Split (1)

train · 1.99k rows

text stringlengths 33 22.2k	summary stringlengths 61 956
ហ្គេម Black Myth: Wukong ដែលត្រូវបានដាក់លក់លើ Steam និងPlayStation Store ក្នុងតម្លៃប្រមាណ៦០ដុល្លារ ត្រូវបានដាក់ឱ្យលេងនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា។ ត្រឹមរយៈពេល ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ហ្គេមប្រភេទទេវកថាចិន បានប្រកាសថា ខ្លួនលក់បាន ១០លានដង តាមរយៈការទិញលើឧបករណ៍ជាច្រើន។ ហ្គេម Black Myth: Wukong អាចលេងលើកុំព្យូទ័រ, ឧបករណ៍ហ្គេមអាចដាក់តាមខ្លួនបាន (Handheld Game Console) មួយចំនួន និងPS5។ ចំណែកម៉ាស៊ីនហ្គេមប្រភេទ Xbox Series X/S អាចលេងនៅពេលក្រោយ។ «អរគុណចំពោះការគាំទ្រ និងការស្រលាញ់របស់អ្នកលេងនៅទូទាំងពិភពលោក»។ ហ្គេម Black Myth: Wukong បានសរសេរលើបណ្តាញសង្គម Facebook បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា។ ក្រុមហ៊ុន Game Science ជាអ្នកអភិវឌ្ឍហ្គេមប្រភេទទេវកថា និងផ្សងព្រេងនេះឡើង ដោយចំណាយពេលរហូតដល់ ៦ឆ្នាំឯណោះ។ តាមរបាយការណ៍មួយរបស់សារព័ត៌មាន Bloomberg ការបញ្ចេញហ្គេម Black Myth: Wukong បានជំរុញការលក់ម៉ាស៊ីន PS5 យ៉ាងខ្លាំង នៅលើទីផ្សារចិន។ ការលក់ម៉ាស៊ីន PS5 បានកើនឡើងលើសពី១០០ភាគរយ នៅលើទីផ្សាររបស់ Taobao និង Tmall Group ក្នុងរយៈពេល ៧ថ្ងៃ ស្របពេលហ្គេម ទេវកថាចិនត្រូវបានដាក់ឱ្យលេង៕	Black Myth: Wukong ដែលជាប្រភេទហ្គេមផ្សងព្រេងរបស់ស្តេចស្វា ស៊ុនអ៊ូ ខុង លក់បាន ១០លានដង នៅគ្រប់ឧបករណ៍លេងហ្គេមដូចជា PS5, កុំព្យូទ័រ និងឧបករណ៍ហ្គេមអាចដាក់តាមខ្លួនបាន (Handheld Game Console)។ ហ្គេមប្រភេទទេវកថាចិនមួយនេះ ក៏បានជួយជំរុញការលក់ម៉ាស៊ីនហ្គេម PS5 របស់ក្រុមហ៊ុន Sony ផងដែរ។
ក្នុងសារមួយបង្ហោះតាមបណ្ដាញសង្គមអនឡាញ X លោក Austinថា លោកក៏បានពិភាក្សាផងដែរអំពីហានិភ័យនៃការកើនឡើងនូវភាពតានតឹងពីអ៊ីរ៉ង់និងក្រុមដែលអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រក្នុងពេលលោកនិយាយទូរស័ព្ទកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ហើយលោកបានប្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែលលោក Yoav Gallant ថាសហរដ្ឋអាមេរិកឈរជើងបានល្អនៅទូទាំងតំបន់នោះ។ លោក Austin បានសរសេរថា៖ «ខ្ញុំបានហៅទូរស័ព្ទទៅរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែលលោក Yoav Gallant កាលពីម្សិលមិញដើម្បីពិភាក្សាអំពីការបាញ់បោះជាបន្តទៅវិញទៅមកនៅតាមព្រំដែនរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងលីបង់ និងហានិភ័យនៃជម្លោះកាន់តែខ្លាំងឡើងពីអ៊ីរ៉ង់ ក្រុមហេសបូឡា (Hezballah) នៅលីបង់ និងក្រុមភេរវជនផ្សេងទៀតដែលអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ ខ្ញុំបានបញ្ជាក់អំពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះសន្តិសុខអ៊ីស្រាអែលនិងបានចែករំលែកព័ត៌មានថាសហរដ្ឋអាមេរិកឈរជើងយ៉ាងរឹងមាំនៅទូទាំងតំបន់ដើម្បីការពារអ៊ីស្រាអែលនិងការពារបុគ្គលិកនិងសម្ភារអាមេរិក»។ លោក Austin បានបន្ថែមថា៖ «លោករដ្ឋមន្ត្រី Gallant និងខ្ញុំបានពិភាក្សាគ្នាអំពីវឌ្ឍនភាពឆ្ពោះទៅរកបទឈប់បាញ់នៅហ្កាហ្សានិងការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងទាំងអស់ ហើយខ្ញុំបានសង្កត់ធ្ងន់អំពីសារៈសំខាន់នៃការបង្ហើយកិច្ចព្រមព្រៀង [បទឈប់បាញ់]»៕	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Lloyd Austin បាននិយាយកាលពីថ្ងៃសុក្រថា លោកបានពិភាក្សាជាមួយសមភាគីអ៊ីស្រាអែលរបស់លោកអំពីបញ្ហាមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ដូចជាបាញ់បោះទៅវិញទៅមកជាបន្តតាមព្រំដែនរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងលីបង់និងតម្រូវការក្នុងការបង្ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់នៅហ្កាហ្សាជាដើម។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។
តាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ China Central Television (CCTV) សមយុទ្ធយោធាចិន-ថៃ The Falcon Strike 2024 នឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ដោយផ្តោតលើកិច្ចការច្រើនជាងសមយុទ្ធមុនៗ។ សមយុទ្ធ ដែលនឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា នឹងផ្តោតលើការគាំទ្រឆ្លងព្រំដែន, ការពង្រាយកងកម្លាំង, ការការពារដែនអាកាសរួមគ្នា និងការប្រឆាំងសត្រូវជាដើម។ ការហ្វឹកហ្វឺនរួមគ្នា ដែលផ្តើមពីឆ្នាំ២០១៥ នឹងធ្វើឡើងនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសថៃ Udorn ស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត Udon Thani។ កន្លងមក មូលដ្ឋានយោធានេះ ក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយកងទ័ពអាកាសអាម៉េរិកផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ កងកម្លាំងពិសេស, ឧទ្ធម្ភាគចក្រ, យន្តហោះចម្បាំង នឹងបង្ហាញវត្តមានក្នុងសមយុទ្ធនេះ ដើម្បីកែលម្អជំនាញ និងយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ទាហាន។ «សមយុទ្ធ ដែលមាន ៥ដំណាក់កាលគឺជាធាតុដ៏ចាំបាច់ទាំងអស់សម្រាប់សង្រ្គាមមានទំហំតូច»។ លោក Fu Qianshao អ្នកវិភាគយោធា និងជាអតីតមន្រ្តីយោធាចិន បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា សមយុទ្ធ The Falcon Strike បានចាប់ផ្តើមឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ហើយបានផ្អាក២ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩។ មួយរយៈចុងក្រោយ ចិន បានធ្វើសមយុទ្ធជាមួយបណ្តាប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដើម្បីប្រជែងជាមួយឥទ្ធិពលអាម៉េរិក នៅក្នុងតំបន់៕	ចិន និងថៃ នឹងចាប់ផ្តើមសមយុទ្ធយោធារួមគ្នា The Falcon Strike 2024 ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា នៅខេត្ត Udon Thani ដែលស្ថិតនៅភាគឦសានរបស់ថៃ។ នេះជាសមយុទ្ធរួមគ្នាលើកដំបូង ដែលមានការចូលរួមកងកម្លាំងពិសេស។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ កែវយឹតតាំងក្នុងហាងនេះ គឺជាម៉ាក CHEVALIER ។ ត្រូវបានផលិតនៅក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។ វាធ្វើអំពីដែកពណ៌ខ្មៅ និងពណ៌មាស ហើយមានកែវរាងមូល ខាងក្នុងសងខាង។ នៅពាក់កណ្ដាលមានគន្លឹះ ដើម្បីសឺរ៉េឱ្យបានត្រូវភ្នែក។ កែវយឹតសម្រាប់ភ្នែក២ដំបូងគេបង្អស់ ត្រូវបានបង្កើតឆ្នាំ១៦០៨ ដោយលោក LIPPERSHEY Hans នៅឯប្រទេសហូឡង់។ សម័យបច្ចុប្បន្ន គេប្រើកែវយឹតក្នុងវិស័យយោធា និងកីឡា។ ក្រុមហ៊ុន LA PLANTATION មានផ្នែកផ្សេងៗ ដូចជាចម្ការម្រេចកំពត កសិកម្មគ្រឿងទេស និងតែច្រើនមុខ។ ផ្នែកបដិសណ្ឋាកិច្ច មានការទទួលភ្ញៀវទេសចរក្នុងចម្ការ សណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋាន ហើយផ្នែកសប្បុរសធម៌ ផ្ដល់ឱកាសឱ្យកុមារាកុមារីក្រីក្រទៅរៀន។ ហាងលក់រាជធានីភ្នំពេញ ស្ថិតនៅខាងកើតផ្សារទួលទំពូង ផ្ទះលេខ១៦២ ផ្លូវ១៥៥ សង្កាត់ទួលទំពូង ខណ្ឌចម្ការមន។ ពាក្យបារាំង plantation មានន័យថា ចម្ការ៕ អត្ថបទទាក់ទង ហាងលក់គ្រឿងទេស LA PLANTATION ដាក់តាំងឧបករណ៍កិនម្រេចបុរាណច្រើនប្រភេទ ហាង LA PLANTATION ដាក់តាំងម៉ាស៊ីនថតរូបបុរាណមួយគ្រឿង និងសម្ភារចាស់ៗមួយចំនួនទៀត	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងហាងលក់គ្រឿងទេស LA PLANTATION មានតាំងបង្ហាញកែវយឺតមួយដ៏បុរាណ ដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពពិតនៃគ្រឿងទេស ដែលមានលក់។ កែវយឹតនេះ ត្រូវបានផលិតឡើងនៅដើមសតវត្សទី២០។ ពិតណាស់ កែវយឹតអាយុកាល១០០ឆ្នាំ ១គ្រឿងនេះ មិនមានទាក់ទងអ្វីបន្តិចសោះនឹងគ្រឿងទេស និងផលិតផលម្រេចសរីរាង្គដែលហាងនេះលក់។ គឺ គេដាក់តាំងវា ដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពពិតនៃគ្រឿងទេសទាំងអស់ ដែលគេផលិត។ គ្រឿង ទេសដែលគេលក់មិនមែនខ្ចប់ក្នុងប្លាស្ទិកទេ គឺគេប្រើក្រដាសស៊ីម៉ងត៍ និងក្រាដាសកាតុងពណ៌ដូចគ្នា និងកែវ។ ក្រៅពីកែវយឹត ហាងនេះ ក៏មានតាំងវត្ថុធ្វើពីឈើ កន្ត្រក រូបថតសខ្មៅ និងវត្ថុបុរាណដូចជាកេស កៅអី និងម៉ាស៊ីនថតរូបផងដែរ។
ក្រុមការងារអភិរក្ស និងជួសជុលនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កំពុងដំណើរការជួសជុលចង្អូរបង្ហូរទឹក ដែលមានចម្លាក់ក្បាលមករយ៉ាងធំ នៅតំបន់ប្រាសាទបេងមាលា ចម្ងាយប្រមាណជាង៧០គីឡូម៉ែត្រ ពីតំបន់អង្គរ។ ទីតាំងនេះត្រូវបានអ្នកជំនាញអះអាងថា រងការខូចខាតខ្លាំង ដោយផ្នែកខ្លះនៃបង្ហូរទឹកនេះ បានបាក់ធ្លាក់ច្រើនកំណាត់ ថ្មខ្លះបានពុកផុយ ហើយប្រព័ន្ធទាំងមូលលែងដំណើរការ។ បុរាណវិទូ លោក ឮ ចាន់ណូរ៉ា បានឱ្យដឹងថា ប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកនេះស្ថិតនៅជ្រុងនិរតី និងមានចំងាយប្រមាណ៣គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទបេងមាលា។ មុនមានការជួសជុលនេះ ក្រុមការងាររបស់លោក ចាន់ណូរ៉ា ធ្លាប់បានធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវ សម្រង់ប្លង់ ចុះបញ្ជី និងធ្លាប់បានបង្ហាប់គ្រឹះនៃទទឹក ក៏ដូចជាផ្គុំសាកល្បងមួយផ្នែកដែរ។ ចង្អូរបង្ហូរទឹកនេះ មានបណ្ដោយ ១៦០ម៉ែត្រ ទទឹង៣០ម៉ែត្រ និងកម្ពស់១០ម៉ែត្រ។ ជាជំហានដំបូងនេះ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាជួសជុលប្រវែង ១៨ម៉ែត្រ និងមានផែនការលើកមកជួសជុលជាបន្តបន្ទាប់។ នេះជាការបញ្ជាក់ពីក្រុមការងារជួសជុល។ លោក ចាន់ណូរ៉ា បន្ថែមថា ស្ថានភាពនៅទីតាំងខាងលើនេះ ថ្មដួលរលំខូចខាតច្រើន ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធទាំងមូលកកស្ទះទឹក។ល។ ការជួសជុល អ្នកជំនាញបានព្យាយាមអភិរក្សថ្មចាស់ និងជំនួសថ្មថ្មីខ្លះ។ ចំពោះការជួសជុលទៀតសោត គឺយកលំនាំតាមបច្ចេកទេសបុរាណ និងដោយប្រើប្រាស់ថ្មភក់ទាំងអស់។ ក្រុមការងារកំពុងជួសជុលប្រព័ន្ធចង្អូរបង្ហូរទឹកចម្លាក់ក្បាលមករនៅតំបន់ប្រាសាទបេងមាលា។ រូបភាព៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ចំពោះការរៀបចំចម្លាក់ក្បាលមករនៅកន្លែងចង្អូរបង្ហូរទឹកនេះវិញ លោក ចាន់ណូរ៉ា ពន្យល់ថា វាទាក់ទងនឹងជំនឿសាសនា ដែលគេជឿថាទឹកដែលហូរឆ្លងកាត់ចេញពីក្បាលមករនេះ ជាទឹកអម្រឹត ទឹកពិសិដ្ឋ។ ការរៀបចំប្រព័ន្ធចង្អូរបង្ហូរទឹកនេះនៅតំបន់ប្រាសាទបេងមាលានេះ គឺដើម្បីប្រមូលទឹកពីតំបន់ភ្នំគូលែន បញ្ចេញមកក្រោមតាមទ រួចហើយឱ្យហូរចេញតាមមាត់សត្វមករ ធ្លាក់ទៅក្នុងអូរថ្មដាប់ បន្តទៅបំពេញនៅកសិន្ធុប្រាសាទបេងមាលា និងបន្តហូរចាក់ចូលទៅអាងរក្សាទឹកធំមួយ ស្ថិតនៅខាងកើតរបស់ប្រាសាទនេះ ដែលគេហៅថា វាលផ្ទី៕	សៀមរាប៖ ចម្លាក់ក្បាលមករ នៃរចនាសម្ព័ន្ធប្រព័ន្ធចង្អូរបង្ហូរទឹកសម័យបុរាណនៅតំបន់ប្រាសាទបេងមាលា កំពុងទទួលការជួសជុល ឱ្យដំណើរការឡើងវិញ ខណៈដែលទី តាំងនេះគាំង ខូចខាតយូរមកហើយ។
បើតាមអភិបាលខេត្ត ជំហានដំបូងភាគីចិន ត្រូវការដីចំនួន៣០ហិកតា និងបន្តពង្រីកឱ្យដល់១០០ហិកតា ដើម្បីបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស សម្រាប់ឧស្សាហកម្មផលិតស្បែកជើង និងសម្លៀកបំពាក់ នាំចេញទៅសហគមអឺរ៉ុប និងអាមេរិក។ ក្នុងនាមអាជ្ញាធរ លោក វី សំណាង គាំទ្រចំពោះគម្រោងនេះ ហើយជឿជាក់ថា វត្តមានតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនេះ នឹងរួមចំណែកកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ពលរដ្ឋខេត្តតាកែវយ៉ាងលឿន តាមរយៈឱកាសការងារដ៏ច្រើន និងសម្បូរបែប។ លោក ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ក្នុងនាមអាជ្ញាធរ មានតែការគាំទ្រគាត់(វិនិយោគិន) ឱ្យបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនេះទេ ព្រោះថា កាលណាគេមករកស៊ីនៅស្រុកយើង ឱកាសការងាររបស់កម្មករកម្មការិនី ក៏មានច្រើន។ ដូច្នេះ ទាំងអស់នេះនឹងចូលរួមកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ពលរដ្ឋបានយ៉ាងលឿន តាមរយៈសកម្មភាពការងារដែលពួកគាត់បានបំពេញ»។ គិតត្រឹមឆមាសទី១ឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគចំនួន១៩០កន្លែង ដែលមានទុន៣,២ពាន់លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារបាន១៦៨.៥៧២កន្លែង។ គម្រោងវិនិយោគនេះ កើនឡើង៧៧កន្លែង ជាមួយទំហំទុន កើនឡើងជាង២ពាន់លានដុល្លារ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២៣។ ការវិនិយោគមកពីប្រទេសចិនស្ថិតនៅលំដាប់លេខរៀងទី២ ដោយបានរួមចំណែក៤២ភាគរយ ខណៈការវិនិយោគក្នុងស្រុកគ្របដណ្តប់៥០ភាគរយ នៃទុនវិនិយោគសរុប៕	វិនិយោគិនចិន គ្រោងបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសលើផ្ទៃ១០០ហិកតា នៅក្នុងស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ វី សំណាង អភិបាលខេត្តតាកែវ មកកាន់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ នាថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា។
រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មថៃ លោក Phumtham Wechayachai នៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងសម្រេចចិត្តចាត់វិធានការចាំបាច់នានានៅចុងខែនេះ ក្នុងបរិបទដែលទំនិញថោកៗរបស់ចិន កំពុងបង្កហានិភ័យសម្រាប់អាជីវកម្មក្នុងស្រុក។ «គណៈកម្មការថ្មីមួយ នឹងក្លាយជាស្ថាប័នសំខាន់ដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងចាត់វិធានការប្រឆាំងនឹងលំហូរទំនិញថោករបស់ចិនចូលទៅក្នុងប្រទេសថៃ»។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Bangkok Post បានដកស្រង់សម្តីលោក Phumtham។ កន្លងមក បញ្ហាទំនិញថោកៗនេះ ត្រូវបានដោះស្រាយរួមគ្នាដោយទីភ្នាក់ងារផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនដូចជា ក្រសួងកសិកម្ម ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល ក្រសួងឧស្សាហកម្ម ទីភ្នាក់ងារការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងនាយកដ្ឋានស៊ើបអង្កេតពិសេស។ បើតាមលោក Phumtham ប្រសិនបើចាំបាច់ ថៃនឹងអនុវត្តបទប្បញ្ញត្តិរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងប្រឆាំងការលក់បង្ខូចថ្លៃ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការលក់ចោលទំនិញថោកៗ ។ លើសពីនេះ បទប្បញ្ញត្តិពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិផ្សេងទៀតក៏នឹងអនុវត្តផងដែរ ដើម្បីធានាថាផលិតផលនាំចូលទាំងអស់មានគុណភាពល្អគ្រប់គ្រាន់ ហើយអ្នកផលិត ឬពាណិជ្ជករគោរពយ៉ាងពេញលេញនូវបទប្បញ្ញត្តិទាំងនោះ ក៏ដូចជាច្បាប់របស់ប្រទេសថៃផងដែរ។ រដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្មថៃ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖«យើងនឹងបើកកិច្ចប្រជុំនាពេលឆាប់ៗនេះ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមពិភាក្សាអំពីបញ្ហាដែលពួកគេប្រឈមមុខ ដោយសារការហូរចូលនៃផលិតផលចិនដែលមានតំលៃថោក»។ ទន្ទឹមនោះ លោក Phumtham ដែលជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីផងនោះ បានអះអាងថា ថៃក៏មានការចរចាបឋមមួយចំនួនជាមួយឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ និងអនុព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មចិនអំពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិករបស់ចិន ជាពិសេសទីផ្សារអេឡិចត្រូនិក Temu ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ អ្នកការទូតចិនបានសន្យាថា នឹងសម្របសម្រួលការចរចាបន្ថែមទៀតរវាងអាជ្ញាធរថៃ និងប្រតិបត្តិករនៃវេទិកាពាណិជ្ជកម្មអនឡាញចិនទាំងនេះ៕	រដ្ឋាភិបាលថៃថ្មីនឹងបង្កើតគណៈកម្មការថ្មីមួយ ដើម្បីដោះស្រាយការហូរចូលនៃទំនិញថោកៗរបស់ចិនទៅក្នុងទីផ្សារក្នុងស្រុក ជាពិសេសទីផ្សារអនឡាញ។
បើតាមអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ការរៀបចំកម្រាលផ្លូវដើរនេះ សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដើរទស្សនា និងថតរូបនៅស្រះទឹកខាងមុខប្រាសាទអង្គរ ក៏ដើម្បីការពារស្មៅ ថ្មប្រាសាទ និងរួមចំណែកលើកសោភ័ណភាពអង្គរវត្ត ឱ្យមានភាពបៃតងគ្រប់រដូវកាល។ កម្រាលផ្លូវនឹងជួយសម្រួលការធ្វើដំណើររបស់ទេសចរ ក្នុងរដូវស្សាមានភ្លៀងធ្លាក់ញឹកញាប់ និងរក្សាបានរបៀបរៀបរយក្នុងបរិវេណប្រាសាទអង្គវត្ត។ ការរៀបចំកម្រាលផ្លូវដើរមុខអង្គរវត្ត ជាដំណាក់ទី៤ ក្នុងគម្រោងសង់ផ្លូវដើរក្នុងបរិវេណប្រាសាទអង្គរវត្តរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលដំណាក់ពីដំណាក់កាលទី១ មានប្រវែង៤៧៦ម៉ែត្រ។ ដំណាក់កាលទី២ប្រវែង ២៥០ម៉ែត្រ និងដំណាក់កាលទី៣ ប្រវែង៦៥០ម៉ែត្រ៕ រូបភាព អាជ្ញាធរជាតិអប្បរា៖	អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានរៀបចំផ្លូវដើរនៅស្រះទឹកមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត ដើម្បីកាត់បន្ថយកំណកដីជាប់ស្បែកជើង ឡើងលើស្ពានហាល និងប្រាសាទ ធ្វើឱ្យថ្មឆាប់រេចរឹល។ កម្រាលផ្លូវនេះ ក៏ជួយគ្រប់គ្រងលំហូរផ្លូវដើរ របស់ទេសចរ និងបញ្ចៀសការដើរខ្វែង ខ្វាត់គ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ ក្នុងបរិវេណប្រាសាទអង្គវត្ត។
នាវេទិកាយុវជនថ្នាក់ជាតិនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៤ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះក្រុមការងារពាក់ព័ន្ធ ដែលបានរៀបចំវេទិកាយុវជនឆ្នាំ ២០២៤ ក្នុងរូបភាពជាព្រឹត្តិការណ៍ដឹកនាំដោយយុវជន ប្រមូលផ្តុំបណ្តាញយុវជនជាតិ និងអង្គការនានា ដើម្បីពិភាក្សាអំពីបញ្ហាអភិវឌ្ឍន៍សំខាន់ៗ។ ក្នុងវេទិកានេះ លោករដ្ឋមន្រ្តី បានរំឭកពីប្រវត្តិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលតបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៥ ក្នុងបុព្វហេតុថែរក្សាសុខសន្តិភាពពិភពលោក។ ក្រៅពីលើកឡើងពីការថែរក្សាសុខសន្តិភាពពិភពលោក លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ក៏លើកពីបញ្ហាព្រំដែន ដែលកើតឡើងនៅកម្ពុជាថ្មីៗនេះ។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន លើកឡើងថា ជាគោលការណ៍នៃច្បាប់អន្តរជាតិ គឺមិនអនុញ្ញាតិឱ្យប្រទេសណាមួយរំលោភបូរណភាពដែនដីប្រទេសផ្សេងបានឡើយ ដែលនេះត្រូវបានចែងនៅក្នុងធម្មនុញ្ញនៃអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ រូបភាពពី MoEYS។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បន្តថា គ្មានប្រទេសណាមួយអាចកាត់យកដីប្រទេសណាមួយឡើយ។ បើតាមលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ដើម្បីធានានូវការគោរពអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពដែនដី ប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ត្រូវយកផែនទីទៅតម្កល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ។ «មុនសម្រេចបានជាផែនទីប្រទេសផ្លូវការ គឺត្រូវមានការទទួលស្គាល់រវាងប្រទេសជាប់ព្រំដែនគ្នា តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀង នៃការបោះបង្គោលព្រំដែន តួយ៉ាងដូចជា កម្ពុជា និងវៀតណាម ឬ កម្ពុជា ជាមួយឡាវ និងកម្ពុជាជាមួយ ថៃ ជាដើម»។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បញ្ជាក់បែបនេះ ដោយលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវជនរៀនសូត្រឱ្យច្បាស់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងច្បាប់អន្តរជាតិ។ តាមរយៈខ្លឹមសារដែលផ្សព្វផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងអប់រំ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បន្តសង្កត់ធ្ងន់លើការថែរក្សាសុខសន្តិភាព។ រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖«ប្រសិនបើមិនមានសន្តិភាពទេ គឺមិនអាចមានការអភិវឌ្ឍឡើយ ក្នុងនោះយុវជន គឺជាកម្លាំងស្នូលមួយនៃការអភិវឌ្ឍ។ កន្លងមកមានអ្នកនយោបាយមួយចំនួនរុញយុវជន ឱ្យចង់មានការផ្លាស់ប្តូររបបដោយមិនចាំបាច់ធ្វើការបោះឆ្នោត តែសកម្មភាពនេះបានបង្កើតឱ្យមានភាពចលាចល ឈានទៅមានសង្គ្រាមក្នុងស្រុក ឬដូចនៅប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ា។ ដូច្នេះហើយ យុវជនត្រូវតែមានចំណេះដឹងប្រកបដោយភាពឆ្លាតវៃ ដើម្បីចូលរួមក្នុងការការពារសន្តិភាពដែលធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ»។ ដើម្បីចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានជំរុញឱ្យយុវជនយកចិត្តទុកដាក់លើការពង្រឹងសមត្ថភាព។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំរូបនេះ នាពេលបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបន្តយកចិត្តទុកដាក់ និងផ្ដល់ឱកាសឱ្យយុវជនទទួលបានចំណេះដឹង ជំនាញ និងបំណិនសតវត្សទី២១៕ រូបភាពពី MoEYS។	ភ្នំពេញ៖ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បានមើលឃើញពីតម្លៃរបស់យុវជន ដែលកម្លាំងស្នូលមួយនៃការអភិវឌ្ឍ។ នាវេទិកាយុវជនថ្នាក់ជាតិនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៤ លោករដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ បានលើកឡើងថា យុវជនត្រូវតែមានចំណេះដឹងប្រកបដោយភាពឆ្លាតវៃ ដើម្បីចូលរួមក្នុងការការពារសន្តិភាព ដែលធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។
លោកស្រី សេង សុជាតិតា នាយិកាក្រុមហ៊ុនមណ្ឌល ខេ រីស៊ត ( Mondul K Resort ) ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះប៊ូស្រា បានឱ្យដឹងថា ការបើកទទួលប្រជាពលរដ្ឋចូលទស្សនាដោយមិនគិតថ្លៃចូលនេះ គឺដើម្បី ចូលរួមផ្សព្វផ្សាយអំពីសក្តានុពលតំបន់ទេស ចរណ៍ និងធម្មជាតិ។ លោកស្រី សេង សុជាតិតា បន្ថែមថា ការប្រកាសនេះ ក៏ ជាការចូលរួមគាំទ្រសកម្មភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលសម្តេច សម្តេចហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសពីគម្រោងរៀបចំដំណើរកម្សាន្តជូនប្រជាពលរដ្ឋទៅកាន់ខេត្តទាំង៤ នៅភាគឦសានផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុនមណ្ឌល ខេ រីស៊ត បានចាប់ផ្តើមវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍរមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះប៊ូស្រា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៣មកម្ល៉េះ។ ក្រុមហ៊ុន ក៏បានចុះកិច្ចសន្យា ជាមួយអនុគណៈកម្មការវិនិយោគខេត្តមណ្ឌលគិរី នៅថ្ងៃទី ០៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៥ លើផ្ទៃដីដែលកំពុងគ្រប់គ្រងមានទំហំ ១១៩ហិតា ក្នុងគោលបំណងរៀបចំស្តាររមណីយដ្ឋានឡើងវិញ តាមបែបអេកូទេសចរណ៍ និងធម្មជាតិ។ បើតាម នាយិការូបនេះ បច្ចុប្បន្នការគ្រប់គ្រងនៃតំបន់រមណីយដ្ឋាននេះ គឺបានស្តារឡើងវិញនូវផលអវិជ្ជមាន កន្លងមក គឺស្ថាបនាថ្មីយ៉ាងច្រើន និងបានផ្តល់ការងារដល់អ្នកក្នុងតំបន់ចំណាកស្រុក និងបងប្អូនជនជាតិភាគតិច សរុបបុគ្គលិកចំនួន៣០នាក់ ផ្តល់កន្លែងធ្វើអាជីវកម្មដល់អាជីវករក្នុងតំបន់ចំនួន ៥៥គ្រួសារ ផ្តល់កន្លែងលក់ដូរជូនជនជាតិភាគតិចដោយមិនគិតថ្លៃចំនួន ៥០ គ្រួសារ។ ទន្ទឹមនេះក្រុមហ៊ុនមានគម្រោងសាងសង់បន្ថែមរួមមាន សេវាកម្មជិះម៉ូតូកង់បួនទេសចរណ៏ ( ATV ) ទៅទស្សនាទឹកធ្លាក់ជាន់ទី ៣, សាងសង់រានហាលកញ្ចក់ទស្សនាទឹកជ្រោះ, សាងសង់ សួនសង្រ្គោះសត្វព្រៃ ដែលនឹងនាំមកនូវបទពិសោទថ្មី ដើម្បីឈ្វេងយល់អំពីសត្វព្រៃ ដែលនឹងរួចរាល់ក្នុងពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២៥ ស្របពេលដែលក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ក៏នឹងចូលរួមចំណែកក្នុងការស្ថាបនាឡើងវិញនូវផ្លូវចូលក្នុងរមណីយដ្ឋានផងដែរ។ ថ្មីៗនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសផ្តល់ជាធម្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងម្ហូបអាហារជូនប្រជាពលរដ្ឋ សម្រាប់ដំណើរកម្សាន្ត ទៅកាន់ខេត្តចំនួននៅភាគឦសានមានដូចជា ខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនគីរី និងមណ្ឌលគីរីដោយមិនគិតថ្លៃ។ គម្រោងទស្សនកិច្ចនៅក្នុងខេត្តទាំងបួនជាប់ព្រំដែនជាមួយវៀតណាម និងឡាវ មានគោលដៅបង្ហាញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ សិស្សនិស្សិត មើលឃើញពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ត្រីកោណ (CLV) និងការអភិវឌ្ឍយ៉ាងច្រើន នៃខេត្តទាំង៤នេះ៕	រៀងរាល់ថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ អ្នកទេសចរ និងប្រជាពលរដ្ឋ អាចចូលកម្សាន្ត នៅរមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះប៊ូស្រា ដោយគិតថ្លៃសំបុត្រចូល។ ការអនុញ្ញាតចូលទស្សនាដោយឥតបង់ប្រាក់នេះ នឹងចាប់ផ្តើមពីចាប់ពីខែកញ្ញាដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤។
អំឡុងពេលអវត្តមានរបស់ព្រះអង្គពីមាតុប្រទេស សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ នឹងទទួលជួយព្រះករុណា ក្នុងឋានៈជាប្រមុខរដ្ឋស្ត្រីទី។ នេះបើតាមព្រះរាជសារ ដែលព្រះមហាក្សត្រឡាយព្រះហស្ថលេខានៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា។ ព្រះមហាក្សត្រ និងសម្ដេចព្រះវររាជមាតា តែងតែយាងទៅពិនិត្យព្រះរាជសុខភាព នៅប្រទេសចិន ២ដង ក្នុងមួយឆ្នាំ តាមការយាងរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យចិន។ នេះគឺជាការយាងទៅពិនិត្យព្រះរាជសុខភាពរបស់ព្រះអង្គទាំងទ្វេ លើកទី២ សម្រាប់ឆ្នាំនេះ ខណៈលើកទី១ គឺក្នុងអំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤៕	ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា និងសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ ទ្រង់ទាំងទ្វេ បានយាងទៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដើម្បីពិនិត្យព្រះរាជសុខភាព ចាប់ពី ថ្ងៃទី២៦ ខែសីហានេះ។
ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន នាថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ដើម្បីបើកកម្មវិធី ដែនដី និងកសិ-ទេសចរណ៍ លោក សេង ពិចិត្រ មានក្តីរំពឹងថា កម្មវិធីនេះនឹងបន្តជួយលើកកម្ពស់ការផ្សព្វផ្សាយ ផលិតផលរបស់កសិករទៅកាន់ទីផ្សារកាន់តែទូលាយបន្ថែមទៀត ពិសេសប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ លោក ពិចិត្រ យល់ថា ការរៀបចំកម្មវិធីឱ្យអ្នកបរិភោគចុះមើលសង្វាក់នៃការដាំដុះរបស់កសិករដោយផ្ទាល់នោះ ជួយឱ្យភាគីទាំងពីរមានទំនុកចិត្តលើគ្នា ដឹងប្រភពច្បាស់លាស់។ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភា រវាងអ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី នៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក សេង ពិចិត្រ ប្រធានអង្គការអាគ្រីស៊ុតប្រចាំកម្ពុជា ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ ប្រធានអង្គការអាគ្រីស៊ុតប្រចាំកម្ពុជា លោក សេង ពិចិត្រ មើលឃើញថាសន្ទុះនៃអ្នកគាំទ្រ ផលិតផលបន្លែ និងផ្លែឈើ ដែលដាំដុះតាមគោលការណ៍សុវត្ថិភាព មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ការសង្កេតនេះ គឺតាមរយៈសន្ទុះការគាំទ្រ និងទិញផលិតផលនៅផ្សារចុងសប្ដាហ៍ ដែលអង្គការអាគ្រីស៊ុត បានផ្តល់ការគាំទ្រដល់មន្ទីរពាណិជ្ជកម្ម សម្រាប់រៀបចំផ្សារនេះ។ អ្នកទិញកាន់តែច្រើន ហើយបន្លែ ផ្លែឈើ ដែលដាំដោយកសិករក្នុងគម្រោងរបស់អង្គការ លក់ដាច់ច្រើន ដែលនេះបង្ហាញពីការជឿទុកចិត្តមកលើ ផលិតផលទាំងនោះ។
ក្លិបកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ចាញ់២ប្រកួតជាប់គ្នា ដោយចាញ់ជើងឯកលីគ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ៧-០ និងចាញ់ភ្នំពេញក្រោន ជើងឯករងលីគ លទ្ធផល២-១។ លោក ភា សុភក្ដ្រា ចាត់ទុកក្រុមទាំង២នេះ គឺជាក្រុមមានកម្រិតខ្ពស់ជាងគេ នៅលីគកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ ការបរាជ័យផ្ទួនៗនេះ ធ្វើឲ្យលោក សុភ័ក្ដ្រា និងក្រុមទ័ព ត្រៀមខ្លួនទ្វេដង ជាពិសេសការត្រៀមទទួលក្រុមភ្ញៀវ អង្គរថាយហ្គឺរ។ គ្រូបង្វឹករូបនេះ មានជំនឿចិត្តថា ការប្រកួតនេះ កូនក្រុមខ្លួន នឹងធ្វើបានល្អជាង២ប្រកួតមុន ដោយគ្រប់គ្រងបាល់ និងឱកាសប្រយុទ្ធនៅតំបន់គ្រោះថ្នាក់បានច្រើន។ លោក ភា សុភក្ដ្រា បាននិយាយដូច្នេះ៖ «ក្រុមទ័ព្ធក្នុងការប្រកួតនេះ អាចនិយាយបានថា នឹងគ្រប់គ្រងបាល់បានច្រើន និងមានការប្រយុទ្ធច្រើន។ ប៉ុន្ដែមិនប្រាកដថា យើងអាចស្រួលលេង ជាមួយក្រុមអង្គរថាយហ្គឺរទេ។»។ លោក សុភក្ដ្រា ក៏សរសើរពីគុណភាពរបស់កីឡាករអង្គរថាយហ្គឺរ និងទម្រង់ ៥-៤-១ របស់លោក Kota Miyagi ផងដែរ។ គ្រូបង្វឹកក្រុមទ័ព្ធ និយាយថា កីឡាករអង្គរថាយហ្គឺរ សម្បូរអ្នកមានបច្ចេកទេសអូសបាល់ ឆ្លងកាត់តំបន់បណ្ដើរ និងជាកីឡាករ ដែលមានល្បឿនលឿន ពិបាកដល់គូប្រកួតក្នុងការបិទ និងរារាំង។ លោក ភា សុភក្ដ្រា បន្ថែម៖ «ខ្ញុំ គិតថាក្នុងការប្រកួតនេះ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មានឱកាសគ្រប់គ្រង និងការប្រយុទ្ធច្រើន ប៉ុន្ដែបញ្ហា ដែលយើងគួរប្រយ័ត្ននោះ គឺទម្រង់ ៥-៤-១ គេរៀបចំនោះ នៅតំបន់កណ្ដាលរបស់អង្គរថាយហ្គឺរ ពេលដណ្ដើមបាល់បាន គេតាមវាយបក។»។ អង្គរថាយហ្គឺរ សម្បូរកីឡាករទាញ និងទម្លាយសំណាញ់ទី ហើយភាគច្រើនសុទ្ធតែអ្នកលឿន ហើយការបណ្ដើរបាល់របស់គេ តែងទម្លុះខ្សែបម្រើ និងខ្សែការពារ ទោះជាមិនមានគ្រាប់បាល់ច្រើន ទៅលើក្រុមគេមែន ប៉ុន្ដែគឺជាចំណុច យើងត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន។»។ លោក ភា សុភក្ដ្រា បាននិយាយបែបនេះ។ ដោយឡែក លោក Kota Miyagi គ្រូបង្វឹកអង្គរថាយហ្គឺរ ហាក់បីដូចជាមិនព្រួយបារម្ភចំពោះការប្រកួតក្រៅដីនេះឡើយ ព្រោះក្រុមខ្លួនមានផែនការប្រកួតច្បាស់លាស់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត គ្រូអង្គរថាយហ្គឺររូបនេះ យល់ថា ក្រុមទ័ព នឹងត្រៀមខ្លួនទ្វេដង ព្រោះក្រុមនេះ នឹងមិនអាចទទួលយកលទ្ធផលចាញ់៣ប្រកួត ជាប់គ្នាទេ។ លោក Kota Miyagi បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ប្រកួតបើករដូវកាលដំបូងចាញ់ជាដំណំ ព្រោះប៉ះជាមួយ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង និងភ្នំពេញក្រោន។ ដូច្នេះ ការប្រកួតទី៣នេះ ពួកគេ នឹងមានការត្រៀមខ្លួន បានយ៉ាងល្អ។ សម្រាប់យើង មិនមានអ្វីពិបាកក្នុងការត្រៀមខ្លួនទេ ព្រោះយើងមានគម្រោងត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួតក្រោយៗទៀត។»។ ក្នុងសប្ដាហ៍ទី៣នេះ ភ្នំពេញក្រោន បានឈ្នះ បឹងកេត នៅកីឡដ្ឋាន Smart RSN ក្នុងលទ្ធផល២-១។ ចំណែក វិសាខា ឈ្នះក្រុម ឡាយហ្វ៍ អេហ្វស៊ី លទ្ធផល៣-១ នៅកីឡដ្ឋានព្រីនស៍ ខណៈពេលសមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចាញ់ អាយ អេស អាយដង្កោសែនជ័យ ក្នុងលទ្ធផល ៤-២ នៅកីឡដ្ឋាន AIA KMH Park៕	កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ត្រូវស្វាគមន៍ អង្គរថាយហ្គឺរ ក្នុងការប្រកួតលីគកំពូលកម្ពុជា (Cambodian Premier League 2024-2025) នៅកីឡដ្ឋានស្ដាតចាស់ នាវេលាម៉ោង ៦:០០ល្ងា ថ្ងៃទី២៥ ខែសីហានេះ។ លោក ភា សុភក្ដ្រា គ្រូបង្វឹកក្លិបកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មានជំនឿចិត្តថា ក្រុមអាចគ្រប់គ្រងបាល់ និងមានឱកាសនៅតំបន់ប្រយុទ្ធ ច្រើនជាងក្រុមភ្ញៀវ។ រីឯបង្វឹកគ្រូអង្គរថាយហ្គឺរ លោក Kota Miyagi និយាយថាក្រុមរបស់លោក មានគម្រោងច្បាស់លាស់ រាល់គ្រប់ការប្រកួត។ ដូច្នេះ គ្រូបង្វឹកនេះ មិនបារម្ភទេ បើទោះជាក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ ត្រៀមខ្លួនទ្វេដង ក៏ដោយ។
បណ្តាញសង្គម Telegram ជាប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងមួយដ៏សំខាន់ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅបណ្តាប្រទេសជាច្រើន សម្រាប់ទំនាក់ទំនង និងជូនដំណឹងទៅសាធារណជន។ មានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឌូបៃ លោក Pavel Durov បានចាកចេញពីរុស្ស៊ី នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ក្រោមហេតុផលបដិសេធរដ្ឋាភិបាលរស្ស៊ី ក្នុងការបំបិទសំឡេងប្រឆាំងនៅក្នុងប្រទេស។ ស្ថាបនិក និងប្រធានប្រតិបត្តិបណ្តាញសង្គម Telegram លោក Pavel Durov បានក្លាយជាគោលដៅចាប់ខ្លួនរបស់ប៉ូលិសបារាំង ក្រោមហេតុផលការស៊ើបអង្កេតបឋម។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ TF1 និង BFM ការស៊ើបអង្កេត ធ្វើឡើងលើកង្វះខាតការត្រួតពិនិត្យលើបណ្តាញសង្គមដ៏ពេញនិយមមួយនេះ។ ប៉ូលិសបារាំង បានអះអាងថា Telegram បានអនុញ្ញាតឱ្យមានសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មមួយចំនួន ដោយគ្មានការទប់ស្កាត់។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ TF1 បានបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរនៅអាស៊ែបៃហ្សង់ លោក Durov ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅបារាំង នៅម៉ោងប្រមាណ ៨យប់ (ម៉ោងក្នុងស្រុក)។ ក្រោយការចាប់ខ្លួន ស្ថានទូតរុស្ស៊ីប្រចាំនៅបារាំង បានសុំការបំភ្លឺពីរដ្ឋាភិបាលបារាំង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ អ្នកធ្វើ Blog ជនជាតិរុស្ស៊ី នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសជាច្រើន បានអំពាវនាវឱ្យមានការតវ៉ានៅចំពោះមុខស្ថានទូតបារាំង ទូទាំងពិភពលោក៕	ស្ថាបនិក និងប្រធានប្រតិបត្តិបណ្តាញសង្គម Telegram លោក Pavel Durov ត្រូវបានចាប់ខ្លួន នៅអាកាសយានដ្ឋាន Bourget ដែលស្ថិតនៅក្រៅទីក្រុងបារីស បារាំង នៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបារាំង TF1 TV និង BFM TV បានចុះផ្សាយបែបនេះ ដោយស្រង់ប្រភពមិនបញ្ចេញឈ្មោះ។
ក្បួនរថយន្តទំនើបៗ និងឡានមានតម្លៃខ្ពស់ នឹងធ្វើដំណើរមកកាន់ទឹកដីសៀមរាប បន្ទាប់ចេញដំណើរពីវៀតណាម កម្ពុជា ថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងបញ្ចប់ក្បួននៅប្រទេសសិង្ហបុរី ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Gumball 3000 (ហ្គីមបលបីពាន់)។ ព្រឹត្តិការណ៍ «Gumball 3000» នៅសៀមរាប រៀបចំឡើងចាប់ពីពីថ្ងៃទី៣១សីហា ដល់ថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ជាព្រឹត្តិការណ៍មុន (Pre event)កម្មវិធីធំថ្ងៃទី១៦កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។ ចំណែករាជធានីភ្នំពេញ នឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា នៅសួនវត្តបទុមវតី ម៉ោង៧យប់។ ក្រៅពីឡានទំនើបជាង ១០០គ្រឿង មកពីប្រទេស៤០ ព្រឹត្តិការណ៍នៅខេត្ត សៀមរាបនេះ ក៏នឹងមានការចូលរួមពីរថយន្តអ្នកក្នុងស្រុក ៦00គ្រឿង នឹងប្រមូលផ្តុំនៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត មើលថ្ងៃរះ ដើម្បីបំបែកកំណត់ត្រា Guinness នាថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មិនត្រឹមធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីឡានទំនើបទាំងនោះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ វាជាការចូលរួមជំរុញវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា, ការប្រមូលថវិកាជួយដល់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ ខេត្តសៀមរាប, ការផលិតវីដេអូចាក់បញ្ចាំងក្នុង Netflix រួមការបំបែកកំណត់ត្រាពិភពលោក Guinness World Records។ សូមជម្រាបថា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Gumball 3000 នេះ ក៏មាន កីឡាករ និងកំពូលតារាលំដាប់ពិភពលោក មកជួបជុំគ្នានៅកម្ពុជាផងដែរ។ ឡានទំនើបៗជាង១០០គ្រឿងជាប្រភេទ Luxury, Super Car និង Sport Car នឹងមកជួបគ្នានៅក្រុងសៀមរាប និងរមណីយដ្ឋានអង្គរ៕	រថយន្តប្រណិត និង Super car ទាំងអស់នេះ នឹងបង្ហាញខ្លួនក្នុងកម្មវិធីលំដាប់ពិភពលោក Gumball 3000 Rally ឆ្នាំ២០២៤។ មុនចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការ អ្នករៀបចំធ្វើកម្មវិធី Pre-Event Gumball3000 ដោយដាក់តាំងបង្ហាញរថយន្តទំនើបៗជាច្រើនគ្រឿង នៅសួនច្បារមុខព្រះរាជដំណាក់ ខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា។ ដោយ ឡែកការប្រណាំង DRAG RACE ដ៏អស្ចារ្យ នឹងធ្វើនៅព្រលានយន្តហោះសៀមរាបចាស់ នាថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។
ក្រៅពីបទល្មើសចេញសែកអត់ប្រាក់ លោក គុយ វ៉ាត ក៏រងបណ្តឹងទាក់ទងនឹងការឆបោកប្រាក់ច្រើនករណីទៀតដែរ។ យោងតាមមាត្រា ២៣១ នៃច្បាប់ស្តីពី ឧបករណ៍ដែលអាចជួញដូរបាន និងប្រតិបត្តិការទូ ទាត់សងប្រាក់ ចែងថា បុគ្គលណាដែលមិនបំពេញកាតព្វកិច្ច ចំពោះឧបករណ៍ អាចជួញ ដូរបាន នៅពេលដល់ឥណប្រតិទាន ដោយមានបំណង និងដោយមានចេតនាធ្វើ ឱ្យខូច ប្រយោជន៍អ្នកដទៃ ត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ចំនួនពី ២លានរៀល ៦លានរៀល និងត្រូវផ្តនា្ទទោសជាប់ពន្ធនាគារពី១ឆ្នាំ ទៅ៣ឆ្នាំ ដោយមិនទាន់គិតដល់កាតព្វកិច្ចទូទាត់សងចំនួនប្រាក់ នៃឧបករណ៍អាចជួញដូរបាននោះទៅអ្នកកាន់៕	លោក គុយ វ៉ាត ម្ចាស់ Park Coffee ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងការចេញមូលប្បទានបត្រគ្មានសាច់ប្រាក់ (សែកស្អុយ) នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា។ លោក ង៉េង ជួរ ប្រធាននាយកដ្ឋានព្រហ្មទណ្ឌ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោក គុយ វ៉ាត ត្រូវបានឃាត់និងឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន នៅនាយកដ្ឋានព្រហ្មទណ្ឌ នៃអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ តាមដីការឱ្យចូលខ្លួនរបស់តុលាការ។ លោក ង៉េង ជួរ បន្ថែមខ្លី ដូច្នេះ៖ «ថ្ងៃស្អែក (លោកគុយ វ៉ាត) នឹងបញ្ជូនទៅតុលាការ»។
បើតាមក្រសួងធនធានទឹក តំបន់វាលទំនាប រួមមានខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាត់ ដំបង ពោធិ៍សាត់ សៀមរាប កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង កណ្តាល តាកែវ និងភ្នំពេញ អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ជាមួយផ្គររន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់គ្របដណ្តប់លើ ផ្ទៃដី៤០ភាគរយ។ ខ្យល់បក់ មកពីទិសនិរតី និងទក្សិណ មានល្បឿនមធ្យម ៣.៥០ ម៉ែត្រក្នុងវិនាទី។ ចំពោះតំបន់ខ្ពង់រាប រួមមានខេត្ត ប៉ៃលិន ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ រតនគិរី មណ្ឌលគិរី តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ និងជួរភ្នំដងរែក អាចមាន ភ្លៀងធ្លាក់ជាមួយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី៣០ភាគរយ។ ខ្យល់បក់មកពីទិសនិរតី និងពាយ័ព្យ មានល្បឿនមធ្យម ៤.២៥ ម៉ែត្រក្នុងវិនាទី។ ដោយឡែកតំបន់មាត់សមុទ្រ មានខេត្តកោះកុង ព្រះសីហនុ កំពត កែប និងជួរភ្នំបូកគោ អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ជាមួយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី២៥ភាគរយ។ ខ្យល់បក់ មកពីទិសនិរតី មានល្បឿនមធ្យម ២.៥០ម៉ែត្រក្នុងវិនាទី។ ដោយ រលកសមុទ្រមានកម្ពស់មធ្យមអប្បបរមា ០.៥០ម៉ែត្រ និងកម្ពស់មធ្យមអតិបរមា១.៥០ម៉ែត្រ៕	ព្យុះទី១០ ឈ្មោះ សានសាន (Shanshan) កំពុងមានឥទ្ធិពលលើខ្យល់មូសុងនិរតី ដែលបក់លើសមុទ្រ Andaman។ តាមការព្យាករណ៍របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ឈូងសមុទ្រថៃ ភាគកណ្តាលនៃអាងទន្លេមេគង្គ សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងកម្ពុជា នឹងរងសម្ពាធពីព្យុះនេះ។ ស្ថានភាពនេះ នឹងធ្វើឱ្យបណ្តារាជធានី-ខេត្តទូទាំងប្រទេស នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ពីតិច ទៅច្រើន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥-២៧ខែសីហា។
នាយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប ២រូប គឺលោក យុន លីនណេ និងលោក សំកុល សុចិត្រា រួមទាំងមន្ទីរពាក់ព័ន្ធ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា និងចុះពិនិត្យមើលបញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែងនៅតំបន់ Pub Street។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំនេះ រដ្ឋបាលខេត្តបានរកឃើញបញ្ហាប្រឈម ដែលមន្ទីរជំនាញ ត្រូវដោះស្រាយ ដើម្បីវិស័យទេសចរណ៍។ ក្រោយចុះមើលពីបញ្ហាប្រឈម រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប បានបញ្ជាឱ្យមន្ទីរបរិស្ថានខេត្ត បន្តអប់រំផ្សព្វផ្សាយពីការសម្អាត ញែក វេចខ្ចប់ ទុកដាក់សំរាម សំណល់រឹង និងការគ្រប់គ្រងទឹកកខ្វក់ រួមទាំងដោះស្រាយករណីបង្កសំឡេងរំខានចេញពីការចាក់ឧបករណ៍បំពងសំឡេងនៅតំបន់ Pub Street។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលខេត្តនឹងចេញសេចក្តីណែនាំរួមឱ្យអនុវត្តស្របទៅនឹងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត។ ដោយឡែក ពាក់ព័ន្ធនឹងផ្នែកសាធារណៈការ នឹងដឹកជញ្ជូនវិញ ត្រូវពិនិត្យមើលប្រព័ន្ធលូទឹកកខ្វក់ ដោយធ្វើយ៉ាងណាកុំឱ្យមានក្លិនស្អុយចេញមកក្រៅ ឬកកស្ទះសំណល់ទឹកកខ្វក់។ រីឯផ្នែកវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប ក៏ណែនាំឱ្យសិក្សាពីរចនាបថក្នុងការលើស្លាកពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងតំបន់ Pub Street និងតំបន់ដទៃទៀត។ មន្រ្តី និងកងកម្លាំង ចុះមើលបញ្ហាប្រឈមនៅតំបន់ Pub Street។ រូបភាពពីរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប។ ខ្លឹមសារផ្សព្វផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប ក៏លើកឡើងពីករណីអ្នកសុំទានផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប បានប្រាប់ឱ្យមន្ទីរសង្គមកិច្ច ចុះប្រមូលអ្នកសុំទាន និងជនវិបល្លាសយកទៅដាក់មណ្ឌល ដោយសហការជាកងកម្លាំង។ លើសពីនេះ ត្រូវមានផែនការចំណាយសម្រាប់ទ្រទ្រង់កុំឱ្យមានអ្នកសុំទានកើតមានបន្តទៀត។ ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណង់ក្នុងតំបន់ Pub Street រដ្ឋបាលខេត្ត ក៏ជំរុញឱ្យមន្ទីររៀបចំដែនដី ចុះពិនិត្យពីសំណង់អគារ និងណែនាំដល់អ្នកដែលរំលោភយកចំណីផ្លូវធ្វើអាជីវកម្ម ឬក៏សាង់សង់បិទផ្លូវជាដើម។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំខាងលើ រដ្ឋបាលខេត្ត ក៏ណែនាំឱ្យមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្ត ត្រូវរៀបចំបញ្ជូនអាជ្ញាបណ្ណទាំងអស់ ទៅក្រុមការងារខេត្ត ដើម្បីសិក្សាបន្ថែមអំពីការអនុវត្តអាជីវកម្ម។ ចំពោះមន្ទីរពាណិជ្ជកម្មវិញ ត្រូវពិនិត្យមើលការកំណត់តម្លៃម្ហូប និងសេវាកម្មនានា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ដើម្បីការពារប្រព័ន្ធអគ្គិសនីក្នុងតំបន់ទេសចរណ៍ពេលរាត្រីមួយនេះ រដ្ឋបាលខេត្ត ក៏ជំរុញឱ្យអគ្គិសនីខេត្ត ត្រូវពិនិត្យមើលបច្ចេកទេសប្រព័ន្ធអគ្គិសនី និងណែនាំដល់អ្នកប្រើប្រាស់ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុ។ រដ្ឋបាលខេត្ត បានមើលឃើញពីសារសំខាន់នៃការថែរក្សាសន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់ និងបានបញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងប្រចាំការ២៤ម៉ោងលើម៉ោង ជាពិសេសត្រូវពង្រឹងការអនុវត្តសណ្ដាប់ធ្នាប់។ នេះបើតាមរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប៕ រូបភាពពីរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប។	រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប បានចាប់ផ្ដើមចុះពិនិត្យមើលបញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែងនៅតំបន់ Pub Street ក្រុងសៀមរាប ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដែលកើតមាន ដូចជា បញ្ហាសំឡេង, បរិស្ថាន, សណ្ដាប់ធ្នាប់ និងសំណង់អគារជាដើម។ ចំពោះបញ្ហានេះ អ្នកដែលត្រូវចូលរួមដោះស្រាយ រួមមានមន្ទីរបរិស្ថាន ទេសចរណ៍ វប្បធម៌ រៀបចំដែនដី ពាណិជ្ជកម្ម សង្គមកិច្ច និងកងកម្លាំង។
ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ជនខិលខូច បានប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដូចជា Facebook, Instagram និងTelegram ជាដើម ក្នុងការឆបោកប្រជាជន តាមរយៈការលក់ទិញក្លែងក្លាយ, ការវិនិយោគ ការលួចគណនី ឬទិន្នន័យ និងការផ្តល់ការងារជាដើម។ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឆបោកនេះ សិង្ហបុរី មានករណីឆបោកកើនឡើងសរុបរហូតដល់ ១៦,៣ភាគរយ ដោយមានចំនួន ២៦៥៨៧ករណី។ ចំនួនសរុបនេះ បានធ្វើឱ្យសិង្ហបុរីខាតបង់ប្រាក់ចំនួន ២៩៥លានដុល្លារ ក្នុងចន្លោះខែមករា ដល់ខែមិថុនា ពោលគឺកើនឡើង ២៤,៦ ភាគរយ បើធៀននឹងរយៈពេលដដែលនៅឆ្នាំមុន។ «បណ្តាសង្គម៣ បានក្លាយជាវេទិកាសម្រាប់ឆបោករបស់ជនខិលខូចនៅសិង្ហបុរី ក្នុងនោះមានដូចជា Facebook, WhatsApp និង Instagram ដែលគួរឱ្យបារម្ភ»។ ទូរទស្សន៍ CNA បានស្រង់សម្ត កម្លាំងប៉ូលិសសិង្ហបុរី (SPF) ដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហាបែបនេះ។ បើតាមអាជ្ញាធរសិង្ហបុរី ការឆបោកបែបវិនិយោគ មានទំហំច្រើន ដោយមានប្រមាណ ៣៨,៦ភាគរយ នៃករណីសរុប។ ទន្ទឹមនេះ ករណីឆបោកតាមបណ្តាញ Telegram បានកើនឡើងចំនួន ១៣៧,៥ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ជាមធ្យមក្នុងមួយករណី ការខាតបង់ប្រាក់តាមរយៈការឆបោកខាងលើ មានប្រមាណ ១១០៩៣ដុល្លារ ពោលគឺកើនឡើង ៧,១ភាគរយ។ ពាក់ព័ន្ធការបញ្ហាឆបោកនេះ ប៉ូលិសសិង្ហបុរី បានសហការជាមួយវេទិកាពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិច ដើម្បីចាត់វិធានការទប់ស្កាត់។ ទន្ទឹមនេះ ប៉ូលិស បានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងក្នុងស្រុក ដើម្បីផ្តាច់លេខទូរសព្ទ ដែលទាក់ទងនឹងការឆបោកផងដែរ។ លើសពីនេះ ប៉ូលិសសិង្ហបុរី បានចែករំលែកព័ត៌មានជាមួយប៉ូលិសម៉ាឡេស៊ី និងអង្គការប៉ូលិសព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ Interpol ដើម្បីប្រឆាំង និងទប់ស្កាត់ករណីឆបោក ដ្បិតក្រុមខិតខូចមួយចំនួន មានបណ្តាញនៅបរទេស។ កន្លងមក សិង្ហបុរី បានចាប់ខ្លួនមនុស្សលើសពី ១០០នាក់ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឆបោកឆ្លងដែនច្រើនជាង ៣២០ករណី៕	អាជ្ញាធរសិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី២២ ខែសីហា បានបញ្ជាក់ថា ករណីឆបោកតាមបណ្តាសង្គមនៅត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២៤ មានទំហំ ២៩៥លានដុល្លារ ពោលគឺកើនឡើង ២៤,៦ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ករណីឆបោកមានចំនួន ២៦៥៨៧លើក ដោយកើនឡើង ១៦,៣ភាគរយ នៅក្នុងរយៈពេលដដែល។
ភាគច្រើនអ្នកគាំទ្រដែលបានទិញយកសំបុត្រទស្សនាការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកលើកទី១៧ ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស គឺជាប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសបារាំង ដែលមានប្រមាណ ៩២ភាគរយ នៃចំនួនសំបុត្រដែលបានលក់អស់។ ការសម្រុកទិញយកសំបុត្រការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិក ជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាធំទី២ ប្រចាំទីក្រុងប៉ារីស ក្រោយពេលការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកដ៏ធំ បានបញ្ចប់ទៅកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។ សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីសកន្លងទៅ ពលរដ្ឋបារាំងដែលភាគច្រើនរស់នៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស អំឡុងខែកក្កដា ពោលមុនការប្រកួតចូលមកដល់ពួកគេបាននាំគ្នាធ្វើដំណើរចាកចេញពីទីក្រុងធ្វើដំណើរកម្សាន្តទៅកាន់តំបន់ផ្សេង ដោយគេចចេញពីបញ្ហាកក់ស្ទះផ្លូវ ឬការរំខានផ្សេងៗពីចំនួនមនុស្សកើនឡើងអំឡុងការប្រកួត។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីសវិញ ពលដ្ឋទាំងនោះបានចាត់ទុកថាជាឱកាសទី២ ក្នុងការចូលរួមទស្សនា ក្រោយខកខានទស្សនាការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកទៅវិញ។ កីឡាជនមានពិការភាព ប៉ារ៉ាឡាំពិកលើកទី១៧ នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា រហូតដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ដោយទីតាំងប្រកួតនឹងត្រូវធ្វើឡើង នៅតាមទីតាំងដែលធ្លាប់រៀបចំការប្រកួតរួច អំឡុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីស ពេលកន្លងទៅ។ តាមការអះអាងបន្ថែមរបស់អ្នករៀបចំការប្រកួត សំបុត្រតាមប្រភេទកីឡាមួយចំនួនហៀបនឹងលក់អស់ រួមមានកីឡាគុនដាវលើរទេះរុញ, កីឡាប៉ារ៉ាតេក្វានដូ, កីឡាប៉ារ៉ាប្រណាំងកង់, កីឡាប៉ារ៉ាជិះសេះ និងកីឡាប៉ារ៉ាបាល់ទាត់ជនពិការភ្នែក៕	សំបុត្រសម្រាប់ទស្សនាការប្រកួតកីឡាជនមានពិការភាព ប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវក្តៅទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤ ដែលនឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា បានលក់អស់ចំនួន ១,៧៥លានសន្លឹកហើយ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នករៀបចំការប្រកួត Paris 2024។
ហេតុការណ៍កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១៩ ខែសីហា ដែលបានធ្វើឱ្យធ្លាយក្លាយជាប្រហោងមួយដល់នាវាឆ្មាំសមុទ្រហ្វីលីពីន បានកើតឡើងជិតតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកSabina ស្ថិតក្នុងដែនសេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ហ្វីលីពីន។ ចិននិយាយថាតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃដែនដីរបស់ខ្លួន។ ដូចនឹងហេតុការណ៍ពីមុនមកជិតតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកSecond Thomas Shoal ហេតុការណ៍កាលពីថ្ងៃចន្ទបានកើតឡើងនៅពេលនាវាឆ្មាំសមុទ្រហ្វីលីពីនពីរគ្រឿងឈ្មោះCape Engano និងBagacay កំពុងជាប់បេសកកម្មដឹកសំភារៈសម្រាប់មន្រ្តីឈរជើងនៅកោះ Flat Island ដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីលហៅថាPatagនិងកោះLawak Island ដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងហៅថា Nanshan។ ដំបូងឡើយ នាវាCape Engano ប៉ះគ្នាជាមួយនឹងនាវាឆ្មាំសមុទ្រចិននៅម៉ោង៣និង២៤នាទីទៀបភ្លឺ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ហើយនាវាឆ្មាំសមុទ្រចិនមួយទៀតបានប៉ះគ្នាជាមួយនឹងនាវា Bagacay របស់ហ្វីលីពីន១៦នាទីក្រោយមក។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីលបានចោទប្រកាន់នាវាឆ្មាំសមុទ្រចិនពីការធ្វើ «សកម្មភាពបង្កគ្រោះថ្នាក់» ដែលបានបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដល់នាវារបស់ខ្លួន ស្របពេលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបាននិយាយថានាវាហ្វីលីពីន«បានបង្កការប៉ះទង្គិចដោយចេតនា» មកលើនាវារបស់ខ្លួន ទោះបីជាមានការព្រមានជាច្រើនដងក៏ដោយ។ ភាគីទាំងពីរបានបញ្ចេញខ្សែអាត់វីដេអូដើម្បីគាំទ្រការចោទប្រកាន់របស់ខ្លួន ហើយអ្នកវិភាគខ្លះនិយាយថាការបញ្ចេញវីដេអូដ៏ឆាប់រហ័សពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ក្នុងពេលត្រឹមតែបីម៉ោងបន្ទាប់ពីហេតុការណ៍បានកើតឡើង ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចប្រឹង ប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ដើម្បីតតាំងនឹងការលើកឡើងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីលអំពីការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ។ លោក Collin Koh អ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខផ្លូវទឹកប្រចាំមហាវិទ្យាល័យផ្នែកសិក្សាអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យ S. Rajaratnam នៅសឹង្ហបុរីបាននិយាយថា៖«ចិនកំពុងព្យាយាមគំរាមហ្វីលីពីន និងជំរុញឱ្យពួកគេកាត់បន្ថយវត្តមានរបស់ឆ្មាំសមុទ្រជុំវិញ តំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកមានជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង»។ លោកKoh បានលើកឡើងថាហេតុការណ៍កាលពីថ្ងៃចន្ទជុំវិញតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកSabina Shoal គឺជាហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចគ្នាដំបូងជិតតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក និងបង្ហាញថាឆ្មាំសមុទ្រចិនកំពុងប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្រ្តបែបជាប្រព័ន្ធដើម្បីធ្វើការទាមទារយកជាដែនដីរបស់ខ្លួននៅជិតចំណុចប៉ះទង្គិចគ្នាចម្បងៗទាំងបីក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមមាន តំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Second Thomas តំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Scarborough Shoal និងតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Sabina Shoal។ លោក Koh បានថ្លែងប្រាប់វីអូអេតាមទូរសព្ទថា៖«ការប៉ះទង្គិចគ្នាទាំងនេះលែងជាហេតុការណ៍ដាច់ដោយឡែកពីគ្នាតទៅទៀតហើយ ពីព្រោះចិនកំពុងតែប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្រ្តបែបជាប្រព័ន្ធនៅជុំវិញចំណុចសំខាន់ៗទាំងបីនោះជាមួយហ្វីលីពីន»។ ភាពតានតឹងដែលកើតមានយ៉ាងឆាប់រហ័សរវាងចិននិងហ្វីលីពីនបានកើតឡើង បន្ទាប់ពីភាគីទាំងពីរបានអះអាងថា បានឈានដល់ការសម្រេចមួយដើម្បីបញ្ឈប់ការប៉ះទង្គិចខ្លាំងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅជិតតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Second Thomas Shoal កាលពីខែកក្កដា។ លោកKoh និយាយថាការណ៍នេះបង្ហាញថាលទ្ធភាពនៃការឈានដល់ការសម្រេចបានយន្តការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងនៅតំបន់សមុទ្រចិនភាគខាងត្បូងរវាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនិងក្រុងម៉ានីលមានកម្រិតទាបខ្លាំង។ លោកបានថ្លែងថា៖ «ភាគីទាំងពីរមានការយល់ឃើញផ្សេងគ្នាពីការទាមទាររបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដូច្នេះពួកគេមិនបានត្រៀមលក្ខណៈដើម្បីថយជំហររបស់ខ្លួននោះទេ» ដោយកត់សម្គាល់ថាលក្ខខណ្ឌដែលនាំឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាសា ជាថ្មីទំនងបន្តកើតមានក្នុងពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ។ ចិនបានទាមទារសឹងតែទាំងអស់នៃតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិសំខាន់ រួមទាំងផ្នែកជុំវិញតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹកSabina ផងដែរ។ ការអះអាងទាម ទារនេះត្រូវបានធ្វើឡើង បើទោះបីជាមានសេចក្តីសម្រេចកាលពីឆ្នាំ២០១៦ពីសំណាក់តុលាការអចិន្រ្តៃយ៍ក្រុងឡាអេដែលថាការទាមទាររបស់ចិនមិនមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ៕ ប្រែសម្រួលដោយលោក ណឹម សុភ័ក្រ្តបញ្ញា	អ្នកវិភាគនិយាយថាការប៉ះទង្គិចគ្នានៅពេលថ្មីៗនេះរវាងនាវាឆ្មាំសមុទ្រចិននិងហ្វីលី ពីនជិតតំបន់ថ្មប៉ះប្រះទឹកមានជម្លោះនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធ នាការរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងដើម្បីជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីលបន្ទន់គោលជំ ហររបស់ខ្លួន។ ពួកគេបន្តថាការណ៍នេះបានចោទជាសំណួរថាតើភាគីទាំងពីរអាចរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ បើទោះបីជាបានឈានដល់ការសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងបណ្តោះ អាសន្នដើម្បីបញ្ចប់ការប៉ះទង្គិចគ្នាកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅក៏ដោយ។
ថៃ ដែលជាប្រទេសទីពីរក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូណេស៊ី បានដាក់គោលដៅទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចិនឲ្យបាន ៨លាននាក់ក្នុងឆ្នាំនេះ។ តាមការបញ្ជាក់របស់អាជ្ញាធរទេសចរណ៍ថៃ(TAT) មកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ថៃទទួលបានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ៤.៥៥លាននាក់រួចមកហើយ។ ការទទួលបានភ្ញៀវទេសចរដ៏ច្រើន គឺដោយសារតែគោលនយោបាយលើកលែងទិដ្ឋការ។ ប្រធានអាជ្ញាធរទេសចរណ៍ថៃ(TAT) លោក Thapanee Kiatphaibool បានបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីទេសចរណ៍ថៃនឹងសហការជាមួយមេដឹកនាំសំខាន់ៗនៅចិនច្រើនជាង ១០០នាក់ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីទេសចរណ៍ថៃនៅលើបណ្តាសង្គមដូចជា Little Red Book, Weibo, Douyin និង BiliBili។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អាជ្ញាធរទេសចរណ៍ថៃ នឹងមានការបញ្ចុះតម្លៃជាច្រើនដូចជា ការផ្ដល់ជូនពិសេស ប័ណ្ណបញ្ចុះតម្លៃ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីខែសីហា ដល់ខែធ្នូ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តភ្ញៀវទេសចរចិនឲ្យមកលេងប្រទេសថៃ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ថៃទទួលបានភ្ញៀវបរទេសចំនួន ២១.៧ លាននាក់ ដោយមានជនជាតិចិន និងម៉ាឡេស៊ីច្រើនជាងគេ។ ថៃជាប្រទេសមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍។ នៅមុនពេលជំងឺកូវីដ-១៩ រាតត្បាតពេញពិភពលោក ថៃទទួលបានភ្ញៀវបរទេសចំនួន ៣៩.៩ លាននាក់ ដែលមានប្រាក់ចំណូលសរុប ៥១.៩ពាន់លានដុល្លារ៕	ថៃ បានដាក់គោលដៅទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរចិន ៣.៥ លាននាក់បន្ថែមទៀតក្នុង ៤ខែចុងក្រោយ ដើម្បីបង្រ្គប់ចំនួនគោលដៅទេសចរណ៍ក្នុងឆ្នាំនេះ ដោយចាប់ផ្តើមផ្សព្វផ្សាយពីសកម្មភាពទេសចរណ៍ថ្មីៗជាបន្តបន្ទាប់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន VN Express នៅថ្ងៃទី ២១ ខែសីហា។
ក្នុងកម្មវិធីសម្ពោធផ្លូវការរថយន្តអគ្គិសនី DEEPAL L07 និង S07 របស់ CHANGAN ដែលនាំចូលផ្តាច់មុខដោយក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia នេះ គេឃើញមានការចូលរួមយ៉ាងច្រើនកុះកររាប់ពាន់នាក់ ពីសំណាក់អតិថិជន អ្នកជំនាញរថយន្តល្បីៗ អ្នកបង្កើតមាតិកា តារាចម្រៀងល្បីៗសិល្បៈករ និងអ្នកសារព័ត៌មាន ជាច្រើនរូប។ រថយន្ត DEEPAL L07 និង S07 ទាំងពីរនេះគឺមានចំណុចពិសេសៗជាច្រើនដែលកម្រឃើញមាននៅលើរថយន្តអគ្គិសនីផ្សេងៗទៀត គឺកាឌីស្សាញ បែបស្ព័ត និង លុចសារី មិនធ្លាប់មាន នៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា ។ រថយន្តអគ្គិសនី DEEPAL L07 ជាប្រភេទរថយន្ត តួរខ្លួនSedan មានកម្លាំង១៩០KW ឬ២៥៨សេះ ដែលអាចបង្កើតកម្លាំងរមួលបាន ៣២០Nm ដោយសាកថ្មមួយពេញអាចរត់បានចម្ងាយរហូតដល់ទៅ ៦១០គីឡូម៉ែត្រដោយជាន់ពី០ទៅ១០០ Km/h ចាយពេលត្រឹមតែ ៦.៧វិនាទីតែប៉ុណ្ណោះ ហើយមានជម្រើសបួនពណ៌ គឺ ពណ៌បៃតងNebula Green, ពណ៌ស Comet White, ពណ៌ប្រផះ Lunar Gray និងពណ៌ខ្មៅ Eclipse Black។ រីឯ DEEPAL S07 មានប្រភេទតួរខ្លួនរថយន្តជាSUVវិញ មានសមត្ថភាពមិនសូវខុសគ្នាជាមួយ L07 ប៉ុន្មានទេ ដោយរថយន្តនេះ មានកម្លាំង១៩០KW ឬ២៥៨សេះ ដែលអាចបង្កើតកម្លាំងរមួលបាន ៣២០Nm ដោយសាកថ្មមួយពេញអាចរត់បានចម្ងាយរហូតដល់ទៅ ៦២០គីឡូម៉ែត្រ ដោយជាន់ពី០ទៅ១០០ Km/h ចាយពេលតែ ៧.៥វិនាទីតែប៉ុណ្ណោះ ហើយមានជម្រើសបួនពណ៌ គឺពណ៌ត្រួយចេកComicYellow ,ពណ៌ ក្រហមបែកទឹកក្រូច Sunset Orange, ពណ៌ស Comet white និងពណ៌ខ្មៅ Comet Black។ រថយន្តទាំពីរម៉ូដែលនេះមិនថា L07 ឬ S07គឺរូបរៀងរថយន្តរចនាបែបស្ព័ត អនាគត ល្អិតល្អន់ប្រណិតទ្បូយឆាយ លំដាប់អន្តរជាតិ និងរួមបញ្ចូលមកនៅប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃ និងផាសុខភាព ចំណែកឯតួរខ្លួននិងប្រព័ន្ធជើងក្រោមរឹងមាំ ថ្មស្រោបដោយលោហៈធាតុរឹងមាំសុវត្ថិភាព ក្នុងការបើកបរ ។ រីឯតម្លៃវិញគឺ មិនគួរឲ្យជឿរ DEEPAL L07 តម្លៃត្រឹមតែ ៤៤,៩០០ ដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ រីឯ DEEPAL S07 វិញតម្លៃត្រឹមតែ ៤៩,៩០០ដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ និងមានការធានាជូនរហូតដល់ ៨ឆ្នាំដូចគ្នា។ គួរបញ្ជាក់ថា រថយន្ត CHANGAN ដែលនាំចូលដោយ RMA Cambodia សុទ្ធតែមានតម្លៃស្តង់ដារ មិនងាយបញ្ចុះតម្លៃ ឬធ្លាក់ថ្លៃនៅពេលក្រោយនោះទេ ដែលធ្វើឲ្យអតិថិជនប្រើរថយន្តជាមួយទំនុកចិត្ត មិនបារម្ភឡានធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងនៅពេលក្រោយ ជាពិសេសគឺសេវាកម្មថែទាំអតិថិជន ក្រោយពេលទិញរថយន្តរួច មិនបារម្មណ៍អំពីហានិភ័យផ្សេងៗលើការជួសជុលដោយយថាហេតុណាមួយនិងចំណាយច្រើនលើការជួសជុល ព្រោះមានការធានាច្បាស់លាស់ ពីក្រុមហ៊ុន RMA។ ក្នុងនោះដែរលោកអ្នកក៏អាចអញ្ជើញ មកមើលរថយន្តផ្ទាល់នៅ និងបើកបរសាកល្បងនៅ៖ អាគារតាំងបង្ហាញរថយន្ត Changan Cambodia នៅតាមបណ្តោយមហាវិថីមនីវង្ស (ទល់មុខស្ថានទូតវៀតណាម) ទាក់ទងមកផេក Facebook ផ្លូវការ ៖ Changan Cambodia លេខទូរស័ព្ទ៖ 011 999 375 អំពី CHANGAN AUTO ៖ បច្ចុប្បន្ននេះរថយន្ត CHANGAN បានកំពុងវាយលុកលើទីផ្សារធំៗជាច្រើន ក្នុងនោះមានច្រើនជាង ៤០ ប្រទេសដែលបានទទួលសិទ្ធលក់ដូចជាប្រទេសរុស្ស៊ី, សហភាពអារ៉ាប់រួម, អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត, អេស៊ីប, កាតា, អាហ្សង់ទីន, កូឡុំប៊ី, ឈីលី, នីហ្សេរីយ៉ា, ម៉ាឡេស៊ី, វៀតណាម, ហ្វីលីពីន, និង ប៉ាគីស្ថានផងដែរ។ Changan មានបទពិសោធផលិតរថយន្តជាង៤០ឆ្នាំ មានវិស្វករ និងអ្នកបច្ចេកទេស ១៨ ០០០ នាក់ មកពី៣០ប្រទេសជុំវិញពិភពលោក មានវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ R&D នៃទីក្រុងចំនួន១០ សំខាន់ៗនៅក្នុងប្រទេសប៉ែកអឺរ៉ុប និង អាស៊ី។ រថយន្តCHANGAN ទទួលបានពានរង្វាន់លើផ្នែកឌីស្សាញ ជាច្រើន លើឆាកអន្តរជាតិក្នុងនោះ DEEPAL L07 ទទួលបានពាន Reddot Product Design ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ពីស្ថាប័ន Reddot៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia បានសម្ពោធរថយន្តអគ្គិសនី CHANGAN ពីរម៉ូដែលគឺ DEEPAL L07 និង S07 នៅសាល ដឹ ព្រេមៀ សេនធ័រ សែនសុខ ដោយឃើញមានវត្តមានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីលោក ហែម វណ្ណឌី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីសម្ពោធរថយន្តអគ្គិសនី និងថ្នាក់ដឹកនាំជាច្រើនរូបទៀតបានអញ្ជើញចូលរួមផងដែរ។
ក្នុងករណីដែលភ្ញៀវបារម្ភបាត់ ឬជ្រុះធ្លាក់សំបុត្រ គ្រឹះស្ថានអង្គរ តែងណែនាំឱ្យពួកគេថតរក្សាទុកក្នុងទូរសព្ទដៃ។ យ៉ាងណា ក្នុងករណីដែលមិនបានថតទុក ហើយបាត់ទាំងក្រដាសសំបុត្រទៀតនោះ គ្រឹះស្ថានអង្គរនៅតែសម្រួលដល់ពួកគេ ដោយគ្រាន់តែសួរនាំពេលវេលានៃការទិញសំបុត្រ ហើយមានការឆែកតាមប្រព័ន្ធ និងមិនតម្រូវឱ្យទេសចរទាំងនោះ ទិញសំបុត្រម្ដងទៀតឡើយ។ លោក លី សែ អះអាងថា កន្លងមក មិនធ្លាប់មានករណីទេសចរមកទិញសំបុត្រជាលើកទី២ ដោយសារតែការបាត់សំបុត្រនេះឡើយ៕ សូមស្ដាប់ការពន្យល់បកស្រាយរបស់លោក លី សែ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ កន្លងមកធ្លាប់មានការសួរនាំ ថាតើករណីដែលភ្ញៀវទេសចរធ្វើជ្រុះ ឬបាត់សំបុត្រចូលទស្សនាតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ តើពួកគេត្រូវទិញសំបុត្រម្ដងទៀតឬយ៉ាងណា? ករណីនេះ អគ្គនាយកគ្រឹះស្ថានអង្គរ លោក លី សែ បញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នការលក់សំបុត្រមាន២ប្រភេទ គឺការទិញផ្ទាល់ដែលភ្ញៀវអាចមានក្រដាសសំបុត្ររក្សាទុក ករណីមួយទៀតការទិញតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ភ្ញៀវក៏អាចថតចម្លងសំបុត្រនេះទុក ដើម្បីបង្ហាញភ្នាក់ងារគ្រឹះស្ថានអង្គរ កំឡុងពេលចូលទស្សនាប្រាសាទដែរ។
ឈាមមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជួយសង្រ្គោះជីវិតមនុស្សដែលមានជំងឺ ដូចជាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរ ហូរឈាម លាងឈាម និងជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួន។ មានអ្នកជំងឺខ្លះបានស្លាប់ដោយសារកង្វះឈាម និងពុំមានអ្នកបរិច្ចាគឈាមបញ្ចូលបានទាន់ពេលវេលា។ បញ្ហានេះ នឹងលែងកើតមានបន្តទៀត ប្រសិនបើការបរិច្ចាគឈាមពីសប្បុរសជន និងក្រុមគ្រួសារអ្នកជំងឺ មានគ្រប់គ្រាន់។ ឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការឈាមជាប្រចាំនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប ក្រុមចុងភៅនៃសមាគមចុងភៅកម្ពុជា បានរៀបចំកម្មវិធីបរិច្ចាគឈាមរួមគ្នា ដើម្បីបង្ហាញពីការសាមគ្គីភាព និងការជួយសង្រ្គោះជីវិតមនុស្ស។ លោក ឈន ប៊ុនឈូ ប្រធានចុងភៅវ័យក្មេង។ ប្រធានចុងភៅវ័យក្មេងនៃសមាគមចុងភៅកម្ពុជា លោក ឈន ប៊ុនឈូ បានឱ្យដឹងថា វាពិតជាសំខាន់ណាស់ដែលមនុស្សគ្រប់រូប យល់ពីការងារសង្គម និងជួយសង្រ្គោះជីវិតមនុស្ស ដែលកំពុងមានមត្រូវការឈាមក្នុងការព្យាបាលជំងឺ។ លោក ប៊ុនឈូ បន្តថា នេះជាលើកទី១ហើយ ដែលសមាគមចុងភៅបានរៀបចំកម្មវិធីសប្បុរសធម៌នេះឡើង ក្នុងន័យផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមដល់អ្នកជំងឺ និងរួមចំណែកផ្តល់ឈាមដល់មន្ទីរពេទ្យ កុំឱ្យមានកង្វះឈាម និងជួយជីវិតអ្នកជំងឺបានទាន់ពេលវេលា។ សម្រាប់លោក ប៊ុនឈូ ការបរិច្ចាគឈាមមិនមានបញ្ហាប៉ះពាល់ដល់សុខភាពនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ វាជួយឱ្យអ្នកបរិច្ចាគអាចតាមដាន និងដឹងពីសុខភាពខ្លួនឯង រួមនិងបង្ការពីជំងឺផ្សេងៗ។ ចុងភៅរូបនេះបន្តថា៖« អាចថាអ្នកខ្លះគាត់ខ្លាចនឹងការផ្តល់ឈាម ប៉ុន្តែសម្រាប់ខ្ញុំធ្លាប់ផ្តល់ឈាមច្រើនហើយ មិនបារម្ភអ្វីទេ ព្រោះមុននឹងការបរិច្ចាគ គាត់ [គ្រូពេទ្យ]បានពិនិត្យសុខភាពច្រើនដំណាក់កាល ទី១តេស្តឈាម ទី២ ពិនិត្យជំងឺមួយចំនួនមុននឹងការបរិច្ចាគ បើឈាម ឬសុខភាពមិនល្អក៏គេមិនឱ្យបរិច្ចាគដែរ»។ លោក ប៊ុនឈូ បន្ថែមទៀតថា៖« ខ្ញុំលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវជន យុវនារីមកបរិច្ចាគឈាម ប្រសិនគាត់មានកាយសម្បទា មានសុខភាពល្អរឹងមាំ»។ ការបរិច្ចាគឈមរបស់សមាគមចុងភៅកម្ពុជា ចុងភៅប្រុសស្រី សរុបជាង៣០នាក់នៃសមាគមចុងភៅកម្ពុជា បានចូលរួមបរិច្ចាគឈាម នៅមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ឈាមនៃមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប នាថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ លោក ធៀម សុខគីន ដែលទើបផ្តល់ឈាមរួច បានបង្ហាញក្តីរីករាយក្រោយការបរិច្ចាគឈាមជាលើកដំបូងរបស់លោក មិនមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ដែលលោកធ្លាប់យល់ខុស និងមិនហ៊ានបរិច្ចាគកន្លងមក។ លោកបន្តថា៖« ពីមុនខ្ញុំធ្លាប់មានគោលគំនិតមួយថាភ័យខ្លាចក្នុងការបរិច្ចាគ ប៉ុន្តែក្រោយពេលខ្ញុំទទួលបានព័ត៌មាន ពីបងៗអ្នកចូលរួម ខ្ញុំក៏មានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការចូលរួមបរិច្ចាគ ហើយពេលបរិច្ចាគរួច ក្នុងខ្លួនអត់មានបញ្ហាអ្វីកើតឡើង វាធ្វើឱ្យខ្ញុំកាន់តែសប្បាយចិត្ត ពេលយើងចែករំលែកឈាមយើង ដើម្បីជួយជីវិតអ្នកដទៃ សំខាន់ខ្ញុំបានដឹងថា ឈាមខ្លួនឯង មានក្រុម O+ ដែលជាក្រុបឈាមកម្រ»។ ជាង១០លើកមកហើយ ដែលលោក សុខុម សំអុល បានចូលរួមបរិច្ចាគឈាមជាប្រចាំ ទៅដល់មន្ទីរពេទ្យនានា ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងមួយឆ្នាំលោក សំអុល ព្យាយាមបរិច្ចាគយ៉ាងតិចបានមួយលើក ឬឆ្នាំខ្លះអាចពីរលើកតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែង។ ជាប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ និងជាពលរដ្ឋមួយរូប លោក សំអុល ចាត់ទុកការបរិច្ចាគនេះថាជាកាតព្វកិច្ចសង្គម ដែលអ្នកជំងឺច្រើនមានតម្រូវការឈាមជាបន្ទាន់ សម្រាប់សង្រ្គោះជីវិត។ មួយទៀត បរិច្ចាគឈាមជាទៀងទាត់ ក៏បានជួយលោក សំអុល កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមួយចំនួនផងដែរ ដូចជាលើសឈាម មហារីក លើសជាតិដែក និងជួយឱ្យសុខភាពបេះដូងដំណើរការល្អ។ លោក សំអុល ប្រាប់ថាសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗដូច្នេះថា៖« ការបរិច្ចាគឈាមមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពទេ ឱ្យតែកុំឱ្យបរិច្ចាគញឹកញាប់ពេក ឱ្យមានគម្លាត៣ខែ ញុំាគ្រប់គ្រាន់ រស់នៅស្អាត ការបរិច្ចាគនឹងផ្តល់សុខភាពល្អដល់យើង ហើយបានជួយសង្គមទៀត»។ ចុងភៅលោក មុនី សម្បត្តិ បានចាត់ទុកការចូលរួមបរិច្ចាគឈាមរបស់លោក ថាវាបានបង្ហាញពីការយកអាសារគ្នា ជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងគ្រាដែលលំបាក។ សម្រាប់លោក សម្បត្តិ នេះជាអ្វីដែលមនុស្សជាតិអាចជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ថ្ងៃនេះលោកបូមឈាមជួយជីវិតគេ គង់មានថ្ងៃណាមួយគេនឹងបូមឈាមជួយលោកវិញជាមិនខាន។ លោកលើកឡើងថា៖« ថ្ងៃណាមួយក៏គង់មានគេជួយយើងដែរ តែមិនបានគិតថាជានរណា...ចង់ឱ្យទម្លាប់នេះមានទៅដល់មនុស្សគ្រប់គ្នា និងជួយផ្សព្វផ្សាយការបរិច្ចាគនេះឱ្យបានទូលំទូលាយ»។ លោកស្រី ឆាយ គឹមឈន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ឈាមមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ឈាមនៃមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប លោកស្រី ឆាយ គឹមឈន បានឱ្យដឹងថា ការចូលរួមបរិច្ចាគឈាម មានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជួយសង្រ្គោះជីវិតមនុស្ស ថែមទាំងធ្វើឱ្យអ្នកបរិច្ចាគមានចិត្តរីករាយដែលបានរួមចំណែកជួយសង្រ្គោះជីវិតគេ។ តាមការបញ្ជាក់ពីលោកស្រីឱសថការី ជាមធ្យមក្នុងមួយថ្ងៃ មជ្ឈមណ្ឌលមានតម្រូវការឈាមពី៣០ទៅ៤០ផ្លោកឈាម។ យ៉ាងណា តម្រូវការឈាមនេះមានការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ស្របពេលដែលមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប បង្កើនសេវាវះកាត់ ឬសេវាឯកទេសច្រើន។ លោកស្រីបន្ថែមថា ជំងឺដែលមានតម្រូវការឈាមនៅមន្ទីរពេទ្យភាគច្រើនអ្នកជំងឺសម្រាលកូន គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងវះកាត់ធំៗជាដើម។ ជាការកត់សម្គាល់របស់ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ឈាមមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប សន្ទុះនៃអ្នកចូលរួមបរិច្ចាគឈាមជាប្រចាំថ្ងៃ មានការចូលរួមច្រើនគួរសម បើធៀបនឹងពេលមុនៗ។ ក្នុងមួយថ្ងៃមជ្ឈមណ្ឌលនេះ ទទួលបានការបរិច្ចាគឈាមពី៣០ទៅ៥០ផ្លោកឈាម បូករួមទាំងសមាជិកគ្រួសារអ្នកជំងឺផង។ លោកស្រី ឆាយ គឹមឈន លើកទឹកចិត្តដល់អ្នកមានលទ្ធភាព និងសុខភាពល្អ ចូលរួមបរិច្ចាគឈាមដូច្នេះថា៖« សំខាន់សម្រាប់យុវជន បើសិនគាត់ចូលរួមបរិច្ចាគឈាម គឺជារឿងមួយដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់សង្គមយើង ជាការជួយជីវិត បើនិយាយពីសាសនាព្រះពុទ្ធ ធ្វើកឋិនអត់ស្មើទេ គឺយើងជួយស្រស់ៗដោយផ្ទាល់ បុណ្យភ្លាមៗ ហើយមួយទៀតការបរិច្ចាគឈាម មិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពទេ»។ ក្នុងមួយឆ្នាំ ប្រសិនបើបុរសមានសុខភាពល្អ និងមានអាយុពី១៨ ដល់៦០ឆ្នាំ ពួកគេអាចបរិច្ចាគបាន៤ដង គឺរយៈពេល៣ខែម្ដង ចំណែកស្រ្តី អាចបូមឈាមរាល់៤ខែម្ដង។ លោកស្រី គឹមឈន ពន្យល់បន្ថែមថា មុននឹងបូមឈាម ក្រុមគ្រូពេទ្យមានការពិនិត្យសុខភាពត្រឹមត្រូវ គឺទាល់តែមានសុវត្ថិភាពទាំងអ្នកបរិច្ចាគ និងអ្នកជំងឺទទួលឈាមនោះផង៕	សៀមរាប៖ ទំនោរនៃការបរិច្ចាគឈាម ហាក់កើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ស្របដែលការផ្សព្វផ្សាយ និងការយល់ដឹងពីសារសំខាន់នៃការងារនេះ កាន់តែទូលំទូលាយ។ ក្រុមយុវជនដែលជាកម្លាំងធំ ចូលរួមក្នុងការងារមួយនេះ ចាប់ផ្តើមយល់ពីសារប្រយោជន៍ នៃកាតព្វកិច្ចសង្គមមួយនេះ។ ពួកគេយល់ថា ការបរិច្ចាគឈាមជាទៀងទាត់ ជួយសង្រ្គោះជីវិតមនុស្សផង និងជួយសុខភាពខ្លួនឯងផង។
«ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ដើមអាណត្តិទី៧ នៃរដ្ឋាភិបាល ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគ ទាំងក្នុង និងក្រៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសចំនួន ៣៩១គម្រោង ក្នុងទុនវិនិយោគសរុប ៧ ៥៧០លានដុល្លារ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ដោយបន្តថា គម្រោងវិនិយោគទាំងនោះ អាចបង្កើតការងារប្រមាណ ៣៤ម៉ឺនកន្លែង។ អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជារូបនេះ បន្ថែមថា ចំនួនគម្រោងវិនិយោគរយៈពេល ១ឆ្នាំនេះ បានកើនឡើងជាងអាណត្តិទី៦ ដោយកើន ១៦៨គម្រោង ស្មើប្រមាណ ៧៥ភាគរយ។ ដោយឡែក ទុនវិនិយោគវិញ កើនជាង ៤ ៦៧២លានដុល្លារ ស្មើនឹង ១៦១ភាគរយ។ បើតាមលោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស៊ុន ចាន់ថុល ក្នុងចំណោមគម្រោងវិនិយោគទាំងនោះ គឺការវិនិយោគពីប្រទេសចិន បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ដោយរួមចំណែក ៦១ភាគរយ។ ក្រៅពីចិន ការវិនិយោគក្នុងស្រុក មានចំនួន ៣២ភាគរយ និងពីបណ្ដាប្រទេសចំនួន ១៧ មាន៧ភាគរយ។ ចំពោះកំណើននៃគម្រោងវិនិយោគនៅកម្ពុជានេះ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល លើកឡើងថា កើនដោយសារវិនិយោគិនជឿទុកចិត្តលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កត្តាសន្តិភាព ស្ថេរភាពនយោបាយ និងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានវាយតម្លៃថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា បានងើបឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្នុងចំណោមបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់ ដោយសម្រេចបានអត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ៥ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២៣ និងកំណើនព្យាករ ៦ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២៤៕	ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគចំនួន ៣៩១គម្រោង កើនឡើង ១៦៨គម្រោង ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំ នៃការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ ៧ ៥៧០លានដុល្លារ។ បើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ក្នុងចំណោមគម្រោងវិនិយោគទាំងនោះ គឺការវិនិយោគពីប្រទេសចិន បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១។
អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា បានដាក់ក្រុមហ៊ុនចំនួន ១០៥ ក្នុងនោះមានក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ីចំនួន ៦៣, ក្រុមហ៊ុនចិនចំនួន៤២ និងក្រុមហ៊ុននៅបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតចំនួន ១៨ ទៅក្នុងបញ្ជីគ្រប់គ្រងការនាំចេញ ក្រោមហេតុផលបញ្ជូនគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចអាម៉េរិក ទៅឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធយោធារបស់រុស្ស៊ី ក្នុងការផលិតដ្រូន ប្រភេទShahed-136 ជាច្រើនពាន់គ្រឿងសម្រាប់ធ្វើសង្រ្គាមជាមួយអ៊ុយក្រែន។ ក្រោមបញ្ចីនេះ ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់អាម៉េរិក នឹងពិបាកទទួលបានលិខិតអនុញ្ញាតឱ្យផ្គត់ផ្គង់ដល់ក្រុមហ៊ុន ដែលស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីរឹតត្បិត។ បន្ទាប់ពីចំណាត់ការអាម៉េរិកបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានក្តៅស្លឹកត្រចៀកយ៉ាងខ្លាំង ដោយព្រមានចាត់វិធានការសងសឹក។ តាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងជំទាស់យ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ បើតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ចំណាត់ការអាម៉េរិក ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដលសណ្តាប់ធ្នាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំហំការដោះដូរពាណិជ្ជកម្ម។ កន្លងមក បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច រួមទាំងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ (NATO) បានចោទចិនថា បានផ្តល់អាវុធទៅអ៊ុយក្រែន ដើម្បីបន្តសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងប៉េកាំង បានបដិសេធការចោទប្រកាន់បែបនេះ ជាច្រើនលើកច្រើនសារ៕	ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា បានថ្កោលទោសសេចក្តីសម្រេចរបស់អាម៉េរិក ដែលបានដាក់ក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្លួនជាច្រើន ចូលទៅក្នុងបញ្ជីរឹតត្បិតការនាំចេញ ដ្បិតពាក់ព័ន្ធនឹងសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានប្រកាសដាក់ចេញវិធានការសងសឹក។
លោក វ៉ាត់ ចំរើន បានបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាយុទ្ធគុនចម្រុះខ្មែរបុរាណ «ពានរង្វាន់សម្ដេចធិបតី» នឹងត្រូវរៀបចំដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងមិនមែនគ្រាន់តែបង្គ្រប់កិច្ចទេ ព្រោះជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមពីសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ដ្រីកម្ពុជា។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ ក៏បានប្រាប់ក្នុងបទសម្ភាស មួយជាមួយមន្ដ្រីព័ត៌មាននៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិក ដូច្នេះថាគោលបំណងនៃការបង្កើតឲ្យមានព្រឹត្តិការណ៍នេះ គឺដើម្បីបង្រួបបង្រួម និងផ្សព្វផ្សាយ ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ដែលមានភាពសម្បូរបែប។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បណ្ដុះឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស កាន់តែជ្រួតជ្រាប និងយល់ច្បាស់ពីក្បាច់គុនខ្មែរ។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ការប្រកួតនេះ គឺយើងបង្កើនស្មារតីចូលរួម របស់អ្នកហាត់យុទ្ធគុនខ្មែរទាំងអស់ ដែលហាត់ក្បាច់គុន មិនសម្ដៅលើការប្រកួតដើម្បីលាភសក្ការទេ។ ក្នុងគោលបំណងការរៀបចំ គឺដើម្បីបង្រួបបង្រួម និងផ្សព្វផ្សាយ និងបង្កើតជាព្រឹត្តិការណ៍មួយសម្រាប់ឲ្យ ប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស កាន់តែចូលចិត្ត និងជ្រួតជ្រាបគាំទ្រដល់យុទ្ធគុនចម្រុះរបស់ខ្មែរ ដែលមានសម្បូរបែប ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។»។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ បានស្នើឲ្យអ្នកគុននិយមខ្មែរទាំងអស់ មានស្មារតី និងឆន្ទៈចូលរួម ដោយស្ថិតក្រោមការអភិវឌ្ឍ និងការអភិរក្សក្បាច់គុនខ្មែរ និងកុំឲ្យយកការសម្លឹងឃើញប្រាក់រង្វាន់ ឬលាភសក្ការ ដែលបានពីការប្រកួតជាធំ។ «នេះ ជាការប្រកួតនូវពានរង្វាន់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសយើង។ ដូច្នេះយើងមិនដាក់ប្រកួតគ្នា ដើម្បីតែផលប្រយោជន៍លុយទេ។ សូមឲ្យកីឡាករ កីឡាការិនី គ្រូបង្វឹកតាមក្លិបទាំងអស់ ស្វែងយល់បានច្បាស់លាស់។»។ លោក វ៉ាត់ ចំរើនបាននិយាយដូច្នេះ។ គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចរូបនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ប្រាប់រង្វាន់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ គឺត្រូវបានរៀបចំមិនឲ្យតិចពេក ឬខ្ពស់ពេកទេ ដែលស្ថិតក្នុងកម្រិតមួយ អាចទទួលយកបាន និងជាការលើកទឹកចិត្តដល់កីឡាករ-កីឡាការិនីចូលរួម។ «យើងរៀបចំប្រាក់រង្វាន់ ឲ្យសមស្របទៅនឹងកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្ន មិនខ្ពស់ពេក ឬទាបពេក ឲ្យបាននៅក្នុងកម្រិតណាមួយ ដែលអាចលើកទឹកចិត្តដល់កីឡាករ-កីឡាការិនីរបស់យើង។ អ៊ីចឹងកីឡាករ កីឡាការិនីទាំងអស់ រៀបចំខ្លួន ហើយចូលរួមការប្រកួតឲ្យបានទាំងអស់គ្នា និងអាចទទួលបាននូវលទ្ធផល ឬទទួលបាននូវកេរ្ដ៍ឈ្មោះ ក៏ដូចជាទទួលបាននៅប្រាក់រង្វាន់ផងដែរ។»។ អនុប្រធានរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោមគំនិតផ្ដួចផ្ដើមពីនាយករដ្ឋមន្ដ្រី កម្ពុជា នឹងរៀបចំការប្រកួតយុទ្ធគុនចម្រុះខ្មែរបុរាណ «ពានរង្វាន់សម្ដេចធិបតី» លើកទី១ នៅថ្ងៃទី១៨-២០ ខែតុលា នៅក្នុងវិមាននៃពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក៕	កម្ពុជា នឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍យុទ្ធគុនចម្រុះខ្មែរបុរាណ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨-២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិកាជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណៈកម្មការចំពោះកិច្ច ស្នើឲ្យអ្នកគុននិយមទាំងអស់ ចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍គុនចម្រុះខ្មែរបុរាណ ដោយស្មារតី និងឆន្ទៈ មិនមែនចូលរួម ព្រោះតែសម្លឹងលើប្រាក់រង្វាន់ជាធំឡើយ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភាសខាងក្រោមនេះ៖ នំអាកោត្នោត ជានំខ្មែរមួយប្រភេទដែលប្រជាពលរដ្ឋទូទៅនិយមពិសា ពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តរសជាតិ និងក្លិនត្នោតទុំ។ ស្របពេលមានការនិយមពិសានេះ អ្នកចម្អិន ឬអ្នកធ្វើនំបានប្រឹងប្រែងរិះរក វិធីសាស្រ្តនានាដើម្បីបង្កើនរសជាតិ ពិសេសធ្វើឱ្យសាច់នំទន់ មិនរឹង និងរក្សាទុកបានយូរថ្ងៃ។ អ្នកស្រី សុត លក្ខិណា ជាចុងភៅ ឬអ្នកចម្អិននំខ្មែរមួយរូប ដែលស្វះស្វែងរិះរកគំនិត ការអភិវឌ្ឍនានា ដើម្បីចម្អិនអាកោត្នោត ដែលជានំប្រពៃណី និងអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្មែរ ឱ្យមានឱជារសកាន់តែឆ្ងាញ់ ហើយភ្ញៀវទេសចរក៏អាចពិសានំនេះបានយ៉ាងឆ្ងាញ់ពិសា។ នំអាកោត្នោតដែលរៀបចំសម្រាប់ភ្ញៀវ មានមាឌល្អិត សព្វថ្ងៃនេះ អ្នកស្រី សុត លក្ខិណា គឺជាជំនួយការចុងភៅផ្នែកធ្វើនំ នៃសណ្ឋាគារ ដឺសិនជូអារី (The Sanctuary)។ ការងារផ្នែកនេះ អ្នកនាងបានចម្អិននំបង្អែមជាច្រើនមុខ ដើម្បីបម្រើសេវាកម្មដល់ភ្ញៀវទាំងខ្មែរ និងបរទេស។ ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ លក្ខិណា ថាខ្លួនគេអាចធ្វើនំខ្មែរច្រើនមុខ ដូចជា នំអាកោត្នោត នំគ បាយត្រៀប បាក់ប៊ិន នំចាក់ នំចាក់សណ្ដែក ចេកបុក នំល្ពៅ។ល។ ថ្មីៗនេះ លក្ខិណា បានបង្កើតរសជាតិមួយបែបលើនំអាកោត្នោត ដែលធ្វើឱ្យនំខ្មែរមួយនេះ មានរសជាតិកាន់តែប្លែក ឆ្ងាញ់ ក្នុងបំណងផ្សព្វផ្សាយនំនេះឱ្យទេសចរបរទេសស្គាល់បានកាន់តែច្រើន។ តើអ្វីទៅជាចំណុចពិសេសនៃនំអាកោត្នោតមួយនេះ? លក្ខិណា ប្រាប់ថា គឺសំខាន់លើវត្ថុធាតុដើម៣មុខ មានអង្ករ ស្ករត្នោត និងផ្លែត្នោតតែម្ដង។ ជាអង្ករធម្មជាតិសុទ្ធដែលប្រមូលទិញពីសហគមន៍ ជាអង្ករបាយរឹង ចំណែកស្ករត្នោត ជាស្ករដែលផលិតថ្មីៗ រីឯត្នោតទុំទៀតសោត ជាប្រភេទត្នោតទ្រាំង មានសាច់ច្រើន និងមិនខារ ដែលអាចឱ្យនំប្រែជាជូរបាន។ ហើយការចម្អិនទៀតសោត ចុងភៅត្រូវយល់ពីចំណូលចិត្តរបស់អ្នកពិសាសព្វថ្ងៃ គឺមិនត្រូវឱ្យផ្អែមពេកនោះទេ។ លក្ខិណា បន្ថែមថា៖« អ៊ីចឹងវត្ថុធាតុដើមទាំង៣មុខនេះសំខាន់ណាស់ ព្រោះថាពេលខ្លះម្សៅអង្ករដែលយើងកម្ម៉ងអាចនឹងអស់ ពេលខ្លះអាថ្មីនោះក៏វាអាចឱ្យនំប្រែប្រួលរសជាតិបន្ដិចបន្តួចដែរ»។ ត្នោតទុំ ចំពោះការស្រាវជ្រាវរសជាតិថ្មីវិញ ចុងភៅ លក្ខិណា ជាអ្នកភូមិវាល សង្កាត់គោកចក និងមានវ័យជាង៣០ឆ្នាំ រៀបរាប់ដូច្នេះថា៖« និយាយទៅ ខ្ញុំព្យាយាមសិក្សាតាមដាននំត្នោតនេះយូរមែនទែន ទី១ខ្ញុំចូលចិត្តញុំា ហើយឃើញថាផ្លែត្នោត ជារបស់ខ្មែរយើង ដែលយើងអាចច្នៃធ្វើនំបានច្រើនមុខមែនទែន បានខ្ញុំព្យាយាមព្រោះថានំដែលកន្លងមក មានបញ្ហាទាក់ទងនឹងសាច់ម្សៅ ពេលខ្លះនំអាចញុំាបានតែពេលក្ដៅៗទេដែលវាឆ្ងាញ់ ពេលត្រជាក់សាច់ឡើងរឹង មិនឆ្ងាញ់។ យើងព្យាយាមស្វែងរកគ្រឿងផ្សំ ដែលធ្វើឱ្យនំបានល្អ ទន់ និងទុកបានយូរ»។ ខុសពីនំអាកោតោ្នតដទៃ ដែលមានទំហំធំ សាច់ម្សៅឡើងខ្លាំង លក្ខិណា បានព្យាយាមកែច្នៃសាច់នំអាកោត្នោត មិនឱ្យឡើងខ្លាំងពេកទេ និងមានទំហំតូចល្មម ដែលតម្រូវសម្រាប់អ្នកដែលចង់ភ្លក់ និងពិសាតិច។ អ្នកហូបអាចយកនំអាកោត្នោតនេះ ដាក់បង្កកក្នុងទូរ និងយកមកចំហុយពេលចង់ពិសា សាច់នំនៅទន់ដដែល។ យ៉ាងណា លក្ខិណា ប្រាប់ថា នាងនៅតែលើកចិត្តឱ្យពិសានំនេះ នៅពេលក្តៅៗ ព្រោះការយកទៅចំហុយឡើងវិញនេះ ធ្វើឱ្យនំបាត់រសជាតិដើមមួយផ្នែកតូចដែរ។ លក្ខិណា លើកឡើងដូច្នេះថា៖« បើផ្តោតលើរសជាតិឆ្ងាញ់ គឺចម្អិនព្រឹកហូបរសៀល តែសម្រាប់អ្នកនៅឆ្ងាយ អាចរក្សាបាននៅកន្លែងបង្កក តែរសជាតិក៏វាប្រែប្រួលដែរ។ ហេតុនេះហើយ ទើបយើងព្យាយាមធ្វើរាល់ថ្ងៃ តាមការកម្ម៉ង់តិចឬច្រើនក៏ដោយ»។ អ្នកស្រី ហ៊ួរ វ៉ាន់ល័ក្ខ អ្នកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ ដឹសេនជូអារី។ អ្នកស្រី ហួរ វ៉ាន់ល័ក្ខ អ្នកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ ដឹសេនជូអារី ប្រាប់ថា ជាង៤ឆ្នាំមកហើយដែលខាងសណ្ឋាគារបានរៀបចំនំអាកោត្នោតខ្មែរ សម្រាប់ឱ្យភ្ញៀវពិសាកំឡុងពេលស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារ។ បន្ទាប់ពីទទួលបានការកោតសរសើរពីរសជាតិ និងគុណភាព ធ្វើឱ្យសណ្ឋាគារបង្កើនការចម្អិននំនេះ បានកាន់តែច្រើន ដោយថ្ងៃខ្លះមានការចម្អិនពី៤០០ទៅ៥០០នំ ឬលើសពីនេះក៏មាន។ ក្រៅពីនេះ អ្នកស្រី វ៉ាន់ល័ក្ខ ប្រាប់ថា ខាងសណ្ឋាគារព្យាយាមបញ្ចូលនំអាកោត្នោតទៅក្នុងកញ្ចប់សេវាអាហារសម្រន់ទៅខាងក្រៅផងដែរ ស្របពេលមានការកម្ម៉ង់នំនេះកាន់តែច្រើន ទាំងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់តំបន់អាស៊ានជាដើម។ ក្រៅពីប្រឹងប្រែងផ្សព្វផ្សាយនំខ្មែរទៅកាន់បរទេស ក្នុងនោះដែរអ្នកស្រី វ៉ាន់ល័ក្ខ ក៏ចង់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ងាកមកគាំទ្រ និងប្រឹងអភិវឌ្ឍន៍ឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ ទាំងរសជាតិ ការតុបតែង និងគុណភាព ដ្បិតថា នំខ្មែរមានច្រើនប្រភេទ ហើយរសជាតិក៏ពិសេសមិនចាញ់នំបរទេសដែរ។ អ្នកស្រី វ៉ាន់ល័ក្ខ បន្ថែមថា៖« បច្ចុប្បន្ននេះ អាកោត្នោតយើងគឺទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើន ដោយសារតែរសជាតិ ការរៀបចំ ជាមួយនឹងការដេរកន្ទោងស្លឹកចេក មានផាសុកភាពល្អ ស្អាត ពិសេសសុវត្ថិភាពផ្នែកអាហារ។ យើង ចង់ឱ្យមានការលើកតម្កើងនំបង្អែមខ្មែរបានច្រើន។ សាច់ម្សៅនំអាកោត្នោត សម្រាប់អ្នកស្រី លក្ខិណា វិញ ក៏មានគោលដៅផ្សព្វផ្សាយ អភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍បង្អែមខ្មែរ ឱ្យទៅតាមសម័យកាលផងដែរ។ លក្ខិណា លើកឡើងដូច្នេះថា៖« នំខ្មែរនេះ ខ្ញុំស្រឡាញ់ខ្លាំងណាស់ អ្វីដែលចង់បង្ហាញឱ្យសាធារជនបានឃើញ និងក្មេងៗជំនាន់ក្រោយ គឺការរក្សានូវត្ថុធាតុដើមបែបបុរាណ និងព្យាយាមកែប្រែរសជាតិតាមបច្ចុប្បន្ន និងផ្តោតលើសុខភាពអ្នកញុំា។ សម្រាប់ខ្ញុំតាំងចិត្តពង្រឹង និងពង្រីកជំនាញនេះទៅអនាគត និងបង្ហាញដល់បររទេសបានស្គាល់»៕ អ្នកស្រី សុត លក្ខិណា រៀបចំចម្អិននំអាកោត្នោត	សៀមរាប៖ កើតក្នុងគ្រួសារដែលមានជីដូន និងម្ដាយជាអ្នកធ្វើនំបង្អែមខ្មែរ អ្នកស្រី សុត លក្ខិណា មាននិស្ស័យ និងទេពកោសល្យចម្អិននំខ្មែរច្រើនមុខ ច្រើនបែប និងជាអ្នកជំនាន់ទី៤ នៃគ្រួសារដែលអភិរក្ស និងចម្អិននំខ្មែរ ដ៏មានកេរិ៍្តឈ្មោះមួយក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ថ្មីៗនេះ អ្នកនាង លក្ខិណា បានអភិវឌ្ឍន៍ និងស្វែងរករូបមន្ត ដើម្បីឱ្យនំអាកោត្នោតខ្មែរ មានរសជាតិប្លែក ធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរជាប់ចិត្តនឹងនំមួយនេះ។
តម្លៃមាសបានកើនឡើងប្រហែល ២០ភាគរយចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ស្របពេលមានការកើនឡើងនៃការទិញដោយធនាគារកណ្តាលធំៗ ក៏ដូចជាតម្រូវការខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសចិន។ លើសពីនេះ ចំណាប់អារម្មណ៍លើទ្រព្យសម្បត្តិដូចជាមាស ដោយសារអស្ថិរភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ក៏ជាមូលហេតុដែលធ្វើឲ្យតម្លៃលោហៈប្រភេទនេះឡើងថ្លៃខ្លាំងដែរ។ ក្រាហ្វិកខាងក្រោមរួមបញ្ចូលប្រទេសទាំង ១០ ដែលមានទុនបំរុងមាសធំបំផុតនៅធនាគារកណ្តាល ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យពីក្រុមប្រឹក្សាមាសពិភពលោក (WGC) គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ រូបភាព ៖ visual capitalist តាមក្រាហ្វខាងលើ អាម៉េរិកកំពុងនាំមុខគេដោយមាសចំនួន ៨១៣៣តោន ដែលមានតម្លៃ ៦២៨ ពាន់លានដុល្លារ។ ពាក់កណ្តាលនៃមាសនេះត្រូវបានរក្សាទុកនៅឃ្លាំងស្តុកមាសរបស់អាម៉េរិក ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា Fort Knox ។ នេះជាមជ្ឈមណ្ឌលស្តុកមាសរបស់អាម៉េរិក ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅជាប់នឹងមូលដ្ឋានយោធាក្នុងរដ្ឋ Kentucky។ មជ្ឈមណ្ឌលនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងរតនាគារអាម៉េរិក។ តាមពីក្រោយអាមេរិកគឺអាល្លឺម៉ង់ និងអ៊ីតាលីដែលមានមាស ៣៣៥១តោន និង ២៤៥២តោននៅធនាគារកណ្តាលរៀងខ្លួន។ តាមពិតទៅ មាសពិភពលោកភាគច្រើន គឺស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ធនាគារកណ្តាលគ្រប់គ្រង។ ធនាគារកណ្តាល ជាកន្លែងដែលប្រហែល ២០ភាគរយនៃមាសសរុបដែលជីកបាននៅលើពិភពលោក។ នៅឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ ធនាគារកណ្តាលទូទាំងប្រទេសបានទិញមាសសរុបចំនួន ៤៨៣តោន ដែលជាកំណត់ត្រាថ្មីមួយ។ តួកគី ជាប្រទេសដែលបានទិញច្រើនជាងគេក្នុងឆមាសទី១ឆ្នាំនេះ មានចំនួន ៤៥តោន។ តាមពីក្រោយដោយឥណ្ឌា៣៧ តោន។ មូលហេតុដែលតួកគីទិញមាសបម្រុងច្រើន ដោយសារប្រទេសនេះ ចង់ការពារពីការធ្លាក់ចុះរូបិយប័ណ្ណរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីមានការកើនឡើងអតិផរណាខ្ពស់។ ចំណែក ធនាគារកណ្តាលចិន (PBOC) ដែលតែងតែទិញមាសក្នុងបរិមាណឈានមុខគេរបស់ពិភពលោកនាពេលថ្មីៗនេះ បានបន្ថយល្បឿននៃការទិញរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងបានបញ្ឈប់ការទិញនៅក្នុងខែឧសភា និងខែមិថុនា។ កន្លងមក PBOC បន្តបង្កើនការរក្សាទុកមាសក្នុងរយៈពេល ១៨ខែជាប់ៗគ្នា។ មូលហេតុដែលចិនបញ្ជាទិញមាសច្រើនកន្លងមក ដោយសារតែមិនពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លាររបស់អាម៉េរិក។ ចិនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៦ ទាក់ទងនឹងទុនបម្រុងមាសនៅធនាគារកណ្តាលដែលមាន ២២៦៤តោនគិតត្រឹមចុងខែឧសភាឆ្នាំ២០២៤៕	គិតត្រឹម ៦ខែឆ្នាំនេះ ធនាគារកណ្តាលទូទាំងពិភពលោកបានទិញមាសបម្រុងសរុបចំនួន ៤៨៣ តោន។ ប្រទេសដែលមានទុនបម្រុងមាសទាំង១០ មាន អាម៉េរិក អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី បារាំង រុស្ស៊ី ចិន ស្វីស ជប៉ុន ឥណ្ទា និងហូឡង់។
កីឡាករ ព្រំ សំណាង បានប្រឡូកក្នុងវិស័យគុនខ្មែរជិត១៥ឆ្នាំហើយ ពោលគឺចាប់ពីអំឡុងឆ្នាំ២០១០មកម្ល៉េះ។ កីឡាករវ័យ ៣៩ឆ្នាំរូបនេះ ស្ទើរតែមិនជឿថា ខ្លួនអាចក្លាយជាអ្នកប្រដាល់គុនខ្មែរឡើយ ព្រោះពីយុវវ័យភាព ព្រំ សំណាង មានទេពកោសល្យ ក្នុងការលេងបាល់ទះ។ អ្នកស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺរូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា កាលពីវ័យ ១៨ ដល់២០ឆ្នាំ ព្រំ សំណាង តែងដើរលេងបាល់ទះតាមភូមិ។ ពេលខ្លះ អ្នកភូមិ ក៏យកការប្រកួតបាល់ទះកម្សាន្ដរបស់ ព្រំ សំណាង ទៅជាការភ្នាល់លេង តាមបែបអ្នកស្រុកស្រែចម្ការ ដូចជាការដោះដូរស្រា និងលុយកាក់បន្ដិចបន្ដួចជាដើម។ អ្នកប្រដាល់រូបនេះ បាននិយាយថា រូបគេធ្លាប់មកទីក្រុងភ្នំពេញ រកកន្លែងហាត់បាល់ទះ ដើម្បីបំពេញតាមក្ដីស្រមៃ។ សំណាង ក៏ធ្លាប់ចង់ហាត់ប្រដាល់ខ្លះដែរ តែដោយសារកាលនោះ យល់ថាខ្លួនមានវ័យ ១៩ឆ្នាំហើយ ពិបាកក្នុងការហាត់ប្រដាល់ មិនងាយស្រួលដូចក្មេង ដែលមានអាយុតិចជាងនេះ។ លុះចូលដល់វ័យ ២០ឆ្នាំ ក្នុងឆ្នាំ២០០៥ ព្រំ សំណាង បានជួបឧបទ្ទវហេតុគ្រោះថ្នាក់ ដោយរ៉ឺម៉កដឹកអីវ៉ាន់ ដែលខ្លួនបានជិះក្រឡាប់កិនត្រូវដៃ។ អ្នកស្រុកភ្នំស្រួចរូបនេះ មិនចាំពីព្រឹត្តិការណ៍នោះច្បាស់ឡើយ ព្រោះកន្លងទៅអស់រយៈពេល១៩ឆ្នាំហើយ។ សំណាង បានបាក់ឆ្អឹងដៃស្ដាំ ហើយត្រូវបានព្យាបាលតឆ្អឹងបានជាសះស្បើយ ប៉ុន្ដែដៃមានលក្ខណៈវៀច និងមិនអាចចាប់បាល់ នៅពេលគូប្រកួតគប់បាល់ ឬចាប់ស៊ឺវីសបាន។ ដូច្នេះ អ្នកលេងបាល់តាមភូមិរូបនេះ សម្រេចឈប់លេងបាល់ទះ ទាំងចិត្តនៅអាល័យ។ កីឡាករ ព្រំ សំណាង បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំ ចូលចិត្តលេងបាល់ទះ។ ប៉ុន្ដែ ខ្ញុំខូចដៃ វាយអត់កើត។ ដូច្នេះ ខ្ញុំឈប់លេង ព្រោះដៃខ្ញុំវៀច លេងអត់កើត។ គោលបំណង ខ្ញុំ ចង់ហាត់បាល់ទះទេ ប៉ុន្ដែពេលខូចដៃ ខ្ញុំមកហាត់ប្រដាល់វិញ។ ខ្ញុំ ត្រូវរទេះដឹកអីវ៉ាន់ក្រឡាប់កិន ធ្វើឲ្យដៃខ្ញុំបាក់ ហើយវាច់ចាប់បាល់មិនបាន នៅពេលគេវាយមក។ ខ្ញុំ ក៏សម្រេចចិត្តឈប់លេង កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០០៥។»។ ក្រោយពេលព្យាបាលដៃជាបានមួយឆ្នាំ កីឡាកររូបនេះ បានចាប់ផ្ដើមហ្វឹកហាត់ប្រដាល់គុនខ្មែរ ហើយការហ្វឹកហាត់នោះ ដោយសារមានការណែនាំ និងបង្ហាញផ្លូវពីរៀមច្បងគុនខ្មែរមុនៗ។ នៅឆ្នាំ២០១០ ព្រំ សំណាង បានឡើងប្រកួត។ ទោះជាពិបាកចំពោះកាយសម្បទានាពេលហ្វឹកហាត់ដំបូង កីឡាកររូបនេះ បានព្យាយាមហ្វឹកហាត់ ហើយបន្ដក្ដីស្រមៃទី២របស់ខ្លួន បានសម្រេច ដោយមានមនុស្សជាច្រើនបានស្គាល់ និងគាំទ្រ ព្រំ សំណាង។ «ដំបូងខ្ញុំ គិតថាវ័យ២០ជាង ខ្ញុំពិបាកហាត់ ដោយសារយើងពិបាកបត់បែន អត់ដូចក្មេងៗទេ។ ប៉ុន្ដែកាលនោះបងៗ គាត់ចេះតែប្រាប់យើង ហើយយើងប្រឹងបន្ថែមទៅ ទើបយើងចេះតែបន្ដ។ ការពិតទៅខ្ញុំ អត់នឹកស្មានថាបានក្លាយជាកីឡាករប្រដាល់មានគេស្គាល់ទេ។»។ ព្រំ សំណាង បានប្រាប់ដូច្នេះ។ ព្រំ សំណាង ប្រកួតបាន ១៥៩លើក ក្នុងនោះ ឈ្នះ១៤៤ ចាញ់១២ និងស្មើ៣៕	ព្រំ សំណាង កីឡាករប្រដាល់គុនខ្មែរ ដែលមានរហ័ស្សនាម«ជាងកាត់សក់ដៃឯក» ធ្លាប់បោះបង់ក្ដីស្រមៃខ្លួន ក្នុងការចង់ក្លាយជាកីឡាករបាល់ទះ។ កីឡាករដែលមានដើមកំណើត មកពីស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺរូបនេះ ប្រាប់ថា ដោយសារមានឧបទ្ទវហេតុរ៉ឺម៉កដឹកអីវ៉ាន់ ក្រឡាប់កិនបាក់ដៃ ទើបធ្វើឱ្យរូបគេសម្រេចចិត្តឈប់លេងបាល់ទះ។
សូមស្ដាប់ការលើកឡើងរបស់លោក លី សែ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ គ្រឹះស្ថានអង្គរ កំពុងសិក្សា និងរៀបចំឱ្យមានម៉ាស៊ីនខ្នាតតូច ដាក់នៅតាមទីតាំងសំខាន់ៗ ក្បែរច្រកចូលប្រាសាទ ដើម្បីសម្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរដែលភ្លេច ឬមិនចង់ធ្វើដំណើរទៅស្នាក់គ្រឹះស្ថានអង្គរដើម្បីទិញសំបុត្រចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរ នៅលើផ្លូវសម្ដេចវិបុលបញ្ញា សុខ អាន ឬផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ។ អគ្គនាយកគ្រឹះស្ថានអង្គរ លោក លី សែ បានឱ្យដឹងថា ការរៀបចំនេះអាចនឹងចាប់ផ្តើមពីខែ តុលា ឆ្នាំនេះតទៅ និងត្រូវរៀបចំសិក្សាចំណុចមួយចំនួនទៀត មុននឹងដាក់ឱ្យដំណើរការនាពេលឆាប់ៗខាងមុខ។ លោក លី សែ ជឿថា ការងារនេះនឹងសម្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរបានច្រើន រហ័ស កាត់បន្ថយបុគ្គលិក ដោយភ្ញៀវទេសចរគ្រាន់តែបំពេញបែបបទងាយៗដោយខ្លួនឯង និងបង់ថវិកាតាមប្រព័ន្ធទូទាត់ស័្វយប្រវត្តិ ជាការស្រេច។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានបង្កើតអង្គការអប់រំវិទ្យាសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ ឆ្នាំ១៩៥១។ ទីស្នាក់ ការពិភពលោក ស្ថិតនៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង។ ទីស្នាក់ការសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ ស្ថិតនៅទល់មុខវាលព្រះមេរុហ៍ ខាងឦសានព្រះទីនាំងចន្ទច្ឆាយា នៅអគារលេខ៣៨ មហាវិថីសម្ដេចសុធារស (ផ្លូវលេខ៣) ត្រឹមកែងវិថីសម្ដេចព្រះធម្មលិខិតអ៊ុក (ផ្លូវលេខ១៨៤) ក្នុងសង្កាត់ជ័យជំនះ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ៕ អត្ថបទទាក់ទង «ផ្ទះសណ្ឋាគារអាំងទែណាស្យូណាល»សំណង់អគារដ៏ចំណាស់ជាងគេមួយនៅភ្នំពេញ ឈប់ដំណើរការ ៥០ឆ្នាំហើយ អគារមួយនៅភ្នំពេញ នៅតែមានអក្សរថាជាគ្លីនិក! ផ្ទះចាស់សង់កាលពី៩០ឆ្នាំមុន នៅក្បែរស្ថានីយរថភ្លើងរាជធានីភ្នំពេញ អតីតអគារលក់រថយន្ដម៉ាក CITROËN ដែលធ្លាប់មានរោងចក្រដំឡើងនៅកម្ពុជា ស្តាតចាស់ ឬកីឡដ្ឋានឡង់ប៊ែ និងសំណល់ពីវិញ្ញាសាប្រណាំងជិះកង់លើរង្វង់ ពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក សំណង់ស្ថាបត្យកម្មដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រពេញខ្លួន	ក្នុងចំណោមផ្ទះរចនាបថអាណានិគមពីដើម នារាជធានីភ្នំពេញ មានអគារមួយខ្នងដែលល្បីជាងគេ ដោយសារសោភ័ណភាព និងទីតាំង (ទន្លេចតុមុខ) គឺទីស្នាក់ការអង្គការអប់រំវិទ្យាសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ របស់សហប្រជាជាតិ (យូណេស្កូ) នៅកម្ពុជា។ ផ្ទះដ៏បុរាណនេះ ត្រូវបានចាប់ផ្ដើមសាងសង់ត្រឹមឆ្នាំ១៩១០។ នៅពេលដំបូងនោះ គឺជាផ្ទះរបស់អ្នកជំនួញមួយរូប ដែលបានជោគជ័យ។ ឆ្នាំ១៩៥៨ វាបានក្លាយទៅជាការិយាល័យ រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ឆ្នាំ១៩៩១ អង្គការយូណេស្កូ បើកទីស្នាក់ការមួយ នៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងអគារនេះ។ ឆ្នាំ២០២១ យូណេស្កូបានធ្វើទំនើបកម្មអគារនេះ ទាំងខាងក្នុង ទាំងខាងក្រៅ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ សូមបញ្ជាក់ថា តាមរយៈកម្មវិធី «ដែនដី និងកសិ-ទេសចរណ៍ អង្គការអាគ្រីស៊ុត សហការជាមួយសមាគមក្លឹបទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប និងគាំទ្រដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួន បានចុះយកព័ត៌មាន និងផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពល នៅតំបន់ភ្នំគូលែន ដែលកម្មវិធីធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤៕	សៀមរាប៖ អង្គការ ADF បានចងក្រងក្រុមស្រ្តីនៅលើភ្នំគូលែន ដែលមានជំនាញត្បាញកន្ទេលរំចេក ដើម្បីជួយប្រមូលទិញផលិតផល ក៏ដូចជាជួយរកទីផ្សារឱ្យបានទូលំទូលាយ។ សិប្បកម្មប្រពៃណីមួយនេះ មានសន្ទុះការគាំទ្រច្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលជួយឱ្យក្រុមស្រ្តីអ្នកត្បាញកន្ទេលរំចេក មានការងារធ្វើ និងអាចរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារបានមួយផ្នែក។ បច្ចុប្បន្ន សមាជិកផ្នែកសិប្បកម្មត្បាញកន្ទេលនេះ មានចំនួនជាង៦០នាក់ នៅក្នុងភូមិចំនួន៧ នៅលើភ្នំគូលែន។ ក្រៅពីកន្ទេល សិប្បកម្មមួយនេះ ក៏មានត្បាញទ្រនាប់ចាន កែវ និងសម្ភារប្រើប្រាស់ផ្សេងៗតាមការបញ្ជាទិញពីអតិថិជនផងដែរ។
សេវាកម្មជិះគ្រែស្នែង មានទាំងឡើង និងចុះ។ ចំពោះសេវាកម្មចុះ មានតម្លៃ ៤៥ដុល្លារ ដោយឡែក ការចុះត្រឹមពាក់កណ្តាលផ្លូវមានតម្លៃ២៥ដុល្លារ៕	ចិន៖ Changbai ជាភ្នំខ្ពស់ជាងគេប្រចាំប្រទេសចិន ដែលមានកម្ពស់២ ៤៧០ម៉ែត្រ ពីនីវ៉ូលទឹកសមុទ្រ និងមានកាំជណ្តើរចំនួន ១ ៤៤២កាំ ។ ភ្នំដ៏ធំនេះ ក៏ជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរប្រមាណ ២លាននាក់ ក្នុង១ខែ ឲ្យមកទស្សនា ភ្នំនេះ។ ដោយសារភ្នំខ្ពស់ ទេសចរជាច្រើនបានព្យាយាមឡើងដោយប្រើកម្លាំងផ្ទាល់ ប៉ុន្តែទេសចរក៏អាចប្រើសេវាកម្មជិះគ្រែស្នែងឡើងភ្នំដែរ។ អ្នកលើកគ្រែស្នែង ឡើងភ្នំភាគច្រើនជាមនុស្សចាស់ ដែលមានវ័យ៥០ផ្លាយ ស្លៀកឯកសណ្ឋានពណ៌ក្រហម ដើម្បីសម្គាល់។ គ្រែស្នែងមួយ អាចជិះបានតែម្នាក់ប៉ុណ្ណឹង ដោយមានអ្នកសែងចំនួន២នាក់។ សេវាកម្មនេះ មានតម្លៃ៦០ដុល្លារ ដោយគិតពីកាំជណ្តើរកាំទី១ រហូតដល់ កាំជណ្តើរទី១៤៤២។ ទេសចរ ក៏អាចជិះគ្រែស្នែងនេះ ត្រឹមពាក់កណ្តាលផ្លូវក៏បាន ដោយចំណាយត្រឹម៤៥ដុល្លារ។
ក្រុមហេប៉ូឡា ដែលមានវត្តមាននៅភាគខាងត្បូងលីបង់ បានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ ទៅក្នុងដីភាគខាងជើងអ៊ីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ដើម្បីសងសឹកនឹងករណីស្លាប់របស់មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៅខែមុន។ អ៊ីស្រាអែល បានប្រកាសការស្លាប់របស់លោក Fuad Shukr ជាទង្វើរបស់ខ្លួន។ ក្រោយហេតុការណ៍នៅតំបន់ភាគខាងជើង លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែល បានប្រកាស ធ្វើគ្រប់យ៉ាងក្នុងការការពារសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពប្រជាជនរស់នៅតំបន់នោះ។ «យើងប្តេជ្ញាធ្វើគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីការពារប្រទេសរបស់យើង»។ លោក បេនចាមីន បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្រ្តីមួយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ដោយបន្តព្រមានសត្រូវ ដែលវាយប្រហារខ្លួន នឹងទទួលគ្រោះថ្នាក់ត្រលប់វិញ។ បើតាមមេដឹកនាំអ៊ីស្រាអែលរូបនេះ កម្លាំងយោធាខ្លួន បានបំផ្លាញមីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ ដែលបាញ់ចេញពីភាគខាងត្បូងលីបង់។ លើសពីនេះ យោធាអ៊ីស្រាអែល បានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងទៅកម្ទេចប្រព័ន្ធមីស៊ីលនៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូងលីបង់ថែមទៀត ដោយសារទុកជាវិធានការទប់ស្កាត់ការវាយប្រហាររបស់ក្រុមហេប៉ូឡា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ៊ីស្រាអែល បានបំផ្លាញមីស៊ីល និងដ្រូនជាច្រើនគ្រឿង៕	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា បានប្រកាសធ្វើគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីការពារខ្លួន និងធានាសន្តិសុខរបស់ប្រជាជនរស់នៅតំបន់ភាគខាងជើង។ ការប្តេជ្ញារបស់មេដឹកនាំអ៊ីស្រាអែល ធ្វើឡើងក្រោយពេលក្រុមហេប៉ូឡា (Hezbollah) បានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់។
១. ការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ ការឈឺចាប់រ៉ាំរ់ៃ គឺជាអាការៈឈឺចាប់ដែលមានរយៈពេលយូរសប្តាហ៍, ខែ ឬដល់ឆ្នាំឯណោះ។ ក្រៅពីរបួសរាងកាយ អាការៈឈឺខ្នង និងជំងឺរលាកសន្លាក់ នៅមានកត្តាច្រើនណាស់ដែលនាំឱ្យការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃកើតឡើង រួមបញ្ចូលទាំងជំងឺផ្លូវចិត្តដូចជាថប់បារម្ភ និងធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ សម្រាប់អ្នកដែលមានបញ្ហាឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ គឺមិនងាយនឹងគេងលក់បានស្កប់ឡើយ ជាពិសេសប្រសិនបើអាការៈនេះធ្វើទុក្ខខ្លាំងនៅពេលយប់។ ២. ស្ត្រេស ភាពស្ត្រេស ឬតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ខ្លាំងអាចជាមូលហេតុចម្បងបំផុតមួយនៃបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធជាមួយការគេង។ អ្នកអាចនឹងជួបប្រទះបញ្ហានៃជំងឺគេងមិនលក់ ប្រសិនបើអ្នកស្ត្រេសជាប់ជាប្រចាំរយៈពេលយូរ។ អ្វីដែលគួរអោយព្រួយបារម្ភថែមទៀតនោះ គឺការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ជះឥទ្ធិពលមិនល្អជាច្រើនចំពោះសុខភាព។ នៅពេលថ្នាំគេងលក់មិនអាចជួយអ្វីអ្នកបានទៀតនោះ វាដល់ពេលដែលគួរប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យហើយ។ ៣. ជំងឺថប់បារម្ភ ការគេងមិនលក់ជារោគសញ្ញាទូទៅបំផុតមួយនៃជំងឺថប់បារម្ភ។ ទោះជាយ៉ាងណាអ្នកគួរព្យាយាមយកឈ្នះលើបញ្ហានេះឱ្យបាន។ កង្វះនៃការគេងអាចបង្កើនកម្រិតនៃអ័រម៉ូនស្ត្រេសដែលធ្វើឱ្យស្ថានភាពនៃជំងឺកាន់តែយ៉ាប់ឡើងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ៤. ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ផលវិបាកមួយនៃជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត គឺការគេងមិនលក់។ ហើយនៅពេលអ្នកមិនបានគេងសោះនោះ អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍មិនស្រួលដែលអាចធ្វើឲ្យបញ្ហានៃការធ្លាក់ទឹកចិត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ លើសពីនេះទៅទៀត នៅពេលអ្នកគេងមិនបានគ្រប់នោះអ្នកប្រាកដជាងាយនឹងមានអារម្មណ៍សោកសៅមិនសប្បាយចិត្តនៅថ្ងៃបន្ទាប់។ ធ្លាប់ដឹងទេថាអ្នកដែលចូលគេងយប់ជ្រៅច្រើនតែមានគំនិត ឬការគិតអវិជ្ជមាន? ហើយការគិតបែបនេះច្រើន គឺតែងផ្សារភ្ជាប់នឹងការវិវត្តន៍ទៅជាជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ៥. បញ្ហាទាក់ទងការដកដង្ហើម ដូចជាអាការៈគេងស្រមុកខ្លាំង ឬគេងមិនដកដង្ហើម (sleep apnea) ដែលអាចនាំឱ្យអ្នកអាចភ្ញាក់ដឹងខ្លួនច្រើនដងក្នុងមួយយប់ៗ។ ជួនកាលវាផ្សារភ្ជាប់នឹងទម្ងន់របស់អ្នក ប៉ុន្តែមិនមែនរហូតនោះទេ។ អាឡែកស៊ីច្រមុះនិងជំងឺហឺតក៏អាចបង្កបញ្ហាដល់ការដកដង្ហើមគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ដូច្នេះចូរកុំស្ទាក់ស្ទើនឹងជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីទទួលបានការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនិងការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ។ ៦. ការអស់រដូវ ស្ត្រីសឹងតែគ្រប់រូបមានការព្រួយបារម្ភពីថ្ងៃដែលការអស់រដូវឈានមកដល់។ នោះក៏ព្រោះតែបញ្ហានេះអាចបង្កអាការៈគួរអោយរំខានជាច្រើន រួមទាំងការគេងមិនលក់។ ហេតុអ្វីទើបស្ត្រីអស់រដូវពិបាកក្នុងការគេងលក់? នោះក៏ព្រោះតែពួកគេត្រូវជួបប្រទះបញ្ហាបែកញើសច្រើន ឬអារម្មណ៍ក្ដៅភាយដែលជារោគសញ្ញាទូទៅបំផុតនៃការអស់រដូវ។ ៧. ច្រាលទឹកអាស៊ីតក្រពះ បញ្ហាច្រាលទឹកអាស៊ីតក្រពះនឹងបង្កអាការៈគួរអោយរំខានជាច្រើនរួមមានក្រហាយទ្រូង ចង្អោរចង់ក្អួត វិលមុខ ក្អួត ភើរ ព្រមទាំងក្អកដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់ការគេងរបស់អ្នក។ ៨. បញ្ហារមាស់ស្បែក រួមមានជំងឺសើស្បែកត្រអក និងជំងឺសើស្បែក psoriasis ជាដើម គឺអាចធ្វើឱ្យស្បែករលាក ហើយរមាស់ខ្លាំងពិបាកនឹងគេងលក់ណាស់។ ដើម្បីជាការប្រសើរប្រសិនបើអ្នកមិនដឹងពីមូលហេតុដែលបង្កអាការៈរមាស់ទ្រាំមិនបានទេនោះ ចូរកុំស្ទាក់ស្ទើនឹងទៅជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ឧស្សាហ៍គេងមិនលក់មែនទេ? បើពិបាកគេងលក់អ្នកគួរបញ្ឈប់ការទទួលទានកាហ្វេ ភេសជ្ជៈកំប៉ុងមានជាតិហ្គាស រួមទាំងអាហារភេសជ្ជៈផ្សេងទៀតដែលមានផ្ទុកជាតិកាហ្វេអ៊ីនក៏ដូចជាមានផ្ទុកជាតិអាស៊ីតអាហារហឹរដែលអាចបង្កបញ្ហាច្រាលទឹកអាស៊ីតក្រពះ ពិសេសកំឡុងពេលល្ងាច ឬមុនពេលចូលគេង។ទោះជាយ៉ាងណាការគេងមិនលក់ក៏អាចបណ្ដាលមកពីបញ្ហាសុខភាពមួយចំនួនផងដែរ។ ថាតើបញ្ហាសុខភាពអ្វីខ្លះទៅដែលអាចបង្កអាការៈគេងមិនលក់? ថ្ងៃនេះយើងនឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីបញ្ហាសុខភាពដែលបង្កអោយគេងមិនលក់ ៖
លោក ស៊ុន ចាន់ថុល មានប្រសាសន៍ថា ថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាថ្មីនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យវិនិយោគិន អាចដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីគម្រោងវិនិយោគតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ បានពីគ្រប់ទីកន្លែង ខណៈការបង់ថ្លៃសេវា និងការទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រចុះបញ្ជីគម្រោង ក៏ធ្វើឡើងជាទម្រង់ឌីជីថលផងដែរ។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ថ្ងៃក្រោយ អ្នកវិនិយោគទុន មិនចាំបាច់យកឯកសារមកដាក់នៅ CDC ទេ។ អាចចុះការស្នើសុំវិនិយោគតាមប្រព័ន្ធអនឡាញបាន ឱ្យតែមានអ៊ីនធឺណិត អាចដាក់ពាក្យមកស្នើការអនុម័តពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា»។ អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បញ្ជាក់ដូច្នេះ។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល នឹងធ្វើបទបង្ហាញអំពីគម្រោងស្នើសុំទម្រង់វិនិយោគតាមអនឡាញនេះ ជូនសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ថ្ងៃទី២៨ សីហា។ នេះជាដំណាក់កាលទី១ របស់ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ក្នុងការធ្វើឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងដល់ការវិនិយោគ។ លើសពីនេះ ក្នុងជំហានបន្ទាប់ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល នឹងរៀបចំប្រព័ន្ធថ្មីមួយបន្ថែមទៀត ដើម្បីតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ CDC IPM ទៅក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗផងដែរ។ ជុំវិញការបង្កើតប្រព័ន្ធស្នើសុំទម្រង់វិនិយោគតាមអនឡាញ និងការតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធទៅក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដោយសារលោក ស៊ុន ចាន់ថុល មើលឃើញពីផលលំបាករបស់អ្នកវិនិយោគ ក្នុងការស្នើសុំនៅតាមក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងៗ។ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី លើកឡើងបែបនេះ៖«នេះជាប្រព័ន្ធមួយ ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់អ្នកវិនិយោគ កុំឱ្យអ្នកវិនិយោគមានការលំបាកខ្លាំង ចេញពីCDCហើយ ទៅក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងៗច្រើនកន្លែងពេក។ ដូច្នេះប្រព័ន្ធនេះ នឹងតភ្ជាប់ជាស្វ័យប្រវត្តិជាមួយក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងទៀត»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ក៏បានសំណូមពរដល់អ្នកវិនិយោគ ត្រៀមប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះ។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អះអាងថា ប្រព័ន្ធនេះ ជាប្រព័ន្ធមួយដ៏ល្អ ក្រោយលោកសាកល្បងប្រើប្រាស់នាពេលកន្លងទៅ៕	ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា គ្រោងដាក់ដំណើរការ ការស្នើសុំទម្រង់វិនិយោគតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ក្នុងពេលឆាប់ៗ ដើម្បីធ្វើឱ្យមានភាពងាយស្រួលដល់វិនិយោគិន។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បញ្ជាក់ដូច្នេះ នៅក្នុងពិធីសម្ពោធអគារខុនដូមួយកន្លែងនៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែសីហា។
ផ្លាស់ប្តូររូបរាងម្រាមជើង ប្រសិនបើអ្នកឃើញសញ្ញាចម្លែកនៅលើជើងរបស់អ្នក ជាពិសេសនៅពេលអ្នកឃើញរាងម្រាមជើង និងក្រចកជើងរបស់អ្នកពត់ខុសធម្មតា អ្នកត្រូវពិនិត្យមើលសុខភាពបេះដូង និងសួតរបស់អ្នក ព្រោះការប្រែប្រួលបែបនេះអាចកើតឡើងដោយសារតែបរិមាណអុកស៊ីសែនតិចនៅក្នុងឈាម។ ក្នុងស្ថានភាពនេះ អ្នកគួរតែទៅពិនិត្យសុខភាពឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ឈឺចាប់និងរមួលក្រពើនៅជើង ប្រសិនបើថ្មីៗនេះ អ្នកតែងតែឃើញរាងកាយរបស់អ្នកបង្ហាញសញ្ញាចម្លែកខ្លាំង។ ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលជើងជារឿយៗរមួលក្រពើ នេះអាចជាសញ្ញានៃកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ បញ្ហាសរសៃប្រសាទ ឬការខះជាតិទឹក ដែលនាំឱ្យរមួលក្រពើតែងតែកើតឡើង។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើនៅពេលនេះ គឺត្រូវទៅពិនិត្យសុខភាពឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកគួរតែទទួលទានអាហារបំប៉នបន្ថែមជាមួយនឹងអាហារសម្បូរជាតិកាល់ស្យូម ម៉ាញេស្យូម និងប៉ូតាស្យូម ហើយបំពេញបន្ថែមរាងកាយជាមួយនឹងទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការឈឺចាប់នៅតែបន្ត សូមទៅជួបគ្រូពេទ្យរបស់អ្នក ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ។ ជារឿយៗអ្នកហើមជើង ប្រសិនបើអ្នកមានផ្ទៃពោះ ការហើមជើងអាចកើតឡើង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើអ្នកមិនមានផ្ទៃពោះ ហើយមានស្ថានភាពនេះនៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នក នោះអ្នកងាយនឹងមានបញ្ហាកំណកឈាម ឬបញ្ហាទាក់ទងនឹងតម្រងនោម។ នៅពេលដែលជើងរបស់អ្នកហើមភ្លាមៗ អ្នកគួរតែទៅពិនិត្យសុខភាព។ មូលហេតុទូទៅរួមមាន ការងារលើសទម្ងន់ អស់កម្លាំងសាច់ដុំ ឈាមរត់មិនល្អ ខ្សោះជាតិទឹក ឬអតុល្យភាពនៃប៉ូតាស្យូម ម៉ាញ៉េស្យូម កាល់ស្យូម ឬវីតាមីន D នៅក្នុងខ្លួន។ ជើងត្រជាក់ញឹកញាប់ នៅពេលដែលអ្នកមានអារម្មណ៍ថាជើងត្រជាក់ វាក៏ជាសញ្ញានៃចរាចរឈាមមិនល្អផងដែរ ដោយសារតែទម្លាប់ជក់បារី ជំងឺបេះដូង និងសម្ពាធឈាមខ្ពស់ ដូច្នេះត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យបានខ្ពស់។ ក្នុងករណីដែលក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតមិនដំណើរការ អ្នកងាយជួបប្រទះនឹងជើងត្រជាក់ អមដោយការជ្រុះសក់ ស្បែកស្ងួត និងវិលមុខ។ ដូច្នេះហើយ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើនៅពេលនេះ គឺត្រូវទៅពិនិត្យសុខភាពឱ្យបានឆាប់ ដើម្បីទទួលការព្យាបាលជាវិជ្ជមានបំផុត។ របួសនៅលើជើងជាសះស្បើយយឺត នៅពេលដែលអ្នកឃើញថារបួសនៅលើជើងរបស់អ្នកត្រូវចំណាយពេលយូរក្នុងការជាសះស្បើយជាងធម្មតា នេះទំនងជាសញ្ញាមួយបង្ហាញថា ចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម លំហូរឈាមទៅកាន់ផ្នែកដូចជាជើងត្រូវបានកាត់បន្ថយ ដែលនាំឱ្យខូច និងស្លាប់នៃកោសិកា និង ដំបៅរលួយនៃជាលិកា។ នៅពេលដែលពួកគេលេចឡើងជាលើកដំបូងពួកគេដូចជាមុខរបួសដែលពិបាកក្នុងការជាសះស្បើយប៉ុន្តែបន្តិចម្តងៗ នាំឱ្យមានការឆ្លងមេរោគខ្ទុះ និងផលវិបាកផ្សេងទៀត។ ដូច្នេះហើយ អ្នកគួរតែទៅពិនិត្យសុខភាពឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ប្រសិនបើជើងរបស់អ្នកមានសញ្ញាព្រមានទាំងនេះនៃជំងឺដែលមិនអាចព្យាបាលបាន អ្នកគួរតែទៅជួបគ្រូពេទ្យឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ នឹងមានវត្តមានកីឡាករប្រដាល់ជួរមុខកម្ពុជា រួមមាន ឈឿង ល្វៃ , លន បញ្ញា និងកីឡាការិនី ទូច ចាន់វត្តី និងកីឡាករ កីឡាការិនីល្បុកត្តោជាច្រើនរូបទៀត ដើម្បីសិក្សាស្វែងយល់ពីសាវតានៃក្បាច់គុនខ្មែរ ដែលមានឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទជាច្រើន នៅទឹកដីអង្គរ។ ពលរដ្ឋ អាចចូលរូមថតរូបភាពជាមួយកីឡាករប្រដាល់ជួរមុខកម្ពុជា ដោយសេរី នាថ្ងៃទីសន្និសីទកាសែតនេះ។ គោលបំណងនៃកម្មវិធីនេះ គឺចង់បំផុសស្មារតីគុនខ្មែរ ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត។ កម្មវិធីដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរទៅកាន់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរនេះ ក្រោមគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សមាគមក្លឹបទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប និងឧបត្ថម្ភគាំទ្រដោយសណ្ឋាគារ Memoire Palace Resort & Spa និងភោជនីយដ្ឋានម៉ែឌី ស្ថិតក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ លោក ធិន វិចិត្រ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា បានបន្ថែមថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ គឺជាទស្សនីយភាពប្លែកមួយទៀត ក្នុងទិសដៅលើកកម្ពស់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ដែលបានបន្សល់ទុកពីដូនតាមក។ បើតាមលោក វិចិត្រ ក្រៅពីជួយឱ្យកីឡាករ កីឡាការិនី និងថ្នាលកីឡា បានសិក្សាស្វែងយល់ក្បាច់គុនបុរាណដូនតាហើយនោះ អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា ក៏នឹងចង់ក្រងជាឯកសារបន្ថែម ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណគុនខ្មែរឱ្យបានច្បាស់លាស់ថែមទៀត។ កីឡាករ និងថ្នាល់គុនខ្មែរ ដែលនឹងចូលរួមកម្មវិធីនេះ នឹងត្រូវធ្វើសកម្មភាពកីឡាមួយចំនួន រួមមាន ដើរកម្សាន្តនៅក្នុងសួនរុក្ខជាតិអង្គរ, ជិះកង់នៅក្នុងព្រៃអង្គរ, រត់ឡើងភ្នំបាខែង ជាពិសេសទស្សនាចម្លាក់ក្បាច់គុនខ្មែរ នៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទផ្សេងទៀត៕	អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា នៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នឹងធ្វើសន្និសីទកាសែតជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរ លើទឹកដីអង្គរ នៅក្នុងសណ្ឋាគារ Memoire Palace Resort & Spa នាម៉ោង៤រសៀល ថ្ងៃទី២៧ សីហា។ អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា នឹងរៀបចំកម្មវិធីដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរទៅកាន់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ នៅទឹកដីសៀមរាប នាថ្ងៃទី២៧ ដល់២៩ សីហានេះ។
បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ខុទ្ទកាល័យនាយករដ្ឋមន្រ្តី សាធារណជន និងប្រជាពលរដ្ឋ អាចចូលរួមបរិច្ចាគជាសាច់ប្រាក់ តាមរយៈ លោក សេង ទៀង នាយករងខុទ្ទកាល័យ និងតាមលេខគណនីធនាគារចំនួន ៦។ គម្រោងមូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមព្រំដែននេះ មានបំណងកៀរគរថវិកាបន្ថែម សម្រាប់កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា តាមបណ្តោយព្រំដែន សំដៅរួមគ្នាក្នុងធ្លុងមហាសាមគ្គីជាតិខ្មែរ ដើម្បីថែរក្សាសុខសន្តិភាព អធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី។ តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានសរសេរភ្ជាប់ជាមួយសេចក្ដីជូនដំណឹងដូច្នេះ៖ «រួមគ្នាកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមបណ្តោយព្រំដែនរបស់យើង តាមរយៈមូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមព្រំដែន។ សូមបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេសចូលរួមឱ្យបានច្រើនកុះករ ដើម្បីជាស្មារតីជាតិខ្មែរក្នុងការចូលរួមពង្រឹង និងអភិវឌ្ឍតំបន់ព្រំដែនរបស់យើង»។ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែសីហា សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសបង្កើត «មូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមព្រំដែន» ក្នុងគោលបំណងដើម្បីកៀរគរថវិកាបន្ថែមសម្រាប់កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា តាមបណ្តោយព្រំដែន និងដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានក្នុង និងក្រៅប្រទេស ចូលរួមចំណែកដោយផ្ទាល់ជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល។ ក្រោយការប្រកាសនេះ ក៏មានអភិបាលខេត្ត និងមន្រ្តីរាជការមួយចំនួន បានប្រកាសចូលរួម ដោយការបរិច្ចាគប្រាក់បៀវត្សរបស់ខ្លួនចំនួន ៥០ភាគរយ៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត សម្រេចបង្កើតមូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមបណ្ដោយព្រំដែន	រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាប់ផ្ដើមទទួលថវិការបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានបំណងចូលរួមបរិច្ចាគក្នុងមូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមបណ្ដោយព្រំដែន ដែលបង្កើតដោយសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា បានផ្សព្វផ្សាយសេចក្ដីជូនដំណឹង ដោយភ្ជាប់ជាមួយលេខគណនីធនាគារចំនួន ៦ សម្រាប់ផ្ទេរថវិកាចូលរួម។
សសរស្តម្ភមេដឹកនាំកំពូលទាំង៤ ដែលចាត់ទុកថាមានអំណាចបំផុតរួមមាន អគ្គលេខាធិការបក្ស ប្រធានាធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងប្រធានរដ្ឋសភា ហើយមុខតំណែងទាំងនេះជាធម្មតាត្រូវបានកាន់កាប់ដោយបុគ្គលម្នាក់ៗ។ បច្ចុប្បន្ន លោក តូ ឡិម កំពុងកាន់តំណែងដល់ទៅ២ គឺជាប្រមុខបក្ស និងប្រធានរដ្ឋផង ដែលស្រដៀងទៅនឹងចិន។ បន្ទាប់ពីប្រធានរដ្ឋលោក ជិន ដាយ ក្វាង បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ២០១៨ លោក ង្វៀន ហ្វ៊ូ ជុង ក៏បានកាន់តំណែងទាំង២ នេះដែរ ប៉ុន្តែរហូតដល់ចប់អាណត្តិនៃសមាជរដ្ឋសភាលើកទី១២។ ចូលសមាជលើកទី១៣ រដ្ឋសភាវៀតណាមក៏សម្រេចជ្រើសរើសលោក ង្វៀន សួន ហ្វ៊ុក ជាប្រធានាធិបតីសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២១-២០២៦។ លោកង្វៀន ហ្វ៊ូ ជុង កាន់តំណែងជាប្រមុខបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមចាប់ពីឆ្នាំ២០១១ មក។ ក្នុងបរិបទដែលរដ្ឋសភាវៀតណាមបើកកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែសីហា សំណួរជាច្រើនត្រូវបានចោទសួរថា តើវៀតណាមនឹងមានប្រធានាធិបតីថ្មីឬអត់? បើតាមប្រភពពីសារព័ត៌មាន BBC ជាភាសាវៀតណាម តំណែងប្រធានាធិបតីនឹងផ្លាស់ប្ដូរ មុនពេលសមាជលើកទី១៤ ឆ្នាំ២០២៦ ប៉ុន្តែមិនមែនអំឡុងពេលសម័យប្រជុំវិសាមញ្ញលើកទី៨ នៃរដ្ឋសភានោះទេ។ បើតាមការគ្រោងទុក លោក តូ ឡិម នឹងចូលរួមមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៧៩ (UNGA) នៅទីក្រុងញូវយ៉ក នៅចុងខែកញ្ញា។ លោក តូ ឡិម នឹងចូលរួម UNGA ជានាមជាប្រធានរដ្ឋ។ ពីពេលនេះរហូតដល់ លោក តូ ឡិម ទៅអាម៉េរិក ប្រហែលជាមិនមានការផ្លាស់ប្តូរតំណែងអ្វីឡើយ។ ដូច្នេះ កិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញរបស់រដ្ឋសភានៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ទំនងជាផ្តោតតែលើការផ្លាស់ប្តូរសមាជិករដ្ឋាភិបាលជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ។ តំណែងប្រធានាធិបតីទំនងជានឹងត្រូវសម្រេចក្នុងសម័យប្រជុំសាមញ្ញលើកទី៨ នៃរដ្ឋសភានីតិកាលទី១៥ ដែលគ្រោងនឹងបើកនៅថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា និងបិទមិនឲ្យលើសពីថ្ងៃទី ៣០ ខែវិច្ឆិកា។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បានដកស្រង់សម្តីមន្ត្រីវៀតណាម និងបរទេសមួយចំនួនដែលនិយាយថា លោក តូ ឡិម នឹងចុះចេញពីតំណែងជាប្រធានាធិបតី នៅពេលដែលរដ្ឋសភាជួបប្រជុំក្នុងខែតុលា។ ជារួម មានលទ្ធភាពខ្ពស់ដែលរំពឹងថា លោក តូ ឡិម នឹងលាលែងពីតំណែងជាប្រធានាធិបតីក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ហើយផ្តោតតែលើការងាររបស់អគ្គលេខាធិការបក្សប៉ុណ្ណោះ។ ចុះហេតុអ្វីបានជាលោក តូ ឡិម នៅតែកាន់តំណែងពីរ? បន្ទាប់ពីអតីតអគ្គលេខាធិការបក្ស ង្វៀន ហ្វ៊ូ ជុង បានទទួលមរណភាព លោក តូ ឡិម បានក្លាយជាអ្នកស្នងតំណែង ហើយស្រដៀងទៅនឹងលោក ង្វៀន ហ៊្វូ ជុង ដែលបានក្លាយជាប្រមុខបក្ស និងរដ្ឋកាលពីមុន។ ត្រឹមតែពីរសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីក្លាយជាបុគ្គលដែលមានអំណាចកាន់តំណែងកំពូល លោក តូ ឡិម បានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅចិនចាប់ពីថ្ងៃទី ១៨ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ហើយត្រូវបានទទួលដោយអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្ត និងប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង។ ការណ៍ដែលលោក តូ ឡិម ជាប្រធានាធិបតី និងជាអគ្គលេខាធិការ អាចជាការរៀបចំដោយការិយាល័យនយោបាយវៀតណាម ដើម្បីឲ្យលោកមានជំហរស្មើភាពជាមួយលោក ស៊ី នៅពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅចិន។ ដោយសារតែបើនិយាយពីបទពិសោធ និងស្តង់ដារនៃការដឹកនាំរបស់លោក តូ ឡិម ត្រូវបានគេចាត់ទុកមានបទពិសោធន៍ស្តួចស្តើង។ លោក តូ ឡិម ទើបតែត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសឲ្យឈរឈ្មោះក្នុងជួរសសរស្តម្ភទាំងបួនកាលពីខែឧសភាកន្លងទៅ ដែលមានន័យថាលោកមិនទាន់បានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីពេញមួយអាណត្តិនោះទេ ប៉ុន្តែលោកនៅតែត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យបន្តតំណែងកំពូលជាអគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម។ បន្ទាប់ពីបានទៅទីក្រុងប៉េកាំងដើម្បីជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង លោក តូ ឡិម ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួបជាមួយប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន នៅខែកញ្ញា នៅពេលលោកមកទីក្រុងញូវយ៉ក ដើម្បីចូលរួម UNGA ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏លឿនរបស់លោក តូ ឡិម ទៅកាន់ចិនភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីលោកបានក្លាយជាអគ្គលេខាធិការ ក៏អាចជាការត្រួសត្រាយផ្លូវជុំវិញគោលនយោបាយការបរទេសវៀតណាម សម្រាប់ដំណើរទស្សនកិច្ចអាម៉េរិកដែរ។ កន្លងមក បើតាមគោលនយោបាយការបរទេសរបស់វៀតណាមក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ង្វៀន ហ្វ៊ូ ជុង មេដឹកនាំកំពូលរបស់វៀតណាមគួរទៅចិនមុននឹងទៅអាម៉េរិក។ នេះជាការបង្ហាញអំពីការគោរពរបស់ទីក្រុងហាណូយចំពោះទីក្រុងប៉េកាំង ដែលជាធាតុសំខាន់ក្នុងវិធីសាស្រ្តបច្ចុប្បន្នរបស់វៀតណាមចំពោះទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចធំៗ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅអាម៉េរិកនេះ ប្រសិនបើប្រព្រឹត្តិទៅតាមការគ្រោងទុកមែននោះ នឹងជួយលើកកំពស់ជំហររបស់លោក តូ ឡិម ទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក ស្រដៀងទៅនឹងអ្វីដែលអតីតអគ្គលេខាធិការបានធ្វើកាលពីឆ្នាំ២០១៥។ ទន្ទឹមនេះ ព្រមទាំងជួយលោក តូ ឡិម ធានាដល់សមមិត្តក្នុងបក្សថា លោកអាចបន្តគោលនយោបាយ«ការទូតដើមឫស្សី» ដែលវៀតណាមខំប្រឹងថែរក្សាជាយូរណាស់មកហើយ៕	រយៈពេល ៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ វៀតណាមមានការផ្លាស់ប្តូរប្រធានាធីបតីដល់ទៅ ៣រូប។ លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុក ត្រូវបានសភាជ្រើសធ្វើជាប្រធានាធិបតីជំនួសលោក ង្វៀន ហ៊្វូ ជុងនៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។ ក្រោយមកនៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៣ លោក វ៉ វ៉ាន៉ ធឿង បានកាន់តំណែងកំពូលនេះបានមួយឆ្នាំ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ លោក តូ ឡិម ក៏បានក្លាយជាប្រធានាធីបតីវៀតណាម ហើយថ្មីៗនេះលោកក៏កាន់តំណែងជាអគ្គលេខាបក្ស។ តើវៀតណាម នឹងមានការផ្លាស់ប្តូរប្រធានាធិបតីថ្មីដែរឬទេ ដ្បិតលោកតូ ឡិម កាន់តំណែងកំពូលរហូតដល់ទៅ២?
ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF កម្ពុជា អត្តពលិកសរុប ១៧នាក់ ក្នុងនោះស្រី៦នាក់ ដែលចូលរួមប្រជែងលើវិញ្ញាសារ ប្រយុទ្ធ មេគុណ បច្ចេកទេសពិសេស និងវិញ្ញាសារជាក្រុម ប្រមូលបានមេដាយសរុប២៤ ក្រោយការប្រកួតរយៈពេល ៧ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា។ អត្តពលិកសរុប ៧៥០នាក់ មកពី ២២ប្រទេសចូលរួមប្រជែងជើងឯកតេក្វាន់ដូ ITF អាស៊ី លើកទី១០ រួមមានម្ចាស់ផ្ទះ ឥណ្ឌា អាហ្វហ្កានីស្ថាន កូរ៉េខាងជើង ឥណ្ឌូណេស៊ី ជប៉ុន កាហ្សាក់ស្ថាន កឿហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ម៉ាឡេស៊ី ម៉ុងហ្គោលី នេប៉ាល់ ហ្វីពីពីន រុស្ស៊ី បង់ក្លាដែស តាហ្ស៊ីគីស្ថាន តួកមេនីស្ថាន អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម អ៊ូសបេគីស្ថាន អាម៉េរិក កាណា អង់គ្លេស និងកម្ពុជា។ ចំណោមប្រទេសទាំងអស់ កូរ៉េខាងជើង ដែលជាម្ចាស់ក្បាច់គុន ដណ្តើមបានមេដាយច្រើនជាងគេ តាមពីក្រោយដោយ កាហ្សាក់ស្ថាន និងកម្ពុជាលេខ៣ ដែលរកបានមេដាយមាស៣ ប្រាក់ ៧ និងសំរឹទ្ធ១៤។ ការប្រកួតកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF ជ្រើសរើសជើងឯកអាស៊ី លើកទី១១ ឆ្នាំ ២០២៦ នឹងត្រូវធ្វើនៅប្រទេសម៉ុងហ្គោលី៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក កែវ រ៉េមី បន្តធ្វើប្រធានសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការ Expansion	អត្តពលិកតេក្វាន់ដូ អាយ ធី អែហ្វ កម្ពុជា ដណ្តើមបានមេដាយមាស ៣ ប្រាក់ ៧ សំរឹទ្ធ ១៤ សរុប២៤មេដាយ ពីការប្រកួតជ្រើសរើសជើងឯកអាស៊ី លើកទី១០ (10th Asian Taekwon-do ITF Championship) ឆ្នាំ ២០២៤ នៅប្រទេសឥណ្ឌា។ កម្ពុជា បញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ បន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើង កាហ្សាក់ស្ថាន ក្នុងចំណោម ២២ប្រទេសចូលរួម។
កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា លោកស្រី អ៊ឹង កន្ថាផាវី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការនារី បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូកម្ពុជា ចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលស្ត្រីអាស៊ានលើកទី៣ ដែលរៀបចំដោយរដ្ឋាភិបាលឡាវ ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំ២០២៤។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៣នេះ ឡាវ បានរៀបចំពិធីប្រគល់ពានរង្វាន់ជូនក្រសួង-ស្ថាប័នសាធារណៈរបស់ប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន ដែលបានផ្តួចផ្តើម គាំទ្រ និងជំរុញការអនុវត្តសេដ្ឋកិច្ច ដែលគិតគូរពីសុខុមាលភាព (CARE Economy)។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងកិច្ចការនារី ត្រូវបានជ្រើសរើសជាបេក្ខភាព ក្នុងការទទួលនូវពានរង្វាន់នេះ ដែលតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រសួងកិច្ចការនារី គឺជាសេនាធិការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ និងលើកកម្ពស់ស្ថានភាពស្ត្រី នៅកម្ពុជា។ រូបភាពពីក្រសួងកិច្ច្កការនារី។ តាមរយៈការទទួលបានពានរង្វាន់នេះ ក្រសួងកិច្ចការនារី អះអាងថា ក្រសួងបានផ្ដួចផ្ដើម និងដឹកនាំ សម្របសម្រួល កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីអនុវត្តរបៀបវារៈសេដ្ឋកិច្ចដែលគិតគូរពីសុខុមាលភាព ទាំងក្នុងប្រទេស និងនៅថ្នាក់តំបន់។ ការអនុវត្តសេដ្ឋកិច្ចដែលគិតគូរពីសុខុមាលភាព សំដៅរួមចំណែកលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងបង្កើតបរិស្ថានអំណោយផល ដែលជំរុញកិច្ចសហការ និងកៀរគរធនធានពីគ្រប់ដៃគូពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីគាំទ្រ និងវិនិយោគ។ សម្រាប់ក្រសួងកិច្ចការនារី ការយកចិត្តទុកដាក់លើសេដ្ឋកិច្ចដែលគិតគូរពីសុខុមាលភាព ជាកិច្ចការចម្បង ដែលនឹងរួមចំណែកទ្រទ្រង់ផ្នែកសង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងសុខុមាលភាពរបស់គ្រួសារ រួមទាំងសង្គមទាំងមូល។ ក្រសួងកិច្ចការនារី បន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងបញ្ចប់ក្របខណ្ឌផែនការសកម្មភាពជាតិ ស្ដីពីសេដ្ឋកិច្ចគិតគូរពីសុខុមាលភាព និងការថែទាំ ដែលផ្តោតលើសសរស្តម្ភសំខាន់ៗចំនួន៤គឺ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្នែកថែទាំសុខុមាលភាព, វិធានការគាំពារ និងគាំពារសង្គមដែលពាក់ព័ន្ធនិងការថែទាំ, សេវាផ្នែកថែទាំ និងគោលនយោបាយការងារពាក់ព័ន្ធនឹងថែទាំ៕	ក្រសួងកិច្ចការនារី បានទទួលពានរង្វាន់ «សេដ្ឋកិច្ចដែលគិតគូរពីសុខុមាលភាព» (2024 ASEAN Care Economy Recognition Award) ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលស្ត្រីអាស៊ានលើកទី៣ នៅទីក្រុងវៀងចន្ទ ប្រទេសឡាវ។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងកិច្ចការនារី។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិន តបតាមការអញ្ជើញរបស់លោក XU Qifang អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងចាត់តាំងនៃមជ្ឈឹមបក្សកុម្មុយនីស និងជាប្រធានរដ្ឋបាលមុខងារសាធារណៈចិន។ បើតាមក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នទាំងពីរ និងរួបរួមគ្នាក្នុងការអនុវត្តផែនការសកម្មភាពកសាងសហគមន៍កម្ពុជា-ចិន សម្រាប់អនាគតរួមគ្នាក្នុងយុគសម័យថ្មី។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំ ជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅបរទេសជាច្រើនលើក។ កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក៏បានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅសាធារណរដ្ឋកូរ៉េផងដែរ៕	លោក ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានធ្វើដំណើរទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសចិន ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ចិន។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មានរយៈពេល ៥ថ្ងៃ ចាប់ថ្ងៃទី២៦-៣០ ខែសីហា។
លោក ផុន សំណាង បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា បើតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ កីឡាករ ចាន់ ប៊ុនហឿន ដែល រងគ្រោះរបួសជើង បាក់ដងកំបិត និងបែកក្បាល ត្រូវសម្រាកព្យាបាលរបួស ចន្លោះពី៣-៦ខែ។ មន្ដ្រីដដែលនេះ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ហាប់ ខា ដែលរត់ទន្ទឹមគ្នាជាមួយ ប៊ុនហឿន ក៏រងរបួសស្មាបន្ដិចដែរ ប៉ុន្ដែស្រាលដោយសារតែប៉ះជាមួយកញ្ចក់ឡាន។ រីឯប៊ុនហឿន កីឡាករនេះ របួសធ្ងន់ដោយសារតែឡានបុកពីក្រោយចុមតែម្ដង។ កីឡាករថ្នាល់ម្នាក់ ឈ្មោះ លី បានបញ្ជាក់ក្នុងវីដេអូសម្ភាសជាមួយ 25sport ថាអ្នកបើកបរ ជាស្ដ្រីវ័យ៤០ឆ្នាំ បើកក្នុងល្បឿនចន្លោះពី៤០-៥០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ដោយនិយាយទូរសព្ទបណ្ដើរ និងបើកបរបណ្ដើរ បានរេចង្កូតទៅបុកកីឡាករទាំងពីរ ដែលកំពុងរត់ហ្វឹកហាត់។ ដោយឡែក លោក ផុន សំណាង បានស្រង់យកសម្ដីម្ចាស់រថយន្ដ និងភាគីនៅលើរថយន្ដនោះ ថាអ្នកបើកបរ ស្ថិតក្នុងភាពវិលមុខ ទើបរេចង្កូត។ ប៉ុន្ដែក្រោយពេលកើតហេតុ ម្ចាស់រថយន្ដ បានសុំទោស និងចេញថ្លៃព្យាបាល លើកីឡាករប្រដាល់គុនខ្មែរទាំង២រូបនេះ៕	កីឡាករប្រដាល់គុនខ្មែរ ចាន់ ប៊ុនហឿន និង ហាប់ ខា រងគ្រោះថ្នាក់ចរចរណ៍ដោយសារឡានបុក តាមផ្លូវអំឡុងពេលរត់ហ្វឹកហាត់ នាព្រលឹមថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ នៅជិតទីតាំងក្លិប KKIF សង្កាត់ជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ។ លោក ផុន សំណាង មន្ដ្រីផ្នែកផ្សព្វផ្សាយក្លិបប្រដាល់ KKIF បញ្ជាក់ថាកីឡាករ ហាប់ ខា របួសស្រាល ចំណែក ចាន់ ប៊ុនហឿន របួសធ្ងន់ នឹងត្រូវការពេល៣-៦ខែ ដើម្បីព្យាបាល។
ABA បានចាប់ផ្តើម «យុទ្ធនាការបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ» ក្នុងឆ្នាំនេះ ដើម្បីប្រារព្ធទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីវប្បធម៌ខ្មែរដ៏ផូរផង់។ យុទ្ធនាការនេះ ក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រសិទ្ធភាពនៃយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារឌីជីថល ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងអតិថិជនកាន់តែប្រសើរ តាមរយៈមាតិកាមានគុណភាព និងគុណតម្លៃរំលេចដោយទិដ្ឋភាពវប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិ ក៏ដូចជាបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ធនាគារក្នុងការបម្រើសេវាដែលងាយស្រួលប្រើប្រាស់សម្រាប់អតិថិជន។ ការផ្សព្វផ្សាយអំពី ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនៅក្នុង ABA Mobile កម្មវិធីសេវាធនាគារតាមទូរសព្ទដ៏ទំនើប ABA Mobile ជាមួយកំណែ 5.0 ចុងក្រោយបំផុត បានណែនាំនូវម៉ូដរចនា Khmer New Year ថ្មីដំបូងគេតែមួយគត់ ដែលមិនមាននៅលើអេបដទៃ ដោយរំលេចតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរយើង ផ្ទៃភ្លឺ និងផ្ទៃងងឹត។ ប៊ូតុងនីមួយៗរបស់អេប ក៏ត្រូវបានរចនាឡើងដោយរំលេច មរតកវប្បធម៌សម្បូរបែបរបស់ពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលបន្ថែមសោភណសម្ផស្សយ៉ាងល្អប្រណីត។ ជាលទ្ធផល យុទ្ធនាការនេះទទួលបានជោគជ័យគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដោយអតិថិជនជាង ១ លាននាក់ បានជ្រើសយកម៉ូដរចនាបុណ្យចូលឆ្នាំមកប្រើប្រាស់ ដែលបង្ហាញឲ្យឃើញពីទិដ្ឋភាពរួមបញ្ចូលគ្នា រវាងបច្ចេកវិទ្យា និងវប្បធម៌ប្រពៃណី។ តាមរយៈការជំរុញបទពិសោធចម្រុះរសជាតិនេះ អតិថិជន ABA អាចធ្វើប្រតិបត្តិការសេវាធនាគារផង និងចូលរួមជាចំណែកលើកស្ទួយវប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរផង ដែលដើរតួយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងទាក់ទាញឲ្យមានការចូលរួមពីណាក់អតិថិជន ជាមួយការប្រើប្រាស់សេវាពោរពេញដោយការស្រឡាញ់ពេញចិត្ត។ ចំនួនប្រតិបត្តិការក្នុង ផ្នែកសេវាកម្ម របស់អេប ABA មានការកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដែលបង្ហាញឲ្យឃើញថា អតិថិជនមិនត្រឹមតែចូលរួមប្រើប្រាស់ម៉ូដរចនាថ្មីប៉ុណ្ណោះទេ ពួកគាត់ថែមទាំងប្រើប្រាស់សេវាធនាគាររបស់ខ្លួនកាន់តែញឹកញាប់ជាងមុនផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់កាន់តែសកម្មនេះ ក៏នាំឲ្យមានកំណើនប្រាក់ចំណូលសម្រាប់អាជីវកម្ម និងកំណើនប្រតិបត្តិការដល់ធនាគារផងដែរ។ ការផ្សព្វផ្សាយអំពី ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ លើបណ្តាញសង្គម ABA ក៏បានបង្កើតនូវយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមដ៏ទូលំទូលាយ ដោយបញ្ចេញមាតិកាទាក់ទាញជាច្រើនដូចជា រូបភាព វីដេអូ និងភាពយន្តខ្លី ដែលរំលេចនូវទំនៀមទម្លាប់ក្នុងការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់សេវាកម្មក្នុងអេប ABA Mobile។ យុទ្ធនាការនេះក៏បានចូលរួមចំណែកដោយ សិល្បករ សិល្បការនី បុគ្គលនិមិត្តរូបវប្បធម៌ប្រពៃណី និងអ្នកបណ្ដាញសង្គមឆ្នើមៗជាច្រើនរូបនៅក្នុងប្រទេស ដើម្បីបង្កើតមាតិកាគួរល្អៗពេញដោយគុណតម្លៃ និងបណ្តុះគំនិតរូមគ្នាជាសហគមន៍តែមួយ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានការទស្សនាភាពយន្តខ្លីរបស់ ABA រហូតដល់ជាង ១ លានដង និងចូលរួមចែករំលែកបន្តចំនួនជាង ១ ម៉ឺនដង ក្នុងរយៈពេលមិនដល់ ២៤ ម៉ោងផង ដោយមិនមានការប៊ូស ដែលនេះបង្ហាញពីជោគជ័យដ៏ធំរបស់យុទ្ធនាការ។ ការទទួលបានពានរង្វាន់ឆ្នើមពីស្ថាប័ន CMO Asia Awards នេះ ឆ្លុះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ ABA ក្នុងការប្រតិបត្តិប្រកបដោយឧត្តមភាព ការដាក់បញ្ចូលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរទៅក្នុងកិច្ចការទីផ្សារ ផ្សព្វផ្សាយកិត្តិនាម និងធានាបាននូវការស្រឡាញ់ពេញចិត្តពីសំណាក់អតិថិជន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ABA ដែលជាធនាគារធំជាងគេនៅប្រទេសកម្ពុជា មានមោទនភាពទទួលបានពានរង្វាន់ យុទ្ធនាការ ទីផ្សារឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ 2024 ពីស្ថាប័ន CMO Asia Awards ក្នុងកិច្ចការទីផ្សារ និងផ្សព្វផ្សាយកិត្តិនាម។ សមិទ្ធផលនេះ បានបង្ហាញអំពីយុទ្ធសាស្ត្រប្រកបដោយអានុភាព និងភាពច្នៃប្រឌិតខ្ពស់របស់ ធនាគារ ABA ដែលរំលេចឲ្យឃើញផងដែរពីការស្រឡាញ់ និងឲ្យតម្លៃខ្ពស់របស់ ABA ចំពោះវប្បធម៌ខ្មែរ ហើយបានក្លាយជាចលករជំរុញទឹកចិត្តអតិថិជនឲ្យចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ និងសាទរប្រពៃណីវប្បធម៌ជាតិជាមួយធនាគារផងដែរ។
ក្រសួងព័ត៌មានបាន បោះពុម្ពសៀវភៅ២ម៉ឺនច្បាប់ ដើម្បីត្រៀមចែកដល់អ្នកសារព័ត៌មាន សម្រាប់អាន និងឈ្វេងយល់បន្ថែមពីវិជ្ជាជីវៈ ក្នុងអាជីពជាអ្នកសារព័ត៌មាន។ គោលដៅចម្បងនៃការចែកសៀវភៅនេះ ក្រសួងបានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៖ «តម្រង់ទិស អ្នកសារព័ត៌មាន កុំឱ្យដើរហួស ដែនកំណត់នៃច្បាប់ និង សិទ្ធិ ដែលខ្លួនមាន និងដើម្បីលើកកម្ពស់តម្លៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន»។ ទាក់ទិននឹងធម្មនុញ្ញវិជ្ជាជីវៈនេះ លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌ ចាត់ទុកជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ នៃក្រមសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ដែលសមាគម និងអង្គភាពសារព័ត៌មាន អាចយក ទៅធ្វើជាមូលដ្ឋានក្នុងការពង្រីក និងបង្កើតជាក្រមសីលធម៌ ក្នុងការអនុវត្តក្នុងស្ថាប័ន។ ធម្មនុញ្ញវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន មាន៤ជំពូក ដែលផ្ដោតសំខាន់លើគោលការណ៍គ្រឹះជាមូលដ្ឋាននៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ការចែងអំពីសិទ្ធិ ករណីយកិច្ច ការគាំពារ រួមទាំងការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកអនុវត្តសកម្មភាព ក្នុងវិស័យព័ត៌មាន និងសោតទស្សន៍។ ក្រសួង បានចាប់ផ្ដើម រៀបចំធម្មនុញ្ញវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាននេះ កាលពីមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយបើកទូលាយ ឱ្យមានការចូលរួមពិភាក្សាពី អ្នកសារព័ត៌មាន សមាគមអ្នកសារព័ត៌មាន និងអង្គការដៃគូពាក់ព័ន្ធ។ នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ធម្មនុញ្ញវិជ្ជាជីវៈនេះ ត្រូវបានប្រកាសឱ្យអនុវត្តជាផ្លូវការ៕ អត្ថបទទាក់ទង ធម្មនុញ្ញវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ត្រូវបានប្រកាសឱ្យអនុវត្ត ដើម្បីពង្រឹងវិជ្ជាជីវៈក្នុងវិស័យផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន	ក្រសួងព័ត៌មាន នឹងចែកចាយសៀវភៅធម្មនុញ្ញវិជ្ជាជីវសារព័ត៌មានជាង២ម៉ឺនក្បាល ដល់អ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដោយឥតគិតថ្លៃ ដើម្បីពង្រឹងវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយ របស់ក្រសួងព័ត៌មាន នាថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។
គ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះរបស់ក្រុមជើងខ្លាំងអាល្លឺម៉ង់ សម្រេចបានដោយកីឡាករ Serge Gnabry នៅនាទី៨២ ដើម្បីលើកមុខមាត់របស់លោក Kompany ជាគ្រូបង្វឹកថ្មីប្រចាំក្រុម។ លោក Kompany ចូលជំនួសតំណែង លោក Thomas Tuchel ដែលលាលែងតំណែងពីក្រុមក្រោយចប់រដូវកាលមុន ខណៈក្រុមបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងការប្រកួតស្ថិតក្នុងទឹកដីរបស់ក្លិប Wolfsburg នោះ ក្រុម Bayern Munich ជាអ្នករកបានគ្រាប់បាល់បើកឆាកនាំមុខមុន ដោយកីឡាករ Jamal Musiala នៅនាទី២០ ក្នុងវគ្គទីមួយ មុនពេលក្រុមម្ចាស់ផ្ទះវាយបកនាំមុខវិញ ២គ្រាប់ នៅនាទី៤៧ Lovro Majer ២គ្រាប់ នាទី៤៧ និងនៅនាទី៥៥។ ក្រោយនាំមុខលើក្រុមភ្ញៀវ ប៉ុន្តែក្រុមម្ចាស់ផ្ទះបែរជាភ្លាត់ស្នៀតធ្វើឱ្យចូលទីខ្លួន ដោយកីឡាករ Jakub Kaminski នៅនាទី៦៥ កើតចេញពីការសម្រុកយ៉ាងខ្លាំងរបស់ Bayern Munich ធ្វើឱ្យលទ្ធផលការប្រកួតត្រឡប់មកជាស្មើគ្នាឡើងវិញ។ ការយកបានលទ្ធផលឈ្នះនៅក្នុងជំនួបបើកឆាក Bundesliga ដំបូងបានធ្វើឱ្យបុរសជាគ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិបែលហ្ស៊ិក រីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយលោកថែមទាំងបានសរសើរដល់កូនក្រុមថាមានការតាំងចិត្តប្រឹងប្រែងដើម្បីយកឈ្នះការប្រកួត។ «ខ្ញុំពិតជាពេញចិត្តវា វាគឺជាការប្រកួតដំបូងរបស់ខ្ញុំក្នុងក្របខណ្ឌ Bundesliga ក្នុងនាមជាគ្រូបង្វឹកម្នាក់។ ការប្រកួតក្នុងវគ្គទីមួយយើងធ្វើបានល្អខ្លាំងគ្រប់គ្រងការប្រកួត ដូចដែលបានឃើញ យើងមិនបណ្តោយឱ្យរបូតគ្រាប់បាល់វិញឡើយ ហើយចាប់ផ្តើមការប្រកួតនៅវគ្គទី២ យើងធ្វើមិនបានល្អនៅពេលចាប់ផ្តើម យើងរបូត ២គ្រាប់លឿនពេក។ ចំណែកគ្រាប់ទី៣ គឺបង្ហាញពីការតាំងចិត្តរបស់យើងក្នុងការបញ្ចប់វា ដូច្នេះហើយទើបយើងឈ្នះការប្រកួតនេះ។»។ លោក Kompany បាននិយាយនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតក្រោយបែបនេះ។ ដោយឡែក កីឡាករ Joshua Kimmich ក៏បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នានេះថា ការប្រកួតនៅក្នុងវគ្គទីពីរ ការបង្ហាញប្រតិកម្មរបស់ក្រុម ក្រោយត្រូវនាំមុខ គឺមានភាពល្អប្រសើរខ្លាំង ខណៈកីឡាករសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ បានបន្ទោសទៅលើកម្រិតស្មៅលើទីលានថាមានភាពស្ងួតពេក ផ្តល់ការពិបាករបស់កីឡាករ Bayern ក្នុងការលេង៕	លោក Vincent Kompany ដែលជាគ្រូបង្វឹកក្រុមថ្មីរបស់ក្លិប Bayern Munich បានសរសើរដល់កូនក្រុមរបស់លោក ថាមានការតាំងចិត្តខ្ពស់ រហូតអាចវាយបកឈ្នះ VfL Wolfsburg ៣-២ ក្នុងការប្រកួតថ្ងៃបើកឆាកពានរង្វាន់លីគកំពូលអាល្លឺម៉ង់ (Bundesliga) នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា។
ភ្លៀងរដូវវស្សាធ្លាក់ឥតដាច់ ដែលបានបង្កឱ្យទឹកទន្លេ និងតំបន់ទំនាបពេញប្រៀប បានធ្វើឱ្យប្រជាជនបង់ក្លាដែស ត្រូវការជំនួយជាច្រើនជាបន្ទាន់។ អាហារ ទឹកស្អាត ថ្នាំពេទ្យ និងសំលៀកបំពាក់ជាដើម សុទ្ធតែជាសម្ភារ និងជាវត្ថុដ៏ចាំបាច់សម្រាប់ប្រជាជន។ ដ្បិតមានជំនន់ទឹកភ្លៀងខ្លាំង ផ្លូវជាច្រើនត្រូវបានទឹកហូរកាត់ និងជាឧបសគ្គសម្រាប់កិច្ចខិតខំក្នុងការជួយសង្រ្គោះប្រជាជន។ នៅក្នុងសុន្ទរកថាតាមទូរទស្សន៍ទៅកាន់ប្រជាជន លោក Mohammad Yunus អ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ន បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល បានអនុម័តគ្រប់វិធានការទាំងអស់ ដើម្បីឱ្យគ្រួសារជនរងគ្រោះ អាចត្រលប់ទៅរស់នៅបានធម្មតាវិញ ដោយរដ្ឋាភិបាលបានសហការជាមួយអាជ្ញាធរតំបន់ និងស្ថាប័នឯកជន។ ក្នុងជំនន់ទឹកភ្លៀង ដែលកើតមាននៅតំបន់ភាគខាងកើត មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ២០នាក់ បានស្លាប់ ហើយប្រជាជន ៥,២លាននាក់ រងគ្រោះ។ ប្រជាជនបង់ក្លាដែស បានចោទថា ទឹកជំនន់បង្កដោយការបើកទ្វារទឹកពីវារីអគ្គសនីរបស់ឥណ្ឌា។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា បានបដិសេធ។ «យើងបានចាប់ផ្តើមការពិភាក្សាជាមួយប្រទេសជិតខាង ដើម្បីទប់ស្កាត់ទឹកជំនន់នៅថ្ងៃអនាគត»។ លោក Yunus បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ នៅទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ បង់ក្លាដែស ដែលមានទន្លេហូរកាត់ជាច្រើន តែងតែប្រឈមនឹងទឹកជំនន់។ ភ្លៀងមូសុង និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ បានបង្កឱ្យមានព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុអាក្រក់ៗជាច្រើន៕	មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ២០នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត និងប្រជាជនច្រើនជាង ៥,២លាននាក់ រងផលប៉ះពាល់ ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀងមូសុង នៅតំបន់ភាគខាងកើតបង់ក្លាដែស។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្រ្តីប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា។
ស្ថិតក្នុងសំលៀកបំពាក់ពណ៌ស លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា បានចុះទៅពិនិត្យការសាកល្បងដ្រូនអត្តឃាតថ្មី នៅទីតាំងមួយកន្លែងដែលមិនត្រូវបញ្ចេញឈ្មោះ ក្នុងកូរ៉េខាងជើង។ តាមការយល់ឃើញរបស់មេដឹកនាំដ៏មានឥទ្ធិពលរូបនេះ ការអភិវឌ្ឍ និងផលិតដ្រូនអត្តឃាតកាន់តែច្រើន គឺជារឿងចាំបាច់សម្រាប់ប្រទេស ដើម្បីបន្ថែមដ្រូនដែលស្រាប់ដូចជាដូ្រនឈ្លបការណ៍ និងដ្រូនសម្រាប់វាយប្រហារ។ ដ្រូនអត្តឃាត ត្រូវបានអភិវឌ្ឍឡើង ដោយមានភ្ជាប់ជាមួយគ្រឿងផ្ទុះ ដោយហោះទៅបំផ្លាញលើគោលដៅ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA ដ្រូនទាំងអស់ ដែលត្រូវបានសាកល្បងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា គឺទទួលបានជោគជ័យ ពោលគឺកំណត់ និងបំផ្លាញគោលដៅបានត្រឹមត្រូវ។ ទន្ទឹមនេះ លោក គីម បានប្តេជ្ញាអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដើម្បីអាចបំពាក់នៅលើដ្រូនថែមទៀត។ ពាក់ព័ន្ធនឹងរូបភាពដ្រូនដែលបានបង្ហោះដោយទីភ្នាក់ងារ KCNA អ្នកជំនាញផ្នែកអាវុធយល់ថា មានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងដ្រូនរបស់អ៊ីស្រាអែល HAROP និងដ្រូន HERO 30 និងដ្រូនរុស្ស៊ី Lancet-3។ «ដ្រូនអត្តឃាតមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងដ្រូន HAROP ដែលអាចហោះបានចម្ងាយ ១០០០គីឡូម៉ែត្រ»។ លោក Cho Sang-keun សាស្រ្តាចារ្យនៅវិទ្យាស្ថានឈានមុខវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យាកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់បែបនេះ ដោយបន្តចាត់ទុកដ្រូនប្រភេទថ្មី ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខកូរ៉េខាងត្បូង។ កន្លងមក កូរ៉េខាងជើង បានផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍដ្រូន ដែលអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់វាយប្រហារក្នុងគោលដៅខុសៗគ្នា ដើម្បីវាយប្រហារសត្រូវនៅលើដី និងលើសមុទ្រ៕	កូរ៉េខាងជើង បានបង្ហាញដ្រូនអត្តឃាតថ្មី នៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ដោយមេដឹកនាំលោក គីម ជុងអ៊ុន ចុះទៅត្រួតពិនិត្យដោយផ្ទាល់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA បានចុះផ្សាយបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។
លោកស្រី គឹម សេដ្ឋានី រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំអាស៊ានលើកទី១៣ (13th ASED) នៅខេត្តបុរីរាំ ប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ក្រោមមូលបទ «ការផ្លាស់ប្ដូរការអប់រំ ក្នុងយុគសម័យឌីជីផល»។ កិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីនេះ មានគោលបំណងពិភាក្សាបញ្ហានានាក្នុងវិស័យអប់រំក្នុងតំបន់អាស៊ាន, ពិនិត្យមើលឡើងវិញលើវឌ្ឍនភាពក្នុងការអនុវត្តផែនការសកម្មភាពវិស័យអប់រំ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យអប់រំរវាងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីនេះ លោកស្រី គឹម សេដ្ឋានី រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ បានផ្តល់បទអន្តរាគមន៍ ទាក់ទងនឹងការពិនិត្យឡើងវិញនូវក្របខណ្ឌនៃការអប់រំ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រាកដថាការអប់រំនឹងធ្វើឱ្យសិស្សានុសិស្សក្លាយទៅជាពលរដ្ឋដែលមានភាពជោគជ័យ ភាពធន់ និងជាពលរដ្ឋដែលអាចចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកក្រសួងអប់រំ។ លោកស្រី គឹម សេដ្ឋានី រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំនៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ រូបភាពពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងពីការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមដូចជា វិសមភាពឌីជីថល និងការអភិវឌ្ឍជំនាញសតវត្សទី២១ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីឱ្យយុវជនទទួលបាននូវជោគជ័យក្នុងបរិបទពិភពលោកដែលមានការប្រែប្រួលឥតឈប់ឈរ។ លើសពីនេះ ក៏បង្ហាញពីតម្រូវការការងារនាពេលបច្ចុប្បន្នដែលទាមទារឱ្យយុវជនមានការសម្របខ្លួន ការច្នៃប្រឌិត ទស្សនវិស័យសកល និងជំនាញបច្ចេកទេសមួយជាក់លាក់។ ថ្លែងក្នុងបទអន្តរាគមន៍ នាកិច្ចប្រជុំនេះ លោកស្រី គឹម សេដ្ឋានី បានបញ្ជាក់ពីគោលជំហររបស់កម្ពុជាក្នុងការប្ដេជ្ញាចិត្តចំពោះគោលការណ៍នៃចក្ខុវិស័យអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីសម្រេចឱ្យបាននូវការអប់រំបរិយាបន្ន និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការរូបនេះ ក៏មិនភ្លេចរំលេចពីការរួមបញ្ចូលបចេ្ចកវិទ្យាឌីជីថល និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិតក្នុងការបង្រៀន និងរៀន ដែលជួយអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀនក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។ រូបភាពពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំនេះ រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំនៃប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាដោយបញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងការធ្វើឱ្យសហគមន៍នេះក្លាយទៅជាសហគមន៍ដែលមានភាពធន់ ឆ្លើយតបទៅនឹងភាពងាយរងគ្រោះក្នុងសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច គ្រោះមហន្តរាយ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការគំរាមកំហែង និងការបញ្ហាប្រឈមនានា។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំទាំងនោះ បង្ហាញការយកចិត្តទុកលើភាពចាំបាច់ក្នុងកាត់បន្ថយគម្លាតនៃការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស សមត្ថភាពស្ថាប័ន និងការប្រកួតប្រជែងក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន ដោយពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដើម្បីគាំទ្រដល់ប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ ជាពិសេស ការបេ្តជ្ញាចិត្តរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ានក្នុងការឈានទៅសម្រេចបាននូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ស្ដីពីការថែទាំ និងការអប់រំកុមារតូចក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នារបស់រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំនៃប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ក៏លើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃការធានាបាននូវសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងសុខុមាលភាពរបស់គ្រូ និងសិស្ស តាមរយៈការរំលេច «ការសិក្សាប្រកបដោយភាពរីករាយ» នៅក្នុងគោលនយោបាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នា ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការបេ្តជ្ញាចិត្តរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាន ក្នុងការអនុវត្តសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ស្ដីពីការផ្លាស់ប្ដូរឌីជីថលនៃប្រព័ន្ធអប់រំអាស៊ាន និងផែនទីបង្ហាញផ្លូវ ដែលបង្កើនលទ្ធភាពក្នុងការទទួលបានឱកាសសិក្សាឌីជីថលប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ការជំរុញអក្ខរកម្មឌីជីថល និងការអភិវឌ្ឍជំនាញដែលអាចផ្ទេរបាន (Transferable Skills) ក្នុងបណ្ដាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន៕	រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ មកបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន បានជួបជុំគ្នាពិភាក្សាលើបញ្ហាក្នុងវិស័យអប់រំ នៅតំបន់អាស៊ាន។ លោកស្រី គឹម សេដ្ឋានី រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ ជាអ្នកតំណាងលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ ចូលរួមកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់នេះ នៅប្រទេសថៃ។
កីឡាករសញ្ជាតិកូឡុំប៊ី ធ្លាប់ក្លាយជាកីឡាករលេងឱ្យក្រុមរហស្សនាមអធិរាជស ស្ថិតក្នុងទីក្រុងម៉ាឌ្រីដ និងជាក្រុមដ៏ខ្លាំងបំផុតមួយស្ថិតក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ ហើយការចូលរួមជាមួយនឹងក្រុម Rayo Vallecano ក៏ជាការវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាឌ្រីដជាថ្មីសម្រាប់រូបគេ។ កាលពីពេលថ្មីនេះ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់អ្នកកាសែតកីឡាដ៏ល្បីលោក Fabrizio Romano កីឡាកវ័យ ៣៣ឆ្នាំ រូបនេះ បានចូលព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងរយៈពេល ១ឆ្នាំ ជាមួយក្លិប Rayo Vallecano ជាមួយជម្រើសបន្តកិច្ចសន្យារយៈពេល ១២ខែ បន្ថែមទៀត។ Rodriguez នឹងធ្វើដំណើរទៅត្រួតពិនិត្យសុខភាពក្នុងពេលឆាប់ៗ ហើយក៏នឹងត្រៀមបង្ហាញខ្លួន ក្នុងលីគបាល់ទាត់កំពូលប្រទេសអេស្ប៉ាញជាថ្មីនៅសប្តាហ៍ក្រោយ មុនពេលចុះកិច្ចសន្យាជាផ្លូវការ។ តាមពិតទៅ Rodriguez អតីតសមាជិក Bayern Munich និង Everton ជាដើម មិនមានក្លិបសម្រាប់លេង ចាប់តាំងពីរូបគេបានផុតកិច្ចសន្យាជាមួយនឹងក្លិប Sao Paulo មកម្ល៉េះ ហើយក្រោយមករូបគេក៏បានប្រកាសថាចង់វិលត្រឡប់លេងឱ្យក្លិបក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបជាថ្មី។ សមត្ថភាពរបស់ Rodriguez ត្រូវបានក្លិបក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបចាប់អារម្មណ៍ឡើងវិញ ក្រោយពេលឃើញរូបគេបង្ហាញទម្រង់លេងល្អខ្លាំងក្នុងពានរង្វាន់ Copa America ឆ្នាំ ២០២៤ កន្លងទៅ និងជួយកូឡុំប៊ីឡើងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ រំលឹកទៅកាន់ពេលដែល James ប្រកបអាជីពជាមួយក្លិប Real Madrid បុរសសញ្ជាតិកូឡុំប៊ី បានរួមចំណែកជួយក្រុមឈ្នះពានរង្វាន់ជាច្រើនរួមមាន La Liga ចំនួន ២លើក, Champions League ១លើក មុនពេលរូបគេបានចាកចេញពីក្លិប។ ក្រោយពេលចាកចេញពី Real Madrid កីឡាករសញ្ជាតិកូឡុំប៊ី បន្តធ្លាក់ទម្រង់លេងខ្លាំងឡើងៗ មុនពេលអាចកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះឡើងវិញ អំឡុងការប្រកួតក្នុងពានរង្វាន់ Copa America ឆ្នាំ ២០២៤៕	ខ្សែបម្រើ James Rodriguez អតីតកីឡាករក្រុម Real Madrid នឹងឈានជើងជាន់ទឹកដីលីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលអេស្ប៉ាញ La Liga សារជាថ្មីម្តងទៀត ដោយយល់ព្រមផ្ទេរទៅកាន់ក្លិប Rayo Vallecano។
នៅដើមខែកញ្ញា ជាថ្ងៃការប្រកួតអន្តរជាតិទូទាំងពិភពលោក ឬ FIFA Day នឹងវិលត្រឡប់មកវិញ ដោយក្រុមជម្រើសជាតិរុស្ស៊ី នឹងត្រូវប្រកួតមិត្តភាពទល់នឹងក្រុមជម្រើសជាតិវៀតណាម នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា មុនពេលទៅប៉ះក្រុមថៃ នៅថ្ងៃទី៧ ស្ថិតក្នុងកីឡដ្ឋាន My Dinh National ទីក្រុងហាណូយដូចគ្នា។ ក្រោយពីឃើញកាលវិលភាគប្រកួតរបស់រុស្ស៊ី ទល់នឹងក្រុមកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងពីរ អតីតគ្រូបង្វឹករុស្ស៊ី និងអតីតកីឡាការមួយចំនួន បានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ថែមទាំងបញ្ចេញមតិថា ការប៉ះក្រុមមានកម្រិតទាបជាងខ្លាំង នឹងមិនផ្តល់ប្រយោជន៍អ្វីដល់ក្រុមជម្រើសជាតិរុស្ស៊ីឡើយ។ បច្ចុប្បន្នរុស្ស៊ីជាក្រុមដែលមានកម្រិតពិភពលោក (FIFA Ranking) លេខ ៣៣ ពោលខ្ពស់ជាងក្រុមថៃដល់ទៅចំនួន ៦៨កម្រិត និងឈរពីលើក្រុមវៀតណាមចំនួន ៨២កម្រិតឯណោះ។ ឆ្លើយតបទៅនឹងមតិរិះគន់ លោក Karin ជាគ្រូបង្វឹក និយាយថាលោកក៏ចង់រកដៃគូដ៏ល្អបំផុតមួយសម្រាប់ក្រុមរុស្ស៊ី ប៉ុន្តែដៃគូទាំងនោះ គឺមានកាលវិភាគប្រកួតវគ្គជម្រុះ World Cup 2026 រួចអស់ទៅហើយ។ ចាប់តាំងពីប្រទេសរុស្ស៊ីមានបញ្ហាសង្គ្រាមក្នុងតំបន់ជាមួយប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងបានរងទណ្ឌកម្មផ្សេងៗ វិស័យកីឡាបាល់ទាត់រុស្ស៊ី ក៏កាន់តែថយក្រោយ ដោយពេលនេះមានក្រុមត្រឹមតែ ២៨ក្រុមប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចប្រកួតមិត្តភាពទល់ពួកគេបាន។ ចំពោះការប្រកួតទល់ថៃ និងវៀតណាម លោក Karpin វ័យ ៥៥ឆ្នាំ បានចាត់ទុកថាប្រសើរជាងគ្មានការប្រកួតទាល់តែសោះសម្រាប់ក្រុមអំឡុងថ្ងៃសម្រាប់ការប្រកួតអន្តរជាតិ(FIFA Day)។ លោក Karpin បានលើកឡើងដូច្នេះ៖«ជម្រើសគឺមិនមែនក្រុមកម្រិតដូចបារាំងនោះទេ ហើយជម្រើសដទៃផ្សេងទៀតគឺកាន់តែអាក្រក់ ដូចជាស្រីលង្កា ឬប៊ូតង់ជាដើម។»។ បុរសវ័យ ៥៥ឆ្នាំ នៅតែអះអាងថាលោកចង់រកដៃគូដែលខ្លាំងសម្រាប់រុស្ស៊ី ប៉ុន្តែធាតុពិតគឺ រុស្ស៊ីមិនអាចស្វែងរកដៃគូខ្លាំងបាន មួយវិញទៀតគឺជ្រើសរើសគ្មានការប្រកួតតែម្តង។ ក្រុមជម្រើសជាតិរុស្ស៊ី មកដល់បច្ចុប្បន្ននៅតែជាប់បម្រាមទណ្ឌកម្មពីសំណាក់សហព័ន្ធបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) និងសហព័ន្ធបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) មិនអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមការប្រកួតពានរង្វាន់ធំៗបានឡើយដូចជា World Cup និង Euro ជាដើម៕ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកគាំទ្របាល់ទាត់រុស្ស៊ី ចាត់ទុកការប្រកួតមិត្តភាពរបស់រុស្ស៊ី ទល់ វៀតណាម និងថៃ អត់ប្រយោជន៍	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិរុស្ស៊ី នឹងមិនអាចជ្រើសរើសរកគូប្រកួតដែលកម្រិតខ្លាំងជាងក្រុមមកពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជា ថៃ ឬ វៀតណាម បាននោះទេសម្រាប់ការប្រកួតមិត្តភាពដែលនឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងខែកញ្ញាខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមសម្តីគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិរុស្ស៊ីលោក Valery Karpin ឆ្លើយតបចំពោះការរិះគន់លើកម្រិតការប្រកួតរបស់ក្រុមទាំងពីរ។
បើតាមអ្នកស្រី ឡាយ ថុល អ្នកដាំដូងកប៉ាល់នៅលើភ្នំគូលែន បញ្ជាក់ថា ទេសចរភាគច្រើនដែលកម្សាន្តនៅភ្នំគូលែន តែងភ្ញាក់ផ្អើលជាមួយដូងកប៉ាល់ដែលមានទំហំធំ និងដើមខ្ពស់ៗប្លែកពីតំបន់ដទៃ។ ដូងកប៉ាលប្រចាំតំបន់ភ្នំគូលែន អ្នកស្រី ថុល លក់តម្លៃ៣០០០រៀលប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយផ្លែ។ សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖ សូមបញ្ជាក់ថា តាមរយៈកម្មវិធី «ដែនដី និងកសិ-ទេសចរណ៍» អង្គការអាគ្រីស៊ុត សហការជាមួយសមាគមក្លឹបទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប និងគាំទ្រដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនបានចុះយកព័ត៌មាន និងផ្សព្វផ្សាយពីសក្ដានុពល នៅតំបន់ភ្នំគូលែន ដែលកម្មវិធីនេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។	សៀមរាប៖ ភ្នំគូលែន ជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលមានសក្ដានុពលទេសចរណ៍ និងកសិកម្ម។ ដូងកប៉ាល់ជាផលិតផលកសិកម្មមួយក្នុងចំណោមផលិតផលជាច្រើន ដែលមានអាយុកាលច្រើនឆ្នាំ និងប្លែកពីតំបន់ដទៃ។ នោះក៏ព្រោះ ដូងកប៉ាល់ភ្នំគូលែន មានដើមខ្ពស់ៗ ចន្លោះពី១០ម៉ែត្រ ទៅ៣០ម៉ែត្រ ផ្លែច្រើន អាចរស់បានដល់ជាង១០០ឆ្នាំ។ ផ្លែដូងកប៉ាល់មានទំហំធំប្លែក ទឹកដូងមានចំណុះច្រើនជាង១-៣លីត្រ ខុសពីផ្លែដូងនៅតំបន់ដទៃ។
នៅក្នុងសន្និសីទមនុស្សយន្តពិភពលោកនៅទីក្រុងប៉េកាំងពីថ្ងៃទី២១-២៥ ខែសីហា មានក្រុមហ៊ុនជាង២០ បានដាក់បង្ហាញមនុស្សយន្តប្រភេទថ្មីជាច្រើន។ មនុស្សយន្តទាំងនេះត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ធ្វើការនៅក្នុងរោងចក្រ និងឃ្លាំងទំនិញ។ បើតាមអ្នកជំនាញ ចិនមានចំណុចឈានមុខគេច្រើនក្នុងឧស្សាហកម្មមនុស្សយន្តដែលកំពុងតែរីកចម្រើន ដោយអនុវត្តរូបមន្តស្រដៀងគ្នាទៅនឹងឧស្សាហកម្មរថយន្តអគ្គិសនីកាលពីមួយទសវត្សរ៍មុន។ ទាំងនេះរួមមានការគាំទ្ររបស់រដ្ឋាភិបាល ខ្សែច្រវ៉ាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងសន្ទុះប្រកួតប្រជែងពីក្រុមហ៊ុនថ្មីៗជាច្រើន។ លោក Arjen Rao អ្នកវិភាគនៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ LeadLeo ដែលមានមូលដ្ឋាននៅចិនបានប្រាប់ Reuters ថា ៖« ឧស្សាហកម្មមនុស្សយន្តរបស់ចិន បានបង្ហាញពីគុណសម្បត្តិយ៉ាងច្រើន នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌនៃការរួមបញ្ចូលខ្សែច្រវ៉ាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងសមត្ថភាពផលិតកម្មដ៏ធំ»។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់មនុស្សយន្តត្រូវបានគាំទ្រដោយគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្លាំងផលិតភាពថ្មីនៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យា។ កាលពីដើមឆ្នាំនេះ ទីក្រុងប៉េកាំងបានចាប់ផ្តើមមូលនិធិគាំទ្រដោយរដ្ឋដែលមានតម្លៃ ១,៤ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ឧស្សាហកម្មមនុស្សយន្ត។ កាលពីខែមុន ទីក្រុងសៀងហៃបានប្រកាសពីគម្រោងបង្កើតមូលនិធិឧស្សាហកម្មមនុស្សយន្តដែលមានតម្លៃប្រហែល ១,៤ ពាន់លានដុល្លារដែរ។ ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគអាម៉េរិក Goldman Sachs បានព្យាករថា ទីផ្សារមនុស្សយន្តសកលនឹងកើនឡើងដល់ ៣៨ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០៣៥ ជាមួយនឹងមនុស្សយន្តជិត ១,៤លានគ្រឿង សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងឧស្សាហកម្ម។ ការចំណាយលើការផលិតប៉ាន់ស្មានបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ១៥០ពាន់ដុល្លារក្នុងមួយមនុស្សយន្តនៅឆ្នាំនេះ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍន៍។ ជាពិសេស ចិនមានប្រៀបច្រើនលើការចំណាយ និងបច្ចេកវិទ្យា ដោយសារក្រុមហ៊ុនផលិត មិនមែនជាក្រុមហ៊ុនថ្មីថ្មោងទេ។ នៅឯការតាំងពិព័រណ៍កាលពីសប្តាហ៍មុន មនុស្សយន្តជាច្រើនត្រូវបានបង្ហាញ ពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកមួយចំនួនដែលមានភាពខ្លាំងរួចទៅហើយនៅក្នុងវិស័យរថយន្តអគ្គិសនី រួមទាំងក្រុមហ៊ុនផលិតថ្មសាក និងឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាផង។ លោក Hu Debo នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Shanghai Kepler Exploration Robotics បានរៀបរាប់ថា មានចំណុចជាច្រើនដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ ហើយចិនមានជំនាញក្នុងការផលិតយ៉ាងរហ័ស។ Shanghai Kepler Exploration Robotics កំពុងស្រាវជ្រាវកំណែប្រែកម្មវិធីមនុស្សយន្តដែលអាចជំនួសកម្មកររោងចក្រ។ លោក Hu រំពឹងថា តម្លៃលក់នឹងទាបជាង ៣ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង។ ក្រុមហ៊ុនមួយផ្សេងទៀតដូចជា Ubtech Robotics បាននឹងកំពុងសាកល្បងមនុស្សយន្តនៅរោងចក្រផលិតរថយន្តដោយចាប់ផ្តើមពី Geely ។ ថ្មីៗនេះ ពួកគេបានប្រកាសកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដើម្បីសាកល្បងមនុស្សយន្តនៅរោងចក្រ Audi ក្នុងប្រទេសចិន។ លោក Sotirios Stasinopoulos នាយកគម្រោង Ubtech បាននិយាយថា នឹងមានមនុស្សយន្តចំនួន ១០០០គ្រឿងធ្វើការនៅរោងចក្រ ដែលជាការកត់សម្គាល់ព្រឹត្តិការណ៍ដំបូងឆ្ពោះទៅរកការដាក់ពង្រាយទ្រង់ទ្រាយធំ។ លោកបានបន្តថា៖ «គោលដៅរបស់យើងគឺផលិតកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនៅឆ្នាំក្រោយ»។ មនុស្សយន្តរបស់ Ubtech ប្រើប្រាស់បន្ទះឈីប Nvidia ប៉ុន្តែច្រើនជាង ៩០ភាគរយនៃសមាសធាតុក្នុងស្រុក។ យោងតាមសហព័ន្ធមនុស្សយន្តអន្តរជាតិ បច្ចុប្បន្នចិននាំមុខគេលើពិភពលោកលើចំនួនមនុស្សយន្តដែលដំឡើងដោយរោងចក្រ ពោលគឺច្រើនជាង៣ដងនៃអាម៉េរិកខាងជើង។ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសនេះបានអំពាវនាវឱ្យមានការផលិតមនុស្សយន្តដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅឆ្នាំ២០២៥។ លោក Xin Guobin អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានចិន បាននិយាយនៅក្នុងពិធីបើកព្រឹត្តិការណ៍នេះនៅទីក្រុងប៉េកាំង ដោយរំលឹកឡើងវិញពីគោលដៅរបស់ប្រទេសក្នុងការក្លាយជាកម្លាំងដ៏សំខាន់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មមនុស្សយន្តពិភពលោក។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកវិភាគ Arjen Rao នៅ LeadLeo ព្យាករថា វាអាចចំណាយពេលយ៉ាងតិច ២០-៣០ឆ្នាំសម្រាប់មនុស្សយន្ត ដើម្បីសម្រេចបាននូវកម្មវិធីពាណិជ្ជកម្មខ្នាតធំ៕	ក្រោយកាន់កាប់ទីផ្សាររថយន្តអគ្គិសនីកាន់តែធំ ចិនកំពុងតែសម្រុកផលិតមនុស្សយន្តដើម្បីជំនួសកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម។ ថ្មីនេះ ទីក្រុងប៉េកាំង និងសៀងហៃបានបង្កើតមូលនិធិឧស្សាហកម្មមនុស្សយន្តចំនួន ២,៨ពាន់លានដុល្លារ។
បើតាមលោក មាស វីរិទ្ធ ប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបបានគ្រឿងញៀន៤០០គីឡូក្រាមនេះ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ២ទីតាំង ក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ និងខណ្ឌទួលគោក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមត្ថកិច្ចពុំទាន់ចាប់បានមេខ្លោងជួញដូរនៅឡើយ។ លោក មាស វីរិទ្ធ បញ្ជាក់បែបនេះ៖ «ចំពោះមេខ្លោងគ្រឿងញៀន ក្នុងករណីបង្ក្រាបនេះ យើងពុំទាន់ចាប់ខ្លួនបាននៅឡើយទេ! កំពុងស៊ើបបន្តទៀត ហើយព័ត៌មានលម្អិតយើងក៏មិនអាចបង្ហាញដែរ បានត្រឹមព័ត៌មានបឋមប៉ុណ្ណឹងសិន»។ នៅក្នុងរយៈពេល៥ខែ ដើមឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ច បានបង្ក្រាបបទល្មើស គ្រឿងញៀន បានចំនួន ៣ ០៧៨ ករណី និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ បានចំនួន ៧ ៦៥២នាក់។ ក្នុងចំណោមករណីទាំងនេះ មានបទល្មើសគ្រឿងញៀនទ្រង់ទ្រាយធំ ចំនួន៣៨ករណី ហើយឃាត់ខ្លួនក្រុមមេបណ្ដាញគ្រឿងញៀន៦នាក់ រួមទាំងខ្សែបណ្ដាញពាក់ព័ន្ធចំនួន៨២នាក់៕ អត្ថបទទាក់ទង មន្ត្រីរាជការ ៩៧នាក់ ត្រូវបានតេស្តឃើញមានសារធាតុគ្រឿងញៀន ៥ខែនេះ សមត្ថកិច្ចឃាត់ជនសង្ស័យគ្រឿងញៀនជាង៧៦០០នាក់	សមត្ថកិច្ចភ្នំពេញ បង្ក្រាបគ្រឿងញៀនបាន៤០០គីឡូក្រាម នៅ៣ទីតាំងខុសៗគ្នា នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ៦នាក់ ជាជនជាតិខ្មែរ។ នេះបើតាម លោក មាស វីរិទ្ធ អគ្គលេខាធិការ នៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ នៅថ្ងៃនេះ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនា វីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ ការថត និងបញ្ចាំងកុន ត្រូវបានបង្កើតនាឆ្នាំ១៨៩៤ នៅទីក្រុង Lyon ប្រទេសបារាំង ដោយបងប្អូនបង្កើត២រូប : LUMIÈRE Auguste និង Louis។ ដោយចៃដន់ ពាក្យបារាំង lumière មានន័យថា ពន្លឺ ហើយគ្រឿងផ្សំសំខាន់ជាគេ ដើម្បីថត និងបញ្ចាំងភាពយន្ដ គឺពន្លឺនោះហើយ។ ក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ នៅតែមានការបញ្ចាំងភាពយន្តបែបចល័ត ជាពិសេសរៀបចំឡើងដោយក្រុមសិល្បៈផ្សេងៗ ដែលសំដែងពេលរាត្រីតាមជនបទ។ មជ្ឈមណ្ឌលធុនធានសោតទស្សបុប្ផាណា មានតួនាទីប្រមូលបន្សំទុកធនធានសោតទស្ស ពីសម័យមុន និងសម័យបច្ចុប្បន្ន ដែលទាក់ទងនឹងប្រទេសកម្ពុជា បណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈអំពីភាពយន្ដ ផលិតរឿងកុន ហើយរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នានា ដូចជាតាំងពិព័រណ៍ និងផ្សាយខ្សែភាពយន្ដ។ មណ្ឌលបុប្ផាណា នៅក្នុងអគារមួយ ស្ថាបនាកាលពី៧០ឆ្នាំមុន។ វាស្ថិតនៅលេខ៦៤ វិថី ឧកញ៉ា ម៉ែន (ផ្លូវ២០០) ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ ទីតាំងនេះ បើកពីថ្ងៃចន្ទ ដល់ថ្ងៃសុក្រ ពីម៉ោង៨ព្រឹក ដល់ម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ និងពីម៉ោង២រសៀល ដល់ម៉ោង៦ល្ងាច។ ថ្ងៃសៅរ៍ ពីម៉ោង២រសៀល ដល់ម៉ោង៦ល្ងាច។ សាធារណជន អាចចូលទស្សនាបានដោយឥតគិតថ្លៃ៕ អត្ថបទទាក់ទង មណ្ឌលបុប្ផាណា រក្សាម៉ាស៊ីនបញ្ចាំងកុនបុរាណ២គ្រឿង ដែលត្រូវបានសង្គ្រោះពីអេតចាយ ជើងកាមេរ៉ាបុរាណធ្វើពីឈើ ក្លាយជាវត្ថុតាំងលម្អ ម៉ាស៊ីនថតរូប អាយុ១០០ឆ្នាំមួយគ្រឿង ត្រូវបានដាក់តាំងនៅមណ្ឌលបុប្ផាណា មជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា មានតាំងឧបករណ៍តហ្វ៊ីល ដែលប្រើប្រាស់នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០	មនុស្សម្នាកាន់តែច្រើន បានចាប់អារម្មណ៍វត្ថុប្រើប្រាស់ចាស់ៗ ហើយបានយកវត្ថុបុរាណទាំងនោះតាំងលម្អគេហដ្ឋាន ទីតាំងអាជីវកម្ម ឬបម្រើសកម្មភាពសង្គមរបស់ខ្លួន។ មជ្ឈមណ្ឌលធនធានសោតទស្សបុប្ផាណា ដែលមានសកម្មភាពក្នុងវិស័យភាពយន្ដ ក៏មានដាក់តាំងវត្ថុបុរាណទាក់ទងនឹងការថតរូប និងថតភាពយន្តដែរ។ នៅទីនោះ មានកេសធ្វើអំពីឈើ ៨គ្រឿង។ កាលពីប្រហែល៥០ ឬ១០០ឆ្នាំមុន គេប្រើកេសទាំងអស់នោះ ដើម្បីដាក់ម៉ាស៊ីនថត ម៉ាស៊ីនបញ្ចាំងកុន មេក្រូ និងឧបករណ៍ថតសំឡេង ភ្លើងនិងសម្ភារអគ្គិសនី សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងកែសម្ផស្ស ទៅថតភាពយន្ដ។ មានកេសទំហំធំ ៤គ្រឿង កេសទំហំមធ្យម ១គ្រឿង និងកេសប្រភេទដូចវ៉ាលីសធំ ៣គ្រឿង។ តាំងពីសម័យមុន រហូតដល់សម័យបច្ចុប្បន្ន ក្រុមការងារថតកុនត្រូវការកេសជាច្រើន ដើម្បីទុកសម្ភារយ៉ាងត្រឹមត្រូវមានសុវត្ថិភាព និងដើម្បីដឹកសម្ភារទាំងអស់នោះទៅថត នៅក្រៅក៏បាន ក្នុងស្ទូឌីយោក៏បាន។ ដោយឡែកក្នុងវិស័យភាពយន្ដ ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នគេនៅតែប្រើកេស គេប្រើកេសធ្វើពីជ័រ និងដែកច្រើនជាង។
ថ្លែងក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលាស្តីពី «ការផ្ទៀងផ្ទាត់ការសិក្សាទស្សនៈវិស័យស្ត្រីក្នុងពាណិជ្ជកម្ម» នៅថ្ងៃទី២៦ សីហា លោកស្រី ចម និម្មល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានមើលឃើញពីបញ្ហាដែលសហគ្រិនស្រ្តីជួបប្រទះ។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លើកឡើង ពីដំណោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម តាមរយៈការអនុវត្តនូវយុទ្ធសាស្ត្រជាកញ្ចប់ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ បើតាមលោកស្រី ចម និម្មល ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម និងលើកកម្ពស់ការពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចខាងសេដ្ឋកិច្ចដល់ស្ត្រី គឺត្រូវគិតគូរលើផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់សហគ្រិនស្ត្រី តាមរយៈកម្មវិធីផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ដែលមានគោលដៅជាក់លាក់ និងការបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់ស្ត្រី។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរូបនេះ ក៏ចង់ឱ្យមានការអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តកំណែទម្រង់គោលនយោបាយ ដែលមានភាពចាំបាច់ក្នុងការលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម រួមទាំងវិធានការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើហិង្សា និងការរើសអើងលើស្ត្រី។ សម្រាប់លោកស្រី ចម និម្មល ការវិនិយោគលើកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញសម្រាប់ស្ត្រី ដោយផ្តោតសំខាន់លើផ្នែកពាក់ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម ដូចជាការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម នីតិវិធីនាំចេញ និងចំណេះដឹងផ្នែកអក្ខរកម្មឌីជីថល គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់។ ដោយឡែក ការជំរុញកម្មវិធីណែនាំ (Mentorship) និងឱកាសកសាងបណ្តាញទំនាក់ទំនង នឹងអាចជួយស្ត្រីក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ផ្សារភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយនឹងបុគ្គលគំរូ និងបង្កើតបណ្តាញគាំទ្រនានា។ នេះជាការបន្ថែមរបស់លោកស្រី ចម និម្មល។ នាពិធីបើកសិក្ខាសាលាខាងលើ លោកស្រី ចម និម្មល អះអាងថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កំពុងដើរតួយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការបង្កើតបរិយាកាសធុរកិច្ចប្រកបដោយយុត្តិធម៌ និងគាំទ្រទាំងបុរស និងស្ត្រី ជាពិសេសផ្តល់កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល និងអប់រំជាច្រើន ដើម្បីជួយស្ត្រីឱ្យទទួលបានភាពជោគជ័យខ្ពស់ក្នុងអាជីវកម្ម។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួង ក៏បានដាក់ចេញនូវកម្មវិធីជាក់លាក់មួយចំនួន ដូចជា កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រិនភាពស្ត្រី ដែលផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាល ការណែនាំ និងគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដល់សហគ្រិនស្ត្រីក្នុងវិស័យនានា រួមទាំងពាណិជ្ជកម្មផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម និងលើកកម្ពស់ការពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចខាងសេដ្ឋកិច្ចដល់ស្ត្រី គឺត្រូវអនុវត្តនូវយុទ្ធសាស្ត្រជាកញ្ចប់ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ ក្នុងចំណោមយុទ្ធសាស្រ្តទាំងនោះ លោកស្រី ចម និម្មល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ចង់ឱ្យមានការវិនិយោគលើកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញសម្រាប់ស្ត្រី ដោយផ្តោតសំខាន់លើផ្នែកពាក់ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម ដូចជាការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម នីតិវិធីនាំចេញ និងចំណេះដឹងផ្នែកអក្ខរកម្មឌីជីថល។
តាមការរំពឹងទុកនៃលទ្ធភាពនៃការដំឡើងអត្រាការប្រាក់របស់អាម៉េរិក វិនិយោគិនបានចាប់ផ្តើមងាកទៅរកតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងការស្វែងរកទីផ្សារដែលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីបរិយាកាសសន្ទុះអតិផរណាដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានជួបបញ្ហាជាមួយកំណើនអតិផរណាពិភពលោក និងប្រាក់ដុល្លារដ៏រឹងមាំ។ អតិផរណាបានដាក់សម្ពាធលើតម្រូវការក្នុងស្រុក ខណៈរូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុកខ្សោយបង្កើនបន្ទុកនៃបំណុលដែលមានប្រាក់បម្រុងទុក។ សេដ្ឋកិច្ចអាប់អួរ និងរូបិយប័ណ្ណចុះខ្សោយ បាននាំឱ្យមានការរំហូរទុនពីតំបន់មួយទៅតំបន់ផ្សេងទៀត។ យ៉ាងណាមិញ ស្ថានភាពបានចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរវិញ នៅពេលដែលអតិផរណាមានស្ថិរភាព ហើយរូបិយប័ណ្ណអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឡើងថ្លៃ។ ទីផ្សារភាគហ៊ុនអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់ថ្មីចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយសន្ទស្សន៍ Jakarta របស់ឥណ្ឌូណេស៊ីបានឈានដល់កំណត់ត្រាមួយនៅថ្ងៃទី២១ ខែមេសា។ សន្ទស្សន៍ Kuala Lumpur របស់ម៉ាឡេស៊ីមុននេះមួយថ្ងៃ ក៏បានឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីខែធ្នូឆ្នាំ ២០២០។ សន្ទស្សន៍ហ៊ុន MSCI របស់អាស៊ានគិតជាប្រាក់ដុល្លារ បានកើនឡើង ៦ភាគរយ ចាប់តាំងពីដើមខែសីហាមក ដោយសារឥទ្ធិពលរួមបញ្ចូលគ្នានៃការកើនឡើងតម្លៃភាគហ៊ុន និងរូបិយប័ណ្ណកាន់តែរឹងមាំ។ អំឡុងពេលដូចគ្នានោះ សន្ទស្សន៍របស់ S&P 500 របស់ Wall Street បានកើនឡើងត្រឹមតែ ២ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ កំណើនភាគហ៊ុនអាស៊ីអាគ្នេយ៍ត្រូវបានគាំទ្រដោយការរំពឹងទុកថា ធនាគារកណ្តាលអាម៉េរិក (Fed) នឹងកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់នៅក្នុងខែកញ្ញា។ ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសេដ្ឋកិច្ចប្រចាំឆ្នាំនៅទីក្រុង Jackson Hole រដ្ឋ Wyoming កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ប្រធាន Fed លោក Jerome Powell បានកត់សម្គាល់ថា ការកើនឡើងហានិភ័យអតិផរណាកំពុងចុះខ្សោយ ហើយវាជាពេលសមស្របសម្រាប់ Fed កែសម្រួលគោលនយោបាយ។ គម្លាតអត្រាការប្រាក់រវាងអាម៉េរិក និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានរួមតូច ដែលជួយឱ្យរូបិយប័ណ្ណក្នុងតំបន់មានភាពរឹងមាំធៀបនឹងដុល្លារ។ ប្រាក់រីងហ្គីតម៉ាឡេស៊ីបានជួញដូរក្នុងកម្រិតខ្ពស់រយៈពេល ១៦ខែធៀបនឹងប្រាក់ដុល្លារកាលពីដើមខែនេះ។ ប្រាក់ដុល្លារដែលធ្លាក់ចុះ ក៏ផ្តល់នូវការជំរុញដល់ទីផ្សារដែលកំពុងរីកចម្រើនផ្សេងទៀតដូចជាអាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងប្រេស៊ីល។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកវិនិយោគបានកត់សម្គាល់ពីអត្រាកំណើនខ្ពស់នៃសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ បើតាមរបាយការណ៍ធនាគារ Negara Malaysia ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបពិត (Real GDP) បានកើនឡើង ៥,៩ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំនៅក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៤ ដែលលើសពីការព្យាករទីផ្សារ និងមានកំណើនខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីត្រីមាសទី៤ឆ្នាំ២០២២។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម និងថៃក៏បានកើនឡើងដែរក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំនេះ ពោលគឺ ៦,៩៣ភាគរយនិង ២,៣ភាគរយរៀងគ្នា។ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការផ្លាស់ប្តូរខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល ស្របពេលមានភាពតានតឹងរវាងចិន-អាមេរិកកើនឡើង។ ការដំឡើងពន្ធរបស់អាម៉េរិកលើទំនិញចិនបានរារាំងការនាំចេញពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោក ដែលនាំឱ្យមូលដ្ឋានផលិតកម្មកាន់តែច្រើនឡើងត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីប្រទេសចិនទៅកាន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ឥណ្ឌូណេស៊ី បានឃើញការកើនឡើងនៃការវិនិយោគលើវិស័យដូចជាយានជំនិះអគ្គិសនី (EVs) និងអាគុយសាក ខណៈពេលដែលអាជីវកម្មធំៗក៏បានចំណាយច្រើនលើការផលិតសឺមីកុងឌុចទ័រ និងមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យនៅម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរីដែរ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុន Nikkei Asia។ ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) នៅក្នុងប្រទេសសមាជិកទាំង ១០ របស់អាស៊ានបានកើនឡើងដល់ ២២៩,៨ ពាន់លានដុល្លារក្នុងតួលេខបឋមសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយនឹងការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅសិង្ហបុរី វៀតណាម និងកម្ពុជា៕	ការដំឡើងពន្ធរបស់អាម៉េរិកលើទំនិញនាំចូលពីចិនបានរារាំងការនាំចេញពីប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោក។ ចំណាត់ការរបស់អាម៉េរិក បានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ផ្លាស់ប្តូរពីចិន ទៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទន្ទឹមនេះ ស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានបង្ហាញពីទំនុកចិត្តការទុករបស់អ្នកវិនិយោគកាន់តែច្រើន។
បើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត The Telegraph កីឡាការិនីវាយកូនឃ្លីលើតុកូរ៉េខាងជើង Kim Kum-yong កំពុងស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតចំពោះការញញឹមអំឡុងពេលរូបថតជ័យជម្នះជាមួយអត្តពលិកកូរ៉េខាងត្បូង ដែលកូរ៉េខាងជើងចាត់ទុកថាជាគូសត្រូវនោះ។ រូបថតមួយសន្លឹកដែលកីឡាករកូរ៉េខាងត្បូងកាន់ទូរសព្ទថត selfie ជុំគ្នាជាមួយអត្តពលិកចិន និងកូរ៉ខាងជើងក្រោយបំពាក់មេដាយលើវេទិកាអូឡាំពិក ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម។ អ្នកគាំទ្រទូទាំងពិភពលោកបង្ហាញក្តីត្រេកអរ និងចាត់ទុកថានេះជារួបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអូឡាំពិក។ ក្នុងវិញ្ញសាវាយគូបុរសនារី ចិនជាម្ចាស់មេដាយមាស កូរ៉េខាងជើងមេដាយប្រាក់ និងសំរឹទ្ធបានទៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រូបភាពនេះទំនងមិនប្រសើរជាមួយកូរ៉េខាងជើងឡើយ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ចំពោះទំនាក់ទំនងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងជាមួយប្រទេសមួយចំនួន ពិសេសប្រទេសជិតខាងកូរ៉េខាងត្បូងតែម្តង។ ក្រុមរូបមួយសន្លឹកនោះកីឡាការិនី Kim Kum-yong ហាក់បង្ហាញស្នាមញញឹម ជាមួយភាគីចិន និងកូរ៉េខាងត្បូង ស្រពេលកីឡាករ Ri Jing-sik ហាក់ធ្វើមុខស្មើ។ ចាប់តាំងពីអត្តពលិកកូរ៉េខាងជើង ត្រឡប់ពីប៉ារីសវិញ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ពួកគេត្រូវទទួលការសម្អាតនៃឥទ្ធិពលវប្បធម៌ និងសង្គមណាមួយ រយៈពេលមួយខែ។ បើតាមការផ្សាយរបស់ Daily NK អត្តពលិកកូរ៉េខាងជើង ត្រូវរងការរឹតត្បិតប្រាស្រ័យទាក់ទងណាមួយជាមួយភាគីកូរ៉េខាងត្បូង ឬអត្តពលិកមកពីប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡារដូវក្តៅក្រុងប៉ារីស។ ការបំពានលើសេចក្តីណែនាំទាំងនេះ នឹងនាំឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ ទោះបីជាកម្រិតនៃការពិន័យមិនបានបង្ហាញ ប៉ុន្តែតាមប្រវត្តិសាស្ត្រកន្លងមក ផលវិបាកនៃការដាក់ពិន័យ មានកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរចំពោះការមិនគោរពតាមបញ្ជា៕	អត្តពលិកវាយកូនឃ្លីលើតុកូរ៉េខាងជើង Kim Kum-yong និង Ri Jing-sik ដែលឈ្នះមេដាយប្រាក់វិញ្ញាសាវាយគូចម្រុះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅ ក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤ អាចប្រឈមនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះការញញឹមអំឡុងថតរូប selfie ជាមួយគូប្រជែងកូរ៉េខាងត្បូង និងម្ចាស់មេដាយមាសចិន នៅលើវេទិកាបំពាក់មេដាយ។
ក្រៅពីកម្រិតការប្រកួតប្រជែងក្នុងលីគ Premier League ក្រុមនីមួយៗ សុទ្ធសឹងតែមានកម្រិតខ្ពស់ ដែលមានការទិញ និងលក់កីឡាករក្នុងតម្លៃថ្លៃជាងលីគដទៃផងដែរ។ ដោយឡែកប្រាក់ថ្លៃពលកម្ម សម្រាប់កីឡាករនីមួយៗ ដែលកំពុងលេងក្នុងក្លិបស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ក៏សុទ្ធសឹងតែមានតម្លៃថ្លៃកប់ពពក លើសលីគកំពូលៗបាល់ទាត់ក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបផ្សេងទៀត។ សម្រាប់រដូវកាល ២០២៤-២៥ នេះ ក្លិប Manchester City បាននាំមុខគេ ជាក្លិបមានកីឡាករទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ តាមពីក្រោយដោយ Manchester United។ ខាងក្រោមនេះ ជាកីឡាករទាំង១០ ដែលទទួលបានថ្លៃនឿយហត់ខ្ពស់បំផុត៖ ១ Kevin de Bruyne ទទួលបានប្រាក់ថ្លៃពលកម្ម ១សប្តាហ៍ ៥២០,០០០ដុល្លារ កីឡាករសញ្ជាតិបែលហ្ស៊ិក បច្ចុប្បន្ននៅសល់កិច្ចសន្យារយៈពេល ១ឆ្នាំ ជាមួយនឹងក្រុមការពារជើងឯក Man City ហើយរូបគេក៏ជាកីឡាករដែលមានប្រាក់ថ្លៃពលកម្មខ្ពស់ជាងគេក្នុង Premier League។ ខ្សែបម្រើរូបគេ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកីឡាករសំខាន់របស់ក្លិប Man City ដែលមិនអាចខ្វះបាន ពីការកម្រិតគុណភាពលេងបាល់ និងការបញ្ជូនបាល់ដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់គេទៅកាន់តំបន់ប្រយុទ្ធ ក្នុងការបញ្ចប់ទីបានជារឿយៗ។ ២ Erling Haaland ទទួលបានប្រាក់ថ្លៃពលកម្ម ១សប្តាហ៍ ៤៨៧,០០០ដុល្លារ ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិន័រវែស ត្រូវបានគេផ្តល់រហស្សនាមថាជាម៉ាស៊ីន រកគ្រាប់បាល់ប្រចាំក្លិប Man City បន្ទាប់ពីបង្ហាញខ្លួនចំនួន ២ រដូវកាល នឹងឈរក្នុងនាមជាកីឡាករស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីច្រើនជាងគេទាំង ២រដូវកាល។ ជាមួយកម្រិតសមត្ថភាព នៃការបញ្ចប់ទីដ៏ពូកែ កាលពីពេលថ្មីៗ ក្លិប Man City បានបន្ថែមប្រាក់ថ្លៃពលកម្មរបស់គេ ហើយបច្ចុប្បន្នរូបគេជាកីឡាករចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ដែលមានប្រាក់ពលកម្មខ្ពស់ក្នុង Premier League។ ៣ Casemiro ទទួលបានប្រាក់ថ្លៃពលកម្ម ១សប្តាហ៍ ៤៥៥,០០០ដុល្លារ កីឡាករសញ្ជាតិប្រេស៊ីលបច្ចុប្បន្ននៅសល់កិច្ចសន្យារយៈពេល ២ឆ្នាំ បន្ថែមទៀត នៅក្នុងក្លិប Manchester United ហើយរូបគេក៏ជាកីឡាករម្នាក់ដែលមានតម្លៃប្រាក់ពលកម្មខ្ពស់ជាងគេក្នុងក្លិងផងដែរ។ យ៉ាងណាកីឡាករខ្សែបម្រើវ័យ ៣២ឆ្នាំ បានបង្ហាញទម្រង់លេងល្អប៉ុន្មានឡើយ ក្នុងរដូវកាលទី២ របស់គេជាមួយក្លិបបិសាចក្រហម ប៉ុន្តែក្នុងរដូវកាលទី៣ របស់គេ នៅការប្រកួត ២លើក ដើមរដូវកាលថ្មីនេះ រូបគេធ្វើបានល្អប្រសើរឡើងវិញ។ ៤ Mohamed Salah ៤៥៥,០០០ដុល្លារ ១សប្តាហ៍ Salah ត្រូវបានចាត់ទុកជាកីឡាករកំពូលមួយរូបនៅក្នុងក្លិប Liverpool ខណៈកិច្ចសន្យានៅសល់ពេល ១ឆ្នាំ ហើយក៏ជាកីឡាករម្នាក់ដែលមានថ្លៃឈ្នួលខ្ពស់ជាងគេប្រចាំក្លិបផងដែរ។ មូលហេតុដែលនាំឱ្យ Salah មានកម្រិតប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ព្រោះតែ រូបគេគឺជាកម្លាំងសំខាន់ក្នុងក្លិប ស្ថិតនៅតំបន់ប្រយុទ្ធ និងជាកីឡាករដែលតែងរកបានគ្រាប់បាល់ ហើយការបង្ហាញ ៣៥០ប្រកួត របស់គេកន្លងទៅ គ្រាប់បាល់ចំនួន ២១២គ្រាប់ បានកើតឡើង។ ៥ Romelu Lukaku ៤២២,០០០ដុល្លារ ១សប្តាហ៍ ទោះមិនបានបង្ហាញខ្លួនលេងក្នុងក្លិប Chelsea ក្នុងប៉ុន្មានរដូវកាលចុងក្រោយក៏ដោយក្តី ហើយតែងតែត្រូវបានផ្តល់ឱ្យខ្ចីជើងទៅកាន់ក្លិបដទៃ Lukaku នៅមានកិច្ចសន្យា ២ឆ្នាំ ជាមួយនឹងក្លិបរហស្សនាមតោខៀវ ចាប់តាំងពីរូបគេចុះកិច្ចសន្យាតាំងពីឆ្នាំ ២០២១ មក។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្លិប SSC Napoli បានយល់ព្រមផ្ទេរយក Lukaku ពីក្លិប Chelsea។ ខាងក្រោមនេះជាកីឡាករ ៥រូប ដទៃផ្សេងទៀត ដែលយកបានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ប្រចាំរដូវកាល ២០២៤-២៥៖ ៦ Raheem Sterling រកបានប្រាក់ ៤២២,០០០ដុល្លារ ក្នុង ១សប្តាហ៍ ពីក្លិប Chelsea ៧ Bruno Fernandes រកបានប្រាក់ ៣៩០,០០០ដុល្លារ ក្នុង ១សប្តាហ៍ ពីក្លិប Manchester United ៨ Jack Grealish រកបានប្រាក់ ៣៩០,០០០ដុល្លារ ក្នុង ១សប្តាហ៍ ពីក្លិប Man City ៩ Bernardo Silva រកបានប្រាក់ ៣៩០,០០០ដុល្លារ ក្នុង ១សប្តាហ៍ ពីក្លិប Man City ១០ Marcus Rashford រកបានប្រាក់ ៣៩០,០០០ដុល្លារ ក្នុង ១សប្តាហ៍ ពីក្លិប Man United៕	ក្របខណ្ឌលីគកំពូលអង់គ្លេស Premier League ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាលីគកីឡាបាល់ទាត់លំដាប់កំពូលលើពិភពលោក ដោយផ្អែកទៅលើកម្រិតនៃការប្រកួតប្រជែង និងមានភាពទាក់ទាញ។ ប្រាក់ឈ្នួលកីឡាករថ្លៃៗ ក៏ជារឿងដ៏គួរចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ។
ឯកសារយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីស្តីពីការគ្រប់គ្រងបំណុលនេះ ត្រូវបានប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្រេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ចុះហត្ថលេខា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ នាថ្ងៃទី២៦ ខែសីហានេះ។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ មានវិសាលភាពគ្របដណ្តប់លើរាល់ប្រតិបត្តិការពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ រួមមានទាំងការខ្ចីប្រាក់ពីគេ, ការឱ្យប្រាក់គេខ្ចី, ការធានារបស់រដ្ឋ, និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យបំណុល រួមទាំងកាតព្វកិច្ចបំណុលជាយថាហេតុ។ សម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីនេះ ក៏តាមដានលើស្ថានភាព និងនិន្នាការនៃបំណុលរបស់វិស័យឯកជន សំដៅរួមចំណែកគ្រប់គ្រងស្ថិរភាពម៉ាក្រូ សេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងរយៈពេលមធ្យម និងវែង។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលបំណងខាងលើ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ បានគោលដៅកំណត់នូវវិធានក្នុងការកៀរគរនិងសម្រិតសម្រាំងធនធានហិរញ្ញវត្ថុ ដែលមានថ្លៃដើម និងហានិភ័យទាប ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទុនវិនិយោគសាធារណៈសរុប ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងបន្តរក្សាបាននូវចីរភាពបំណុលសាធារណៈរយៈពេលមធ្យម និង វែង ព្រមទាំងគាំទ្រការអភិវឌ្ឍមូលបត្ររដ្ឋ ដើម្បីធ្វើពិពិធកម្មប្រភពហិរញ្ញប្បទាន។ ការណ៍នេះនឹងធ្វើឡើងតាមរយៈការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍គន្លឹះមួយចំនួន និងដាក់ចេញនូវបណ្តាវិធានការគន្លឹះជាអាទិភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ។ ឯកសារយុទ្ធសាស្ត្រស្តីពី៖ «ការគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ ២០២៤- ២០២៨» បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់នូវពិតាននៃការខ្ចីប្រចាំឆ្នាំរបស់កម្ពុជា។ ក្នុងនោះ គឺមានការខ្ចីពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងដៃគូអភិវឌ្ឍក្រៅប្រទេសក្នុងរង្វង់ ១,៧ ប៊ីលាន ទៅ ២ ប៊ីលានអេសដេអ៊ែ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ចំពោះ កាលៈទេសៈចាំបាច់ កម្ពុជា អាចបង្កើនការខ្ចីនេះដល់ ២,៥ ប៊ីលានអេសដេអ៊ែ ក្នុងមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែ មិនត្រូវលើសពី ១០ ប៊ីលានអេសដេអ៊ែ (សមមូលនឹង ប្រមាណ ១៣,៥ ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក) ក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំឡើយ។ រីឯ ការបោះផ្សាយលក់មូលបត្ររដ្ឋក្នុងប្រទេស គឺមានក្នុងរង្វង់ ៥០០ ប៊ីលាន ទៅ ១ ទ្រីលានរៀល ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្នុងកាលៈទេសៈចាំបាច់ កម្ពុជាអាចបង្កើនលក់មូលបត្ររដ្ឋដល់ ១,២ ទ្រីលានរៀល ក្នុងមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែ មិនត្រូវលើសពី ៤ ទ្រីលានរៀល (សមមូលនឹង ប្រមាណ ១ ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក) ក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំឡើយ។ ចំពោះការកំណត់ពិតាននៃការធានារបស់រដ្ឋក្នុងការទូទាត់សរុបប្រចាំឆ្នាំចំពោះគម្រោងថ្មី មិនត្រូវលើសពី ១០ភាគ នៃចំណូលថវិកាជាតិនាឆ្នាំកន្លងទៅ (Accumulate of Annual Payment Guarantee of New Projects as of Year N < 10% of Total Domestic Revenue of Year N-1) ។ រដ្ឋ មិនបន្តផ្តល់ការធានាឥណទាន (Credit/Loan Guarantee) ដោយផ្ទាល់ចំពោះវិស័យឯកជនឡើយ។ បើតាមឯកសារយុទ្ធសាស្រ្តដដែល រដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ពិតានសូចនាករបំណុលគន្លឹះៗ ដោយរួមទាំងពិតានសូចនាករចីរភាពបំណុល និងពិតានសូចនាករថ្លៃ និងហានិភ័យបំណុល ដែលត្រូវគ្រប់គ្រង និងតាមដាន ផងដែរ។ ក្នុងនោះ រដ្ឋនឹងតាមដានអនុបាតតម្លៃបច្ចុប្បន្ននៃបំណុលសាធារណៈសរុប ធៀបនឹងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (ផសស)ត្រូវស្ថិតក្រោម ៥៥ភាគរយ។ ចំពោះអនុបាតតម្លៃបច្ចុប្បន្ននៃបំណុលសាធារណៈក្រៅប្រទេស ធៀបនឹង ផសស ត្រូវស្ថិតក្រោម ៤០ភាគរយ ខណៈអនុបាតតម្លៃបច្ចុប្បន្ននៃបំណុលសាធារណៈក្រៅប្រទេស ធៀបនឹងការនាំចេញ ត្រូវស្ថិតក្រោម ១៨០ភាគរយ។ ចំពោះអនុបាតសេវាបំណុលសាធារណៈក្រៅប្រទេស ធៀបនឹង ការនាំចេញ ត្រូវស្ថិតក្រោម ១៥ភាគរយ។អនុបាតសេវាបំណុលសាធារណៈក្រៅប្រទេស ធៀបនឹង ចំណូលថវិកាជាតិ ត្រូវស្ថិតក្រោម ១៨ភាគរយ។ មធ្យមទម្ងន់អត្រាការប្រាក់នៃសន្និធិបំណុលសាធារណៈសរុប ត្រូវស្ថិតក្រោម ៣ភាគរយ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ រយៈពេលមធ្យមដល់ឥណប្រតិទាននៃសន្និធិបំណុលសាធារណៈសរុប ត្រូវមានយ៉ាងតិចរង្វង់ ៨ ឆ្នាំ។ ចំពោះបំណុលដែលត្រូវទូទាត់នៅឆ្នាំបន្ទាប់ ត្រូវស្ថិតក្រោម ១០ភាគរយ នៃសន្និធិបំណុលសាធារណៈសរុប។ រីឯសមាសភាគបំណុលសាធារណៈជាប្រភេទអត្រាការប្រាក់ថេរ ត្រូវមានយ៉ាងតិចរង្វង់ ៩០ភាគរយ នៃសន្និធិ បំណុលសាធារណៈសរុប។ លើសពីនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានកំណត់គោលការណ៍នៃការប្រើប្រាស់ហិរញ្ញប្បទានពីការខ្ចីប្រាក់ពីគេ ផងដែរ។ យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីស្តីពី «ការគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ ២០២៤- ២០២៨» បានបញ្ជាក់ថា ចំពោះហិរញ្ញប្បទានដែលកៀរគរតាមរយៈការខ្ចីពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងដៃគូអភិវឌ្ឍក្រៅប្រទេស ត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់វិនិយោគលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់។ ជាពិសេស ការបង្កើនផលិតភាពផលិតកម្ម, ការជំរុញការតភ្ជាប់, និងការលើកកម្ពស់សមត្ថភាព ប្រកួតប្រជែង ដូចជា៖ ផ្លូវថ្នល់, ស្ពាន, ប្រព័ន្ធស្រោចស្រព, អគ្គិសនី, កំពង់ផែ, ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតនៅ ទីប្រជុំជន, ប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់, ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈសម្រាប់ជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យ ឧស្សាហកម្ម, ឡូជីស្លឹក, ឌីជីថល ជាដើម។ ទន្ទឹមនេះ, គម្រោងវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ ទាំងនោះ ត្រូវមានស្តង់ដា និងគុណភាពខ្ពស់ ស្របតាមគោលការណ៍គ្រឹះនៃការគ្រប់គ្រងការវិនិយោគ សាធារណៈ ព្រមទាំងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការនៃការអភិវឌ្ឍជាតិនៅក្នុងដំណាក់កាលថ្មី។ ពិសេស គម្រោងទាំងនោះ ត្រូវធានាបាននូវចីរភាពសេដ្ឋកិច្ច, សង្គម, បរិស្ថាន, និងភាពធន់ទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ប៉ុន្តែ ចំពោះគម្រោងណាដែលអាចបង្កើតចំណូលដោយផ្ទាល់ ត្រូវអនុវត្តតាមយន្តការឱ្យខ្ចីបន្ត ឬយន្តការផ្សេងទៀតដែលមានកំណត់ក្នុងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន។ ចំពោះ ទុនបានពីការបោះផ្សាយលក់មូលបត្ររដ្ឋក្នុងប្រទេស ត្រូវប្រើប្រាស់ជាអាទិភាពសម្រាប់ ហិរញ្ញប្បទានគម្រោងវិនិយោគសាធារណៈ ស្របតាមច្បាប់ស្តីពីមូលបត្ររដ្ឋ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត ពាក់ព័ន្ធជាធរមាន ព្រមទាំងត្រូវគោរពតាមគោលការណ៍ចីរភាពបំណុលសាធារណៈ។ គម្រោងវិនិយោគ សាធារណៈដែលហិរញ្ញប្បទានដោយទុនបានពីការបោះផ្សាយលក់មូលបត្ររដ្ឋក្នុងប្រទេស ត្រូវតែជា គម្រោងដែលអាចហុចផលចំណេញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ឬហិរញ្ញវត្ថុភ្លាមៗ និង ជាគម្រោងតាមយន្តការ ឱ្យខ្ចីបន្តដែលអាចបង្កើតចំណូលដោយផ្ទាល់ ហើយផ្តល់ផលហិរញ្ញវត្ថុដែលអាចទូទាត់ថ្លៃដើមនៃ ឥណទានបាន ឬផលសេដ្ឋកិច្ចខ្ព។ ដោយឡែក ក្នុងករណីតម្រូវឱ្យមានការឧបត្ថម្ភកជនសម្រាប់គម្រោង និងត្រូវស្ថិតក្នុងភាពទ្រទ្រង់បាននៃថវិកាជាតិ និងក្នុង ឱ្យខ្ចីបន្ត គឺត្រូវមានការគណនាច្បាស់លាស់ និងត្រូវស្ថិតក្នុ ក្របខ័ណ្ឌនៃការធានាបាននូវចីរភាពបំណុលសាធារណៈ ព្រមទាំងប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់គម្រោង។ រដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា «យុទ្ធសាស្ត្រស្តីពីការគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ ២០២៤ - ២០២៨» នេះ គឺជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវ ដើម្បីតម្រង់ទិស និងពង្រឹងវិន័យក្នុងការខ្ចីប្រាក់ពីគេ ការឱ្យប្រាក់គេខ្ចី ការធានារបស់រដ្ឋ និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ បំណុល រួមទាំងកាតព្វកិច្ចបំណុលជាយថាហេតុ ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់ឥណទានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ស័ក្តិសិទ្ធភាព តម្លាភាព គណនេយ្យភាព ចីរភាព និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។ ការណ៍នេះ សំដៅឈានទៅសម្រេចឱ្យបាននូវការគ្រប់គ្រង បំណុលសាធារណៈប្រកបដោយចីរភាព ដែលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការរក្សាស្ថិរភាពគោលនយោបាយសារពើពន្ធ ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការពារសុខភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រទេសក្នុងរយៈពេលវែង។ យោងតាមស្ថិតិព្រឹត្តបត្តិបំណុលសាធារណៈរបស់កម្ពុជា គិតនៅត្រឹមត្រីមាសទី១ បំណុលក្រៅបរទេសរបស់កម្ពុ មានចំនួន១១,០០០លានដុល្លារ។ ទំហំនេះអាចកើនដល់ ១២,២៥២លានដុល្លារ នៅដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។ ប្រាក់ដែលកម្ពុជាខ្ចីពីបរទេស មានភាគច្រើនពីប្រទេសចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងបារាំង។ ផ្អែកតាមការវាយតម្លៃរបស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ស្ថានភាពបំណុលសាធារណៈបច្ចុប្បន្នរបស់កម្ពុជា នៅតែស្ថិតក្នុងភាពអាចគ្រប់គ្រងបាន ។ ពោលគឺ នៅតែមាន «ចីរភាព» និង «ហានិភ័យកម្រិតទាប» ដដែល បើទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ពីការរីករាលដាលនៃវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ និងពីកត្តាខាងក្រៅផ្សេងទៀតក្តី។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ការរក្សាបាននូវចីរភាពបំណុលសាធារណៈនេះ គឺអាស្រ័យដោយកម្ពុជាមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈមួយដ៏រឹងមាំ។ ក្នុងនោះមាន ១.ក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្ត ២.គោលនយោបាយ, យុទ្ធសាស្ត្រ, និងនីតិវិធីគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ៣.សមត្ថភាពស្ថាប័ន និងធនធានមនុស្សគ្រប់គ្រាន់។ និង ៤. គឺកម្ពុជាមានប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យាសម្រាប់ គ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការ និងរក្សាទុកទិន្នន័យ ដើម្បីជាមូលដ្ឋាននៃការវិភាគ និងតាមដានហានិភ័យបំណុល។ល៕ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជាទទួលបានកម្ចី និងជំនួយឥតសំណងថ្មី ពីបរទេស ជាង៤០០លានដុល្លារ នៅឆមាសទី១	រាជរដ្ឋាភិបាលសម្រេចដាក់ឱ្យអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីស្តីពី «ការគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ ២០២៤- ២០២៨» ដើម្បីធានានូវប្រសិទ្ធភាព, ស័ក្តិសិទ្ធភាព, តម្លាភាព, គណនេយ្យភាព, និងចីរភាព នៃការគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ ក៏បូករួមទាំងមូលបត្ររដ្ឋ សំដៅរួមចំណែកក្នុងការបង្កើនល្បឿននៃការធ្វើពិពិធកម្ម សេដ្ឋកិច្ច និងពង្រឹងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះក្នុងការរក្សាបាននូវកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ប្រកប ដោយចីរភាព និងបរិយាប័ន្ន ឆ្ពោះទៅសម្រេចបង្គោលចរឆ្នាំ២០៣០ និងចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០។
លោក គង់ ចាន់ធីណា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាហាប់គីដូកម្ពុជា មានសុទិដ្ឋិនិយមថា នេះ គឺជាការរីកចម្រើន និងវិវឌ្ឍទៅនៃមុខនៃវិស័យកីឡាហាប់គីដូ។ ជាពិសេស ការដណ្ដើមបានមេដាយចំនួន៤០ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជើងឯកពិភពលោក កាលពីដើមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤នេះ បានធ្វើឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស និងប្រជាជន គាំទ្រ និងសប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ «និយាយជាលក្ខណៈរួម ខ្ញុំ សង្កេតឃើញថាទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង ជាពិសេសសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចូលរួមអបអរសាទពីលទ្ធផលរបស់កីឡាករ-កីឡាការិនីយើងនេះ ដណ្ដើមបានជោគជ័យជូនជាតិដែរ។ ចំណែកថ្នាក់ក្រសួង គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា ក៏អបអរសាទដែរ។ រីឯសហព័ន្ធយើង ក៏មិននឹកស្មានថាក្រុមកីឡាករ-កីឡាការិនី ចេញទៅប្រកួតបានលទ្ធផលល្អ ព្រោះជាលើកទី១ ដែលយើងបញ្ជូនកីឡាករ-កីឡាការិនី ទៅប្រកួត។ ពួកគាត់ធ្វើបានល្អ។»។ លោក គង់ ចាន់ធីណា បាននិយាយដូច្នេះ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងចំណោមសញ្ញបត្របញ្ជាក់ពីខ្សែក្រវ៉ាត់នេះ កីឡាករ-កីឡាការិនីហាប់គីដូកម្ពុជា ដែលទទួលបានសញ្ញាប័ត្រខ្មៅពីសហព័ន្ធកីឡាហាប់គីដូអន្ដរជាតិ មានដូចជា៖ កីឡាករ សឿម សុបញ្ញា សញ្ញាប័ត្រខ្មៅ ១ដាន់, កីឡាករ ពេជ្រ ចន្ទរស្មី ២ដាន់, កីឡាករ ភិន មុន្នីរតន៍ សញ្ញាប័ត្រខ្មៅ ១ដាន់, កីឡាករ គង់ម៉ូណា មិថុរ៉ា ទទួលបានសញ្ញាបត្រខ្មៅ ៣ដាន់ និងកីឡាការិនី គង់ម៉ូណា ជេស៊ីកា ទទួលបានសញ្ញាបត្រខ្មៅ ២ដាន់៕	សហព័ន្ធកីឡាហាប់គីដូកម្ពុជា បានរៀបចំពិធីប្រគល់សញ្ញាប័ត្របញ្ជាក់ទៅដល់អត្តពលិកកម្ពុជា នៅទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOCC) នាថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ សញ្ញាប័ត្រ ដែលទទួលស្គាល់ពីសហព័ន្ធកីឡាហាប់គីដូអន្ដរជាតិ ផ្តល់ជូនម្ចាស់ខ្សែក្រវ៉ាត់ទាំង ១០នាក់ មានដូចជា ខ្សែក្រវាត់ខ្មៅ ១ដាន់ ចំនួន ៤នាក់, ខ្សែក្រវាត់ខ្មៅ ២ដាន់ ២នាក់, ខ្សែក្រវាត់ខ្មៅ ៣ដាន់ ៣នាក់ និងខ្សែក្រវាត់៦ដាន់ម្នាក់។
ពេលញ៉ាំបាយរួចក៏ចូលគេងភ្លាម ប្រសិនបើយើងចូលគេងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីញ៉ាំរួច ដំណើរការរំលាយអាហារក្នុងក្រពះនឹងប៉ះពាល់ ដោយហេតុនេះវានឹងបង្កើនបន្ទុកលើក្រពះ និងពោះវៀន ដែលបណ្តាលឱ្យខូចស្រទាប់ក្រពះ។ ដំណើរការនៃការរំលាយអាហារជាធម្មតាចំណាយពេល 30-60 នាទី។ បើអ្នកចូលគេងភ្លាម អ្នកនឹងបង្កឱ្យមានការខូចខាតខ្លះដល់រាងកាយដោយចៃដន្យ។ ដូច្នេះហើយ អ្នកត្រូវរង់ចាំប្រហែល ១៥ ទៅ ២០ នាទីក្រោយពេលញ៉ាំអាហារមុនពេលគេង! គេងយូរពេក ពេលវេលាគេងមិនគួរយូរពេកទេ មនុស្សជាច្រើនតែងតែចូលគេងយឺត ការគេងពេលថ្ងៃមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវទេ ពេលខ្លះត្រូវចំណាយពេលគេងថ្ងៃរហូតដល់ 4 ឬ 5 ម៉ោង។ ការគេងបែបនេះធ្វើឱ្យខូចសុខភាពរាងកាយ, គុណភាពនៃការគេងនៅពេលយប់ត្រូវបានកាត់បន្ថយ ដូច្នេះ ពេលវេលាសម្រាប់គេងខ្លីក្នុងពេលថ្ងៃត្រូវគ្រប់គ្រងឱ្យបានសមស្រប។ ជៀសវាងការគេងយូរពេក ជាទូទៅ អ្នកគួរតែកំណត់ពេលគេងពី ២០ នាទី ទៅកន្លះម៉ោង ដែលនេះមិនត្រឹមតែជួយបំប៉នខួរក្បាលរបស់អ្នកប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមិនប៉ះពាល់ដល់ដំណេករបស់អ្នកនៅពេលយប់ទៀតផង ព្រោះការគេងពេលថ្ងៃយូរ។ ដេកអង្គុយ មនុស្សជាច្រើនដែលធ្វើការនៅក្នុងការិយាល័យគឺធ្លាប់គេងនៅពេលរសៀល។ នេះធ្វើឱ្យចង្វាក់បេះដូងរបស់អ្នកថយចុះដោយចៃដន្យនៅពេលអ្នកគេង បរិមាណសរសៃឈាមនឹងកើនឡើង ហើយល្បឿននៃឈាមរត់ក្នុងរាងកាយក៏នឹងថយចុះផងដែរ។ វាអាចបណ្តាលឱ្យវិលមុខ និងធីងធោងបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង។ មនុស្សចាស់ និងមនុស្សដែលមានមុខងារបេះដូងខ្សោយ ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។ លើសពីនេះ មនុស្សជាច្រើនមានទម្លាប់គេងដោយដៃលើតុរបស់ពួកគេ តាមពិតទម្លាប់នេះមិនល្អទាល់តែសោះ។ ព្រោះប្រសិនបើរឿងនេះកើតឡើងជាទៀងទាត់ វាអាចបង្កជារោគសញ្ញាដូចជាវិលមុខយ៉ាងងាយ ហើយនៅពេលដែលស្ថានភាពនេះមានរយៈពេលយូរ វានឹងធ្វើឱ្យខូចទ្រង់ទ្រាយឆ្អឹងខ្នង និងរឹងនៃឆ្អឹងខ្នងមាត់ស្បូន ដេកផ្កាប់មុខ ទីតាំងដេកនេះខុសខ្លាំងពេលភ្ញាក់ពីដំណេកនឹងស្ពឹក។ ការសិក្សាដែលពាក់ព័ន្ធបានបង្ហាញថា ការគេងបែបនេះសង្កត់លើក្រពះនឹងធ្វើឱ្យចង្វាក់បេះដូងដើរយឺត សរសៃឈាមរីកធំ ហើយបន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង មនុស្សមិនត្រឹមតែមានអារម្មណ៍វិលមុខ និងស្រាលក្បាលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានបញ្ហាស្បែកស្លេកទៀតផង។ តើត្រូវដេកពេលថ្ងៃរយៈពេលប៉ុន្មានគ្រប់គ្រាន់? អ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Guangzhou Medical University ធ្លាប់បានធ្វើការសិក្សាមួយ ដែលបានវិភាគទិន្នន័យស្រាវជ្រាវជាង 20 នៃមនុស្សចំនួន 310,000 ។ ក្នុងចំនោមពួកគេ 39% មានទម្លាប់ដេកថ្ងៃ។ តាមរយៈការវិភាគ គេបានរកឃើញថាមានភាពខុសគ្នារវាងអ្នកដែលគេងថ្ងៃនិងអ្នកដែលមិនគេង និងអ្នកដែលគេងយូរនិងខ្លី។ រយៈពេលគេង > 60 នាទីត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការកើនឡើងហានិភ័យ 30% នៃការស្លាប់ដោយសារមូលហេតុទាំងអស់ និង 34% បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។ រយៈពេលគេង <60 នាទីមិនបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងនោះទេ។ ការគេងប្រហែល 45 នាទីអាចធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវការគេងមិនលក់នៅពេលយប់ និងសុខភាពបេះដូង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ការគេងថ្ងៃនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់រាងកាយ និងចិត្ត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពេលគេងថ្ងៃ យើងក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើរឿងខាងក្រោមផងដែរ។
ដំបូងនៅពេលដែលប៉ាម៉ាក់លេងទូរស័ព្ទនៅមុខកូនច្រើន នឹងធ្វើឲ្យគ្មានពេលកំដរកូន ហើយអប់រំកូនឡើយ។ ពេលវេលាទាំងនោះនឹងប្រែជាតិចជាងពេលដែលអ្នកលេងទូរស័ព្ទ។ យូរទៅនឹងធ្វើឲ្យអ្នកនិងកូនគ្មានពេលសម្រាប់និយាយគ្នាឡើយ។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យកូនមានអារម្មណ៍ឯកកោរ ព្រមទាំងអាចកើតមានជំងឺផ្លូវចិត្តទៀតផង។ ម្យ៉ាងទៀត ពេលដែលកូនឃើញប៉ាម៉ាក់គ្មានពេលសម្រាប់គេ នោះគេនឹងអាចយំរករឿងដើម្បីបង្វែលចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកមកលើខ្លួនគេវិញ។ នៅពេលនោះអ្នកនឹងអាចបញ្ចេញកំហឹងដាក់កូន ថែមទាំងអាចមួលម៉ៅព្រោះកូនមករំខានអ្នក ដោយអាចប្រើអំពើហឹង្សា ឬស្រែកដាក់កូន។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យកូនកាន់តែខ្លាចអ្នក ធ្វើឲ្យជំងឺផ្លូវចិត្តគេកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ចុងក្រោយ កូនអាចនឹងរៀនតាមអ្នក ដោយលេងតែទូរស័ព្ទ មិនខំរៀនទេ។ ដូចនេះ កូននឹងអាចក្លាយជាក្មេងដែលមានប្រាជ្ញាខ្សោយ ព្រោះតែមាតាបិតាមិនយកចិត្តទុកដាក់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីមូលហេតុដែលអ្នកម្តាយ និងលោកប៉ាមិនគួរលេងទូរស័ព្ទច្រើននៅចំពោះមុខកូន។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរចនាសម្ព័ន្ធ និងទិន្នន័យមន្រ្តីរាជការចូលក្នុងប្រព័ន្ធនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែលក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ចាប់ផ្ដើមអនុវត្តលើក្នុងវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាល បានសម្រេចលទ្ធផលបណ្ដើរៗហើយ។ កិច្ចប្រជុំពិនិត្យវឌ្ឍនភាពប្រចាំខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ របស់ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បង្ហាញថា អង្គភាពអប់រំដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរចនាសម្ព័ន្ធ និងទិន្នន័យមន្រ្តីក្នុងប្រព័ន្ធរួចរាល់បានចំនួន ៧ ៨១៣ អង្គភាពអប់រំ នៃ៧ ៩២៦ ស្មើនឹង ៩៨.៥៧ភាគរយ។ ដោយឡែក វិស័យសុខាភិបាលវិញ សម្រេចបាន ៦៨.៩៣ភាគរយ ដោយក្នុងនោះមូលដ្ឋានសុខាភិបាល ដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរចនាសម្ព័ន្ធ និងទិន្នន័យមន្រ្តី មានចំនួន ១ ០៦៧ នៃ ១ ៥៤៨ មូលដ្ឋានសុខាភិបាល។ បើតាមក្រសួងមុខងារសាធារណៈ គោលបំណងនៃការរៀបចំប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរចនាសម្ព័ន្ធ និងទិន្នន័យមន្រ្តីរាជការក្នុងវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាលចូលក្នុងប្រព័ន្ធ គឺជាប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា និងជាមធ្យោបាយសម្រាប់ប្រមូលទិន្នន័យរចនាសម្ព័ន្ធអង្គភាពអប់រំ និងសុខាភិបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងមន្រ្តីបម្រើការងារតាមអង្គភាពនីមួយៗ។ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនេះ ដើម្បីមានមូលដ្ឋានទិន្នន័យច្បាស់លាស់យកមកវិភាគ ក្នុងការពង្រាយមន្រ្តី ការប្រើប្រាស់មន្រ្តី ការជ្រើសរើសមន្រ្តី ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ តាមរយៈការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនេះ នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាព និងសមិទ្ធកម្មស្ថាប័ន ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពវិស័យអប់រំ ជាពិសេសពីថ្នាក់មតេយ្យសិក្សាដល់បឋមសិក្សា និងលើកកម្ពស់គុណភាពវិស័យសុខាភិបាល។ នេះបើតាមក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ដែលមានតួនាទីធ្វើកិច្ចការនេះ៕	គិតមកត្រឹមខែសីហានេះ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរចនាសម្ព័ន្ធ និងទិន្នន័យមន្រ្តីរាជការចូលក្នុងប្រព័ន្ធនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក្នុងវិស័យអប់រំ សម្រេចបាន ៩៨.៥៧ភាគរយ ខណៈវិស័យសុខាភិបាល បានត្រឹម ៦៨.៩៣ភាគរយ។ ការធ្វើបច្ចុប្បន្ននេះ នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាព និងសមិទ្ធកម្មស្ថាប័ន ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាល។
ថ្លែងនៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅក្រុង Halifax នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា ចាស្ទីន ទ្រូដូ បានបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តលើទំនិញនាំចូលពីចិន គឺដើម្បីដោះស្រាយជាមួយនឹងអ្វីដែលរដ្ឋបាលក្រុងអូតាវ៉ាហៅថា ភាពលើសចំណុះដោយចេតនារបស់ទីក្រុងប៉េកាំង។ លោកបានចោទប្រកាន់ចិនថា«មិនលេងតាមច្បាប់ដូចគ្នា»។ ស្ថានទូតចិនប្រចាំទីក្រុងអូតាវ៉ាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះជាសកម្មភាពគាំពារនិយម ដែលមានចរិកលក្ខណៈបែបនយោបាយ ហើយមិនខ្វាយខ្វល់ពីច្បាប់របស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO)។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុមហ៊ុនផលិតក្នុងស្រុកកាណាដា បានគាំទ្រទាំងស្រុង។ លោក Flavio Volpe ប្រធានសមាគមអ្នកផលិតគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា ៖« យើងមានអារម្មណ៍ថាមានការបញ្ជាក់ និងការលើកទឹកចិត្ត។ ចូរចាប់ផ្តើមភារកិច្ចការពារទីផ្សាររបស់យើងជាមួយនឹងការច្នៃប្រឌិត និងការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏ល្អបំផុត»។ ចិនជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំទី២ របស់កាណាដាបន្ទាប់ពីអាម៉េរិក។ នៅកំពង់ផែ Vancouver ដែលជាកំពង់ផែធំបំផុតរបស់កាណាដា បានឃើញនូវចំនួននៃការនាំចូលរថយន្តពីចិនកើនឡើង ៤៦០ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២៣ នៅពេលក្រុមហ៊ុន Tesla បានចាប់ផ្តើមនាំចេញរថយន្តអគ្គិសនីដែលផលិតនៅក្នុងទីក្រុងសៀងហៃទៅទីនេះ។ កាណាដាកំពុងព្យាយាមដាក់បញ្ចូលខ្លួនមួយផ្នែកទៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់រថយន្តអគ្គិសនីសកល។ ទីក្រុងអូតាវ៉ាស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងពីឧស្សាហកម្មរថយន្តក្នុងស្រុក ក្នុងការបង្កើតរបាំងការពាររថយន្តអគ្គិសនីដែលផលិតដោយចិន។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ទ្រូដូ បានអះអាងថា លោកនឹងបន្តធ្វើការជាមួយអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងទៀត ដើម្បីធានាថាអតិថិជនទូទាំងពិភពលោកមិនត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយការអនុវត្តមិនចូលរួមទីផ្សារ (Non-Market)។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលរូបនេះថ្លែងថា ៖«អ្វីដែលសំខាន់នោះគឺថា យើងកំពុងអនុវត្តគោលនយោបាយពន្ធគយក្នុងពេលដំណាលគ្នា និងស្របជាមួយនឹងសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងទៀតនៅជុំវិញពិភពលោក»។ កាលពីខែឧសភា ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន បានប្រកាសដំឡើងពន្ធ ៤ដងលើរថយន្តអគ្គិសនីពីចិន ដល់ជាង១០០ភាគរយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការអនុវត្តត្រូវបានពន្យារពេលរហូតដល់ខែកញ្ញា។ ប្រភព Reuters បានលើកឡើងថា អាមេរិកទំនងអាចនឹងកែសម្រួលពន្ធគយឱ្យមានភាពធូរស្រាលជាងមុនក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ កាលពីខែមុន សហភាពអឺរ៉ុបក៏មានគ្រោងដាក់ពន្ធពី ១៧,៤ភាគរយទៅ ៣៧,៦ ភាគរយលើរថយន្តអគ្គិសនីដែលនាំចូលពីចិន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីទទួលបានមតិកែលម្អពីភាគីពាក់ព័ន្ធរួចមក នៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា គណៈកម្មការអឺរ៉ុប (EC) បានប្រកាស កែសម្រួលពន្ធនាំចូលដែលបានស្នើឡើង។ ដូច្នោះហើយ អត្រាពន្ធដែលនឹងត្រូវដាក់លើរថយន្ត Tesla ផលិតនៅចិនចិននឹងថយចុះពី ២០,៨ភាគរយទៅ ៩ភាគរយ។ ក្រុមហ៊ុនចិនមួយចំនួនដូចជា៖ BYD ត្រូវបានកាត់បន្ថយពី ១៧,៤ភាគរយទៅ ១៧ភាគរយ, Geely ១៩,៩ភាគរយទៅ ១៩,៣ភាគរយ និង SAIC ពី ៣៧,៦ភាគរយទៅ ៣៦,៣ភាគរយ។ ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តនៅសេសសល់ដោយទទួលយកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបក្នុងការស៊ើបអង្កេតប្រឆាំងនឹងការឧបត្ថម្ភធន នឹងត្រូវទទួលរងនូវអត្រាពន្ធ ២១,៣ភាគរយ។ ក្រុមហ៊ុនដែលបដិសេធនឹងត្រូវបង់ពន្ធ ៣៦,៣ភាគរយ។ ក្រៅពីរថយន្តអគ្គិសនី កាណាដាក៏បានប្រកាសយកពន្ធ ២៥ភាគរយលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូមដែលនាំចូលពីចិនដែរ។ ប្រទេសនេះក៏កំពុងពិចារណាលើការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមលើបន្ទះឈីប និងបន្ទះស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទីពីររបស់ពិភពលោក ប៉ុន្តែមិនបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតទេ៕	កាណាដាបានប្រកាសថានឹងយកពន្ធ ១០០ភាគរយលើរថយន្តអគ្គិសនីដែលនាំចូលពីចិនចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា។ ទន្ទឹមនេះ កាណាដា បន្ថែមពន្ធចំនួន ២៥ភាគរយ លើដែក និងអាលុយមីញ៉ូមនាំចូលពីចិនផងដែរ។
ដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរ នឹងត្រូវចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា នា៦ព្រឹក កីឡាករ នឹងចេញដំណើរទៅខេត្តសៀមរាប។ លុះចូលដល់ម៉ោង ៤រសៀល នឹងមានសន្និសីទសារព័ត៌មាន ដោយអ្នកគាំទ្រប្រដាល់គុនខ្មែរ អាចចូលថតជាមួយកីឡាករ បាន។ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា កីឡាករ ចេញដំណើរទស្សនាប្រាសាទបុរាណនិងថតរូបចម្លាក់ក្បាច់គុនខ្មែរនៅប្រាសាទអង្គរវត្ត និងបាយ័ន អមដោយអ្នកជំនាញបុរាណវិទ្យា។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនោះ នាពេលរសៀល កីឡាករធ្វើដំណើរជិះកង់ ឬទស្សនាសួនរុក្ខជាតិអង្គរ និងទស្សនាថ្ងៃលិចនៅលើភ្នំបាខែង។ ចំណែកថ្ងៃទី ២៩ ខែសីហា កីឡាករ ចេញដំណើរទៅកាន់សារមន្ទីរមួយចំនួន មុននឹងធ្វើដំណើរត្រឡប់មកកាន់ភ្នំពេញ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរនៅតំបន់អង្គរ រៀបចំដោយអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា នៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា សហការជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា និងសមាគមក្លឹបទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប និងឧបត្ថម្ភគាំទ្រដោយសណ្ឋាគារ Memoire Palace Resort & Spa និងភោជនីយដ្ឋានម៉ែឌី ស្ថិតក្នុងខេត្តសៀមរាប៕	អ្នករៀបចំកម្មវិធី និងកីឡាករ-កីឡាការិនី សុទ្ធតែយល់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ គឺជាកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយ និងស្វែងយល់ពីគុនបុរាណខ្មែរ ដែលឆ្លាក់តាមប្រាសាទនានា នៅតំបន់អង្គរ។
កីឡាករចូលសញ្ជាតិទាំង៣រូប រួមមាន យូឌៃ អូកាវ៉ា របស់ភ្នំពេញក្រោន មីហ្ស៊ូណូ ហ៊ីការ៉ុ សញ្ជាតិដើមជប៉ុន របស់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង និង កាន់ ម៉ូ ដែលមានសញ្ជាតិដើមអាហ្វ្រិកខាងត្បួង របស់ វិសាខា។ ដោយឡែកកីឡាករកូនកាត់ មាន ថេឡរ នីកូឡាស់ (ខ្មែរ-អាម៉េរិក) របស់ស្វាយរៀង និង លីម លោកាថុង (ខ្មែរ-នូវែលសេឡង់) របស់ក្លិប Melville United នៃលីគកំពូលនូវែលសេឡង់។ កីឡាករទាំង៥នេះ សុទ្ធតែបង្ហាញភាពលេចធ្លោក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ ជាពិសេសកីឡាករវ័យ១៧ឆ្នាំ លីម លោកាថុង ដែលធ្វើបានល្អនៅតំបន់បម្រើនៅពេលលេងឱ្យក្រុម U19 កម្ពុជា កន្លងមក។ សមាសភាពកីឡាករទាំង២៤រូបរបស់ក្រុមរហស្សនាមគោព្រៃកម្ពុជា ដើម្បីត្រៀមជួបស្រីលង្កាទាំងពីរជើង ក្នុងវគ្គជម្រុះ AFC Asian Cup ឆ្នាំ ២០២៧ នៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត មាន៩រូបមកពីក្លិបស្វាយរៀង ៧រូបពីវិសាខា ៤រូបពីភ្នំពេញក្រោន បឹងកេត២រូប ដង្កោសែនជ័យ១រូប និង Melville United ១រូប។ ជំនួបជើងទី១ នឹងធ្វើឡើងនៅកីឡដ្ឋានអន្តរជាតិ Racecourse របស់ស្រីលង្កា នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា វេលាម៉ោង ៣ និង៤៥ នាទីល្ងាច (ម៉ោងនៅកម្ពុជា) នៅជើងទី២ នៅកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក នៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា វេលាម៉ោង ៧យប់។ កីឡាករទាំង២៤រូបរបស់លោកគ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន Delmas មានដូចជា៖ អ្នកចាំទី៖ ហ៊ុល គឹមហ៊ុយ (វិសាខា) វីរៈ ដារ៉ា (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) និង ថា ច័ន្ទឬទ្ធី (បឹងកេត) ខ្សែការពារ៖ អ៊ន ចាន់ប៉ូលីន (ភ្នំពេញក្រោន) យ៉ើ ម៉ូស្លីម (ភ្នំពេញក្រោន) សឿយ វិសាល (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) សារ៉េត គ្រីយ៉ា (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) មីហ្ស៊ូណូ ហ៊ីការ៉ុ (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) កាន់ ម៉ូ (វិសាខា) ស៊ិន សុផាណាត់ (វិសាខា) អ៊ុក សុវណ្ណ (វិសាខា) ខ្សែបម្រើ៖ យូឌៃ អូកាវ៉ា (ភ្នំពេញក្រោន) ណុប ដេវីត (បឹងកេត) ប៊ីន ចន្ថាធារី (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) ថេឡរ នីកូឡាស់ (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) គឹម សុខយុទ្ធ (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) ស៊ិន សុវណ្ណមករា (វិសាខា) លីម លោកាថុង (Melville United) ខ្សែប្រយុទ្ធ៖ លឹម ពិសុទ្ធ (ភ្នំពេញក្រោន) ញាណ សុស៊ីដាន (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) មិន រតនៈ (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) ផាន សុផេន (វិសាខា) សារ ទី (វិសាខា) និង ហាវ សុខនេត្រ (ដង្កោសែនជ័យ)៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) បានបង្ហាញសមាសភាពកីឡាករជម្រើសជាតិចំនួន២៤រូប ដើម្បីប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ត្រៀមការប្រកួតជម្រុះ AFC Asian Cup ឆ្នាំ ២០២៧ ទល់នឹងក្រុមស្រីលង្កា។ ចំណោមកីឡាករ២៤រូប គ្រូបង្វឹកលោក Felix Delmas បានកោះហៅកីឡាករចូលសញ្ជាតិ៣រូប រួមជាមួយកីឡាករកូនកាត់២រូប។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបារាំង៖ មេ Telegram ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ក្រោយការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបារាំងនៅពេលកន្លងមក លោកប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានប្រកាសពីការចាប់ខ្លួនមេ Telegram ជាលើកដំបូង នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ដោយចាត់ទុកជានីតិវិធីតុលាការសុទ្ធសាធ។ «ការចាប់ខ្លួននាយកប្រតិបត្តិ Telegram លើដែនដីបារាំង ជាផ្នែកមួយនៃការស៊ើបអង្កេតតុលាការ»។ លោកប្រធានាធិបតីបានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងសំណេរលើបណ្តាញសង្គម X ដោយបន្តការពារយ៉ាងមុតមាំថា ការចាប់ខ្លួននោះ មិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកម៉ាក្រុងបានអះអាងថា វាជាសេចក្តីសម្រេចរបស់ចៅក្រម។ ប្រទេសលោកខាងលិច និងរុស្ស៊ី មានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសយ៉ាងខ្លាំង ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើង។ លោក Pavel Durov ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅអាកាសយានដ្ឋាន Le Bourget នៅក្រៅក្រុងប៉ារីស បន្ទាប់ពីត្រលប់ អាស៊ែបៃហ្សង់។ ចំណែកនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ រដ្ឋអាជ្ញាប្រចាំនៅទីក្រុងបារីស លោកស្រី Laure Beccuau ង ក៏បានបញ្ជាក់ស្រដៀងនឹងលោក ម៉ាក្រុងដែរ។ បើតាមរដ្ឋអាជ្ញារូបនេះ ការចាប់ខ្លួន សហស្ថាបនិក Telegram គឺធ្វើឡើងដោយសារសង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌជាច្រើនដូចជា ការទូទាត់ខុសច្បាប់, ការជួញដូរផ្លូវភេទលើកុមារ, ការជួញដូរគ្រឿង, ការឆបោក, ការលាងលុយកខ្វក់ និងការផ្តល់សេវាកម្មរូបិយប័ណ្ណគ្រីតូ ដល់ឧក្រិដ្ឋជនជាដើម។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ នាយកប្រតិបត្តិ Telegram អាចត្រូវបានឃុំខ្លួនដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា។ ជុំវិញការចាប់ខ្លួនលោក Pavel Durov លោក Elon Musk បានចាត់ទុកសិទ្ធិសេរីភាពនៅអឺរ៉ុប កំពុងស្ថិតក្រោមការវាយប្រហារ។ លោក Pavel Durov ជាអ្នកធុរកិច្ចមួយរូប ដែលទទួលបានសញ្ជាតិអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បន្ថែមពីរុស្ស៊ី។ ក្នុងនាមជាប្រជាជនខ្លួន អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមបានស្នើទៅបារាំង ដើម្បីអាចផ្តល់សេវាប្រឹក្សាចាំបាច់ដល់លោក Pavel Durov មហាសេដ្ឋីមានទ្រព្យប្រមាណ ១៥,៥ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ សូមបញ្ជាក់ថា Telegram ជាបណ្តាញសង្គមដ៏មានប្រជាប្រិយមួយ ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់ជិត ១ពាន់លានគណនី។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាជាបណ្តាសង្គមមួយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាច្រើននៅអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី៕	ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា បានបញ្ជាក់ជាលើកដំបូងពីការចាប់ខ្លួន លោក Pavel Durov សហស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិបណ្តាញសង្គម Telegram។ រដ្ឋអាជ្ញាបារាំង អះអាងថា ការចាប់ខ្លួនមេ Telegram ជាផ្នែកមួយនៃការស៊ើបអង្កេតបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ពាក់ព័ន្ធផ្លូវភេទលើកុមារ, ការជួញដូរថ្នាំញៀន និងព័ត៌មានទូទាត់ប្រាក់មិនត្រឹមត្រូវ។
ស្ថានឯកអគ្គរាជទូត្រទេសថៃប្រចាំកម្ពុជាបានរៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពី«ការលើកកម្ពស់កិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម : ស្វែងយល់អំពីច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងការងារគយនៅកម្ពុជា» នៅសណ្ឋាគារ Oakwood Premier Phnom Penh នារសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។ លោក Cherdkiat Atthakor ឯកអគ្គរាជទូតថៃប្រចាំកម្ពុជា បានចាត់ទុកសិក្ខាសាលានេះ ជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីរបស់ស្ថានទូតថៃក្នុងការគាំទ្រធុរកិច្ចថៃនៅកម្ពុជា ដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្មតាមរយៈការចែករំលែកចំណេះដឹងនិងការអនុវត្តល្អៗ។ ជាពិសេសក្នុងប្រតិបត្តិការគយនៅតាមព្រំដែន និងបង្កើនទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជានិងថៃ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អគ្គនាយកគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា។ នៅក្នុងសិក្ខាសាលានេះ លោក គុណ ញឹម ដែលជាអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ជាមួយប្រទេសថៃ ស្តីពី «ទំនិញឆ្លងកាត់» ដើម្បីជួយសម្រួលបន្ថែមទៀតដល់ចរាចរណ៍ទំនិញឆ្លងកាត់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ជាមួយគ្នាលោករដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានរំលេចពីសារៈសំខាន់នៃសិក្ខាសាលាក្នុងការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់ធុរជន ដែលប្រកបអាជីវកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពនាំចេញ-នាំចូលទំនិញរវាងប្រទេសទាំងពីរ អំពីច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិ ពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តនីតិវិធីគយ។ ជាពិសេសគឺនីតិវិធីគយក្នុងការសម្រួលពាណិជ្ជកម្មដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្តនាពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ ស្របតាមវិធានការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ « ការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងរបស់ផ្នែកឯកជនជាកត្តាដ៏ចម្បងក្នុងការលើកកម្ពស់បរិយាកាសធុរកិច្ចនៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាក្នុងការលើកកម្ពស់អនុលោមភាពក្នុងការអនុវត្តនីតិវិធីគយ ឈានដល់ការទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាអតិបរមាពីវិធានការសម្រួលពាណិជ្ជកម្មនានាផ្ដល់ដោយអគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា (អគរ)» ។ នេះជាបញ្ជាក់របស់លោក គុណ ញឹម ដែលបានលើកទឹកចិត្តឱ្យតំណាងវិស័យឯកជនខិតខំស្វែងយល់ និងអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនូវកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនក្រោមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ស្ដីពីគយនិងបទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធ និងប្រើប្រាស់យន្តការភាពជាដៃគូគយ-ផ្នែកឯកជន ដើម្បីជំរុញកែលម្អបរិយាកាសធុរកិច្ចនៅកម្ពុជាឱ្យបានកាន់តែប្រសើរឡើងទៀត។ គួរជម្រាបថា ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកម្ពុជា-ថៃបានឡើងដល់កម្រិត «ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ» ក្នុងអំឡុងពេល សម្តេចហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ ប្រទេសជិតមួយនេះ គឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំលំដាប់ទី៤របស់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីចិន អាម៉េរិក និងវៀតណាម។ ពោលក្នុងរយៈពេល៧ខែមកនេះ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា-ថៃ សម្រេចរួមគ្នាបានប្រមាណ ២៤០០លានដុល្លារ កើន៨,៦ភាគរយ ធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០២៣៕	រដ្ឋបាលគយកម្ពុជា និងរដ្ឋបាលគយថៃ បានឯកភាពគ្នាសម្រួលបន្ថែមទៀតលើការចរាចរទំនិញឆ្លងកាត់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ការណ៍នេះ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ស្តីពី «ទំនិញឆ្លងកាត» រវាងលោក គុណ ញឹម អគ្គនាយកគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ជាមួយរដ្ឋបាលគយប្រទេសថៃ នាថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។
លោក Eriksson អតីតអ្នកចាត់ការបាល់ទាត់សញ្ជាតិស៊ុយអែត ធ្លាប់មានប្រវត្តិដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០១ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៦។ ការទទួលមរណភាពរបស់លោក Eriksson ព្រោះតែជំងឺមហារីកលំពែង ដែលលោកបានព្យាយាមប្រយុទ្ធប្រឆាំងរយៈពេលច្រើនឆ្នាំរួចមកហើយ។ ចំពោះការបាត់បង់ធនធានដ៏សំខាន់ក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ លោក Infantino បានបង្ហាញអារម្មណ៍សោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលបានឮដំណឹងមរណភាព និងថែមទាំងសរសើរដល់សមិទ្ធផលរបស់លោក Eriksson បានកសាងអំឡុងពេលលោកនៅមានជីវិត។ «នៅពេលដែលខ្ញុំទទួលបានដំណឹងពីមរណភាពរបស់លោក Sven Goran Eriksson ខ្ញុំពិតជាសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង។ នៅក្នុងនាមជាគ្រូបង្វឹក លោក Sven Goran ស័ក្តិសមខ្លាំងណាស់ជាអ្នកច្នៃប្រឌិត និងជាអ្នកការទូតដ៏ពិតប្រាកដមួយរូបសម្រាប់ការប្រកួតដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់យើង []។ ក្នុងនាមជាកីឡាករបាល់ទាត់មួយរូប លោកតែងតែដឹកនាំដោយភាពរីករាយ និងស្នាមញញឹមជានិច្ច។ តំណាងឱ្យ FIFA និងសមាគមបាល់ទាត់ពិភពលោកទាំងអស់ ខ្ញុំសូមចូលរួមរំលែកទុក្ខដ៏ក្រៀមក្រំដល់ក្រុមគ្រួសារ និងមិត្តភក្តិរបស់លោក Sven Goran ក្នុងពេលដ៏លំបាកមួយនេះ។»។ នេះបើតាមបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមពីសំណាក់លោក Gianni Infantino។ នៅក្នុងអាជីពជាអ្នកចាត់ការដដែលទៀតសោត លោក Eriksson ធ្លាប់បានដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិចំនួន ៤ នៅតាមទ្វីបផ្សេងៗគ្នាលើពិភពលោក ដោយរួមមាន អង់គ្លេស ទ្វីបអឺរ៉ុប, ម៉ិកស៊ិក ទ្វីបអាម៉េរិកខាងជើង, កូតឌីវ័រ ទ្វីបអាហ្វ្រិក និងហ្វីលីពីន ទ្វីបអាស៊ី។ កាលឆ្នាំ ២០០១ ក្នុងនាមជាគ្រូបង្វឹកក្រុមអង់គ្លេសថ្មី ដោយចូលជំនួសតំណែងលោក Kevin Keegan ដើម្បីក្លាយជាគ្រូបង្វឹកអន្តរជាតិដំបូងដឹកនាំក្រុមអង់គ្លេស លោកបានដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស ចូលរួមការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ចំនួន ២លើក ក្នុងឆ្នាំ ២០០២ និង ២០០៦។ ការឈ្នះដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតរបស់លោកគឺឈ្នះទល់នឹងក្រុមអាល្លឺម៉ង់ លទ្ធផល ៥-១ អំឡុងការប្រកួតធ្វើឡើងក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ និងបានធ្វើឱ្យលោកមានឈ្មោះល្បីល្បាញ។ បុរសវ័យ ៧៦ឆ្នាំ សញ្ជាតិស្វ៊ីសក៏ធ្លាប់បានដឹកនាំក្រុមស្ថិតក្នុងប្រទេសចិន ប្រមាណ ៥ឆ្នាំ ដោយក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ លោកបានដឹកនាំក្រុមស្ថិតក្នុងលីគ China Super League រួមមាន Guangzhou R&F, ឆ្នាំ ២០១៥ ផ្លាស់ទៅដឹកនាំក្រុម Shanghai SIPG និងក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ផ្លាស់ទៅដឹកនាំក្រុម ShenZhen៕	លោក Gianni Infantino ប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) បានផ្ញើសាររំលែកទុក្ខដ៏ក្រៀមក្រំចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក Sven Goran Eriksson អតីតគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស ដែលទទួលមរណភាពក្នុងវ័យ ៧៦ឆ្នាំ ដោយសារតែជំងឺមហារីគលំពែង។
ក្នុងដំណើរចុះពិនិត្យតម្រាយផ្លូវទឹកនៃគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ កាលពីថ្ងៃទី២៦សីហា លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានស្នើទៅប្រជាពលរដ្ឋកុំឱ្យមានការព្រួយបារម្ភលើសំណងនៃផលប៉ះពាល់ ខណៈមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ កំពុងចុះទៅសិក្សាបន្ថែមពីផលប៉ះពាល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងយកចិត្តដាក់។ តាមរយៈវីដេអូលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានដូច្នេះ៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលយើងដោះស្រាយតាមគោលនយោបាយ តាមច្បាប់ទម្លាប់ដែលយើងមាន មិនមែនរំលោភយកដីពីបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមកកសាងព្រែកជីកនោះទេ។ សូមកុំជឿការញុះញង់រដ្ឋាភិបាលរំលោភយកដី មិនសងថវិកា មិនមែនទេ មិនមែនដាច់ខាត»។ យ៉ាងណាក៏ដោយនេះ មិនមែនជាលើកទីមួយទេ កាលពីថ្ងៃបើកការដ្ឋានសាងសង់ លោកធ្លាប់អំពាវនាវម្ដងដែរ គឺសុំឱ្យពលរដ្ឋកុំបារម្ភ ពីសំណង។ តំបន់ព្រែកជីកហ្វូណនជាព្រែកធម្មជាតិដែលមានស្រាប់របស់កម្ពុជាតាំងតែពីសម័យហ្វូណន។ រូបពី ហ្វេសប៊ុក លោក ចាន់ថុល គម្រោងព្រែកជីកនេះ មានទទឹងប្រវែង១០០ម៉ែត្រ និងជម្រៅជាង៥ម៉ែត្រ។ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានឱ្យដឹងថា តំបន់ខ្លះនៃគម្រោងនេះ អាចទំហំទទឹងអាចខុសគ្នាខ្លះ គឺចាប់ពី១០០ម៉ែត្រ ១៦០ម៉ែត្រ និងរហូតដល់៣០០ម៉ែត្រ។ លោកបន្តថា ភាគខុសគ្នានេះ នឹងធ្វើឱ្យផលប៉ះពាល់ដល់ដី ក៏ដូចជាផ្ទះពលរដ្ឋ មានភាពខុសគ្នាតាមតំបន់ផងដែរ។ កន្លងមក ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់ឃើញថា មានលំនៅឋានប្រមាណ ១.៥៨៥ខ្នង ស្ពានចំនួន៣ រោងចក្រ១ ផ្លូវជាតិចំនួន១៨ (៤គីឡូម៉ែត្រ) ផ្លូវលំចំនួន៧០ (៤៥.៥ គ.ម) ទំនប់ទឹក២ខ្សែ ប្រវែង៣៨៧ម៉ែត្រ បឹងចំនួន១៥ មានទំហំ១៣.៦ ហិកតា និងដីស្រែចម្ការ ២៩០០ហិកតា រួមទាំងដីលំនៅដ្ឋាន ១៤៩.៥ ហិកតា។ គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោមានប្រវែងសរុប ១៨០គីឡូម៉ែត្រ គឺជាគម្រោងដែលនឹងប្រើប្រាស់ព្រែកធម្មជាតិ និងជាប្រវត្តិសាស្រ្តដែលមានស្រាប់របស់កម្ពុជាតាំងតែពីសម័យហ្វូណន។ ក្នុងនោះដែរ កំណាត់ផ្លូវទឹកប្រវែងប្រមាណ១៣៥គីឡូម៉ែត្រ នឹងត្រូវពង្រីកបន្ថែមលើផ្លូវទឹកដែលមានស្រាប់។ ចំណែក ៣៨គីឡូម៉ែត្រ ជាផ្លូវទឹកដែលមានភាពបត់បែនច្រើននឹងត្រូវតម្រង់ឱ្យត្រង់។ រីឯ ៧គីឡូម៉ែត្រទៀត ដែលស្ថិតក្នុងខេត្តកែប នឹងជីកព្រែកថ្មីដើម្បីតភ្ជាប់ទៅសមុទ្រ៕ អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋាភិបាល ប្រាប់ពលរដ្ឋនៅតាមបណ្ដោយព្រែកជីកហ្វូណន កុំបារម្ភពីបញ្ហាសំណងនៃផលប៉ះពាល់ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា និងក្រុមការងារចុះពិនិត្យគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណន។ រូបពី ហ្វេសប៊ុក លោក ចាន់ថុល	ភ្នំពេញ៖ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ស្នើឱ្យពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណន យោគយល់ដើម្បីការអភិវឌ្ឍរួមរបស់ជាតិ។ ជាថ្មីម្ដងទៀត លោកទទូចអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋនៅតំបន់ព្រែកជីកហ្វូណន កុំមានការបារម្ភ ខណៈរដ្ឋនឹងផ្ដល់សំណងយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។
បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋបានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ដោយចោទប្រកាន់ថាលម្អៀងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះថា ៖«ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំត្រូវចូលរួមក្នុងការជជែកដេញដោលជាមួយលោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស នៅលើស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍នោះ?»។ ទាក់ទិនការព្រមានរបស់លោកត្រាំ អ្នកនាំពាក្យរបស់អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក Brian Fallon បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហាថា ក្រុមជំនួយការរបស់លោកស្រីចង់ឱ្យស្ថានីយទូរទស្សន៍បើកមីក្រូហ្វូនរបស់បេក្ខជនអំឡុងពេលជជែកដេញដោល មិនត្រូវបិទសំឡេងគូប្រជែងនៅពេលអ្នកផ្សេងទៀតនិយាយដូចការជជែកដេញដោលពីមុនរវាងលោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន និងលោក ត្រាំ ឡើយ។ ការបើកមីក្រូហ្វូន អាចបង្កើនការវាយប្រហារដោយពាក្យសម្ដីលើគូប្រជែង ដោយទាក់ទាញមតិយោបល់ចម្រុះពីសាធារណជន។ កន្លងមក លោក ត្រាំ បានយល់ព្រមលើលក្ខខណ្ឌដូចគ្នានឹងការជជែកដេញដោលខែមិថុនា ដែលស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ CNN រៀបចំដោយបន្ថែមថា៖«យើងមិនបានធ្វើការកែប្រែទៅលើច្បាប់ដែលបានព្រមព្រៀងនោះទេ»។ ប៉ុន្តែក្រោយមក លោក ត្រាំ ខ្លួនឯងផ្ទាល់បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា លោកចង់បើកមីក្រូហ្វូនហើយបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នូវទស្សនៈដែលមិនអាចបិទបាំងបាន។ «សម្រាប់ខ្ញុំ ការបើក និងបិទមីក្រូហ្វូនមិនមែនជាបញ្ហាទេ។ ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងដូចគ្នានឹងលើកមុនដែរ។ ខ្ញុំមិនចំណាយពេលជជែកគ្នាច្រើនទេ។ ខ្ញុំគិតថាពេញមួយជីវិតរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការជជែកដេញដោលបែបនេះ»។ លោក Trump បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានបែបនេះ ដោយបន្តថា អ្នកមិនអាចប្រមូលចំណេះដឹងរយៈពេល ៣០ឆ្នាំមកត្រឹមតែមួយសប្តាហ៍នោះទេ។ អតីតប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក៏បានស្នើឱ្យបេក្ខជមបក្សប្រជាធិបតេយ្យចូលរួមក្នុងការជជែកដេញដោលមួយផ្សេងទៀតដែលរៀបចំដោយ Fox News នៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុមការងារលោកស្រី ហារីស បានបដិសេធសំណើនេះ។ ក្រៅពីនេះ បេក្ខជនអនុប្រធានាធិបតីពីររូប គឺសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីសាធារណរដ្ឋ JD Vance និងអភិបាលរដ្ឋ Minnesota មកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ Tim Walz គ្រោងនឹងជជែកដេញដោលគ្នានៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា នៅលើ CBS News៕	បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានគំរាមដកខ្លួនទាំងស្រុងពីការជជែកដេញដោលជាមួយគូប្រជែងបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស ដែលរៀបចំដោយស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ ABC នៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ក្រោមហេតុផលសង្ស័យថាមានភាពលំអៀង។
ក្រុមការងារសៀវភៅសការពារជាតិ មានភារកិច្ចចងក្រង និងផលិតសៀវភៅសការពារជាតិ (Defence White Paper) ឯកសារវិវេចនាយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិ (Defence Strategie Review) និងឯកសារបច្ចុប្បន្នភាពយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិ (Defence Strategic Updates) តាមតម្រូវការនៃពេលវេលា ឬការវិវត្តនៃសភាពការណ៍យោធា និងសន្តិសុខជាតិ និងអន្តរជាតិ។ បន្ថែមលើភារកិច្ចស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយ (Policy) និងយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategy) ក្នុងវិស័យសន្តិសុខជាតិ និងការពារជាតិ សេចក្តីសម្រេចចុះកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ក៏តម្រូវឱ្យក្រុមការងារសៀវភៅសការពារជាតិ ធ្វើការទាក់ទងជាមួយនឹងដៃគូអន្តរជាតិតាមការចាំបាច់ ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្របច្ចេកទេសផ្អែកតាមគោលការណ៍កំណត់របស់ក្រសួងការពារជាតិ។ នេះជាការកែសម្រួលសមាសភាពក្រុមការងារសៀវភៅសលើកដំបូងក្នុងអាណត្តិទី៧ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត។ សមាសភាពចុងក្រោយ បានចងក្រង និងផលិតសៀវភៅសការពារជាតិ កាលពីឆ្នាំ២០២២ ដោយមានលោក សួន សំណាង ជាប្រធាន និងលោក ណឹម សុវត្ថិ ជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់។ សម្រាប់សមាសភាពថ្មី លោក សួន សំណាង អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋាននយោបាយ និងកិច្ចបរទេស បន្តកាន់តួនាទីជាប្រធានក្រុមការងារ ប៉ុន្តែមានសមាជិកច្រើនជាងមុន ដោយអនុប្រធានកើនពី៤នាក់ទៅ៨នាក់ ក្នុងនោះក៏មាន លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ ប្រធានក្រុមទីប្រឹក្សារដ្ឋសភា និងលោក ឆេង គីមឡុង ប្រធានវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ីផងដែរ។ សមាជិកឡើងដល់ជិត៤០រូប ដែលមានតួនាទីជានាយក នាយករង នាយការិយាល័យ នាយ នាយរង យោធាចារ្យ ជំនួយការ នាយផ្នែក ប្រធានផ្នែកប្រតិបត្តិការ នៃអគ្គនាយកដ្ឋាន នាយកដ្ឋាន ការិយាល័យ និងស្ថាប័នជំនាញនានារបស់ក្រសួងការពារជាតិ ហើយក្រៅពីនេះ មាន លោក លឹម ម៉េងហួ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលមេគង្គសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ នៃវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី និងលោក ថុង ម៉េងដាវិត ដែលជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ ផងដែរ។ ក្នុងសេចក្តីសម្រេច លោក ទៀ សីហា បានបង្កើតក្រុមស្រាវជ្រាវយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Policy Group) ចំណុះក្រុមការងារសៀវភៅសការពារជាតិ ដែលដឹកនាំដោយ លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ។ លោក ឆេង គឹមឡុង, លោក សុគន្ធ វិសាល អគ្គនាយករងនាយកដ្ឋានស្រាវជ្រាវ-ចារកិច្ច និង លោក សំ សោភា នាយករងនាយកដ្ឋានកិច្ចការអាស៊ាន នៃអគ្គនាយកដ្ឋាននយោបាយ និងកិច្ចការបរទេស ជាអនុប្រធាន។ សមាជិក១២រូប ជាសមាសភាពចម្រុះពីក្រសួងការពារជាតិ និងវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី។ ក្រុមស្រាវជ្រាវយុទ្ធសាស្ត្រ មានភារកិច្ចសិក្សា ស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងឯកសារស្តីពីការវិវត្តន៍នៃសភាពការណ៍សន្តិសុខ និងការពារជាតិក្នុងប្រទេស ក្នុងតំបន់ និងជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងផ្តល់ទិដ្ឋន័យ និងប្រមូលផ្តុំធាតុចូលផ្សេងៗ។ ក្រុមស្រាវជ្រាវ ក៏ទទួលបន្ទុកផលិតឯកសារស្រាវជ្រាវ និងវិភាគអំពីសន្តិសុខ និងការពារជាតិប្រចាំត្រីមាស និងប្រចាំឆ្នាំផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ ក៏បានសម្រេចបង្កើតលេខាធិការដ្ឋានមួយជាជំនួយការដល់ក្រុមការងារសៀវភៅសការពារជាតិ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ លោក សួន វិទូ នាយករង នាយកដ្ឋាននយោបាយ ផែនការ នៃអគ្គនាយកដ្ឋាននយោបាយ និងកិច្ចការបរទេស រីឯលោក ម៉ិល គុណពិសិដ្ឋ នាយការិយាល័យផែនការ ជាអនុប្រធាន រួមជាមួយសមាជិក៦រូបទៀត។ យោងអត្ថបទសម្ភាសមួយដែលចុះផ្សាយនៅលើគេហទំព័រវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី (asianvision.org) សៀវភៅសការពារជាតិ (Defence White Paper) មានការកែសម្រួលចំនួន៣លើកហើយ ដោយលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០០០ លើកទី២នៅឆ្នាំ២០០៦ ហើយ១៦ឆ្នាំក្រោយមក ពោលគឺលើកទី៣នាឆ្នាំ២០២២៕	លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៀ សីហា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បានចេញសេចក្តីសម្រេចស្តីពីការកែសម្រួលសមាសភាព និងតួនាទីភារកិច្ចក្រុមការងារសៀវភៅសការពារជាតិ (Defence White Paper Working Group) ហើយបានបង្កើតបន្ថែមនូវក្រុមស្រាវជ្រាវយុទ្ធសាស្ត្រ និងលេខាធិការដ្ឋានមួយជាជំនួយការក្រុមការងារសៀវភៅ។
ក្របខណ្ឌ CPL បានសម្រេចផ្តល់ពានរង្វាន់ គ្រូបង្វឹកឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ ដល់គ្រូព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង លោក Josep Muñoz រួមជាមួយអ្នកចាំទីល្អ បានទៅ វីរៈ ដារ៉ា កីឡាករវ័យក្មេងល្អបំផុតបានទៅ ញាណ សុស៊ីដាន និងកីឡដ្ឋានដែលទទួលបានអ្នកទស្សនាច្រើនជាងគេ ក៏បានទៅស្វាយរៀង។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកអេស្ប៉ាញលោក Muñoz ស្វាយរៀងបានគ្រងតំណែងជើងឯកទាំងលីគកំពូលកម្ពុជា និងពានរង្វាន់សម្តេចហ៊ុន សែន កាលពីរដូវកាលមុន។ មុនផ្លាស់ទៅស្វាយរៀងដើមរដូវកាលនេះ ញាណ សុស៊ីដាន បានបង្ហាញទេពកោសល្យដ៏អស្ចារ្យជាមួយក្រុមទ័ពផងដែរ ទោះមិនស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមល្អបំផុតទាំង៤។ សម្រាប់រដូវកាលថ្មី ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង នៅតែបង្ហាញភាពខ្លាំងក្រោយរកបាន៩ពិន្ទុពេញពីការប្រកួត៣លើក នៅដើមរដូវកាល ២០២៤-២៥ នេះ។ ក្រោយបន្តឈ្នះគិរីវង់សុខសែនជ័យ ៦-១ នៅជំនួបលីគសប្តាហ៍ទី៣ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ស្វាយរៀងកើនគ្រាប់ស៊ុតបញ្ចូលចំនួន១៨គ្រាប់ និងរបូតតែ២គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងចំណោម៦គ្រាប់ទល់គិរីវង់សុខសែនជ័យ កីឡាករវ័យក្មេងចំណូលថ្មីរបស់ស្វាយរៀង ញាណ សុស៊ីដាន សម្រេចបាន២គ្រាប់ផងដែរ។ ស្វាយរៀង ឈរកំពូលតារាង CPL បណ្តោះអាសន្នមាន ៩ពិន្ទុ ស្មើក្រុមលេខ២ភ្នំពេញក្រោន ដោយខុសតែសំណល់គ្រាប់បាល់ប៉ុណ្ណោះ ក្រោយឆ្លងកាត់៣ប្រកួតដូចគ្នា។ ភ្នំពេញក្រោន ឈ្នះបឹងកេត ២-១ នៅជំនួបទី៣របស់ពួកគេ។ វិសាខា រកបានជ័យជម្នះដំបូងលើក្រុមឡាយហ្វ ខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងលទ្ធផល ៣-១ ក្រោយរងបរាជ័យពីរប្រកួតដំបូង ឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី៧។ អង្គរថាយហ្គឺរ បន្តឈ្នះក្រុមទ័ព ២-១ ក្នុងជំនួបទី២របស់ពួកគេ ដោយឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ស្របពេល អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ ឈ្នះក្រសួងមហាផ្ទៃ ៤-៣ និងជាជ័យជម្នះទី២ ក្នុងចំណោម៣ប្រកួត នៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៥។ គិរីវង់សុខសែនជ័យ និង ទ័ព សុទ្ធតែគ្មានពិន្ទុរាប់ដូចគ្នា ពីការប្រកួត៣លើក៕	គ្រូបង្វឹកឆ្នើម អ្នកចាំទីឆ្នើម កីឡាករវ័យក្មេងល្អ និងកីឡដ្ឋានមានអ្នកទស្សនាច្រើនជាងគេប្រចាំរដូវកាល ២០២៣-២៤ នៃពានរង្វាន់ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ CPL បានទៅព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងទាំងអស់។
អត្ថបទទាក់ទង វៀតណាមនឹងមានប្រធានាធិបតីថ្មី? នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន លោក តូ ឡិម កំពុងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីផង និងអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តផង។ សសរស្តម្ភមេដឹកនាំកំពូលទាំង៤របស់វៀតណាម ដែលមានអគ្គលេខាធិការបក្ស ប្រធានាធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងប្រធានរដ្ឋសភា តម្រូវឱ្យកាន់តែបុគ្គលម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា អគ្គលេខាធិការនៃរដ្ឋសភាវៀតណាម លោក Bui Van Cuong បានប្រកាសថា រដ្ឋសភា នឹងបោះឆ្នោតលើប្រធានរដ្ឋថ្មីនៅក្នុងខែតុលាខាងមុខ។ ការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងក្រោយកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញលើកទី៨ នៃរដ្ឋសភាវៀតណាម។ លោក តូ ឡិម បានកាន់តំណែងដ៏សំខាន់ៗដល់ទៅពីរ ក្រោយមរណភាពរបស់លោក ង្វៀន ហ៊្វូជុង នៅខែកក្កដា ក្នុងវ័យ ៨០ឆ្នាំ។ កន្លងមក លោកង្វៀន ក៏ធ្លាប់កាន់តំណែងទាំងពីរនេះដែរចាប់តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ដែរ រហូតដល់លោក ង្វៀន សួនហ្វ៊ុក បានតំណែងជាប្រធានាធិបតីបន្ត។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញក្នុងថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា សភាវៀតណាម បានតែងតាំងឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មីចំនួន ៣នាក់ ក្នុងនោះមានដូចជា លោក Nguyen Hoa Binh ប្រធានតុលាការកំពូលប្រជាជនវៀតណាម, លោក Ho Duc Phoc រដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុ និងលោក Bui Thanh Son រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស៕	ការបោះឆ្នោតរើសប្រធានាធិបតីថ្មី នឹងធ្វើឡើងនៅខែតុលាការខាងមុខ។ អគ្គលេខាធិការរដ្ឋសភាវៀតណាម បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។
បើតាមស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តព្រះវិហារចេញបានចេញផ្សាយ នាថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ជនសង្ស័យជាជនជាតិចិនទាំង១៦នាក់នោះ ត្រូវបានកម្លាំងជំនាញផែនការងារអន្តោប្រវេសន៍ សហការជាមួយកកម្លាំងសមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះវិហារឃាត់ខ្លួនបាន កាលពីថ្ងៃទី២១និង២៥ ខែសីហា។ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា កម្លាំងអធិការដ្ឋាននគរបាលស្រុកជាំក្សាន្ត បានឃាត់រថយន្តម៉ាកCAMRY ពណ៌ទឹកប្រាក់មួយគ្រឿង។ ក្នុងរថយន្តនោះ មានបុរសជនជាតិចិន៤នាក់ ដែលពុំមានលិខិតឆ្លងដែនឡើយ។ ដោយឡែក កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា កម្លាំងជំនាញផែនការងារអន្តោប្រវេសន៍ សហការជាមួយកកម្លាំងអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុងព្រះវិហារ បន្តឃាត់ខ្លួនបុរសជនជាតិចិនចំនួណ១២នាក់ទៀត។ ពួកគេទាំងនោះ សុទ្ធតែពុំមានលិខិតឆ្លងដែន។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់កម្លាំងជំនាញខាងលើ។ បច្ចុប្បន្ន ជនជាតិចិនទាំង១៦នាក់ ដែលលួចឆ្លងដែនមកកម្ពុជានេះ ត្រូវអាជ្ញាធររៀបចំសំណុំរឿង ដើម្បីចាត់វិធានការតាមផ្លូវ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់៕	លោក សួស សុខដារ៉ា លោក តាន់ គឹមលេង ភ្នំពេញ៖ ស្នងការនគរបាលខេត្តព្រះវិហារ និងស្នងការផែនការងារអន្តោប្រវេសន៍ រួមគ្នា បង្ក្រាបករណីលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់បានចំនួន២ករណី។ ក្នុងនោះសមត្ថកិច្ច បានឃាត់ខ្លួនជនជាតិចិនចំនួន១៦នាក់ ដែលលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់នៅខេត្តព្រះវិហារ។
តារាបាល់ទាត់វ័យ ៣៩ឆ្នាំ នៅតែជាប់ឈ្មោះក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ សម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Nations League ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Roberto Martinez។ និយាយនៅក្នុងកម្មវិធីជាមួយនឹងទូរទស្សន៍កីឡា NOW អតីតខ្សែប្រយុទ្ធក្រុម Real Madrid អះអាងអំពីរឿងថាអនាគតថា រូបគេនៅតែមានបំណងចង់បន្តលេងឱ្យក្រុមជម្រើសជាតិ ប៉ុន្តែសម្រាប់ការឱ្យដឹងពីដំណឹងចូលនិវត្តន៍នឹងមិនប្រកាសឱ្យដឹងជាមុននោះឡើយ។ អតីតកីឡាករក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United ដដែល ថែមទាំងបានបញ្ជាក់ទៀតថា នៅក្រោយពេលចូលនិវត្តន៍ពីក្រុមជម្រើសជាតិ និងអាជីពជាកីឡាករបាល់ទាត់ រូបគេក៏គ្មានបំណងចង់ក្លាយជាគ្រូបង្វឹកដែរ។ «នៅពេលដែលខ្ញុំសម្រេចចាកចេញពីក្រុមជម្រើសជាតិ ខ្ញុំនឹងមិនប្រាប់នរណាឱ្យដឹងមុនឡើយ ហើយរឿងនេះនឹងក្លាយជាការសម្រេចចិត្តដោយឯកឯងរបស់ខ្ញុំ និងផ្អែកលើខ្ញុំតែម្នាក់គត់ ប៉ុន្តែរឿងនេះក៏ជារឿងមួយដែលពិបាកក្នុងការសម្រេចចិត្ត។ នៅពេលនេះ អ្វីដែលខ្ញុំចង់បាននោះគឺបន្តជួយក្រុមជម្រើសជាតិ សម្រាប់ការប្រកួតដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលខាងមុខ។[]។ ពេលនេះទៀតសោត ខ្ញុំក៏មិនបានគិតអំពីការក្លាយជាគ្រូបង្វឹកសម្រាប់ក្រុមណាមួយឡើយ រឿងនេះគ្មានទាល់សោះនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ ខ្ញុំមិនធ្លាប់បានគិត និងស្រមៃរឿងនេះក្នុងពេលអនាគតឡើយ តែខ្ញុំមើលឃើញរឿងផ្សេងដែលត្រូវធ្វើក្រៅពីវិស័យបាល់ទាត់។»។ នេះបើតាមសម្តីរបស់ Ronaldo និយាយក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍កីឡា NOW។ ស្ថិតក្នុងនាមជាកីឡាករដែលមានអាជីពល្អបំផុតមួយរូបក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ Ronaldo ជឿជាក់ថាគេនឹងនៅតែអាចលេងបាន ហើយផ្តល់គ្រប់យ៉ាងនៃសមត្ថភាពរបស់គេលើទីលាន ទោះបីជាគ្មានពេលច្រើនទៀតសម្រាប់បាល់ទាត់ក៏ដោយ។ ការលើកឡើងរបស់ Ronaldo ក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ NOW សបញ្ជាក់ថារូបគេនៅមិនទាន់មានបំណងចង់ចូលនិវត្តន៍ពីវិស័យបាល់ទាត់នៅឡើយ។ ដោយឡែកម្ចាស់ពាន Ballon dOr ៥សម័យ នឹងត្រូវបន្តបង្ហាញខ្លួនលេងឱ្យក្រុម Al Nassr នៅក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់លីគកំពូលប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (Saudi Pro League) ទល់នឹងក្រុម Al Feiha នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា មុនពេលធ្វើដំណើរជាមួយជម្រើសជាតិទៅកាន់ការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Nations League ទល់ក្រូអាស៊ី នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា៕	កីឡាករ Cristiano Ronaldo នឹងចូលនិវត្តន៍ពីក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ដោយសម្ងាត់មិនប្រកាសឱ្យដឹងមុនឡើយ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ តារាឆ្នើមរបស់ក្រុម Al Nassr គ្មានបំណងចង់ក្លាយជាគ្រូបង្វឹកឡើយ ក្រោយពេលបញ្ចប់អាជីពពីកីឡាករបាល់ទាត់។
លោក ផៃ សាវិន នាយសង្កាត់រដ្ឋបាលជលផលស្មាច់មានជ័យ ដែលជាអ្នកនាំការជួយសង្រ្គោះសត្វកម្រនេះ បានបញ្ជាក់ថា សត្វផ្សោតនេះត្រូវបានយកទៅលែងនៅចំណុចខាងក្រៅ នៅឃុំពាមក្រសោប ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង។ ក្រោយពីលែងហើយ រដ្ឋបាលសង្កាត់រដ្ឋបាលស្មាច់មានជ័យ នឹងបន្តតាមដានសកម្មភាពសត្វផ្សោតមួយក្បាលនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីដឹងពីសុវត្ថិភាព និងការធ្វើចលនាហែលនៃសត្វនេះទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ៕	សត្វផ្សោតមួយក្បាលទម្ងន់ប្រមាណ១២០គីឡូក្រាម ត្រូវបាននាយសង្កាត់រដ្ឋបាលជលផលស្មាច់មានជ័យ សង្រ្គោះពីការជាប់ខ្លួននឹងឬសកោងកាងក្រោយផ្ទះពលរដ្ឋ ស្ថិតនៅឃុំពាមក្រសោប ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង។ បើតាមចុះផ្សាយរបស់មន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ខេត្តកោះកុង នាថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា សត្វផ្សោតនេះ ជាប្រភេទ Risso's Dolphin មានប្រវែង ២,៤០ ម៉ែត្រ ទម្ងន់ប្រមាណ ១២០ គីឡូក្រាម។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបារាំង LEquipe ស្ថាប័ន LFP បានបើកការស៊ើបអង្កេតទៅលើករណីរបស់កីឡាករវ័យ ២៥ឆ្នាំ ដែលហើយដែលមានវិវាទនឹងអតីតក្រុម PSG ខណៈកីឡាករចំណូលថ្មី Real Madrid អះអាងថាក្លិបចាស់បានជំពាក់ប្រាក់ខ្លួន ៦១លានដុល្លារ។ របាយការណ៍ដែលចុះផ្សាយ បានអះអាងបន្ថែមថា ឯកសារជាប់ពាក់ព័ន្ធជាច្រើន ត្រូវបានយកមកស៊ើបអង្កេត ហើយភាគីទាំងកីឡាករ និងក្លិប នឹងត្រូវកោះហៅឱ្យចូលបំភ្លឺក្នុងពេលខាងមុខ។ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា កាសែតបារាំង LEquipe ដដែលបានចុះផ្សាយព័ត៌មានដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលថា កីឡាករវ័យ ២៥ឆ្នាំ មិនទាន់ទទួលបានប្រាក់ខែ និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភលើកទឹកចិត្តរបស់គេពីក្លិប PSG នៅឡើយ ចាប់តាំងពីខែមេសាមក។ ទំហំទឹកប្រាក់ ដែលបានចុះផ្សាយកាលនោះ មានប្រមាណជាង ១១០លានដុល្លារឯណោះ ប៉ុន្តែការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ពីសំណាក់ភ្នាក់ងាររបស់ Mbappe នៅពេលនេះគឺមានត្រឹមតែទំហំ ៦១លានដុល្លារ ប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះប្រាក់ក្លិបបានជំពាក់នោះ ភ្នាក់ងាររបស់ Mbappe ធ្លាប់បានព្រមាន និងដាក់កំហិតឱ្យក្លិបជើងខ្លាំងស្ថិតក្នុងប្រទេសបារាំង ប្រគល់ឱ្យត្រឹមថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ប៉ុន្តែរឿងនេះមិនបានកើតឡើងឡើយ។ មកដល់ពេលនេះ មេធាវីរបស់ Mbappe កំពុងចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីទាមទារយកប្រាក់ទាំងនោះត្រឡប់មកវិញ។ បច្ចុប្បន្នខ្សែប្រយុទ្ធប្រធានក្រុមបារាំង បានចូលរួមជាមួយនឹងក្រុម Real Madrid ក្នុងនាមជាកីឡាករគ្មានតម្លៃខ្លួន ក្រោយពេលរូបគេផុតកិច្ចសន្យាជាមួយនឹងក្លិប PSG រួចមក កាលពីខែមិថុនា។ តារាបាល់ទាត់បារាំង និងជាម្ចាស់ពាន World Cup ឆ្នាំ ២០១៨ បានបង្ហាញខ្លួនលេងលើកដំបូងជាមួយ Real Madrid ក្នុងពានរង្វាន់ UEFA Super Cup និងថែមទាំងរកបានគ្រាប់បាល់ទី១ ក្នុងការប្រកួតនោះ ជួយក្រុមលើកពាន។ បន្ទាប់ Mbappe ថែមទាំងបានបង្ហាញខ្លួន ២ប្រកួត ក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga ប៉ុន្តែគេនៅមិនទាន់អាចរកគ្រាប់បានគ្រាប់បាល់នៅឡើយ សម្រាប់ Real Madrid។ គួរបញ្ជាក់ថាកីឡាករវ័យ ២៥ឆ្នាំ នឹងត្រូវបង្ហាញបន្តទៀតជាមួយក្លិប Real Madrid ក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga ដោយត្រូវប្រជែងទល់ក្រុម Las Palmas នៅថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ហើយក៏ជាពេលរូបគេត្រូវស្វែងរកគ្រាប់បាល់លើកដំបូងក្នុងលីគកំពូលអេស្ប៉ាញ៕	ស្ថាប័នលីគបាល់ទាត់អាជីពបារាំង (LFP) ចាប់ផ្តើមបើកការស៊ើបអង្កេតទៅលើករណី ក្លិប Paris Saint Germain មិនបានបង់ប្រាក់ខែចំនួន ២ខែ រួមទាំងថ្លៃឧបត្ថម្ភលើកទឹកចិត្តផ្សេងៗ សរុបជាង ៦១លានដុល្លារ ទៅកាន់កីឡាករ Kylian Mbappe។
Barca បច្ចុប្បន្នកំពុងឈរកំពូលតារាង ជាមួយនឹងក្រុម Celta Vigo មានចំនួន ៦ពិន្ទុ ក្នុងដៃស្មើគ្នា ហើយសម្រាប់ការប្រកួតបន្ទាប់ Barcelona នឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ទឹកដីទីក្រុងម៉ាទ្រីដ ដើម្បីតទល់ជាមួយនឹងក្រុម Rayo Vallecano ដោយការប្រកួតត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា។ Rayo Vallecano នៅដើមការប្រកួត ២លើកដំបូងរបស់ពួកគេក៏មិនទាន់ចាញ់នៅឡើយ ពោលគឺបានយកឈ្នះការប្រកួតលើក្រុម Real Sociedad លទ្ធផល ២-១ ថ្ងៃបើកឆាក និងការប្រកួតទី២ ស្មើ ០-០ ទល់នឹង Getafe។ លោក Flick បាននិយាយក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនការប្រកួតបែបនេះថា៖«គោលដៅចម្បងក្នុងក្រុម Barcelona គឺគួរតែផ្តោតលើការឈ្នះពានរង្វាន់លីគ (La Liga) ជាចាំបាច់។ ពិតណាស់ វាមានដំណើរផ្លូវវែងឆ្ងាយ ប៉ុន្តែយើងចាប់ផ្តើមបានយ៉ាងល្អ យ៉ាងណារឿងគ្រប់យ៉ាងទាំងនេះក៏នឹងអាចផ្លាស់ប្តូរវិញដ៏លឿនផងដែរ ដូច្នេះពេលនេះយើងកំពុងរីករាយនូវអ្វីដែលយើងបានចាប់ផ្តើមយ៉ាងល្អ និងមានទំនុកចិត្តខ្ពស់។ មកដល់ពេលនេះយើងពិតជារីករាយទទួលយកអ្វីដែលក្រុមកំពុងតែធ្វើបានល្អនៅលើទីលាន ហើយគុណភាពកើតចេញពីការហ្វឹកហាត់គឺពិតជាល្អប្រសើរ កីឡាយើងបានផ្តោតអារម្មណ៍ខ្ពស់។»។ កីឡដ្ឋាន Vallecas របស់ម្ចាស់ផ្ទះ Rayo Vallecano នឹងក្លាយជាទីកន្លែងបង្កឧបសគ្គថ្មី ១ សម្រាប់ក្រុមរបស់លោក Flick ដែលកំពុងមានទម្រង់លេងល្អខ្លាំងឡើងវិញ ដែលទើបបំបាក់ក្រុម Valencia និង Athletic Bilbao នាការប្រកួតកន្លងទៅ។ កាលពីរដូវកាលមុន Barcelona ស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Xavi Hernandez បានបញ្ចប់ការប្រកួតទៅដោយគ្មានពានរង្វាន់ ១ ទាល់តែសោះ រហូតធ្វើឱ្យក្លិបសម្រេចចិត្តបញ្ចប់តំណែងរបស់លោក និងបាននាំយកលោក Hansi Flick មកដឹកនាំជំនួស។ ការនាំយកលោក Flick មកកាន់ក្រុមគឺដើម្បីស្វែងរកវិធីដោះស្រាយ ពង្រឹងសមត្ថភាពក្រុមដណ្តើមពានរង្វាន់ពីដៃគូប្រជែងដ៏ខ្លាំង Real Madrid វិញ ក្នុងរដូវកាលថ្មី។ ក្រោយការមករបស់បុរសសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ រឿងរ៉ាវក្នុងក្លិប Barca មានការផ្លាស់ប្តូរច្រើន ដោយកីឡាករមួយចំនួនរួមមាន Ilkay Gundogan ដែលទើបផ្លាស់មកលេងបានត្រឹម ១រដូវកាល ត្រូវបានក្លិបសម្រេចចិត្តឱ្យរូបគេចាកចេញក្នុងនាមជាកីឡាករគ្មានតម្លៃខ្លួន ក្នុងរដូវកាលនេះ ហើយកីឡាករមួយចំនួនរួមមាន Clement Lenglet និង Vitor Roque ត្រូវបានលក់ចេញ។ ការលក់ចេញកីឡាករមួយចំនួននេះគឺដើម្បីស្តារផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុក្លិបមួយចំនួនឡើងវិញ និងដើម្បីនាំយកកីឡាករថ្មី ជាក់ស្តែងកីឡាករ Dani Olmo ដែលជាកីឡាករស៊ុតបញ្ចូលទីច្រើនអំឡុងព្រឹត្តិការណ៍ UEFA Euro 2024 ត្រូវបានក្លិប Barca ទិញយកពីក្រុម RB Leipzig មកពង្រឹងក្រុម៕	លោក Hansi Flick គ្រូបង្វឹកថ្មីរបស់ក្រុម Barcelona ផ្តាំកូនក្រុមឱ្យផ្តោតអារម្មណ៍ខ្លាំង លើការប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់ Li Liga ក្នុងរដូវកាល ២០២៤-២៥ ខណៈក្រុមធ្វើបានល្អខ្លាំងនៅការប្រកួត ២លើកដំបូង បើទោះអវត្តមានកីឡាករសំខាន់ៗ។
តាមរយៈយុទ្ធនាការ«ពន្លកបៃតង» ដែលដាក់ចេញដោយលោក អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ បានផ្តល់ និងដាំដើមឈើយ៉ាងតិច ១លានដើមក្នុងមួយឆ្នាំជូនប្រជាពលរដ្ឋដាំនៅកម្ពុជា។ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ផ្សព្វផ្សាយ និងចែកកូនឈើ «ពន្លកបៃតង» កាលពីថ្ងៃទី១០-១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បានផ្សព្វផ្សាយ និងចែកកូនឈើចំនួន ១លាន៣សែនដើម ដល់សាធារណជនយកទៅដាំ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ សាធារណជន បានចូលរួមយុទ្ធនាការ «ពន្លកបៃតង» នៅគ្រប់ទីកន្លែងទូទាំងប្រទេស ដែលលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងនិងដាំឈើឱ្យបានច្រើន ដើម្បីបង្កើនគម្របបៃតងនៅកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ចូលរួមជំរុញការអភិរក្សជីវៈចម្រុះ ដើម្បីលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងជីវភាពពលរដ្ឋនៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ ឱ្យទទួលបានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ តាមរយៈទេសចរ អ្នកវិនិយោគជាតិនិងអន្តរជាតិ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្នុងរយៈពេល១កន្លងមកនេះ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន បានផុសគំនិតដាំត្នោតជាជួរ ឱ្យបានច្រើន ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ព្រំដែន និងដាំតាមតំបន់មួយចំនួនទៀត ដើម្បីភាពបៃតង និងរបងដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការពារកម្ពុជា។ លោក អ៊ាង សុផល្លែត ក៏បានផ្តល់កូនត្នោតចំនួន១ម៉ឺនដើម ជូនដល់ពលរដ្ឋ នៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដើម្បីដាំជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា បន្តថា ក្នុងពេលកន្លងមកនេះ ក្រសួងបរិស្ថាន បានដាក់ចេញនូវវិធានការជាច្រើន ដែលតម្រូវឱ្យសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធគ្រប់គ្រងតំបន់ការពារធម្មជាតិ បន្តអនុវត្តច្បាប់១០០ភាគរយ ដោយគ្មានការលើកលែង និងបញ្ចប់នូវវប្បធម៌ ធ្វើកិច្ចសន្យា រួចដោះលែង ជនប្រព្រឹត្តបទល្មើស។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បន្ថែមថា ក្រសួងបរិស្ថាន កំពុងបន្តសហការជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីចាត់វិធានការលើការទប់ស្កាត់ លុបបំបាត់ និងបង្ក្រាបនូវរាល់សកម្មភាពល្មើសច្បាប់ ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួង ក៏បានចែកផែនទីតំបន់ការពារធម្មជាតិជូនអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ក្រៅពីនេះ វិធានការដែលក្រសួងបរិស្ថាន បានដាក់ចេញ គឺការជំរុញការដាំដើមឈើឲឱ្យច្រើន ដើម្បីរក្សានូវកំណើន ជាពិសេសការជំរុញ ការដាំស្តារព្រៃឈើ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ នៅតាមសហគមន៍ រួមទាំងការអភិរក្សជីវចម្រុះដោយចីរភាព។ នេះបើតាមក្រសួងបរិស្ថាន៕	ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំរបស់រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ ក្រសួងបរិស្ថាន បានពង្រឹងលើការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ ការអភិរក្សជីវៈចម្រុះ ជាពិសេសការបំផុសផ្នត់គំនិត «ពន្លកបៃតង» ដើម្បីការអភិវឌ្ឍដោយចីរភាព។ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងពីសរសរស្តមទី២ នៃយុទ្ធសាស្រ្តចក្រាគឺ «ភាពបៃតង» ដែលសំដៅដល់ការការពារ និងអភិរក្សដើមឈើនិងព្រៃឈើ សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតរបស់មនុស្សជាតិ។
លោក វ៉ាត់ ចំរើន បានបន្ថែមទៀតថា ការនាំកីឡាករ និងកីឡាការិនី ទៅទស្សនាចម្លាក់ក្បាច់គុននៅតាមប្រាសាទនានា ដោយផ្ទាល់នេះ នឹងជួយឲ្យពួកគេកាន់តែយល់ស៊ីជម្រៅថែមទៀត ពីមរតកក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ។ ជាពិសេសវាក៏ជាការរំឮកគុណដល់បុព្វបុរស និងដូនតាខ្មែរ ដែលបានបន្សល់ទុកមរតកក្បាច់គុនឲ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ បើតាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន ដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរលើទឹកដីអង្គរនេះ នឹងជួយជំរុញទឹកចិត្តកីឡាករ កីឡាការិនី ឲ្យប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព និងជួយថែរក្សាការពារក្បាច់គុនដ៏មានតម្លៃរាប់ពាន់ឆ្នាំមកនេះ មិនឲ្យបាត់បង់ឡើយ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរលើទឹកដីអង្គរនេះ មានវត្តមានកីឡាករប្រដាល់ជួរមុខកម្ពុជា រួមមាន ឈឿង ល្វៃ , លន បញ្ញា និងកីឡាការិនី ទូច ចាន់វត្តី និង ឆា ចាន់ដេង និងកីឡាករ កីឡាការិនីល្បុកត្តោជាច្រើនរូបទៀត ដើម្បីសិក្សាស្វែងយល់ពីសាវតានៃក្បាច់គុនខ្មែរ ដែលមានឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទជាច្រើន នៅទឹកដីអង្គរ។ គោលបំណងនៃកម្មវិធីនេះ គឺចង់បំផុសស្មារតីគុនខ្មែរ ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត។ កម្មវិធីដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរទៅកាន់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរនេះ ក្រោមគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សមាគមក្លឹបទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប និងឧបត្ថម្ភគាំទ្រដោយសណ្ឋាគារ Memoire Palace Resort & Spa និងភោជនីយដ្ឋានម៉ែឌី ស្ថិតក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ លោក ធិន វិចិត្រ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា បានបន្ថែមថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ គឺជាទស្សនីយភាពប្លែកមួយទៀត ក្នុងទិសដៅលើកកម្ពស់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ដែលបានបន្សល់ទុកពីដូនតាមក។ បើតាមលោក វិចិត្រ ក្រៅពីជួយឱ្យកីឡាករ កីឡាការិនី និងថ្នាលកីឡា បានសិក្សាស្វែងយល់ក្បាច់គុនបុរាណដូនតាហើយនោះ អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា ក៏នឹងចង់ក្រងជាឯកសារបន្ថែម ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណគុនខ្មែរឱ្យបានច្បាស់លាស់ថែមទៀត។ កីឡាករ និងថ្នាល់គុនខ្មែរ ដែលនឹងចូលរួមកម្មវិធីនេះ នឹងត្រូវធ្វើសកម្មភាពកីឡាមួយចំនួន រួមមាន ដើរកម្សាន្តនៅក្នុងសួនរុក្ខជាតិអង្គរ, ជិះកង់នៅក្នុងព្រៃអង្គរ, រត់ឡើងភ្នំបាខែង ជាពិសេសទស្សនាចម្លាក់ក្បាច់គុនខ្មែរ នៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទផ្សេងទៀត៕	សៀមរាប៖ ដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរ នៅតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ នាខេត្តសៀមរាប ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ដល់២៩ សីហា។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOCC) ចាត់ទុកកម្មវិធីនេះ ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីសម្បត្តិវប្បធម៌ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរដ៏រុងរឿង។
ជានាយករដ្ឋមន្រ្តីទី៨ ដែលបានកាន់តំណែងនៅចន្លោះខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ លោក ម៉ូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន បានប្រើពាក្យលើសលោះចំពោះអតីតមហាក្សត្រ Abdullah of Pahang នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ក្រោយមិនបានអញ្ជើញក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ លោក ម៉ូហ៊ីឌីន ជាប្រធានបក្ស ម៉ូហ៊ីឌីន និងសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Perikatan Nasional ដែលមានសមាជិកសភាចំនួន ១១៥ ក្នុងចំណោម ២២២អាសនៈនៅក្នុងរដ្ឋសភា ក្រោយពីបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២២។ «ខ្ញុំមានការគាំទ្រចំនួន ១១៥អាសនៈនៅក្នុងសភា ប៉ុន្តែមិនបានហៅទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ តើនរណាជាមហាក្សត្រនៅពេលនោះ»។ លោក ម៉ូហ៊ីឌីន ត្រូវបានរាយការណ៍ថា ថ្លែងបែបនេះ នៅក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតមួយ ក្នុងក្រុង Gua Musang ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងម៉ាឡេស៊ី។ ក្រោយពាក្យសម្តីបែបនេះ លោក ម៉ូហ៊ីឌីន បានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសមាជិកសភា និងប្រជាជន ទោះបានចេញមុខសុំទោស និងអះអាងថាគ្មានបំណងប្រមាថមហាក្សត្រក្តី។ ជុំវិញពាក្យសម្តីខាងលើ តុលាការក្រុងGua Musang បានចោទលោក ម៉ូហ៊ីឌីន ជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ហើយអ្នកនយោបាយរូបនេះ នៅតែមិនសារភាពកំហុសរបស់ខ្លួនឡើយ។ តុលាការបានសម្រេចចោទប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទី៨របស់ម៉ាឡេស៊ី ពីបទបះបោរ។ ក្រោមបទចោទនេះ អ្នកនយោបាយវ័យ ៧៧ឆ្នាំ ប្រឈមនឹងពិន័យជាប្រាក់ដល់ ១១៥០ដុល្លារ និងជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៣ឆ្នាំ។ តុលាការក៏អាចពិន័យលោក ម៉ូហ៊ីឌីន ទាំងពីរផងដែរ។ កន្លងមក អតីតមេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ី បានរងបទចោទអំពើពុករលួយ និងរំលោភអំណាច ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មវិធី Jana Wibawa ដែលជាគំនិតផ្តួចផ្តើមជួយក្រុមហ៊ុន Bumiputera ក្នុងអំឡុងពេលផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ អតីតមហាក្សត្រ Abdullah of Pahang ដែលបានបញ្ចប់អាណត្តិរយៈពេល ៥ឆ្នាំ នៅក្នុងខែមករា បានតែងតាំង លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ជានាយករដ្ឋមន្រ្តី រហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន៕	លោក ម៉ូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា បានរងបទចោទបះបោរ ក្រោយប្រើពាក្យសម្តីមិនសមរម្យលើអតីតមហាក្សត្រ Abdullah of Pahang។ ជុំវិញបទចោទនេះ លោក ម៉ូហ៊ីឌីន ប្រឈមជាប់ពន្ធនាគារហូតដល់ទៅ ៣ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ជាង ១ពាន់ដុល្លារ។
សារាចរចេញថ្ងៃទី ២៦ សីហា ដែលចុះហត្ថលេខាដោយសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានណែនាំឱ្យក្រសួងសង្គមកិច្ច គណៈកម្មាធិការជាតិកម្ពុជាដើម្បីមនុស្សចាស់ ត្រូវសហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការអន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធដើម្បីអបអរសាទរទិវាមនុស្សចាស់កម្ពុជា និងទិវាមនុស្សចាស់អន្តរជាតិ ឱ្យបានអធិកអធម។ ក្នុងនោះរដ្ឋាភិបាល ឱ្យក្រសួងអប់រំណែនាំដល់គ្រប់សាកលវិទ្យាល័យ គ្រឹះស្ថានអប់រំ និងមន្ទីរអប់រំរាជធានី-ខេត្ត ជំរុញចលនា សិស្ស និស្សិត ឱ្យគោរពដំបូន្មានរបស់ឪពុកម្ដាយ ជីដូនជីតា ចាស់ ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងឱ្យយល់ដឹងអំពីការប្រែប្រួលរបស់មនុស្សវ័យចាស់។ ចំណែកក្រសួងធម្មការ ត្រូវណែនាំ ចលនានៅតាមវត្ត អារាម វិហារសាសនាទូទាំងប្រទេស តាមរយៈបព្វជិតសាសនា ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ សប្បុរសជននានា និងមូលនិធិផ្សេងៗ ដើម្បីឱ្យមានសកម្មភាពជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រ ពីប្រជាជនដល់មនុស្សវ័យចាស់ ជរា ក្រីក្រ គ្មានទីពឹង ស្របតាមគោលនយោបាយ ជាតិស្ដីពីមនុស្សវ័យចាស់ ២០១៧-២០៣០។ រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏បានប្រាប់ឱ្យក្រសួងព័ត៌មាន ណែនាំដល់បណ្ដាញសារព័ត៌មាន រដ្ឋ និងឯកជនទាំងអស់ផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ នូវខ្លឹមសារ សកម្មភាពក្នុងឱកាសទិវាមនុស្សចាស់កម្ពុជា និងទិវាមនុស្សចាស់អន្តរជាតិថ្ងៃទី ១ តុលា។ ទន្ទឹមគ្នានេះគ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័ន ដែលមានសភាពក្នុងគណៈកម្មាការជាតិកម្ពុជាដើម្បីមនុស្សចាស់ ត្រូវរៀបចំបង្កើត ក្រុមការងារមនុស្សចាស់ ដើម្បីជំរុញ ការអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិស្ដីពី មនុស្សវ័យចាស់។ យោងតាមតួលេខបច្ចុប្បន្នរបស់ Oxfam ប្រជាជនវ័យចាស់នៅកម្ពុជាមានចំនួនប្រមាណ១.៣លាននាក់ ប្រហែល៨% នៃប្រជាជនសរុប ។ ចំនួននេះ ត្រូវបានគេព្យាករថា នឹងកើនឡើងដល់១១ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០៣០ និងប្រមាណ២១ភាគរយ ដែលមានចំនួន៥លាននាក់ នៅឆ្នាំ២០៥០ ៕	ភ្នំពេញ៖ ទិវាមនុស្សចាស់កម្ពុជា និងទិវាមនុស្សចាស់អន្តរជាតិលើកទី ២៦ នឹងធ្វើនៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ក្រោមប្រធានបទ«មនុស្សចាស់ក្នុងបរិវត្តកម្មឌីជីថល»។ សម្រាប់ប្រារព្ធទិវាមនុស្សចាស់នេះ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បានចេញសារាចរណែនាំ ឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចូលរួមយ៉ាងផុសផុលក្នុងការរំលឹកដល់គុណូបការៈរបស់មនុស្សវ័យចាស់ ដែលបានបន្សល់ទុកនូវកេរដំណែលសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
បើតាមការចេញផ្សាយរបស់ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ កិច្ចប្រជុំពិនិត្យ និងវាយតម្លៃបញ្ជីឈ្មោះទណ្ឌិតស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោស ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៦សីហា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ លោក ឈន សាណាត អគ្គនាយក នៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចប្រជុំខាងលើ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារបានបង្ហាញលទ្ធផលបឋមបែបនេះ៖ «អង្គប្រជុំបានសម្រេចដាក់សំណើស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយទោស ដល់ទណ្ឌិតសរុបចំនួន១៩០នាក់ ស្រី២៨នាក់»។ សមត្ថកិច្ចចុះពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះទណ្ឌិតស្នើសុំបន្ថយទោសនាពេលកន្លងមក។ រូបក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាទូទៅនៅកម្ពុជា តែងតែមានការលើកលែង និងបន្ធូរបន្ថយទោស ដល់ទណ្ឌិតជាប់ពន្ធនាគារ ចំនួន៥ដងក្នុងមួយឆ្នាំ គឺ ទិវាជ័យជម្នះលើរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ,បុណ្យវិសាខបូជា ,បុណ្យឯករាជ្យជាតិ និងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក។ នេះបើតាម ព្រះរាជក្រឹត្យ ស្ដីពីការបន្ធូរបន្ថយទោសនិងលើកលែងទោសដល់ទណ្ឌិត ចុះថ្ងៃទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ។ ព្រះរាជក្រឹត្យ ក៏បានបញ្ជាក់ថា ការបន្ធូរបន្ថយ និងការលើកលែងទោសនេះ គឺផ្ដល់ចំពោះទណ្ឌិតដែលមានវ័យចាស់ជរា ជាស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ឬមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ជនពិការភាព ដែលលិខិតបញ្ជាក់ពីគ្រូពេទ្យប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះការបន្ធូរបន្ថយទោសនេះ លុះត្រាតែទណ្ឌិតនោះ បានអនុវត្តទោស ១ភាគ៣ នៃទោសដាក់ពន្ធនាគារសរុប ដែលតុលាការបានកំណត់ ហើយសម្រាប់ទោសដាក់ពន្ធនាគារមួយជីវិត ទណ្ឌិតត្រូវទទួលរងទោស១០ឆ្នាំជាមុនសិន៕	ភ្នំពេញ៖ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធគារ បានប្រជុំពិនិត្យ និងវាយតម្លៃបញ្ជីឈ្មោះទណ្ឌិតស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោសពីមណ្ឌលអប់រំកែប្រែចំនួន៤។ ទណ្ឌិតក្នុងបញ្ជីទាំងនោះមាន១៩០នាក់ ពីមណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី១ ទី២ ទី៣ និងទី៤ ក្នុងឱកាសបុណ្យឯករាជ្យជាតិ និងបុណ្យអុំទូក។
អត្ថបទទាក់ទង ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋគ្រោងចាយលើសចំណូលប្រមាណ១០០០លានដុល្លារ ការពិនិត្យឡើងវិញនៃចំណាយសាធារណៈ សំដៅដល់ដំណើរការនៃការវាយតម្លៃលម្អិតលើចំណាយសាធារណៈដែលបាន និងកំពុងអនុវត្ត។ ការធ្វើបែបនេះ គឺ ដើម្បីឈានដល់ការកាត់បន្ថយ ឬបង្វែរចំណាយពីចំណាយដែលមានអាទិភាពទាប និងមិនមានប្រសិទ្ធភាព ទៅជាចំណាយដែលមានអាទិភាព ឬប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាង។ ប្រការ៤ នៃប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា បង្ហាញថា ការពិនិត្យឡើងវិញនៃចំណាយសាធារណៈ គឺជាឧបករណ៍ដែលផ្តល់នូវភាពបត់បែនដើម្បីសម្រេចគោលបំណងមួយចំនួនទៀត ដូចជា ការបង្កើតលំហថវិកា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅតម្រូវការចំណាយនៃអាទិភាពគោលនយោបាយថ្មី ។ ឬដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសម្ពាធថវិកាដែលកំពុងកើតមាន រួមទាំងការសម្រេចឱ្យបាននូវតម្លៃនៃលុយប្រសើរជាងមុន។ វិធីសាស្ត្រនៃការពិនិត្យឡើងវិញនៃចំណាយសាធារណៈ មានទាំងវិធីសាស្ត្របែបពេញលេញទៅលើចំណាយមួយផ្នែកធំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងបែបជ្រើសរើសដែលកំណត់ជាមុននូវប្រធានបទ កម្មវិធី ឬមុខសញ្ញា ចំណាយ ដើម្បីធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ជាអ្នកជ្រើសរើសប្រធានបទ និងគោលបំណងសម្រាប់ការពិនិត្យ ឡើងវិញនៃចំណាយសាធារណៈតាមការសម្រេចដោយផ្ទាល់ ឬតាមរយៈការស្នើសុំរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានថវិកា។ ប្រធានបទដែលទទួលបានការសម្រេច ក្រុមការងារពិនិត្យឡើងវិញនៃចំណាយ សាធារណៈនឹងត្រូវបង្កើតឡើងតាមរយៈសេចក្តីសម្រេចអន្តរក្រសួង។ ក្រោយបានលទ្ធផលពីការសិក្សាវិភាគ ក្រុមការងារពិនិត្យឡើងវិញនៃចំណាយសាធារណៈ ត្រូវផ្តល់ជម្រើសអនុសាសន៍សម្រាប់ការសន្សំ ឬ បង្វែរចំណាយស្របតាមអាទិភាពចំពោះមុខ ដោយគិតពីបច្ច័យក្នុងរយៈពេលមធ្យម និងវែង។ តាមប្រការ១០ ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចលើលទ្ធផលនៃការពិនិត្យឡើងវិញនៃចំណាយសាធារណៈ និងជម្រើស សម្រាប់កាត់សន្សំ ឬបង្វែរចំណាយ ត្រូវធ្វើឡើងដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចដោយមានការឯកភាពពីក្រសួង ស្ថាប័ន សាមី វៀរលែងតែការឯកភាពនោះ មិនអាចសម្រេចបាននៅកម្រិតក្រសួង ស្ថាប័ន ទើបមាន ការស្នើសុំដំណោះស្រាយបន្តពីប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលតាមការចាំបាច់៕	ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាព ស័ក្តិសិទ្ធភាព តម្លាភាព គណនេយ្យភាពនៃការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានចេញប្រកាសស្តីពីការដាក់ឱ្យអនុវត្តការពិនិត្យឡើងវិញនៃចំណាយសាធារណៈ។ ប្រកាសនេះ មានវិសាលភាពអនុវត្តចំពោះក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពសាធារណៈប្រហាក់ប្រហែល មន្ទីរជំនាញរាជធានី ខេត្ត ក្រោមចំណុះក្រសួង ស្ថាប័ន និងគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាល។
កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែសីហា កាសែតអាម៉េរិក Wall Street Journal បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយ ក្រោមចំណងជើងថា «ហេតុអ្វីចិនកំពុងចាប់ផ្តើមសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មជាថ្មី?»។ ទាក់ទិននឹងការចុះផ្សាយនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនលោក Lin Jian បានឆ្លើយតបថា អាម៉េរិកទៅវិញទេ ដែលជាអ្នកបង្កសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មជុំថ្មី។ «ការពិតបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ការអនុវត្តរបស់អាម៉េរិក ជាប្រភពបារម្ភដ៏សំខាន់សម្រាប់សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មជុំថ្មីនៅលើពិភពលោក»។ លោក Lin Jian បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ច្បាប់កាត់បន្ថយអតិផរណារបស់អាម៉េរិក បានឧបត្ថម្ភធនបែបរើសអើង និងបន្តរារាំងកិច្ចការរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ព្រមទាំងការដាក់ពន្ធខ្ពស់លើប្រទេសដទៃទៀតជាហេតុនាំឲ្យមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសចិនរូបនេះ បានបន្តការពារថា ការផលិតរបស់ចិនគឺពឹងផ្អែកការវិនិយោគ បន្តការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍ ក៏ដូចជាឧត្តមភាពប្រៀបធៀបដោយមិនចាំបាច់លក់បង្ខូចតម្លៃតាមរយៈការឧបត្ថម្ភធន ឬផ្តាច់មុខតាមរយៈការការពារនិយមឡើយ។ ចិនធានានូវស្ថិរភាពនៃខ្សែច្រវាក់ឧស្សាហកម្មសកលលោក ជាមួយនឹងខ្សែច្រវ៉ាក់ឧស្សាហកម្មផលិតកម្មពេញលេញរបស់ខ្លួន ដើម្បីលើកកម្ពស់វឌ្ឍនភាពបច្ចេកវិទ្យា និងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវឧស្សាហកម្មនៅទូទាំងពិភពលោក។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Lin Jian។ ចំណែកទីផ្សារនាំចេញទំនិញអន្តរជាតិរបស់ចិនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ លើពិភពលោក ហើយចំណែកទីផ្សារនាំចូលទំនិញអន្តរជាតិរបស់ចិនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ក្នុងពិភពលោកក្នុងរយៈពេល ១៥ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងពិភពលោកជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយស្ថិរភាពចំពោះសុខភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ទន្ទឹមនេះ លោក Lin Jian ក៏បានផ្តល់ប្រតិកម្មជុំវិញដែលថា កំណើនវិនិយោគរបស់ចិនក្នុងផលិតកម្មនឹងធ្វើឱ្យបញ្ហាលើសចំណុះ ដែលបណ្តាលឱ្យមានសម្ពាធលើធុរកិច្ចរបស់ប្រទេសផ្សេងៗ និងបង្កឱ្យមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាថ្មីនៅទូទាំងពិភពលោក។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកបញ្ជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចចិនបានរួមបញ្ចូលយ៉ាងស៊ីជម្រៅជាមួយការអភិវឌ្ឍពិភពលោក ហើយនៅពេលអនាគត ចិននឹងបើកចំហរដល់កម្រិតខ្ពស់ និងបង្កើតកម្លាំងជំរុញថ្មីសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក៕	ក្រសួងការបរទេសចិន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា បានច្រានចោលការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាម៉េរិកដែលថា ចិនជាអ្នកបង្កសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជាថ្មី។ បើតាមក្រសួងការបរទេសចិន អាម៉េរិកទៅវិញទេ ដែលជាដើមហេតុបង្កឲ្យមានសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្មជុំថ្មី។
លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានដឹកនាំក្រុមការងារ ចុះទស្សនកិច្ចពិនិត្យការបណ្តុះបណ្តាល និងសំណេះសំណាលការងារ នៅមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ហ៊ុន សែន ខេត្តកណ្តាល។ តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានលើកឡើងពីចក្ខុវិស័យក្រសួងអប់រំ ដែលចង់ប្រែក្លាយមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ហ៊ុន សែន ខេត្តកណ្តាល ឱ្យក្លាយជាវិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យខេត្តកណ្ដលនាពេលអនាគត។ ដើម្បីសម្រេចចក្ខុវិស័យនេះ ក្នុងគោលដៅផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្រៀនប្រកបដោយគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាព ផ្តល់ឱ្យសិស្សនិស្សិតនូវបំណិនសតវត្សទី២១ និងវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀនពេញលេញ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ស្នើឱ្យនាយកដ្ឋានពាក់ព័ន្ធ រៀបចំផែនការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តឱ្យបានល្អ ស័ក្ដិសមជាវិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យ។ រូបភាពពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំរូបនេះ ត្រូវមានចក្ខុវិស័យ និងយន្តការច្បាស់លាស់ ដោយខិតខំពង្រឹងសមត្ថភាពឱ្យក្លាយជាគ្រូឧទ្ទេស ឈានទៅបន្តលើកកម្ពស់គុណវុឌ្ឍិគ្រូបង្រៀន។ លើសពីនេះ ត្រូវមានការប្តេជ្ញាចិត្ត បង្ហាត់បង្រៀនសិស្សនិស្សិតឱ្យក្លាយជាគ្រូបង្រៀន ដែលមានចំណេះដឹង និងវិជ្ជាជីវៈច្បាស់លាស់។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ក៏ជំរុញឱ្យរៀបចំនូវធនធានសិក្សាឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដូចជាឯកសារ និងសៀវភៅគោលនានាដែលពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងសិក្សាស្វែងយល់ពីស្តង់ដាសាលាគរុកោសល្យគំរូទាំង៥ ឱ្យបានស៊ីជម្រៅ ដើម្បីត្រៀមរៀបចំនូវផែនការប្រែក្លាយជាសាលាគរុកោសល្យគំរូ។ រូបភាពពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ លោករដ្ឋមន្រ្តី ហង់ជួន ណារ៉ុន ចង់ឱ្យមានការលើកទឹកចិត្តឱ្យគ្រូបង្រៀនផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ដូចជាគីមីវិទ្យា ឬជីវវិទ្យា ដោយព្យាយាមធ្វើពិសោធន៍ឱ្យបានច្រើន ដើម្បីឱ្យគរុសិស្សចេះធ្វើពិសោធន៍ នៅពេលចេញបម្រើការងារជាគ្រូបង្រៀន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គ្រូដែលចេញថ្មី ត្រូវមានគុណភាពស្របតាមស្តង់ដាវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន និងមានសមត្ថភាពលើផ្នែក ICT ឯកទេសឌីជីថល និងជំនាញសតវត្សទី២១។ លោករដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ ជឿជាក់ថា៖«ប្រសិនបើមានការប្តេជ្ញាចិត្ត មានការរៀបចំផែនការច្បាស់លាស់ និងការចូលរួមសហការពីគ្រប់អ្នកពាក់ព័ន្ធ នោះមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ហ៊ុន សែន ខេត្តកណ្តាល នឹងអាចសម្រេចបាន នូវការប្រែក្លាយជាគ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាលគ្រូសតវត្សទី២១ នាពេលអនាគត»។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បន្តថា ក្រសួងអប់រំ នឹងផ្តល់ជាអាហារូបករណ៍ និងការទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេស ដល់បុគ្គលិកអប់រំនៃមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ហ៊ុន សែន ខេត្តកណ្តាលនាពេលខាងមុខ ដើម្បីឱ្យបានសិក្សារៀនសូត្រ និងស្វែងយល់ពីវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្មីៗ។ នេះបើតាមខ្លឹមសារផ្សព្វផ្សាយលើហ្វេសប៊ុកក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា៕	ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា មានចក្ខុវិស័យចង់ប្រែក្លាយមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ហ៊ុន សែន ខេត្តកណ្តាល ឱ្យក្លាយជាវិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យ ដែលជាគ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាលគ្រូសតវត្សទី២១នាពេលអនាគត។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន លើកឡើងបែបនេះ នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ហ៊ុន សែន ខេត្តកណ្តាល កាលពីថ្ងៃទី២៦ សីហា។
ក្នុងពិធីបើកសន្និសីទស្តីពីកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់អាស៊ានលើកទី៤ កាលពីថ្ងៃទី២៦ សីហា លោកស្រី ចម និម្មល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ចាត់ទុកសន្និសីទនេះ ជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់ការពិភាក្សាលើបញ្ហាដ៏សំខាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងនវានុវត្តន៍ ចីរភាព និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិអំណាចអ្នកប្រើប្រាស់ នៅក្នុងតំបន់។ «គោលគំនិតនៃការការពារអ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជានៅមានភាពថ្មីនៅទ្បើយបើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងលើការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ការរៀបចំច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិឱ្យរឹងមាំ»។ រដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្ម បញ្ជាក់ដូច្នេះ។ បើតាមលោកស្រី ចម និម្មល គណៈកម្មាធិការកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់អាស៊ាន បានដើរតួនាទីជាចំណុចបង្គោលក្នុងការអនុវត្ត និងតាមដានត្រួតពិនិត្យ កិច្ចរៀបចំនិងយន្តការក្នុងតំបន់នានា ក្នុងការជំរុញការការពារអ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងសហគមន៍ សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន។ លើសពីនេះ ធានាថា វិធានការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ រួមទាំងច្បាប់ បទប្បញ្ញត្តិ និងគោលនយោបាយនានា បានរៀបចំទ្បើងនៅក្នុងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ ដែលបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានព័ត៌មានរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ និងយន្តការដោះស្រាយបញ្ហា។ សូមបញ្ជាក់ថា សន្និសីទស្ដីពីកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់អាស៊ានលើកទី៤នេះ ជាចំណុចនៃការស្វែងរកពីក្របខណ្ឌក្នុងការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ដែលបានវិវត្តក្នុងយុគសម័យឌីជីថល និងសេដ្ឋកិច្ចបៃតង។ សន្និសីទនេះ បានប្រមូលផ្ដុំនូវនិយ័តករ និងពាណិជ្ជករទាំងអស់ មកជួបគ្នាដើម្បីពិភាក្សា ក្នុងការស្វែងរកបទបញ្ញត្តិក្នុងការធានាឱ្យមានសុវត្ថិភាពជូនដល់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងបរិបទបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងកិច្ចការក្នុងការថែរក្សាបរិស្ថាន។ នេះបើតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម៕	ភ្នំពេញ៖ ទោះបីគោលគំនិតនៃការការពារអ្នកប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជា នៅមានភាពថ្មីនៅទ្បើយបើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសដទៃក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ការរៀបចំច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិឱ្យរឹងមាំ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ចម និម្មល រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅក្នុងពិធីបើកសន្និសីទស្តីពីកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់អាស៊ានលើកទី៤។
បច្ចុប្បន្ន ជប៉ុនមានអ្នកបើកយន្តហោះប្រហែល ៧១០០នាក់ ស្របពេលរដ្ឋាភិបាល បានព្យាករថា ប្រទេសនេះនឹងត្រូវការអ្នកបើកយន្តហោះចំនួន ១០០០នាក់បន្ថែមទៀតនៅឆ្នាំ ២០៣០ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ៦០លាននាក់។ ដើម្បីដោះស្រាយស្ថានការណ៍នេះ ក្រុមអ្នកជំនាញបង្កើតឡើងដោយក្រសួងដែនដី ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដឹកជញ្ជូន និងទេសចរណ៍ជប៉ុនកាលពីដើមឆ្នាំនេះ កំពុងពិចារណាលើវិធានការនានា រួមទាំងការពន្លឿន និងកាត់បន្ថយតម្លៃនៃការបំប្លែងអាជ្ញាប័ណ្ណអ្នកបើកបរយន្តហោះបរទេស ទៅជាអាជ្ញាប័ណ្ណរបស់ជនជាតិជប៉ុន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការជួលអ្នកបើកយន្តហោះមកពីបរទេសមិនងាយស្រួលទេ ដោយសារមានការប្រឆាំងពីសហជីពក្នុងស្រុក ហើយប្រាក់ខែនៅក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជប៉ុនជារឿយៗទាបជាងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នៅក្នុងប្រទេសផ្សេងទៀត។ តាមក្រសួងដែនដី ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដឹកជញ្ជូន និងទេសចរណ៍ជប៉ុន ប្រធានក្រុមបើកបរជាច្រើនមានអាយុ ៥០ឆ្នាំ រំពឹងថានឹងចូលនិវត្តន៍នៅឆ្នាំ២០៣០។ លោក Nobuhito Abe អ្នកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Asia Pacific បានកត់សម្គាល់ថា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ធំៗ នឹងត្រូវកែសម្រួលនីតិវិធីប្រតិបត្តិការផ្ទៃក្នុង ដើម្បីសម្រួលដល់អ្នកបើកបរដែលមិនចេះនិយាយភាសាជប៉ុន។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជប៉ុន នៅតែរក្សាដំណើរការផ្ទៃក្នុងដែលមានមូលដ្ឋានយ៉ាងខ្លាំង។ បើតាមតាមប្រភពរបស់សារព័ត៌មាន Bloomberg ប្រធានក្រុមអ្នកបើកបរនៅក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជប៉ុនដូចជា Japan Airlines Co. (JAL) និង All Nippon Airways Co. (ANA) ទទួលបានប្រាក់ប្រចាំឆ្នាំប្រហែល ២៥លានយ៉េន (១៧២ ៩០០ដុល្លារ) ។ ទន្ទឹមនេះ អ្នកបើកយន្តហោះដែលមានបទពិសោធន៍ ១២ឆ្នាំនៅក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិក Delta Air Lines Inc. អាចទទួលបានប្រហែល ៤៥៣ ០០០ដុល្លារ ខណៈអ្នកបើកយន្តហោះរបស់ American Airlines Inc. ទទួលបានប្រាក់ប្រហែល ៤៨០ ០០០ដុល្លារ។ បច្ចុប្បន្ន ចំនួនអាកាសយានិកបរទេសនៅជប៉ុននៅមានចំនួនតិចណាស់។ ក្រុមហ៊ុន JAL មានអ្នកបើកយន្តហោះប្រហែល ២០០០នាក់ ហើយមានតែជនបរទេសតិចតួចបំផុត។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុមហ៊ុន ANA មានអ្នកបើកយន្តហោះប្រហែល ២៤០០នាក់ ហើយស្ទើរតែគ្មានជនបរទេស។ ក្រុមហ៊ុន JAL បានឲ្យដឹងថា ខ្លួនកំពុងជ្រើសរើសអ្នកបើកយន្តហោះបរទេសតាមកិច្ចសន្យា ដើម្បីដោះស្រាយការខ្វះខាតនៅឆ្នាំ ២០៣០ ជាដំណោះស្រាយបណ្តោះអាសន្ន មិនមែនជាវិធានការអចិន្ត្រៃយ៍ទេ។ អ្វីដែលសំខាន់ JAL នឹងបន្តជ្រើសរើសអ្នកបើកយន្តហោះជាសិក្ខាកាមពីនិស្សិតដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សាថ្មីៗជាបុគ្គលិកពេញម៉ោង។ ជុំវិញការប្រឈមមុខនឹងការខ្វះខាតចំនួនអ្នកបើកយន្តហោះ និងការកើនឡើងនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលទៅកម្សាន្តនៅជប៉ុន ក្រុមប្រឹក្សាអ្នកជំនាញដែលបង្កើតឡើងដោយក្រសួងដែនដី ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដឹកជញ្ជូន និងទេសចរណ៍ជប៉ុន ក៏កំពុងពិចារណាលើវិធានការលើកទឹកចិត្តប្រធានក្រុមអ្នកបើកបរឱ្យធ្វើការបន្ទាប់ពីពួកគេមានអាយុ ៦៥ឆ្នាំ។ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលក៏ស្វែងរកការជ្រើសរើស និងជួលអ្នកបើកយន្តហោះជាស្ត្រីបន្ថែមទៀតផងដែរ។ ប្រសិនបើចំនួនអ្នកបើកយន្តហោះគ្រប់គ្រាន់មិនអាចធានាបាននោះ វិស័យទេសចរណ៍ជប៉ុនអាចបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើន ស្របពេលដែលក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មិនអាចស្វែងរកអ្នកបើកបរគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីប្រតិបត្តិការចំនួនយន្តហោះចាំបាច់។ លោក Kotaro Toriumi អ្នកវិភាគឯករាជ្យផ្នែកអាកាសចរណ៍ និងទេសចរណ៍បានប្រាប់ Bloomberg ថា ប្រសិនបើជប៉ុនមិនអាចធានាបាននូវប្រភពស្ថិរភាពនៃអ្នកបើកយន្តហោះ ការសម្រេចបាននូវគោលដៅនៃការទទួលភ្ញៀវទេសចរណ៍ចំនួន ៦០លាននាក់នឹងប្រឈមការលំបាកខ្លាំង៕	ជប៉ុនត្រូវការអ្នកបើកបរយន្តហោះចំនួន ១០០០នាក់បន្ថែម ដើម្បីបំពេញគោលដៅក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឲ្យបាន ៦០លាននាក់នៅឆ្នាំ ២០៣០។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជប៉ុនជាច្រើននៅតែស្ទាក់ស្ទើរ ក្នុងការជួលអ្នកបើកបរយន្តហោះបរទេស។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរទៅកាន់តំបន់អង្គរ ដែលមានកីឡាករ-ការិនីប្រដាល់ ឈឿន ល្វៃ , លន បញ្ញា ទូច ចាន់វត្តី និងល្បុកត្តោជាច្រើនរូបទៀត ដើម្បីសិក្សាបន្ថែមពីសាវតានៃក្បាច់គុនដូចតាខ្មែរ ដែលមានឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទជាច្រើន នៅទឹកដីអង្គរ។ គោលបំណងនៃកម្មវិធីនេះ គឺចង់បំផុសស្មារតីគុនខ្មែរ ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង ជាពិសេស ដើម្បីចងក្រងជាឯកសារបន្ថែម ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណក្បាច់គុនខ្មែរឱ្យបានច្បាស់លាស់ថែមទៀត។ កម្មវិធីដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរទៅកាន់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរនេះ ក្រោមគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សមាគមក្លិបទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប និងឧបត្ថម្ភគាំទ្រដោយសណ្ឋាគារ Memoire Palace Resort & Spa និងភោជនីយដ្ឋានម៉ែឌី ស្ថិតក្នុងខេត្តសៀមរាប៕	លោក ធិន វិចិត្រ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា អះអាងថាកម្មវិធីដំណើរទស្សនកិច្ចគុនខ្មែរទៅកាន់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ ធ្វើឡើងក្នុងទិសដៅលើកកម្ពស់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ដែលបានបន្សល់ទុកពីដូនតា ជាពិសេសនៅតាមជញ្ជាំងប្រាង្គប្រាសាទ។ អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា នៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏នឹងចងក្រងជាឯកសារបន្ថែម ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណក្បាច់គុនខ្មែរឱ្យបានច្បាស់លាស់ផងដែរ។
គណនីសន្សំដែលមានភាពងាយស្រួលប្រើប្រាស់សម្រាប់អតិថិជន ចំពោះអត្រាការប្រាក់ដែលអតិថិជនទទួលបាន គឺអាស្រ័យទៅលើសមតុល្យក្នុងគណនី។ ជាឧទាហរណ៍ អតិថិជនទូទៅអាចទទួលបានអត្រាការប្រាក់រហូតដល់ ១,៧៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនក៏អាចទទួលបានអត្រាដូចគ្នាផងដែរ។ ដោយឡែក ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ មានលក្ខណៈខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ដែលទទួលបានអត្រាការប្រាក់ ១,២៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ។ អត្រាការប្រាក់ត្រូវបានគណនាប្រចាំថ្ងៃ និងទូទាត់រៀងរាល់ចុងខែ។ ធនាគារ ឈីហ្វ បានដកចេញនូវថ្លៃសេវាដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយគណនី ដូចជាសេវាលំហែទាំ សេវាដកប្រាក់ គណនីមិនដំណើរការ និងសេវាបិទគណនីមុនកាលកំណត់ ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលនេះកាន់តែងាយស្រួលប្រើប្រាស់សម្រាប់អតិថិជន។ ផ្តល់ជូនអតិថិជននូវបទពិសោធសេវាធនាគារដែលល្អបំផុត លោក សឿង ម៉ូរ៉ារិទ្ធ ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារ ឈីហ្វ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ « គណនីសន្សំពិសេស (Savings Prestige) នេះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើង ក្នុងការផ្តល់ជូនអតិថិជននូវបទពិសោធសេវាធនាគារដែលល្អបំផុត តាមរយៈការផ្តល់អត្រាការប្រាក់ប្រកួតប្រជែង និងការដកចេញនូវថ្លៃសេវាដែលមិនចាំបាច់មួយចំនួន។ យើងធានាថា អតិថិជនមិនថាជាលក្ខណៈបុគ្គល ឬអាជីវកម្មនោះទេ គឺអាចទទួលបានដំណោះស្រាយហិរញ្ញវត្ថុជាទីពេញចិត្ត និងប្រកបដោយភាពបត់បែន»។ ការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់គណនីសន្សំពិសេសនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងឥតឈប់ឈររបស់ធនាគារ ឈីហ្វ ដើម្បីបង្កើនការផ្តល់ជូនផលិតផលតាមតម្រូវការ និងគុណភាពដល់អតិថិជន។ គណនីសន្សំថ្មីនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ធនាគារ ក្នុងការបំពេញតម្រូវការ របស់អតិថិជនរបស់ខ្លួន និងផ្តល់នូវបទពិសោធសេវាធនាគារដែលល្អបំផុត។ សម្រាប់អតិថិជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍លើផលិតផលនេះ សូមអញ្ជើញទៅកាន់សាខាធនាគារ ឈីហ្វ ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានបន្ថែម។ Wesbite: https://www.chiefbank.com.kh/en/Products/SavingPrestige Telegram: https://t.me/chiefbankcambodia Facebook: https://www.facebook.com/ChiefCambodiaBank Instagram: https://www.instagram.com/chief_bank/ YouTube: https://www.youtube.com/@chiefbank7042 023 900 878 (ទីស្នាក់ការកណ្ដាល) 023 900 879 (សាខាខណ្ឌដូនពេញ - សង្កាត់ផ្សារកណ្ដាលទី២) 023 212 878 (សាខាខណ្ឌ ៧ មករា - សង្កាត់វាលវង់) 023 230 488 (សាខាខណ្ឌច្បារអំពៅ - សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២) 023 998 878 (សាខាអ៊ីអនមានជ័យ) (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ធនាគារ ឈីហ្វ បានដាក់ឲ្យដំណើរការគណនីសន្សំពិសេស "Savings Prestige" ដែលជាផលិតផលគណនីសន្សំថ្មីត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីផ្តល់ជូនអតិថិជននូវអត្រាការប្រាក់កាន់តែប្រសើរ និងផ្ដល់ជម្រើសសេវាធនាគារកាន់តែសម្បូរបែប។ ផលិតផលនេះ គឺជាប្រភេទគណនីសន្សំពិសេសមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់នូវដំណោះស្រាយដ៏សមស្របសម្រាប់អតិថិជនជាបុគ្គល ក្រុមហ៊ុន និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុជាមួយនឹងអត្រាការប្រាក់ប្រកួតប្រជែងដោយផ្អែកលើកម្រិតសមតុល្យផ្សេងៗគ្នា។
នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា លោកស្រី យក់ សម្បត្តិ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល បានចុះត្រួតពិនិត្យការរៀបចំទីតាំងផ្នែកចត្តាឡីស័ក ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងជំងឺអឹមផក (Mpox) ឬជំងឺអុតស្វា។ ការចុះត្រួតពិនិត្យនេះ ដើម្បីពិនិត្យរួមគ្នា ក្នុងការទប់ស្កាត់ការនាំចូលជំងឺអឹមផក ចូលមកកម្ពុជា នៅតាមច្រកទាំងអស់ និងវិធានការការពារដល់អ្នក ដំណើរ។ តាមរយៈការចុះពិនិត្យនេះ ក្រុមការងារក្រសួងសុខាភិបាល បានចាប់ផ្ដើមពង្រឹងយន្តការបន្ថែមទៀត ក្នុងការតាមដានកម្ដៅ ដោយប្រព័ន្ធកាមេរ៉ា និងការអង្កេត តាមដានរាល់អ្នកដំណើរគ្រប់ច្រកចេញចូលទាំងអស់។ ជាមួយគ្នានេះ ក្នុងករណីមានការសង្ស័យ មន្ត្រីចត្តាទ្បីស័ករបស់ក្រសួងសុខាភិបាល នឹងចាត់ចែងអនុវត្តតាមគោលការណ៍ណែនាំក្នុងការទប់ស្កាត់នឹងការរាតត្បាតនៃជំងឺឆ្លងជាបន្ទាន់ផងដែរ។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល ក្រុមការងារ បានបន្ថែមម៉ាស៊ីនស្កែនកម្ដៅ នឹងរៀបចំដំទ្បើងរូបភាព សារជាវីដេអូសំខាន់ៗ ជាសារអប់រំ និងវិធានការនានាដល់គ្រប់អ្នកដំណើរ ស្តីពីជំងឺអឹមផក (Mpox)។ សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានករណីឆ្លងជំងឺអឹមផក (ជំងឺអុតស្វា) ចំនួន ២០ករណី ដោយមិនមានករណីស្លាប់ឡើយ។ ចំពោះការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺអឹមផក (អុតស្វា)នេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានប្រកាសជាគ្រោះអាសន្នសុខភាពសាធារណៈជាអន្តរជាតិ។	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាល បានចាប់ផ្ដើមចុះត្រួតពិនិត្យការរៀបចំទីតាំងផ្នែកចត្តាឡីស័កនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងជំងឺអឹមផក (Mpox) ឬជំងឺអុតស្វា។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល ដើម្បីទប់ស្កាត់នឹងជំងឺប្រភេទថ្មីនេះ ក្រុមការងារ បានបន្ថែមម៉ាស៊ីនស្កែនកម្ដៅ នឹងរៀបចំដំទ្បើងរូបភាព សារវីដេអូ ជាសារអប់រំ និងវិធានការនានាដល់គ្រប់អ្នកដំណើរ។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រមុខការទូតកម្ពុជា នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីននៅចុងខែសីហា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីនចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា លោក សុខ ចិន្តាសោភា ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានជួបជាមួយលោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Ferdinand Marcos Jr. ដើម្បីជជែកពីការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ ដោយស្វាគមន៍ពីវត្តមានរបស់លោក សុខ ចិន្តាសោភា ទៅកាន់វិមានប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Marcos Jr. បានបញ្ជក់ពីភាពចាំបាច់ ក្នុងការបន្តកិច្ចពិភាក្សា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ានផ្សេងទៀត។ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា យើងនៅតែអាចបន្តទំនាក់ទំនងបែបនេះ។ យើងនឹងពង្រឹងទំនាក់ទំនងនេះ ហើយបន្តកែលម្អទំនាក់ទំនងដែលភាគីទាំងពីរមានជាច្រើនឆ្នាំ»។ លោក Marcos Jr. បានប្រាប់ប្រមុខការទូតកម្ពុជាបែបនេះ ដោយប្តេជ្ញាអនុវត្តភាពជាដៃគូ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទៅកាន់រដ្ឋសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងអស់នៅជុំវិញពិភពលោក។ ប្រមុខការទូតកម្ពុជា បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីន ដើម្បីធ្វើជា សហប្រធានកិច្ចប្រជុំលើកទី៤ នៃគណៈកម្មការចម្រុះសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីហ្វីលីពីន និងកម្ពុជា (JCBC) ជាមួយសមភាគី លោក Enrique Manalo នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា។ នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជាទៅហ្វីលីពីន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ប្រមុខការទូតកម្ពុជា និងហ្វីលីពីន បានប្តេជ្ញាពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងវិស័យដូចជា សន្តិសុខ និងការពារ, ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន, ទេសចរណ៍, វប្បធម៌ និងកីឡាជាដើម។ មិនតែប៉ុណ្ណោ ប្រមុខការទូតប្រទេសទាំងពីរ បានពិភាក្សាលើស្ថានភាពនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង, មីយ៉ាន់ម៉ា និងតំបន់កាហ្សាផងដែរ ដោយប្តេជ្ញាចូលរួមចំណែកលើសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់៕	រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងម៉ានីល ប្តេជ្ញាធ្វើឱ្យស៊ីជម្រៅនូវទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុងភ្នំពេញ។ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា បានប្រាប់ប្រមុខការទូតកម្ពុជា លោក សុខ ចិន្ដាសោភា បែបនេះ។ បើតាមលោក Marcos Jr. ភាគីទាំងពីរ នឹងបន្តកែលម្អទំនាក់ទំនង ដែលមានជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។
អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិបានចេញផ្សាយថា កាលពីថ្ងៃទី ២២សីហា ក្រុមសមត្ថកិច្ចបានស្រាវជ្រាវលើទំព័រហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ D-Store ដែលបង្ហោះផ្សព្វផ្សាយលក់អាវុធជំពាមកែច្នៃ លើបណ្តាញសង្គម។ ក្រោយមកកម្លាំងសមត្ថកិច្ច បានចុះបង្រ្កាបដល់ទីតាំងរក្សាទុក និងចែកចាយអាវុធកែច្នៃនេះ សង្កាត់បឹងទំពុន ហើយព្រមទាំងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យម្នាក់ ជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ជនជាតិវៀតណាម។ ជនសង្ស័យនោះ ត្រូវបាននាំខ្លួនទៅសាកសួរ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ។ អាវុធកែច្នៃដែលប្រើគ្រាប់ដែកសម្រាប់បាញ់។ រូពី GCNP ប្រតិបត្តិការនេះ សមត្ថកិច្ចជំនាញ ដកហូតសម្ភារៈពាក់ព័ន្ធជាគ្រឿងបង្គុំអាវុធកែច្នៃមាន កាំភ្លើងដែលមានលក្ខណៈជាជំពាមកែច្នៃដោយគ្រាប់ដែកសម្រាប់បាញ់, ខ្សែកៅស៊ូ, ឧបករណ៍គ្រឿងបង្គុំ និងគ្រាប់លោហៈដែក ជាច្រើនក្នុងទីតាំងខាងលើ។ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិបានបញ្ជាក់បែបនេះ៖ «ក្រោយពីការសាកសួរជនសង្ស័យខាងលើ បានសារភាពពិតជាបានប្រព្រឹត្តប្រាកដមែន(រក្សាទុកនិងចែកចាយ)។ បច្ចុប្បន្នជនសង្ស័យខាងលើ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចជំនាញ កសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅកាន់អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីចាត់ការតាមនីតិវិធី»។ អាវុធកែច្នៃដែលសមត្ថកចិ្ចរកឃើញ។ រូបពី GCNP ពាក់ព័ន្ធនឹងអាវុធ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ អំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឱ្យបញ្ឈប់នូវការផ្សព្វផ្សាយ និងធ្វើអាជីវកម្មទិញ-លក់ អាវុធកែច្នៃផ្សេងៗតាមបណ្តាញសង្គមគ្រប់ប្រភេទ។ ករណីនេះ សមត្ថកិច្ចចាត់ទុកជាការបង្កអសន្តិសុខដល់សង្គម និងអាយុជីវិតមនុស្ស។ ជាមួយគ្នាដែរ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ក្រើនរំលឹក និងលើកទឹកចិត្តដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានទិញអាវុធកែច្នៃគ្រប់ប្រភេទ ឱ្យយកមកប្រគល់ទៅសមត្ថកិច្ច ឬអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានពាក់ព័ន្ធ ជៀសវាងសមត្ថកិច្ចចុះធ្វើការរឹបអូប និងឃាត់ខ្លួនកសាងតាមនីតិវិធី៕	ភ្នំពេញ៖ សមត្ថកិច្ច ចុះបង្ក្រាបទីតាំងចែកចាយអាវុធខុសច្បាប់មួយកន្លែង នៅសង្កាត់បឹងទំពុន ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងករណីនេះ សមត្ថកិច្ច បានឃាត់ខ្លួនថៅកែក្រុមហ៊ុន ជនជាតិវៀតណាមម្នាក់។
Vichny Chanchem មានអាយុ ២៤ឆ្នាំ គាត់ជឿជាក់ថា ការបំពេញសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋានអាចសម្រេចបានតាមរយៈការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ Vichny ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យចូលរួមក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសំឡេងយុវជនសម្រាប់សហភាពអឺរ៉ុបក្នុងអាស៊ាន (YSBEA) សម្រាប់ឆ្នាំ 2024-2025។ YSBEA ដែលមានថ្នាក់ដឹកនាំយុវជនមកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ានចំនួន ១០ និង ទីម័រខាងកើត ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងជំរុញការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ EU-ASEAN ដោយបំពេញតួនាទីជាក្រុមប្រឹក្សាយុវជនទៅប្រតិភូ EU។ «ការជ្រើសរើសសមាជិក YSBEA គឺជាការទទួលស្គាល់នូវគុណភាពភាពជាអ្នកដឹកនាំឆ្នើម និងសមិទ្ធផលដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេ។ YSBEA នឹងផ្តល់កន្លែងប្រឹក្សាយោបល់ និងវេទិកាសម្រាប់យុវជន ដើម្បីពង្រឹងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររបស់សហភាពអឺរ៉ុបជាមួយអាស៊ាន។ ការចូលរួមរបស់ YSBEA នឹងធ្វើឱ្យសកម្មភាពរបស់សហភាពអឺរ៉ុបកាន់តែពាក់ព័ន្ធ និង មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់យុវជនវ័យក្មេង»។ នេះជាប្រសាសន៍របស់ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំអាស៊ាន លោក Sujiro Seam។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត Seam បានបន្ថែមថា៖ «យុវជនវ័យក្មេងបង្កើតបានមួយភាគបីនៃប្រជាជននៃតំបន់អាស៊ាន។ យុវជនវ័យក្មេងគឺជាអ្នកបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរ និងជាដៃគូដ៏សំខាន់ក្នុងការធានានូវភាពជោគជ័យនៃរបៀបវារៈឆ្នាំ ២០៣០ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ យុវជនមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការសម្រេចចិត្តអនាគតនៃតំបន់នេះ៖ ដើម្បីសាងសង់អនាគតដ៏ល្អប្រសើរ ដែលមានសក្ដានុពលខ្ពស់ជាងមុន និងមានប្រព័ន្ធឌីជីថល។ ការចូលរួមរបស់សមាជិក YSBEA ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសក្ខីកម្ម និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ពួកគេក្នុងការធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរ។» ក្នុងអំឡុងពេលជួបសម្តែងការគួរសមជាមួយសមាជិក YSBEA, អគ្គលេខាធិការរង (DSG) នៃអាស៊ានសម្រាប់សហគមន៍ និងកិច្ចការសាជីវកម្មអាស៊ាន Nararya S. Soepraptoបានលើកឡើងពីតួនាទីសំខាន់របស់យុវជនក្នុងការរួមចំណែកដល់ការសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សំខាន់ៗក្នុងតំបន់ ដោយកត់សម្គាល់ថា យុវជនអាស៊ានមានចំនួនប្រហែល ៣៤% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ហើយបានព្យាករណ៍ថានឹងឈានដល់កម្រិតកំពូលនៅឆ្នាំ ២០៣៨។ លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា អាស៊ានទទួលស្គាល់តួនាទីដ៏សំខាន់របស់យុវជនថា ជាអ្នកជំរុញសំខាន់នៃកំណើន ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អ្នកដឹកនាំអាស៊ានស្តីពីការអភិវឌ្ឍនៃសហគមន៍អាស៊ានក្រោយឆ្នាំ ២០២៥។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាននៅសន្និសីទកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤២ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០៣០ បានបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់យុវជន ដើម្បីចូលរួមសកម្មក្នុងការបង្កើតអនាគតនៃតំបន់។ ដោយបានរស់នៅក្នុងអាស៊ាន និងសហភាពអឺរ៉ុប Vichny ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ និងគោលនយោបាយសាធារណៈនៅសាកលវិទ្យាល័យ Universität Trier ក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានកត់សម្គាល់ពីភាពខុសគ្នានៃវិធីសាស្រ្តចំពោះសិទ្ធិមនុស្ស និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពរវាងអាស៊ាន និងសហភាពអឺរ៉ុប។ ខណៈពេលដែលអាស៊ានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងការបិទគម្លាតអភិវឌ្ឍន៍ សហភាពអឺរ៉ុបផ្តោតចំណុចសំខាន់បន្ថែមលើការការពារបរិស្ថាន និងសុខុមាលភាពសង្គម។ Vichny បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំមានសេចក្តីរំភើបរីករាយ ដែលមានឱកាសក្លាយជាផ្នែកមួយនៃក្រុមប្រឹក្សាសំឡេងយុវជនសម្រាប់សហភាពអឺរ៉ុបក្នុងអាស៊ាន (YSBEA)។ ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសមាជិក YSBEA ដែលមានគំនិតរួមគ្នាតែមួយ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ EU-ASEAN លើការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ដែលលើកកម្ពស់សិទ្ធិរបស់ប្រជាជនក្នុងអាស៊ាន។ ខ្ញុំរំភើបចិត្តខ្លាំងណាស់ក្នុងការចូលរួមចំណែកក្នុងការងារដែលមានអត្ថន័យ និងមានឥទ្ធិពលជាផ្នែកមួយនៃក្រុមប្រឹក្សានេះ»។ ក្រុមប្រឹក្សាសំឡេងយុវជនក៏ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានឥទ្ធិពលលើសកម្មភាពការបរទេសរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងភាពជាដៃគូអន្តរជាតិ ដោយផ្តោតលើអាទិភាពផ្នែកនយោបាយដូចជាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការអភិវឌ្ឍមនុស្សជាដើម។ នៅចុងឆ្នាំ ២០២៥ ក្រុមដែលបានជ្រើសរើសដោយជោគជ័យក្នុងដំណើរការប្រកួតប្រជែងជាមួយបេក្ខជនជាង ៤០០ នាក់ នឹងចូលរួមក្នុងការពិគ្រោះយោបល់តាមអ៊ីនធឺណិត និងដោយផ្ទាល់ជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយគណៈប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំអាស៊ានលើគោលនយោបាយទាក់ទងនឹងយុវជន។ ជាទូទៅ YSBEA ស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមប្រឹក្សាយុវជនចំនួន ៣០ ដែលបង្កើតឡើងដោយគណៈប្រតិភូ EU ផ្សេងទៀតនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងសកម្មភាពយុវជន (YAP) សម្រាប់សកម្មភាពការបរទេស EU។ YAP គឺជាក្របខ័ណ្ឌណែនាំរបស់ EU ដើម្បីជំរុញការចូលរួមរបស់យុវជនដែលមានសក្ដានុពល និងផ្តល់អំណាចដល់យុវជននៅទូទាំងពិភពលោកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ភាពស្មើគ្នា និងសន្តិភាព។ ដោយផ្តោតលើវិស័យយុទ្ធសាស្រ្តចំនួនបីគឺ៖ ការចូលរួម, ការទំនាក់ទំនង និងការផ្តល់អំណាច YAP ធ្វើការខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏ទាន់ពេលវេលាដើម្បីចូលរួមជាមួយយុវជនក្នុងសកម្មភាពការបរទេសរបស់ EU៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកកម្ម)	Vichny Chanchem ត្រូវបានជ្រើសរើសធ្វើជាតំណាងយុវជនកម្ពុជាក្នុងនាមជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសំឡេងយុវជនសម្រាប់សហភាពអឺរ៉ុបក្នុងអាស៊ាន (YSBEA)។ Vichny រួមជាមួយតំណាងយុវជន ១០ រូបទៀតមកពីរដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន និងទីម័រខាងកើតនៅក្នុង YSBEA នឹងដើរតួជាក្រុមប្រឹក្សាយុវជនទៅកាន់គណៈប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប ដើម្បីធ្វើឱ្យសកម្មភាពការបរទេសរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងភាពជាដៃគូអន្តរជាតិកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងពាក់ព័ន្ធជាមួយអាស៊ាន ជាពិសេសសម្រាប់យុវជន។
ខ្សែការពារ វិសាខា កាន់ ម៉ូ ដែលទើបទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ ទទួលបានការកោះហៅចូលក្រុមជម្រើសជាតិឈុតធំលើកដំបូងចំណោមសមាជិកទាំង២៤រូប ដើម្បីប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ត្រៀមការប្រកួតជម្រុះ AFC Asian Cup ទល់ក្រុមស្រីលង្កា ចំនួន២ជើង។ ជំនួបជើងទី១ នឹងធ្វើឡើងនៅកីឡដ្ឋានអន្តរជាតិ Racecourse របស់ស្រីលង្កា នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា វេលាម៉ោង ៣ និង៤៥ នាទីល្ងាច (ម៉ោងនៅកម្ពុជា) នៅជើងទី២ នៅកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក នៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា វេលាម៉ោង ៧យប់។ ក្នុងជំរំហ្វឹកហាត់លើកដំបូង ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកលោក Felix Delmas ខ្សែការពារ កាន់ ម៉ូ បង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយជាមួយសមាជិក និងជំរុញការប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនធ្វើយ៉ាងណាជួយក្រុមកម្ពុជាយកឈ្នះស្រីលង្កាឱ្យបាន។ «ជាកិត្តិយសណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ ដែលបានចូលរួមក្រុមគោព្រៃ។ ខ្ញុំពិតជាសប្បាយចិត្តដែលបានហ្វឹកហាត់ជាមួយអ្នករាល់គ្នា ហើយខ្ញុំនឹងជំរុញការប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ឱ្យកាន់តែខ្លាំង ដើម្បីជួយក្រុមជម្រើសជាតិយកឈ្នះស្រីលង្កា និងដណ្តើមជ័យជម្នះនៅប្រកួតបន្តបន្ទាប់ទៀត» នេះជាការលើកឡើងរបស់ខ្សែការពារវ័យ៣១ឆ្នាំ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC)។ កាន់ ម៉ូ ដែលមានឈ្មោះដើម Khan Mohammed Faeez និងសញ្ជាតិដើមអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ជាកីឡាករបរទេសទី៤ហើយ ដែលទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ ក្រោយប្រកបអាជីពនៅលីគកម្ពុជារយៈពេលច្រើនឆ្នាំ បន្ទាប់ពីកីឡាករដើមកំណើតជប៉ុន យូឌៃ អូកាវ៉ា របស់ភ្នំពេញក្រោន កីឡាករ Privat Mbarga ដើមកំណើតកាមេរូន និង កីឡាករ មីហ្ស៊ូណូ ហ៊ីការ៉ុ សញ្ជាតិដើមជប៉ុន របស់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង។ ប្រកបអាជីពក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាលើកដំបូង កាន់ ម៉ូ លេងឱ្យក្រុមទ័ព Tiffy Army នៅឆ្នាំ ២០១៩ មុនផ្លាស់ទៅចូលរួមជាមួយ វិសាខានៅឆ្នាំ ២០២០។ មុនមកទឹកដីកម្ពុជា រូបគេធ្លាប់លេងឱ្យក្រុមក្នុងប្រទេសកំណើត Milano United, Tshakhuma Tsha Madzivhandila និង Phatthalung នៃលីគទី៣របស់ថៃ៕ អត្ថបទទាក់ទង AFC Asian Cup៖ បន្ថែមកីឡាករចូលសញ្ជាតិ២រូប និងកូនកាត់១រូប ក្នុងជម្រើសជាតិកម្ពុជា	ខ្សែការពារ កាន់ ម៉ូ (Khan Mohammed Faeez) កីឡាករសញ្ជាតិដើមអាហ្វ្រិកខាងត្បូង បង្ហាញការតាំងចិត្តធ្វើយ៉ាងណាជួយក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា យកឈ្នះក្រុមស្រីលង្កាក្នុងការប្រកួតជម្រុះ AFC Asian Cup ឆ្នាំ ២០២៧។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.