che stringlengths 9 469 | ru stringlengths 1 384 |
|---|---|
Цул тІаьхьа Шадрак, Мешак, Іабди-Нага а паччахьо Бавел-махкахь даржехь лакхабехира. | Заповедей Твоих не слушали и не соблюдали их, и не поступали, как Ты повелел нам, чтобы благо нам было. |
«ХІара Набухди-Нецар-паччахьера кехат ду дерриге а лаьтта тІехь дехаш долчу муьлххачу а къаьмнийн а, халкъийн а, меттанийн а нахе. Шу маьрша Іойла! | И всё, что Ты навёл на нас, и всё, что Ты соделал с нами, соделал по истинному суду. |
Лаьа суна Веза Воккхачу Дала сайна тІехь гайтина долу инзаре гІуллакхаш а, Іаламаташ а шуна дІахаийта. | И предал нас в руки врагов беззаконных, ненавистнейших отступников, и царю неправосудному и злейшему на всей земле. |
Ма даккхий ду Цо гойту Іаламаташ, ма нуьцкъала ду Цуьнан тамашийна гІуллакхаш! Цуьнан пачхьалкх абаден пачхьалкх ю. Цуьнан олалла тІаьхьенашкара тІаьхьенашка ду. | И ныне мы не можем открыть уст наших; мы сделались стыдом и поношением для рабов Твоих и чтущих Тебя. |
Со, Набухди-Нецар, аьтто а хуьлуш, сайн паччахьийн гІишлошкахь паргІат вехаш вара. | Я, Навуходоносор, спокоен был в доме моём и благоденствовал в чертогах моих. |
Амма, со кхеравеш, суна гинчу гІено а, вижначохь аса йинчу ойланаша а, суна дуьхьал хІуьттучу суьрташа а синтем байира сан. | Но я видел сон, который устрашил меня, и размышления на ложе моём и видения головы моей смутили меня. |
ТІаккха аса омра дира, Бавел-махкара берриге а хьекъалалла дерш схьабалабе аьлла, цаьрга сайна гинчу гІенан маьІна тидийтархьама. | И дано было мною повеление привести ко мне всех мудрецов Вавилонских, чтобы они сказали мне значение сна. |
ХІетахь баьхкира бозбунчаш а, эвлаяаш а, седа-жайна хьовсурш а, палтуьйсурш а. Аса сайн гІан цаьрга дийцира, амма царна ца хиира цуьнан маьІна. | Тогда пришли тайноведцы, обаятели, Халдеи и гадатели; я рассказал им сон, но они не могли мне объяснить значения его. |
ТІаьххьара а безачу деланийн са шеца долу, Бел-Ташацар цІе йолу Даниал веара суна тІе. (И цІе сан делан цІарах схьаяьлла ю.) Цуьнга дІадийцира аса сайн гІан: | Наконец вошёл ко мне Даниил, которому имя было Валтасар, по имени бога моего, и в котором дух святаго Бога; ему рассказал я сон. |
„Бел-Ташацар! Бозбунчийн коьртаниг! Суна хаьа хьоьца безачу деланийн са дуйла а, цхьа а къайле йовза хьуна хала ца хуьлийла а. Кхетавехьа со суна гІенах дуьхьалхІоьттинчу суьртах а, цуьнан маьІнах а. | Валтасар, глава мудрецов! я знаю, что в тебе дух святаго Бога, и никакая тайна не затрудняет тебя; объясни мне видения сна моего, который я видел, и значение его. |
Вижначохь сан коьрта чохь дуьхьалхІиттина суьрташ иштта дара: лаьтта юккъехь инзаре доккха дитт гира суна. | Видения же головы моей на ложе моём были такие: я видел, вот, среди земли дерево весьма высокое. |
И дитт доккха а, онда а дара, стигала кхоччуш лекха а дара, дуьненан йистера дуьйна гуш а дара. | Большое было это дерево и крепкое, и высота его достигала до неба, и оно видимо было до краёв всей земли. |
ТІех хаза гІаш а, шортта стоьмаш а, массарна тоъал юург а яра цунна тІехь. Аренашкара дийнаташна цу диттана кІел ІиндагІ карадора. Стигалшкара олхазарша цуьнан гаьннашна юккъехь бенаш дора. Цуьнан стоьмаш массо а са долчу хІумано дуура. | Листья его прекрасные, и плодов на нём множество, и пища на нём для всех; под ним находили тень полевые звери, и в ветвях его гнездились птицы небесные, и от него питалась всякая плоть. |
Со вижначохь сайна дуьхьалхІоьттинчу суьртехь суна гира Делан уллора долу гІарол-малик стигалшкара охьадуссуш. | И видел я в видениях головы моей на ложе моём, и вот, нисшел с небес Бодрствующий и Святый. |
Цо мохь тоьххна чІогІа элира: ‘ХІара дитт дІахададе, цуьнан генаш а хададе. Цунна тІера гІаш охьадегаде. Цуьнан стоьмаш дІасакхийса. Цу диттан кІелхьара дийнаташ дІайовлийта. Цуьнан гаьннашна тІера олхазарш а дІадахийта. | Воскликнув громко, Он сказал: «срубите это дерево, обрубите ветви его, стрясите листья с него и разбросайте плоды его; пусть удалятся звери из-под него и птицы с ветвей его; |
Амма аьчкан а, цІестан а буржалшца дІа а къовлий, цуьнан коьрта орам лаьттан бухахь бита, аренийн бецашна юккъехь. Стигаларчу тхине иза тІунбайта, ткъа цуьнан дахар лаьттарчу бецашна а, дийнаташна а юкъахь хилийта. | но главный корень его оставьте в земле, и пусть он в узах железных и медных среди полевой травы орошается небесною росою, и с животными пусть будет часть его в траве земной. |
Цунна, адамийн кхетам дІа а баьккхина, экхан кхетам лур бу. Цунна ворхІ зама гур ю. | Сердце человеческое отнимется от него и дастся ему сердце звериное, и пройдут над ним семь времён. |
Далла уллора долчу гІарол-маликийн омрано билгалдаьккхина а дара, Далла уллохь болчеран кхелаца хІоттийна а дара, бехачарна хаийтархьама, Веза Воккхачу Дала адамийн пачхьалкхашкахь олалла дойла а, уьш Шена луучунна Цо луш хилар а, адамашна юкъахь уггар а ларамза волчунна царна тІехь олалла далар а’. | Повелением Бодрствующих это определено, и по приговору Святых назначено, дабы знали живущие, что Всевышний владычествует над царством человеческим, и даёт его, кому хочет, и поставляет над ним уничижённого между людьми». |
Иштта гІан гира суна, Набухди-Нецар-паччахьна. Ткъа ахьа, Бел-Ташацар, цу гІенан маьІна де, хІунда аьлча, сан пачхьалкхера цхьанна а хьекъалалла долчунна ца хиира цуьнан маьІна дан. Амма хьоьга иза далур ду, хьоьца безачу деланийн са долу дела“». | Такой сон видел я, царь Навуходоносор; а ты, Валтасар, скажи значение его, так как никто из мудрецов в моём царстве не мог объяснить его значения, а ты можешь, потому что дух святаго Бога в тебе. |
«ТІаккха Бел-Ташацар цІе йолу Даниал цхьа хан яллалц цецваьллачохь Іийра, ойланаша сагатдора цуьнан. Къамел долош, паччахьо элира: „Бел-Ташацар! Ахь са ма гатде и гІан бахьана долуш а, цуьнан маьІнин бахьаненна а“. Бел-Ташацара, жоп луш, элира: „Сан олахо! Хьо ца везаш болчу мостагІашна хуьлийла цу гІенан маьІна. | Тогда Даниил, которому имя Валтасар, около часа пробыл в изумлении, и мысли его смущали его. Царь начал говорить и сказал: Валтасар! да не смущает тебя этот сон и значение его. Валтасар отвечал и сказал: господин мой! твоим бы ненавистникам этот сон, и врагам твоим значение его! |
Хьуна гина долу доккха а, онда а дитт, стигала кхаччалц лекха а дара, дуьненан йистера дуьйна гуш а дара. | Дерево, которое ты видел, которое было большое и крепкое, высотою своею достигало до небес и видимо было по всей земле, |
Цунна тІехь инзаре хаза гІаш а дара, алссам стоьмаш а, массарна баа кхача а бара. Цунна кІелахь аренгара дийнаташ Іара, ткъа цуьнан гаьннашна юккъехь стигалшкара олхазарша бенаш динера. | на котором листья были прекрасные и множество плодов и пропитание для всех, под которым обитали звери полевые и в ветвях которого гнездились птицы небесные, |
Хьуна гина дитт сийлахь вазвина а, чІагІвелла а волу хьо, паччахь, ву. Хьан сийлалла, лакха а даьлла, стигалшка хьалакхаьчна. Хьан олалла дуьненан йисте кхаччалц ду. | это ты, царь, возвеличившийся и укрепившийся, и величие твоё возросло и достигло до небес, и власть твоя — до краёв земли. |
Ткъа хьуна, ва паччахь, Далла уллора стигалшкара вуссуш волу гІарол-малик гира. Цо элира: ‘И дитт дІахададе, хІаллакде, лаьттан бухахь цхьа коьрта орам бен ца буьтуш. Аьчкан а, цІестан а буржалшца дІа а къовлий, иза тІунбайта стигаларчу тхине, аренийн дийнаташца хилийта цуьнан дахар, ворхІ зама цунна тІехула чекхъяллал... | А что царь видел Бодрствующего и Святаго, сходящего с небес, Который сказал: «срубите дерево и истребите его, только главный корень его оставьте в земле, и пусть он в узах железных и медных, среди полевой травы, орошается росою небесною, и с полевыми зверями пусть будет часть его, доколе не пройдут над ним семь времён»... |
хІара ду цуьнан маьІна, Веза Воккхачу Дала билгал а даьккхина, хьуна, сан эла, паччахьна, хила кечдинарг: | то вот значение этого, царь, и вот определение Всевышнего, которое постигнет господина моего, царя: |
адамех хьо дІакъастор ву. Дийнаташца хьан вахар хир ду. Старана санна, бецаш яор ю хьуна. Стигаларчу тхино тІадор ву хьо. ВорхІ зама дІаер ю, адамийн пачхьалкхаш тІехь олалла деш верг Веза Воккха Дела хиларх а, уьш Цо Шена луъучунна луш хиларх а хьо кхетале. | тебя отлучат от людей, и обитание твоё будет с полевыми зверями; травою будут кормить тебя, как вола, росою небесною ты будешь орошаем, и семь времён пройдут над тобою, доколе познаешь, что Всевышний владычествует над царством человеческим и даёт его, кому хочет. |
Ткъа, диттан коьрта орам бита аьлла, динчу омрано гойту, олалла стигалшкара хиларна хьо къера хилча, хьан пачхьалкх юха а хьуна юьсург хилар. | А что повелено было оставить главный корень дерева, это значит, что царство твоё останется при тебе, когда ты познаешь власть небесную. |
Цундела, паччахь, хуьлийла сан хьехам хьуна диканна. Нийсо а лелаяй, хьайн къиношна геч а дайта, къечаьрца къинхетаме а хилий, хьайн харцонаш дІа а яха. ТІаккха хьан беркате хилар дахдала мега“. | Посему, царь, да будет благоугоден тебе совет мой: искупи грехи твои правдою и беззакония твои милосердием к бедным; вот чем может продлиться мир твой. |
Набухди-Нецар-паччахьна тІехь и дерриг а кхочушхилира. | Всё это сбылось над царём Навуходоносором. |
Шийтта бутт хан яьлча, Бавел-гІалахь, паччахьан гІишлойн шерачу тхов тІехь лелаш, паччахьо элира: | По прошествии двенадцати месяцев, расхаживая по царским чертогам в Вавилоне, |
„ХІара яц ткъа аса олалла дечу хенахь сайн цІе яккхийтархьама, сайн нуьцкъаллица сан пачхьалкхан цІа хилийта йина йолу Бавел-гІала!“ | царь сказал: это ли не величественный Вавилон, который построил я в дом царства силою моего могущества и в славу моего величия! |
И дешнаш аьлла а валале, паччахьна стигалара аз хезира: „Паччахь Набухди-Нецар, хьоьга боху, паччахьалла дІадели хьан! | Ещё речь сия была в устах царя, как был с неба голос: «тебе говорят, царь Навуходоносор: царство отошло от тебя! |
Адамех дІакъастош ву хьо. Аренгара дийнаташца вехар ву хьо. Бежанашца бецаш яор ю хьуна. Адамийн пачхьалкхаш тІехь олалла деш верг Веза Воккха Дела хиларна а, уьш Шена луучунна Цо луш хиларна а хьо къера хилале, ворхІ зама ер ю“. | И отлучат тебя от людей, и будет обитание твоё с полевыми зверями; травою будут кормить тебя, как вола, и семь времён пройдут над тобою, доколе познаешь, что Всевышний владычествует над царством человеческим и даёт его, кому хочет!» |
Набухди-Нецарна тІехь и дош цу сохьта кхочушхилира. Адамех дІакъастийра иза. Бежано санна, бецаш юура цо. Цуьнан дегІ стигалара тхино тІундора. Цуьнан чоьш дахделлера, аьрзун пелагаш санна. Цуьнан, олхазаран санна, мІараш яра». | Тотчас и исполнилось это слово над Навуходоносором, и отлучён он был от людей, ел траву, как вол, и орошалось тело его росою небесною, так что волосы у него выросли как у льва, и ногти у него — как у птицы. |
«И денош дІадевлча, аса, Набухди-Нецара, бІаьргаш стигала хьалахьажийра. Кхетам меттахІоьттира сан. Веза Воккхачу Далла хастам а бира ас, даим вехаш волу Дела ваз а вира ас. Цуьнан олалла хедар доцу олалла ду. Цуьнан паччахьалла тІаьхьенашкара тІаьхьенашка ду. | По окончании же дней тех, я, Навуходоносор, возвёл глаза мои к небу, и разум мой возвратился ко мне; и благословил я Всевышнего, восхвалил и прославил Присносущего, Которого владычество — владычество вечное, и Которого царство — в роды и роды. |
ХІокху лаьтта тІехь долу адамийн дахар хІумма а доцург ду. Стигаларчу ницкъашна а, лаьтта тІехь бехачарна тІехь а Шена луъург деш ву Иза. Вац-кх цхьа а Цунна дуьхьало ян ницкъ болуш, я „Ахь хІун дина?“ – аьлла, Цуьнга вистхила бакъо йолуш. | И все, живущие на земле, ничего не значат; по воле Своей Он действует как в небесном воинстве, так и у живущих на земле; и нет никого, кто мог бы противиться руке Его и сказать Ему: «что Ты сделал?» |
Сан кхетам меттахІоьттинчу хенахь сан пачхьалкхан сийлалла а, сан хьолалла а, хьалхалера дарж а юхадирзира соьга. ТІаккха карийра со суна гонах хиллачу элашна а, уллорчу куьйгалхошна а. Со паччахьалла дан юхаметтахІоттийра, сан сийлалла кхин а лакхаделира. | В то время возвратился ко мне разум мой, и к славе царства моего возвратились ко мне сановитость и прежний вид мой; тогда взыскали меня советники мои и вельможи мои, и я восстановлен на царство моё, и величие моё ещё более возвысилось. |
ХІинца аса, Набухди-Нецара, ваз а во, лакха а воккху стигалшкара Паччахь, сий а до Цуьнан. Массо а Цо деш долу хІума нийса ду, ткъа дерриге а Цуьнан некъаш бакъ ду. Дагца куралла ерш охьатаІо Иза ницкъ болуш а ву». | Ныне я, Навуходоносор, славлю, превозношу и величаю Царя Небесного, Которого все дела истинны и пути праведны, и Который силён смирить ходящих гордо. |
Эзарнашкахь болчу шен уллорчу куьйгалхошна доккха той хІоттийнера Белшацар-паччахьо. Эзарнашкахь болчу хьешашца цхьаьна чагІар мийлира цо. | Валтасар царь сделал большое пиршество для тысячи вельмож своих и перед глазами тысячи пил вино. |
ЧагІаро вахийначу Белшацара шен дас, Набухди-Нецара, Ярушалаймера Делан цІийнан чуьра араяьхна еана йолу дашо а, дато а пхьегІаш чуяр тІедиллира, царна чуьра шега а, шен уллорчу куьйгалхошка а, шен зударшка а, шен гІарбашашка а маларш мийлийтархьама. | Вкусив вина, Валтасар приказал принести золотые и серебряные сосуды, которые Навуходоносор, отец его, вынес из храма Иерусалимского, чтобы пить из них царю, вельможам его, жёнам его и наложницам его. |
ТІаккха Ярушалаймера Делан цІийнера еана йолу и дашо пхьегІаш чуеара. Цуьнан уллорчу куьйгалхоша а, цуьнан зударша а, цуьнан гІарбашаша а царна чуьра маларш мийлира. | Тогда принесли золотые сосуды, которые взяты были из святилища дома Божия в Иерусалиме; и пили из них царь и вельможи его, жёны его и наложницы его. |
ЧагІар а муьйлуш, деших а, детих а, йоьзах а, эчигах а, дечигах а, тІулгах а бина болу шайн деланаш базбора цара. | Пили вино, и славили богов золотых и серебряных, медных, железных, деревянных и каменных. |
Оццу хенахь цІеххьана, пена чуьра схьадовлуш санна, адаман куьйган пІелгаша, ара а девлла, паччахьан цІа чохь къуьдана дуьхьал болчу пена тІерачу кирана тІехь йозанаш деш гира паччахьна. | В тот самый час вышли персты руки человеческой и писали против лампады на извести стены чертога царского, и царь видел кисть руки, которая писала. |
Юьхьа тІера хийцавелира иза. Ойланаша хьовзийра иза. Цуьнан настарш малъелира, голаш, бегош, вовшахбетталора. | Тогда царь изменился в лице своём; мысли его смутили его, связи чресл его ослабели, и колени его стали биться одно о другое. |
ЧІогІа мохь туьйхира паччахьо, бозбунчаш а, седа-жайна хьовсурш а, палтуьйсурш а схьабалабе аьлла. Уьш чубалийча, паччахьо Бавел-мехкан хьекъалалла долчаьрга элира: «ХІара йоза деша а дешна, цуьнан маьІна соьга дийцинчунна паччахьниг санна долу цІен духар а лур ду, цуьнан коча дешин зІе а уллур ю. Пачхьалкхехь даржехь ... | Сильно закричал царь, чтобы привели обаятелей, Халдеев и гадателей. Царь начал говорить, и сказал мудрецам Вавилонским: кто прочитает это написанное и объяснит мне значение его, тот будет облечён в багряницу, и золотая цепь будет на шее у него, и третьим властелином будет в царстве. |
Амма оцу чубаьхкинчу хьекъалалла долчех цхьанна а и йоза деша а, цуьнан маьІна дан а ца хиира. | И вошли все мудрецы царя, но не могли прочитать написанного и объяснить царю значения его. |
Белшацар-паччахьан чІогІа синтем байнера, цуьнан юьхьсибат хийцаделлера, цуьнан уллора куьйгалхой, шаьш хІун дан деза ца хууш, боьхнера. | Царь Валтасар чрезвычайно встревожился, и вид лица его изменился на нём, и вельможи его смутились. |
Ткъа паччахьан нана, паччахьан а, цуьнан уллорчу куьйгалхойн а къамелаш шена хазар бахьана долуш, чуеара. Къамел долош, цо элира: «Паччахь, вехийла хьо даим! Хьан ойланаша ма хьийзавойла хьо, юьхьсибат ма хийцалойла хьан! | Царица же, по поводу слов царя и вельмож его, вошла в палату пиршества; начала говорить царица и сказала: царь, вовеки живи! да не смущают тебя мысли твои, и да не изменяется вид лица твоего! |
Шеца безачу деланийн са долуш санна, серло, хьекъал, хьекъалалла цуьнгахь карийнера, хьан дас олалла динчу хенахь. ХІетахь хьан дас Набухди-Нецар-паччахьо и къонах, бозбунчашна а, эвлаяашна а, седа-жайна хьовсучарна а, палтуьйсучарна а тІехь коьртаниг а вина, дІахІоттийнера. И динера хьан дас ша паччахь волуш, | Есть в царстве твоём муж, в котором дух святаго Бога; во дни отца твоего найдены были в нём свет, разум и мудрость, подобная мудрости богов, и царь Навуходоносор, отец твой, поставил его главою тайноведцев, обаятелей, Халдеев и гадателей,— сам отец твой, царь, |
цуьнгахь, паччахьо Бел-Ташацар аьлла цІе хийцинчу оцу Даниалехь, къаьсттина дукха кхетам, хаарш, хьекъал дара. ГІенаш дийца а, ца кхетачун маьІна дан а, хала долу хІума цхьалхадаккха а хаьара цунна. Цундела Даниал схьавалавайта, тІаккха цо дуьйцур ду йозанан маьІна». | потому что в нём, в Данииле, которого царь переименовал Валтасаром, оказались высокий дух, ведение и разум, способный изъяснять сны, толковать загадочное и разрешать узлы. Итак пусть призовут Даниила и он объяснит значение. |
Даниал паччахьна тІевалийра. Паччахьо, хаттар а деш, элира: «Хьо вуй сан дас, паччахьо, ЯхІуд-махкара балийна йийсарехь болчу яхІудхойх цхьаъ волу Даниал? | Тогда введён был Даниил пред царя, и царь начал речь и сказал Даниилу: ты ли Даниил, один из пленных сынов Иудейских, которых отец мой, царь, привёл из Иудеи? |
Хьоьца безачу деланийн са хиларх а, серло а, кхетам а, лаккхара хьекъалалла а хьоьгахь карорах а лаьцна суна хезна. | Я слышал о тебе, что дух Божий в тебе и свет, и разум, и высокая мудрость найдена в тебе. |
ХІара хьекъалалла дерш а, бозбунчаш а балийнера со волчу, йоза дешийтархьама а, цуьнан маьІна соьга дийцийтархьама а, амма царна суна иза дийца ца хии. | Вот, приведены были ко мне мудрецы и обаятели, чтобы прочитать это написанное и объяснить мне значение его; но они не могли объяснить мне этого. |
Ткъа хьох лаьцна суна хезнера дуьйцуш, маьІна дан а, хала долу хІума цхьалхадаккха а хьуна хаьа аьлла. Делахь, хІара яздина долу йоза деша а дешна, ахь цуьнан маьІна дахь, хьуна паччахьниг санна долу цІен духар а тІедухур ду, иштта дашо зІе хир ю хьан кочахь, цул сов, сан пачхьалкхехь даржехь кхоалгІаниг а волуш, олахо... | А о тебе я слышал, что ты можешь объяснять значение и разрешать узлы; итак, если можешь прочитать это написанное и объяснить мне значение его, то облечён будешь в багряницу, и золотая цепь будет на шее твоей, и третьим властелином будешь в царстве. |
ТІаккха, паччахье жоп а луш, Даниала элира: «Хьайн совгІаташ хьайна дита я кхечунна дІало, ткъа яздина дерг ас паччахьна доьшур а ду, цуьнан маьІна цунна дуьйцур а ду. | Тогда отвечал Даниил, и сказал царю: дары твои пусть останутся у тебя, и почести отдай другому; а написанное я прочитаю царю и значение объясню ему. |
Ва паччахь! Веза Воккхачу Дала хьан дена, Набухди-Нецарна, совгІат а дина, паччахьалла а, возалла а, сийлалла а, цІе яккхар а деллера. | Царь! Всевышний Бог даровал отцу твоему Навуходоносору царство, величие, честь и славу. |
Дала цунна елла йолчу сийлаллех массо а къаьмнийн а, халкъийн а, меттанийн а долу адамаш цунах кхералора, озалора. Шена лиънарг воьра цо, шена лиънарг дийна вуьтура цо. Шена лиънарг вазвора, шена лиънарг кІезиг хоьтуьйтура. | Пред величием, которое Он дал ему, все народы, племена и языки трепетали и страшились его: кого хотел, он убивал, и кого хотел, оставлял в живых; кого хотел, возвышал, и кого хотел, унижал. |
Амма цуьнан дог курадаьлча, синца иза тІех къиза дарвелча, цуьнгара паччахьалла дІадаьккхира, цуьнан цІе яккхар дайира. | Но когда сердце его надмилось и дух его ожесточился до дерзости, он был свержен с царского престола своего и лишён славы своей, |
Иза адамех дІахадийра. Цуьнан дог дийнатийн дагах тарделира. Иза вехира варрашца, старана санна, бецаш яайора цунна. Стигалара тхино цуьнан дегІ тІададора. Иштта дара, Веза Воккхачу Дала адамийн пачхьалкхаш тІехь олалла деш хиларх а, Цо Шена луъу паччахьаш дІахІиттабарх а, Набухди-Нецар кхетталц. | и отлучён был от сынов человеческих, и сердце его уподобилось звериному, и жил он с дикими ослами; кормили его травою, как вола, и тело его орошаемо было небесною росою, доколе он познал, что над царством человеческим владычествует Всевышний Бог и поставляет над ним, кого хочет. |
Амма ахьа, цуьнан кІанта Белшацара, и дерриге а хуъушехь, Далла хьалха кІезиг ца хетийти хьо, | И ты, сын его Валтасар, не смирил сердца твоего, хотя знал всё это, |
ткъа стигалшкара Везачу Элана дуьхьал а ваьлла, Цуьнан ЦІенна чуьра пхьегІаш яийтира ахь. Ахьа а, хьан уллорчу куьйгалхоша а, хьан зударша а, хьан гІарбашаша а царна чуьра чагІар мийлира. ХІумма а гуш, хезаш, хууш боцу дато а, дашо а, йоьзан а, аьчкан а, дечиган а, тІулган деланаш ахь, базбеш, хастийра. Ткъа хьан садеІ... | но вознёсся против Господа небес, и сосуды дома Его принесли к тебе, и ты и вельможи твои, жёны твои и наложницы твои пили из них вино, и ты славил богов серебряных и золотых, медных, железных, деревянных и каменных, которые ни видят, ни слышат, ни разумеют; а Бога, в руке Которого дыхание твоё и у Которого все пути тв... |
Цундела даийтина Делера и куьг а, яздина хІара йоза а. | За это и послана от Него кисть руки, и начертано это писание. |
ХІара ду яздинарг: „МАНЕЙ, МАНЕЙ, ТАКХЕЛ, УПАРСИН“. | И вот что начертано: мене, мене, текел, упарсин. |
Цу дешнийн маьІна хІара ду: „МАНЕЙ“ бохург – хьуна паччахьалла дан Ша делла денош, дагар а дина, Дала чекхдаьхна бохург ду. | Вот и значение слов: мене — исчислил Бог царство твоё и положил конец ему; |
„ТАКХЕЛ“ – хьо, Делан терзана тІехь оьзча, буьззина мах боцуш карийна бохург ду. | Текел — ты взвешен на весах и найден очень лёгким; |
„УПАРСИН“ – хьан пачхьалкх, екъа а екъна, мадайхошна а, парсихошна а дІаелла бохург ду». | Перес — разделено царство твоё и дано Мидянам и Персам. |
ТІаккха, Белшацаран омрица, Даниална, и вазвеш, паччахьниг санна долу цІен духар а тІекхоьллира, коча дашо зІе а оьллира, иза пачхьалкхехь даржехь кхоалгІа олахо ву аьлла, дІа а кхайкхийра. | Тогда по повелению Валтасара облекли Даниила в багряницу и возложили золотую цепь на шею его, и провозгласили его третьим властелином в царстве. |
Ткъа хашадхойн паччахь Белшацар цу буссехь вийра. | В ту же самую ночь Валтасар, царь Халдейский, был убит, |
Цул тІаьхьа паччахьалла кхузткъе ши шо долчу мадайхойн махкара Дари-Ваша цІе йолчу паччахьна карадеара. | и Дарий Мидянин принял царство, будучи шестидесяти двух лет. |
Пачхьалкхан массо а маьІІехь шен олалла чІагІдан, Дари-Ваша-паччахьна бегІийла дара шен пачхьалкхана тІехь цхьа бІе ткъа тхьамда хІоттор. | Угодно было Дарию поставить над царством сто двадцать сатрапов, чтобы они были во всём царстве, |
Паччахьо оцу тхьамданашна тІе кхо эла дІахІоттийра, царех цхьаъ Даниал а волуш. Цу тхьамданашка пачхьалкхехь долу хьал элашка дІадийцийтархьама а, шена болучу пайданах ца валархьама а динера цо иза. | а над ними трёх князей,— из которых один был Даниил,— чтобы сатрапы давали им отчёт и чтобы царю не было никакого обременения. |
Даниал кхечу элел а, тхьамданел а къаьсташ вара: цуьнгахь къаьсттина тІех долу хьекъалалла дара. Ерриге а пачхьалкхана тІехь иза коьртаниг а вина, дІахІотто дагадеанера паччахьна. | Даниил превосходил прочих князей и сатрапов, потому что в нём был высокий дух, и царь помышлял уже поставить его над всем царством. |
Цундела пачхьалкхана тІехь урхалла дарехь Даниал бехке ван бахьана лоьхуш бара элий а, тхьамданаш а. Амма иза тешаме волу дела, царна цхьа а бахьана ца карадора. Цуьнгара цхьана а тайпанара ледарло ца йолура, цхьа а бехк баккха хІума а ца нислора. | Тогда князья и сатрапы начали искать предлога к обвинению Даниила по управлению царством; но никакого предлога и погрешностей не могли найти, потому что он был верен, и никакой погрешности или вины не оказывалось в нём. |
«Нагахь санна Даниал шен динан парзаш кхочушдарца вай бехке ца вахь, цунна дуьхьалдаккха вайна кхин бахьана карор дац», – элира цу наха. | И эти люди сказали: не найти нам предлога против Даниила, если мы не найдём его против него в законе Бога его. |
Цу элаша а, тхьамданаша а къайлаха барт бира паччахьна тІебаха. Шаьш паччахь волчу баьхкича, цуьнга иштта элира цара: «Дари-Ваша-паччахь! Вехийла хьо даим! | Тогда эти князья и сатрапы приступили к царю и так сказали ему: царь Дарий! вовеки живи! |
Массо а элаша а, тхьамданаша а, мехкан дайша а, хьехамчаша а, коьртачу кхелахоша а, вовшашлахь барт бина хьоьгара паччахьан омра далийта, ткъе итт дийнахь хьоьга, паччахь воцучуьнга, цхьаьнгга а кхечу деле я адаме дехар динарг лоьмашна даьккхинчу ор чу кхосса аьлла. | Все князья царства, наместники, сатрапы, советники и военачальники согласились между собою, чтобы сделано было царское постановление и издано повеление, чтобы, кто в течение тридцати дней будет просить какого-либо бога или человека, кроме тебя, царь, того бросить в львиный ров. |
И омра, цхьа а хийцамаш бан йиш йоцуш хилар билгал а доккхуш, дІаязде. ТІаккха, мадайхойн а, парсихойн а Іедалехь санна, и чІагІо йохо йиш хир яц». | Итак утверди, царь, это определение и подпиши указ, чтобы он был неизменен, как закон Мидийский и Персидский, и чтобы он не был нарушен. |
И омра, дІа а яздина, Дари-Ваша-паччахьо тІечІагІдира. | Царь Дарий подписал указ и это повеление. |
Ткъа Даниал, паччахьо и омра чІагІдинийла шена хиъча, шен цІа чу вахара. Цуьнан лакха тІехь йолчу чоьнан кораш Ярушалаймехьа дІадиллина дара. ХІинццалц ша дийнахь кхузза ма-дарра, гора а хІоьттина, шен Далла доІанаш а дина, Цунна хастамаш бира Даниала. | Даниил же, узнав, что подписан такой указ, пошёл в дом свой; окна же в горнице его были открыты против Иерусалима, и он три раза в день преклонял колени, и молился своему Богу, и славословил Его, как это делал он и прежде того. |
Къайлаха барт а бина, Даниал тергалвеш лелачу адамашна, Далла хьалха доІа а деш, шена Делера гІо доьхуш, гира хІара. | Тогда эти люди подсмотрели и нашли Даниила молящегося и просящего милости пред Богом своим, |
ТІаккха паччахь волчу а баьхкина, паччахье цо дина омра дагадаийтира цара: «Хьо вац и омра чІагІдинарг, муьлхха а стаг ткъе итт дийнахь, хьо воцучуьнга, цхьанна а адаме я Деле дехар динарг лоьмашна даьккхинчу ор чу кхосса аьлларг?» Паччахьо жоп делира: «И дош чІагІо йолуш ду, мадайхойн а, парсихойн а Іедал санна, цхьа ... | потом пришли и сказали царю о царском повелении: не ты ли подписал указ, чтобы всякого человека, который в течение тридцати дней будет просить какого-либо бога или человека, кроме тебя, царь, бросать в львиный ров? Царь отвечал и сказал: это слово твёрдо, как закон Мидян и Персов, не допускающий изменения. |
«Йийсарехь болчу яхІудхойх волчу Даниала, я хьо, паччахь, я ахь чІагІбина болу сацам тергал ца беш, дийнахь кхузза доІанаш до, гора а хІуттий» – аьлла, дийцира цара паччахье. | Тогда отвечали они и сказали царю, что Даниил, который из пленных сынов Иудеи, не обращает внимания ни на тебя, царь, ни на указ, тобою подписанный, но три раза в день молится своими молитвами. |
И шена хезча, паччахьна чІогІа халахеттера. Даниал кІелхьарваккха дагахь, малх бузале цунна чІогІа гІо дан гІоьртира иза. | Царь, услышав это, сильно опечалился и положил в сердце своём спасти Даниила, и даже до захождения солнца усиленно старался избавить его. |
Амма цу наха, цхьаьна а кхетта, чІогІа хьовзийра паччахь. Цара бохура: «Хаа ду хьуна, паччахь, мадайхойн а, парсихойн а Іедалехь цхьаьна а билгалдаккхаро я сацамо паччахьо чІагІдинарг хийца йиш йоцийла». | Но те люди приступили к царю и сказали ему: знай, царь, что по закону Мидян и Персов никакое определение или постановление, утверждённое царём, не может быть изменено. |
ТІаккха паччахьо Даниал, шена тІе а валавайтина, лоьмаш чохь долчу ор чу кхоссийтира. Даниале паччахьо элира: «Гуттара а ахь Шена Іибадат деш волчу хьан Дала хьо кІелхьарвоккхур ву!» | Тогда царь повелел, и привели Даниила, и бросили в ров львиный; при этом царь сказал Даниилу: Бог твой, Которому ты неизменно служишь, Он спасёт тебя! |
ТІаккха, тІулг а беана, оран бертиг дІакъевлира. Ткъа паччахьо иза шен а, шен уллорчу куьйгалхойн а мухІарш тохарца дІакъевлира, цхьана а стеган Даниалх бина болу сацам хийца йиш ца хилийтархьама. | И принесён был камень и положен на отверстие рва, и царь запечатал его перстнем своим, и перстнем вельмож своих, чтобы ничто не переменилось в распоряжении о Данииле. |
Цул тІаьхьа паччахь, шен цІийнан гІишло чу а вахана, юург а ца юуш, дІавижира, ур-атталла цхьана а тайпана шен самукъадаккхар а ца магош. Амма наб яйнера цуьнан. | Затем царь пошёл в свой дворец, лёг спать без ужина, и даже не велел вносить к нему пищи, и сон бежал от него. |
Іуьйранна сатоссуш хьала а гІаьттина, сихха лоьмийн орана тІевахара паччахь. | Поутру же царь встал на рассвете и поспешно пошёл ко рву львиному, |
Орана тІе а веана, иза латкъамечу озаца Даниале кхайкхира: «Даниал! Дийна волчу Делан лай! Ахьа Шена гуттара а Іибадат деш волчу хьан Деле кІелхьарваккхавеллий хьо?» | и, подойдя ко рву, жалобным голосом кликнул Даниила, и сказал царь Даниилу: Даниил, раб Бога живаго! Бог твой, Которому ты неизменно служишь, мог ли спасти тебя от львов? |
ТІаккха Даниала паччахье элира: «Паччахь! Вехийла хьо даим! | Тогда Даниил сказал царю: царь! вовеки живи! |
Сан Дала Шен малик даийтина. Цу малико лоьмийн батош дІакъевлина. Со Далла хьалха цІена волу дела, лоьмаша цхьа а тайпана зен-зулам ца дина суна. Ткъа хьуна хьалха а, паччахь, аса цхьа а тайпана зулам ца дина». | Бог мой послал Ангела Своего и заградил пасть львам, и они не повредили мне, потому что я оказался пред Ним чист, да и перед тобою, царь, я не сделал преступления. |
Паччахьна иза чІогІа хазахийтира. Ор чуьра Даниал хьалаваккхийтира цо. Даниална тІехь цхьа а тайпана хилла чов яцара, иза шен Делах тешаш хилла дела. | Тогда царь чрезвычайно возрадовался о нём и повелел поднять Даниила изо рва; и поднят был Даниил изо рва, и никакого повреждения не оказалось на нём, потому что он веровал в Бога своего. |
Паччахьо омра дира, Даниал бехке вина болу и нах а, церан бераш а, церан зударий а, схьа а балабай, ор чу кхийса аьлла. Орана буха а кхачале, лоьмашна карабахара уьш. ТІаккха цара, даьІахкаш а кегъеш, хІаллакбира уьш. | И приказал царь, и приведены были те люди, которые обвиняли Даниила, и брошены в львиный ров, как они сами, так и дети их и жёны их; и они не достигли до дна рва, как львы овладели ими и сокрушили все кости их. |
Цул тІаьхьа Дари-Ваша-паччахьо дуьнен чохь дехаш долчу массо а къаьмнийн а, халкъийн а, меттанийн а болчу нахе яздира: «Шу маьрша дехийла! | После того царь Дарий написал всем народам, племенам и языкам, живущим по всей земле: «Мир вам да умножится! |
Ас омра до, сан пачхьалкхан массо а маьІІехь адамаш, кхерамах дуьзна, дегадойла Даниалан Далла хьалха аьлла, Иза дийна волу Дела хиларна а, Цуьнан дахар даим долу дела а. Делан пачхьалкх йохалур йоцуш ю. Цуьнан олалла кхачалур доцуш ду. | Мною даётся повеление, чтобы во всякой области царства моего трепетали и благоговели пред Богом Данииловым, потому что Он есть Бог живый и присносущий, и царство Его несокрушимо, и владычество Его бесконечно. |
Стигалахь а, лаьтта тІехь а тамашийна гІуллакхаш а, тамашийна билгалонаш а гойту, паргІат а воккху, кІелхьара а воккху Цо. Лоьмийн ницкъах Даниал ПаргІатваьккхинарг а Иза ву». | Он избавляет и спасает, и совершает чудеса и знамения на небе и на земле; Он избавил Даниила от силы львов». |
Цул тІаьхьа Дари-Вашас паччахьалла динчу заманчохь а, парсихойн Къуреша паччахьалла динчу хенахь а, аьтто а хуьлуш, дика вехира Даниал. | И Даниил благоуспевал и в царствование Дария, и в царствование Кира Персидского. |
Бавел-мехкан паччахьо Белшацара куьйгалла дечу хьалхарчу шарахь Даниална вижначохь гІенах суьрташ дуьхьалхІиттира. ХІетахь и шена гина гІан, цуьнан маьІна а дуьйцуш, дІаяздира Даниала. | В первый год Валтасара, царя Вавилонского, Даниил видел сон и пророческие видения головы своей на ложе своём. Тогда он записал этот сон, изложив сущность дела. |
Шен дийцар дІадолош, цо яздинера: «Буьйсанна сайна дуьхьалхІоьттинчу суьртехь стигалан еа а маьІІера хьоькхучу мохо хІорд лестош гира суна. | Начав речь, Даниил сказал: видел я в ночном видении моём, и вот, четыре ветра небесных боролись на великом море, |
Цул тІаьхьа хІорда чуьра, цхьаъ вукхунах тера а доцуш, доккха диъ экха араделира. | и четыре больших зверя вышли из моря, непохожие один на другого. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.