raw_text stringlengths 2 128k |
|---|
food and drug administration |
david woodard david woodard ẹni tí a bí ní ọjọ́ kẹfà oṣù kẹrin odun 1964 6-04-1964 jẹ ọmọ amẹ́ríkà akọwe ati olùdaríorin |
article for the wikipedia guidelines see and to start a wikipedia article see article or articles may refer to |
omo yorùbá àwon omo yorùbá àwọn ọmọ yorùbá ń jẹ ẹ̀yà tó ń gbé ní gúúsù ìwọ̀ oòrùn àti àríwá apa àrin nàìjíríà àti gúúsù pẹ̀lú apa àrin benin lápapọ̀ àwọn agbègbè yí ń jẹ ilẹ̀ yorùbá èyí tó pọ̀ jù nínú àwọn ọmọ yorùbá ń gbé ní orílẹ̀-èdè nàìjíríà níbẹ̀ wọn jẹ okanlelogun nínú ọgọ́rùn-ún àwọn ará nàìjíríà àwọn ọmọ yorùbá ń jẹ ogójì mílíọ̀nù papò wọn dẹ́ jẹ ìkan nínú àwọn ẹ̀yà tó tóbi jú ní áfríkà èyí tó pọ̀ jù nínú àwọn ọmọ yorùbá máà ń sọ èdè yorùbá èdè yorùbá náà jẹ èdè nìjẹ̀r-kóńgò tó ní olùbánisọ̀rọ̀ ìbílẹ̀ tó pọ̀ jù |
8 flora 8 flora àmì-ìdámọ̀ jẹ́ pálánẹ́tì kékeré ní ibi ìgbàjá ástẹ́rọ́ìdì |
ènìyàn |
chuck mccann charles jonathan thomas chuck mccann september 2 1934 april 8 2018 je osere ara amerika |
william bliss baker william bliss baker ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kọkànlá ọdún 1859 ogúnjọ́ oṣù kọkànlá ọdún 1886 jẹ́ ọmọ bíbí ìlú amẹ́ríkà tí ó jẹ́ oníṣẹ́ ọnà tí ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ọnà ṣíṣe ní àkóko tí ilé ìwé hudson river ń kó'gbà wọ'lé baker bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1876 ní national academy of design níbi tí ó ti kọ́ ẹ̀kó pẹ̀lú bierstadt àti de haas lẹ́yìn èyí ó dá ilé iṣé ọnà sílẹ̀ ní clifton park new york àti new york city níbi tí ó ti ń ṣe iṣẹ́ ọnà pẹ̀lú ọ̀dà àti àwọn àwọ̀ olómi lóríṣiríṣi ó lé ní àádóje iṣé ọnà tí baker ṣe parí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì wà ní àwọ̀ dúdú àti funfun nígbà tí ó di ẹni ọdún mẹ́rin-dín-lọ́gbọ̀n baker tí ó ṣẹ̀ṣè bẹ̀rẹ̀ sì di gbajú-gbajà oníṣé ọnà tí ọ́́ fer̀an láti máa ya aworan ayika ku ni ile baba re ni hoosick falls new york iwe iroyin new york times salaye wipe iku re ti mu kí ìlú amẹ́ríkà pàdànú ọ̀kan lára àwọn oníṣẹ́ ọnà tí ọjọ́ ọ̀la rẹ̀ dára |
michelle creber michelle nicole creber september 7 1999 jẹ́ òṣèré ará amẹ́ríkà |
r lee ermey ronald lee ermey march 24 1944 april 15 2018 je osere ara amerika |
tristan thompson tristan trevor james thompson ojo ibi ojo ketala osu keta odun i991 je omo bibi ilu canada ti o n ere idaraya ti boolu alafowogba-sinu-awon fun awon cleveland cavaliers ti national basketball association nba o gba ere idaraya yi fun saa kan ni ile iwe giga texas ki a to gba wo'le si owo kerin ti gbogboogbo awon cavaliers ni odun 2011 nba draft awon egbe yi ni o tun s'oju fun ilu canada ni ibi idije gbogboogbo ti orile ede naa thompson wa lara awon ti o bori nibi idije nba championship pelu awon cavaliers ini odun 2016 |
ionuț silaghi de oas ionuț silaghi de oaș count de szilágyi-oaş ti a bi ni oṣù 16 1990 jẹ olorin ilu romania olugba ti awọn eniyan orin akọwe ati onisegun o jẹ olori orilọwọ ti idile ọlọgbọn szilágyi-oaş ati akowe agba lọwọlọwọ ti ansamblul oaşul o jẹ ile-iwe giga ti imọ imọ-ẹrọ ti cluj-napoca ati ti university of babeş-bolyai o tun pari oye giga kan ni imọ-ẹrọ imọ-ẹrọ ti cluj-napoca awọn aaye ayelujara miiran yi ni a kukuru article jọwọ mu yi |
wale ogunyemi olóyè wale ogunyemi ofr oṣù ògún ọdún 1939 sí oṣù ọ̀pẹ ọdún 2001jẹ́ àgbà-ọ̀jẹ̀ eléré onísẹ́ òṣeré ògbóǹtarìgì ọ̀ǹkọ̀tàn eré onísẹ́ àti onímọ̀ èdè yorùbá ọmọ orílẹ̀èdè nàìjíríà yoruba ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ìgbé -ayé ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ìgbé ayé ọjọ́ kejìlá oṣù ògún ọdún 1939 ni wọ́n bí i sí ní ìlú ìgbájọ ìpínlẹ̀ ọ̀ṣun apá ìwọ̀ oòrùn nàìjíríà àwọn òbí rẹ̀ ni kúsamuel adéọ̀ṣun àti mary ògúnyẹmí ó lọ sí yunifásítì ti ìbàdàn ní ọdún 1976 láti kẹ́kọ̀ọ́ ọlọ́dún kan nínú eré onísẹ́ ọdún yìí kan náà ni wọ́n yàn án ní amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ aṣèwádìí ní ibùdó ìmọ̀ ìbàdàn tí èkọ́ nípa adúláwò níbi tí ó ti padà fẹ̀yìntì unn iṣẹ́ iṣẹ́ ní bí ọdún 1960 síwájú ló bẹ̀rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré onísẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi ògbóǹtarìgì òṣeré pẹ̀lú iléeṣé tẹlifíṣàn apá ìwọ̀ oòrùn nàìjíríà bákan náà ló ṣisẹ́ pẹ̀lú ọ̀jọ̀gbọ́n wọlé ṣóyinká tí ó sì padà wà lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ olùdásílẹ̀ ṣóyinká orísun theatre ó di ààyò láti kópa nínú àwọn eré wọlé ṣóyinká níbi tí ó ti kópa ẹ̀dá ìtàn baálẹ̀ nínú lion and the jewel àti dende nínú kongi's harvest nítorí pé ó fakọyọ nínú ìkópa rẹ̀ ṣáájú bákan náà ló kópa nínú the beautification of area boy eré onísẹ́ wọlé ṣóyinká tí wọ́n se àfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ ni west yorkshire playhouse ní ọdún 1995 ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé eré onísẹ́ ló ti dá kọ tí ó sì ṣe àjùmọ̀kọ náà pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn kí ó tó di olóògbé ni oṣù ọ̀pẹ ọdún 2001 àkójọpọ̀ eré orí ìtàgé àti fíìmù the lion and the jewel kongi's harvest sango 1997 the beatification of area boy the ijaye war 1970 kiriji 1976 the divorce 1975 aare akogun 1968 everyman *eniyan 1987 langbodo 1979 àwọn oyè ìdánilọ́lá ààrẹ orílẹ̀èdè fi oyé pàtàkì dá a lọ́la gẹ́gẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ apàsẹ orílẹ̀èdè nàìjíríà olóyè májẹ̀óbàjẹ́ ti ìlú òkukù oyè tí olókukù tí ìlú òkukù fi dá a lọ́lá májẹ̀óbàjẹ́ ti ìlú òkukù oyè tí olókukù tí ìlú òkukù fi dá a lọ́lá íibọmọ pàsẹa opẹ̀lú àṣẹ ààrẹ orílẹ̀èdè nàìjíríà májẹ̀óbàjẹ́ ti ìlú òkukù oyè tí olókukù tí ìlú òkukù fi dá a lọ́lá |
olufemi bamiro olufemi adebisi bamiro je ojogbon ninu imo-ero sayensi o si je oga-agba ana fun ile eko giga fasiti ti ilu ibadan ibere igbe aye ati eko a bi olufemi ni ojo kerin-din-logun osu kesan odun 1947 ni ilu ijebu-igbo ipinle ogun o lo si ile iwe girama molusi ni ijebu-lgbo ati ile iwe girama ti ijoba ni ilu ibadan oun ni o si ni esi idanwo ti o dara julo ninu idanwo ti eko girama ti o tun ga si ti a se'to re lati owo cambridge fun odun 1967 leyin eyi o tesiwaju gegebi akeko shell lo si ile eko giga nottingham ni ilu nottingham orile-ede geesi nibi ti o ti keko gb'oye imo ijinle sayensi ninu imo ero sayensi pelu aseyori ipele ti o ga julo ni odun 1971 o sise fun igba die pelu ile ise shell-bp ni ilu naijiria gegebi onimo nipa opa epo ki o to lo si ile eko giga mcgill ni ilu montreal ni orile-ede kanada labe eto eko ofe alafowosowopo gbogboogbo ti ilu kanada nibi ti o ti gba oye omowe ni odun 1975 leyin odun meji ati aabo o pada si orile-ede naijiria nibi ti o ti bere ise olukoni ni ile eko giga fasiti ti ilu ibadan ni odun 1975 o si tesiwaju titi o fi di ojogbon akoko ninu imo ero sayensi ni ile eko giga naa ni odun 1983 o je ogbontarigi akose-mo-se lori awon oro ti o je mo sayensi ati imo ero eko giga ise asela ati imo nipa oniruru imo o ti ko opolopo iwe lori imo sayensi ati imo ero ninu awon iwe apileko ni orile ede yi ati ni awon orile ede agbaye ti o ku |
segun adewale aeroland ọ̀túnba ṣẹ́gun adéwáléti gbogbo eniyan mo si segun aẹṛ́oland ti a bi ni ojo keedogun sukarun odun 1966 je ogbontarigi onisowo eleyinjuanu ati oloselu ibere pepe ni ilu eko o si je omo bibi ebiklei ti nijpionleba ibile ijero ni ipinle ekit i o wa ni apa guusu iwo-oorun naijiria oun si ni asoju fun ekun iwo oorun ipinle ekooni ile asofin aga orile-ede onijaria lata ibnu egbe ose pdp nolonmiunira atio idiibo si ile asofin agba ni odun 2l 015 ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé a bí ṣẹ́gun adéwálé sínu ẹbí ọ̀̀gbẹ́́ni àti ìyáàfin mikaeli adéwálé tí agbo ilé àrẹmọ àti agbo ilé ọ̀gẹ́gẹ́nìjó ní ọjọ́ kẹ̀ẹ̀́dógún oṣu karùn ọdún 1966 ṣégun adéwálé lọ sí ilé-ìwé alákọ̀bẹ̀rẹ̀ ti seventh day adventist tí ó wà ní abúlé ọjà ní ìlú èkó láàrín ọdún 1972 àti 1978 ní ọdún 1979 àwọn òbí rẹ̀ pinnu láti mú àkọ́bí ọmọ wọn padà sí ìlú èk̀itì kí ó lè kọ́ àṣà ìṣẹ̀dálẹ̀ àti iṣẹ́ ìlú èkìtì dáadáa fún ìdí èyí ó wọ ilé ẹ̀kọ́ girama ti ìpótì ní ọdún kan náà ní ilé-ìwé yìí òun ni ó kéré jùlọ lọ́jó orí nínú àwọn tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù aláfẹsẹ̀gbá látìgbà yí ni ìwà ẹlẹ́yinjú-àánú ti bẹrẹ sí fi ara hàn nínú rẹ̀ ní àkókò tí ọjọ́ orí rẹ̀ kò tíì tó ǹkan nítorí tí ó ń ran àwọn aláiní lọ́wọ́ ní ìlú ìpoti nípa bíbá wọn ṣe iṣé ọmọ-ilé láì gba owo ọ̀yà bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò parí ẹ̀kọ́ girama rẹ̀ ní ìlú èkìtì síbẹ̀-síbẹ̀ ó ti ní òye tí ó pọ̀ jọjọ nínú ìwà ọmọlúwàbí àti ìṣẹ̀dálè ìlú èkìtì èyí t́i a mọ̀ mọ àwọn ọmọ èkìtì lópin rẹ̀ ó parí ẹ̀kọ̣́ girama rẹ̀ ní ilé ẹ̀kọ́ girama oríwù ní ìlú ìkòròdú ní ìpínlẹ̀ èkó ní ọdún 1983 ó sì gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì ẹ̀yẹ ní ilé-ìwé náà ṣeǵun adéwálé lọ sí ilé-ẹ̀kó àgbà fásitì ibadan láàrín ọdún 1986 àti ọdún 1990 ní bi tí ó ti kẹkọ̀ọ́ gboyè ìm̀ọ ìjìnlẹ̀ nípa àyíká ó tún kẹ́kọ̀ọ̀ si tí ó sì fi gba oyè ọ̀gá nínú ètò ìṣèjọba láti ilé-ẹ̀kọ́ àgbà fásitì ti ìpínlẹ̀ èkó ní ọdún 1995 bákan náà ni ó tún gba ìwé ẹ̀rí nínú ìmọ̀ nípa ìṣètò ìrìnà òjú òfurufú ní ọdún 2012 tí ó sì gba ìwé ẹ̀rí pé ó mọ̀ nípa àmójútó ètò ìrìnà ojú òfururú láti ̀ilú texas ní orílẹ̀ èdè amẹ́ríkà ní odun 2013 |
lawrence anini lawrence nomanyagbon anini c 1960 march 29 1987 jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè nàjíríà tí ó jẹ́ adigun-jalè aṣèrùbàlú ilẹ̀ ìbìní benin ní ọdún 1980s òun pẹlú abẹ́sinkáwọ́ rẹ̀ moday osunbor ìjọba mú lawrence aníní látàrí àwọn ìwà ìbàj̣ẹ́ rẹ̀ wọ́n sì paá ìgbésí ayé rẹ̀ wọ́n bí lawrence aníní ní abúlé kan tí kò ju ǹkan bí ogún ibùsò lọ láti ìlú bìní benin tí ó jẹ́ olú ìpínlẹ̀ ẹdó edo state aníní ni gbogbo ènìyàn tún pè ní 'the law' tàbí 'obvigbo' ó ṣe àtìpo wá sí ilè ìbìní nígbà kékeré rẹ̀ tí ó sì ḳọ́ bí wọ́n ṣe ń wa ọkọ̀ lẹyìn èyí ni ó di awakọ̀ agbérò taxi driver tó yanrantí ó di gbajú-gbajà ní ibùdókọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó lè darí ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ gànfẹ̀ ọlọ́kọ̀ náà lẹ́yìn-ò-rèyìn ó bèrè iṣẹ́ tí ó lodì sí òfin tì ́ó sì di ọ̀daràn nípa bíbá àwọn ọdaràn ènniyàn bi àwon ikọ̀ bàbá ìsàlẹ̀ àti àwọn adigun-jalè kó ẹrù òfin kò pẹ́ ló pinnu láti dá dúró gégé bíi ọ̀gá láyè ara rẹ̀ tí ó sì fa àwọn ènìyàn bíi monday osunbor friday ofege henry ekponwan eweka and alhaji zed zed tàbí zegezege mọ́ra láti bá wọn ṣiṣẹ́ pọ̀ wọ́n kọ́kọ́ bèrè níbi jíja ọkọ̀ gbà alọ́ni-lọ́wọ́gba ińú ọkọ̀-èrò lẹ́yìn èyí ni ó pẹ̀ka rẹ̀ dé abúlé àti ìletò pẹ̀lú gú́sù àti àríwá ilẹ̀ ìbìní ìkúnlápá tí àwọn ọlọ́pàá ń ṣe fún ọ̀gbẹ́ni aníní ni a gbàgbọ́ wípé ó jẹ́ kí ìwà ìdún-kokò àti ìṣẹ̀rùbàlú rẹ̀ ó peléke sí nị́ 1986 nígbà tí ọwọ́ tẹ méjì lára àwọn abẹ́ṣin-káwọ́ rẹ̀ tí wọ́n sì fojú balé ẹjọ́ tí ilé ẹjọ́ sì fì ìyà tó tọ́ jẹ wọ́n pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ọlọ́pàá nípa fí fìdí òkodoro ẹjọ́ múlẹ̀ nílé ẹjọ́ láì wo ọ̀pọ̀lọpọ̀ owó àbẹ̀tẹ́lẹ̀ tí aníní ti fún wọn látàrí ìwà àgbẹ̀yìn-bẹbọ-jẹ́ tí àwọn ọlọ́pàá hù sí yìí ló jẹ́ kí ó fa ìbínú yọ ní oṣú august 1986 nípa ṣíṣàkọlù sí ilé ìfowó-pamọ́ ní èyị́ tí ọlọ́pàá kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ nathaniel egharevba àti àwọn mélòó kan pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ sínú àkọlù náà ní fọná-fọnṣu nínú oṣù yí kan náà ni àwọn ọlọ́pàá méjì kan náà tún tókú lá lọ́wọ́ ìbọn aníní nígbà tí wón ń gbìyànjú láti da ọkọ́ rẹ̀ dúró ní ojú pópó láàrín oṣù mẹ́ta aníní ti gbẹ̀mí lẹ́nu ọlọ́pàá mẹ́sàán ìlọ́nilọ́wọ́-gbà aníní nínú àkọlù tí ó wáyé ní august 1986 aníní àti àwọn ọmọlẹ́yìn rẹ̀ kolu ilé ìfowó-pamọ́ first bank sabongida-ora níbi tí wọ́n ti kó ẹgbẹ̀rún méjì #2000 ṣùgbọ́n bí owó tí wọn jíkó yìí kò ṣe tó mutí fún wọn nà́́à ni wọ́n pa ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ènìyàn nínú àkólu náà pèlú nígbà tí ó di oṣù september 6 ọdún yìí kan náà ikọ̀ aníní já ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ pijó 504 peugeot 504 kan gbà lọ́wọ́ ọ̀gbẹ́ni albert otoe tí wọ́n sì ṣekú paá tí wọ́n sì gbé òkú rẹ̀ pamọ́ síbìkán ẹni tí ó jẹ́ awakọ̀ igbákejì ọ̀gá àgbà ọlọ́pàá pátápátá assistant inspector of police christopher omeben lẹ́yìn ǹkan bí oṣù mẹ́ta lẹ́yìn ikú awakọ̀ yìí ni wọ́n tó rí òkú rẹ̀ ní ibùsò méèdógún ní òpópónà márosẹ̀ benin sí agbo ní ọjọ́ kejì tí aníní àti àwọn ikọ̀ rẹ̀ gba ọkọ̀ ọgá ọlọ́pàá yìí ni ó tún fi ọkọ̀ pàsáàtì tí ó jẹ́ wípé ó já gbà ló tún fi já ọkọ̀ pijó 504 mìíràn gbà nítòsí ilé àjọ fedeco ní bìní ọjọ́ meji lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ yí àwọn ikọ̀ aníní pa ọlọ́pàá méjì ní ìjọba ìbílẹ̀ orhiowon ní ìpínlẹ̀ náà nínú oṣù yí bákan náà àkọlù mẹ́ta ó̀tọ̀ọ̀tọ̀ tún wáyé ní eyi tí ó ń tọ́ka sí iṣẹ́ ọwọ́ aníní lára àwọn tí wón gbẹ́mìí mì nínu akolú náà ni frank unoarmi ẹni tí ó ṣíṣẹ́ pẹ̀lú ìwé ìròyìn nigerian observer ìyáfin rèmí ṣóbánjọ onímọ ìjìnlẹ̀ ìṣirò àti bí wọ́n ṣe tún já ọkọ̀ mèsí-olóyè mercedes benz kan tí ó jẹ́ tí ọba ovie tí ìlú ugheli ṣáájú kí oṣù sepetember 1986 ó tó tẹnú-bepo aníní ya wọ ilé epo kan ní òpópónà wire road bìní níbi tí ó gba owó ọjà tí wọ́n tà lọ́jọ́ náà tí ó sì yìnbọn fún ọ̀kàn lára àwọn òṣìṣé ibẹ̀ lẹ́yìn èyí ni ó bèrè sí ní fọ́n owó fún àwọn ènìyàn kí won lè jẹ́ kó rọ́nà loàkọlù aníní tí ó paba-n-barì jùlọ ni èyí tí ó wáyé ní àyájọ́ ọ̀jọ̀ òmìnira ilẹ̀ nàìjííríà october 11986 nígbà tí kọmíṣánà àwọn ọlọ́pàá fún ìpínlẹ̀ ìbìní casmir igbokwe nígbà tí ikọ̀ aníní dènà dèé tí ó sì kù gín-ń-gín kí wọ́n fi ọta ìbọn já imú kọmíṣánà náà dànù ṣùgbọ́n ewú hu ọ̀gá ọlọ́pàá náà pẹ̀lú egbò oríṣiríṣi lára rèbákan náà ṣáájú àkọlù sí ọ̀gá ọlọ́pàá yìí ni àwọn ọmọlẹ́yìn aníní ti fìbọn gbẹ̀mí ọlọ́pàá kan láàrín ìgboro bìní òfin gẹ́gẹ́ bí ìnagijé rẹ̀ ó gbìyànjú láti sá mọ́ àwọn ọlọ́pàa ́lọ́wọ́ pẹ̀lú bí ó ṣe fi ọkọ̀ rẹ̀ sí àwà-sẹ́yiǹ láti agbo delta state títí dé ìgboro ìbìní edo state bákan náà ní oṣù october 21 ọdún 1986 aníní àti àwọn ẹ̀gbẹ́ adigunjalè rè gba ẹ̀mí akọ́ṣé-mọṣé oníṣègùn òyìnbó kan ọ̀gbẹ́ni ao emojeve nígbà tí ẃn yinbọn fun nị agbègbè textile mill ní ìgboro ìbìní síwájú síi wón digun-jalé ní ilé ìfowó-pamọ́ african continental bank tí wọ́n sì kó ǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́tàdín-láàdọ́ta náírà #46000 ní ọjọ́ kejì ̀akọlù yìí aníní sọ ara rẹ̀ di bàbá kérésì pèlú bí́ ó ṣe ń fọ́n owó fún ọ̀pọ̀ àwọn bàbá-lójà àti ìyá-lọ́jà ní abúlé kan tí ó wà ní ìtòsí́ ìbìní báyìí ni òkìkí aníní bère sí ń tàn ká bí ìràwọ̀ ọjọ́ kẹrìnlá tí ó sì fẹ́rẹ̀ tẹ̀wọ̀n ju ti ishola oyènúsì ìgárá ọlọ́ṣà tí ń kólé ọba lójú-mọmọ tí ò lògbà ní 1970s àti ti ìgárá ọlọ́ṣà youpelle dakuro tí ó jẹ́ arógun sá ọmọ ogun ilẹ̀ nàìjííríà kan tí ó wà nídìí ìdigun-jalè ọ̀sán gan-gan kan tó wáyé ní ìgboro èkó ní 1978 nínú àkọlù-kọgbà tí ọlọ́pàá méjì ti sọ èmị́ wọn nù bákan náà ni a tún gbọ́ wípé aníní kọ oríṣiríṣi lẹ́tà sí àwọn ilé-iṣé ìgbóhùn-sáfẹ́fẹ́ tí ó sì ń dínbọ́n gẹ́gẹ́ bí olóṣèlú lạ́ti ṣàfihàn ìwà ìdigun-jalè rẹ̀ gbogbo olórí orílẹ̀-èdè ìgbà náà láyé ológun ọ̀gágun ibrahim babangida wá ń kọminú púpọ̀ lórí bí adigun-jalè afẹ̀mí ṣòfò aníní ṣe ń da ìlú rú ló bá pàṣe pé kí àwọn ọmọ ogun ilè ó ṣe àwárí rè tòun tàwọn ìsọmọgbè rè ní eye-ò-sọkà báyìí ni àwọn ọlọ́pàá bẹ̀rẹ̀ sí ń ṣe ìwádìí ọ̀tẹlèmúyẹ́ lóríṣiríṣi ní ìpínlẹ̀ bende tí àwọn afurasí náà ń gbé lásìkò náà lásìkò yìi gan ni gbogbo nàìjííríà wá wà ní ìbẹ̀rù tí wọ́n sì ń kọminú lórí àwọn adigun-jalè náà pẹ̀lú iṣẹ́ ọwọ́ wọn pẹ̀lú gbogbo ìdààmú-dàabo àwọn ọlọ́pàá lórí mímú àwọn ìgárá ọlọ́s̀à náà ló já sí pàbó ẹ̀wẹ̀ ń ṣe ni wọ́n tún gbèrú si sị ìyàlẹ́nu ń ṣe ni àwọn ará agbègbè bẹ́ndẹ̀ ṇ sọ̀rọ̀ nípa àwọn ìgárá ọlọ́ṣà náà gẹ́gẹ́ bí ẹni tí apá ìjọba kò lé ká nígbà tí olórí orílẹ̀-èdè ọgágun ibrahim babangida kọjú sí ọ̀gá àgbà àwọn ọ́lọ́pàá yán-yán etim inyang lẹ́yìn ìpàdé àpéjọpọ̀ àwọn ológun ìyẹn armed forces ruling council pé ọ̀gbẹ́ni aníní tí mo ní kí o mú fún mi ń kọ́ lásìkò yìí gan ni àwọn ìwé ìròyìn àti àwọn ìwé àtèjáde ojoojumọ́ ilẹ̀ nàìjííríà bẹ̀rẹ̀ sí ní gbé àwọn ìròyìn ọ̀lọ́kan-ò-jọ̀kan nípa aníní tí wọ́n sì ń pèé ní oríṣiríṣi orúkọ kànkà-kànkà gẹ́gẹ́ bí 'ìpèníjà aníní' 'ìròyìn aníní' 'òkodoro aníní' 'ọ̀gbẹ́ni náà-lawrence aníní' 'aníní ìbẹ̀rù' 'aníní jack the ripper' àti 'ọ̀gbẹ́ni aníní robin hood ti bendel' àti bẹ́ẹ̀ bẹ́è lo kódà ìwé ìròyìn the guardian bèrè wípé ǹjẹ́ wọ́́n ha lè rí ọ̀gbẹ́ni òfin tí ń jẹ́ aníní mú bí bí wọ́n ṣe mú aníní lẹ́yìn ò rẹ̣yìn superintendent káyọ̀dé uanreroro ló ṣakin ó sì fi wa egbò dẹ́kun sí ìwà ìṣẹ̀rùbàlú aníní àti àwọn ọmọlẹ́yìn rẹ̀ ọ̀gá ọlọ́pàá yì mú ògbóntagì ọlọ́ṣ̀a yìí ní december 3 1986 ní ojúlé kẹrìndínlógún òpópónà oyemwosa tí ó dojú kọ ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀r̀ẹ iguodala bìní anini ni o wa pelu awon obinrin mefa awon olopaa ya wo inu ile ti anini fi se ibuba naa latari ofofo ti awon aladuugbo se fun awon olopaa oga olopaa naa lo mu anini pelu iko awon olopaa mewa pere oga olopaa naa lo kan ilekun iyara ti anini wa ti oun naa si si lekun woorowo leni ti o wo pata nikan won mu anini sikun ti oun naa ko si bawon janpata pupo sugbon ohun ti a gbo ni wipe ore-binrin re kan lowo si bi awon olopaa se ri mu obinrin naa ti ba awon ogun ati awon nkan agbara re kan je saaju ki awon olopaa to de n se ni oro naa dabi ti samsoni inu bibeli ni iyalenu lo je fun anini fun ra re bi won se ba lojiji ti oun naa si fe da bi ogbon nigba ti won beere lowo re ibi ti anini wa oni ahh o ti sa pamo si abe ibusun ni iyara keji bi o se so bayi tan o gbiyanju lati koja lara oga olopaa naa sugbon iyen da lowo ko nigba ti o kan oga olopaa naa ni igbo amo asise nla gbaa ni fun uanrenroro sare fi ese te atanpako ese re mole o fa ibon yo o si ro bajinatu si ni koko-se anini gbiyanju lati bo mo won lowo sgbon awon olopaa toku mu so bi eran ti won si n yin ibon fun ni kose-kose debi wipe kokose re ohun fere ja kuro lara re latari ojo ibon ti o baa nibe anini kee tirora tirora awon olopaa tun wa beere lowo re wipe se iwo ni anini oun naa wa fesi wipe wo omo iya mi mi o ni tan e mi o si ni paro fun eemi ni anini lati ibi ni won ti mu lo si ile agbara awon olopaa ni bi ti apase awon olopaa pata pata ti n duro lati fidi ododo re mule pe looto ni won ri anini mu fu asiko ti anini fi wa ni ahamo awon olopaa ede adamodi geesi ni o fi n soro tori ko lo si ile-iwe kankan bayii ni o bere si ni tu awon asiri kan fun awon olopaa nipa awon ise laabi ti oun ati awon iko re ti seyin o tun fidi re mule wipe igbakeji re osunbo lo yinbon fun oga awon olopaa ipinle naa tele iyen akagbosu won gbe anini lo si ogba itoju awon ologun latari ojo ibon ti won ro si ni koko-se leyi to sokunfa ki wo bi won se ge ese naa kuro won ri igbakeji re osunbof naa m ni ojo aje ose keji nigba ti won tu gbogbo ibuba awon olosa naa won ri nkan ogun to lagbara orisirise ko paa pa julo eyi ti anini ma n wo sidi re nigba ti o ba digun-jale lowo o seni laanu wipe anini iberu to n ko jini-jini oun iberu ba gbogbo ilu wa deni ti o sunkun bi omo owo nigba ti won fi si ahamo ti ko si ni anfani lati tawo si awon ohun ija oloro re ti o si n jewo awon ese re bi oponu o ya opo eniyan lenu wipe anini le di ko tonkan loju muju-muwa bí àṣírí ìyámù àti àwọn mìíràn ṣe tú laipe ti owo te anini ati awon isongbe re n se ni won bere si ni tu awon asiri ikoko to wa laarin awon ati awon olopaa to je agbode-gba fun won bi won se n tu awon asiri ise abenu olopaa fun awon ni ipinle naa ti won si tun n gba awon ni imoran ona ti awon le gbe ise laabi awon gba ti owo ko fi ni ba won rara anini daruko oga olopaa iyamu gege bi eni ti olopaa to ma n ko ibon ati awon ohun ija oloro miiran fun awon lasiko ise buburu won anini ko sai menu baa wipe iyamu ma n dara po mo won lati pin ninu gbogbo ohun ti won ba ri ko bo lati ibise won o te siwaju nipa bi iyamu se gbimo lati pa igbakeji alamojuto agba awon olopaa iyen christopher omeben ni eyi ti o je pe awako re otue ni won ri pa sergent iyamu ti anini ati awon omoleyin re ma n saba pe ni 'baba' ni o ti ko ile alaruru si igboro benin pelu orisirisi ohun to ti ri pin ninu gbogbo ohun ti awon olosa naa ti n ri ko lateyinwa ìgbẹ́jọ́ àti ìdájọ́ iḱú aníní wọ́n gbe anini dé ilé ẹjọ́ lórí aga arọ látàrí ẹsẹ̀ rẹ̀ ti wọ́n ba gé kúrò títí wọ́n fi parí ìgbẹ́jọ́ rẹ̀ ọ̀gbẹ́ni iyamu ní tirẹ̀ jiyàn wípé òun kò mọ anini rí débi wípé òun yóò ba dòwò pọ̀ ṣùgbọ́n anini kọ̀ jálẹ̀ wipe iró ni iyamu ń pá ó sìn bú iyamu wipe 'òpùrọ́ aláìlójúgì ṣùgbọ́iẹ́ígbà bíe ọ́n ṣrììdájọ́ò ìí íwájọ́niwájọ́ adajìdíamẹ̀s úlẹ̀-aípéeẹjọ́leóeóò tùlọa í álegbàgbéebí nọ́nigáońo ọ̀rọ̀iìwàtọ̀daràtiọí ̣pílẹ̀l- èdèàáìí adájọ́ wípé òóòá ẹ́íìrántí júburú-án aọrọjọ́reọkàndínlógúa ninṣùyoẹ diọdúi male gbagbe ti won ba n sọ́no iwẹ̀yìnarọn ni àgbá ede yii sugbon yoo je iranti to buru julo mo si mo wipe perete tabi ki a ma ri eni ti yoo fun omo re ni iru anini yii ojo kokandinlogbon osu keta odun 1987 march 291987 ni won fi eyin won ti agba àwọn ìtọ́ka sí jstor |
omupo omupo tabi omu-ipo je ilu ad'ayeba ti o je mo igbomina ni ipinle kwara o je okan lara awon ilu ti o l'okiki ni ijoba ibile ifelodun o wa ni agbegbe guusu-ila oorun ipinle naa oun ni olu-ilu fun agbegbe merin-le-logbon ti o wa ni adugbo omupo oun tun ni olu-ilu agbegbe omupo/idofian ni ijoba ibile ifelodun oun kanna ni o si je gboogi agbegbe idibo fun yiyan asoju si ile igbimo asofin ti ipinle kwara fun ipin asofin omupo lati odun 1979 agbegbe omupo wa ni apa ila-oorun gege bi o ti wa lori aworan agbaye alaye ipo ati alaye agbegbe ni soki o je iwon maili igba-din-mesan kilomita meji-din loodunrun le mewa guusu-iwo oorun si abuja maili merin-le-logun kilomita meji-din-logoji guusu-ila oorun si ilorin maili meta kilomita marun ariwa-iwo oorun si ajasse ipo maili mewa kilomita merin-din-logun ariwa-ila oorun si offa maili meji-din-logoje 138 miles kilomita igba le meji-le-logun ariwa-ila oorun si ibadan ati maili igba le meta-din-logun kilomita oodunrun le laadota ariwa-ila oorun si eko |
rodney joseph johnson rodney joseph johnson october 24 1965 - september 21 2006 jẹ́ agbófin ró lábé ilé iṣé ̣ọlọ́pàá houston ẹni tí ó lo ọdú mẹ́rìnlá 14 years pẹ̀lú ilé iṣẹ́ nàà ṣáajú ìpapòdà rẹ̀ lẹ́nu iṣẹ́ ni ́ọjọ̣́ kọ̣kànlé-lógún oṣù kẹ̣́jọ ọdún 2006 juan leonardo quintero tó jẹ́ ẹni tó gbònà àìtọ́ wọ ilẹ̀ mexico lẹ́yìn tí wọ́n ti le kúrò ní ilẹ̀ america fún èsù ìfipá-báni lòpọ̀ tí ó hù sí ọmọbìnrin kan ṣùgbọ tí ó padà wọ ilú náà ó gbìyànjú láti dojú èsùn tí wọ́n fi kàn án tí wọ́n sì fi sílẹ̀ lẹ́yìn tí ìwé ìròyìn gbe wì́pé ó ní àrùn ọpọlọ kan ní ọ̀dún 2008 wọ́n dájọ́ ẹ̀wọ̀n gbére life imprisonment fún quintero fún ìwà ọ̀daràn rẹ̀ náà ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rè wọ̣́n bí rodney johnson ní ọjọ́ karùndínọ́gbọ̀n oṣù kẹ́sàán ọdún 1965 october 25 1965 sí ìdílé david e johnson àti cynthia johnson nílùú houston texas ní déédé ọmọ ọdún mẹ́rìnlá age 14 johnson lọ sí oakland ìpínlẹ̀ california ó kàwé ní ilé-ìwé gíga ti oakland technical high school ó sì kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní ọdún 1984 lẹ́yìn tí ó kàwé-gboyè tán ó forúkọ sílẹ̀ láti dara pọ̀ mọ́ ọmọ ogun ilẹ̀ amẹ́ríkà us tí ó sì sin ilẹ̀ baba rẹ̀ fún ọdún mẹ́fà gbáko ìtàn iṣẹ́ agbófinró rẹ̀ johnson sin ilẹ̀ baba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọlọ́pàá ọmọ ogun military policeman nínú ọmọ-ogun us àti gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ma ń ṣàtúnṣe sí ìwà ọ̀daràn nílé iṣẹ́ ọlọ́pàá texas department of criminal justice ṣáájú kí ó tó dara pọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ ọlọ́pàá houston police department ní 1994 wọ́n fun ní àmì ẹ̀yẹ ẹni tí ó ma ń gba ẹ̀mí ará ìlú là jùlo láti ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá houston police department àti àmì ẹ̀yẹ akínkanjú ní texas bákan náà fún iṣ́e tí ó ṣe ní southeast gang task force lẹ́yìn tí ó sin southeast gang task force tán wọ́n gbe lọ sí traffic division ní ibi tí ó ti fẹ́ràn iṣẹ́ tí ó tún ṣe síi gidi-gidi ìyàwó rẹ̀ joslyn johnson náà tún jẹ́ sergeant ní ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá houston iṣẹ́ tí ́ ṣe kẹ́yìn kó tó kú ni ojo kokanle-logbo osu kesan odun 2006 september 21 2006 johnson gan ni oko ti o n sare asapajude kan ni iwon 50 mph si 30 mph ni opopona randolph nitosi braniff ti o un sumo william p hobby airport southeast ti downtown oko ti8 o sare asa-pajude yii je oko olopon-foodu ford pickup truck ni eyi ti o je pe juan leonardo quintero lo waa johnson da oko naa duro ti o si beere fun iwe-awako quintero ni eyi ti quintero ko le mu jade fun idanimo jhonson ba kuku mu ti o si fi mamu-gaari si lowo o tii sinu oko agbofinro re o ti lekun mo lati ko iwe ijabe-esun lolri quintero nibi ti jhonson ti n se eyi lowo ni quintero ti ra pala yi owo re pada siwaju toun ti mamu-gaari owo re ti o si mu ibon ilewo kan 9mm caliber handgun ti o so mo okun idi re ti o si yiin fun olopaa johnson amo ki jhonson to ku o gbiyanju lati te ero ipe paja-wiri ti o wa nibi oko re ni eyi ti o sofofo fun ile-ise olopaa wipe olopaa kan wa ninu idaanmu lowo lowo leyin ti quintero yinbon lu johnson tan o tun yinbon ti oko eso oju popo to wa nitosi ibe sugbon o tase nigba ti awon olopaa to ku debe won ba quintero leni ti o si jokoo seyin oko ti jhons fi si tou ti mamu-gaari owo re pelu ibo t mu dani won si fi quintero si ahamo rtin igba naa ìsìnkú àti ìṣẹ̀yẹ ẹni rere ojo ketadinogun osu kesan odun 2006 september 27 2006 ni won sin johnson o le ni egberun merin eniyan ti o wa sibi ayeye isinku oloogbe naa yato si laami-laaka ninu ise olopaa ni ipinle naa idawo jo po ti o le ni 87000 ni won da jo fun iese olopaa ologbee naa ti egbe organization for family members of fallen firefighters and police officers naa si tun seye tiwon naa fun olola-julo ti ipinle texas iye rick perry naa da jhonson lola pelu ami eye ti 'star of texas award' eyi ti won ma n fun akoni agbofinro toba ku senu ise re koda awon omo ile igbimo asofin agba ti ipinle texas the texas senate naa tun fun ni ami eye idani-lola ìpẹ̀jọ́ opó iyawo johnson ti oruko re n je joslyn pe ejo meri otooto leyin iku oko re ni odun 2008 o pe ilese olopaa ti oko re sise keyin lejo wipe iyen houston police department fun 'iku aito' atari wipe ile ise olopaa naa pe won ko gba olopaa meji laye ati sise po ni eyi ti won da opo ninu ejo naa nu ekeji ni pipe aajo houston lejo lori ' ikuna lori ifito ilesse awon olopaa oju popo leti oruko awon arufin eto irin-ajo towo awon agbofinro to n ri si eto iwolewode arinrin-ajo ni ipine naa' ti o si bu enu ate lu wipe ko bofin mu ni 2010 won da ejo yii nu ni ile ejo apapo kan ti o n je federal district court ti won sin so wipe ejo naa ti fara pe ejo akoko ju ni 2011 bakan naa us court of appeals for the fifth circuit sayi pada lori ero won pelu iwadi wipe esun joslyn jhonson tako opo ninu ofin ti won iyen 'hpd' ni eyi to sokufa iku ogbeni rodney jhonson ọ̀daràn juan leonardo quintero ti o je omo marundinlogoji 35 ni o je arinrin-ajo lona ti ko bofin mu ti o si tun ni akosile wipe o ni arun opolo atari isubu re latigba ewe re quintero koko wo us ni odun 1994 lona aibofinmu nipa da matamoros koja ti o si houston won tun mu ni 1995 fun iwa omuti para bakan naa ni won tun m fun wiwa oko pelu iwe idanimo ti won fura si ni 1996 ni odun 1998 o bebe fun idariji lori iwa aito to hu si omode-binrin omo odun mejia 12kan pelu ki won ba poun fowo eo ejo naa seyin ni april 1999 won tii mole fun rirufin irina ti won si da pada si mexico ni osu to te le ni opin odun 1999 eni ti o ni okowo landscaping business ti o gba quintero sise ni houston ya ni owo pe ki o fi ya oko ka ti won n pe ni coyote pe ki o fi ko fi se fayawo koja ni ibode leyinn ti quintero yinbo gbemi johnson kia ni won ti mu ti wo si fi si ahamo awo olopaa o bebe pe oun ko moomo paa lati wipe ori ou ko pe rara adajo ti o gbo ejo naa ko teti gbo oro enu re o si dajo ewon gbere fun ni odun 2008 ewe o btun je okan lara awon ti owo te lasiko ti won gbiyanju lati sa jade ni ogba ewon allan b polunsky unit ogba ewon ti o wa ni livingston texas ni odun 2010 ṣíṣe ìdájọ́ agbódegbà ọ̀daràn náà ni odun 2009 robert lane camp eni ti o ni ilese landscaping ti o gba quintero sise ti o si ya nile gbe jewo pe looto ni oun jebi esun ti ijoba fi kan oun pe oun gba alejo aito to wolu lona aito sile ti ou si raan lowlo lati huwa odaran sugbon ki ioba dakun-dabo ki won fowo wonu dariji oun ni ile-ejo us district court for the southern district of texas ni odun 2010 ni won da camp lejo ewon osu meta pere ninu ie ara re home confinement ti won si tun fi si abe iso awo lopaa fu odidi oduo marun eleyii yoo je gege bi ijiya ati ikilo fun enikeni ti o ba tun gba alejo to wolu lona aito gege bi oun ti us attorney don degabrielle so ni houston |
bimbo akintola bímbọ́ akíntọ́lá tí wọ́n bí ní ọjọ́ kàrún-ún oṣù karùn-ún ọdún 1970 jẹ́ òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò ọmọ orílẹ̀-èdè nàìjíríà ìbèrè ìgbé ayé àti èkó rè wón bí akíntôlá ní ojó karùn ún osù karùn-ún odún 1970 bàbá rè jé omo bíbí ìpínlè oyo tí ìyá rè sì jé omo bíbí ìpínlẹ̀ edo ó lo sí ilé-ìwé alákóbèrè ti àwon ìjo àgùdà tì ó wà ní ni agbègbè maryland ní ìpínlẹ̀ èkó leyin eyi o tesiwaju lo si ile eko girama ti awon ologun ti o wa ni ìpínle èkó o k'eko gboye imo nipa ere ori itage lati ile eko giga yunifasiti ti ibadan iṣẹ́ ise akoko ti o gbe jade ni eyi ti o se ninu fiimu owo blow ni odun 1995 eleyi ti oun ati femi adebayo jo se ati eyi ti o tun se leyin re ti a n pe ni out of bounds ni odun 1997 ti o se pelu richard mofe damijo awon onworan fiimu so wipe oun ni o mo ere itage se ju ni odun 2013 nigba ti won wo ipa ti o ko ninu fiimu ni odun 2013 ninu eto ti a ti n mo riri awon elere ori itage ni orile ede naijiria |
doda dorota rabczewska ojoibi 15 february 1984 je osere ara orile-ede poland |
tego calderon tegui calderon rosario ojoibi february 1 1972 jẹ puerto rican rapper ati reggaeton singer |
dharius alan alejandro maldonado tamez ojoibi september 24 1984 to gbajumo pelu oruko ori itage re dharius jẹ mexican rapper dharius gbajumo be rapper lati gangsta rap |
akínwùmí iṣọ̀lá ọ̀jọ̀gbọ́n akínwùnmí ìṣọ̀lá ni a bí ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣùkejìlá ọdún 1939 tí ó sì tẹ́rí gbaṣọ ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kejì ọdún 201824 december 1939 17 february 2018 ni ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èd̀e nàìjíríà ó sì tún jẹ́ olùkọ̀tàn òṣèré-orí-ìtàgé olùgbáṣà lárugẹ àti onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ó di ìlú-mọ̀ọ́ká jákè jádò àgbáyé fún ìmọ̀ ìṣowọ́ kọ̀wé rè àti bí ó ṣe ń gbé àṣà pàá ̀paá yorùbá lárugẹ ìtàn ayé rẹ̀ àti àwọn iṣẹ́ rẹ̀ wòn bí ìṣọ̀lá ní ìgboro ìlú ìbàdàn ní ọdún 1939 ó sì lọ sí ilé ìwé alákọ̀ọ́-bẹ̀̀rẹ̀ lábọ̀dé methodist school àti ilé ìwé gíga ti wesley college bákan náà ló tún lọ sí ilé ìwé ẹ̀kọ́ àgbà ti ìbàdàn university of ibadan níbi tí ó ti gba oyè ba nínú ìmọ́ èdè faranse french bákan náà lo tún kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ nínú lítíŕeṣ̀ọ èdè yorùbá ní ilé ẹ̀kọ́ àgbà ti ìlú èkó university of lagos ní ọdún 1978 ṣáájú kí ó tó bẹ̀rẹ̀ iṣé gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni ní ilé ẹ̀kọ́ gíga ti ọbáfẹ́mi awólọ́wọ̀ university ní ilé-ifẹ̀ wọ́n fun ọ̀jọ̀gbọ́n akínwùmí ìṣ̀ọlá ní oyè ọ̀jọ̀gbọ́n ní ilé-ifẹ̀ bákan náà ní ọdún 1991 gẹ́gẹ́ bí àmì ìdánimọ̀ fún iṣẹ́ rẹ̀ kan eré ónise ońitàn kan tí ó kọ́kọ́ kọ ní ọdún 1961 sí 1962 ìyẹn ẹfúnṣetán aníwùrà nígbà tí ó wà ní akẹ́kọ̣̀ọ́ nílé ẹ̀kọ́ àgbà ti ìbàdàn lẹ́yìn èyí ni ó kọ ìwé eré oníṣe ó lekú ní ọdún 1986 òun ni ó tún kọ orin ìwúrí ilé-ẹ̀kọ́ ná̀a tí wọ́n ń kọ nilé ẹ̀kọ́ náà títí dòní ni fásitì ìbàdàn lẹ́yìn àwọn ìwé ̀itàn àr̀osọ òkè wọ̀nyí ó tún tẹ̀ síwájú láti kọ onírúurú àwọn ìwé eré onítàn eré oníṣe ìtàn ọlọ́rọ̀ geere àti oríṣiríṣi àwọn ìtàn akọni ìgbà ìwáṣẹ̀ bákan náà lótún pẹ̀ka dé ilé iṣé ìwé ìròyìn tí ó sì tún ní ilé iṣẹ́ tí ó ń gbé onírúurú àwọn ìtàn eré oníṣe tí ó ti kọ jáde sí sinimá àgbéléwò ẹ̀wẹ̀ ìṣọ̀lá kò ṣàì kọ ọlọ́kan ò jọ̀kan ìtàn ní ̀edè gẹ̀ẹ́sì tí ó sì tún ṣògbùfọ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ àpilẹ̀kọ ní èdè gèẹ́sì english si ede abinibi re tii se ede yoruba bi o tile je pe o ni afojusun apileko oun yoo da le wujo yoruba ní ọdún 2000 wón fi àmì ẹ̀yẹ national merit award and the fellow of the nigerian academy of letters da lọ́lá fún iṣ́ẹ ribi ribi rẹ̀ bákan náà ló tún jẹ́ olùkọ́ alábẹ̀wò sí ilé ìwé ẹ̀kọ́ àgbà ti ilẹ jọ́gíà university of georgia àwọn ẹbí rẹ̀ akínwùnmí ìṣọ̀lá fẹ́ ̀iyàwó tí ó sì bímọ mẹ́rin ìpapòdà rẹ̀ akínwùnmí ìṣọ̀lá kú nínú ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kejì ọdún 2018 ti wón sì sín sí ìbàdàn ní ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ọmọ ọdún méjìdínlọ́gọ́rin 78 ni ìṣọ̀lá ṣáájú ikú rẹ̀ àwọn ìtọka sí |
peter fatomilola wọ́n bí peter fátómilọ́lá' ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kínní ọdún 1946 ó jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀-èdènàìjíríà ó sì jẹ́ òṣèré orí ìtàgé olùkọ̀tàn akéwì àti ògúná gbòǹgbò níbi ká kọ eré-oníṣe playwright ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀ wọ́n bí peter fátómilọ́lá ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kínní ọdún 1946 sí ìjọba ìbílẹ̀ ìfisàn èkìtì ó jẹ́ ọmọ olúwo ní èyí tí a gbàgbọ́ ẃipé ó ṣe okùnfà àwọn ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí babaláwo nínú ọ̀pọ̀ eré orí-ìtàgé ilẹ̀ naijiria ó dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèré olókun ní 1967 lábẹ́ àkóso ọ̀jọ̀gbọ́n olóògbé ọlá rótìmí gbajú gbajà òǹṣèré orí-ìtàgé dramatist àti olùkọ̀tàn àdídùn ní ilé-ẹ̀kọ́ àgbà ti ilé-ifẹ̀ tí wọ́n sọ di ọbáfẹ́mi awólọ́wò university bákan náà ni peter tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ àgbà ilé-ifẹ̀ ìyẹn ọbáfẹ́mi awólọ́wọ̀ university níbi tí òun pàá pàá ti kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ìmọ̀ theatre art ní 1978 òun náà tún ni ẹni tí ó kọ́kọ́ kópa gẹ́gẹ́ bíi papa ajasco nínú sinimá àgbéléwò tí ọ̀gbẹ́ni wálé adénúgà ń gbé jáde bákan náà ni ó tún ti kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré orí-ìtàgé ilẹ̀ nàìjíríà tó lààmì laaka gẹ́gẹ́ bí ṣàngó tí ó jẹ́ ìtàn akọni ìgbà ìwáṣẹ̀ tí ọbáfẹ́mi lasode gbé jáde tí waĺé ogunyemi sì ṣe àpilẹ̀kọ rẹ̀ ní ọdún 1997 |
ọlátúbọ̀sún ọládàpọ̀ ọlátúbọ̀sún oládàpọ̀ tí a mọ̀ sí túbọ̀sún ọládàpọ̀ tàbí odídẹrẹ́ ayékòótọ́ - odídẹrẹ́ asọ̀rọ̀-sọ-bótò wọ́n bí ni ọjọ́ kọkàndínlógún òṣu ọ̀wẹwẹ̀akéwì-alohùn jẹ́ akéwì-alohùn yorùbá òǹkọ̀wé olótùú orin atọ́kùn lórí rédíò sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ àti olùwádìí láti orílẹ̀èdè nàìjíríà tí púpọ̀ nínú àwọn olùgbọ́ rẹ̀ ń sọ yorùbá ti wọ́n sì ń gbé ní ìwọ̀-oòrùn nàìjíríà ìgbésí-ayé ati iṣẹ́ rẹ̀ ó lọ kọ́ṣẹ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ṣẹ́ àwọn olùkọ́ni luke ìbàdàn níbi tí ó ti kọ́kọ́ ké ewì ní ilé ẹ̀kọ́ ní ọdún iṣẹ́ onà 1965 festival of arts ó sun ìjálá ewì alohùn ó parí ẹ̀kọ́ yìí ni 1967 wọ́n sì gbé lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ st david kúdẹtì ìbàdàn ó sọ pé st luke ni mo ti ṣe àwárí ẹ̀bùn eré ṣiṣẹ́ mi èyí sì ni wọ́n fi rán mi lọ sí ilé ẹ̀kọ́ yunifásítì ìjọba àpapọ̀ tí ìlú èkó láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ dípúlómà yorùbá lọ́fẹ̀ẹ́ mo peregedé nínú ètò náà pẹ̀lú àmì ìpele tí ó gajù lọ ní ọdún 1969 ó darapọ̀ mọ́ the sketch newspaper gboungboun ìwé - ìròyìn yorùbá níbi tí ó ti ṣiṣé ọdún kan kí ó tó lọ sí tẹlifíṣàn iwọ̀-oòrùn nàìjíríà western nigerian television wntv ètò ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ iwọ̀-oòrùn nàìjíríà western nigerian broadcasting service wnbs ó ṣe alábàpáàdé adébáyọ̀ fálétí tí ó kó ipa pàtàkì nínú ìgbésí-ayé rẹ̀ àti ọmọba adébáyọ̀ sanda atọ́kùn káàárọ̀ oòjíire àti tiwa n'tiwa oládàpọ̀ fi iṣẹ́ sílẹ̀ ní ọdún 1977 ó sì dá iléeṣẹ́ tó ń gbé orin jáde láti wá ṣe ìgbélárugẹ àti gbé àwọn olórin àti akéwì tí wọ́n lo èdè abínibí jákèjádò ilẹ̀ yorùbá ó ti gbé orin tó lé mọ́kànléláàdọ́ta àti igba olórin jáde lára wọn ni olóògbé ọ̀jọ̀gbọ́n ògúndáre fọ́yánmu láti ògbómọ̀ṣọ́ odòlayé àrẹ̀mú láti kwara àyányẹmí atoko wá gbowó nílé - afilù-dárà àlàbí ògúndépò àti dúró ládiípọ̀ àwọn àwo ewì tirẹ jẹmọ́ àwọn ewì àkọ́sọ́rí tí ó di ewì alohùn k-12 voices wà lára àwọn wọn akọrin ègbè oládàpọ̀ tí olóògbé diípọ̀ sodiipo ṣe adarí orin àwọn iṣẹ́ àpilẹ̀kọ rẹ ọládàpò ti gbé ìwé tí kò dín ní mọ́kàndínlọ́gbọ̀n jáde lára wọn ni àwọn ìwé tí wọ́n dábàá fún àwọn ọmọ iléẹ̀kọ́ alákọ̀bẹ́ẹ̀rẹ̀ àti sẹ́kọ́ndírì títí dé yunifásítì ní nàìjíríà àti òkè-òkun òun ni òǹkọ̀wé àròyé akéwì apá kìn-ìn-ín àti èkejì àti àròfọ̀ àwọn ọmọdé àwọn eré onítàn/oníṣẹ́ rẹ̀ ògún lákáayé àti ẹ̀gbádé gba ẹbùn olúborí papọ̀ ni ìdíje èré-oníṣẹ́ oxford university press ni 1970 àwọn òye ìbílẹ̀ tí wọ́n fi dá a lọ́la olóyè ni ní ìlú ìbàdàn ní ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ àti ire-èkìtì ní ìpínlẹ̀ èkìtì àwọn ẹbí rẹ̀ ọlátúbọ̀sún bí àwọn ọmọ tí àwọn náà jẹ́ akéwì àti onímọ̀ ẹ̀dá-èdè pàápàá jùlọ kọ́lá túbọ̀sún àti yẹmí adésànyà tí òun náà jẹ́ onímọ̀ ìṣirò àti òǹkọ̀wé |
fermín iv fermín iv caballero elizondo ojoibi december 1974 jẹ mexican rapper fermín gbajumo be rapper lati gangsta rap |
duro ladipo dúró ládipọ̀ 19311978 jẹ́ ọ̀kan lára àwon ògúná gbòngbò olùkọ̀tàn eléré oníṣe yorùbá tí ń dátó lẹ́nu ìgbín ní ilẹ̀ adúláwọ̀ lẹ́yìn ìmúnisìn àwọn òyìnbó àwọn ìwé àpilẹ̀kọ rẹ̀ dá lórí èdè yorùbá ̀ó kó gbogbo ohun àmúyẹ àṣà yorùbá bí tàwọ̀n àkoni ìgbà ìwáṣè nínú ọ̀pọ̀ ìwé àpilẹ̀kọ rẹ̀ ní èyí tí ó ṣàyípadà rẹ̀ sí àwọn ohun ìgbafẹ́ àwòrán àti sinimá àgbéléwòeré oníṣe ọ̣ba kò so the king did not hang jẹ́ ọ̀kan kàǹkà lára ìtàn akọni ìgbà ìwáṣẹ̀ tí ó ṣòro nípa bí ọba ṣàngó ṣe di òriṣà àkúnlẹ̀bọ loyin-mọmọ àdò láti nàìjíríà títí dé àwùjọ àgbáyé pàá pàá jùlọ àwùjọ ìpéjọ-pò àkọ́kọ́ 'commonwealth arts festival' ní 1965 àti ní ilẹ̀ aláwọ̀ funfun pátá pátá europeanníbi tí lámèyítọ́ ilẹ̀ berlin kan ọ̀gbẹ́ni ulli beier tí ṣe gbémi n gbé ọ wò láàrín ládípọ̀ sí karajan ládípọ̀ sábà ma ń kópa nínú eré oníṣe rẹ̀ lọ́pọ̀ ìgbà ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀ wọ́n wo dúró ládípọ̀ ní ìlànà onígbàgbọ́ tí bàbá rẹ̀ sì jẹ́ adarí ìjọ mímọ́ ti àgùdà anglican ní òṣogbo àmọ́ ṣá ó ṣe é ṣe kí ládípọ̀ ti já ìfun bàbá baba rẹ̀ tí ó ṣe àtìpó wá láti òṣogbo léyìn ogun jálumi je bàbá yìí fẹ́ràn àwọn ìtàn akọni ìgbà ìwáṣẹ̀ pàá pàá jùlọ èyí tí ó bá ṣẹ̀ wá láti ọ̀yọ́ bí ó tilè jẹ́ wípé wón mọ bàbá baba rẹ̀ mọ́ ṣàngó àti ọya bíbọ nígbà ayé rẹ̀ ìrìnkèríndò iṣẹ́ rẹ̀ ládípọ̀ gbìyànjú gidi tí ó sì lààmì laaka látàrí ìgbìyànjú rẹ̀ láti tan àṣà ìṣẹ̀se àti àkọmọ̀nà yorùbá jákè jádò àgbáyé kódà nígbà tí ó wà ní abẹ́ àṣẹ àwọn ̀òbí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí onígbàgbọ́ nígbà èwe rẹ̀ ó ma ń yọ́ kúrò nílé láti lọ wo ìran ọdún ìbílẹ̀ yorùbá ìfara-fọkàn sáṣà yí ni ó jẹ́ kí ó ma patú oríṣi ríṣi nínú eré oníṣe orí-ìtàgé àti àwọn àpilẹ̀kọ rẹ̀ lọ́kan ò jọ̀kan lẹ́yìn tí ó kúrò ní òṣogbo ó gbéra lọ sí ìbàdàn ní bi tí ó ti ń ṣiṣẹ́ olùkọ́ lásìkò tó wà ní ìbàdàn ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀ tó dá ẹgbẹ́ òṣèré m̀bárí m̀báyọ̀ kalẹ̀ ní èyí tí ó sì tún ṣe ìfilọ́ọ́lẹ̀ ẹgbẹ́ náà ní òṣogbo tí ẹgbẹ́ náà sì digi àlọ́yè fún ìdàgbàsókè àti ìgbélárugẹ iṣẹ́ ọpọpọlọ àti ọpọ òṣèré ní ìlú lẹ́yìn tí ó ti rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwúrí láti ọ̀dọ̀ beier òṣogbo nínú gbogbo ìgbòkè-gbodò iṣẹ́ rè yí náà ni dúró ládípọ̀ ti kọ ìtàn yorùbá mẹ́wàá tí ó kún fún orin ìlù ijó òwe ìsínjẹ àti àwọn orin ìwúrí lọ́kan ò jọ̀kan dúró ládípọ̀ dá ẹgbẹ́ òṣèré tirẹ̀ ka lẹ̀ ní ọdún 1961 ní èyí tó kẹ́sẹ-járí pẹ̀lú ẹgbẹ́ m̀bárí m̀báyọ̀ ní òṣogbo òkìkí rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí adarí ẹgbẹ́ yìí ló ṣokùnfà àwọn eré oníṣe rẹ̀ méta kan ọbamoro ní 1962 ọba kò so àti ọbá wàjà ní 1964 ọbá wàjà the king is dead ni ó fẹnu sọlẹ̀ sórí ìtàn tó gún gbajú-gbajà òǹkọ̀wé eré oníṣe kan tí ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ nàìjíríà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ wọlé ṣóyínká tí ó fi kọ eré onítàn ikú àti ẹlẹ́ṣin ọba death and the king's horseman bákan náà ni ládípọ̀ tún gbé eré oníṣe kan àrà òtò yọ tí ó pè nímọ́remí eré oníṣe tó dá lórị́ bí akọni obìnrin ìgbà ìwáṣè yorùbá kan tí ó ń jẹ́ orúkọ eré onítàn náà lẹ́yìn ò reyìn ládípọ̀ yí ẹgbẹ́ m̀bárí m̀báyò padà sí ibi tí a ti ń kọ́ ijó ìbílẹ̀ àti ibùdó tí ọ̀pọ̀ ẹlẹ́bùn ọpọlọ ti lè pàdé pọ̀ tí wọ́n sì ti ṣàlékún ìmọ̀ wọ́n gbogboláìfọ̀tá pè dúró ládípọ̀ kọ àwọn ìwé àpilẹ̀kọ eré oníṣe bíi 'sùúrù baba ìwà' àti 'tanímọwọ́ ikú' bákan náà ni ọ̀pọ̀ nínú àwọn àpilẹ̀kọ eré onítàn rẹ̀ ti di sinimá àgbéléwò lóde òní lórí amóhùn-máwòránkódà òun ló dá ètò bodè wásinimi sílẹ̀ fún ilé iṣé amóhùnmáwòrán nta nigerian television authority ti ìbàdàn ní ọdún 1977 dúró ládípọ̀ kópa nínú eré ìdíje ti festac '77 ọdún ìdíje ẹlẹ́kejì irú rẹ̀ tí ó tóbi jùlọ lágbàyé tí aláwọ̀ dúdú àti funfun tí kopá tó lààmì laaka nílù èkó |
joseph fọláhàn ọdúnjọ joseph fọláhàn ọdúnjọ 19041980 jẹ́ ogbóntagì òǹkọwé olùkọ̣́ àti olóṣèlú tí ó gbajúmọ̀ fún àpilẹ̀kọ lítíréṣọ̀ yorùbá àwọn ọmọdé ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀ wọ́n bí ọdúnjọ ní ìlú ìbarà abéòkúta ní ọdún 1904 ó lọ sí ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti 'st augustine primary school' ní abẹ́òkúta lẹ́yìn tí ó sì tún lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gíga ti 'catholic higher elementary training school' àti ilé ẹ̀kọ́ àgbà ti 'london institute of education' iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ àti òǹkọ̀wé ọdúnjọ tẹ̀ síwájú nínú iṣé ìkọ́ni rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ilé ìwé catholic training college ìbàdàn láti ọdún 1924 tí tí di ọdún 1927 tí ó sì padà di ọ̀gá àgbà ilé ẹ̀kọ́ rẹ̀ tó tí jáde tẹ́lẹ̀ rí ìyẹn st augustine abéòkúta gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ó dá ẹgbẹ́ ìṣọ̀kan àpapọ̀ àwọn olùkọ́ tí ìjọ kátólííkì catholic láti lè ma bá àwọn aláṣẹ àti olóòtú àgbà sọ̀rọ̀ fún ìgbáyé gbádùn àwọn olùkọ́ wọn bákan náà ni ọdúnjọ tún ṣe olùkọ́ àti olùkọ́ àgbà fún àwọn ilé-ìwé ìjọ́sìn kátólííkì oríṣiríṣi káà kiri láti ọdún 1940 tí tí di 1950 àwọn iṣé àpilẹ̀kọ tó ti tẹ̀ jáde láti ọdún 1958 ní ó jẹ́ ọ̀kan gbòógì nínú àwọn iṣẹ́ ìbèrè-pẹ̀pẹ̀ èdè yorùbá ó tẹ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé eré onítàn ọlọ́rọ̀-geere novels ìwé eré oníṣe orí-ìtàgé plays ìwé ewì poems àti àkọsílẹ̀ ní èdè yorùbá àwọn ìwé tí ó kọ tí ó tẹ̀ jáde náà ló jẹ́ àkàsọ̀ fún àwọn òǹkọ̀wé èdè yorùbá òde òní ní ìwúrí láti gbé àpilẹ̀kọ yorùbá lárugẹ síwájú si ní ọdún 1966 sí ọdún 1969 ó jẹ́ òkan pàtàkì nínú ìgbìmọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ akọ́mọ-lédè yorùbá orthography bákan náà ni ó tún jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ olùkọ́ orílẹ̀ èdè nàìjíríà nigeria union of teachers fún àìmọye ọdún ṣíṣe òṣèlú rẹ̀ ní ọdún 1951 ó di ọmọ ilé aṣòfin ti western house of assembly tí ó sì tún padà di mínísítà àkọ́kọ́ tó ń rí sí ọ̀rọ̀ ilẹ̀ àti iṣẹ́ ṣíṣe ní ìwọ̀ òòrùn nàij̀íríà region's first minister of land and labour bákan náà ni ó tún ṣe ààrẹ fún ọmọ ẹgbé ẹ̀gbádò ẹ̀gbádò union tí wọ́n sì tún fi jẹ oyè aṣíwájú gbogbo ilẹ̀ ẹ̀gbá pátá joseph fọláhàn ọdúnjọ di olóògbé ní 1980 àwọn iṣé àkànṣe rẹ̀ ìtàn àròkọ ọlọ́rọ̀-geere https//booksgooglecomng/booksid=_4oemgaacaajdq=kuye+jf+odunjohl=ensa=xved=0ahukewigpp2y0kvnahwcf8akhrdmd1aq6aeigjaa ìwé àkàyé https//booksgooglecomng/books/about/alawiye_lati_owohtmlid=axxjqaaacaajredir_esc=y |
lagos island ìsàlẹ̀ èkó lagos island jẹ́ àárín gbùngbùn agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ ìpínlẹ èkó ó jẹ́ ọ̀kan lára ìjọba ìbílẹ̀ tí wọ́n pín ìpínlẹ̀ èkó sí nínú ètò ìkànìyàn tó wáyé ní ọdún 2006 nílẹ̀ nàìjíríà ìjọba ìbílẹ̀ náà ni ìwọ̀n èrò tó pọ̀ tó 209437 ní agbègbè tí kò ju ìwọ̀n ibùsọ̀ 87 km² ìjọba ìbílẹ̀ ìsàlẹ̀ èkó ló kó ìlàjì nínú apá ìwò oòrùn lagos island nígbà tí apá ìlà oòrùn ìsàlẹ̀ èkó tókù wà ní abẹ́ àkóso ìjọba ìbílẹ̀ etí-ọ̀sà àpèjúwe ìsàlẹ̀ èkó yìí ló sún mọ́ afonífojì ìyẹn lagos lagoon níbi tí ó láàbò jùlọ ní erékùṣù ilè-adúláwọ̀ africa afonífojì yìí ni ó jẹ́ ti àwọn ọmọ yorùbá kan tí wọ́n ń ṣiṣé ẹja pípa ní abúlé èkó agbègbè yìí náà ló di ìlú tun-tun tí tẹrú-tọmọ ti ń wá jíjẹ-mímu wọn lónìí tí ó sì ti tàn tí ó fi dé àwọn agbègbè tó wà ní ìtòsí rẹ̀ káà kiri tí tí dé mainland ìsàlẹ̀ èkó lagos island ni ó já pọ̀ mọ́ mainland ní ọ̀nà mẹ́ta pẹ̀lú àwọn afárá méta 1st-3rd mailand bridge tí ó tóbi tó nà kọjá lórí afonífojì èkó tí ó fi dé èbúté mẹ́ta bákan náà ni ó tún já pọ̀ mọ́ agbègbè tí ó sún mọ bíi ìkòyí sí victoria island tó fi dé ibùdókò ọkọ̀ ojú-omi ti àpápá tí ó dajú kọ apá ìwọ̀ oòrùn erékùṣù náà tí ó sì jẹ́ ibùdó ìpatẹ ọjà láàrín ìgboro èkó nígbà tí ó jé pé ìsàlẹ̀ èkó ní ilé ìṣèjọba ọjà ìpàtẹ àti àwọn ọfíísì lóríśi ríśi ìjọba ìbílẹ̀ náà wà bákan náà ni ilé ìjọ catholic ìjọ àgùdà anglican cathedrals bẹ́ẹ̀ náà sì ni mọ́sálásí ńlá wà níbẹ̀ pẹ̀lú nínún ìtàn ìsàlẹ̀ èkó jẹ́ ilé ìgbé fún àwọn ọmọ ilè nàj̀íríà tí wọ́n bọ́ lóko ẹ̀rú láti ilẹ̀ brazil ma ń dé sí láti forí pamọ́ sí ọ̀pọ̀ ẹbí ni ó ń gbé ní ibùgbé tí wọ́n ń pè ní broad street ní marina apá àríwá ìsàlẹ̀ èkó ni ọ̀pọ̀ ilé òun ọjà ti kò gbòòrò wà tí ó sì ma ń sábà kún fọ́fọ́ fún èrò tí ẹsẹ̀ kò sì gbèrò níbẹ̀ ìjọba ti ń gbìyànjú láti kó àwọn ọ̀nà tún tún síbẹ̀ lóna àti lè mú àdínkù bá súnkẹrẹ fàkẹre ojú pópó náà kí ọkọ̀ lè ma lọ gaaraga ó tún jẹ́ apá ibi tí ọba èkó ń gbé king of lagos bákan náà ni ó jẹ́ ìgbàgbọ́ pé apá agbègbè yìí nìkan ni ọdún ẹ̀yọ̀ ti lè wáyé ní ìpínlẹ̀ èkó ètò ọrọ̀ ajé ọ̀pò ilé ìfowó-pamọ́ ni ó ní olú ilé-iṣẹ́ wọn ní ìsàlẹ̀ èkó ní èyí tí ilé ìfowó-pamọ́ ima pršuta i sira first bank of nigeria jẹ́ ọ̀kan lára wọn tí ó ní olú ilé-iṣé rẹ̀ ní marina ilé ìfowó-pamọ́ mìíràn tí ó tún ní olú ilé-iṣẹ́ níbẹ̀ ni ilé ìfowó-pamọ́ uba united bank for africa àwọn ilé iṣẹ́ ńlá ńlá àti kéréje kéréje mìíràn tí wọ́n wà níbẹ̀ ni ilé-iṣẹ́ tí ó ń pèsè ohun ìfaná electrical appliances manufacturers ilé iṣé tí ó ń bani ralé àti báni kọ́lé real estate consultancy firms àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ ló wà nísàlẹ̀ èkó |
lola ogunnaike lọlá ògúnnáìkè jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè nàìjíríà tó tún jẹ́ ọmọ ilẹ̀ amẹ́ríkà american tí ó jẹ́ amúlùúdùn àti oníròyìn ní ilẹ̀ amẹ́ríkà ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀ wọ́n bí lọlá ní ojo ketala osu kesan odun 1975 september 13 1975 ní ilu new york city amo awon obi re mejeji je omo orile ede naijiria o jade nile eko jeb stuart high school ni fairfax ilu virginia o gba oyeko eko-keji ninu ise iroyin ni ile-eko agba ti new york university nigba ti oye o ti koko gba oye imo akoko ninu imo litireso geesi english literature nile eko agba university of virginia ìgbòkè-gbodò iṣé rẹ̀ ògúnnáìkè bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí oníròyìn ní ọdún1999 nípa ṣíṣe ìròyìn amúlùúdùn àti àwọn àṣà míràn tó bá jẹ yọ bákan náà ni ó ń jábọ̀ ìròyìn fún ile iṣẹ́ ìròyìn ti new york times tí ó sì jẹ́ ọ̀gá ní ẹ̀ka ìròyìn amúlùúdùn tí ó ń ṣe pẹ̀lú bí ó ṣe dajú kọ àwọn olórin ilè amẹ́ríkà ọlọ́kan ò jọ̀kan bíi jennifer lopez ozwald boateng oprah winfrey tí ó sì ń kọ àwọn ọ̀rọ̀ kóríyá nípa àṣà àti ìsinmi lápá kan inú ìwé ìròyìn náà bákan náà ló tún jẹ́ akọ̀ròyìn fún ìwé ìròyìn vibe magazine ní èyí tí ó fi ń dá sí àwọn ìròyìn olóṣooṣù nípa orin àti àwọn ìròyìn tó jẹ mọ́ tàwọn ọ̀kọrin gbogbo ó sì tún kọ ìròyìn fún ìwé ìròyìn bíi rolling stone new york glamour details magazine nylon new york observer àti v magazine ó sì tún wà lára àwọn ikọ̀ tí ó fọ̀rọ̀ wá aya olórí orílẹ̀ èdè amẹ́ríkà tẹ́lè ̣rí lẹ́nu wò ìyẹn michelle obama lórí àbẹ̀wò rẹ̀ sí orílẹ̀ èdè south africa lọlá tún jẹ́ ajábọ̀ ìròyìn fún new york daily newsnow rush lórí ìròyin pàjáwìrì tí ó jẹ mọ́ ti amúlùud́ùn àti molloy bákan náà ni ó tún jẹ́ ajábọ̀ ìròyìn fún ilé iṣẹ́ agbóhùn sáfẹ́fẹ́ ti cnn’s “american morning níbi tí ó ti ṣiṣẹ́ láti ọdún 2007 tí tí di 2009 lọlá ti hàn lórí àwọn ètò ọlọ́kan ò jọ̀kan orí ẹrọ amóhùn-máwòrán bíi nbc’s today show mtv àti vh1 wọ́n kàá ní oṣù karùn ún ọdún 2007 may 2007 mọ́ àwọn obìnrin aláwọ̀ dúdú tí ó nípa jùlọ ní ilẹ̀ amẹ́ríkà ebony’s ‘150 most influential blacks in america” lọ́wọ́ lọ́wọ́ báyìí òun ni ó dá arise entertainment 360 sile ìgbésí ayé rẹ̀ òun ni ìyàwó fún deen ṣólebọ tí wọ́n sì bí ọmọ ọkùnrin kan ṣoṣo |
lọlá ògúnnáìkè lọlá ògúnnáìkè jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè nàìjíríà tó tún jẹ́ ọmọ ilẹ̀ amẹ́ríkà american tí ó jẹ́ amúlùúdùn àti oníròyìn ní ilẹ̀ amẹ́ríkà ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́ rẹ̀ wọ́n bí lọlá ní ojo ketala osu kesan odun 1975 september 13 1975 ní ilú new york city àmọ́ àwọn òbí rẹ̀ méjèjì jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè nàìjíríà ó jáde nílé ẹ̀kọ́ jeb stuart high school ní fairfax ìlú virginia ó gba oyè ẹ̀kọ́-kejì nínú iṣẹ́ ìròyìn ní ilé-ẹ̀kọ́ àgbà ti new york university nígbà tí ó ti kọ́kọ́ gba oyè ìmọ̀ àkọ́kọ́ nínú ìmọ̀ lítíréṣọ̀ gẹ̀ẹ́sì english literature nílé ẹ̀kọ́ àgbà university of virginia ìgbòkè-gbodò iṣẹ́ rẹ̀ ògúnnáìkè bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí oníròyìn ní ọdún1999 nípa ṣíṣe ìròyìn amúlùúdùn àti àwọn àṣà míràn tó bá jẹ yọ bákan náà ni ó ń jábọ̀ ìròyìn fún ile iṣẹ́ ìròyìn ti new york times tí ó sì jẹ́ ọ̀gá ní ẹ̀ka ìròyìn amúlùúdùn tí ó ń ṣe pẹ̀lú bí ó ṣe dajú kọ àwọn olórin ilè amẹ́ríkà ọlọ́kan ò jọ̀kan bíi jennifer lopez ozwald boateng oprah winfrey tí ó sì ń kọ àwọn ọ̀rọ̀ kóríyá nípa àṣà àti ìsinmi lápá kan inú ìwé ìròyìn náà bákan náà ló tún jẹ́ akọ̀ròyìn fún ìwé ìròyìn vibe magazine ní èyí tí ó fi ń dá sí àwọn ìròyìn olóṣooṣù nípa orin àti àwọn ìròyìn tó jẹ mọ́ tàwọn ọ̀kọrin gbogbo ó sì tún kọ ìròyìn fún ìwé ìròyìn bíi rolling stone new york glamour details magazine nylon new york observer àti v magazine ó sì tún wà lára àwọn ikọ̀ tí ó fọ̀rọ̀ wá aya olórí orílẹ̀ èdè amẹ́ríkà tẹ́lè ̣rí lẹ́nu wò ìyẹn michelle obama lórí àbẹ̀wò rẹ̀ sí orílẹ̀ èdè south africa lọlá tún jẹ́ ajábọ̀ ìròyìn fún new york daily newsnow rush lórí ìròyin pàjáwìrì tí ó jẹ mọ́ ti amúlùud́ùn àti molloy bákan náà ni ó tún jẹ́ ajábọ̀ ìròyìn fún ilé iṣẹ́ agbóhùn sáfẹ́fẹ́ ti cnn’s “american morning níbi tí ó ti ṣiṣẹ́ láti ọdún 2007 tí tí di 2009 lọlá ti hàn lórí àwọn ètò ọlọ́kan ò jọ̀kan orí ẹrọ amóhùn-máwòrán bíi nbc’s today show mtv àti vh1 wọ́n kàá ní oṣù karùn ún ọdún 2007 may 2007 mọ́ àwọn obìnrin aláwọ̀ dúdú tí ó nípa jùlọ ní ilẹ̀ amẹ́ríkà ebony’s ‘150 most influential blacks in america” lọ́wọ́ lọ́wọ́ báyìí òun ni ó dá arise entertainment 360 sile ìgbésí ayé rẹ̀ òun ni ìyàwó fún deen ṣólebọ tí wọ́n sì bí ọmọ ọkùnrin kan ṣoṣo |
femi fani-kayode dafidi oluwafemi itumo eni ti olúwa feran adewunmi abdulateef fani-kayode je oloselu ni orile-ede naijiria onkowe a fi-oro-dara ati agbejoro o je omo egbe oselu ti o nse ijoba pdp o fi igba kan dara po mo egbe alatako apc ki o to pada si egbe pdp ni osu kefa odun 2014 bi o tile je pe awon ebi re wa lati osun ilu eko ni a ti bi ni ojo kerin-din-logun osu kewa odun 1960 fun oloye victor babaremilekun adetokunboh fani-kayode ati oloye iyaafin adia adunni fani-kayode oloye ni ni ile-ife o wa lati iran yoruba fani-kayọde ni oludamoran pataki lori oro nipa ara ilu fun áárẹ oluṣẹgun ọbasanjọ lati osu kejo odun 2003 titi di osu kefa odun 2006 a yan gegebi alamojuto oro to je mo asa ati igbafe ni orile-ede naijiria lati ojo keji-le-logun osu kefa si ojo keje osu kokanla odun 2006 ati gegebi alamoju fun oro to je mo irina oju ofurufu lati ojo keje osu kokanla odun 2006 titi di ojo kokan-din-logbon osu karun odun 2007 ìbẹ̀rè ìgbé ayé àti ẹ̀kọ́ bàbá tó bí bàbá bàbá rẹ̀ àlúfà èmánúẹ́lì adédápọ̀ káyọ̀dé jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè nàíjíríà tí ó kọ́kọ́ lọ kà'wé ní ìlú ọba gb'oyè akọ́'ṣẹ́ mọ'ṣẹ́ láti ilé ẹ̀kọ yunifásitì ti durham leyin eyi ti o di alufa ni ijo angilikan after which he became an anglican priest his grandfather victor adedapo kayode studied law at cambridge university and became a lawyer and a judge his father victor babaremilekun adetokunboh fani-kayode who was also at cambridge was a prominent lawyer and political figure in nigeria in the 1950s and 1960s he was leader of the national council of nigeria and the cameroons opposition in the western house of assembly from 1960 to 1963 the hon minister of local government and chieftaincy affairs and deputy premier of the western region of nigeria from 1963 until 1966 and he successfully moved the motion for nigeria's independence in 1958 in the nigerian parliament |
ààtò àwọn fíímù ilé nàìjíríà èyí ni ààtò àwọn fíímù tí wọ́n ṣe ní orílẹ̀ èdènaijria list of films produced àti ọdún tí wọ́n gbé wọn jáde |
sade baderinwa wọ́n bí fọláṣadé ọláyínká bádérìnwá tí wọ́n mọ̀ lẹ́nu iṣẹ́ rẹ̀ sí ṣadé bádérìnwá /ˈʃɑːdeɪ ˈbɑːdərɪnwɑː/ shah-day bah-dər-in-wah ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹ́rin 1969 born april 14 1969 jẹ́ olùdarí ètò ní orí wabc ìkànì kéje channel 7 bákan náà ni ó tún ṣe amúgbá-lẹ́gbẹ́ lórí ètò olósẹ̀-ọ̀sẹ̀ pẹ̀lú diana williams tí ó ma ń wáyé ní dédé agogo márun ìrọ̀lẹ́ eyewitness news àti ìròyìn alágo mọ́kànlá 11pm news kan pẹ̀lú bill ritter ṣade dara po mo ile ise wabc ni odun 2003 leyin ti o se nkan die ni ilu abinibi re baltimore maryland ni bi ti o ti dari eto iroyin lori wbal-tv fun bi odun meta sade ropo roz abrams ti o kuro nile ise yii ni odun 2003 lati gbase ni agogo marun si mokanla ale 5 and 11 pm ni wcbs-tv ni ojo ketadin-logun osu keje odun 2004 july 23 2004 nigba ti o n mura lati jabo isele omiyale ti o sele ni hackensack new jersey ni oloko kan gba ti o si salo hit and run sade pada sidi ise re eyewitness news on december 13 2004 leyin opo ise abe ati ayewo igba-degba physical therapy bádérìnwá ni o je adeke osan tele ki wo to gbe lo si ago marun irole 5pm pelu diana williams ṣadé han ninu the view gege bi olugbalejo lori october 27 2006 bakan naa ni osu karun may 2011 bádérìnwá di amugba-legbe iroyin alaago mokanla 11 pm news pelu bill ritter ti oun naa si n ropo liz cho ti o kuro ni ipo adari fun iwe iroyin new wabc 4 pm newscast eyi ti o fese mule leyin ti the oprah winfrey show kase kuro nile tan ti baderinwa si te siwaju lati ma ba eto iroyin alaago marun un 5 pm si 11 pm lọ baba re je yoruba omo orile ede naijria ti iya re si je omo ile german oruko re akoko ni folasade to tumo si someone who uses wealth as crown o jade ni ile eko agba ti university of maryland college park leyin ti iya re ti ja kale lati omode ti enika ti o je african american si gba to amo oun ati baba re to n be ni naijiria n soro bakan |
ṣade baderinwa wọ́n bí fọláṣadé ọláyínká bádérìnwá tí wọ́n mọ̀ lẹ́nu iṣẹ́ rẹ̀ sí ṣadé bádérìnwá /ˈʃɑːdeɪ ˈbɑːdərɪnwɑː/ shah-day bah-dər-in-wah ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹ́rin 1969 born april 14 1969 jẹ́ olùdarí ètò ní orí wabc ìkànì kéje channel 7 bákan náà ni ó tún ṣe amúgbá-lẹ́gbẹ́ lórí ètò olósẹ̀-ọ̀sẹ̀ pẹ̀lú diana williams tí ó ma ń wáyé ní dédé agogo márun ìrọ̀lẹ́ eyewitness news àti ìròyìn alágo mọ́kànlá 11pm news kan pẹ̀lú bill ritter bàbá rẹ̀ jẹ́ yor̀ubá ọmọ orílẹ̀ èdè nàìjíríà tí ìyá rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ ilẹ̀ german orúkọ rẹ̀ àkọ́kọ́ ni fọláṣadé tó túmọ̀ sí someone who uses wealth as crown ó jáde ní ilé ẹ̀kọ́ àgbà ti university of maryland college park lẹ́yìn tí ìyá rẹ̀ ti ja kalẹ̀ láti ọmọdé tí ẹnìkan tí ó jẹ́ african american sì gbàá tọ́ àmọ́ òun àti bàbá rẹ̀ tó ń bẹ ní nàìjíríà ń sọ̀rọ̀ déédé ṣadé dara pọ̀ mọ́ ilé iṣẹ́ wabc ní ọdún 2003 lẹ́yìn tí ó ṣe díẹ̀ ní ìlú abínibí rẹ̀ baltimore maryland ní bi tí ó ti darí ètò ìròyìn lórí wbal-tv fún bí ọdún mẹ́ta ṣadé rọ́pò roz abrams tí ó kúrò nílé iṣẹ́ yìí ní ọdún 2003 láti gbaṣẹ́ ní agogo márùún sí mọ́kànĺa alẹ́ 5 and 11 pm ní wcbs-tv ní ọjọ́ kẹtàdín-lógún oṣù kéje ọdún 2004 july 23 2004 nígbà tí ó ń múra láti jábọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ omíyalé tí ó ṣẹlẹ̀ ní hackensack new jersey ní ọlọ́kọ̀ kán gba tí ó sì sálọ hit and run ṣadé padà sídìí iṣẹ́ rẹ̀ eyewitness news on december 13 2004 lẹ́yìn ọ̀pọ̀ iṣẹ́ abẹ àti àyẹ̀wò ìgb̀a-dégb̀a physical therapy bádérìnwá ni ó jẹ́ akéde ètò ọ̀sán tẹ́lẹ̀ kí wọ́n tó gbe lọ sí ìdí ètò ago márùún ìrọ̀lẹ́ 5pm pẹ̀lú diana williams ṣadé hàn nínú the view gẹ́gẹ́ bí olùgbàlejò lórí october 27 2006 bákan náà ní oṣù karùún may 2011 bádérìnwá di amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìròyìn alágo mọ́kànlá 11 pm news pẹ̀lú bill ritter tí òun náà sì ń rọ́pò liz cho tí ó kúrò ní ip̀o adarí fún ìwé ìròyìn new wabc 4 pm newscast èyí tí ó fẹsẹ̀ múlẹ̀ lẹ́yìn tí the oprah winfrey show kásẹ̀ kúrò nílẹ̀ tán tí bádérìnwá sì tẹ̀ síwájú láti ma bá ètò ìròyìn alágo márùn ún 5 pm sí 11 pm lọ |
gabriel okara wọ́n bi gabriel imomotimi okara ni ojo kerinlelogbon osu kerin odun 1921 born 24 april 1921 eni ti won bi ni bumoundi yenagoa bayelsa state o je akewi ati olukotan omo orile ede naijria o je okan lara awon akewi igbalode modernist poet of anglophone africa ile alawo dudu ti o n so geesi won mo gabriel latari awon iwe itan the voice 1964 ati iwe ewi ti o ko ti o fi gba ami eye iyen the fisherman's invocation 1978 the dreamer ati his vision 2005 ninu awon iwe itan aroso ati ewi re ni okara ti ma n fi eko esin alo-onitan ati awon ami oniruuru ile alawo dudu han fun idi eyi ni won se n pee ni the nigerian negritudist gege bi alatunse awon ise re brenda marie osbey se so o ni a le so wipe awon ise olokan-o-jokan paapaa julo ewi akoko ti gabriel okara koko ko ni ise litireso orile-ede naijiiria ati ewi igbalode ile adulawo ti bere igbesi aye re gabriel imomotimi gbaingbain okara je omo oloye ile ijọ kan won bi ni bomoundi ni ilu niger delta ni odun 1921 o keko nile eko ijoba ti government college umuahia ti o si tun lo si ile eko agba ti later yaba higher college lasiko ogun agbaye elekeji world war ii o gbiyanju lati dara po mo omo ogun oke ti ile britiko iyen british royal air force sugbon ko pari eko wiwa oko ofurufu amo o ba ile ise papako ofurufu ti british overseas airway corporation ti won pada yi si british airways ni odun 1945 okara ri ise gege bi atewe fun ile ise itewe ijoba amunisin ile naijiria o sise ni ile ise yii titi di igba ti oun naa fi bere si ni kowe jade o koko sogbufo ewi kan lati ede ijaw si ede geesi ti o si ko iwe fun ile ise iroyin asoro-magbesi ijoba o keko nipa imo igbohun-safefe ni ile eko agba ti northwestern university ni odun 1949 saaju ija ogun abele nigerian civil war to be sile ni odun196770 o si tun sise gege bi information officer fun apa ariwa ijoba naijiria eastern nigerian government service ati onkowe chinua achebe okara tun je asoju fun biafra laarin odun1969 lati 1972 si 1980 o je adari fun ile ise atewe ipinle rivers state to wa ni port harcourt awon iwe re leyin ti okara kuro nile iwe o ko iwe ere onise pelu aroko fun ile ise igbohun-safefe ewi re ti o ko ni odun 1953 iyen the call of the river nun ni o fi gba ami eye ni odun idije fun ise atinuda nigerian festival of arts lara awon ewi re ni won te jade ninu iwe iroyin olose-ose ti black orpheus ni 1960 o ti di ilu mooka lori agbekale ise re opo awon ewi re ni won ti se ogbufo re si orisirisi ede okara kopa ninu akojopo african writers conference ti o waye ni 1june196 ni makerere university college ni kampala uganda pelu awon onkowe bi chinua acheberajat neogy bloke modisane okot p'bitek bernard fonlon ngugi wa thiong'o segun olusola grace ogot jonathan kariara rebecca njau wole soyinka john pepper clark saunders redding christopher okigbo francis ademola ezekiel mphahlele arthur maimane ati awon miiran bee eyi ti o gbajumo julo ninu awon ewi okara ni piano and drums ewi miran to tun gbajumo ni you laughed and laughed and laughed ni o fara han julo ninu awon iwe ajokopo ewi ohun ti o je okara lokan ju ni ipenija ti asa ati ise ile adulawo n koju latari olaju awon oyinbo western culture ni eyi ti ewi re once upon a time so nipa re o safihan akori yii ninu itan aroso re ti the voice 1964 ti olu eda itan okolo feran asa igbalode awon geesi ju asa ibile abinibi re lo lafik awon ewi re ati itan aroso re okara tun ti ko ere onise ti won ti ka seti igbo awon ara ile ninu ero asoro magbesi opo awon aroko re ti ko tii di tite jade lo ba ogun abele biafara lo ni april 2017 won se odun litireso ti won pe ni gabriel okara literary festival ni ogba ile eko university of port harcourt lati fi seye fun ojogbon chidi t maduka gbe iwe kan jade ti o pe ni gabriel okra may 2017 ti o fi salaye pegabriel okara ni won ko fi si ipo ti o ye ki o wa laarin awon onkowe litireso ile adulawo bakan naa ni lindsay barrett so wipe okara funra re ko ba ile eko yunfasiti kan se nigba ti odia ofeimun lu okara logo enu wipe kii se wipe okara je eni ti o tipe ninu ise apileko nikan bi n ko se wipe oun ni bi ko se wipe oun ni o bere ise tite iwe litireso ni apa ile adulawo |
solomon babalọlá solomon adébóyè babalọlá ni wọ́n bí ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù ọ̀pẹ ọdún 1926 ó kú ní ọjọ́ kẹèdógún oṣù kèjìlá ọdún 2008 december 17 1926- december 15 2008 ní ilú ìpetumodù ní ìpínlẹ̀ ọ̀ṣun ní orílẹ̀-èdè nàìjíríà ó jẹ́ olùkọ́ akéwì àti onímọ̀ ìgbésí ayé rẹ̀ ọ̀jọ̀gbọ́n solomon adébóyè babalọlá jẹ̀ ọmọ ìdílé babalọlá ti ilé - ajo bàbá rẹ̀ joseph olawuni omowumi babalola ajala jẹ́ gbẹ́nà-gbẹ̀nà ní sẹ́nútúrì ogún ó tún ilé àwọn èèyàn tí ìjì wó kọ́ wọ́n mọ́ rírí ìfọmọnìyànṣe àti àánú rẹ̀ yìí wọ́n sì fún ìdílé wọ́n ni orúkọ alatunse ti ìpetumodù ẹlẹ́ṣìn ìgbàgbọ́ ni bàbá rẹ̀ wọ́n ṣe ìrìbọmi fún sínú ìjọ soosi kírísítì tí ṣọ́ọ̀sì àwọn àjìhìnhere christ church of the church missionary - c m s wọ́n fi ẹ̀sìn ìgbàgbọ́ tó jinlẹ̀ tọ́ ní kékeré ó lọ sí iléẹ̀kọ́ alákọ̀bẹ́ẹ̀rẹ̀ kírísítì christ primary school wásìimi ìpetumodù akọrin ṣọ́ọ̀sì ni tí ó sì má ń kọrin nínú balùwẹ̀ nígbà ayé rẹ̀ babalọlá gba kírísítì gẹ́gẹ́ bí ọlọ́run àti olùgbàlà rẹ̀ nígbà tí ó wà ní kọ́lẹ́jì igbóbì tí bisoopu rt rev gordon tí ìlú èkó sì ṣe ìjẹ́rìsí babalọlá lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ achimota college ní orílẹ̀ èdè ghana lẹ́yìn tí ó kẹ́kọ̀̀ọ́ gboyè tán ní ọdún 1946 ó ṣiṣẹ́ olùkọ́ ní igbóbì college ní ọdún1948 ó gba ẹ̀bùn ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ ẹlẹ́kejì láti kọ́ ẹ̀kọ́ nílé ẹ̀kọ́ queens' college cambridge níbi tí ó tún ti gba oyè ìmọ̀ ẹ̀kọ́ ẹlẹ́ẹ̀kejì ní ọdún 1952 ó tuń padà sí igbóbì college láti tẹ̀ síwájú lórí iṣẹ́ ìkọ́ni rẹ̀ tí ó sì rí àgbéga tí ó fi di olùkọ́ àgbà tí ó jẹ́ adúláwọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ náà pẹ̀lú bí ó ṣe jẹ́ wípé òun ni olùkọ́ tí ọjọ́ orí rẹ̀ kéré jùlọ nínú àwọn olùkọ́ ilé ẹ̀kọ́ náà wọ́n fun ni ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ ọ̀mọ̀wé doctoral scholarship nínú lítíréṣọ̀ èdè yorùbá ní ọdún 1962 wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ nílé ẹ̀kọ́ institute of african studies ti ọbáfẹ́mi awólọ́wọ̀ university ó tún jẹ ànfàní ètò ìmọ̀ ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ lọ sílé ẹ̀kọ́ university of london láti gba oyè ìmọ̀ ọ̀mọ̀wé ní ọdún 1963 ó di ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ èdè ilẹ̀ adúláwọ̀ professor of african languages ní ilé ẹ̀kọ́ university of lagos ní ọdún 1966 ó tẹ ìwé the content and form of yoruba ijalatí ilé iṣẹ́ ìtẹ̀wé oxford university press gbé jáde iṣẹ́ náà sọ nipa àlọ́ onítàn yorùbáàwọn ewì lóríṣiríṣi àti àkójọpọ̀ àwọn ewì ìjálá ọdẹ hunter's songs tí wọ́n ṣògbufj78ọ̀ rẹ̀ sí èdè gẹ̀ẹ́sì ìwé náà gba àmì ẹ̀yẹ ti amaury talbot prize fún iṣẹ́ tó peregedé jùlọ lọ́dún náà fún lítíréṣọ̀ àwọn ènìyàn apá iwọ̀-oòrùn ilẹ̀ adúláwọ̀ ìwé náà tún ṣílẹ̀kùn fún ìwádí nípa èdè ìlè adúláwọ̀ ní gbogbo àbgáyé lábẹ́ àkóso babalọlá ní university of lagos ẹ̀ka ẹ̀kọ́ tó èdè adúláwọ̀ ati asian ní wọ́n dá ní sílẹ̀ ní odun 1967 ni yunifásítì àpapọ̀ ti ìlú èkó ní èyí tí babalọlá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ mẹ́ta ẹ̀ká ẹ̀kọ́ náà wọ́n gbajúmọ́ èdè abínibí ilẹ̀ nàìjíríà tó gbajúmọ̀ nigerian languages yoruba igbo edo ati hausa à àwọn iṣẹ́ àpilẹ̀kọ babalọlá kó ipa ribiribi fún ìsọlọ́jọ àwọn lítíréṣọ̀ alohùn babalọlá wọ káà ilẹ̀ lọ ní ọjọ́ kẹèdógún oṣù ọ̀pẹ ọdún 2008 |
femi falana fẹ́mi fálànà san senior advocate of nigeria jẹ́ agbẹjọ́rò àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn ọmọ orílẹ̀ èdè̀ nàìjíríà tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹẹ̀dógbọ̀n oṣu kejìlá ọdún 195830 december 1958 ó díje dupò gómìnà ní ìpínl̀ẹ èkìtì ní ọdún 2007 ṣùgbọ́n ó pàdánù ìbò náà lábẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú ncp national conscience party tí ó ti fìgbà kan jẹ́ alága ẹgbẹ́ náà jákè-jádò nàìjíríà ní ọdún 2011 bákan náà òun ni bàbá fún ọ̀kọrin adẹ́rìín pòṣónú àti òṣèré orí ìtàgé tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ falz fẹ́mi jẹ́ ọkọ fún arábìnrin fúnmi fálànà tí òun náà tún jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn ní orílẹ̀ èd̀e nàìjíríà |
public holidays in nigeria nigeria |
ijo anglika ìjọ ánglíkà ìjọ ánglíkà jẹ́ ìjọ tí o tóbi ṣe ìkẹrin nínú àgbáríjọ pọ̀ àwọn ọmọ lẹ́yìn krístì káàkiri àgbáyé pẹ̀lú ọmọ ìjọ tí ó tó miliọ̣nu márun-lé-lọ́gọ́rin eniyan |
àwọn àyájọ́ ọjọ́ ìsinmi ile naijiria ile naijiria ni àwọn àyájọ́ ọjọ́ ìsinmi to po àwọn àyájọ ọjọ́ ìsinmi tó ma ń yí padà lafikun orile ede naijiri ni awon ayajo ojo isinmi kan ti deeti won ma n yi lodoodun |
razaq okoya rasaki akanni okoya ni wọ́n bí ní ìpínlẹ̀ èkó ni ọjọ́ kejìlá oṣù kìíní ọdún 1940 12 january 1940 ó jẹ́ gbajúgbajà ìlúmọ̀ọ́kà oníṣòwò olówó tabua tí ó ní ilé iṣẹ́ púpọ̀ aáyan ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ razaq ọkọ́ya kẹ́kọ̀ọ́ àkóbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ nílé ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ tí ansar-un-deen òkè pòpó ní ìpínlẹ̀ èkó òun ni aláṣẹ àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ eleganza group tí ó n ta ọjà jákèjádò ilẹ̀ adúláwò western africa ibere igbesi aye re oloye razak okoya je omo yoruba lati ariwa iwo oorun south-western naijiria won bi ni ididle ogbeni tiamiyu ayinde okoya ni ilu eko o sise pelu baba re gege bi aranso ti baba re je ti won si tun n ta awon ohun elo iranso pelu imo ti o ni lo fun ni igboya lati da duro funra re gege bi oga o tu owo jo ti o fi pe ogun poun 20 pounds ti iya re naa si raan lowo pelu aadota poun 50 pounds lati fi bere owo tita ati rira lati ile japan ise okowo re ile ise razak okoya gbooro kia o si n serin ajo kaakiri lati mo nipa bi won se n pese nkan ti o nigbagbo wipe won yoo se se ni orile ede naijiria bi tawon toku iyawo re akoko ti oruko re n je kuburat okoya ni o feran ki o ma ra awon ohun oso ara jewellery pamo ti razak si ma n semo nipa bi won se won to o mo wipe iye owo awon oso ara wonyi ko kere atipe oun le ma se won nile naijiria igba ti owo ohun ipese re ko won ni ile naijiria okoya tun rin iri ajo lo si ile okere lati ra ero ti o le pese awon ohun oso ara naa nigba ti o bere si ni pese re ni ona ara ti o si n taa ni owo pooku awon eniyan boo apa re ko si fe ka bi awon eniyan se n beere fun oja re mo eyi ni o bere ile ipese ile ise ohun oso ara re o bere kiko awon bata gidi lopo yanturu lai moye igba ni awon oja re kii tete de pelu bi o se n tete san owo asan sile o serin ajo lo ile italy lati ri awon ti won n se bata naa iyalenu lo je fun wipe won ti fi owo oja re san gbese tiwon bayi ni o se pinu lati da ile ise bata tire naa sile o ra awon ero to lagbara lati sise naa ti o si gba awon akose-mose lati ko awon osise re ni ile naijiria bi won se n pese bata loni labe akoso reile ise eleganza ti n pese orisirisi ohun elo ile awon ile ise re wa ni 'oregun-ikeja isolo alaba and iganmu' ti o ti gba o le ni egberun marun osise ti o je omo orile ede naijiria ati awon ajoji ile ise akojopo eleganza je okan lara awon ile ise to laami laka jake jado ile naijiria ti o si tun ni o kere tan mefa kaakiri awon orile ede to sunmo ile naijiria o ti gba ami eye idani-lola fun idi aseyori okowo re gege bi oludasile ise ara-eni asiko tiwa business entrepreneur of our time lati owo iwe iroyin thisday newspapers awon oro ojogbon re nile iwe mo ni anfani lati sesa ise okowo nigba ti mo ri awon oluko mi ninu awon aso to ti gbo ti mo si ri onise okowo to n wo aso pataki laarin oja dosumu ti o je oju oja leko nigba naa mo ma n sora mi mi o si ki n wo aago alaago sise mo si ma n je ki ohun ti mo bani o temi lorun mi o si ki n wa owo ofe bakan naa ni mi o ki n je ki oselu o wo mi loju a o ki n fi igberaga se owo ohun ti a ma n wo ni pipese ohun ti awon eniyan le ra lowo pookueyi je okan lara asiri mi ohun ti o je iwuri fun mi ni wipe mo fe je olola mo si mo wipe mo ti sise gidigidi lati de ipo naa mi o ni ero kero si kikekoo sugbon nigba miran iwe kika ma n se awon eniyan ni akin ti kii se ooto o ma n je ki won fokan bale lori iwe eri won laisakitiyan lati ni ola awon omo re oloye razak okoya bi omo maruun awon omo naa ni sade okoya olamide okoya subomi okoya oyinlola okoya ati wahab okoya awon iyawo re oloye razak okoya ni awon iyawo to po seyin sugbon eyi ti o wa loju opon lowo ni iya afin folasade okoya ti oloye razak okoya so wipe o ma sise kara kara oun naa lo bi awon olamide oyinlola subomi and wahab fun sade paa paa ti gba opo ami eye idani-lola gege bi eni to mo araamu julo ti awon eiyan si n kose re |
arun hiv/aids ni naijiria lásìkò 2014 ní nàìjíríà hiv wọ́pọ̀ láàrín àwọn ọ̀dọ́ tó ti bàlágà tó ti tó ọmọ ọdún mẹ́ẹ̀dógún sí ọ̀kandị́nláàdọ́ta jẹ́ ìdá 317 ilẹ̀ nàìjíríà ni ó gbé ipò kejì nínú àwọn tí ó n semi pẹ̀lú àrùn hiv àrùn hiv di àjàkálẹ̀ tí ó sì pọ̀ ju ara wọn lọ ní agbègbè sí agbègbè làwọn ìpínlẹ̀ kan ti tàn kálẹ̀ arun ni o da lori iwa ati isemi ti o le koko nigba ti awon itankale re ni awon ipinle miiran da lori ibalopo pelu opo eniyan àwọn ọ̀dọ́ langba àti àwọn àgbàlagbà ni wọ́n sì kó sí páńpẹ́ hiv táwọn ọ̀dọ́mọbìnrin ̀àti àwọn abilékọ ló wọ́pọ̀ jù àwọn ọkùnrin lọ ọ̀pọ̀ ìwà ló lè ṣokùnfà ìtànkálẹ̀ àrùn náà lára àwọn ìwà bẹ́ẹ̀ ni iṣẹ́ aṣẹ́wó prostitution èyí tí ó wọ́pọ̀ láàrín olówò ìbálòpọ̀ itinerant workers tí ó sì ti ṣokùnfa ìtànká àrùn tí à ń kó níbi ìbálòpò sti ìwà ìbálòpọ̀ akọ sí akọ homosexaual àti ìwà ìbálòpọ̀ ọlọ́pọ̀ èrò heterosexual àti ìwà fífi àwọn ọmọbìnrin sòwò ẹrú lọ sílẹ̀ òkèrè ìwà àìṣàmójútó àyèwò ẹ̀jẹ̀ kí a tó gbàá tàbí fúni ilẹ̀ nàìjíríà láti àsìkò ìṣèjọba ológun military rule tí ó gba orílẹ̀ èdè náà kan fún odidi ọdún méjì-dínlógún 28 years lára ọdún mẹ́tàdín-lọ́gọ́fà 57 years tí orílè èdè nàìjíríà ti gba òmìnira independence ní ọdún 1960 òfin tí ó de ìbàjẹ́ àwùjọ kò fẹsẹ̀ múlẹ̀ tó àwùjọ àwa ara wa civil society kò fẹsẹ̀ múlẹ̀ lásìkò ìsèjọba àwọn ológun ní orílẹ̀ èdè nàìjíríà òǹkà ọmọ ilẹ̀ nàìjíríà nígbà náà nira láti mọ̀ pàá pàá nígbà akitiyan àti ṣe ìjọba àwa arawa láti lè fesè iṣé ìjọba ilẹ̀ nàìjíríà múlẹ̀ nigerian government kó ìpalára bá ìṣe déédé nípa ètò ìléra health care káàkiri àwọn agbègbè orílẹ èdè náà ìṣakóso àwọn alàkalẹ̀ ètò lẹ́sẹẹsẹ láti orí ìjọba àpapọ̀ ìjọba ìpínlẹ̀ sí ìpínlẹ̀ àti ìjọba ìbílẹ̀ mú ìsoro wa lọ́pọ̀lọpọ̀ àwọn iléesé ètò ìlera tí ó jẹ́ ti aládani ni kò rí àmójútó dára dára pàápàá jùlọ ni kò ní ìbáṣepọ pẹ̀lú iléesé ètò ìléra tí ìjọba níbi ti ẹ̀kọ́ nípa àrùn hiv àti ìmójútó àwọn ènìyàn ti kéré jọjọ ìtọ́jú àti ìrànlọ́wọ́ kò tó ǹkan láti ọwọ́ àwọn dọ́kítà àti nọ́ọ̀sì nítorí iṣẹ́ ti pọ̀ jù wọ́n lọàti wípé wọn kò ní ìmọ̀ àti ẹ̀kọ́ tó péye láti pèsè ètò ìléra tó yanrantí fún àwọn aláìsàn náà |
wahab iyanda folawiyo won bi oloye wahab abdulwahab iyanda folawiyo ni june 16 1928 o ku ni june 6 2008 o je onisowo omo orile ede naijiria ti o si je oluran-lowo fun awon eniyan ni odun 1957 o da ile ise yinka folawiyo sons kale eyi ti o je ipile fun awon ogooro ile ise ree to ku won bi iyanda wahab folawiyo ni ipinle eko si idile pa tijani eni ti o je onisowo pelu lasiko ijoba amunisin british colonial era o lo si ile eko agba ti university of north london ni odun 1951 nibi ti o ti gba oye imo nipa eto imojuto ile ise management ti o si duro lori ship brokerage o pada sile lati bere ile ise yinka folawiyo sons ti o da lori rira lati ati tita oja si oke okun import and export business folawiyo tun je eni akoko ti fun baltic exchange in london iwa iranilowo re gege bi oluran-lowo awon alaini o kopa ninu orisirisi idagbasoke awujo ati esin paa paa julo esin islam o ko oniruuru mosalasi kaakiri orile ede naijiria ti o fi mo lagos central ati surulere central mosques ni ipinle eko pelu mosalasi sultan bello ni kaduna o tun fi ile awon omo alaini ti bab es salam home for orphans in lagos ni tere idaraya o tun je oluran-lowo fun yinka folawiyo u 15 athletics championships and the national amateur wrestling championships nipa eto eko o ra opolopo ojulowo aga ijoko fun iyara iwadi ni ile eko agba ti university of lagos o tun da si imo iwadi arun kokoro ajenirun ni ile eko agba ti university of ibadan ni odun 1988folawiyo di eni akoko ti o ko ile kan si ile eko agba ri ipinle eko university of lagos gege bi aladani akoko ti yoo ko ile iwosan alabode ti o si soo di ile iwosan to nla fun ile eko naa ti won si n ya aworan x-ray unit nibe iku re oloye wahab di ara ile ni kutu kutu ojo kefaosu kefa ofun 2008 june 6 2008 ni ile re ti o wa ni queens drive ikoyi ni ipinle eko nigba ti o di omo odun metadin-laadorin 79 nigba ti o n reti lati se ayeye ojo ibi aadorin odun laipe won si iyanda ni ilana musulumi ni ojo naa ni deede agogo maruun ku iseju meedogunon 445 pm ni ite nla ti won ma n sin awon asaaju esin musulumi si awon meji pere ni won ti sin si ite naa saaju folawiyo awon naa ni imam ibrahim otun and imam murah awon laami laaka lorile ede naijiria da giiri lati seye ikeyin fun oloogbe naa lara won ni olori orile ede naijiria igba naa aare olusegun obasanjo ati igbakeji re atiku abubakar ti awon gomina gomina ko lo n ka lati ba awon ebi re kedun |
gladys knight gladys maria knight ojoibi may 28 1944 to gbajumo bi empress of soul iyaluaye orin soul je akorin olukoweorin ato osere ara amerika o gba ebun grammy ni emeje knight gbajumo fun awon ayori orin to gbejade ni igba ewadun 1960s ati 1970s fun ile-ise agbeorinjade motown ati buddah records pelu egbe olorin re to unje gladys knight the pips to ni egbon re merald bubba knight ati awon iyekan re edward patten ati william guest bi omo egbe olorin |
taye taiwo taye ismaila taiwo jẹ́ àgbá bọ́ọ̀lù ọmo orílẹ̀-èdè nàìjíríà tí ó gbá bọ́ọ̀lù owó ẹ̀yìn fún orílè-èdè nàìjíríà àti fún ẹgbẹ́ àgbágbọ́ọ̀lù ropí wọ́n bi ní ọjọ́ kẹrin dínlógún oṣù kẹrinapril 16 ọdún 1985 iṣẹ́ rẹ̀ ní àwọn ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù lobi stars lẹ́yìn tí ó ti lo ọdún kan nínú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù nàìjíríà division 1 ní gabros international wọ́n ra taiwo wá si ìpele nigeria premier league sínú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù lobi stars níbi tí ó tún ti lo ọdún kan olympique de marseille ní ọdún 2005 nígbà tí ó pé ọmọ ogún ọdún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ faranse kan ti o n je olympique de marseille gba taiwo sinu iko won won ra taiwo lati le ropo ogbeni bixente lizarazu ti o ti lo sinu egbe agbaboolu bayern munich taiwo lo gba boolu ti iko re olympic marseille fi jawe olubori fun iko agbaboolu olympique lyonnais ni 21 march 2010 pelu ese osi re lati ona to jin otun gba boolu sinu awon egbe agbaboolu us boulogne ti o tun je ki iko olympic marseille o jawe olubori ni 17 april 2010 ni ojo 23 april 2011 taiwo naa lo tun se sababi ti egbe agbaboolu re fi jawe olubori ninu ifese-wonse to waye laari iko re pelu iko agbaboolu montpellier hsc pelu ami ayo kan soso ni ori papa stade de france ti o si je ki egbe agbaboolu re o gbe ife eye 2011 coupe de la ligue leyin idije yii taiwo mu ero gbohun-gbohun lati fi idunnu re han pelu awon ololufe egbe agbabooolu re ni eyi ti o ku die ki won fun ni iwe gbele re fun odun kan lati owo ajo lfp sibe taiwo si gba iwe gbele re fun ifese-wonse kan fun ohun ti o se naa ti o si padanu lati kopa ninu ifese-wonse ti o keyin liigi naa sugbon o bebe bi o se wu taiwo lati wa pelu egbe agbaboolu marseille o kede re lati fi egbe agba-boolu naa sile lopin odun naa ti oun yoo si po soke raja ni opin odun 2010-11 milan ni may 9 2011 akoni moogba egbe agba-boolu ac milan iyen massimiliano allegri fi onte luu pe ki taiwo o dara po mo iko re ti yoo si je amugba-legbe fun agba-boolu omo ile faranse kan ti o n je philippe mexès o ye ki awon mejeji o jo gba boolu papo fun iko won ni odun 201112 sugbon ninu idije akoko re ni o ti gba boolu kan si awon ti iko re ac millan fi na iko agba-boolu cesena ti o wa nile ni ami eyokan si oodo 1-0 ni 24 september 2011 ni kete ti o gba gba boolu naa wole ni won fi luca antonini ropo re ni december 2011 taiwo foro jomi toro oro pelu iwe iroyin ile faranse kan l'équipe ni bi ti o ti fi edun okan re han si bi inu re ko se dun si ohun ti oju re n ri ninu egbe agba-boolu re ac milan paa paa julo eyi ti o n ri lara akoni moogba re massimiliano allegri pelu bi ko se loo mo ninu awon ifese-wonse to tun waye taiwo kabamo wipe oun i ba duro sinu egbe agba--boolu ile italy ti oun wa tele ju bi oun n fidi rale lori aga ipaaro lasan lo queens park rangers ni 24 january 2012 queens park rangers gba taiwo wole sinu iko won lati inu egbe agba-boolu ac milan pelu eyawo titi di opin odun naa pelu alakale wipe awon yoo ra taiwo ni milionu meta ole maruun 35 m leyin ti won ti se igbese lori qpr taiwo ni oun gbero lati mu ilapa ire wo egbe agba-boolu tun tun naa ju ki oun o ma joko lori aga ipaaro lasan lo o tun ja fita fita ni 1 february nigba ti iko re ba iko aston villa pade ni birmingham ninu ifese-wonse ti o pari si eji eji 22 taiwo pinu wipe oun yoo duro si inu egbe agba-boolu queens park rangers o gba boolu akoko re sinu awon pelu free kick ti o to iwon ese bata metadin-logbon 27 yards ti won si lu iko sunderland pelu ami ayo meta si okan 3-1 ni 24 march 2012 dynamo kyiv ni 31 july 2012 taiwo dara po mo egbe agba-boolu ile ukrainian kan dynamo kyiv pelu yiya ofe pelu alakale wipe won yoo ra lopin odun naa bursaspor ni 5 july 2013 taiwo tun kowo bowe lati gba boolu fun egbe agba-boolu ile turkey kan bursaspor fun odun meta egba agba-boolu cardiff city fe kowo le lati le mu lo si idije premier legue sugbon o pinu lati ba egbe agba-boolu ile turkey naa lo ni 1 august 2013 taiwo gba boolu ti o je ki iko re gba omi 2-2 draw pelu iko vojvodina ninu iffese-wonse akoko europa league ni 27 april 2015 taiwo gba lati fopin si ibasepo re pelu iko re bursaspor hjk ni 23 august 2015 taiwo dara po mo egbe gba-boolu hjk ti odun na fi pari ti o si tun lo odun kan si pelu won ni osu october odun kan naa hjk gba taiwo wole fun idije ti odun 2016 lausanne-sport ni 30 january 2017 taiwo dara po mo lausanne titi di opin odun 2016/17 afc eskilstuna taye taiwo tun dara po mo allsvenskan afc eskilstuna fun ipari idije august odun 2017 alaye lori awon egbe agba-boolu re to ti dara po mo international statistics accurate as of match played 29 february 2012 |
ona marose eko-badagry opopona marose agbadarigi je oruko ibile kan ti won fi n pe ona marose naa ninu transwest african coastal highway titi marose naa lo si ipinle eko ti o si ja mo ilu dakar senegal isatunse ona marose naa bere ni pereu ni odun 2010 nigba ti awon atunse naa ba pari ona marose eko yoo di mewaa dipo onibeji meji ti o wa tele ti awon oko akero transit line yoo si tun le rin laisi isoro kan kan meji ninu awon ona mewa naa ti ijoba ti ya soto fun oko akero ipinle eko lagos bus rapid transit system |
ajodun odun badagry ọdún ìbílẹ̀ àgbádá-rìgì jẹ́ ayẹyẹ tí wọ́́n ma ń ṣe ní ẹ̀ẹ̀kan ṣoṣo lọ́dun tí ó ma ń wáyé ní ìlú àgbádá-r̀ig̀i badagry tí ó jẹ́ ìlú ńlá kan ní ìpínlẹ̀ èkó ní orílẹ̀ èdè nàìjíríà àjọ african renaissance foundation arefo ló ma ń ṣ̀agbátẹr̀u ayẹyẹ náà àwọn èt̀o inú ayẹyẹ náà má ń fi ip̀o ìlú náà hàn ní àsìk̀o ìkóni lẹ́rú àwón èèbó slave trade era ayẹyẹ náà má ń jẹ́ ìdàpọ̀ àṣà àjogúnbá ilẹ̀ adúláwọ̀ àwọn elétò má ń mú àṣà ìbílẹ̀ tí àwọn olùfẹ́ràn àṣà jákè jádò àgbáyé ma ń wá láti bá wọn yọ̀ lásìkò ayẹyẹ náà èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan pàt̀akì nínú àwọn àṣà àti ìṣẹ̀ṣe ilẹ̀ adúláwò tí wọ́n ma ń gbéga níbẹ̀ ni egúngún ijó ìbílẹ̀ iná gbígbé-jẹ àti bẹ̣́̀e bẹ́ẹ̀ lọ bákan náà ló tún ma ṣ̀agbékalẹ̀ ìdíje eré bọ́ọ̀lù aláfẹsẹ̀-gbá àti lílù ilù sato àti ìsàmì ọjọ́ ìjàjà-ǹ-gbara ìtàn ọdún náà wọ́n dá ayẹyẹ ọdún yìí kalẹ̀ ní ọdún 1999 láti fi ṣe ìrántí ìparí òwò ẹrú tó ti fìgbà kan wáyé rí nínú ìlú náà nígb̀a láé láé ayẹyẹ àjọ̀dún ti ọdún 2015 ni wọ́n pè ní toussaint l'ouverture the catalyst for the struggle for liberation of the black tó túmọ̀ sí akitiyan ìjàjà-ǹ-gbara aláwọ̀ dúdú ayẹyẹ náà bẹ̀rẹ̀ ní 20 august tí ó sì wá sópin ní 30 august 2015 àjọ̀dún ná̀a fi àyè sílẹ̀ fún àwọn ọmọ bíbí ilẹ̀ àgbádá-rìgì tó wà káà kiri ilẹ̀ adúláwò tó kù láti kópa nínú ayẹyẹ náà àti láti tún rántí ilé bàbá won àjọ̀dún tí wọ́n ṣe kẹ́yìn wáyé nínú ọgb̀a ilé ìwẹ́ girama ìlú náà ìyẹn badagry grammar school badagry ipinle eko nàìjíríà ìtàn òwò ẹrú nílu àgbádá-rìgì orúkọ tí ìlú náà ń jẹ́ lónìí badagry ni wọ́n fà yọ láti inú iṣẹ́ àwọn ènìyàn ìlú náà lára iṣẹ́ náà ni iyọ̀ ṣíṣe ẹja pípa iṣẹ́ àgbẹ̀ bákan náà àwọn mìíràn gbà wípé ìlú náà ni wọ́n fi sọrí ẹnìkan tí ó ń jẹ́ agbedeh ẹni tị ó jẹ́ gbajú-gbajà àgbẹ̀ nílu náà tí orúkọ oko rẹ̀ ń jẹ́ àgbádá-rìgì tí àwọn èèbó amúnisìn padà yí sí badagry ní àsìkò 18th century badagry jẹ́ ọnà àrẹ́sẹ̀pa fún àwọn èèbó tí wọ́n fi ń kó àwọn ẹrú tí wọ́n bá ti rà ránṣẹ́ sí ibi tí wọ́n bá fẹ́ kó wọn lọ ibẹ̀ ni ilé tí wọ́n ń pè ní àlọ lámi-lámi point of no return tí wọ́n gbẹ́ kànga kan sí tí ó jẹ́ pé ẹrú tí ó bá ti mu nínú omi kànga náà kò tún ní rántí ibi tí ó ti wá mọ́ láé láé ní ìparí 18th century badagry di ọ̀nà tí wọ́n tún ń kó ẹrú gb̀a láti portnovo àti dahomey badagry náà tún ni ó jẹ́ àyè kan tí wọ́n ti ma ń dúnàá dúràá lórí iye tí wọ́n fẹ́ ta ẹrú tí wọ́n fi tipá mú nínú ogun abúlé sí abúlé tí ó bá wáyé ni ọdún 1983 olóyè mobee jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olóyè ilẹ̀ adúláwọ̀ tó kópa nínú òwò ẹrú lásìkò náà àgbádá-rìgì ní ilé alájà méjì àkọ́kọ́ first two-storey building irú rẹ̀ ní orílẹ̀ èd̀e nàìjíríà tí wọ́n kọ́ sórí omi màrínà wà ní ọdún 1845 lọ́wọ́ lọ́wọ́́ báyìí ilé náà kò fi bẹ́ẹ̀ fẹsẹ̀ múlẹ̀ mọ́ látàtàrí wípé ìjọba kùnà láti tọ́jú ilé náà àmọ́ ìjọba gómìnà bábátúnde fashola ḷ́onà àti dá ògo ilé náà padà ni ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àkànṣe ọ̀nà márosè tí ó lọ sí ìlú àgbádá-rìgì |
àtòjọ àwọn òrìṣà yorùbá àwọn wọ̀nyí ni àwòn òrìṣà ilẹ̀ yorùbá òrìṣà tó ga jù ọlọ́run elédùmarè ní orúkọ mẹ́ta tí yorùbá má ń pèé àwọn ni |
list of yoruba deities |
abacavir abacavir abc jẹ́ oògùn kòkòrò àjẹsára tí ó ń dáàbò bo àwọn ọmọ ogun ara tí ó sì tún ń pa kòkòrò àìfojúrí hiv/aids run nínú àgọ́ ara ènìyàn a lè lo oògùn yí gẹ́gẹ́ bí a ṣe ń lo àwọn oògùn tí ó ń gbógun ti àrùn àìfojúrí hiv/aids ba kan náà ni a sí lè da lò lóun nìkan pẹ̀lú ìtọ́ni dókítà wọn a máa fi omi lòó tàbí fi omi pòó mu tí wọ́n sì lè lòó fún ọmọdé tí ó ju oṣù mẹ́rin lọ àgọ́ ara wa kìí lòdì sí oògùn abacavir àwọn ohun tí ó lè wáyé láìrò tẹ́lẹ̀ látàrí lilo oògùn yí ni èébì àìsàn ẹ̀jẹ̀ ríru< àìsàn ibà àti kí ènìyàn ma lè mi kanẹ̀ àwọn ohun mìíràn tí ó tún lè wáyé láìrò tẹ́lẹ̀ látàrí lilo oògùn yí tí ò lè lágbára ni kí àwọn ọmọ ogun ara máa ṣiṣẹ́ ju bí ó ti yẹ lọ ìjànbá lè ṣe ẹ̀dọ̀ fóóró àti ìdíkù sí ph látàrí ọ̀pọ̀lọpọ̀ lactate àyẹ̀wò dna lè jẹ́ ki a mọ̀ bóya ènìyàn ní àǹfàní tópọ̀ láti ní ààrùn tí ó lè fa ki 9m9 ogun ara máa ṣiṣẹ́ ju bótiyẹ lọ abacavir wà lára àwọn oògùn tí ó máa ń pagi dínà ìdàgbàsóke kòkòrò tí ó ma ń pa àwọn ọmọ ogun ara nrti tí wọ́n sì máa ń fa ìdíwọ́ fún dna láti di rna tí èsì rẹ̀ máa ń mún ìpeleke bá kòkòrò apa sójà ara nínú ẹ̀yà oògùn nrti yìí abacavir jẹ́ carbocyclic nucleoside abacavir di ifihàn nígbangba ní ọdún 1988 tí wọ́n sì fi oùntẹ̀ tẹ̀ẹ́ fún lílò ní orílè ède àmẹ́ríkà ní ọdùn 1998 ó jẹ́ ìkan lára àwon oògún tí àjọ ìlera àgbáyé ṣàkójọ ẹ̀ sí oògún tó wúlò jùlọ fún ìlera oògùn tí ó gbóná ko tí ó sì wúlò fún ètò ìlera ó jẹ́ oògùn tí a lè rí káàkàkiri ní bíi ọdún 2014 òṣùwọ̀n owó rẹ̀ lójú pálí ní àwọn ìlú tí ó ń dàgbàsókè kúsí us 036083 fún ọjọ́ kan ní bíi ọdún 2016 òṣùwọ̀n owó rẹ̀ lójú pálí kúsí ni amẹ́ríkà jẹ́ 7050 fún oṣù kan a máa ń ri abacavir rà pẹ̀lú àwọn oògùn kòkòrò apa sójà ara míràn bíi abacavir/lamivudine/zidovudine abacavir/dolutegravir/lamivudine and abacavir/lamivudine |
sheik adam abdullah al-ilory seik adam abdullah al-ilory ni wọ́n bí ní ọdún 1917-1992 sí ìdílé ṣéù abdul baqi al-ilory ó jẹ́ àṣáájú onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nínú èsìn islam ní orílẹ̀ èdè benin-nàìjíríà ó jẹ́ ẹni tí ó tẹ̀lé ìlànà imam maliki tí ó sì jẹ́ òǹkọ̀wé ìmọ̀ oríṣiríṣi nínú èdè lárúbáwá arabic author ó tún jẹ́ oní súfi ní ìlànà qadiriyya ó dá ilé ẹ̀kọ́ markhazl-uluum tí ó wà ní ìlú agége agbègbè kéréje kan ní ìpínlẹ̀ èkó ní ọdún 1945 ilé ẹ̀kọ́ náà ní ọ̀pọ̀ àwọn onímọ̀ kéú àti kùránì tí tàn kálẹ̀ láti orílẹ̀ èdè nàìjíríà tó fí wọ benin àti gbogbo ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ adúláwọ̀ pátá ìgbésí ayé rẹ̀ wọ́n bị́ adam abdullah al-ilory ní wasa ní apá gúsù orílẹ̀ èd̀e benin ẹni tí ìyá rẹ̀ jẹ́ ọmọ benin tí bàbá rẹ̀ sì jẹ́ ẹ̀yà yorùbá ọmọ orílẹ̀ èd̀e nàìjíríà bàbá rẹ̀ abdul baqi jẹ́ onímọ̀́ ìjìnlẹ̀ nípa kùránì tí ó sì ma ń ṣe ìṣítí fún àwọn ènìyàn ní agbègb̀e dé agbègbè àti ìlú sí ìlú bíi ìbàdàn abẹ́òkúta ẹdẹ osogbo àti wasa tí ó jẹ́ olú ìlụ́ orílẹ̀ èdè benin lónìí níbi tí wọ́n bí adam al-ilory sí ní ọdún 1917 ní ìlọrin tí ó jẹ́ olú ìlú ìpìnlẹ̀ kwara ibẹ̀ ni séù adam al-ilory ti parí ìmọ̀ kùránì kíkà rẹ̀ tí ó sì ti mumi ìmọ ẹ̀kọ́ kéú láti kọ́ àti mọ̀ nípa ẹ̀sìn islam wọ́n fàá sí ojú ọ̀nà sufism ní ìl̀anà qadiriyya lábẹ́ ìkọ́ àti ìtọ́ sheu ahmad roufai nda salati ní ọdún 1897-1966 ẹni tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ògbó-ǹ-tagì onímọ̀ nípa sufi nílùú ìlọrin lásìkò náà ó dá ilé ẹ̀kọ́ markhaz kalẹ̀ ní ọdún 1945 tí ó jẹ́ pé lónìí ilé ẹ̀kọ́ náà ti kọ́ àwọn ènìyàn nímọ̀ nípa ẹ̀kọ́ lárúbáwá nìkan bí kò ṣe ìmọ̀ nípa iṣẹ́ ọwọ́ pẹ̀lú àwọn ìwé tí ó ti kọ ó tí kọ àwọn ìwé oríṣiríṣi àrímálè lọ àti àwò-pad̀a sẹ́yìn tí ó ń júwe ìmọ̀ fún gbogbo àgbáyé lónìí pẹ̀lú ẹ̀bùn ìmọ̀ nípa kùránì sheu adam kò ṣàì fi sílẹ̀ ọ̀pọ̀ nínú àwọn ìwé tí ó jẹ́ òtítọ́ àti òdodo tí ó kún fún ìmò ìjìnlẹ̀ tí ó sì tún lààmì laaka nínú èdè lárúbáwá tí ó sì tún jẹ́ ohun ọ̀ṣ̀ọ́ láti ọwọ́ ọmó yoruba sí ìmọ̀ islam púpọ̀ nínú àwọn ìwé rẹ̀ ni ó dá lórí àwọn àkòrí bíi ikú ìbáṣepọ̀ láàrín àṣà níl̀anà imam maliki ìtàn ìgbésí ayé sheu abdul-quadir al-jilani ẹ̀kọ́ nípa ìhùwàsí ìmọ̀ nípa ìrìn-àjò ẹ̀mí ètọ́ ọmọnìyàn ìtàn ilẹ̀ yorùbá ọ̀nà ìṣèjọba àti gírámà lárúbáwá lára àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ni 1 aseem soba morning breeze 2 markhaz talimil arabiy markhaz center for arabic language learning 3 ali heedu al'arbahuna markhaz center 40 years old 19854 aslu koba il yoruba history of the yoruba people 5 el islam fi naijiriyya islam in nigeria 6 lamhada fi barul al ulama al-ilory overview of the scientists of the city of ilorin 7 attarulilemi watasowuf role of science and sufism in islam 8 dahoru tasowuwasofiyat purpose of sufism 9 niusomtahalim arabiy wahlislamiy guide to learning islam and the arabic language 10 ukukuli hinsanni human rights 11 al islamdinu wadaholat islam and government 12 al islam watakolid jahili islam and the black race ìdásílẹ̀ markazil-uluum wọ́n dá markaz sílẹ̀ ní ọdún 1952 láti lè mú ọ̀làjú wọ inú ìmọ̀ kíkọ́ ẹ̀kọ́ ìmọ̀ àti àṣà lárụ́báwá káà-kiri ilẹ̀ adúláwọ̀ pàá p̀aá jùlọ orílẹ̀ èdè nàìjíríà kò tíì sí ẹnìkan nínú àwọn onímọ̀ lárúbáwá ní àsìkò 20th century bó yá ó ti kú tàbí tí ó wà láàyè tí ó ti gbé irúfẹ́ ìgbésẹ̀ tí ó nípa tó́ lààmì laaka tó báyìí rí nínú ìt̀an àyàfi sheu adam èyí ló jẹ́ kí ilé-ẹ̀kọ́ markaz ó dá dúró nípa kíkọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wọn nímọ̀ tó pegedé nípa ìlànà ètò ẹ̀kọ́ òde òní bákan náà inú ilé ẹ̀kọ́ markaz náà ní wọ́n ti kọ́kọ́ lo ẹfun-ìkọ̀wé àti pátákó ik̀ọwé sí fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lárúbáwá àti ẹ̀sìn islam ní ìwọ̀ oòr̀un nàìjíríà yàtò sí pákó pélébé dúdú àti tàdáà tí wọ́n fi ń kọ́ àwọn ọmọ tẹ́lẹ̀ inú ilé ẹ̀kọ́ markaz láàrín ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ àwọn ilé ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn islam tó kù ni wọn ti kọ́kọ́ ṣètò ìlànà ìkọ́ni tí ó ṣe àdáyanrí bí wọn yóò ṣe pín àwọn ọmọ sí iyàrá ìkẹ́kọ̀ọ́ tó yẹ bákan náà nínú markaz ni àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀sìn islam àti ẹ̀kọ́ lárúbáwá ti kọ́kọ́ wọ aṣọ ìdánimọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ schoo uniform tí wọ́n sì ń jókòó lórí àga tí wọ́n sì tún kọ̀wé lórí tábìl̀i dípò orí ẹní tàbí ilẹ̀ lásán tí wọ́n sì ń lo gègé ìkọ̀wé àti ìwé pẹ̀lụ́ ẹ̀wẹ̀ markaz náà ni wọ́n ti kọ́kọ́ bẹ̀̀rẹ̀ ìlànà ìdánwò ẹ̀kọ́ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ lórí ohun tí wọ́n ti kọ́ wọn láti lè fi ṣe ìgbéléwọ̀nassessment àti láti ṣe ìgbéga tàbí láti fìdí ẹni tí ó bá pàdánù rẹmi bákan náà ni wọ́n tún ṣàgbékalẹ̀ ìwé ẹ̀rí tó yanrantí fún àwọn tó bá kẹ́kọ̀ jáde nílé ẹ̀kọ́ náà markaz yìí kan náà ni a ti kọ́kọ́ rí àwọn ohun amáyé-dẹrùn bíi ilé-ìgbé àwọn àkẹ́kọ̀hostel iyàrá tí akẹ́kọ̀ọ́ ti lè yá ìwé kà library ìwé títẹ̀ jáde pẹ̀lú ilé ìwòsàn fún ẹnikẹ́ni tó bá ṣàárẹ̀ ayẹyẹ ìkẹ́kọ̀ọ́-jáde alákọ̀kọ́ ayẹyẹ ìkẹ́kọ̀ọ́-jáde àkọ́kọ́ irú rẹ̀ ní markaz wáyé ní ọdún 1957 inú àwọn ènìyàn sì dùn púp̀ọ láti rí irú ìyí padà rere báyìí tí ó sì jẹ́ kí sheu adam ó di ìlú mọ̀ọ́ká àgbà oní mímọ̀ káà-kiri ayé lẹ́yìn ayẹyẹ yìí ọ̀pọ̀ àwọn àfáà ni wọ́n gbà tí wọ́n sì dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ náà láti kẹ́kọ̀ọ́ síwájú si nílànà ìgbàlódé lára àwọn àfáà tí a mẹ́nu bà tẹ́lẹ̀ ló wá láti onírúurú orílẹ̀ èdè tí ó sún mọ́ nàìjíríà bíi benin republic togo ghana cote de voire guinea burkina faso cameroon sierra leone liberia ati senegal lẹ́yìn tí wọ́n bá ti kẹ́kọ̀ọ́ jáde tán wọn yóò sì tún padà sílù wọn láti dá irúf́ẹ ilé-ẹ̀kọ́ bí tí markaz kalẹ̀ sí ìlú wọn lábẹ́ àṣẹ ilé-ẹ̀kọ́ markaz agége àti láti máa ṣe àfáà wọn lọ |
shina peters sir ṣínà peters tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹẹ̀dọ́gbọ̀n oṣù kẹ́ta ọdún 1958 30 may 1958 ní ó jẹ́ olórin jùjú ọmọ ilẹ̀ nàìjíríà ìgbésí ayé rẹ̀ wọ́n bí olúwásínà àkànbí peters ní ìpínlẹ̀ ògùn peters bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ orin kíkọ láti ìgbà èwe rẹ̀ nígbà tí ó ma ń ṣeré pẹ̀lú àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ lábé orúkọ olúṣínà àti àwọn ọmọ ìyá-méjìlá gidi olushina and his twelve fantastic brothers lásìkò náà ni ó ti kọ́ bí wọ́n ṣe ń ta dùrù piano tí ó sì padà di ọmọ lẹ́yìn ebenezer obey lẹ́yìn èyí ó kúrò lẹ́yìn obey láti dara pọ̀ mọ́ ọmọ ẹgbẹ́ ọ̀gbẹ́ni general prince adékúnlé gẹ́gẹ́ bí oní jìtá ẹgbẹ́ adékúnlé ló ma ń ṣeré ní àwọn ilé ìtura ìlú-èkó bíi ' western hotel palm beach hotel àti executive hotel nígbà míràn tí ó àárẹ̀ bá kọlu ọ̀gbẹ́ni adékúnlé peters ló ma ń sábà ṣíwájú orin fún ẹgbẹ́ náà láìpẹ́ ni ó kúrò lẹ́yìn adékúnlé láti dá ẹgbẹ́ ṣínà adéwálé sílẹ̀ pẹ̀lú ìlú-mọ̀ọ́ka olórin jùjú ṣẹ́gun adéwálé àmọ́ ṣá kò pẹ́ tí wọ́n tún fi pínyà lẹ́yìn tí ó ti śe àwọn àwo orin ọlọ́kan-ò-jọ̀kan jáde pẹ̀lú ṣẹ́gun adéwálé láàrín ọdún 1980 ní ó pinu láti dá ẹgbẹ́ òṣèré tirẹ̀ kalẹ̀ tí ó pè ní sir shina peters his international stars sina peters ló tún jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé nínú eré 'agbára owó money power inú eré yìí tí ọlá balógun jẹ́ olùkọ̀tàn rẹ̀ ni ó ti yófẹ̀ẹ́ pẹ̀lú arábìnrin clarion chukwura tí òun náà jẹ́ òṣèré tí wọ́n sì jọ di tọkọ-taye tí wọ́n sì bí ọmọ ọkùnrin kan fúnra wọn tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ clarence peters iṣ́e orin rẹ̀ ẹgbẹ́ sir shina peters his international stars gbé àwo orin 'ace afro-juju series 1 jáde ní ọdún 1989 àwo orin tí ó jáde lábẹ́ cbs records of nigeria ni ó sọ peters di gbajú-gbajà olórin ace tí láolú akins bá gbé jáde ni ó jẹ́ àkójọpọ̀ jùjú àti afró afrobeat àwo orin tí ó so ẹ̀yà èdè àti àṣà ilẹ̀ nàij̀íríà papò orin afró jùjú ni ó jẹ́ orin tí ọwọ́ ìlù àti ijó rẹ̀ le látàrí àkójọpọ̀ èrọ electronic keyboards saxophone àti guitar ọ̀pọ̀ orin inú àwo náà pàá pàá jùlọ 'ijó shina' ni àwọn ènìyàn fẹ́ràn jù lo wọ́n fún àwo orin náà ní àmì-ẹ̀yẹ 'garner awards' tí ó fi sina peters sí inú àwọn òṣèré ilẹ̀ nàìjíríà tí ó gba àmì-ẹ̀yẹ lẹ́yìn àwo orin 'ace' ó tún gbé àwo orin 'shinamania' jáde tí ó sì kọ àwọn àkòrí orin bíi 'olúwa yóò pèsè' 'ọmọ ń bọ̀' àti 'give our women chance' àwo orin 'shinamania afro-juju series 2' ni ó fẹsẹ̀ rẹ̀ múlẹ̀ wípé ẹgbẹ́ 'sir shina peters his international stars' ti ṣe tán láti sọ eré jùjú di ọtún ní àwùjọ orin ilẹ̀ adúláwọ̀ pẹ̀lú àṣeyọrí sir shina peters yí ní ó fi hàn wípé òun ni olùdásílẹ̀ ẹ̀yà orin eré afró jùjú tí ọ́ dá dúró títí di òní àwo orin mẹ́rìndín-lógún 16 album ní ó ti gbé jáde sir shina peters tí wọ́n tún ń dàpè ní ssp ni ó ti gba oríṣiríṣi àmì-ẹ̀yẹ ìdánimọ̀ fún ìgbìyànjú rẹ̀ lórí iṣẹ́ ọnà àtinúdá rẹ̀ shina peters his international stars ti di igi àlọ́yè láàrín àwùjọ orin àgbáyé peters ti ta àwo orin tí ó tó mílíọ́nù mẹ́fà 6 millions jákè-jádò àgbáyé tí ó sì ti kọrin káàkiri ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú àti fúnfún bíi south africa europe germany united kingdom italy àti united states wọ́n gba sir shina peters láyè sí us tour to orbit entertainment in 2012 láti ma kó àwọn ènìyàn rìn ìrìn-àjo káà kiri ilẹ̀ amẹ́ríkà ilé iṣẹ́ rẹ̀ wà ní new york ssp ní ó fi ìlú èkó ṣe ibùgbé tí iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̣̀ sì lágbára síbẹ̀ láwùjọ orin ilẹ̀ nàìjíríà |
awon antwan wiggins tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹfà oṣù kẹ́ta ọdún 1980 march 6 1980 ní ìlú brooklyn jẹ́ ọ̀kọrin hip hop ọmọ orílẹ̀ èdè amẹ́ríkà orúkọ tí wọ́n mọ̀ọ́ pẹ̀lú rẹ̀ ni 'awon' ní ọdún 2014 ó dá ile- iṣẹ́ orin don't sleep kalẹ̀ pẹ̀lú àjọṣepọ̀ phoniks 'awon' ti kọrin pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olórin hip hop ilẹ̀ ̀amẹ́ríkà bíi little brother common epmd mc lyte ati oddisee |
sade solapur district sade jẹ́ abúlé kan ní ìlú karmala taluka tí solapur district ní ìpínlẹ̀ maharashtra ilẹ̀ india tìbú tòró rẹ̀ sade tó ìwọ̀n ẹgbẹ̀rún mẹ́ta àti ìgbà àti mẹ́rìndín-láàdọ́rin tí ó sì ní ilé ìgbé tí ó tó 1077 lásìkò ìkànìyàn tí ó wáyé ní ọdún 2011 2011 census of india sade ni ó ní iye ènìyàn tí ó tó 4576 àwọn ọkùnrin ibẹ̀ tó 2315 tí àwọn obìnrin ibẹ̀ sì tó 2261 tí àkójọpọ̀ àwọn ọmọdé láti ọdún mẹ́fà wálẹ̀ jẹ́ 493 |
adeniran ogunsanya college of education adeniran ogunsanya college of education tí àgékúrú rẹ̀ ń jẹ́ aocoed jé ilé-ẹ̀kó gíga higher education tí ó wà ní ìlú ọ̀tọ̀-àwórì lábẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ ọ̀jọ́ ìpínlé̀ èkó ilé- ẹ̀kọ́ adéníran ògúnsànyà ń ṣètò ìmọ̀ ìkọ́ni gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ tí ó sì ń pèsè ìwé ẹ̀rí 'nigeria certificate in education' nce àti ìmọ̀ ìkọ́ni tí ilé-ẹ̀kọ́ àgbà alákọ́kọ́ undergraduate first degree pẹ̀lú ìbáṣepọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ àgbà ti ìpínlẹ̀ èkìtì state university ìtàn ilé-ẹ̀kọ́ náà ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà tí wọ́n kọ́kọ́ ń pè ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti ìpínlẹ̀ èkó lagos state college of education ni wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1958 gẹ́gẹ́ bí ilé-ẹ̀kọ́ àwọn olùkọ́ onípele kẹ́ta tí wọ́n sì kọ́kọ́ gbà àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó tó àádọ́sàán 90 ní ọdún àkọ́kọ́ ní ọdún 1982 wọ́n gbé ilé-ẹ̀kọ́ náà kúrò ní súrùlérè lọ sí ọ̀tọ̀-àwórì látàrí àìtó àwọn ohun amáyé-dẹrùn ìgbà-lódé àti pípọ̀ tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ń pọ̀ si lọ́dọọdún |
ọ̀tọ̀-àwórì ọ̀tọ̀-àwórì je ijoba idagba-soke agbegbe ijoba ibile ojo ti o wa ni opopona marose èkó si agbada-rigi |
niyi adeolokun |
níyì adéolókun níyì adéolókun tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹ́ta oṣù kọkànlá ọdún 1990 3 november 1990 jẹ́ agbá bọ́ọ̀lù rugby fún irish rugby union ó ń gbá fún wọn gẹ́gẹ́ bí onígun winger adéolókun ló tún ń gbá rugby fún ikọ̀ connacht ní pro14 ó dara pọ̀ mọ́ connacht ní ọdún 2014 láti ilé-ẹ̀kọ́ 'trinity college' lásìkò tí ó fi wà pẹ̀lú ilé-ẹ̀kọ́ àgbà ti dublin university ó gbá rugby sevens fún ikọ̀ ilé-ẹ̀kọ́ náà ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀ wọ́n bí adéolókun ní ìlú ìbàdànní orílẹ̀ èdè nàìjíríà ó lọ sí ilẹ̀ ireland pẹ̀lú àwọn òbí rẹ̀ ní ọ̀dún 2001 nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mọ́kànlá age 11 ó ń ṣe oríṣiríṣi eré ìdárayá nígbà tí ó wà léwe ó gbá bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀-gbá fún gaelic football àti templeogue synge street tí ó sì tún gbá bọ́ọ̀lù fún league of ireland àti shelbourne's tí ọ̀jẹ̀-wẹ́wẹ́ tí ọjọ́ orí wọn kò ju ogún ọdún lọ under 20 ó kọ́kọ́ gbá fún rugby union gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ̀ ní de la salle college ní churchtown iṣẹ́ òòjọ́ rẹ̀ ìgbà ̀ewe rẹ̀ adéolókun gbá fún leinster nígbà èwe rẹ̀ lẹ́yìn tí ó kúrò níbẹ̀ ó dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ de la salle tí ó jẹ́ ikọ̀ àgbà fụn ilé-ẹ̀kọ́ náà ní ọdún 2009 all-ireland league nílé ìwé dublin university bá fìwé pèé lábẹ́ àṣẹ olùdarí bọ́ọ̀lù rugby ìyẹn tony smeeth adeólókun gbá bọ́ọ̀lù yíi fún ikọ̀ náà fún ọdún mẹ́rin lásìkò tí ó wà níbẹ̀ ikọ̀ nạ́à gba ife ẹ̀yẹ 'all-ireland championships' ní tẹ̀lé-ǹ- tẹ̀lé ní ọdún 2011 àti 2012 connacht ní oṣù kárùún ọdún 2014 wọ́n kéde rẹ̀́ wípé adéolókun fọwọ́ sí ìwé àdéhùn pẹ́̀lú connacht ikọ̀ rẹ̀ tí ó wà yíi tí ó jẹ́ ọlọ́dún kan olùkọ́ni nigel carolan ni ó tọ́ka rẹ̀ fún ilé-ẹ̀kọ́ náà lẹ́yìn tí ó ti yege nínú ìdánwò rẹ̀ ní connacht eagles ní oṣù kẹ́rin ọdún 2014 adéolókun fakọyọ fún ikọ̀ rẹ̀ connacht ní ọjọ́ kẹfà oṣù kẹ́sàạn ọdún 2014 nígbà tí wọ́n gbá pẹ̀lú ikọ̀ newport gwent dragons nị́bi ìfẹsẹ̀-wọnsẹ̀ ìṣíde òpin ọ̀sè ní 201415 pro12 níbi tí ó tí ṣe ìrànwọ́ fún akẹgbẹ́ rẹ̀ eoin mckeon ọ́ tún gbá bọ́ọ̀lù àkọ́kọ́ rẹ̀ sínú àwọn lẹ́yìn ìfọwọ́ bọ̀wé rẹ̀ nị́gbà tí wọ́n gbá pẹ̀lú ikọ̀ la rochelle níbi ìdíje 201415 rugby challenge cup gbogbo bọ́ọ̀lù tí ó gbá nínú ìdíje league jẹ́ mẹsàán tí ti challenge cup sì jẹ́ mẹ́rin nínú ìpele ìbẹrẹ̀ ọdún ní oṣù kọkànlá ọdún 2014 wọ́n kéde rẹ̀ wípé ó tún fọwọ́ bọ̀wé àdéhùn míìràn pẹ̀lú ikọ́̀ rè yíi connacht láti wà pẹ̀lú ikọ̀ náà títí di òpin ọdún 201617 ní 28 may 2016 connacht gba ife ẹ̀yẹ àkọ́kọ́ irú rẹ̀ nị́ 201516 pro12 lẹ́yìn tí wọ́n jạwé olúborí pẹ̀lú ayò 20 sí 10 tako leinster níbi ìfẹsẹ̀-wọnsẹ̀ tó kẹ́yìn ìdịje náà tí adéolókun sì gbá àmì ayò náà wọlé ireland november 2016 adéolókun gba ìwé ìpè àkọ́kọ́ rẹ̀ láti dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ àgba bọ́ọ̀lù àgbà fún ilẹ̀ ireland ó sì fakọ yọ nínú ikọ̀ náà ní ọjọ́ kejìlá oṣù kọkànlá ọdún 2016 nígbà tí wọ́n fi rọ́pò akẹgbẹ́ rè craig gilroy tako ikọ̀ agbá rugby ilẹ̀ canada |
àtòjọ àwọn olórin ilẹ̀ nàìjíríà èyí ni àtòjọ àwọn olórin tó gbajúmọ̀ ní orílẹ̀ èdè nàìjíríà àwọn tí wọ́n jẹ́ ìlú mọ̀ọ́ká nìkan ni a kó jọ sí abẹ́ ààtò yí ẹ lè wo àtòjọ ìpín àwọn orin orílẹ̀ èdè náà ní ẹ̀ka 'nigerian musical groups' |
òjó adé òjó adé ni wọ́n bí ní ojo kewa osu kewa odun 1959 ó jẹ́ olórin olùkọ orin-ẹ̀mí gósípẹ́ẹ̀lì àti olùṣọ́ àgùtàn ọmọ orílẹ̀ èdè nàìjíríà ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀ wọ́n bi ní ọjọ́ kẹ́wàá oṣù kẹwàá ọdún 1959 october 10 1959 ní ìlú ìkeji-ilé ìlú ńlá kan ní ìpínlẹ̀ ọ̀ṣun ó kẹ́kọ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ st judges anglican church tí ó wà ní ìkeji-ilé ṣáájú kí ó tó darí lọ sílùú èkó fún ìkọ́ṣẹ́ ọwọ́ electronics ní ọdún 1987 ó tún tẹ̀ síwájú láti kẹ́kòọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ bíbélì calvary international bible college lábẹ́ àkóso olùṣọ́ àgùtàn rev àńjọọ́rìn tí ó ń ṣiṣẹ́ ìwáàsù àti ìhìn-rere ní ìlú ìbàdàn iṣẹ́ òòjọ́ rẹ̀ ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ orin kíkọ rẹ̀ ní ọdún 1977 nígbà tí ó dara pọ̀ mọ́ àwọn akorin ìjọ ṣùgbọ́n tí ó dá ẹgbẹ́ akọrin tirẹ̀ kalẹ̀ ní ọdún 1979 ní ọdún 1981 tí ó jẹ́ ọdún méjì lẹ́yìn tí ó dá ẹgbẹ́ akọrin ẹ̀mí tirẹ̀ sílẹ̀ ó kọ orin ẹmí kan jáde tí ó sọọ́ di ìlú-mọ̀ọ́ká tí àkọ́lé rẹ ń jẹ́ 'jésù tó fúnmi' tí ó sì tún gbé òmíràn jáde tí ó tún pè àkọ́lé rẹ̀ ní sátạ́nì kò sinmi ó wà lára àwọn olórin ẹ̀mí ti ìlànà krìstẹ́nì tí ó ti lààmì-laaka ní orílẹ̀ èdè nàìjíríà pẹ̀lú iṣé takun takun rẹ̀ |
wasiu alabi pasuma wọ́n bí wasiu àlàbí pasuma ní november 27 1967 sí mushin ní ìpínlẹ̀ èkó tí bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ kwárà òun náà ni wọ́n tún ń pè ní ògánla ó jẹ́ òṣèré ọ̀kọrin fújì ó sì jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè nàìjìríà iṣẹ́ òòjọ́ rẹ̀ pasuma di gbajú-gbajà olórin fújì ní orílẹ̀ èdè nàìjíríà nígbà tí ó ṣe àwo orin tó sọọ́ di ìlú-mọ̀ọ́ká tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ recognition ní ọdún 1993 ó ti ṣe àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ orin pẹ̀lú àwọn oríṣiríṣi olórin bíi bola abimbola àti king sunny ade bákan náà ni ó ti kópa nínú eré orí-ìtàgé ilẹ̀ nàìjíríà bíi ìyànjẹ àti aléni báre ní ọjọ́ kẹfà oṣù kẹ́jọ ọdún 2015 sept6 2015 pasuma gba àmì ẹ̀yẹ olórin ìbílẹ̀ tó dára jùlọ nigeria entertainment awards mọ́ àwọn olórin gẹ̀ẹ́sì bíi ọlámídé phyno flavor wọ́n tún yàán fún àmì ẹ̀yẹ 'olórin tí kìí ṣe olórin ẹ̀sìn islam tó kópa tó pọ̀ nínú àwo orin ẹ̀sin islam' ní ọ́dún 2016 òun pẹ̀lú king saheed òṣùpá súlè àlàó malaika shefiu àlàó taye currency àti muri thunder àwọn àwo orin rẹ̀ alhaji wasiu alabi pasuma ti gbé àwo orin fújì tó lé ní ọgbọ̀n 30 jáde lạ́ti ọdún 1993 àwọn àwo orin rẹ̀ nìwọ̀nyí |
saheed balogun saheed balógun ni wọ̣́n bí ní ọjọ́ karùún oṣu kejì ọdún 1967 february 5 1967 ní ìpínlẹ̀ kwara ó jẹ́ gbajú-gbajà òṣèré orí-ìtàgé olùgbéré jáde adarí eré àti olùṣe fíímù ilẹ̀ nàìjíríà ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀ àti iṣẹ́ rẹ̀ wọ́n bí saheed ní ìpínlẹ̀ kwara tí ó jẹ́ north central nigeria ṣùgbọ́n tí ó jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ níbi tí ó ti kàwé alákọ̀ọ́ bẹ̀rẹ̀ ìwé girama àti ilé ìwé gíga ó kàwé jáde ní ilé-ẹ̀kọ́ 'kwara state polytechnic' tí wọ́n ti yí padà sí kwara state university ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré rẹ̀ ní ọdún 1978 nígbà tí ó kọ́kọ́ ṣe ètò rẹ̀ kan lórí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán tí ó pè ní youth today lórí nta ó ṣe sinimá àgbéléwò rẹ̀ àkọ́kọ́ tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ 'city girl' ní ọdún 1989 àmọ́ tí ó sì ti gbé ọ̀pọ̀ sinimá jáde tí ó sì tún ti ṣe adarí fún ọ̀pọ̀ eré orí-ìtàgé mìíràn rẹpẹtẹ àwọn ẹbí rẹ̀ ó fẹ́ ìyàwó rẹ̀ tí òun náà jẹ́ òṣèré orí ìtàgé ìyẹn fathia balogun ṣùgbọ́n wọ́n ti pínyà báyìí ó bí ọmọ ọkùnrin kan khalid balógun àti obìnrin kan aliyah balógun |
kwara state polytechnic kwara state polytechnic jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gbogbo-nìṣe ilẹ̀ nàìjíríà tí olórí ìjọba ológun ìpínlẹ̀ kwara tẹ́lẹ̀ ọ̀gágun col david bámigbóyè dá sílẹ̀ ní ọdún 1973 ní wọ́n kéde rẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n ti pinu láti dá ilé-ẹ̀kọ́ náà sílẹ̀ sí ìpínlẹ́̀ kwara lọ́dún 1971 ilé-ẹ̀kọ́ náà ló wà ní ìlọrin tí ọ́ jẹ́ olú ìlù ìpínlẹ̀ náà ilé-ẹ̀kọ́ náà kọ́kọ́ gba àwón ọgọ́rùún ó lé mẹ́wàá akẹ́kọ̀ọ́ wọlé nígbà àkọ́kọ́ fún sáà ètò ẹ̀kọ́ ọdún náà nígbà tí wọ́n ń pèsè ètò ẹ̀kọ́ national diploma àti higher national diploma fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wọn gbogbo |
list of nigerian highlife musicians eleyìí ni àtòjọ̀ àwọn olórin highlife ilẹ̀ nàìjíríà tí wọ́n gbajúmọ̀ jùlọ ní àtò a - y oríṣiríṣi ẹ̀yà tàbí oníran ìran orin ló wà lórílẹ̀ èdè nàìjíríà ni èyí tí a ti rí orin fújì jùjú apala wéré àti highlife bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ghana ni orini highlife ti ṣẹ̀ wá tí ó fi tàn dé gbogbo ilẹ̀ adúláwọ̀ pàạ́́ pàá jùlọ orilẹ̀ èdè nàìjíríà |
àtòjọ̀ àwọn olórin highlife ilẹ̀ nàìjíríà eleyìí ni àtòjọ̀ àwọn olórin highlife ilẹ̀ nàìjíríà tí wọ́n gbajúmọ̀ jùlọ ní àtò a - y oríṣiríṣi ẹ̀yà tàbí oníran ìran orin ló wà lórílẹ̀ èdè nàìjíríà ni èyí tí a ti rí orin fújì jùjú apala wéré àti highlife bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ghana ni orini highlife ti ṣẹ̀ wá tí ó fi tàn dé gbogbo ilẹ̀ adúláwọ̀ pàạ́́ pàá jùlọ orilẹ̀ èdè nàìjíríà |
jenny slate jennifer sarah jenny slate march 25 1982 jẹ́ òṣèré ará amẹ́ríkà |
délé òjó delédà òjó jẹ́ olórin jùjú ọmọ orílẹ̀-èdè nàìjíríà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn gbà wípé òun ni ó tan ẹ̀yà orin náà kálẹ̀ iṣẹ́ orin rẹ̀ délé òjó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ orin rẹ̀ ní pẹrẹu nígbà tí ó ṣalábàá-pàdé olórin kan tí ó ń jẹ́ victor ọláìyá ẹni tí ó gba délé sí inú ọmọ ẹgbẹ́ akọrin rẹ̀ ní ọdún 1961 òjó dá ẹgbẹ́ òṣèré akọrin tírẹ̀ náà kalẹ̀ tí ó pè ní délé òjó his star brothers lẹ́yìn tí ọláìyá tú ẹgbẹ́ akọrin tirẹ̀ ká òjó àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe àwọn àwo orin ọlọ́kan- ò- jọ̀kan jáde tí wọ́n sì ń pèé ní elére káà kiri ìlú àti ìpínlẹ̀ orílẹ̀ èdè nàìjíríà bí ìpínlẹ̀ èkìtì ìpínlẹ̀ èkó àti ìpínlẹ̀ òṣun bákan náà ni ó tún gbé orin rẹ̀ dé ọ̀pọ̀ ìpínlẹ̀ orílẹ̀ èdè amẹ́ríkà |
national democratic coalition nigeria national democratic coalition nadeco ni wọ́n dá sílẹ̀ ní ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù karùún ọdún 1994 may 15 1994 láti ọwọ́ broad coalition of nigerian democrats tí ó pè ìjọba ológun tí sani abacha láti kúrò lórí àléfà fún ẹni adìbòyàn june 12 1993 ìyẹn m k o abíọ́lá àwọn afẹ̀hónú hàn olóṣèlú náà wá láti apá ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ nàìjíríà wọ́n sì jẹ́ kị́ àwọn ènìyàn mọ ìdí tí wọ́n fi gbọ́dọ̀ fajúro sí ìṣèjọba ológun àsìkò náà ní june 11 1994 nípa ìtẹ̀lé àlàkalẹ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú nadeco abíọ́lá kéde ara rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ààrẹ orílẹ̀ èdè nàìjíríà àti ẹni tó jáwé olúborí nínú ìdìbò june 12 tí ó sì fara ṣoko lẹ́yìn tí ìjọba ológun sì fipá mu tì mọ́lé ní june 23 ní ọjọ́ kẹtàdín-lógún oṣù kọkànlá ọdún 1994 17 november 1994 àdó olóró dún gbàmù ní pápákò òfurufú èkó ní àyájọ́ ayẹyé ọdún kan lórí àléfà ọ̀gágun sani abasha àwọn aṣáájú ẹgbẹ́ òṣèlú nadeco kìlọ̀ pé àjálù ní yóò jẹ́ fún gbogbo àgbáyé bí àwọn ọmọ ilẹ̀ nàìjíríà bá gbà wípé jàgídì-jàgan ló lè mú kí àwújọ àgbáyé ó dá sọ́rọ̀ náà wálé ọ̀sun tí ó jẹ́ fì̀dí hẹẹ́ akọ̀wé àpapọ̀ acting secretary-general fún ẹgbẹ́ òṣèlú náà ni wọ́n fi sáhàámọ́ ní ọjọ́ kọkàndín-lógún oṣù kárùún ọdún 1995 may 19 1995 wọ́n tún fi páńpẹ́ ọba mú olóyè cornelius adébáyọ̀ lẹ́yin oṣù kan tí àdó olóró kan tún dún ní ìlú ìlọrin àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ nadeco míràn ní july 1997 ìjọba ológun tún fẹ̀sùn kan ẹgbẹ́ nadeco wípé àwọn ni wọ́n wà nídì jijù àdó olóró oríṣiríṣi ibùdó àwọn ológun tó ti wáyé tí ó sì tún sọ ní gbangba wípé àwọn agbọ̀rọ̀dùn ilẹ̀ amẹ́ríkà kan náà sì tún kún wọ́n lọ́wọ́ lórí ìwà láabi náà ẹni tí ó jẹ́ ọ̀gá àwọn ọlọ́pàá tẹ́lè ibrahim coomassie sọ wípé òun fẹ́ fi ọ̀rọ̀ wá aṣojú ilẹ̀ amẹ́ríkà sí orílẹ̀ èdè nàìjíríà àti àwọn òṣìṣẹ́ rẹ̀ lẹ́nu wo ní august 1999 ẹgbẹ́ òṣèlú náà pe ọgágun sani abasha lẹ́jọ́ lórí ẹ̀sùn wípé kó wá san owó ìtanràn tí ó tó 20 million fún ìwà ìrẹ́jẹ rẹ̀ lórí ẹgbẹ́ náà lásìkò ìṣèjọba rẹ̀ |
àwọn àtòjọ ẹgbẹ́ òṣèlú ilẹ̀ nàìjíríà èyí ni àtòjọ àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú ilẹ̀ nàìjíríà |
unity party of nigeria unity party of nigeria upn ló ti fìgbà kan jẹ́ ẹgbẹ òṣèlú ilẹ̀ nàìjíríà tẹ́lẹ̀ tó lààmì laaka ní àpá ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ nàìjíríà lásìkò ìjọba àwa-arawa ẹlẹ́kejì second republic ní ọdún 1978-1983 ẹgbẹ́ òṣèlú náà ló dá lórí ipò aṣáájú ológbèé ọbáfẹ́mi awólọ́wọ̀ ẹni tí ó ti fìgbà kan jẹ́ ìlú-mọ̀ọ́ka olóṣèlú ilẹ̀ nàìjíríà tí ó sì ti dípò ìṣèjọba mú rí lásìkò rẹ̀ àmọ́ ànìyàn ẹgbẹ́ òṣèlú náà ló dá lórí ìṣèjọba àwùjọ àwa-arawa ló mú yàtọ̀ sí àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú tó kù ẹgbẹ́ upn jogún ìmọ̀ wọn láti ẹgbẹ́ òṣèlú àtijọ́ tẹ́lẹ̀ tí action group tí ó sì jẹ́ kí ó di ẹgbẹ́ òṣèlú fún gbogbo àwùjọ́ òun ló jẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú tí ó ṣe ìgbé-lárugẹ fún ètò ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ fún gbogbo àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àríwòye ìjọ́ba ológun tí ọ̀gágun ólúṣẹ́gun ọbásanjọ́ ni kí ó dá ẹgbẹ́ òṣèlú tí yóò mú ẹlẹ́yà-mẹyà kúrò lágbo òṣèlú ilẹ̀ nàìjíríà lásìkò ìjọba àwa-arawa ẹlẹ́kejì ẹgbẹ́ òṣèlú upn àti people's redemption party prp ni wọ́n mú àbá tó dára jùlọ nípa dídìbò yàn tí ọdún 1979 ẹgbẹ́ òṣèlú action congress of nigeria ni wọ́n gbà wípé ó jẹ́ àrólé fún ìdàpọ̀ àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú méjèjì yìí ag ati upn |
monte águila tsile monte águila jẹ ilu kan ni tsile |
ile ominira ilẹ̀ omínìra jẹ́ ilé-iṣẹ́ alájà márùndínlọ́gbòn tí wà ní ìwọ̀ oòrùn tafawa balewa square ní oníkan ní ìlú èkó ìjọba orílẹ̀-èdè britain ní ó ṣe ìdáwọ́lé yìí nípa kí ó lè ìjẹ́rísí òmìnira orílẹ̀-èdè nàìjíríà ní ọdún 1960 konkere ti won ti fi agbara kun ni won fi ko ile yi inu ile yi ni ile olori ise olugbega wa nigba isakoso babangida awon eyan de mo bi ile olugbega ni odun 1993 awon apa kan ninu ile yi jona lati igba ti isele yi ti sele ni won o toju ile yi daradara |
benin pendant mask |
oke ila |
òkè ìlá òkè-ìlá òràngún tí a ma n gé kúrú sí òkè-ìlá jẹ́ ìlú àdàyé bá ní ìhà gúsù-iwọ̀ oòrùn orílẹ̀-èdè nàíjíríà tí o ti fi ìgbà kan jẹ́ olú-ìlú ẹ̀yà àwọn igbomina-yoruba tí a n fi orúko kan an naa pe òkè-ìlá jẹ́ ọ̀kan l'ára àwọn ìlú tí o wa ní ìpínlẹ̀ ọṣun ní orílẹ̀-èdè nàíjíríà òkè-ìlá wa ni apá ìhà àríwá ilà-oòrùn ilẹ̀ yoruba ni gúsù-iwọ̀-oòrùn orílẹ̀-èdè nàíjíríà òkè-ìlá ní ìlú kan tí o sunmọ èyí ti ìtàn sọ fún wa pé ìbátan rẹ ni tí a n pe ni ìlá òràngún ìlá òràngún wa ní ìwọn kìlómítà méjìlá maili meje ati aabọ si ìhà ariwa-ilà-oòrùn àwọn ọ̀gbun ti o ti ìhà ariwa wá si pin wọn si ìsọ̀rí-ìsọ̀rí ti a mọ si òkè-ìlá òkè-ìlá òràngún ni olú-ìlú fún ìjọba ìbílẹ̀ ìfẹ́dayọ̀ ní ìpínlè ọṣun olú ilé-ìṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ ìfẹ́dayọ̀ wa ni ìhà ariwa etí ìlú náà àmójútó iṣe'jọba àwọn ilu mejeeji yi ati ti àwọn ìlú kéréje-kéréje pẹlu àwọn igberiko ti o yi wọn ka ni on ti olú ilé-ìṣẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ ìfẹ́dayọ̀ jade wa |
àwo̩n ò̩jò̩gbò̩n nínú èdè àti lítírés̩ò̩ yorùbá àwo̩n ò̩jò̩gbò̩n nínú èdè àti lítírés̩ò̩ yorùbá professors of the yorùbá linguistics language literature culture s/n oruko yunifasiti 1 emeritus professor adeboye babalola university of lagos 2 emeritus professor ayo bamgbose university of ibadan 3 professor oladele awobuluyi adekunle ajasin university 4 professor sope oyelaran obafemi awolowo university 5 professor wande abimbola obafemi awolowo university 6 professor olatunde olatunji university of ibadan 7 professor akinwumi isola obafemi awolowo university 8 professor kola owolabi university of ibadan 9 professor adegboyega alaba university of lagos 10 professor afolabi olabimtan university of lagos 11 professor bade ajuwon obafemi awolowo university 12 professor t m ilesanmi obafemi awolowo university 13 professor mrs olutoye university of lagos 14 professor adebisi ogunsina university of ilorin 15 professor l olufemi adewole obafemi awolowo university 16 professor rotimi badejo university of maiduguri 17 professor adedotun ogundeji university of ibadan 18 professor yinka folorunso lagos state university 19 professor goke akinlabi university of ibadan 20 professor bade ajayi university of ilorin 21 professor olabode university of ibadan 22 professor sola adebajo ogun state univeristy ago-iwoye 23 professor s o oyetade university of ibadan 24 professor mrs oluyemisi adebowale adekunle ajasin university akungba 25 professor olusola olateju university of ibadan 26 professor jibola abiodun ekiti state university ado-ekiti 27 professor tunde akinyemi university of florida 28 professor mrs arinpe adejumo university of ibadan 29 professor francis oyebade adekunle ajasin university akungba 30 professor duro adeleke university of ibadan 31 professor mrs laide sheba obafemi awolowo university 32 professor taiwo olunlade lagos state university 33 professor o̩ladiipo ajiboye university of lagos 34 professor oye taiwo university of ibadan 35 professor lere adeyemi university of ilorin 36 professor harrison adeniyi lagos state university 37 professor felix abidemi fabunmi obafemi awolowo university 38 professor george olusola ajibade obafemi awolowo university 39 40 |
tosin lawson tosin lawson jẹ́ onímọ̀ nipa oge àti olùdásílẹ̀ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pè ní african design tosin kàwé gboyè àkọ́kọ́ ní unifásítì ti nottingham nibi tí ó ti kọ́ nípa ìmọ̀ bí a ṣe lè pèlò nka ó jẹ́ ìkan lára àwọn tí ó ń gbé oge ìbílẹ̀ larugẹ iṣẹ́ àkọ́kọ́ tí ó kọ́kọ́ ṣe ni ẹ̀gbà ọrùn tí a fi àǹkárá ṣe ṣẹ̀ṣọ́ sí iṣẹ́ tosin ni ṣe pẹ̀lú bí a ṣe lè fi ankara ṣẹ̀ṣọ́ àti bí a ṣe tún ṣe lè fi ṣe àwọn ohun èlò míràn bíì àpamọ́n bàtà àti ègbà ọrùn |
lere paimo lér̀e pàímọ́ ofr ni wọ́n bí ní oṣu november ọdún 1939 ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè nàìjíríà àti òṣèré orí-ìtàgé olù-kọ̀tàn eré orí-ìtàgé àti adarí eré orí-ìtàgé ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀ wọ́n bí lérè pàímọ́ ní ọdùn 1939 ní ìlú ògbómọ̀sọ́ tí ó jẹ́ ìlú ńlá kan ní ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́ ilẹ̀ nàìjíríà ìṣẹ́ rẹ̀ gẹ̀gẹ̀ bí òṣẹ̀ré ó bẹ̀rẹ̀ ere orí-̀tàgé ní ọdún 1960 nígbà tí ó dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèré oyin adéjọbí iye egbe osere ti pa oyin adejobi dá sílẹ̀ ṣáájú kí ó tó tún dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèré lẹ́yìn dúró ládípọ̀ ní bi tí ó ti kópa nínú eré ọbamoro gẹ́gẹ́ bí olóyè basà ó di ìlú mọ̀ọ́kà nígbà tí ó kópa gẹ́gẹ́ bí olú ẹ̀dá ìtàn nínú eré ìtàgé ògbórí ẹlẹ́mọ̀ṣó gẹ́gẹ́ bí ṣ̀oún ogunọlá eré yìí ni ó sọọ́ di gbajú-gbajà òṣèré orí-ìtàgé ní àwùjọ àwọn òṣèré yorùbá lẹ́yìn èyí ó ti kópa nínú onírúurú eré sinimá lóríṣi riṣi bakan naa ni ó ti gbé eré oríṣi ríṣi jáde tí ó sì tún ti darí ọ̀pọ̀ eré tí ó di sininmá àgbélé wò lóǹìi ní ilẹ̀ nàìjíríà ní ọdún 2005 ààrẹ olúṣẹ́gun ọbásanjọ́ fi àmì ẹ̀yẹ ìdáni lọ́là ti orílẹ̀ èdè nàìjíríà kan dáa lọ́lá tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ member of the federal republic fún iṣé takun tatun rẹ̀ ní àwùjọ àwọn òṣèré ilẹ̀ nàìjíŕíà òun pẹ̀lú elòmíràn tí ó ń jẹ́ zeb ejiro ní may 2013wọ́n jábò rẹ̀ wípé ọ̀gḅ́eni lérè pàímọ́ ní àrùn rọpá-rọsè kékéré kan tí ó sì ti gbádùn lẹ́yìn àìsàn adánigúnlẹ̀ ọ̀hún ní oṣù april 2014ó jẹ ẹ̀bùn mílíọ́nù kan náírà nínú ìdíje orí ẹ̀rọ àgbélé-wò tí a mọ̀ sí who wants to be a millionaire |
national arts theatre national arts theatre je ogan gan ibi ipate isere ori-itage ile naijiria ile igbafe naa ni o kale si agbe gbe iganmu ni ijoba ibile surulere ni ipinle eko won ko gbongan isere yii pari ni odun 1976 fun ipalemo ayeye akojopo ile adulawo meri ti festac festival of arts and culture ni odun 1977 awon akojopo ohun oso abalaye ati ti igba-lode ti ile naijiria ni won ko sinu gbangan naa sise oso re kiko gbangan national arts theatre ni won bere nigba aye ologun ti olori ogagun yakubu gowon ti won si pari re ni igba aye ogaun olusegun obasanjo aworan ita gbangan naa ni won ko bi fila ologun o ni aye ijoko ti o le gba egberun marun eniyan leekan soso pelu pepe itage ti o si tun aye nla meji otooto fun ere itage meji lai dira won lowo bi ere ba n lo ti won si fi ohun elo igba-lode ti o le se ogbufo ede mejo papo leekan naa fun awon ti won ba gbo ede naa okan ni eyi je ninu awon ohun miiran ti o wa ni gbangan naa awon kongila ara ile bulgaria ni won ba orile ede naijiria ko gbangan naa ti won si dara si ti o fi fe jo palace of culture and sports ti ile varna ni ilu bulgaria 1968 amo gbogan national arts theatre ti ilu eko tobi ju afara pe yi lo yanpon-yanrin lori gbangan naa ni odun 2010 aare igba naa ogbeni olusegun obasanjo kede re lati so gbangan nla naa di ti aladani eleyi ni o da idaru-dapo sile laarin awon osere amuluudun omo ile naijiria ati awon akoni onkowo bii wole soyinka ko jale lati je ki aare naa se bee ni ogbonjo 30 osu december 2014 won fi lede wipe won ti ta gbangan naa fun awon ajo ti won wa ni ile dubai ni ogoji milionu dollar 40million ti won si so wipe won yoo so gbangan naa di ile itaja fun awon arinrin ajo paa paa julo awon arinrin ajo lo soke |
nigeria advance party egbe oselu nigeria advance party nap ni won da sile ni asiko isejoba awa arawa elekeji second nigerian republic ni ile naijiria ti o si foruko sile fun eto idibo odun 1983 eni ti o je olori egbe oselu naa ni tunji braithwaite ti o je agbejoro won faye gba egbe naa lati fa oludupo ti yoo kopa ninu eto idiboyan odun 1983 awon ti won korajo po sinu egbe naa ni won je eniyan apa ariwa orile ede naijiria ti won duro lori atutnto eto isejoba awa arawa ile naijiria itan egbe oselu naa won fi egbe naa loole ni ojo ketala osu kewaa odun 1978 13 october 1978 ni ilu ibadan awon adari egbe naa gbe igbese ti o nipon lori eto eko ofe sugbon ti won pada yi ipinu won pada wipe ki eto eko ile eko alakoobere ati ile eko agba fasiti universities gbogbo o je ofe fun teru tomo egbe naa duro lori wipe awon yato awon si dara ju awon egbe oselu ti o ti koko wa ni asiko isejoba awa arawa first republic alakooko lo laarin odun meji akoko ti won da egbe nan kale ni ile olominira naijiria foju wina isejoba ologun ti ogagun olusegun obasanjo je eni ti o keyin olori ologun orile ede naa nigba ti o gbejoba kale fun alagbada ki won le dibo odun 1983 tunji braithwaite ti o je oju lowo omo ipinle eko ni o fese re mule wipe ijoba awa arawa ko le se aseyori bi ko ba se atunto ki o si fopin si iwa ajebanu lara awon laami laaka alenu-loro ti o fara mo aba tunji braithwaite yi ni ojogbon wole soyinka ati fela anikulapo kuti eni ti awon omo ogun ile seku pa iya re ti won si ba ile re kalakuta republic je lasiko ijoba ologun ti ogagun obasanjo je ogagun orile ede naijiria eto ipolongo ibo egbe naa ni december 1978meta lara egbe ti kii se ti ijoba dara po mo egbe oselu naa awon egbe naa ni ajo awon ayale gbe ati ajo osise nigeria tenants and labour congress ile naijiria ti ogbeni ih igali je olori won ajo nigeria social democratic congressti ogbeni balali dauda je olori won ati ajo youth force alliance ti ogbeni olayinka olabiwonu je olori won sugbon won fagile iforuko sile won leyin osu meji ti won ti foruko sile sodo ajo eleto idibo latari aini iranlowo to lati odo awon eniyan labele grass-root support idibo odun 1983 egbe oselu yii ti tunji braithwaite je okan lara awon mefa ti o dupo dije su ipo aare labe asia egbe oselu naa ni odun 1983 awon eniyan dibo yan shehu shagari ti o je omo ebge oselu national party of nigeria npn sipo aare nigba ti o jawe olubori pelu ami ibo ti o to 45 ni 7 december 2012 egbe oselu nap je okan lara awon egbe oselu mejidinlogbo ti won yoo tun oruko fi sile labe ajo eleto idibo inec fun eeto ipolongo ibo odun 2015 |
ijora lagos ijora je okan lara awon agbegbe ilu eko ni orile ede naijiria itan ijora je ile ira omi swampy and water-logged ti awon ti won n bo lati lagos island ko ni le de ibugbe won aya fi ki won wo oko oju omi idasile ibudoko oko oju irin the establishment of a railway terminus si ido ti o je ileto kan ti o wa ni itosi ijora ni ni odun 1919 ni o so ijora di pataki eyi ni o mu ki ijoba amunisin da ilese eedu si ijora lati le ma ko eedu fun awon oko oju irin ile naijiria ni odun 1923 ijoba da ile ise ti o n yi ooru pada si ina mana mana si ijora lati le ma pese ina eletiriki fun awon oko oju irin ati awon agbegbe ti o sun mo ijora lapapo ni odun 1960 ajo ti o n ri si eto ile kiko town planning authority ni ipinle eko ati ijoba apapo pinu lati ya ile kan soto fun akojopo ile ise ti won si tun gbale die si leyin igba naa ni ijora awon akojopo ile ise ni won n lo fun ile ise bii k maroun incar cars ati west african cold storage ibudo wharf ijora naa ni o tun je ibi ti won n ko eja pamo si awon adugbo ijora awon ilu ti o sun mo ijora ni ijora oloye ijora-badia ati ijora olopa opo lara awon adugbo yi ni o je wipe ero ti po ju ti opo awon ti o si n gbe ibe je mekunu awon afurasi iko aserubalu boko haram kan ni won ri gbamu ni ijora oloye ni odun 2013 ati ni odun 2016 ijora-olopa ni o je ibi ti won ti n ta awon ounje inu yinyin tutu frozen foods ni ipinle eko ijora-badia je okan lara awon adugbo ipinle eko ti ko dagba soke sugbon ti o ni ero pupo opo lara awon ti won koko gbe agbegbe ijora-badia ni won je ameke resettlers lati abule oluwole nigba ti ijoba gba adugbo yi fun kiko gbongan isere national theatre ti o wa ni iganmu ni opo eniyan ko wa si itosi ile ise oko oju irin eto irina kiko afara eko bridge ti o tun je afara elekeji ti o gun ju ni o bere lati ijora ti o si ja po mo lagos island opopona ijora ni o je okan pataki ti won n gba lo si ebute apapa nigba ti titi marose ti oshodi si apapa gba ijora koja eto oro aje dida ti won da akojopo ile-ise kale si ijaora ni o sokun fa dida ile ise ti o n pon oti elerin-dodoseven up si agbegbe naa ijora paa paa tun sunmo ile ise akojopo ti o wa ni iganmu ati ibudoko reluwee ti o wa ni iddo |
àtòjọ àwọn ilé-ìfowópamọ́sí ilẹ̀ nàìjíríà èyí ni àtòjọ àwọn ilé-ìfowópamọ́ ilẹ̀ nàìjíríà tí wọ́n tún gbòǹtẹ̀ ìdánimọ̀ àgbáyé ní tẹ̀lé-ǹ-tẹ̀lé èyí ni àtòjọ àwọn ilé-ìfowópamọ́ ilẹ̀ nàìjíríà tí wọ́n tún gbòǹtẹ̀ ìdánimọ̀ àgbáyé ní tẹ̀lé-ǹ-tẹ̀lé èyí ni àtòjọ àwọn ilé-ìfowópamọ́ ilẹ̀ nàìjíríà tí wọ́n tún gbòǹtẹ̀ ìdánimọ̀ àgbáyé ní tẹ̀lé-ǹ-tẹ̀lé ilé-ìfowópamọ́ tí kì í gba èlé lórí owó tí ó bá yáni ní ilẹ̀ nàìjíríà ní ṣiṣẹ̀-n-tẹ̀lé èyí ni àtòjọ àwọn ilé-ìfowópamọ́ ilẹ̀ nàìjíríà tí wọ́n tún gbòǹtẹ̀ ìdánimọ̀ àgbáyé ní tẹ̀lé-ǹ-tẹ̀lé |
àtòjọ àwọn ilé-ìfowópamọ́sí ilẹ̀ ẹ́gíptì eyi ni atojo awon ile ifowo-apmo olokowo ile egypt ni tele n tele in |
eyi ni atojo awon ile ifowo-apmo ile egypt |
atojo awon ile ifowo-pamo ile naijiria |
shola allyson shola allyson-obaniyi lédè yorùbá ṣọlá allyson-ọbáníyì jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè nàìjíríà tí ó jẹ́ akọrin ẹ̀mí soul àti ìbílẹ̀ ó sì tún jẹ́ olùkọ́ orin ó di gbajú-gbajà akọrin pẹ̀lú ìkan lára àwọn orin rẹ̀ tí ó pè ni ejì òwúrọ̀ ní ọdún 2003 orin yìí sì tún jẹ́ orin àgbàsílẹ̀ fún fíìmù kan tí ó dẹ̀ pè ni ejì òwúrọ̀ lẹ́yìn tí ó gbé àwo yìí jáde àwọn àwo orin mìíràn tí ó tẹ̀ lé pọ̀ nínú àwo orin rẹ̀ ejì òwúrọ̀ bí gbogbo àwọn àwo orin tí ó ṣe lẹ́yìn èyí orin tí ó kọrin dẹ̀ pọ̀ fún àpẹẹrẹ obinrìn ni mi àṣeyẹ ìsinmi àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ wà nínú àwo ejì òwúrọ̀ rẹ̀ yàtọ̀ sí wí pé ṣọlá jẹ́ olórin ó tún jẹ́ akọ́ni lóhùn orin àti olùgbànímọ̀ràn ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí-ayé rẹ̀ àti ìrìn-àjò ẹ̀kọ́ rẹ̀ won bi shola allyson ni ilu ikorodu ni ipinle eko ni ibere odun 1970 o lo si ile-iwe alakoobere anglican ti ilu ikorodu leyin eyi ni o te siwaju ni ile-iwe girama shams-el-deen ni ilu ikorod fun ipele eko eleekeji leyin eyi ni o lo si ile-iwe gbogbonise ti ijoba technical college ni agidingbi ikeja ni bi ti o ti ko nipa imo okowo business studies ti o si gba iwe eri nbte ni odun 1997 o wo ile-iwe polytechnic ibadan ti o si ko nipa imo ayinike orin music technology ti o da lori bi a se n lo ohun ninu orin ibe ni o ti ni iwe eri hnd higher national diploma pelu ipo ti o ga julo ìgbòkègbòdò iṣẹ́ rẹ̀ arabinrin shola allyson bere igboke-gbodo ise orin re ni opin odun 1980s nigba ti o wa ni omo odun metala 13 yrs leyin eyi ni o di elegbe to yanranti leyin awon olorin ilu-mooka bi yinka ayefele gbenga adeboye wasiu alabi pasuma akande abass obesere ati olorin rege daddy showkey iwonba afani ti o ri lati se awo orin tire akoko jade iyen eji owuro waye nigba ti o pade orakunrin kan ti o mu iwe eto ere ori-itage kan dani ninu oko akero ti okunrin naa si ba sola takuroso lori ere nise ori-itage ti won sese se laseyori ti akole re n je orekelewa you at a distance bayi ni okunrin naa se pe sola allyson lati wa korin fun ere naa ti orin re si sokunfa bi won se yi akole ere naa pada si eji owuro the morning dew nigba ti sinima eji owuro jade tan ile ise ti o ya aworan sinima naa pinu lati gbe awo orin jade pelu akole sinima yii iye eji owuro aseyori nla gbaa ni awo orin yii je fun ile ise ati olorin funra re shola allyson ti o si so sola di ilu-mooka olorin ni awujo awon korin korin ìgbésí-ayé rẹ̀ shola allyson se igbeyawo ninu osu erena odun 2003 march 2003 o pade olowo ori re arakunrin toyin obaniyi ninuy egbe akorin ijo won won si bi awon omo meta fura won ayobami mopelola and obafunmiwo awon itoka si ẹ̀kaàwọn ọmọ yorùbá |
gani adams iba gàníyù adams t́i fi ìgbà kan jẹ́ olórí ẹgbẹ́ ọmọ odùduwà tí àwọn ènìyàn mọ̀ sí opc a bí ọ̀túnba ganiyu adam ní ọgbọ̀n ọjọ́ oṣù kẹrin ọdún 1970 ó jẹ́ ajìjàngbara àti ààrẹ ọ̀nàkakaǹfò ìgbẹ́ ayé rẹ̀ wọ́n bí gani adams ni ọjọ́ kẹẹ̀dọgun oṣù kẹrin ọdún 1970 ní arigidi-akoko tí wọ́n pè ní àkókò north-west local governmentondo state ni òdé òní ẹ̀kọ́ gani adams bẹ̀rẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ rẹ̀ ni army children's school otukpo ìpínlè benue sùgbọ́n nítorí irú ìṣẹ́ bàbá rẹ wọ́n kó lọ sí ìlú eko níbi tí o ti parí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀bẹrẹ̀ ní municipal primary school ní surulere ní ìpínlẹ̀ èkó ní ọdún 1980 lẹ́yìn ẹ̀kọ́ alákọ̀bẹrẹ̀ rẹ̀ o tẹsìwàjú lọ sí ansar-ud-deen secondary school randle avenue surulere lẹ́yìn ẹ̀kọ́ girama ó lọ kọ́ nípa ṣíṣe àwọ́n ọ̀ṣọ́ ilé tí ó sì parí ní ọdún 1987 |
nestlé nestlé sa /ˈnɛsleɪ ˈnɛsəl ˈnɛsli/ tì a mó télè si /ˈnɛsəlz/ jẹ́ ilé-iṣẹ̀ aṣońjẹ ti orílè-èdè swiss tí olú-iléesé wọn wà ní vevey vaud switzerland ó jẹ́ ilé-iṣẹ́ asońje tí ó tóbi jùlo ní àgbáyé bí a bá fi òṣùwòn owó pípa wolé àti awon òṣùẁòn mìíràn láti ọdún 2014 |
ilu mowo ilu mowo je ilu kan ni ijoba ibile agbadarigi ni ipinle eko lowolowo bayii kosi ojulowo baale ni ilu mowo nitori faakaja awon omo oye |
ògbómòsọ̀ |
ògbómọ̀sọ́ ògbómọ̀sọ́ jẹ́ ìlú ní ìpínlẹ̀ ọ̀yo ní apá ìwò-oòrùn oriĺè-èdè nàìjíríaì a dá ìlú ògbómọ̀sọ́ sílẹ̀ ní 17th century àpapọ̀ iye àwọn ènìyàn tí ó wà níbè gẹ́gẹ́ ètò ìkànìyàn ọdún 2006 sọ jẹ́ 645000 yorùbá pó́ńbélé ni ọ̀pọ̀ àwọn òlùgbé ògbómọ̀sọ́ iṣẹ́ àgbẹ́ iṣu gbágùúdá àgbàdo àti ewé sìgá jẹ́ lára àwọn iṣẹ́ tó gbajúmọ̀ jùlo ni ògbómọ̀sọ́ |
badagry àgbádárìgì tí a kọ́kọ́ mọ̀ sí gbagle láti ìbèrè jẹ́ ìlú ẹ̀bádò àti ìjoba ìbílè ní ipínlè èkó lórílẹ̀-èdè nàìjíría àgbádárìgì gúnwà láàárín ìlú èkó àti orílẹ̣̀-èdè olómìnira benin èyí jásí wípé ó tún jẹ́ ìlú alálà nàìjíría àti orílẹ̣̀-èdè olómìnira benin ni sèmè gẹ́gẹ́bí àkọsílẹ̀ ètò ìkànìyàn ọdún 2006 àpapọ̀ iye enìyàn tó wà ní àgbádárìgì jẹ́ 241093 àgbègbè ìtèdósí àgbádárìgì jẹ́ ìlú tí a tẹ̀dó si ẹ̀bádò ìwọ̀-òorùn nàìjíría ó jẹ́ ìlú tó pàlà pẹ̀lú gulf of guinea làgbègbè gúsú ó wọn ìwọ̀n máìlì mẹ́tàdínlógójì 43 ní apá gúsú ìwọ̀-òorùn ti ìlú èkó bákan náà ó wọn ìwọ̀n máìlì mẹ́jìdínlọ́gbọ̀n 32 ní apá ìwọ̀-òorùn ní ìlú sẹ̀mẹ̀ tí ó pàlà pẹlú orílẹ̣̀-èdè olómìnira benin gẹ́gẹ́bí erékùsù èkó àgbádárìgì jẹ́ ìlú tí a tẹ̀dó sí etí omi nítorí ìdí èyí àyè wà láti rìnrìn-àjò gbojú omi láti èkó sí ìlú porto novo àlàfo tó wà láàárín òkun àti ọ̀sà dá lórí ẹ̀bádò ní àgbádárìgì ó tó máìlì kan sí ara wọn jíjìnà àwọn òdò wònyí máa ń dá lórí irú àsìkò tí a bá wà ó máa ń jìnnà bíi ìwọ̀n mítà mẹ́ta bí òdò kuń dẹ́nu ṣùgbọ́n lásìkò ọ̀gbẹḷẹ̀ ó máa ń jìnnà bíi ìwọ̀n mítà ẹyọ kan onírúurú ọ̀pọ̀ ẹja ló wà nínú àwọn òdò wọ̀nyí lára àwọn ẹja tó wà nínú òdò àgbádárìgì ni ọ̀bọ̀kún èpìà àrọ̀ kókà bongá at pompano omi inú àwọn odò àgbádárìgì máa níyọ̀ nínú ní àwọn àsìkò kan bẹ́ẹ̀ kìí níyọ̀ láwọn àsìkò mìíràn ìṣàn omi láti apá iwọ́-oòrùn ìlú náà àti odò yewa ló máa ń ṣàn sinu odò àgbádárìgì |
moremi ajasoro |
àtòjo àwon ìjoba ìbílè ìpínlè èkó pèlú ònkà orí kòòkan won |
mọ́remí ájàṣoro mọ́remí àjàsorò jẹ́ akọnibìnrin kan gbòógì tó sì gbajúmọ̀ nínú ìtàn àwọn yorùbá lápá ìwọ̀-oòrùn áfíríkà móremí fẹ ọ̀kan lára ẹbí oduduwa ti ìtàn àdáyébá sọ pé ó jẹ́ babańlá àwọn yorùbá ìgbésíayé rẹ̀ mọ́remí jẹ́ olorì ọba ìlú ilé-ifẹ̀ omobíbí ìlú ọ̀fà ó jẹ́ aḳonibìnrin tó gbajúmò ní séńtúrì méjìlá sẹ́yìn lásìkò tí ó jẹ́ ayaba ilé-ifè yìí ní ilé-ifè àti ẹ̀yà tí ó wà ní ìtòsí wọn tí wọ́n mọ̀ nígbà náà sí ará igbó ń jagun lọ́wọ́lọ́wọ́ àwọn ọ̀jọ̀gbọ́n kò fẹsẹ̀ rẹ̀ múlẹ̀ pé àwọn ará ìgbò yìí ní ìbáṣepọ̀ kankan pẹ̀lú ẹ̀ya ìgbò tí wọ́n jẹ́ gbòógì ni orílẹ̀-èdè nàìjíríà ní àkókò náà opọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ ilé-ifè ni àwọn ará ìgbò yìí kó lẹ́rú lọ nítorí ìdí èyí gbogbo ẹ̀yà yorùbá kórìíra wọn wọ́n sí kà wọ́n sí ọ̀tá bí mọ́remí jẹ́ akonibìnrin bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ ló rẹwà lópòlopò kí ó ba lè yọ àwọn ènìyàn rẹ̀ lọ́wọ́ ìṣòro tó ń dojúko wọ́n ó pinnu láti ṣe ìrúbọ yìówù tó nílò sí òrìṣà esimirin kí ó ba lè mọ àṣírí agbára àwọn ọ̀tá tó ń fogun ja ilé-ifè lásìkò tí à ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ yìí àwọn jagunjagun ìgbò kó mọ́remí mọ́gun lọ sí ilẹ̀ wọ̀n ṣùgbọ́n nítorí ẹwà àwòtúnwò tí mọ́remí ní ọba àwọn ìgbò fẹ́ e gẹ́gẹ́ bi olorì ó sì sọ ọ́ di ààyò láàaríń àwọn ayaba tó kù lẹ́yìn tí mọ́remí lo ète obìnrin láti mọ àṣírí agbára ọkọ rẹ̀ àti àwọn jagunjagun rẹ̀ tán ó sá padà sí ilé-ifẹ̀ ó sìn tú àṣírí wọn fún àwọn yorùbá tí wọ́n sì lò ó láti ṣẹ́gun ìgbò lẹ́yiǹ ogun tí àwọn yorùbá gba ara wọn lẹ̀ lọ́wọ́ àwọn ìgbò mọ́remí padà sọ́dọ̀ ọkọ rẹ̀ àárọ̀ t́í́ ń ṣe ọba ọ̀ràmíyàn ti ilé-fẹ̀ tí ó sìn tún jọba oyo lẹ́yìn ìgbá náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ kábíyèsí dá mọ́remí lọ́lá nípa sísọ ọ́ di aàyò olorí àti ̣ọmọba bakan ná láti lè mú májẹ̀mú rẹ̀ kí ó tó riǹrìn àjò lọ sí ìlẹ̀ ̀gbò sẹ fún orìṣà esimirin kété ọba ọ̀ràmíyàn dá ipo rẹ̀ padà gẹ́gẹ́ bí ọmọba mọ́remí ṣe bí akọni o sifi ọmọkùnrin re rubọ si ojúbọ esimirin gẹ́gé bi májẹ̀mú nǹkan ìrántí rè wọn bẹrẹ ọdún edi ní kété tí moremi kú lati fi déye ètùtù tí o fi ara rẹ ṣe fún ẹyà yorùbá nǹkan ìrántí rè wọn bẹrẹ ọdún edi ní kété tí moremi kú lati fi déye ètùtù tí o fi ara rẹ ṣe fún ẹyà yorùbá láìpẹ́ yìí wọ́n ṣe àtẹ̀jáde ìtàn ìgbésí-ayé rẹ̀ nípa ìfẹ́ ìgbàgbọ́ ìboọlá fún pàápàá jùlọ fífi ara rẹ̀ ṣe ètùtù fún ilẹ̀ yorùbá lọ́nà orin àti eré-oíṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn gbọ̀ngán ìjọba ni wọ́n fi sọrí rẹ̀ káàkiri ilẹ̀ yorùbá lórílẹ̀-èdè nàìjíríà lára wọn ni moremi high school àti àwọn ilé ìgbé àwọn akẹ́kọ̀ọ́bìnri tí lagos state university àti obafemi awolowo university lọ́dún 2017 ọọ̀ni ti ìlú ifẹ̀ adeyeye enitan ogunwusi|ogunwusi ya ère rẹ̀ sí aafin rẹ̀ láti bọlá fún un ère yìí ló ga jù lọ ní nigeria tí ó gba ipò ère tí ó ga jù lọ lọ́wọ́ ère kan ní ìpínlẹ̀ imo ère moremi yìí ní ó wà ní ipò kẹrin ní afrika nínú àwọn ère tó ga jù lọ àwọn ìtọ́kasí ẹ̀kaàwọn ọba àti ìjòyè ní nàìjíríà ẹ̀kaàwọn ọmọ yorùbá àwọn ìtọ́kasí ẹ̀kaàwọn ọba àti ìjòyè ní nàìjíríà ẹ̀kaàwọn ọmọ yorùbá |
mary slessor mary mitchell slessor ọjọ́ kejì oṣù kejìlá ọdún 1848 si ọjọ́ kẹtàlá oṣù kínní ọdún 1915 jẹ ajihinrere si orílẹ̀-èdè naijiria lati ilu scotland ní kété tí o dé orílẹ̀-èdè naijiria slessor bẹ̀rẹ̀ si kọ èdè efik ti o jẹ́ èdè ìbílẹ̀ níbẹ̀ nítorí ìmò ti o ni nipa èdè ìbílẹ̀ yi ati ìsẹ̀dá rẹ gẹ́gẹ́ bi ẹni ti o nígbo'yà slessor rí ojú rere àwon ará ìlú náà o si rọrùn fun un lati tan ẹsin ọmọ lẹyin kristi ka ti o si tun ni anfani lati ṣe agbatẹru ẹtọ àwon obìnrin àti àmójútó àwon ọmọde ni ilẹ̀ náà ohun ti o sọ ọ di gbajúgbajà ni bi o ṣe da aṣa pípa àwon ọmọ-ọwọ ti o jẹ ìbejì duro laarin àwon ẹ̀yà ibibio ni apa gúsù-ìlà-oòrùn orílẹ̀-èdè naijiria |
ida s scudder dr ida sophia scudder ọjọ́ kẹsan oṣù kejìlá ọdún 1870 si ọjọ kẹta-lé-lógún oṣù karun ọdún 1960 jẹ ìran kẹta àwon ajínhìnrere oníwòsàn lati ilẹ india ti a n pe ni reformed church in america o fi aye rẹ jin fun gbígba àwon obìnrin ilẹ̀ india kuro ninu ìpọ́njú ati gbígbógun ti àwon àrùn bi buboniki oní'gbá-méjì àti ẹ̀tẹ̀ ni ọdun 1918 o bẹrẹ ilé ìwòsàn ti a ti nkọni ni agbègbè asia eyini ni christian medical college hospital ni adugbo vellore ni ilẹ india |
adéyeyè enitàn ògúnwúsì |
priscilla studd priscilla scilla studd saájú ọdún 1887 si ọdún 1929 omidan priscilla livingstone stewart jẹ́ ajíhìnrere ni ijọ alátẹnumó-ọmọ lẹ́yìn krístì o si jẹ ìyàwó ọ̀gbẹni charles studd a bi i ni lisburn l'ẹba belfast ni ìlú ireland eleyi ti o ti di apá ariwa ilẹ̀ ireland l'ode oni priscilla stewart gúnlẹ̀ ni ìlú shanghai ni ọdún 1887 gẹ́gẹ́ bi ọ̀kan lára àwon ọgọrun ajíhìnrere ti iṣẹ́ iranṣẹ aarin gbungbun ilẹ china o si jẹ ọkan làra àwon ọ̀wọ́ ti o pọ jù ti o de papọ alaye fi idi rẹ múlẹ̀ wípé o fi ìwòjú ati ìṣe han gẹ́gẹ́ bi ọmọ ilẹ̀ ireland pẹ̀lú ojú rẹ ti o jẹ aláwọ̀ buluu ati irun rẹ ti o jẹ alawọ omi wúrà lẹ́yìn ti o ti gbé́ fun ìgbà diẹ ni shanghai òun pẹ̀lú àwon obìnrin mẹta miran lọ bere si ṣe iṣẹ́ ni ilu ta-ku-tang |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.