text
stringlengths
33
22.2k
summary
stringlengths
61
956
  ការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅមត្តេយ្យសិក្សា ក៏មានបេក្ខជនដាក់ពាក្យ និងចាប់អារម្មណ៍ច្រើន ដូចការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅបឋម កាលពីពេលថ្មីៗនេះដែរ។ ក្នុងដំណើរការប្រឡងនេះ មានបេក្ខជនមានសិទ្ធិប្រឡងចំនួន ១០៥១១នាក់ ក្នុងនោះស្រី ៩០៥៤នាក់។ ការប្រឡងនេះ នឹងសម្រាំងយកបេក្ខជនត្រឹម ៦០០នាក់ ទៅបន្តប្រឡងដំណាក់កាលទី២ ដោយលទ្ធផលសរុបចុងក្រោយរើសតែ ២០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។    ការប្រឡងនេះ រៀបចំ២ដំណាក់កាល ដោយដំណាក់កាលទី១ ប្រឡងលើវិញ្ញាសាសរសេរ គឺពហុចម្លើយពាក់ព័ន្ធនឹងវប្បធម៌ទូទៅ និងគណិតវិទ្យា តាមមេរៀនថ្នាក់ទី១២។ ជាមួយគ្នានេះ ការប្រឡងនេះ បានបែងចែកជា២វេន ដោយវេនទី១ ចាប់ពីម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ ដល់ម៉ោង២រសៀល និងវេនទី២ ចាប់ពីម៉ោង៤រសៀល ដល់ម៉ោង៦យប់។ សូមបញ្ជាក់ថា បេក្ខជនដែលជាប់ដំណាក់កាលទី១ ទើបមានសិទ្ធិចូលប្រឡងក្នុងដំណាក់កាលទី២៕   
ការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅមត្ដេយ្យសិក្សា ក្នុងដំណាក់កាលទី១នេះ នឹងសម្រាំងបេក្ខជនត្រឹម ៦០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីបន្តប្រឡងដំណាក់កាលទី២។ ការប្រឡងទាំង២ដំណាក់កាល នឹងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនចំនួន ២ ០០នាក់។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖   
ភ្នំពេញ៖ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី៣ ឬជំងឺទឹកនោមផ្អែមលើស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ ជាជំងឺដែលបង្កផលប៉ះពាល់ជាច្រើនដល់ម្ដាយ និងកូន។  អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត កែវ ច័ន្ទមុន្នី ឯកទេសខាងសម្ភព និងរោគស្រ្តី នៃមន្ទីរពេទ្យសម្ភពសោភាមានជ័យ បានឱ្យដឹងថា កត្តាប្រឈមដែលធ្វើឱ្យស្រ្តីមានផ្ទៃពោះកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម មានដូចជា ស្រ្តីដែលមានអាយុ ៣៥ឆ្នាំឡើង , អ្នកធាត់លើសទម្ងន់ ,អ្នកធ្លាប់សម្រាលកូនមានគីឡូធ្ងន់ពីមុន  និងស្រ្តីដែលមានគ្រួសារមានប្រវត្តិកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមជាដើម។
ថ្មីៗនេះ អង្គការ ADF បានសង់រោងជាងមួយនៅផ្ទះលោក ប្រាក់ ហៃ និងប្រមូលយុវជនក្នុងមូលដ្ឋាន មករៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈនេះ។ លោក ប្រាក់ ហៃ ប្រាប់ថា លោកនឹងខិតខំបង្រៀនជំនាញនេះទៅកាន់យុវជន ស្របពេលលោកកាន់តែចាស់ហើយ។ បំណងបុរសរូបនេះ ចង់ឱ្យក្មេងៗស្រករក្រោយ ចេះផលិតសម្ភារផ្សេងៗដើម្បីបម្រើសេចក្ដីត្រូវការរបស់ពលរដ្ឋបន្តទៀត។ គ្រឿងសព្វាវុធដែលផលិតពីដែកដោយលោក ប្រាក់ ហៃ។    ស្ថិតនៅក្នុងវ័យជាង៧២ឆ្នាំ លោក ប្រាក់ ហៃ បានបន្តអាជីពនេះពីឪពុកក្មេង នៅពេលលោកមានវ័យជាង៤០ឆ្នាំ និងបន្តអាជីពនេះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ទោះមិនបានធូរធារច្រើនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែលោក ហៃ ប្រាប់ថា របរជាងដែកនេះជួយឱ្យលោកមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ចិញ្ចឹមកូន៦នាក់ ឱ្យមានគ្រួសាររៀងៗខ្លួន។ ជាងនេះទៅទៀត លោក ហៃ តែងលួចញញឹមជានិច្ច ពេលផលិតសម្ភារឱ្យអ្នកភូមិប្រើប្រាស់ និងទទួលបានការសរសើរថាមានគុណភាពល្អ៕   រោងសិប្បកម្មដំដែករបស់លោក ប្រាក់ ហៃ លើភ្នំគូលែន។    អត្ថបទទាក់ទង   វ័យ៧១ឆ្នាំ លោកតា ប្រាក់ ហៃ ប្រឹងរក្សារបរជាងដែកមិនឱ្យបាត់បង់ ពីលើភ្នំគូលែន
សៀមរាប៖ លោក ប្រាក់ ហៃ ជាសិប្បករផលិតសម្ភារជាច្រើនពីដែក ដូចជាកាំបិត ដាវ ពូថៅ ព្រមទាំងសម្ភារប្រើប្រាស់ជាច្រើនទៀតនៅលើភ្នំគូលែន។ ការផលិតនៅរក្សារបៀបបុរាណនៅឡើយដូចជា សប់ខ្យល់ លត់ដែក គឺនៅប្រើកម្លាំងមនុស្សដដែល។ ដោយសារចង់អភិរក្សសិប្បកម្មដំដែកនៅលើភ្នំគូលែននេះ អង្គការ មូលនិធិបុរាណវិទ្យា និងអភិវឌ្ឍន៍ (ADF) បានជួយលោក ប្រាក់ ហៃ តាមរយៈការរកទីផ្សារលក់សម្ភារផ្សេងៗដែលលោកផលិតបាន ដែលធ្វើឱ្យលោកមានទឹកចិត្តប្រកបអាជីពនេះបន្តទៀត និងប្រាក់កម្រៃសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព។
  «ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក វ៉្លាឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ជារឿយៗតែងនិយាយជ្រុលថា ពួកគេបានវាយប្រហារខេត្ត Kursk សម្រាប់ការដោះដូរនាពេលអនាគត។ នោះជាហេតុផល លោកចាប់អ្នកទោស និងកាន់កាប់ទឹកដី»។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីលោក Sergey Lavrov បានរៀបរាប់ពីការវាយប្រហាររបស់អ៊ុយក្រែនលើខេត្តជាប់ព្រំដែន Kursk របស់រុស្ស៊ីក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយស្ថានីយទូរទស្សន៍ RT កាលពីថ្ងៃទី ៣១ ខែសីហា ដូច្នេះ។   បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោក Lavrov នេះគឺជាការគិតសាមញ្ញ និងឆោតល្ងង់ ទោះបីជាអ្នកវិភាគនយោបាយរុស្ស៊ីកំពុងពិភាក្សាអំពីគោលដៅពិតរបស់អ៊ុយក្រែនក្នុងប្រតិបត្តិការវាយប្រហារខេត្ត Kursk ក៏ដោយ។   លោក Lavrov បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖« យើងនឹងមិនចរចាអំពីទឹកដីរបស់យើងជាមួយនរណាម្នាក់ទេ។ យើងមិនចរចាពីរឿងទឹកដី»។   កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនកាលពីដើមខែសីហាបានវាយប្រហារខេត្ត Kursk នៅភាគខាងលិចប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលជាការលុកលុយដ៏ធំបំផុតចាប់តាំងពីជម្លោះបានផ្ទុះឡើងនៅចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២។ មេបញ្ជាការកងទ័ពអ៊ុយក្រែន លោក Oleksandr Syrsky បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហាថា កងកម្លាំងរបស់ប្រទេសនេះបានគ្រប់គ្រងតំបន់លំនៅដ្ឋានចំនួន ១០០ និងទឹកដីជិត ១៣០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នៅក្នុងទីក្រុង Kursk ដោយចាប់បានអ្នកទោសសង្គ្រាមរុស្ស៊ីចំនួន ៥៩៤នាក់ ។   យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីឆ្លើយតបថា ការវាយប្រហារ Kursk ប្រហែលជាត្រូវបានយល់ព្រមពីសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចរបស់អ៊ុយក្រែន។ លោក Lavrov លើកឡើងថា ៖«វាពិបាកសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការនិយាយអ្វីដែលគំនិតនៅពីក្រោយស្ថានភាពនេះ ដោយសារតែសហសេវិកលោកខាងលិចមានការគិតស្មុគស្មាញណាស់ ពេលខ្លះធ្វើអ្វីៗតាមវិធីរបស់ពួកគេ ហើយបន្ទាប់មកមិនទទួលបានលទ្ធផល»។   លោក Lavrov ក៏បានដកស្រង់សម្តីប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដែលបាននិយាយថា ទីក្រុងមូស្គូ «មិនជំទាស់នឹងការចរចាទេ ប៉ុន្តែអ្នកដែលប្រឆាំងគួរតែយល់ថា ពួកគេកាន់តែពន្យារពេល វានឹងកាន់តែលំបាកក្នុងការឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយ»។ លោកបានបន្ថែមថា ភាគីទាំងពីរអាចឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយក្នុងអំឡុងពេលនៃការចរចានៅទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល ប្រទេសតួកគី  នៅដើមឆ្នាំ២០២២ ប៉ុន្តែអ៊ុយក្រែនមិនចង់បាននោះទេ។   យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Lavrov ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា បច្ចុប្បន្នរុស្ស៊ីមិនស្វែងរកការចរចាណាមួយឡើយ។   ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក ហ្សេលេនស្គី បាននិយាយនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហាថា បច្ចុប្បន្ននេះមិនមានហេតុផលដើម្បីចរចាជាមួយសមភាគីលោកពូទីនទេ នៅពេលដែលរុស្ស៊ីទាមទារយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ឱ្យអ៊ុយក្រែនធ្វើសម្បទានទឹកដី។ លោកបានបន្ថែមថា សង្គ្រាមនៅទីបំផុតនឹងនៅតែត្រូវបញ្ចប់តាមរយៈការសន្ទនា ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់ថាទីក្រុងកៀវត្រូវតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពល្អនៅពេលចូលតុចរចា៕   
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីលោក Sergey Lavrov អះអាងថា ទីក្រុងមូស្គូមិនពិចារណាដោះដូរទឹកដីជាមួយក្រុងកៀវឡើយ បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនវាយប្រហារខេត្ត Kursk ។
បើតាម លោក យ៉ង សាំងកុមារ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នឹងជួយជំរុញឱ្យមានការសហការ សម្របសម្រួលជាមួយរោងម៉ាស៊ីនក្នុងស្រុក ដើម្បីប្រមូលទិញស្រូវទាន់ពេលតាមតម្រូវការទីផ្សារ និងតម្លៃសមរម្យ។ លោក យ៉ង សាំងកុមារ បានលើកឡើងដូច្នេះ៖ «ការប្រើប្រាស់គ្រាប់ពូជស្រូវ មានប្រភពច្បាស់លាស់អាចជួយដល់ផលិតកម្មឱ្យមានភាពល្អប្រសើរ»។    សូមជម្រាបថា ពូជស្រូវផ្ការំដួល ជាស្រូវធន់នឹងទឹកជំនន់ និងដីប្រៃ។ ស្រូវប្រភេទនេះ មានកម្ពស់ ១១០-១៧០សង់ទីម៉ែត្រ អង្ករមានពណ៌សថ្លា និងបាយមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងក្លិនក្រអូបខ្លាំង។ ស្រូវសែនក្រអូប ជាពូជស្រូវមិនប្រកាន់រដូវ ហើយត្រូវបានដាំដុះដោយប្រជាកសិករខ្មែរ តាំងពីពាក់កណ្ដាលទស្សវត្ស៩០។ អង្ករប្រភេទនេះ ពេញនិយមខ្លាំងនៅលើឆោកអន្តរជាតិផងដែរ៕         
ភ្នំពេញ៖ លោក យ៉ង សាំងកុមារ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម បានជំរុញឱ្យកសិករជ្រើសរើសពូជស្រូវផ្ការំដួល និងសែនក្រអូប ដើម្បីបានទិន្នផលខ្ពស់តាមតម្រូវការទីផ្សារទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេស។ ការប្រើប្រាស់គ្រាប់ពូជស្រូវ មានប្រភពច្បាស់លាស់អាចជួយដល់ផលិតកម្មឱ្យមានភាពល្អប្រសើរ។
  យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ UNICEF នេះជាកម្មវិធីដែលធ្វើឡើងដោយមានការសម្របសម្រួលជាមួយសម្ព័ន្ធវ៉ាក់សាំង Gavi មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺអាហ្វ្រិក (CDC Africa) និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO)។   សេចក្តីប្រកាសដដែលបន្ថែមថា អាស្រ័យលើសមត្ថភាពផលិតរបស់អ្នកផលិត កិច្ចព្រមព្រៀងទិញថ្នាំបង្ការដល់ ១២លានដូសរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៥ នឹងត្រូវធ្វើឡើង។ UNICEF នឹងបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងផ្គត់ផ្គង់តាមលក្ខខណ្ឌជាមួយក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំង។ ការណ៍នេះ ក៏ជំរុញឱ្យ UNICEF ទិញ និងដឹកជញ្ជូនវ៉ាក់សាំងបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅពេលដែលតម្រូវការនៅពេលបន្ទាន់ណាមួយ។    បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសមួយចំនួនបានប្តេជ្ញាបញ្ជូនវ៉ាក់សាំងទៅកាន់ប្រទេសអាហ្វ្រិកដែលរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេ ដោយអេស្ប៉ាញតែម្នាក់ឯងបានសន្យាថានឹងផ្តល់វ៉ាក់សាំងចំនួន ៥០ម៉ឺនដូស។ ក្រុមហ៊ុនឱសថដាណឺម៉ាក Bavarian Nordic ក៏នឹងគាំទ្រវ៉ាក់សាំងចំនួន ២១,៥ម៉ឺន ដូសដែរ។    គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា មានករណីសង្ស័យចំនួន ២២ ៨៦៣ករណី និងការស្លាប់ចំនួន៦២២នាក់ ដែលទាក់ទងទៅនឹងប្រភេទផ្សេងគ្នានៃជំអឺអ៊ុតស្វានៅលើពិភពលោក។ ទន្ទឹមនេះ បើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ទ្វីបអាហ្រ្វិកមានករណីចំនួន ៥២៨១ករណីដែលបានបញ្ជាក់ពីជំងឺនេះ។   ជំងឺអុតស្វា ជារឿយៗបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាដូចជំងឺផ្តាសាយ និងដំបៅដែលពោរពេញដោយខ្ទុះ។ ជំងឺនេះជាធម្មតាស្រាល ប៉ុន្តែនៅតែមានហានិភ័យនិងបង្កឲ្យមានការស្លាប់ ឬផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរក្នុងករណីជាច្រើន ជាពិសេសចំពោះកុមារ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកដែលមានប្រព័ន្ធការពាររាងកាយខ្សោយ ដូចជាអ្នកឆ្លងមេរោគអេដស៍ជាដើម៕ 
មូលនិធិកុមាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNICEF) នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា បានប្រកាសថា ខ្លួនបានចេញកញ្ចប់ដេញថ្លៃបន្ទាន់មួយ ដើម្បីធានាបាននូវវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺអុតស្វា សម្រាប់ប្រទេសដែលមានវិបត្តិ។
  រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុលោក Anton Siluanov បានលើកឡើងថា សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីកំពុងកើនឡើងក្នុងអត្រាលឿនជាងការព្យាករពីមុនដោយសារ កំណើនប្រាក់ចំណូលថវិកាលើសពីផែនការ ហើយប្រាក់ចំណូលរបស់កម្មករកើនឡើងជាង ៨ភាគរយ។   យោងតាមក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ី កំណើន GDP របស់រុស្ស៊ីក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ឈានដល់ ៣,៤ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ បន្ទាប់ពីកើនឡើង ៣ភាគរយក្នុងខែមិថុនា, ៤,៥ភាគរយក្នុងខែឧសភា។ ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចក៏បានប៉ាន់ប្រមាណថា កំណើន GDP របស់រុស្ស៊ីចាប់ពីខែ៧ខែ ឆ្នាំ២០២៤ មានចំនួន ៤,៤ភាគរយ។   កន្លងមកកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ក្នុងកិច្ចប្រជុំស្តីពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច លោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន បានអះអាងថា GDP របស់រុស្ស៊ីក្នុងរយៈពេល៦ខែឆ្នាំនេះ កើនឡើង ៤,៦ភាគរយ ។   គួរបញ្ជាក់ថា បើផ្អែកតាមការព្យាកររបស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីនឹងកើនឡើង ២,៦ភាគរយ ខណៈធនាគារពិភពលោក (WB) ព្យាករថានឹងកើនឡើង ២,៩ភាគរយ៕   
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុរុស្ស៊ី លោក Anton Siluanov នៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា បានព្យាករថា ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់រុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០២៤ នឹងកើនឡើង ៣,៩ភាគរយ ខ្ពស់ជាងអត្រាកំណើន GDP ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដែលមាន ៣,៦ភាគរយ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖    បើតាមលោកយាយវ័យ៧៥ឆ្នាំរូបនេះ ល្ខោនខោលជាទម្រង់សិល្បៈបុរាណខ្មែរ មានអ្នកសម្តែងជាប្រុសទាំងអស់ និងអ្នកពោលជាពាក្យកម្រងកែវ ទៅតាមដំណើររឿងរាមកេរ្តិ៍។ នៅក្នុងដំណើររឿងមានភាពអស្ចារ្យ អច្ឆរិយៈ ជាប្រភេទអក្សរសិល្ប៍ព្រាហ្មណ៍និយម ដែលខ្មែរទទួលឥតពលពីឥណ្ឌា។ នេះជាលើកទី១ របស់លោកយាយ អុំ គិត ដែលបានមកទស្សនាការសម្តែងល្ខោនខោលនៅផ្សារទំនើប និងឃើញពលរដ្ឋចូលរួមគាំទ្រយ៉ាងច្រើនកុះករ។   «ខ្ញុំធ្លាប់តែមើលសៀវភៅ ស្តាប់តាមរ៉ាត់ស្យូ(វិទ្យុ) ពេលឃើញការសម្តែងបុរាណនៅផ្សារទំនើប មានមនុស្សគាំទ្រច្រើន។ ខ្ញុំចង់ឱ្យមានកម្មវិធីបែបនេះបន្តទៀត ដើម្បីជួយផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ខ្មែរយើង»។ លោកយាយ អុំ អិត បាននិយាយបែបនេះប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ដោយមើលឃើញការសម្តែងល្ខោនខោលត្រង់ឈុត «នាងសុបនខា» បានបង្កើតនូវបរិយាកាសសប្បាយរីករាយដល់អ្នកទស្សនា។  ជាពិសេស ការសម្តែងនេះបានបង្ហាញពីខិតខំថែរក្សាទម្រង់សិល្បៈពីបុរាណសម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយៗទៀត៕   
ភ្នំពេញ៖ ការសម្តែងល្ខោនខោលនៅផ្សារទំនើប ជាការរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ខ្មែរទៅកាន់ភៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ កុំឱ្យបាត់បង់នូវទម្រង់សិល្បៈបុរាណខ្មែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកយាយ អុំ គិត ពលរដ្ឋមកពីសង្កាត់អូដឹម ខណ្ឌកំបូល ក្រោយបានមើលការសម្តែងល្ខោនខោលត្រង់ឈុត «នាងសុបនខា» នៅផ្សារទំនើប អ៊ីអន៣ នាថ្ងៃទី៣១សីហា។
  លោករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិត្រូវគេរំពឹងនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនពីថ្ងៃទី៧ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញាខាងមុខនេះដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិរវាងប្រទេសទាំង២។ នេះបើតាមមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិវៀតណាមម្នាក់និងមន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកដែលបានថ្លែងក្នុងលក្ខណមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ពីព្រោះដំណើរទស្សនកិច្ចនេះមិនត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការ។   ក្នុងអំឡុងនៃការចរចា ភាគីទាំង២ត្រូវគេរំពឹងនឹងពិភាក្សាចាប់តាំងពីប្រធានបទដែលទាក់ទិននឹងវិស័យការពារប្រទេស រួមមានកិច្ចផ្តួចផ្តើមនៃការហ្វឹកហាត់និងការជាប់ទាក់ទិននៃកេរ្តិ៍ដំណែលនៃសង្គ្រាមវៀតណាម។ លោក Giang ក៏ត្រូវគេរំពឹងនឹងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងដើម្បីទិញឧបករណ៍យោធាមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកមន្ត្រីវៀតណាមបាននិយាយថាសេចក្តីលម្អិតនៃកិច្ចព្រម ព្រៀងនោះនៅមិនទាន់បានធ្វើនៅឡើយ។   ស្ថានទូតវៀតណាមនៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនមិនបានធ្វើអត្ថាធិប្បាយអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចនេះនៅឡើយទេ។   ជំនួបកត់សម្គាល់នៃការជួបទល់មុខគ្នារវាងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិវៀតណាមនិងសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់តាំងពីប្រទេសទាំង២បានដំឡើងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់ប្រទេសទាំង២ ដល់ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយកាលពីមួយឆ្នាំមុន ស្របពេលដែលប្រធា នាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោកJoe Biden បំពេញទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្រទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម។ ជំនួបនេះក៏ផ្តល់សញ្ញានៃការពង្រឹងចំណងទាក់ទងយោធានិងអាចត្រួសត្រាយផ្លូវដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំង២នៅថ្ងៃអនា គតដែរ។   ដំណើរទស្សនកិច្ចត្រូវគេរំពឹងកើតមានឡើងបន្ទាប់ពីការសន្ទនានយោបាយ សន្តិសុខនិងការពារជាតិលើកទី១៣ដែលបានធ្វើឡើងនៅរដ្ឋធានីហាណូយកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ដែលការសន្ទនាបែបនេះកើតឡើងលើកដំបូងចាប់តាំងពីការបង្កើនទំនាក់ទំនងមក៕
រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិវៀតណាមលោក Phan Van Giangមានគម្រោងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោននៅខែក្រោយដើម្បីជួបកម្រិតខ្ពស់មួយជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Lloyd Austin។ នេះបើតាមមន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងវៀតណាមប្រាប់វីអូអេ។
  ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក Masoud Pezeshkian បាននិយាយនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ផ្ទាល់លើកដំបូងតាមទូរទស្សន៍រដ្ឋកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហាថា ប្រទេសនេះត្រូវការរហូតដល់ ២៥០ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) អត្រា ៨ភាគរយពីតូលេខ ៤ភាគរយនាពេលបច្ចុប្បន្ន។   បើតាមលោក Pezeshkian អ៊ីរ៉ង់អាចប្រមូលបានច្រើនជាងពាក់កណ្តាលនៃចំនួននេះពីធនធានក្នុងស្រុក ហើយចំនួនដែលនៅសល់ប្រហែល ១០០ពាន់លានដុល្លារនឹងត្រូវទាក់ទាញការវិនិយោគបរទេស។ អ្នកជំនាញនិយាយថា កំណើន GDP ៨ភាគរយនឹងជួយអ៊ីរ៉ង់កាត់បន្ថយអតិផរណាដែលបានកើនឡើងដល់កម្រិតពីរខ្ទង់ ក៏ដូចជាទប់ទល់នឹងភាពអត់ការងារធ្វើខ្ពស់។   សេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់បានប្រឈមការលំបាកជាច្រើនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ដោយសារតែអង្គភាព និងបុគ្គលរាប់រយនាក់នៅក្នុងប្រទេសរាប់ចាប់ពីធនាគារកណ្តាល និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល រហូតដល់ក្រុមហ៊ុនផលិតដ្រូនត្រូវទទួលរងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ។ ពួកគេជាច្រើនត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទគាំទ្រកងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមរបស់អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមប្រដាប់អាវុធបរទេសដូចជា ហាម៉ាស ហេសបូឡា និងពួកហ៊ូធី។   ដោយត្អូញត្អែរអំពីទណ្ឌកម្មទាំងនេះ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា រដ្ឋបាលរបស់លោកគ្រោងនឹងកាត់បន្ថយអតិផរណា ដែលបច្ចុប្បន្នមានលើសពី៤០ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ។    សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក Pezeshkian ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសារច្បាស់លាស់ដែលបង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់នឹងផ្តល់អាទិភាពដល់បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ជាជាងការបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ ជាពិសេសអ៊ីស្រាអែល ក៏ដូចជាការកែលម្អទំនាក់ទំនងជាមួយអាម៉េរិក និងប្រទេសលោកខាងលិច ដើម្បីទាក់ទាញការវិនិយោគពីបរទេស។   មេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ដំណើរទស្សនកិច្ចបរទេសលើកដំបូងរបស់លោកបន្ទាប់ពីចូលកាន់តំណែងគឺទៅប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ដែលជាប្រទេសជិតខាង។ បន្ទាប់មក លោកនឹងហោះហើរទៅកាន់ទីក្រុងញូវយ៉ករបស់អាម៉េរិក ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី ២២-២៣ ខែកញ្ញា។   ប្រធានាធិបតីរូបនេះក៏បានលើកឡើងថា លោកនឹងជួបពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ដែលរស់នៅអាម៉េរិក ដើម្បីអញ្ជើញពួកគេមកបណ្តាក់ទុននៅប្រទេសកំណើត។ ក្នុងចំណោមជនជាតិអ៊ីរ៉ង់ជាង ៨លាននាក់ដែលកំពុងនិរទេសខ្លួនមានប្រហែល ១,៥លាននាក់កំពុងរស់នៅអាម៉េរិក៕ 
ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់លោក Masoud Pezeshkian បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសរបស់លោកត្រូវការការវិនិយោគបរទេសប្រហែល ១០០ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច កាត់បន្ថយអតិផរណា និងភាពអត់ការងារធ្វើ។
  ទីផ្សារដូរដោះកីឡាករលើកទី១ នៅអង់គ្លេស ប្រចាំរដូវកាល ២០២៤-២៥ បានបិទបញ្ចប់ហើយនៅយប់ថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយក្លិបនៅ Premier League ចាយអស់ ២,៣៦ពាន់លានដុល្លារ ដែលថយ ៧៤០លានដុល្លារបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ដែលចាយអស់រហូតដល់ ៣,១០ ពាន់លានដុល្លារ។ ចាយអស់ ២,៣៦ពាន់លានដុល្លារ តែលក់បាន ១,៦ ពាន់លានដុល្លារ មានន័យថា ក្លិបទាំង២០នៅលីគកំពូលអង់គ្លេស ចំណាយអស់ ៧២៨ប៉ុណ្ណោះ។   ចំណោមក្លិបកីឡាបាល់ទាត់ទាំង២០ នៅលីគកំពូលអង់គ្លេស Chelsea មានប្រតិបត្តិការណ៍ផ្ទេរចេញ និងចូលច្រើនជាងគេ ស្របពេល Brighton ចំណាយលើការផ្ទេរកីឡាករចូលច្រើនជាងគេ និង Manchester City ទទួលបានប្រាក់ចំណួលពីការផ្ទេរកីឡាករចេញច្រើនបំផុត។   យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងចំណោមការផ្ទេរកីឡាករនៅក្នុងលីគ EPL ទាំងអស់ Solanke មានតម្លៃផ្ទេរថ្លៃជាងគេ ប្រមាណ ៧២លានដុល្លារ ពី Bournemouth ទៅ Spurs។ តាមពិតទៅ Julian Alvarez ជាកីឡាករមានតម្លៃផ្ទេរថ្លៃជាងគេ ៨៤លានដុល្លារ ប៉ុន្តែដោយសារកីឡាករអន្តរជាតិអាហ្សង់ទីនរូបនេះ ផ្ទេរចេញពី Man City ទៅ Atletico Madrid ទើបមិនរាប់បញ្ចូល។   ក្នុងចំណោមកីឡាករទាំង១០ ដែលមានតម្លៃផ្ទេរចូលទៅក្លិបនៅលីគកំពូលអង់គ្លេសថ្លៃជាងគេ មានកីឡាករ Man Utd ៣រូប និង Chelsea ២រូប និងផ្សេងៗទៀតរួមមាន៖   ១. Dominic Solanke ផ្ទេរពី Bournemouth ទៅ Spurs តម្លៃ ៧២លានដុល្លារ ២. Leny Yoro ផ្ទេរពី Lille ទៅ Man United ៦៨,៣ លានុដល្លារ ៣. Pedro Neto ផ្ទេរពី Wolves ទៅ Chelsea តម្លៃ ៦៧,៥ លានុដល្លារ ៤. Amadou Onana ផ្ទេរពី Everton ទៅ Aston Villa តម្លៃ ៦៥,៥ លានុដល្លារ ៥. Manuel Ugarte ផ្ទេរពី PSG ទៅ Man United តម្លៃ ៥៥,៥ លានុដល្លារ ៦. Joao Felix ផ្ទេរពី Atletico Madrid ទៅ Chelsea តម្លៃ ៥៥លានុដល្លារ ៧. Max Kilman ផ្ទេរពី Wolves ទៅ West Ham តម្លៃ ៥២,៥ លានុដល្លារ ៨. Georginio Rutter ផ្ទេរពី Leeds United ទៅ Brighton តម្លៃ ៥២លានុដល្លារ ៩. Matthijs de Ligt ផ្ទេរពី Bayern Munich ទៅ Man United តម្លៃ ៥១លានុដល្លារ ១០. Riccardo Calfiori ផ្ទេរពី Bologna ទៅ Arsenal តម្លៃ ៥០លានុដល្លារ៕
ខ្សែប្រយុទ្ធ Dominic Solanke ក្លាយជាកីឡាករមានតម្លៃផ្ទេរថ្លៃជាងគេនៅ Premier League ក្នុងទីផ្សារដោះដូរកីឡាករលើកទី១ រដូវកាល ២០២៤-២៥។ ខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិអង់គ្លេសរូបនេះ ផ្ទេរចេញពី AFC Bournemouth ទៅ Tottenham Hotspur ក្នុងតម្លៃ ៧២លានដុល្លារ។ Leny Yoro ថ្លៃជាងគេលេខ២ ក្រោយផ្ទេរពី Lille ទៅ Manchester United តម្លៃ ៦៨,៣ លានុដល្លារ។
ខ្ជាយខ្មៅជារុក្ខជាតិមើមមួយបែប ដែលមានសណ្ឋានដូចមើមខ្ជាយទូទៅដែរ ប៉ុន្តែស្លឹកវាខ្លីៗជាងបន្ដិច។ រុក្ខជាតិមួយនេះ អាចដាំដុះបានដោយមិនរើសដីទេ តែគុណភាពខុសគ្នា។ ប្រសិនបើដាំដុះនៅតំបន់ភ្នំ រុក្ខជាតិឱសថមួយនេះ នឹងផ្តល់គុណប្រយោជន៍ ឬផលិតសមាភាពគោលសំខាន់ៗរបស់វាបានគ្រប់គ្រាន់។     សហគមន៍រស់នៅភ្នំគូលែន ដែលស្ថិតនៅឃុំខ្នងភ្នំ ស្រុកស្វាយលើ ប្រមាណជាង១០០គ្រួសារ កំពុងដាំដុះខ្ជាយខ្មៅ ឬដែលអ្នកភូមិនិយមហៅថា ប្រទាលថ្លើមឆ្កែ។ ដើមឡើយ ការដាំដុះជាលក្ខណៈគ្រួសារធម្មតាតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០១៩ ក៏មានការរៀបចំចងក្រងជាក្រុមអ្នកដាំខ្ជាយនេះឡើង ក្នុងគោលដៅដើម្បីងាយស្រួលគ្រប់គ្រង ផ្តល់បច្ចេកទេស ពិសេសការប្រមូលទិញ និងរកទីផ្សារដល់កសិផលទាំងនោះ។     ការដាំដុះខ្ជាយខ្មៅនៅលើភ្នំគូលែន។   កសិករដាំខ្ជាយខ្មៅ អ្នកស្រី សុន ជូ ប្រាប់ថា គ្រួសារអ្នកស្រីចាប់ផ្តើមដាំដំណាំមើមខ្ជាយនេះនៅឆ្នាំ ២០២១មក ដោយសារឃើញទីផ្សារល្អ។ ឆ្នាំដំបូងកសិកររូបនេះ សាកល្បងដាំពូជត្រឹម២គីឡូក្រាមទេ តែនៅឆ្នាំទី៣នេះ អ្នកស្រី សុន ជូ បង្កើនពូជដល់ទៅ៣០គីឡូក្រាម។ កសិករដដែលរំពឹងថា នឹងអាចប្រមូលខ្ជាយខ្មៅបានចន្លោះពី១០០ទៅ២០០គីឡូក្រាម នៅរដូវប្រមូលផលឆាប់ៗខាងមុខ។    ចំពោះការដាំដុះវិញ កសិករ សុន ជូ ប្រាប់ថា មិនសូវជាពិបាកទេ ប៉ុន្តែរុក្ខជាតិមើមនេះមិនត្រូវការពន្លឺខ្លាំងពេកទេ គឺចូលចិត្តនៅក្រោមម្លប់ៗ មានន័យថា អាចដាំនៅក្រោមដើមឈើធំៗបាន និងរីកលូតលាស់ល្អ។ ចំពោះការលក់វិញ អ្នកស្រី សុន ជូ គាស់មើមលក់ទៅឱ្យក្រុមសម្ងួតគ្រឿងទេសស្ងួត ដែលគាំទ្រដោយអង្គការ អាគ្រីស៊ុត ប្រចាំកម្ពុជា។ ជាទូទៅ ខ្ជាយស្រស់លក់បាន ១៤ ០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ កសិកររូបនេះសប្បាយរីករាយ ដែលកសិផលខ្ជាយខ្មៅ មានទីផ្សារល្អ និងលក់អស់ៗមិនដែលស្ទះឡើយ។   អ្នកស្រី សុន ជូ និងលោក ឈុន ឡាប កសិករដាំខ្ជាយខ្មៅលើភ្នំគូលែន។ ចំណែកលោក ឈុន ឡាប ជាប្តីអ្នកស្រី សុន ជូ ប្រាប់ពីបច្ចេកទេសលម្អិតនៃការថែទាំដូច្នេះថា ខ្ជាយខ្មៅអាចដាំចន្លោះគុម្ពមួយទៅមួយចាប់ពី២ ទៅ៣សង់ទីម៉ែត្រ ដើម្បីឱ្យគុម្ពងាយលូតលាស់ និងបែកគុម្ពល្អ។    ក្រៅពីដំណាំខ្ជាយខ្មៅ កសិករនៅភ្នំគូលែនរូបនេះ ក៏មានចម្ការដូងផងដែរ។ សម្រាប់ដំណាំខ្ជាយនេះ លោក ឈុន ឡាប អាចបានប្រាក់កម្រៃជួយសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារបានសមរម្យ ក្រៅពីដំណាំរួមផ្សំដទៃទៀត។    នៅឆ្នាំក្រោយនេះ គ្រួសារលោក ឈុន ឡាប គ្រោងបង្កើនពូជខ្ជាយខ្មៅដល់ទៅ៤០ ឬ៥០គីឡូក្រាម ដើម្បីដាំដុះឱ្យបានច្រើន ក្នុងនោះលោកក៏បានត្រៀមដីសម្រាប់ដាំរួចហើយដែរ។     អ្នកបច្ចេកទេសផ្នែកដាំដុះនៅលើភ្នំគូលែន នៃអង្គការអាគ្រីស៊ុត លោក កែវ សុភ័ក្រ បានឱ្យដឹងថា នៅឆ្នាំ២០២០ អង្គការអាគ្រីស៊ុត ចាប់ផ្តើមគាំទ្រដោយមានការចងគ្រងជាក្រុមអ្នកដាំខ្ជាយខ្មៅ ដែលពីមុនមានចំនួនជាង៩០នាក់ និងកើតចំនួន១០២គ្រួសារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះ។ ខ្ជាយខ្មៅជាដំណាំងាយដាំដុះ ហើយលក់បានតម្លៃគួរសម ដែលជួយឱ្យកសិករមានចំណូលសមរម្យ ជំនួសដំណាំចន្ទី ដែលកំពុងកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅលើឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ភ្នំគូលែន។    លោក កែវ សុភ័ក្រ បន្ថែមថា ការពង្រីកផ្ទៃដីចម្ការចន្ទីរ ធ្វើឱ្យកសិករកាប់ទន្រ្ទានព្រៃជាច្រើន ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់គម្របព្រៃឈើនៅលើភ្នំគូលែន ហេតុនេះហើយទើបអង្គការអាគ្រីស៊ុត និងអង្គការ ADF ជួយគាំទ្រគម្រោងនេះដោយបង្កើតជាក្រុមសម្ងួតគ្រឿងទេស និងជួយរកទីផ្សារលក់ឱ្យបានទូលំទូលាយ។ លោកបន្តថា៖« យើងគិតថាគួររកសកិកម្មមួយណាជួយសេដ្ឋកិច្ចពលរដ្ឋ និងស្ដារព្រៃឈើឡើងវិញ និងធ្វើដំណាំក្រោមដើមឈើ ដូចខ្ជាយខ្មៅនេះ។ ផលប្រយោជន៍ មិនកាប់ព្រៃឈើទេ តែអាចដាំដំណាំក្រោមដើមឈើ ទាញផលបានទៀត»។    ចំពោះអត្ថប្រយោជន៍ខ្ជាយខ្មៅវិញ បើតាមការសិក្សាបានបង្ហាញថា ខ្ជាយនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន ដូចជាបង្កើនប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ សម្រួលចលនាឈាមរត់ រក្សាលំនឹងសម្ពាធឈាម រារាំងការលូតលាស់កោសិកាមហារីក កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺពុកឆ្អឹង កាត់បន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាម និងជួយបង្កើនចំណង់ផ្លូវភេទ ឬបង្កើនអរម៉ូនបុរសជាដើម។   ចំពោះខ្ជាយខ្មៅនេះ កាលពីឆ្នាំទៅមិញ កសិករលើភ្នំគូលែនជាង១០០គ្រួសារ ដាំបានជាង២តោន ហើយឆ្នាំនេះ លោក កែវ សុភ័ក្រ រំពឹងថា បានផលចន្លោះពី៣តោន ទៅ៣,៥តោន។   ចំពោះការកែច្នៃវិញ អង្គការអាគ្រីស៊ុត បានគាំទ្របង្កើតជាក្រុមសម្ងួតគ្រឿងទេស ដែលប្រមូលទិញខ្ជាយខ្មៅមកសម្ងួត និងកែច្នៃដើម្បីយកលក់នៅលើទីផ្សារ។ លោក អាន់ រ៉ាវុឌ ជាប្រធានក្រុមសម្ងួត ប្រាប់ថា ក្រុមសម្ងួតនេះបង្កើតនៅឆ្នាំ២០២០ ដោយមានសមាជិកសរុប១៣នាក់។    ក្រៅពីខ្ជាយខ្មៅ ក្រុមសម្ងួតគ្រឿងទេសស្ងួតខ្នងភ្នំគូលែន ធ្វើការលើរុក្ខជាតិ៣មុខទៀត ដូចជាម្ជួរល្មម ម្រេច និងដីប្លី ដើម្បីកែច្នៃចែកចាយទៅលើទៅផ្សារផងដែរ។ ជាទូទៅ ការងារនៅរោងសម្ងួតនេះ ចាប់ផ្តើមមមាញឹកពីខែវិច្ឆិកាតទៅ ពិសេសនៅកំឡុងខែមករា ក្រោយពេលខ្ជាយខ្មៅប្រមូលផលរួច៕   ការដាំខ្ជាយខ្មៅនៅក្រោមដើមឈើលើភ្នំគូលែន។
សៀមរាប៖ កសិករនៅលើភ្នំគូលែនដែលដាំខ្ជាយខ្មៅ បានបង្កើនការដាំដុះជាបន្តបន្ទាប់ ស្របពេលដែលទីផ្សារដំណាំមើមមួយនេះ កាន់តែល្អ។ អ្នកប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើនយល់ពីគុណប្រយោជន៍នៃរុក្ខជាតិមួយនេះ ដែលប្រើជាឱសថផង និងភេសជ្ជៈផង។
  កម្មវិធីទិដ្ឋាការមាសរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី បានទាក់ទាញប្រាក់រហូតដល់ ៤ទ្រីលានរូពៀ ស្មើនឹងប្រហែល ២៦០លានដុល្លារ ជាមួយនឹងចំនួនអ្នកដាក់ពាក្យរហូតដល់ ៥០ម៉ឺននាក់ គិតចាប់ពីថ្ងៃដាក់ឲ្យដំណើរការរហូតដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន Tempo។    ភាគច្រើននៃអ្នកដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការមាស កំពុងដាក់ប្រាក់វិនិយោគរបស់ពួកគេនៅក្នុងវិស័យធនាគារ។ ការវិនិយោគទាំងនេះមានទម្រង់ជាប្រាក់សន្សំ និងមូលបត្របំណុល ដែលជាឧបករណ៍សម្រាប់វិនិយោគក្នុងទីផ្សារមូលធន ឬសញ្ញាប័ណ្ណរដ្ឋាភិបាល។    បច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកវិនិយោគមួយចំនួនពីអាម៉េរិក អឺរ៉ុប និងមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងសិក្សាអំពីគោលនយោបាយនេះក្នុងការវិនិយោគលើវិស័យទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ចច្នៃប្រឌិត។ ទិដ្ឋាការមាសក៏ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងជំរុញចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលហ៊ានចំណាយខ្ពស់ ចូលទៅឥណ្ឌូណេស៊ីនាពេលខាងមុខ។   ទិដ្ឋាការមាស អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកវិនិយោគបរទេសរស់នៅឥណ្ឌូណេស៊ីក្នុងរយៈពេលពី ៥ ទៅ ១០ឆ្នាំ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវបញ្ជាក់ពីការវិនិយោគប្រហែល ៣៥០-៧០០ ០០០ដុល្លារ។ សម្រាប់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ឬតំណាងក្រុមហ៊ុនធំៗ ត្រូវមានការវិនិយោគពី២៥ ទៅ ៥០លានដុល្លារ។ លើសពីនេះ អ្នកទេសចរបរទេសដែលបំពេញតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ និងទេពកោសល្យជាសកល ក៏អាចដាក់ពាក្យសុំទិដ្ឋាការនេះបានដែរ។   កន្លងមក កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា អតីតប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ បានប្រកាសដាក់ឱ្យដំណើរការកម្មវិធីទិដ្ឋាការរយៈពេលវែង ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគបរទេស ដោយគាំទ្រពួកគេឱ្យទទួលបានទិដ្ឋាការរយៈពេល១០ឆ្នាំ ដើម្បីចូលទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះ។   កម្មវិធីនេះ ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ការបង្កើតការងារ និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា។ គោលបំណងនៃកម្មវិធី គឺដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដែលមានគុណភាព និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់ពលរដ្ឋបរទេសក្នុងការរួមចំណែកបន្ថែមទៀតដល់សេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌូណេស៊ី។   វិនិយោគិនអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន រួមទាំងការស្នាក់នៅរយៈពេលវែង គ្រួសារដែលមានការឧបត្ថម្ភ និងសក្តានុពលត្រឡប់មកវិញលើការវិនិយោគ។ កម្មវិធីនេះអនុញ្ញាតឱ្យសមាជិកគ្រួសារត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងកម្មវិធី ដោយធានាថាប្តីប្រពន្ធ និងកូនក៏អាចទទួលបានបទពិសោធន៍ជីវិតនៅឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ៕ 
ក្នុងរយៈពេលជាងមួយខែ កម្មវិធីទិដ្ឋាការមាស (Golden Visa) របស់ឥណ្ឌូណេស៊ីបានទាក់ទាញទឹកប្រាក់ជាង ២៦០លានដុល្លារ ដែលបើកឱកាសក្នុងការរួមចំណែកលើកកម្ពស់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖    បើតាមម្ចាស់អាជីកម្ម មកពីខេត្តសៀមរាបរូបនេះ ត្រីដែលយកមកកែច្នៃ ជាត្រីចិញ្ចឹមបែបធម្មជាតិនៅទន្លេសាប។ ត្រីប្រឡាក់របស់អ្នកស្រី មានតម្លៃចាបពី ២ម៉ឺន ដល់១៨ម៉ឺនរៀល អាស្រ័យទៅតាមបរិមាណ និងប្រភេទត្រី។ ជាមួយគ្នានេះអ្នកស្រី សុខ ឃីម ក៏ទទូចឱ្យសាធារណជន គាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុក ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋមានការងារធ្វើ កាត់បន្ថយចំណាក់ស្រុក និងជួយសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។   ស្រ្តីរូបនេះ បានកែច្នៃត្រីប្រឡាក់ ដូចជា ត្រីកេស, ត្រីប្រា, ត្រីរ៉ស់, ត្រីអណ្ដែង និងត្រីមួយចំនួនទៀត។ រសជាតិ និងអនាម័យ បានធ្វើឱ្យត្រីប្រឡាក់របស់អ្នកស្រី ឃីម ទទួលបានការគាំទ្រពីអតិថិជនកាន់ច្រើន។ អតិថិជនភាគច្រើន អ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ មូលហេតុដែលអ្នកស្រី សុខ ឃីម កែច្នៃត្រីប្រឡាក់ទាំងនេះ ដោយសារអ្នកស្រីចង់លើកស្ទួយផលិតផលក្នុងស្រុក ជាពិសេសមានគុណភាព និងស្ដង់ដារដល់អតិថិជន។ ពីមុនមក អ្នកស្រី ឃីម ជាអ្នកកែច្នៃប្រហិត ប៉ុន្តែដោយសារតែបរិបទកូវីដ-១៩ ប្រហិតមិនអាចលក់ចេញបានទើបអ្នកស្រី កែច្នៃត្រីប្រឡាក់វិញ។    សូមបញ្ជាក់ថា សហគ្រាសនេះ ទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស សម្ភារៈ  បរិក្ខារ និងជំនួយបច្ចេកទេស ពីកម្មវិធីគាំទ្រសហគ្រាសជលផលខ្នាតតូច និងមធ្យម ពីអង្គការ UNIDO៕
ភ្នំពេញ៖ ផ្តើមចេញពីការកែច្នៃប្រហិតសាច់គោ ដោយសារវិបត្តិកូវីត-១៩ អ្នកស្រី សុខ ឃីម បានផ្លាស់ប្តូរមកកែច្នៃត្រីប្រឡាក់វិញដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការទីផ្សារ។ ដោយមានការគាំទ្រពីអតិថិជន និងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស ស្តង់ដា អនាម័យ ពីអង្គការមួយ នៅឆ្នាំ ២០២២ ត្រីប្រឡាក់របស់អ្នកស្រី សុខ ឃីម អាចនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស ដូចជា អូស្តា្រលី កាណាដា និងអាម៉េរិកជាដើម។
«ខ្ញុំត្រូវតែតស៊ូនាំកូនខ្ញុំមកប្រឡងមួយដងទៀត។ ជាប់មិនជាប់ ក៏ខ្ញុំនៅតែជូនមក»។ នេះជាសម្ដីរបស់លោក ពិន ជន ដែលនិយាយអួលដើមក និងស្រក់ទឹកភ្នែក ពេលនិយាយពីការចូលរួមប្រឡងគ្រូរបស់កូនស្រី។ លោក ពិន ជន មានវ័យ៥២ឆ្នាំ ជាកសិករមកពីខេត្តព្រៃវែង បានមករាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីជូនកូនស្រីទី៣ មកប្រឡងគ្រូមត្តេយ្យ ដែលក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានប្រកាសជ្រើសរើស។ ជាកសិករ តែលោក ពិន ជន យល់ពីតម្លៃគ្រូបង្រៀន ជាអ្នកបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្ស។ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងអ្នកស្រី ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ជាមួយលោក ពិន ជន អាណាព្យាបាលបេក្ខជនមកប្រឡងគ្រូមត្តេយ្យដូចតទៅ៖ សម្រាប់លោក ពិន ជន គឺចង់ឱ្យកូនស្រីប្រឡងជាប់គ្រូ ព្រោះជាអាជីពមួយដែលមានអនាគតល្អ។ ឪពុករូបនេះ ហាក់ជឿជាក់លើកូនស្រី ក៏ព្រោះតែលោក មើលឃើញពីការខំប្រឹងរៀនសូត្ររបស់កូនស្រី ដល់យប់ជ្រៅ។ បើទោះជាកូនស្រី បរាជ័យក្នុងការប្រឡងគ្រូបឋមនាពេលថ្មីៗនេះក៏ដោយ ក៏តែលោក ពិន ជន នៅតែលើកទឹកចិត្តកូនឱ្យបន្តមកប្រឡងគ្រូមត្តេយ្យ តាមក្ដីស្រមៃរបស់កូន។ ដ្បិតជាកសិករ តែលោក ពិន ជន បានមើលឃើញពីសារៈសំខាន់នៃការសិក្សា ដោយបន្តផ្គត់ផ្គង់ឱ្យកូនៗបានរៀនខ្ពង់ខ្ពស់។ លោក ពិន ជន រៀបរាប់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«ចំពោះការសិក្សា បើកូនចេះកាលណា គឺល្អប្រសើរ។ ផ្ទះណាដែលមានកូនចេះដឹង គឺគ្រាន់បើទាំងអស់ ហើយថ្លៃថ្នូរទៀត»។ ការប្រឡងនេះ មានបេក្ខជនចូលរួមចំនួន ១០៥១១នាក់ ក្នុងនោះស្ត្រីចំនួន ៩០៥៤នាក់ ដែលមកពី២៥ខេត្ត-រាជធានី។ ការប្រឡងនេះ នឹងសម្រាំងយកបេក្ខជនត្រឹម ៦០០នាក់ ទៅបន្តប្រឡងដំណាក់កាលទី២ ដោយលទ្ធផលសរុបចុងក្រោយរើសតែ ២០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ អត្ថបទទាក់ទង   ការប្រឡងគ្រូមត្តេយ្យដំណាក់កាលទី១ នឹងសម្រាំងយកបេក្ខជនត្រឹម ៦០០នាក់   ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ប្រកាសជ្រើសរើសគ្រូមត្តេយ្យចំនួន ២០០នាក់ សូមបញ្ជាក់ថា បេក្ខជនដែលប្រឡងជាប់ជាស្ថាពរ នឹងទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលគរុកោសល្យ និងធ្វើកម្មសិក្សា ដោយទទួលបានប្រាក់អាហារូបករណ៍ស្មើនឹង ៧០ភាគរយ នៃបៀវត្សសរុបរបស់ក្របខណ្ឌគ្រូបង្រៀន ទៅតាមប្រភេទក្របខណ្ឌ៕
ភ្នំពេញ៖ ចេញដំណើរពីស្រុកពាមរ ខេត្តព្រៃវែង ដើម្បីមកបំពេញក្ដីស្រមៃកូនស្រី ដែលមានបំណងក្លាយជាគ្រូបង្រៀន។ នេះជាលើកទី២ហើយ ដែលលោក ពិន ជន បានជូនកូនស្រីមកប្រឡងគ្រូ ដោយលើកដំបូង ប្រឡងគ្រូបឋម និងលើកនេះ ប្រឡងគ្រូមត្តេយ្យ។ បើទោះបីមិនជាប់គ្រូបឋម តែលោក ពិន ជន នៅតែបន្តនាំកូនមកប្រឡងគ្រូមត្តេយ្យ នៅថ្ងៃទី១ កញ្ញានេះ។
  ការណែនាំជាថ្មីនេះ គឺបន្ទាប់ពីក្រសួងការពារជាតិសង្កេតឃើញថា ការប្រើប្រាស់យានយន្តពាក់ផ្លាកលេខចរាចរខេមរភូមិន្ទ ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ហាក់មានបាតុភាពមួយចំនួនដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សង្គម សាធារណៈ ដូចជាបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ បើតាមក្រសួងការពារជាតិ កន្លងមក បុគ្គលអ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួនមានភាពក្រអឺតក្រទមមិនសមជាមន្ត្រីយោធា ធ្វើឱ្យមានការវាយ តម្លៃ និងទទួលការរិះគន់ពីសាធារណជន ជាពិសេសប៉ះពាល់ ដល់កិត្តិយសនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទទាំងមូល។   ចំពោះក្រុមហ៊ុនសហការវិនិយោគ វិស័យការពារជាតិនានា ការប្រើប្រាស់យានយន្តពាក់ផ្លាក លេខចរាចរខេមរភូមិន្ទ ក៏ត្រូវអនុវត្តស្របតាមការកំណត់នេះដូចគ្នា។ នេះបើតាមក្រសួងការពារជាតិ  ដែលបានបន្តបញ្ជាឱ្យបណ្តាស្ថាប័ន កងឯកភាពចំណុះក្រសួង អគ្គបញ្ជាការដ្ឋាន និងគ្រប់បណ្តាប្រភេទទ័ពជំនាញទាំងអស់ ត្រូវអនុវត្តឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់បំផុត។ ករណីដែលអនុវត្តការប្រើប្រាស់ផ្ទុយខុសពីនេះ ក្រសួងការពារជាតិ នឹងចាត់វិធានការច្បាប់៕  
យានយន្តពាក់ផ្លាកលេខចរាចរខេមរភូមិន្ទ គឺមានតែនាយទាហានដែលមានសិទ្ធិពេញ លេញប៉ុណ្ណោះ អាចប្រើប្រាស់បាន។ ជនស៊ីវិល ឬជនបរទេស មិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រើនោះឡើយ។ ក្រសួងការពារជាតិ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះនៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹង កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ថា៖ «អ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវតែជានាយទាហានដែលមានសិទ្ធិពេញលេញ ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យជនស៊ីវិល ឬជនបរទេសប្រើប្រាស់បានឡើយ។»។
  1.ផឹកទឹកក្តៅមួយកែវភ្លាមៗ   នៅពេលអ្នកភ្ញាក់ឡើង ការផឹកទឹកក្តៅមួយកែវភ្លាមៗ អាចជួយជំរុញប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ជួយដល់ការរំលាយអាហារ និងកម្ចាត់ជាតិពុលចេញពីរាងកាយ ជាពិសេសថ្លើម។   នៅពេលដែលអ្នកផឹកទឹកនៅពេលព្រឹក រាងកាយរបស់អ្នកនឹងត្រូវបានផ្តល់សំណើមគ្រប់គ្រាន់បន្ទាប់ពីយប់ដ៏យូរ និងជួយឱ្យថ្លើមធ្វើការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការច្រោះសារធាតុពុល។   2.លំហាត់ប្រាណទន់ភ្លន់   ការរក្សាទម្លាប់នៃការធ្វើលំហាត់ប្រាណទន់ភ្លន់នៅពេលព្រឹកក៏ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបន្សាបជាតិពុលពីថ្លើមផងដែរ។   លំហាត់ប្រាណដូចជា យូហ្គា ដើរ ឬការរត់ហាត់ប្រាណស្រាលៗ មិនត្រឹមតែជួយជំរុញចលនាឈាមរត់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយថ្លើមក្នុងការកម្ចាត់ជាតិពុលដែលកកកុញពេញមួយយប់ផងដែរ។   ការធ្វើលំហាត់ប្រាណពេលព្រឹកក៏ជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងដែលជាកត្តាបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ថ្លើមដែលមានសម្ពាធយូរអាចធ្វើឱ្យថ្លើមចុះខ្សោយ។   អ្នកគ្រាន់តែចំណាយពេលប្រហែល 20 ទៅ 30 នាទីជារៀងរាល់ព្រឹកសម្រាប់ការហាត់ប្រាណ មិនចាំបាច់ធ្ងន់ពេកនោះទេ ប៉ុន្តែគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើឱ្យរាងកាយសកម្ម និងជួយឱ្យថ្លើមធ្វើការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពពេញមួយថ្ងៃ។   3.ធ្វើលំហាត់ដកដង្ហើមវែងៗ   នៅពេលអ្នកធ្វើលំហាត់ដកដង្ហើមវែងៗនៅពេលព្រឹក រាងកាយរបស់អ្នកនឹងទទួលបានអុកស៊ីសែនកាន់តែច្រើន ដោយហេតុនេះជួយដល់ដំណើរការអុកស៊ីតកម្ម។   ផ្តល់អុកស៊ីហ្សែនដល់រាងកាយ និងជួយឱ្យថ្លើមដំណើរការកាន់តែប្រសើរ។   ការដកដង្ហើមជ្រៅៗក៏ជួយសម្រាក កាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងធ្វើឱ្យឈាមរត់បានប្រសើរឡើង ដូច្នេះថ្លើមអាចទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹម និងអុកស៊ីហ្សែនដែលវាត្រូវការ ដើម្បីដំណើរការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។   4.ញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកជាមួយអាហារសម្បូរសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម   ការបន្ថែមអាហារដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មទៅក្នុងអាហារពេលព្រឹករបស់អ្នកគឺជាវិធីមួយផ្សេងទៀតដើម្បីការពារ និងបន្សាបជាតិពុលពីថ្លើមរបស់អ្នក។   អាហារដូចជា ផ្លែឈើស្រស់ (ក្រូច ក្រូចថ្លុង ផ្លែប៉ោម) បន្លែបៃតង (ស្ពៃណាច ខាត់ណា) និងគ្រាប់ដូចជា អាល់ម៉ុន និង Walnut មានវីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែជាច្រើនដែលជួយថ្លើមប្រឆាំងនឹងការបំផ្លាញពីរ៉ាឌីកាល់សេរី។   អាហារទាំងនេះមិនត្រឹមតែផ្តល់ថាមពលដល់រាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងពង្រឹងមុខងារថ្លើមក្នុងការកម្ចាត់ជាតិពុលផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
យោងតាមអ្នកជំនាញផ្នែកអាហារូបត្ថម្ភ មាន៤យ៉ាងដែលមនុស្សឧស្សាហ៍ធ្វើនៅពេលព្រឹក ដើម្បីជួយឱ្យថ្លើមបញ្ចេញជាតិពុលយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដោយហេតុនេះរក្សាមុខងារសំខាន់ៗរបស់ថ្លើម។
  ទោះបីជាមានរឿងអ្វីក៏ដោយ ក៏អ្នកម្តាយដែលទើបតែសម្រាលកូនរួច មិនអាចយំដែរ ព្រោះពេលដែលអ្នកយំច្រើន នឹងអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពភ្នែករបស់អ្នក ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យទឹកដៅអ្នកបញ្ចេញមកមិនប្រក្រតី។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យកូនមិនអាចបៅទឹកដោះអ្នកបានឆ្អែតឡើយ។ ជាពិសេស អ្នកម្តាយគួរតែប្រយ័ត្នពីរបបអាហាររបស់អ្នក ដោយមិនអាចញ៉ាំហិរពេកទេ ថែមទាំងមិនអាចពិសារអាហារឆៅឡើយ ព្រោះអាចបង្អាក់មិនឲ្យឈាមកង្វក់អ្នកបញ្ចេញមកអស់ ថែមទាំងធ្វើឲ្យអ្នកឈឺពេញរាងកាយ ហើយក៏អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ទឹកដោះអ្នកផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកក៏មិនអាចគេងតែលើគ្រែដែរ ព្រោះគេងយូរ មិនល្អចំពោះសុខភាពឡើយ ដោយអាចធ្វើឲ្យជើងអ្នកហើមបាន។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែឡើងមកដើរខ្លះ មិនគួរនៅតែលើគ្រែទេ ទើបមិនធ្វើឲ្យសុខភាពជួបនឹងគ្រោះថ្នាក់៕
ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរឿងដែលអ្នកម្តាយមិនអាចធ្វើបានឡើយក្នុងកំឡុងពេលកូនខ្ចី។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
សម្តេច គង់ សំអុល មានគោរមងារពេញថា សម្តេចចៅហ្វាវាំង វររៀងជ័យ អធិបតីស្រឹង្គារ គង់ សំអុល ក៏ជាសមាជិករដ្ឋសភា, ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបុណ្យជាតិ-អន្តរជាតិ និងជាអនុប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជាផងដែរ។ បើតាមក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង សពសម្តេច ត្រូវបានតម្កល់ធ្វើបុណ្យនៅគេហដ្ឋានក្នុងសង្កាត់បឹងព្រលឹត ខណ្ឌ៧មករា រាជធានីភ្នំពេញ៕
សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី គង់ សំអុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៩៤ឆ្នាំ ដោយជរាពាធ នាព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង។
  ការប្រកាសផ្តល់អាហារូបករណ៍របស់សាលាទាំង២នេះ គឺដើម្បីចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការកសាងធនធានមនុស្ស ដែលមានគុណភាព និងក្រោមការគាំទ្រ ពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។    ជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីទំនួលខុសត្រូវសង្គម (CSR)របស់ខ្លួន ការផ្តល់អាហារូបករណ៍នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមប្រធានបទ «យុវជនដើម្បីការអប់រំ»។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់សាលាទាំង២ ដោយបន្តលើកទឹកចិត្តឱ្យសិស្សស្រី និងសិស្ស នៅតាមបណ្តាខេត្ត ដាក់ពាក្យស្នើសុំអាហារូបករណ៍នេះ។    រយៈពេលនៃការដាក់-ទទួលពាក្យ និងការការវាយតម្លៃសមត្ថភាព ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១-១២ ខែកញ្ញា។ ការប្រកាសលទ្ធផល នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញា  ហើយការសិក្សានឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា។ សម្រាប់ព័ត៌មានអំពីការដាក់ពាក្យ និងព័ត៌មានលម្អិតនានា សូមស្វែងរកតាមរយៈ  https://acecambodia.org/ACEScholarship ៕      
មជ្ឈមណ្ឌលអូស្ត្រាលីសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល (ACE) និងសាលាអន្តរជាតិកម្ពុជាអូស្ត្រាលី (AusCam Academy) នឹងផ្តល់អាហារូបករណ៍ចំនួន ២,០០០ កន្លែងដល់សិស្សថ្នាក់ទី១២ ដើម្បីរៀនវគ្គសិក្សាត្រៀមចូលប្រឡងបាក់ឌុប។
  ក្រសួងទេសចរណ៍បានបញ្ជាក់ថា ក្បូនរថយន្តទំនើបនៃព្រឹត្តិការណ៍ «Gumball 3000» នឹងមកកម្ពុជាតាមច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិបាវិត ខេត្តស្វាយរៀង ហើយចាកចេញពីកម្ពុជាវិញតាមច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នាថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីអបអរសាទរខួប២៥ឆ្នាំនៃដំណើរកម្សាន្តរបស់ក្បួនរថយន្ត Gumball 3000 និងការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយយុទ្ធនាការ «ទស្សនាសៀមរាប ឆ្នាំ២០២៤» «ឆ្នាំនៃការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជននិងប្រជាជនកម្ពុជា-ចិន ២០២៤» និង «ឆ្នាំទេសចរណ៍ កម្ពុជា-ឥណ្ឌា លើកទី១ ២០២៤»។   ក្រសួងទេសចរណ៍ បានចាត់ទុកព្រឹត្តិការណ៍ «Gumball 3000»  គឺជាការជំរុញការផ្សព្វផ្សាយពីសក្កានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជាជា។ ក្រសួង បានអំពាវនាវអ្នកគាំទ្ររថយន្តទំនើបៗគ្រប់ប្រភេទនៅកម្ពុជា និង បណ្តាប្រទេសនានា ចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដើម្បីរួមចំណែករៃអង្គាស់ថវិកាបរិច្ចាគជួយដល់កុមារកម្ពុជា ក៏ដូចជាចូលរួមបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់កម្ពុជា និង ជំរុញការផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ថាជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ឈានមុខ។   កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ក្រសួងទេសចរណ៍បានរៀបចំកម្មវិធី Pre-event នៃព្រឹត្តិការណ៍ Gumball 3000 Rally in Cambodia នៅលើទឹកដីអង្គរ ខេត្តសៀមរាប ដោយមានរថយន្តប្រណីតៗប្រមាណ៨០គ្រឿង ចូលរួមបើកបរសាកល្បង (Drag Race) ក្នុងបរិវេណព្រលានយន្តហោះសៀមរាបចាស់។ ការបើកបរសាកល្បងនេះ គឺមាននូវរថយន្តប្រណីតៗដូចជាម៉ូដែល McLaren, Rolls-Royce, Lamborghini, Aston Martin, Bugatti, Mercedes-Benz, Porsch, Jaguar, BMW, Ferroari, Ford, Nissan, Toyota ជាដើម៕ 
ព្រឹត្តិការណ៍ «Gumball 3000 Rally in Cambodia» ដែលក្រសួងទេសចរណ៍សហការជាមួយវិស័យឯកជន នឹងធ្វើឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តសៀមរាប ពីថ្ងៃទី១៥-១៧ ខែកញ្ញ។ បើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានការចូលរួមពីរថយន្តប្រណិតៗប្រមាណ១៥០គ្រឿងបើកបរដោយបុគ្គលដ៏មានប្រជាប្រិយភាព មហាសេដ្ឋី និង តារាល្បីៗប្រមាណ២៥០នាក់មកពីជុំវិញពិភពលោក។
  គណនីចរន្តពិសេស «Current Account Prestige» ឬ «Current Prestige» ត្រូវបានរចនាឡើង ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់អតិថិជនគ្រប់ៗរូប ដូចជាផ្នែកសាជីវកម្ម និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ រួមមានផ្នែក ធនាគារ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទទួលប្រាក់បញ្ញើ និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងជាដើម។ ដើម្បីជួយបំពេញតម្រូវការរបស់អតិថិជន ផលិតផលនេះមានលក្ខណៈពិសេសផ្សេងៗគ្នា ដោយផ្អែកលើអប្បបរមានៃសមតុល្យបើកគណនីដំបូង។   អត្រាការប្រាក់ត្រូវផ្តល់ជូនទៅតាមកម្រិតផ្សេងៗគ្នា    លក្ខណៈពិសេសដែលលេចធ្លោ របស់គណនីចរន្តពិសេសនេះ គឺជាការផ្តល់អត្រាការប្រាក់ទៅតាមកម្រិតអត្រាការប្រាក់នីមួយៗ ដែលមានលក្ខណៈប្រកួតប្រជែង ដោយផ្អែកលើសមតុល្យក្នុងគណនី។ សម្រាប់អតិថិជនជាបុគ្គលទទួលបានអត្រាការប្រាក់រហូតដល់ ១,៧៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ។ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន អាចទទួលបានអត្រាការប្រាក់រហូតដល់ ១,៧៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែចំពោះស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ មានអត្រាការប្រាក់ខុសគ្នាបន្តិចបន្ទួច  ដែលអាចទទួលបានរហូតដល់ ១,២៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ។ រចនាឡើងផ្តោតសំខាន់លើអតិថិជន និងមិនគិតថ្លៃសេវា ការទូទាត់ការប្រាក់គឺត្រូវទូទាត់ជាប្រចាំខែ ដោយផ្តល់ជូនទៀងទាត់ទៅតាមប្រាក់បញ្ញើរបស់អតិថិជន។ ធនាគារ ឈីហ្វ បានរចនាគណនីចរន្តពិសេស Current Account Prestige នេះឡើង ដោយលុបចោលនូវថ្លៃសេវាលំហែទាំ និងថ្លៃសេវាដកប្រាក់។ ចំពោះសៀវភៅធនាគារ និងសៀវភៅមូលប្បទានប័ត្រ គឺអាចទទួលបានតាមការស្នើសុំរបស់អតិថិជន ដោយមិនគិតថ្លៃបន្ថែម ហើយមិនមានគិតថ្លៃសេវាគណនីមិនដំណើរការ ឬបិទគណនីក្នុងរយៈពេល ៦ខែដំបូងឡើយ។   លោក សឿង ម៉ូរ៉ារិទ្ធ ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារ ឈីហ្វ បានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្រ្តនៃគណនីចរន្តពិសេសនេះ នៅក្នុងវិស័យធនាគារដែលកំពុងមានការប្រកួតប្រជែងនៅកម្ពុជាថា៖ «នៅក្នុងទីផ្សារដែលការរំពឹងទុករបស់អតិថិជនកំពុងវិវឌ្ឍឥតឈប់ឈរ ដែលជាស្ថានភាពចាំបាច់មួយក្នុងការបន្ដឈានឆ្ពោះទៅមុខ គឺយើងផ្តល់ជូននូវផលិតផលដែលបំពេញតម្រូវការរបស់អតិថិជន។ គណនីចរន្តពិសេសនេះ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃយុទ្ធសាស្រ្តរបស់យើង ក្នុងការពង្រឹងគោលជំហរនៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ និងកសាងទំនាក់ទំនងរយៈពេលវែងជាមួយអតិថិជនរបស់ធនាគារ ឈីហ្វ»។   សម្រាប់អតិថិជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍លើផលិតផលនេះ សូមអញ្ជើញទៅកាន់សាខាធនាគារ ឈីហ្វ ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានបន្ថែម។ ធនាគារ បន្តផ្តល់អាទិភាពដល់ការពេញចិត្តរបស់អតិថិជន ដោយផ្តល់សេវាកម្មដែលស្របតាមតម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ និងការរំពឹងទុករបស់អតិថិជន។   សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម: https://www.chiefbank.com.kh/en/Products/CurrentPrestige  Telegram: https://t.me/chiefbankcambodia  Facebook: https://www.facebook.com/ChiefCambodiaBank  Instagram: https://www.instagram.com/chief_bank/  YouTube: https://www.youtube.com/@chiefbank7042  023 900 878 (ទីស្នាក់ការកណ្តាល) 023 900 879 (សាខាខណ្ឌដូនពេញ - សង្កាត់ផ្សារកណ្តាលទី២) 023 212 878 (សាខាខណ្ឌ ៧មករា -សង្កាត់វាលវង់)  023 230 488 (សាខាខណ្ឌច្បារអំពៅ - សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២) 023 998 878 (សាខាអ៊ីអនមានជ័យ)    (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
ធនាគារ ឈីហ្វ បានប្រកាសដាក់ឱ្យដំណើរការគណនីចរន្តពិសេស «Current Account Prestige» ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា «Current Prestige»។ ផលិតផលប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតនេះ គឺជាគណនីចរន្តពិសេស ដែលផ្តល់ជូនអតិថិជន នូវអត្រាការប្រាក់ទៅតាមកម្រិតនីមួយៗ ហើយអត្រាការប្រាក់ នឹងត្រូវបានគិតគូរ តាមតុល្យភាពប្រចាំថ្ងៃ។
ព្រះរាជទ្រព្យ៣ម៉ឺនដុល្លាររបស់ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី និងព្រះរាជទ្រព្យ៣ម៉ឺនដុល្លាររបស់សម្តេចព្រះមហាក្សត្រី សម្តេចព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ ត្រូវបានឧកញ៉ាមហាមន្ត្រី គុយ សុផល ឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ និងជាទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅអមក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ប្រគល់ជូនលោក សេង ទៀង នាយករងខុទ្ទកាល័យសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា នេះ៕
ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ និងសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី សព្វព្រះរាជហឬទ័យប្រោសព្រះរាជទានព្រះរាជទ្រព្យចូលរួមក្នុង «មូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមព្រំដែន»។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា (TVK) នាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។
  តាមពិតទៅក្រុមបាល់ទះជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានកក់កៅអីទៅកាន់ការប្រកួតពានរង្វាន់ Sea V League កម្រិតក្រុមខ្លាំងៗក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ចាប់តាំងពីដណ្តើមបាន ៣ពិន្ទុបន្ថែម ពីការប្រកួតទល់នឹងក្រុមសិង្ហបុរី ក្នុងលទ្ធផលសិត ៣-១ (២០-២៥, ១០-២៥, ២៥,២៣, ១៨-២៥) នៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ស្ថិតក្នុងសាលបាល់ទះវិមានពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។    មុនពេលបំបាក់សិង្ហបុរី ក្រុមកម្ពុជា បានបំបាក់ក្រុមខ្លាំងម៉ាឡេស៊ី លទ្ធផលសិត ៣-១ (១៧-២៥, ២៥-១៨, ២៥-២១, ២៥-២១) មុនពេលឈ្នះឡាវ ដោយងាយស្រួល លទ្ធផលសិត ៣-០ (២៥-១៦, ២៥-១៨, ២៥-២៣)។    ការឈ្នះកៅអីការប្រកួតនេះ ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា នឹងត្រូវឡើងទៅលេងក្នុងការប្រកួត Sea V League ដែលសម្បូរទៅដោយក្រុមខ្លាំងៗរួមមាន ថៃ, ហ្វីលីពីន, ឥណ្ឌូណេស៊ី និងវៀតណាម ដែលរង់ចាំស្ថិតក្នុងលីគការប្រកួតនោះស្រាប់។    ឈានដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅវេលាព្រឹកថ្ងៃ២ ខែកញ្ញា ការប្រកួតបើកឆាកដំបូង ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា ដែលឈរកំពូលតារាងក្នុងការប្រកួតវគ្គសន្សំពិន្ទុ បានបន្តជួបក្រុមបាល់ទះ ឡាវសាជាថ្មី។ នៅក្នុងការប្រកួតប៉ះគ្នាជាថ្មីនោះ កម្ពុជា បានបន្តយកឈ្នះឡាវ ដោយលទ្ធផលសិត ៣-០ (២៥-១៦, ២៧-២៥, ២៥-១៧) ហើយក៏ឈានជើងឡើងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដណ្តើមប្រាក់រង្វាន់ សម្តេចបវរធិបតី Sea V League Challenge ឆ្នាំ ២០២៤។   ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា នឹងត្រូវរង់ចាំជួបក្រុមដែលឈ្នះការប្រកួត វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រមួយគូរវាងក្រុមបាល់ទះម៉ាឡេស៊ី ទល់នឹងក្រុមបាល់ទះសិង្ហបុរី នៅក្នុងជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រធ្វើឡើងនៅពេលរសៀលនេះ។   គួរបញ្ជាក់ថា តម្លៃប្រាក់រង្វាន់ សម្រាប់ប្រកួតប្រជែងដណ្តើមប្រាក់រង្វាន់ សម្តេចបវរធិបតី Sea V League Challenge ឆ្នាំ ២០២៤ ក្រុមចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ចំនួន ១០០លានរៀល, ក្រុមលេខ ២ ទទួលបាន ៣០លានរៀល, លេខ ៣ ទទួលបាន ២០លានរៀល និងក្រុមលេខ ៤ ទទួលបាន ១០លានរៀល៕
ក្រុមបាល់ទះជម្រើសជាតិកម្ពុជា នឹងត្រូវបន្តដំណើរទៅកាន់ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដណ្តើមប្រាក់រង្វាន់សម្តេចបវរធិបតី Sea V League Challenge ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោយបានប្រកួតយកឈ្នះក្រុមឡាវលទ្ធផលសិត ៣-០ ក្នុងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ព្រឹកនារសៀលថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។ ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា ក៏បានកក់កៅអី ឡើងទៅកាន់ការប្រកួតពានរង្វាន់ Sea V League នៅឆ្នាំ២០២៥ ផងដែរ ក្រោយបានបំបាក់ក្រុមសិង្ហបុរី ក្នុងលទ្ធផលសិត ៣-១ នៅវគ្គសន្សំពិន្ទុវិលជុំ។
  លោក ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ សង្កេតឃើញពីភាពរញ៉េរញ៉ៃនៅជុំវិញផ្សារកំពង់ស្ពឺ ដោយសារការចតគ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងការធ្វើចរាចរណ៍បញ្ជ្រាសទិសជាដើម។ ក្រៅពីនេះ លោក ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហានៃការលក់ដូររបស់អាជីវករនៅក្នុងផ្សារ ដែលមិនទាន់មានរបៀបរៀបរយ។   តាមរយៈវីដេអូខ្លីផ្សព្វផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ លោក ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ មិនចង់ឮពាក្យរិះគន់ថា ផ្សារកំពង់ស្ពឺ គ្មានរបៀបរៀបរយនោះទេ។ ជុំវញបញ្ហានេះ អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺរូបនេះ បានប្រគល់ភារកិច្ចនេះទៅឱ្យលោក តូច ប៉ូលីវា អភិបាលរងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលទើបផ្ទេរមកពីខេត្តស្វាយរៀង។    ជាមួយគ្នានេះ លោក ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ បានឱ្យអាជ្ញាធរពិនិត្យមើលលើការចរាចរណ៍នៅជុំវិញផ្សារ ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់ទេសចរ ឬពលរដ្ឋនៅក្នុងក្រុងច្បារមនផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ផ្សារកំពង់ស្ពឺ ជាផ្សារធំមួយនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលនៅមិនឆ្ងាយពីផ្លូវជាតិលេខ ៤៕   
«ផ្សារកំពង់ស្ពឺ ផ្សារធំយើងនេះ ជុំវិញផ្សារដូចជាមិនមានផ្លូវដើរទេ ជិះម៉ូតូមិនចង់បានផង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្រោយមើលឃើញពីភាពគ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់នៅផ្សារកំពង់ស្ពឺ ដែលស្ថិតនៅកណ្ដាលក្រុងច្បារមន។
  កម្មវិធីប្រកួតវីដេអូដ៏ធំនេះ ដំណើរការទៅបានក្រោមការឧបត្ថម្ភថវិកាដោយភាគីជាច្រើន។ គណៈកម្មការប្រកួត សូមអរគុណដល់ សណ្ឋគារ Memoire Palace, ភោជនីយដ្ឋានម៉ែឌី, សហគមន៍ទេសចរណ៍បាគងភូមិខ្ញុំ, សណ្ឋាគារ Peak Elite Boutique, សួនកម្សាន្ត Angkor Wildlife Aquarium, សុខៈស្ប៉ា រីវើសាយ, ភោជនីយដ្ឋាន Felini Italy, Angkor Market និង ULS។     គណៈកម្មការប្រកួត ក៏សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ បេក្ខជន បេក្ខនារី ទាំងអស់ ដែលបានចំណាយពេលវេលាជិត១ខែ ដើម្បីផលិតវីដេអូការប្រកួត «រតនសម្បត្តិនៃខេត្តសៀមរាប»។ ជ័យលាភី នឹងត្រូវបានប្រកាសនៅចុងខែ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។ គណៈកម្មការជំនាញមកពី ៥ស្ថាប័ន នឹងពិនិត្យវីដេអូដោយយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីជ្រើសរើសជ័យលាភីវីដេអូចំនួន ៧ជ័យលាភី៕   
ការប្រកួតវីដេអូ «រតនសម្បត្តិនៃខេត្តសៀមរាប» ត្រូវបានបញ្ចប់កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ បេក្ខជន និងបេក្ខនារីជាង៤០ក្រុម បានដាក់ពាក្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងការប្រកួតដ៏ធំនេះ ដែលសហការរៀបចំឡើងដោយ ក្លឹបទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប, រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប, សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ, សារព័ត៌មាន Cambodianess និងសណ្ឋគារ Memoire Palace។
  តាមការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអុីស្រាអែល ប្រជាជនប្រមាណ ៥០ម៉ឺននាក់ បានចេញមកតាមដងវិថី ដើម្បីតវ៉ានៅនៅពីមុខនិវេសនដ្ឋាននាយករដ្ឋមន្រ្តី លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ និងទាមទារឱ្យឈានដល់បទឈប់បាញ់ជាមួយក្រុមហាម៉ាស រួមទាំងនាំចំណាប់ខ្មាំងត្រលប់ទៅផ្ទះ។ នេះជាការតវ៉ាក្នុងទំហំដ៏ធំបំផុត ចាប់តាំងពីជម្លោះអុីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស កើតមាននៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំមុន។    មនុស្សដ៏ច្រើនសន្ធឹក ដែលនៅពាសពេញផ្លូវ ដោយកាន់ទងជាតិអុីស្រាអែល និងរូបថតចំណាប់ខ្មាំង បានស្រែកថា៖ «ពេលនេះ ពេលនេះ» ក្នុងន័យទាមទារបទឈប់បាញ់។    ចំណែក សហភាពការងារដ៏សំខាន់មួយរបស់អុីស្រាអែល បានសន្យាធ្វើបាតុកម្មមួយថ្ងៃទៀត ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាល។ សមាគមអ្នកផលិតរបស់អុីស្រាអែល ក៏គាំទ្របាតុកម្មនេះដែរ។    តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ប៉ូលិសអុីស្រាអែល បានបាញ់ទឹកបំបែកហ្វូងបាតុករ និងចាប់ខ្លួនមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ២៩នាក់។    បាតុកម្មដ៏ធំចាប់តាំងពីជម្លោះខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ កើតមានក្រោយ ចំណាប់ខ្មាំងចំនួន ៦នាក់បន្ថែម បានស្លាប់ នៅក្នុងផ្លូវក្រោមដី ក្នុងទីក្រុងភាគខាងត្បូង Rafah មុនពេលកងកម្លាំងអុីស្រាអែល បានទៅដល់។ ក្រោយការស្លាប់ខាងលើ អុីស្រាអែល និងហាម៉ាស បានចោទគ្នាទៅវិញទៅមក។   តាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលអុីស្រាអែល ជនរងគ្រោះ ត្រូវបានធ្វើឃាត ដោយការបាញ់សម្លាប់ពីសំណាក់ក្រុមភេរវកម្មជាច្រើនគ្រាប់។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហាម៉ាស បានលើកឡើងថា អុីស្រាអែល ដែលបដិសេធមិនចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ទៅវិញទេ គួរតែត្រូវទទួលខុសត្រូវ។    «លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវសម្រាប់ការសម្លាប់អ្នកទោសអុីស្រាអែល»។ អ្នកនាំពាក្យក្រុមហាម៉ាស លោក Sami Abu Zuhri បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ប្រជាជនអុីស្រាអែល គួរតែរើសរវាងកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ និងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី។    ចាប់តាំងពីជម្លោះផ្ទុះឡើង លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានរងសម្ពាធពីក្នុងប្រទេសយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីទាមទារឱ្យមានបទឈប់បាញ់ និងឈានដល់ការបញ្ចប់ជម្លោះ។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំអុីស្រាអែល នៅតែប្តេជ្ញាបង្ក្រាបក្រុមហាម៉ាសឱ្យអស់ពីតំបន់កាហ្សា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែងចេញពីតំបន់នេះ ម្តងហើយម្តងទៀត។   សូមបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីជម្លោះខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហាម៉ាស បានចាប់ចំណាប់ខ្មាំងលើសពី២០០នាក់ ដោយមនុស្ស ៩៧នាក់ ត្រូវបានរំពឹងថា កំពុងមានវត្តមាននៅតំបន់កាហ្សា។ ទន្ទឹមនេះ ចំណាប់ខ្មាំងយ៉ាងហោចណាស់ ៣៣នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត៕ 
ប្រជាជនអុីស្រាអែលរាប់ម៉ឺននាក់ នៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា បានផ្ទុះការតវ៉ានៅពីមុខនិវេសនដ្ឋាននាយករដ្ឋមន្រ្តី លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ទាមទារឱ្យមានបទឈប់បាញ់ជាមួយក្រុមហាម៉ាស ដើម្បីនាំយកចំណាប់ខ្មាំងត្រលប់ទៅផ្ទះវិញ។ ការទាមទារនេះ ធ្វើឡើងក្រោយចំណាប់ខ្មាំងចំនួន ៦នាក់បន្ថែម បានបាត់បង់ជីវិត ដោយអុីស្រាអែលចោទថា ជាស្នាដៃរបស់ក្រុមហាម៉ាស។
គ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះ ២គ្រាប់ របស់ក្រុម Real Madrid ទល់នឹងក្រុម Real Betis កើតឡើងនៅក្នុងនាទី៦៧ វគ្គទីពីរ ពីការស៊ុតយ៉ាងល្អរបស់ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ២៥ឆ្នាំ ពីការបញ្ជូនដ៏ល្អពីខ្សែបម្រើ Federico Valverde។ បើកការនាំមុខមិនយូប៉ុន្មានក្រុមអធិរាជស ចំណេញឱកាសស៊ុតបាល់ពិន័យ ១១ម៉ែត្រ ហើយ កីឡាករសញ្ជាតិបារាំង Mbappe ដែលទើបរកបានគ្រាប់បាល់ដំបូង ជាអ្នកទាត់បាល់បញ្ចូលទីបានសម្រេច ការស៊ុតបាល់ពិន័យ ១១ម៉ែត្រ នោះក្នុងនាទី៧៥។    កីឡាករប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិបារាំង អំឡុងការចាប់ផ្តើមការប្រកួតក្របខណ្ឌ La Liga ៣លើក ដំបូង រូបគេខកខានរកបានគ្រាប់បាល់ ទោះជាបានចូលលេងក្នុងជម្រើស ១១នាក់ដំបូង រហូតក៏ដោយក្តី។ គ្រាប់បាល់ដំបូងបំផុតរបស់ Mbappe ជាមួយនឹង Real Madrid អំឡុងការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Super Cup កាលពីសីហា កន្លងទៅ។   ការរកបានគ្រាប់បាល់ដំបូងក្នុង La Liga បានធ្វើឱ្យខ្សែប្រយុទ្ធបារាំងរូបនេះ មានអារម្មណ៍ធូរស្រាល ក្រោយ ៣ ប្រកួតដំបូងរបស់រូបគេ ខកខានធ្វើមិនបានគ្រាប់បាល់សម្រាប់ក្រុម ខណៈក្រុមបានត្រឹមប្រកួតស្មើថែមទៀត។   «តាមពិតទៅ ខ្ញុំទទួលបានអារម្មណ៍រីករាយចាប់តាំងពីបានចូលរួមជាមួយនឹងក្រុមមកម្ល៉េះ។ មនុស្សនៅទីនេះបានផ្តល់អ្វីគ្រប់យ៉ាងក្នុងការជួយដល់ខ្ញុំ បើទោះបីជាខ្ញុំមិនអាចរកបានគ្រាប់បាល់ក្នុងការប្រកួត ៣លើកកន្លងមក។ រឿងនេះសម្រាប់មនុស្សដទៃមើលទៅហាក់ដូចជាមិនចាំបាច់ ប៉ុន្តែសម្រាប់ខ្ញុំវិញ ការជួយនោះវាគឺទំហំមួយដ៏ធំខ្លាំងណាស់។ យ៉ាងណា អំឡុងពេលអនុវត្តគម្រោង ក្លិប, មិត្តរួមក្រុម និងអ្នកគាំទ្រ តែងតែស្ថិតនៅជាមួយខ្ញុំ ហើយថែមទាំងផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់ខ្ញុំ ក្នុងការរកគ្រាប់បាល់សម្រាប់ក្លិប។»។ ខ្សែប្រយុទ្ធ Kylian Mbappe បាននិយាយប្រាប់ទូរទស្សន៍ DAZN បែបនេះ ក្រោយចប់ការប្រកួត។   Mbappe កាលពីខែមិថុនា រូបគេបានផ្ទេរចេញពីក្លិប Paris Saint Germain ផ្លាស់ទៅក្លិប Real Madrid ក្នុងនាមជាកីឡាករគ្មានតម្លៃខ្លួន ក្រោយពេលរូបគេផុតកិច្ចសន្យាជាមួយក្លិបយក្សបារាំង។ ទោះជាបីជាបានសម្រេចក្តីស្រមៃ ចូលរួមលេងឱ្យក្លិប Real Madrid ក៏ដោយក្តី ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នអតីតខ្សែប្រយុទ្ធ PSG កំពុងតែមានបញ្ហាទំនាស់ជាមួយនឹងក្លិបចាស់ ព្រោះតែក្លិបបានជំពាក់ប្រាក់ថ្លៃពលកម្ម និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់គេ អំឡុងរយៈពេល ២ខែ ចុងក្រោយ មុនពេលផុតកិច្ចសន្យា៕
ក្រុមការពារតំណែងជើងឯក Real Madrid វិលត្រឡប់យកឈ្នះការប្រកួតឡើងវិញ ទល់នឹងក្រុម Real Betis លទ្ធផល ២-០ អរគុណទៅដល់ការរកគ្រាប់បាល់ទាត់ របស់ខ្សែប្រយុទ្ធចំណូលថ្មី Kylian Mbappe។ ខ្សែប្រយុទ្ធ Mbappe ក៏បាននិយាយថា ទើបរកបានគ្រាប់បាល់លើកដំបូងក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga បានធ្វើឱ្យរូបគេធូរស្បើយអារម្មណ៍ពីការប្រកួតមុនៗដែលគ្មានគ្រាប់បាល់កើតឡើង។
  កញ្ចប់ថវិការបស់ADBនេះ នឹងគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផ្តល់លទ្ធភាពទទួលបានជាសកលនូវការផ្គត់ផ្គង់ទឹកនិងសម្ភារៈអនាម័យ ដែលមានការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព នៅតំបន់ជនបទ។ ជាពិសេសកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យដើម្បីលើកកម្ពស់ការផ្តត់ផ្គង់ទឹកមានសុវត្ថិភាព និង អនាម័យមូលដ្ឋាន នៅតំបន់ជនបទនេះ  ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវលទ្ធភាពទទួលបានគ្រឿងបរិក្ខាររក្សាអនាម័យ ដែលគ្រប់គ្រងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព រួមជាមួយតម្លៃសមរម្យសម្រាប់សេវាទាំងនោះ។   បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ADB នាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា  កម្មវិធីនេះនឹងលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់វិស័យឯកជន ក្នុងការផ្តល់សេវាផ្គត់ផ្គង់ទឹកមានសុវត្ថិភាព។ « វាក៏មានគោលបំណងធានាភាពធន់នឹងអាកាសធាតុនៃគ្រឿងបរិក្ខារ WASH តាមរយៈការបន្ថែមគំនិតកាន់តែច្រើន អំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុទៅក្នុងការធ្វើផែនការ ការរចនា និងការអនុវត្តកម្មវិធី។ កម្មវិធីនេះនឹងពង្រឹងការសម្របសម្រួលក្នុងចំណោមភាគីពាក់ព័ន្ធ និង ការធ្វើវិមជ្ឈការមុខងារ ដើម្បីធានា បាននូវការផ្តល់សេវាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ADB។   លោកស្រី Jyotsana Varma នាយិកាADBប្រចាំកម្ពុជា បានបន្ថែមថា៖ «កម្មវិធីនេះគាំទ្រ WASH ដើម្បីទាំងអស់គ្នា ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល។ វាមានបញ្ចូលកំណែទម្រង់ ដើម្បីពង្រឹងអភិបាលកិច្ចក្នុងការចាត់ចែងបរិក្ខារ WASH គ្រប់គ្រងដោយសហគមន៍ និង ពង្រីកវិសាលភាពការធ្វើផែនការ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីនិរន្តរភាព និង ភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ»។   កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យដើម្បីលើកកម្ពស់ការផ្តត់ផ្គង់ទឹកមានសុវត្ថិភាព និង អនាម័យមូលដ្ឋាន នៅតំបន់ជនបទក្នុងទំហំទឹកប្រាក់៩៣,៦លានដុល្លារនេះ គឺមាន៣លានដុល្លារ ជាជំនួយឥតសំណងពីមូលនិធិជប៉ុនសម្រាប់វិបុលភាពនិង ភាពធន់នៅអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក (JFPR)។ ជំនួយឥតសំណងនេះ គឺដើម្បីជួយផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ការពង្រីកបរិក្ខារ WASH នៅក្នុងខេត្តមានប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្ររស់នៅទីជនបទដែលប្រឈមមុខខ្លាំង នឹងបញ្ហាទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ទឹក មានសុវត្ថិភាព និងអនាម័យមូលដ្ឋាន។    បើតាមADB កម្មវិធីនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើការជួយដល់ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង កំពង់ស្ពឺ កំពត ក្រចេះ ឧត្តរមានជ័យ ប៉ៃលិន ព្រះវិហារ និង ស្ទឹងត្រែង ដោយរំពឹងមានប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៨៨,000 គ្រួសារ ក្នុងភូមិចំនួន ៤00 ស្ថិតនៅឃុំចំនួន៥0នៃខេត្តទាំង៩នេះ បានទឹកស្អាតនិងមានអនាម័យប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់។    ADB ជាដៃគូយូរអង្វែងក្នុងការជួយដល់វិស័យផ្គត់ផ្គង់ទឹកមានសុវត្ថិភាព និង អនាម័យ របស់កម្ពុជា ទាំងថ្នាក់ជាតិ និង ថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥មក។ មកទល់បច្ចុប្បន្ន មានពលរដ្ឋជាង ១ លាននាក់ហើយ ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមបណ្តាខេត្តជាប់បឹងទន្លេសាប បានទទួលអត្ថប្រយោជន៍ពីសេវា WASH ដែលគាំទ្រដោយ ADB ។   បើតាមរបាយការណ៍ពីក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ លទ្ធភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់ទឹកដែលមានការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយសុវត្ថិភាពនៅកម្ពុជា គឺមាន២៩ភាគរយ នៅទីក្រុង និង ២0ភាគរយនៅតំបន់ជនបទ ខណៈ លទ្ធភាពទទួលបានអនាម័យមូលដ្ឋានដោយមានការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយសុវត្ថិភាពមានវិញ គឺមាន៣៧ភាគរយនៅទូទាំងប្រទេស និង ៣៤ភាគរយ នៅតំបន់ជនបទ។ ការបន្ទោរបង់ពាសវាលពាសកាល ត្រូវបានអនុវត្តដោយអ្នករស់នៅតាមតំបន់ជនបទប្រហែល ២ លាននាក់។ សកម្មភាពនេះនាំឱ្យមានការបំពុលដី និងប្រភពទឹក និង រួមចំណែកបង្កជម្ងឺ ឆ្លងតាមរយៈទឹក។   អត្ថបទទាក់ទង   កំពង់ចាម ក្លាយជាខេត្តទី៨ដែលគ្មានការបន្ទោរបង់ពាសវាលពាសកាល  បច្ចុប្បន្នក្រសួងអភិវឌ្ឍកំពុងបន្តអនុវត្តផែនការសកម្មភាពជាតិ ស្ដីពីការផ្គង់តផ្គង់ទឹកស្អាត ការសម្អាត និងអនាម័យជនបទ។  មកដល់ពេលនេះ អត្រាគ្របដណ្ដប់ទឹកស្អាត និងអនាម័យជនបទទូទាំងប្រទេស សម្រេចបានប្រមាណ៨១ភាគរយ ឈានដល់១០០នៅឆ្នាំ២០៣០៕ 
ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) សម្រេចអនុម័តកម្ចីរួមទាំងជំនួយឥតសំណងក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៩៣,៦ លានដុល្លារដល់កម្ពុជា ដើម្បីកែលម្អ និងពង្រីកការផ្គត់ផ្គង់ទឹកមានសុវត្ថិភាព-អនាម័យមូលដ្ឋាន (WASH)  ដែលធន់នឹងអាកាសធាតុ និងប្រកបដោយបរិយាបន្ននៅទីជនបទ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ADB ដោយបញ្ជាក់ថា កញ្ចប់ថវិកានេះ គឺជួយពលរដ្ឋចំនួន៨,៨ម៉ឺនគ្រួសារ រស់នៅក្នុងខេត្តចំនួន៩របស់កម្ពុជា ឱ្យទទួលបានទឹកមានសុវត្ថិភាព និងអនាម័យសម្រាប់ប្រើប្រាស់។
  កីឡាករ៣រូប មានឡៅ ស៊ីណាត, ឡៅ កក្កដា និង ឡៅ សម្បត្តិ ដែលពួកគេមកពីក្លិបប្រាក់រិទ្ធីគុនខ្មែរ បានជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ធ្ងន់ធ្ងរ នា អំឡុងពេលធ្វើដំណើរទៅប្រកួតគុនខ្មែរក្នុងខេត្តបាត់ដំបង កាលថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។   លោក ខូវ ឆាយ ប្រធានសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរ បាននាំយកថវិកាជូន កីឡាករថ្នាលទាំង៣រូប នាថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា សម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺ។   សូមជម្រាបថា ហេតុការណ៍នេះ បានកើតឡើងនៅលើផ្លូវជាតិលេខ៥ ដោយកីឡាករ៣រូបនេះ ជិះម៉ូតូ Honda DREAM  ចេញម្ដុំវត្តកំណប់ស្ថិតក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដើម្បីទៅប្រកួតមួយក្នុងភូមិ ហើយត្រូវរថយន្ដមួយបុកពីក្រោយ។ បើតាមលោក ខូវ ឆាយ ក្នុងចំណោមអ្នកទាំង៣នេះ កីឡាករ ឡៅ សម្បត្តិ ដែលមមានអាយុ៩ ឆ្នាំ បានរបួសធ្ងន់ជាងគេ ដោយត្រូវវះកាត់របួសក្បាល និងឆ្អឹងថ្គាម ដែលបានបាក់៣កំណាត់។ បច្ចុប្បន្ន កីឡាកររូបនេះ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផាខេត្តសៀមរាប។    ដោយឡែក កីឡាករ ឡៅ ស៊ីណាត និង ឡៅ កក្កដា ក៏កំពុងសម្រាកព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យនគរបាលខេត្តបាត់ដំបង។ សម្រាប់កីឡាករ ឡៅ ស៊ីណាត បានបាក់ឆ្អឹកចង្កេះ ខណៈឡៅ កក្កដា ហើមក្បាល និងរបួសសើរស្បែក ពីហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា។   លោក ខូវ ឆាយ សោកស្ដាយជាខ្លាំង ចំពោះហេតុការណ៍នេះ ព្រោះកីឡាករ ទាំងនេះ គឺសុទ្ធតែជាធនធានល្អ និងប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ជាប្រចាំ។ លោក ប្រ ធានសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរសង្ឃឹមថា កីឡាករទាំង៣រូបនេះ នឹងឆាប់ជាសះស្បើយ ហើយបន្ដក្ដីស្រមៃ ចង់ក្លាយជាកីឡាករគុនខ្មែរ លំដាប់ជួរមុខរបស់កម្ពុជា៕ 
សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា បានឧបត្ថម្ភប្រាក់ចំនួន២០លានរៀល (៥ ០០០ដុល្លារ) ដល់កីឡាករថ្នាលចំនួន៣រូប ដែលបានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។
អត្ថបទទាក់ទង   សម្តេចចៅហ្វាវាំង គង់ សំអុល ទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៩៤ឆ្នាំ   លោក គុយ សុផល ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រប្រោសព្រះរាជទានគោរមងាជា «ឧកញ៉ាមហាមន្ត្រី» ព្រះរាជក្រឹត្យត្រាស់បង្គាប់ផ្តល់គោរមងារជាសម្តេច និងតែងតាំងសម្តេច គុយ សុផល ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង គឺក្រោយមានសេចក្តីក្រាបបង្គំទូលថ្វាយរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ បន្ទាប់មរណភាពរបស់សម្តេចចៅហ្វាវាំង គង់ សំអុល។ សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី គង់ សំអុល បានកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ រហូតដល់ថ្ងៃសម្តេចទទួលមរណភាពដោយជរាពាធ ក្នុងអាយុ៩៤ឆ្នាំ នាព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។ សម្តេច គង់ សំអុល មានគោរមងារពេញថា សម្តេចចៅហ្វាវាំង វររៀងជ័យ អធិបតីស្រឹង្គារ គង់ សំអុល ក៏ជាសមាជិករដ្ឋសភា, ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបុណ្យជាតិ-អន្តរជាតិ និងជាអនុប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជាផងដែរ។ សម្តេចធ្លាប់ធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ពីឆ្នាំ១៩៨៦ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៩ ផងដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ លោក គុយ សុផល ឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ និងជាទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅអមក្រសួងព្រះមរបរាជវាំង ត្រូវបានព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យប្រោសព្រះរាជទានគោរមងារជា «ឧកញ៉ាមហាមន្ត្រី គុយ សុផល»។ តាមព្រះរាជក្រឹត្យ ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់យល់ លោក គុយ សុផល បានខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងសកម្ម និងលះបង់កម្លាំងកាយ ចិត្ត ទាំងថ្ងៃទាំងយប់ក្នុងការបំពេញភារកិច្ចថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ថ្វាយសម្តេចព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ និងជូនក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង។ សម្តេច គុយ សុផល ត្រូវបានវាយតម្លៃខ្ពស់ពីការបំពេញតួនាទីខ្លួនយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននៅគ្រប់ពេលវេលា គ្រប់ទីកន្លែង ប្រកបដោយមនសិការ និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ទទួលបានលទ្ធផលល្អប្រសើរ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចចៅហ្វាវាំង គង់ សំអុល៕
ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានប្រោសព្រះរាជទានគោរមងារឧកញ៉ា មហាមន្ត្រី គុយ សុផល ជា «សម្តេច មហាមន្ត្រី គុយ សុផល» ។ នេះបើតាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ហើយនៅថ្ងៃដដែល តាមព្រះរាជក្រឹត្យមួយទៀត ព្រះមហាក្សត្រ ក៏បានត្រាស់បង្គាប់តែងតាំង សម្តេច គុយ សុផល ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ផងដែរ។
  តាមព្រះរាជក្រឹត្យដោយឡែកមួយទៀត នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ដដែល ព្រះមហាក្សត្រ ក៏បានត្រាស់បង្គាប់ផ្តល់ងារជាលោកអ្នកឧកញ៉ា ដល់លោកស្រី គង់ បញ្ញាផងដែរ។    លោកស្រី គង់ បញ្ញា នឹងត្រូវជំនួសតំណែង មហាមន្ត្រី គុយ សុផល ដែលឡើងជាសម្តេច និងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ សម្តេចចៅហ្វាវាំង គង់ សំអុល។   សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី គង់ សំអុល បានកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ រហូតដល់ថ្ងៃសម្តេចទទួលមរណភាពដោយជរាពាធ ក្នុងអាយុ៩៤ឆ្នាំ នាព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។          
ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានប្រោសព្រះរាជទានតែងតាំង លោកស្រី គង់ បញ្ញា ជាទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ អមក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង។ នេះបើតាមព្រះរាជក្រឹត្យ ចុះថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។
  «កីឡាករ-កីឡាការិនី ថា្នលជាច្រើន គឺមានសមត្ថភាព ប៉ុន្តែមិនសូវមានឱកាសចូលរួមប្រកួត។ ជាហេតុធ្វើឱ្យពួកគាត់ រួមទាំងក្លិបមួយចំនួន នៅតំបន់ដាច់ស្រយាលប្រឈមមុខក្នុងការបាក់ទឹកចិត្ត និងបោះបង់ចោល»។ លោក ខូវ ឆាយ បាននិយាយបែបនេះមកកាន់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ(ThmeyThmey) ដែលសហព័ន្ធគុនខ្មែរ គ្រោងបង្កើតសង្វៀនប្រដាល់ប្រចាំសប្តាហ៍នៅខេត្តបាត់ដំបងដើម្បីឱកាសដល់កីឡាករប្រដាល់ទាំងនោះ។   បើតាមលោក ខូវ ឆាយ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានក្លិបប្រដាល់គុនខ្មែរ ជាង១០០ ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរ។ ក្នុងនោះ មាន៦០ភាគរយនៃចំនួនក្លិបនោះ  គឺមិនសូវមានសកម្មភាពប្រកួតឡើយ។ ការណ៍នេះ ធ្វើឱ្យធនធានកីឡាករ-កីឡាការិនីមួយចំនួន មិនសូវបានប្រកួត ហើយបាត់បង់សមត្ថភាព និងប្រឈមមុខក្នុងការបោះបង់ចោលនូវអាជីពនេះ។ លោកប្រធានសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរ បានបញ្ជាក់ថា ក្លិបដែលមិនសូវមានសកម្មភាពក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីប្រកួតប្រដាល់នានា ភាគច្រើននៅឆ្ងាយពីទីក្រុង។    កាលមុនសម័យកូវីដ-១៩ ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង ក៏មានសង្វៀនប្រដាល់ជារៀងរាល់សប្ដាហ៍ដែរ។ ប៉ុន្ដែក្រោយចប់កូវីដ-១៩ មកទល់ពេលនេះ សង្វៀនប្រកួតប្រដាល់នោះ គឺមិនទាន់ត្រូវបានរៀបចំឱ្យមានការប្រកួតវិញឡើយ ព្រោះគ្មានអ្នកឧបត្ថម្ភ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរ នឹងរៀបចំឱ្យមានការប្រកួតជារៀងរាល់សប្ដាហ៍ឡើងវិញ នៅក្នុងខេត្ដបាត់ដំបង ដោយទីតាំងសង្វៀន ស្ថិតភូមិតាព្រួច សង្កាត់ក្តុលដូនទាវ ក្រុងបាត់ដំបង។   «គោលបំណង នៃការរៀបចំឱ្យមានសង្វៀនប្រកួតប្រដាល់នៅខេត្តបាត់ដំបងនេះឡើងវិញ គឺដើម្បីផ្ដល់ឱកាសដល់កីឡាករ-កីឡាការិនីក្នុងមូលដ្ឋានខេត្តបាត់ដំបង និងតំបន់ជុំវិញបឹងទន្លេសាប បានបញ្ចេញសមត្ថភាព និងបង្កើនបច្ចេកទេស ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ប្រកួតនានា ទាំងកម្រិតជាតិ និងអន្ដរជាតិ»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក ខូវ ឆាយ ដែលចាត់ទុកថា ការធ្វើបែបនេះជាការជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តដល់បណ្ដាក្លិបនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលឱ្យបានចូលរួមក្នុងសកម្មភាពប្រកួតនានា។   លោកប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរបន្តនិយាយយ៉ាងដូច្នេះ៖ « ក្លិបមានសកម្មភាពប្រកួតញឹកញាប់ ភាគច្រើននៅភ្នំពេញ ហើយក្លិបនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល មិនសូវមានទេ។ ដូច្នេះ យើង ចង់ឱ្យពួកគាត់ចូលរួមឱ្យបានច្រើន ទើបយើងបង្កើតឱ្យសង្វៀននៅតាមខេត្ត។ ពេលពួកគាត់ប្រកួតញឹកញាប់ ពួកគាត់កើនសមត្ថភាព ហើយនិងមានកម្លាំងប្រឹងប្រែងបន្ថែម។ នេះ ក៏ជាការប្រមូលធនធានកីឡាករល្អៗ តាមខេត្តនានា ផងដែរ។»៕
សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ នឹងរៀបចំឱ្យមានការប្រកួតរៀងរាល់សប្ដាហ៍ នៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដើម្បីឱ្យក្លិបប្រដាលនានានៅជុំវិញតំបន់បឹងទន្លេសាបបានចូលរួម។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក ខូវ ឆាយ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ ដោយបានបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំបែបនេះ គឺដើម្បីលើកទឹកចិត្តកីឡាករ-កីឡាការិនីរស់នៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល និងខេត្តជុំវិញបឹងទន្លេសាបដែលមិនសូវបានឱកាសចូលរួមប្រកួត។
  តុលាការកំពូល បានបើកសវនាការលើសំណុំរឿង លោក វន់ ពៅ និងជនជាប់ចោទចំនួន៣នាក់ផ្សេងទៀត នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ពាក់ព័ន្ធនឹងបទចោទ ញុះញង់ និងអ្នកផ្ដើមគំនិត ឱ្យប្រព្រឹត្ដិអំពើហិង្សាដោយចេតនា។     លោក វន់ ពៅ ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា ក្នុងតុលាការកំពូល ភាគីដើមបណ្ដឹង រដ្ឋាភិ បាល ហាក់ដាក់បន្ទុកលើរូបលោកទាំងស្រុក ដោយចាត់ទុកលោកជាអ្នកផ្ដួច ផ្ដើមឱ្យការ បង្កហិង្សាកើតឡើង។ លោកអះអាង លោកត្រឹមជាអ្នក ឃ្លាំមើល និងប្រាប់កុំឱ្យបង្កហិង្សា ក្នុងការតវ៉ានាពេលនោះ។    ប្រធានសហជីពរូបនេះ បានស្នើសុំរកយុត្តិធម៌បែបនេះ៖ «ខ្ញុំស្វែងរកយុត្តិធម៌នេះជាង១០ឆ្នាំហើយ! អ៊ីចឹង ពេលនេះល្មមដល់ពេលតុលាការកំពូល ផ្ដល់យុត្តិធម៌ឱ្យខ្ញុំ លើកលែងការចោទប្រកាន់ ដើម្បីឱ្យខ្ញុំរស់នៅក្នុងប្រទេស ដែលជាម្ចាស់ប្រទេសក្នុងនាមជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ ដែលមិនបានប្រព្រឹត្តអ្វីខុស ឱ្យរស់ប្រកបដោយភាពយុត្តិធម៌ផង»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក វន់ ពៅ សង្ឃឹងលើតុលាការកំពូលនឹងទម្លាក់បទចោទ។    ជុំវិញសំណុំរឿងនេះ កាលពីថ្ងៃទី៣០ឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោក វន់ ពៅ រួមជាមួយ ជនជាប់ចោទផ្សេងទៀត ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញសម្រេចផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៤ឆ្នាំ ដល់៥ឆ្នាំ និងពិន័យប្រាក់៨លាន់រៀល។ កាលពីថ្ងៃទី២៩កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ សាលាឧទ្ធរណ៍ សម្រេចតម្កល់ទោសជាប់ពន្ធនាគារ ដល់ជនជាប់ចោទទាំងបួននាក់ ប៉ុន្តែសម្រេចលុបចោលប្រាក់ពិន័យទាំងស្រុង។ ក្រោយមក ពួកគេក៏បានប្តឹងសារទុក្ខទៅតុលាការកំពូលបន្តទៀត។ តុលាការកំពូល នឹងប្រកាសសាលដីកាលើបណ្តឹងសារទុក្ខនេះ នៅថ្ងៃទី៩កញ្ញា។    សូមជម្រាបថា អំឡុងពេលកម្មករតវ៉ាដំឡើងប្រាក់ បានអ្នករងរបួសប្រមាណ៤០នាក់ ដោយសារតែប៉ះទង្គិច និងផ្ទុះអាវុធ ជាមួយកម្លាំងចម្រុះរបស់រដ្ឋាភិបាល នៅផ្លូវ វេង ស្រេង។ បើតាមអង្គការលីកាដូ កាលនោះ មានក្មេងប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ ខឹម សាផាត  បានបាត់ខ្លួនមករហូតសព្វថ្ងៃ។ អង្គការនេះ បានទទួលព័ត៌មានថា កុមារានោះ ត្រូវបានគេឃើញចុងក្រោយ ដោយមានអាការៈហូរឈាមដោយសារត្រូវគ្រាប់កាំភ្លើង៕
តុលាការកំពូល នឹងប្រកាសសាលដីកា សំណុំរឿង លោក វន់ ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការតវ៉ាដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល អំឡុងឆ្នាំ២០១៤ នៅថ្ងៃទី៩កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។ លោក វន់ ពៅ  ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន បែបនេះ បន្ទាប់ពីបានចូលសវនា នៅតុលាការកំពូលនៅព្រឹកថ្ងៃទី២ខែកញ្ញា។
  បន្ទាប់ពីមានវិធានការខ្លាំងក្លាជាបន្តបន្ទាប់ប្រឆាំងនឹងការបំពានច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកដល់អ្នកបើកបរយានយន្ត ដូចជារថយន្ត ម៉ូតូ គ្រប់ប្រភេទ ស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់របស់ជប៉ុនក៏នឹងបង្កើនការផាកពិន័យទៅលើអ្នកជិះកង់ផងដែរ។    ច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោករបស់ជប៉ុន ដែលទើបកែសម្រួលដោយរដ្ឋសភានៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ហើយនឹងចូលជាធរមានចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា បានកំណត់ថា រាល់សកម្មភាពទាំងអស់ត្រូវបាត់ទុកជា«ការបើកបរដោយមិនប្រុងប្រយ័ត្ន»នឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។    ជាក់ស្តែង សកម្មភាពជិះកង់ពេលកំពុងប្រើទូរសព្ទដៃ ហើយបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកថ្មើរជើង ឬគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្សេងៗ អាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ១ឆ្នាំ ឬពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ៣០ម៉ឺនយ៉េន (ប្រមាណ ២០០០ដុល្លារ)។    ចំណែកអ្នកប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទកំពុងជិះកង់ អាចត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារដល់ ៦ ខែ ឬត្រូវបង់ប្រាក់ពិន័យចំនួន ១០ម៉ឺនយ៉េន (ប្រមាណ ៦៨៥ដុល្លារ)។ ជាពិសេស ប្រសិនបើអ្នកជិះកង់មានជាតិអាល់កុលលើសពីកម្រិតដែលអាចអនុញ្ញាត ទោះបីមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ ក៏នឹងត្រូវកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៣ឆ្នាំ ឬត្រូវបង់ប្រាក់ពិន័យចំនួន ៥០ម៉ឺនយ៉េន (ប្រមាណ ៣៤០០ដុល្លារ)។    លើសពីនេះ មន្រ្តីអនុវត្តច្បាប់ជប៉ុនក៏ពិនិត្យមើលយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ចំពោះការកែច្នៃកង់ជំនួយអគ្គិសនី ឬម៉ូទ័រអេឡិចត្រិចដើម្បីបង្កើនល្បឿន។    ប៉ូលិសជប៉ុនក៏បានស្នើរឱ្យបែងចែកភាពខុសគ្នារវាងកង់-កង់ជំនួយអគ្គិសនី (Pedelec) និងយានជំនិះកង់ពីរដែលបំពាក់ដោយម៉ាស៊ីនសាំង ដែលមានឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសថា Moped។ វិធានការទាំងអស់នេះ គឺសំដៅកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលកំពុងតែកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងទីក្រុងធំៗជាច្រើនរបស់ជប៉ុន៕   
ជប៉ុននឹងដាក់ទោសដល់អ្នកជិះកង់ដែលស្រវឹង ប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទរហូតដល់ ៣ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ដល់ ៣៤០០ដុល្លារ។ ច្បាប់នេះ នឹងដាក់ឲ្យអនុវត្តចាប់ពីខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤។
  កីឡាករ ឈឹម ពិសិដ្ឋ ដែលចូលប្រណាំងម៉ូតូតាំងពីឆ្នាំ២០១៩ លើប្រភេទ Supper Sport Riki គឺមិនធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ប្រកួតលើទីលានធំ និងកម្រិតស្ដង់ដារខ្ពស់ដូចប្រកួត Class Supper Sports នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីឡើយ។ ពោលកន្លងមក កីឡាករកម្ពុជារូបនេះ ធ្លាប់ប្រកួតម៉ូតូ GP នៅប្រទេសថៃ៤លើក ដែលមានលក្ខណៈតូចជាងនេះការប្រកួតនេះ ដោយធ្លាប់ដណ្ដើមបានលេខ៥។   ប៉ុន្ដែការប្រកួតនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់វគ្គជម្រុះលើវិញ្ញាសា Super Sport Riki កីឡាករ ឈឹម ពិសិដ្ឋ បានឡើងមកប្រកួតលើវិញ្ញាសា Class Supper Sport 600 CC។ នេះ គឺជាលើកដំបូងហើយ ដែលកីឡារកម្ពុជារូបនេះ បានប្រកួតលើវិញ្ញាសានេះ។ ការឡើងទៅប្រកួតលើវិញ្ញាសាកម្រិតខ្ពស់នេះ គឺដោយសារ ពិសិដ្ឋ បានប្រណាំងម៉ូតូ GP វិញ្ញាសា Super Sport Riki ក្រោមថេរវេលា ២នាទី និង ២៩វិនាទី។   កីឡាករប្រណាំងម៉ូតូ ឈឹម ពិសិដ្ឋ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«នេះជាការប្រណាំងលើកដំបូងរបស់ខ្ញុំ នៅលើទីលានអន្តរជាតិ Sepang Circuit ស្តង់ដាម៉ូតូ GP ដែលប្រជុំដោយកីឡាករខ្លាំងៗ និងល្បីៗមកពីបណ្តាប្រទេសនានាក្នុងតំបន់។ ខ្ញុំប្រកួតលើវិញ្ញាសា Class Supper Sport 600 CC។»។  ក្នុងការប្រកួតកម្រិតស្តង់ដាអន្តរជាតិនេះ ឈឹម ពិសិដ្ឋ មិនរំពឹងខ្ពស់ប៉ុន្មានទេ ដ្បិតមិនមានបទពិសោធន៍ប្រកួតលើទីលានធំ។   កីឡាកររូបនេះបន្ថែមថា៖ « នេះ គឺជាប្រកួតអន្ដរជាតិរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលចូលរួមពីកីឡាករអន្ដរជាតិជាច្រើន។ ខ្ញុំ មិនដឹងថាមានប៉ុន្មានអ្នកចូលរួមទេ។ នេះ គឺជាលើកដំបូង ដែលប្រកួតនៅទីលានប្រណាំងម៉ូតូធំ ខុសពីរាល់លើកប្រកួតនៅតែលើទីលានតូច ដូចជានៅប្រទេសយើង និងនៅប្រទេសថៃ។»៕ 
ឈឹម ពិសិដ្ឋ កីឡាករប្រណាំងម៉ូតូស្ព័រ GP បានចូលរួមប្រកួតជម្រុះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Malaysia Speed Festival (MSF) Merdeka Race 2024 នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។ អ្វីដែលមិននឹងស្មានដល់នោះ គឺកីឡាកររូបគេ អាចឡើងដល់ប្រកួត Class Supper Sports ក្រោយជិះម៉ូតូ GP ប្រើថេរវេលាតិចជាង ២នាទី និង២៨វិនាទី។ នេះ គឺកីឡាករប្រណាំងម៉ូតូរបស់កម្ពុជាដំបូងហើយ ដែលឡើងការប្រកួតលំដាប់ស្តង់ដាអន្តរជាតិបែបនេះ។
  Mohamed Salah ក្នុងនាមជាកីឡាករក្រុមភ្ញៀវ រូបគេក៏ជាកីឡាករម្នាក់ ប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រក្របខណ្ឌ Premier League ដែលស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីច្រើនជាងគេ ស្ថិតក្នុងការប្រកួតកីឡដ្ឋាន Old Trafford ចំនួន ៧គ្រាប់។ សម្រាប់ការប្រកួតទល់នឹងក្រុមម្ចាស់ផ្ទះរហស្សនាមបិសាចក្រហម Salah បានបង្កើតឱកាសបញ្ជូនបាល់ ២គ្រាប់ ទៅឱ្យមិត្តរួមក្រុម កីឡាករ Luis Diaz ស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី ២គ្រាប់ ក្នុងវគ្គទីមួយនៅនាទី៣៥ និងនាទី៤២។    កីឡាករវ័យ ៣២ឆ្នាំ ក៏រួមចំណែករកបានគ្រាប់បាល់ ១គ្រាប់ ក្នុងវគ្គទីពីរ នៅនាទី៥៦ ដែលជាគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះក្នុងទឹកដីកីឡដ្ឋាន Old Trafford ខណៈក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Man Utd បង្ហាញទម្រង់លេងមិនបានល្អ។ ខណៈពេលជ័យជម្នះបានធ្វើឱ្យក្លិប Liverpool និងក្រុមកីឡាករក្នុងក្រុមកំពុងតែអបអរ Salah បានបង្ហើបរឿងរ៉ាវក៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ចំពោះការចាកចេញក្រោយបញ្ចប់រដូវកាល ២០២៤-២៥។   Salah បាននិយាយក្រោយចប់ការប្រកួតដូច្នេះថា៖«នេះគឺជាឆ្នាំចុងក្រោយជាមួយនឹងក្លិប ដូច្នេះខ្ញុំចង់ចំណាយពេលវេលាល្អដែលនៅសល់រីករាយជាមួយវា។ អំឡុងការសម្រាក់វិស្សមកាលរដូវក្តៅ ខ្ញុំក៏ទទួលអារម្មណ៍ល្អ ពិតណាស់ ខ្ញុំបានស្នាក់នៅទីនេះយូណាស់មកហើយ ខ្ញុំក៏បានគិតរឿងអនាគត និងបានគិតផលវិជ្ជមានពីរឿងនេះ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាខ្ញុំមានសេរីភាពក្នុងការលេងបាល់ យើងនឹងមើលឃើញរឿងបន្ទាប់នៅឆ្នាំក្រោយ ខណៈពេលនេះគ្មាននរណាម្នាក់ ឬក្លិបណាមួយបានមកជជែកមកកាន់ខ្ញុំឡើយ វាមិនស្ថិតលើខ្ញុំឡើយ វាអាស្រ័យលើក្លិបប៉ុណ្ណោះ។»។   តារាបាល់ទាត់សញ្ជាតិអេហ្ស៊ីប នៅតែស្ថិតក្នុងចំណោមជម្រើស ១១នាក់ ដំបូងរបស់គ្រូបង្វឹកថ្មីលោក Arne Slot ដែលទើបចូលមកដឹកនាំក្រុមជំនួសតំណែងលោក Jurgen Klopp ដែលលាលែងពីតំណែង។ ការបង្ហាញសមត្ថភាពដ៏ល្អរបស់ Salah ក៏បានជួយធ្វើឱ្យក្តីស្រមៃរបស់គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិហូឡង់ ចំពោះអាជីពដឹកនាំក្លិបក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ទទួលបានជោគជ័យជាបន្តបន្ទាប់៕
ជ័យជម្នះរបស់ក្រុម Liverpool ទល់នឹងក្រុម Manchester United លទ្ធផល ៣-០ ក្នុង កីឡដ្ឋាន Old Trafford ជំនួបក្របខណ្ឌ Premier League ថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ខ្សែប្រយុទ្ធ Mohamed Salah បង្ហាញទម្រង់លេងល្អដ៏ភ្ញាក់ផ្អើល បញ្ជូនបាល់ឱ្យមិត្តរួមក្រុមស៊ុត ២គ្រាប់ និងរកបានគ្រាប់បាល់ផ្ទាល់ខ្លួន ១គ្រាប់។ បន្ទាប់ពីជួយក្រុមទទួលបានជោគជ័យ កីឡាករសញ្ជាតិអេហ្ស៊ីប បានបង្ហើបថារដូវកាលថ្មី ២០២៤-២៥ ជាពេលវេលាចុងក្រោយរបស់គេលេងឱ្យក្លិប Liverpool។
  មិនខុសពីឆ្នាំមុនៗឡើយ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ នឹងបន្តរៀបចំការប្រណាំងទូក នៅថ្ងៃទី២-៣ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីបើកឱកាសឱ្យពលរដ្ឋ បានចូលរួមទស្សនាការប្រណាំងទូក និងការកម្សាន្តនានា ដោយមានការសម្តែងសិល្បៈ ទស្សនីយភាពផ្សេងៗ និងការអុជកាំជ្រួច។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ។    តាមរយៈកម្មវិធីប្រណាំងទូកនេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក៏បានប្រកាសឱ្យក្រុង ស្រុក មន្ទីរ អង្គការនានា រួមទាំងវិស័យឯកជន ដាក់ពាក្យចូលរួមប្រកួតក្នុងការប្រណាំងទូក ជាមួយគណៈកម្មការខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានជំរុញឱ្យមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ សហការជាមួយមន្ទីរ អង្គភាពពាក់ព័ន្ធចាត់តាំងកម្មវិធីសិល្បៈ សម្តែង ជូនពលរដ្ឋនៅមុខសួនច្បារសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត។    ទាក់ទងនឹងសន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់វិញ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក៏បានប្រាប់ឱ្យស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ស្ពឺ ការពារ រក្សាសន្តិសុខ របៀបរៀបរយ សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម និងសម្រួលចរាចរណ៍។ សូមបញ្ជាក់ថា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១៤-១៥-១៦ ខែវិច្ឆិកា៕   
រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ នឹងរៀបចំការប្រណាំងទូកនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ តាមបណ្តោយដងស្ទឹងព្រែកត្នោត នៅថ្ងៃទី២-៣ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីអបអរព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក។
  គិតត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំនេះ ជប៉ុនបានកត់ត្រាអត្រាកំណើតត្រឹមតែ ៣៥ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលជាចំនួនទាបបំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៩។ ទិន្នន័យត្រូវបានប្រកាសដោយក្រសួងសុខាភិបាល ការងារ និងសុខុមាលភាពរបស់ជប៉ុននៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា។    អត្រាកំណើតបានធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅឆមាសទី១ ឆ្នាំនេះ បើធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ប្រសិនបើការមានកូននៅតែបន្តធ្លាក់ចុះ អត្រាកំណើតពេញមួយឆ្នាំ (មិនរាប់បញ្ចូលជនបរទេសដែលរស់នៅជប៉ុន) នឹងធ្លាក់ចុះក្រោម ៧០ម៉ឺននាក់ជាលើកដំបូង។   ទន្ទឹមនេះ ចំនួនគូស្វាមីភរិយាដែលបានរៀបការគិតត្រឹមខែមិថុនាឆ្នាំនេះ បានថយចុះចំនួន ១,៨ភាគរយបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ដែលមានចំនួន ៤៩១ ៤៦២គូ។ ចំនួនអ្នកស្លាប់ក្នុងអំឡុងពេលនេះបានកើនឡើង ១,៨ភាគរយដល់ ៨១១ ០០០នាក់។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ ចំនួនកំណើតនៅជប៉ុន ដោយមិនរាប់បញ្ចូលជនបរទេស មានចំនួន ៧២៧ ០០០នាក់ ដែលជាចំនួនទាបបំផុតក្នុងកំណត់ត្រា។   ការថយចុះចំនួនប្រជាជនជប៉ុន អាចនាំឱ្យមានការដួលរលំនៃអាជីវកម្មក្នុងស្រុក និងបញ្ហាសេវាសាធារណៈ ដោយសារតែខ្វះធនធានមនុស្ស និងអ្នកប្រើប្រាស់។ និន្នាការនេះ ក៏អាចប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាព និងប្រាក់សោធននិវត្តន៍ជាដើម។   រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនមើលឃើញថា រយៈពេលបច្ចុប្បន្នដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០៣០ ជាឱកាសចុងក្រោយរបស់ខ្លួនដើម្បីផ្លាស់ប្តូរអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះរបស់ប្រទេស។ អាជ្ញាធរបានសន្យាថានឹងចាត់វិធានការដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។   សមាជិកព្រឹទ្ធសភាជប៉ុន លោកស្រី Masako Mori ដែលជាទីប្រឹក្សានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនលោក ហ៊្វូមីអូ គីស៊ីដា ទទួលបន្ទុកអត្រាកំណើត និងអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាបានលើកឡើងថា ប្រទេសនេះមានហានិភ័យ«ដល់រលាយបាត់» ប្រសិនបើមិនធ្វើសកម្មភាពភ្លាមៗ។ បើតាមលោកស្រី ប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គមនឹងដួលរលំ កម្លាំងសេដ្ឋកិច្ច និងឧស្សាហកម្មនឹងធ្លាក់ចុះ ហើយកងកម្លាំងស្វ័យការពារជប៉ុននឹងមិនអាចជ្រើសរើសកងទ័ពបន្ថែមទៀតដើម្បីការពារប្រទេសបានទេ។   នាយករដ្ឋមន្ត្រី គីស៊ីដា ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលចំណាយទ្វេដងលើកម្មវិធីទាក់ទងនឹងកុមារ។ លោកបានបង្កើតក្រុមអាជ្ញាធរថ្មីមួយក្នុងខែមេសា ដើម្បីផ្តោតលើបញ្ហានេះ។   កាលពីខែមករា ក្នុងជំនួបជាមួយសមាជិកសភា លោក គីស៊ីដា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ៖ «នៅពេលគិតអំពីនិរន្តរភាព និងទូលំទូលាយនៃសេដ្ឋកិច្ចសង្គម យើងគួរតែដាក់ការគាំទ្រការចិញ្ចឹមកូនជាគោលនយោបាយសំខាន់បំផុត»។   ជារួម អត្រាកំណើតមានទំនោរថយចុះ នៅពេលប្រទេសមួយមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងជីវភាពរស់នៅកាន់តែប្រសើរឡើង។ កម្រិតជីវភាពប្រសើរជាងមុន នឹងកាត់បន្ថយអត្រាមរណភាពទារក និងកុមារ ហើយគូស្វាមីភរិយាយល់ថាកូនរបស់ពួកគេនឹងធំឡើងមានសុខភាពល្អរហូតដល់ពេញវ័យ។ នេះធ្វើឱ្យពួកគេសម្រេចចិត្តមានកូនតិចជាងមុន។   
ចំនួនទារកដែលកើតនៅប្រទេសជប៉ុនបានថយចុះ ៥,៧ភាគរយ នៅចន្លោះខែមករា និងខែមិថុនា ដែលជាកម្រិតទាបបំផុត។
  បើតាមលោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម ការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គម, ការបង្កើតការងារថ្មី, និងជះឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមានដល់ផលិតផលក្នុងស្រុក GDP នៅពេលដែលគំនិតនវានុវត្តន៍ បច្ចេកវិទ្យា និងអាជីវកម្ម Model។  ទាំងនោះ បានវិវត្តទៅជាអាជីវកម្ម ដែលបានបង្កើតឡើងដោយជោគជ័យ។   ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី ចម និម្មល បានលើកទឹកចិត្តអ្នកចូលរួមឱ្យសកម្មក្នុងការចាប់យកឱកាសដកស្រង់បទពិសោធន៍បន្ថែមនៅក្នុងកម្មវិធី One ASEAN Startup Award Pre-Event និងចាត់ទុកជាឱកាសដែលអ្នកចូលរួមអាចបង្កើតបណ្តាញNetwork ផ្លាស់ប្តូរគំនិត និងពង្រីកនវានុវត្តន៍នៅទូទាំងតំបន់អាស៊ាន និងសកលលោក។   លើសពីនេះ លោកស្រី បានលើកទឹកចិត្តឱ្យសហគ្រិន និងយុវជនកម្ពុជាចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះឱ្យបានច្រើន ដើម្បីបង្ហាញនូវគំនិតអាជីវកម្ម នាវានុវត្តន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ក្នុងអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ លោកស្រីបានជំរុញថា៖ « សម្រាប់បេក្ខជនដែលទទួលបានជ័យលាភី សូមបន្តបង្កើននូវសមត្ថភាពសហគ្រិនរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត និងសូមចែករំលែកនូវបទពិសោធន៍ជូនដល់សហគ្រិន និងយុវជនដ៏ទៃទៀត ដែលមានបំណងចង់ចាប់ផ្តើមធុរកិច្ចថ្មី»។    លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម ក៏បានស្នើដល់សហគ្រិនកម្ពុជាឱ្យបង្កើននូវ Networking ជាមួយសហគ្រិននៅបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និងពិភពលោកឱ្យបានទូលំទូលាយ ដើម្បីចែករំលែកនូវបទពិសោធន៍ ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម អភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាព និងធ្វើជាដៃគូអាជីវកម្មកម្មផងដែរ។ ក្រៅពីនេះលោកស្រី បានលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវជន និងសហគ្រិនកម្ពុជាចាប់យកនូវបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែរីលូតលាស់ស្របតាមបរិវត្តកម្មឌីជីថល ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តដល់យុវជនកម្ពុជាឱ្យក្លាហាន ហ៊ានចាប់ផ្តើមធុរកិច្ចថ្មី ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាសហគ្រិនដែលមនឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ៕ 
លោកស្រី ចម និម្មល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានលើកទឹកចិត្តដល់យុវជន និងសហគ្រិនកម្ពុជាឱ្យចាប់យកបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ក្នុងការធ្វើអាជីវកម្ម។ លោកស្រី បានលើកឡើងបែបនេះក្នុងពិធីបើកកម្មវិធី «One ASEAN Startup Award Pre-Event » នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។
  ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ប្រារព្ធឡើងក្រោមមូលបទ «បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់អនាគតប្រកបដោយចីរភាព» ដោយមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ ២០០នាក់ ក្រោមអធិបតីភាពរបស់ លោក សូ វិសុទ្ធី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍, លោក Shaharuddin Onn ឯកអគ្គរដ្ឋទូតម៉ាឡេស៊ីប្រចាំកម្ពុជា និងលោក Santo Darmosumarto ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំកម្ពុជា។ អ្នកចូលរួមក៏មានតំណាងមកពីក្រសួង ស្ថានទូត សភាពាណិជ្ជកម្ម ដៃគូអាជីវកម្មឯកជនល្បីៗ តំណាងពីអង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និស្សិត និងអ្នកសារព័ត៌មានផ្សេងៗ។ ការប្រមូលផ្តុំចម្រុះនេះជួយសម្រួលដល់ការពិភាក្សាដ៏សម្បូរបែប និងការកសាងទំនាក់ទំនងក្នុងចំណោមភាគីពាក់ព័ន្ធ ក្នុងគោលបំណងជំរុញកិច្ចសហការ ប្រកបដោយចីរភាពនៅទូទាំងប្រទេស។   លោក Ziad Shatara នាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅ Smart Axiata ចីរភាពត្រូវបានបង្កប់នៅក្នុងគ្រោងនៃអាជីវកម្មរបស់យើង។ វាមិនមែនជាយុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សារទេ ប៉ុន្តែជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដែលយើងប្រតិបត្តិជាប្រចាំ និងកំណត់ភាពជោគជ័យរបស់យើង។ យើងប្តេជ្ញាបង្កើតចេញជាសមិទ្ធផលជាក់ស្តែងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយមានការរួមបញ្ចូលគោលការណ៍ ESG ទៅក្នុងគ្រប់សកម្មភាពនៃអាជីវកម្មរបស់យើង»។   វឌ្ឍនភាពនៅក្រោមសសរស្តម្ភទាំងបួន  កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកបដោយចីរភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ត្រូវបានដឹកនាំដោយសសរស្តម្ភសំខាន់ៗចំនួនបួន ស្របតាមក្រុមហ៊ុន Axiata Group ដែលរួមមាន ការជំរុញសង្គមឌីជីថល ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចបៃតង ការលើកកម្ពស់ប្រជាជន និងសហគមន៍ និងការនាំមុខខាងអភិបាលកិច្ច និងទប់ស្កាត់ហានិភ័យ។   ការជំរុញសង្គមឌីជីថល  នៅក្រោមសសរស្តម្ភនេះ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានបញ្ជាក់ពីការរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់របស់ខ្លួនក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្ពុជាតាមរយៈការវិនិយោគ  ដោយបញ្ចូលទឹកប្រាក់ចំនួន ៤៦២ លានដុល្លារជាតម្លៃបន្ថែមសរុប (Gross Value Added - GVA) ដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងគាំទ្រការងារជាង ៤៨,៤៩៣។ ក្រុមហ៊ុនបានពង្រីកការបោះជំហានរបស់ខ្លួន ដោយផ្តល់អ៊ីនធឺណិតល្បឿនលឿន និងមានស្ថេរភាព តាមរយៈ Smart Fiber Optic និងការដាក់ឱ្យដំណើរការ អង់តែនចំនួន ១៦២ ដើម្បីបង្កើនគុណភាពសេវាកម្ម។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុន Smart បានសម្ពោធ "Smart for Business" ដោយផ្តល់ជូននូវដំណោះស្រាយឌីជីថលចំនួន ៩ ដើម្បីជួយឱ្យអាជីវកម្មក្នុងស្រុកដំណើរការកាន់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។   ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចបៃតង  ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញារបស់ខ្លួនក្នុងការសម្រេចបាននូវ ការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់សរុបស្មើសូន្យ ឬ Net-Zero ដោយផ្តោតលើការកាត់បន្ថយការបំភាយ Scope 1 និងកាត់បន្ថយការបំភាយ Scope 2 ទោះបីជាតម្រូវការកើនឡើងក៏ដោយ។ ក្រុមហ៊ុន Smart បង្ហាញពីមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនក្នុងការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ជាមួយនឹងគំនិតផ្តួចផ្តើមគោលដៅផ្អែកលើវិទ្យាសាស្ត្រដោយការប្រមូលទិន្នន័យមូលដ្ឋានសម្រាប់ការបំភាយ Scope 3 ដែលជាការបំភាយដោយប្រយោល។ ជាងនេះទៅទៀត ក្រុមហ៊ុន Smart បានចាប់ផ្ដើមត្រួតពិនិត្យការប្រើប្រាស់ទឹក ដែលបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ខ្លួនចំពោះការថែរក្សាបរិស្ថាន។   ការលើកកម្ពស់ប្រជាជន និងសហគមន៍  ក្រុមហ៊ុនបានធ្វើការបណ្តាក់ទុនក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ដោយផ្តល់នូវការបណ្តុះបណ្តាលលំដាប់ពិភពលោក និងការលើកកម្ពស់ភាពចម្រុះ សមធម៌ និងបរិយាប័ន្ន ដោយមានថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ចំនួន ៣៦% ជាស្រ្ដី។ ដោយមានបុគ្គលិកមកពីជាង ១០ ប្រទេសផ្សេងៗគ្នា Smart ពិតជាលើកកម្ពស់បរិយាកាសពហុវប្បធម៌នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន។ ក្រុមហ៊ុននេះក៏សម្រេចបាននូវពិន្ទុ ៨៤% នៅក្នុងការស្ទង់មតិបុគ្គលិក ដែលមានការវាយតម្លៃពីភាគីទីបី។ ដើម្បីលើកកម្ពស់សហគមន៍ ក្រុមហ៊ុន Smart បានបណ្តាក់ទុនចំនួន ៥៦៦.៨៩២ ដុល្លារអាមេរិក រួមបញ្ចូលពីលើប្រាក់បរិច្ចាគ ១% នៃចំណូលសរុបរបស់ខ្លួន ដល់មូលនិធិនៃការកសាងសមត្ថភាព ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍវិស័យទូរគមនាគមន៍ បច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍និងព័ត៌មាន (CBRD) ដោយផ្តោតលើការអប់រំ ជំនាញឌីជីថល និងកម្មវិធី STEM និងបានផ្ដល់ផលដល់បុគ្គល ១៣៥,១៨៩ នាក់។   នាំមុខខាងអភិបាលកិច្ច និងទប់ស្កាត់ហានិភ័យ  ដើម្បីបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ខ្លួនលើសុវត្ថិភាពរបស់អិតិថជន ក្រុមហ៊ុន Smart បានដាក់នូវវិធានការសុវត្ថិភាព ដូចជា Next Generation Signaling Firewall  ដើម្បីការពារអតិថិជន និងទិន្នន័យអាជីវកម្ម។ ក្រុមហ៊ុនមានអភិបាលកិច្ចដ៏តឹងរ៉ឹង ដើម្បីប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ការស៊ីសំណូក ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ព្រមទាំងមានការរាយការណ៍ទិន្នន័យ ESG ប្រកបដោយតម្លាភាព ដើម្បីបង្កើនទំនុកចិត្តរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។     ជាមួយនឹងការចេញផ្សាយរបាយការណ៍នេះ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានដើរតួជាគំរូមួយនៅក្នុងការអនុវត្ត ESG ដោយពង្រឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ខ្លួន ជាសាជីវកម្មដែលមានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ មានការប្តេជ្ញាចំពោះប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មប្រកបដោយតម្លាភាព និងក្រមសីលធម៌។ Smart ក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យក្រុមហ៊ុននានានៅប្រទេសកម្ពុជា ចាប់យកចីរភាពជាកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ប្រកបដោយក្រមសីលធម៌ និងបង្កើតជាអត្ថប្រយោជន៍ដល់សហគមន៍៕   (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
ភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤៖ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានប្រារព្ធនូវព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយ ដោយការដាក់សម្ពោធរបាយការណ៍ចីរភាពឆ្នាំ ២០២៣ របស់ខ្លួន ដើម្បីបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់លើការប្តេជ្ញាយូរអង្វែងរបស់ខ្លួនលើចីរភាព។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ ជាសក្ខីភាពនៃតួនាទីរបស់ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ក្នុងនាមជាអ្នកដឹកនាំក្នុងការលើកកម្ពស់ចីរភាពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយប្រកាន់យកចីរភាពជាគោលការណ៍ស្នូល ក្នុងការប្រកបអាជីវកម្ម។
  ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាង លោក គឹម មករា នៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក ពក សំអេង គ្រូបង្វឹកគុនល្បុក្កតោនៅក្លិបស្រីជ័យ ដំរីសាមពាន់ដូចតទៅ៖     
លោក ពក សំអេង គ្រូបង្វឹកគុនល្បុក្កតោនៅក្លិបស្រីជ័យដំរីសាមពាន់ និយាយថាគ្រូគុនល្បុក្កតោ ពីជំនាន់ដើម បង្រៀនសិស្សច្រើនលាក់ស្នៀតក្បាច់ ព្រោះទុកបង្ក្រាបសិស្សរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃក្រោយ ប្រសិនជាគេធ្វើរឿងមិនល្អដល់សង្គម។ គ្រូបង្វឹករូបនេះ បន្ថែមថា នេះអាចជាហេតុផលមួយ ដែលធ្វើឲ្យស្នៀត និងក្បាច់មួយចំនួន ត្រូវបានបាត់បង់ ម្ដងបន្ដិចៗ។
  ករណីភាគច្រើន ការរលាកក្រពះនឹងជាវិញដោយខ្លួនឯង ហើយគោលបំណងនៃការព្យាបាល គឺធ្វើយ៉ាងណាឲ្យការរលាករបស់ក្រពះស្រាកស្រាន្តទៅវិញបែបធម្មជាតិ ឬពេលខ្លះត្រូវការប្រើថ្នាំជួយបន្ថែមដូចជា ថ្នាំផ្សះ និងថ្នាំបន្ថយការផលិតអាស៊ីតក្រពះ។ ករណីខ្លះទៀត វាទាល់តែមានការតាមដានរបបអាហារយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នដែរបើសិនជាអ្នកកំពុងតែមានជំងឺរលាកក្រពះ ជាពិសេសបើសិនជាចង់បន្ថយអាការៈរបស់ជំងឺនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ខាងក្រោមនេះគឺជាដំបូន្មានរបស់គ្រូពេទ្យ អំពីអាហារមួយចំនួនដែលអ្នកជំងឺរលាកក្រពះ គប្បីគួរតែចៀសវាង បើសិនជាមិនចង់ឲ្យអាការៈរលាកក្រពះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន និងចង់ឆាប់ជាវិញ៖   អាហារលឿន   អាហារលឿនភាគច្រើនជាអាហារសម្បូរជាតិខ្លាញ់ ហើយក៏ជាអាហារមេបញ្ហា ដែលត្រូវការលុបបំបាត់ពីរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃមួយរយៈសិនខណៈពេលដែលកំពុងតែព្យាយាមឲ្យជាពីការរលាកក្រពះ។ ការដែលញ៉ាំខ្លាញ់ច្រើនពេក អាចធ្វើឲ្យការចង្អោ និងក្រហាយទ្រូងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដែលវាជាអាការៈញឹកញាប់បំផុតនៃការរលាកក្រពះតែម្តង។    អាហារហិរ   វាពិតជារឿងសំខាន់ណាស់ដែលអ្នកត្រូវចៀសឲ្យឆ្ងាយពីអាហារគ្រប់យ៉ាងដែលមានរសជាតិហិរ ព្រោះភាពហិរអាចធ្វើឲ្យក្រពះផលិតអាស៊ីតកាន់តែច្រើន ហើយក៏ធ្វើឲ្យក្រហាយទ្រូងដែរ។ ការរលាកក្រពះក៏ត្រូវបានគេដឹងថា ធ្វើឲ្យកើតដំបៅក្រពះទៀតផង។ ដូច្នេះបើនិយាយដល់ការញ៉ាំហិរ គួរតែដើរ១០ជំហ៊ានចេញឲ្យហើយទៅ កុំខ្លាចគេខឹងអី។    គ្រឿងស្រវឹង   ករណីភាគច្រើន ការរលាកក្រពះអាចបង្កឡើងដោយការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងច្រើនៗដែរ។ តែរឿងនេះដូចជាមិនមានអ្វីភ្ញាក់ផ្អើលឡើយដោយសារតែ គ្រឿងស្រវឹងមានសារធាតុបង្កការរលាកខ្ពស់ស្រាប់ហើយ។ ហេតុដូច្នេះហើយ បើសិនជាដឹងថាក្រពះកំពុងតែរលាកស្រាប់ហើយ គ្មានអ្វីដែលល្អប្រសើជាងការចៀសវាងគ្រឿងស្រវឹងទៀតឡើយ។    កាហ្វេ   វាមិនខុសគ្នានឹងគ្រឿងស្រវឹងឡើយ កាហ្វេគឺជាហេតុផលមួយដែលអាចបង្កជាការរលាកដល់ភ្នាស់របស់ក្រពះ។ កាហ្វេក៏ជាមូលហេតុនាំឲ្យការក្រហាយដើមទ្រូងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។ គ្មាននរណាចូលចិត្តអារម្មណ៍ក្រហាយៗក្នុងទ្រូងឡើយគ្រប់ពេលដែលកំពុងតែមានជំងឺរលាកក្រពះនោះ។    ទឹកផ្លែឈើ   វាគឺជាការពិតមួយថា វីតាមីន C ដែលមានយ៉ាងច្រើនក្នុងទឹកផ្លែឈើគឺជាសារធាតុដ៏ល្អក្នុងការបង្កើនមុខងារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងជំរុញដល់ការជារបួសរបស់រាងកាយកាន់តែលឿន។ តែគួរឲ្យស្តាយ ការញ៉ាំវីតាមីននេះមិនប្រាកដថាល្អឡើយបើសិនជាអ្នកកំពុងតែមានជំងឺរលាកក្រពះហើយ ព្រោះថា ជាតិអាស៊ីតរបស់វីតាមីនមួយនេះអាចធ្វើទុក្ខអាការៈជំងឺរលាកក្រពះកាន់តែខ្លាំងបាន។    ភេសជ្ជៈមានជាតិហ្គាស   បើសិនជាអ្នកមិនចង់មានអារម្មណ៍ឈឺពោះខ្លាំងក្លាទេ វាក៏មិនមែនជារឿងល្អមួយដែលអ្នកត្រូវការញ៉ាំភេសជ្ជៈមានជាតិហ្គាស ដូចជាទឹកក្រូចកូកា ឬភេសជ្ជៈកំប៉ុងផ្សេងៗដែរ។ ជាតិឧស្ម័ន ឬហ្គាសមានក្នុងភេសជ្ជៈបែបនេះ អាចធ្វើឲ្យតឹងពោះ ដែលអាចធ្វើឲ្យអាការៈជាច្រើនរបស់ជំងឺរលាកក្រពះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។    ខណៈពេលដែលមានអាហារជាច្រើនដែលអ្នកត្រូវចៀសវាង ដើម្បីឲ្យការរលាកក្រពះឆាប់ជាវិញ តែ ក៏មានអាហារជាច្រើនទៀតដែលអ្នកគួរតែបញ្ចូលក្នុងរបបអាហារដើម្បីជួយបំបាត់អាការៈ ព្រមទាំងពន្លឿនដល់ការជាសះស្បើយដែរ ឧទាហរណ៍ដូចជា៖ ផ្លែឈើគ្មានជាតិអាស៊ីតដូចជា ចេក ឪឡឹក និងផ្លែបឺរីជាដើម ត្រី សាច់មាន់ យ៉ាអួរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
ការរលាកក្រពះអាចបង្កជាអាការៈមិនស្រួលជាច្រើនដូចជា ចង្អោ ក្អួត ក្រហាយទ្រូង និងឈឺពោះ។ អ្វីដែលអ្នកញ៉ាំក្នុងពេលមានបញ្ហានេះ អាចនឹងធ្វើឲ្យអាការៈកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរបានបើសិនជាមិនបានដឹងអំពីអាហារត្រូវចៀសវាងទេ។ ជាធម្មតា ការរលាកក្រពះត្រូវបានបែកចែកជាពីរប្រភេទគឺ ស្រួចស្រាវ (កើតឡើងភ្លាមៗ និងយូរបំផុត ១ ទៅ ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ) ឬរ៉ាំរ៉ៃ (យូរបំផុតដល់ពីរបីសប្តាហ៍)។
តំបន់ទេសចរណ៍ទាំង៣ ភូកេត ក្រៈប៊ី និងផាំងង៉ា ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រអង់ដាម៉ាន ដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញ ទឹកសមុទ្រថ្លា ខ្សាច់ឆ្នេរសម៉ត់ និងត្រូវបានគេកោតសរសើរដោយភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនថាជាឋានសួគ៌សម្រាប់អ្នកស្រលាញ់សមុទ្រ។   តំបន់ទេសចរណ៍ ភូកេត ភូកេត ជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញប្រចាំប្រទេសថៃ ហើយមានតំបន់សមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត ខ្សាច់សម៉ត់  ជាច្រើនកន្លែងដូចជា ឆ្នេរសុរិន្ទ, ឆ្នេរហ្វ្រីដម, ឆ្នេរកាតាណយ, ឆ្នេររ៉ាវៃ, ឆ្នេរយ៉ានុយ និងឆ្នេរការ៉ុន  ដែលលោកអ្នកអាចអង្គុយសម្រាកលម្ហែ ដើរលេងនៅតាមមាត់ឆ្នេរ។ លើសពីនេះ លោកអ្នកក៏អាចជិះទូកកម្សាន្ដ និងមុជទឹក នៅជុំវិញកោះនៅជិតកោះ ភូកេត ដូចជា  កោះហេ (Coral Island) ផងដែរ ដែលមានសកម្មភាពកម្សាន្ដទឹកជាច្រើនដូចជា ជិះទូកកាយ៉ាក លេងទឹក លេងក្តាររអិល  មុជទឹកមើលផ្កាថ្ម  ឬ មើលត្រីរាប់ពាន់ប្រភេទ ជិះជេតស្គី និងជិះបានានាបូត។  ក្រៅពីនេះ ឆ្នេរម៉ៃខៅ ក៏ជាកន្លែងដ៏ល្អសម្រាប់ថតរូបយន្តហោះចុះចតយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយលោកអ្នកអាចមើលបានយ៉ាងច្បាស់នៅពេលយន្តហោះ ហោះនៅលើផ្ទៃសមុទ្រយ៉ាងស្រស់ស្អាត ជាមួយផ្ទៃមេឃខៀវស្រងាត់  ក្នុងអំឡុងពេលព្រឹក ដល់ ថ្ងៃត្រង់។   សម្រាប់ទេសចរ ដែលចូលចិត្តដំណើរផ្សងព្រេង ទីនោះពិតជាមានកន្លែងដែលស័ក្ដិសមសម្រាប់សកម្មភាពផ្សងព្រេង ការប្រកួតប្រជែង និងការរំភើប កន្លែងនោះគឺ Zipline ជាមួយនឹងការមុជទឹងអមដោយទេសភាពធម្មជាតិដ៏៏ស្រស់បំព្រង។ ដោយឡែក សម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តការកម្សាន្ដ ដែលមានពន្លឺត្រាយភ្លឺរលោងពេលយប់ អ្នកអាចទៅកម្សាន្ដនៅអំឡុងពេលរាត្រីនៅឆ្នេរបាតង់  ដែលផ្តល់នូវភាពងាយស្រួលគ្រប់បែប ដូចជាសណ្ឋាគារ ភោជនីដ្ឋាន ផាប់ បា ផ្សារទំនើប និងសកម្មភាពជាច្រើនដែលទេសចរអាចធ្វើបាន។ ទីតាំងដ៏អស្ចារ្យក្នុងការមើលព្រះអាទិត្យលិចមាននៅ ឡែមព្រណ្មមទេព(Laem Promthep) និង  ឡែមក្រះថិង(Laem Krating)។ ទេសភាពសមុទ្រដ៏ធំល្វឹងល្វើយ រួមជាមួយទូកយ៉តស្អាតៗជាច្រើនដែលចតនៅកណ្តាលសមុទ្រ នៅពេលពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលកំពុងរៀបអស្តង្គតទៅក្នុងផ្ទៃសមុទ្រនៅពេលល្ងាច បង្កើតបានជាទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតមួយដែលធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាចាប់អារម្មណ៍ហើយគយគន់មិនជិនណាយ។   ទីក្រុងចាស់ភូកេត ក៏ជាកន្លែងកម្សាន្សមួយក្នុងចំណោមកន្លែងដែលមានប្រជាប្រិយបំផុតមួយនៅភូកេត ក្នុងការ Check in  ជាសញ្ញាមួយដែលភ្ញៀវទេសចរតែងតែធ្វើ។ ជុំវិញទីក្រុងចាស់មួយនេះ  អ្នកនឹងឃើញអគារស្ថាបត្យកម្មស៊ីន-ប៉ុរទុកាល់ដ៏បុរាណ ដែលមានការរចនាយ៉ាងស្រស់ស្អាត និងល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ការថតរូប និងរីករាយជាមួយបរិយាកាសនៃទីក្រុង។ បន្ថែមពីនេះ អ្នកក៏នឹងឃើញហាងលក់ដូរ ភោជនីយដ្ឋានល្បីៗ និងហាងកាហ្វេជាច្រើនប្រភេទ ដែលទេសចរអាចមកទស្សនា ថតរូបបាន និង check in  តាមចិត្តចង់នៅជុំវិញនេះ។   មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកអ្នកដែលចូលចិត្តរៀនសូត្រអំពីវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្រ្ត គួរតែទៅទស្សនាវត្តឆឡុង ជាវត្តបុរាណនដែលមានប្រវត្តិតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ,  ផ្ទះឈិនប្រជា អ្នកអាចរីករាយជាមួយស្ថាបត្យកម្មបុរាណស្ទីលចិន-ព័រទុយហ្គាល់,សារមន្ទីរ ភូកេតថៃហួរ ដែលជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំប្រវត្តិសាស្រ្តនៃទីក្រុងភូកេត។ ចំណែក លោកអ្នកដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍លើផលិតផល Health & Wellness Tourism ភូកេត ក៏នៅមានកន្លែងជាច្រើនទៀតដើម្បីផ្តល់សេវាកម្មជាច្រើន ប្រកបដោយស្តង់ដាសកលផងដែរ។      ជាពិសេស ភូកេត «Soi Romnee» គឺជាកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅភូកេត ដែលបានទទួលចំណាត់ថ្នាក់ទី ២០ វិថីដែលស្រស់ស្អាត់បំផុតលើពិភពលោក ពី Seasia.stats ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ។ ម៉្យាងវិញទៀត ភូកេត ក៏ជាទីក្រុងដំបូងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ ដោយអង្គការយូណេស្កូ ថាជាទីក្រុងដែលមានភាពច្នៃប្រតិដ្ឋបំផុតទៅលើសិល្បៈធ្វើម្ហូប ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដែលមានហាងលក់ ម្ហូបអាហារឆ្ងាញ់ៗ ជាច្រើន រង់ចាំទទួលភ្ញៀវទេសចរមកទទួលទាន នៅក្នុងដំណើរកម្សាន្តរបស់ពួកគេ។    តំបន់ទេសចរណ៍ ក្រៈប៊ី ក្រៈប៊ីមានសមុទ្រស្អាតជាច្រើនកន្លែង និងមានសកម្មភាពទេសចរណ៍ទឹកជាច្រើនដូចជា អាងណាង, ឆ្នេរណារ៉ាត់ថារ៉ា (Nopparat Thara Beach), បណ្តុំកោះភីភី វាប្រៀបដូចជាឋានសួគ៌សម្រាប់អ្នកចូលចិត្ដមុជទឹក ដែលតំបន់ទាំងនេះមានឈ្មោះបោះសំឡេងពាសពេញពិភពលោក។ ចំណែក ហាយឡាយ គឺជាកន្លែងមើលទេសភាពនៅកោះភីភី ដែលអាចមើលទេសភាពបាន ៣៦០ ដឺក្រេ ,ឆ្នេររ៉ៃឡេន ជាតំបន់មានសកម្មភាពដែលលេចធ្លោរគឺការឡើងភ្នំ (Rock Climbing) ,ជាពិសេស ការមើល ព្រះអាទិត្យលិច ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមើលព្រះអាទិត្យលិចដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតមួយរបស់ក្រៈប៊ី ។ក្រៅពីនេះ កោះហង់ ,កោះពុតដា ,ទន្លេងវ៉ែក (Separated Sea or Thale Waek)-របស់ក្រៈប៊ី នៅអំឡុងពេលទឹកស្រក់នឹងបង្ហាញនៅផ្លូវដើរឆ្នេរជាពីរផ្លូវ ។   Tiger Cave Temple ឬ វត្តថាំសឺរ មានលក្ខណៈជាឧទ្យានព្រៃស្ថិតនៅលើភ្នំ ដែលលោកអ្នកត្រូវដើរឡើងកាំជណ្តើរ ១ ២៦០ ជំហាន ក្រៅពីការបន់ស្រន់ អ្នកក៏អាចទស្សនាពពកទឹកសមុទ្រ ព្រះអាទិត្យរះនៅពេលព្រឹក និងទីក្រុងក្រៈប៊ីក្នុងទិដ្ឋភាពផេនើរ៉ាមាផងដែរ។   ក្រៈប៊ីក៏ល្បីល្បាញផងដែរ ដែលព្រៃជាប់សមុទ្រមានធម្មជាតិសម្បូរបែប អ្នកទេសចរអាចស្រូបយកខ្យល់បរិសុទ្ធពេញទ្រូងបានយ៉ាងស្រស់ស្រាយ និងសម្រាកដើម្បីបំពេញថាមពលឱ្យខ្លួនឯង ដោយជិតស្និទ្ធទៅនឹងធម្មជាតិសម្បូរបែប ដោយការជិះទូកប៉ោងរយៈពេលវែង ដើម្បីទស្សនាព្រៃក្រាស់ទាំងសងខាងមានពណ៌បៃតង នៅខ្ពង់រាបខ្នប់ទឹក ឬជិះទូកកាយ៉ាក់ Ao Tha lane។    តំបន់ទេសចរណ៍ទឹកធ្លាក់រ៉ន់ក្លង់តម (Khlong Thom Hot Spring Waterfall) គឺជាតំបន់ទឹកធ្លាក់ដែលកើតឡើងដោយសារប្រភពទឹកក្តៅបានហូរចេញពីក្រោមដី មានសីតុណ្ហភាពប្រមាណ ៤២ អង្សាសេ ហើយមានសារធាតុរ៉ែជាច្រើនប្រភេទ ដែលមានប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាព ដែលគេចាត់ទុកថាជាទឹកធ្លាក់ក្តៅ ស្ប៉ាធម្មជាតិ ១ក្នុងចំណោម២ ក្នុងពិភពលោក គឺ សាធារណរដ្ឋឆេក និង ទឹកធ្លាក់រ៉ន់ក្លង់តម នៅក្រៈប៊ី ។    តំបន់ទេសចរណ៍ ផាំងង៉ា តំបន់ផាំងង៉ា ក៏មានសមុទ្រស្អាតៗដែលលោកអ្នកមិនគួរខកខានទៅកម្សាន្ដ មានដូចជាកោះភា, ឧទ្យានជាតិបណ្តុំកោះមូត្យស៊ីមេឡាន់ន៍, ឆ្នេរសុរិន្ទ ជាឋានសួរសម្រាប់អ្នកមុជទឹក, កោះយ៉ាវ, កោះខៃ  ។   Samet Nangshe Viewpoint ជាកន្លែងដែលពេញនិយមក្នុងការ Check in ។ ទេសចរអាចទស្សនាទេសភាពព្រះអាទិត្យលិច និងពន្លឺនៅពេលល្ងាច វាជាទេសភាពដែលកម្រមើលឃើញ និងស្រស់ស្អាតណាស់ មានទាំងហាងអាហារ កន្លែងស្នាក់នៅ និងហាងកាហ្វេសម្រាប់ផ្តល់សេវា។    ទីក្រុងចាស់តាក់កួរប៉ា (Takuapa Old Town) ទេសចរអាចដើរកម្សាន្ដមើល សំណង់អគារ ផ្ទះ និងសំណង់ស្ថាបត្យកម្មព័រទុយហ្គាល់បុរាណនានាដែលនៅសេសសល់ទីនោះ។   ផ្ទុយទៅវិញ បើលោកអ្នកមានការធុញទ្រាន់នឹងការកម្សាន្តឆ្នេរសមុទ្រ លោកអ្នកអាចផ្លាស់ប្ដូរបរិយាកាស ដោយការជិះទូកដោលដោយឬស្សីនៅKomols Corner សម្រាប់ទស្សនាធម្មជាតិ និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅតាមបណ្តោយទន្លេ នឹងបានគយគន់ទឹកដ៏ថ្លាឆ្វង់ ចាំងទៅនឹងដើមឈើ ដែលធ្វើឲ្យទឹកមានពណ៌បៃតងដូចជាមរកត។      ជាមួយគ្នានេះដែរ ភ្ញៀវទេសចរកម្ពុជា ដែលរស់នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប បាត់ដំបង និងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានគម្រោងចង់ទៅទីកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏សម្បូរបែបជាច្រើន ក្នុងខេត្តភូកេត, Phang Nga, Krabi កាន់តែមានភាពងាយស្រួលជាងមុនថែមទៀត ជាមួយនឹងការធ្វើដំណើរ ដោយជើងហោះហើរត្រង់ពី សៀមរាប ទៅភូកេត ប្រចាំសប្តាហ៍ចំនួនបីលើក ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៤ ខាងមុខនេះតទៅរបស់ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ AirAsia។   ពីភូកេត ភ្ញៀវទេសចរអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តក្រៈប៊ី ដែលចំណាយពេលប្រហែល ៣ម៉ោង និងប្រមាណជា ២ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីទៅខេត្តផាំងង៉ា ដោយការធ្វើដំណើរតាមរយៈរថយន្តឈ្នួល ឬរថយន្តតូរីស ហើយទេសចរនឹងឃើញពីភាពទាក់ទាញ និងភាពខុសប្លែកគ្នានូវអត្តសញ្ញាណនៃខេត្តនីមួយៗទាំងបីខាងលើនេះ។   សម្រាប់លោកអ្នកដែលចាប់អារម្មណ៍ និងចង់ស្វែងយល់បន្ថែមអំពីការទេសចរនៅប្រទេសថៃ ទូទៅ និងការកម្សាន្ដនៅក្នុងខេត្តទាំង ៣ ដែលបានរៀបរាប់ជាពិសេស អ្នកអាចទំនាក់ទំនងសាកសួរព័ត៌មានបន្ថែមបានតាមរយៈតំណភ្ជាប់ខាងក្រោមនេះ។   សម្រាកដើម្បីបំពេញថាមពលយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងធម្មជាតិយ៉ាងសម្បូរបែប! https://www.tourismthailand.org/home  Fanpage: Amazing Thailand in Cambodia (https://www.facebook.com/Amazingthailandincambodia)   (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
នាឱកាសពិសេស និងថ្ងៃឈប់សម្រាប់ខាងមុខ តើលោកអ្នកមាន គម្រោងដើរលេងនៅទីណាដែរឬទេ? ឬមួយលោកអ្នកមានកន្លែងក្នុងចិត្តហើយឬនៅ? បើមិនទាន់មានគម្រោងទេ យើងសូមណែនាំមកសាកល្បងធ្វើដំណើរកម្សាន្ដតំបន់ទេសចរណ៍បីខេត្តនៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសថៃ៖ ភូកេត, ក្រៈប៊ី និង ផាំងង៉ា ដែលធានាថានឹងផ្តល់ជូនលោកអ្នក និងមនុស្សជាទីស្រលាញ់មានពេលវេលាដ៏ល្អជាមួយគ្នា  ទទួលបានការសម្រាកលម្ហែកាយ និងចិត្តយ៉ាងពេញលេញ ជាមួយនឹងបទពិសោធទេសចរណ៍ដ៏ចម្រុះ ដែលបំពេញតម្រូវការរបស់អ្នកទេសចរគ្រប់វ័យ ជាមួយនឹងសេវាកម្មដ៏ល្អ តម្លៃសមរម្យ និងមានគុណភាពតាមស្តង់ដាអន្តរជាតិ។
  យន្តហោះដែលអាម៉េរិករឹបអូសជាប្រភេទ Dassault Falcon 900EX ដែលប្រើប្រាស់ដោយប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡាលោក នីកូឡាស ម៉ាឌុយរ៉ូ និងសមាជិករដ្ឋាភិបាលរបស់លោក។ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាម៉េរិកបានប្រកាសថា យន្តហោះនេះត្រូវបានវ៉េណេស៊ុយអេឡាទិញដោយខុសច្បាប់។   អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាលោក Merrick Garland បានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា ៖« ក្រសួងយុត្តិធម៌បានរឹបអូសយន្តហោះដែលទិញដោយខុសច្បាប់ក្នុងតម្លៃ ១៣លានដុល្លារតាមរយៈក្រុមហ៊ុនមួយដែលបានរត់ពន្ធចេញពីអាម៉េរិកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដោយ លោក នីកូឡាស ម៉ាឌុយរ៉ូ និងសហការីរបស់លោក»។   ភាគីអាម៉េរិក បានបន្តពន្យល់ថា យន្តហោះនេះត្រូវបាននាំចេញដោយខុសច្បាប់ពីអាម៉េរិកទៅកាន់វេណេស៊ុយអេឡាតាមរយៈសមុទ្រការ៉ាប៊ីនក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៣។ ចាប់តាំងពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាចម្បងដោយលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ក្នុងការធ្វើដំណើរទស្សនៈកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនានា។   ភ្លាមៗ រដ្ឋាភិបាលវ៉េណេស៊ុយអេឡាបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសការរឹបអូសនេះ ដោយចាត់ទុកជាអំពើប្លន់។   «ជាថ្មីម្តងទៀត អាជ្ញាធរអាម៉េរិកបានរឹបអូសដោយខុសច្បាប់នូវយន្តហោះដែលប្រើប្រាស់ដោយប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា ដោយគ្រាន់តែបង្ហាញពីសកម្មភាពរបស់ពួកគេជាមួយនឹងវិធានការបង្ខិតបង្ខំខុសច្បាប់ និងឯកតោភាគីដែលពួកគេបានដាក់នៅទូទាំងពិភពលោក»។ រដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡាបានថ្កោលទោសអាម៉េរិកយ៉ាងដូច្នេះ។   ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលដូមីនីកបានពន្យល់ថា ខ្លួនមិនចូលរួមក្នុងដំណើរការស៊ើបអង្កេតរបស់អាម៉េរិកទាក់ទងនឹងយន្តហោះនេះទេ។   ការរឹបអូសយន្តនេះ បានធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងវ៉េណេស៊ុអេឡា និងអាម៉េរិកកាន់តែមានភាពប្រេះឆាខ្លាំងឡើង។ ថ្មីៗនេះ អាម៉េរិកបានដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡា ឱ្យបញ្ចេញទិន្នន័យលម្អិតភ្លាមៗពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោតជ្រើសប្រធានាធិបតីក្នុងប្រទេសនេះ ពីព្រោះទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនសង្ស័យចំពោះជ័យជម្នះរបស់លោកម៉ាឌូរ៉ូ៕
អាម៉េរិកបានរឹបអូសយន្តហោះរបស់ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡាស ម៉ាឌុយរ៉ូ នៅសាធារណរដ្ឋដូមីនីក នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ដោយសារបំពានទណ្ឌកម្ម និងការនាំចេញខុសច្បាប់។
  នៅក្នុងសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ស្តីពី «ការរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ខេត្ត សៀមរាប ឆ្នាំ២០២៥-២០២៨» នាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា នា សណ្ឋាគារ រីជិនស៊ីអង្គរ លោក ថោង ខុន គណៈកម្មការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍សៀមរាប-អង្គរ (គ.អ.ទ.ស) បានលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាល មានភារកិច្ចដាក់ចេញគោលនយោបាយនានា ដើម្បីជួយវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តសៀមរាប រីឯវិស័យឯកជនជាអ្នកអនុវត្តន៍។   ប្រធាន គ.អ.ទ.ស បានលើកទឹកចិត្តឱវិស័យឯកជនពង្រឹងគុណ ភាពសេវារបស់ខ្លួន និងអាចទម្លាក់ ឬបន្ទាបតម្លៃ ដើម្បីឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែង ពោលគឺមិនធ្វើឱ្យអាជីវកម្មខាត ដោយការយកចំណេញតិចជាងមុន។ ទន្ទឹមនឹងការពង្រឹងភាពប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងទីផ្សារ វិស័យឯកជន ក៏ត្រូវ រៀបចំមូលដ្ឋានអាជីវកម្មឱ្យហ្មត់ចត់ និងកាត់បន្ថយចំណាយមិនចាំបាច់ ហើយម្ចាស់អាជីវកម្មត្រូវតែរឹងមាំ ដឹកនាំអាជីវកម្មខ្លួនដើរឆ្ពោះទៅមុខបន្ត។ នេះបើតាម លោក ថោង ខុន ដែលលោកបានបន្ថែមថា៖ «ក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ ទីផ្សារមានភាពចង្អៀត ដែលតម្រូវឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ ដូច្នេះម្ចាស់ អាជីវកម្ម ឬប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ ត្រូវយល់ និងត្រៀមធ្វើអ្វីខ្លះនៅក្នុងស្ថានការណ៍មួយនេះ។»។     សិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ស្តីពី ការរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប ឆ្នាំ២០២៥-២០២៨។   ក្នុងសិក្ខាសាសាពិគ្រោះយោបល់ ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជិត៣០០នាក់ លោក ង៉ូវ សេងកាក់ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប បានឱ្យដឹងថា រយៈពេល៨ខែ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤នេះ ខេត្តសៀមរាបទទួលបានទេសចរអន្ដរជាតិសរុបជាង ៦៥ម៉ឺននាក់ កើនឡើង ៣១ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានេះនៅឆ្នាំ២០២៣។   អាជីវកម្មទេសចរណ៍ ចាប់ផ្តើមបើកដំណើរការឡើងវិញជាបណ្ដើរៗ ខណៈខែតុលា ខាងមុខនេះ នឹងមានជើងហោះហើរថ្មីៗចូលមកកាន់ខេត្តសៀមរាប ក្នុងនោះរួមមាននៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ក្រុមហ៊ុន Thai Airways នឹងធ្វើការហោះហើររៀងរាល់ថ្ងៃ ក្នុងទិសដៅបាងកក-សៀមរាប-បាងកក និងថ្ងៃទី២៩ តុលា ក្រុមហ៊ុន Air Asia នឹងហោះហើរត្រង់ សៀមរាប-ភូកេត-សៀមរាប។ លោក ង៉ូវ សេងកាក់ បន្ថែមថា ក្នុងទិសដៅស្រោចស្រង់វិស័យទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបនេះដែរ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយជាច្រើន រួមមានដាក់ចេញនូវកម្មវិធីពិសេស គឺទស្សនាសៀមរាប ឆ្នាំ២០២៤ ឬ Visit Siem Reap 2024 ក៏ដូចជាកម្មវិធីលើកទឹកចិត្តនានា ដល់មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ និងប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ជាដើម។ល។   លោក ង៉ូវ សេងកាក់ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប។   នៅថ្ងៃទី២-៣ ខែកញ្ញានេះ គ.អ.ទ.ស បានរៀបចំសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ ក្នុងគោលដៅដើម្បីប្រមូលធាតុចូលពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងផ្នែករដ្ឋ វិស័យឯកជន និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន សំដៅឈានទៅរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍មួយប្រកបដោយភាពជាក់ស្ដែង និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ បើតាមលោក ថោង ខុន នៅក្នុងបរិបទចំពោះមុខនេះ ផែនការនេះ នឹងក្លាយជាចំណែកមួយនៃការជំរុញអនុវត្តន៍ឱ្យចេញជាផ្លែផ្កា បន្ទាប់ពីការដាក់ចេញនូវផែនការមេអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប ឆ្នាំ២០២១-២០៣៥ និងជាផែនការមេអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទេសចរណ៍ដំបូងគេ ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។   សូមរំឭកថា គណៈកម្មការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍សៀមរាប-អង្គរ ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលលោក ថោង ខុន ជាប្រធាន ក្នុងន័យជំរុញការស្ដារឡើងវិញ និងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទេសចរណ៍ ខេត្តសៀមរាប៕  
លោក ថោង ខុន ប្រធានគណៈកម្មការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍សៀមរាប-អង្គរ បានជំរុញឱ្យភ្នាក់ងារឯកជន បន្តខិតខំប្រឹងប្រែង ជាមួយនឹងរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការងារស្ដារវិស័យទេសចរណ៍។
  Ronaldo នឹងត្រូវបង្ហាញខ្លួនជាថ្មីជាមួយនឹងក្រុមជម្រើសជាតិ សម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Nations League តទល់នឹងក្រុមក្រូអាស៊ី នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា មុនពេលទៅប៉ះក្រុមស្កុតឡែន នៅ ៣ថ្ងៃ បន្ទាប់។ ព័រទុយហ្កាល់ ស្កុតឡែន ក្រូអាស៊ី និងប៉ូឡូញ សុទ្ធសឹងតែជាក្រុមស្ថិតក្នុងពូលទី១ កម្រិតលីគលំដាប់ A  របស់ពានរង្វាន់ UEFA Nations League។   ក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនការប្រកួតមកដល់ តារាបាល់ទាត់ក្រុម Al Nassr បានអះអាងថារូបគេ មិនធ្លាប់បានគិតសោះឡើយ អំពីការចាកចេញពីក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់។ កីឡាករវ័យ ៣៩ឆ្នាំ ថែមទាំងបានច្រានចោលព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមនាពេលកន្លងទៅ ទាក់ទង នឹងការពិចារណាចូលនិវត្តន៍ពីក្រុមជម្រើសជាតិ ដោយសម្ងាត់។   Ronaldo បាននិយាយក្នុងសន្និសីទកាសែតដូច្នេះ៖«រឿងរ៉ាវទាំងនេះកើតចេញពីប្រព័ន្ធព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះ វាមិនដែលធ្លាប់បានកើតឡើងក្នុងចិត្តខ្ញុំឡើយ ដែលថាពេលវេលារបស់ខ្ញុំជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ កំពុងខិតមកដល់ទីបញ្ចប់។ ផ្ទុយទៅវិញ វាបានផ្តល់មកឱ្យខ្ញុំនូវការតាំងចិត្តខ្លាំងឡើង ដើម្បីបន្តដោយភាពស្មោះត្រង់។ ការតាំងចិត្តដែលជំរុញ ឱ្យមកចូលរួមក្រុមជម្រើសជាតិ ដើម្បីប្រជែងឱ្យឈ្នះពានរង្វាន់ UEFA Nations League យើងបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ ក្នុងការឈ្នះពានរង្វាន់មួយនេះជាថ្មី ហើយយើងចង់ធ្វើវាម្តងទៀត។»។   កាលពីឆ្នាំ ២០១៨-១៩ កីឡាករម្ចាស់ពាន Ballon dOr ៥សម័យ ធ្លាប់បានដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ ប្រជែងឈ្នះពានរង្វាន់ UEFA Nations League ក្រោយពេលពួកគេដណ្តើមបានជើងឯកទ្វីបអឺរ៉ុប UEFA Euro 2016 លើកដំបូងក្នុងប្រទេសបារាំងរួចមក។   ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យចំណាស់ ថែមទាំងបានអះអាងទៀតថា រូបគេនឹងនៅតែចាប់ផ្តើមលេងក្នុងជម្រើស ១១នាក់ដំបូង ឱ្យព័រទុយហ្កាល់ រហូតទាល់តែបញ្ចប់អាជីព ពីការប្រកួតអន្តរជាតិតែម្តង។   ក្នុងសន្និសីទកាសែតដដែល កីឡាករវ័យ៣៩ឆ្នាំ ក៏បានឆ្លើយតបនឹងការរិះគន់ ដែលថារូបគេមិនអាចរកបានគ្រាប់បាល់ទាល់តែសោះ នៅក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Euro 2024។ អតីតកីឡាករក្រុម Real Madrid បានចាត់ទុកការរិះគន់ថាជារឿងដែលល្អមួយ ប៉ុន្តែរូបគេមិនកែប្រែការគិត ចំពោះការតាំងចិត្តជួយដល់ក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់នោះឡើយ៕
តារាបាល់ទាត់ Cristiano Ronaldo បានច្រានចោលព័ត៌មានដែលថារូបគេ នឹងពិចារណារឿងចូលនិវត្តន៍ ពីក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់។ ប្រធានក្រុម វ័យ៣៩ឆ្នាំ និយាយថា រូបគេមិនធ្លាប់បានគិតពីការចាកចេញពីក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ ឬក៏ការចូលនិវត្តន៍ពីក្រុមនោះឡើយ។
  មើមពីរប្រភេទដែលបានលើកឡើងនេះគឺ ខ្ញី និងរមៀត។ ជារឿយៗវាត្រូវបានគេប្រើជាគ្រឿងទេសសម្រាប់អាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យនៃមើមទាំងពីរប្រភេទនេះចំពោះសុខភាពនោះទេ។   ១.មើមខ្ញី   នៅក្នុងឱសថបុរាណ មើមខ្ញី មានក្លិនឈ្ងុយ ប្រហើរជក្តៅ និងមានរសជាតិខ្លាំង។ ទាំងឱសថបុរាណ និងសម័យទំនើប មើមខ្ញីត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើជាថ្នាំដោយមានការប្រើប្រាស់សំខាន់ៗដូចជា ៖   -ធ្វើឱ្យឈាមរត់បានស្រួល៖ មើមខ្ញី មានសមត្ថភាពកម្ចាត់ជាតិពុលបានយ៉ាងល្អ ធ្វើឱ្យឈាមរត់ក្នុងរាងកាយបានប្រសើរឡើង ដោយហេតុនេះផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមច្រើនដល់ជាលិកាស្បែក។   -ល្អសម្រាប់ឆ្អឹង និងសន្លាក់៖ មើមខ្ញី មានប្រសិទ្ធភាពកាត់បន្ថយការឈឺចាប់សន្លាក់ ដោយសារលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងនឹងការរលាករបស់វា។ នៅសម័យមុនមនុស្សនៅតែប្រើ មើមខ្ញី ត្រាំក្នុងអាល់កុល ដើម្បីម៉ាស្សា និងព្យាបាលការឈឺសន្លាក់។   -ជំនួយដល់ការរំលាយអាហារ៖ ការប្រើប្រាស់មើមខ្ញី ទូទៅបំផុត និងចំណាស់ជាងគេបំផុត គឺព្យាបាលការឈឺពោះ។ វាក៏ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបំបាត់ការក្អួត រាគ និងការហៀរសំបោរ។   -ការពារការលូតលាស់របស់កោសិកា K៖ មើមខ្ញី មានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងនឹងការរលាក និងប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ដូច្នេះវាអាចការពារ DNA ពីការបំផ្លាញដោយរ៉ាឌីកាល់សេរី និងកត្តាបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងទៀត។ មើមខ្ញី មានសារធាតុម្យ៉ាងហៅថា Galanin ។ សារធាតុនេះមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់ការវិវត្តនៃកោសិកា K ដោយសមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការធ្វើនិយ័តកម្មសកម្មភាពអង់ស៊ីម និងបំផ្លាញ genotoxicity ។   ២.រមៀត   រមៀត ជាញឹកញាប់លេចឡើងនៅក្នុងឱសថដ៏ពេញនិយមជាច្រើន។ តាមឱសថបុរាណ រមៀតពណ៌លឿងស្រស់ មានរសជាតិល្វីង ក្លិនក្រអូបប្រហើរ បញ្ចេញឧស្ម័នពុល បំផ្លាញឈាម លាងជម្រះមេជីវិតឈ្មោល បង្ហូរខ្ទុះ ប្រឆាំងការរលាក ជួយព្យាបាលស្លាកស្នាម។   រមៀតមានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងនឹងការរលាក និងប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ដូច្នេះវានាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់សុខភាព ជួយការពារជំងឺ។   -បន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាម៖ ការស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា សារធាតុ Curcumin នៅក្នុងរមៀត អាចជួយបន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាម ប្រឆាំងនឹងការរលាក និងរក្សាកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឱ្យមានស្ថិរភាព។ សមាសធាតុចម្រាញ់ចេញពីរមៀតក៏មានសមត្ថភាព ជួយកាត់បន្ថយភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន (ភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន អាចបណ្តាលឱ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមកើនឡើងដោយមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន)។   -ព្យាបាលការឈឺក្រពះ៖ ច្រើនជាការប្រើរមៀតដ៏ល្បីបំផុត។ Curcumin នៅក្នុងរមៀតមានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងនឹងការរលាក និងប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ជួយបន្ថែមស្រទាប់ការពារដល់ស្រទាប់ក្រពះ។ លើសពីនេះ វាក៏ជួយដល់ការព្យាបាលដំបៅដែលមានស្រាប់ កាត់បន្ថយការបង្កើតដំបៅថ្មី កាត់បន្ថយការរលាកក្រពះ ចំពោះអ្នកដែលឈឺក្រពះ។   -កាត់បន្ថយការឈឺសន្លាក់ឆ្អឹង៖ សារជាតិ Curcumin នៅក្នុងរមៀតក៏ត្រូវបានបង្ហាញថា រារាំងអ្នកសម្របសម្រួលនៃការឆ្លើយតបរលាកដែលទាក់ទងនឹងឆ្អឹង និងសន្លាក់។   -ការពារការរីកលូតលាស់នៃកោសិកា K៖ រមៀតមានសមត្ថភាពទប់ស្កាត់ការលូតលាស់នៃកោសិកាដុំសាច់ និងជួយបន្សាបជាតិពុលក្នុងរាងកាយឱ្យដំណើរការកាន់តែប្រសើរ។ Curcumin ក៏ជួយគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំផងដែរ ដោយហេតុនេះការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់រាងកាយដើម្បីប្រឆាំងនឹងមេរោគ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
មើមទាំងពីរប្រភេទនេះមានលក់ច្រើននៅទីផ្សារ ងាយស្រួលរកទិញ និងតម្លៃថោកសមរម្យ វាល្អសម្រាប់សុខភាព និងការពារជំងឺបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
បើតាម លោក គន់ គីម ផែនការសកម្មភាពជាតិនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបន្តដោះស្រាយបញ្ហាគ្រោះមហន្តរាយ ដែលបង្កឡើងដោយទឹកជំនន់ ខ្យល់កន្ត្រាក់ គ្រោះរាំងស្ងួត អគ្គិភ័យ ការដួលរលំអគារ និងផលប៉ះពាល់ដទៃទៀតដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ផែនការនេះ មានចក្ខុវិស័យកសាងសហគមន៍ប្រកបដោយ សុវត្ថិភាព និងភាពធន់ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិប្រកបដោយចីរភាព និងមានគោលដៅរួម គឺ កាត់បន្ថយការបាត់បង់អាយុជីវិត ការខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីភាពធន់របស់សហគមន៍។    ផែនការសកម្មភាពជាតិសម្រាប់ការកាត់បន្ថយហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយ បានកំណត់គោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រចំនួន៤ និងកម្មវិធីអាទិភាពចំនួន១៨ សម្រាប់អនុវត្តបន្តឆ្នាំ២០២៤-២០២៨ ដែលគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធត្រូវធ្វើសកម្មភាពឱ្យស៊ីចង្វាក់គ្នារវាងក្រសួង ស្ថាប័ននៃរាជរដ្ឋាភិបាល ផ្នែកសាធារណៈ ផ្នែកឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍ សង្គមស៊ីវិល សហគមន៍ គ្រួសារ និងប្រជាជន ដោយត្រូវយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តនូវតួនាទី និងការទទួល ខុសត្រូវលើការកាត់បន្ថយហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយ និងការកសាងភាពធន់ទៅនឹងគ្រោះមហន្តរាយក្នុងបរិបទ នៃកាលៈទេសៈ និងសមត្ថភាពរៀងៗខ្លួន។   សូមជម្រាបថា រយៈពេល៧ខែ ឆ្នាំ២០២៤នេះ គ្រោះមហន្តរាយ បានសម្លាប់មនុស្ស៦៦នាក់ ក្នុងនោះ ស្លាប់ដោយសាររន្ទះបាញ់៤៨នាក់, ខ្យល់កន្រ្តាក់៤នាក់ និងអគ្គីភ័យ១៤នាក់៕
រដ្ឋាភិបាល បានដាក់ចេញផែនការកាត់បន្ថយហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយឆ្នាំ២០២៤-២០២៨ ក្នុងទិសដៅកសាងសហគមន៍ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងភាពធន់ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិប្រកបដោយចីរភាព។ ផែនការនេះ ត្រូវបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ដោយលោក គន់ គីម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី អនុប្រធានទី១ នៃគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។
  មកទល់ពេលនេះ ក្រុមហ៊ុន ស៊ីប៊ី រៀល អ៊ីស្ទេត ឯ.ក ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងសង្កាត់គោករកា ខណ្ឌព្រែកព្នៅ និងក្រុមហ៊ុន ជេខេ ប្រផឹធី ឯ.ក មានទីតាំងនៅក្នុងសង្កាត់និរោធ ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ គឺមិនទាន់ដាក់ពាក្យស្នើសុំអាជ្ញាបណ្ណធ្វើអាជីវកម្មពី ន.អ.ប ឡើយ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ ន.អ.ប ដែលផ្សព្វផ្សាយនាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញានេះ។   ដើម្បីធានានូវប្រសិទ្ធភាពនៃការអនុវត្តបទប្បញ្ញាត្តិជាធរមាន ន.អ.ប បានកោះអញ្ជើញជាសាធារណៈនូវម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យទាំង២ខាងលើ ឱ្យមកដាក់ពាក្យស្នើសុំអាជ្ញាបណ្ណ ក្នុងរយៈពេលមិនលើសពី១៥ថ្ងៃ យ៉ាងយូរជាកំហិត ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ តទៅ។ «ក្នុងករណីក្រុមហ៊ុន នៅតែបន្តគេចវេះមិនអនុវត្តតាមការណែនាំនេះ ន.អ.ប នឹងចាត់វិធានតឹងរ៉ឹងតាមផ្លូវច្បាប់»។ នេះជាការព្រមានរបស់ ន.អ.ប ដោយសង្ឃឹមក្រុមទាំងពីរនេះ នឹងមកបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៕  
និយ័តករអាជីវកម្មអចលនវត្ថុ និងបញ្ចាំ (ន.អ.ប) ទុកពេល១៥ថ្ងៃដល់ក្រុមហ៊ុន ក្រុមហ៊ុន ស៊ីប៊ី រៀល អ៊ីស្ទេត ឯ.ក និងក្រុមហ៊ុន ជេខេ ប្រផឹធី ឯ.ក ឱ្យមកពាក្យសុំអាជ្ញាបណ្ណ។ ការកំណត់នេះ គឺគិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា តទៅ។ បើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ ន.អ.ប ក្នុងករណីក្រុមហ៊ុនទាំង២នេះ នៅតែគេចវេះតាមការណែនាំនេះ នឹងរងការអនុវត្តតាមច្បាប់។
  ប្រជាជនអុីស្រាអែលរាប់ម៉ឺននាក់ នៅថ្ងៃទី១ និងថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា រាប់ម៉ឺននាក់ បានចេញតវ៉ានៅទីក្រុង Tel Aviv និងក្រុងផ្សេងទៀត ដ្បិតមិនពេញចិត្តរដ្ឋាភិបាលជុំវិញចំណាត់ការជាមួយក្រុមហាម៉ាស។ បាតុករ បានទាមទារឱ្យមានបទឈប់បាញ់ ដើម្បីនាំចំណាប់ខ្មាំងដែលនៅសល់ត្រលប់ទៅផ្ទះវិញ។    លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអុីស្រាអែល នៅតែមានទំនុកចិត្ត ក្នុងការតាមកម្ទេចក្រុមហាម៉ាសឱ្យអស់ពីតំបន់កាហ្សា និងបដិសេធទទួលកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដំណាក់កាលដំបូងដែលមានរយៈពេល ៤២ថ្ងៃ។    «បើកងកម្លាំងការពារអុីស្រាអែល ដកទ័ពចេញតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលដំបូង ដើម្បីជួយសង្រ្គោះចំណាប់ខ្មាំង អុីស្រាអែល នឹងមិនអាចត្រលប់ទៅវិញបានទេ។ ដូចនេះ ហាម៉ាស នឹងអាចបំពាក់អាវុធឡើងវិញ រៀបចំខ្លួន និងបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារដូចថ្ងៃ៧ ខែតុលាជាថ្មី»។ សារព័ត៌មាន the Times of Israel បានស្រង់សម្តីលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។    ស្របពេលកងកម្លាំងអុីស្រាអែល កំពុងមានវត្តមាននៅតំបន់ភាគខាងត្បូងកាហ្សាស្រាប់ លោក នាយករដ្ឋមន្រ្តី ចង់ឱ្យគ្រប់គ្រងច្រក Philadelphi ដែលមានប្រវែង១៤គីឡូម៉ែត្រ និងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនរវាងកាហ្សា និងអេហ្ស៊ីប។ ដោយចាត់ទុកជាផ្លូវដង្ហើមរបស់ក្រុមហាម៉ាស លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានពន្យល់ថា ច្រក Philadelphi ជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនអាវុធរបស់ក្រុមប្រដាប់អាវុធ។    នាយករដ្ឋមន្រ្តីអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ពន្យល់ពីច្រក Philadelphi ដែលអុីស្រាអែលចាត់ទុកជាច្រកសម្រាប់ដឹកអាវុធរបស់ក្រុមហាម៉ាស នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។ រូបភាព AFP   បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែល នៅពេលកងកម្លាំងអុីស្រាអែលគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែននេះបាន ការវាយប្រហារដូចព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា នឹងលែងមានទៀតហើយ ដ្បិតក្រុមហាម៉ាស ត្រូវបានខ្ទប់ដណ្តើមជាស្រេច។    នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ មិនបានចាត់ទុកការការស្លាប់ចំណាប់ខ្មាំងទាំង៦ ជាការទទួលខុសត្រូវរបស់លោកឡើយ ព្រោះវាជាកំហុសរបស់ក្រុមហាម៉ាស។ ជាមួយការសុំទោសក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះចំពោះអាចជួយសង្រ្គោះចំណាប់ខ្មាំងទាន់ពេល មេដឹកនាំវ័យ ៧៤ឆ្នាំ បានសន្យាបញ្ចប់ប្រតិបត្តិការយោធានៅតំបន់កាហ្សា លុះត្រាតែក្រុមហាម៉ាស លែងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងទឹកដីនេះទៀត។    លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ក៏រងសម្ពាធពីសហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរចំពោះការស្លាប់របស់ចំណាប់ខ្មាំងចុងក្រោយនេះ ដោយលោក ចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក បានចោទថា រដ្ឋាភិបាលអុីស្រាអែល ធ្វើមិនទាន់បានល្អគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់។ អង់គ្លេស បានអះអាងថា ខ្លួននឹងព្យួរការនាំចេញអាវុធទៅអុីស្រាអែលមួយចំនួន ក្រោមហេតុផលបារម្ភពីការបំពានច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ។    យ៉ាងណាមិញ លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានការពារថា លោកខ្វល់ពីចំណាប់ខ្មាំងជាងនរណាទាំងអស់ បើទោះប្រជាជនបាតុកម្មមិនពេញចិត្ត និងមានប្រតិកម្មពីប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តក៏ដោយ។    «គ្មាននរណាម្នាក់ ប្តេជ្ញាចំពោះការរំដោះចំណាប់ខ្មាំងខ្លាំងជាងខ្ញុំនោះទេ។ គ្មាននរណាអាចបង្រៀនខ្ញុំលើរឿងនេះបានដែរ»។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអុីស្រាអែល បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។    ពេលនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ កំពុងស្ថិតលើដំណាក់កាលវិវដ្តមួយថ្មី ស្របពេលអាម៉េរិក កំពុងធ្វើការជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់មានអេហ្ស៊ីប និងកាតា។ លោក បៃឌិន នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នកចរចាកំពុងតែជិតដល់ពេលបញ្ចប់សំណើចុងក្រោយ សម្រាប់បង្ហាញក្រុមហាម៉ាស និងអុីស្រាអែល។   នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហាម៉ាស បានចាប់ចំណាប់ខ្មាំងប្រមាណ ២៥០នាក់។ តាមការបញ្ជាក់របស់យោធាអុីស្រាអែល មកទល់ពេលនេះ ចំណាប់ខ្មាំងដែលមាននៅក្នុងដៃក្រុមហាម៉ាស មានចំនួន ៩៧នាក់។    ពាក់ព័ន្ធនឹងចំណាប់ខ្មាំង ក្រុមហាម៉ាស បានដាក់ចេញការព្រមានថ្មីសម្រាប់អុីស្រាអែល។ តាមការប្រកាសរបស់ លោក Abu Ubaida អ្នកនាំពាក្យកងពល al-Qassam របស់ក្រុមហាម៉ាស ដែលបានដាក់ចេញការណែនាំថ្មីទៅកាន់កងការពារចំណាប់ខ្មាំង ប្រសិនបើអុីស្រាអែល បន្តដាក់សម្ពាធយោធា ក្រុមគ្រួសារចំណាប់ខ្មាំង មានតែទទួលបានសាកសពប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ក្រុមហាម៉ាស ក៏បានចេញផ្សាយវីដេអូ ចំណាប់ខ្មាំងម្នាក់ មុនពេលត្រូវបានសម្លាប់ថែមទៀត៕ 
ទោះរងសម្ពាធពីប្រជាជនជាច្រើនម៉ឺននាក់ដែលបានចេញតវ៉ាទាមទារឱ្យមានការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំង នាយករដ្ឋមន្រ្តីអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នៅតែប្តេជ្ញាបន្តតាមប្រមាញ់ក្រុមហាម៉ាសឱ្យអស់ចេញពីតំបន់កាហ្សា។ លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើក្រុមហាម៉ាស បន្តមានវត្តមាននៅតំបន់ក្បែរខាង ព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា នឹងកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត។
  មានប្រសាសន៍នៅក្នុងពិធីប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាយ សំអាល់ បានអំណរគុណ ចំពោះក្រុមការងារ ដែលបានចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហានាពេលកន្លងមកហើយ ។ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានចាត់ទុកថា បណ្ណកម្មសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យនេះ គឺជាទ្រព្យដ៏ថ្លៃថ្លាសម្រាប់អតិថិជន របស់អតីត បុរី វី អាយ ភី ខេត្តព្រះសីហនុ និងជាការចូលរួមផ្តល់នូវសុវត្ថិភាពផ្លូវច្បាប់ និងសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។   ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាយ សំអាល់ បញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖«ក្រសួង ក៏នៅតែបន្តជួយសម្របសម្រួល ដោះស្រាយជាបន្តបន្ទាប់ រហូតបញ្ចប់ការងារទាំងស្រុង។»។ ទន្ទឹមនឹងនេះលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏លើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ បន្តសហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ក្នុងការរៀបចំលក្ខន្តិកនៃការរស់នៅ សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ ការប្រមូលសំរាម ទឹក និងភ្លើង ដើម្បីប្រែក្លាយទីកន្លែងរស់នៅ ឱ្យទៅជាភូមិឋានក្សេមក្សាន្ត និងទ្រនំសុភមង្គល។   សូមជម្រាបថា រាជរដ្ឋាភិបាល បានបង្កើតក្រុងកំពង់សោម ដោយបានកំណត់ឃុំចំនួន៥ ពីស្រុកព្រៃនប់ គឺឃុំរាម, បិតត្រាំង, អូរឧកញ៉ាហេង, បឹងតាព្រហ្ម និងសង្កាត់អូរជ្រៅ។ ក្រុងកំពង់សោម នៃខេត្តព្រះសីហនុ មានសង្កាត់ចំនួន៥ គឺសង្កាត់រាម, បិតត្រាំង, អូរឧកញ៉ាហេង, បឹងតាព្រហ្ម និងសង្កាត់អូរជ្រៅ ដោយសង្កាត់រាម គឺជាទីតាំងរដ្ឋបាលក្រុងកំពង់សោម៕
កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហាកន្លងទៅ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ សាយ សំអាល់ បានប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុជូនអតិថិជនអតីត បុរី វី អាយ ភី ខេត្តព្រះសីហនុ។ អតីតបុរី វី អាយ ភី ដែលមានទីតាំងនៅភូមិអូរតាសេក ឃុំអូរឧកញ៉ាហេង ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាល កាត់ចូលក្នុងក្រុងកំពង់សោម តាមរយៈអនុក្រឹត ដែលចុះហត្ថលេខាដោយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា។
ថ្មីៗនេះ កីឡាការិនី ស្រួង ភាវី បានចួលរួមការប្រកួតកីឡាប៊ីយ៉ាការ៉ុប ៣បាំងលំដាប់ពិភពលោក នៅប្រទេសវៀតណាម ដោយធ្លាក់ត្រឹមវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ខកឱកាសទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ម្ចាស់មេដាយមាសស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ ឆ្លៀងមកទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីបន្តការងារសប្បុរសធម៌របស់ខ្លួន។   ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ភាវី ដែលប្រើប្រាស់ថវិកាផ្ទាល់ដើម្បីដំណើរការការងារសប្បុរសធម៌របស់ខ្លួន នឹងផ្តល់ប្រាក់ខែឱលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ នៅសាលាបឋមសិក្សាកំពង់ក្របី ភូមិអូរចំរេះ ឃុំបាក់ស្នា ស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ ដើម្បីចាត់ចែងដល់ក្មេងៗស្ថិតក្នុងគ្រួសារក្រីក្រ លើការហូបចុក និង បន្តការសិក្សា។  «ប្រាក់ឧបត្តម្ភប្រចាំខែ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់ក្មេងៗមានជំងឺផ្សេងៗ ជាពិសេសអាហារហូបចុក ព្រោះពួកគេខ្វះអាហាអាហារូបត្ថម្ភច្រើន។ សម្រាប់សម្ភារសិក្សា និងថ្លៃចំណាយមួយចំនួនសុទ្ធតែផ្តល់ជូនគ្រប់គ្រាន់។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ ភាវី មុនបន្ថែមថាខ្ញុំប្រើប្រាស់ថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនទាំងអស់ ដែលបានពីការប្រកួតកីឡាប៊ីយ៉ាការ៉ុប និងចំណូលផ្សេងៗ ដើម្បីធ្វើសប្បុរសធម៌។   កីឡាការិនីដែលបានសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីនៅទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង បានរៀបរាប់ពីការមើលឃើភាពលំបាកវេទនារបស់ពលរដ្ឋនៅតាមទីជនបទដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំឃើញពលរដ្ឋខ្មែរក្រលំបាកវេទនាផ្ទាល់នឹងភ្នែក ហើយទាំងនេះធ្វើឱ្យខ្ញុំឈឺចាប់ និងពិបាកភ្នែកមើល។ អ្វីទាំងអស់នេះហើយ បានជំរុញឱ្យខ្ញុំរួមចំណែកជួយពួកគេតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ហើយអ្វីទាំងអស់នេះកើតចេញពីការស្រឡាញ់ប្រទេសជាតិខ្ញុំ ប្រជាជនខ្ញុំ តាមលទ្ធភាពដែលខ្ញុំធ្វើបាន។   រវល់នឹងការងារសម្បុរសធម៌នៅប្រទេសកំណើត កីឡាការិនី មកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំរូបនេះ ទទួលស្គាល់ថាបានធ្វើឱ្យទឹកដៃប្រកួតរបស់ខ្លួនធ្លាក់ចុះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ភាវី ប្តេជ្ញាពង្រឹងការហ្វឹកហាត់ឱខ្លាំងក្លាឡើងវិញ ដើម្បីសមត្ថភាពការប្រកួត ខណៈខ្លួនក៏រងការរិះគន់ពីអ្នកគាំទ្រនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងផងដែរក្រោយរបូតឱកាសច្រើនលើកនៅរយៈពេលចុងក្រោយ។ ម្ចាស់ជើងឯកពិភពលោករូបនេះ អះអាងថា ពាក្យស្ដីបន្ទោសមួយចំនូននៅកូរ៉េខាងត្បូង ដោយសារពួកគាត់ចង់ឱ្យខ្លួនខ្លាំងដូចមុន៕
«ឃើញភាពក្រលំបាករបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ធ្វើឱ្យខ្ញុំឈឺចាប់ និងពិបាកភ្នែកមើល»។ នេះជាការអះអាងរបស់អ្នកនាង ស្រួង ភាវី កីឡាការិនីប៊ីយ៉ាការ៉ុម ដែលអ្វីទាំងអស់នេះបានជំរុញចិត្តម្ចាស់មេដាយមាសស៊ីហ្គេមរបស់កម្ពុជារូបនេះ ធ្វើសប្បុរសធម៌ ដើម្បីជួយដល់ពលរដ្ឋក្រខ្សត់មួយចំនួន ជាពិសេសការអប់រំ នៅទីជនបទដាច់ស្រយ៉ាល។
រឿងរ៉ាវអក្សរសិល្ប៍ និងប្រវត្តិសាស្ដ្រមួយចំនួន បានបង្ហាញថាពីជំនាន់មុន ដូចជាសម័យអង្គរ សម័យអាណានិគមបារាំងជាដើម អ្នកហាត់ក្បាច់គុន ឬ អ្នកគុននិយមខ្មែរជាដើម សុទ្ធតែចេះមន្ដអាគមន៍គួបផ្សំគ្នា។ ជាឧទាហរណ៍ រឿងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ រឿងក្រលាហោមគង់ អាចារ្យស្វា អាចារ្យយី និង ពោធ៍កំបោ ជាដើម។   លោក ពក សំអេង ក៏បានអះអាងថា តាមការដំណាលប្រាប់ពីព្រឹទ្ធាចារ្យគុន ដែលមានវ័យចាស់ និងគ្រូគុនមួយចំនួនបញ្ជាក់ថា អ្នកហាត់ក្បាច់គុនខ្មែរជំនាន់ដើម សុទ្ធតែចេះមន្ដអាគមន៍ ជាពិសេសអ្នកទាំងនោះមានអថ័នការពារខ្លួន។ ក្បាច់គុនអាចជួយការពារខ្លួនពីរបស់ខាងក្រៅ ដូចជាការវាយប្រហារដោយដៃ ឬអាវុធជាដើម។ ប៉ុន្ដែក្បាច់គុន មិនអាចជួយការពារពីការធ្វើមន្ដអាគមន៍ផ្សេងៗបានទេ។ ដូច្នេះ អ្នកគុននិយមខ្មែរកាលពីជំនាន់នោះ ត្រូវចេះទាំងក្បាច់គុន និងមន្ដអាគមន៍គួបផ្សំគ្នា។ នេះ បើតាមការពន្យល់របស់ លោក សំអេង។   គ្រូគុនល្បុក្កតោរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ ឮពីលោកគ្រូចាស់ៗ ដែលខ្ញុំបានហាត់រៀនមក គាត់ថាអ្នកចេះក្បាច់គុន គឺសុទ្ធតែមានអថ័នការពារខ្លួន ផ្សេងៗពីគ្នា ដូចជា៖ ស្បែកគង់ មហាទម្ងន់ មហាសំកាំង និងមហារំអិល ជាដើម។ ពីដើម ចាស់ៗហាត់ក្បាច់គុន ត្រូវចេះគួបផ្សំជាមួយមន្ដអាគមន៍។ ក្បាច់គុន យើងសម្រាប់ការពារខាងក្រៅ ប៉ុន្ដែសម្រាប់ផ្លូវក្នុង ដែលយើងត្រូវការពារផ្សេងៗ យើង ត្រូវការមានផ្សំគ្នា។ ដើម្បីយើង ការពារខ្លួនយើងបាន ហើយជួនកាលគេអ្នកចេះដែរ វាជាប្រៀបមួយសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែង។»   ដោយឡែកមុនពេល ក្បាច់គុនត្រូវបានអភិវឌ្ឍឲ្យទៅជាកីឡា ពោលគឺមុនឆ្នាំ១៩៦០ ក្បាច់គុន ត្រូវបានអ្នកគុននិយមពីសម័យនោះ យកមកប្រកួតវាយស្លាប់រស់ដាក់មឈូស។ លោក ពក សំអេង បានប្រាប់បន្ថែមថា ការវាយគ្នានៅសម័យនោះ មិនមានភាពស្មើគ្នាទេ និងមិនមានបទបញ្ជារត្រឹមត្រូវទេ ដោយគ្រាន់តែសន្មតឲ្យភាគីសងខាង និងអ្នកភូមិចូលរួមទស្សនាទទួលដឹងឮប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ អ្នក ដែលមានមន្ដអាគមន៍ផ្លូវក្នុងខ្ពស់ជាង នឹងមានប្រៀបជាងភាគីខ្សោយជាង។   «ពីបុរាណមក គេណាត់គ្នាដើម្បីសាកគ្នា។ ឧទាហរណ៍ នៅភូមិនេះ គឺមានអ្នកខ្លាំងម្នាក់ ហើយអ្នកភូមិមកពីក្រៅអ្នកខ្លាំងម្នាក់ទៀត មកប្រកួតគ្នា។ ការប្រកួតសម័យដើម មិនមានអាជ្ញាកណ្ដាលទេ គឺប្រកួតស្លាប់រស់ យកឈ្នះចាញ់ គឺវាយដាក់មឈូស។»។ លោក ពក សំអេង បានប្រាប់បែបនេះ។   ចំណែកជំនឿលើរឿងអថ័ន ជំនឿនេះ នៅតែមានបន្ដមកទល់បច្ចុប្បន្ន មិនមែនត្រឹមតែក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទេ។ លោក សំអេង បានប្រាប់ពីបទពិសោធន៍មួយ ដែលរូបលោកធ្លាប់ទៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី អ្នករៀបចំកម្មវិធីប្រកួត ក៏មានគ្រូរៀបចំពិធីទាក់ទងទៅនឹងមន្ដអាគមន៍នេះដែរ។ គ្រូគុនល្បុក្កតោរូបនេះ បញ្ជាក់ថា ការធ្វើដូច្នេះ គឺគេចង់បន្សាបរាល់មន្ដអាគមន៍ផ្លូវក្នុង ឬអថ័នទាំងអស់ ដើម្បីឲ្យមានភាពស្មើក្នុងការប្រកួតលើសង្វៀន។   គ្រូគុនល្បុក្កតោរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ជាធម្មតា អ្នករៀបចំសង្វៀន គេមានគ្រូធំមួយសម្រាប់ប្រសិទ្ធីស្រាយមន្ដអាគមន៍ ព្រោះពេលយើងឡើងទៅមន្ដអាគមន៍យើងមាន ក៏សាបដែរ ដោយសារគេមានគ្រូធំមួយ សម្រាប់រៀបចំ។ មិនមែនមានតែខ្មែរយើងទេ សូម្បីនៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏គេរៀបចំបែបនេះដែរ។ កាលណាគេ រៀបចំប្រកួតអ៊ីចឹងទៅ គេមានគ្រូធំមួយសម្រាប់ធ្វើពិធី បន្សាបកុំឲ្យមាន មន្ដអាគមន៍នោះ នាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ ដល់គូប្រកួត។ អ៊ីចឹងពេលយើងមានមន្ដអាគមន៍អីក៏ដោយឲ្យតែឡើងទៅ គឺសាបហើយ។»៕
ជំនឿលើរឿងមន្ដអាគមន៍ និងលើអរូបិយ៍ក្នុងសង្គមខ្មែរ មានតាំងពីសម័យបុរាណ ហើយបន្ដដល់បច្ចុប្បន្ន។ លោក ពក សំអេង គ្រូបង្វឹកនៃសាលាក្បាច់គុនល្បុក្កតោស្រីជ័យដំរីសាមពាន់ អះអាងថាអ្នកគុននិយមពីជំនាន់មុនភាគច្រើន ចេះទាំងក្បាច់គុន និងមន្ដអាគមន៍គួបផ្សំគ្នា។
  តួកគីបានដាក់ពាក្យចូលរួមជាមួយ BRICS កាលពីប៉ុន្មានខែមុន ខណៈមានការខកចិត្តក្នុងការចូលរួមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដែលខិតខំប្រឹងប្រែងអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ដោយមើលមិនឃើញពីក្តីរំពឹងក្នុងការចូលជាមួយប្លុកនេះ។   រដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតីតួកគី លោក Recep Tayyip Erdogan បានយល់ថា ភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់ពិភពលោក កំពុងផ្លាស់ប្តូរឆ្ងាយពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាអឺរ៉ុប។    ទន្ទឹមនេះ ជំហរតួកគីចូលរួមជាមួយក្រុម BRICS បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីគោលដៅរបស់ប្រទេសនេះដែលចង់បង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រប់ភាគីនៅក្នុងពិភពលោកពហុប៉ូល ខណៈខ្លួននៅតែបំពេញកាតព្វកិច្ចក្នុងនាមជាសមាជិកសំខាន់របស់អង្គការណាតូ។   អតីតអ្នកការទូតតួកគីបានប្រាប់ទស្សនាវដ្តីអាម៉េរិក Newsweek ថា ការផ្លាស់ប្តូរជំហរដើម្បីចូលរួមជាមួយ BRICS ក្រោយពីមានការខកចិត្តជាមួយលោកខាងលិច និងសហភាពអឺរ៉ុប។    លោក Sinan Ülgen ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានក្រុមស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានសិក្សាគោលនយោបាយ EDAM មានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល ប្រាប់ Bloomberg ថា ៖« នេះមិនមែនជាយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ទីក្រុងអង់ការ៉ា ដើម្បីជំនួសប្រទេសលោកខាងលិចនោះទេ ប៉ុន្តែជាយុទ្ធសាស្រ្តដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចមិនមែនលោកខាងលិច នៅពេលដែលឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិកកំពុងចុះខ្សោយ»។    រស្ស៊ីជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំ BRICS នៅឆ្នាំ២០២៤។ តួកគី មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី។ តួកគីកំពុងព្យាយាមយ៉ាងសកម្មក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីចំពោះការលុកលុយរបស់រុស្ស៊ីឆ្នាំ២០២២ លើអ៊ុយក្រែន និងបានរៀបចំការចរចាកម្រិតខ្ពស់ជាច្រើនរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ បច្ចុប្បន្ន តួកគីជាសមាជិកណាតូតែមួយគត់មានភាពស្អិតរមួតជាមួយរុស្ស៊ី។   គួរបញ្ជាក់ថា BRICS ជាអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលមានសមាជិកសំខាន់ៗចំនួន៥ មាន ប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ចិន និងអាហ្រ្វិកខាងត្បូង ដែលឈ្មោះរបស់អង្គការនេះ ជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃអក្សរដំបូងនៃឈ្មោះភាសាអង់គ្លេសនៃប្រទេសទាំង៥។ កាលពីដើមឆ្នាំនេះ អ៊ីរ៉ង់ អេហ្ស៊ីប អេត្យូពី និងអេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួមបានចូលរួមជាសមាជិកផ្លូវការជាមួយ BRICS ដោយបង្កើនចំនួនសមាជិកនៃប្លុកនេះដល់ ៩ប្រទេស។   អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានប្រកាសថាខ្លួនកំពុងពិចារណាចូលរួមក្រុមសេដ្ឋកិច្ចមួយនេះ ខណៈថៃ និងម៉ាឡេស៊ី បង្ហាញពីបំណងចូលក្រុម BRICS ។ អាស៊ែបៃហ្សង់នៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា បានដាក់ពាក្យជាផ្លូវការដើម្បីចូលរួមប្លុកសេដ្ឋកិច្ច BRICS ដែរ៕ 
តួកគីដែលជាសមាជិកអង្គការណាតូ បានដាក់ពាក្យជាផ្លូវការចូលរួមជាមួយក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនថ្មី BRICS។ ការបង្ហាញបំណងចូលជាមួយប្លុកនេះ ដោយសារទីក្រុងអង់ការ៉ា មានការខកចិត្តក្នុងការចូលរួមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប ស្របពេលប្រទេសនេះចង់ពង្រីកទំនាក់ទំនងថ្មី។
  អនុក្រឹត្យដែលចេញដោយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា បានអះអាងពីការបង្កើ គ.ធ.ខ គឺសម្រាប់ធានាប្រសិទ្ធភាព និរន្តភាព និងបរិយាបន្ន ពាក់ព័ន្ធនឹងអាជីវកម្មខ្សាច់។ ចំពោះតួនាទីរបស់ គ.ធ.ខ វិញ ក្នុងអនុក្រឹត្យបានចែងយ៉ាងច្បាស់ថា៖ «គ.ធ.ខ ត្រួតពិនិត្យនិងតាមដានការធ្វើអាជីវកម្មធនធានខ្សាច់ពាក់ព័ន្ធនឹងធនធានទឹក និងបច្ចកទេសបូមខ្សាច់ ស្របតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសជលវិទ្យានិងជលគតិ»។    ជាមួយគ្នានេះ គ.ធ.ខ មានសិទ្ធិផ្តល់អនុសាសន៍ ដល់ក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល ដើម្បីចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ក្នុងករណីមានភាពអនាធិបតេយ្យ ឬការបូមខ្សាច់ខុសបច្ចេកទេស។ ចំណែក ប្រភពធនធានរបស់ គ.ធ.ខគឺថវិកាជាតិ ដែលជាកញ្ចប់ថវិកាក្នុងក្របខ័ណ្ឌថវិកាប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយម។    កន្លងមកលោក អ៊ឹង ឌីប៉ូឡា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានធនធានរ៉ែ បានអះអាងថា រាល់ការផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណបូមខ្សាច់ ឱ្យក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ អ្នកជំនាញនៃក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គមសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងមត់ចត់។ លើសពីនេះទៀត ក្រសួងក៏បានរៀបចំវេទិកាសាធារណៈ ជាមួយពលរដ្ឋនៅតំបន់អាជីវកម្មនេះដែរ។    អំឡុងឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួងបានចេញអាជ្ញាបណ្ណអាជីវកម្មបូមខ្សាច់ចំនួន ៤៩ សម្រាប់ទន្លេមេគង្គ និងទន្លេបាសាក់ ដល់ក្រុមហ៊ុនចំនួន ៤៩ ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរ៕ 
រដ្ឋាភិបាលសម្រេចបង្កើតគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងធនធានខ្សាច់ (គ.ធ.ខ) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងតាមដានការធ្វើអាជីវកម្មធនធានខ្សាច់។ គណៈកម្មការធិការនេះ គឺមាន លោក ថោ ជេដ្ឋា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ជាប្រធាន។
តាមរយៈវីដេអូឯកសារស្ដីពី «ការងារអភិរក្សធនធានជលផលបាតសមុទ្រនៅតំបន់កោះអាចម៍សេះ» ដែលចេញផ្សាយដោយក្រសួងកសិកម្ម នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា កញ្ញា ថាប់ រចនា នាយកប្រតិបត្តិ នៃអង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជា បានលើកឡើងថា សំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិត គឺជាកន្លែងលាក់ខ្លួន និងការពារសុវត្ថិភាពដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់មច្ឆា និងធនធានជលផលផ្សេងទៀត។ លើសពីនោះ វាក៏មានតួនាទីចម្រោះគុណភាពទឹក និងបង្កើតជាចំណីអាហារដល់ជីវៈចម្រុះក្រោមសមុទ្រផងដែរ។     លោក ខូវ គួង អនុប្រធានរដ្ឋបាលជលផល បានបន្ថែមថា រដ្ឋបាលជលផល និងបន្តសហការជាមួយ MCC ដើម្បីពង្រាយសំណង់នេះឱ្យបាន៥០០ដុំ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ សម្រាប់ខេត្តកែប និងបន្តពង្រីកទៅកាន់ខេត្តកំពត ព្រះសីហនុ និងកោះកុងថែមទៀត ដើម្បីស្ដារធនធានជលផលក្នុងសមុទ្រឱ្យមាននិរន្តភាព ជាប្រយោជន៍នាពេលអនាគត។    លោក និយាយដូច្នេះថា៖«នៅទីនេះ (កោះអាចម៍សេះ) មានជីវចម្រុះសម្បូរបែបដូចជា រុក្ខជាតិ គ្រំ និងកូនត្រីជាច្រើន បានមកជ្រក និងតោងជុំវិញសំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិតនេះ។ ហេតុនេះវាពិតជាបានបង្ហាញថា សំណង់នេះ បានដើរតួនាទីសំខាន់ជាជម្រកសម្រាប់មច្ឆាជាតិពិតមែន»៕   ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ  ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ  ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ   
រដ្ឋបាលជលផល នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានសហការជាមួយអង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជា (MMC) ពង្រាយសំណង់ជម្រកសិប្បនិម្មិតជាង២០០ដុំ ទៅក្នុងបាតសមុទ្រ ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្រ្តកោះអាចម៍សេះ ខេត្តកែប។ សកម្មភាពនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលដៅស្ដារឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី នៅក្នុងតំបន់នេះ សម្រាប់ផ្ដល់ជម្រកដ៏សុខសាន្តដល់ត្រី និងសត្វដទៃទៀត។
កីឡាករវ័យ ៣៧ឆ្នាំ បានបង្ហាញខ្លួនជាមួយនឹងក្រុមជម្រើសជាតិអ៊ុយរូហ្គាយចំនួន ១៤២លើក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៧។ Suarez ក៏បានក្លាយកីឡាករដ៏សំខាន់នៅក្នុងក្រុមអ៊ុយរូហ្គាយ អំឡុងការប្រកួត FIFA World Cup ឆ្នាំ ២០១០ ដោយកាលនោះ ក្រុមបានឡើងដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ក្រុមអ៊ុយរូហ្គាយដណ្តើមពានរង្វាន់ Copa America។   ខណៈពេលក្រុមអ៊ុយរូហ្គាយកំពុងតែត្រៀមខ្លួន សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ FIFA World Cup 2026 តំបន់អាម៉េរិកខាងត្បូង ខ្សែប្រយុទ្ធក្រុម Inter Miami បានលើកឡើងថាការប្រកួតរវាងក្រុម អ៊ុយរូហ្គាយ ទល់នឹងក្រុមប៉ារ៉ាហ្គាយ នឹងក្លាយជាការបង្ហាញខ្លួនចុងក្រោយរបស់គេជាមួយជម្រើសជាតិ។   «ការប្រកួតនៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា នឹងក្លាយជាការប្រកួតចុងក្រោយរបស់ខ្ញុំជាមួយនឹងក្រុមជម្រើសជាតិ។ តាមពិតទៅ វាគឺជាការសម្រេចចិត្តចូលនិវត្តន៍របស់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំមិនបានចូលនិវត្តន៍ដោយសារតែរបួស ឬក៏ពួកគេឈប់ត្រូវការខ្ញុំនោះទេ ឬក៏ហេតុផលអ្វីផ្សេងទៀតនោះទេ[]។»។ Suarez បាននិយាយបែបនេះ លាយឡំជាមួយទឹកមុខសោកសៅ ស្ថិតក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនការប្រកួត។   អតីតកីឡាករក្រុម Barcelona បានបន្ថែមថា ការសម្រេចចិត្តចូលនិវត្តន៍ពីក្រុមជម្រើសជាតិរបស់គេ គឺជារឿងដែលពិបាកបំផុតមួយ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវតែសម្រេចចិត្ត ក្រោយការគិតពិចារណារយៈពេលជាយូរួចមក។ Suarez បានបញ្ជាក់ថាការចាកចេញរបស់គេ នឹងផ្តល់ឱកាសដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ សម្រាប់ជួយដល់ក្រុមជម្រើសជាតិ ហើយការលះបង់បែបនេះ នឹងក្លាយជាការជួយដល់ក្រុមជម្រើសជាតិដូចគ្នា។   កាលពីខែកក្កដា កីឡាករវ័យ ៣៧ឆ្នាំ ក៏បានបង្ហាញខ្លួនលេងឱ្យក្រុមជម្រើសជាតិអ៊ុយរូហ្គាយ ក្នុងពានរង្វាន់ Copa America ឆ្នាំ ២០២៤។ អ៊ុយរូហ្គាយទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ពីការប្រកួត ដោយយកឈ្នះលើក្រុមកាណាដា វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ហើយការប្រកួតនោះ ខ្សែប្រយុទ្ធ Luis Suarez រកបានគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះដល់ក្រុម។   គួរបញ្ជាក់ថាក្រោយចូលនិវត្តន៍ពីជម្រើសជាតិ Suarez នឹងត្រូវបន្តប្រកបអាជីពលេងឱ្យក្លិប Inter Miami ស្ថិតក្នុងប្រទេសអាម៉េរិក ជាមួយនឹងមិត្តរួមក្រុម Lionel Messi ដែលជាមិត្តភក្កិដ៏ជិតស្និទ្ធិមួយរូបកាលលេងនៅក្លិប Barcelona។ Suarez ក៏ធ្លាប់បាននិយាយដែរថា ក្លិប Inter Miami ស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌ Major League Soccer នឹងក្លាយជាក្លិបចុងក្រោយរបស់គេ ក្នុងអាជីពបាល់ទាត់៕
កីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធ Luis Suarez បានប្រកាសចូលនិវត្តន៍ពីការប្រកួតអន្តរជាតិជាមួយនឹងក្រុមជម្រើសជាតិអ៊ុយរូហ្គាយ នាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ក្រោយពេលរួមរស់អស់រយៈពេល ១៧ឆ្នាំ និងក្នុងនាមជាកីឡាករស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីច្រើនជាងគេបង្អស់ក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិចំនួន ៦៩គ្រាប់។
  លោក យ៉ូណេហ្សាវ៉ា អាត់ស៊ូស៊ី ប្រធានការិយាល័យកុងស៊ុលជប៉ុននៅខេត្តសៀមរាប បាននិយាយថា រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន និងកម្ពុជាបានសហការគ្នាយ៉ាងស្អិតល្មួតក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានរួមចំណែកអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាល, វប្បធម៌, ទឹកស្អាត។    ក្រៅពីលើកឡើងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អរវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងជប៉ុន លោក យ៉ូណេហ្សាវ៉ា បាននិយាយប្រាប់ថា ជនជាតិជប៉ុនប្រមាណជាជិត៣០០នាក់បាន និងកំពុងរស់នៅ និងប្រកបរបររកស៊ីនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។    សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក លោក យ៉ូណេហ្សាវ៉ា អាត់ស៊ូស៊ី ប្រធានការិយាល័យកុងស៊ុលជប៉ុនខេត្តសៀមរាបនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជដូចតទៅ៖    
សៀមរាប៖ តើកុងស៊ុលជប៉ុនផ្តល់សេវាអ្វីខ្លះដល់ជនជាតិជប៉ុន និងខ្មែរនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប បន្ទាប់មានជ័យ ឧត្តមានជ័យ ព្រះវិហារ និងកំពង់ធំ? តើមានប្រជាជនជប៉ុនចំនួនប៉ុន្មាននាក់ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប និងខេត្តនៅជុំវិញខេត្តសៀមរាប។
      CHRC ថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំង លើការចោទប្រកាន់របស់ APHR ហើយទុកសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការនេះ មានចេតនាគាំទ្រអំពើឧក្រិដ្ឋ ហើយសរសេរចំណងជើងលើសេចក្តីបំភ្លឺរបស់ខ្លួនថា «ការប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ មិនមែនជាការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សទេ»។   តាមសេចក្តីបំភ្លឺចុះថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានលើកឡើងថា APHR  មិនមែនជាតំណាងឱ្យស្ថាប័ន ឬជាផ្នែកណាមួយនៃយន្តការរបស់អាស៊ាននោះឡើយ ហើយបន្ថែមថា អង្គការមួយនេះ មានចំណេះដឹងតិចតួច អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រពៃណី វប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់ សាសនា ច្បាប់ជាតិនិងអន្តរជាតិ។   «អង្គការមួយនេះ បានបំផ្លើសនិងធ្វើសកម្មភាព ដោយគ្មានការអៀនខ្មាស់ ព្រមទាំងដើរតួជាចៅក្រមជ្រៀតជ្រែក លើកិច្ចការផ្ទៃក្នុងនៃរដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ ក្នុងគោលដៅនយោបាយតែប៉ុណ្ណោះ»។ នេះបើតាមសេចក្តីបំភ្លឺរបស់ CHRC។   ស្ថាប័នជាតិដែលដឹកនាំដោយលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី កែវ រ៉េមី បានពន្យល់ពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ ពីការផ្សព្វផ្សាយដោយចេតនាទុច្ចរិតលើបញ្ហាព្រំដែន ប្រតិដ្ឋភស្តុតាង និងប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារផ្ដួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលមិនមែនជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិ និងសេរីភាពឡើយ។   ចំពោះការចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យមួយចំនួន CHRC អះអាងថាធ្វើឡើងផ្អែកលើភស្តុតាងជាក់ស្តែង ដោយបុគ្គលទាំងនោះ បានផ្សព្វផ្សាយការគំរាមកំហែង ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ក្នុងគោលបំណងញុះញង់មហាជនឱ្យធ្វើបដិវត្តន៍ពណ៌ និងប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សានានា ដើម្បីផ្ដួលរំលំរបបរាជានិយមនៅកម្ពុជា។    ការចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យ ពាក់ព័ន្ធគម្រោង CLV-DTA) នាពេលថ្មីៗនេះ CHRC បញ្ជាក់បន្ថែមបែបនេះ៖ «អាជ្ញាធរបានរកឃើញភស្តុតាងជាក់លាក់ ដូចជា កាំភ្លើងកែច្នៃ ដូ្រនភ្ជាប់ដោយគ្រាប់ផ្ទុះ និងអាវុធគ្រោះថ្នាក់ដទៃជាច្រើនទៀត។ ហេតុដូច្នេះអាជ្ញាធរគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីការចាប់ខ្លួន ដើម្បីរក្សាសន្តិសុខជាតិ សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងស្ថិរភាពនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា និងបន្តនីតិវិធីស្របតាមច្បាប់កម្ពុជា»។     ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ការឆ្លើយតបរបស់ CHRC ក៏បានអំពាវនាវ ដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ស្រាវជ្រាវ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានឱ្យបានហ្មត់ចត់ មុននឹងសម្តែងនូវមតិសន្និដ្ឋាន ទាក់ទងនឹងស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។    កាលពីថ្ងៃទី៣០ APHR បានរិះគន់កម្ពុជា ពីធ្វើទុក្ខបុកម្នេញឥតឈប់ឈរលើអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសកម្មជននៅកម្ពុជា ហើយភ្ជាប់ជាមួយនឹងករណីឃាត់ខ្លួនមនុស្សជាង០៤នាក់ ដែលទាក់ទិននឹងផែកការតវ៉ា លើគម្រោងCLV-DTA។ ព័ត៌មានឃាត់ខ្លួនមនុស្សប្រមាណ៩០នាក់នេះ Human Right Watch ក៏បានចេញផ្សាយដែរ។     យ៉ាងណាក៏ដោយ ករណីឃាត់នេះ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ពុំអាចសុំពីចំនួននៃការឃាត់ខ្លួនពី លោក ឆាយ គឹមខឿន អ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិបានឡើយ។ ទាក់ទិននឹងការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខកាលពីចុងខែសីហា រដ្ឋាភិបាលប្រកាសក្ដាប់បានព័ត៌មាន គម្រោងតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់ក្រុមនៅក្រៅប្រទេស ដែលជំរុញឱ្យអ្នកនៅក្រុមស្រុកផ្តួលរំលំតាមរយៈការបង្កហិង្សា តាមរយៈបង្កើតព័ត៌មានមិនពិត និងបំផុសព័ត៌មានមួយចំនួនពី CLV-DTA៕
ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRC) បដិសេធនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ ASEAN Parliamentarians for Human Rights (APHR) ដែលរិះគន់កម្ពុជាលើការឃាត់ខ្លួនមនុស្សមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងផែនការតវ៉ា លើគម្រោងសហប្រតិបត្តិការត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម (CLV-DTA) ។ CHRC ចាត់ទុកការរិះគន់ទាំងនេះ គ្មានព័ត៌មានមូលដ្ឋាន និងមានលក្ខណៈនយោបាយ ខណៈកម្មកម្ពុជាចាត់វិធានការលើអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើស។
ការលើកឡើងរបស់អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធ VFC បានធ្វើឡើង ក្រោយក្រុមបាល់ទះជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក្លាយជាជើងឯក ការប្រកួតដណ្តើមប្រាក់រង្វាន់ សម្តេចបវរធិបតី Sea V League Challenge 2024 ស្ថិតក្នុងសាលបាល់ទះពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក ថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។    ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជាទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ឈ្នះប្រាក់រង្វាន់ពីការប្រកួត ១០០លានរៀល និងកៅអីសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ Sea V League នៅឆ្នាំ ២០២៥។ ក្រុមម៉ាឡេស៊ី ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ ៣០លានរៀល សិង្ហបុរី ជាក្រុមចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ ២០លានរៀល ចំណែកឡាវលេខ ៤ ទទួលបាន ១០លានរៀល។   លោក អាំង សិរីពិសិដ្ឋ បានលើកឡើងថា ការឈ្នះកៅអី Sea V League 2025 នឹងផ្តល់ឱកាសយ៉ាងខ្លាំងដល់ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា ក្នុងការប្រកួតប្រជែងដកស្រង់សមត្ថភាព បច្ចេកទេស ទល់នឹងក្រុមបាល់ទះជម្រើសជាតិខ្លាំងក្នុងតំបន់រួមមាន ឥណ្ឌូណេស៊ី ថៃ និងហ្វីលីពីន។ ការប្រកយតប៉ះក្រុមខ្លាំងៗទាំងនេះ ក៏នឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងមកដល់ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា សម្រាប់ត្រៀមខ្លួនក្នុងការប្រកួតប្រជែងដណ្តើមមេដាយមាសកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣៣ ដែលសហព័ន្ធបាល់ទះកម្ពុជាបានដាក់គោលដៅជាចម្បង។   ដើម្បីឱ្យកាន់តែជ្រាបច្បាស់សូមទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរបស់សារព័ត៌មានថ្មីៗជាមួយនឹងលោក អាំង សិរីពិសិដ្ឋ៖  អគ្គលេខាធិការ VFC បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្រោយពេលក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា ចាប់ផ្តើមទទួលបានឱកាសដណ្តើមបានមេដាយសំរិទ្ធ ចាប់តាំងពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ ក្នុងប្រទេសវៀតណាម ក្រុមចាប់ផ្តើមមានការតាំងចិត្តខ្ពស់ក្នុងការប្រកួតប្រជែង ដើម្បីដណ្តើមបានជ័យជម្នះ សម្រាប់ប្រទេសជាតិ។ រំលឹកទៅកាន់ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ក្រុមបាល់ទះកម្ពុជា ដណ្តើមបានមេដាយប្រាក់ ដែលជាកត្តាជំរុញឱ្យសហព័ន្ធ VFC ដាក់គោលដៅប្រជែងមេដាយមាស នៅព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣៣ នៅប្រទេសថៃ។   ដោយឡែកសម្រាប់ការរៀបចំការប្រកួតធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះពានរង្វាន់បាល់ទះអន្តរជាតិនានាបន្តទៀត លោក សិរីពិសិដ្ឋ បានបង្ហាញក្តីរំពឹងថា កម្ពុជានឹងអាចនាំយកការប្រកួតអន្តរជាតិទាំងអស់នោះមករៀបចំ ប្រសិនបើមានការគាំទ្រខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រ និងវិស័យឯកជនឱ្យបន្តចូលរួមឧបត្ថម្ភ ទៅកាន់សហព័ន្ធ៕
លោក អាំង សិរីពិសិដ្ឋ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទះកម្ពុជា (VFC) បានចាត់ទុកថាការឈ្នះកៅអីសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ Sea V League នៅឆ្នាំ ២០២៥ មានសារសំខាន់សម្រាប់ក្រុមកីឡាបាល់ទះជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ការប្រកួតប្រជែងមេដាយមាសកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣៣ ក្នុងប្រទេសថៃ។
  លោក សាល់ ស៊ីថារិទ្ធី ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ខេត្តកំពង់ធំ។  លោក ឡាយ សុមេធី ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ក្រចេះ។ លោក អ៊ូ ឆៃ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ពោធិ៍សាត់។    លោក លី មុនីនាថ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ព្រៃវែង។ លោក អ៊ុក ភារុណ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កំពត។ លោក យស់ សុធា ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ព្រះសីហនុ។    លោក ទូច វុទ្ធី ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កោះកុង។ លោក អៀង ប៊ុនហាក់ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កណ្តាល។ លោក ស្រី សារឿន ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ តាកែវ។ លោក សេក ច័ន្ទបុណ្ណ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ បាត់ដំបង។ លោក ជីវ ថាវី ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ មណ្ឌលគិរី។    លោកស្រី នូវ មុំ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ រតនគិរី។ លោក ហេង ប្រាណ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កែប។ លោកស្រី នេត ច័ន្ទនរិន្ទ ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ស្ទឹងត្រែង។ លោកស្រី កើត ស៊ីធាម ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ប៉ៃលិន។ លោក សុខ សីហា ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ សៀមរាប។ លោក ឡុង វុទ្ធី ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ត្បូងឃ្មុំ។    លោកស្រី ហ៊ន សុភាព ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ឧត្តរមានជ័យ។លោក ហួត ធួន ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កំពង់ស្ពឺ ។ លោក លាង ជួន ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ព្រះវិហារ។ លោកស្រី ឡុញ ពិសា ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កំពង់ឆ្នាំង។ លោក ផេង រ៉ា ជាប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ កំពង់ចាម។   បើតាមអនុក្រឹតដដែល មានតែរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងស្វាយរៀង ប៉ុណ្ណោះដែលមិនមានការតែងតាំងប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៕
សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានតែងតាំងប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ថ្មី ចំនួន២២រូប។ យោងតាមអនុក្រឹតចុះថ្ងៃទី ២៩ ខែសីហា ខេត្តដែលមានការតែងតាំងប្រធានមន្ទីរប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ រួមមាន៖
បើតាមគេហទំព័រ The unusual trip អាគារនេះត្រូវបានរចនាដោយស្ថាបត្យករអ៊ីតាលីពីររូបគឺ លោក Annibale Rigotti និងលោក Ercole Manfredi និងត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩២៣ ដោយស្ដេច Rama ទី៦ សម្រាប់ឧត្ដមសេនីយ៍ Chao Phraya Ram Rakhop។    បើតាមផ្ទាំងព័ត៌មាន នៅជាប់នឹងរបងអាគារ ឈ្មោះដើមនៃអាគារនេះគឺ «Ban Norasing»។ ក្រោយមកនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៤១ ទីកន្លែងនេះ ត្រូវបានលក់ទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលវិញ ក្នុងសម័យដែលសេនាប្រមុខ Plaek Phibulsongkhram ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។     ពីឆ្នាំ១៩៤២ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៦ អគារនេះត្រូវបានជួសជុល និងកែសម្រួលឡើងវិញ។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩៦៣ អគារនេះក្លាយជា «Government House» ក្នុងសម័យដែលសេនាប្រមុខ Sarit Thanarat ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្រៅពីអគារ «Ban Norasing» ដ៏ចំណាស់ ក្នុងបរិវេណទាំងមូលនៃ Government House ក៏មានអគារសំខាន់ៗដទៃទៀតផងដែរ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងជាបន្តបន្ទាប់។    ដោយសំណង់ស្ថាបត្យកម្មរចនាបថអឺរ៉ុប នៅពេលគេធ្វើដំណើរ ឬចូលទៅក្នុងបរិវេណ «Government House» គេនឹងមានអារម្មណ៍ហាក់បីដូចជានៅអាចប្រទេសក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប នៅពេលគេក្រឡេកមើលអាគារវ័យចំណាស់មួយនេះ៕    តទៅនេះសូមលោកអ្នកនាងទស្សនាកម្រងរូបភាពពី «Government House» ដូចខាងក្រោម៖ 
បាងកក,ថៃ៖ «Government House» ជាសំណង់ស្ថាបត្យកម្មអឺរ៉ុបមួយ មានអាយុកាលប្រមាណ១០០ឆ្នាំ ស្ថិតក្នុងរាជធានីបាងកក។ បច្ចុប្បន្នកន្លែងនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាកន្លែងការងាររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងកន្លែងរៀបចំពិធីការទូតជាដើម។
  ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានដាក់ ៣៦ប្រភេទកីឡាលើ ២៨៣វិញ្ញាសា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិ លើកទី៤ និងកីឡាជាតិជនពិការលើកទី២ ដែលនឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា។   ៣៦ប្រភេទកីឡានោះ មានដូចជា បាល់ទាត់ បាល់ទះ បាល់បោះ អត្ដពលកម្ម វាយសី វាយកូនឃ្លីលើតុ ហែលទឹក តេក្វាន់ដូITF តេក្វាន់ដូWT ប៉េតង់ គុនដាវ គុនល្បុក្កតោ ប្រដាល់សកល យូដូ ចំបាប់ ប្រដាល់គុនខ្មែរ វាយកូនបាល់ ការ៉ាតេ កាយសម្ព័ន្ធ ទោចក្រយាន សូហ្វតិន្នីស សីដក់ វូស៊ូ ហុកគី ឃីកបុកស៊ីង រាំ ជឺជីតស៊ូ ទូកប្រពៃណី ទូកក្ដោង លើកទម្ងន់ ប៊ីយ៉ា និងស្នូកឃ័រ ទ្រីយ៉ាត្លុង វាយកូនគោល ម៉ូតូទឹក អុកចត្រង្គ និង វ៉ូវីណាម។   ក្រសួងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏បានដាក់ ៧ប្រភេទកីឡា លើ៤៤វិញ្ញាសា សម្រាប់អត្ដពលិកប៉ារ៉ាឡាំពិក ប្រជែងកីឡាជាតិជនពិការលើកទី២ ផងដែរ។ ៧ប្រភេទកីឡានោះ មាន៖ អត្ដពលកម្មជនពិការ ហែលទឹកជនពិការ បាល់បោះជិះរទេះជនពិការ បាល់ទះអង្គុយ បូស្យា វាយកូនឃ្លីលើតុជនពិការ និង អុកជនពិការ។   ចំណែកកីឡារាំ សហព័ន្ធកីឡានេះ បានដាក់ ៨វិញ្ញាសា ក្នុងនោះមាន Latin Dance រាំជាគូ៣វិញ្ញាសា និងឯកត្តជន១វិញ្ញាសា រីឯ វិញ្ញាសា Standard Dance រាំជាគូមាន៣វិញ្ញាសា និងឯកត្តជន ១វិញ្ញាសា។ មេដាយសរុបទាំងអស់ មាន៤២ ក្នុងនោះមាស១៤ ប្រាក់១៤ និងសំរឹទ្ធ១៤។ លោកស្រី ហង្ស ស៊ីមន បានប្រាប់ថាមានក្លិបរាំចំនួន ៥បានចុះឈ្មោះប្រកួត ដោយសរុបអត្ដពលិកទាំងអស់ ៣០នាក់ក្នុងនោះ ស្ដ្រីមាន១៨នាក់។ ក្លិបចូលរួម៥នោះ មាន៖ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងការពារជាតិ វេសឡាញខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តកណ្ដាល។   អគ្គលេខាធិការរូបនេះ សង្ឃឹមថារយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ បន្ទាប់ពីចប់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិ លើកទី៣ អត្ដពលិកទាំងអស់នឹងមានសមត្ថភាព និងបច្ចេកទេសល្អជាងមុន។ «សហព័ន្ធកីឡារាំកម្ពុជា រំពឹងថាអត្ដពលិក ចូលរួមនឹងមានការរីកចម្រើនទាំងបច្ចេកទេស កើនឡើងជាការប្រកួតកីឡាជាតិលើកទី៣។ ការប្រកួតកីឡារាំ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិ លើកទី៤ នឹងចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១-៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤។»។ លោកស្រី ហង្ស ស៊ីមន បាននិយាយដូច្នេះ។   គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងការប្រកួតកីឡាជាតិ លើកទី៣ ក្លិបចំនួន៤ បានចុះឈ្មោះប្រកួតលើប្រភេទកីឡារាំ ចំណែកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍លើកទី៤នេះ មានក្លិបចំនួន៥។ ពិធីបើកព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិ លើកទី៤ នឹងត្រូវធ្វើនៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា និងពិធីបិទ នៅថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤៕
លោកស្រី ហង្ស ស៊ីមន អគ្គលេខាធិការហសព័ន្ធកីឡារាំកម្ពុជា សង្ឃឹមថាអត្ដពលិក នឹងបង្ហាញបច្ចេកទេស និងសមត្ថភាព លេចធ្លោ ក្នុងការប្រកួតកីឡាជាតិ លើកទី៤ ពោលគឺប្រសើរជាង លើកទី៣ ដែលធ្វើនៅ ឆ្នាំ២០២២។ សហព័ន្ធកីឡារាំកម្ពុជា នឹងដាក់ ៨វិញ្ញាសាក្នុងការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ជាតិលើកទី៤ ឆ្នាំ ២០២៤។
  អ្នកស្រី សាផន សុមោលីរស្មី នាយិការងប្រតិបត្តិនៃអង្គការរ៉ាក់ដែលផ្តោតលើការអប់រំសុខភាពផ្លូវភេទ និងសិទ្ធិបានឱ្យដឹងថា នេះជាគម្រោងលើកទី១ ដែលអង្គការរ៉ាក់ បានរៀបចំវគ្គបំប៉នសម្រាប់គ្រូបង្រៀនតាមសាលាគរុកោសល្យទូទាំងប្រទេស ដើម្បីឱ្យគ្រូបង្រៀនទាំងអស់ ទទួលបានចំណេះដឹងទូទៅទាក់ទងនឹងការអប់រំផ្លូវភេទគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។   អ្នកស្រីនាយិការងបន្ថែមថា ក្រៅពីនេះវគ្គបំប៉ននេះ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២២មក រ៉ាក់ក៏បានផ្តល់វគ្គសិក្សាដើម្បីពង្រឹងចំណេះដឹងសម្រាប់គ្រូបង្រៀននៅកម្រិតសិក្សាចំណេះដឹងទូទៅចាប់ពីថ្នាក់ទី៧ ដល់ថ្នាក់ទី១២ លើការប្រើប្រាស់សៀវភៅសិក្សាគោលស្ដីពីការអប់រំសុខភាពនេះដែរ។ អ្នកស្រី សុមោលីរស្មី បញ្ជាក់ថា ក្នុងមួយឆ្នាំគ្រូបង្រៀនប្រមាណជាង៧០០នាក់ ទទួលបានការពង្រឹងសមត្ថភាពលើជំនាញនេះ។ គ្រូបង្រៀនមកពីសាលាគរុកោសល្យទាំង១៦ទូទាំងប្រទេស រៀនវគ្គបំប៉នស្ដីពីការអប់រំសុខភាព។ នៅក្នុងពិធីបើកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលស្តីពីការអប់រំសុខភាព នៅសាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រិតការខេត្តសៀមរាប នាថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា អ្នកស្រី សុមោលីរស្មី បានរៀបរាប់ថា អង្គការរ៉ាក់ ធ្វើការលើកកម្ពស់សុខភាពយុវវ័យ និងបានគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងលើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ រាជរដ្ឋាភិបាល លើការលើកកម្ពស់សុខភាពផ្លូវភេទ សុខភាពបន្តពូជតាមរយៈការអប់រំសុខភាព ដែលដឹកនាំដោយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។   ការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល គឺដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីការវិវឌ្ឍប្រជាជន ទៅលើការបំប៉នការអប់រំសុខភាពយ៉ាងហោចណាស់៨ម៉ឺននាក់នៅក្នុងឆ្នាំ២០៣០ ក៏ដូចជាយុវវ័យដែលរៀនផ្នែកសុខភាពបន្តពូជ សុខភាពផ្លូវភេទ ឱ្យលើសពី៣,៥លាននាក់។ អ្នកស្រី សុមោលីរស្មី បន្ថែមថា៖« កម្មវិធីថ្ងៃនេះ ជាការវិនិយោគ ដែលយើងបំប៉នលើគ្រូឧទ្ទេសក្នុងកម្រិតគរុកោសល្យថ្នាក់ខេត្ត ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យគាត់ បានទទួលបានចំណេះដឹងសំខាន់ៗ ហើយអាចផ្សព្វផ្សាយបន្តទៅគរុសិស្សរបស់គាត់ ហើយត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការក្លាយជាគ្រូមួយរូបដែលមានចំណេះដឹង ហើយបន្តការផ្សព្វផ្សាយទៅដល់យុវវ័យដែលជាសិស្សានុសិស្សរបស់គាត់»។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យង់ គន្ធារិទ្ធ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានសុខភាពសិក្សា នៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា យល់ថា មុខវិជ្ជាអប់រំសុខភាព ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមុខវិជ្ជាសំខាន់មួយ ដែលក្រសួងរៀបចំ ឱ្យមានការបង្រៀន១ម៉ោង ក្នុង១សប្ដាហ៍ ចាប់ពីថ្នាក់ទី១ ដល់ថ្នាក់ទី១២។ ដោយឡែកសម្រាប់គ្រឹះស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូវិញ គឺមាន៣០ម៉ោងក្នុងមួយឆ្នាំ។ តាមការបញ្ជាក់ពី លោក គន្ធារិទ្ធ ការបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ ចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ២០១៧ មក ហើយ ក៏មានការរៀបចំបោះពុម្ពសៀវភៅសិក្សាគោល ទាំងសៀវភៅសិស្ស និងសៀវភៅគ្រូ ពីថ្នាក់ទី១ ដល់ទី១២ផងដែរ។    លោក គន្ធារិទ្ធ បន្តថា៖ «ការអប់រំសុខភាពនេះ មានសារសំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យកូនសិស្សយល់ដឹងខ្លួនឯង អំពីការថែទាំសុខភាពបឋម ក្នុងការបង្ការជំងឺឆ្លង ជំងឺមិនឆ្លង និងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលកើតឡើងជាយថាហេតុ ចំពោះសុខភាពរបស់ខ្លួន ហើយព្រមទាំងមានការយល់ដឹងអំពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត សុខភាពផ្លូវភេទបន្តពូជ សុខភាព និងបរិស្ថាន សុខភាពនិងជំនឿ សុខភាព និងសេដ្ឋកិច្ច ហើយនិងការចេះដឹកនាំខ្លួនឯង ដើម្បីឱ្យអនាគត និងបច្ចុប្បន្នមានសុខភាពល្អ និងមានអាយុយឺនយូរ ជៀសបាននូវជំងឺតម្កាត់នានា ដែលកើតឡើងជាយថាហេតុក្នុងជីវិតរបស់ខ្លួន ហើយចូលរួមចំណែកកសាងនូវមូលធនមនុស្ស ដើម្បីឱ្យមានវិជ្ជាសម្បទា បំនិនសម្បទា ចរិយាសម្បទា និងគុណសម្បទា ដើម្បីឱ្យក្លាយជាពលរដ្ឋ ពេញលេញ ដើម្បីកសាងមូលធនកម្ពុជាឆ្ពោះទៅចក្ខុវិស័យឆ្នាំ២០៣០ ក៏ដូចជាឆ្នាំ ២០៥០»។   ចំណែកអ្នកស្រី សុមោលីរស្មី វិញយល់ដូច្នេះថា៖« ការអប់រំសុខភាព ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់ដែលធ្វើឱ្យ យើងជាប្រជាពលរដ្ឋ ហើយក៏ជាធនធានមនុស្សដ៏សំខាន់ ទាល់តែមានសុខភាពល្អ ទើបយើងមានការអភិវឌ្ឍទៅមុខបាន»។ នៅពេលសួរថាតើបច្ចុប្បន្ននេះ ការយល់ដឹងរបស់យុវវ័យទាក់ទងនឹងសុខភាពផ្លូវភេទបានកម្រិតណា នាយិការរងប្រតិបត្តិអង្គការរ៉ាក់ ឆ្លើយថា មានកម្រិតកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ បើធៀបនឹងរយៈពេល១០ឆ្នាំមុន។ យ៉ាងណាអ្នកស្រី សុមោលីរស្មី មើលឃើញថា យុវវ័យនៅតែក្រុម ដែលងាយរងគ្រោះ និងប្រឈមនឹងឧបសគ្គនានាប្រចាំថ្ងៃ។ លើសពីនេះ តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅឆ្នាំ ២០២៤ថ្មីៗនេះ បានរកឃើញថា កម្រិតព័ត៌មានពីបញ្ហាសុខភាពដែលយុវវ័យទទួលបាន នៅមានកម្រិតនៅឡើយ ឧទាហរណ៍ដូចជា ពួកគេមួយចំនួនយល់ថា ការរំលូតជារឿងខុសច្បាប់ ហើយថា យុវវ័យមិនទាន់រៀបការ មិនគួរប្រើប្រាស់មធ្យោបាយពន្យារកំណើតទេ ដែលវាសបញ្ជាក់ថា កម្រិតនៃការប្រឈមមួយចំនួនទាក់ទងនឹងការមានផ្ទៃពោះ និងជំងឺឆ្លងផ្សេងៗនៅតែមានលើក្រុមយុវវ័យទាំងនោះ។   សូមបញ្ជាក់ថា វគ្គបំប៉នស្ដីពីការតម្រង់ទិសដល់គ្រូឧទ្ទេសថ្នាក់ជាតិមុខវិជ្ជា អប់រំសុខភាព និងអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីសិក្សាលម្អិតមុខវិជ្ជា អប់រំសុខភាព សម្រាប់សាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រិតខេត្ត រៀបចំឡើងរយៈពេល៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។ វគ្គបំប៉ននេះមានការរំពឹងថា អ្នកចូលរួមនឹងមានសមត្ថភាពជាមូលដ្ឋាន និងបំណិនវិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀនលើមុខវិជ្ជាអប់រំសុខភាព សម្រាប់បម្រើឱ្យការបង្រៀន និងរៀនដល់សិស្សានុសិស្សកម្រិតបឋមសិក្សា៕ ការបង្រៀនមុខវិជ្ជាអប់រំសុខភាពតាមសាលារៀននៅកម្រិតបឋមសិក្សា។ រូបភាព៖ អង្គការរ៉ាក់
សៀមរាប៖ អង្គការថែទាំសុខភាពគ្រួសារកម្ពុជា(រ៉ាក់)-RHAC បានផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាល គរុសិស្សដែលជាគ្រូបង្រៀននៅតាមសាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រឹតការទាំង១៦ទូទាំងប្រទេសដែលមានអ្នកចូលរួមជិត១០០នាក់ លើចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងសុខភាពទូទៅ សុខភាពភេទ និងបញ្ហាគ្រឿងញៀន។ល។ នេះជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចសហការរវាងអង្គការរ៉ាក់ និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូបង្រៀនជាថ្នាក់ដឹកនាំតាមសាលាគរុកោសល្យ ហើយពួកគេ នឹង ចែករំលែកចំណេះដឹងទាំងនេះបន្តទៅគរុសិស្ស និងសិស្សានុសិស្សដទៃទៀត។
  ក្នុងឱកាសនោះ សម្តេច បានលើកឡើងបន្ថែមថា៖«ប្រសិនបើយើងអាចចុះបញ្ជីរួមគ្នាបាន មែននោះ វាជាការបង្ហាញពីការសាមគ្គីភាព និងជាគំរូដ៏ល្អដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយ ដើម្បីកុំឱ្យមានការដណ្ដើមគ្នាថា ជារបស់ជារបស់ប្រទេសនេះ របស់ប្រទេសនោះ។»។ ក្រៅពីស្នើបែបនេះ សម្តេចប្រធានរដ្ឋ ក៏បានអរគុណដល់កីឡាករប្រដាល់ថៃ ដែលបានមកចូលរួមប្រកួតកីឡា ជាបន្តបន្ទាប់នៅកម្ពុជាដែរ។   ឆ្លើយតបទៅ លោក ឆឺតគៀត អាត់ថាកន សម្តេចប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា និងថៃ ជាប្រទេសជិតខាងនឹងគ្នា ដែលមានវប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ស្រដៀងគ្នា។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃបានក្លាយជាដៃគូវិនិយោគដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា ហើយការទៅមករកគ្នារវាងប្រជាជនប្រទេសទាំងពីរ ត្រូវតែបើកទូលាយបន្ថែមទៀត តាមរយៈការធ្វើទស្សនកិច្ចស្វែងយល់ផ្សេងៗ ក៏ដូចជាការទៅពិនិត្យព្យាបាលជំងឺជាដើម។    សម្ដេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋ ក៏បានអរគុណដល់រដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលបានយកចិត្តទុកដាក់ លើវិស័យអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស និងបានថ្លែងអំណរគុណ ដល់ព្រះរាជទានរបស់ព្រះ អង្គម្ចាស់ក្សត្រី សិរិនថន ក្នុងការស្ថាបនាវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកំពង់ឈើទាល នៅខេត្តកំពង់ធំ និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកំពង់ស្ពឺ ក៏ដូចជាអាហារូបករណ៍ប្រចាំឆ្នាំដល់សិស្ស-និស្សិតកម្ពុជា។   ពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងពីគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រ លើរូបមន្ត Visa 2 + X គឺចាប់ផ្ដើមពីកម្ពុជា និងថៃ បូកនិងប្រទេសផ្សេងទៀត។ តាមរយៈរូបមន្តនេះ ការស្នើសុំ Visa តែមួយតែអាចទស្សនាប្រទេសកម្ពុជា និង/ឬប្រទេសថៃបាន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សម្ដេចប្រមុខរដ្ឋ សង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរ នឹងពិភាក្សាលើបញ្ហានេះគឺចាប់ផ្ដើមពីប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ ដល់ប្រទេសឡាវ និងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាជាដើម។   នៅក្នុងជំនួបជាមួយ សម្ដេច ហ៊ុន សែន លោកឯកអគ្គរាជទូតថៃ លោក ឆឺតគៀត អាត់ថាកន បានលើកឡើងថា ប្រទេសកម្ពុជា និងងៃមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ខណៈ ប្រទេសទាំងពីរ ដែលបានក្លាយជាដៃគូ យុទ្ធសាស្ត្រកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ លោក ឆឺតគៀត អាត់ថាកន ក៏រីករាយចំពោះទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរដែលត្រូវបានពង្រីកគួរឱ្យគាត់សម្គាល់ ហើយលោកសង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងនេះ នឹងកាន់តែរីកចម្រើនបន្ថែមទៀត នាពេលអនាគត។    ប្រទេសថៃ បានក្លាយជាអ្នកវិនិយោគលំដាប់ទី៦ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាជាដៃគូផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ហើយចំនួនទេសចរថៃជាប់លំដាប់ទី១។ លោក ឆឺតគៀត អាត់ថាកន បន្ថែមដូច្នេះ ជាមួយនឹងក្តីសង្ឃឹមថា ទេសចរថៃ នឹងមកទស្សនាកម្ពុជាបន្តទៀត ជាពិសេសទៅកាន់ខេត្តសៀមរាប។   សម្រាប់វិស័យអប់រំវិញ រាជរដ្ឋាភិបាលថៃ បានផ្ដួចផ្ដើមកសាងអាគារបណ្តុះបណ្តាលនៅមជ្ឈមណ្ឌលកំពង់ឈើទាលខេត្តកំពង់ធំ និងនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺជាដើម ដែលនេះក៏ភាពរីកចម្រើនដែលត្រូវបានលោក ឆឺតគៀត អាត់ថាកនផងដែរ៕    
សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី បានស្នើឱ្យភាគីកម្ពុជា និងថៃ ពិចារណាលើការចុះបញ្ជីរួមគ្នាលើបេតិកភណ្ឌមួយចំនួន ជាមួយប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងឡាវ ចៀសវាងការដណ្ដើមកម្មសិទ្ធិគ្នាទៅវិញទៅមក ដូចពិធីបុណ្យសង្ក្រាន្ត។ សំណើរបស់ សម្តេច ហ៊ុន សែន ធ្វើឡើងក្នុងពេលលោក ឆឺតគៀត អាត់ថាកន (Cherdkiat ATTHAKOR) ឯកអគ្គរាជទូតថៃ បានចូលជួបសម្ដែងការគួរសម និងជម្រាបលា នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។ 
មណ្ឌលសុខភាពគោកចក ខេត្តសៀមរាប បានជាប់ជ័យលាភីលេខ២ នៃអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ដែលប្រកាសទទួលស្គាល់ដោយសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ មណ្ឌលសុខភាពនេះ ត្រូវបានអញ្ជើញមកចូលរួមការតាំងពិព័រណ៍ ក្នុងចំណោមជ័យលាភីទាំង១០ នៃអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣-៤ កញ្ញា។ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖ លោកស្រី ភាសំបូ លីណា ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពគោកចក ខេត្តសៀមរាប បានបង្ហាញមោទកភាពដែលមណ្ឌលសុខភាពខ្លួនដឹកនាំ មានឱកាសមកតាំងពិព័រណ៌នៅក្នុងកម្មវិធីសិក្ខាសាលាចែករំលែកបទពិសោធនៃការគ្រប់គ្រង និងការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ជ័យលាភីអង្គភាពផ្តល់សេវាសាធារណៈគំរូ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ឆ្នាំ២០២៣។ តាមរយៈពិព័រណ៍នេះ លោកស្រី ភាសំបូ លីណា ជឿជាក់ថា នឹងអាចចែករំលែកពីបទពិសោធនៃការគ្រប់គ្រង និងការផ្ដល់សេវាសាធារណៈ ដល់មណ្ឌលសុខភាពដទៃនៅទូទាំងប្រទេស។ នាស្ដង់មណ្ឌលសុខភាពគោកចក បានតាំងបង្ហាញរូបភាព ដែលជាសកម្មភាពរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យ ជាពិសេសហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងមណ្ឌលសុខភាព រួមទាំងការបម្រើសេវាផ្សេងៗ។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពគោកចក បានលើកទឹកចិត្តឱ្យសហការី និងអ្នកបម្រើសេវាសុខាភិបាល ខំប្រឹងប្រែងធ្វើការដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងយកបេះដូងមកធ្វើការ។ ចំពោះការចូលរួមប្រកួតប្រជែងនៃអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូវិញ លោកស្រី ភាសំបូ លីណា អះអាងថា មិនមានបំណងប្រកួតប្រជែងនោះ តែជាការអភិវឌ្ឍមណ្ឌលសុខភាព ដើម្បីផ្ដល់សេវាសុខភាពល្អជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងឱ្យបុគ្គលិកមានកន្លែងធ្វើការផាសុកភាព។ ភាពជោគជ័យដែលមណ្ឌលសុខភាពគោកចក ទទួលបានមិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ។ «នៅពេលផ្ដល់សេវាបានច្រើន ទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការដឹកនាំរបស់អង្គភាព។ កាលណាអតិថិជនមកទទួលសេវាបានច្រើន ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការដឹកនាំរបស់យើង។ ការទទួលរាក់ទាក់ និងឥរិយាបថរបស់អ្នកផ្ដល់សេវាក៏សំខាន់»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោកស្រី ភាសំបូ លីណា ជុំវិញការគ្រប់គ្រង និងការផ្ដល់សេវាសាធារណៈរបស់មណ្ឌលសុខភាពគោកចក ដែលបានជាប់ជ័យលាភីលេខ២។ សូមបញ្ជាក់ថា ការវាយតម្លៃ និងទទួលស្គាល់អង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ ជាការជំរុញ និងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាព និងគុណភាពនៃដំណើរការរបស់អង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈ ក្នុងវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាល ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ សម្រាប់រដ្ឋាភិបាល នេះជាការឆ្លើយតបយ៉ាងល្អប្រសើរ ទៅនឹងវិធានការគន្លឹះក្នុងការកែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ៕
ពោធិ៍សាត់៖ លោកស្រី ភាសំបូ លីណា ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពគោកចក ខេត្តសៀមរាប ដែលជាម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ២ នៃអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ បានលើកទឹកចិត្តដល់សហការី និងអ្នកបម្រើសេវាសុខាភិបាល ខំប្រឹងប្រែងធ្វើការដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងយកបេះដូងមកធ្វើការ។ បើតាមប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរូបនេះ ការសហការល្អ នឹងធ្វើឱ្យមណ្ឌលសុខភាពអាចដំណើរការបានល្អ និងជោគជ័យ។
  បន្ថែមពីលើកត្តាហានិភ័យដែលទាក់ទងនឹងរបៀបរស់នៅបែបនេះ ដូចជាការជក់បារី កង្វះលំហាត់ប្រាណ និងការធាត់នោះ អ្នកជំនាញខាងជំងឺបេះដូងបានកំណត់នូវកត្តាហានិភ័យថ្មីៗជាបន្តបន្ទាប់។ កត្តាទាំងនេះរួមមានការបំពុលបរិស្ថាន និងភាពតានតឹង។ មូលហេតុនៃជំងឺនេះ ភាគច្រើនគឺមកពីទម្លាប់នៃការទទួលទានអាហារមិនល្អ ការទទួលទានអាហាររហ័សជាប្រចាំ និងជាតិខ្លាញ់ច្រើន រួមជាមួយនឹងសម្ពាធការងារ ការបំពុលបរិស្ថាន និងកង្វះខាត។ នៃការហាត់ប្រាណ។   យុវជនជាច្រើននាក់ បន្ទាប់ពីផឹកស្រាច្រើន ឬជក់បារីច្រើនយប់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យដោយជំងឺខ្សោយបេះដូង។ តាមរយៈការពិនិត្យពួកគេបានរកឃើញការស្ទះសរសៃឈាមក្នុងបេះដូង។   ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងកំពុងលេចឡើងមុនគេចំពោះមនុស្សវ័យក្មេង។ ការសិក្សាថ្មីៗបង្ហាញថា បន្ថែមពីលើកត្តាហានិភ័យដូចជាជំងឺលើសឈាម ទឹកនោមផ្អែម និងការជក់បារី មនុស្សវ័យក្មេងឥឡូវនេះយើងក៏ត្រូវប្រឈមមុខនឹងកត្តាហានិភ័យថ្មីផងដែរ ដូចជាភាពតានតឹង ទម្លាប់នៃការចូលគេងយឺត និងធាត់។   លេងកីឡាខ្លាំង៖ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះហានិភ័យដែលអាចកើតមាន   នាពេលថ្មីៗនេះយុវជនជាច្រើនបានជួបប្រទះនឹងការស្លាប់ភ្លាមៗ ខណៈដែលចូលរួមក្នុងសកម្មភាពកីឡា ជាពិសេសការរត់ប្រណាំង។ មូលហេតុចម្បងនៃករណីទាំងនេះគឺទាក់ទងនឹងបញ្ហាសរសៃឈាមបេះដូង។   ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងទូទៅចំពោះមនុស្សវ័យក្មេងភាគច្រើនជាជំងឺបេះដូងលើសឈាមពីកំណើត និងជំងឺបេះដូងមិនប្រក្រតី។ អ្នកដែលមានជម្ងឺនេះជាធម្មតាអាចរស់នៅជាមួយវាដោយសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកគេខំប្រឹងខ្លួនឯងខ្លាំងពេក ជាពិសេសអំឡុងពេលរត់ម៉ារ៉ាតុង ឬចូលរួមក្នុងកីឡាខ្លាំង ការខ្សោះជាតិទឹក និងការបាត់បង់អេឡិចត្រូលីតអាចបណ្តាលឱ្យមានចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់ និងស្លាប់។   លើសពីនេះ មនុស្សវ័យក្មេងជាច្រើនមានហានិភ័យនៃជំងឺក្រិនសរសៃឈាម។ នៅពេលដែលពួកគេធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពនៃការធ្វើលំហាត់ប្រាណខ្លាំងពេក នេះអាចនាំឱ្យដាច់សរសៃឈាម ដែលនាំឱ្យកើតជំងឺ myocardial infarction ។   ដើម្បីរកឱ្យឃើញបញ្ហាសុខភាពឱ្យបានឆាប់ ការត្រួតពិនិត្យសុខភាពជាទៀងទាត់មានសារៈសំខាន់ណាស់។ សញ្ញាមួយចំនួននៅលើអេឡិចត្រូតបេះដូង និងអេកូអាចជួយឱ្យគ្រូពេទ្យរកឃើញហានិភ័យនៃជំងឺ។   នៅពេលចូលរួមក្នុងកីឡា ការហាត់ប្រាណអាចបង្កើនហានិភ័យនៃកត្តាគ្រោះថ្នាក់។   ជាពិសេស ការលេងកីឡាក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមិនល្អ បែកញើសច្រើន និងមិនបានបំពេញជាតិទឹក និងអេឡិចត្រូលីតឲ្យបានត្រឹមត្រូវ អាចនាំឲ្យមានបញ្ហាអេឡិចត្រូលីត បណ្តាលឲ្យមានបញ្ហាសរសៃឈាមបេះដូង។   យុវជនគួររក្សារបៀបរស់នៅឱ្យមានសុខភាពល្អ ចៀសវាងការសេពគ្រឿងស្រវឹង មិនជក់បារី រក្សារបបហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់ និងត្រូវពិនិត្យសុខភាពឱ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីការពារជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
តើអ្នកដឹងទេថា របៀបរស់នៅបែបទំនើបដែលមានសម្ពាធការងារ ការសិក្សា និងទម្លាប់គេងយប់ជ្រៅ កំពុងធ្វើឱ្យយុវវ័យប្រឈមនឹងជំងឺគាំងបេះដូង? អានឥឡូវនេះ ដើម្បីទទួលស្គាល់ និងការពារជំងឺដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ!
  វិញ្ញាសាប្រណាំងរទេះ T54 ចម្ងាយ១០០ម៉ែត្រ នៅប៉ារ៉ាឡាំពិកប៉ារីស (Paralympic Games Paris 2024) មានអត្តពលិក១៤រូប មកពី១២ប្រទេស ចូលរួមប្រកួតប្រជែងដណ្តើមមេដាយដោយចែកជាពីរ Heat ក្នុងមួយ Heat មានកីឡាករ៧រូប។ កីឡាករកម្ពុជា វ៉ាន វ៉ុន ស្ថិតក្នុង Heat 1 ជាមួយកីឡាករម៉ិកស៊ិក Juan Pablo Cervantes Garcia កីឡាករចិន Hu Yang កីឡាករអូស្ត្រាលី Luke Bailey កីឡាករថៃ Athiwat Paeng-Nuea កីឡាករអាមេនី Smbat Karapetyan និងកីឡាករហ្កំប៊ី Malang Tamba។   លោក យី សុភ័ក្ត្រា ដែលជាគ្រូបង្វឹក អះអាងថាក្នុងចំណោមកីឡាករទាំង១២រួបខាងលើ ភាគច្រើនសុទ្ធតែធ្លាប់ជួបគ្នាជាមួយ វ៉ាន វ៉ុន រួចហើយនៅប៉ារ៉ាឡាំពិកតូក្យូ។ លោក សុភ័ក្ត្រា ជឿជាក់ថា វ៉ាន វ៉ុន នឹងដណ្តើមបានមេដាយពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ។   នៅប៉ារ៉ាឡាំពិកក្រុងតូក្យូ ឆ្នាំ ២០២០ អត្តពលិកមានពិការភាពរបស់កម្ពុជា វ៉ាន វ៉ុន ធ្លាប់ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ក្នុង Heat ដោយប្រើថិរវេលា ១៤.៣៩ និងឈានទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រផងដែរ។    វ័យ៣៨ឆ្នាំ វ៉ាន វ៉ុន ទទួលបានសិទ្ធិអនុគ្រោះ (Wild Card) ពីគណៈកម្មការប៉ារ៉ាឡាំពិកអន្តរជាតិ ដើម្បីទៅចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកជាលើកទី៣ជាប់ៗគ្នា ក្នុងនោះលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងក្រុងរីយ៉ូ ប្រទេសប្រេស៊ីល និងលើកទី២ នៅតូក្យូ ឆ្នាំ ២០២០។   ប្រតិភូកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា ដែលមានលោក លោក យី វាសនា អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា រួមជាមួយលោក យី សុភ័ក្ត្រា ជាគ្រូបង្វឹក ស្ថិតក្នុងចំណោមតំណាង ១៦៧ប្រទេស/ក្រុម ជុំវិញពិភពលោក ដែលបង្ហាញវត្តមាននាពិធីបើកព្រឹត្តិការណ៍ប៉ារ៉ាឡាំពិកប៉ារីស នៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា។ Paralympic Games Paris 2024 នឹងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា៕   អត្ថបទទាក់ទង   នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានតែកម្ពុជា ព្រុយណេ និងទីម័រខាងកើត មិនធ្លាប់ឈ្នះមេដាយប៉ារ៉ាឡាំពិក   វ៉ាន វ៉ុន អត្តពលិកប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជាម្នាក់គត់ មានឈ្មោះទៅប៉ារីស និងលើកទី៣ជាប់គ្នា
វ៉ាន វ៉ុន ដែលជាអត្តពលិកកម្ពុជាតែម្នាក់គត់ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ ២០២៤ នឹងត្រូវប្រកួតលើវិញ្ញាសាប្រណាំងរទេះ T54 ចម្ងាយ១០០ម៉ែត្រ នៅរសៀលថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញានេះ នៅវេលាម៉ោង ៤ និង ៥០នាទី [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។
  កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហាម៉ាស បានបើកការវាយប្រហារនៅតំបន់ព្រំដែនភាគខាងត្បូង ដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនអុីស្រាអែល និងជនបរទេសយ៉ាងហោចណាស់ ១២០០នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត។ ជនជាតិអាម៉េរិកចំនួន ៤០នាក់ ក៏បានស្លាប់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះដែរ។    ក្រោយការវាយប្រហារកើតឡើងជិតរយៈពេល ១ឆ្នាំ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាម៉េរិក បានបង្ហាញដីកាចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធភេរវកម្ម ជាសាធារណៈលើមេដឹកនាំក្រុមហាម៉ាសចំនួន ៦នាក់ បើទោះមេដឹកនាំក្រុមប្រដាប់អាវុធ ៣នាក់ បានស្លាប់ហើយក្តី។    «ដូចមានកំណត់ក្នុងពាក្យបណ្តឹង ចុងចោទទាំងនោះ មានបំពាក់អាវុធ, ទទួលការគាំទ្រនយោបាយ និងមូលនិធិពីរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ និងគាំទ្រពីក្រុម Hezbollah បាននាំឱ្យកិច្ចខិតខំរបស់ក្រុមហាម៉ាសបំផ្លាញរដ្ឋអុីស្រាអែល និងសម្លាប់ប្រជាជនស៊ីវិល»។ ប្រមុខក្រសួងយុត្តិធម៌អាម៉េរិក លោក Merrick Garland បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយចេញនៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។    ចុងចោទទាំង៦ នាក់នោះ មានតែ៣នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅរស់រានមានជីវិត។ លោក Yahya Sinwar មេដឹកនាំការិយាល័យនយោបាយ, លោក Khaled Meshaal អតីតមេដឹកនាំនយោបាយ និង លោក Ali Baraka មេដឹកនាំក្រុមហាម៉ាស ដែលមានមូលដ្ឋាននៅលីបង់។    ចំណែកបុគ្គលដែលបានបាត់បង់ជីវិតមានដូចជា លោក Ismail Haniyeh អតីតមេដឹកនាំនយោបាយ ដែលស្លាប់នៅអ៊ីរ៉ង់, លោក Mohammed Deif ប្រមុខកងពល Ezzedeen al-Qassam និងលោក Marwan Issa មេបញ្ជាការកងពលរង។    ជាការពិត រដ្ឋអាជ្ញាអាម៉េរិក បានធ្វើបទចោទមេដឹកនាំខាងលើ តាំងពីខែកុម្ភៈមកម្លេះ ប៉ុន្តែត្រូវទុកជាការសម្ងាត់សិន ដ្បិតចង់ចាប់លោក Ismail Haniyeh។ ដោយសារ លោក Ismail Haniyeh បានស្លាប់ហើយ អាម៉េរិក បានសម្រេចប្រកាសបទចោទជាសាធារណៈតែម្តង។    មកទល់ពេលនេះ អុីស្រាអែល នៅតែបន្តស្ងៀមស្ងាត់លើករណីស្លាប់របស់លោក Ismail Haniyeh នៅក្នុងទឹកដីអ៊ីរ៉ង់។ ក្រុមហាម៉ាស និងអ៊ីរ៉ង់ បានចោទថា រដ្ឋាភិបាលក្រុង Tel Aviv ជាអ្នកនៅពីក្រោយការសម្លាប់នោះ។    បន្ទាប់ពីលោក Yahya Sinwar បន្តតំណែងជាមេដឹកនាំការិយាល័យនយោបាយ អុីស្រាអែល បានប្រាប់ឱ្យហាម៉ាស ត្រៀមបញ្ជីឈ្មោះមេដឹកនាំថ្មី ព្រោះលោក Sinwar ជាគោលដៅសម្រាប់ខ្លួន តាមប្រមាញ់។    នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ក្រោមសម្ពាធពីសាធារណជន លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអុីស្រាអែល បានប្តេជ្ញាកម្ទេចក្រុមហាម៉ាសឱ្យអស់ពីតំបន់កាហ្សា ដោយបន្តបដិសេធកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដំណាក់កាលទី១ ដែលមានរយៈពេល ៤២ថ្ងៃ។ ការបដិសេធបែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោមហេតុផលខ្លាចក្រុមហាម៉ាស បំពាក់អាវុធឡើងវិញ។   ទន្ទឹមនេះ អុីស្រាអែល បានបង្ហាញបំណងគ្រប់គ្រងលើច្រក Philadelphi ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនរវាងអេហ្ស៊ីប និងកាហ្សា ដ្បិតចាត់ទុកតំបន់នោះ ជាផ្លូវដង្ហើម និងផ្លូវដឹកអាវុធរបស់ក្រុមហាម៉ាស។    ការលើកឡើងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានធ្វើឱ្យក្រសួងការបរទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត រិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ដោយចោទអុីស្រាអែល ព្យាយាមការពារសកម្មភាពបំពានច្បាប់ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ឱ្យស្របច្បាប់។ ចំណែកអេហ្ស៊ីប ក៏បានបដិសេធការចោទប្រកាន់នោះដែរ ហើយប្តេជ្ញាដើរតួនាទីរក្សាសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់។ អេហ្ស៊ីប កាតា និងអាម៉េរិក សុទ្ធតែជាភាគីជួយសម្របសម្រួលកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រវាងហាម៉ាស និងអុីស្រាអែល៕ 
ក្រសួងយុត្តិធម៌អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានប្រកាសចោទប្រកាន់ «ភេរវកម្ម» លើមេដឹកនាំក្រុមហាម៉ាសចំនួន ៦នាក់ ក្នុងនោះក៏មានលោក Yahya Sinwar មេដឹកនាំការិយាល័យនយោបាយថ្មីរបស់ក្រុមហាម៉ាសផងដែរ។ ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំក្រុមហាម៉ាសទាំង៦នាក់នោះ មនុស្សចំនួន ៣នាក់ បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតរួចទៅហើយ។
បើតាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ហិរញ្ញប្បទានដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ២លានដុល្លារនេះ សម្រាប់គម្រោងចំនួន៨ គ្របដណ្តប់លើផ្នែកទេសចរណ៍ សកម្មភាព ដោះមីន កសិកម្ម អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ក៏ដូចជាការកសាង សមត្ថភាព និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យទឹកជំនន់។   ក្នុងរយៈពេល ៧ឆ្នាំមកនេះ មូលនិធិពិសេសសម្រាប់គម្រោងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង បានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងប្រមាណ៩០នៅកម្ពុជា។ សម្រាប់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា សកម្មភាពនេះ បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត របស់កម្ពុជា និងចិន ក្នុងការរួមចំណែកដល់ការកសាងសហគមន៍វាសនារួមនៃសន្តិភាព វិបុលភាព និង ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព សម្រាប់បណ្តាប្រទេសមេគង្គ-ឡានឆាងទាំងអស់។   គួរជម្រាបថា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ តាមរយៈនិធិពិសេសសម្រាប់គម្រោងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡាងឆាង កម្ពុជា ទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុប្រមាណ ២លានដុល្លារដែរពីចិន សម្រាប់គម្រោងចំនួន៩រួមមាន វិស័យដឹកជញ្ជូននិងភស្ដុភារ, ប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា, សន្តិសុខស្បៀង, ការស្រាវជ្រាវ, ការកសាងសមត្ថភាព, និងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌ។   កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡាងឆាង (Mekong-Lancang Cooperation) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៦ ដោយមានសមាជិកចូលរួមចំនួន៦ប្រទេសរួមមានកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា  ថៃ វៀតណាម និងចិន៕ 
កម្ពុជា-ចិន នឹងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីមូលនិធិពិសេស ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ២លានដុល្លារ សម្រាប់គម្រោងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ឆ្នាំ២០២៤ នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ពិធីចុះហត្ថលេខានឹងធ្វើឡើងរវាង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ ចិន្តាសោភា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការ អន្តរជាតិ និងលោក វ៉ាង វិនពីន (WANG Wenbin) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា។
  សំណើសុំអន្តរាគមន៍ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី មូលនិធិជនពិការសង្កេតឃើញថាមានបុគ្គល មួយចំនួន បានធ្វើសកម្មភាពរៃអង្គាសថវិកាតាមស្តុប ផ្សារ តំបន់ទេសចរណ៍ និងទីកន្លែង សាធារណៈនានា ដោយប្រើឈ្មោះ«មូលនិធិជនពិការ» ដាក់បិទលើហិបអង្គាសថវិការបស់ពួកគេ។ មូលនិធិជនពិការ ចាត់ទុកថា សកម្មភាពទាំងនេះ បានធ្វើឱ្យមានការភាន់ច្រឡំ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់មូលនិធិ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី២ កញ្ញា មូលនិធិជនពិការ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ ថា«មូលនិធិជនពិការ» គឺជាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរបស់រដ្ឋ គឺមិនមានកម្មវិធីដើរចល័តរៃ អង្គាសថរិកា តាមទីតាំងខាងលើនោះទេ។   មូលនិធិជនពិការ មានភារកិច្ចក្នុងការកៀរគរថវិកា សម្រាប់ជួយដល់ជនមានពិការភាព ក្រីក្រ តាមរយៈការដាក់ហិបប្រាក់វិភាគទានសប្បុរសធម៌មូលនិធិជនពិការ ដែលមាន ឈ្មោះ និងរូបសញ្ញារបស់មូលនិធិលើហិបស្របតាមបែបបទ និងនីតិវិធី។ ការដាក់ហិប ប្រាក់វិភាគទានសប្បុរសធម៌នេះ ធ្វើឡើងតែនៅតាមវត្តអារាម ទីសក្ការបូជា ផ្សារ រមណីយដ្ឋាន ភោជនីយដ្ឋាន ធនាគារ សណ្ឋាគារ កាស៊ីណូ និងរោងចក្រប៉ុណ្ណោះ៕     
មូលនិធិជនពិការ ស្នើឱ្យសមត្ថកិច្ចចាត់វិធានការច្បាប់លើបុគ្គល និងក្រុមខិលខូចមួយចំនួន ដែលបានប្រើឈ្មោះ «មូលនិធិជនពិការ» ដើររៃអង្គាសថវិកាតាមស្តុប ឬកន្លែងសាធារណៈ។
  ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានអះអាងថា នៅមានក្រុមជនជ្រុលនិយមមួយចំនួនតូច នៅតែបន្តអនុវត្តតាមផែនការតវ៉ាឆាំងល្មើសច្បាប់ ដើម្បីចូលមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ។ តបទៅនឹងករណី នេះ អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធបានចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ និងឃាត់ដំណើរ ជនសង្ស័យដែលអាចជា មុខសញ្ញា ចូលមករាជធានីភ្នំពេញ បានសរុប ២៤៥នាក់។ ក្នុងចំណោមនោះ មាន ១៨៨នាក់ សមត្ថកិច្ចឃាត់ ដើម្បីតែពន្យល់ និងអប់រំ រួចអនុញ្ញាតឱ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។  ជន សង្ស័យ ៥៧នាក់ទៀត សមត្ថកិច្ចបានអនុវត្តវិធានការរដ្ឋបាល ដោយ អប់រំណែនាំ និងធ្វើកិច្ចសន្យា ហើយឱ្យវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។   ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានមេបណ្តាញមួយចំនួន ត្រូវបានអាជ្ញាធរ ឃាត់និងបញ្ជូនបន្តទៅតុលាការផងដែរ។ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដី ថ្លែងការណ៍ថា៖«បានឃាត់ខ្លួនមេបណ្តាញមួយចំនួនបញ្ជូនទៅតុលាការអនុវត្តតាមច្បាប់។»។    ចំពោះ ចំនួនជនសង្ស័យដែលបញ្ជូនទៅតុលាការ និងព័ត៌មានកលម្អិតពីករណីនេះ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ មិនអាចសុំការបកស្រាយបន្ថែមពីលោក ទូច សុឃៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃបានឡើយ។ ប៉ុន្តែ លិខិតរបស់ក្រសួង បានឱ្យដឹងថា ជនសង្ស័យដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅតុលាការ មានភ្ជាប់ភស្តុតាងយ៉ាងរឹងមាំ រួមមានអាវុធកែច្នៃផ្សេងៗ មានសម្ភារ បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតមនុស្ស សារសំឡេងញុះញង់ឱ្យប្រើហិង្សា ព្រមទាំងមធ្យោបាយល្មើសមួយចំនួនទៀត សម្រាប់អនុវត្តផែនការតវ៉ា។   ក្រសួងអះអាងថា បានបំផ្លាញចោលទាំងស្រុង នូវផែនការទុច្ចរិត របស់ក្រុមប្រឆាំងជ្រុល និយមមួយចំនួនតូច ដែលប៉ុនប៉ងយកថ្ងៃទី១៨សីហា ឆ្នាំ២០២៤ ដើម្បីប្រមូលកម្លាំងផ្តួល រំលំរាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមលេសធ្វើបាតុកម្មសម្ដែងមតិដោយសន្តិវិធី។    រដ្ឋាភិបាលថា ចលនានេះ កើតចេញពីក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយមនៅក្រៅប្រទេស។ ទាក់ទិននឹងការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខកាលពីចុងខែសីហា រដ្ឋាភិបាលប្រកាសក្ដាប់បានព័ត៌មាន គម្រោងតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់ក្រុមនៅក្រៅប្រទេស ដែលជំរុញឱ្យអ្នកនៅក្រុមស្រុកផ្តួលរំលំតាមរយៈការបង្កហិង្សា តាមរយៈបង្កើតព័ត៌មានមិនពិត និងបំផុសព័ត៌មានមួយចំនួនពី CLV-DTA៕
ជនសង្ស័យ២៤៥នាក់ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួន មកអប់រំ ណែនាំ និងធ្វើកិច្ចសន្យា រួចអនុញ្ញាតឱ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល ថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានជនសង្ស័យមួយចំនួន ត្រូវបានបញ្ជូនទៅតុលាការផងដែរ។ នេះបើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចេញថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។
ក្រុមអាហ្សង់ទីនបានបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមដូច្នេះថា៖« FIFA និងអនុវត្តការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកគាំទ្រចូលទស្សនាក្នុងកីឡដ្ឋាននៅក្នុងការប្រកួតបន្ទាប់ដែលអាហ្សង់ទីនធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ ប្រសិនបើមានការស្រែកដោយការប្រើពាក្យជេរប្រមាថ ឬការរើសអើងផ្សេងៗ។»។   មែនទែនទៅ បើសិនជាមានករណីស្រែកច្រៀងរើសអើងផ្សេងៗ ដូចជាការប្រឆាំងការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ឬការជេរប្រមាថ ត្រូវបានលេចឮក្នុងកីឡដ្ឋាន Estadio Mas Monumental ដែលជាពេលប្រកួតទល់នឹងក្រុមស៊ីលី ការដាក់ពិន័យពីសំណាក់ FIFA នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងភ្លាមៗ។ ការដាក់ពិន័យក៏នឹងត្រូវអនុវត្តភ្លាមៗ នៅពេលដែលក្រុមអាហ្សង់ទីន បើកទ្វារផ្ទះស្វាគមន៍ក្រុមភ្ញៀវ បូលីវី នៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ស្ថិតក្នុងទីក្រុង Buenos Aires។   ការអង្វរពីសំណាក់ក្រុមបាល់ទាត់ម្ចាស់ជើងឯក World Cup ឆ្នាំ ២០២២ និងពាន Copa America ឆ្នាំ ២០២៤ ធ្វើឡើង ក្រោយពេលដែលកីឡាករ Anzo Fernandez បានបង្ហោះវីដេអូបង្ហាញពីមិត្តរួមក្រុមរបស់គេ ស្រែកច្រៀងចម្រៀងបែបរើសអើសពូជសាសន៍ សំដៅទៅលើកីឡាករក្រុមបារាំង។ ការស្រែកច្រៀងនោះភាគច្រើនសំដៅទៅលើកីឡាករបារាំង ដែលសុទ្ធសឹងតែជាកីឡាករកូនកាត់អាហ្វ្រិក ហើយការច្រៀងនោះធ្វើឡើងក្រោយពេលអាហ្សង់ទីន យកឈ្នះជ័យជម្នលើក្រុមកូឡុំប៊ី និងឈ្នះជើងឯក Copa America 2024។   ទៅលើករណីរបស់ Anzo Fernandez ក្លិប Chelsea និង FIFA ក៏បានបើកការស៊ើបអង្កេត ក្រោយពេលដែលសហព័ន្ធបាល់ទាត់បារាំងបានដាក់ពាក្យប្តឹងផ្លូវច្បាប់ ប្រឆាំងទៅនឹងការស្រែកច្រៀងបែបរើសអើសលើក្រុមកីឡាករខ្លួន។    ចាប់តាំងពីមានហេតុការណ៍នោះមក ឃ្លីបវីដេអូជាច្រើន បានបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម Instagram ដែលវាបានជំរុញឱ្យអ្នកគាំទ្រអាហ្សង់ទីន នាំគ្នាយកស្រែកច្រៀងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយក៏ធ្វើឱ្យរីករាលដាល ពេញវិស័យបាល់ទាត់ប្រទេសអាហ្សង់ទីន។ យ៉ាងណាមកដល់ពេលនេះ ក្រុមអាហ្សង់ទីន បានស្នើសុំអ្នកគាំទ្រខ្លួនទាំងអស់ ឱ្យបង្ហាញការគាំទ្រ ដោយគ្មានការប្រើប្រាស់ភាសាប្រមាថក្នុងពេលការប្រកួត៕
ក្រុមកីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន អង្វរអ្នកគាំទ្រខ្លួន កុំឱ្យស្រែកច្រៀងដោយប្រើពាក្យជេរប្រមាថទៅលើក្រុមគូប្រកួត នៅក្នុងជំនួបវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ World Cup 2026 ទ្វិបអាម៉េរិកខាងត្បូង ទល់នឹងក្រុមស៊ីលី ដើម្បីបញ្ជៀសការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហព័ន្ធបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA)។
  ការតវ៉ាមួយ បានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងរដ្ឋ West Bengal កាលពីខែមុន ដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌ដល់វេជ្ជបណ្ឌិតស្រីម្នាក់ដែលត្រូវបានរំលោភ និងសម្លាប់យ៉ាងព្រៃផ្សៃនៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋក្នុងទីក្រុង Kolkata ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យបញ្ចប់អំពើហិង្សាលើស្ត្រីនៅឥណ្ឌា។   សាកសពរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត មានអាយុ៣១ឆ្នាំ ត្រូវបានគេរកឃើញដោយមានស្នាមរបួសជាច្រើននៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា អំឡុងប្រចាំការវេនយប់នៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ RG Kar ។ ការធ្វើកោសល្យវិច័យរបស់បូលិសបានបញ្ជាក់ពីការរំលោភផ្លូវភេទ និងរបួសជាច្រើន មុនពេលស្លាប់។    នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ប៉ូលិសទីក្រុង Kolkata បានចាប់ប៉ូលិសធ្វើការស្ម័គ្រចិត្តម្នាក់ ដោយចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភសេពសន្ថវៈ និងឃាតកម្ម ខណៈករណីនេះបានធ្វើឱ្យមានការផ្ទុះកំហឹងពេញផ្ទៃប្រទេស។     ការផ្ទុះកំហឹងនឹងឃាតករបានធ្វើឲ្យអ្នកតវ៉ាជំរុញរដ្ឋ West Bengal អនុម័តច្បាប់ថ្មីមួយស្តីពីការកាត់ទោសប្រហារជីវិតលើជនល្មើសរំលោភ និងសម្លាប់។  សភារដ្ឋ West Bengle បានអនុម័តច្បាប់នេះ នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ប៉ុន្តែមិនទាន់ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌានោះទេ។    ច្បាប់នេះបានកំណត់ទោសលើជនល្មើសដែលចាប់រំលោភសេពសន្ថវៈ ពីការកាត់ទោសបច្ចុប្បន្នយ៉ាងហោចណាស់១០ឆ្នាំ ដល់ដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ឬប្រហារជីវិត។   គួរជម្រាបថា ឥណ្ឌាមានករណីរំលោភសេពសន្ថវៈជាមធ្យមជិត ៩០ករណីក្នុងមួយថ្ងៃនៅឆ្នាំ២០២២។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យថ្មីបំផុតពីការិយាល័យឧក្រិដ្ឋកម្មជាតិឥណ្ឌា។ ទោះបីជាអ្នកជំនាញយល់ថា ចំនួនពិតប្រាកដអាចមានចំនួនច្រើនជាងនេះ ដោយសារតែការរើសអើងជុំវិញអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ និងកង្វះជំនឿលើការស៊ើបអង្កេតរបស់ប៉ូលិស គួបផ្សំការផ្តន្ទាទោសនៅមានកម្រិតទាប៕
ទីក្រុង Kolkata របស់ឥណ្ឌានៃរដ្ឋ West Bengal មានការតវ៉ាជាច្រើនសប្តាហ៍ដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌ បន្ទាប់ពីមានការរំលោភ និងសម្លាប់វេជ្ជបណ្ឌិតមួយរូប។ ហេតុការណ៍នេះ បានជំរុញឲ្យសភារដ្ឋ West Bengal នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានអនុម័តច្បាប់ប្រហារជីវិតសម្រាប់អ្នករំលោភផ្លូវភេទ។
តាមរយៈរបាយការណ៍របស់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់ពិភពលោក ក្លិបបាល់ទាត់បានចំណាយប្រាក់លើស ៦,៤០ពាន់លានដុល្លារ អំឡុងរយៈពេលទីផ្សារដោះដូរបានបើកលើកទី១រដូវកាលថ្មី។ កំណត់ត្រាចំណាយលើកនេះ បានត្រឹមតែឈរនៅកម្រិតទី២ប៉ុណ្ណោះ បើធៀបទៅនឹងការចំណាយកាលរដូវកាលមុន មានចំនួនទាបជាង ១៣,០៦ភាគរយ។   រដូវកាល ២០២៣-២៤ ទៀតសោត ការចំណាយរបស់ក្លិបទាំងអស់ទូទាំងពិភពលោក លើការដោះដូរកីឡាករមានចំនួនដល់ទៅ ៥,៥៨ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងទីផ្សារដោះដូរដើមរដូវកាល ចំណែកការចំណាយលើស ១,៦ពាន់លានដុល្លារ ធ្វើឡើងអំឡុងទីផ្សារដោះដូរពាក់កណ្តាលរដូវកាល។     ប្រទេសអង់គ្លេស ដែលជាទីកន្លែងមានការដោះដូរកីឡាករច្រើនជាងគេបង្អស់ និងបានចំណាយប្រាក់ ២ពាន់លានដុល្លារ លើការដោះដូរកីឡាករក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ មានការចំណាយថយចុះចំនួន ១៥,៥ភាគរយ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ នេះ។ ភាគច្រើនក្លិបនៅអង់គ្លេស បានកាត់បន្ថយការចំណាយ ព្រោះតែមិនចង់ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាល្មើសច្បាប់ចំណាយរបស់ក្របខណ្ឌលីគ Premier League។   សម្រាប់ការចំណាយរបស់ក្លិបធំៗ ក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតវិញ មានការថយចុះយ៉ាងគំហុក ពោល ៥០,៧៤ភាគរយ បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២៣ ដែលប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានចំណាយប្រាក់ប្រមាណ ៨៧៥លានដុល្លារ ទៅលើការដោះដូរកីឡាករ ប៉ុន្តែឆ្នាំ២០២៤ មានត្រឹមតែចំនួន ៤៣១លានដុល្លារ ប៉ុណ្ណោះ។ ទីផ្សារដោះដូរកីឡាកររបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នឹងត្រូវបិទនៅក្នុងខែតុលា។   យ៉ាងណាក្លិបនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស នៅតែជាប្រទេសដែលនាំមុខគេ ចំពោះចំនួនកីឡាករដែលត្រូវបានផ្ទេរចូល មានចំនួន ៥២៦នាក់ តាមពីក្រោយក្លិបមកពីប្រទេសប្រេស៊ីល និងព័រទុយហ្កាល់។   សម្រាប់បាល់ទាត់ស្ត្រីវិញ ការដោះដូរកីឡាការិនីក្នុងទីផ្សារអន្តរជាតិ អំឡុងពេលទីផ្សារដោះដូរកីឡាករពាក់កណ្តាល រដូវកាល ក្លិបទាំងអស់បានចាយប្រាក់ចំនួន ៦,៨លានដុល្លារ។ កំណត់ត្រានេះកើនឡើង២ដងធៀបនឹងរដូវកាល ចាស់៕
សហព័ន្ធបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) បានបង្ហាញរបាយការណ៍ទាក់ទងទៅនឹងការផ្ទេរកីឡាករក្នុងទីផ្សារដោះដូរអន្តរជាតិ ឆ្នាំ២០២៤ មានការកើនឡើងចំនួនកំណត់ត្រាថ្មីចំនួន ១១,០០០នាក់ អំឡុងទីផ្សារដោះដូរនាដើមរដូវកាលថ្មីនេះ។ កំណត់ត្រាថ្មី នៃការដោះដូរកីឡាករឆ្នាំ២០២៤ កើនឡើង ៤,៨ភាគរយ បើធៀបទៅនឹងរដូវកាល ២០២៣-២៤។
  ដោយតំបន់ហ្កាហ្សា កំពុងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ ហើយពលរដ្ឋភាគច្រើននៃពលរដ្ឋ២ លាន៤សែននាក់ ដែលត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យចាកចេញពីផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួន បណ្តាលមកពីការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល ជារឿយៗ ជ្រកពួននៅក្នុងស្ថានភាពគ្មានអនាម័យ។ ជំងឺបានរាលដាល។   បន្ទាប់ពីករណីជំងឺស្វិតដៃជើងប៉ូលីយ៉ូ បានបញ្ជាក់ជាលើកដំបូង ក្នុងរយៈពេល២៥ឆ្នាំមក កិច្ចខំប្រឹងប្រែងចាក់វ៉ាក់សាំងដ៏ធំមួយ បានចាប់ផ្តើមកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។   យុទ្ធនាការនេះ មានគោលបំណងចាក់វ៉ាក់សាំងដល់កុមារជាង៦សែន ៤ម៉ឺននាក់ នៅក្នុងទឹកដីដែលត្រូវបានឡោមព័ទ្ធ និងដែលត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ ដោយសង្គ្រាមជិត១១ខែ។   ជំងឺស្វិតដៃជើងប៉ូលីយ៉ូ ដែលមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ទៅលើកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំនេះ អាចបណ្តាលឱ្យខូចរាងកាយ កម្រើកដៃជើងមិនរួច ហើយក្នុងករណីខ្លះបណ្តាលស្លាប់។   លោក Rik Peeperkorn ជាអ្នកតំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោក WHO សម្រាប់ដែនដីប៉ាឡេស្ទីន បាននិយាយថា វាជាការសំខាន់ ដើម្បីធ្វើឱ្យសម្រេចយ៉ាងហោចណាស់ ក៏ចំនួន៩០ភាគរយដែរ ដើម្បីបញ្ចៀសការរាលដាលនៃជំងឺនេះ ទាំងនៅក្នុងព្រំដែននៃតំបន់ហ្កាហ្សា និងហួសពីតំបន់នេះ។   យុទ្ធនាការនេះ បានចាប់ផ្តើមនៅផ្នែកកណ្តាល នៃតំបន់ Gaza Strip ដែលមានមនុស្សរស់នៅច្រើន ជាទីកន្លែងដែលអង្គការ WHO រំពឹងកាលពីដំបូងថា នឹងចាក់វ៉ាក់សាំងកុមារអាយុក្រោម១០ឆ្នាំ ចំនួន១សែន ៥ម៉ឺន ៦ពាន់ ៥រយនាក់៕
អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃអង្គារថា យុទ្ធនាការនៃការ ចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺស្វិតដៃជើងប៉ូលីយ៉ូគ្រាអាសន្នរបស់ខ្លួន នៅក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សា បានធ្វើឱ្យសម្រេចច្រើនជាងការរំពឹងទុក ដោយមានកុមារ១ សែន៦ម៉ឺន ១ពាន់នាក់ ទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទីមួយ នៅក្នុងរយៈពេល២ថ្ងៃដំបូង។ អង្គការ WHO បានបន្ថែមទៀតថា យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងជុំទី១ នឹងចំណាយពេល ១០ថ្ងៃ។
  ពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាទិញផលិតផលកសិកម្មសរីរាង្គរវាងក្រុមហ៊ុនអេមរុរ៉ាយស៍, ក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា និងសហគមន៍កសិកម្មចំនួន ៣៧ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារនេះ ធ្វើឡើង កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមហ៊ុនអេមរុរ៉ាយស៍ ដែលនៅក្នុងនោះ មានសហគមន៍ផ្គត់ផ្គង់ស្រូវសរីរាង្គឱ្យក្រុមហ៊ុនអេមរុរ៉ាយស៍ចំនួន២៨សហគមន៍  និង៩សហគមន៍ទៀត ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ដំឡូងមីឱ្យ CACC។   «ផលិតកម្មកសិកម្ម(ស្រូវសរីរាង្គ និងដំឡូងមី)ទាំងនេះមិនត្រឹមតែផ្តោតលើស្តង់ដាសរីរាង្គប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងជាផលិតផលដែលអនុលោមតាមស្តង់ដាកសិកម្មកកើតឡើងវិញ ដើម្បីឆ្ពោះទៅកាន់គោលដៅផលិតកម្មកសិកម្មដែលមានកាបូនទាប (Low carbon foot print)»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្រុមហ៊ុននាំចេញផលិតផលកសិកម្មអេមរុរ៉ាយស៍។   ខេត្តព្រះវិហារចាប់ផ្កើមរៀបចំកិច្ចសន្យាផលិតកម្មកសិកម្មតាំងពីឆ្នាំ២០១៤មកម្ល៉េះ រវាងសហគមន៍កសិកម្ម ជាមួយក្រុមហ៊ុនអេមរុរ៉ាយស៍ ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់មន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្ត សហការជាមួយគម្រោងគាំទ្រពាណិជ្ជូបនីយកម្មស្រូវអង្ករកម្ពុជា។ លោក សុខ សាន្តតារ៉ា អភិបាលរងខេត្តព្រះវិហារ បានលើកឡើងថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងក្លាយជាវេទិកាសម្រាប់ការចែករំលែកបទពិសោធន៍ កត្តាប្រឈម និងឱកាសស្តីពីការអនុវត្តផលិតកម្មស្រូវ និងដំឡូងមីសរីរាង្គតាមកិច្ចសន្យា។    «វាជាការផ្តល់ឱកាសដល់អ្នកចូលរួមទាំងអស់ បានជួបមុខគ្នាក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនង និងការចងបណ្តាញរវាងអ្នកផលិតផ្គត់ផ្គង់ និងអ្នកទិញ(នាំចេញ) អ្នកផ្គត់ផ្គង់ធាតុចូលកសិកម្ម និងសេវាកម្មកសិកម្ម ព្រមទាំងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានាលើវិស័យកសិកម្ម»។ លោក សុខ សាន្តតារ៉ា បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះ។   បើតាមលោក ពឹង ទ្រីដា ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ខេត្តព្រះវិហារ សម្រាប់ផែនការ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ កិច្ចសន្យាផលិតកម្មកសិកម្មលើកសិផលសរីរាង្គសរុបសម្រាប់ខេត្តព្រះវិហារ គឺមានក្នុងបរិមាណ ៤៣ ៨០០តោន។ ក្នុងនោះមានស្រូវសរីរាង្គ ១៨ ៧៦០តោន ដំឡូងមីសរីរាង្គ ២៥ ០០០តោន ស្វាយចន្ទីសរីរាង្គ ២០០តោន សណ្តែកដីសរីរាង្គ១០ តោន និងល្ងសរីរាង្គ១តោន។ កសិផលទាំងនេះ  គ្រោងធ្វើឡើងរវាងសហគមន៍កសិកម្មចំនួន៣២ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ជាមួយក្រុមហ៊ុនដៃគូសហការទាំងអស់។    ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តព្រះវិហារ បន្តរៀបរាប់ថា កម្មវិធីថ្ងៃនេះ មិនត្រឹមតែស្តែងពីការបន្តឈរលើស្មារតីធានានូវស្ថិរភាពទីផ្សារសម្រាប់កសិករដាំដុះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ វាជាឱកាសក្នុងការបញ្រ្ជាបនូវស្តង់ដាសរីរាង្គថ្មីលើដំណាំស្រូវ និងដំឡូងមីសរីរាង្គ ដែលចាំបាច់ប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីកសិករដើម្បីទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រសរីរាង្គស្របតាមស្តង់ដាអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាម៉េរិក ពីស្ថាប័នវាយតម្លៃស្តង់ដាសរីរាង្គអន្តរជាតិអេកូសឺត(ECOCERT) ដែលនៅឆ្នាំ២០២៥ នឹងមានការកែប្រែបទដ្ឋានស្តង់ដាមួយចំនួនពីសហភាពអឺរ៉ុប ជាពិសេសសម្រាប់ក្រុមផលិត។   លោក សុង សារ៉ន អគ្គនាយកអេមរុរ៉ាយស៍  ជឿជាក់ថាមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីរក្សាសុខភាពដីក្នុងរយៈពេលយូរអង្វែង និងជីជាតិដែលនាំឱ្យដំណាំមាននិរន្តរភាព និងគុណភាពខ្ពស់ គឺតាមរយៈវិធីសាស្រ្តកសិកម្មសរីរាង្គ និងកកើតឡើងវិញ។ ការអនុវត្តទាំងនេះធានាថា កសិករអាចរំពឹងថាទទួលបាននូវទិន្នផលខ្ពស់នៅក្នុងរដូវកាលច្រូតកាត់។ លោក បានអះអាងថា ៖ «Amru និង CACC នឹងនៅបន្តជាស្ថាប័នឈរលើស្មារតីលើកកម្ពស់ស្តង់ដាទាំងនេះ សម្រាប់សុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន និងផែនដី តាមរយៈការដាំដុះស្រូវដែលមានកាបូនទាប»។   ទិសដៅរបស់អេមរុរ៉ាយស៍ មិនត្រឹមតែផ្តោតលើកសិកម្មសរីរាង្គប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បាននិងកំពុងដាក់ទិសដៅ និងផែនការ ផ្តោតលើការកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់អនាគតប្រកបដោយនិរន្តរភាព តាមរយៈការបញ្រ្ជាបនិងការអនុវត្តកសិកម្មកកើតឡើងវិញ (Regenerative Agriculture) ដែលជាការចូលរួមជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ឱ្យបាន៤០% នៅឆ្នាំ២០៣០ និងរួមចំណែកដល់ការថែរក្សានូវនិរន្តរភាពនៃភពផែនដី លើកកម្ពស់ជីវភាពកសិករ និងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់អនាគតប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងធន់៕
ក្រុមហ៊ុនអេមរុរ៉ាយស៍ និងក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជា(CACC) ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំចេញផលិតកសិកម្មទៅទីផ្សារពិភពលោក បានចុះកិច្ចសន្យាប្រមូលទិញស្រូវសរីរាង្គ និងដំឡូងមី ពីកសិករនៅខេត្តព្រះវិហារ ចំនួន ៥ម៉ឺនតោន។ ក្នុងនោះ ក្រុមហ៊ុនអេមរុរ៉ាយស៍ សន្យាទិញស្រូវសរីរាង្គពីសហគមន៍ចំនួន២,៥ម៉ឺនតោន ខណៈ CACC ទិញដំឡូងមី ចំនួន២,៥ម៉ឺនតោន ផងដែរ។
  លោកស្រី ថាន់ វណ្ណេត ពិតជាចូលចិត្តការរត់ណាស់។ ស្ដ្រីរូបនេះ តែងតែចូលរួមរត់កម្មវិធីតូចធំ ពោលគឺដើម្បីបំបែកកំណត់ត្រាផ្ទាល់ខ្លួន។ លោកស្រី វណ្ណេត មានគោលដៅមួយ គឺចង់រត់ចម្ងាយ ២២០គីឡូម៉ែត្រ នៅពេល២ឆ្នាំបន្ទាប់។ គោលដៅនេះ ហាក់បីដូចជាឆ្ងាយខ្លាំង ប៉ុន្ដែលោកស្រី ចាប់ផ្ដើមរត់ម្ដងបន្ដិចៗ ដោយចាប់ផ្ដើមពីការរត់ចម្ងាយ ១០គីឡូម៉ែត្រ, ២១គីឡូម៉ែត្រ និងម៉ារ៉ាតុន ៤២គីឡូម៉ែត្រ។    រយៈពេលជិត ២ឆ្នាំ គិតពីចុងឆ្នាំ២០២២ នៃការចាប់ផ្ដើមរត់ លោកស្រី វណ្ណេត ចូលរួមបាន ២០លើក។ ក្នុងចំណោម ២០លើកនោះ លោកស្រី ធ្លាប់រត់នៅថៃ ឡាវ និងកម្ពុជា។ ដោយឡែក ចំនួននៃការត់នីមួយៗតាម ៤ប្រទេសនេះ លោកស្រី មិនចាំច្បាស់ឡើយ ដោយគ្រាន់តែដឹងថា ការរត់ម៉ារ៉ាតុន ៤២គីឡូម៉ែត្រ នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ម៉ារ៉ាតុនអន្ដរជាតិចក្រភពអង្គរ គឺជាលើកដំបូង។ នេះ ក៏ជាលើកដំបូង ដែលស្ដ្រីវ័យ៣៩ឆ្នាំ បានបំបែកកំណត់ត្រាផ្ទាល់ខ្លួន ក្នុងចម្ងាយ ៤២គីឡូម៉ែត្រ។     រូបពី លោកស្រី ថាន់ វណ្ណេត លោកស្ដ្រី វណ្ណេត បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ មានគម្រោងរត់២២០គីឡូម៉ែត្រ(កំណត់ត្រាសកល) នៅពេល១ឆ្នាំ ឬ២ឆ្នាំបន្ទាប់។ ខ្ញុំត្រូវតែហាត់ម្ដងបន្ដិចៗ ដើម្បីកុំឲ្យអស់ស្ទុះ។»។   ស្ដ្រីរូបនេះ បញ្ជាក់ថាមានកត្ដា ៤យ៉ាង ជំរុញឲ្យលោកស្រី ពេញចិត្តរត់ គឺមានការលើកទឹកចិត្តពីមិត្តភក្ដិ, ការព្យាយាមសម្រេចសមិទ្ធផល និងកំណត់ត្រាផ្ទាល់ខ្លួន, ការដើរកម្សាន្ដ និងការស្វែងរកអ្វីថ្មី, ការអភិវឌ្ឍខ្លួន និងការផ្លាស់ប្ដូរខ្លួនឯង។ បន្ទាប់ពីការចូលរួមរត់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងប្រទេស និងនៅក្រៅប្រទេស អ្នករត់ម៉ារ៉ាតុនរូបនេះ មានសុទិដ្ឋិនិយមថា ការរត់ម៉ារ៉ាតុន មានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនដល់បុគ្គលជាអ្នករត់ផង និងជួយផ្សព្វផ្សាយពីទេសចរណ៍ផង។     រូបពី លោកស្រី ថាន់ វណ្ណេត លោកស្រី វណ្ណេត ពន្យល់ថា ការរត់ធ្វើឲ្យមនុស្សម្នាក់ៗមានសុខភាពល្អ ទាំងផ្លូវកាយ និងស្មារតី។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ភ្ញៀវអន្ដរជាតិ ដែលចូលចិត្តរត់ នឹងមកកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ដោយសារតែមានកម្មវិធីកីឡាទេសចរណ៍ល្អៗ។ «ខ្ញុំ គិតថានៅពេលដែលអ្នករត់នៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើន នឹងពង្រឹងសុខភាពរបស់ពួកគេ។ សរុបទៅ ក្រៅពីមានសុខុមាលភាពល្អ សហគមន៍មានអ្នករត់ច្រើន ជាផ្នែកធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចល្អ និងជួយផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ និងអាជីវកម្មក្នុងស្រុក។»។ លោកស្រី វណ្ណេត បាននិយាយដូច្នេះ។   គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា លោកស្រី វណ្ណេត បានរត់ម៉ារ៉ាតុនលើកដំបូងរបស់ខ្លួន នៅខេត្តសៀមរាប ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ម៉ារ៉ាតុនអន្ដរជាតិចក្រភពអង្គរ ហើយនៅក្នុងខែដដែល ស្ដ្រីរូបនេះ បន្ដរត់២៥គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងការរត់ Elephant Trail នៅគិរីរម្យ ដោយចំណាយពេល ៤:១៦ម៉ោង។ ដោយឡែក នៅអំឡុងខែតុលា លោកស្រី វណ្ណេត ក៏មានគម្រោងទៅរត់ Ultra Runner នៅ Luang Prabang ប្រទេសឡាវផងដែរ៕    រូបពី លោកស្រី ថាន់ វណ្ណេត  រូបពី លោកស្រី ថាន់ វណ្ណេត
លោកស្រី ថាន់ វណ្ណេត តែងចូលរួមគ្រប់កម្មវិធីពាក់កណ្ដាលម៉ារ៉ាតុន ទាំងនៅកម្ពុជា និង នៅក្រៅប្រទេស។ ស្ដ្រីវ័យ ៣៩ឆ្នាំរូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា ការរត់គ្រប់កម្មវិធីនេះ គឺព្រោះតែចង់បំបែកកំណត់ត្រាផ្ទាល់ខ្លួន។ ត្រឹមរយៈពេលជិត ២ឆ្នាំ ក្នុងការចាប់ផ្ដើមចូលរួមរត់ ពោលគឺចាប់ពីចុងឆ្នាំ២០២២ មកទល់ពេលនេះ លោកស្រី វណ្ណេត រត់បាន២០លើក ក្នុងនោះការរត់៤២គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ម៉ារ៉ាតុនអន្ដរជាតិចក្រភពអង្គរ នៅខេត្តសៀមរាប គឺជាលើដំបូងរបស់ខ្លួន។
  FA បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្រោយការវាយតម្លៃពីគ្រូបង្វឹកក្រុមកីឡាករ Palmer និង Watkins បានវិលត្រឡប់ទៅក្លិបរបស់ពួកគេវិញ ដើម្បីបន្តពង្រឹងរាងកាយ ឱ្យបានល្អពេញលេញ ឡើងវិញ។ ចំណែកកីឡាករវ័យ ២៤ឆ្នាំ Phil Foden ដែលត្រូវបានកោះហៅ ដោយគ្រូបង្វឹកបណ្តោះអាសន្ន របស់ក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស លោក Lee Carsley មិនបានឆ្លើយតប ឬរាយការណ៍អ្វីមកកាន់ក្រុមវិញឡើយ ហើយរូបគេក៏ត្រូវបានដកឈ្មោះពីក្រុម។   ក្រោយការដកឈ្មោះកីឡាករចំនួន៣រូបនេះចេញ នៅមិនទាន់មានការប្រកាសសមាស ភាព កីឡាករបន្ថែមបង្រ្គប់ អ្វីបន្ថែមទៀតនៅឡើយ ខណៈក្រុមនៅសល់សមាជិកត្រឹមតែ ២៣រូប។   ក្រុមតោកំណាចអង់គ្លេស នឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុង Dublin ដើម្បីប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Nations League ទល់នឹងក្រុមអៀរឡង់ ថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា មុនពេលបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន Wembley ស្វាគមន៍ក្រុមភ្ញៀវហ្វាងឡង់ នៅ៣ថ្ងៃបន្ទាប់។   ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីឈ្មោះក្រុមកីឡាករអង់គ្លេសត្រៀមការប្រកួត UEFA Nations League៖   អ្នកចាំទី៖ Dean Henderson (Crystal Palace), Jordan Pickford (Everton), Nick Pope (Newcastle United)   ខ្សែការពារ៖ Trent Alexander-Arnold (Liverpool), Levi Colwill (Chelsea), Marc Guehi (Crystal Palace), Ezri Konsa (Aston Villa), Rico Lewis (Manchester City), Tino Livramento (Newcastle United), Harry Maguire (Manchester United), John Stones (Manchester City)   ខ្សែបម្រើ៖ Conor Gallagher (Atletico Madrid), Morgan Gibbs-White (Nottingham Forest), Angel Gomes (Lille), Kobbie Mainoo (Manchester United), Declan Rice (Arsenal)   ខ្សែប្រយុទ្ធ៖ Jarrod Bowen (West Ham United), Eberechi Eze (Crystal Palace), Anthony Gordon (Newcastle United), Jack Grealish (Manchester City), Harry Kane (Bayern Munich), Noni Madueke (Chelsea), Bukayo Saka (Arsenal)៕
ខ្សែប្រយុទ្ធ Cole Palmer, Ollie Watkins និង Phil Foden គ្មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីកីឡាករក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស សម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Nations League។ នេះបើតាមការប្រកាសសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អង់គ្លេស (FA) នាថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។
ក្នុងលិខិតរបស់ខ្លួន លោក វង្សី វិស្សុត បញ្ជាក់អំពីគោលការណ៍ដែលរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចចំពោះការដាក់ឱ្យប្រើថ្នាលផ្ទៀងផ្ទាត់ឯកសារ verify.gov.kh ក្នុងការផ្តល់សេវាសាធារណៈ សម្រាប់ផ្ទៀងផ្ទាត់ ភាពត្រឹមត្រូវនៃឯកសារដែលមានដាក់បញ្ចូលនូវ ឃ្យូ.អ.កូដ. (QR Code) ស្តង់ដា ក្នុងគោលបំណងលុបបំបាត់ការក្លែងឯកសារសាធារណៈ បង្កើនជំនឿទុកចិត្តនិងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងជំរុញការធ្វើ បរិវត្តកម្មឌីជីថលសេវាសាធារណៈ។ «គ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័ន រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងនីតិបុគ្គលសាធារណៈ អាចសហការជាមួយក្រសួង ប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ ដើម្បីរៀបចំអនុវត្តផ្ទាលផ្ទៀងផ្ទាត់ឯកសារ verify.gov.kh នេះក្នុងការផ្តល់សេវា សាធារណៈរបស់ខ្លួនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ ដោយណែនាំឱ្យមានការអនុវត្តតាមដំណាក់កាល និងចាត់ចែងការដាក់បញ្ចូល QR Code ស្តង់ដានៅលើឯកសារខ្លួនស្របតាមនីតិវិធីច្បាប់។ អភិវឌ្ឍដោយ ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ និងគណៈកម្មាធិការរដ្ឋាភិបាលឌីជីថល verify.gov.kh ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលសម្រេចដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវការ តាមអនុក្រឹត្យចុះកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ។ បណ្តាក្រសួង ស្ថាប័ន សហការជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ថ្នាលផ្ទៀងផ្ទាត់ឯកសារនេះ ប៉ុន្តែក្រសួងស្ថាប័នមួយចំនួនទៀត មិនទាន់អនុវត្តនោះឡើយ។ «ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ ត្រូវផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេស ក្នុងករណីចាំបាច់ ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វង្សី វិសុទ្ធ ដោយបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចជាគោលការណ៍នេះ ធ្វើឡើងដោយតាមសេចក្តីជូនដំណឹងស្តីពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា រួមទាំងការសម្រេចរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈអចិន្ត្រៃយ៍គណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា៕
លោក វង្សី វិស្សុត ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ និងជារដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានសរសេរលិខិតទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីគ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័ន និងបណ្តាអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត លើករណីដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ថ្នាលផ្ទៀងផ្ទាត់ឯកសារ verify.gov.kh ក្នុងការផ្តល់សេវាសាធារណៈ។
  សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និង លោក លោក យ៉ូណេហ្សាវ៉ា អាត់ស៊ូស៊ី ប្រធានការិយាល័យកុងស៊ុលជប៉ុន ខេត្តសៀមរាបដូចតទៅ៖   
សៀមរាប៖ ក្នុងនាមរាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន លោក យ៉ូណេហ្សាវ៉ា អាត់ស៊ូស៊ី ប្រធានការិយាល័យកុងស៊ុលជប៉ុននៅខេត្តសៀមរាប បាននិយាយថា រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន និងកម្ពុជាបានសហការគ្នាយ៉ាងស្អិតល្មួត ក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានរួមចំណែកអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាល, វប្បធម៌, ទឹកស្អាត។ ក្រៅពីលើកឡើងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ រវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងជប៉ុន លោក យ៉ូណេហ្សាវ៉ា ក៏ឆ្លៀតពេលក្នុងបទសម្ភាសនិយាយប្រាប់ថា លោកផ្ទាល់ខ្លួនស្រឡាញ់ភាសាខ្មែរ វប្បធម៌ខ្មែរ និងបេតិកភណ្ឌខ្មែរ។
  លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បន្ថែមថា៖ «នាវាដែលចិន ផ្តល់មកឱ្យកម្ពុជាមិនមែនជានាវា ដែលមកចូលចតនាពេលនេះទេ ប៉ុន្តែជានាវាធ្វើថ្មីពិសេសសម្រាប់កម្ពុជាចំនួន ២គ្រឿង ប្រភេទ០៥៦០ ដែលគ្រោងនឹងរួចរាល់ និងប្រគល់មកឱ្យកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០២៥ ឬយូរជាងហ្នឹង។»។   កម្ពុជាធ្លាប់រងការរិះគនលើមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករាម ដែលគេចោទថាជាមូលដ្ឋានរបស់កងទ័ពចិន។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ តាមរយៈសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ បញ្ជាក់ជាថ្មីថា កម្ពុជា ជារដ្ឋអធិបតេយ្យដែលមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការកសាង និងលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយដៃគូទាំងអស់ ដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ឱ្យប្រទេសជាតិ និងប្រជាជន ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទាំងអស់នោះ សុទ្ធតែស្របតាមគោលបំណង និងគោលការណ៍នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់កម្ពុជា។    រដ្ឋធម្មនុញ្ញ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ហើយថា កម្ពុជាមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានមូលដ្ឋានទ័ព បរទេសនៅលើទឹកដី របស់ខ្លួននោះទេ ហើយកម្ពុជា ក៏មិនបញ្ជូនទ័ពរបស់ខ្លួនឱ្យទៅចូលរួមនៅក្នុងជម្លោះនៅក្រៅប្រទេសដែរ ក្រៅតែពីការចូលរួមដល់ការរក្សាសន្តិភាពពិភពលោក តាមរយៈប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។   លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បន្ថែមដូច្នេះ៖ «កម្ពុជា មិនអនុញ្ញាតឱ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូណាមួយ មិនថាកិច្ចសហ ប្រតិបត្តិការនោះច្រើន ឬធំប៉ុណ្ណាក៏ដោយ បំពានទៅលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួននោះទេ ជាពិសេសការប៉ះពាល់ដល់អធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី និងឯករាជ្យភាព។»។   មិនមែនតែចិននោះទេ ដែលធ្លាប់ផ្តល់ការគាំទ្រក្នុងវិស័យយោធាមកឱ្យកម្ពុជា។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ កម្ពុជាធ្លាប់បានទទួលការឧបត្ថម្ភជាច្រើនពីដៃគូដទៃទៀតដែរ ដូចជាការហ្វឹកហ្វឺន និងការផ្តល់គ្រឿងបរិក្ខាជាដើម។   ក្រៅពីបញ្ជាក់ពីជំនួយនាវាចម្បាំងរបស់ចិន លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ក៏បានឱ្យដឹងដែរថា បច្ចុប្បន្នបញ្ជាការដ្ឋានសមុទ្ររាម បានសាងសង់រួចជំហានទីមួយហើយ នឹងបន្តជំហានទីពីរក្នុងពេលឆាប់ៗ។   ក្រោមជំនួយឥតសំណងរបស់ចិន កម្ពុជាបានបើកការដ្ឋានសាងសង់សំណង់នានានៅមូលដ្ឋានបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពរាម កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ដែលមានការស្តារទីតាំងរបស់កងទ័ពជើងទឹកដែលមានស្រាប់ កសាងរោងជាងជួសជុលនាវាអ៊ូ(Drydock)  និងរ៉ៃ(Slipway) សង់ផែសំចត និងស្តារឃ្លង ដែលមានស្រាប់។   ជុំវិញរឿងនេះ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏ធ្លាប់អះអាងដែរថា  ការអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋានកងទ័ពសមុទ្ររាម និងប្រភេទទ័ពផ្សេងទៀត គ្មានចេតនាផ្សេងក្រៅតែពីដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់កម្ពុជានោះទេ៕
ចិន នឹងផ្ដល់នាវាចម្បាំង ២គ្រឿងដល់កម្ពុជា នៅឆ្នាំ២០២៥។ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញានេះថា ការផ្ដល់ឱ្យពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលចិននេះ គឺធ្វើឡើងតាមការស្នើសុំរបស់កម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពរបស់កម្ពុជាក្នុងការការពារ និងរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសន្តិសុខ ក៏ដូចជាការគាំទ្រទៅដល់ប្រតិបត្តិការស្វែងរក និងការសង្គ្រោះ ព្រមទាំងសកម្មភាពមនុស្សធម៌ដទៃទៀតនៅលើលំហសមុទ្រ។
  លោក ទេព អស្នារិទ្ធ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងបណ្ដាញសង្គមតេឡេក្រាម ពីការសាយភាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ សន្ទុះខ្លាំងក្លាឡើង ខណៈបច្ចេកវិទ្យាមានការរីកចម្រើន ជាពិសេសតាមរយៈការប្រើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម។ ហេតុនេះ ចាំបាច់ត្រូវផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ ចេញនូវយន្តការ និងរិះរកមធ្យោបាយនានា ដើម្បីឆ្លើយតបឱ្យបានគ្រប់រូបភាព ទាំងយុទ្ធនាការអប់រំ ការលើកកម្ពស់ផ្នែកអក្ខរកម្មព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។   បើតាមលោក ទេព អស្នារិទ្ធ គោលដៅនៃយុទ្ធនាការនេះ ផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទរបស់ប្រជាជន ដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទំនើប ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីកសាយភាយនូវព័ត៌មានក្លែងក្លាយក្នុងសង្គមកម្ពុជា។   ពេលប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកប្រើប្រាស់ម្នាក់ៗ យល់ដឹងអំពីផលវិបាកនៃព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងចេះបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការប្រើប្រាស់ ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ពិសេសមុនចែកចាយព័ត៌មាន ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានទាំងនោះជាមុនៗ។ លោក ទេព អស្នារិទ្ធ បន្ថែមថា៖«ដូច្នេះយើងចាំបាច់ត្រូវចូលរួមគ្នាទប់ស្កាត់ហានិភ័យ និងគ្រោះថ្នាក់នៃព័ត៌មានក្លែងក្លាយទាំងនោះ»។    ក្រសួងព័ត៌មាន ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការធានា និងគ្រប់គ្រងសន្តិសុខព័ត៌មាន ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាព និងធានាសណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងវិស័យព័ត៌មាន រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងសន្តិសុខ និងស្ថិរភាពជាតិ។ ជាមួយគ្នានេះក្រសួងអំពាវនាវឱ្យសាធារណជន ចូលរួមប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។    សូមជម្រាបថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួងព័ត៌មាន បានកត់ត្រាទុកព័ត៌មានក្លែងក្លាយចំនួនជាង៣ពាន់ករណី។ នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤វិញ ក្រសួងព័ត៌មានបានរកឃើញព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ១ ៧០១ករណី ដែលចំនួននេះ បានកើនឡើង១២ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ មានត្រឹមដល់១,៥១៩ករណីប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះ ករណីព័ត៌មានក្លែងក្លាយដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុកទាំងនេះ នៅមិនទាន់រាប់បញ្ចូលចំនួនករណីព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុកដោយក្រសួង-ស្ថាប័ន ឬអង្គភាពផ្សេងទៀតនោះទេ៕ 
នៅចុងឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្រសួងព័ត៌មាន នឹងរៀបចំយុទ្ធនាការ «និយាយថាទេចំពោះព័ត៌មានក្លែងក្លាយ Say No to Fake News!» ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយ កម្រិតអប្បបរមាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ។ នេះបើតាម លោក ទេព អស្នារិទ្ធ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន។
  ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត Volkswagen គ្រោងបិទរោងចក្រនៅអាល្លឺម៉ង់ដែលដំណើការអស់រយៈពេល ៨៧ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីការបង្កើត និងការអភិវឌ្ឍម៉ាកយីហោរបស់ខ្លួន។   បើតាមទូរទស្សន៍ CNN នៅនៅទី២ ខែកញ្ញា ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ Volkswagen ដែលជាក្រុមហ៊ុនរថយន្តដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក មិនបានច្រានចោលនូវលទ្ធភាពនៃការបិទរោងចក្រនៅអាល្លឺម៉ង់នោះទេ។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏នឹងអនុវត្តវិធានការនានាដើម្បីការពារអនាគតរបស់ក្រុមហ៊ុន រួមមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងការពារការងារជាមួយសហជីពការងារ ដែលបានអនុវត្តតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៤។   «វិស័យរថយន្តនៅអឺរ៉ុបស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាក និងធ្ងន់ធ្ងរ។ បរិយាកាសសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែលំបាក ហើយដៃគូប្រកួតប្រជែងថ្មីៗកំពុងចូលទៅក្នុងទីផ្សារអឺរ៉ុប។ ជាពិសេស អាល្លឺម៉ង់ជាចំណុចទីតាំងផលិតកម្មមួយដែលកំពុងរងការប្រកួតប្រជែងខ្លាំង»។ លោក Oliver Blume នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Volkswagen Group បានលើកឡើងបែបនេះ។   ក្រុមហ៊ុន Volkswagen បានចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយការចំណាយចំនួន ១០ពាន់លានអឺរ៉ូកាលពីចុងឆ្នាំមុន ខណៈប្រទេសនេះកំពុងបាត់បង់ចំណែកទីផ្សារនៅចិន ដែលជាទីផ្សារដ៏ធំបំផុតរបស់ខ្លួន។ នៅឆមាសទី១ ឆ្នាំនេះ ចំនួនយានយន្តដែលចែកចាយដល់អតិថិជនក្នុងប្រទេសបានថយចុះ ៧ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ប្រាក់ចំណេញប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុននេះបានថយចុះ ១១,៤ភាគរយដល់ ១០,១ពាន់លានអឺរ៉ូ។   ដំណើរការអាជីវកម្ម Volkswagen នៅចិនមិនសូវល្អ ស្របពេលក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុករបស់ចិនជាច្រើនដែលផលិតរថយន្តអគ្គិសនី ជាពិសេស BYD បង្កការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងឡើងចំពោះអាជីវកម្ម Volkswagen នៅអឺរ៉ុប។   យោងតាមរបាយការណ៍ប្រាក់ចំណូលថ្មីបំផុត ក្រុមហ៊ុន Volkswagen មានបុគ្គលិកជិត ៦៨៣ ០០០នាក់ នៅទូទាំងពិភពលោក ក្នុងនោះមានបុគ្គលិកប្រហែល ២៩៥ ០០០នាក់នៅអាល្លឺម៉ង់។   លោក Thomas Schaefer នាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន Volkswagen បាននិយាយថា ក្រុមហ៊ុននៅតែប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះអាល្លឺម៉ង់ ព្រោះជាទីតាំងអាជីវកម្ម។ បើតាមលោក Thomas ក្រុមហ៊ុន Volkswagen នឹងចាប់ផ្តើមការចរចាជាបន្ទាន់ជាមួយតំណាងការងារដើម្បីស្វែងរកលទ្ធភាពនៃការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធម៉ាកយីហោឡើងវិញតាមរបៀបនិរន្តរភាព៕
ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តដ៏ធំរបស់អាល្លឺម៉ង់ Volkswagen កំពុងពិចារណាថាតើត្រូវបិទរោងចក្រក្នុងប្រទេសឬអត់ ខណៈក្រុមហ៊ុននេះបានកាត់បន្ថយការចំណាយច្រើន។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុមហ៊ុន បានរងសម្ពាធការប្រកួតប្រជែងកើនឡើងពីក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ចិន។
  ដើម្បីចែករំលែកព័ត៌មាន និងបទពិសោធល្អៗ ទាក់ទងនឹងការប្រឡងប្រជែងអង្គភាពផ្តល់សេវាសាធារណៈគំរូ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានរៀបចំសិក្ខាសាលាចែករំលែកបទពិសោធនៃការគ្រប់គ្រង និងការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ជ័យលាភីអង្គភាពផ្តល់សេវាសាធារណៈគំរូ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ឆ្នាំ២០២៣ សម្រាប់កម្រិតមណ្ឌលសុខភាព។ សិក្ខាសាលានេះ ចូលរួមបើកលោក យក់ ប៊ុនណា រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។   សិក្ខាសាលារយៈពេល២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣-៤ កញ្ញានេះ មានការចូលរួមពីតំណាងរដ្ឋបាលរាជធានី-ខេត្ត តំណាងមន្ទីរមុខងារសាធារណៈ តំណាងមន្ទីរសុខាភិបាល តំណាងការិយាល័យសុខាភិបាលស្រុកប្រតិបត្តិ ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ តំណាងមណ្ឌលសុខភាព មកពីទូទាំងប្រទេស ចំនួន ៦៧៨នាក់។   ថ្លែងក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលា លោក យក់ ប៊ុនណា រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖ «សិក្ខាសាលានេះ គឺវេទិកាដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរៀនសូត្រ និងទទួលបទពិសោធពីគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីធ្វើជាមូលដ្ឋានក្នុងការពង្រឹងការគ្រប់គ្រង និងកែលម្អគុណភាពសេវានៅក្នុងអង្គភាពរបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង មិនត្រឹមតែផ្តល់ទស្សនាទានថ្មីៗប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនឹងផ្តល់ចំណេះដឹង ការបង្កើតទំនាក់ទំនង បទពិសោធល្អៗដែលត្រូវនឹងបរិបទនិងស្ថានភាពជាក់ស្តែងថែមទៀតផង។»។   លោក យក់ ប៊ុនណា រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។ រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។ ក្នុងសិក្ខាសាលានេះ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពនានា នឹងទទួលបានការចែករំលែកបទពិសោធរបស់មណ្ឌលសុខភាពដែលបានជាប់ជ័យលាភីជាអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូនៅឆ្នាំ២០២៣ផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ នៅក្នុងសិក្ខាសាលានេះ ក៏មានរៀបចំការតាំងពិព័រណ៍ស្ដង់របស់អង្គភាពជ័យលាភីផ្តល់សេវាសាធារណៈគំរូចំណាត់ថ្នាក់ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល (កម្រិតមណ្ឌលសុខភាព) មកពីបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ។   អត្ថបទទាក់ទង   ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពជាប់លេខ២ លើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកបម្រើសេវាសុខាភិបាលធ្វើការដោយបេះដូង  សូមបញ្ជាក់ថា មណ្ឌលសុខភាពសំរោង ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ជាម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ១ នៃអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល។ នៅក្នុងសិក្ខាសាលាខាងលើ សិក្ខាកាមទាំងអស់ ក៏នឹងទៅទស្សនកិច្ចនៅមណ្ឌលសុខភាពសំរោង ដើម្បីបានយល់ដឹងពីការគ្រប់ និងការផ្ដល់សេវាផងដែរ៕   រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។  រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។  រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។
ពោធិ៍សាត់៖ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាព តំណាងមន្ទីរសុខាភិបាល និងតំណាងការិយាល័យសុខាភិបាលស្រុកប្រតិបត្តិ មកពីទូទាំងប្រទេស បានចូលរួមក្នុងសិក្ខាសាលាចែករំលែកបទពិសោធនៃការគ្រប់គ្រង និងការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ជ័យលាភីអង្គភាពផ្តល់សេវាសាធារណៈគំរូ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ឆ្នាំ២០២៣។ សិក្ខាសាលានេះ មានបំណងជំរុញឱ្យមណ្ឌលសុខភាពនៅទូទាំងប្រទេស ចូលរួមក្នុងចលនាប្រឡងប្រជែង ចែករំលែកបទពិសោធល្អៗ និងជំរុញការកៀរគរលើកទឹកចិត្តដល់សហគមន៍ អាជ្ញាធរដែនដី  ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍មណ្ឌលសុខភាព។
  បញ្ជីសមាសភាពគណរដ្ឋមន្រ្តីថៃ មាននាយករដ្ឋមន្ត្រី ផែថងថាន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី៦រូប មានសមាជិកចំនួន ២៩រូបផ្សេងទៀត។ ក្នុងចំណោមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីទាំង ៦រូប មាន៤រូបមកពីបក្សភឿថៃ, ១រូបមកពីបក្សភូមិចៃថៃ និង១រូបទៀតមកពីបក្សរួបរួមជាតិ។     ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី៦រូប មានដូចជាលោក Phumtham Wechayachai ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ, លោក Suriya Juangroongruangkit រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូន, លោក Anutin Charnvirakul រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ, លោក Pirapan Salirathavibhaga រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពល, លោក Pichai Chunhavajira រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងលោក Prasert Jantararauangtong រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល។   នៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី បក្សភឿថៃដែលកំពុងកាន់អំណាចមានសមាជិក ១៧រូប (រួមទាំងរដ្ឋមន្ត្រី និងអនុរដ្ឋមន្ត្រី) ចំណែកកៅអីដែលនៅសល់ចំនួន១៩ ត្រូវបានបែងចែកក្នុងចំណោមដៃគូចម្រុះ រួមមានបក្សភូមិចៃថៃ ៨រូប ,បក្សថៃរួបរួមជាតិ៤រូប។ ទន្ទឹមនេះ បក្ស Chart Thai Pattana ១រូប និងបក្ស Prachachat  ១រូប។   ដូចការរំពឹងទុក ក្រុមបក្ស Palang Pracharath ដែលដឹកនាំដោយលោក Prawit Wongsuwon មិនមានតំណែងក្នុងជួរគណៈរដ្ឋមន្រ្តីថ្មីឡើយ ដោយបក្សភឿថៃសម្រេចចិត្តផ្ដល់តំណែង៣ ដល់ក្រុមបក្សនេះដែលដឹកនាំដោយលោក Thamanat Prompow ដែលជាអគ្គលេខាធិការនេះ។ លោក Prawit និងលោក Thamanat មានទំនាស់គ្នាក្នុងផ្ទៃបក្ស។   បក្សភឿថៃ ក៏ទុករឿងគំនុំចាស់ដោយឡែក ដោយបញ្ចូលបក្សប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសម្ព័ន្ធភាពកាន់អំណាច ដោយផ្ដល់តំណែង២ មានរដ្ឋមន្រ្តីមួយ និងអនុរដ្ឋមន្រ្តីមួយ។   បន្ទាប់ពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីចូលស្បថនៅចំពោះព្រះភ័ក្ត្រព្រះមហាក្សត្រ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីគ្រោងនឹងបើកកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងដើម្បីពិភាក្សាអំពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍គោលនយោបាយ ដែលរំពឹងថានឹងប្រកាសទៅកាន់រដ្ឋសភាចាប់ពីថ្ងៃទី ១១ ដល់ថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញា។   នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា លោកស្រី ផែថងថា បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកស្រីនឹងមិនមានពេលវេលា«ក្រេបទឹកឃ្មុំ»ទេ តែ នឹងត្រូវពន្លឿនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន គឺបន្តគោលនយោបាយដែលអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន។    នាយករដ្ឋមន្រ្ដីស្រី្តក្មេងជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តថៃរូបនេះបញ្ជាក់ដែរថា ផែនការចែកចាយកាបូបឌីជីថលនឹងនៅតែជាគោលនយោបាយអាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី ទោះបីជាទទួលស្គាល់ថាព័ត៌មានលម្អិតមួយចំនួននៃផែនការនេះនឹងត្រូវកែសម្រួលដោយមានការផ្លាស់ប្តូររួមទាំងការចែកចាយសាច់ប្រាក់ក៏ដោយ៕ 
មហាក្សត្រថៃនៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា បានអនុម័តគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដែលស្នើឡើងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់។ សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្រ្តីថ្មីថៃមាន ៣៦រូប ក្នុងនោះបក្សភឿថៃមាន ១៧រូប និងបក្សផ្សេងៗទៀតមានចំនួន ១៩រូប។
  ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភាសខាងក្រោមនេះ៖  
កីឡាករបាល់ទះក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ផុល រតនៈ បានចាត់ទុកការឈ្នះកៅអី Sea V League ឆ្នាំ២០២៥ របស់ក្រុមកម្ពុជា គឺជាឱកាសសម្រាប់ក្រុម បានប្រកួតប្រជែង វាស់ ស្ទង់ពីកម្រិតសមត្ថភាពក្រុមគូប្រជែងក្នុងតំបន់រួមមានថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន ជាដើម។ ការលើកឡើងរបស់ រតនៈ ធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចសម្ភាស ក្រោយបញ្ចប់ការប្រកួតដណ្តើមប្រាក់រង្វាន់ សម្តេចបវរធិបតី Sea V League Challenge 2024 កាលថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ក្នុងសាលបាល់ទះវិមានពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។
  លោក Stephen Nagy ជាអ្នកជំនាញខាងសន្តិសុខក្នុងតំបន់ នៅឯសាកលវិទ្យាល័យ International Christian ក្នុងប្រទេសជប៉ុន បាននិយាយថា«ចិនមើលឃើញឱកាសដើម្បីសាកល្បងការតាំងចិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដល់តំបន់ដ៏ធំនេះ។ ដូច្នេះ ការណ៍នេះកំពុងបញ្ជូនសញ្ញាមួយ ដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថាតើពួកគេព្យាយាមដើម្បីវិនិយោគច្រើនថែមទៀត ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន និងទំនាក់ទំនងផ្សេងទៀត នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងឬទេ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង នឹងព្យាយាម ដើម្បីធ្វើឱ្យសន្តិសុខរបស់ពួកគេកាន់តែស្មុគស្មាញ និងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ ដើម្បីរៀបចំចាត់ចែងបញ្ហាជាច្រើននៅពេលតែមួយ»។   នាវាឆ្មាំការពារដែនសមុទ្រចិន និងហ្វីលីពីន បានបុកគ្នាយ៉ាងហោចណាស់ក៏២ដងដែរចាប់តាំងពីខែមុន នៅជិតប្រជុំកោះ Sabina Shoal ក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ Sabina Shoal លាតសន្ធឹងនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ របស់ហ្វីលីពីនឬ EEZ ក៏ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង និយាយថា តំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក ដែលលិចក្នុងទឹកជាផ្នែកមួយនៃទឹកដីរបស់ខ្លួន។   ការប៉ះទង្គិចគ្នានៅពេលថ្មីៗបំផុតនេះ បានកើតឡើងភ្លាមៗ កាលពីរសៀលថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣១ ខែសីហាកន្លងទៅ។ វីដេអូ ដែលបានចេញផ្សាយដោយបណ្តាញទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន CCTV និងឆ្មាំការពារដែនសមុទ្រហ្វីលីពីន បានបង្ហាញថានាវាឆ្មាំការពារដែនសមុទ្រចិន បានបើកបុកនាវាហ្វីលីពីន។ ភាគីនីមួយៗ បានចោទប្រកាន់គ្នា«ពីការមានចេតនា»ដែលបណ្តាលឱ្យមានការបុកគ្នានេះ។   ក្នុងខណៈនោះដែរ ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន បាននិយាយថាយន្តហោះយោធាចិនមួយគ្រឿងបានរំលោភដែនអាកាសរបស់ជប៉ុនជាលើកដំបូង នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហាហើយនាវាស្ទង់មួយគ្រឿងរបស់ចិន បានទន្ទ្រានចូលក្នុងផ្ទៃទឹកភាគនិរតីរបស់ជប៉ុន កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហាកន្លងមកនេះ៕
កិច្ចប្រតិបត្តិការនាវាចរ និងតាមអាកាសកើនឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះរបស់ចិន នៅជិតប្រទេសហ្វីលីពីន ជប៉ុន និងកោះតៃវ៉ាន់ ជាផ្នែកមួយនៃការប៉ុនប៉ងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីស្ទង់ស្ទាបការតាំងចិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីគាំទ្រសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ នេះបើតាមពួកអ្នកវិភាគ។ ពួកគេបានកត់សម្គាល់ថា សកម្មភាពដែលបានកើនឡើងកើតមានឡើង នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនប្រុងប្រៀបការបោះឆ្នោត ក្នុងប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ។
ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ លោក អែម អាន រៀបរាប់ថា គេអាចប្រមូលផលមនបានតែនៅពេលព្រឹក មុនម៉ោង៨ព្រឹក និងពេលល្ងាច ពោលគឺពេលដែលមិនមានពន្លឺថ្ងៃក្ដៅខ្លាំង។ លោកបន្តថា បើកាលណាគេបេះស្លឹកមន នៅពេលក្ដៅខ្លាំង វានឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្លឹកមន។ ស្លឹកមន នឹង ស្រពោន ដង្កូវទាំងនោះនឹងមិនស៊ីឡើយ។    ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាបទសម្ភាសរវាងលោក ស៊ុល រ៉វី អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ជាមួយលោក អែម អាន ប្រធានផ្នែកការដាំមន និងដង្កូវនាង នៃកសិដ្ឋានសូត្រសិប្បករអង្គរ ដូចតទៅ៖   ចំពោះការបេះស្លឹកមន ជាចំណីដង្កូវគឺគេបេះជាដំណាក់កាលៗ ពោលគឺផ្អែកលើដំណាក់កាលអាយុនៃដង្កូវ។ ដង្កូវនាងដំណាក់កាលទី១ (ដង្កូវញាស់ជាកូនស្រមោចខ្មៅ) គឺគេបេះស្លឹកខ្ចី ឬស្លឹកទី៣ ឬទី៤ នៃស្លឹក រាប់ពីត្រួយមក ក្នុងមួយថ្ងៃគេដាក់ចំណីចន្លោះពី៣ ទៅ៤ដង។  លោក អែម អាន កំពុងដាក់ចំណី ដល់ដង្កូវនាង នៅរោងចិញ្ចឹមដង្កូវនាងកសិដ្ឋានសូត្រសិប្បករអង្គរ ក្នុងស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប។  គេបែងចែកមួយដំណាក់កាលនៃដង្កូវនាង ស្មើនឹងបួនថ្ងៃ គឺដង្កូវនាងស៊ី៣ថ្ងៃ និងដេកមួយថ្ងៃ។ ពោល៤ថ្ងៃម្ដង វានឹងសកខ្លួនវាម្ដង។ ក្រោយ៤ថ្ងៃ ចូលដល់ដំណាក់កាលទី២ នៅដំណាក់កាល គេបេះស្លឹកទី៥ និងទី៦។ បានបួនថ្ងៃក្រោយមក ដល់ដំណាក់កាលទី៣ នៅដំណាក់កាលនេះ គេត្រូវបេះស្លឹកទី៧ និងទី៨។    គួរបញ្ជាក់ផងដែរ ពីដំណាក់កាលទី១ ដល់ទី៣ គឺអ្នកចិញ្ចឹមត្រូវហាន់ស្លឹកមននោះតូច ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់ការស៊ីដល់កូនដង្កូវតូចៗ។ កសិករម្នាក់កំពុងជ្រំដី ក្នុងចម្ការមន នៃកសិដ្ឋានសូត្រសិប្បករអង្គរ ក្នុងស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប។  ចំពោះដំណាក់កាលទី៤ និងទី៥ ជាពេលដែលដង្កូវពេញវ័យ នឹងត្រៀមខ្លួននឹងឡើងសំបុក ដូច្នេះគេបេះស្លឹកទី៩ ហើយស្លឹកមននោះជាស្លឹកមានគុណភាពល្អ ព្រោះគុណភាពស្លឹកមននៅដំណាក់កាលនេះ នឹងជះឥទ្ធិពលទៅដល់គុណភាពសំបុករបស់ដង្កូវនាង។    គុណភាពស្លឹកមន ជះឥទ្ធិពលទៅលើការលូតលាស់របស់ដង្កូវនាង នៅដំណាក់កាលនីមួយៗ ព្រោះប្រសិនបើសុខភាពដង្កូវនាងមិនល្អ ធ្វើឱ្យសរសៃសូត្រដែលផលិតពីសំបុកដង្កូវនាងនោះមិនល្អដូចគ្នា។ ដូច្នេះអ្នកចិញ្ចឹមត្រូវតែជ្រើសរើសស្លឹកមន ដែលមានជាតិប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ ដោយការដាក់ជីបំប៉ុនមុនប្រមូលផល។  ផ្ទាំងព័ត៌មានក្នុងរោងចិញ្ចឹមដង្កូវនាង ក្នុងកសិដ្ឋានសូត្រសិប្បករអង្គរ អំពីវដ្ដជីវិតដង្កូវនាង។  មួយវិញទៀតគេមិនអាចប្រមូលផលស្លឹកមនណាដែលឆ្លងមេរោគ ឬសត្វផ្សេងយីយាឡើយ ពោលគឺលក្ខណៈស្លឹកនោះស្រស់ ក្រាស រលោង ពណ៌បៃតង មិនរួញ និងមិនមានសំបុកសត្វល្អិតដទៃចុះ ឬស៊ី។ ព្រោះការយីយាពីសត្វល្អិត លើដំណាំមន នឹងធ្វើឱ្យឆ្លងរោគដល់ដង្កូវនាងទាំងនោះ៕   
សៀមរាប៖ ចំណីរបស់ដង្កូវនាង គឺស្លឹកមន។ នៅកម្ពុជាគេពិបាកដាំមន នៅខែប្រាំង ព្រោះវាតម្រូវការទឹកគ្រប់គ្រាន់ស្រោចស្រព ទើបអាចផលិតស្លឹកមន មានគុណភាពល្អសម្រាប់ចិញ្ចឹមដង្កូវនាង។ ក្រៅពីការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើការដាំដុះ និងថែទាំ កុំឱ្យសត្វដទៃយាយី ការប្រមូលផលស្លឹកមន ជាចំណីដង្កូវនាង ក៏គេមានរបៀបរបបក្នុងការបេះ និងបែងចែកជាដំណាក់កាលៗផងដែរ។
មូលហេតុដែលនាំឱ្យក្លិប Leicester City ឈ្នះរឿងក្តី ព្រោះតែក្រុមប្រឹក្សាឯករាជ្យមួយបានរកឃើញថា ក្របខណ្ឌ Premier League មិនមានយុត្តាធិការគ្រប់គ្រាន់ និងច្បាស់លាស់ ក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មក្លិប ដែលទើបវិលត្រឡប់ទៅលីគកំពូល នារដូវកាល ២០២៤-២៥។ ករណីនេះ Premier League បានបង្ហាញការភ្ញាក់ផ្អើល និងខកចិត្តជាខ្លាំង ចំពោះការសម្រេចចិត្តពីសំណាក់ស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាឯករាជ្យ។   ក្រោយពីបានឈ្នះរឿងក្តី ក្លិប Leicester City បានបង្ហោះសារតាមរយៈគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ក្លិប សាទរចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមប្រឹក្សាឯករាជ្យ បាល់ទាត់នៃប្រទេសអង់គ្លេស ហើយថែមទាំងឆ្លើយតបទៅ Premier League វិញថា ការចោទប្រកាន់បានធ្វើឡើងយ៉ាងសាមញ្ញទៅតាមអ្វីដែលលីគចង់សរសេរតែប៉ុណ្ណោះ។   ច្បាប់ PSR របស់ក្របខណ្ឌ Premier League ហាមឃាត់មិនឱ្យក្លិបស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន ចំណាយប្រាក់លើការផ្ទេរកីឡាករលើសពីចំនួន ១០៥លានផោន (១៣៧លានដុល្លារ) ឡើយ អំឡុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំ។   គ្រាន់តែក្លិប Leicester បានវិលត្រឡប់ឡើងមកកាន់ក្របខណ្ឌ Premier League វិញភ្លាម ពួកគេបានរងការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់ Premier League ចំពោះការបំពានច្បាប់ចំណាយ ដែលពួកគេធ្លាប់បានធ្វើឡើងចន្លោះរដូវកាល ២០១៩-២០ រហូតដល់ ២០២២-២៣។ កាលពីរដូវកាលមុនក្លិប Leicester City បានធ្លាក់ទៅលេងនៅក្របខណ្ឌ EFL Championship ហើយបានគ្រងតំណែងជើងឯក ដើម្បីត្រឡប់មក Premier League ក្នុងរដូវកាលនេះ។   ការដាក់ពាក្យប្តឹងប្រឆាំងទៅកាន់ស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាឯករាជ្យបាល់ទាត់ប្រចាំំអង់គ្លេស ពីសំណាក់ក្លិប Leicester ក៏បានធ្វើឡើង អំឡុងពេកក្លិបស្ថិតក្នុងការប្រកួតបាល់ទាត់ក្របខណ្ឌលីគទីពីរអង់គ្លេស EFL នៅពេលមានបញ្ហាដូចនេះកើតឡើង។    គួររំលឹកថា កាលពីរដូវកាលមុន ក្លិបស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League រួមមាន Nottingham Forest និង Everton ត្រូវបានរងទណ្ឌកម្មកាត់ពិន្ទុដូចគ្នា ព្រោះតែត្រូវបានរកឃើញការបំពានច្បាប់ PSR មួយនេះ៕
ក្លិប Leicester City បានឈ្នះការប្តឹងឧទ្ធរណ៍ ទល់នឹងការសម្រេចចិត្តដាក់ទណ្ឌកម្មពីសំណាក់ក្របខណ្ឌលីគកំពូលអង់គ្លេស Premier League ដែលអាចឈានដល់ការកាត់ពិន្ទុចំនួន ២ពិន្ទុ ចំពោះរឿងក្តីការចំណាយប្រាក់ បំពានច្បាប់ចំណូលចំណាយហិរញ្ញវត្ថុ និងនិរន្តរភាពរបស់ Premier League (PSR)។
វ៉ាន វ៉ុន បានបញ្ចប់ទីលេខ៥ ក្នុងចំណោមកីឡាករ៧នាក់ ដោយប្រើក្នុងថិរវេលា ១៤.៥៨ ខណៈកីឡាករថៃ Athiwat Paeng-Nuea បញ្ចប់លេខ១ ដែលធ្វើបានក្នុងថិរវេលា ១៣.៧១។ លេខ២ កីឡាករម៉ិកស៊ិក Juan Pablo Cervantes Garcia (១៣.៨៤) កីឡាករចិន Hu Yang លេខ៣ (១៤.២៤) និងលេខ៤ កីឡាករអូស្ត្រាលី Luke Bailey (១៤.៣៩)។   តាមរយៈលទ្ធផលនេះ វ៉ាន វ៉ុន និងកីឡាករ២រូបទៀត ក្នុង Heat 1 អស់ឱកាសទៅវគ្គបន្ត ស្របពេល កីឡាករ៤រូប រួមមាន Athiwat, Hu Yang, Luke Bailey និង Juan Pablo Cervantes Garcia ឈានទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ជាមួយកីឡាករ៤រូបទៀតនៅ Heat 2 ដើម្បីដណ្តើមមេដាយ។    ថិរវេលា របស់ វ៉ាន វ៉ុន នៅប៉ារ៉ាឡាំពិកប៉ារីស មិនល្អដូចអត្តពលិកកម្ពុជា វ័យ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ សម្រេចបាននៅ តូក្យូ ឆ្នាំ ២០២០ ដែលធ្វើបាន ១៤.៣៩ នៃការប្រកួតក្នុង Heat។   វិញ្ញាសាប្រណាំងរទេះ T54 ចម្ងាយ១០០ម៉ែត្រ នៅប៉ារ៉ាឡាំពិកប៉ារីស (Paralympic Games Paris 2024) មានអត្តពលិក១៤រូប មកពី១២ប្រទេស ចូលរួមប្រកួតប្រជែងដណ្តើមមេដាយដោយចែកជាពីរ Heat ក្នុងមួយ Heat មានកីឡាករ៧រូប។ កីឡាករកម្ពុជា វ៉ាន វ៉ុន ស្ថិតក្នុង Heat 1 ជាមួយកីឡាករម៉ិកស៊ិក Juan Pablo Cervantes Garcia កីឡាករចិន Hu Yang កីឡាករអូស្ត្រាលី Luke Bailey កីឡាករថៃ Athiwat Paeng-Nuea កីឡាករអាមេនី Smbat Karapetyan និងកីឡាករហ្កំប៊ី Malang Tamba៕      
វ៉ាន វ៉ុន កីឡាករប្រណាំងរទេះ T54 ចម្ងាយ១០០ម៉ែត្ររបស់កម្ពុជា អស់ឱកាសទៅវគ្គបន្ត ក្រោយទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ5 នៅក្នុង Heat 1 នៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកប៉ារីស ឆ្នាំ ២០២៤។
  បើតាមលោក ហុង សុហួរ នៅក្នុងវេទិកាក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជីក្រោមកិច្ចសហការរវាងផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា និងធនាគារ អេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី នាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា នៅពេលវិស័យមូលបត្ររីកចម្រើនខ្លាំង នឹងធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនដែលជាម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងអស់អាចមកកៀរគរប្រភពទុនវិនិយោគបានច្រើន ពីទីផ្សារមូលបត្រ ដើម្បីយកទៅពង្រីកអាជីវកម្ម ឬ យកទៅបង្កើតអាជីវកម្មថ្មីនានា។ ការណ៍នេះ ធ្វើឱ្យមានសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែសម្បូរបែបសម្រាប់ការប្រជាពលរដ្ឋ។   ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកផ្សារមូលបត្រកម្ពុជារូបនេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖ « នៅពេលដែលផ្សារហ៊ុនរបស់យើងរីកចម្រើនខ្លាំង យើងឃើញមានក្រុមហ៊ុនធំៗមានការរីកចម្រើនល្បឿន»។ ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមហ៊ុនយក្សនៅក្នុងពិភពលោក Alibaba  Google Facebook ... មានភាពរីកចម្រើនខ្លាំងមកទល់សព្វថ្ងៃ គឺដោយសារក្រុមហ៊ុនទាំងចូលប្រឡូកក្នុងទីផ្សារភាគហ៊ុននៃវិស័យមូលបត្រតែម្តង។    « ការចូលក្នុងវិស័យមូលបត្រនេះហើយនឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនតាមរយៈការបង្កើតបាននូវសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើន បង្កើតបានផលិតផលជាច្រើន បង្កើតបានការងារជាច្រើន។ អ៊ីចឹង! វានឹងជួយយឹតយោងគ្នាដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចល្អទៅទាំងព្រម » ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហុង សុហួរ ដែលហ៊ានអះអាងយ៉ាងដូច្នេះថា ៖ « សេដ្ឋកិច្ចមិនអាចរីកចម្រើនអស់សក្តានុពលរបស់វាទេ បើសិនជាវិស័យមូលបត្រអស់រីកចម្រើន។ អ៊ីចឹងហើយ! បានជាខ្ញុំតែងអំពាវនាវដល់តួអង្គពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ត្រូវតែចូលរួមដើម្បីផលប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា» ។   ១២ឆ្នាំហើយដែលកម្ពុជាព្យាយាមអភិវឌ្ឍន៍វិស័យមូលបត្រនេះឡើង ដើម្បីឱ្យក្លាយជាបង្អែកដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។  បច្ចុប្បន្ន ទោះវិស័យនេះមានភាពរីកចម្រើនយឺតជាងប្រទេសជិតខាង ដូចជា វៀតណាម និងថៃ ក្តី ក៏ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ វិស័យមូលបត្រកម្ពុជាមានសន្ទុះរីកចម្រើនខ្លាំងគួរកត់សម្គាល់។ បើតាមលោក ហុង សុហួរ ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០១៨មក វិស័យមូលបត្រកម្ពុជាទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីវិនិយោគិនយ៉ាងគំហុក ដោយកើននូវទការជួញដូរប្រចាំថ្ងៃក្នុងទំហំប្រាក់ប្រមាណ១ម៉ឺនដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៧ កើនដល់ជាង២ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៨។   សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ ទំហំជួញដូរភាគហ៊ុនជាមធ្យមនៅក្នុងទីផ្សារបានឡើងដល់១៥ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ។ ទំហំនេះកើនដល់ជាង២៥ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់ឆ្នាំ២០២០។    តួលេខទាំងនេះបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា វិស័យមូលបត្ររបស់កម្ពុជា ជាពិសេសទីផ្សារភាគហ៊ុន គឺមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ក៏ប៉ុន្តែ កំណើននេះហាក់មានកម្រិតនៅឡើយបើធៀបទំហំសេដ្ឋកិច្ចជាតិដែលមានប្រមាណ៣០លានដុល្លារអាម៉េរិក។ «ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ម្ចាស់អាជីវកម្មនៅយើងស្រុកកៀរគរទុនពីទីផ្សារមូលបត្របានមិនដល់១០០លានដុល្លារផង តែប្រទេសជិតខាងថៃ និងវៀតណាមវិញ គេកៀរគរទុនពីវិស័យនេះបានដល់រាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ»។    សម្រាប់សាធារជនដែលវិនិយោគក្នុងវិស័យភាគហ៊ុនក៏មានចំនួនតិចតួចផងដែរ។ ក្នុងចំណោមប្រជាជនកម្ពុជា១,៧លានដុល្លារ គឺមានត្រឹមប្រមាណ៥,៥ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះដែលបានបើកគណនីជួញដូរភាគហ៊ុន។ ទោះ វឌ្ឍនភាពនៃវិស័យមូលបត្រកម្ពុជានៅយឹតឆ្ងាយខ្លាំង ពីប្រទេសជិតខាងយ៉ាងនេះក្តី តែលោកអគ្គនាយកនៃផ្សារមូលបត្រកម្ពុជាមើលឃើញបញ្ហានេះ គឺសក្តានុពល។ « មានន័យថា ប្រសិនបើយើងមានលទ្ធភាពអាចកៀរគរមនុស្សឱ្យបាន១លាននាក់មកបើកគណនីជួញដូរភាគហ៊ុន ហើយម្នាក់ៗដាក់វិនិយោគត្រឹម១០០០ដុល្លារ នោះក្នុងមួយឆ្នាំទុនវិនិយោគក្នុងផ្សារហ៊ុនមានដល់១០០០លានដុល្លារ។ ហើយលុយវិនិយោគទាំងនោះ នឹងត្រលប់ទៅម្ចាស់អាជីវកម្មមួយៗសម្រាប់យកទៅពង្រីកអាជីវកម្មនៅក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច»។   បច្ចុប្បន្ន ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជាមានក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជីចំនួន១៨ ដែលមានក្រុមហ៊ុន៩បានចុះបញ្ជីជាភាគហ៊ុន និង ៩ទៀត បានចុះបញ្ជីជាសញ្ញបណ្ណ។ ក្រុមហ៊ុនទាំង១៨ កៀរគរទុនពីទីផ្សារមូលបត្របានចំនួន ៣១៧លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ក្នុងចំណោម ក្រុមហ៊ុនទាំង៩ដែលបានចុះបញ្ជីក្នុងផ្សារហ៊ុនភាគហ៊ុន ក៏មាននូវវត្តមានធនាគារអេស៊ីលីដាមួយផងដែរ។    ធនាគារ អេស៊ីលីដា បានបោះផ្សាយលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិលើកដំបូង និងចុះបញ្ជីភាគហ៊ុនដោយជោគជ័យនៅផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០។ ការបោះផ្សាយលក់ភាគហ៊ុននេះ គឺមានការចូលរួមពីវិនិយោគិនចំនួន ២,៤៩៦នាក់ ដោយកាន់កាប់ភាគហ៊ុនចំនួន ៤,៣៤៤,៨៦៥ភាគហ៊ុន ស្មើនឹង ១,០០៣១ភាគរយនៃភាគហ៊ុនសរុបរបស់ធនាគារអេស៊ីលីដា។    បើតាមលោកបណ្ឌិត អ៊ិន ចាន់នី ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ ធនាគារ អេស៊ីលីដា គិតត្រឹមដំណាច់ឆមាសទីមួយឆ្នាំ២០២៤ វិនិយោគិន របស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា កើនឡើងចំនួន ១៨,៤៨២នាក់ ស្មើនឹង ៣៥,៧០ភាគរយ នៃចំនួនវិនិយោគិនសរុបនៅផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះ ភាគហ៊ុនដែលកំពុងជួញដូរនៅលើទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា (Floating shares on CSX) មានចំនួន ៧៦,០៩៨,៣២៩ភាគហ៊ុន ស្មើនឹង ១៧,៥៦៨១ភាគរយនៃភាគហ៊ុនសរុបរបស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា ចំនួន ៤៣៣,១៦៣,០១៩ ភាគហ៊ុន។   ទន្ទឹមនឹងនេះ ធនាគារ អេស៊ីលីដា មានទំហំជួញដូរនៅទីផ្សារមូលបត្រ (Trading volume) ចំនួន ៧៦,៧៧៣,៤៥១ ភាគហ៊ុន និងមូលធនទីផ្សារ (Market Capitalization) សរុបចំនួន ៣,២៩ ទ្រីលានរៀល។   នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១៩ សកម្មភាពជួញដូរភាគហ៊ុននៅលើទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជាមាន វិនិយោគិនសរុប ២២,៤៤៧គណនី, ទំហំជួញដូរ (Trading volume) មាន១៥,៤៨៩,៩០៥ភាគហ៊ុន។ ភាគហ៊ុនសរុបដែលបានចុះបញ្ជី (Listed shares) មាន៣០៥,៣០៤,៤៩៥ភាគហ៊ុន និងមូលធនទីផ្សារ (Market Capitalization) មានចំនួន  ២,៨១ ទ្រីលានរៀល។   លោកបណ្ឌិត អ៊ិន ចាន់នី ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ ធនាគារ អេស៊ីលីដា  បន្ទាប់ពីវត្តមានរបស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា នៅលើផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា រហូតមកដល់ដំណាច់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា មានការកើនឡើងនូវវិនិយោគិនចំនួន ៥១,៧៧១គណនី ជាមួយនឹងទំហំជួញដូរ (Trading volume) ចំនួន ១៦៨,៨០៧,៨២៩ភាគហ៊ុន។ ភាគហ៊ុនសរុបដែលបានចុះបញ្ជី (Listed shares) មានចំនួន ៣,១២៨,៩១៤,៧៨៤ភាគហ៊ុន ខណៈមូលធនទីផ្សារ (Market Capitalization) មានចំនួន ១១,២១ ទ្រីលានរៀល។   លោកបណ្ឌិត អ៊ិន ចាន់នី បានអះអាងថា ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនបោះផ្សាយលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិ ធនាគារ អេស៊ីលីដា នៅតែប្តេជ្ញារក្សាស្តង់ដាខ្ពស់បំផុត ក្នុងការប្រតិបត្តិអភិបាលកិច្ចសាជីវកម្ម និងការរក្សាតម្លាភាព ដើម្បីធានាលើភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ទទួលបានព័ត៌មានធនាគារ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ដូចៗគ្នាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ដូចជា៖ ព័ត៌មានលើកការជូនដំណឹងអំពីផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ, របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ, ភាគលាភ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមសំខាន់ៗ របស់ធនាគារមួយ។    « ការប្រកាន់ខ្ជាប់របស់ធនាគារ ក្នុងការអនុវត្តដ៏ល្អបំផុតចំពោះអភិបាលកិច្ចសាជីវកម្ម បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់បំផុត ក្នុងការទាក់ទាញ និងការកសាងទំនុកចិត្តជូន វិនិយោគិន និងភាគហ៊ុនិក ឱ្យចូលរួមចំណែកក្នុងទីផ្សារភាគហ៊ុន និងមានប្រតិបត្តិការជួញដូរយ៉ាងសកម្មជាបន្តបន្ទាប់»។ នេះជាលើកឡើងរបស់លោកបណ្ឌិត អ៊ិន ចាន់នី ដែលធនាគារអេស៊ីលីដា ផ្តោតការយកចិត្តទុកលើនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល បានបង្កើនបទពិសោធន៍ និងប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការបម្រើសេវាធនាគារជូនអតិថិជន និងសាធារណជន ប្រកបដោយគុណភាព ភាពងាយស្រួល និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់។    បច្ចុប្បន្ន ធនាគារ អេស៊ីលីដា មានសាខាបុត្រសម្ព័ន្ធចំនួន ៤ គឺ សាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដា, ក្រុមហ៊ុនមូលបត្រ អេស៊ីលីដា, ធនាគារ អេស៊ីលីដា ឡាវ លីមីតធីត និងស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេស៊ីលីដា មីយ៉ាន់ម៉ា ព្រមទាំងការិយាល័យតំណាងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ គិតត្រឹមដំណាច់ឆមាសទីមួយឆ្នាំ២០២៤  ធនាគារ អេស៊ីលីដា មានទ្រព្យសកម្មជាង១០,០៨ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ប្រាក់បញ្ញើសន្សំមានចំនួន ៧,៥៤ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក និងមានអតិថិជនមានជាង៤,៦១លាននាក់។    ជាមួយគ្នានេះ ធនាគារ អេស៊ីលីដា មានដៃគូអាជីវកម្មជាង៤០ម៉ឺនដៃគូ និងមានអ្នកប្រើប្រាស់អេស៊ីលីដាម៉ូបាលសរុប៣,៨លាននាក់។    នាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា និងធនាគារ អេស៊ីលីដា បានចាប់ដៃគ្នារៀបចំវេទិកា«ក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជី» ដើម្បីបង្ហាញពីវឌ្ឍនភាព និងសក្តានុពលរបស់ធនាគារអេស៊ីលីដាទៅកាន់វិនិយោគិន នាបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ វេទិកានេះបានប្រារព្ធឡើងនៅទីតាំងធនាគារ អេស៊ីលីដា ការិយាល័យកណ្តាល ក្រោមប្រធានបទស្តីពី វឌ្ឍនភាពរបស់ ធនាគារ អេស៊ីលីដា ដោយមានកានចូលរួមផ្ទាល់ពីសាធារណជន និងវិនិយោគិនជាតិ និងអន្តរជាតិ៕
ភ្នំពេញ៖ សេដ្ឋកិច្ចជាតិ មិនអាចរីកចម្រើនអស់សក្តានុពលបានឡើយ បើសិនវិស័យមូលបត្រមិនរីកចម្រើន។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក ហុង សុហួរ អគ្គនាយកនៃផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា(CSX) ដែលទាមទារឱ្យតួអង្គពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ត្រូវចូលរួមក្នុងវិស័យនេះដើម្បីផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំងមូល។
ក្រោយដើរទស្សនការតាំងបង្ហាញមណ្ឌលសុខភាពគំរូ ដែលជាម្ចាស់ជ័យលាភីក្នុងឆ្នាំ២០២៣ លោក អ៊ិត ណារិទ្ធ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពអង្គរមាស ស្ថិតនៅខេត្តកំពត បានមើលឃើញពីការរីកចម្រើន និងការដឹកនាំក្នុងមណ្ឌលសុខភាពឱ្យមានភាពល្អប្រសើរ។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរូបនេះ ទទួលស្គាល់ថា មណ្ឌលសុខភាពរបស់ខ្លួន នៅមានភាពខ្វះចន្លោះនៅឡើយ ដែលទាមទារឱ្យលោករៀនសូត្រពីការគ្រប់គ្រង និងការផ្ដល់សេវាសាធារណៈបន្ថែមទៀត។   សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖   នាពិព័រណ៍ខាងលើ លោក អ៊ិត ណារិទ្ធ បានចាប់អារម្មណ៍ចំពោះមណ្ឌលសុខភាពចំនួន ៩ ដែលបានដាក់តាំងបង្ហាញ។ បើតាមប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរូបនេះ មណ្ឌលសុខភាពមានវត្តមានក្នុងពិព័រណ៍នេះ សុទ្ធសឹងជាមណ្ឌលសុខភាពគំរូ ដែលអាចយកគំរូតាម។   រីឯលោកស្រី វេង សំបុល ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពសាមគ្គី នៅរាជធានីភ្នំពេញវិញ យល់ថាការតាំងបង្ហាញសកម្មភាពទាំងនេះ អាចធ្វើឱ្យមណ្ឌលសុខភាពផ្សេងៗ អាចយកគំរូ និងអនុវត្តតាម។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរូបនេះ បានសង្កេតពីការប្ដេជ្ញារបស់មណ្ឌលសុខភាពជ័យលាភី ដែលប្រែខ្លួនពីមណ្ឌលសុខភាពដែលមិនមានអ្វីសោះ ក្លាយជាមណ្ឌលសុខភាពគំរូ។    រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។ ដោយឡែកលោក ផាន អ៊ុង ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពកោះតូច នៅខេត្តកំពត ក៏ទទួលបានបទពិសោធថ្មីៗ ពីការតាំងបង្ហាញនេះដែរ។ លោក ផាន អ៊ុង លើកឡើងថា កម្មវិធីនេះ មានប្រយោជន៍សម្រាប់មណ្ឌលសុខភាពនៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងការកែលម្អមណ្ឌលសុខភាពឱ្យនៅជិតប្រជាពលរដ្ឋ និងមានគុណភាព ប្រសិទ្ធភាព។ ចំពោះជ័យលាភីរបស់មណ្ឌលសុខភាពខាងលើ លោក ផាន អ៊ុង អះអាងថា បាននាំមកនូវកិត្តិយសដល់ខេត្តនីមួយៗ។    ជុំវិញការផ្ដល់សេវាសាធារណៈវិញ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពទាំងបី សុទ្ធតែអះអាងថា មានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកជំងឺ និងប្រជាពលរដ្ឋ។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពទាំងបីខាងលើ សង្ឃឹមថា អាចយកមេរៀនរបស់មណ្ឌលសុខភាពជ័យលាភី ដើម្បីកែប្រែមណ្ឌលសុខភាពរបស់ខ្លួនឱ្យមានភាពល្អប្រសើរ និងអាចចូលរួមប្រកួតប្រជែងនាពេលខាងមុខ។ រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។ អត្ថបទទាក់ទង   ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពជាប់លេខ២ លើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកបម្រើសេវាសុខាភិបាលធ្វើការដោយបេះដូង   សាលាបឋម, អនុវិទ្យាល័យ និងមណ្ឌលសុខភាពចំនួន៣០ ជាគំរូផ្នែកផ្តល់សេវាសាធារណៈប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ សូមបញ្ជាក់ថា ម្ចាស់ជ័យលាភីចំនួន ១០ នៃអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាលរួមមាន មណ្ឌលសុខភាព សំរោង (ពោធិ៍សាត់) ជាម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ១, មណ្ឌលសុខភាព គោកចក (សៀមរាប) ទទួលលេខ២, មណ្ឌលសុខភាពបឹងបតកណ្ដោល (ពោធិ៍សាត់) លេខ៣, មណ្ឌលសុខភាព ព្រៃព្នៅ (ព្រៃវែង) លេខ៤ និងមណ្ឌលសុខភាព ពេជចង្វារ (កំពង់ឆ្នាំង) លេខ៥។   មណ្ឌលសុខភាព៥ទៀតដែលស្ថិតក្នុងចំណោមជ័យលាភីទាំង១០ រួមមាន មណ្ឌលសុខភាពថ្មគ្រែ (ក្រចេះ), មណ្ឌលសុខភាព អង្គភ្នំតូច (កំពត), មណ្ឌលសុខភាព តានី (កំពត), មណ្ឌលសុខភាព ស្ពឺ (កំពង់ចាម) និងមណ្ឌលសុខភាពបុស្បូវ (បន្ទាយមានជ័យ) លេខ១០។   ការវាយតម្លៃ និងទទួលស្គាល់អង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ ជាការជំរុញ និងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាព និងគុណភាពនៃដំណើរការរបស់អង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈ ក្នុងវិស័យអប់រំ និងវិស័យសុខាភិបាល ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ សម្រាប់រដ្ឋាភិបាល នេះជាការឆ្លើយតបយ៉ាងល្អប្រសើរ ទៅនឹងវិធានការគន្លឹះក្នុងការកែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ៕   រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។
ពោធិ៍សាត់៖ តាមរយៈការតាំងបង្ហាញស្នាដៃ និងសកម្មភាពរបស់មណ្ឌលសុខភាពជ័យលាភីនៃអង្គភាពផ្ដល់សេវាសាធារណៈគំរូ ឆ្នាំ២០២៣ បានក្លាយជាគំរូ និងជាមេរៀនសម្រាប់ការដឹកនាំរបស់មណ្ឌលសុខភាពដទៃ។ នាពិព័រណ៍មណ្ឌលសុខភាពជ័យលាភីក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាព ដែលមកពីតាមបណ្ដារាជធានី-ខេត្ត មានក្ដីសង្ឃឹម និងរំពឹងថា នឹងអាចរៀនសូត្រ និងដកពិសោធន៍ពីការគ្រប់គ្រង និងការផ្ដល់សេវាសាធារណៈរបស់មណ្ឌលសុខភាពគំរូទាំងនោះ។
កីឡាករប៉ារ៉ាឡាំពិក ដែលមានឈ្មោះហៅខ្លីថា Mehrzad ត្រូវបានគេដឹងថាបានដេកសម្រាក់ផ្ទាល់ទៅនឹងឥដ្ឋការ៉ូ ស្ថិតក្នុងទីតាំងស្នាក់នៅរបស់ក្រុមអត្តពលិក នាទីក្រុងប៉ារីស ព្រោះតែកម្ពស់របស់គេខ្ពស់ដល់ទៅ ២,៤៧ម៉ែត្រ ហើយមិនមានគ្រែដេកសមរម្យ តម្រូវសម្រាប់រូបគេ។    បើតាមសម្តីរបស់គ្រូបង្វឹក លោក Hadi Rezaeigarkani  កីឡាករ Mehrzad បានប្រើពេលវេលា ២ ទៅ ៣ថ្ងៃ ស្ថិតក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ដោយដេកផ្ទាល់ទៅនឹងឥដ្ឋ ខណៈអត្តពលិករូបនេះ ក៏ត្រូវការទីកន្លែងសម្រាក់ឱ្យសមរម្យ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាបាល់ទះ។   គ្រូបង្វឹករបស់ Mehrzad ក៏និយាយប្រាប់គេហទំព័រកីឡាអូឡាំពិកថា កាលពីប្រកួតនៅក្នុងទីក្រុងតូក្យូ អ្នករៀបចំបានរៀបចំគ្រែដេកពិសេសមួយសម្រាប់អត្តពលិកដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់រូបនេះ សម្រាប់សម្រាក ប៉ុន្តែនៅការប្រកួតទីក្រុងប៉ារីស រូបគេគឺដេកផ្ទាល់ទៅនឹងឥដ្ឋការ៉ូ។ «អំឡុងការប្រកួតក្នុងទីក្រុងតូក្យូ ពិតណាស់ ពួកបានបង្កើតគ្រែដេកដ៏ពិសេសមួយសម្រាប់រូបគេ ប៉ុន្តែអកុសលនៅទីនេះគ្មាននោះទេ រូបគេបានដេកផ្ទាល់ទៅនឹងឥដ្ឋការ៉ូ។»។ នេះបើតាមសម្តីរបស់គ្រូបង្វឹកប្រាប់ទៅគេហទំព័រ Olympics.com។   តាមរយៈការចុះផ្សាយរបស់កាសែត BBC ថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា កីឡាករ Mehrzad ទទួលបានគ្រែដេកដ៏សមរម្យទៅនឹងកម្ពស់របស់គេហើយ ពីសំណាក់អ្នករៀបចំការប្រកួត។    ដោយឡែកកីឡាករ Morteza Mehrzadselakjani ក៏ជាបុរស និងបុគ្គលទី២ ដែលបានបំបែកកំណត់ត្រាជាបុរសមានកម្ពស់ជាងគេលើពិភពលោក ហើយបុរសដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងគេគឺពិភពលោក Sultan Kosan មានកម្ពស់ ២,៥១ម៉ែត្រ។ កាលពីឆ្នាំ ២០១៦ Mehrzad ទៀតសោត បានក្លាយជាអត្តពលិកមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងគេបង្អស់ បានចូលរួមការប្រកួតប្រជែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិក និងបានជួយដល់អ៊ីរ៉ង់ឈ្នះមេដាយមាសកីឡាប៉ារ៉ាបាល់ទះអង្គុយថែមទៀត។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ នៅការប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកទីក្រុងតូក្យូ Mehrzad និងក្រុមបានការពារតំណែងមេដាយមាសដដែល។   ថ្លែងប្រាប់ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយនឹងកាសែត Telegraph អត្តពលិក Mehrzad បាននិយាយថារូបគេបានតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំ ក្នុងការប្រជែងយកមេដាយមាសទី៣ សម្រាប់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់៕
Morteza Mehrzadselakjani អត្តពលិកប៉ារ៉ាឡាំពិកអ៊ីរ៉ង់ និងជាបុរសមានកម្ពស់ខ្ពស់ទី២ លើពិភពលោក ទទួលបានគ្រែដេកដ៏សមរម្យថ្មីមួយពីអ្នករៀបចំការប្រកួត ក្រោយពេលរូបគេបានសម្រាក់នៅឥដ្ឋការ៉ូ ប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយមកនេះ នៅក្នុងការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ ២០២៤។
  សេវាដែលមន្ទីរពេទ្យផ្តល់នៅក្នុងជំហានដំបូងនេះ គឺការ លើការពិនិត្យ និងពិគ្រោះជំងឺក្រៅ ដែលមានដូចជា ពិនិត្យ និងស្វែងរកជំងឺមហារីកដំណាក់កាលដំបូង (Screening)។ ចាក់ វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន(HPV)។ ពិនិត្យ និងពិគ្រោះជំងឺមហារីកទាក់ទង នឹងរោគស្ត្រី (មាត់ស្បូន, សុដន់, ក្រពេញអូវែរ, ស្បូន) ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ (បំពង់រំលាយ អាហារខាងលើ ក្រពះ ពោះវៀន ថ្លើម បំពង់បង្ហូរទឹកប្រមាត់ និងលំពែង) ប្រព័ន្ធទឹកម៉ូត្រ និងប្រព័ន្ធដង្ហើម។   ជុំវិញការបើកដំណើរការដំណាក់កាលដំបូង«មន្ទីរពេទ្យ ហ្លួងម៉ែ» ដែលជាមន្ទីរពេទ្យឯកទេសជំងឺមហារីកថ្នាក់ជាតិនេះ លោកស្រី ពេជ ចន្ទមុនី ភរិយាសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ពីពីធីបើកសម្ពោធយុទ្ធនា Fit For Hope 2024 ដែលជាយុទ្ធនាការលើកកម្ពស់ការយល់ ដឹងអំពីជំងឺមហារីកសុដន់ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា  បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថា ពេទ្យឯកទេសជំងឺមហារីកនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យ ពលរដ្ឋអាច ស្វែងរកការព្យាបាល និងពិគ្រោះយោបល់បានកាន់តែទូលាយ។ ការផ្ដល់សេវាព្យាបាលជំងឺមហារីកពេញលេញ ដែលមានលក្ខណៈស្ដង់ដារកម្រិតខ្ពស់នៅដើមឆ្នាំ២០២៥ ពោលគឺនៅពេលម៉ាស៊ីន និងឧបករណ៍បរិក្ខារតម្លើងរួចរាល់។ បច្ចុប្បន្ន   កម្ពុជាកំពុងស្វែងរកអ្នកជំនាញព្យាបាលជំងឺមហារីក និងក៏កំពុងបញ្ជូនពេទ្យដែល មានឯកទេស ទៅសិក្សាបន្តនៅបរទេស ដើម្បីពង្រឹងការព្យាបាល និងស្រាវជ្រាវឱ្យកាន់ តែមានប្រសិទ្ធភាព។ នេះបើតាមលោកស្រី ពេជ ចន្ទមុនី ។   សូមជម្រាបថា នៅក្នុងអំឡុងពេលផ្ទុះរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ រាជរដ្ឋាភិបាល បានរៀបចំ មន្ទីរពេទ្យហ្លូងម៉ែ សម្រាប់ទទួលព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ កម្រិតធ្ងន់។ ក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ ដែលធ្វើឱ្យមានមនុស្សជាង ៣ពាន់នាក់ស្លាប់នៅកម្ពុជានេះ រាជរដ្ឋាភិបាល បានសម្រេចយកមន្ទីរពេទ្យធ្វើជាមន្ទីរពេទ្យថ្នាក់ជាតិព្យាបាលជំងឺមហារីក៕
«មន្ទីរពេទ្យ ហ្លួងម៉ែ» ដែលបានកែប្រែទៅជាកន្លែងព្យាបាលជំងឺមហារីកថ្នាក់ជាតិដំបូងគេ នឹងបើកដំណើរការដំណាក់កាលដំបូង ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា។ ការបើកដំណើរការ ពេញ លេញក្នុងការផ្ដល់សេវាព្យាបាលជំងឺមហារីកដែលមានលក្ខណៈស្ដង់ដារកម្រិតខ្ពស់នៅដើមឆ្នាំ២០២៥
  «វាចំណេញអ្វីដល់ពលរដ្ឋ?»។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចោទជាសំណួរយ៉ាងដូច្នេះ ទៅកាន់ក្រុមដែលបានរៀបគម្រោងប្រឆាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ CLV-DTA កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ដោយគម្រោងនោះ មិនមែនជាបាតុកម្មអហិង្សាឡើយ តែជាសកម្មភាពដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។   បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល គម្រោងបាតុកម្មដែលផ្តួចផ្តើមដោយក្រុមនៅក្រៅប្រទេស មិនមែនជាបាតុកម្មអហិង្សានោះឡើយ ប៉ុន្តែជាគម្រោងដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិដាំក្បាលចុះ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋខឹងរដ្ឋាភិបាល និងបរទេសមិនហ៊ានចូលស្រុកខ្មែរ។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានចាក់សំឡេងអ្នកផ្តួចផ្តើមបាតុកម្មផងដែរ ដែលក្នុងសារសំឡេងនោះ អ្នកដឹកនាំបាតុកម្ម បានអំពាវនាវឱ្យរួមគ្នាធ្វើសកម្មភាពគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីឱ្យរដ្ឋាភិបាលដួលរលំ។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា គ្មានអ្វីដែលត្រូវលាក់បាំងបាននោះឡើយ នាសម័យកាលនេះ។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា ការអនុវត្តច្បាប់កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហាកន្លងទៅ ជាការអនុវត្តច្បាប់ដើម្បីការពារច្បាប់ ការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញា ការពារសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋ មិនបណ្តោយឱ្យមានចលនាដុតប្រទេសនោះឡើយ។ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា មនុស្ស៦៦នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែក្រោយមក៥៧នាក់ត្រូវបានដោះលែង ដោយសារតែតាមគេតាមឯង ខណៈ៩នាក់ជាអ្នកដឹកនាំ ត្រូវបន្តនីតិវិធីទៅតុលាការ៕  
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា ច្បាប់បានកំណត់ព្រំដែនរបស់ក្រុមអ្នកដែលបំពានសិទ្ធិអ្នកដទៃ និងសង្គមជាតិ ដែលជ្រកក្រោមសិទ្ធិនៃការបញ្ចេញមតិ តែឆ្លៀតសកម្មភាពធ្វើអ្វីផ្សេង។ នាពិធីប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រសិស្ស និងសិក្ខាកាមមេធាវីនៃគណៈមេធាវីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សម្តេចបញ្ជាក់ថា ផែនការបាតុកម្ម កាលពីថ្ងៃទី១៨ សីហា គឺធ្វើខុសពីគំនិតដើមរបស់ពលរដ្ឋដែលបារម្ភពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីកោណ CLV-DTA។
  ១.ស្លឹកត្របែក   ស្លឹកត្របែកមានភាពល្បីល្បាញដោយសារឥទ្ធិពលគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម ដោយសារសមាសធាតុដែលជួយពន្យឺតការស្រូបយកជាតិស្ករទៅក្នុងចរន្តឈាម ដោយរារាំងអង់ស៊ីមផ្សេងៗគ្នាមួយចំនួនដែលបំប្លែងកាបូអ៊ីដ្រាតក្នុងបំពង់រំលាយអាហារទៅជាគ្លុយកូស។   នៅប្រទេសជប៉ុន តែស្លឹកត្របែកគឺជាអាហារមួយក្នុងចំណោមអាហារដែលត្រូវបានអនុម័ត ប្រើសម្រាប់គោលបំណងវេជ្ជសាស្ត្រដើម្បីការពារ និងព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែម។   យោងតាមអត្ថបទមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Nutrition and Metabolism អ្នកចូលរួមសិក្សាដែលផឹកតែស្លឹកត្របែកមានកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុលទាបបន្ទាប់ពីប្រាំបីសប្តាហ៍។   ការសិក្សាមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុងឆ្នាំ 2011 នៅក្នុង Journal of Chemistry and Physics ក៏បានបង្ហាញផងដែរថា សមាសធាតុនៅក្នុងស្លឹកត្របែកជួយរំលាយកូលេស្តេរ៉ុល អាក្រក់ ។   ការសិក្សាជាច្រើនបានសន្និដ្ឋានថា អ្នកដែលប្រើតែស្លឹកត្របែកជាប្រចាំរយៈពេល 3 ខែនឹងឃើញលទ្ធផលវិជ្ជមានជាមួយនឹងជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាម រក្សាលំនឹងសម្ពាធឈាម កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង និងរក្សាសុខភាពសរសៃឈាមបេះដូង។   ដើម្បីធ្វើតែស្លឹកត្របែក សូមដាំស្លឹកត្របែកស្ងួត ២,៥-៥ ក្រាមជាមួយនឹងទឹកពុះ ២៥០ មីលីលីត្ររយៈពេលប្រហែល ១០ នាទី ។ ស្លឹកត្របែកស្រស់ អ្នកត្រូវលាងស្លឹក 5-10 ស្លឹក រួចដាក់ក្នុងទឹក 500ml ដាំឱ្យពុះ គ្រប និងដាំឱ្យពុះរយៈពេល ១០នាទី។   ២.ស្លឹកតែបៃតង   ការពិនិត្យឡើងវិញនៃការសិក្សាបង្ហាញថា តែបៃតងអាចជួយកាត់បន្ថយកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាម និងអាចដើរតួនាទីក្នុងការជួយការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 2 និងជំងឺធាត់។   តែបៃតងក៏មានសក្តានុពលក្នុងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវភាពប្រែប្រួលអាំងស៊ុយលីន និងជាផ្នែកមួយនៃរបបអាហារបែបមេឌីទែរ៉ាណេ ដែលអ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភជាច្រើនសរសើរចំពោះលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងនឹងជំងឺមហារីក ប្រឆាំងភាពចាស់ និងការដុតបំផ្លាញជាតិខ្លាញ់។   ការផឹកតែបៃតងជារៀងរាល់ថ្ងៃជួយកាត់បន្ថយកូលេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ និងការពារជំងឺបេះដូង យោងតាមការស្រាវជ្រាវដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុង Journal of the American Heart Association។ ភេសជ្ជៈនេះក៏ជួយដល់ការសម្រកទម្ងន់ បង្កើនមុខងារនៃការយល់ដឹង និងល្អសម្រាប់សុខភាពពោះវៀន និងតម្រងនោម។   ៣.ស្លឹកម្រុំ   ស្លឹកម្រុំ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជារុក្ខជាតិមួយប្រភេទដែលមានជីវជាតិតាំងពីស្លឹក ឫស ឬគ្រាប់ សុទ្ធតែមានអត្ថប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាព។   ការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើនបានបង្ហាញថា ស្លឹកម្រុំអាចកាត់បន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាម ដោយសារអាស៊ីត chlorogenic និង isothiocyanates ។ ស័ង្កសីដែលមាននៅក្នុងស្លឹកនេះក៏ជួយគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម និងការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែមផងដែរ។   លើសពីនេះ ម្រុំអាចកាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ុលយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ប្រសិទ្ធភាពនេះត្រូវបានបញ្ជាក់តាមរយៈការសិក្សាមួយចំនួនដែលបង្ហាញថា ម្រុំក៏មានប្រសិទ្ធភាពការពារជំងឺក្រិនសរសៃឈាម និងជួយដល់សុខភាពសរសៃឈាមបេះដូងផងដែរ។   ម្សៅស្លឹក ម្រុំ អាចលាយជាមួយផ្លែឈើ និងទឹកដោះគោជូរ ឬលាយជាមួយទឹកក្តៅឧណ្ហៗ ដើម្បីទទួលទានជាភេសជ្ជៈមានជីវជាតិ។ លើសពីនេះ ស្លឹកម្រុំនេះក៏ពេញនិយមសម្រាប់ប្រឆាំងភាពចាស់ ធ្វើអោយស្បែកស្រស់ស្អាត ការពារថ្លើម និងល្អសម្រាប់ក្រពះ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
ស្លឹក៣ប្រភេទខាងក្រោមនេះ ងាយរកបានក្នុងគ្រួសារណាក៏ដោយ នាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពជាច្រើន ល្អសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងបេះដូង ខ្លាញ់ក្នុងឈាម និងគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម។
  បើតាមប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងមួយថ្ងៃមានពលរដ្ឋពី១,៣ម៉ឺននាក់ ទៅ១,៧ម៉ឺននាក់ បានចូលរួមជាបន្តបន្ទាប់។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចាត់ទុកថាសកម្មភាពចូលរួមនេះ បង្ហាញទឹកចិត្តស្រលាញ់ និងស្មារតីរួបរួមគ្នារបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី។    សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «រឿងទឹកចិត្តធំណាស់ ហើយរឿងនៃការភ្ជាប់សមានចិត្តជាមួយនឹងការការពារទឹកដី តាមរយៈមិនត្រឹមតែបញ្ចេញកង្វល់ ប៉ុន្តែធ្វើសកម្មភាពជាក់ស្តែង ដើម្បីចូលរួមកសាង គឺជាស្មារតី ដែលយើងចូលរួមគ្នា។ មិនមែនចូលរួមគ្នាស្រលាញ់ជាតិដើម្បីធ្វើម៉េចឱ្យសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរដាំក្បាលចុះ យកឈ្នះ ឱ្យរដ្ឋាភិបាលរលំទេ។ ប៉ុន្តែរួមគ្នាដើម្បីការកសាង ការពារប្រទេសជាតិយើង។»។   រាជរដ្ឋាភិបាល មានផែនការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវក្រវាត់ព្រំដែន ប្រវែងសរុបជាង ២ ២៦០ គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងនោះបច្ចុប្បន្នមានផ្លូវប្រវែង ១ ៣០០ គីឡូម៉ែត្រហើយ ទៀតថា រាជរដ្ឋាភិបាល គ្រោងចំណាយពេលប្រមាណ១០ ឆ្នាំ ក្នុងការកសាងផ្លូវក្រវាត់ព្រំដែន ជាង ១ ៣០០គីឡូម៉ែត្រទៀត ដែលគ្រោងចំណាយថវិកាប្រមាណ ២០០លានដុល្លារ។    សម្ដេនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រកាសពីការបង្កើតមូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមបណ្ដោយព្រំដែន ដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា នាពេលថ្លែង ការណ៍ស្ដីពី «សមិទ្ធផលរយៈពេល១ឆ្នាំ របស់រដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧» កាលពីថ្ងៃទី ២២ ខែ សីហា ។ មូលនិធិនេះ មានគោលដៅកៀរគរថវិកា និងផ្ដល់ឱកាសឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេស បានចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមបណ្ដោយព្រំដែន និងជាបង្ហាញនូវការយកចិត្តទុកដាក់ លើការកសាងផ្លូវនៅតាមព្រំដែនរបស់ពលរដ្ឋ និងរាជរដ្ឋាភិបាល៕
គិតមកទល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋជិត៤០ម៉ឺននាក់ បានចូលរួមក្នុងមូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមព្រំដែន ផ្តោតការកសាងផ្លូវក្រវ៉ាត់ព្រំដែន។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងដូច្នេះនៅក្នុងពិធីប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រសិស្ស និងសិក្ខាកាមមេធាវីនៃគណៈមេធាវីកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញានេះ។
  មូលនិធិដែលផ្ដួចផ្ដើមឡើងដោយ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានគោលបំណងជំរុញដល់ការអភិវឌ្ឍនៅតាមតំបន់ព្រំដែន ឲ្យបានកាន់តែរឹងមាំ និងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា ដោយផ្ដោតលើការកសាងផ្លូវក្រវាត់ព្រំដែន។   ការអភិវឌ្ឍជាយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងផ្ដល់ផលវិជ្ជមានដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ លើកកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ  ព្រមទាំងពង្រឹងសន្តិសុខនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន។ ក្នុងនាមជាធនាគារពាណិជ្ជដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជា និងសកម្មក្នុងកិច្ចការទទួលខុសត្រូវសង្គម ABA នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តបម្រើសេវាជូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ជាមួយនឹងសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុល្អឯក និងគាំទ្រយ៉ាងសកម្មដល់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសជាតិ។   ការរួមចំណែករបស់ ABA សម្រាប់គម្រោងនេះ គឺស្របតាមកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងបុព្វហេតុការពារ និងអភិវឌ្ឍជាតិ ក្នុងស្មារតីសាមគ្គីជាតិខ្មែរ ដើម្បីថែរក្សា សុខសន្តិភាព អធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី ព្រមទាំងជំរុញការអភិវឌ្ឍនៅតាមតំបន់ព្រំដែនឲ្យកាន់តែរឹងមាំ និងប្រកបដោយចីរភាព ដែលនឹងនាំមកនូវវិបុលភាពជូនប្រជាពលរដ្ឋ។   បន្ថែមពីលើការបរិច្ចាគផ្នែកថវិកានេះ ធនាគារ ABA ក៏ផ្ដល់មធ្យោបាយឲ្យអតិថិជនពីគ្រប់ធនាគារ ក្នុងការចូលរួមបរិច្ចាគដោយផ្ទាល់ និងឥតគិតថ្លៃ សម្រាប់គម្រោងមូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមព្រំដែន។   ដើម្បីគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏សំខាន់នេះ ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ដែលជាអតិថិជនរបស់ធនាគារនានា អាចស្គែនកូដ KHQR របស់ ABA ខាងលើ ជាមួយនឹងអេបធនាគាររបស់ពួកគាត់ ឬផ្ទេរប្រាក់ដោយផ្ទាល់ទៅកាន់លេខគណនី ABA របស់មូលនិធីដែលមានលេខ៖ 717 987 179 (គណនីប្រាក់រៀល) និង 717 997 179 (គណនីដុល្លារ) ដោយគណនីនីមួយៗមានឈ្មោះ ដូចគ្នាថា «Foundation for Border Inf»៕   អំពីធនាគារ ABA ABA គឺជាធនាគារពាណិជ្ជធំបំផុតនៅកម្ពុជា យោងតាមរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យប្រចាំឆ្នាំ ២០២១ ដល់ ២០២៣ របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៣០ មិថុនា ២០២៤ ABA មានទ្រព្យសកម្មសរុប ១២,៣ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ប្រាក់បញ្ញើអតិថិជន ៩,៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក និងកម្ចីដុលកើនដល់ ៨,៣ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។   ជាមួយបណ្ដាញសាខាចំនួន ៩៩ ទីតាំងស្វ័យសេវាចំនួន ៤៦ ម៉ាស៊ីនស្វ័យសេវាជាង ១ ៧០០ នៅទូទាំងប្រទេស សេវាធនាគារអនឡាញ និង កម្មវិធីធនាគារតាមទូរស័ព្ទដ៏ទំនើប ធនាគារ ABA អាចបម្រើអតិថិជនបានដល់ជាង ៤លាន ជាមួយសេវាហិរញ្ញវត្ថុដ៏ទំនើបសម្បូរបែប ។   ធនាគារ ABA គឺជាបុត្រសម្ពន្ធរបស់ ធនាគារជាតិកាណាដា ដែលជាធនាគារធំបំផុតលំដាប់ទី ៦ នៅកាណាដា និងនាំមុខគេនៅខេត្តកេប៊ិច ជាជម្រើសរបស់បណ្ដាសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម នៅទីនោះ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
ធនាគារ ABA មានមោទនភាពចូលរួមជាថវិកាដោយស្ម័គ្រចិត្តចំនួន ៤០០ លានរៀល (ប្រមាណ ១០០ ០០០ ដុល្លារ) ជូនដល់មូលនិធិកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតាមព្រំដែន ដែលបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំរបស់ខ្លួន ក្នុងកិច្ចអភិវឌ្ឍ និងសន្តិសុខសុវត្ថិភាពនៅតាមបណ្ដាយព្រំដែនកម្ពុជា។