева Клара Николаевна | Малышева, Клара Николаевна | lead | Малышева Клара Николаевна (31 декабрь 1935 йыл — 26 март 2025 ) — Рәсәй, Белоруссия балеты артисы һәм уҡытыусыһы. | Клара Николаевна Малышева — советская артистка балета и белорусский педагог, солистка балета Большого театра Белорусской ССР (1965—1977);, Заслуженная артистка РСФСР. | 0 | 0 |
Мөхәккимиҙәр | Мухаккимиты | lead | Мөхәккимиҙәр (ҡарарҙы [Аллаһҡа] тапшырыусылар) — тәүге хәрижи ағымдарҙың береһе. | Мухаккимиты (предоставляющие решение [Аллаху]) — одно из ранних хариджитских течений. | 0 | 0 |
Фрай Отто | Отто, Фрай | facts | 1925 йылдың 31 майында Зигмар ҡалаһында (хәҙерге Германияның Хемниц ҡалаһы районы) скульптор ғаиләһендә тыуған. | Родился 31 мая 1925 года в городе Зигмар (ныне район Хемница, Германия) в семье скульптора. | 2 | 2 |
Фрай Отто | Отто, Фрай | facts | 1931—1943 йылдарҙа Целендорф мәктәбендә (Берлин) ташсыға уҡый. | В 1931—1943 годах учился в школе Целендорфа (Берлин) на каменщика. | 3 | 3 |
Любляна үҙәк баҙары | Центральный рынок Любляны | lead | Люблян үҙәк баҙары, икенсе исеме ― Плечник баҙары — баҙар, Словенияның баш ҡалаһы Люблянда урынлашҡан. | Люблянский центральный рынок, второе название ― рынок Плечника — рынок, расположенный в столице Словении Любляне. | 0 | 0 |
Любляна үҙәк баҙары | Центральный рынок Любляны | facts | Баҙар бинаһы архитектор Йоже Плечник тарафынан 1931 һәм 1939 йылдар араһында проектлана. | Здание рынка было спроектировано архитектором Йоже Плечником между 1931 и 1939 годами. | 1 | 1 |
Любляна үҙәк баҙары | Центральный рынок Любляны | facts | Төп бинаны Йоже Плечник 1931—1939 йылдарҙа проектлай һәм ул 1940—1942 Матко Цурк тарафынан төҙөлә. | Главное здание было спроектировано Йоже Плечником в 1931—1939 годах и было построено в 1940—1942 годах фирмой Матко Цурка. | 7 | 7 |
Гюнтер Бениш | Бениш, Гюнтер | facts | Мюнхенда Олимпия паркы төҙөлөшө (1967—1972) арҡаһында бөтә донъяға билдәлелек ала. | Мировую известность получил благодаря строительству Олимпийского парка в Мюнхене (1967—1972). | 1 | 1 |
Гюнтер Бениш | Бениш, Гюнтер | facts | 18 йәше тулмаған Гюнтер 1939 йылда вермахтҡа хәрби хеҙмәткә саҡырыла. | Ещё не достигший 18-летия Гюнтер был призван на службу в вермахт в 1939 году. | 4 | 4 |
Гюнтер Бениш | Бениш, Гюнтер | facts | 1947 йылда Англиянан ҡайтҡас, Бениш Штутгарттың юғары техник мәктәбенә уҡырға инә, унда 1947-1951 йылдарҙа архитектураны өйрәнә. | Вернувшись из Англии в 1947 году, Бениш поступил в Высшую техническую школу Штутгарта, где в 1947-1951 годах изучал архитектуру. | 6 | 6 |
Гюнтер Бениш | Бениш, Гюнтер | facts | Уҡыуын тамамлағандан һуң, 1951-1952 йылдарҙа Штутгартта Рольф Гутбродтың архитектура бюроһында эшләй. | По окончании учёбы в 1951—1952 годах работал в архитектурном бюро Рольфа Гутброда в Штутгарте. | 7 | 7 |
Гюнтер Бениш | Бениш, Гюнтер | facts | 1982 йылда Бениш Берлин сәнғәт академияһына ағзалыҡҡа ҡабул ителә, ә 1984 йылда Штутгарт университетының почетлы доктор исемен ала. | В 1982 году Бениш был принят в члены Берлинской академии художеств, а в 1984 году получил звание почётного доктора Штутгартского университета. | 12 | 13 |
Гюнтер Бениш | Бениш, Гюнтер | facts | В 1996 йыл Бениш Саксония сәнғәт академияһын ойоштороусы ағзаларының береһе була, унда 2000 йылға тиклем архитектура класын алып бара. | В 1996 году Бениш стал членом-соучредителем Саксонской академии художеств, где до 2000 года вёл класс архитектуры. | 13 | 14 |
Нәсех һәм мәнсух | Насх и мансух | lead | Нәсех һәм мәнсух — Ҡөрьәндең йәки хәҙистәрҙең ҡайһы бер аяттарының хөкөмдәрен башҡа аяттарҙың йәки хәҙистәрҙең хөкөмдәре файҙаһына бөтөрөү. | Насх и мансух — отмена положений одних аятов Корана или хадисов в пользу положений других аятов или хадисов. | 0 | 0 |
Сиған мәҙәниәте музейы (Брно) | Музей цыганской культуры (Брно) | facts | Даими күргәҙмә майҙаны 351 м² булған 6 залды биләй. | Постоянная экспозиция занимает 6 залов площадью 351 м². | 7 | 6 |
Нәҡиб әл-әшрәф | Накиб аль-ашраф | lead | Нәҡиб әл-әшрәф — Ғосман империяһында Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең тоҡомдары — алисыларға ҡағылышлы эштәр менән шөғөлләнгән кеше вазифаһы. | Накиб аль-ашраф — в Османской империи — должность человека, который занимался делами потомков пророка Мухаммеда (Алидов). | 0 | 0 |
Әзраҡиҙәр | Азракиты | lead | Әзраҡиҙәр - Исламдың хәрижи ағымының VII быуат аҙағында барлыҡҡа килгән һыйышмаҫ тармағы тарафдарҙары. | Азракиты — последователи нетерпимого ответвления хариджитского течения ислама, возникшего в конце VII века. | 0 | 0 |
Француз Полинезияһында ислам | Ислам во Французской Полинезии | lead | Ислам Француз Полинезияһы территорияһында әҙселек дине. | Ислам во Французской Полинезии — религия меньшинства на территории Французской Полинезии. | 0 | 0 |
Француз Полинезияһында ислам | Ислам во Французской Полинезии | facts | Француз Полинесзияһы территорияһында 500-гә яҡын мосолман иҫәпләнә, был Француз Полинзияһы халҡының 0,1 процентын тәшкил итә. | В Французской Полинезии насчитывается около 500 мусульман, что составляет менее 0,1 % от всего населения Французской Полинезии. | 1 | 1 |
Шри-Ланкала ислам | Ислам в Шри-Ланке | lead | Шри-Ланкала ислам дин тотоусылар һаны буйынса икенсе урында тора. | Ислам на Шри-Ланке является второй по численности верующих религией. | 0 | 0 |
Шри-Ланкала ислам | Ислам в Шри-Ланке | facts | 2012 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса Шри-Ланканың 1 967 227 кешеһе (яҡынса 9,1 процент) ислам динен тота. | Согласно переписи населения 2012 года 1 967 227 жителей Шри-Ланки (около 9,1 %) исповедуют ислам. | 1 | 1 |
Шри-Ланкала ислам | Ислам в Шри-Ланке | facts | Шулай 1990 йылдың октябрендә 95 меңдән ашыу мосолман Төньяҡ провинциянан ҡыуыла. | Так, в октябре 1990 года более 95 тысяч мусульман были изгнаны из Северной провинции. | 9 | 12 |
Үрге Пышма | Верхняя Пышма | facts | 2010 йылдың 16 апрелендә ҡалаға Патриарх Кирилл килә. | 16 апреля 2010 года город посетил Патриарх Кирилл. | 17 | 14 |
Үрге Пышма | Верхняя Пышма | facts | 2016 йылда Үрге Пышма ойошмаларының әйләнеше 272,2 млрд һум. | Оборот организаций Верхней Пышмы за 2016 год — 272,2 млрд рублей. | 20 | 19 |
Төрөк яны | Турецкий лук | lead | Төрөк яны — Төркиәлә барлыҡҡа килгән һәм ҡулланылған ҡатмарлы составлы ян төрө. | Турецкий лук — разновидность лука рефлексивного сложносоставного типа, сформировавшегося и использовавшегося в Турции. | 0 | 0 |
Төрөк яны | Турецкий лук | facts | Ағас шымартыла, һуңынан 2 ай киптерелә, ә һуңынан тағы ла 10 көн ҡоро урында һаҡлана. | Древко полировалось, после чего высушивалось 2 месяца, обжигалось, а потом ещё 10 дней выдерживалось в сухом месте. | 20 | 22 |
Төрөк яны | Турецкий лук | facts | Уҡтарҙың оҙонлоғо уртаса 75 — 80 см тәшкил итә. | Длина стрел составляла в среднем 75—80 см. | 22 | 24 |
Төрөк яны | Турецкий лук | facts | Ян йәйә һауытында, ә уҡтар һаҙаҡта (20 — 30 уҡ һыйған) йөрөтөлгән. | Лук носился в налучье, стрелы — 20—30 штук — в колчане, весь комплект — саадак. | 23 | 25 |
Төрөк яны | Турецкий лук | facts | Төҙләп тыу алыҫлығы 150 метрға, ә уҡтың осоу алыҫлығы 400—550 метрға еткән. | Прицельная дальность стрельбы достигала 150 м, а дальность полёта стрелы — 400—550 м. | 24 | 26 |
Эквадорҙа ислам | Ислам в Эквадоре | lead | Ислам Эквадорҙа — аҙсылыҡ дине. | Ислам в Эквадоре — религия меньшинства. | 0 | 0 |
Эквадорҙа ислам | Ислам в Эквадоре | facts | 1994 йылдың 15 октябрендә ойошторолған Ислам үҙәге Эквадор хөкүмәте тарафынан танылған тәүге мосолман дини ойойшмаһы була. | Исламский центр, основанный 15 октября 1994 года, был первой мусульманской религиозной организацией, признанной правительством Эквадора. | 6 | 7 |
Таҡиә | Такия | lead | Таҡиә — ислам термины, шиғыйҙарҙың төп принциптарының береһе булған — «һаҡланыр өсөн динде йәшереү». | Такия — исламский термин, которым обозначается «благоразумное скрывание своей веры», один из руководящих принципов шиизма. | 0 | 0 |
Әзербайжанда һаулыҡ һаҡлау | Здравоохранение в Азербайджане | facts | 1914 йылда Баҡыла табиптар һаны 235 кеше тәшкил итә. | На 1914 год количество врачей в Баку составляло 235. | 8 | 8 |
Әзербайжанда һаулыҡ һаҡлау | Здравоохранение в Азербайджане | facts | Табиптар айына 200—250 һум эш хаҡы ала. | Заработная плата врача составляла 200 — 250 рублей в месяц. | 10 | 10 |
Әзербайжанда һаулыҡ һаҡлау | Здравоохранение в Азербайджане | facts | Ә 2001 йылда 17 июн де медицина хеҙмәткәрҙәре көнө итеп билдәләү тураһында указға ҡул ҡуйыла. | В 2001 году было подписано распоряжение об учреждении 17 июня днём работников здравоохранения. | 23 | 19 |
Әзербайжанда һаулыҡ һаҡлау | Здравоохранение в Азербайджане | facts | 2004 йылда Әзербайжан медицина тарихсылары ассоциацияһына нигеҙ һалына, ул 2005 йылда штаб-фатиры Париж да урынлашҡан Халыҡ-ара медицина тарихы йәмғиәтенә ҡабул ителә. | В 2004 году основана Азербайджанская ассоциация историков медицины, которая была принята в 2005 году в состав. | 24 | 20 |
Ғәләт | Гулат | lead | "артыҡ бирелеп, сиктән тыш [шиғый]; шаҡ ҡатырлыҡ яҡлаусы, фанатик — шиғыйлыҡта бер нисә мәҙһәбте билдәләгән термин, уларҙы Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең Али ибн Әбү Талип тоҡомдарынан һайланған шиғый имамдарының илаһилыҡ сифаттарына эйә икәнлегенә ышаныу берләштерә. | Гулат, гали (ед. ч. — «ревностный, крайний [шиит]; фанатик» ) — термин, которым в исламской традиции обозначают ряд течений и сект в шиизме, крайних в своих взглядах на природу имамов. | 0 | 0 |
Хүрүфилек | Хуруфизм | lead | Хүрүфилек («хүрүфүн», йәғни, хәрефтәр) — дини-фәлсәфәүи, мистик тәғлимәт, сиктән тыш шиғый ғәләт фирҡәләре иҫәбенә инә. | Хуруфизм (от ḥurūf — «буквы») — мистическое, религиозно-философское учение, входящее в число сект крайнего шиизма гулат. | 0 | 0 |
Хүрүфилек | Хуруфизм | facts | Нәғими 1393 йәки 1394 йылда Нахичеванда язалап үлтерелгән. | Наими был казнён в Нахичеване 1393 или 1394 году. | 4 | 7 |
Хүрүфилек | Хуруфизм | facts | Нәғими кеше йөҙөндәге 7 һыҙыҡты (4 күҙ, 2 ҡаш, 1 сәс) сағыштыра, улар шулай уҡ Ҡөрьәндең 7 аяттан торған беренсе сүрәһе һәм 7 планета, 7 сфера, 7 көн менән тиңләштерелә. | Наими сравнивал 7 линий на лице человека (4 ресницы, 2 брови, 1 волос на голове), которые также отождествлялись с первой сурой Корана, состоящей из 7 аятов, и 7 планет, 7 сфер, 7 дней. | 13 | 19 |
Нәғими | Наими | lead | Нәғими (фарсыса نعیمی), тулы исеме Шиһабетдин Фазлаллаһ ибн Бәһәғетдин (Әбү Мөхәммәт) Әстәрәбәди (яҡынса 1339 йыл, Әстәрабад, 1394 (башҡа мәғлүмәттәр буйынса 1398 йәки 1401—1402 йылдар), Әлинжәҡала, Нахичеванға яҡын) — XIV быуат фарсы шағиры һәм философы, шағир Имадетдин Нәсимиҙең уҡытыусыһы. | Наими, полное имя Шихаб ад-Дин Фазлаллах ибн Баха ад-Дин (Абу Мухаммад) Астарабади (около 1339, Астарабад — 1394 (по другим данным 1398 или 1401—1402 годы), Алинджакала, близ Нахичевани) — персидский поэт и философ XIV века, учитель поэта Имадеддина Насими. | 0 | 0 |
Нәғими | Наими | facts | Фазлулла 1339—1340 йылдар самаһында Ирандың төньяҡ-көнсығышындағы Әстәрабад ҡалаһында (хәҙерге Горган) тыуған. | Фазлуллах Наими родился в городе Астрабад (нынешний Горган) на северо-востоке Ирана в 1339—1340 году. | 1 | 1 |
Нәғими | Наими | facts | Был сәйәхәттәр барышында Фазлулла Нәғими хүрүфилек тәғлимәтен эшләй, 1376—1377 йылдарҙа Тәбриздә рәсми рәүештә иғлан итә. | В процессе этих скитаний Фазлуллах Наими разработал учение хуруфизма, о чём он официально объявил в 1376—1377 гг. в Тебризе. | 6 | 6 |
Әзербайжанда йәһүдтәр | Евреи в Азербайджане | facts | Репиндың Юғары Грузия хөкүмәте дәүләт экспедицияһына тәҡдим иткән милли һәм синыфҡа ҡарауы тураһында белдереүҙәренә ярашлы, Баҡыла 26 йәһүд, шул иҫәптән 1 раввин иҫәпләнә. | Репиным в Казённую экспедицию Верховного Грузинского правительства, в Баку насчитывалось 26 иудеев, в том числе 1 раввин. | 9 | 8 |
Әзербайжанда йәһүдтәр | Евреи в Азербайджане | facts | 1897 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса Баҡыла 2341 йәһүд һәм өйәҙҙә 154 йәһүд иҫәпләнә. | По переписи 1897 года в Баку насчитывалось 2341 еврей и 154 еврея в уезде. | 11 | 10 |
Әзербайжанда йәһүдтәр | Евреи в Азербайджане | facts | 1918—1920 йылдарҙа Әзербайжан Демократик Республикаһы булған осорҙа хөкүмәт составына йәһүд Евсей Гиндес инә, ул АДР-ҙың һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын биләй. | В период существования Азербайджанской Демократической Республики в 1918—1920 гг. в состав правительства входил еврей Евсей Гиндес, занимавший пост министра здравоохранения АДР. | 12 | 11 |
Әзербайжанда йәһүдтәр | Евреи в Азербайджане | facts | 2009 йылғы әзербайжан халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, урындағы йәһүдтәрҙең күпселеге (93,5 %) үҙҙәренең этник төркөмөнөң телен туған тел тип атай. | По данным последней азербайджанской переписи населения 2009 года, подавляющее большинство местных евреев (93,5 %) назвали родным язык своей этнической группы, что необычно на фоне русифицированных ашкеназских евреев стран CНГ. | 17 | 16 |
Әбжәдиә | Абджадия | lead | Әбжәдиә ( мәғ. алфавит); Хисаб әл-жәмәл — ғәрәп хәрефтәрен ҡулланып, һандарҙы билдәләү системаһы һәм уның менән бәйле ғәрәп хәрефтәре менән яҙылған һүҙҙәрҙең дөйөм суммаһын табыу мөмкинлеге. | Абджадия ( букв. алфавит), Хисаб аль-джамаль — система обозначения чисел с помощью арабских букв и сопряжённая с ней возможность нахождения суммарного числового содержания слов, написанных арабскими буквами. | 0 | 0 |
Билибино | Билибино | lead | Билибино — Рәсәйҙәге ҡала (1993 йылдан алып), Чукотка автономиялы округы Билибино районының административ үҙәге. | Билибино — город (с 1993 года) в России, административный центр Билибинского района Чукотского автономного округа. | 0 | 0 |
Билибино | Билибино | facts | 1956 йылдың 10 февралендә Көнсығыш-Тундровск районы башҡарма комитеты ҡарары менән Каральваам урыны "Алтын Колыма"ны беренсе асыусы — геолог Юрий Александрович Билибин хөрмәтенә Билибино тип үҙгәртелә. | 10 февраля 1956 года решением исполкома Восточно-Тундровского района местечко Каральваам было переименовано в Билибино, в честь первооткрывателя «Золотой Колымы» — геолога Юрия Александровича Билибина. | 6 | 8 |
Билибино | Билибино | facts | 1958 йылдың 6 сентябрендә Көнсығыш-Тундровск районының Билибино тораҡ пункты ҡала тибындағы ҡасабаға әйләнә. | 6 сентября 1958 года населённый пункт Билибино Восточно-Тундровского района стал поселком городского типа. | 7 | 9 |
Билибино | Билибино | facts | 1961 йылдың 2 авгусында Көнсығыш Тундра районы үҙәге Анюйск ауылынан Билибино ҡасабаһына күсерелә һәм Көнсығыш-Тундровск районы Билибиноға үҙгәртелә. | 2 августа 1961 года центр района Восточной Тундры был перенесен из села Анюйск в посёлок Билибино, и Восточно-Тундровский район был переименован в Билибинский. | 8 | 10 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.